വിക്കിപീഡിയ mlwiki https://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%A7%E0%B4%BE%E0%B4%A8_%E0%B4%A4%E0%B4%BE%E0%B5%BE MediaWiki 1.47.0-wmf.19 first-letter മീഡിയ പ്രത്യേകം സംവാദം ഉപയോക്താവ് ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം വിക്കിപീഡിയ വിക്കിപീഡിയ സംവാദം പ്രമാണം പ്രമാണത്തിന്റെ സംവാദം മീഡിയവിക്കി മീഡിയവിക്കി സംവാദം ഫലകം ഫലകത്തിന്റെ സംവാദം സഹായം സഹായത്തിന്റെ സംവാദം വർഗ്ഗം വർഗ്ഗത്തിന്റെ സംവാദം കവാടം കവാടത്തിന്റെ സംവാദം കരട് കരട് സംവാദം TimedText TimedText talk ഘടകം ഘടകത്തിന്റെ സംവാദം Event Event talk 0 3804 4666413 4666303 2026-09-12T15:37:58Z Vishkailas 214655 /* പേരിനു പിന്നിൽ */ 4666413 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Ezhava}} {{Infobox ethnic group |group= '''ഈഴവ''' | native_name = '''ഈഴവ''' | native_name_lang = മലയാളം | image = Gmessage.JPG | image_caption = ശ്രീനാരായണ ഗുരുവിന്റെ സന്ദേശം |regions = [[കേരളം]] | region2 = | pop = ഏകദേശം. 8,000,000(2018)<ref>https://www.ecostat.kerala.gov.in/images/pdf/publications/Vital_Statistics/data/vital_statistics_2018.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220511142922/http://www.ecostat.kerala.gov.in/images/pdf/publications/Vital_Statistics/data/vital_statistics_2018.pdf |date=2022-05-11 }} {{Bare URL PDF|date=April 2022}}</ref> | ref = <ref>https://www.ecostat.kerala.gov.in/images/pdf/publications/Vital_Statistics/data/vital_statistics_2018.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220511142922/http://www.ecostat.kerala.gov.in/images/pdf/publications/Vital_Statistics/data/vital_statistics_2018.pdf |date=2022-05-11 }} {{Bare URL PDF|date=April 2022}}</ref> | langs = [[മലയാളം]] | rels = [[ഹിന്ദുമതം]] | related_groups = [[ബില്ലവർ]], [[സിംഹളർ]] }} [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] ഏറ്റവും അംഗസംഖ്യയുള്ള ജാതിയും വളരെ പ്രബലമായ ''ഹിന്ദു''<ref>മറ്റു് പിന്നാക്ക ജാതികളുടെ(O B C)കൂട്ടത്തിലാണ് ഈഴവർ.</ref> വിഭാഗവുമാണ് ഈഴവർ. 2011-ലെ സെൻസസ് പ്രകാരം കേരളത്തിലെ ജനസംഖ്യയുടെ ഏകദേശം 23% ഈഴവ ജാതിക്കാരാണ്. പ്രധാനമായും പഴയ [[തിരുവിതാംകൂർ]]-[[കൊച്ചി]] രാജ്യങ്ങൾ നിലനിന്ന സ്ഥലങ്ങളിലാണ് ഈഴവർ കൂടുതലായും ഉള്ളത്. മദ്ധ്യ തിരുവിതാംകൂറിൽ “ചോവൻ“<ref name=“histo“>കെ.ജി. നാരായണൻ - ഈഴവ തീയ്യ ചരിത്ര പഠനം (പ്രസിദ്ധീകരണം: 1986), പേജ് നമ്പർ 4, 5</ref> എന്ന പേരിലും ഇവർ അറിയപ്പെടുന്നുണ്ട്. <ref name=":0">{{Cite book | title = . History of Kerala. Vol. III, p. | last = Padmanabha Menon | first = K.P | publisher = | year = 1933 | isbn = | location = Ernakulam | pages = 398-402 }}</ref> അശോക ചക്രവർത്തിയുടെ കാലത്ത് ദക്ഷിണേന്ത്യയിൽ വന്ന ബുദ്ധ മിഷനറിമാർ കുറേയേറെ ആളുകളെ കേരളത്തിലും ബുദ്ധമതാനുയായികളാക്കി എന്നും ഇവർ ആര്യാധിനിവേശത്തിനു ശേഷം നൂറ്റാണ്ടുകൾ കൊണ്ട് മുഴുവനായും വീണ്ടും പഴയ കുലാചാരങ്ങളിലേക്ക് മടങ്ങി എന്നും കരുതപ്പെടുന്നു. ഇവരുടെ പിൻഗാമികൾ ആണ് ഈഴവർ <ref>{{Cite book | title = Land and People of Indian States and Union Territories:a | last = S. C. Bhatt, Gopal | first = K. Bhargav | publisher = Gyan Publishing House, | year = 2006 | isbn = | location = | pages = }}</ref> എന്നാൽ ബൗദ്ധപൂർവ്വ കാലത്ത് കുലാചാരങ്ങൾ (ദ്രാവിഡ/മാതൃ ദൈവ/ ശാക്തേയ വിശ്വാസങ്ങൾ) തന്നെയാകണം ഇവർ പിന്തുടർന്നിരുന്നത്. പ്രധാനമായും ഈഴത്ത്(ശ്രീ ലങ്ക) നിന്ന് വന്നത് കൊണ്ട് ഇവരെ ഈഴവരാക്കി മാറ്റി. നിലവിൽ കേരള രാഷ്ട്രീയത്തിൽ നിർണ്ണായക സ്വാധീനം ചെലുത്താൻ കഴിവുള്ള ഒരു വിഭാഗമാണ് ഈഴവർ. കേരളത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക, കലാ-സാംസ്കാരിക മേഖലകളിൽ സ്വന്തമായ വ്യക്തിമുദ്ര പതിപ്പിക്കുവാൻ ഈഴവർക്കായിട്ടുണ്ട്. സർക്കാർ ഈഴവരെ ഓ.ബി.സി വിഭാഗത്തിൽ ഉൾപെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. കൂടാതെ ഇവർക്ക് പ്രത്യേക സംവരണവും ലഭ്യമാണ്. നായർ സമൂഹത്തിലെ ഉപജാതികളെപോലെ ചില അവാന്തരവിഭാഗങ്ങൾ ഇവരിലുണ്ട്. [[ചേരസാമ്രാജ്യം|ആദിചേര]] മലബാറിൽ രാജാക്കന്മാരുടെ പടയാളികൾ ഇവരായിരിക്കാം അതിൽനിന്നും ആകാം ഇവർക്ക് കളരിപാരമ്പര്യവും പണിക്കർ എന്ന പേരും ലഭിച്ചത് എന്ന് കരുതുന്നു. [[File:Sivagiri Ashramam at Varkkala.jpg|thumb|upright=1.1|right|ആത്മീയാചാര്യൻ ശ്രീനാരായണ ഗുരുവിന്റെ സമാധി. വർക്കല ശിവഗിരിയിൽ ]] [[File:Ezhava Temple.png|thumb|ഒരു ഈഴവ ക്ഷേത്രം]] കേരളത്തിലെ ജനസംഖ്യയുടെ ഏകദേശം 23% വരുന്ന ഈഴവ സമുദായത്തിന്, ഹിന്ദു ജനസംഖ്യയിൽ ഏറ്റവും വലിയ സമൂഹം ആയിരുന്നിട്ടും, എൽഡിഎഫിലും യുഡിഎഫിലും പ്രാതിനിധ്യം കുറവാണെന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. എൽഡിഎഫ് മന്ത്രിസഭയിൽ, ഈഴവർ 5 മന്ത്രി സ്ഥാനങ്ങൾ വഹിക്കുന്നു, അതേസമയം സംസ്ഥാന ജനസംഖ്യയുടെ ഏകദേശം 12% വരുന്ന നായർ സമുദായം 7 മന്ത്രി സ്ഥാനങ്ങൾ വഹിക്കുന്നു. യുഡിഎഫിനുള്ളിൽ, പ്രാതിനിധ്യ ആശങ്കകളും ഉയർന്നിട്ടുണ്ട്. കേരളത്തിലെ കോൺഗ്രസിന്റെ ഉന്നത നേതൃത്വത്തിൽ നിലവിൽ ഒബിസി പ്രാതിനിധ്യമില്ല. കേരളത്തിലെ 14 ജില്ലാ കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റികളിൽ (ഡിസിസി) 4 എണ്ണത്തിൽ മാത്രമേ ഈഴവ സമുദായത്തിൽ നിന്നുള്ള പ്രസിഡന്റുമാരുള്ളൂ. സംസ്ഥാനത്തെ 14 കോൺഗ്രസ് എംപിമാരിൽ 2 പേർ മാത്രമേ ഈഴവ സമുദായത്തിൽ നിന്നുള്ളവരാകൂ, അതേസമയം പാർട്ടിയുടെ 22 എംഎൽഎമാരിൽ ഒരാൾ മാത്രമാണ് ഈഴവരെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നത്. കൂടാതെ, കെപിസിസിയുടെ പുതുതായി നിയമിതരായ മൂന്ന് വർക്കിംഗ് പ്രസിഡന്റുമാരിൽ ആരും സമുദായത്തിൽ നിന്നുള്ളവരല്ല.<ref name="TNIE1">{{cite web |title=Congress faces backlash over caste imbalance in Kerala leadership revamp |url=https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2025/Aug/01/congress-faces-backlash-over-caste-imbalance-in-kerala-leadership-revamp |publisher=The New Indian Express |access-date=2025-12-14}}</ref><ref name="KaumudiSurvey">{{cite web |title=UDF will not come to power if Ezhava community is ignored; AICC secret survey becomes warning to UDF |url=https://keralakaumudi.com/en/news/news.php?id=1470904&u=udf-will-not-come-to-power-if-ezhava-community-is-ignored-aicc-secret-survey-becomes-warning-to-udf |publisher=Kerala Kaumudi |access-date=2025-12-14}}</ref><ref name="TNIE2">{{cite web |title=In vote-bank ‘theatre’, Ezhavas still in search of key role |url=https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2025/Nov/28/in-vote-bank-theatre-ezhavas-still-in-search-of-key-role |publisher=The New Indian Express |access-date=2025-12-14}}</ref> == പേരിനു പിന്നിൽ == [[File:An Ezhava family.jpg|thumb|ഒരു ഈഴവ കുടുംബം]] ഈഴവൻ എന്ന വാക്കിന്റെ ഉദ്ഭവത്തെ പറ്റി പല വാദഗതികളുണ്ട്. ഈഴത്ത് (ഈഴം - [[ശ്രീലങ്ക]] പഴയ തമിഴ് നാമം) നിന്നും വന്നവർ ആയതുകൊണ്ട് ഈഴവർ എന്ന് ഒരു വാദഗതി. എന്നാൽ ഈഴത്തു നിന്നു വന്ന ബുദ്ധമതക്കാരോട് ഏറ്റവും കൂടുതൽ സഹകരിച്ചിരുന്നവരെയാണ് ഈഴുവർ എന്ന് വിളിച്ചിരുന്നത് എന്നാണ് പി.എം.ജോസഫ് അഭിപ്രായപ്പെടുന്നത്. <ref>{{cite book|title=മലയാളത്തിലെ പരകീയ പദങ്ങൾ|last=പി.എം.|first=ജോസഫ്|publisher=കേരള ഭാഷാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്|year=1995|isbn=|location=തിരുവനന്തപുരം|authorlink=ഡോ.പി.എം.ജോസഫ്|coauthors=}}</ref> മുണ്ഡ ഭാഷയിലെ ഇളി എന്ന പദത്തിന്റെ സംസർഗ്ഗം കൊണ്ടായിരിക്കണം ഈ പേര് വന്ന് ചേർന്നത് എന്നുമാണ്‌ അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിഗമനം. തമിഴ്നിഘണ്ടുവിൽ ഉള്ള “ചീവകർ“ എന്ന പദം ചോവനായി എന്നു സി.വി. കുഞ്ഞുരാമൻ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു. “ചീവകർ“ എന്നതിൻ ‘ധർമ്മം വാങ്ങിയുണ്ണുന്നവൻ‘എന്ന അർത്ഥവും കാണുന്നു. ഇവരിൽ തികഞ്ഞ അഭ്യാസികളും ഭിഷഗ്വരൻമാരും ഉണ്ടായിരുന്നു. <ref>പി.കെ. ഗോപാലകൃഷ്ണൻ രചിച്ച “കേരളത്തിന്റെ സാംസ്കാരികചരിത്രം”-ഏഴാം അദ്ധ്യായം</ref> == ഉല്പത്തി == ഈഴവരുടെ ഉല്പത്തിയെപ്പറ്റി രണ്ട് സിദ്ധാന്തങ്ങൾ നിലവിലുണ്ട്. അതിൽ ഒന്ന് അവർ ശ്രീലങ്കയിൽ നിന്ന് പുരാതനകാലത്ത് കുടിയേറിയവരായിരുന്നു എന്നുള്ളതും രണ്ടാമത്തേതു അവർ കേരളത്തിലെ ആദിമനിവാസികളാണെന്നുള്ളതുമാണ്. രണ്ട് സിദ്ധാന്തങ്ങളുടേയും ഉപജ്ഞാതാക്കൾ ഐതിഹ്യങ്ങളുടേയും ചരിത്രപരമായ തെളിവുകളുടേയും വെളിച്ചത്തിൽ അവയെ സമർത്ഥിക്കുന്നുണ്ട്. === ശ്രീലങ്കയിൽ നിന്ന് കുടിയേറിയെന്ന നിഗമനം === ==== തെളിവുകളായുള്ള ഐതിഹ്യങ്ങൾ ==== #  പാണ്ട്യ രാജാവിന്റെ ഒരു പുത്രിയാരിരുന്ന അല്ലിയും കർണ്ണാടകത്തിലെ രാജാവായിരുന്ന നരസിംഹനും വിവാഹശേഷം സിലോണിലേക്ക് പോയി എന്നും അവിടെ കുറേ കാലം ഭരിച്ചു എന്നു. പക്ഷേ സന്താനങ്ങൾ ഇല്ലാതെ വന്നതിനാൽ കുലം അന്യം വന്നതോടെ നാട്ടിലേക്ക് തിരിച്ചു വന്ന അവരുടെ ബന്ധുക്കളുടേയും സഹായികളുടേയും കഥ പറയുന്നു. എന്നാൽ സമൂഹത്തിലെ താഴ്ന്ന സ്ഥാനമാണ് അവർക്കും അവരുടെ കൂടെ വന്ന സഹായികൾക്കും ലഭിച്ചത് എന്നും അവരാണ് ഈഴവയരുടെ പൂർവ്വികർ എന്നു കരുതപ്പെടുന്നു എന്നാണ് എൽ. എ. അനന്ത കൃഷ്ണയ്യർ എഴുതുന്നത്. <ref name=":1">{{Cite book | title = The Tribes and Castes of Cochin , Vol . I Reprint, | last = എൽ. എ. | first = അനന്ത കൃഷ്ണയ്യർ | publisher = Cosmo Publications | year = 1981 | isbn = | location = (New Delhi | pages = 278 }}</ref> ജാഫ്ഫ്നയിലെ ഒരു വെള്ളാള വിഭാഗമാഗത്തിന്റെ സ്ഥാനപ്പേരായ മുതലിയാർ എന്നത് ഈഴവന്മാർ ഉപയോഗിക്കുന്നു എന്നത് ഇതിനു ഉപോൽഫലകമായി ചൂണ്ടിക്കാണിക്കപ്പെടുന്നു. <ref>{{Cite book | title = Castes and Tribes of Southern India, Vol.II Reprint, | last = Edgar Thurston , | first = K. Rangachari | publisher = Government Press, Madras | year = 1909 | isbn = | location = Madras | pages = 393 }}</ref> # മറ്റൊരു കഥ പ്രകാരം ശിവൻ തനിക്ക് ഗംഗയിലുണ്ടായ മകനായ വീരഭദ്രനെ ഭൂമിയിലെ പ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിക്കാനായി അയക്കുന്നു. വീരഭദ്രൻ ഈഴത്തു ( ശ്രീലങ്ക) പോകുകയും അവിടത്തെ രാജകുമാരിയായ കല്യാണമണിദേവിയെ വിവാഹം ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇവർക്കുണ്ടായ പുത്രനാണ് ശിവരുദ്രൻ. ശിവരുദ്രൻ ദക്ഷിണേന്ത്യയിൽ വന്ന് അവിടെയുള്ള നാല് സ്ത്രീകളെ വിവാഹം കഴിക്കുകയും നാല് ഇല്ലങ്ങൾ ( തറവാടുകൾ ) ഉണ്ടാകുകയും ചെയുതു. # സിംഹളീസ് വിശ്വാസപ്രകാരം ചോളരും സിംഹളരുമായുള്ള നിരന്തര സമരത്തിലൂടെ കുറേയേറെ സിംഹളർ ദക്ഷിണേന്ത്യ പിടിച്ചടക്കി താമസമാക്കിയെന്നും അതിന്റെ പിന്തുടർച്ചകാരാാണ് ഇപ്പോഴത്തെ ഈഴവരെന്നും കരുതുന്നു. വില്യം ലോഗന്ന്റ്റെ മനബാർ മാനുവലിൽ ഈ കഥ വിവരിക്കുന്നുണ്ട്. <ref>{{Cite book | title = Malabar Manual, Vol.I, Reprint | last = William | first = Logan | publisher = Trivandrum: Charithram Publications, | year = 198 | isbn = | location = | pages = 172 }}</ref> # എൽ.എ. അനന്തകൃഷ്ണയ്യരുടെ ഗ്രന്ഥത്തിൽ പറയുന്ന മറ്റൊരു കഥ അനുസരിച്ച്, തമിഴ് പുരാണങ്ങളിൽ വിവരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ള സിംഹളീസ് രാജാവ് തന്റെ രാജ്യത്തെ ബുദ്ധമത പണ്ഡിതരുടേയും ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ ശൈവ പണ്ഡിതനായിരുന്ന മാണിക്യവാചകകരും തമ്മിലുണ്ടായ മതവ്യാഖ്യാനങ്ങളിൽ പങ്കെടുക്കുകയും മാണിക്യവാചകരുടെ പാണ്ഡിത്യത്തിൽ ആകർഷിക്കപ്പെട്ട് ശൈവ മതം സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്തു എന്നാണ്. അദ്ദേഹം ദക്ഷിണേന്ത്യയിൽ താമസമാക്കുകയും തന്റെ അനുയായികളും അനന്തരവംശവും ഇള്ളവർ അഥവാ ഇഴവർ എന്നറിയപ്പെടുകയും ചെയതതാവാം എന്ന് അനന്തകൃഷ്ണയ്യർ പ്രസ്താവിക്കുന്നു. <ref name=":1" /> ==== തെളിവുകളായുള്ള ചരിത്ര രേഖകൾ ==== # ഫ്രാൻസിസ് ഡേ,  തന്റെ  പ്രസിദ്ധമായ ഗ്രന്ഥത്തിൽ പറയുന്നത് ഈഴവർ അഥ്വാ ഈലവർ എന്നത് ഇളനാട് എന്ന സിംഹളദേശത്തുനിന്നാണ് എന്നാണ്. ഇളനാടിനെ മുൻകാലങ്ങളിൽ വിളിച്ചിരുന്നത് ഇഴൂവെൻ ദ്വീപ് എന്നാൺ വിളിച്ചിരുന്നത്. ഈഴുവർ മലബാറിലെ തീയ്യരും വേണാടിലെ ചാന്നന്മാരുമായും ശ്രീലങ്കയിലെ കറുകപ്പട്ട വിളയിക്കുന്ന ജാതിക്കാരുമായും ബന്ധപെട്ടിരിക്കുന്നു എന്നദ്ദേഹം ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു. <ref>{{Cite book | url = https://archive.org/stream/landpermaulsorc01daygoog#page/n4/mode/2up | title = , The Land of the Perumals or Cochin, Its Past and Its Present | last = Francis | first = Day | publisher = Gantz Brothers | year = 1863 | isbn = | location = Madras: | pages = 319 }}</ref> # വില്യം ലോഗൻ എന്ന ചരിത്രകാരൻ, പെരിപ്ലസ് എന്ന പ്രാചീന ഗ്രന്ഥത്തിന്റേയും കോസ്മോസ് ഇന്റികോപ്ലെയുസ്തുസിന്റെയും (ക്രി.വ. 522 /525-547) ഗ്രന്ഥങ്ങളെ വിശകലനം ചെയ്ത് ഈഴവർ കേരളത്തിലെത്തിയത് പെരിപ്ലസിന്റെ കാലത്തിനു ശേഷവും ഇന്റികോപ്ലെയുസ്തുസിന്റെ കാലത്തിനു മുൻപായിരിക്കണം എന്ന നിഗമനത്തിലെത്തുന്നു. <ref>{{Cite book | title = Malabar Manual Vol.I, Reprint, p.172. | last = William | first = Logan | publisher = Charithram Publi­cations | year = 1981 | isbn = | location = Trivandrum | pages = 143, 172 }}</ref> # പെരുന്നാറ്റു പടൈ എന്ന സംഘ കൃതിയിൽ കരികാല ചോളൻ എന്ന തമിഴ് രാജാവ് 12000 സിംഹളീയരെ തടവുകാരായി തമിഴ്നാട്ടില്ലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നതായി പറയുന്നുണ്ട്. <ref>{{Cite book | title = South India and Ceylon | last = K.K. | first = Pillay | publisher = Madras: University of Madras, | year = 1963 | isbn = | location = | pages = 134 }}</ref>കരികാലന്റെ വിജയത്തെപ്പറ്റി നിരവധി ശിലാലിഖിതങ്ങളും ലഭ്യമായിട്ടുണ്ട്. <ref>Census of India, 1931, Vol . XXVIII: Travancore Report, p.382.</ref> ഈഴവർ ശ്രീലങ്കയിൽനിന്നു വന്നവരാണ്‌ എന്ന്‌ ടി.കെ. വേലുപ്പിള്ള, കെ.പി. പദ്‌മനാഭമേനോൻ, തേഴ്‌സ്റ്റൺ തുടങ്ങിയവർ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു. ഈഴവർ ശ്രീലങ്കയിൽ നിന്നു കേരളത്തിൽ എത്തിയതാണെന്നുള്ള ഐതിഹ്യത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ്‌ ഈ സിദ്ധാന്തം രൂപംകൊണ്ടത്‌. സംഘകാലത്ത്‌ കേരളത്തിലുണ്ടായിരുന്ന ഉഴവർ, ചാന്റോർ, വില്ലോർ എന്നീ ഗോത്രങ്ങൾ പരിണമിച്ചുണ്ടായതാണ്‌ ഈഴവസമുദായമെന്ന അഭിപ്രായത്തിന്‌ ഇന്ന്‌ പ്രാബല്യം സിദ്ധിച്ചിട്ടുണ്ട്‌. '''ഉഴവർ.''' കൃഷിചെയ്‌തു ജീവിച്ചിരുന്നവരാണ്‌ ഉഴവർ. ഇവർക്ക്‌ കുലമഹിമയും സ്ഥാനവലുപ്പവും ഉണ്ടായിരുന്നുവെന്ന്‌ പതിറ്റുപ്പത്തിൽ നിന്നു വ്യക്തമാകുന്നു. ഈഴവരുടെയും പ്രധാന തൊഴിൽ കൃഷിയാണ്‌. "കേരളത്തിൽ സ്ഥിരമായി കൃഷി ആരംഭിച്ച ആദ്യത്തെ കർഷകർ ഈഴവരാണെന്നു തോന്നുന്നു' എന്ന്‌ ഡോ. എ. അയ്യപ്പൻ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു. കേരളത്തിൽ തെങ്ങ്‌ കൊണ്ടുവന്നത്‌ ഈഴവരാണ്‌ എന്ന്‌ ലോഗൻ പ്രസ്‌താവിക്കുന്നുണ്ട്‌. ഈഴവരുടെ പ്രധാന തൊഴിൽ കൃഷിയാണെന്നും അവരിൽ പലരും ധനികരും സ്വാധീനശക്തിയുള്ളവരുമായ ഭൂപ്രഭുക്കന്മാരാണെന്നും തേഴ്‌സ്റ്റൺ പറയുന്നു. പൗരാണിക കേരളത്തിലെ കൃഷിക്കാരായ ഉഴവരിൽ നല്ലൊരു വിഭാഗം ഈഴവസമുദായത്തിൽ ലയിച്ചതുകൊണ്ടാകാം അവരിൽ ഭൂരിഭാഗം പേർ ഭൂവുടമകളായിത്തീർന്നത്‌. '''ചാന്റോർ.''' ഈഴവരായിത്തീർന്ന മറ്റൊരു ജനവിഭാഗം ചാന്റോർ എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന മദ്യഹാരകന്മാരാണ്‌. പ്രാചീന തമിഴകത്ത്‌ മദ്യഹാരകന്മാർക്ക്‌ മാന്യമായ ഒരു സ്ഥാനം കല്‌പിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. അതിനാൽ ചാന്റോർ എന്ന പദത്തിന്‌ മാന്യൻ എന്ന്‌ അർഥമുണ്ടായി. ചാന്റോർ എന്ന പദമായിരിക്കണം പിന്നീട്‌ ചാന്നാൻ ആയി രൂപാന്തരപ്പെട്ടത്‌. ഈഴവരിൽ ചാന്നാന്മാർ എന്നൊരു വിഭാഗമുണ്ട്‌. അവർ കുലമുഖ്യന്മാരെന്നാണ്‌ സങ്കല്‌പം. ഈഴവരുടെ വിവാഹാടിയന്തിരങ്ങൾക്ക്‌ ചാന്നാന്മാരുടെ അനുമതിയും സാന്നിധ്യവും ചില സ്ഥലങ്ങളിൽ മുൻകാലങ്ങളിൽ ആവശ്യമായിരുന്നു. തിരുനെൽവേലി ജില്ലയിലും കന്യാകുമാരി ജില്ലയിലും തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയുടെ തെക്കൻ ഭാഗങ്ങളിലും ചാന്നാന്മാരുണ്ട്‌. അവർ 13-ാം നൂറ്റാണ്ടിൽത്തന്നെ ഈഴവർ എന്നാണ്‌ അറിയപ്പെട്ടിരുന്നതെന്ന്‌ എം. ശ്രീനിവാസയ്യങ്കാർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. മദ്യഹാരകത്വം ഇന്നും ഈഴവരുടെ ഒരു തൊഴിലാണ്‌. പ്രാചീനകാലത്തെ മദ്യഹാരകന്മാരായ ചാന്റോർ ഈഴവരായി പരിണമിച്ചതിനു തെളിവാണിത്‌. '''വില്ലോർ.''' വില്ലോർ ആണ്‌ ഈഴവരായി പരിണമിച്ച മറ്റൊരു ജനവിഭാഗം. ഇവർ മികച്ച യോദ്ധാക്കളായിരുന്നു. ക്രിസ്‌ത്വബ്‌ദം രണ്ടാംശതകത്തിൽ കേരളം ഭരിച്ചിരുന്ന ചേരൻ ചെങ്കുട്ടുവൻ എന്ന കേരള ചക്രവർത്തിയുടെ പ്രധാനമന്ത്രി ഒരു വില്ലവനായിരുന്നു എന്ന്‌ ചിലപ്പതികാരത്തിൽ പറയുന്നുണ്ട്‌. ചോവൻ എന്നത്‌ സേവകൻ എന്ന പദത്തിന്റെ തദ്‌ഭവമാണെന്നും ഒരു അഭിപ്രായമുണ്ട്‌. അതിനെ എതിർത്ത സി.വി. കുഞ്ഞുരാമനും മറ്റും "ധർമം വാങ്ങിയുച്ചുന്നവൻ', "ബുദ്ധമതക്കാരൻ' എന്നീ അർഥങ്ങളുള്ള "ചീവകൻ' എന്ന തമിഴ്‌ വാക്കിൽനിന്നാണ്‌ ചോവൻ നിഷ്‌പന്നമായതെന്ന്‌ പ്രസ്‌താവിക്കുന്നു. മദ്ധ്യകേരളത്തിൽ ഈഴവരെ വിളിക്കുന്നത് “ചോവൻ“ എന്നാണ്. മലബാറിൽ ദീപർ എന്ന അർത്ഥത്തിൽ [[തീയ്യർ]] എന്ന ഒരു വിഭാകവും ഉണ്ടായി എന്നാണ് ഒരു കൂട്ടം ചരിത്രകാരന്മാർ പറയുന്നത്.<ref name="ggg">{{cite book|last=Robin Jeffrey|year=1976|title=The Decline of Nayar Dominance Society and Politics in Travancore, 1847-1908|url=https://books.google.co.in/books?id=2zBuAAAAMAAJ&q=chogan+chovan&dq=chogan+chovan&hl=en&newbks=1&newbks_redir=0&source=gb_mobile_search&sa=X&ved=2ahUKEwiO5vnnjfT7AhW8TmwGHfyNDUcQ6AF6BAgLEAM#chogan%20chovan|page=331|publisher=Homles|isbn=9780841901841}}</ref><ref name=":0" /> ചരിത്രകാല ഈഴവർ പൊതുവെ നായന്മാരോട് കൂറ് പുലർത്തിയിരുന്നവരായിരുന്നു. ചോവൻ എന്ന മദ്ധ്യ കേരളത്തിലെ ഈഴവർ രണശൂരന്മാരായിരുന്നു എന്നതിൽ സംശയമില്ല. തെക്കൻ കേരളത്തിലെ ഈഴവരിലും പല കുടുംബങ്ങൾ യോദ്ധാക്കൾ ആയിരുന്നു.<ref name=":0" /><ref name="ggg"/> യോധൃപാരമ്പര്യം അടുത്തകാലംവരെ ഈഴവർ പുലർത്തിവന്നിരുന്നു. അമ്പലപ്പുഴ രാജാവിന്റെ സൈന്യത്തിൽ ഏറിയകൂറും ഈഴവരായിരുന്നു എന്ന്‌ കാന്റർവിഷർ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്‌. അമ്പലപ്പുഴ താലൂക്കിലെ അമ്പനാട്ടു പണിക്കന്മാരായിരുന്നു ഈഴവസേനയുടെ നായകന്മാർ. ധർമരാജാവിന്റെ സൈന്യത്തിൽ നായന്മാരും ഈഴവരും ഉണ്ടായിരുന്നതായി എഫ്‌.ഡബ്ല്യു. ഡൗസൻ രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. ചില ഈഴവഭവനങ്ങളിൽ അടുത്തകാലംവരെ കളരികളുണ്ടായിരുന്നു. കളരികളിൽ ആയുധാഭ്യാസം നടത്തിയിരുന്നവർക്ക്‌ ആശാൻ എന്നും പണിക്കർ എന്നും സ്ഥാനപ്പേരു നല്‌കിയിരുന്നു. കളരികൾ മിക്കതും അപ്രത്യക്ഷമായെങ്കിലും സ്ഥാനപ്പേരുകൾ ഇന്നും നിലനില്‌ക്കുന്നു. അങ്ങനെ കൃഷിക്കാരായ ഉഴവരും മദ്യഹാരകന്മാരായ ചാന്റോരും പടയാളികളായ വില്ലോരും ലയിച്ചു ചേർന്നായിരിക്കണം ഈഴവസമുദായമുണ്ടായത്‌. കേരളത്തിലെ പ്രാചീന ഗോത്രവർഗങ്ങളിൽ പലതും പരിണമിച്ചുണ്ടായ സമുദായമാണ്‌ ഈഴവരുടേതെന്ന കാമ്പിൽ അനന്തന്റെ പ്രസ്‌താവന ഈ ചരിത്രവസ്‌തുതയിലേക്കാണ്‌ വിരൽചൂണ്ടുന്നത്‌. ചെങ്കുട്ടുവന്റെ കാലം മുതൽക്ക്‌ കേരളത്തിലെ പ്രധാന മതം ബുദ്ധമതമായിരുന്നു. ഈഴവരിൽ ഭൂരിപക്ഷവും ബുദ്ധമതക്കാരായിരുന്നു എന്നാണ്‌ ഇളംകുളം കുഞ്ഞൻപിള്ള പറയുന്നത്‌. ബുദ്ധമത പ്രഭാവകാലത്ത്‌ ഈഴവർക്ക്‌ സമൂഹത്തിൽ ഉന്നതപദവിയുണ്ടായിരുന്നു. ഹൈന്ദവ വർണാശ്രമാചാരങ്ങളെ എതിർക്കുന്നതിൽ ബുദ്ധമത മിഷനറിമാർ നിർണായക പങ്കാണ്‌ വഹിച്ചത്‌. എന്നാൽ ബ്രാഹ്മണരുടെ വരവോടെ വർണാശ്രമ ധർമങ്ങൾ ശക്തമായി പ്രതിഷ്‌ഠിക്കപ്പെട്ടു എന്നു മാത്രമല്ല ഈഴവരല്ലാത്ത മറ്റു സമുദായക്കാർ ബ്രാഹ്മണർക്കു അടിയറവ്‌ പറഞ്ഞപ്പോൾ ബ്രാഹ്മണ മതം സ്വീകരിക്കാൻ വിസമ്മതിച്ച ഈഴവർ മ്ലേച്ഛരായി മുദ്രകുത്തപ്പെടുകയും ചെയ്‌തു. നൂറ്റാണ്ടുകളോളം ബ്രാഹ്മണ മേധാവിത്വത്തോടു പൊരുതിയ പാരമ്പര്യമാണ്‌ ഈഴവസമുദായത്തിന്റേത്‌ എന്ന വി.ടി. ഭട്ടതരിപ്പാടിന്റെ അഭിപ്രായം ഇത്തരുണത്തിൽ ശ്രദ്ധേയമാണ്‌. ബ്രാഹ്മണ ആധിപത്യം ശക്തമായതോടെ ദുർബലരായിത്തീർന്ന ഈഴവർ സാമൂഹിക ശ്രണിയിൽ തരംതാഴ്‌ത്തപ്പെട്ടു എന്നാണ്‌ ചരിത്രകാരന്മാരുടെ മതം. സാമൂഹികമായി അയിത്തംകല്‌പിച്ചു മാറ്റി നിർത്തപ്പെട്ട ഇവരുടെ ദുസ്ഥിതി 20-ാം ശതകത്തിന്റെ പൂർവാർധം വരെ തുടർന്നു.[[File:Ezhava (Eeloover) 02.jpg|thumb|പാണ്ടി ഈഴവർ]] [[File:Ezhava (Eeloover) 01.jpg|thumb|നെയ്ത്തുകാരായ ഈഴവർ]] ഈഴവർ കേരളത്തിന്റെ പല ഭാഗങ്ങളിൽ പല പേരുകളിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. കൊല്ലത്തിനു തെക്ക്‌ പൊതുവേ "ഈഴവർ' എന്നും, കൊല്ലത്തിനു വടക്കു കൊച്ചി വരെ ചോവന്മാർ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. തമിഴ്‌നാട്ടിൽ തിരുനെൽവേലി ജില്ലയിലെ ചാന്നാന്മാരും തെക്കൻ കർണാടകത്തിലെ ബില്ലവരും ഈഴവസമുദായത്തിൽപ്പെടും. കൊ.വ. 1078-ൽ ഉണ്ടാക്കിയ എസ്‌.എൻ.ഡി.പി. യോഗ നിബന്ധനകളിൽ ഈഴവർ, ചോവന്മാർ, ഈഴുവർ, വില്ലവർ എന്നിവരെ ഒരു സമുദായമായിട്ടാണ്‌ പരിഗണിച്ചിരിക്കുന്നത്‌. മധുര-തിരുനെൽവേലി ജില്ലകളിലെ ഇല്ലത്തുപിള്ളമാരും ഈഴവസമുദായത്തിന്റെ ഒരു അവാന്തരവിഭാഗമാണെന്നു കരുതപ്പെടുന്നു. പഴയ ദക്ഷിണതിരുവിതാംകൂറിലെ ഈഴവരെ മലയാളഈഴവർ, പാണ്ടിഈഴവർ, കൊല്ലക്കാർ, പുഴുക്കർ, പാച്ചല്ലിഈഴവർ, വാത്തികൾ എന്നിങ്ങനെ ആറ്‌ വിഭാഗങ്ങളിലായി തരംതിരിച്ചിരുന്നു. തിരുവനന്തപുരം, കൊല്ലം ജില്ലകളിലെ ഈഴവർ മലയാളഈഴവർ എന്നറിയപ്പെട്ടു. തമിഴ്‌നാട്ടിൽനിന്നു വന്ന പാണ്ടിഈഴവർ തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ നെയ്യാറ്റിൻകര ഭാഗത്താണ്‌ കേന്ദ്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്‌. തിരുവനന്തപുരത്തെ പാച്ചല്ലൂർപ്രദേശത്തെ ഈഴവരാണ്‌ പാച്ചില/പാച്ചൊട്ടികൾ. പുഴുക്കർ മലയാളിഈഴവരുടെ സിൽബന്ധികളായിരുന്നു. ഈഴവരിലെ എല്ലാ അവാന്തരവിഭാഗങ്ങളുടെയും ക്ഷുരക-പൗരോഹിത്യവൃത്തികളിൽ ഏർപ്പെട്ടുവന്നവരായിരുന്നു വാത്തികൾ. വടക്കൻ കേരളത്തിൽ പാലക്കാട്, ഈഴവർ, ഇഴുവ, ഇല്ലവർ എന്നിങ്ങനെ മൂന്നു വിഭാഗങ്ങളിലായി അറിയപ്പെട്ടുപോന്നു. പാലക്കാട്‌ പ്രദേശത്ത്‌ ഈഴവരെ പൊതുവേ തണ്ടാന്മാർ എന്നും ഈഴവരെന്നും (ഈഴവപ്പണിക്കർ) രണ്ടായി തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. പണിക്കർ എന്ന പദം ബഹുമാനസൂചകമായി പ്രായംചെന്ന ഈഴവരെ സംബോധനചെയ്യുവാനായിട്ടാണ്‌ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത്‌. തണ്ടാന്മാർ പ്രധാനമായും വള്ളുവനാട്‌, ഏറനാട്‌, പൊന്നാനി, ചിറ്റൂർ, തലപ്പള്ളി എന്നീ പ്രദേശങ്ങളിലാണ്‌ കേന്ദ്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്‌. === കേരളത്തിലെ ആദിമ നിവാസികളെന്ന വാദം === ചില ചരിത്രകാരന്മാർ വില്യം ലോഗനും മറ്റും സ്വീകരിച്ചുവന്ന കുടിയേറ്റവാത്തെ എതിർക്കുന്നു. ഈ വാദത്തെ ന്യായീകരിക്കുവാനും ഇതേ പൊലെ ചരിത്രത്തേയും പാരമ്പര്യകഥകളേയും അവർ ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്നുണ്ട്. ==മതം== ഈഴവർ ഹിന്ദുമതവിശ്വാസികളാണ്‌. മറ്റ് കേരളീയ ഹൈന്ദവരേപ്പോലെ ശാക്തേയ മതമാണ് അവർ പിന്തുടർന്നത്. [[ഭദ്രകാളി|കാളി അഥവാ ഭദ്രകാളി]], [[ചാമുണ്ഡി|ചാമുണ്ഡി,]] [[ഭുവനേശ്വരി]] തുടങ്ങിയ ഭഗവതി സങ്കൽപ്പങ്ങൾ, മുത്തപ്പൻ, [[അയ്യപ്പൻ]], [[മുരുകൻ]] തുടങ്ങിയ ദ്രാവിഡ കുല ദൈവങ്ങളെ ശാക്തേയം പോലെയുള്ള വിധിയിൽ കുലാചാരത്തോടെ ഈഴവർ ആരാധിച്ചുവന്നിരുന്നു. അതിന്റെ ഭാഗമായി മത്സ്യമാംസാദി നിവേദ്യങ്ങൾ അവർ പൂജയ്ക്ക് ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. പിൽക്കാലത്ത് ഗണ്യമായ ബുദ്ധമത സ്വാധീനം ഈഴവരിൽ വന്നതായി കരുതപ്പെടുന്നു. ആധുനിക കാലത്ത് ശ്രീനാരായണഗുരുവിന്റെ സ്വാധീനം ശാക്തേയ ആചാരങ്ങളെ ക്രമേണ ഇല്ലാതാക്കി. അരുവിപ്പുറത്ത് ശിവ പ്രതിഷ്ഠയും ഗുരു നടത്തി. == ചരിത്രം == [[File:Chogans.JPG|thumb|upright=1.1|right|പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഈഴവ ദമ്പതികൾ]] തെക്കൻ കേരളത്തിലെ ഒരു പ്രബല സമുദായമാണ് ഈഴവർ. പക്ഷെ മലബാറിലെ തിയ്യർ ആചാരംകൊണ്ടും സാംസ്കാരിക പാരമ്പര്യംകൊണ്ടും തിരുവാതാംകൂറിലെയും മദ്ധ്യകേരളത്തിലെയും ഈഴവരിൽ നിന്നും വിഭിന്നരാണ് എന്നും അഭിപ്രായമുണ്ട്. തെക്കുള്ള ഈഴവരെയും തിരുവാതാംകൂറിലെ ഈഴവരെയുംകാൾ മദ്ധ്യകേരളത്തിലെ തിയ്യർക്കും തണ്ടാൻ എന്ന ഒരു ഉപവിഭാഗവും ഇവരിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു. മലബാറുലെ തീയ്യർക്കും ബില്ലവർക്കും ആഭിജാത്യം കല്പിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. മദ്ധ്യതിരുവിതാംകൂറിലെ [[കത്തോലിക്കാസഭ|റോമൻ കത്തോലിക്ക]] വിഭാഗത്തിലെ ആളുകളിൽ ഏറെയും ക്രിസ്തുമതപ്രചരണം നടന്ന സമയത്ത്‌ മതംമാറിയ ഈഴവരാണ്. [[തെങ്ങ്]] കൃഷി [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] പ്രചരിപ്പിച്ചത് ഇവരാണെന്ന് അഭിപ്രായമുണ്ട്. [[ബുദ്ധമതം|ബുദ്ധമതാനുയായികളായിരുന്ന]] ഇവർ പിന്നീട് തരം താഴ്ത്തപ്പെടുകയാണുണ്ടായതെന്നും ഒരു വാ‍ദഗതിയുണ്ട്. [[സ്ഥാണുരവിവർമ്മ|സ്ഥാണുരവിവർമ്മയുടെ]] കാലത്തെ (848-49) [[തരിസാപള്ളി ശാസനങ്ങൾ]] ഇവരെ പരാമർശിക്കുന്നുണ്ട്. [[ബുദ്ധമതം|ബുദ്ധമതസമ്പർക്കമായിരിക്കാം]] ഇവർക്ക് വൈദ്യപാരമ്പര്യം നൽകിയത്. [[File:Ezhava Cultivators.jpg|thumb|ഈഴവ കർഷകർ]] ശ്രീലങ്കയിൽ നിന്ന് കേരളത്തിലേക്കെത്തിയ ബുദ്ധസന്യാസിമാരുടെയൊപ്പമാണ്‌ ഈഴവരും കേരളത്തിലെത്തിയതെന്ന് കരുതുന്നു. [[നമ്പൂതിരി|നമ്പൂതിരിമാരുടെ]] ആഗമനത്തിനു മുന്നേ തന്നെ ഈഴവർ [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] വേരുറപ്പിച്ചിരുന്നു. ഇവർ വടക്കേ [[മലബാർ|മലബാറിലും]] [[കോഴിക്കോട്|കോഴിക്കോട്ടും]] [[തീയ്യർ]] എന്ന പ്രതേക ജാതിയായും [[പാലക്കാട്|പാലക്കാട്ടും]] [[വള്ളുവനാട്|വള്ളുവനാട്ടിലും]] [[ചേകവൻ]] എന്നും അറിയപ്പെട്ടു. തെക്കുള്ളവർ ഈഴവർ എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.<ref>[[കെ.ബാലകൃഷ്ണ കുറുപ്പ്]]; [[കോഴിക്കോടിന്റെ ചരിത്രം മിത്തുകളും യാഥാർഥ്യങ്ങളും]]. ഏട് 21., മാതൃഭൂമി പ്രിന്റ്റിങ് അൻറ് പബ്ലിഷിങ് കമ്പനി. കോഴിക്കോട് 2000. </ref> നമ്പൂതിരിമാരുടെ വരവിന് ശേഷം, ചാതുർവർണ്യ സമ്പ്രദായം നിലവിൽ വന്നു. രാഷ്ട്രീയമായും സാമൂഹികമായും ബുദ്ധമതം വേട്ടയാടപ്പെട്ടു തുടങ്ങി. മേധാവിത്വത്തെ എതിർക്കാത്തവരെ സവർണ്ണർ ഉയർത്തുകയും എതിർത്തവരെ ഹീനജാതിക്കാരാക്കുകയുമാണുണ്ടായത്. സ്വന്തം മതം ത്യജിക്കാൻ തയ്യാറാവാഞ്ഞതിനാൽ ഈഴവരെ താഴ്ന്ന ജാതിക്കാരാക്കി മാറ്റി. സ്വാഭാവികമായും ജാതിയിൽ താണ ഈഴവർ ചൂഷണം ചെയ്യപ്പെട്ടു തുടങ്ങി. ബ്രാഹ്മണ്യത്തോട് എതിർത്തും സഹിച്ചും അവർ രാഷ്ട്രീയമായും സാമൂഹികമായുമുള്ള അവശതകൾ അനുഭവിച്ചു വന്നു. അവർണ്ണർ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന ഇവരുടെ സ്ഥാനം ചാതുർവർണ്യ സമ്പ്രദായത്തിന് പുറത്തായിട്ടായിരുന്നു അന്നത്തെ സവർണരായ ഭരണകർത്താക്കൾ കണക്കാക്കിയിരുന്നത്. ഇവരിൽ ബഹുഭൂരിപക്ഷത്തിന്റേയും തൊഴിൽ [[കൃഷി]] ആയിരുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, സമ്പന്നരായിരുന്ന ചിലർ [[ആയുർവേദം|ആയുർവേദത്തിലും]], [[കളരിപ്പയറ്റ്|കളരിപ്പയറ്റിലും]], [[ജ്യോതിഷം|ജ്യോതിഷത്തിലും]], [[സിദ്ധവൈദ്യം|സിദ്ധവൈദ്യത്തിലും]] അഗ്രഗണ്യരായി നിലനിന്നു. ആരാധനാ സമ്പ്രദായങ്ങൾ ബുദ്ധമതത്തിന്റെ ക്ഷയത്തോടെ നശിച്ചു പോയതിനെത്തുടർന്ന് ആരാലാണൊ ഹീന ജാതിയെന്ന് മുദ്രകുത്തപ്പെട്ടത്, അവരുടെ ദൈവങ്ങളേയും ക്ഷേത്രങ്ങളേയും (മുൻപ് ബുദ്ധവിഹാരമായിരുന്നു മിക്കതും) ഈഴവർക്ക് ആശ്രയിക്കേണ്ടതായി വന്നു. <ref>വേലായുധൻ പണിക്കശ്ശേരി. -ജൈനബുദ്ധമതങ്ങൾ കേരളത്തിൽ- കേരള ചരിത്രപഠനങ്ങൾ കറന്റ് ബുക്സ്. 2007</ref> "സവർണ' വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ട നായന്മാരുമായി "അവർണ'രായ ഈഴവർക്ക്‌ പണ്ട്‌ ഉറച്ച സാമൂഹികബന്ധങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. അടുത്തകാലം വരെ ഈഴവരുടെയും നായന്മാരുടെയും പൊതു ഉടമയിൽ പല ക്ഷേത്രങ്ങളുമുണ്ടായിരുന്നു. കരുനാഗപ്പള്ളിയിലെ ശക്തികുളങ്ങരക്ഷേത്രവും മാവേലിക്കരയിലെ ചെട്ടികുളങ്ങരക്ഷേത്രവും ഉദാഹരണങ്ങളാണ്‌. ചെമ്പഴന്തിയിലെ കാളീക്ഷേത്രത്തിൽ നായന്മാർക്കും ഈഴവർക്കും കൂട്ടായ ഉടമാവകാശം ഉണ്ടായിരുന്നു. ചേർത്തലയുള്ള കണിച്ചുകുളങ്ങര ദേവീക്ഷേത്രത്തിൽ, ചീരങ്കുഴി നായർ തറവാട്ടുകാർക്ക്‌ ചില അധികാരാവകാശങ്ങൾ അനുവദിച്ചുകൊടുത്തിട്ടുണ്ട്‌; ക്ഷേത്രം ഈഴവരുടെ വകയാണ്‌. നായന്മാർ, നമ്പൂതിരിമാർ എന്നിവരുമായി ഈഴവർക്ക്‌ പുലബന്ധമുണ്ടായിരുന്നുവെന്നത്‌ ശ്രദ്ധേയമായ മറ്റൊരു വസ്‌തുതയാണ്‌. ചില നായർ, നമ്പൂതിരി കുടുംബങ്ങളുമായി ഈഴവകുടുംബങ്ങൾ അടുത്തകാലംവരെ പുല ആചരിച്ചിരുന്നു. ചേർത്തല താലൂക്കിൽ കൊക്കോതമംഗലത്ത്‌ ചേങ്ങാട്‌ എന്ന പുരാതന ഈഴവപ്രഭുകടുംബവും മൂവാറ്റുപുഴ താലൂക്കിൽ പിറവത്ത്‌ ഒരു നമ്പൂതിരി ഇല്ലവും പരസ്‌പരം പുല ആചരിച്ചുവന്നിരുന്നു. കായംകുളത്ത്‌ പുതുപ്പള്ളി ദേവികുളങ്ങര ക്ഷേത്ര ഉടമയായ നമ്പൂതിരി ഇല്ലവും അതിനടുത്ത്‌ പന്തപ്ലാവിൽ എന്ന ഈഴവകുടുംബവും പരസ്‌പരം പുല ആചരിച്ചുവന്നിരുന്നു. ഈ കുടുംബക്കാർ തമ്മിൽ അയിത്തം ആചരിക്ക പതിവില്ലായിരുന്നു. അമ്പലപ്പുഴ താലൂക്കിൽ കോഴിമുക്കുപകുതിയിൽ "പാതാരശ്ശേരിൽ' എന്ന ഈഴവകുടുംബവും അതിനടുത്ത്‌ "മുങ്ങേലി' എന്ന നായർകുടുംബവും പരസ്‌പരം പുല ആചരിക്കുന്ന പതിവ്‌ കൊ.വ. 1106 (1930-31) വരെ നിലനിന്നു; ഒരു കുടുംബത്തിൽപ്പെട്ട ആൾ മരിച്ചാൽ മറ്റേ കുടുംബക്കാർ കോടിയുടുക്കുകയും അപരക്രിയകൾ നടത്തുകയും പതിവായിരുന്നു. [[മുത്തപ്പൻ തെയ്യം|ശ്രീ മുത്തപ്പൻ ക്ഷേത്രം]] നടത്തിപ്പുകാർ ഈ സമുദായക്കാരാണ്. എല്ലാ ജാതി മതസ്ഥർക്കും പ്രവേശനമനുവദിക്കുകയും ഭക്ഷണം കൊടുക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഈ ക്ഷേത്ര സമുച്ചയം ബുദ്ധമത ക്ഷേത്രങ്ങളെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുന്നു. ഈ സമുദായവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ധാരാളം മഠങ്ങളും ([[മഠം]]) [[കളരി]]കളും മലബാറിലുടനീളം കാണാം. 1853-ൽ അവർണ്ണർക്കായി തൃക്കുന്നപ്പുഴ മംഗലത്ത് ഇടയ്ക്കാട്ട് ശിവക്ഷേത്രം പണിയിച്ചു് പ്രസിദ്ധനായ ആറാട്ടുപുഴ വേലായുധ പണിക്കരുടെ യഥാർത്ഥ പേര് '''കല്ലിശ്ശേരി വേലായുധൻ ചേകവർ''' എന്നായിരുന്നു. ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഈഴവസമുദായ പരിഷ്കർത്താക്കളിൽ പ്രമുഖനായിരുന്നു '''ടി.കെ. മാധവൻ''' ശ്രീമൂലം പ്രജാസഭയിൽ അംഗമായത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ അമ്മാവനായ '''കോമളേഴത്ത് കുഞ്ഞുപിള്ള ചേകവരുടെ''' മരണത്തെ തുടർന്നായിരുന്നു. == ചടങ്ങുകൾ == '''കെട്ടുകല്യാണം.''' ദശാബ്‌ദങ്ങൾക്കുമുമ്പ്‌ ഈഴവർക്കിടയിൽ നിലനിന്നിരുന്ന ഒരു ചടങ്ങാണ്‌ കെട്ടുകല്യാണം (നായന്മാർ, നമ്പൂതിരിമാർ എന്നീ സമുദായങ്ങളിലും ഈ സമ്പ്രദായമുണ്ടായിരുന്നു). പെൺകുട്ടികൾ ഋതുവാകുന്നതിനുമുമ്പ്‌ നടത്തപ്പെട്ടിരുന്ന താലികെട്ടുകല്യാണം ആദ്യത്തെ വിവാഹമെന്ന നിലയിലാണ്‌ കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നത്‌. എന്നാൽ താലികെട്ടുന്ന ചെറുക്കനും താലികെട്ടപ്പെടുന്ന പെണ്ണും തമ്മിൽ പിന്നീട്‌ യാതൊരു ബന്ധവും ഉണ്ടാവണമെന്നില്ല. അർഥശൂന്യവും ദുർവ്യയഹേതുകവുമായ ഈ ആചാരം സാമൂഹ്യപരിഷ്‌കരണപ്രസ്ഥാനങ്ങൾ ശക്തിപ്പെട്ടതോടെ തികച്ചും അപ്രത്യക്ഷമായി. വിവാഹം. രണ്ടോ അതിലധികമോ സഹോദരന്മാർ ഒരേ സ്‌ത്രീയെ ഭാര്യയായി സ്വീകരിക്കുന്ന ("സഹോദര ഭർത്തൃത്വ') സമ്പ്രദായം പണ്ടുകാലത്ത്‌ അപൂർവമായെങ്കിലും നിലനിന്നിരുന്നു; ബഹുഭാര്യാത്വവും പതിവായിരുന്നു. വിവാഹരീതി പല സ്ഥലങ്ങളിൽ പല തരത്തിലായിരുന്നു അനുഷ്‌ഠിച്ചിരുന്നത്‌. വരന്റെ സഹോദരി വധുവിന്‌ പുടവ കൊടുത്ത്‌ കൂട്ടിക്കൊണ്ടുപോകുന്ന രീതിയായിരുന്നു തെക്കൻ തിരുവിതാംകൂറിൽ പതിവ്‌. വിവാഹത്തിന്‌ ചാന്നാന്മാരുടെ അനുമതി തേടുന്ന സമ്പ്രദായവും പഴയകാലത്ത്‌ ഈ പ്രദേശത്ത്‌ നിലവിലിരുന്നു. ഉത്തര തിരുവിതാംകൂറിലും കൊച്ചിയിലും മലബാറിലും തണ്ടാന്മാരുടെ അനുമതിയാണ്‌ വേണ്ടിയിരുന്നത്‌. വരന്‌ തണ്ടാൻ വെറ്റിലമുറുക്കാൻ കൊടുത്തതിനുശേഷം മാത്രമാണ്‌ വിവാഹപ്പാർട്ടി പുറപ്പെട്ടിരുന്നത്‌. ഉത്തരമലബാറിൽ വാളും പരിചയും ചുഴറ്റിക്കൊണ്ടായിരുന്നു വിവാഹപ്പാർട്ടിയുടെ യാത്ര. വധൂഗൃഹത്തിലെത്തിയാൽ ആ ദേശത്തിലെ തണ്ടാനാണ്‌ ഈ ആയുധങ്ങൾ ഏറ്റുവാങ്ങുന്നത്‌. വരന്റെ സഹോദരിമാരും തണ്ടാന്റെ ഭാര്യയും ചേർന്ന്‌ വധുവിനെ വിവാഹവസ്‌ത്രം അണിയിച്ചശേഷം വരന്റെ സഹോദരി വധുവിനെ വിവാഹമണ്ഡപത്തിലേക്ക്‌ ആനയിച്ച്‌ വരന്റെ പിന്നിലായി ഇരുത്തുന്നു. വധുവിനെ അണിയിക്കാനുള്ള വസ്‌ത്രങ്ങൾ കൂടാതെ നാലു വസ്‌ത്രങ്ങൾകൂടി വരൻ കൊണ്ടുവന്നിട്ടുണ്ടാകും. വധുവിന്റെ അമ്മയ്‌ക്കു "കാണപ്പണം' കൂടി കൊടുത്തുകഴിഞ്ഞാൽ വിവാഹസദ്യയായി. ഇത്രയുമാണ്‌ വിവാഹത്തിന്റെ പ്രധാന ചടങ്ങുകൾ. ഇപ്പോൾ ഈ ചടങ്ങുകളൊന്നും ഇല്ല. മുഹൂർത്തത്തിൽ വരനെ വധു പൂമാല ചാർത്തുകയും വരൻ വധുവിന്റെ കഴുത്തിൽ താലികെട്ടി മാല ചാർത്തുകയും ചെയ്യുന്നതാണ്‌ പ്രധാന ചടങ്ങ്‌. വിവാഹസദ്യയ്‌ക്കുശേഷം വധുവിനെ കൂട്ടിക്കൊണ്ട്‌ വരനും പാർട്ടിയും വരന്റെ ഗൃഹത്തിലേക്ക്‌ മടങ്ങുന്നു. '''ദായക്രമം.''' അടുത്തകാലം വരെ മൂന്നുരീതിയിലുള്ള ദായക്രമം നിലനിന്നിരുന്നു. വടക്കേ മലബാറിൽ മരുമക്കത്തായവും തെക്കേ മലബാറിലും കൊച്ചിയിലും മക്കത്തായവും തിരുവിതാംകൂറിൽ മിശ്രദായക്രമവുമാണുണ്ടായിരുന്നത്‌. മക്കത്തായസമ്പ്രദായമാണ്‌ ഇപ്പോൾ നിലവിലുള്ളത്‌. == നവോത്ഥാന ചരിത്രത്തിലെ സംഭാവനകൾ== ശ്രീ നാരായണ ഗുരുവിനും വര്ഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് ഈഴവ സമുദായത്തെ പ്രധിനിഥികരിച്ചു കൊണ്ട് മൂക്കുത്തി വിളംബരവും അച്ചിപ്പുടവ സമരവും ഉൾപ്പടെ കേരള നവോത്ഥാന ചരിത്രത്തിലെ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെടുന്ന ഒരു പാട് സമരങ്ങൾക്കും സംഭവങ്ങൾക്കും നേതൃത്വം നൽകിയ വ്യക്തിയാണ് [[ആറാട്ടുപുഴ വേലായുധപ്പണിക്കർ| ആറാട്ടുപുഴ വേലായുധ പണിക്കർ]].<ref>{{Cite book|url=http://archive.org/details/goldenjubileesouvenir1953sndpyogam|title=1953 - ശ്രീനാരായണ ധർമ്മപരിപാലനയോഗം - കനകജൂബിലി സ്മാരക ഗ്രന്ഥം|page=231|last=SNDP Yogam|date=1953}}</ref> അതിൽ ചിലത് താഴെ വിവരിക്കുന്നു. === ശിവപ്രതിഷ്ഠ=== ബ്രാഹ്മണവേഷത്തിൽ [[വൈക്കം മഹാദേവക്ഷേത്രം|വൈക്കം മഹാാദേവക്ഷേത്രത്തിൽ]] താമസിച്ച് ആണ് ക്ഷേത്രനിർമ്മാണവും ആചാരങ്ങളും പഠിച്ചത്.<ref name=":0" /> അതിന് ശേഷം 1852 ൽ വേലായുധപ്പണിക്കർ അവർണർക്ക് ആരാധിക്കാനായി [[ശിവൻ| ശിവ]] ക്ഷേത്രം നിർമ്മിച്ചു. [[കാർത്തികപ്പള്ളി|കാർത്തികപ്പള്ളിയിലെ]] ഇടയ്ക്കാട് മംഗലത്ത് കേരളീയ വാസ്തുവിദ്യാ ശൈലിയിൽ നിർമിച്ച ജ്ഞാനേശ്വരം ക്ഷേത്രമാണ് അത്.<ref name=":0" /> മാവേലിക്കര കണ്ടിയൂർ മറ്റത്തിൽ വിശ്വനാഥൻ ഗുരുക്കൾ എന്ന അബ്രാഹ്മണനായ തന്ത്രിയാണ് ഈ പ്രതിഷ്ഠനടത്തിയത്.ഇവിടെ നിത്യപൂജയ്ക്ക് തീരുമാനിച്ചതും അബ്രാഹ്മണനെ ആയിരുന്നു. എല്ലാ ജാതി മതസ്ഥഥർക്കും അവിടെ ആരാധനാ സ്വാതന്ത്ര്യവും നൽകിയിരുന്നു അദ്ദേഹം. ഇതിൻ്റെെ ചുവടുപിടിച്ച് 1853 ൽ [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ]] ജില്ലയിൽ [[ചേർത്തല|ചേർത്തല]] [[തണ്ണീർമുക്കം|തണ്ണീർമുക്കം]] ചെറുവാരണംകരയിലും പണിക്കർ ഒരു ശിവക്ഷേത്ര നിർമ്മാണം നടത്തിയിട്ടുണ്ട്.<ref name=":0" /> ക്ഷേത്ര നിർമ്മാണവും വിഗ്രഹ പ്രതിഷഠയും അവർണരുടെ ധർമ്മാചരണത്തിന് എതിരാണെന്നു പറഞ്ഞ് ഇത് മുടക്കാൻ സവർണർ ശ്രമിച്ചിരുന്നു. ഒരു അബ്രാഹ്മണൻ്റെ കാർമ്മികത്വത്തിൽ മംഗലത്ത് ആദ്യം നടത്തിയ ശിവ പ്രതിഷ്ഠ ദിവാനുമുന്നിൽ തെളിവായി ചൂണ്ടിക്കാണിച്ച് ഈ എതിർപ്പുകൾ അദ്ദേഹം മറികടന്നു. ===അച്ചിപ്പുടവ സമരം=== അച്ചിപ്പുടവയെന്ന പേരിൽ തിരുവിതാംകൂറിൽ അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന മുണ്ടുകൾ ഈഴവ സ്ത്രീകൾ നെയ്തിരുന്നതായിരുന്നുവെങ്കിലും അവ ഉടുക്കാൻ അവർക്ക് അനുവാദമില്ലായിരുന്നു. മാത്രമല്ല, സവർണ്ണ വിഭാഗം പിന്നാക്ക വിഭാഗക്കാരെ സ്ത്രീപുരുഷ ഭേദമന്യേ മുട്ടിനുതാഴെ മുണ്ടുടുക്കാൻ അനുവദിച്ചിരുന്നില്ല. ഈ ആചാരത്തെ അംഗീകരിക്കാതെ അച്ചിപ്പുടവ നീട്ടിയുടുത്ത് കായംകുളത്തിനടുത്തുള്ള പത്തിയൂർ വയൽവരമ്പിലൂടെ യാത്ര ചെയ്ത യുവതിയെ മേൽജാതിക്കാർ അധിക്ഷേപിച്ചു വിട്ടു. ഇതറിഞ്ഞ പണിക്കർ തൊഴിലാളികൾക്ക് ചിലവിന് പണം നൽകി, ജൻമിമാരുടെ കൃഷിപ്പണിയും തേങ്ങാപ്പണിയും ബഹിഷ്ക്കരിക്കാൻ ആഹ്വാനം ചെയ്തു. പണി മുടങ്ങി സാമ്പത്തിക നില തകരാറിലായതോടെ സവർണപ്രമാണിമാർ സമരത്തിനു മുമ്പിൽ മുട്ടുമടക്കി. 1866 ൽ കർഷക തൊഴിലാളികളെ സംഘടിപ്പിച്ചു വേലായുധ പണിക്കർ നടത്തിയ ഈ പണിമുടക്കാണു ചരിത്രത്തിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയ ആദ്യത്തെ കർഷക തൊഴിലാളി സമരം.<ref name=":0" /> ===മൂക്കുത്തി വിളംബരം=== 1859 വരെ ബ്രാഹ്മണർക്ക് മാത്രമേ മൂക്കുത്തി ധരിക്കാനുള്ള അവകാശം ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. 1859 ഇൽ അന്നത്തെ തിരുവിതാംകൂർ റീജൻറ് റാണിയോട്, തങ്ങൾകും മൂക്കുത്തി ധരിക്കാൻ അവകാശം നൽകണമെന്ന് നായന്മാർ അപേക്ഷിച്ചു. 1859 അവസാനം നായൻമാർകും ബ്രാഹ്മണരെ പോലെ മൂക്കുത്തി ധരിക്കാമെന്ന് റീജൻറ് മഹാറാണി ഉത്തരവു പുറപ്പെടുവിച്ചു. ഇതറിഞ്ഞ ഈഴവരിലെ സമ്പന്ന കുടുംബ സ്ത്രീകളും മൂകുത്തി ധരിക്കാൻ തുടങ്ങി. പന്തളത്തിനടുത്തു മൂക്കുത്തി ധരിച്ച ഒരു ഈഴവ സ്ത്രീയുടെ മൂക്കുത്തി ഒരു ബ്രാഹ്മണൻ പറിച്ചു ചോരചിന്തിയ വിവരമറിഞ്ഞ പണിക്കർ സ്വർണ്ണപണിക്കാരെ വിളിച്ച്, സ്വർണം, വെള്ളി, ചെമ്പ് എന്നിവയിൽ ‌ നിരവധി മൂക്കുത്തികൾ നിർമ്മിക്കാൻ നിർദ്ദേശിച്ചു. ആയിരം സ്ത്രീകളെ വിളിച്ചുകൂട്ടി മൂക്കുത്തി ധരിപ്പിച്ചു<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/women/features/myths-and-story-about-nose-studs.html|title=ആളെകൊല്ലും ഈ മൂക്കുത്തി ചന്തം|access-date=2020-10-10}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.manoramanews.com/news/spotlight/2019/10/03/story-of-nose-ring.html|title=മൂക്കുത്തി ഒരു കുഞ്ഞൻ ആഭരണമല്ല; ഇമ്മിണി വല്യ മൂക്കുത്തിക്കഥ ഇതാ; വിഡിയോ|access-date=2020-10-10|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.deshabhimani.com/special/velayudha-panicker/756004|title=മൂക്കുത്തി പറിച്ചെടുത്തു ചോരചിന്തി മുഖം|access-date=2020-10-10|language=ml}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://specials.manoramaonline.com/News/2018/kerala-piravi-2018/index.html|title=കേരളപ്പിറവി: ചരിത്ര നിമിഷങ്ങളിലൂടെ ഒരു യാത്ര {{!}} Kerala Piravi Special 2018 {{!}} Manorama Online|access-date=2020-10-10|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/7564/5/05_chapter%201.pdf#page=8|title=A study of reflection of social and political elements in the works of Mooloor മൂലൂർക്കൃതികളിലെ സാമൂഹിക രാഷ്ട്രീയ പ്രതിഫലനം - ഒരു പഠനം|access-date=04 October 2020|last=Devi|first=P Nirmala|date=|website=Shodhganga|publisher=Department of Malayalam Literature, Mahatma Gandhi University}}</ref>. എന്നിട്ട് പന്തളത്തുവച്ച് ഒരു '''വിളംബരം''' നടത്തി. {{cquote|ഇന്നുമുതൽ തിരുവിതാംകൂറിലെ മുഴുവൻ സ്ത്രീകൾകും മൂക്കുത്തി ധരിച്ചുകൊള്ളാമെന്ന് നാം മംഗലം വേലായുധപ്പെരുമാൾ ഉത്തരവ്. ഈ ഉത്തരവിനെതിരെ പ്രവർത്തിക്കുന്നവന്റെ തല നാം എടുത്തിരിക്കും}} 1860-ലെ<ref name="TOI">{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/people-of-karthikapally-demand-a-memorial-for-social-reformer-arattupuzha-velayudha-panicker/articleshow/73248051.cms|title=People of Karthikapally demand a memorial for social reformer Arattupuzha Velayudha Panicker {{!}} Kochi News - Times of India|access-date=2020-10-04|last=Jan 14|first=Sajimon P. S. / TNN /|last2=2020|language=en|last3=Ist|first3=15:46}}</ref> ഈ പ്രഖ്യാപനത്തെ '''മൂക്കുത്തി വിളംബരം''' എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു. ഇവരെ ആരും അപമാനിക്കാതിരിക്കാൻ ദിവസങ്ങളോളം പണിക്കർ പന്തളത്തു തങ്ങി. കുതിരപ്പുറത്ത്‌ ആയുധങ്ങളുമേന്തി റോന്തുചുറ്റുന്ന പണിക്കരുടെയും സൈന്യത്തിൻറെയും മുന്നിലൂടെ നാട്ടിലെ പെണ്ണുങ്ങളെല്ലാം സ്വർണ്ണ മൂക്കുത്തിയിട്ടു സുന്ദരികളായി നടന്നു. ഇങ്ങനെയാണ് തിരുവതാംകൂറിലെ എല്ലാ സ്ത്രീകൾകും മൂകുത്തി ധരിക്കാൻ അവകാശം കിട്ടിയത്. ===ഏത്താപ്പുസമരം=== കായംകുളത്ത്‌ അവർണസ്‌ത്രീ നാണം മറയ്‌ക്കാൻ മാറിൽ ഏത്താപ്പിട്ടതു സഹിക്കാത്ത പ്രമാണിമാർ പൊതുനിരത്തിൽ അവരുടെ മേൽമുണ്ടു വലിച്ചു കീറി മാറിൽ മച്ചിങ്ങത്തൊണ്ടു പിടിപ്പിച്ച്‌ കൂവിവിട്ടു. വിവരമറിഞ്ഞു കുറെ മേൽമുണ്ടുമായി പണിക്കർ തണ്ടുവച്ച വള്ളത്തിൽ കായംകുളത്തേക്കു കുതിച്ചു. അവിടത്തെ തൊഴിലാളി സ്‌ത്രീകൾക്കിടയിൽ മേൽമുണ്ടു വിതരണം ചെയ്‌തു. ഇതാണ് എത്താപ്പു സമരം എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. 1859-ലാണ് ഏത്താപ്പുസമരം നടന്നത്. ===കഥകളിയോഗം=== ആദ്യമായി കഥകളി പഠിച്ച അബ്രാഹ്മണൻ ആറാട്ടുപുഴ വേലായുധ പണിക്കർ ആണ്{{cn}}. 1862 ൽ ഈഴവ സമുദായാംഗങ്ങളെ ചേർത്ത് അദ്ദേഹം സ്ഥാപിച്ച കഥകളിയോഗം, ഈഴവരുടെ ആദ്യത്തെ കഥകളിയോഗമാണ്.<ref>{{Cite web|url=https://janayugomonline.com/arattupuzha-velayudha-panicker/|title=ആറാട്ടുപുഴ വേലായുധപണിക്കർ ചരിത്രം സൃഷ്ടിച്ച ചരിത്രപുരുഷൻ|access-date=2020-10-04|date=2019-01-12|language=en-US|archive-date=2020-10-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20201007203045/https://janayugomonline.com/arattupuzha-velayudha-panicker/|url-status=dead}}</ref> പച്ചകുത്തി ദേവന്മാരുടെയും രാജാക്കന്മാരുടെയും വേഷങ്ങളാടാൻ അവർണർക്ക്‌ അവകാശമില്ലെന്നു ബോധിപ്പിച്ച് ഗവൺമെന്റിൽ ‍ പരാതികിട്ടിയപ്പോൾ ദിവാൻ ടി. മാധവറാവുവാണ് പണിക്കരെയും പരാതിക്കാരെയും വിളിച്ചു ചേർത്തത്‌. അന്നത്തെ വാദംകേട്ടു പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ട തീർപ്പിലാണു അവർണ ജാതിക്കർക്കു കഥകളി പഠിച്ച്‌ അവതരിപ്പിക്കാനുള്ള അവകാശം നിയമംമൂലം പണിക്കർ സമ്പാദിച്ചത്‌. അവർണ്ണരുടെ കഥകളിയോട്‌ ഏറ്റവും എതിർപ്പുള്ള പ്രദേശങ്ങൾ തിരഞ്ഞുപിടിച്ചു കഥകളി അവതരിപ്പിക്കാനായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിനു താൽപര്യം{{cn}}. ===വഴി നടക്കൽ=== നംപൂതിരിമാരും, രാജാക്കന്മാരും സഞ്ചരിക്കുന്ന വഴിയിൽ നിന്ന് അവർണ്ണരെ തീണ്ടാപ്പാടകലെ നിർത്താൻ 'ഹൊയ്' വിളിക്കുമായിരുന്നു. ഒരു ദിവസം വേലായുധപ്പണിക്കർ പരിവാരങ്ങളോടൊത്ത് പല്ലക്കിൽ മംഗലത്തുകൂടി സഞ്ചരിക്കുമ്പോൾ, ഇടപ്പള്ളി രാജാവിൻറെ മകൻ രാമൻ മേനോനെയും ചുമന്ന് വരുന്നവരുടെ 'ഹോയ്‌' വിളി കേട്ടു മറുവശത്തു നിന്ന് കേട്ടു. പണിക്കരുടെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം അതിനെക്കാൾ ഉച്ചത്തിൽ ഹൊയ് വിളിച്ച് കടന്നു വന്ന പണിക്കരോട് വഴി മാറാൻ രാമൻ മേനോൻ പറഞ്ഞു, മേനവാനാണ് മാറേണ്ടതെന്ന് പണിക്കരും പറഞ്ഞു. ഇതിനെത്തുടർന്നുണ്ടായ വഴക്കിൽ പണിക്കർ രാമൻ മേനവനെ അടിച്ചു തൊട്ടിൽ എറിഞ്ഞു . ===ജന്മിത്വത്തിനെതിരെ=== പാവപ്പെട്ട ഈഴവരുടെയും , ക്രിസ്ത്യാനികളുടെയും , മുസ്ലിങ്ങളുടെയും കീഴ്ജാതിക്കാരുടെയും വീട്ടിൽ നിന്നും പശുവിനേയും കിടാവിനേയും കയ്യൂക്കിൻ്റെ പുറത്ത് സ്വന്തമാക്കി കറവ വറ്റുമ്പോൾ മാത്രം തിരികെ നല്കിയിരുന്ന , കൃഷിഫലങ്ങൾ കൈകലാക്കിയിരുന്ന, അമിത കാരം പിരിച്ചിരുന്ന മാംബുഴക്കരിക്കാരൻ കരപ്രമാണിയെ വേലായുധപ്പണിക്കർ തൻറെ സൈന്യവുമായിച്ചെന്ന് , കഴുത്തിൽ വാൾ വച്ച്, , മേലിൽ ആവർത്തിച്ചാൽ തലയെടുക്കുമെന്ന് ഭീഷണിപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു. ദുഷ്ടൻ മാരായ ചില മാടംപിമാരെ പണിക്കർ വധിച്ചിട്ടുണ്ട്. ==കലകൾ== ===അർജ്ജുന നൃത്തം===  ("അർജുനന്റെ നൃത്തം") ഈഴവ പുരുഷന്മാർ അവതരിപ്പിക്കുന്ന ഒരു അനുഷ്ഠാന കലയാണ്, ഇത് തെക്കൻ കേരളത്തിലെ ഭഗവതി ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ, പ്രധാനമായും കൊല്ലം, ആലപ്പുഴ, കോട്ടയം ജില്ലകളിൽ പ്രചാരത്തിലുണ്ട്. ഈ ആചാരത്തെ "മയിൽപ്പീലി തൂക്കം" എന്നും വിളിക്കുന്നു, കാരണം വസ്ത്രത്തിൽ മയിൽപ്പീലി (മയിൽ തൂവലുകൾ) കൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച ഒരു പ്രത്യേക വസ്ത്രം ഉൾപ്പെടുന്നു. ഈ വസ്ത്രം കഥകളിയിലെ "ഉടുത്തുകെട്ട്" പോലെ തന്നെ അരയിൽ ധരിക്കുന്നു. വിവിധ നൃത്ത ചലനങ്ങൾ കളരിപ്പയറ്റ് വിദ്യകൾക്ക് സമാനമാണ്. അവതാരകർ അവരുടെ മുഖത്ത് പച്ച ചായം പൂശി, വ്യതിരിക്തമായ ശിരോവസ്ത്രങ്ങൾ ധരിക്കുന്നു. നൃത്തത്തിന്റെ മുഴുവൻ രാത്രിയും പ്രകടനം സാധാരണയായി ഒറ്റയ്‌ക്കോ ജോഡികളായോ അവതരിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു.<ref name="ezh22">{{cite book | last=Bernier|first=Ronald M. | title = Temple Arts of Kerala: A South Indian Tradition | publisher = Asia Book Corporation of America | year = 1982 | isbn = 978-0-940500-79-2}}</ref> ===മക്കചുറ്റ്=== തിരുവനന്തപുരം , ചിറയിൻകിഴു എന്നീ താലൂക്കുകളിലും കിളിമാനൂർ, പഴയകുന്നുമ്മൽ, തട്ടത്തുമല പ്രദേശങ്ങളിലും ഈഴവർക്കിടയിൽ മക്കച്ചൂട്ട് കല ജനപ്രിയമാണ്. ഇതിൽ, രണ്ട് പേർ വീതമുള്ള എട്ട് കലാകാരന്മാരുടെ ഒരു സംഘം, സർപ്പങ്ങളെപ്പോലെ പരസ്പരം പിണയുകയും വടികളുമായി പോരാടുകയും ചെയ്യുന്നു. ടെക്നിക്കുകൾ നിരവധി തവണ ആവർത്തിക്കുന്നു. നെറ്റിയിൽ ചന്ദനത്തിരി, തലയ്ക്ക് ചുറ്റും ചുവന്ന തൂവാല, അരയിൽ ചുവന്ന പട്ട്, കണങ്കാലിന് ചുറ്റും മണികൾ എന്നിവയാണ് വേഷവിധാനം. ഇത് സർപ്പപൂജയും കളരിപ്പയറ്റും ചേർന്നതാണ്.<ref name = "ezh22"/><ref name = "ezh23">Krishna Chaitanya, Temple Arts of Kerala: A South Indian Tradition (Abhinav Publications, 1987,{{ISBN|8170172098}})</ref> == അവർണർ == ചരിത്രപരമായി, വർണാശ്രമവ്യവസ്ഥയ്ക്കു് (ചാതുർവർണ്യ സമ്പ്രദായത്തിന്) പുറത്തായാണ് ഈഴവ സമൂഹത്തെ കണക്കാക്കിയിരുന്നത്. ബുദ്ധമതക്കാരായിരുന്ന ഈ സമൂഹം, ആര്യഅധിനിവേശത്തെ പ്രതിരോധിച്ചിരുന്നതിനാലാകണം ഇത് എന്ന് കരുതുന്നു. [[ആയുർവേദം|ആയുർവേദത്തിലും]], യുദ്ധകലയിലും, വാണിജ്യത്തിലും ഈഴവർ പണ്ടു തൊട്ടേ നിപുണരായിരുന്നു. അമ്പല പൂജാരികളും രാജ്യം ഭരിച്ചിരുന്നവരും ഈഴവരെ അവർണ്ണരായി കണക്കായിരുന്നു. അവരുടെ പൂർവികർ ക്ഷത്രിയരായിരുന്നുവെന്ന വസ്തുത സവർണ്ണർ വിസ്മരിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. അവരെ അവർണ്ണരായി കണക്കാക്കാൻ കാരണം അനേകർ ബുദ്ധമതം സ്വീകരിക്കുകയും പിന്നീട് ഹിന്ദുമതത്തിൽ മടങ്ങി വരുകയും ചെയ്തതുകൊണ്ടായിരുന്നു. കഴിഞ്ഞ നൂറ്റാണ്ടുകളിൽ ഈഴവ സ്ത്രീകളെ മാറിടം മറയ്ക്കാൻ അനുവദിച്ചിരുന്നില്ല. ആഭരണങ്ങളോ ചെരിപ്പുകളോ ധരിക്കുന്നത് നിരോധിച്ചിരുന്നു. ധനികരായ ചേകവർക്കോ, ചാന്നാർമാർക്കോ പണിക്കർമാർക്കോ താണ്ടാൻ സ്ത്രീകൾക്കോ മാറിടം മറക്കുന്നതിൽ പ്രശ്‌നമുണ്ടായിരുന്നില്ല.<ref>{{Cite web|url=https://emalayalee.com/vartha/149438|title=ഈഴവ സമുദായത്തിന്റെ ഉത്ഭവവും ചരിത്രാന്വേഷണങ്ങളും (ജോസഫ് പടന്നമാക്കൽ)|access-date=2022-12-06|date=2017-09-15|language=en}}</ref> നായന്മാരെപ്പോലെയും ബ്രാഹ്മണരെപ്പോലെയും ഈഴവർ സാധാരണ പേരിന്റെകൂടെ ജാതിപ്പേര് ഉപയോഗിക്കാറില്ല. എന്നിരുന്നാലും ചെയ്യുന്ന തൊഴിൽ അവർ പേരിന്റെ കൂടെ വെക്കാറുണ്ട്. പണിക്കർ, ആശാൻ, ചാന്നാർ, വൈദ്യർ, മുതലാളി, ചേകോൻ, പണിക്കത്തി, കാരണവർ, എന്നിങ്ങനെ പേരുകൾ കൂട്ടി ഈഴവരെ വിളിച്ചിരുന്നു. 'ഈഴവ' എന്ന പദം വേദങ്ങളിലെ പദങ്ങളുമായി യാതൊരു സാമ്യവുമില്ല. ബുദ്ധമതക്കാരുടെ ആചാരരീതികളുമായിട്ടുള്ള വാക്കുകളുമായിട്ടാണ് കൂടുതൽ സാമ്യം. ഈഴവരുടെ ഒരു ഉപവിഭാഗമാണ് ചാന്നാർ. ചാന്നാർമാർ ഈഴവരേക്കാളും കൂടിയ ജാതിയായി കരുതുന്നു. ഈഴവരിലെ ഉപവിഭാഗങ്ങൾ എല്ലാം അസ്തമിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.<ref name=":3" /> == ആയുർവേദ വൈദ്യവുമായുള്ള ബന്ധം== [[File:Hortus Malabaricus Kerala Connection.jpg|thumb|250x250px|ഹൊർത്തൂസ്‌ മലബാറികുസ്‌ ആമുഖ പേജ്. ഇട്ടിവൈദ്യൻ, രംഗഭട്ട്,അപ്പുഭട്ട്. എന്നിവരുടെ പേരുകൾ പരാമർശിച്ചിരിക്കുന്നതു കാണാം]] വൈദ്യശാസ്‌ത്രത്തിൽ ഈഴവരുടെ സംഭാവന വളരെ പ്രാധാന്യമർഹിക്കുന്നു. ഈഴവ സമൂഹത്തിൽ വളരെ പ്രസിദ്ധരായ ആയുർവേദ വൈദ്യന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു. ഈഴവനായ 'ഉപ്പൊട്ട് കണ്ണൻ' യോഗാമൃതം വ്യഖ്യാനം എഴുതി. അത് [[സംസ്കൃതം|സംസ്കൃതത്തിൽ]] [[അഷ്ടവൈദ്യന്മാർ]] ആയുർവേദത്തെപ്പറ്റി രചിച്ച പുസ്തകമായിരുന്നു. <ref name=":3">{{Cite web|url=https://emalayalee.com/vartha/149438|title=ഈഴവ സമുദായത്തിന്റെ ഉത്ഭവവും ചരിത്രാന്വേഷണങ്ങളും (ജോസഫ് പടന്നമാക്കൽ)|access-date=2022-12-06|date=2017-09-15|language=en}}</ref>ആലപ്പുഴ [[തയ്യിൽ കൃഷ്‌ണൻ വൈദ്യൻ]] രചിച്ച ഔഷധനിഘണ്ടു വൈദ്യശാസ്‌ത്രത്തിനു ലഭിച്ച ഒരു അമൂല്യഗ്രന്ഥമാണ്‌. ഇതിൽ ഔഷധങ്ങളുടെ സംസ്‌കൃത നാമങ്ങളും അവയുടെ മലയാളപദങ്ങളും ഔഷധദ്രവ്യങ്ങളുടെ സ്വഭാവവും ഗുണവും മറ്റും സവിസ്‌തരം പ്രതിപാദിച്ചിരിക്കുന്നു. 1906-ൽ ആണ്‌ ഇത്‌ ആദ്യമായി പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടത്‌. ഇന്ത്യാ ഗവൺമെന്റ്‌ ഈ ബൃഹദ്‌ഗ്രന്ഥം സംസ്‌കൃതത്തിൽ പ്രകാശനം ചെയ്‌തിട്ടുണ്ട്‌. 1675-ൽ [[ഡച്ചുകാർ]] അച്ചടിച്ചിറക്കിയ "[[ഹോർത്തൂസ് മലബാറിക്കൂസ്]]" (മലബാറിലെ സസ്യജാലങ്ങൾ) എന്ന [[ലാറ്റിൻ]] പുസ്തകത്തിന്റെ ആമുഖത്തിൽ കരപ്പുറം കടക്കരപ്പള്ളി കൊല്ലാട്ട് വീട്ടിൽ [[ഇട്ടി അച്യുതൻ]] എന്ന പ്രസിദ്ധനായ ഈഴവ വൈദ്യനെ പറ്റി പ്രതിപാദിക്കുന്നുണ്ട്. ആ പുസ്തകത്തിന്റെ രചനയിൽ പ്രധാന പങ്ക് വഹിച്ച ഒരാൾ ഇട്ടി അച്യുതൻ വൈദ്യർ ആണെന്ന്, അതിൽ അദ്ദഹം തന്നെ നൽകിയിരിക്കുന്ന സർട്ടിഫിക്കറ്റിൽ നിന്ന് വ്യക്തമാകും.ഇട്ടി അച്യുതൻ വൈദ്യർ ചേർത്തലയിലെ കടൽത്തീര ഗ്രാമമായ കടക്കരപ്പള്ളിക്കാരനാണ്. <ref name=":4">{{Cite web|url=https://newsgil.in/2018/08/20/hortus-malabaricus-itty-achudan/|title=ഇട്ടി അച്യുതൻ വൈദ്യരും ഹോർത്തൂസ് മലബാറിക്കൂസും ചില സത്യങ്ങളും {{!}}|access-date=2022-12-06|date=2018-08-20|language=en-US}}</ref>കടക്കരപ്പള്ളി ‘കൊടകരപ്പള്ളി’ (Codda Carapalli, page- 13) എന്നാണ് ഹോർത്തൂസിൽ അച്ചടിച്ചിരിക്കുന്നത്. കേരളത്തിലെ സസ്യ സമ്പത്തിനെകുറിച്ചു ആധികാരികമായി തയ്യാറാക്കിയ ആദ്യഗ്രന്ഥമാണ് ഹോർത്തൂസ് മലബാറിക്കൂസ്. [[മലയാളലിപി]] ആദ്യമായി അച്ചടിച്ചതും ഈ ഗ്രന്ഥത്തിലാണ്.<ref name=":4" /> [[ചന്ദ്രിക (സോപ്പ്)|ചന്ദ്രിക സോപ്പിന്റെ]] നിർമ്മാതാവായ ശ്രീ [[സി.ആർ. കേശവൻ വൈദ്യൻ]] ഈഴവകുലജാതനാണ്. 1953-ൽ, കോഴിക്കോട്ടെ മാനവിക്രമൻ, അദ്ദേഹത്തെ "വൈദ്യരത്നം" ബഹുമതി നല്കി ആദരിച്ചതായും ചരിത്ര രേഖകൾ പറയുന്നു. പ്രസിദ്ധ ജർമ്മൻ പണ്ഡിതനും മലയാളം നിഘണ്ടുവിൻ്റെ രചയിതാവുമായ [[ഹെർമൻ ഗുണ്ടർട്ട്|ഹെർമൻ ഗുണ്ടർട്ടിനെ]] ഈഴവ ഗുരു 'ഉരച്ചെരിൽ ഗുരുക്കൾ സംസ്കൃതവും ആയുർവേദവും പഠിപ്പിച്ചിരുന്നു.<ref name=":3" /> കോട്ടയ്ക്കൽ കെളിക്കൊടൻ അയ്യപ്പൻ വൈദ്യർ മർമ്മ ചികിത്സയിലെ പ്രസിദ്ധനായ ഒരു ആയുർവേദ വൈദ്യനായിരുന്നു. <ref name=":3" />[[ഇടുക്കി]]യിലെ പ്രസിദ്ധമായ തിരുമനക്കൽ വൈദ്യശാലയും, കണ്ണൂരിലെ ആയുർവേദ മൾട്ടി സ്പെഷ്യാലിറ്റി ആശുപത്രിയും ഈഴവരുടെ സംഭാവനയാണ്. [[1960]]-കളിൽ [[കൊച്ചി]]യിൽ ന്യൂ ഉദയ ഫാർമസി & ആയുർവേദിക് ലാബോറട്ടറീസ് സ്ഥാപിച്ച പ്രശസ്ത ആയുർവേദ വിചക്ഷണൻ ശ്രീ എൻ. കെ. പദ്മനാഭൻ വൈദ്യർ ഒരു പാരമ്പര്യ വൈദ്യ കുടുംബാംഗമാണ്. പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിലും പത്തൊമ്പതാം നൂറ്റാണ്ടിലും കൊല്ലത്തുള്ള ചാവർക്കോട് കുടുംബം [[തിരുവിതാംകൂർ രാജകുടുംബം|തിരുവിതാംകൂർ രാജകുടുംബത്തിലെ]] പ്രസിദ്ധ ഭിഷ്വഗരന്മാരായിരുന്നു. വെണ്മണി കുടുംബ വൈദ്യന്മാർ സംസ്കൃതത്തിൽ നിന്നുള്ള ആയുവേദ പഠനം കൂടാതെ [[പാലി]] ഭാഷയിൽ നിന്നും ആദ്യമായി ആയുർവേദത്തിൽ പാണ്ഡിത്യം നേടിയിരുന്നു.<ref name=":3" /> ഈഴവരായ മറ്റ്‌ ആയുർവേദവൈദ്യന്മാരെപ്പറ്റി മഹാകവി [[ഉള്ളൂർ എസ്. പരമേശ്വരയ്യർ]] [[കേരള സാഹിത്യ ചരിത്രം|കേരള സാഹിത്യചരിത്രത്തിൽ]] പ്രസ്‌താവിക്കുന്നുണ്ട്‌. തൃക്കുന്നപ്പുഴയിലെ നാണുവൈദ്യൻ, ചിറയിൻകീഴ്‌ പാണാവള്ളിൽ കൃഷ്‌ണൻ വൈദ്യർ, മാർത്താണ്ഡം വൈദ്യൻ, വലപ്പാട്‌ ചോലയിൽ കുഞ്ഞുമാമിവൈദ്യൻ തുടങ്ങിയവരാണ്‌ പ്രധാനികൾ. [[സംസ്കൃതം|സംസ്കൃതത്തിൽ]] രചിക്കപ്പെട്ട [[അഷ്ടാംഗഹൃദയം|അഷ്ടാംഗഹൃദയത്തിന്റെ]] ആദ്യകാല മലയാള തർജ്ജമ നടത്തിയത്, പ്രശസ്തനായ ഒരു ഈഴവ വൈദ്യനായ കായിക്കര ഗോവിന്ദൻ വൈദ്യരാണ്. തിരുവിതാംകൂർ രാജകുടുംബത്തിന്റെ പ്രധാന ആയുർവേദ വൈദ്യർ ഈഴവരായിരുന്നു. [[പാലി]] ഭാഷയിൽ നിന്നും ആയുർവേദം ആദ്യം പഠിച്ചത് വെൺമണക്കൽ കുടുംബം ആണ്.<ref>Travancore State Manual</ref>ഈഴവരിൽനിന്നും അനേകർ [[വിഷചികിത്സ|വിഷചികിത്സയ്ക്കും]] പ്രസിദ്ധരായിരുന്നു. പാമ്പ്, തേള് മുതലായ വിഷജീവികളുടെ കടികളിൽ നിന്നും ചികിത്സ നൽകുന്ന വിഷചികിത്സാ കേന്ദ്രങ്ങൾ ഈഴവ വൈദ്യന്മാരുടെ മേൽനോട്ടങ്ങളിലുണ്ടായിരുന്നു. ഹോസ്പിറ്റലുകളുടെ വളർച്ചയോടെയും നിയമം അനുവദിക്കാത്തതിനാലും പല കുടുംബങ്ങളും വിഷ ചികിത്സാ കേന്ദ്രങ്ങൾ നിറുത്തൽ ചെയ്തു.<ref name=":3" /> [[ചിത്രം:Narayana Guru.jpg|thumbnail|120px|[[ശ്രീനാരായണ ഗുരു]] : ആത്മീയ ഗുരു, ഭാരതത്തിലെ മഹാനായ ഒരു സാമൂഹിക പരിഷ്കർത്താവ്]] == ശ്രീനാരായണ ഗുരു == ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ജീവിച്ചിരുന്ന [[ശ്രീനാരായണ ഗുരു|ശ്രീനാരായണ ഗുരുവിന്റെ]] പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഈഴവ സമുദായത്തിന്റെ സാമൂഹികമായ ഉയർച്ചയും മതവിശ്വാസ സ്വാതന്ത്ര്യവും ഉറപ്പിയ്ക്കുന്നതിന് കാരണമായതായി കാണാം. കേരള സമൂഹത്തെ ആഴത്തിൽ സ്വാധീനിച്ച നാരായണഗുരുവിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളും ഉദ്ബോധനങ്ങളും അദ്ദേഹം ജനിച്ച ഈഴവ സമുദായത്തിന്റെ നവോത്ഥാനത്തിനും കാരണമായിത്തീർന്നു.<ref>{{cite book|last=Diane P. Mines, Sarah Lamb|year=2010|title=Everyday Life in South Asia|url= https://books.google.co.in/books?id=828fOvb61wIC&pg=PA209&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false|publisher=Front Cover|page=209|isbn=0253354730}}</ref><ref>Social Civil War". The Decline of Nair Dominance: Society and Politics in Travancore 1847-1908, Robin Jeffrey, Manohar Classics. p. 187-190</ref> 1903-ൽ, പൽപ്പുവിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ഈഴവരുടെ ഒരു ചെറിയ സംഘം, ഈ പ്രദേശത്തെ ആദ്യത്തെ ജാതി സംഘടനയായ ശ്രീനാരായണ ധർമ്മ പരിപാലന യോഗം (എസ്എൻഡിപി) സ്ഥാപിച്ചു. "ഒരു ജാതി, ഒരു മതം, ഒരു ദൈവം" എന്ന തന്റെ സന്ദേശവും സ്വയം സഹായത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വിക്ടോറിയൻ സങ്കൽപ്പത്തിന്റെ സംസ്കൃത പതിപ്പും പ്രസംഗിച്ച നാരായണ ഗുരുവിന്റെ പേരിലാണ് ഈ പേര് ലഭിച്ചത്. പ്രാദേശികമായി അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്വാധീനം സ്വാമി വിവേകാനന്ദനുമായി താരതമ്യപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.<ref name="Nossiter1982pp30-32">[[#Nossiter1982|Nossiter (1982)]] pp. 30–32</ref><ref name="Donner">{{cite book |title=Being Middle-class in India: A Way of Life |editor-first=Henrike |editor-last=Donner |first=Caroline |last=Wilson |chapter=The social transformation of the medical profession in urban Kerala : Doctors, social mobility and the middle classes |publisher=Routledge |location=Abingdon, Oxon |year=2011 |isbn=978-0-415-67167-5 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=1_e8FT54FjIC&pg=PT143 |pages=143–144}}</ref><ref>{{cite book |title=Communism in Kerala: a study in political adaptation |first=Thomas Johnson |last=Nossiter |publisher=University of California Press |year=1982 |chapter=Kerala's identity: unity and diversity |url=https://books.google.com/books?id=8CSQUxVjjWQC |isbn=978-0-520-04667-2 |authorlink=Thomas Nossiter |pages=25–27}}</ref> ==എസ്.എൻ.ഡി.പി. യോഗം== [[File:Asan with guru.JPG|thumb|കുമാരൻ ആശാനും ശ്രീ നാരായണ ഗുരുവും]] ശ്രീനാരാ‍യണ ധർമ്മ പരിപാലന യോഗം എന്നതിന്റെ ചുരുക്കെഴുത്താണ്‌എസ്.എൻ.ഡി.പി. യോഗം. കേരളത്തിന്റെ നവോത്ഥാനത്തിൽ പ്രധാന പങ്ക് വഹിച്ച ശ്രീനാരാ‍യണ ധർമ്മ പരിപാലന യോഗം 1903 മെയ് 15-നു കമ്പനി നിയമപ്രകാരം രജിസ്റ്റർ ചെയ്തു. ശ്രീനാരായണഗുരു യോഗത്തിന്റെ ആദ്യ അദ്ധ്യക്ഷനും കുമാരനാശാൻ ആദ്യ സെക്രട്ടറിയും ആയിരുന്നു. സാമുദായികസമത്വത്തിനുവേണ്ടിയുള്ള സംഘടിതയത്നം കേരളത്തിൽ ആദ്യമായുണ്ടായത് എസ്.എൻ.ഡി.പി യോഗത്തിന്റെ ആരംഭത്തോടെയാണ്‌. ഒരു വലിയ സംഘടന രൂപവത്കരിച്ച് ശക്തിയായ ഒരു പ്രക്ഷോഭണം തുടങ്ങാൻ വേണ്ടി ‘ഈഴവ മഹാജനസഭ’ എന്ന പേരിൽ ഒരു സംഘടന തുടങ്ങുവാൻ ഡോ. പല്പു തീരുമാനിച്ചു. അതിലേക്ക് ആവശ്യമായ നിയമാവലി രൂപപ്പെടുത്തി തങ്കശ്ശേരിയിൽ നിന്നും പുറപ്പെടുന്ന ‘മലയാളി’ പത്രത്തിൽ അദ്ദേഹം പ്രസിദ്ധപ്പെടുത്തി. മയ്യനാട്, പരവൂർ മുതലായ പ്രദേശങ്ങളിൽ ഡോ. പല്പുവും അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്നേഹിതരും ചില യോഗങ്ങൾ വിളിച്ചു കൂട്ടിയെങ്കിലും അവയൊന്നും ഫലപ്രാപ്തിയിലെത്തിയില്ല. അക്കാലത്താണ് അരുവിപ്പുറത്ത് നാരായണഗുരു ശിവപ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയതും ശിവക്ഷേത്രം സ്ഥാപിക്കുന്നതും. അതിന്റെ ഭരണത്തിനും മറ്റ് ഉത്തരവാദിത്വങ്ങൾക്കുമായി ഒരു “വാവൂട്ട് യോഗം” നന്നായി പ്രവർത്തിക്കുന്നതായി ഡോ. പല്പു മനസ്സിലാ‍ക്കി. സമുദായോദ്ധരണത്തിനായുള്ള സംഘടന വിജയകരമായി നടത്താൻ അതിനെ മതത്തോട് ബന്ധിപ്പിക്കുകയും ഗുരുവിന്റെ അധ്യക്ഷതയിൽ ആ സ്ഥാപനം പ്രവർത്തിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യണമെന്ന് ഡോ. പല്പു മനസ്സിലാക്കി. നാരാ‍യണഗുരുവുമായും അദ്ദേഹത്തിന്റെ അനുയായികളുമായും മറ്റും ചർച്ചകൾ നടത്തി ഗുരുവിന്റെ പൂർണ്ണ അനുഗ്രഹവും അനുയായികളുടെ പിന്തുണയും സമ്പാദിച്ചു.<ref name=":2" /> ===യോഗം രുപീകരണം=== [[File:Kumaran Asan.JPG|thumb|കുമാരൻ ആശാൻ|168x168ബിന്ദു]] ശ്രീനാരായണഗുരുവിനു വേണ്ടി കുമാരനാശാൻ പേരുവച്ചയച്ച ഒരു ക്ഷണക്കത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ കേരളത്തിന്റെ നാനാഭാഗത്തുനിന്നും എത്തിയ കുറേ ഈഴവപ്രമാണിമാർ 1902 ഡിസംബറിൽ തിരുവനന്തപുരത്തെ കമലാലയം ബംഗ്ലാവിൽ യോഗം ചേർന്നു. നാരായണഗുരു ആദ്യം പ്രതിഷ്ഠിച്ച അരുവിപ്പുറം ക്ഷേത്രത്തോടനുബന്ധിച്ചു നടന്നിരുന്ന “വാവൂട്ട് യോഗം” കേരളത്തിലാകെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ശ്രീനാ‍രായണ ധർമ്മ പരിപാലന യോഗമാക്കി വളർത്താൻ അന്നവർ തീരുമാനിച്ചതിന്റെ ഫലമായാണ് യോഗം സ്ഥാപിച്ചത്. ശ്രീനാരായണ ഗുരുവിന്റെ ആദർശങ്ങൾ പ്രചരിപ്പിക്കുക, എല്ലാ ഈഴവരായ അവശ സമുദായത്തെ സാമൂ‍ഹികവും ആത്മീയവുമായ പുരോഗതിയിലേക്ക് നയിക്കുക, സന്യാസമഠങ്ങളും വിദ്യാഭാസ സ്ഥാപനങ്ങളും സ്ഥാപിക്കുക, തുടങ്ങിയവയായിരുന്നു യോഗത്തിന്റെ മുഖ്യ ലക്ഷ്യങ്ങൾ. യോഗത്തിന്റെ മുഖപത്രമായി വിവേകോദയം എന്ന ദ്വൈമാസിക കുമാരനാശാന്റെ പത്രാധിപത്യത്തിൽ 1904ൽ ആരംഭിച്ചു. ഡോ. പല്പുശ്രീനാരായണ ഗുരുവിന്റെ സന്ദേശങ്ങൾ പ്രചരിപ്പിച്ചു. ഈ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെയും പല പല നിവേദനങ്ങളുടെയും ഫലമായി പല സർക്കാർ വിദ്യാലയങ്ങളും ഈഴവർക്ക് തുറന്നുകൊടുക്കപ്പെട്ടു. ശ്രീനാരായണഗുരുവിന്റെ ക്ഷേത്രനിർമ്മാണ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് യോഗം പരിപൂർണ്ണ പിന്തുണ നൽകി.<ref name=":2" /> === '''കുമാരനാശാന്റെ നേതൃത്വം''' === 1903 ൽ എസ്.എൻ.ഡി.പി യോഗത്തിന്റെ രൂപീകരണത്തോടെ സമുദായോദ്ധാരണ പ്രവർത്തനത്തിന്റെ മുഖ്യ ചുമതലകൾ ആശാനിൽ നിക്ഷിപ്തമായി. <ref name=":8">{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=281993|title=ഗ്രാമവൃക്ഷത്തിലെ കുയിൽ പാടിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു|access-date=2022-12-06|last=Daily|first=Keralakaumudi|language=en}}</ref>അന്നു മുതൽ 16 വർഷത്തോളം ജനറൽ സെക്രട്ടറി എന്ന നിലയിൽ എസ്.എൻ.ഡി.പി യോഗത്തിന്റെ സാരഥ്യം വഹിച്ചു. യാത്രാസൗകര്യം തീരെ പരിമിതമായിരുന്ന അക്കാലത്ത് വള്ളത്തിലും ബോട്ടിലും കാളവണ്ടിയിലും കാൽനടയായുമൊക്കെയാണ് ജനറൽ സെക്രട്ടറി സഞ്ചരിച്ചിരുന്നത്. <ref name=":8" /> ഈഴവ സമുദായത്തെ പ്രതിനിധീകരിച്ച് പ്രജാസഭാംഗമായ കുമാരനാശാൻ നന്ദി പ്രകടിപ്പിച്ചു കൊണ്ട് ആദ്യമായി സഭയിൽ നടത്തിയ പ്രസംഗത്തിൽ സ്വസമുദായത്തെക്കാൾ പിന്നാക്കം നിൽക്കുന്നവർക്ക് പ്രാതിനിദ്ധ്യം നൽകേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകത ഊന്നിപ്പറയുകയും ചെയ്തു. ഈഴവ സമുദായത്തിന്റെ അംഗസംഖ്യയുടെ തോത് അനുസരിച്ച് കൊല്ലംതോറും പുതിയ പ്രതിനിധികളെ നിയമിക്കണമെന്ന ആശാന്റെ നിവേദനം സർക്കാർ അംഗീകരിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref name=":8" /> അതിനൊപ്പം, തിരുവിതാംകൂറിലെ വെറുമൊരു സമുദായ സംഘടന മാത്രമല്ല ശക്തമായ രാഷ്ട്രീയ സംഘടന കൂടിയാണ് എസ്.എൻ.ഡി.പി യോഗമെന്ന് തെളിയിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref name=":8" /> ===എൻ.കുമാരന്റെ നേതൃത്വം=== ===ടി.കെ. മാധവന്റെ നേതൃത്വം=== [[File:T. K. Madhavan.jpg|thumb|റ്റി. കെ. മാധവൻ |195x195ബിന്ദു]] 1928ൽ യോഗം സെക്രട്ടറിയായി ടി.കെ. മാധവൻ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടതോടെ യോഗം ഒരു കെട്ടുറപ്പുള്ള സംഘടനയായി മാറി. ഇന്നു കാണുന്ന എസ്.എൻ.ഡി.പിയുടെ സ്ഥാപനപരമായ അസ്ഥിവാരം അദ്ദേഹം സൃഷ്ടിച്ചതാണ്. ഈ കാലഘട്ടം സംഘടനാഘട്ടമെന്നും പ്രക്ഷോഭണഘട്ടമെന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. യോഗത്തെ ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ സമുദായസംഘടനയാക്കി തീർത്തതും, സാമുദായിക അവശതകൾ പരിഹരിക്കാനുള്ള പ്രക്ഷോഭണങ്ങളെ അഖിലേന്ത്യാ തലത്തിൽ ശ്രദ്ധേയമാക്കിയതും അദ്ദേഹത്തിന്റെ നേട്ടങ്ങളാണ്. മുൻപ് നടന്ന വൈക്കം സത്യാഗ്രഹം അദ്ദേഹത്തിന്റെ സൃഷ്ടിയായിരുന്നു.<ref name=":2" /> ===ആർ.ശങ്കറും അതിനു ശേഷവും=== [[File:R. Sankar (portrait).jpg|thumb|ആർ. ശങ്കർ|191x191ബിന്ദു]] സാന്ത്വന്ത്ര്യ സമരത്തിൽ യോഗം കോൺഗ്രസിനോടൊപ്പം ചേർന്നു നിന്നു. യോഗം വിദ്യാഭ്യാസ കാര്യത്തിൽ വീണ്ടും ശ്രദ്ധപതിപ്പിച്ചത് ആർ. ശങ്കർ യോഗം സെക്രട്ടറിയായതോടുകൂടെയാ‍ണ്. 1944 ഡിസംബർ 20ന് ആർ.ശങ്കർ എസ്എൻഡിപി യോഗം ജനറൽ സെക്രട്ടറിയാകുമ്പോൾ സംസ്ഥാനത്തു കോളജിൽ പഠിക്കുന്ന ഈഴവക്കുട്ടികളുടെ എണ്ണം കേവലം 499. (359 ആൺകുട്ടികളും 140 പെൺകുട്ടികളും )(1941ലെ സെൻസസ് റിപ്പോർട്ട്). തിരുവിതാംകൂറിൽ സാക്ഷരതാ നിരക്കിൽ ഈഴവർ 17–ാം സ്ഥാനത്തും. എസ്എൻഡിപി യോഗം അതിന്റെ എല്ലാ ശ്രദ്ധയും വിദ്യാഭ്യാസരംഗത്തു കേന്ദ്രീകരിക്കണമെന്ന പ്രഖ്യാപനത്തോടെ, ശ്രീനാരായണ ഗുരു ഉദ്ഘാടനം ചെയ്ത വിദ്യാഭ്യാസനിധി എന്ന ആശയം ശങ്കർ പുനരുജ്ജീവിപ്പിച്ചു. ഒറ്റ ദിവസംകൊണ്ടു ഒരു ലക്ഷം രൂപ പിരിച്ചെടുക്കുക എന്ന അക്കാലത്തെ മഹാദൗത്യവുമായി ശങ്കർ രംഗത്തിറങ്ങി. ഒന്നര ലക്ഷത്തോളം രൂപ പിരിച്ചെടുത്തു.<ref name=":6">{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/news/editorial/2022/11/07/vellappally-natesan-on-r-shankar.html|title=വിദ്യാവിപ്ലവത്തിന്റെ രസതന്ത്രം|access-date=2022-12-06|language=ml}}</ref> ദിവാനായിരുന്ന സർ സി.പിയുടെ ഉത്തരവിലൂടെ കൊല്ലം നഗരത്തിന്റെ കണ്ണായ ഭൂമിയിൽ 27.10 ഏക്കർ അനുവദിപ്പിച്ചെടുക്കാൻ എല്ലാ എതിർപ്പുകളും അതിജീവിച്ച് ശങ്കർ നടത്തിയ പോരാട്ടത്തിന്റെ ഫലമാണ് 1948ൽ ആരംഭിച്ച എസ്എൻ കോളജ്. 1951ൽ വനിതാ കോളജും തുടങ്ങി. തൊട്ടടുത്ത വർഷം ശങ്കർ സെക്രട്ടറിയായി എസ്എൻ ട്രസ്റ്റും നിലവിൽ വന്നു. പടിപടിയായി സംസ്ഥാനത്തെമ്പാടുമായി 13 കോളജുകൾ സ്ഥാപിച്ചു.<ref name=":6" /> തുടർന്ന് നാടിന്റെ പലഭാഗങ്ങളിലായി സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ട കോളേജുകളുടെ ഭരണം 1952ൽ എസ്.എൻ ട്രസ്റ്റിനു കീഴിലാക്കി. ​​ശങ്കറിന്റെ കാലശേഷം ചില ആഭ്യന്തരപ്രശ്‌നങ്ങളുടെ പേരിൽ എസ്.എൻ.ഡി.പി യോഗത്തിന്റെ പ്രവർത്തനം അൽപമൊന്ന്​ മന്ദീഭവിച്ചു. 1973ൽ എൻ. ശ്രീനിവാസൻ പ്രസിഡൻറും പി.എസ്. വേലായുധൻ ജനറൽ സെക്രട്ടറിയുമായി തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടതോടെ യോഗത്തി​​ന്റെ ജനകീയസമരങ്ങൾ പുനരാരംഭിച്ചു. അതിനിടെയാണ് നിലവിലുള്ള വ്യവസ്ഥഭേദഗതി ചെയ്​ത്​ സാമ്പത്തികാടിസ്ഥാനത്തിൽ സംവരണം ശിപാർശ ചെയ്തു നെട്ടൂർ കമീഷൻ റിപ്പോർട്ട് ഉണ്ടാകുന്നത്. ഇത് അംഗീകരിക്കരുതെന്നാവശ്യപ്പെട്ട് യോഗം രംഗത്തുവന്നു. ഈ അവസരത്തിലാണ് പിന്നാക്ക സമുദായ ഫെഡറേഷൻ രൂപവത്​കരിക്കാൻ എസ്.എൻ.ഡി.പി യോഗം നേതൃത്വം നൽകിയത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.madhyamam.com/opinion/articles/vellappally-natesan-about-sndp-yogam-malayalam-article/682617|title=ഇൗഴവർക്ക്​ ആത്മാഭിമാനം പകർന്ന യോഗം {{!}} Madhyamam|access-date=2022-12-06|last=ഡെസ്ക്|first=വെബ്|date=2020-05-16|language=ml}}</ref> == കുല നാമങ്ങൾ == ഇന്നത്തെ കാലത്ത് സാധാരണയായി ഈഴവർ കുലനാമങ്ങൾ അധികം ഉപയോഗിച്ചുകാണാറില്ല. 20-ആം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മുമ്പ് വരെ പണിക്കർ, ചേകവർ, ആശാൻ, ചാന്നാർ, വൈദ്യർ തുടങ്ങിയ കുലനാമങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. കേരളത്തിലെ തെക്കൻഭാഗങ്ങളിലെ ചിലയിടങ്ങളിൽ ഇപ്പോഴും വൈദ്യർ, പണിക്കർ കുലനാമങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചു കാണുന്നുണ്ട്. == ഈഴവർ ഇന്ന് == നാനാവിധ ജീവിതവൃത്തിയിലേർപ്പെട്ടുവന്നിരുന്ന ഈഴവരാകട്ടെ, കോളനിവത്ക്കരണത്തിൻറെയും ഭൂബന്ധങ്ങളിലുണ്ടായ മാറ്റങ്ങളുടെയും വാണിജ്യവത്ക്കരണത്തിൻറെയും അഭ്യസ്തവിദ്യരായ ഒരു പുതുമധ്യവർഗ്ഗത്തിൻറെ ഉയർച്ചയുടെയും ഫലമായി തങ്ങൾക്കു മുന്നിൽ പുതുതായി വന്നുപെട്ട അവസരങ്ങളെ വേണ്ടുംവിധം പ്രയോജനപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു. പല ചെറുകിട സംരംഭകരും വ്യാപാരികളും അവരുടെ ഇടയിൽ നിന്നും ഉയർന്നുവന്നു. ഒരു ചെറുവിഭാഗം പാട്ടക്കുടിയായ്മാവകാശവും ഭൂമിയും സ്വന്തമാക്കി. ഇംഗ്ലീഷ് വിദ്യാഭ്യാസം നേടിയ ഒരു മധ്യവർഗ്ഗം എന്നതുപോലെ തന്നെ, വിശാലമായൊരു തൊഴിലാളിവർഗ്ഗവും അവരുടെയിടയിൽ നിന്നുണ്ടായി. ഇങ്ങനെ, തിരുവിതാംകൂറിലെ അധീശവിഭാഗമല്ലാതിരുന്ന ജാതി-സമുദായങ്ങൾക്കിടയിൽ നിന്നും പുതിയ സാമൂഹിക വർഗ്ഗങ്ങൾ ഉദയം കൊണ്ടതിൻറെ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ്, തിരുവിതാംകൂർ കണ്ടതിൽ വെച്ച് ഏറ്റവും കൂടുതൽ പ്രചാരം ലഭിച്ച ബഹുജനപ്രസ്ഥാനമായ ഈഴവസാമൂഹ്യപരിഷ്ക്കരണപ്രസ്ഥാനത്തിൻറെ ആവിർഭാവം, എന്ന് നിസ്സംശയം പറയാം. <ref>{{Cite web|url=https://www.sanghaditha.com/thiruvithamkoor/|title=തിരുവിതാംകൂർ ഈഴവരുടെ ഇടയിലെ സാമൂഹ്യപരിഷ്ക്കരണം, നിയമം, ലിംഗാധിഷ്ഠിത സ്വത്വനിർമ്മിതി|access-date=2022-12-06|last=വേലായുധൻ|first=മീര|date=2021-09-01|language=en-US|archive-date=2022-12-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20221206134734/https://www.sanghaditha.com/thiruvithamkoor/|url-status=dead}}</ref> [[File:Asan with guru.JPG|thumb|കുമാരൻ ആശാനും ശ്രീ നാരായണ ഗുരുവും]] [[നവോത്ഥാന പ്രസ്ഥാനം|നവോത്ഥാന പ്രസ്ഥാനങ്ങളുടെ]] സ്വാധീനം മൂലം ഈഴവസമുദായത്തിൽ അടിസ്ഥാ‍നപരമായ മാറ്റങ്ങളുണ്ടായി. കേരളത്തിലെ ജാതിവ്യവസ്ഥയ്‌ക്കകത്ത്‌ കൊടിയ പീഡനങ്ങൾ ഏറ്റുവാങ്ങിയ ജനവിഭാഗങ്ങളിലൊന്നായിരുന്നു ഈഴവർ. ശ്രീനാരായണഗുരുവിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ഈഴവർക്കിടയിൽ ആവിർഭവിച്ച പരിഷ്‌കരണ പ്രസ്ഥാനമാണ്‌ ഈഴവരെ മനുഷ്യരായി ജീവിക്കാൻ പ്രാപ്‌തരാക്കിയത്‌. ശ്രീനാരായണ ഗുരുവും, അദ്ദേഹം 1903-ൽ സ്ഥാപിച്ച എസ്‌.എൻ.ഡി.പി.യും ഈഴവരുടെ ജീവിതത്തെ മാറ്റിമറിക്കുന്നതിൽ നിർണായകമായ പങ്കുവഹിച്ചു. കേരളത്തിലെ പുരോഗമന പ്രസ്ഥാനങ്ങൾക്കെല്ലാം നേതൃത്വം നല്‌കിയതും യോഗമാണ്‌. ഡോ. പൽപ്പു, കുമാരനാശാൻ, ടി.കെ. മാധവൻ, സി. കൃഷ്‌ണൻ, സി.വി. കുഞ്ഞുരാമൻ, സി. കേശവൻ, സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ എന്നിവർ ശ്രീനാരായണ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ മുൻനിര നേതാക്കാന്മാരായിരുന്നു. അതോടൊപ്പം കേരളത്തിൽ വളർന്നുവന്ന ഇതര സാമൂഹിക പരിഷ്‌കരണ പ്രസ്ഥാനങ്ങളും രാഷ്‌ട്രീയ സംഘടനകളും ദേശീയ പ്രസ്ഥാനവും ഒക്കെ ചേർന്ന സവിശേഷ സാമൂഹിക സാഹചര്യത്തിൽ ഈഴവർ വിദ്യാഭ്യാസത്തിലും തൊഴിലിലും സാമ്പത്തിക മേഖലകളിലും സാമൂഹിക പദവിയിലും ഗണ്യമായ സ്ഥാനം നേടി. 20-ാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ ഉണ്ടായിരുന്ന സാമൂഹിക ജീവിതാവസ്ഥയിൽനിന്ന്‌ വിപ്ലവകരമായ മുന്നേറ്റമാണ്‌ ഈഴവ ജനതയ്‌ക്ക്‌ ഉണ്ടായിട്ടുള്ളത്‌. == ഗവേഷണങ്ങൾ == കേരളത്തിൽ അടുത്തിടെ നടന്ന ഗവേഷണങ്ങളിലൊന്നിൽ ഈഴവർക്ക് പഞ്ചാബിലെ ജാട്ട് വർഗ്ഗക്കാരുമായുള്ള ബന്ധം കണ്ടെത്തിയിരുന്നു. ക്രൊയേഷ്യൻ മെഡിക്കൽ ജേണലിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ഗവേഷണത്തിൽ വൈ ക്രോമോസോമിന്റെ ഷോർട്ട് ടെം റാൻഡം റിപീറ്റ് പ്രൊഫൈൽ ആണ് പഠനവിധേയമാക്കിയത്. തമ്മിൽ ബന്ധമില്ലാത്ത 104 ഈഴവരുടെ രക്തപരിശോധന നടത്തി അതിലെ അല്ലേലുകളുടെ ഫ്രീക്വൻസി ഡിസ്ട്രിബൂഷൻ പഠനമാക്കുക വഴി ഈഴവർക്ക് യൂറോപ്യൻ, മധേഷ്യൻ, പശ്ചിമേഷ്യൻ ജീൻസംഭരണികളുമായിട്ടാണ് കൂടുതൽ ബന്ധമെന്ന് കണ്ടെത്തി. <ref>{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/news/national/kerala/ezhavas-has-got-a-paternal-lineage-of-european-origin-study/article2473292.ece|title=Ezhavas has got a paternal lineage of European origin: Study|last=Radhakrishnan|first=Kuttoor|date=2017 മാർച്ച് 4|work=|access-date=|via=}}</ref>ഒടുവിൽ നടന്ന പഠനങ്ങളിൽ ഈഴവ,തീയ,നായർ, ഗുജ്ജർ,ജാട്ട് സമുദായങ്ങൾക്ക് പൊതുവായ ഇറാനിയൻ പൈതൃകം ഉള്ളതായി തിരിച്ചറിഞ്ഞിട്ടുണ്ട് [https://timesofindia.indiatimes.com/city/hyderabad/nairs-bunts-genetic-lineage-distinct-from-dravidians/articleshow/90343678.cms] == അവലംബം == {{reflist|2}} {{സർവ്വവിജ്ഞാനകോശം|ഈഴവർ|ഈഴവർ}} {{commons category|Ezhava people}} {{stub}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ജാതികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ജനവിഭാഗങ്ങൾ]] 401ipej70dk5gmcr2deegym42wtn6um 4666419 4666413 2026-09-12T15:47:17Z Vishkailas 214655 /* ശ്രീലങ്കയിൽ നിന്ന് കുടിയേറിയെന്ന നിഗമനം */ ചെറിയ തെറ്റുകൾ, ആവർത്തനം എന്നിവ നീക്കി 4666419 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Ezhava}} {{Infobox ethnic group |group= '''ഈഴവ''' | native_name = '''ഈഴവ''' | native_name_lang = മലയാളം | image = Gmessage.JPG | image_caption = ശ്രീനാരായണ ഗുരുവിന്റെ സന്ദേശം |regions = [[കേരളം]] | region2 = | pop = ഏകദേശം. 8,000,000(2018)<ref>https://www.ecostat.kerala.gov.in/images/pdf/publications/Vital_Statistics/data/vital_statistics_2018.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220511142922/http://www.ecostat.kerala.gov.in/images/pdf/publications/Vital_Statistics/data/vital_statistics_2018.pdf |date=2022-05-11 }} {{Bare URL PDF|date=April 2022}}</ref> | ref = <ref>https://www.ecostat.kerala.gov.in/images/pdf/publications/Vital_Statistics/data/vital_statistics_2018.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220511142922/http://www.ecostat.kerala.gov.in/images/pdf/publications/Vital_Statistics/data/vital_statistics_2018.pdf |date=2022-05-11 }} {{Bare URL PDF|date=April 2022}}</ref> | langs = [[മലയാളം]] | rels = [[ഹിന്ദുമതം]] | related_groups = [[ബില്ലവർ]], [[സിംഹളർ]] }} [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] ഏറ്റവും അംഗസംഖ്യയുള്ള ജാതിയും വളരെ പ്രബലമായ ''ഹിന്ദു''<ref>മറ്റു് പിന്നാക്ക ജാതികളുടെ(O B C)കൂട്ടത്തിലാണ് ഈഴവർ.</ref> വിഭാഗവുമാണ് ഈഴവർ. 2011-ലെ സെൻസസ് പ്രകാരം കേരളത്തിലെ ജനസംഖ്യയുടെ ഏകദേശം 23% ഈഴവ ജാതിക്കാരാണ്. പ്രധാനമായും പഴയ [[തിരുവിതാംകൂർ]]-[[കൊച്ചി]] രാജ്യങ്ങൾ നിലനിന്ന സ്ഥലങ്ങളിലാണ് ഈഴവർ കൂടുതലായും ഉള്ളത്. മദ്ധ്യ തിരുവിതാംകൂറിൽ “ചോവൻ“<ref name=“histo“>കെ.ജി. നാരായണൻ - ഈഴവ തീയ്യ ചരിത്ര പഠനം (പ്രസിദ്ധീകരണം: 1986), പേജ് നമ്പർ 4, 5</ref> എന്ന പേരിലും ഇവർ അറിയപ്പെടുന്നുണ്ട്. <ref name=":0">{{Cite book | title = . History of Kerala. Vol. III, p. | last = Padmanabha Menon | first = K.P | publisher = | year = 1933 | isbn = | location = Ernakulam | pages = 398-402 }}</ref> അശോക ചക്രവർത്തിയുടെ കാലത്ത് ദക്ഷിണേന്ത്യയിൽ വന്ന ബുദ്ധ മിഷനറിമാർ കുറേയേറെ ആളുകളെ കേരളത്തിലും ബുദ്ധമതാനുയായികളാക്കി എന്നും ഇവർ ആര്യാധിനിവേശത്തിനു ശേഷം നൂറ്റാണ്ടുകൾ കൊണ്ട് മുഴുവനായും വീണ്ടും പഴയ കുലാചാരങ്ങളിലേക്ക് മടങ്ങി എന്നും കരുതപ്പെടുന്നു. ഇവരുടെ പിൻഗാമികൾ ആണ് ഈഴവർ <ref>{{Cite book | title = Land and People of Indian States and Union Territories:a | last = S. C. Bhatt, Gopal | first = K. Bhargav | publisher = Gyan Publishing House, | year = 2006 | isbn = | location = | pages = }}</ref> എന്നാൽ ബൗദ്ധപൂർവ്വ കാലത്ത് കുലാചാരങ്ങൾ (ദ്രാവിഡ/മാതൃ ദൈവ/ ശാക്തേയ വിശ്വാസങ്ങൾ) തന്നെയാകണം ഇവർ പിന്തുടർന്നിരുന്നത്. പ്രധാനമായും ഈഴത്ത്(ശ്രീ ലങ്ക) നിന്ന് വന്നത് കൊണ്ട് ഇവരെ ഈഴവരാക്കി മാറ്റി. നിലവിൽ കേരള രാഷ്ട്രീയത്തിൽ നിർണ്ണായക സ്വാധീനം ചെലുത്താൻ കഴിവുള്ള ഒരു വിഭാഗമാണ് ഈഴവർ. കേരളത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക, കലാ-സാംസ്കാരിക മേഖലകളിൽ സ്വന്തമായ വ്യക്തിമുദ്ര പതിപ്പിക്കുവാൻ ഈഴവർക്കായിട്ടുണ്ട്. സർക്കാർ ഈഴവരെ ഓ.ബി.സി വിഭാഗത്തിൽ ഉൾപെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. കൂടാതെ ഇവർക്ക് പ്രത്യേക സംവരണവും ലഭ്യമാണ്. നായർ സമൂഹത്തിലെ ഉപജാതികളെപോലെ ചില അവാന്തരവിഭാഗങ്ങൾ ഇവരിലുണ്ട്. [[ചേരസാമ്രാജ്യം|ആദിചേര]] മലബാറിൽ രാജാക്കന്മാരുടെ പടയാളികൾ ഇവരായിരിക്കാം അതിൽനിന്നും ആകാം ഇവർക്ക് കളരിപാരമ്പര്യവും പണിക്കർ എന്ന പേരും ലഭിച്ചത് എന്ന് കരുതുന്നു. [[File:Sivagiri Ashramam at Varkkala.jpg|thumb|upright=1.1|right|ആത്മീയാചാര്യൻ ശ്രീനാരായണ ഗുരുവിന്റെ സമാധി. വർക്കല ശിവഗിരിയിൽ ]] [[File:Ezhava Temple.png|thumb|ഒരു ഈഴവ ക്ഷേത്രം]] കേരളത്തിലെ ജനസംഖ്യയുടെ ഏകദേശം 23% വരുന്ന ഈഴവ സമുദായത്തിന്, ഹിന്ദു ജനസംഖ്യയിൽ ഏറ്റവും വലിയ സമൂഹം ആയിരുന്നിട്ടും, എൽഡിഎഫിലും യുഡിഎഫിലും പ്രാതിനിധ്യം കുറവാണെന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. എൽഡിഎഫ് മന്ത്രിസഭയിൽ, ഈഴവർ 5 മന്ത്രി സ്ഥാനങ്ങൾ വഹിക്കുന്നു, അതേസമയം സംസ്ഥാന ജനസംഖ്യയുടെ ഏകദേശം 12% വരുന്ന നായർ സമുദായം 7 മന്ത്രി സ്ഥാനങ്ങൾ വഹിക്കുന്നു. യുഡിഎഫിനുള്ളിൽ, പ്രാതിനിധ്യ ആശങ്കകളും ഉയർന്നിട്ടുണ്ട്. കേരളത്തിലെ കോൺഗ്രസിന്റെ ഉന്നത നേതൃത്വത്തിൽ നിലവിൽ ഒബിസി പ്രാതിനിധ്യമില്ല. കേരളത്തിലെ 14 ജില്ലാ കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റികളിൽ (ഡിസിസി) 4 എണ്ണത്തിൽ മാത്രമേ ഈഴവ സമുദായത്തിൽ നിന്നുള്ള പ്രസിഡന്റുമാരുള്ളൂ. സംസ്ഥാനത്തെ 14 കോൺഗ്രസ് എംപിമാരിൽ 2 പേർ മാത്രമേ ഈഴവ സമുദായത്തിൽ നിന്നുള്ളവരാകൂ, അതേസമയം പാർട്ടിയുടെ 22 എംഎൽഎമാരിൽ ഒരാൾ മാത്രമാണ് ഈഴവരെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നത്. കൂടാതെ, കെപിസിസിയുടെ പുതുതായി നിയമിതരായ മൂന്ന് വർക്കിംഗ് പ്രസിഡന്റുമാരിൽ ആരും സമുദായത്തിൽ നിന്നുള്ളവരല്ല.<ref name="TNIE1">{{cite web |title=Congress faces backlash over caste imbalance in Kerala leadership revamp |url=https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2025/Aug/01/congress-faces-backlash-over-caste-imbalance-in-kerala-leadership-revamp |publisher=The New Indian Express |access-date=2025-12-14}}</ref><ref name="KaumudiSurvey">{{cite web |title=UDF will not come to power if Ezhava community is ignored; AICC secret survey becomes warning to UDF |url=https://keralakaumudi.com/en/news/news.php?id=1470904&u=udf-will-not-come-to-power-if-ezhava-community-is-ignored-aicc-secret-survey-becomes-warning-to-udf |publisher=Kerala Kaumudi |access-date=2025-12-14}}</ref><ref name="TNIE2">{{cite web |title=In vote-bank ‘theatre’, Ezhavas still in search of key role |url=https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2025/Nov/28/in-vote-bank-theatre-ezhavas-still-in-search-of-key-role |publisher=The New Indian Express |access-date=2025-12-14}}</ref> == പേരിനു പിന്നിൽ == [[File:An Ezhava family.jpg|thumb|ഒരു ഈഴവ കുടുംബം]] ഈഴവൻ എന്ന വാക്കിന്റെ ഉദ്ഭവത്തെ പറ്റി പല വാദഗതികളുണ്ട്. ഈഴത്ത് (ഈഴം - [[ശ്രീലങ്ക]] പഴയ തമിഴ് നാമം) നിന്നും വന്നവർ ആയതുകൊണ്ട് ഈഴവർ എന്ന് ഒരു വാദഗതി. എന്നാൽ ഈഴത്തു നിന്നു വന്ന ബുദ്ധമതക്കാരോട് ഏറ്റവും കൂടുതൽ സഹകരിച്ചിരുന്നവരെയാണ് ഈഴുവർ എന്ന് വിളിച്ചിരുന്നത് എന്നാണ് പി.എം.ജോസഫ് അഭിപ്രായപ്പെടുന്നത്. <ref>{{cite book|title=മലയാളത്തിലെ പരകീയ പദങ്ങൾ|last=പി.എം.|first=ജോസഫ്|publisher=കേരള ഭാഷാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്|year=1995|isbn=|location=തിരുവനന്തപുരം|authorlink=ഡോ.പി.എം.ജോസഫ്|coauthors=}}</ref> മുണ്ഡ ഭാഷയിലെ ഇളി എന്ന പദത്തിന്റെ സംസർഗ്ഗം കൊണ്ടായിരിക്കണം ഈ പേര് വന്ന് ചേർന്നത് എന്നുമാണ്‌ അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിഗമനം. തമിഴ്നിഘണ്ടുവിൽ ഉള്ള “ചീവകർ“ എന്ന പദം ചോവനായി എന്നു സി.വി. കുഞ്ഞുരാമൻ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു. “ചീവകർ“ എന്നതിൻ ‘ധർമ്മം വാങ്ങിയുണ്ണുന്നവൻ‘എന്ന അർത്ഥവും കാണുന്നു. ഇവരിൽ തികഞ്ഞ അഭ്യാസികളും ഭിഷഗ്വരൻമാരും ഉണ്ടായിരുന്നു. <ref>പി.കെ. ഗോപാലകൃഷ്ണൻ രചിച്ച “കേരളത്തിന്റെ സാംസ്കാരികചരിത്രം”-ഏഴാം അദ്ധ്യായം</ref> == ഉല്പത്തി == ഈഴവരുടെ ഉല്പത്തിയെപ്പറ്റി രണ്ട് സിദ്ധാന്തങ്ങൾ നിലവിലുണ്ട്. അതിൽ ഒന്ന് അവർ ശ്രീലങ്കയിൽ നിന്ന് പുരാതനകാലത്ത് കുടിയേറിയവരായിരുന്നു എന്നുള്ളതും രണ്ടാമത്തേതു അവർ കേരളത്തിലെ ആദിമനിവാസികളാണെന്നുള്ളതുമാണ്. രണ്ട് സിദ്ധാന്തങ്ങളുടേയും ഉപജ്ഞാതാക്കൾ ഐതിഹ്യങ്ങളുടേയും ചരിത്രപരമായ തെളിവുകളുടേയും വെളിച്ചത്തിൽ അവയെ സമർത്ഥിക്കുന്നുണ്ട്. === ശ്രീലങ്കയിൽ നിന്ന് കുടിയേറിയെന്ന നിഗമനം === ==== തെളിവുകളായുള്ള ഐതിഹ്യങ്ങൾ ==== #  പാണ്ട്യ രാജാവിന്റെ ഒരു പുത്രിയാരിരുന്ന അല്ലിയും കർണ്ണാടകത്തിലെ രാജാവായിരുന്ന നരസിംഹനും വിവാഹശേഷം സിലോണിലേക്ക് പോയി എന്നും അവിടെ കുറേ കാലം ഭരിച്ചു എന്നു. പക്ഷേ സന്താനങ്ങൾ ഇല്ലാതെ വന്നതിനാൽ കുലം അന്യം വന്നതോടെ നാട്ടിലേക്ക് തിരിച്ചു വന്ന അവരുടെ ബന്ധുക്കളുടേയും സഹായികളുടേയും കഥ പറയുന്നു. എന്നാൽ സമൂഹത്തിലെ താഴ്ന്ന സ്ഥാനമാണ് അവർക്കും അവരുടെ കൂടെ വന്ന സഹായികൾക്കും ലഭിച്ചത് എന്നും അവരാണ് ഈഴവയരുടെ പൂർവ്വികർ എന്നു കരുതപ്പെടുന്നു എന്നാണ് എൽ. എ. അനന്ത കൃഷ്ണയ്യർ എഴുതുന്നത്. <ref name=":1">{{Cite book | title = The Tribes and Castes of Cochin , Vol . I Reprint, | last = എൽ. എ. | first = അനന്ത കൃഷ്ണയ്യർ | publisher = Cosmo Publications | year = 1981 | isbn = | location = (New Delhi | pages = 278 }}</ref> ജാഫ്ഫ്നയിലെ ഒരു വെള്ളാള വിഭാഗമാഗത്തിന്റെ സ്ഥാനപ്പേരായ മുതലിയാർ എന്നത് ഈഴവന്മാർ ഉപയോഗിക്കുന്നു എന്നത് ഇതിനു ഉപോൽഫലകമായി ചൂണ്ടിക്കാണിക്കപ്പെടുന്നു. <ref>{{Cite book | title = Castes and Tribes of Southern India, Vol.II Reprint, | last = Edgar Thurston , | first = K. Rangachari | publisher = Government Press, Madras | year = 1909 | isbn = | location = Madras | pages = 393 }}</ref> # മറ്റൊരു കഥ പ്രകാരം ശിവൻ വീരഭദ്രനെ ഭൂമിയിലെ പ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിക്കാനായി അയക്കുന്നു. വീരഭദ്രൻ ഈഴത്തു ( ശ്രീലങ്ക) പോകുകയും അവിടത്തെ രാജകുമാരിയായ കല്യാണമണിദേവിയെ വിവാഹം ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇവർക്കുണ്ടായ പുത്രനാണ് ശിവരുദ്രൻ. ശിവരുദ്രൻ ദക്ഷിണേന്ത്യയിൽ വന്ന് അവിടെയുള്ള നാല് സ്ത്രീകളെ വിവാഹം കഴിക്കുകയും നാല് ഈഴവ ഇല്ലങ്ങൾ (തറവാടുകൾ ) ഉണ്ടാകുകയും ചെയുതു. # സിംഹളീസ് വിശ്വാസപ്രകാരം ചോളരും സിംഹളരുമായുള്ള നിരന്തര സമരത്തിലൂടെ കുറേയേറെ സിംഹളർ ദക്ഷിണേന്ത്യ പിടിച്ചടക്കി താമസമാക്കിയെന്നും അതിന്റെ പിന്തുടർച്ചകാരാണ് ഇപ്പോഴത്തെ ഈഴവരെന്നും കരുതുന്നു. വില്യം ലോഗന്ന്റ്റെ മനബാർ മാനുവലിൽ ഈ കഥ വിവരിക്കുന്നുണ്ട്. <ref>{{Cite book | title = Malabar Manual, Vol.I, Reprint | last = William | first = Logan | publisher = Trivandrum: Charithram Publications, | year = 198 | isbn = | location = | pages = 172 }}</ref> # എൽ.എ. അനന്തകൃഷ്ണയ്യരുടെ ഗ്രന്ഥത്തിൽ പറയുന്ന മറ്റൊരു കഥ അനുസരിച്ച്, തമിഴ് പുരാണങ്ങളിൽ വിവരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ള സിംഹളീസ് രാജാവ് തന്റെ രാജ്യത്തെ ബുദ്ധമത പണ്ഡിതരുടേയും ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ ശൈവ പണ്ഡിതനായിരുന്ന മാണിക്യവാചകകരും തമ്മിലുണ്ടായ മതവ്യാഖ്യാനങ്ങളിൽ പങ്കെടുക്കുകയും മാണിക്യവാചകരുടെ പാണ്ഡിത്യത്തിൽ ആകർഷിക്കപ്പെട്ട് ശൈവ മതം സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്തു എന്നാണ്. അദ്ദേഹം ദക്ഷിണേന്ത്യയിൽ താമസമാക്കുകയും തന്റെ അനുയായികളും അനന്തരവംശവും ഇള്ളവർ അഥവാ ഇഴവർ എന്നറിയപ്പെടുകയും ചെയതതാവാം എന്ന് അനന്തകൃഷ്ണയ്യർ പ്രസ്താവിക്കുന്നു. <ref name=":1" /> ==== തെളിവുകളായുള്ള ചരിത്ര രേഖകൾ ==== # ഫ്രാൻസിസ് ഡേ,  തന്റെ  പ്രസിദ്ധമായ ഗ്രന്ഥത്തിൽ പറയുന്നത് ഈഴവർ അഥ്വാ ഈലവർ എന്നത് ഇളനാട് എന്ന സിംഹളദേശത്തുനിന്നാണ് എന്നാണ്. ഇളനാടിനെ മുൻകാലങ്ങളിൽ വിളിച്ചിരുന്നത് ഇഴൂവെൻ ദ്വീപ് എന്നാൺ വിളിച്ചിരുന്നത്. ഈഴുവർ മലബാറിലെ തീയ്യരും വേണാടിലെ ചാന്നന്മാരുമായും ശ്രീലങ്കയിലെ കറുകപ്പട്ട വിളയിക്കുന്ന ജാതിക്കാരുമായും ബന്ധപെട്ടിരിക്കുന്നു എന്നദ്ദേഹം ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു. <ref>{{Cite book | url = https://archive.org/stream/landpermaulsorc01daygoog#page/n4/mode/2up | title = , The Land of the Perumals or Cochin, Its Past and Its Present | last = Francis | first = Day | publisher = Gantz Brothers | year = 1863 | isbn = | location = Madras: | pages = 319 }}</ref> # വില്യം ലോഗൻ എന്ന ചരിത്രകാരൻ, പെരിപ്ലസ് എന്ന പ്രാചീന ഗ്രന്ഥത്തിന്റേയും കോസ്മോസ് ഇന്റികോപ്ലെയുസ്തുസിന്റെയും (ക്രി.വ. 522 /525-547) ഗ്രന്ഥങ്ങളെ വിശകലനം ചെയ്ത് ഈഴവർ കേരളത്തിലെത്തിയത് പെരിപ്ലസിന്റെ കാലത്തിനു ശേഷവും ഇന്റികോപ്ലെയുസ്തുസിന്റെ കാലത്തിനു മുൻപായിരിക്കണം എന്ന നിഗമനത്തിലെത്തുന്നു. <ref>{{Cite book | title = Malabar Manual Vol.I, Reprint, p.172. | last = William | first = Logan | publisher = Charithram Publi­cations | year = 1981 | isbn = | location = Trivandrum | pages = 143, 172 }}</ref> # പെരുന്നാറ്റു പടൈ എന്ന സംഘ കൃതിയിൽ കരികാല ചോളൻ എന്ന തമിഴ് രാജാവ് 12000 സിംഹളീയരെ തടവുകാരായി തമിഴ്നാട്ടില്ലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നതായി പറയുന്നുണ്ട്. <ref>{{Cite book | title = South India and Ceylon | last = K.K. | first = Pillay | publisher = Madras: University of Madras, | year = 1963 | isbn = | location = | pages = 134 }}</ref>കരികാലന്റെ വിജയത്തെപ്പറ്റി നിരവധി ശിലാലിഖിതങ്ങളും ലഭ്യമായിട്ടുണ്ട്. <ref>Census of India, 1931, Vol . XXVIII: Travancore Report, p.382.</ref> ഈഴവർ ശ്രീലങ്കയിൽനിന്നു വന്നവരാണ്‌ എന്ന്‌ ടി.കെ. വേലുപ്പിള്ള, കെ.പി. പദ്‌മനാഭമേനോൻ, തേഴ്‌സ്റ്റൺ തുടങ്ങിയവർ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു. ഈഴവർ ശ്രീലങ്കയിൽ നിന്നു കേരളത്തിൽ എത്തിയതാണെന്നുള്ള ഐതിഹ്യത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ്‌ ഈ സിദ്ധാന്തം രൂപംകൊണ്ടത്‌. സംഘകാലത്ത്‌ കേരളത്തിലുണ്ടായിരുന്ന ഉഴവർ, ചാന്റോർ, വില്ലോർ എന്നീ ഗോത്രങ്ങൾ പരിണമിച്ചുണ്ടായതാണ്‌ ഈഴവസമുദായമെന്ന അഭിപ്രായത്തിന്‌ ഇന്ന്‌ പ്രാബല്യം സിദ്ധിച്ചിട്ടുണ്ട്‌. '''ഉഴവർ.''' കൃഷിചെയ്‌തു ജീവിച്ചിരുന്നവരാണ്‌ ഉഴവർ. ഇവർക്ക്‌ കുലമഹിമയും സ്ഥാനവലുപ്പവും ഉണ്ടായിരുന്നുവെന്ന്‌ പതിറ്റുപ്പത്തിൽ നിന്നു വ്യക്തമാകുന്നു. ഈഴവരുടെയും പ്രധാന തൊഴിൽ കൃഷിയാണ്‌. "കേരളത്തിൽ സ്ഥിരമായി കൃഷി ആരംഭിച്ച ആദ്യത്തെ കർഷകർ ഈഴവരാണെന്നു തോന്നുന്നു' എന്ന്‌ ഡോ. എ. അയ്യപ്പൻ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു. കേരളത്തിൽ തെങ്ങ്‌ കൊണ്ടുവന്നത്‌ ഈഴവരാണ്‌ എന്ന്‌ ലോഗൻ പ്രസ്‌താവിക്കുന്നുണ്ട്‌. ഈഴവരുടെ പ്രധാന തൊഴിൽ കൃഷിയാണെന്നും അവരിൽ പലരും ധനികരും സ്വാധീനശക്തിയുള്ളവരുമായ ഭൂപ്രഭുക്കന്മാരാണെന്നും തേഴ്‌സ്റ്റൺ പറയുന്നു. പൗരാണിക കേരളത്തിലെ കൃഷിക്കാരായ ഉഴവരിൽ നല്ലൊരു വിഭാഗം ഈഴവസമുദായത്തിൽ ലയിച്ചതുകൊണ്ടാകാം അവരിൽ ഭൂരിഭാഗം പേർ ഭൂവുടമകളായിത്തീർന്നത്‌. '''ചാന്റോർ.''' ഈഴവരായിത്തീർന്ന മറ്റൊരു ജനവിഭാഗം ചാന്റോർ എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന മദ്യഹാരകന്മാരാണ്‌. പ്രാചീന തമിഴകത്ത്‌ മദ്യഹാരകന്മാർക്ക്‌ മാന്യമായ ഒരു സ്ഥാനം കല്‌പിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. അതിനാൽ ചാന്റോർ എന്ന പദത്തിന്‌ മാന്യൻ എന്ന്‌ അർഥമുണ്ടായി. ചാന്റോർ എന്ന പദമായിരിക്കണം പിന്നീട്‌ ചാന്നാൻ ആയി രൂപാന്തരപ്പെട്ടത്‌. ഈഴവരിൽ ചാന്നാന്മാർ എന്നൊരു വിഭാഗമുണ്ട്‌. അവർ കുലമുഖ്യന്മാരെന്നാണ്‌ സങ്കല്‌പം. ഈഴവരുടെ വിവാഹാടിയന്തിരങ്ങൾക്ക്‌ ചാന്നാന്മാരുടെ അനുമതിയും സാന്നിധ്യവും ചില സ്ഥലങ്ങളിൽ മുൻകാലങ്ങളിൽ ആവശ്യമായിരുന്നു. തിരുനെൽവേലി ജില്ലയിലും കന്യാകുമാരി ജില്ലയിലും തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയുടെ തെക്കൻ ഭാഗങ്ങളിലും ചാന്നാന്മാരുണ്ട്‌. അവർ 13-ാം നൂറ്റാണ്ടിൽത്തന്നെ ഈഴവർ എന്നാണ്‌ അറിയപ്പെട്ടിരുന്നതെന്ന്‌ എം. ശ്രീനിവാസയ്യങ്കാർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. മദ്യഹാരകത്വം ഇന്നും ഈഴവരുടെ ഒരു തൊഴിലാണ്‌. പ്രാചീനകാലത്തെ മദ്യഹാരകന്മാരായ ചാന്റോർ ഈഴവരായി പരിണമിച്ചതിനു തെളിവാണിത്‌. '''വില്ലോർ.''' വില്ലോർ ആണ്‌ ഈഴവരായി പരിണമിച്ച മറ്റൊരു ജനവിഭാഗം. ഇവർ മികച്ച യോദ്ധാക്കളായിരുന്നു. ക്രിസ്‌ത്വബ്‌ദം രണ്ടാംശതകത്തിൽ കേരളം ഭരിച്ചിരുന്ന ചേരൻ ചെങ്കുട്ടുവൻ എന്ന കേരള ചക്രവർത്തിയുടെ പ്രധാനമന്ത്രി ഒരു വില്ലവനായിരുന്നു എന്ന്‌ ചിലപ്പതികാരത്തിൽ പറയുന്നുണ്ട്‌. ചോവൻ എന്നത്‌ സേവകൻ എന്ന പദത്തിന്റെ തദ്‌ഭവമാണെന്നും ഒരു അഭിപ്രായമുണ്ട്‌. അതിനെ എതിർത്ത സി.വി. കുഞ്ഞുരാമനും മറ്റും "ധർമം വാങ്ങിയുച്ചുന്നവൻ', "ബുദ്ധമതക്കാരൻ' എന്നീ അർഥങ്ങളുള്ള "ചീവകൻ' എന്ന തമിഴ്‌ വാക്കിൽനിന്നാണ്‌ ചോവൻ നിഷ്‌പന്നമായതെന്ന്‌ പ്രസ്‌താവിക്കുന്നു. മദ്ധ്യകേരളത്തിൽ ഈഴവരെ വിളിക്കുന്നത് “ചോവൻ“ എന്നാണ്. മലബാറിൽ ദീപർ എന്ന അർത്ഥത്തിൽ [[തീയ്യർ]] എന്ന ഒരു വിഭാകവും ഉണ്ടായി എന്നാണ് ഒരു കൂട്ടം ചരിത്രകാരന്മാർ പറയുന്നത്.<ref name="ggg">{{cite book|last=Robin Jeffrey|year=1976|title=The Decline of Nayar Dominance Society and Politics in Travancore, 1847-1908|url=https://books.google.co.in/books?id=2zBuAAAAMAAJ&q=chogan+chovan&dq=chogan+chovan&hl=en&newbks=1&newbks_redir=0&source=gb_mobile_search&sa=X&ved=2ahUKEwiO5vnnjfT7AhW8TmwGHfyNDUcQ6AF6BAgLEAM#chogan%20chovan|page=331|publisher=Homles|isbn=9780841901841}}</ref><ref name=":0" /> ചരിത്രകാല ഈഴവർ പൊതുവെ നായന്മാരോട് കൂറ് പുലർത്തിയിരുന്നവരായിരുന്നു. ചോവൻ എന്ന മദ്ധ്യ കേരളത്തിലെ ഈഴവർ രണശൂരന്മാരായിരുന്നു എന്നതിൽ സംശയമില്ല. തെക്കൻ കേരളത്തിലെ ഈഴവരിലും പല കുടുംബങ്ങൾ യോദ്ധാക്കൾ ആയിരുന്നു.<ref name=":0" /><ref name="ggg"/> യോധൃപാരമ്പര്യം അടുത്തകാലംവരെ ഈഴവർ പുലർത്തിവന്നിരുന്നു. അമ്പലപ്പുഴ രാജാവിന്റെ സൈന്യത്തിൽ ഏറിയകൂറും ഈഴവരായിരുന്നു എന്ന്‌ കാന്റർവിഷർ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്‌. അമ്പലപ്പുഴ താലൂക്കിലെ അമ്പനാട്ടു പണിക്കന്മാരായിരുന്നു ഈഴവസേനയുടെ നായകന്മാർ. ധർമരാജാവിന്റെ സൈന്യത്തിൽ നായന്മാരും ഈഴവരും ഉണ്ടായിരുന്നതായി എഫ്‌.ഡബ്ല്യു. ഡൗസൻ രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. ചില ഈഴവ ഭവനങ്ങളിൽ അടുത്തകാലംവരെ കളരികളുണ്ടായിരുന്നു. കളരികളിൽ ആയുധാഭ്യാസം നടത്തിയിരുന്നവർക്ക്‌ ആശാൻ എന്നും പണിക്കർ എന്നും സ്ഥാനപ്പേരു നല്‌കിയിരുന്നു. കളരികൾ മിക്കതും അപ്രത്യക്ഷമായെങ്കിലും സ്ഥാനപ്പേരുകൾ ഇന്നും നിലനില്‌ക്കുന്നു. അങ്ങനെ കൃഷിക്കാരായ ഉഴവരും മദ്യഹാരകന്മാരായ ചാന്റോരും പടയാളികളായ വില്ലോരും ലയിച്ചു ചേർന്നായിരിക്കണം ഈഴവ സമുദായമുണ്ടായത്‌. കേരളത്തിലെ പ്രാചീന ഗോത്രവർഗങ്ങളിൽ പലതും പരിണമിച്ചുണ്ടായ സമുദായമാണ്‌ ഈഴവരുടേതെന്ന കാമ്പിൽ അനന്തന്റെ പ്രസ്‌താവന ഈ ചരിത്രവസ്‌തുതയിലേക്കാണ്‌ വിരൽചൂണ്ടുന്നത്‌. ചെങ്കുട്ടുവന്റെ കാലം മുതൽക്ക്‌ കേരളത്തിലെ പ്രധാന മതം ബുദ്ധമതമായിരുന്നു. ഈഴവരിൽ ഭൂരിപക്ഷവും ബുദ്ധമതക്കാരായിരുന്നു എന്നാണ്‌ ഇളംകുളം കുഞ്ഞൻപിള്ള പറയുന്നത്‌. ബുദ്ധമത പ്രഭാവകാലത്ത്‌ ഈഴവർക്ക്‌ സമൂഹത്തിൽ ഉന്നത പദവിയുണ്ടായിരുന്നു. ഹൈന്ദവ വർണാശ്രമാചാരങ്ങളെ എതിർക്കുന്നതിൽ ബുദ്ധമത മിഷനറിമാർ നിർണായക പങ്കാണ്‌ വഹിച്ചത്‌. എന്നാൽ ബ്രാഹ്മണരുടെ വരവോടെ വർണാശ്രമ ധർമങ്ങൾ ശക്തമായി പ്രതിഷ്‌ഠിക്കപ്പെട്ടു എന്നു മാത്രമല്ല ഈഴവരല്ലാത്ത മറ്റു സമുദായക്കാർ ബ്രാഹ്മണർക്കു അടിയറവ്‌ പറഞ്ഞപ്പോൾ ബ്രാഹ്മണ മതം സ്വീകരിക്കാൻ വിസമ്മതിച്ച ഈഴവർ മ്ലേച്ഛരായി മുദ്രകുത്തപ്പെടുകയും ചെയ്‌തു. നൂറ്റാണ്ടുകളോളം ബ്രാഹ്മണ മേധാവിത്വത്തോടു പൊരുതിയ പാരമ്പര്യമാണ്‌ ഈഴവസമുദായത്തിന്റേത്‌ എന്ന വി.ടി. ഭട്ടതരിപ്പാടിന്റെ അഭിപ്രായം ഇത്തരുണത്തിൽ ശ്രദ്ധേയമാണ്‌. ബ്രാഹ്മണ ആധിപത്യം ശക്തമായതോടെ ദുർബലരായിത്തീർന്ന ഈഴവർ സാമൂഹിക ശ്രണിയിൽ തരംതാഴ്‌ത്തപ്പെട്ടു എന്നാണ്‌ ചരിത്രകാരന്മാരുടെ മതം. സാമൂഹികമായി അയിത്തംകല്‌പിച്ചു മാറ്റി നിർത്തപ്പെട്ട ഇവരുടെ ദുസ്ഥിതി 20-ാം ശതകത്തിന്റെ പൂർവാർധം വരെ തുടർന്നു.[[File:Ezhava (Eeloover) 02.jpg|thumb|പാണ്ടി ഈഴവർ]] [[File:Ezhava (Eeloover) 01.jpg|thumb|നെയ്ത്തുകാരായ ഈഴവർ]] ഈഴവർ കേരളത്തിന്റെ പല ഭാഗങ്ങളിൽ പല പേരുകളിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. കൊല്ലത്തിനു തെക്ക്‌ പൊതുവേ "ഈഴവർ' എന്നും, കൊല്ലത്തിനു വടക്കു കൊച്ചി വരെ ചോവന്മാർ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. തമിഴ്‌നാട്ടിൽ തിരുനെൽവേലി ജില്ലയിലെ ചാന്നാന്മാരും തെക്കൻ കർണാടകത്തിലെ ബില്ലവരും ഈഴവ സമുദായത്തിൽപ്പെടും. കൊ.വ. 1078-ൽ ഉണ്ടാക്കിയ എസ്‌.എൻ.ഡി.പി. യോഗ നിബന്ധനകളിൽ ഈഴവർ, ചോവന്മാർ, ഈഴുവർ, വില്ലവർ എന്നിവരെ ഒരു സമുദായമായിട്ടാണ്‌ പരിഗണിച്ചിരിക്കുന്നത്‌. മധുര-തിരുനെൽവേലി ജില്ലകളിലെ ഇല്ലത്തുപിള്ളമാരും ഈഴവസമുദായത്തിന്റെ ഒരു അവാന്തരവിഭാഗമാണെന്നു കരുതപ്പെടുന്നു. പഴയ ദക്ഷിണതിരുവിതാംകൂറിലെ ഈഴവരെ മലയാള ഈഴവർ, പാണ്ടി ഈഴവർ, കൊല്ലക്കാർ, പുഴുക്കർ, പാച്ചല്ലി ഈഴവർ, വാത്തികൾ എന്നിങ്ങനെ ആറ്‌ വിഭാഗങ്ങളിലായി തരംതിരിച്ചിരുന്നു. തിരുവനന്തപുരം, കൊല്ലം ജില്ലകളിലെ ഈഴവർ മലയാള ഈഴവർ എന്നറിയപ്പെട്ടു. തമിഴ്‌നാട്ടിൽനിന്നു വന്ന പാണ്ടിഈഴവർ തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ നെയ്യാറ്റിൻകര ഭാഗത്താണ്‌ കേന്ദ്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്‌. തിരുവനന്തപുരത്തെ പാച്ചല്ലൂർപ്രദേശത്തെ ഈഴവരാണ്‌ പാച്ചില/പാച്ചൊട്ടികൾ. പുഴുക്കർ മലയാളിഈഴവരുടെ സിൽബന്ധികളായിരുന്നു. ഈഴവരിലെ എല്ലാ അവാന്തരവിഭാഗങ്ങളുടെയും ക്ഷുരക-പൗരോഹിത്യവൃത്തികളിൽ ഏർപ്പെട്ടുവന്നവരായിരുന്നു വാത്തികൾ. വടക്കൻ കേരളത്തിൽ പാലക്കാട്, ഈഴവർ, ഇഴുവ, ഇല്ലവർ എന്നിങ്ങനെ മൂന്നു വിഭാഗങ്ങളിലായി അറിയപ്പെട്ടുപോന്നു. പാലക്കാട്‌ പ്രദേശത്ത്‌ ഈഴവരെ പൊതുവേ തണ്ടാന്മാർ എന്നും ഈഴവരെന്നും (ഈഴവപ്പണിക്കർ) രണ്ടായി തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. പണിക്കർ എന്ന പദം ബഹുമാനസൂചകമായി പ്രായംചെന്ന ഈഴവരെ സംബോധന ചെയ്യുവാനായിട്ടാണ്‌ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത്‌. തണ്ടാന്മാർ പ്രധാനമായും വള്ളുവനാട്‌, ഏറനാട്‌, പൊന്നാനി, ചിറ്റൂർ, തലപ്പള്ളി എന്നീ പ്രദേശങ്ങളിലാണ്‌ കേന്ദ്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്‌. === കേരളത്തിലെ ആദിമ നിവാസികളെന്ന വാദം === ചില ചരിത്രകാരന്മാർ വില്യം ലോഗനും മറ്റും സ്വീകരിച്ചുവന്ന കുടിയേറ്റവാത്തെ എതിർക്കുന്നു. ഈ വാദത്തെ ന്യായീകരിക്കുവാനും ഇതേ പൊലെ ചരിത്രത്തേയും പാരമ്പര്യകഥകളേയും അവർ ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്നുണ്ട്. ==മതം== ഈഴവർ ഹിന്ദുമതവിശ്വാസികളാണ്‌. മറ്റ് കേരളീയ ഹൈന്ദവരേപ്പോലെ ശാക്തേയ മതമാണ് അവർ പിന്തുടർന്നത്. [[ഭദ്രകാളി|കാളി അഥവാ ഭദ്രകാളി]], [[ചാമുണ്ഡി|ചാമുണ്ഡി,]] [[ഭുവനേശ്വരി]] തുടങ്ങിയ ഭഗവതി സങ്കൽപ്പങ്ങൾ, മുത്തപ്പൻ, [[അയ്യപ്പൻ]], [[മുരുകൻ]] തുടങ്ങിയ ദ്രാവിഡ കുല ദൈവങ്ങളെ ശാക്തേയം പോലെയുള്ള വിധിയിൽ കുലാചാരത്തോടെ ഈഴവർ ആരാധിച്ചുവന്നിരുന്നു. അതിന്റെ ഭാഗമായി മത്സ്യമാംസാദി നിവേദ്യങ്ങൾ അവർ പൂജയ്ക്ക് ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. പിൽക്കാലത്ത് ഗണ്യമായ ബുദ്ധമത സ്വാധീനം ഈഴവരിൽ വന്നതായി കരുതപ്പെടുന്നു. ആധുനിക കാലത്ത് ശ്രീനാരായണഗുരുവിന്റെ സ്വാധീനം ശാക്തേയ ആചാരങ്ങളെ ക്രമേണ ഇല്ലാതാക്കി. അരുവിപ്പുറത്ത് ശിവ പ്രതിഷ്ഠയും ഗുരു നടത്തി. == ചരിത്രം == [[File:Chogans.JPG|thumb|upright=1.1|right|പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഈഴവ ദമ്പതികൾ]] തെക്കൻ കേരളത്തിലെ ഒരു പ്രബല സമുദായമാണ് ഈഴവർ. പക്ഷെ മലബാറിലെ തിയ്യർ ആചാരംകൊണ്ടും സാംസ്കാരിക പാരമ്പര്യംകൊണ്ടും തിരുവാതാംകൂറിലെയും മദ്ധ്യകേരളത്തിലെയും ഈഴവരിൽ നിന്നും വിഭിന്നരാണ് എന്നും അഭിപ്രായമുണ്ട്. തെക്കുള്ള ഈഴവരെയും തിരുവാതാംകൂറിലെ ഈഴവരെയുംകാൾ മദ്ധ്യകേരളത്തിലെ തിയ്യർക്കും തണ്ടാൻ എന്ന ഒരു ഉപവിഭാഗവും ഇവരിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു. മലബാറുലെ തീയ്യർക്കും ബില്ലവർക്കും ആഭിജാത്യം കല്പിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. മദ്ധ്യതിരുവിതാംകൂറിലെ [[കത്തോലിക്കാസഭ|റോമൻ കത്തോലിക്ക]] വിഭാഗത്തിലെ ആളുകളിൽ ഏറെയും ക്രിസ്തുമതപ്രചരണം നടന്ന സമയത്ത്‌ മതംമാറിയ ഈഴവരാണ്. [[തെങ്ങ്]] കൃഷി [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] പ്രചരിപ്പിച്ചത് ഇവരാണെന്ന് അഭിപ്രായമുണ്ട്. [[ബുദ്ധമതം|ബുദ്ധമതാനുയായികളായിരുന്ന]] ഇവർ പിന്നീട് തരം താഴ്ത്തപ്പെടുകയാണുണ്ടായതെന്നും ഒരു വാ‍ദഗതിയുണ്ട്. [[സ്ഥാണുരവിവർമ്മ|സ്ഥാണുരവിവർമ്മയുടെ]] കാലത്തെ (848-49) [[തരിസാപള്ളി ശാസനങ്ങൾ]] ഇവരെ പരാമർശിക്കുന്നുണ്ട്. [[ബുദ്ധമതം|ബുദ്ധമതസമ്പർക്കമായിരിക്കാം]] ഇവർക്ക് വൈദ്യപാരമ്പര്യം നൽകിയത്. [[File:Ezhava Cultivators.jpg|thumb|ഈഴവ കർഷകർ]] ശ്രീലങ്കയിൽ നിന്ന് കേരളത്തിലേക്കെത്തിയ ബുദ്ധസന്യാസിമാരുടെയൊപ്പമാണ്‌ ഈഴവരും കേരളത്തിലെത്തിയതെന്ന് കരുതുന്നു. [[നമ്പൂതിരി|നമ്പൂതിരിമാരുടെ]] ആഗമനത്തിനു മുന്നേ തന്നെ ഈഴവർ [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] വേരുറപ്പിച്ചിരുന്നു. ഇവർ വടക്കേ [[മലബാർ|മലബാറിലും]] [[കോഴിക്കോട്|കോഴിക്കോട്ടും]] [[തീയ്യർ]] എന്ന പ്രതേക ജാതിയായും [[പാലക്കാട്|പാലക്കാട്ടും]] [[വള്ളുവനാട്|വള്ളുവനാട്ടിലും]] [[ചേകവൻ]] എന്നും അറിയപ്പെട്ടു. തെക്കുള്ളവർ ഈഴവർ എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.<ref>[[കെ.ബാലകൃഷ്ണ കുറുപ്പ്]]; [[കോഴിക്കോടിന്റെ ചരിത്രം മിത്തുകളും യാഥാർഥ്യങ്ങളും]]. ഏട് 21., മാതൃഭൂമി പ്രിന്റ്റിങ് അൻറ് പബ്ലിഷിങ് കമ്പനി. കോഴിക്കോട് 2000. </ref> നമ്പൂതിരിമാരുടെ വരവിന് ശേഷം, ചാതുർവർണ്യ സമ്പ്രദായം നിലവിൽ വന്നു. രാഷ്ട്രീയമായും സാമൂഹികമായും ബുദ്ധമതം വേട്ടയാടപ്പെട്ടു തുടങ്ങി. മേധാവിത്വത്തെ എതിർക്കാത്തവരെ സവർണ്ണർ ഉയർത്തുകയും എതിർത്തവരെ ഹീനജാതിക്കാരാക്കുകയുമാണുണ്ടായത്. സ്വന്തം മതം ത്യജിക്കാൻ തയ്യാറാവാഞ്ഞതിനാൽ ഈഴവരെ താഴ്ന്ന ജാതിക്കാരാക്കി മാറ്റി. സ്വാഭാവികമായും ജാതിയിൽ താണ ഈഴവർ ചൂഷണം ചെയ്യപ്പെട്ടു തുടങ്ങി. ബ്രാഹ്മണ്യത്തോട് എതിർത്തും സഹിച്ചും അവർ രാഷ്ട്രീയമായും സാമൂഹികമായുമുള്ള അവശതകൾ അനുഭവിച്ചു വന്നു. അവർണ്ണർ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന ഇവരുടെ സ്ഥാനം ചാതുർവർണ്യ സമ്പ്രദായത്തിന് പുറത്തായിട്ടായിരുന്നു അന്നത്തെ സവർണരായ ഭരണകർത്താക്കൾ കണക്കാക്കിയിരുന്നത്. ഇവരിൽ ബഹുഭൂരിപക്ഷത്തിന്റേയും തൊഴിൽ [[കൃഷി]] ആയിരുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, സമ്പന്നരായിരുന്ന ചിലർ [[ആയുർവേദം|ആയുർവേദത്തിലും]], [[കളരിപ്പയറ്റ്|കളരിപ്പയറ്റിലും]], [[ജ്യോതിഷം|ജ്യോതിഷത്തിലും]], [[സിദ്ധവൈദ്യം|സിദ്ധവൈദ്യത്തിലും]] അഗ്രഗണ്യരായി നിലനിന്നു. ആരാധനാ സമ്പ്രദായങ്ങൾ ബുദ്ധമതത്തിന്റെ ക്ഷയത്തോടെ നശിച്ചു പോയതിനെത്തുടർന്ന് ആരാലാണൊ ഹീന ജാതിയെന്ന് മുദ്രകുത്തപ്പെട്ടത്, അവരുടെ ദൈവങ്ങളേയും ക്ഷേത്രങ്ങളേയും (മുൻപ് ബുദ്ധവിഹാരമായിരുന്നു മിക്കതും) ഈഴവർക്ക് ആശ്രയിക്കേണ്ടതായി വന്നു. <ref>വേലായുധൻ പണിക്കശ്ശേരി. -ജൈനബുദ്ധമതങ്ങൾ കേരളത്തിൽ- കേരള ചരിത്രപഠനങ്ങൾ കറന്റ് ബുക്സ്. 2007</ref> "സവർണ' വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ട നായന്മാരുമായി ഈഴവർക്ക്‌ പണ്ട്‌ ഉറച്ച സാമൂഹികബന്ധങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. അടുത്തകാലം വരെ ഈഴവരുടെയും നായന്മാരുടെയും പൊതു ഉടമയിൽ പല ക്ഷേത്രങ്ങളുമുണ്ടായിരുന്നു. കരുനാഗപ്പള്ളിയിലെ ശക്തികുളങ്ങരക്ഷേത്രവും മാവേലിക്കരയിലെ ചെട്ടികുളങ്ങരക്ഷേത്രവും ഉദാഹരണങ്ങളാണ്‌. ചെമ്പഴന്തിയിലെ കാളീക്ഷേത്രത്തിൽ നായന്മാർക്കും ഈഴവർക്കും കൂട്ടായ ഉടമാവകാശം ഉണ്ടായിരുന്നു. ചേർത്തലയുള്ള കണിച്ചുകുളങ്ങര ദേവീക്ഷേത്രത്തിൽ, ചീരങ്കുഴി നായർ തറവാട്ടുകാർക്ക്‌ ചില അധികാരാവകാശങ്ങൾ അനുവദിച്ചുകൊടുത്തിട്ടുണ്ട്‌; ക്ഷേത്രം ഈഴവരുടെ വകയാണ്‌. നായന്മാർ, നമ്പൂതിരിമാർ എന്നിവരുമായി ഈഴവർക്ക്‌ പുലബന്ധമുണ്ടായിരുന്നുവെന്നത്‌ ശ്രദ്ധേയമായ മറ്റൊരു വസ്‌തുതയാണ്‌. ചില നായർ, നമ്പൂതിരി കുടുംബങ്ങളുമായി ഈഴവകുടുംബങ്ങൾ അടുത്തകാലംവരെ പുല ആചരിച്ചിരുന്നു. ചേർത്തല താലൂക്കിൽ കൊക്കോതമംഗലത്ത്‌ ചേങ്ങാട്‌ എന്ന പുരാതന ഈഴവപ്രഭുകടുംബവും മൂവാറ്റുപുഴ താലൂക്കിൽ പിറവത്ത്‌ ഒരു നമ്പൂതിരി ഇല്ലവും പരസ്‌പരം പുല ആചരിച്ചുവന്നിരുന്നു. കായംകുളത്ത്‌ പുതുപ്പള്ളി ദേവികുളങ്ങര ക്ഷേത്ര ഉടമയായ നമ്പൂതിരി ഇല്ലവും അതിനടുത്ത്‌ പന്തപ്ലാവിൽ എന്ന ഈഴവകുടുംബവും പരസ്‌പരം പുല ആചരിച്ചുവന്നിരുന്നു. ഈ കുടുംബക്കാർ തമ്മിൽ അയിത്തം ആചരിക്ക പതിവില്ലായിരുന്നു. അമ്പലപ്പുഴ താലൂക്കിൽ കോഴിമുക്കുപകുതിയിൽ "പാതാരശ്ശേരിൽ' എന്ന ഈഴവകുടുംബവും അതിനടുത്ത്‌ "മുങ്ങേലി' എന്ന നായർകുടുംബവും പരസ്‌പരം പുല ആചരിക്കുന്ന പതിവ്‌ കൊ.വ. 1106 (1930-31) വരെ നിലനിന്നു; ഒരു കുടുംബത്തിൽപ്പെട്ട ആൾ മരിച്ചാൽ മറ്റേ കുടുംബക്കാർ കോടിയുടുക്കുകയും അപരക്രിയകൾ നടത്തുകയും പതിവായിരുന്നു. [[മുത്തപ്പൻ തെയ്യം|ശ്രീ മുത്തപ്പൻ ക്ഷേത്രം]] നടത്തിപ്പുകാർ ഈ സമുദായക്കാരാണ്. എല്ലാ ജാതി മതസ്ഥർക്കും പ്രവേശനമനുവദിക്കുകയും ഭക്ഷണം കൊടുക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഈ ക്ഷേത്ര സമുച്ചയം ബുദ്ധമത ക്ഷേത്രങ്ങളെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുന്നു. ഈ സമുദായവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ധാരാളം മഠങ്ങളും ([[മഠം]]) [[കളരി]]കളും മലബാറിലുടനീളം കാണാം. 1853-ൽ അവർണ്ണർക്കായി തൃക്കുന്നപ്പുഴ മംഗലത്ത് ഇടയ്ക്കാട്ട് ശിവക്ഷേത്രം പണിയിച്ചു് പ്രസിദ്ധനായ ആറാട്ടുപുഴ വേലായുധ പണിക്കരുടെ യഥാർത്ഥ പേര് '''കല്ലിശ്ശേരി വേലായുധൻ ചേകവർ''' എന്നായിരുന്നു. ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഈഴവസമുദായ പരിഷ്കർത്താക്കളിൽ പ്രമുഖനായിരുന്നു '''ടി.കെ. മാധവൻ''' ശ്രീമൂലം പ്രജാസഭയിൽ അംഗമായത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ അമ്മാവനായ '''കോമളേഴത്ത് കുഞ്ഞുപിള്ള ചേകവരുടെ''' മരണത്തെ തുടർന്നായിരുന്നു. == ചടങ്ങുകൾ == '''കെട്ടുകല്യാണം.''' ദശാബ്‌ദങ്ങൾക്കുമുമ്പ്‌ ഈഴവർക്കിടയിൽ നിലനിന്നിരുന്ന ഒരു ചടങ്ങാണ്‌ കെട്ടുകല്യാണം (നായന്മാർ, നമ്പൂതിരിമാർ എന്നീ സമുദായങ്ങളിലും ഈ സമ്പ്രദായമുണ്ടായിരുന്നു). പെൺകുട്ടികൾ ഋതുവാകുന്നതിനുമുമ്പ്‌ നടത്തപ്പെട്ടിരുന്ന താലികെട്ടുകല്യാണം ആദ്യത്തെ വിവാഹമെന്ന നിലയിലാണ്‌ കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നത്‌. എന്നാൽ താലികെട്ടുന്ന ചെറുക്കനും താലികെട്ടപ്പെടുന്ന പെണ്ണും തമ്മിൽ പിന്നീട്‌ യാതൊരു ബന്ധവും ഉണ്ടാവണമെന്നില്ല. അർഥശൂന്യവും ദുർവ്യയഹേതുകവുമായ ഈ ആചാരം സാമൂഹ്യപരിഷ്‌കരണപ്രസ്ഥാനങ്ങൾ ശക്തിപ്പെട്ടതോടെ തികച്ചും അപ്രത്യക്ഷമായി. വിവാഹം. രണ്ടോ അതിലധികമോ സഹോദരന്മാർ ഒരേ സ്‌ത്രീയെ ഭാര്യയായി സ്വീകരിക്കുന്ന ("സഹോദര ഭർത്തൃത്വ') സമ്പ്രദായം പണ്ടുകാലത്ത്‌ അപൂർവമായെങ്കിലും നിലനിന്നിരുന്നു; ബഹുഭാര്യാത്വവും പതിവായിരുന്നു. വിവാഹരീതി പല സ്ഥലങ്ങളിൽ പല തരത്തിലായിരുന്നു അനുഷ്‌ഠിച്ചിരുന്നത്‌. വരന്റെ സഹോദരി വധുവിന്‌ പുടവ കൊടുത്ത്‌ കൂട്ടിക്കൊണ്ടുപോകുന്ന രീതിയായിരുന്നു തെക്കൻ തിരുവിതാംകൂറിൽ പതിവ്‌. വിവാഹത്തിന്‌ ചാന്നാന്മാരുടെ അനുമതി തേടുന്ന സമ്പ്രദായവും പഴയകാലത്ത്‌ ഈ പ്രദേശത്ത്‌ നിലവിലിരുന്നു. ഉത്തര തിരുവിതാംകൂറിലും കൊച്ചിയിലും മലബാറിലും തണ്ടാന്മാരുടെ അനുമതിയാണ്‌ വേണ്ടിയിരുന്നത്‌. വരന്‌ തണ്ടാൻ വെറ്റിലമുറുക്കാൻ കൊടുത്തതിനുശേഷം മാത്രമാണ്‌ വിവാഹപ്പാർട്ടി പുറപ്പെട്ടിരുന്നത്‌. ഉത്തരമലബാറിൽ വാളും പരിചയും ചുഴറ്റിക്കൊണ്ടായിരുന്നു വിവാഹപ്പാർട്ടിയുടെ യാത്ര. വധൂഗൃഹത്തിലെത്തിയാൽ ആ ദേശത്തിലെ തണ്ടാനാണ്‌ ഈ ആയുധങ്ങൾ ഏറ്റുവാങ്ങുന്നത്‌. വരന്റെ സഹോദരിമാരും തണ്ടാന്റെ ഭാര്യയും ചേർന്ന്‌ വധുവിനെ വിവാഹവസ്‌ത്രം അണിയിച്ചശേഷം വരന്റെ സഹോദരി വധുവിനെ വിവാഹമണ്ഡപത്തിലേക്ക്‌ ആനയിച്ച്‌ വരന്റെ പിന്നിലായി ഇരുത്തുന്നു. വധുവിനെ അണിയിക്കാനുള്ള വസ്‌ത്രങ്ങൾ കൂടാതെ നാലു വസ്‌ത്രങ്ങൾകൂടി വരൻ കൊണ്ടുവന്നിട്ടുണ്ടാകും. വധുവിന്റെ അമ്മയ്‌ക്കു "കാണപ്പണം' കൂടി കൊടുത്തുകഴിഞ്ഞാൽ വിവാഹസദ്യയായി. ഇത്രയുമാണ്‌ വിവാഹത്തിന്റെ പ്രധാന ചടങ്ങുകൾ. ഇപ്പോൾ ഈ ചടങ്ങുകളൊന്നും ഇല്ല. മുഹൂർത്തത്തിൽ വരനെ വധു പൂമാല ചാർത്തുകയും വരൻ വധുവിന്റെ കഴുത്തിൽ താലികെട്ടി മാല ചാർത്തുകയും ചെയ്യുന്നതാണ്‌ പ്രധാന ചടങ്ങ്‌. വിവാഹസദ്യയ്‌ക്കുശേഷം വധുവിനെ കൂട്ടിക്കൊണ്ട്‌ വരനും പാർട്ടിയും വരന്റെ ഗൃഹത്തിലേക്ക്‌ മടങ്ങുന്നു. '''ദായക്രമം.''' അടുത്തകാലം വരെ മൂന്നുരീതിയിലുള്ള ദായക്രമം നിലനിന്നിരുന്നു. വടക്കേ മലബാറിൽ മരുമക്കത്തായവും തെക്കേ മലബാറിലും കൊച്ചിയിലും മക്കത്തായവും തിരുവിതാംകൂറിൽ മിശ്രദായക്രമവുമാണുണ്ടായിരുന്നത്‌. മക്കത്തായസമ്പ്രദായമാണ്‌ ഇപ്പോൾ നിലവിലുള്ളത്‌. == നവോത്ഥാന ചരിത്രത്തിലെ സംഭാവനകൾ== ശ്രീ നാരായണ ഗുരുവിനും വര്ഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് ഈഴവ സമുദായത്തെ പ്രധിനിഥികരിച്ചു കൊണ്ട് മൂക്കുത്തി വിളംബരവും അച്ചിപ്പുടവ സമരവും ഉൾപ്പടെ കേരള നവോത്ഥാന ചരിത്രത്തിലെ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെടുന്ന ഒരു പാട് സമരങ്ങൾക്കും സംഭവങ്ങൾക്കും നേതൃത്വം നൽകിയ വ്യക്തിയാണ് [[ആറാട്ടുപുഴ വേലായുധപ്പണിക്കർ| ആറാട്ടുപുഴ വേലായുധ പണിക്കർ]].<ref>{{Cite book|url=http://archive.org/details/goldenjubileesouvenir1953sndpyogam|title=1953 - ശ്രീനാരായണ ധർമ്മപരിപാലനയോഗം - കനകജൂബിലി സ്മാരക ഗ്രന്ഥം|page=231|last=SNDP Yogam|date=1953}}</ref> അതിൽ ചിലത് താഴെ വിവരിക്കുന്നു. === ശിവപ്രതിഷ്ഠ=== ബ്രാഹ്മണവേഷത്തിൽ [[വൈക്കം മഹാദേവക്ഷേത്രം|വൈക്കം മഹാാദേവക്ഷേത്രത്തിൽ]] താമസിച്ച് ആണ് ക്ഷേത്രനിർമ്മാണവും ആചാരങ്ങളും പഠിച്ചത്.<ref name=":0" /> അതിന് ശേഷം 1852 ൽ വേലായുധപ്പണിക്കർ അവർണർക്ക് ആരാധിക്കാനായി [[ശിവൻ| ശിവ]] ക്ഷേത്രം നിർമ്മിച്ചു. [[കാർത്തികപ്പള്ളി|കാർത്തികപ്പള്ളിയിലെ]] ഇടയ്ക്കാട് മംഗലത്ത് കേരളീയ വാസ്തുവിദ്യാ ശൈലിയിൽ നിർമിച്ച ജ്ഞാനേശ്വരം ക്ഷേത്രമാണ് അത്.<ref name=":0" /> മാവേലിക്കര കണ്ടിയൂർ മറ്റത്തിൽ വിശ്വനാഥൻ ഗുരുക്കൾ എന്ന അബ്രാഹ്മണനായ തന്ത്രിയാണ് ഈ പ്രതിഷ്ഠനടത്തിയത്.ഇവിടെ നിത്യപൂജയ്ക്ക് തീരുമാനിച്ചതും അബ്രാഹ്മണനെ ആയിരുന്നു. എല്ലാ ജാതി മതസ്ഥഥർക്കും അവിടെ ആരാധനാ സ്വാതന്ത്ര്യവും നൽകിയിരുന്നു അദ്ദേഹം. ഇതിൻ്റെെ ചുവടുപിടിച്ച് 1853 ൽ [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ]] ജില്ലയിൽ [[ചേർത്തല|ചേർത്തല]] [[തണ്ണീർമുക്കം|തണ്ണീർമുക്കം]] ചെറുവാരണംകരയിലും പണിക്കർ ഒരു ശിവക്ഷേത്ര നിർമ്മാണം നടത്തിയിട്ടുണ്ട്.<ref name=":0" /> ക്ഷേത്ര നിർമ്മാണവും വിഗ്രഹ പ്രതിഷഠയും അവർണരുടെ ധർമ്മാചരണത്തിന് എതിരാണെന്നു പറഞ്ഞ് ഇത് മുടക്കാൻ സവർണർ ശ്രമിച്ചിരുന്നു. ഒരു അബ്രാഹ്മണൻ്റെ കാർമ്മികത്വത്തിൽ മംഗലത്ത് ആദ്യം നടത്തിയ ശിവ പ്രതിഷ്ഠ ദിവാനുമുന്നിൽ തെളിവായി ചൂണ്ടിക്കാണിച്ച് ഈ എതിർപ്പുകൾ അദ്ദേഹം മറികടന്നു. ===അച്ചിപ്പുടവ സമരം=== അച്ചിപ്പുടവയെന്ന പേരിൽ തിരുവിതാംകൂറിൽ അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന മുണ്ടുകൾ ഈഴവ സ്ത്രീകൾ നെയ്തിരുന്നതായിരുന്നുവെങ്കിലും അവ ഉടുക്കാൻ അവർക്ക് അനുവാദമില്ലായിരുന്നു. മാത്രമല്ല, സവർണ്ണ വിഭാഗം പിന്നാക്ക വിഭാഗക്കാരെ സ്ത്രീപുരുഷ ഭേദമന്യേ മുട്ടിനുതാഴെ മുണ്ടുടുക്കാൻ അനുവദിച്ചിരുന്നില്ല. ഈ ആചാരത്തെ അംഗീകരിക്കാതെ അച്ചിപ്പുടവ നീട്ടിയുടുത്ത് കായംകുളത്തിനടുത്തുള്ള പത്തിയൂർ വയൽവരമ്പിലൂടെ യാത്ര ചെയ്ത യുവതിയെ മേൽജാതിക്കാർ അധിക്ഷേപിച്ചു വിട്ടു. ഇതറിഞ്ഞ പണിക്കർ തൊഴിലാളികൾക്ക് ചിലവിന് പണം നൽകി, ജൻമിമാരുടെ കൃഷിപ്പണിയും തേങ്ങാപ്പണിയും ബഹിഷ്ക്കരിക്കാൻ ആഹ്വാനം ചെയ്തു. പണി മുടങ്ങി സാമ്പത്തിക നില തകരാറിലായതോടെ സവർണപ്രമാണിമാർ സമരത്തിനു മുമ്പിൽ മുട്ടുമടക്കി. 1866 ൽ കർഷക തൊഴിലാളികളെ സംഘടിപ്പിച്ചു വേലായുധ പണിക്കർ നടത്തിയ ഈ പണിമുടക്കാണു ചരിത്രത്തിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയ ആദ്യത്തെ കർഷക തൊഴിലാളി സമരം.<ref name=":0" /> ===മൂക്കുത്തി വിളംബരം=== 1859 വരെ ബ്രാഹ്മണർക്ക് മാത്രമേ മൂക്കുത്തി ധരിക്കാനുള്ള അവകാശം ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. 1859 ഇൽ അന്നത്തെ തിരുവിതാംകൂർ റീജൻറ് റാണിയോട്, തങ്ങൾകും മൂക്കുത്തി ധരിക്കാൻ അവകാശം നൽകണമെന്ന് നായന്മാർ അപേക്ഷിച്ചു. 1859 അവസാനം നായൻമാർകും ബ്രാഹ്മണരെ പോലെ മൂക്കുത്തി ധരിക്കാമെന്ന് റീജൻറ് മഹാറാണി ഉത്തരവു പുറപ്പെടുവിച്ചു. ഇതറിഞ്ഞ ഈഴവരിലെ സമ്പന്ന കുടുംബ സ്ത്രീകളും മൂകുത്തി ധരിക്കാൻ തുടങ്ങി. പന്തളത്തിനടുത്തു മൂക്കുത്തി ധരിച്ച ഒരു ഈഴവ സ്ത്രീയുടെ മൂക്കുത്തി ഒരു ബ്രാഹ്മണൻ പറിച്ചു ചോരചിന്തിയ വിവരമറിഞ്ഞ പണിക്കർ സ്വർണ്ണപണിക്കാരെ വിളിച്ച്, സ്വർണം, വെള്ളി, ചെമ്പ് എന്നിവയിൽ ‌ നിരവധി മൂക്കുത്തികൾ നിർമ്മിക്കാൻ നിർദ്ദേശിച്ചു. ആയിരം സ്ത്രീകളെ വിളിച്ചുകൂട്ടി മൂക്കുത്തി ധരിപ്പിച്ചു<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/women/features/myths-and-story-about-nose-studs.html|title=ആളെകൊല്ലും ഈ മൂക്കുത്തി ചന്തം|access-date=2020-10-10}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.manoramanews.com/news/spotlight/2019/10/03/story-of-nose-ring.html|title=മൂക്കുത്തി ഒരു കുഞ്ഞൻ ആഭരണമല്ല; ഇമ്മിണി വല്യ മൂക്കുത്തിക്കഥ ഇതാ; വിഡിയോ|access-date=2020-10-10|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.deshabhimani.com/special/velayudha-panicker/756004|title=മൂക്കുത്തി പറിച്ചെടുത്തു ചോരചിന്തി മുഖം|access-date=2020-10-10|language=ml}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://specials.manoramaonline.com/News/2018/kerala-piravi-2018/index.html|title=കേരളപ്പിറവി: ചരിത്ര നിമിഷങ്ങളിലൂടെ ഒരു യാത്ര {{!}} Kerala Piravi Special 2018 {{!}} Manorama Online|access-date=2020-10-10|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/7564/5/05_chapter%201.pdf#page=8|title=A study of reflection of social and political elements in the works of Mooloor മൂലൂർക്കൃതികളിലെ സാമൂഹിക രാഷ്ട്രീയ പ്രതിഫലനം - ഒരു പഠനം|access-date=04 October 2020|last=Devi|first=P Nirmala|date=|website=Shodhganga|publisher=Department of Malayalam Literature, Mahatma Gandhi University}}</ref>. എന്നിട്ട് പന്തളത്തുവച്ച് ഒരു '''വിളംബരം''' നടത്തി. {{cquote|ഇന്നുമുതൽ തിരുവിതാംകൂറിലെ മുഴുവൻ സ്ത്രീകൾകും മൂക്കുത്തി ധരിച്ചുകൊള്ളാമെന്ന് നാം മംഗലം വേലായുധപ്പെരുമാൾ ഉത്തരവ്. ഈ ഉത്തരവിനെതിരെ പ്രവർത്തിക്കുന്നവന്റെ തല നാം എടുത്തിരിക്കും}} 1860-ലെ<ref name="TOI">{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/people-of-karthikapally-demand-a-memorial-for-social-reformer-arattupuzha-velayudha-panicker/articleshow/73248051.cms|title=People of Karthikapally demand a memorial for social reformer Arattupuzha Velayudha Panicker {{!}} Kochi News - Times of India|access-date=2020-10-04|last=Jan 14|first=Sajimon P. S. / TNN /|last2=2020|language=en|last3=Ist|first3=15:46}}</ref> ഈ പ്രഖ്യാപനത്തെ '''മൂക്കുത്തി വിളംബരം''' എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു. ഇവരെ ആരും അപമാനിക്കാതിരിക്കാൻ ദിവസങ്ങളോളം പണിക്കർ പന്തളത്തു തങ്ങി. കുതിരപ്പുറത്ത്‌ ആയുധങ്ങളുമേന്തി റോന്തുചുറ്റുന്ന പണിക്കരുടെയും സൈന്യത്തിൻറെയും മുന്നിലൂടെ നാട്ടിലെ പെണ്ണുങ്ങളെല്ലാം സ്വർണ്ണ മൂക്കുത്തിയിട്ടു സുന്ദരികളായി നടന്നു. ഇങ്ങനെയാണ് തിരുവതാംകൂറിലെ എല്ലാ സ്ത്രീകൾകും മൂകുത്തി ധരിക്കാൻ അവകാശം കിട്ടിയത്. ===ഏത്താപ്പുസമരം=== കായംകുളത്ത്‌ അവർണസ്‌ത്രീ നാണം മറയ്‌ക്കാൻ മാറിൽ ഏത്താപ്പിട്ടതു സഹിക്കാത്ത പ്രമാണിമാർ പൊതുനിരത്തിൽ അവരുടെ മേൽമുണ്ടു വലിച്ചു കീറി മാറിൽ മച്ചിങ്ങത്തൊണ്ടു പിടിപ്പിച്ച്‌ കൂവിവിട്ടു. വിവരമറിഞ്ഞു കുറെ മേൽമുണ്ടുമായി പണിക്കർ തണ്ടുവച്ച വള്ളത്തിൽ കായംകുളത്തേക്കു കുതിച്ചു. അവിടത്തെ തൊഴിലാളി സ്‌ത്രീകൾക്കിടയിൽ മേൽമുണ്ടു വിതരണം ചെയ്‌തു. ഇതാണ് എത്താപ്പു സമരം എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. 1859-ലാണ് ഏത്താപ്പുസമരം നടന്നത്. ===കഥകളിയോഗം=== ആദ്യമായി കഥകളി പഠിച്ച അബ്രാഹ്മണൻ ആറാട്ടുപുഴ വേലായുധ പണിക്കർ ആണ്{{cn}}. 1862 ൽ ഈഴവ സമുദായാംഗങ്ങളെ ചേർത്ത് അദ്ദേഹം സ്ഥാപിച്ച കഥകളിയോഗം, ഈഴവരുടെ ആദ്യത്തെ കഥകളിയോഗമാണ്.<ref>{{Cite web|url=https://janayugomonline.com/arattupuzha-velayudha-panicker/|title=ആറാട്ടുപുഴ വേലായുധപണിക്കർ ചരിത്രം സൃഷ്ടിച്ച ചരിത്രപുരുഷൻ|access-date=2020-10-04|date=2019-01-12|language=en-US|archive-date=2020-10-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20201007203045/https://janayugomonline.com/arattupuzha-velayudha-panicker/|url-status=dead}}</ref> പച്ചകുത്തി ദേവന്മാരുടെയും രാജാക്കന്മാരുടെയും വേഷങ്ങളാടാൻ അവർണർക്ക്‌ അവകാശമില്ലെന്നു ബോധിപ്പിച്ച് ഗവൺമെന്റിൽ ‍ പരാതികിട്ടിയപ്പോൾ ദിവാൻ ടി. മാധവറാവുവാണ് പണിക്കരെയും പരാതിക്കാരെയും വിളിച്ചു ചേർത്തത്‌. അന്നത്തെ വാദംകേട്ടു പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ട തീർപ്പിലാണു അവർണ ജാതിക്കർക്കു കഥകളി പഠിച്ച്‌ അവതരിപ്പിക്കാനുള്ള അവകാശം നിയമംമൂലം പണിക്കർ സമ്പാദിച്ചത്‌. അവർണ്ണരുടെ കഥകളിയോട്‌ ഏറ്റവും എതിർപ്പുള്ള പ്രദേശങ്ങൾ തിരഞ്ഞുപിടിച്ചു കഥകളി അവതരിപ്പിക്കാനായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിനു താൽപര്യം{{cn}}. ===വഴി നടക്കൽ=== നംപൂതിരിമാരും, രാജാക്കന്മാരും സഞ്ചരിക്കുന്ന വഴിയിൽ നിന്ന് അവർണ്ണരെ തീണ്ടാപ്പാടകലെ നിർത്താൻ 'ഹൊയ്' വിളിക്കുമായിരുന്നു. ഒരു ദിവസം വേലായുധപ്പണിക്കർ പരിവാരങ്ങളോടൊത്ത് പല്ലക്കിൽ മംഗലത്തുകൂടി സഞ്ചരിക്കുമ്പോൾ, ഇടപ്പള്ളി രാജാവിൻറെ മകൻ രാമൻ മേനോനെയും ചുമന്ന് വരുന്നവരുടെ 'ഹോയ്‌' വിളി കേട്ടു മറുവശത്തു നിന്ന് കേട്ടു. പണിക്കരുടെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം അതിനെക്കാൾ ഉച്ചത്തിൽ ഹൊയ് വിളിച്ച് കടന്നു വന്ന പണിക്കരോട് വഴി മാറാൻ രാമൻ മേനോൻ പറഞ്ഞു, മേനവാനാണ് മാറേണ്ടതെന്ന് പണിക്കരും പറഞ്ഞു. ഇതിനെത്തുടർന്നുണ്ടായ വഴക്കിൽ പണിക്കർ രാമൻ മേനവനെ അടിച്ചു തൊട്ടിൽ എറിഞ്ഞു . ===ജന്മിത്വത്തിനെതിരെ=== പാവപ്പെട്ട ഈഴവരുടെയും , ക്രിസ്ത്യാനികളുടെയും , മുസ്ലിങ്ങളുടെയും കീഴ്ജാതിക്കാരുടെയും വീട്ടിൽ നിന്നും പശുവിനേയും കിടാവിനേയും കയ്യൂക്കിൻ്റെ പുറത്ത് സ്വന്തമാക്കി കറവ വറ്റുമ്പോൾ മാത്രം തിരികെ നല്കിയിരുന്ന , കൃഷിഫലങ്ങൾ കൈകലാക്കിയിരുന്ന, അമിത കാരം പിരിച്ചിരുന്ന മാംബുഴക്കരിക്കാരൻ കരപ്രമാണിയെ വേലായുധപ്പണിക്കർ തൻറെ സൈന്യവുമായിച്ചെന്ന് , കഴുത്തിൽ വാൾ വച്ച്, , മേലിൽ ആവർത്തിച്ചാൽ തലയെടുക്കുമെന്ന് ഭീഷണിപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു. ദുഷ്ടൻ മാരായ ചില മാടംപിമാരെ പണിക്കർ വധിച്ചിട്ടുണ്ട്. ==കലകൾ== ===അർജ്ജുന നൃത്തം===  ("അർജുനന്റെ നൃത്തം") ഈഴവ പുരുഷന്മാർ അവതരിപ്പിക്കുന്ന ഒരു അനുഷ്ഠാന കലയാണ്, ഇത് തെക്കൻ കേരളത്തിലെ ഭഗവതി ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ, പ്രധാനമായും കൊല്ലം, ആലപ്പുഴ, കോട്ടയം ജില്ലകളിൽ പ്രചാരത്തിലുണ്ട്. ഈ ആചാരത്തെ "മയിൽപ്പീലി തൂക്കം" എന്നും വിളിക്കുന്നു, കാരണം വസ്ത്രത്തിൽ മയിൽപ്പീലി (മയിൽ തൂവലുകൾ) കൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച ഒരു പ്രത്യേക വസ്ത്രം ഉൾപ്പെടുന്നു. ഈ വസ്ത്രം കഥകളിയിലെ "ഉടുത്തുകെട്ട്" പോലെ തന്നെ അരയിൽ ധരിക്കുന്നു. വിവിധ നൃത്ത ചലനങ്ങൾ കളരിപ്പയറ്റ് വിദ്യകൾക്ക് സമാനമാണ്. അവതാരകർ അവരുടെ മുഖത്ത് പച്ച ചായം പൂശി, വ്യതിരിക്തമായ ശിരോവസ്ത്രങ്ങൾ ധരിക്കുന്നു. നൃത്തത്തിന്റെ മുഴുവൻ രാത്രിയും പ്രകടനം സാധാരണയായി ഒറ്റയ്‌ക്കോ ജോഡികളായോ അവതരിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു.<ref name="ezh22">{{cite book | last=Bernier|first=Ronald M. | title = Temple Arts of Kerala: A South Indian Tradition | publisher = Asia Book Corporation of America | year = 1982 | isbn = 978-0-940500-79-2}}</ref> ===മക്കചുറ്റ്=== തിരുവനന്തപുരം , ചിറയിൻകിഴു എന്നീ താലൂക്കുകളിലും കിളിമാനൂർ, പഴയകുന്നുമ്മൽ, തട്ടത്തുമല പ്രദേശങ്ങളിലും ഈഴവർക്കിടയിൽ മക്കച്ചൂട്ട് കല ജനപ്രിയമാണ്. ഇതിൽ, രണ്ട് പേർ വീതമുള്ള എട്ട് കലാകാരന്മാരുടെ ഒരു സംഘം, സർപ്പങ്ങളെപ്പോലെ പരസ്പരം പിണയുകയും വടികളുമായി പോരാടുകയും ചെയ്യുന്നു. ടെക്നിക്കുകൾ നിരവധി തവണ ആവർത്തിക്കുന്നു. നെറ്റിയിൽ ചന്ദനത്തിരി, തലയ്ക്ക് ചുറ്റും ചുവന്ന തൂവാല, അരയിൽ ചുവന്ന പട്ട്, കണങ്കാലിന് ചുറ്റും മണികൾ എന്നിവയാണ് വേഷവിധാനം. ഇത് സർപ്പപൂജയും കളരിപ്പയറ്റും ചേർന്നതാണ്.<ref name = "ezh22"/><ref name = "ezh23">Krishna Chaitanya, Temple Arts of Kerala: A South Indian Tradition (Abhinav Publications, 1987,{{ISBN|8170172098}})</ref> == അവർണർ == ചരിത്രപരമായി, വർണാശ്രമവ്യവസ്ഥയ്ക്കു് (ചാതുർവർണ്യ സമ്പ്രദായത്തിന്) പുറത്തായാണ് ഈഴവ സമൂഹത്തെ കണക്കാക്കിയിരുന്നത്. ബുദ്ധമതക്കാരായിരുന്ന ഈ സമൂഹം, ആര്യഅധിനിവേശത്തെ പ്രതിരോധിച്ചിരുന്നതിനാലാകണം ഇത് എന്ന് കരുതുന്നു. [[ആയുർവേദം|ആയുർവേദത്തിലും]], യുദ്ധകലയിലും, വാണിജ്യത്തിലും ഈഴവർ പണ്ടു തൊട്ടേ നിപുണരായിരുന്നു. അമ്പല പൂജാരികളും രാജ്യം ഭരിച്ചിരുന്നവരും ഈഴവരെ അവർണ്ണരായി കണക്കായിരുന്നു. അവരുടെ പൂർവികർ ക്ഷത്രിയരായിരുന്നുവെന്ന വസ്തുത സവർണ്ണർ വിസ്മരിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. അവരെ അവർണ്ണരായി കണക്കാക്കാൻ കാരണം അനേകർ ബുദ്ധമതം സ്വീകരിക്കുകയും പിന്നീട് ഹിന്ദുമതത്തിൽ മടങ്ങി വരുകയും ചെയ്തതുകൊണ്ടായിരുന്നു. കഴിഞ്ഞ നൂറ്റാണ്ടുകളിൽ ഈഴവ സ്ത്രീകളെ മാറിടം മറയ്ക്കാൻ അനുവദിച്ചിരുന്നില്ല. ആഭരണങ്ങളോ ചെരിപ്പുകളോ ധരിക്കുന്നത് നിരോധിച്ചിരുന്നു. ധനികരായ ചേകവർക്കോ, ചാന്നാർമാർക്കോ പണിക്കർമാർക്കോ താണ്ടാൻ സ്ത്രീകൾക്കോ മാറിടം മറക്കുന്നതിൽ പ്രശ്‌നമുണ്ടായിരുന്നില്ല.<ref>{{Cite web|url=https://emalayalee.com/vartha/149438|title=ഈഴവ സമുദായത്തിന്റെ ഉത്ഭവവും ചരിത്രാന്വേഷണങ്ങളും (ജോസഫ് പടന്നമാക്കൽ)|access-date=2022-12-06|date=2017-09-15|language=en}}</ref> നായന്മാരെപ്പോലെയും ബ്രാഹ്മണരെപ്പോലെയും ഈഴവർ സാധാരണ പേരിന്റെകൂടെ ജാതിപ്പേര് ഉപയോഗിക്കാറില്ല. എന്നിരുന്നാലും ചെയ്യുന്ന തൊഴിൽ അവർ പേരിന്റെ കൂടെ വെക്കാറുണ്ട്. പണിക്കർ, ആശാൻ, ചാന്നാർ, വൈദ്യർ, മുതലാളി, ചേകോൻ, പണിക്കത്തി, കാരണവർ, എന്നിങ്ങനെ പേരുകൾ കൂട്ടി ഈഴവരെ വിളിച്ചിരുന്നു. 'ഈഴവ' എന്ന പദം വേദങ്ങളിലെ പദങ്ങളുമായി യാതൊരു സാമ്യവുമില്ല. ബുദ്ധമതക്കാരുടെ ആചാരരീതികളുമായിട്ടുള്ള വാക്കുകളുമായിട്ടാണ് കൂടുതൽ സാമ്യം. ഈഴവരുടെ ഒരു ഉപവിഭാഗമാണ് ചാന്നാർ. ചാന്നാർമാർ ഈഴവരേക്കാളും കൂടിയ ജാതിയായി കരുതുന്നു. ഈഴവരിലെ ഉപവിഭാഗങ്ങൾ എല്ലാം അസ്തമിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.<ref name=":3" /> == ആയുർവേദ വൈദ്യവുമായുള്ള ബന്ധം== [[File:Hortus Malabaricus Kerala Connection.jpg|thumb|250x250px|ഹൊർത്തൂസ്‌ മലബാറികുസ്‌ ആമുഖ പേജ്. ഇട്ടിവൈദ്യൻ, രംഗഭട്ട്,അപ്പുഭട്ട്. എന്നിവരുടെ പേരുകൾ പരാമർശിച്ചിരിക്കുന്നതു കാണാം]] വൈദ്യശാസ്‌ത്രത്തിൽ ഈഴവരുടെ സംഭാവന വളരെ പ്രാധാന്യമർഹിക്കുന്നു. ഈഴവ സമൂഹത്തിൽ വളരെ പ്രസിദ്ധരായ ആയുർവേദ വൈദ്യന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു. ഈഴവനായ 'ഉപ്പൊട്ട് കണ്ണൻ' യോഗാമൃതം വ്യഖ്യാനം എഴുതി. അത് [[സംസ്കൃതം|സംസ്കൃതത്തിൽ]] [[അഷ്ടവൈദ്യന്മാർ]] ആയുർവേദത്തെപ്പറ്റി രചിച്ച പുസ്തകമായിരുന്നു. <ref name=":3">{{Cite web|url=https://emalayalee.com/vartha/149438|title=ഈഴവ സമുദായത്തിന്റെ ഉത്ഭവവും ചരിത്രാന്വേഷണങ്ങളും (ജോസഫ് പടന്നമാക്കൽ)|access-date=2022-12-06|date=2017-09-15|language=en}}</ref>ആലപ്പുഴ [[തയ്യിൽ കൃഷ്‌ണൻ വൈദ്യൻ]] രചിച്ച ഔഷധനിഘണ്ടു വൈദ്യശാസ്‌ത്രത്തിനു ലഭിച്ച ഒരു അമൂല്യഗ്രന്ഥമാണ്‌. ഇതിൽ ഔഷധങ്ങളുടെ സംസ്‌കൃത നാമങ്ങളും അവയുടെ മലയാളപദങ്ങളും ഔഷധദ്രവ്യങ്ങളുടെ സ്വഭാവവും ഗുണവും മറ്റും സവിസ്‌തരം പ്രതിപാദിച്ചിരിക്കുന്നു. 1906-ൽ ആണ്‌ ഇത്‌ ആദ്യമായി പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടത്‌. ഇന്ത്യാ ഗവൺമെന്റ്‌ ഈ ബൃഹദ്‌ഗ്രന്ഥം സംസ്‌കൃതത്തിൽ പ്രകാശനം ചെയ്‌തിട്ടുണ്ട്‌. 1675-ൽ [[ഡച്ചുകാർ]] അച്ചടിച്ചിറക്കിയ "[[ഹോർത്തൂസ് മലബാറിക്കൂസ്]]" (മലബാറിലെ സസ്യജാലങ്ങൾ) എന്ന [[ലാറ്റിൻ]] പുസ്തകത്തിന്റെ ആമുഖത്തിൽ കരപ്പുറം കടക്കരപ്പള്ളി കൊല്ലാട്ട് വീട്ടിൽ [[ഇട്ടി അച്യുതൻ]] എന്ന പ്രസിദ്ധനായ ഈഴവ വൈദ്യനെ പറ്റി പ്രതിപാദിക്കുന്നുണ്ട്. ആ പുസ്തകത്തിന്റെ രചനയിൽ പ്രധാന പങ്ക് വഹിച്ച ഒരാൾ ഇട്ടി അച്യുതൻ വൈദ്യർ ആണെന്ന്, അതിൽ അദ്ദഹം തന്നെ നൽകിയിരിക്കുന്ന സർട്ടിഫിക്കറ്റിൽ നിന്ന് വ്യക്തമാകും.ഇട്ടി അച്യുതൻ വൈദ്യർ ചേർത്തലയിലെ കടൽത്തീര ഗ്രാമമായ കടക്കരപ്പള്ളിക്കാരനാണ്. <ref name=":4">{{Cite web|url=https://newsgil.in/2018/08/20/hortus-malabaricus-itty-achudan/|title=ഇട്ടി അച്യുതൻ വൈദ്യരും ഹോർത്തൂസ് മലബാറിക്കൂസും ചില സത്യങ്ങളും {{!}}|access-date=2022-12-06|date=2018-08-20|language=en-US}}</ref>കടക്കരപ്പള്ളി ‘കൊടകരപ്പള്ളി’ (Codda Carapalli, page- 13) എന്നാണ് ഹോർത്തൂസിൽ അച്ചടിച്ചിരിക്കുന്നത്. കേരളത്തിലെ സസ്യ സമ്പത്തിനെകുറിച്ചു ആധികാരികമായി തയ്യാറാക്കിയ ആദ്യഗ്രന്ഥമാണ് ഹോർത്തൂസ് മലബാറിക്കൂസ്. [[മലയാളലിപി]] ആദ്യമായി അച്ചടിച്ചതും ഈ ഗ്രന്ഥത്തിലാണ്.<ref name=":4" /> [[ചന്ദ്രിക (സോപ്പ്)|ചന്ദ്രിക സോപ്പിന്റെ]] നിർമ്മാതാവായ ശ്രീ [[സി.ആർ. കേശവൻ വൈദ്യൻ]] ഈഴവകുലജാതനാണ്. 1953-ൽ, കോഴിക്കോട്ടെ മാനവിക്രമൻ, അദ്ദേഹത്തെ "വൈദ്യരത്നം" ബഹുമതി നല്കി ആദരിച്ചതായും ചരിത്ര രേഖകൾ പറയുന്നു. പ്രസിദ്ധ ജർമ്മൻ പണ്ഡിതനും മലയാളം നിഘണ്ടുവിൻ്റെ രചയിതാവുമായ [[ഹെർമൻ ഗുണ്ടർട്ട്|ഹെർമൻ ഗുണ്ടർട്ടിനെ]] ഈഴവ ഗുരു 'ഉരച്ചെരിൽ ഗുരുക്കൾ സംസ്കൃതവും ആയുർവേദവും പഠിപ്പിച്ചിരുന്നു.<ref name=":3" /> കോട്ടയ്ക്കൽ കെളിക്കൊടൻ അയ്യപ്പൻ വൈദ്യർ മർമ്മ ചികിത്സയിലെ പ്രസിദ്ധനായ ഒരു ആയുർവേദ വൈദ്യനായിരുന്നു. <ref name=":3" />[[ഇടുക്കി]]യിലെ പ്രസിദ്ധമായ തിരുമനക്കൽ വൈദ്യശാലയും, കണ്ണൂരിലെ ആയുർവേദ മൾട്ടി സ്പെഷ്യാലിറ്റി ആശുപത്രിയും ഈഴവരുടെ സംഭാവനയാണ്. [[1960]]-കളിൽ [[കൊച്ചി]]യിൽ ന്യൂ ഉദയ ഫാർമസി & ആയുർവേദിക് ലാബോറട്ടറീസ് സ്ഥാപിച്ച പ്രശസ്ത ആയുർവേദ വിചക്ഷണൻ ശ്രീ എൻ. കെ. പദ്മനാഭൻ വൈദ്യർ ഒരു പാരമ്പര്യ വൈദ്യ കുടുംബാംഗമാണ്. പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിലും പത്തൊമ്പതാം നൂറ്റാണ്ടിലും കൊല്ലത്തുള്ള ചാവർക്കോട് കുടുംബം [[തിരുവിതാംകൂർ രാജകുടുംബം|തിരുവിതാംകൂർ രാജകുടുംബത്തിലെ]] പ്രസിദ്ധ ഭിഷ്വഗരന്മാരായിരുന്നു. വെണ്മണി കുടുംബ വൈദ്യന്മാർ സംസ്കൃതത്തിൽ നിന്നുള്ള ആയുവേദ പഠനം കൂടാതെ [[പാലി]] ഭാഷയിൽ നിന്നും ആദ്യമായി ആയുർവേദത്തിൽ പാണ്ഡിത്യം നേടിയിരുന്നു.<ref name=":3" /> ഈഴവരായ മറ്റ്‌ ആയുർവേദവൈദ്യന്മാരെപ്പറ്റി മഹാകവി [[ഉള്ളൂർ എസ്. പരമേശ്വരയ്യർ]] [[കേരള സാഹിത്യ ചരിത്രം|കേരള സാഹിത്യചരിത്രത്തിൽ]] പ്രസ്‌താവിക്കുന്നുണ്ട്‌. തൃക്കുന്നപ്പുഴയിലെ നാണുവൈദ്യൻ, ചിറയിൻകീഴ്‌ പാണാവള്ളിൽ കൃഷ്‌ണൻ വൈദ്യർ, മാർത്താണ്ഡം വൈദ്യൻ, വലപ്പാട്‌ ചോലയിൽ കുഞ്ഞുമാമിവൈദ്യൻ തുടങ്ങിയവരാണ്‌ പ്രധാനികൾ. [[സംസ്കൃതം|സംസ്കൃതത്തിൽ]] രചിക്കപ്പെട്ട [[അഷ്ടാംഗഹൃദയം|അഷ്ടാംഗഹൃദയത്തിന്റെ]] ആദ്യകാല മലയാള തർജ്ജമ നടത്തിയത്, പ്രശസ്തനായ ഒരു ഈഴവ വൈദ്യനായ കായിക്കര ഗോവിന്ദൻ വൈദ്യരാണ്. തിരുവിതാംകൂർ രാജകുടുംബത്തിന്റെ പ്രധാന ആയുർവേദ വൈദ്യർ ഈഴവരായിരുന്നു. [[പാലി]] ഭാഷയിൽ നിന്നും ആയുർവേദം ആദ്യം പഠിച്ചത് വെൺമണക്കൽ കുടുംബം ആണ്.<ref>Travancore State Manual</ref>ഈഴവരിൽനിന്നും അനേകർ [[വിഷചികിത്സ|വിഷചികിത്സയ്ക്കും]] പ്രസിദ്ധരായിരുന്നു. പാമ്പ്, തേള് മുതലായ വിഷജീവികളുടെ കടികളിൽ നിന്നും ചികിത്സ നൽകുന്ന വിഷചികിത്സാ കേന്ദ്രങ്ങൾ ഈഴവ വൈദ്യന്മാരുടെ മേൽനോട്ടങ്ങളിലുണ്ടായിരുന്നു. ഹോസ്പിറ്റലുകളുടെ വളർച്ചയോടെയും നിയമം അനുവദിക്കാത്തതിനാലും പല കുടുംബങ്ങളും വിഷ ചികിത്സാ കേന്ദ്രങ്ങൾ നിറുത്തൽ ചെയ്തു.<ref name=":3" /> [[ചിത്രം:Narayana Guru.jpg|thumbnail|120px|[[ശ്രീനാരായണ ഗുരു]] : ആത്മീയ ഗുരു, ഭാരതത്തിലെ മഹാനായ ഒരു സാമൂഹിക പരിഷ്കർത്താവ്]] == ശ്രീനാരായണ ഗുരു == ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ജീവിച്ചിരുന്ന [[ശ്രീനാരായണ ഗുരു|ശ്രീനാരായണ ഗുരുവിന്റെ]] പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഈഴവ സമുദായത്തിന്റെ സാമൂഹികമായ ഉയർച്ചയും മതവിശ്വാസ സ്വാതന്ത്ര്യവും ഉറപ്പിയ്ക്കുന്നതിന് കാരണമായതായി കാണാം. കേരള സമൂഹത്തെ ആഴത്തിൽ സ്വാധീനിച്ച നാരായണഗുരുവിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളും ഉദ്ബോധനങ്ങളും അദ്ദേഹം ജനിച്ച ഈഴവ സമുദായത്തിന്റെ നവോത്ഥാനത്തിനും കാരണമായിത്തീർന്നു.<ref>{{cite book|last=Diane P. Mines, Sarah Lamb|year=2010|title=Everyday Life in South Asia|url= https://books.google.co.in/books?id=828fOvb61wIC&pg=PA209&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false|publisher=Front Cover|page=209|isbn=0253354730}}</ref><ref>Social Civil War". The Decline of Nair Dominance: Society and Politics in Travancore 1847-1908, Robin Jeffrey, Manohar Classics. p. 187-190</ref> 1903-ൽ, പൽപ്പുവിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ഈഴവരുടെ ഒരു ചെറിയ സംഘം, ഈ പ്രദേശത്തെ ആദ്യത്തെ ജാതി സംഘടനയായ ശ്രീനാരായണ ധർമ്മ പരിപാലന യോഗം (എസ്എൻഡിപി) സ്ഥാപിച്ചു. "ഒരു ജാതി, ഒരു മതം, ഒരു ദൈവം" എന്ന തന്റെ സന്ദേശവും സ്വയം സഹായത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വിക്ടോറിയൻ സങ്കൽപ്പത്തിന്റെ സംസ്കൃത പതിപ്പും പ്രസംഗിച്ച നാരായണ ഗുരുവിന്റെ പേരിലാണ് ഈ പേര് ലഭിച്ചത്. പ്രാദേശികമായി അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്വാധീനം സ്വാമി വിവേകാനന്ദനുമായി താരതമ്യപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.<ref name="Nossiter1982pp30-32">[[#Nossiter1982|Nossiter (1982)]] pp. 30–32</ref><ref name="Donner">{{cite book |title=Being Middle-class in India: A Way of Life |editor-first=Henrike |editor-last=Donner |first=Caroline |last=Wilson |chapter=The social transformation of the medical profession in urban Kerala : Doctors, social mobility and the middle classes |publisher=Routledge |location=Abingdon, Oxon |year=2011 |isbn=978-0-415-67167-5 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=1_e8FT54FjIC&pg=PT143 |pages=143–144}}</ref><ref>{{cite book |title=Communism in Kerala: a study in political adaptation |first=Thomas Johnson |last=Nossiter |publisher=University of California Press |year=1982 |chapter=Kerala's identity: unity and diversity |url=https://books.google.com/books?id=8CSQUxVjjWQC |isbn=978-0-520-04667-2 |authorlink=Thomas Nossiter |pages=25–27}}</ref> ==എസ്.എൻ.ഡി.പി. യോഗം== [[File:Asan with guru.JPG|thumb|കുമാരൻ ആശാനും ശ്രീ നാരായണ ഗുരുവും]] ശ്രീനാരാ‍യണ ധർമ്മ പരിപാലന യോഗം എന്നതിന്റെ ചുരുക്കെഴുത്താണ്‌എസ്.എൻ.ഡി.പി. യോഗം. കേരളത്തിന്റെ നവോത്ഥാനത്തിൽ പ്രധാന പങ്ക് വഹിച്ച ശ്രീനാരാ‍യണ ധർമ്മ പരിപാലന യോഗം 1903 മെയ് 15-നു കമ്പനി നിയമപ്രകാരം രജിസ്റ്റർ ചെയ്തു. ശ്രീനാരായണഗുരു യോഗത്തിന്റെ ആദ്യ അദ്ധ്യക്ഷനും കുമാരനാശാൻ ആദ്യ സെക്രട്ടറിയും ആയിരുന്നു. സാമുദായികസമത്വത്തിനുവേണ്ടിയുള്ള സംഘടിതയത്നം കേരളത്തിൽ ആദ്യമായുണ്ടായത് എസ്.എൻ.ഡി.പി യോഗത്തിന്റെ ആരംഭത്തോടെയാണ്‌. ഒരു വലിയ സംഘടന രൂപവത്കരിച്ച് ശക്തിയായ ഒരു പ്രക്ഷോഭണം തുടങ്ങാൻ വേണ്ടി ‘ഈഴവ മഹാജനസഭ’ എന്ന പേരിൽ ഒരു സംഘടന തുടങ്ങുവാൻ ഡോ. പല്പു തീരുമാനിച്ചു. അതിലേക്ക് ആവശ്യമായ നിയമാവലി രൂപപ്പെടുത്തി തങ്കശ്ശേരിയിൽ നിന്നും പുറപ്പെടുന്ന ‘മലയാളി’ പത്രത്തിൽ അദ്ദേഹം പ്രസിദ്ധപ്പെടുത്തി. മയ്യനാട്, പരവൂർ മുതലായ പ്രദേശങ്ങളിൽ ഡോ. പല്പുവും അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്നേഹിതരും ചില യോഗങ്ങൾ വിളിച്ചു കൂട്ടിയെങ്കിലും അവയൊന്നും ഫലപ്രാപ്തിയിലെത്തിയില്ല. അക്കാലത്താണ് അരുവിപ്പുറത്ത് നാരായണഗുരു ശിവപ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയതും ശിവക്ഷേത്രം സ്ഥാപിക്കുന്നതും. അതിന്റെ ഭരണത്തിനും മറ്റ് ഉത്തരവാദിത്വങ്ങൾക്കുമായി ഒരു “വാവൂട്ട് യോഗം” നന്നായി പ്രവർത്തിക്കുന്നതായി ഡോ. പല്പു മനസ്സിലാ‍ക്കി. സമുദായോദ്ധരണത്തിനായുള്ള സംഘടന വിജയകരമായി നടത്താൻ അതിനെ മതത്തോട് ബന്ധിപ്പിക്കുകയും ഗുരുവിന്റെ അധ്യക്ഷതയിൽ ആ സ്ഥാപനം പ്രവർത്തിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യണമെന്ന് ഡോ. പല്പു മനസ്സിലാക്കി. നാരാ‍യണഗുരുവുമായും അദ്ദേഹത്തിന്റെ അനുയായികളുമായും മറ്റും ചർച്ചകൾ നടത്തി ഗുരുവിന്റെ പൂർണ്ണ അനുഗ്രഹവും അനുയായികളുടെ പിന്തുണയും സമ്പാദിച്ചു.<ref name=":2" /> ===യോഗം രുപീകരണം=== [[File:Kumaran Asan.JPG|thumb|കുമാരൻ ആശാൻ|168x168ബിന്ദു]] ശ്രീനാരായണഗുരുവിനു വേണ്ടി കുമാരനാശാൻ പേരുവച്ചയച്ച ഒരു ക്ഷണക്കത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ കേരളത്തിന്റെ നാനാഭാഗത്തുനിന്നും എത്തിയ കുറേ ഈഴവപ്രമാണിമാർ 1902 ഡിസംബറിൽ തിരുവനന്തപുരത്തെ കമലാലയം ബംഗ്ലാവിൽ യോഗം ചേർന്നു. നാരായണഗുരു ആദ്യം പ്രതിഷ്ഠിച്ച അരുവിപ്പുറം ക്ഷേത്രത്തോടനുബന്ധിച്ചു നടന്നിരുന്ന “വാവൂട്ട് യോഗം” കേരളത്തിലാകെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ശ്രീനാ‍രായണ ധർമ്മ പരിപാലന യോഗമാക്കി വളർത്താൻ അന്നവർ തീരുമാനിച്ചതിന്റെ ഫലമായാണ് യോഗം സ്ഥാപിച്ചത്. ശ്രീനാരായണ ഗുരുവിന്റെ ആദർശങ്ങൾ പ്രചരിപ്പിക്കുക, എല്ലാ ഈഴവരായ അവശ സമുദായത്തെ സാമൂ‍ഹികവും ആത്മീയവുമായ പുരോഗതിയിലേക്ക് നയിക്കുക, സന്യാസമഠങ്ങളും വിദ്യാഭാസ സ്ഥാപനങ്ങളും സ്ഥാപിക്കുക, തുടങ്ങിയവയായിരുന്നു യോഗത്തിന്റെ മുഖ്യ ലക്ഷ്യങ്ങൾ. യോഗത്തിന്റെ മുഖപത്രമായി വിവേകോദയം എന്ന ദ്വൈമാസിക കുമാരനാശാന്റെ പത്രാധിപത്യത്തിൽ 1904ൽ ആരംഭിച്ചു. ഡോ. പല്പുശ്രീനാരായണ ഗുരുവിന്റെ സന്ദേശങ്ങൾ പ്രചരിപ്പിച്ചു. ഈ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെയും പല പല നിവേദനങ്ങളുടെയും ഫലമായി പല സർക്കാർ വിദ്യാലയങ്ങളും ഈഴവർക്ക് തുറന്നുകൊടുക്കപ്പെട്ടു. ശ്രീനാരായണഗുരുവിന്റെ ക്ഷേത്രനിർമ്മാണ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് യോഗം പരിപൂർണ്ണ പിന്തുണ നൽകി.<ref name=":2" /> === '''കുമാരനാശാന്റെ നേതൃത്വം''' === 1903 ൽ എസ്.എൻ.ഡി.പി യോഗത്തിന്റെ രൂപീകരണത്തോടെ സമുദായോദ്ധാരണ പ്രവർത്തനത്തിന്റെ മുഖ്യ ചുമതലകൾ ആശാനിൽ നിക്ഷിപ്തമായി. <ref name=":8">{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=281993|title=ഗ്രാമവൃക്ഷത്തിലെ കുയിൽ പാടിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു|access-date=2022-12-06|last=Daily|first=Keralakaumudi|language=en}}</ref>അന്നു മുതൽ 16 വർഷത്തോളം ജനറൽ സെക്രട്ടറി എന്ന നിലയിൽ എസ്.എൻ.ഡി.പി യോഗത്തിന്റെ സാരഥ്യം വഹിച്ചു. യാത്രാസൗകര്യം തീരെ പരിമിതമായിരുന്ന അക്കാലത്ത് വള്ളത്തിലും ബോട്ടിലും കാളവണ്ടിയിലും കാൽനടയായുമൊക്കെയാണ് ജനറൽ സെക്രട്ടറി സഞ്ചരിച്ചിരുന്നത്. <ref name=":8" /> ഈഴവ സമുദായത്തെ പ്രതിനിധീകരിച്ച് പ്രജാസഭാംഗമായ കുമാരനാശാൻ നന്ദി പ്രകടിപ്പിച്ചു കൊണ്ട് ആദ്യമായി സഭയിൽ നടത്തിയ പ്രസംഗത്തിൽ സ്വസമുദായത്തെക്കാൾ പിന്നാക്കം നിൽക്കുന്നവർക്ക് പ്രാതിനിദ്ധ്യം നൽകേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകത ഊന്നിപ്പറയുകയും ചെയ്തു. ഈഴവ സമുദായത്തിന്റെ അംഗസംഖ്യയുടെ തോത് അനുസരിച്ച് കൊല്ലംതോറും പുതിയ പ്രതിനിധികളെ നിയമിക്കണമെന്ന ആശാന്റെ നിവേദനം സർക്കാർ അംഗീകരിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref name=":8" /> അതിനൊപ്പം, തിരുവിതാംകൂറിലെ വെറുമൊരു സമുദായ സംഘടന മാത്രമല്ല ശക്തമായ രാഷ്ട്രീയ സംഘടന കൂടിയാണ് എസ്.എൻ.ഡി.പി യോഗമെന്ന് തെളിയിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref name=":8" /> ===എൻ.കുമാരന്റെ നേതൃത്വം=== ===ടി.കെ. മാധവന്റെ നേതൃത്വം=== [[File:T. K. Madhavan.jpg|thumb|റ്റി. കെ. മാധവൻ |195x195ബിന്ദു]] 1928ൽ യോഗം സെക്രട്ടറിയായി ടി.കെ. മാധവൻ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടതോടെ യോഗം ഒരു കെട്ടുറപ്പുള്ള സംഘടനയായി മാറി. ഇന്നു കാണുന്ന എസ്.എൻ.ഡി.പിയുടെ സ്ഥാപനപരമായ അസ്ഥിവാരം അദ്ദേഹം സൃഷ്ടിച്ചതാണ്. ഈ കാലഘട്ടം സംഘടനാഘട്ടമെന്നും പ്രക്ഷോഭണഘട്ടമെന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. യോഗത്തെ ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ സമുദായസംഘടനയാക്കി തീർത്തതും, സാമുദായിക അവശതകൾ പരിഹരിക്കാനുള്ള പ്രക്ഷോഭണങ്ങളെ അഖിലേന്ത്യാ തലത്തിൽ ശ്രദ്ധേയമാക്കിയതും അദ്ദേഹത്തിന്റെ നേട്ടങ്ങളാണ്. മുൻപ് നടന്ന വൈക്കം സത്യാഗ്രഹം അദ്ദേഹത്തിന്റെ സൃഷ്ടിയായിരുന്നു.<ref name=":2" /> ===ആർ.ശങ്കറും അതിനു ശേഷവും=== [[File:R. Sankar (portrait).jpg|thumb|ആർ. ശങ്കർ|191x191ബിന്ദു]] സാന്ത്വന്ത്ര്യ സമരത്തിൽ യോഗം കോൺഗ്രസിനോടൊപ്പം ചേർന്നു നിന്നു. യോഗം വിദ്യാഭ്യാസ കാര്യത്തിൽ വീണ്ടും ശ്രദ്ധപതിപ്പിച്ചത് ആർ. ശങ്കർ യോഗം സെക്രട്ടറിയായതോടുകൂടെയാ‍ണ്. 1944 ഡിസംബർ 20ന് ആർ.ശങ്കർ എസ്എൻഡിപി യോഗം ജനറൽ സെക്രട്ടറിയാകുമ്പോൾ സംസ്ഥാനത്തു കോളജിൽ പഠിക്കുന്ന ഈഴവക്കുട്ടികളുടെ എണ്ണം കേവലം 499. (359 ആൺകുട്ടികളും 140 പെൺകുട്ടികളും )(1941ലെ സെൻസസ് റിപ്പോർട്ട്). തിരുവിതാംകൂറിൽ സാക്ഷരതാ നിരക്കിൽ ഈഴവർ 17–ാം സ്ഥാനത്തും. എസ്എൻഡിപി യോഗം അതിന്റെ എല്ലാ ശ്രദ്ധയും വിദ്യാഭ്യാസരംഗത്തു കേന്ദ്രീകരിക്കണമെന്ന പ്രഖ്യാപനത്തോടെ, ശ്രീനാരായണ ഗുരു ഉദ്ഘാടനം ചെയ്ത വിദ്യാഭ്യാസനിധി എന്ന ആശയം ശങ്കർ പുനരുജ്ജീവിപ്പിച്ചു. ഒറ്റ ദിവസംകൊണ്ടു ഒരു ലക്ഷം രൂപ പിരിച്ചെടുക്കുക എന്ന അക്കാലത്തെ മഹാദൗത്യവുമായി ശങ്കർ രംഗത്തിറങ്ങി. ഒന്നര ലക്ഷത്തോളം രൂപ പിരിച്ചെടുത്തു.<ref name=":6">{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/news/editorial/2022/11/07/vellappally-natesan-on-r-shankar.html|title=വിദ്യാവിപ്ലവത്തിന്റെ രസതന്ത്രം|access-date=2022-12-06|language=ml}}</ref> ദിവാനായിരുന്ന സർ സി.പിയുടെ ഉത്തരവിലൂടെ കൊല്ലം നഗരത്തിന്റെ കണ്ണായ ഭൂമിയിൽ 27.10 ഏക്കർ അനുവദിപ്പിച്ചെടുക്കാൻ എല്ലാ എതിർപ്പുകളും അതിജീവിച്ച് ശങ്കർ നടത്തിയ പോരാട്ടത്തിന്റെ ഫലമാണ് 1948ൽ ആരംഭിച്ച എസ്എൻ കോളജ്. 1951ൽ വനിതാ കോളജും തുടങ്ങി. തൊട്ടടുത്ത വർഷം ശങ്കർ സെക്രട്ടറിയായി എസ്എൻ ട്രസ്റ്റും നിലവിൽ വന്നു. പടിപടിയായി സംസ്ഥാനത്തെമ്പാടുമായി 13 കോളജുകൾ സ്ഥാപിച്ചു.<ref name=":6" /> തുടർന്ന് നാടിന്റെ പലഭാഗങ്ങളിലായി സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ട കോളേജുകളുടെ ഭരണം 1952ൽ എസ്.എൻ ട്രസ്റ്റിനു കീഴിലാക്കി. ​​ശങ്കറിന്റെ കാലശേഷം ചില ആഭ്യന്തരപ്രശ്‌നങ്ങളുടെ പേരിൽ എസ്.എൻ.ഡി.പി യോഗത്തിന്റെ പ്രവർത്തനം അൽപമൊന്ന്​ മന്ദീഭവിച്ചു. 1973ൽ എൻ. ശ്രീനിവാസൻ പ്രസിഡൻറും പി.എസ്. വേലായുധൻ ജനറൽ സെക്രട്ടറിയുമായി തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടതോടെ യോഗത്തി​​ന്റെ ജനകീയസമരങ്ങൾ പുനരാരംഭിച്ചു. അതിനിടെയാണ് നിലവിലുള്ള വ്യവസ്ഥഭേദഗതി ചെയ്​ത്​ സാമ്പത്തികാടിസ്ഥാനത്തിൽ സംവരണം ശിപാർശ ചെയ്തു നെട്ടൂർ കമീഷൻ റിപ്പോർട്ട് ഉണ്ടാകുന്നത്. ഇത് അംഗീകരിക്കരുതെന്നാവശ്യപ്പെട്ട് യോഗം രംഗത്തുവന്നു. ഈ അവസരത്തിലാണ് പിന്നാക്ക സമുദായ ഫെഡറേഷൻ രൂപവത്​കരിക്കാൻ എസ്.എൻ.ഡി.പി യോഗം നേതൃത്വം നൽകിയത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.madhyamam.com/opinion/articles/vellappally-natesan-about-sndp-yogam-malayalam-article/682617|title=ഇൗഴവർക്ക്​ ആത്മാഭിമാനം പകർന്ന യോഗം {{!}} Madhyamam|access-date=2022-12-06|last=ഡെസ്ക്|first=വെബ്|date=2020-05-16|language=ml}}</ref> == കുല നാമങ്ങൾ == ഇന്നത്തെ കാലത്ത് സാധാരണയായി ഈഴവർ കുലനാമങ്ങൾ അധികം ഉപയോഗിച്ചുകാണാറില്ല. 20-ആം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മുമ്പ് വരെ പണിക്കർ, ചേകവർ, ആശാൻ, ചാന്നാർ, വൈദ്യർ തുടങ്ങിയ കുലനാമങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. കേരളത്തിലെ തെക്കൻഭാഗങ്ങളിലെ ചിലയിടങ്ങളിൽ ഇപ്പോഴും വൈദ്യർ, പണിക്കർ കുലനാമങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചു കാണുന്നുണ്ട്. == ഈഴവർ ഇന്ന് == നാനാവിധ ജീവിതവൃത്തിയിലേർപ്പെട്ടുവന്നിരുന്ന ഈഴവരാകട്ടെ, കോളനിവത്ക്കരണത്തിൻറെയും ഭൂബന്ധങ്ങളിലുണ്ടായ മാറ്റങ്ങളുടെയും വാണിജ്യവത്ക്കരണത്തിൻറെയും അഭ്യസ്തവിദ്യരായ ഒരു പുതുമധ്യവർഗ്ഗത്തിൻറെ ഉയർച്ചയുടെയും ഫലമായി തങ്ങൾക്കു മുന്നിൽ പുതുതായി വന്നുപെട്ട അവസരങ്ങളെ വേണ്ടുംവിധം പ്രയോജനപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു. പല ചെറുകിട സംരംഭകരും വ്യാപാരികളും അവരുടെ ഇടയിൽ നിന്നും ഉയർന്നുവന്നു. ഒരു ചെറുവിഭാഗം പാട്ടക്കുടിയായ്മാവകാശവും ഭൂമിയും സ്വന്തമാക്കി. ഇംഗ്ലീഷ് വിദ്യാഭ്യാസം നേടിയ ഒരു മധ്യവർഗ്ഗം എന്നതുപോലെ തന്നെ, വിശാലമായൊരു തൊഴിലാളിവർഗ്ഗവും അവരുടെയിടയിൽ നിന്നുണ്ടായി. ഇങ്ങനെ, തിരുവിതാംകൂറിലെ അധീശവിഭാഗമല്ലാതിരുന്ന ജാതി-സമുദായങ്ങൾക്കിടയിൽ നിന്നും പുതിയ സാമൂഹിക വർഗ്ഗങ്ങൾ ഉദയം കൊണ്ടതിൻറെ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ്, തിരുവിതാംകൂർ കണ്ടതിൽ വെച്ച് ഏറ്റവും കൂടുതൽ പ്രചാരം ലഭിച്ച ബഹുജനപ്രസ്ഥാനമായ ഈഴവസാമൂഹ്യപരിഷ്ക്കരണപ്രസ്ഥാനത്തിൻറെ ആവിർഭാവം, എന്ന് നിസ്സംശയം പറയാം. <ref>{{Cite web|url=https://www.sanghaditha.com/thiruvithamkoor/|title=തിരുവിതാംകൂർ ഈഴവരുടെ ഇടയിലെ സാമൂഹ്യപരിഷ്ക്കരണം, നിയമം, ലിംഗാധിഷ്ഠിത സ്വത്വനിർമ്മിതി|access-date=2022-12-06|last=വേലായുധൻ|first=മീര|date=2021-09-01|language=en-US|archive-date=2022-12-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20221206134734/https://www.sanghaditha.com/thiruvithamkoor/|url-status=dead}}</ref> [[File:Asan with guru.JPG|thumb|കുമാരൻ ആശാനും ശ്രീ നാരായണ ഗുരുവും]] [[നവോത്ഥാന പ്രസ്ഥാനം|നവോത്ഥാന പ്രസ്ഥാനങ്ങളുടെ]] സ്വാധീനം മൂലം ഈഴവസമുദായത്തിൽ അടിസ്ഥാ‍നപരമായ മാറ്റങ്ങളുണ്ടായി. കേരളത്തിലെ ജാതിവ്യവസ്ഥയ്‌ക്കകത്ത്‌ കൊടിയ പീഡനങ്ങൾ ഏറ്റുവാങ്ങിയ ജനവിഭാഗങ്ങളിലൊന്നായിരുന്നു ഈഴവർ. ശ്രീനാരായണഗുരുവിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ഈഴവർക്കിടയിൽ ആവിർഭവിച്ച പരിഷ്‌കരണ പ്രസ്ഥാനമാണ്‌ ഈഴവരെ മനുഷ്യരായി ജീവിക്കാൻ പ്രാപ്‌തരാക്കിയത്‌. ശ്രീനാരായണ ഗുരുവും, അദ്ദേഹം 1903-ൽ സ്ഥാപിച്ച എസ്‌.എൻ.ഡി.പി.യും ഈഴവരുടെ ജീവിതത്തെ മാറ്റിമറിക്കുന്നതിൽ നിർണായകമായ പങ്കുവഹിച്ചു. കേരളത്തിലെ പുരോഗമന പ്രസ്ഥാനങ്ങൾക്കെല്ലാം നേതൃത്വം നല്‌കിയതും യോഗമാണ്‌. ഡോ. പൽപ്പു, കുമാരനാശാൻ, ടി.കെ. മാധവൻ, സി. കൃഷ്‌ണൻ, സി.വി. കുഞ്ഞുരാമൻ, സി. കേശവൻ, സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ എന്നിവർ ശ്രീനാരായണ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ മുൻനിര നേതാക്കാന്മാരായിരുന്നു. അതോടൊപ്പം കേരളത്തിൽ വളർന്നുവന്ന ഇതര സാമൂഹിക പരിഷ്‌കരണ പ്രസ്ഥാനങ്ങളും രാഷ്‌ട്രീയ സംഘടനകളും ദേശീയ പ്രസ്ഥാനവും ഒക്കെ ചേർന്ന സവിശേഷ സാമൂഹിക സാഹചര്യത്തിൽ ഈഴവർ വിദ്യാഭ്യാസത്തിലും തൊഴിലിലും സാമ്പത്തിക മേഖലകളിലും സാമൂഹിക പദവിയിലും ഗണ്യമായ സ്ഥാനം നേടി. 20-ാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ ഉണ്ടായിരുന്ന സാമൂഹിക ജീവിതാവസ്ഥയിൽനിന്ന്‌ വിപ്ലവകരമായ മുന്നേറ്റമാണ്‌ ഈഴവ ജനതയ്‌ക്ക്‌ ഉണ്ടായിട്ടുള്ളത്‌. == ഗവേഷണങ്ങൾ == കേരളത്തിൽ അടുത്തിടെ നടന്ന ഗവേഷണങ്ങളിലൊന്നിൽ ഈഴവർക്ക് പഞ്ചാബിലെ ജാട്ട് വർഗ്ഗക്കാരുമായുള്ള ബന്ധം കണ്ടെത്തിയിരുന്നു. ക്രൊയേഷ്യൻ മെഡിക്കൽ ജേണലിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ഗവേഷണത്തിൽ വൈ ക്രോമോസോമിന്റെ ഷോർട്ട് ടെം റാൻഡം റിപീറ്റ് പ്രൊഫൈൽ ആണ് പഠനവിധേയമാക്കിയത്. തമ്മിൽ ബന്ധമില്ലാത്ത 104 ഈഴവരുടെ രക്തപരിശോധന നടത്തി അതിലെ അല്ലേലുകളുടെ ഫ്രീക്വൻസി ഡിസ്ട്രിബൂഷൻ പഠനമാക്കുക വഴി ഈഴവർക്ക് യൂറോപ്യൻ, മധേഷ്യൻ, പശ്ചിമേഷ്യൻ ജീൻസംഭരണികളുമായിട്ടാണ് കൂടുതൽ ബന്ധമെന്ന് കണ്ടെത്തി. <ref>{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/news/national/kerala/ezhavas-has-got-a-paternal-lineage-of-european-origin-study/article2473292.ece|title=Ezhavas has got a paternal lineage of European origin: Study|last=Radhakrishnan|first=Kuttoor|date=2017 മാർച്ച് 4|work=|access-date=|via=}}</ref>ഒടുവിൽ നടന്ന പഠനങ്ങളിൽ ഈഴവ,തീയ,നായർ, ഗുജ്ജർ,ജാട്ട് സമുദായങ്ങൾക്ക് പൊതുവായ ഇറാനിയൻ പൈതൃകം ഉള്ളതായി തിരിച്ചറിഞ്ഞിട്ടുണ്ട് [https://timesofindia.indiatimes.com/city/hyderabad/nairs-bunts-genetic-lineage-distinct-from-dravidians/articleshow/90343678.cms] == അവലംബം == {{reflist|2}} {{സർവ്വവിജ്ഞാനകോശം|ഈഴവർ|ഈഴവർ}} {{commons category|Ezhava people}} {{stub}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ജാതികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ജനവിഭാഗങ്ങൾ]] sfdqonru73m3iefct6oao11alsqob5f 0 6342 4666385 4630088 2026-09-12T12:09:11Z Vishkailas 214655 /* */ 4666385 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Kheer}} {{Infobox Prepared Food | name = പായസം </br> ഖീർ | image = [[പ്രമാണം:Kheer.jpg|200px]] | caption = | alternate_name = ഖീർ, ക്ഷീരം | country = [[India|ഇന്ത്യ]] | region = [[തെക്കെ ഏഷ്യ]] | creator = | course = | served = | main_ingredient = [[rice|അരി]], ഗോതമ്പ്, [[milk|പാൽ]], [[cardamom|ഏലക്കായ]], [[saffron|കുങ്കുമപ്പൂവ്]], [[pistachio|പിസ്ത]], [[പയർ]], [[കടല]], പരിപ്പ്, [[ചക്ക]], [[എള്ള്]], [[ഓട്സ്]]. | variations = [[Gil e firdaus]], [[barley]] kheer, Kaddu ki Kheer, Paal (milk), payasam | calories = | other = }} [[ചിത്രം:Payasam parippu.jpg|thumb|പരിപ്പു പായസം]] മധുരമുള്ള ഒരു വിഭവമാണ് '''പായസം'''. ഇത് പൊതുവെ ഒരു തെന്നിന്ത്യൻ വിഭവമായിട്ടാണ് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. ഒരു വേവുള്ളതിനെ '''പായസം''' എന്നും രണ്ടു വേവുള്ളതിനെ '''[[പ്രഥമൻ]]''' എന്നും പറയുന്നു. കേരളത്തിൽ വിശേഷ അവസരങ്ങളിൽ പായസം ഉണ്ടാക്കാറുണ്ട്. <ref>പി.എൻ.ഗണേശ്, മാതൃഭൂമി- നഗരം സപ്ലിമെന്റ് 28 ആഗസ്റ്റ് 2012 </ref> ഖീർ ('''Kheer''' )([[Punjabi language|Punjabi]] : '''ਖੀਰ''' [[Sanskrit]]: क्षीर/''ksheera'', [[Hindi]] :खीर, [[Urdu]]: کھیر/''kheer'') എന്ന പേരിലും ഇത് അറിയപ്പെടുന്നു. സാധാരണ ഇത് ഉണ്ടാക്കുന്നതിനു [[അരി|അരിയാണ്]] ഉപയോഗിക്കുന്നത്. പക്ഷേ ഇതിന്റെ പല തരങ്ങളിൽ [[ഗോതമ്പ്]], [[പയർ]], [[കടല]], [[എള്ള്]], [[നിലക്കടല]], [[ഓട്സ്]], [[ചക്ക]], [[മാമ്പഴം|മാമ്പഴം,]] [[പപ്പായ]], [[പിസ്ത|പിസ്ത,]] [[ആപ്പിൾ]] തുടങ്ങിയ പോഷക സമൃദ്ധമായ ഭക്ഷ്യ വസ്തുക്കൾ, പഴവർഗ്ഗങ്ങൾ തുടങ്ങിയവ ഉപയോഗിക്കുന്ന പതിവുണ്ട്. സദ്യകളിൽ സാധാരണ ഭക്ഷണം കഴിച്ചതിനു ശേഷം അവസാനം ആണ് പായസം വിളമ്പുന്നത്. അമിതമായി മധുരം അടങ്ങിയതിനാൽ പായസം കുറച്ചു ഉപയോഗിക്കുന്നതാണ് ആരോഗ്യത്തിന് അഭികാമ്യം എന്ന്‌ വിദഗ്ദർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. അതിനാൽ മധുരം കുറച്ചു പായസം തയ്യാറാക്കുന്ന രീതിയും ഇന്ന് സാർവ്വത്രികമാണ്. പയർ, കടല, പരിപ്പ്, എള്ള്, നിലക്കടല തുടങ്ങിയവ കൊണ്ട് തയ്യാറാക്കുന്ന പായസം പ്രോട്ടീൻ, വിറ്റാമിനുകൾ എന്നിവയാൽ സമ്പുഷ്ടമാണ്. അന്നജം കൂടുതലായി അടങ്ങിയ [[അരി]] കൊണ്ടുള്ള പായസത്തേക്കാൾ [[പയർ]], [[കടല]], പരിപ്പ്, പിസ്ത, [[എള്ള്]] മുതലായ പ്രോട്ടീൻ, വിറ്റാമിനുകൾ, ഫൈബർ തുടങ്ങിയ പോഷകങ്ങൾ അടങ്ങിയ ഭക്ഷ്യവസ്തുക്കൾ കൊണ്ടുള്ള പായസമാണ് ആരോഗ്യത്തിന് നല്ലത്. കൂടാതെ പഴവർഗ്ഗങ്ങൾ (ഉദാഹരണത്തിന് ചക്ക, കൈതച്ചക്ക, ആപ്പിൾ തുടങ്ങിയവ) എന്നിവ കൊണ്ടുള്ള പായസവും ഗുണകരമാണ്. പ്രത്യേകിച്ച് ഇത്തരം പായസങ്ങൾ മധുരം അല്ലെങ്കിൽ പഞ്ചസാര കുറച്ചു തയ്യാറാക്കുന്നതാണ് ആരോഗ്യത്തിന് ഗുണകരം. ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ പായസങ്ങൾ തയ്യാറാക്കുന്നത് സാധാരണയാണ്. ശബരിമല ശ്രീധർമ്മ ശാസ്താ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രസിദ്ധമായ നിവേദ്യമായ അരവണ പായസം, അമ്പലപ്പുഴ ശ്രീകൃഷ്ണ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രസിദ്ധമായ അമ്പലപ്പുഴ പാൽപ്പായസം, ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെ പാൽപായസം, ആറ്റുകാൽ പൊങ്കാലയിലെ നിവേദ്യമായ പായസം തുടങ്ങിയവ കേരളത്തിൽ പ്രസിദ്ധമായ വിവിധ തരം പായസങ്ങൾ ആണ്. ==ആരോഗ്യം, പോഷകങ്ങൾ== പൊതുവേ പായസത്തിൽ പോഷകങ്ങൾ കുറവാണ്. പായസം വല്ലപ്പോഴും മാത്രം ഉപയോഗിക്കേണ്ട ഒരു മധുരമാണ് എന്ന്‌ പറയാം. അമിതമായി പഞ്ചസാരയോ ശർക്കരയോ തുടങ്ങിയ മധുരം ചേർത്ത പായസം ഉപയോഗിച്ചാൽ അത് ആരോഗ്യത്തെ മോശമായി ബാധിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. അതിനാൽ മിതമായി മാത്രം മധുരം പായസത്തിൽ ചേർക്കുന്നതാണ് അഭികാമ്യം. വെളുത്ത [[അരി]] അന്നജ പ്രധാനമായതിനാലും അതിൽ മറ്റു പോഷകങ്ങൾ കുറവായതിനാലും അരി പായസം ധാരാളം ഉപയോഗിക്കുന്നത് ഗുണകരമല്ല. വെളുത്ത അരിയും പഞ്ചസാരയും ചേർത്ത പായസം ആരോഗ്യ പ്രശ്നങ്ങൾ ഉള്ളവർ കഴിവതും ഒഴിവാക്കുന്നത് നന്നായിരിക്കും. മധുരം തീർത്തും ഒഴിവാക്കാൻ സാധിക്കാത്തവർ പഞ്ചസാരയ്ക്ക് പകരം ഒരു പരിധിവരെ ആരോഗ്യകരമായ അല്പം സ്റ്റീവിയ അല്ലെങ്കിൽ മധുര തുളസി ഉപയോഗിക്കുന്നത് സാധാരണമാണ്. [[പഞ്ചസാര]] ചേർത്ത പായസത്തേക്കാൾ [[ശർക്കര]] പായസമാണ് കൂടുതൽ ഗുണകരം എന്ന്‌ വിദഗ്ദർ പറയുന്നു. വെളുത്ത അരി, ഗോതമ്പ് മുതലായവ കൊണ്ടുള്ള പായസത്തേക്കാൾ [[കടല]], [[പയർ]], പരിപ്പ്, പിസ്ത, [[ഓട്സ്]], [[എള്ള്]], [[നിലക്കടല]], ചക്ക, പപ്പായ, [[ഓട്സ്]] മുതലായ പോഷക സമ്പുഷ്ടമായ വസ്തുക്കൾ കൊണ്ടുള്ള പായസമാണ് ആരോഗ്യത്തിന് ഗുണകരം. == തരങ്ങൾ == * [[അരിപ്പായസം]] * [[സേമിയപായസം]] * [[പാലട പ്രഥമൻ]] * [[അട പ്രഥമൻ]] * [[പഴ പ്രഥമൻ]] * [[പാൽ പായസം]] * [[ഗോതമ്പ് പായസം]] * [[ചക്ക പ്രഥമൻ]] * [[ഓട്സ് പായസം]] * [[പരിപ്പ് പായസം]] * [[കടല പായസം]] * [[പയർ പായസം]] * [[എള്ള് പായസം]] * പിസ്ത പായസം ഉത്തരേന്ത്യയിൽ ഇത് ഖീർ എന്നു തന്നെയാണ് പൊതുവെ അറിയപ്പെടുന്നത്. [[ബാർളി]] ഉപയോഗിച്ചും ഇവിടങ്ങളിൽ ഖീർ ഉണ്ടാക്കുന്നു. ഇത് കൂടാതെ [[വെർമിസെല്ലി]] അഥവാ [[സേമിയ]] ഉപയോഗിച്ചും പായസം ഉണ്ടാക്കുന്നു. ഉത്തരേന്ത്യയിൽ ഇത് പ്രധാനമായും അരി, ബാർളി എന്നിവയിൽ നിന്നാണ് ഉണ്ടാക്കുന്നത്. [[പ്രമാണം:Making of Kheer.jpg|thumb|Ingredients of ''kheer'']] ഖീർ (''Kheer''), പായസം എന്നീ പദങ്ങൾ സംസ്കൃതത്തിൽ നിന്നാണ് വന്നിട്ടുള്ളത്. <ref name="eastaroma">{{cite web|title=Eastern Aromas|work=As Promised! Kheer|url=http://easternaromas.blogspot.com/2008/06/as-promised-kheer.html|accessdate=2008-05-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090308050114/http://easternaromas.blogspot.com/2008/06/as-promised-kheer.html|archivedate=2009-03-08|url-status=live}}</ref> == ചിത്രശാല == <gallery> File:Payasam_-_പായസം.JPG|പരിപ്പുപായസം ചിത്രം:Payasam Onam Special.jpg| സേമിയ പായസം ചിത്രം:Semiya payasam.jpg|സേമിയ പായസം ചിത്രം:സേമിയപായസം.JPG|സേമിയപായസം ചിത്രം:Payasam from kuwait (3).JPG File:Ponkala Payasam.jpg|അരിപ്പായസം File:അടപ്രഥമൻ.JPG|അടപ്രഥമൻ File:തേങ്ങാപ്പാൽ പിഴിയൽ.JPG|പായസത്തിന് തേങ്ങാപ്പാൽ പിഴിയുന്നു File:Payasam making onam irvin calicut 2024 (2).jpg|അടപ്രഥമൻ File:Payasam making onam irvin calicut 2024 (1).jpg|അടപ്രഥമൻ ചേരുവകൾ </gallery> == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == {{commons category|Kheer}} {{Cookbook|Kheer}} * [http://www.numkitchen.com/sweets.htm പായസം ഉണ്ടാക്കുന്ന രീതികൾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120229193637/http://www.numkitchen.com/sweets.htm |date=2012-02-29 }} * [http://www.kurma.net/essays/e3.html അരി പായസം ഉണ്ടാക്കുന്ന രീതികൾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120104192710/http://www.kurma.net/essays/e3.html |date=2012-01-04 }} == അവലംബം == {{reflist}} {{ഫലകം:കേരളീയ ഭക്ഷണങ്ങൾ}} {{food-stub|Payasam}} [[വർഗ്ഗം:പായസങ്ങൾ]] qmelvxgv8x83p2zzs9ajge4rhe7pkrb 0 6948 4666409 4665708 2026-09-12T15:15:02Z ~2026-48203-56 222590 4666409 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Chottanikkara Temple}} {{Infobox temple | name = ചോറ്റാനിക്കര ഭഗവതിക്ഷേത്രം | image = Chottanikkara Temple.jpg | alt = | caption = ചോറ്റാനിക്കര ക്ഷേത്രം | map_type = India Kerala | map_caption = Location in Kerala | coordinates = {{coord|9.933|N|76.391|E|type:landmark_region:IN|display=inline,title}} | other_names = | native_name = ചോറ്റാനിക്കര ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം | country = [[ഇന്ത്യ]] | state = [[കേരളം]] | district =[[എറണാകുളം ജില്ല|എറണാകുളം]] | location = [[ചോറ്റാനിക്കര]] | elevation_m = | deity = ഭഗവതി ആദിപരാശക്തി, ഭദ്രകാളി ([[മഹാസരസ്വതി]], [[മഹാലക്ഷ്മി]], [[ഭദ്രകാളി കീഴ്ക്കാവിൽ ]], [[ദുർഗ്ഗ]], | primary_deity_Goddess = ആദിപരാശക്തി (ലക്ഷ്മീനാരായണൻ), കീഴക്കാവ് ഭദ്രകാളി | utsava_deity_God = | utsava_deity_Goddess= | Direction_posture =കിഴക്ക് (മേൽക്കാവ്), പടിഞ്ഞാറ് (കീഴ്ക്കാവ്) | Pushakarani = | Vimanam = | Poets = | Prathyaksham = കണ്ണപ്പൻ, [[വില്വമംഗലം സ്വാമിയാർ]] | festivals = [[മകം (നക്ഷത്രം)|മകം]]-[[പൂരം (നക്ഷത്രം)|പൂരം]] തൊഴലുകൾ, [[നവരാത്രി]], [[തൃക്കാർത്തിക]] | architecture = | temple_quantity = | monument_quantity= | inscriptions = | creator = | website = |temple_board=[[കൊച്ചിൻ ദേവസ്വം ബോർഡ്]]}} [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[എറണാകുളം ജില്ല|എറണാകുളം ജില്ലയിൽ]] [[കണയന്നൂർ താലൂക്ക്|കണയന്നൂർ താലൂക്കിൽ]] [[ചോറ്റാനിക്കര|ചോറ്റാനിക്കരയിലുള്ള]] പ്രസിദ്ധമായ ഒരു തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രമാണ് '''ചോറ്റാനിക്കര ശ്രീ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം'''<ref>https://www.keralatourism.org/temples/ernakulam/chottanikkara</ref>. കേരളത്തിന്റെ വ്യാവസായിക തലസ്ഥാനമായ [[കൊച്ചി]] നഗരത്തോട് ചേർന്ന്, [[തൃപ്പൂണിത്തുറ]] പട്ടണത്തിൽ നിന്ന് ആറു കിലോമീറ്റർ അകലെ ചോറ്റാനിക്കരയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഈ മഹാക്ഷേത്രം, കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു ഭഗവതി ക്ഷേത്രമാണ്. എറണാകുളം നഗരത്തിന് സമീപം ആയതിനാൽ നഗരം സന്ദർശിക്കുന്നവർക്ക് ഇവിടെ എത്തിച്ചേരാൻ എളുപ്പമാണ് എന്നൊരു സൗകര്യവുമുണ്ട്. ജഗദീശ്വരിയായ [[പരാശക്തി|ആദിപരാശക്തിയാണ്]] ചോറ്റാനിക്കര ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠ. 'ചോറ്റാനിക്കര അമ്മ' എന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന ഈ ഭഗവതിയെ [[മഹാവിഷ്ണു|മഹാവിഷ്ണുവിനോടൊപ്പം]] ലക്ഷ്‌മീനാരായണ സങ്കല്പത്തിലാണ് പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിക്കുന്നത്. പ്രധാന ക്ഷേത്രത്തിന് താഴെ '''കീഴ്ക്കാവ്''' എന്നറിയപ്പെടുന്ന മറ്റൊരു [[ഭദ്രകാളി]] ക്ഷേത്രമുണ്ട്. ഭഗവതിയ്ക്കും മഹാവിഷ്ണുവിനും ഭദ്രകാളിയ്ക്കും തുല്യപ്രാധാന്യമുള്ളതിനാലാണ് "അമ്മേ നാരായണാ, ദേവീ നാരായണാ, ലക്ഷ്മീ നാരായണാ, ഭദ്രേ നാരായണാ" എന്നീ തിരുനാമങ്ങൾ ഇവിടെ പ്രസിദ്ധമായത്. ഉപദേവനായ ധർമ്മശാസ്താവിന് ([[അയ്യപ്പൻ|അയ്യപ്പൻ)]] ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ പ്രത്യേക പ്രാധാന്യമുണ്ട്. പ്രഭാതത്തിൽ [[മഹാസരസ്വതി]]യായാണ് ദേവി ദർശനം നൽകുക. ഈ സമയത്ത് ഭഗവതിയെ വെളുത്ത വസ്ത്രം ചാർത്തി അലങ്കരിക്കുന്നു. നട തുറക്കുന്നത് മുതൽ പന്തീരടി പൂജവരെയുള്ള സമയത്ത് ([[കൊല്ലൂർ മൂകാംബികാക്ഷേത്രം|കൊല്ലൂർ മൂകാംബിക]]) ദേവിയുടെ സാന്നിധ്യം ചോറ്റാനിക്കരയിൽ ഉണ്ടെന്നാണ് വിശ്വാസം. ഉച്ചപൂജയുടെ സമയത്ത് ഐശ്വര്യദായിനിയായ [[മഹാലക്ഷ്മി|മഹാലക്ഷ്മിയായി അമ്മ സാന്നിധ്യം അരുളുന്നു]] സന്ധ്യയ്ക്ക് ദീപാരാധന മുതൽ അത്താഴ പൂജവരെ ഭഗവതിയെ [[ദുർഗ്ഗ|ദുർഗ്ഗാപരമേശ്വരിയായി]] സങ്കല്പിക്കുന്നു. കീഴ്ക്കാവിൽ ഉഗ്രമായ [[ഭദ്രകാളി]] ഭാവത്തിലും അമ്മയെ ആരാധിക്കുന്നു. മാനസികരോഗങ്ങളും തീരാത്ത വ്യാധികളും ചോറ്റാനിക്കരയമ്മ പരിഹരിയ്ക്കും എന്നാണ് വിശ്വാസം. തന്മൂലം ദുരിതം അനുഭവിക്കുന്ന നിരവധി ഭക്തർ ഇവിടെ ഭജനം പാർക്കാൻ എത്താറുണ്ട്. 41 ദിവസം ഭഗവതിയെ ഭജിച്ചാൽ ഏത് മഹാരോഗവും മാറുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. കേരളത്തിലെ [[നൂറ്റെട്ട് ദുർഗ്ഗാക്ഷേത്രങ്ങൾ|നൂറ്റെട്ട് ദുർഗ്ഗാക്ഷേത്രങ്ങളിൽ]] ഉൾപ്പെട്ടതാണ് ചോറ്റാനിക്കര ക്ഷേത്രം. ഭഗവതിയുടെ അനുഗ്രഹം തേടി ദൂരസ്ഥലങ്ങളിൽ നിന്നു പോലും ആളുകൾ ഇവിടേയ്ക്ക് എത്താറുണ്ട്. <ref>https://www.thekeralatemples.com/knowmore/108_durga_temples.htm</ref>[[ശബരിമല ധർമ്മശാസ്താക്ഷേത്രം|ശബരിമലയും]] [[ഗുരുവായൂർ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം|ഗുരുവായൂരും]] [[ആറ്റുകാൽ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം|ആറ്റുകാലും]] [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ ശ്രീ കുരുംബഭഗവതി ക്ഷേത്രം|കൊടുങ്ങല്ലൂരും]] കഴിഞ്ഞാൽ ഏറ്റവുമധികം ഭക്തർ ദർശനത്തിനെത്തുന്ന കേരളത്തിലെ ക്ഷേത്രവും ചോറ്റാനിക്കരയാണ്.<ref>{{Cite web |url=https://www.eastcoastdaily.com/2019/06/11/chottanikkara-bagawathi-temple.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2022-04-20 |archive-date=2021-03-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210307053252/https://www.eastcoastdaily.com/2019/06/11/chottanikkara-bagawathi-temple.html |url-status=dead }}</ref>{{cn}} ചോറ്റാനിക്കരയിൽ മേൽക്കാവ്, കീഴ്ക്കാവ് എന്നിങ്ങനെ രണ്ട് ക്ഷേത്രങ്ങളുണ്ട് മേൽക്കാവാണ് പ്രധാന ക്ഷേത്രം. ആദിപരാശക്തിയുടെ ഉഗ്രഭാവമായ ഭദ്രകാളിയാണ് കീഴ്ക്കാവിലെ പ്രതിഷ്ഠ. ഇവിടെയാണ് പ്രസിദ്ധമായ "ഗുരുതി പൂജ" നടക്കുന്നത്. കീഴ്ക്കാവിലേക്ക് പോകാനായി മേൽക്കാവിൽ നിന്ന് അനേകം പടികളുള്ള വഴിയുണ്ട്. [[ബ്രഹ്മാവ്]], ശിവൻ, [[ഗണപതി]], [[സുബ്രഹ്മണ്യൻ]], [[ധർമ്മശാസ്താവ്]], [[ഹനുമാൻ]], [[ജ്യേഷ്ഠ|ജ്യേഷ്ഠാഭഗവതി]], [[നാഗദൈവങ്ങൾ]], [[ബ്രഹ്മരക്ഷസ്സ്]] എന്നിവരാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ ഉപദേവതകൾ. ദേവിയുടെ അംഗരക്ഷകന്റെ ഭാവമാണത്രെ ഇവിടുത്തെ ശാസ്താവിന്. ശബരിമല തീർത്ഥാടകർ ധാരാളമായി ഇവിടം സന്ദർശിക്കുന്നു. [[കുംഭം|കുംഭമാസത്തിൽ]] [[രോഹിണി (നക്ഷത്രം)|രോഹിണി നാളിൽ]] കൊടിയേറി [[ഉത്രം]] നാളിൽ ആറാട്ടോടെ സമാപിക്കുന്ന ഒമ്പത് ദിവസത്തെ ഉത്സവവും ഇതിനിടയിൽ വരുന്ന [[മകം (നക്ഷത്രം)|മകം]], [[പൂരം (നക്ഷത്രം)|പൂരം]] തൊഴലുകളുമാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷങ്ങൾ. [[കന്നി|കന്നിമാസത്തിലെ]] [[നവരാത്രി]], [[വിദ്യാരംഭം]], [[വൃശ്ചികം|വൃശ്ചികമാസത്തിലെ]] [[തൃക്കാർത്തിക]], [[ദീപാവലി|ദീപാവലി]], [[മഹാശിവരാത്രി]] എന്നിവയും വിശേഷമാണ്. [[കൊച്ചിൻ ദേവസ്വം ബോർഡ്|കൊച്ചിൻ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ]] കീഴിലാണ് ഈ ക്ഷേത്രം. ==ഐതിഹ്യം== === സ്ഥലനാമം === വിദ്യാസമ്പന്നരുടെ നാടായ കേരളത്തിൽ, വിദ്യാ ഭഗവതിയായ മഹാസരസ്വതിയ്ക്ക് ഒരു ക്ഷേത്രം പോലുമില്ലെന്നതിൽ അത്യധികം ദുഃഖിച്ച, [[അദ്വൈതം|അദ്വൈത സിദ്ധാന്തത്തിന്റെ]] മുഖ്യപ്രയോക്താവായിരുന്ന [[ശങ്കരാചാര്യർ|ആദിശങ്കരാചാര്യർ]], ദേവീപ്രീതിയ്ക്കായി മൈസൂർ ചാമുണ്ഡേശ്വരി ക്ഷേത്രത്തിൽ പോയി തപസ്സിരുന്നു. ശങ്കരൻ്റെ ഭക്തിയിൽ പ്രസാദിച്ച ജഗദംബ അദ്ദേഹത്തിന് മുന്നിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുകയും കേരളത്തിലേക്ക് വരാൻ സമ്മതിക്കുകയും ചെയ്തു. പക്ഷേ, ഒരിയ്ക്കലും തിരിഞ്ഞുനോക്കരുതെന്നും അപ്പോൾ താൻ അപ്രത്യക്ഷയാകുമെന്നും ഭഗവതി ഒരു നിബന്ധന വെച്ചു. അവർ ബഹുദൂരം സഞ്ചരിച്ചു. കൊല്ലൂർ എന്ന സ്ഥലത്തെത്തിയപ്പോൾ പെട്ടന്ന് ദേവിയുടെ കാൽച്ചിലമ്പൊലി കേൾക്കാതായി. നിബന്ധന മറന്ന് ആചാര്യർ തിരിഞ്ഞു നോക്കിയപ്പോൾ ഭഗവതി അവിടെ കുടിയിരുന്നതായി കണ്ടു. അതാണ് പ്രസിദ്ധമായ [[കൊല്ലൂർ മൂകാംബികാക്ഷേത്രം]]. നിബന്ധന ലംഘിച്ചതിനാൽ തനിക്ക് കൂടെ വരാൻ കഴിയില്ലെന്നും കൊല്ലൂരിൽ തന്നെ കുടികൊള്ളുകയാണെന്നും ഭഗവതി അറിയിച്ചു. ഏറെ വിഷമിച്ച ശങ്കരാചാര്യർ ഭഗവതിയുടെ പാദങ്ങളിൽ വീണ് മാപ്പിരന്നു. ശങ്കരൻ്റെ ഭക്തിയിൽ അലിഞ്ഞ ദേവി കേരളത്തിലെ ചോറ്റാനിക്കര ക്ഷേത്രത്തിൽ രാവിലെ നടതുറക്കുമ്പോൾ തന്റെ സാന്നിധ്യം ഉണ്ടാകുമെന്നും അവിടെ നിർമ്മാല്യവും ഉഷഃപൂജയും കഴിഞ്ഞേ കൊല്ലൂരിൽ എത്തുകയുള്ളൂവെന്നും ചോറ്റാനിക്കരയിൽ വന്ന് തന്നെ ദർശിക്കുന്ന ഭക്തരുടെ സർവ്വാഭീഷ്ടങ്ങളും നിറവേറുമെന്നും ഭഗവതി അനുഗ്രഹിച്ചു. ഈ ഐതിഹ്യപ്രകാരം ഇന്നും കൊല്ലൂർ മൂകാംബികാ ക്ഷേത്രത്തിൽ രാവിലെ അഞ്ചുമണിയ്ക്കാണ് നട തുറക്കുന്നത്. ചോറ്റാനിക്കരയിൽ നാലുമണിയ്ക്ക് നട തുറന്ന് നിർമ്മാല്യവും ഉഷഃപൂജയും കഴിഞ്ഞാണ് ഇത് നടക്കുന്നത്. അങ്ങനെ ശങ്കരാചാര്യർ മൂകാംബികയുടെ ജ്യോതി ആനയിച്ചു കൊണ്ടുവന്ന സ്ഥലം എന്ന അർത്ഥത്തിൽ ''ജ്യോതിയാനയിച്ചകര'' എന്ന് സ്ഥലത്തിന് പേരുവന്നു. പിന്നീട് അത് ലോപിച്ചാണ് ചോറ്റാനിക്കരയായത് എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. === ക്ഷേത്രസ്ഥാപനം === ഇന്ന് ക്ഷേത്രം ഇരിയ്ക്കുന്ന സ്ഥലം പണ്ട് കൊടുംകാടായിരുന്നു. [[ആദിവാസി]]കളായ [[മലയരയൻ|മലയരയന്മാർ]] അവിടെ താമസിച്ചിരുന്നു. മൃഗങ്ങളെ വേട്ടയാടിയും കായ്കനികൾ പറിച്ചും ജീവിതവൃത്തി കഴിച്ചിരുന്ന അവർ തങ്ങളുടേതായ രീതിയിൽ പരാശക്തിയെ ആരാധിച്ചുവന്നിരുന്നു. അവരുടെ നേതാവായ കണ്ണപ്പൻ എന്നയാൾക്ക് അടുത്തുള്ള ഗ്രാമങ്ങളിൽ പോയി പശുക്കളെ മോഷ്ടിച്ചു കൊണ്ടുവരുന്ന പതിവുണ്ടായിരുന്നു. മാത്രമല്ല, അവയിൽ ഏറ്റവും ലക്ഷണമൊത്ത ഒന്നിനെ അയാൾ കാളിയ്ക്ക് ബലികൊടുക്കുകയും അതിന്റെ മാംസം അനുചരന്മാർക്ക് വീതിച്ചു കൊടുക്കുകയും ചെയ്യും. കണ്ണപ്പന്റെ ഭാര്യ വളരെ മുമ്പേ മരണപ്പെട്ടു. അയാൾക്ക് ഈ ഭൂമിയിൽ സ്വന്തമെന്ന് പറയാൻ ഒരു മകൾ മാത്രമേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. അവളെ അയാൾ പ്രാണനായി കരുതി. അച്ഛൻ്റെ പ്രവൃത്തിയെ മനസ്സുകൊണ്ട് എതിർത്തിരുന്നെങ്കിലും ഉഗ്രപ്രതാപിയായ അച്ഛനോട് അതിനെപ്പറ്റി പറയാൻ അവൾക്ക് ധൈര്യമുണ്ടായിരുന്നില്ല. ഒരു ദിവസം അതിവിശിഷ്ടയായ ഒരു പശു ഇവരുടെ കുടിലിലേയ്ക്ക് എത്തിച്ചേർന്നു. നല്ലവളായ കണ്ണപ്പന്റെ മകൾ, അതിനെ സ്വന്തമാക്കി വളർത്താൻ തുടങ്ങി. പതിയെ കണ്ണപ്പനും അതിനോട് സ്നേഹം കാണിച്ചു തുടങ്ങി. കാലം കടന്നുപോയപ്പോൾ കണ്ണപ്പന് നാട്ടിൽ പശുക്കളെ കിട്ടാതായിത്തുടങ്ങി. ഗത്യന്തരമില്ലാതെ അയാൾ തന്റെ മകൾ വളർത്തുന്ന പശുവിനെത്തന്നെ കാളിയ്ക്ക് ബലികൊടുക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു. ഇതറിഞ്ഞ കണ്ണപ്പൻ്റെ മകൾ ഓടിവന്ന് ആ പശുവിന് പകരം തന്നെ ബലികൊടുത്താൽ മതിയെന്ന് കരഞ്ഞപേക്ഷിച്ചു. ആ വാക്കുകൾ കണ്ണപ്പൻ്റെ മനസ്സിനെ മാറ്റിമറിച്ചു. അതോടെ അയാൾ മൃഗബലി നിർത്താൻ തീരുമാനിച്ചു. പിന്നീടുള്ള കാലം അയാൾ കായ്കനികൾ തേടലും പശുവിനെ വളർത്തലുമായി കഴിഞ്ഞു. പക്ഷേ, പൂർവകർമ്മത്തിന്റെ ഫലമെന്നോണം ഒരുനാൾ അയാളുടെ മകൾ അകാലചരമം പ്രാപിച്ചു. ഈ സംഭവം അയാളെ ഏറെ വേദനിപ്പിച്ചെങ്കിലും മകളുടെ പശുവിനെ പരിപാലിച്ച് അയാൾ ശിഷ്ടകാലം ചെലവഴിച്ചു. അങ്ങനെയിരിയ്ക്കേ ഒരു ദിവസം രാത്രി കണ്ണപ്പൻ അതിവിചിത്രമായ ഒരു സ്വപ്നം കാണാനിടയായി. തന്റെ തൊഴുത്തിൽ പശു ഒരു കല്ലായിക്കിടക്കുന്നു. അടുത്തുതന്നെ മറ്റൊരു കല്ലുമുണ്ട്. അവയ്ക്കടുത്തായി ഒരു ദിവ്യസന്ന്യാസി നാമജപങ്ങളോടെ നിൽക്കുന്നു. പിറ്റേന്ന് രാവിലെ വന്നുനോക്കുമ്പോൾ സ്വപ്നം യാഥാർത്ഥ്യമായതായി കണ്ടു. കാര്യം മനസ്സിലാകാതെ കണ്ണപ്പൻ നിലവിളിച്ചു. അപ്പോൾ അവിടെ വന്ന ദിവ്യസന്ന്യാസി കണ്ണപ്പനോട് ഇപ്രകാരം പറഞ്ഞു: {{quote|കണ്ണപ്പാ, നീയൊരു പുണ്യാത്മാവാണ്. മഹാലക്ഷ്മിയാണ് ഇത്രയും കാലം നിന്നോടൊപ്പം പശുവായി കഴിഞ്ഞത്. അടുത്ത് കാണുന്ന ശില സാക്ഷാൽ മഹാവിഷ്ണുവാണ്. നിത്യവും നീ ഇവിടെ ആരാധന നടത്തുക. കാലാന്തരത്തിൽ, ഇവിടെ ഒരു മഹാക്ഷേത്രം ഉയർന്നുവരും. അന്ന് നിന്റെ ഈ ജന്മത്തിലെ പുണ്യം കാരണം വീണ്ടും ഇവിടെ വരാനിടയാകും.}} ഇത്രയും പറഞ്ഞ് അദ്ദേഹം അപ്രത്യക്ഷനായി. അത് സാക്ഷാൽ [[വേദവ്യാസൻ|വേദവ്യാസൻ്റെ]] അച്ഛനും ഹോരാശാസ്ത്രത്തിന്റെ പിതാവുമായ [[പരാശരൻ|പരാശരഋഷി]]യാണെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. പിറ്റേന്ന് കണ്ണപ്പൻ തൻ്റെ കൂട്ടാളികളോടൊപ്പം തൊഴുത്ത് വൃത്തിയാക്കുകയും ആരാധന തുടങ്ങുകയും ചെയ്തു. പിന്നീടുള്ള കാലം മുഴുവൻ അവർ ഭക്തിപുരഃസരം പൂജകൾ നടത്തിപ്പോന്നു. ഒടുവിൽ അവരുടെ ഭക്തിയിൽ സംപ്രീതരായ ലക്ഷ്മീനാരായണന്മാർ അവർക്ക് ദർശനം നൽകുകയും കാലാന്തരത്തിൽ അവിടെ തങ്ങളുടെ ഒരു മഹാക്ഷേത്രം ഉയർന്നു വരുമെന്ന് അരുൾ ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. കണ്ണപ്പൻ്റെയും കൂട്ടരുടെയും കാലശേഷം അവർ പൂജിച്ചിരുന്ന ലക്ഷ്മീനാരായണ ചൈതന്യം ആരുടെയും ശ്രദ്ധയിൽ പെടാതെ കാടുപിടിച്ചുകിടന്നു. വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം ഇവിടെ പുല്ലുചെത്താനായി വന്ന ഒരു പുലയസ്ത്രീ അവരുടെ അരിവാളിന് മൂർച്ഛ കൂട്ടാനായി അടുത്തുള്ള കല്ലിൽ ഉരച്ചു നോക്കിയപ്പോൾ അതിൽ നിന്ന് രക്തം ഒഴുകുന്നത് കണ്ട് ഭയപ്പെട്ട് അവിടുത്തെ നാട്ടുപ്രമാണിയും താന്ത്രികാചാര്യനുമായിരുന്ന എടാട്ട് നമ്പൂതിരിയെ വിവരം അറിയിച്ചു. അദ്ദേഹം പ്രശ്നം വച്ച് നോക്കിയപ്പോൾ വർഷങ്ങൾക്കു മുമ്പ് കണ്ണപ്പനും കൂട്ടരും പൂജിച്ചിരുന്ന അതേ ലക്ഷ്മീനാരായണ ശിലകൾ തന്നെയാണ് അവയെന്ന് കണ്ടെത്തി. നമ്പൂതിരി ഉടനെത്തന്നെ ചിരട്ടയിൽ നിവേദ്യം സമർപ്പിച്ചു. ഇതുമൂലം ഇന്നും രാവിലത്തെ നിവേദ്യം ചിരട്ടയിലാണ് നൽകുന്നത്. അങ്ങനെ പഞ്ചപ്രാകാരങ്ങളോടുകൂടിയ ഒരു മഹാക്ഷേത്രം അവിടെ ഉയർന്നുവന്നു. ഒമ്പത് ഇല്ലക്കാർ സംയുക്തമായി അതിന്റെ നടത്തിപ്പ് ഏറ്റെടുത്തു. എടാട്ട് നമ്പൂതിരിയായിരുന്നു ശാന്തിക്കാരൻ. ഈ ക്ഷേത്രമാണ് ഇന്നത്തെ പ്രസിദ്ധമായ ചോറ്റാനിക്കര ഭഗവതിക്ഷേത്രം. ഇന്ന് ചോറ്റാനിക്കരയമ്മയുടെ ശ്രീകോവിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന സ്ഥലമായിരുന്നു കണ്ണപ്പന്റെ കുടിൽ നിന്നിരുന്ന സ്ഥലം. കണ്ണപ്പന്റെ തൊഴുത്ത് നിന്നിരുന്ന സ്ഥലമാണ് നാലമ്പലത്തിനുപുറത്ത് തെക്കുഭാഗത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന [[പവിഴമല്ലി]]ത്തറ. ആദ്യമായി ദേവി കുടികൊണ്ട ഭാഗമായതിനാൽ ഇവിടം ഇന്ന് '''ശ്രീമൂലസ്ഥാനം''' എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. ഇവിടെ കുടികൊണ്ട വിഗ്രഹങ്ങൾ കാലാന്തരത്തിൽ വടക്കോട്ട് മാറുകയായിരുന്നുവെന്നാണ് കഥ. കണ്ണപ്പന്റെ ഗുരുതിത്തറയായിരുന്നു ഇന്നത്തെ കീഴ്ക്കാവ് ക്ഷേത്രം. ഇവിടെ ഗുരുതിപൂജ നടത്തുന്നത് ഈയൊരു സങ്കല്പം കൂടി വച്ചാണ് === ഭഗവതി വധിച്ച യക്ഷിയും, രണ്ടാം അഭിഷേകവും === ചോറ്റാനിക്കരയ്ക്കടുത്തുള്ള കണ്ടാരപ്പള്ളി ഇല്ലത്തെ കാരണവരായിരുന്നു ഗുപ്തൻ നമ്പൂതിരി. വേദപണ്ഡിതനും മഹാമാന്ത്രികനുമായിരുന്നെങ്കിലും കടുത്ത സ്ത്രീലംബടനായിരുന്നു അദ്ദേഹം. ഒരു [[കഥകളി|കഥകളിഭ്രാന്തൻ]] കൂടിയായിരുന്ന ഗുപ്തൻ നമ്പൂതിരി ഒരു ദിവസം വൈകീട്ട് അടുത്തുള്ള [[തൃപ്പൂണിത്തുറ]]യിൽ കഥകളി കാണാൻ പോകുകയായിരുന്നു. അന്ന് ഇന്നത്തേപ്പോലെ റോഡുകളൊന്നുമുണ്ടായിരുന്നില്ല. അത്യന്തം ദുർഘടം പിടിച്ച വഴികളിലൂടെയാണ് പോകേണ്ടിയിരുന്നത്. അതിനാൽ, ചൂട്ട് കത്തിച്ചാണ് അദ്ദേഹം പുറപ്പെട്ടത്. പോകുന്ന വഴിയിൽ ഗുരുനാഥനായ കോശാപ്പിള്ളി നമ്പൂതിരിപ്പാടിനെ കണ്ട് [[ദേവീമാഹാത്മ്യം]] കൊടുക്കാനുമുണ്ടായിരുന്നു. അതിനാൽ, അദ്ദേഹത്തിന് തിരക്കിട്ട് പുറപ്പെടേണ്ടിവന്നു. അന്ന് [[പൗർണ്ണമി|പൗർണ്ണമിയായിരുന്നു]]. നടന്ന് ക്ഷീണം തോന്നിയ അദ്ദേഹം ഒരു [[പാല]]മരം കണ്ടപ്പോൾ അതിന്റെ ചുവട്ടിൽ വിശ്രമിയ്ക്കാനും [[വെറ്റില]] മുറുക്കാനും തീരുമാനിച്ചു. പെട്ടെന്ന് എവിടെനിന്നോ പാലപ്പൂവിന്റെ മണം ഒഴുകിവരാൻ തുടങ്ങി. തൊട്ടുപിന്നാലെ, അതീവസുന്ദരിയായ ഒരു സ്ത്രീ തന്റെ മുന്നിൽ വന്നുനിൽക്കുന്നതായി ഗുപ്തൻ നമ്പൂതിരിയ്ക്ക് തോന്നുകയും ചെയ്തു. മുമ്പിൽ വന്ന സ്ത്രീ താൻ വൈന്തലക്കോട്ട് വാരിയത്തെ കാമാക്ഷി വാരസ്യാരാണെന്ന് സ്വയം പരിചയപ്പെടുത്തി. പിന്നീട് ഇരുവരുമൊന്നിച്ച് പല വർത്തമാനങ്ങളും പറഞ്ഞ് ഒരുപാട് ദൂരം നടന്നു. അങ്ങനെ ഗുപ്തൻ നമ്പൂതിരിയും കാമാക്ഷി വാരസ്യാരും നടന്നുനടന്ന് കോശാപ്പിള്ളി മനയുടെ മുന്നിലെത്തി. മഹാമാന്ത്രികനായ കോശാപ്പിള്ളി നമ്പൂതിരി ശിഷ്യന്റെ വരവും കാത്ത് പൂമുഖത്തുണ്ടായിരുന്നു. ഗുപ്തൻ നമ്പൂതിരി ഉടനെത്തന്നെ അകത്തുപോയി ഗുരുനാഥനെ വണങ്ങി കൈവശമുണ്ടായിരുന്ന ദേവീമാഹാത്മ്യം അദ്ദേഹത്തിന് സമ്മാനിച്ചു. ഗ്രന്ഥം കൊടുത്തതിന് പിന്നാലെ കോശാപ്പിള്ളി നമ്പൂതിരി ശിഷ്യനോട് ഒരു കാര്യം പറഞ്ഞു: വാരസ്യാരുടെ വേഷത്തിൽ നിൻ്റെ കൂടെ വന്നിരിയ്ക്കുന്നത് ഒരു [[യക്ഷി]]യാണ്! ദേവീമാഹാത്മ്യഗ്രന്ഥം നിൻ്റെ കൈവശം ഉണ്ടായിരുന്നതിനാലാണ് ഇത്രയും നേരം യക്ഷിയുടെ ഉപദ്രവമില്ലാതിരുന്നത്. എന്നെ തൊട്ടുകൊണ്ട് നോക്കു. അങ്ങനെ ചെയ്തതും യക്ഷിയുടെ ഭീകരരൂപം ഗുപ്തൻ നമ്പൂതിരി കണ്ടു. ഏറെ ഭയപ്പെട്ട അദ്ദേഹം ഗുരുവിന്റെ കാലിൽ വീണ് കരഞ്ഞു. കോശാപ്പിള്ളി നമ്പൂതിരി തന്റെ കൈവശമുള്ള 12 മാന്ത്രികക്കല്ലുകൾ ശിഷ്യന് സമ്മാനിച്ചിട്ട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു: {{quote|ഇനി സാക്ഷാൽ ചോറ്റാനിക്കരയമ്മയ്ക്ക് മാത്രമേ നിന്നെ രക്ഷിയ്ക്കാനാകൂ. നേരേ ചോറ്റാനിക്കര ക്ഷേത്രത്തിലേയ്ക്ക് പോയിക്കൊള്ളുക. യക്ഷി തൊട്ടടുത്ത് എത്തിയാൽ ഇതിൽ ഒരു കല്ലെടുത്ത് പുറകിലേയ്ക്കെറിയുക. അവിടെ അവൾ ഒരു തടസ്സം നേരിടും.}} ഗുപ്തൻ നമ്പൂതിരി ചോറ്റാനിക്കര ക്ഷേത്രത്തിലേയ്ക്ക് ഓടാൻ തുടങ്ങി. പിന്നാലെ യക്ഷിയുമുണ്ട്. കല്ലുകൾ പന്ത്രണ്ടും ചോറ്റാനിക്കരയെത്തും മുമ്പേ തീർന്നു. യക്ഷി തന്നെ ഭക്ഷിയ്ക്കുമെന്ന് തോന്നിച്ച ഗുപ്തൻ വഴിയിൽ കണ്ട മറ്റൊരു മാന്ത്രികനായ പള്ളിപ്പുറത്ത് നമ്പൂതിരിയോട് കാര്യം പറഞ്ഞു. മനസ്സലിഞ്ഞ പള്ളിപ്പുറത്ത് നമ്പൂതിരി, തന്റെ കയ്യിലുള്ള ഈറൻ തോർത്ത് ഗുപ്തന് നൽകിയിട്ട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു:{{quote| ഇതാ, ഇത് വീശിക്കൊണ്ട് അമ്പലത്തിലേക്ക് പോയ്ക്കൊള്ളു. അവൾ അടുത്ത് വരില്ല. അമ്പലത്തിൽ എത്തിയാൽ തോർത്ത് വെളിയിലേക്ക് എറിയണം. വിഴുപ്പ് തോർത്തുമായി ക്ഷേത്രത്തിൽ കയറുന്നത് ശരിയല്ല.}} ഓട്ടം തുടർന്ന ഗുപ്തൻ താമസിയാതെ ചോറ്റാനിക്കര ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തെക്കേ നടയിലെത്തി. സമയം ഏഴരവെളുപ്പ് കഴിഞ്ഞിരുന്നതിനാൽ, ക്ഷേത്രനട തുറന്നിരുന്നു. നിർമ്മാല്യവും അഭിഷേകവും മലർ നിവേദ്യവും കഴിഞ്ഞ സമയമായിരുന്നു അത്. കൈവശമുള്ള വിഴുപ്പുതോർത്ത് പുറത്തേയ്ക്കെറിഞ്ഞ് ക്ഷേത്രത്തിലേയ്ക്ക് കടക്കാൻ നോക്കിയ ഗുപ്തനെ യക്ഷി പിടിച്ചുവലിയ്ക്കാൻ തുടങ്ങി. അപ്പോൾ, ശ്രീലകത്തുനിന്ന് ഭദ്രകാളിയുടെ രൂപത്തിൽ ഇറങ്ങിവന്ന ചോറ്റാനിക്കരയമ്മ തന്റെ പള്ളിവാളെടുത്ത് യക്ഷിയുടെ തലവെട്ടി തെക്കേക്കുളത്തിലെറിഞ്ഞു. ആ കുളം ഇന്നും 'രക്തക്കുളം' എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ദേവിയുടെ ഉടയാടയിൽ ചോരപ്പാടുകൾ കണ്ട അന്നത്തെ മേൽശാന്തി, അയനിക്കാട്ട് നരസിംഹൻ നമ്പൂതിരി, ഉടയാട മാറ്റി വീണ്ടും അഭിഷേകം നടത്തി. ഇതിന്റെ സ്മരണയ്ക്ക് ഇന്നും ചോറ്റാനിക്കരയിൽ രാവിലെ അഭിഷേകവും നിവേദ്യവും കഴിഞ്ഞ് വീണ്ടും അഭിഷേകം നടത്തുന്നു. ദേവിയുടെ കൈകൊണ്ട് മോക്ഷം കിട്ടിയ യക്ഷിയെ അടുത്തുള്ള കണയന്നൂർ മഹാദേവക്ഷേത്രത്തിൽ കുടിയിരുത്തി. === വില്വമംഗലം സ്വാമിയാരും മകം തൊഴലും കീഴ്ക്കാവിലമ്മയും === ചോറ്റാനിക്കര ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ആട്ടവിശേഷമാണ് കുംഭമാസത്തിലെ മകം നക്ഷത്രവും പൗർണ്ണമിയും കൂടിയ ദിവസം നടക്കുന്ന 'മകം തൊഴൽ'. ഈ ചടങ്ങ് തുടങ്ങാൻ കാരണമായ ഒരു കഥയുണ്ട്. ഇതേ കഥ തന്നെയാണ് ക്ഷേത്രത്തിന്റെ കിഴക്കുഭാഗത്ത് താഴ്ചയിൽ കാണപ്പെടുന്ന കീഴ്ക്കാവ് ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഉദ്ഭവത്തിനും കാരണം. അതിങ്ങനെയാണ്: ഒരിയ്ക്കൽ, പരമഭാഗവതനായ [[വില്വമംഗലം സ്വാമിയാർ]] ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രതിഷ്ഠയുടെ മാഹാത്മ്യം കേട്ടറിഞ്ഞ് ഇവിടെ വരാനിടയായി. കുംഭമാസത്തിൽ മകം നക്ഷത്രവും പൗർണ്ണമിയും കൂടിയ ദിവസമാണ് അദ്ദേഹം ചോറ്റാനിക്കരയിൽ എത്തിയത്. ക്ഷേത്രദർശനത്തിന് മുന്നോടിയായി അദ്ദേഹം ക്ഷേത്രക്കുളത്തിൽ കുളിയ്ക്കുമ്പോൾ കാലിൽ എന്തോ തടഞ്ഞു. അതൊരു ഭദ്രകാളി വിഗ്രഹമായിരുന്നു. തുടർന്ന്, അദ്ദേഹവും ശിഷ്യഗണങ്ങളും കൂടി കുളത്തിന്റെ കിഴക്കേക്കരയിൽ പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനമായി ആ വിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ഠിച്ചു. അങ്ങനെയാണ് കീഴ്ക്കാവ് ഭദ്രകാളി ക്ഷേത്രത്തിൻ്റെ പിറവി. ഐതിഹ്യമനുസരിച്ച് വില്വമംഗലം സ്വാമിയാർ കണ്ണപ്പന്റെ പുനർജന്മമാണ്. ശിഷ്യന്മാർ കണ്ണപ്പന്റെ അനുചരന്മാരുടെയും. മുജ്ജന്മത്തിലെ പുണ്യമാണ് അവരെ ഇവിടെയെത്തിച്ചത്. തുടർന്ന് മേൽക്കാവിലേയ്ക്ക് നോക്കിയ സ്വാമിയാർ അത്ഭുതകരമായ ഒരു കാഴ്ച കണ്ടു. ശ്രീനാരായണനോടൊപ്പം രാജരാജേശ്വരിയായി ചോറ്റാനിക്കരയമ്മ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടിരിയ്ക്കുന്നു! സ്വാമിയാർ ദേവീപാദങ്ങളിൽ വീണ് നമസ്കരിച്ചു. ഈ സംഭവമുണ്ടായത് കുംഭമാസത്തിൽ മകം നാളിൽ ഉച്ചതിരിഞ്ഞ് രണ്ടുമണിയ്ക്കാണ്. ഈ സമയത്താണ് ഇന്നും മകം തൊഴൽ ദർശനം നടക്കുന്നത്. ശംഖ-ചക്ര-വരദാഭയങ്ങളോടെ, സർവാഭരണ വിഭൂഷിതയായി നിൽക്കുന്ന ദേവിയെ തൊഴുത് നിരവധി ഭക്തർ മുക്തിയടയുന്നു. മകം തൊഴുതാൽ ആഗ്രഹസാഫല്യമുണ്ടാകും. മകം തൊഴൽ സ്ത്രീകൾക്കും പിറ്റേന്നുള്ള പൂരം തൊഴൽ പുരുഷന്മാർക്കും അതിവിശേഷമാണ്. ജാതിമത ഭേദമന്യേ നിരവധി ആളുകളാണ് ഈ രണ്ട് ദിവസങ്ങളിലായി ഇവിടെ എത്തുന്നത്. ==ക്ഷേത്രനിർമ്മിതി== === ക്ഷേത്രപരിസരവും മതിലകവും === ==== ക്ഷേത്രപരിസരം ==== ചോറ്റാനിക്കര ഗ്രാമത്തിന്റെ ഒത്ത നടുക്കാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. [[ചോറ്റാനിക്കര ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]] ഓഫീസ്, പോസ്റ്റ് ഓഫീസ്, പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ, ഗവ. സ്കൂൾ, ബസ് സ്റ്റാൻഡ്, വിവിധ കടകമ്പോളങ്ങൾ, ഹോട്ടലുകൾ എന്നിവ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ നാല് ഭാഗത്തായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. 'ചോറ്റാനിക്കര ക്ഷേത്രം' എന്ന പേരിൽ സാധാരണയായി അറിയപ്പെടുന്നത് മേൽക്കാവ് ക്ഷേത്രമാണ്. രണ്ടേക്കറോളം വിസ്താരമുള്ള മതിൽക്കെട്ടോടു കൂടിയ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ദർശനം കിഴക്കോട്ടാണെങ്കിലും ആ ഭാഗത്ത് റോഡിൽ നിന്നും പ്രവേശനമില്ല. പടിഞ്ഞാറേ നടയിലാണ് ക്ഷേത്രത്തിൻ്റെ പ്രവേശനകവാടം. പടിഞ്ഞാറേ നടയിൽ തെക്കേ വരിയിലാണ് ദേവസ്വം ഓഫീസും ചെരുപ്പ് കൗണ്ടറുമുള്ളത്. കൊച്ചിൻ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ കീഴിൽ ഏറ്റവുമധികം വരുമാനമുള്ള ചോറ്റാനിക്കര ക്ഷേത്രം ഒരു സ്പെഷ്യൽ ഗ്രേഡ് ദേവസ്വമാണ്. എക്സിക്യൂട്ടീവ് ഓഫീസർക്കാണ് ക്ഷേത്രാധികാരം. ==== മതിലകം ==== അകത്തുകടന്നാൽ പടിഞ്ഞാറേ നടയിൽ വിശേഷിച്ചൊന്നും കാണേണ്ടതില്ല. കിഴക്കേ നടയിൽ വലിയ ആനക്കൊട്ടിൽ പണിതിട്ടുണ്ട്. ഏകദേശം നാലഞ്ചാനകളെ അണിനിരത്തി എഴുന്നള്ളിയ്ക്കാനുള്ള സൗകര്യം ഈ ആനക്കൊട്ടിലിലുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിൽ [[ചോറൂണ്]], [[തുലാഭാരം]], [[ഭജന]] തുടങ്ങിയവ നടത്തുന്നതും ഇവിടെയാണ്. മുമ്പ് ഇവിടെയുണ്ടായിരുന്ന ആനക്കൊട്ടിൽ 2013-ൽ പൊളിച്ചു മാറ്റിയ ശേഷമാണ് ഇപ്പോഴത്തേത് പണിതത്. ഇതിനപ്പുറത്താണ് സ്വർണ്ണക്കൊടിമരം നിലകൊള്ളുന്നത്. 200 അടി ഉയരമുള്ള കൊടിമരം ദൂരെനിന്നും കാണാൻ സാധിക്കും. കൊടിമരത്തിന് മുകളിൽ ദേവിയുടെ വാഹനമായ [[സിംഹം|സിംഹത്തിന്റെ]] രൂപമാണെങ്കിൽ, താഴെ [[അഷ്ടദിക്പാലകർ|അഷ്ടദിക്പാലകരുടെ]] രൂപങ്ങളാണ് കാണാൻ കഴിയുക. കൊടിമരത്തിനപ്പുറം ബലിക്കൽപ്പുരയുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിലെ വലിയ ബലിക്കല്ല് ഇവിടെ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ദേവിയുടെ മുഖ്യ സൈന്യാധിപയായ ബ്രാഹ്മിയെയാണ് വലിയ ബലിക്കല്ല് പ്രതിനിധീകരിയ്ക്കുന്നത്. അധികം പൊക്കമുള്ള ബലിക്കല്ലല്ല ഇവിടെയുള്ളത്. അതിനാൽ, ആനക്കൊട്ടിലിൽ നിന്നു നോക്കിയാൽത്തന്നെ പ്രതിഷ്ഠ കാണാം. പ്രധാന ബലിക്കല്ലിന് താഴെയായി ചെറിയ ചില ബലിക്കല്ലുകളും കാണാം. കിഴക്കുഭാഗത്ത് കാളി, തെക്കുകിഴക്ക് കരാജി, തെക്കുഭാഗത്ത് വിരജ, തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് വന്ദര, പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്ത് വിന്ധ്യവാസിനി, വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് സുപ്രഭ, വടക്കുഭാഗത്ത് സിംഹവക്ത്ര, വടക്കുകിഴക്ക് ദൈത്യമർദ്ദിനി എന്നിങ്ങനെയാണ് ക്രമം. പുറത്തെ ബലിവട്ടത്തിൽ മേൽപ്പറഞ്ഞ സ്ഥാനങ്ങളിലും ഇവർക്കായി ബലിക്കല്ലുകൾ ഒരുക്കിയിട്ടുണ്ട്. ശീവേലിസമയത്ത് അവിടങ്ങളിലാണ് ബലിതൂകുന്നത്. മേൽക്കാവിലെ പ്രദക്ഷിണവഴി കരിങ്കല്ല് പാകിയിട്ടുണ്ട്. ഇതിന്റെ മുകളിലൂടെ ശീവേലിപ്പുരയും കാണാം. തെക്കുഭാഗത്താണ് ശ്രീമൂലസ്ഥാനം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. ലക്ഷ്‌മീ ഭഗവതി ആദ്യം കുടിയിരുന്ന സ്ഥലം എന്ന അർത്ഥത്തിലാണ് ഈ പേരുവന്നത്. ഐതിഹ്യ പ്രകാരം കണ്ണപ്പന്റെ തൊഴുത്തുണ്ടായിരുന്ന സ്ഥലമാണിത് . ഇവിടെ ഒരു [[പവിഴമല്ലി]]മരമുണ്ട്. അതിനാൽ ഇവിടം '''പവിഴമല്ലിത്തറ''' എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. ഇവിടെ തൊഴുതുവേണം ഭഗവതിയെ തൊഴാൻ എന്നാണ് ആചാരം. നവരാത്രിക്കാലത്ത് പവിഴമല്ലിത്തറയിൽ നടക്കുന്ന [[ചെണ്ടമേളം]] പ്രസിദ്ധമാണ്. ശ്രീമൂലസ്ഥാനത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് പ്രത്യേകം ശ്രീകോവിലിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി ശിവനും ഗണപതിയും സാന്നിദ്ധ്യമരുളുന്നു. ഒന്നരയടി ഉയരമുള്ള ഈ ശിവലിംഗത്തിന് നിത്യവും രാവിലെ അഞ്ച് മണിയ്ക്കും പതിനൊന്നുമണിയ്ക്കും [[ധാര (ഹൈന്ദവം)|ധാര]] നടത്തിവരുന്നു. ബാധോപദ്രവമുള്ള ചിലർ ഇവിടെയെത്തുമ്പോൾ തന്നെ ഉറഞ്ഞു തുള്ളുന്നത് കാണാം. പ്രദോഷപൂജ, പിൻവിളക്ക്, കൂവളമാല തുടങ്ങിയവയാണ് ശിവനുള്ള മറ്റ് പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. ശിവന്റെ ശ്രീകോവിലിനോടു ചേർന്ന് പണിതിട്ടുള്ള ഒരു കൊച്ചുമുറിയിലാണ് ഗണപതി പ്രതിഷ്ഠ. '''ഒക്കത്ത് ഗണപതി''' എന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന ഇതിൻ്റെ ഉയരം അരയടി മാത്രമാണ്. ഇതിൽ വെള്ളിഗോളക ചാർത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഗണപതി പ്രീതിയ്ക്കായി നിത്യേന ഗണപതിഹോമം നടത്തുന്നു. ഇതുകൂടാതെ ഒറ്റയപ്പം, കറുകമാല, നാരങ്ങാമാല തുടങ്ങിയവയും വിശേഷമാണ്. ശിവന്റെ ശ്രീകോവിലിന് തൊട്ടടുത്ത് മേൽക്കൂരയില്ലാത്ത തറയിൽ നാഗദൈവങ്ങളുടെയും ജ്യേഷ്ഠാ ഭഗവതിയുടെയും ദമ്പതിരക്ഷസ്സുകളുടെയും പ്രതിഷ്ഠകൾ കാണാം. ആദിദ്രാവിഡ സംസ്കാരത്തിന്റെ അവശേഷിപ്പുകളായാണ് മൂവരെയും കണക്കാക്കുന്നത് . ഹൈന്ദവ വിശ്വാസപ്രകാരം അമംഗളയായ ജ്യേഷ്ഠയ്ക്ക് പ്രതിഷ്ഠയുള്ള കേരളത്തിലെ ഏക ക്ഷേത്രമാണിത് . ദാരിദ്ര്യം, കലഹം, വൃത്തിക്കുറവ് എന്നിവയുടെ ഭഗവതിയായ ജ്യേഷ്ഠ മഹാലക്ഷ്മിയുടെ മുതിർന്ന സഹോദരിയാണ്. ഭവനങ്ങളിൽ നിന്നും ഒഴിഞ്ഞു പോകുവാനാണ് ജ്യേഷ്ഠയോട് പ്രാർഥിക്കേണ്ടത്. പ്രധാന ഭഗവതിയുടെ ഉച്ചിഷ്ടമാണ് ജ്യേഷ്ഠയുടെ നിവേദ്യം. അനന്തൻ തുടങ്ങിയ നാഗദൈവങ്ങൾക്ക് നൂറുംപാലും, മഞ്ഞൾപ്പൊടി അഭിഷേകം, പാൽപ്പായസം, ആയില്യപൂജ, എന്നിവയാണ് പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. രക്ഷസ്സുകൾക്ക് പാൽപ്പായസമാണ് പ്രധാന നിവേദ്യം. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്ത് മതിൽക്കെട്ടിന് പുറത്തായി ഒരു അന്നദാന മണ്ഡപം കാണാം. ക്ഷേത്രത്തിൽ നിത്യേന നടക്കുന്ന അന്നദാനത്തിൽ ആയിരങ്ങളാണ് പങ്കെടുക്കുന്നത്. വടക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് വഴിപാട് കൗണ്ടറുകൾ കാണാം. മണ്ഡപത്തിൽ പാട്ടും ഗുരുതിപൂജയുമാണ് ഇവിടത്തെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. ഇവയ്ക്ക് വലിയ തുകയുണ്ട്. കൂടാതെ, പാൽപ്പായസം, ശർക്കരപ്പായസം, ചെത്തിമാല, തുളസിമാല, വെണ്ണ, കദളിപ്പഴം, ശർക്കര തുടങ്ങിയവയും പ്രധാനമാണ്. മറ്റുള്ള ക്ഷേത്രങ്ങളിലെപ്പോലെ വിവിധതരം പുഷ്പാഞ്ജലികളും ഇവിടെയുണ്ട്. വടക്കുവശത്ത് നെടുനീളത്തിൽ ഊട്ടുപുര പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. രണ്ടു നിലകളോടു കൂടിയ ഊട്ടുപുര പുതുക്കിപ്പണിത രൂപത്തിലാണ് കാണപ്പെടുന്നത്. പണ്ട് ഇതിന്റെ രണ്ടുനിലകളിലും ഊട്ട് ഉണ്ടാകുമായിരുന്നു. ഇന്ന് വിശേഷ ദിവസങ്ങളിൽ മാത്രമാണുള്ളത്. ഊട്ടുപുരയുടെ താഴത്തെ നില ക്ഷേത്രം വക ഓഡിറ്റോറിയമായി ഉപയോഗിച്ചുവരുന്നു. ഇതിന് 'നവരാത്രി മണ്ഡപം' എന്നാണ് പേരിട്ടിട്ടുള്ളത്. വിശേഷ ദിവസങ്ങളിൽ ഇവിടെ കലാപരിപാടികൾ നടത്തിവരുന്നു. ==== കീഴ്ക്കാവ് ഭഗവതി ക്ഷേത്രം ==== കിഴക്കേ നടയിൽ നിന്ന് 57 കരിങ്കൽപ്പടികൾ ഇറങ്ങി ചെന്നാൽ കീഴ്ക്കാവിലെത്താം. കീഴ്ക്കാവിലേയ്ക്കുള്ള വഴിയിൽ വടക്കു ഭാഗത്ത് ഒരു നക്ഷത്രവനം നട്ടുപിടിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. 27 നക്ഷത്രങ്ങളുടെയും വൃക്ഷങ്ങൾ യഥാക്രമത്തിൽ പ്രതിഷ്‌ഠിച്ച ഇവിടെ ആരാധന നടത്തുന്നത് വിശേഷമായി കരുതുന്നു. വഴിയുടെ തെക്കുഭാഗത്ത് ഒരു കൊച്ചു ക്ഷേത്രം കാണാം. പൂർണ്ണ, പുഷ്കല സമേതനായ ശാസ്താവാണിവിടെ പ്രതിഷ്ഠ. കിഴക്കോട്ടാണ് ദർശനം. ഉപദേവതകളായി ഗണപതി, ഹനുമാൻ, സാളഗ്രാമം എന്നിവർക്കും പ്രതിഷ്ഠകളുണ്ട്. ഉത്സവനാളിൽ ഭഗവതി എഴുന്നള്ളുമ്പോൾ അംഗരക്ഷകനായ ശാസ്താവ് ഒപ്പമുണ്ടാകും. ശബരിമല തീർത്ഥാടനകാലത്ത് അയ്യപ്പഭക്തർ മാലയിടുന്നതും കെട്ടുനിറയ്ക്കുന്നെതുമെല്ലാം ഇവിടെയാണ്. ഈ ധർമ്മശാസ്താവ്, ആദ്യം ശങ്കരാചാര്യരുടെ മാതൃകുടുംബമായ മേൽപ്പാഴൂർ മനയിലാണ് കുടികൊണ്ടിരുന്നത്. ഒരിക്കൽ മേപ്പഴൂരിലേക്ക് പറയെടുപ്പിനായി പുറപ്പെട്ട ഭഗവതിയുടെ സംഘത്തെ ചില ഗുണ്ടകൾ ആക്രമിച്ചു. മനയിലെ കാരണവർ തന്റെ കുടുംബ ദേവതയായ ശാസ്താവിനെ രക്ഷയ്ക്കായി അവരോടൊപ്പം അയച്ചു. ദേവിയുടെ സംരക്ഷണത്തിനായി ശാസ്താവ് ചോറ്റാനിക്കരയിൽ തുടരാൻ തീരുമാനിച്ചു, ഇവിടെനിന്ന് ഒരല്പം മാറിയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ വെടിപ്പുര. [[കതിനാവെടി|വെടിവഴിപാട്]] ഇവിടെ പ്രധാനമാണ്. ക്ഷേത്രത്തിലെ ഓരോ ചടങ്ങിനും വെടി ശബ്ദമുണ്ടാകും. ഇവിടെനിന്ന് ഒരല്പം കൂടി പടികളിറങ്ങിയാൽ കീഴ്ക്കാവിലെത്താം. കാലേക്കറിൽ താഴെ വിസ്തീർണ്ണമുള്ള ഒരു കൊച്ചുക്ഷേത്രമാണ് കീഴ്ക്കാവ് ക്ഷേത്രം. തൊട്ടുമുന്നിൽ ക്ഷേത്രക്കുളം കാണാം. രണ്ട് ക്ഷേത്രങ്ങൾക്കും ഒന്നിച്ചാണ് കുളം. സാമാന്യം വലുപ്പമുള്ള കുളമാണിത്. ഭദ്രകാളിയാണ് കീഴ്ക്കാവിലെ പ്രതിഷ്ഠ. പടിഞ്ഞാറോട്ടാണ് ദർശനം. ഗുരുതിപൂജ നടക്കുന്നത് ഇവിടെയാണ്. ശ്രീകോവിലിന്റെ വടക്കുകിഴക്കു ഭാഗത്തുള്ള [[പാല]] മരത്തിൽ ധാരാളം ഇരുമ്പാണികൾ അടിച്ചു വച്ചിട്ടുണ്ട്. ബാധോപദ്രവക്കാരെ കൊണ്ടുവന്നശേഷം അവരെ പിടികൂടിയിരിയ്ക്കുന്ന ബാധയെ ദേഹത്തുനിന്ന് ഒഴിപ്പിയ്ക്കുകയും തുടർന്ന് അവയെ സത്യം ചെയ്യിയ്ക്കുകയും ചെയ്ത ശേഷമാണ് ഇവയെ തളയ്ക്കുന്നത്. പാലമരത്തിൽ ആണിയടിച്ചാണ് ഈ കർമ്മം നടത്തുന്നത്. പാലമരത്തിൽ തന്നെ ധാരാളം കളിപ്പാവകളുടെയും കളിപ്പാട്ടങ്ങളുടെയും രൂപങ്ങളും കാണാം. ഇവയും ബാധോപദ്രവത്തിന്റെ സൂചനകളാണ്. ഇതിനടുത്ത് ഒരു [[അരയാൽ]] മരമുണ്ട്. പുണ്യവൃക്ഷമായ അരയാലിന്റെ അടിയിൽ ബ്രഹ്മാവും നടുവിൽ വിഷ്ണുവും മുകളിൽ ശിവനും വസിക്കുന്നു എന്നാണ് വിശ്വാസം. [[ത്രിമൂർത്തി|ത്രിമൂർത്തീസ്വരൂപമായ]] അരയാലിനെ ദിവസവും രാവിലെ ഏഴുവലം വയ്ക്കുന്നത് പുണ്യകരമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. === ശ്രീകോവിൽ === ചതുരാകൃതിയിൽ തീർത്ത ഒരു കൊച്ചു ശ്രീകോവിലാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. ഒരു നില മാത്രമേ ഇതിനുള്ളൂ. അത് ചെമ്പുമേഞ്ഞ് മുകളിൽ സ്വർണ്ണത്താഴികക്കുടത്തോടെ ശോഭിച്ചുനിൽക്കുന്നു. കരിങ്കല്ലിൽ തീർത്ത ശ്രീകോവിലിനകത്ത് മൂന്ന് മുറികളുണ്ട്. അവയിൽ പടിഞ്ഞാറേ അറ്റത്താണ് വിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ഠിച്ച ഗർഭഗൃഹം. മൂന്നടിയോളം ഉയരം വരുന്ന രുദ്രാക്ഷ ശിലാനിർമ്മിതമായ സ്വയംഭൂ പ്രതിഷ്ഠയിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി ശ്രീ ചോറ്റാനിക്കരയമ്മ വാഴുന്നു. സ്ഥിരമായ ആകൃതിയില്ലാത്ത ഒരു ശിലാഖണ്ഡത്തിൽ ദേവിയെ ആവാഹിച്ചിരിയ്ക്കുകയാണ്. അതിൽ സ്വർണ്ണഗോളക ചാർത്തിയിട്ടുണ്ട്. രത്നപീഠത്തിൽ നിൽക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ് പ്രതിഷ്ഠ. ദേവിയുടെ പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ ശ്രീചക്രവും പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ ശംഖും കാണാം. മുന്നിലെ വലതുകൈ ഭക്തരുടെ ദുഃഖങ്ങൾ സ്വീകരിയ്ക്കാനായി താഴ്ത്തി വച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. മുന്നിലെ ഇടതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു. ദേവീ പ്രതിഷ്ഠയ്ക്ക് അടുത്തായി അതേ ഉയരത്തിൽ മറ്റൊരു ശിലാഖണ്ഡം കാണാം. അത് മഹാവിഷ്ണു സാന്നിദ്ധ്യമാണ്. രണ്ടും ഒരേ പീഠത്തിൽ ഉറപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. അതു കൊണ്ടാണ് ഇവിടെയെത്തുന്ന ഭക്തർ 'അമ്മേ നാരായണാ, ദേവീ നാരായണാ, ലക്ഷ്മി നാരായണ, ഭദ്രേ നാരായണ" എന്ന് ജപിയ്ക്കുന്നത്. ഉപദേവതകളായി ബ്രഹ്മാവ്, ശിവൻ, ഗണപതി, ശാസ്താവ്, സുബ്രഹ്മണ്യൻ എന്നിവരുമുണ്ട്. വിശ്വപ്രകൃതിയുടെ മൂലതേജസ്സിനെ മുഴുവൻ ഉൾക്കൊണ്ട് സാക്ഷാൽ ചോറ്റാനിക്കരയമ്മ ലോകമാതാവ്, സ്വയംഭൂവായി ശ്രീലകത്ത് കുടികൊള്ളുന്നു. ശ്രീകോവിൽ കാര്യമായ ശില്പചിത്രകലാ വൈദഗ്ദ്ധ്യങ്ങളൊന്നുമില്ലാതെ വളരെ ലളിതമായ നിർമ്മാണരീതിയിലാണ്. അകത്തേയ്ക്ക് കടക്കാൻ മൂന്ന് പടികളുണ്ട്. വടക്കുഭാഗത്ത് ഓവ് പണിതിട്ടുണ്ട്. അഭിഷേകജലം ഇതിലൂടെ ഒഴുകി ഒരു അന്തർദ്ധാരയിലൂടെ അടുത്തുള്ള ഓണക്കുറ്റിച്ചിറയിൽ എത്തുന്നുവെന്നാണ് വിശ്വാസം. ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്ന് ഏകദേശം ഒരു കിലോമീറ്റർ വടക്കുമാറിയാണ് ഓണക്കുറ്റിച്ചിറ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. വളരെ ചെറിയൊരു തീർത്ഥക്കുളമാണിത്. ഇതിന്റെ കരയിൽ ഭഗവതിയുടെ ചെറിയൊരു ക്ഷേത്രമുണ്ട്. [[വനദുർഗ്ഗ]]യായാണ് ഇവിടെ ദേവിയുടെ സങ്കല്പം. ഇവിടെ ശ്രീകോവിൽ പണിതിട്ടില്ല. മേൽക്കൂരയില്ലാത്ത ഒരു തറയിൽ അരൂപമായ ഒരു ശിലയിലാണ് ദേവീപ്രതിഷ്ഠ. പ്രകൃത്യാരാധനയുടെ അവശേഷിപ്പുകളിൽ പെടുന്നതാണ് ഈ ക്ഷേത്രവും ഇതിന്റെ പരിസരവും. കുംഭമാസത്തിലെ ഉത്സവത്തിനിടയിൽ ചോറ്റാനിക്കരയമ്മ ശാസ്താവിനോടൊപ്പം ഇവിടെയും ആറാട്ടിന് എഴുന്നള്ളാറുണ്ട്. ഇതിനിടയിലെ പൂരം നാളിൽ ഓണക്കുറ്റിച്ചിറ ഭഗവതിയടക്കമുള്ള ദേവിമാർ ചോറ്റാനിക്കരയമ്മയെ കാണാനും എഴുന്നള്ളുന്നു. === നാലമ്പലം === ശ്രീകോവിലിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റി നാലമ്പലം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. താരതമ്യേന വളരെ സ്ഥലം കുറവാണ് നാലമ്പലത്തിൽ. നാലമ്പലത്തിലേയ്ക്കുള്ള പ്രവേശന കവാടത്തിനിരുവശവും വാതിൽമാടങ്ങൾ കാണാം. തെക്കേ വാതിൽമാടത്തിൽ വച്ചാണ് വിശേഷാൽ പൂജകളും ഹോമങ്ങളും കാണുന്നത്. വടക്കേ വാതിൽ മാടത്തിൽ പൂജാ സമയത്തൊഴികെയാണെങ്കിൽ [[ചെണ്ട]], [[മദ്ദളം]], [[തിമില]], [[ഇടയ്ക്ക]] തുടങ്ങിയ വാദ്യങ്ങൾ തൂക്കിയിട്ടിരിയ്ക്കുന്നത് കാണാം. തെക്കു കിഴക്കേ മൂലയിൽ പതിവുപോലെ [[തിടപ്പള്ളി]] പണിതിട്ടുണ്ട്. വടക്കു കിഴക്കേമൂലയിൽ [[കിണർ|ക്ഷേത്രക്കിണറും]] കാണാം. കിണറിന് തൊട്ടടുത്തായി ഒരു ചെറിയ ശ്രീകോവിലിൽ പൂർണ്ണാപുഷ്കലാ സമേതനായ ശാസ്താവിന്റെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. കൂടുതൽ പഴക്കമുള്ള ശാസ്താക്ഷേത്രം ഇതാണ്. രൂപമില്ലാത്ത മൂന്ന് ശിലകളാണ് ദേവിയുടെ അംഗരക്ഷകനായ ശാസ്താവിനെയും, പത്നിമാരായ പൂർണ്ണ-പുഷ്കല ദേവിമാരെയും പ്രതിനിധീകരിയ്ക്കുന്നത്. എന്നാൽ, ഇതിലും ഗോളക ചാർത്തിയിട്ടുണ്ട്. അമ്പും വില്ലും ധരിച്ചുനിൽക്കുന്ന വനശാസ്താവിന്റെ രൂപത്തിലാണ് ഗോളക. നീരാജനമാണ് ഇവിടെ പ്രധാന വഴിപാട്. ശ്രീകോവിലിനു ചുറ്റും അകത്തെ ബലിവട്ടം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. [[അഷ്ടദിക്പാലർ|അഷ്ടദിക്പാലകർ]] (കിഴക്ക് - [[ഇന്ദ്രൻ]], തെക്കുകിഴക്ക് - [[അഗ്നി]], തെക്ക് - [[യമൻ]], തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് - [[നിര്യതി]], പടിഞ്ഞാറ് - [[വരുണൻ]], വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് - [[വായു]], വടക്ക് - [[കുബേരൻ]], വടക്കുകിഴക്ക് - [[ഈശാനൻ]]), [[സപ്തമാതാക്കൾ|സപ്തമാതൃക്കൾ]] (തെക്കുഭാഗത്ത് ഒറ്റക്കല്ലിൽ - കിഴക്കുനിന്ന് [[ബ്രഹ്മാണി]], [[മഹേശ്വരി]], [[കൗമാരി]], [[വൈഷ്ണവി]], [[വരാഹി]], [[ഇന്ദ്രാണി]], [[ചാമുണ്ഡി]] എന്ന ക്രമത്തിൽ). [[വീരഭദ്രൻ]] (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം - കിഴക്കുഭാഗത്ത്), ഗണപതി (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം - പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത്), ശാസ്താവ് (തെക്കിനും തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), സുബ്രഹ്മണ്യൻ (വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനും വടക്കിനുമിടയിൽ), ദുർഗ്ഗാദേവി (പടിഞ്ഞാറിനും വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ബ്രഹ്മാവ് (വടക്കുകിഴക്കിനും കിഴക്കിനുമിടയിൽ), [[അനന്തൻ]] (തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനും പടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), [[നിർമ്മാല്യധാരി]] (വടക്കിനും വടക്കുകിഴക്കിനുമിടയിൽ ശിവലിംഗരൂപത്തിൽ - ഇവിടെ [[മുണ്ഡിനി]]) തുടങ്ങിയവരെ പ്രതിനിധീകരിയ്ക്കുന്ന ബലിക്കല്ലുകൾ ഇവിടെ ബ്രാക്കറ്റിൽ കൊടുത്ത സ്ഥാനങ്ങളിലായി കാണാം. ശീവേലിസമയത്ത് ഇവയിൽ ബലിതൂകുന്നു. ലക്ഷ്‌മീനാരായണ ക്ഷേത്രമായതിനാൽ '''ഉത്തരമാതൃക്കൾ''' എന്ന മറ്റൊരു സങ്കല്പവും ഇവിടെയുണ്ട്. വാഗീശ്വരി, ക്രിയ, കീർത്തി, ലക്ഷ്മി, സൃഷ്ടി, വിദ്യ, ശാന്തി എന്നിവരാണ് ഉത്തരമാതൃക്കൾ. സപ്ത മാതൃക്കളുടെ വൈഷ്ണവ രൂപഭേദങ്ങളായ ഇവർക്ക് വടക്കു ഭാഗത്താണ് സ്ഥാനം കല്പിച്ചിട്ടുള്ളത്. സപ്ത മാതൃക്കൾക്കൊപ്പം ഗണപതിയും വീരഭദ്രനും എന്നതുപോലെ ഉത്തരമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം ശ്രീധരൻ, അശ്വമുഖൻ എന്നീ ദേവന്മാർ അംഗരക്ഷകരായുണ്ട്. ഇവരെ ബലിക്കല്ലിന്റെ രൂപത്തിൽ കാണിയ്ക്കാറില്ല. എന്നാൽ, ശീവേലിസമയത്ത് ഇവർക്കും സങ്കല്പത്തിൽ ബലിതൂകും. ബലിക്കല്ലുകൾ ഭഗവാന്റെ/ഭഗവതിയുടെ വകഭേദങ്ങളാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. തന്മൂലം, ഇവയിൽ ചവിട്ടുന്നതും തൊട്ടുതലയിൽ വയ്ക്കുന്നതും നിരോധിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. === നമസ്കാരമണ്ഡപം === ശ്രീകോവിലിന് നേരെമുന്നിൽ ചതുരാകൃതിയിൽ നമസ്കാരമണ്ഡപം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. നാലുകാലുകൾ മാത്രമുള്ള വളരെ ചെറിയൊരു മണ്ഡപമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. അതിനാൽ, ഭക്തർക്ക് നമസ്കരിയ്ക്കാൻ സ്ഥലമില്ല. എങ്കിലും കലശപൂജയും മറ്റും നിർബാധം നടത്താം. മണ്ഡപത്തിന്റെ മേൽക്കൂര ചെമ്പുമേഞ്ഞ് സ്വർണ്ണത്താഴികക്കുടത്തോടുകൂടി തിളങ്ങിനിൽക്കുന്നു.ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടായ മണ്ഡപത്തിൽ പാട്ട് നടക്കുന്നത് ഇവിടെയാണ്. കാര്യമായ ശില്പാലങ്കരങ്ങൾ ഒന്നും തന്നെ ഇവിടെയില്ല. ==നിത്യപൂജകൾ== നിത്യേന അഞ്ചുപൂജകളും മൂന്നുശീവേലികളുമുള്ള മഹാക്ഷേത്രമാണ് ചോറ്റാനിക്കര ശ്രീഭഗവതിക്ഷേത്രം. രാവിലെ മൂന്നുമണിയ്ക്ക് നിയമവെടി. തുടർന്ന് ഏഴുതവണ ശംഖുവിളിയും പിന്നാലെ [[തവിൽ|തവിലും]], [[നാദസ്വരം|നാദസ്വരവും]] ഉപയോഗിച്ചുള്ള പള്ളിയുണർത്തലുമുണ്ടാകും. അതിനുശേഷം നാലുമണിയ്ക്ക് നടതുറക്കുന്നു. നിർമ്മാല്യദർശനമാണ് ആദ്യത്തെ ചടങ്ങ്. തുടർന്ന് അഭിഷേകവും നിവേദ്യവും. മൂലവിഗ്രഹം രുദ്രാക്ഷശില കൊണ്ടുള്ളതായതിനാൽ ജലാഭിഷേകം മാത്രമേ സാധിയ്ക്കൂ. മറ്റ് അഭിഷേകങ്ങൾക്ക് ഒരു അർച്ചനാബിംബമുണ്ട്. മുമ്പ് സൂചിപ്പിച്ചതുപോലെ ആദ്യം ഭഗവതിയ്ക്ക് നിവേദ്യം സമർപ്പിച്ചത് ചിരട്ടയിലാതുകൊണ്ട് ഇവിടെ ചിരട്ടയിലാണ് രാവിലെ നിവേദ്യം. പിന്നീട് നാലരയ്ക്ക് ഉഷഃപൂജയും അഞ്ചരയ്ക്ക് എതിരേറ്റുപൂജയും നടത്തുന്നു. ഇവയ്ക്കിടയിൽ അഞ്ചുമണിയ്ക്ക് ശിവന്റെ നടയിൽ ധാരയുമുണ്ട്. എതിരേറ്റുപൂജ കഴിഞ്ഞാൽ ആറരയ്ക്ക് ഉഷഃശീവേലി. തന്റെ ഭൂതഗണങ്ങൾക്ക് നിവേദ്യം സമർപ്പിയ്ക്കുന്നത് ഭഗവതി നേരിട്ടുകാണുന്നു എന്നതാണ് ഇതിനുപിന്നിലുള്ള അർത്ഥം. ശീവേലി കഴിഞ്ഞാൽ എട്ടുമണിയോടെ പന്തീരടിപൂജയും അഭിഷേകങ്ങളും നടത്തുന്നു. അതുകഴിഞ്ഞാൽ പതിനൊന്നുമണിയ്ക്ക് ശിവന്റെ നടയിൽ വീണ്ടും ധാരയാണ്. പതിനൊന്നരയ്ക്ക് ഉച്ചപൂജ. ഉച്ചപൂജയ്ക്കുശേഷം ഉച്ചശീവേലി. രാവിലത്തെ ശീവേലിയ്ക്കുള്ള അതേ ചടങ്ങുകളാണ് ഇതിനും. തുടർന്ന് പന്ത്രണ്ടരയ്ക്ക് നടയടയ്ക്കുന്നു. വൈകീട്ട് നാലുമണിയ്ക്ക് വീണ്ടും നടതുറക്കുന്നു. അതത് ദിവസത്തെ സൂര്യാസ്തമയമനുസരിച്ചാണ് ദീപാരാധന. പിന്നീട് ഏഴരയ്ക്ക് അത്താഴപൂജയും എട്ടുമണിയ്ക്ക് അത്താഴശീവേലിയുമാണ്. അതുകഴിഞ്ഞ് എട്ടരയോടെ മേൽക്കാവിൽ നടയടയ്ക്കുന്നു. അതിനുശേഷം കീഴ്ക്കാവിൽ ഗുരുതിപൂജ തുടങ്ങും. ശാക്തേയപൂജാവിധികളാണ് ഗുരുതിപൂജയ്ക്കുള്ളത്. വാഴകൊണ്ട് തോരണം കെട്ടി പരിസരം മുഴുവൻ അലങ്കരിച്ച് വൃത്തിയാക്കിയശേഷം മേൽശാന്തി വന്ന് പ്രത്യേകപൂജകൾ നടത്തുന്നു. തുടർന്ന് ഗുരുതിതർപ്പണം തുടങ്ങുന്നു. ഇത് കണ്ടുതൊഴാൻ ധാരാളം ഭക്തരുണ്ടാകും. ബാധോപദ്രവമുള്ളവർ ഈ സമയമാകുമ്പോൾ ഉറഞ്ഞുതുള്ളാൻ തുടങ്ങുന്നത് ചോറ്റാനിക്കരയിലെ പതിവുകാഴ്ചയാണ്. സാധാരണ ദിവസങ്ങളിലെ പൂജാക്രമങ്ങളാണ് മേൽ സൂചിപ്പിച്ചത്. വിശേഷദിവസങ്ങളിലും (ഉദാ: കൊടിയേറ്റുത്സവം, നവരാത്രി, തൃക്കാർത്തിക, [[വിഷു]], [[ഓണം]]) ഉദയാസ്തമനപൂജയുള്ള ദിവസങ്ങളിലും [[സൂര്യഗ്രഹണം|സൂര്യ]]-[[ചന്ദ്രഗ്രഹണം|ചന്ദ്രഗ്രഹണങ്ങളുള്ള]] ദിവസങ്ങളിലും പൂജാവിധികൾക്ക് മാറ്റമുണ്ടാകും. ഉദയാസ്തമനപൂജയുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ ആകെ പതിനെട്ട് പൂജകളാണുണ്ടാകുക. കൂടാതെ വിശേഷാൽ നിറമാല, ചുറ്റുവിളക്ക്, ഗുരുതിപൂജ തുടങ്ങിയവയുമുണ്ടാകും. ഗ്രഹണദിവസങ്ങളിൽ ഗ്രഹണത്തിന് ഒരു മണിക്കൂർ മുമ്പ് അടയ്ക്കുന്ന നട, ഗ്രഹണശേഷം ശുദ്ധിക്രിയകൾ നടത്തിയേ തുറക്കൂ. പൂജകൾക്കും ദീപാരാധനയ്ക്കും നടയടയ്ക്കുമ്പോഴെല്ലാം ഇടയ്ക്ക കൊട്ടി [[അഷ്ടപദി]] പാടുക പതിവുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തന്ത്രാധികാരം തൃപ്പൂണിത്തുറ, [[എളവള്ളി]] പുലിയന്നൂർ മനകൾക്കാണ്. ഇവർ ഓരോ വർഷവും മാറിമാറി പ്രവർത്തിയ്ക്കുന്നു. കൊച്ചിൻ ദേവസ്വം ബോർഡ് നിയമിയ്ക്കുന്ന വ്യക്തികളാണ് മേൽശാന്തിയും കീഴ്ശാന്തിയുമാകുക. മേൽക്കാവിലും കീഴ്ക്കാവിലും പ്രത്യേകം ശാന്തിക്കാരുണ്ട്. ഇവർ ഓരോ മാസവും മാറിമാറി പ്രവർത്തിയ്ക്കുന്നു. == വഴിപാടുകൾ == === പ്രധാന വഴിപാടുകൾ === ==== മണ്ഡപത്തിൽ പാട്ട് ==== ചോറ്റാനിക്കര മേൽക്കാവിലമ്മയുടെ പ്രധാന വഴിപാടാണ് മണ്ഡപത്തിൽ പാട്ട്. പേര് സൂചിപ്പിയ്ക്കുന്നതുപോലെ ക്ഷേത്രത്തിലെ നമസ്കാരമണ്ഡപത്തിൽ വച്ചുനടക്കുന്ന [[ബ്രാഹ്മണിപ്പാട്ട്|ബ്രാഹ്മണിപ്പാട്ടാണ്]] പ്രധാന ചടങ്ങ്. ''ബ്രാഹ്മണിയമ്മ'' എന്ന് സ്ഥാനപ്പേരുള്ള സ്ത്രീ നടത്തുന്ന പാട്ടായതുകൊണ്ടാണ് ഇത് ബ്രാഹ്മണിപ്പാട്ട് എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. [[പുഷ്പകർ|പുഷ്പകസമുദായത്തിൽ]] പെട്ട സ്ത്രീകളാണ് <nowiki>''ബ്രാഹ്മണിയമ്മ''</nowiki> എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. ഇത് അവരുടെ കുലത്തൊഴിൽ കൂടിയാണ്. എന്നാൽ, ബ്രാഹ്മണിപ്പാട്ട് മാത്രമല്ല, അതിനോടൊപ്പം ഉദയാസ്തമനപൂജ, ഗുരുതിപൂജ, അന്നദാനം, ചുറ്റുവിളക്ക്, നിറമാല എന്നിവയും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടും. അതിനാൽത്തന്നെ വൻ ചെലവുള്ള വഴിപാടാണിത്. ഇന്ന് ഇത് നേരുന്നവർ അപൂർവ്വമാണ്. പാട്ട് നടക്കുന്ന ദിവസം [[കുരുത്തോല]]യും [[മാവ്]], [[പ്ലാവ്]] തുടങ്ങിയ മരങ്ങളുടെ ഇലകളും പുണ്യപുഷ്പങ്ങളും കൊണ്ട് മണ്ഡപം പൂർണ്ണമായും അലങ്കരിച്ചിട്ടുണ്ടാകും. കൂടാതെ മണ്ഡപത്തിൽ നിരവധി വിളക്കുകളും [[ചന്ദനത്തിരി]], [[കർപ്പൂരം]] തുടങ്ങിയവയും കൊളുത്തിവച്ചിട്ടുണ്ടാകും. ശ്രീകോവിലിൽ നടക്കുന്ന സകല പൂജകളും ഈ സമയത്ത് മണ്ഡപത്തിലുമുണ്ടാകും. ദേവിയുടെ ചൈതന്യത്തിൽ അല്പം മണ്ഡപത്തിലേയ്ക്കും ആവാഹിച്ചശേഷമാണ് പാട്ട് തുടങ്ങുക. മേൽപ്പറഞ്ഞ ചടങ്ങുകൾക്കെല്ലാം ശേഷമാണ് പാട്ട് തുടങ്ങുക. സർപ്പംപാട്ടിന് ഉപയോഗിയ്ക്കുന്നതുപോലെയൊരു വാദ്യം വായിച്ചുകൊണ്ടാണ് ബ്രാഹ്മണിയമ്മ പാടുന്നത്. പ്രത്യേകതാളത്തിലുള്ള ദേവീസ്തുതികൾ ആലപിയ്ക്കുമ്പോൾ സമീപം നിരവധി ഭക്തർ നിറഞ്ഞുനിൽക്കുന്നുണ്ടാകും. ''[[ചതുശ്ശതം]]'' എന്നുപേരുള്ള പ്രത്യേകതരം പായസമാണ് അന്ന് ദേവിയ്ക്കുള്ള പ്രധാന നിവേദ്യം. 101 നാഴി [[അരി]], 101 [[കദളിപ്പഴം]], 101 പലം [[ശർക്കര]], 101 [[നാളികേരം]] എന്നിവ ചേർത്തുണ്ടാക്കുന്ന പായസമാണ് ചതുശ്ശതം എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. ഇവയ്ക്കെല്ലാം ശേഷം ബ്രാഹ്മണിയമ്മയ്ക്ക് യഥാശക്തി ദക്ഷിണയും നൽകുന്നതോടെ ചടങ്ങ് പൂർത്തിയാകുന്നു. ==== ഗുരുതിപൂജ ==== ചോറ്റാനിക്കര കീഴ്ക്കാവിലമ്മയുടെ പ്രധാന വഴിപാടാണ് ഗുരുതിപൂജ അല്ലെങ്കിൽ ഗുരുതിക്കൂട്ട്. കടുത്ത ദുരിതങ്ങളും, മാനസിക പ്രശ്നങ്ങളും, രോഗങ്ങളും പരിഹരിക്കാനാണ് ഈ വഴിപാട് എന്നാണ് വിശ്വാസം. ആദിദ്രാവിഡ ആരാധനയുടെ ബാക്കിപത്രമായ ഈ ചടങ്ങ് നടത്തുന്നത്, മേൽക്കാവിൽ അത്താഴശീവേലി കഴിഞ്ഞ് നടയടച്ചശേഷമാണ്. ഇതിനുമുന്നോടിയായി ക്ഷേത്രനട മുഴുവൻ കുരുത്തോല കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ചുവച്ചിട്ടുണ്ടാകും. ==== ഭജനമിരിയ്ക്കുക ==== ചോറ്റാനിക്കര ക്ഷേത്രത്തിൽ ഭജനമിരിയ്ക്കുന്നത് വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു വഴിപാടാണ്. പല പല കാരണങ്ങൾ കൊണ്ടും ഭജനമിരിയ്ക്കാൻ നിരവധി ആളുകൾ വരാറുണ്ട്, വിശേഷിച്ചും മാനസികാസ്വാസ്ഥ്യമുള്ളവർ. ഭജനമിരിയ്ക്കാൻ ആഗ്രഹിയ്ക്കുന്നവർ ഭജനം തുടങ്ങുന്നതിന് തലേദിവസം തന്നെ വന്ന് ദർശനം നടത്തേണ്ടതും ക്ഷേത്രത്തിലെ എല്ലാ പൂജകളിലും പങ്കുകൊള്ളേണ്ടതുമാണ്. 3, 5, 7, 12 തുടങ്ങിയ ദിവസങ്ങളിലാണ് ഭജനമിരിക്കുന്നത്. ഭജനമിരിയ്ക്കുന്ന കാലയളവിൽ ക്ഷേത്രത്തിലെ അന്നദാനവും, നിവേദ്യവും മാത്രമേ ഭക്ഷിയ്ക്കാൻ പാടുള്ളൂ. [[ദേവീമാഹാത്മ്യം]], [[ലളിതാ സഹസ്രനാമം]], [[മഹാലക്ഷ്മി അഷ്ടകം]], [[കനകധാരാ സ്തോത്രം]], [[ദേവീസൂക്തം]], [[ഭദ്രകാളിപ്പത്ത്]], അമ്മേ നാരായണ തുടങ്ങിയവയുടെ ജപം ഉത്തമം എന്ന്‌ വിശ്വാസം. ഉത്സവദിവസങ്ങളിൽ ദേവി ശാസ്താവിനൊപ്പം പറയെടുക്കാൻ പോകും എന്നതിനാൽ ഭജനമിരിയ്ക്കാൻ സാധിയ്ക്കുന്നതല്ല. ==== ചതുശ്ശതം ==== ചോറ്റാനിക്കര ഭഗവതിയുടെ പ്രധാനനിവേദ്യം 'ചതുശ്ശതം' എന്നുപേരുള്ള ഒരു പായസമാണ്. മഹാവിഷ്ണുവിന് പ്രധാനം പാൽപായസം. ==== പട്ടും താലിയും സമർപ്പിക്കുക ==== ഭഗവതിയ്ക്ക് പട്ടും താലിയും ചാർത്തുന്നത് മറ്റൊരു പ്രധാന വഴിപാടാണ്. മംഗല്യഭാഗ്യമാണ് ഇതിന്റെ ഉദ്ദേശ്യം. === ശർക്കര സമർപ്പണം === ഉണ്ട ശർക്കര സമർപ്പണം ഇവിടുത്തെ പ്രധാന വഴിപാടുകളിൽ ഒന്നാണ്. ചോറ്റാനിക്കര ഭഗവതി ശർക്കര പ്രിയ ആണെന്നാണ് വിശ്വാസം. ഇതിന് പ്രത്യേക രസീതോ ഒന്നും തന്നെ ആവശ്യമില്ല. ഭക്തർ കൊണ്ടുവരുന്ന ശർക്കര മേൽകാവ് ക്ഷേത്രത്തിൽ നേരിട്ട് സമർപ്പിക്കാവുന്നതാണ്. ഇത് അത്താഴ പൂജയ്ക്ക് ശേഷം ഭക്തർക്ക് വിതരണം ചെയ്യാറുണ്ട്. === മറ്റു വഴിപാടുകൾ === നെയ്പായസം, കടുമ്പായസം, കൂട്ടുപായസം തുടങ്ങിയവ ഓരോ പൂജയ്ക്കും ഭഗവതിയ്ക്ക് നേദിയ്ക്കാറുണ്ട്. കൂടാതെ സാധാരണക്ഷേത്രങ്ങളിൽ കാണാറുള്ളതുപോലെ വിവിധ മന്ത്രങ്ങൾ കൊണ്ടുള്ള പുഷ്പാഞ്ജലികൾ, ചന്ദനം ചാർത്ത്, ആയുധസമർപ്പണം, വിവാഹം, ചോറൂണ്, തുലാഭാരം തുടങ്ങിയവ ഇവിടെയുമുണ്ട്. നാഗദൈവങ്ങൾക്ക് എല്ലാ ദിവസവും നൂറും പാലും നേദിയ്ക്കാറുണ്ട്. എല്ലാ മാസവും ആയില്യം നാളിൽ വിശേഷാൽ നാഗപൂജയും കന്നിമാസത്തിലെ ആയില്യത്തിന് സർപ്പബലിയും സർപ്പംപാട്ടുമുണ്ടാകും. . വിഘ്നേശ്വരപ്രീതിയ്ക്കായി എല്ലാ ദിവസവും ക്ഷേത്രത്തിൽ ഗണപതിഹോമം നടന്നുവരുന്നു. ശാസ്താവിന് നീരാജനം കത്തിക്കലാണ് പ്രധാന വഴിപാട്. ശിവന് ധാര, രുദ്രാഭിഷേകം, മൃത്യുഞ്ജയഹോമം, മൃത്യുഞ്ജയ അർച്ചന തുടങ്ങിയവ പ്രധാന വഴിപാടുകളാണ്. വെടിവഴിപാടാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ മറ്റൊരു വഴിപാട്. ==വിശേഷദിവസങ്ങൾ== === കൊടിയേറ്റുത്സവവും മകം, പൂരം തൊഴലുകളും === കുംഭമാസത്തിലെ [[രോഹിണി (നക്ഷത്രം)|രോഹിണി നാളിൽ]] കൊടിയേറി [[ഉത്രം (നക്ഷത്രം)|ഉത്രം നാളിൽ]] ആറാട്ടോടെ സമാപിക്കുന്ന കൊടിയേറ്റുത്സവവും അതോടനുബന്ധിച്ചുള്ള മകം, പൂരം തൊഴലുകളുമാണ് ചോറ്റാനിക്കര ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ആട്ടവിശേഷങ്ങൾ. ധ്വജാദിമുറയ്ക്ക് അനുസരിച്ചുള്ള ഉത്സവമാണ് ക്ഷേത്രത്തിൽ നടന്നുവരുന്നത്. ഒമ്പതുനാൾ നീണ്ടു നിൽക്കുന്ന ഉത്സവത്തിന് വലിയ ഭക്തജന തിരക്കാണുണ്ടാവുക.ഉത്സവത്തിന് തൊട്ടുമുമ്പുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ ശുദ്ധിക്രിയകൾ നടക്കും. രോഹിണിനാൾ രാത്രിയിലാണ് കൊടിയേറുക. തുടർന്നുള്ള ഒമ്പത് ദിവസം ചോറ്റാനിക്കര ക്ഷേത്രം ഭക്തജനങ്ങളാൽ നിറയും. ധാരാളം താന്ത്രികച്ചടങ്ങുകളും കലാപരിപാടികളും ഈ ദിവസങ്ങളിൽ അരങ്ങേറും. പറയെഴുന്നള്ളിപ്പുകളും ആറാട്ടുമാണ് ഇവയിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനം. കേരളത്തിലെ ദേവീക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ഉത്സവക്കാലത്ത് നിത്യേന ആറാട്ടുണ്ടാകാറുണ്ട്. ചോറ്റാനിക്കരയിലും ഇത് പതിവാണ്. കൊടിയേറ്റത്തിന് മുമ്പും ഇവിടെ ആറാട്ടുണ്ടാകും. ഉത്സവനാളുകളിൽ ഭഗവതി, അംഗരക്ഷകന്റെ സ്ഥാനം അലങ്കരിയ്ക്കുന്ന ധർമ്മശാസ്താവിനോടൊപ്പം പരിസരത്തെ വീടുകളിലേയ്ക്കും സ്ഥാപനങ്ങളിലേയ്ക്കും എഴുന്നള്ളുന്നു. വീട്ടുകാരും നാട്ടുകാരും നിറപറയും നിലവിളക്കുമായി ഇരുവരെയും സ്വീകരിയ്ക്കുന്നു. എല്ലായിടത്തും ഇറക്കിപ്പൂജയുണ്ടാകും. മകം, പൂരം ദിവസങ്ങൾക്കുശേഷം ഉത്രം നാളിൽ മുരിയമംഗലം ക്ഷേത്രക്കുളത്തിൽ നടക്കുന്ന വലിയ ആറാട്ടിനുശേഷം കൊടിയിറക്കുന്നു. അത്തം നാളിൽ കീഴ്ക്കാവിൽ നടക്കുന്ന വലിയ ഗുരുതിയോടുകൂടി ഉത്സവം പരിസമാപ്തിയിൽ എത്തുന്നു. === പ്രസിദ്ധമായ മകം തൊഴൽ === ഉത്സവത്തിൻ്റെ ഏഴാം ദിവസമാണ് പ്രസിദ്ധമായ 'മകം തൊഴൽ'. വില്വമംഗലം സ്വാമിയാർ കീഴ്ക്കാവിലമ്മയെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചതും അദ്ദേഹത്തിന് ലക്ഷ്മീനാരായണ ദർശനമുണ്ടായതുമായി പറയപ്പെടുന്ന ഈ പുണ്യദിനത്തിൽ പ്രഭാതപൂജകൾ കഴിഞ്ഞ് നടയടച്ചാൽ ഉച്ചയ്ക്ക് രണ്ടുമണിയ്ക്കു തന്നെ നട തുറക്കും. വില്വമംഗലത്തിന് ദർശനം നൽകിയ ഭാവത്തിലാണ് അന്ന് ദർശനം. സാധാരണ ദിവസങ്ങളിൽ ചോറ്റാനിക്കര അമ്മ ഇടം കൈ കൊണ്ട് അനുഗ്രഹം ചൊരിയുമ്പോൾ മകം, [[തൃക്കാർത്തിക]] നാളിൽ വലം കൈകൊണ്ടു അനുഗ്രഹം ചൊരിയുന്നു. മകം തൊഴുന്നത് സർവമംഗളകരമാണ്. അന്ന് സർവ്വാഭരണവിഭൂഷിതയായി, നിൽക്കുന്ന ഭഗവതിയെ കണ്ട് സായൂജ്യമടയാൻ അഭൂതപൂർവ്വമായ ഭക്തജനത്തിരക്കാണ് ഉണ്ടാവുക. === പൂരം === മകത്തിന് പിറ്റേന്ന് പൂരം നാളും പൗർണമിയും ചേർന്നുവരുന്ന ദിവസവും അതിവിശേഷമാണ്. പൂരം തൊഴൽ പുരുഷന്മാർക്ക് ഐശ്വര്യ പ്രദമാണ്. അന്ന് ചോറ്റാനിക്കരയ്ക്ക് സമീപത്തുള്ള മറ്റ് ക്ഷേത്രങ്ങളിലെ മൂർത്തിളെല്ലാം ചോറ്റാനിക്കരയിലേക്ക് എഴുന്നള്ളുന്നു. എല്ലാവരും ഒന്നിച്ചുള്ള കൂട്ടി എഴുന്നള്ളത്ത് വിശേഷമാണ്. അതിനാൽ പൂരം തൊഴുന്നത് മകം പോലെ തന്നെ സർവ്വമംഗളകരമാണ് എന്നാണ് വിശ്വാസം. ചോറ്റാനിക്കരയമ്മമാർ (മേൽക്കാവ് ഭഗവതി, കീഴ്ക്കാവ് ഭദ്രകാളി), ചോറ്റാനിക്കര ക്ഷേത്രത്തിലെ ധർമ്മശാസ്താവ്, കുഴിയേറ്റ് ശിവൻ, തുളുവൻകുളങ്ങര മഹാവിഷ്ണു, ഓണക്കുറ്റിച്ചിറ ഭഗവതി, എടാട്ട് ഭഗവതി, കർത്തക്കാട്ട് ഭഗവതി എന്നിവരാണ് ഈ എഴുന്നള്ളത്തിൽ അണിനിരക്കുന്നത്. === നവരാത്രി === കന്നിമാസത്തിലെ വെളുത്തപക്ഷത്തിലെ [[പ്രഥമ]] മുതലുള്ള ഒമ്പതുദിവസങ്ങളാണ് നവരാത്രിയായി ആചരിച്ചുവരുന്നത്. രാജ്യമെമ്പാടും വിവിധ രൂപങ്ങളിൽ ഇത് ആചരിച്ചുവരുന്നുണ്ട്. കേരളത്തിൽ സരസ്വതീപൂജയായിട്ടാണ് ആചരിച്ചുവരുന്നത്. എല്ലാ ക്ഷേത്രങ്ങളിലും വിശേഷമാണെങ്കിലും ദേവീക്ഷേത്രങ്ങളിലാണ് കൂടുതലും നവരാത്രി ആചരിച്ചുവരുന്നത്. കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും തിരക്കേറിയ ഭഗവതിക്ഷേത്രമായ ചോറ്റാനിക്കരയിൽ നവരാത്രിയിൽ ഒമ്പതുദിവസവും അതീവ വിശേഷമാണ്. ഈ ദിവസങ്ങളിൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ വിശേഷാൽ പൂജകളും കലാപരിപാടികളുമുണ്ടാകും. നവരാത്രി ഉത്സവത്തിനിടയിൽ [[ദുർഗ്ഗാഷ്ടമി]] നാളിൽ നടന്നു വരുന്ന പവിഴമല്ലിത്തറ മേളം പ്രസിദ്ധമാണ്. നിരവധി പ്രസിദ്ധ വാദ്യകലാകാരന്മാർ ഇതിന് അണിനിരക്കാറുണ്ട്. കുറച്ചുകാലമായി ഇതിന് പ്രാമാണ്യം വഹിയ്ക്കുന്നത് പ്രശസ്ത ചലച്ചിത്രനടനായ [[ജയറാം|ജയറാമാണ്]]. പഞ്ചവാദ്യത്തിന്റെയും നാദസ്വരത്തിന്റെയും അകമ്പടിയോടുകൂടിയ ശീവേലികളും ഈയവസരങ്ങളിൽ പ്രധാനമാണ്. എട്ടാം ദിവസമായ ദുർഗ്ഗാഷ്ടമിനാളിൽ സന്ധ്യയ്ക്ക് ക്ഷേത്രത്തിൽ പുസ്തകങ്ങൾ, ആയുധങ്ങൾ, സംഗീതോപകരണങ്ങൾ മുതലായവ പൂജയ്ക്ക് വയ്ക്കുന്നു. ഇതിനുശേഷമാണ് ദീപാരാധന നടക്കുന്നത്. ഒൻപതാം ദിവസമായ [[മഹാനവമി]] ദിവസം അടച്ചുപൂജയാണ്. [[വിജയദശമി]] ദിവസം രാവിലെ പൂജ കഴിഞ്ഞ് പൂജവച്ച പുസ്തകങ്ങളും മറ്റും തിരിച്ചുകൊടുക്കുന്നു. === വിദ്യാരംഭം === വിജയദശമി ദിവസം ആയിരക്കണക്കിന് കുരുന്നുകൾ ഇവിടെ ഹരിശ്രീ കുറിയ്ക്കുന്നു. മൂകാംബിക [[സരസ്വതി]] സാന്നിധ്യമുള്ള ക്ഷേത്രമായതിനാൽ ചോറ്റാനിക്കരയിലെ വിദ്യാരംഭം കൊല്ലൂർ മൂകാംബികയിലേതുപോലെ അതിവിശേഷമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. നിരവധി വിദ്യാർഥികളും നവരാത്രി ദിവസങ്ങളിൽ ദർശനത്തിനായി എത്താറുണ്ട്. === മണ്ഡലകാലം === ക്ഷേത്രത്തിലെ മറ്റൊരു പ്രധാന വിശേഷമാണ് [[വൃശ്ചികം|വൃശ്ചികമാസം]] ഒന്നാം തീയതി മുതൽ 41 ദിവസം നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന മണ്ഡലകാലം. ചോറ്റാനിക്കരയിൽ പ്രധാന ഉപദേവനായ ധർമ്മ ശാസ്താവിന് അതീവ പ്രാധാന്യമുണ്ട്. ചോറ്റാനിക്കര ഭഗവതിയുടെ തിരുമകനും, കാവൽക്കാരനും ആണിവിടെ ശാസ്താവ്. ഈ ദിവസങ്ങളിൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ വൻ തിരക്കായിരിയ്ക്കും. ഈ ദിവസങ്ങളിൽ ക്ഷേത്രനട പതിവിലും അര മണിക്കൂർ നേരത്തേ (മൂന്നരയ്ക്ക്) തുറക്കും. ശബരിമല ദർശനത്തിനുപോകുന്ന നിരവധി ഭക്തർ ഈ സമയത്ത് ചോറ്റാനിക്കരയിലെത്താറുണ്ട്. അവർക്കായി ദേവസ്വം നിരവധി സൗകര്യങ്ങൾ ചെയ്തുകൊടുക്കാറുണ്ട്. ശബരിമല യാത്രയിലെ പ്രധാന ഇടത്താവളങ്ങളിലൊന്നാണ് ചോറ്റാനിക്കര. ഈ ദിവസങ്ങളിൽ ക്ഷേത്രനടയിൽ അയ്യപ്പൻപാട്ട് പതിവാണ്. === തൃക്കാർത്തിക === മണ്ഡലകാലത്തുതന്നെയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ മറ്റൊരു പ്രധാന ഉത്സവമായ തൃക്കാർത്തിക വരുന്നതും. ഭഗവതിയുടെ ജന്മദിനമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്ന തൃക്കാർത്തിക കേരളത്തിലെ ദേവീക്ഷേത്രങ്ങളിലെല്ലാം വിശേഷദിവസമാണ്. എന്നാൽ, മറ്റുള്ള ഭഗവതിക്ഷേത്രങ്ങളിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായി ചോറ്റാനിക്കരയിൽ ഇത് മൂന്നുദിവസത്തെ ആഘോഷമാണ്. പ്രധാന ദിവസമായ [[കാർത്തിക]] കൂടാതെ അടുത്ത ദിവസങ്ങളിലും ([[രോഹിണി]], [[മകയിരം]]) ഇത് ആഘോഷിച്ചുവരുന്നു. ഈ ദിവസങ്ങളിൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ വിശേഷാൽ പൂജകളും കലാപരിപാടികളുമുണ്ടാകും. തൃക്കാർത്തിക ദിവസം രാവിലെ അഖണ്ഡനാമജപം തുടങ്ങുന്നു. ഭഗവതിയെ മകം തൊഴുന്ന ദിവസത്തിലെ പോലെ തന്നെ മനോഹരമായി അണിയിച്ചൊരുക്കിയിട്ടുണ്ടാകും. സാധാരണ ദിവസങ്ങളിൽ ചോറ്റാനിക്കര അമ്മ ഇടം കൈ കൊണ്ട് അനുഗ്രഹം ചൊരിയുമ്പോൾ മകം, തൃക്കാർത്തിക നാളിൽ വലം കൈകൊണ്ടു അനുഗ്രഹം ചൊരിയുന്നു എന്നാണ് വിശ്വാസം. ഉച്ചയ്ക്ക് ഭക്തർക്ക് പിറന്നാൾ സദ്യ നൽകുന്നു. അന്ന് സന്ധ്യയ്ക്കാണ് കാർത്തിക വിളക്ക്. ക്ഷേത്രത്തിലെ ദീപസ്തംഭങ്ങളും വിളക്കുമാടവും ദീപമാലകളാൽ അലംകൃതമാകുന്നു. ഇതേസമയത്ത് ക്ഷേത്രമതിലകത്ത് പലയിടത്തും ചിരാതുകൾ കത്തിച്ചുവച്ചിട്ടുണ്ടാകും. ഈ സമയത്തെ ദീപാരാധന വിശേഷമാണ്. അതിനുശേഷം 51 കുത്തുവിളക്കുകളുടെയും അഞ്ച് ഗജവീരന്മാരുടെയും പഞ്ചവാദ്യത്തിന്റെയും അകമ്പടിയോടെ ചോറ്റാനിക്കരയമ്മ എഴുന്നള്ളുന്നു. നിരവധി ഭക്തരാണ് ഇത് കാണാനായി ക്ഷേത്രത്തിലെത്തുന്നത്. രോഹിണി, മകയിരം ദിവസങ്ങളിൽ കാര്യമായ ആഘോഷങ്ങളൊന്നുമില്ലെങ്കിലും കാർത്തികദിവസം പോലെ അപ്പോഴും വിളക്കുകളുണ്ടാകും. ഈയവസരങ്ങളിൽ ചെണ്ടമേളമാണ് അകമ്പടി സേവിയ്ക്കുന്നത്. ഈ ദിവസങ്ങളിൽ ഇവയോടൊപ്പം വെടിക്കെട്ടുമുണ്ടാകും. തൃക്കാർത്തിക ദിവസത്തെ ഭഗവതി ദർശനം സർവ്വ അനുഗ്രഹദായകമാണ് എന്ന്‌ വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. മകം തൊഴാൻ സാധിയ്ക്കാത്തവർ കാർത്തിക തൊഴാൻ എത്തുന്നതും കാണാം. == മറ്റു പ്രധാന ദിവസങ്ങൾ == ചൊവ്വ, വെള്ളി ദിവസങ്ങൾ (വിശേഷിച്ച് മലയാള മാസത്തിലെ ആദ്യത്തെ ചൊവ്വയും വെള്ളിയും), ശനിയാഴ്ച, പൗർണമി, അമാവാസി ദിവസങ്ങൾ, വരലക്ഷ്മി വെള്ളിയാഴ്ച, മാസത്തിലെ ഒന്നാം തീയതി, എല്ലാ മാസവും കാർത്തിക, മകം നക്ഷത്രങ്ങൾ, ജന്മ നക്ഷത്ര ദിവസം തുടങ്ങിയവയും ക്ഷേത്രത്തിൽ ദർശനത്തിന് പറ്റിയ ദിവസങ്ങളാണ്. ഈ ദിവസങ്ങളിൽ ഭക്തജനത്തിരക്കുണ്ടാവാറുണ്ട്. ശിവന് ഞായറാഴ്ച, തിങ്കളാഴ്ച, [[പ്രദോഷവ്രതം]], [[ശിവരാത്രി]], ധനുമാസ തിരുവാതിര തുടങ്ങിയ അവസരങ്ങളിൽ വിശേഷാൽ പൂജകളുണ്ടാകാറുണ്ട്. ഗണപതിയ്ക്ക് [[വിനായക ചതുർത്ഥി]] ദിവസം ക്ഷേത്രം അഷ്ടദ്രവ്യ ഗണപതിഹോമവും ഗജപൂജയും ആനയൂട്ടുമുണ്ടാകാറുണ്ട്. നാഗദൈവങ്ങൾക്ക് എല്ലാമാസവും ആയില്യം നക്ഷത്രത്തിൽ വിശേഷാൽ പൂജകളും, കന്നിമാസത്തിലെ ആയില്യത്തിന് സർപ്പബലിയും പതിവാണ്. == അമ്മേ നാരായണാ എന്ന സ്തുതി == ചോറ്റാനിക്കര ഭഗവതി ക്ഷേത്രത്തിൽ ഉടലെടുത്ത പ്രശസ്തവും വ്യത്യസ്തവുമായ ഭഗവതി സ്തുതിയാണ് അമ്മേ നാരായണാ. ഈ സ്തുതിയിൽ സ്ത്രീലിംഗവും പുല്ലിംഗവും ഒരുമിച്ചു വരുന്നു എന്ന പ്രത്യേകതയുമുണ്ട്. അമ്മേ എന്നത് ഭഗവതി സ്തുതിയും നാരായണാ എന്നത് മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ സ്തുതിയുമാണ്. ചോറ്റാനിക്കരയിലെ പ്രതിഷ്ഠയുടെ പ്രത്യേകത കൊണ്ട് ഉണ്ടായതാണ് ഈ സ്തുതി. മേൽക്കാവിൽ ഭഗവതിപ്രതിഷ്ഠയുടെ വലതുവശത്ത് കൃഷ്ണശിലയിൽ തീർത്ത ചെറിയ മഹാവിഷ്ണുപ്രതിഷ്ഠയുമുണ്ട്. രണ്ടും ഒരേ പീഠത്തിലാണ് നിൽക്കുന്നത്. ഇതുകൂടാതെ, കീഴ്ക്കാവിൽ ഭദ്രകാളിപ്രതിഷ്ഠയുമുണ്ട്. ഇതിനാൽ മൂന്ന് പേരെയും കൂടിചേർത്താണ് അമ്മേ നാരായണാ ദേവീ നാരായണാ ലക്ഷ്മീ നാരായണാ ഭദ്രേ നാരായണാ എന്ന് ചോറ്റാനിക്കരയിൽ ഭക്തർ ജപിയ്ക്കുന്നത്. ഇത് യഥാർത്ഥത്തിൽ വിഷ്ണുസമേതയായ ഭഗവതിയെ സ്‌തുതിയ്ക്കുന്നതാണ്. കേരളത്തിലെ മറ്റു ഭഗവതിക്ഷേത്രങ്ങളിലും ഇന്നിത് ഉപയോഗിച്ച് കാണാറുണ്ട്. ==പ്രാർത്ഥനാ ശ്ലോകങ്ങൾ== 1. ദേവി മാഹാത്മ്യം ദുർഗ്ഗേ സ്മൃതാ ഹരസി ഭീതിമശേഷജന്തോഃ സ്വസ്ഥൈഃ സ്മൃതാ മതിമതീവ ശുഭാം ദദാസി ദാരിദ്ര്യദുഃഖഭയഹാരിണി കാ ത്വദന്യാ സർവ്വോപകാരകരണായ സദാർദ്രചിത്താ. സർവ്വമംഗളമാംഗല്യേ ശിവേ സർവ്വാർത്ഥസാധികേ ശരണ്യേ ത്ര്യംബകേ ഗൗരീ നാരായണി നമോസ്തുതേ. ശരണാഗത ദീനാർത്ത പരിത്രാണപരായണേ സർവ്വസ്യാർത്തിഹരേ ദേവീ നാരായണി നമോസ്തുതേ. സർവ്വസ്വരൂപേ സർവ്വേശേ സർവ്വശക്തി സമന്വിതേ ഭയേഭ്യ സ്ത്രാഹിനോദേവി ദുർഗ്ഗേ ദേവി നമോസ്തുതേ. ജ്വാലാ കരാള മത്യുഗ്രം അശേഷാസുരസൂദനം തൃശൂലം പാതു നോ ഭീതേർ ഭദ്രകാളി നമോസ്തുതേ. രോഗാനശേഷാന പഹംസി തുഷ്ടാ രുഷ്ടാ തു കാമാൻ സകലാനഭീഷ്ടാൻ ത്വാമാശ്രിതാനാം ന വിപന്നരാണാം ത്വാമാശ്രിതാ ഹ്യാശ്രയതാം പ്രയാന്തി. സർവ്വബാധാ പ്രശമനം ത്രൈലോകസ്യാഖിലേശ്വരീ ഏവമേവ ത്വയാ കാര്യം അസ്മദ്വൈരി വിനാശനം. 2. കാളി കാളി മഹാകാളി ഭദ്രകാളി നമോസ്തുതേ കുലം ച കുലധർമ്മം ച മാം ച പാലയ പാലയ. 3. മഹൈശ്വര്യപ്രദേ ദേവി ! മഹാത്രിപുരസുന്ദരി ! മഹാവീര്യേ മഹേശീ ! ശ്രീ ഭദ്രകാളി നമോസ്തുതേ! സർവ്വവ്യാധിപ്രശമനി ! സർവ്വമൃത്യുനിവാരിണി! സർവ്വമന്ത്രസ്വരൂപേ ! ശ്രീ ഭദ്രകാളി നമോസ്തുതേ! പുരുഷാർഥപ്രദേ ദേവി ! പുണ്യാപുണ്യഫലപ്രദേ! പരബ്രഹ്മസ്വരൂപേ ! ശ്രീ ഭദ്രകാളി നമോസ്തുതേ! (ഭദ്രകാളി പത്ത്) 4. മഹാകാളി നമസ്തുഭ്യം നമസ്തുഭ്യം സുരേശ്വരി ഭദ്രകാളി നമസ്തുഭ്യം നമസ്തുഭ്യം ദയാനിധേ. 5. ഓം ആയുർദേഹി ധനംദേഹി വിദ്യാംദേഹി മഹേശ്വരീ സമസ്തമഖിലം ദേഹി ദേഹിമേ പരമേശ്വരീ. 6. ഈശ്വരി പരമേശ്വരി ജഗദീശ്വരി മഹേശ്വരി ദേവി ദേവി മഹാഭയങ്കരി ഭദ്രകാളി നമോസ്തുതേ. 7. ലളിതേ സുഭഗേ ദേവി സുഖസൗഭാഗ്യദായിനി അനന്തം ദേഹി സൗഭാഗ്യം മഹ്യം തുഭ്യം നമോനമ: 8. കാത്യായനീ മഹാമായേ ഭവാനീ ഭുവനേശ്വരീ സംസാരസാഗരേ മഗ്നം ദീനം മാം കരുണാമയീ ബ്രഹ്മവിഷ്ണുശിവാരാദ്ധ്യേ പ്രസീദ ജഗദംബികേ മനോഭിലഷിതം ദേവീ വരംദേഹീ നമോസ്തുതേ. 9. അംബികാ അനാദിനിധനാ ആശ്വാരൂഡാ അപരാജിത 10. ‘’‘ദേവി സൂക്തം’‘’ യാ ദേവീ സർവ്വ ഭൂതേഷു ശക്തിരൂപേണ സംസ്ഥിതാ നമഃസ്തസ്യൈ നമഃസ്തസ്യൈ നമഃസ്തസ്യൈ നമോ നമഃ ==എത്തിച്ചേരുവാനുള്ള വഴി == [[എറണാകുളം]] നഗരഹൃദയത്തിൽ നിന്നും ഏതാണ്ട് 15 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്തായാണ് ചോറ്റാനിക്കര ക്ഷേത്രം. കൊച്ചി നഗരപ്രദേശത്തിനോട് ചേർന്നു കിടക്കുന്നതിനാൽ നഗരം സന്ദർശിക്കുന്നവർക്ക് എളുപ്പത്തിൽ ഇവിടെ എത്തിച്ചേരാൻ സാധിക്കും. കൊച്ചി നഗരത്തിൽ നിന്നും ധാരാളം ബസുകൾ ഇവിടേക്ക് സർവീസ് നടത്താറുണ്ട്. [[വൈറ്റില|വൈറ്റിലയിൽ]] നിന്നും 11 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്തിലും, ജില്ലാ ആസ്ഥാനമായ [[കാക്കനാട്]] നിന്ന് 12 കിലോമീറ്റർ അകലെയും ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. തൃപ്പൂണിത്തുറ മെട്രോ സ്റ്റേഷൻ (കൊച്ചി മെട്രോ) ആണ് അടുത്തുള്ള മെട്രോ സ്റ്റേഷൻ. ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ- ചോറ്റാനിക്കര റോഡ് (കുരീക്കാട്). ഇവിടെ [[കോട്ടയം]] വഴിയുള്ള മെമു, പാസഞ്ചർ ട്രെയിനുകൾ മാത്രമേ നിർത്താറുള്ളൂ. ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള പ്രധാന റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ - തൃപ്പൂണിത്തുറ - ആറു കിലോമീറ്റർ അകലെ‌ - ഇവിടെ പ്രധാനപ്പെട്ട പല എക്സ്പ്രസ് ട്രെയിനുകളും നിർത്താറുണ്ട്. ഇതിൽ വേണാട്, പരശുറാം, പാലരുവി, മലബാർ, ഗുരുവായൂർ-മധുര തുടങ്ങിയ പല ട്രെയിനുകളും ഉൾപ്പെടുന്നു. തൃപ്പൂണിതുറ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷന് സമീപത്ത് നിന്ന് ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് ബസ് സർവീസ് ലഭ്യമാണ്. എറണാകുളം നഗരത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനുകളായ [[എറണാകുളം ജങ്ക്ഷൻ തീവണ്ടിനിലയം|എറണാകുളം സൗത്ത്]], [[എറണാകുളം ടൗൺ തീവണ്ടിനിലയം|നോർത്ത്]] റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനുകളുടെ പരിസരത്ത് നിന്നും ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് ബസ് സർവീസ് ലഭ്യമാണ്. ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള വിമാനത്താവളം [[നെടുമ്പാശ്ശേരി|നെടുമ്പാശ്ശേരിയിലുള്ള]] [[കൊച്ചി അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം|കൊച്ചി അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളമാണ്]]. ഏകദേശം 35 കിമി ദൂരം. == അടുത്തുള്ള മറ്റു പ്രധാന ക്ഷേത്രങ്ങൾ == *[[തൃപ്പൂണിത്തുറ ശ്രീപൂർണ്ണത്രയീശ ക്ഷേത്രം]]: ഏതാണ്ട് 6 കി.മി. അകലെ. 20 മിനിറ്റ് യാത്ര. *[[എറണാകുളം ശിവക്ഷേത്രം]]: 15 കി.മി. അകലെ. ഏതാണ്ട് 47 മിനിറ്റ് യാത്ര. *[[തിരുവൈരാണിക്കുളം മഹാദേവക്ഷേത്രം|തിരുവൈരാണിക്കുളം മഹാദേവക്ഷേത്രത്തിൽ]] നിന്നും ചോറ്റാനിക്കരയിലേക്ക് 31 കി.മി. ദൂരം *[[കൊടുങ്ങല്ലൂർ ശ്രീ കുരുംബഭഗവതി ക്ഷേത്രം|കൊടുങ്ങല്ലൂരിൽ നിന്ന്]] ചോറ്റാനിക്കരയിലേക്ക് ഏതാണ്ട് 46 കി.മി. (NH 66 വഴി) *[[ഗുരുവായൂർ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം|ഗുരുവായൂരിൽ]] നിന്നും ചോറ്റാനിക്കരലേക്ക് 94 കി.മി. (NH 66 വഴി) ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== {{commonscat|Chottanikkara Temple}} [http://www.chottanikkarabhagavathy.org ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വെബ്‌സൈറ്റ്] ==അവലംബം== {{Reflist}} {{Famous Hindu temples in Kerala}} {{എറണാകുളം ജില്ല}} [[വർഗ്ഗം:എറണാകുളം ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഭഗവതി ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:നൂറ്റെട്ട് ദുർഗ്ഗാക്ഷേത്രങ്ങൾ]] {{Hindu-temple-stub}} shngvmnv2qxs2oom8c1q7arzqhh41oc 4666410 4666409 2026-09-12T15:29:16Z ~2026-48203-56 222590 /* ഭഗവതി വധിച്ച യക്ഷിയും, രണ്ടാം അഭിഷേകവും */ 4666410 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Chottanikkara Temple}} {{Infobox temple | name = ചോറ്റാനിക്കര ഭഗവതിക്ഷേത്രം | image = Chottanikkara Temple.jpg | alt = | caption = ചോറ്റാനിക്കര ക്ഷേത്രം | map_type = India Kerala | map_caption = Location in Kerala | coordinates = {{coord|9.933|N|76.391|E|type:landmark_region:IN|display=inline,title}} | other_names = | native_name = ചോറ്റാനിക്കര ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം | country = [[ഇന്ത്യ]] | state = [[കേരളം]] | district =[[എറണാകുളം ജില്ല|എറണാകുളം]] | location = [[ചോറ്റാനിക്കര]] | elevation_m = | deity = ഭഗവതി ആദിപരാശക്തി, ഭദ്രകാളി ([[മഹാസരസ്വതി]], [[മഹാലക്ഷ്മി]], [[ഭദ്രകാളി കീഴ്ക്കാവിൽ ]], [[ദുർഗ്ഗ]], | primary_deity_Goddess = ആദിപരാശക്തി (ലക്ഷ്മീനാരായണൻ), കീഴക്കാവ് ഭദ്രകാളി | utsava_deity_God = | utsava_deity_Goddess= | Direction_posture =കിഴക്ക് (മേൽക്കാവ്), പടിഞ്ഞാറ് (കീഴ്ക്കാവ്) | Pushakarani = | Vimanam = | Poets = | Prathyaksham = കണ്ണപ്പൻ, [[വില്വമംഗലം സ്വാമിയാർ]] | festivals = [[മകം (നക്ഷത്രം)|മകം]]-[[പൂരം (നക്ഷത്രം)|പൂരം]] തൊഴലുകൾ, [[നവരാത്രി]], [[തൃക്കാർത്തിക]] | architecture = | temple_quantity = | monument_quantity= | inscriptions = | creator = | website = |temple_board=[[കൊച്ചിൻ ദേവസ്വം ബോർഡ്]]}} [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[എറണാകുളം ജില്ല|എറണാകുളം ജില്ലയിൽ]] [[കണയന്നൂർ താലൂക്ക്|കണയന്നൂർ താലൂക്കിൽ]] [[ചോറ്റാനിക്കര|ചോറ്റാനിക്കരയിലുള്ള]] പ്രസിദ്ധമായ ഒരു തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രമാണ് '''ചോറ്റാനിക്കര ശ്രീ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം'''<ref>https://www.keralatourism.org/temples/ernakulam/chottanikkara</ref>. കേരളത്തിന്റെ വ്യാവസായിക തലസ്ഥാനമായ [[കൊച്ചി]] നഗരത്തോട് ചേർന്ന്, [[തൃപ്പൂണിത്തുറ]] പട്ടണത്തിൽ നിന്ന് ആറു കിലോമീറ്റർ അകലെ ചോറ്റാനിക്കരയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഈ മഹാക്ഷേത്രം, കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു ഭഗവതി ക്ഷേത്രമാണ്. എറണാകുളം നഗരത്തിന് സമീപം ആയതിനാൽ നഗരം സന്ദർശിക്കുന്നവർക്ക് ഇവിടെ എത്തിച്ചേരാൻ എളുപ്പമാണ് എന്നൊരു സൗകര്യവുമുണ്ട്. ജഗദീശ്വരിയായ [[പരാശക്തി|ആദിപരാശക്തിയാണ്]] ചോറ്റാനിക്കര ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠ. 'ചോറ്റാനിക്കര അമ്മ' എന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന ഈ ഭഗവതിയെ [[മഹാവിഷ്ണു|മഹാവിഷ്ണുവിനോടൊപ്പം]] ലക്ഷ്‌മീനാരായണ സങ്കല്പത്തിലാണ് പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിക്കുന്നത്. പ്രധാന ക്ഷേത്രത്തിന് താഴെ '''കീഴ്ക്കാവ്''' എന്നറിയപ്പെടുന്ന മറ്റൊരു [[ഭദ്രകാളി]] ക്ഷേത്രമുണ്ട്. ഭഗവതിയ്ക്കും മഹാവിഷ്ണുവിനും ഭദ്രകാളിയ്ക്കും തുല്യപ്രാധാന്യമുള്ളതിനാലാണ് "അമ്മേ നാരായണാ, ദേവീ നാരായണാ, ലക്ഷ്മീ നാരായണാ, ഭദ്രേ നാരായണാ" എന്നീ തിരുനാമങ്ങൾ ഇവിടെ പ്രസിദ്ധമായത്. ഉപദേവനായ ധർമ്മശാസ്താവിന് ([[അയ്യപ്പൻ|അയ്യപ്പൻ)]] ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ പ്രത്യേക പ്രാധാന്യമുണ്ട്. പ്രഭാതത്തിൽ [[മഹാസരസ്വതി]]യായാണ് ദേവി ദർശനം നൽകുക. ഈ സമയത്ത് ഭഗവതിയെ വെളുത്ത വസ്ത്രം ചാർത്തി അലങ്കരിക്കുന്നു. നട തുറക്കുന്നത് മുതൽ പന്തീരടി പൂജവരെയുള്ള സമയത്ത് ([[കൊല്ലൂർ മൂകാംബികാക്ഷേത്രം|കൊല്ലൂർ മൂകാംബിക]]) ദേവിയുടെ സാന്നിധ്യം ചോറ്റാനിക്കരയിൽ ഉണ്ടെന്നാണ് വിശ്വാസം. ഉച്ചപൂജയുടെ സമയത്ത് ഐശ്വര്യദായിനിയായ [[മഹാലക്ഷ്മി|മഹാലക്ഷ്മിയായി അമ്മ സാന്നിധ്യം അരുളുന്നു]] സന്ധ്യയ്ക്ക് ദീപാരാധന മുതൽ അത്താഴ പൂജവരെ ഭഗവതിയെ [[ദുർഗ്ഗ|ദുർഗ്ഗാപരമേശ്വരിയായി]] സങ്കല്പിക്കുന്നു. കീഴ്ക്കാവിൽ ഉഗ്രമായ [[ഭദ്രകാളി]] ഭാവത്തിലും അമ്മയെ ആരാധിക്കുന്നു. മാനസികരോഗങ്ങളും തീരാത്ത വ്യാധികളും ചോറ്റാനിക്കരയമ്മ പരിഹരിയ്ക്കും എന്നാണ് വിശ്വാസം. തന്മൂലം ദുരിതം അനുഭവിക്കുന്ന നിരവധി ഭക്തർ ഇവിടെ ഭജനം പാർക്കാൻ എത്താറുണ്ട്. 41 ദിവസം ഭഗവതിയെ ഭജിച്ചാൽ ഏത് മഹാരോഗവും മാറുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. കേരളത്തിലെ [[നൂറ്റെട്ട് ദുർഗ്ഗാക്ഷേത്രങ്ങൾ|നൂറ്റെട്ട് ദുർഗ്ഗാക്ഷേത്രങ്ങളിൽ]] ഉൾപ്പെട്ടതാണ് ചോറ്റാനിക്കര ക്ഷേത്രം. ഭഗവതിയുടെ അനുഗ്രഹം തേടി ദൂരസ്ഥലങ്ങളിൽ നിന്നു പോലും ആളുകൾ ഇവിടേയ്ക്ക് എത്താറുണ്ട്. <ref>https://www.thekeralatemples.com/knowmore/108_durga_temples.htm</ref>[[ശബരിമല ധർമ്മശാസ്താക്ഷേത്രം|ശബരിമലയും]] [[ഗുരുവായൂർ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം|ഗുരുവായൂരും]] [[ആറ്റുകാൽ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം|ആറ്റുകാലും]] [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ ശ്രീ കുരുംബഭഗവതി ക്ഷേത്രം|കൊടുങ്ങല്ലൂരും]] കഴിഞ്ഞാൽ ഏറ്റവുമധികം ഭക്തർ ദർശനത്തിനെത്തുന്ന കേരളത്തിലെ ക്ഷേത്രവും ചോറ്റാനിക്കരയാണ്.<ref>{{Cite web |url=https://www.eastcoastdaily.com/2019/06/11/chottanikkara-bagawathi-temple.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2022-04-20 |archive-date=2021-03-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210307053252/https://www.eastcoastdaily.com/2019/06/11/chottanikkara-bagawathi-temple.html |url-status=dead }}</ref>{{cn}} ചോറ്റാനിക്കരയിൽ മേൽക്കാവ്, കീഴ്ക്കാവ് എന്നിങ്ങനെ രണ്ട് ക്ഷേത്രങ്ങളുണ്ട് മേൽക്കാവാണ് പ്രധാന ക്ഷേത്രം. ആദിപരാശക്തിയുടെ ഉഗ്രഭാവമായ ഭദ്രകാളിയാണ് കീഴ്ക്കാവിലെ പ്രതിഷ്ഠ. ഇവിടെയാണ് പ്രസിദ്ധമായ "ഗുരുതി പൂജ" നടക്കുന്നത്. കീഴ്ക്കാവിലേക്ക് പോകാനായി മേൽക്കാവിൽ നിന്ന് അനേകം പടികളുള്ള വഴിയുണ്ട്. [[ബ്രഹ്മാവ്]], ശിവൻ, [[ഗണപതി]], [[സുബ്രഹ്മണ്യൻ]], [[ധർമ്മശാസ്താവ്]], [[ഹനുമാൻ]], [[ജ്യേഷ്ഠ|ജ്യേഷ്ഠാഭഗവതി]], [[നാഗദൈവങ്ങൾ]], [[ബ്രഹ്മരക്ഷസ്സ്]] എന്നിവരാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ ഉപദേവതകൾ. ദേവിയുടെ അംഗരക്ഷകന്റെ ഭാവമാണത്രെ ഇവിടുത്തെ ശാസ്താവിന്. ശബരിമല തീർത്ഥാടകർ ധാരാളമായി ഇവിടം സന്ദർശിക്കുന്നു. [[കുംഭം|കുംഭമാസത്തിൽ]] [[രോഹിണി (നക്ഷത്രം)|രോഹിണി നാളിൽ]] കൊടിയേറി [[ഉത്രം]] നാളിൽ ആറാട്ടോടെ സമാപിക്കുന്ന ഒമ്പത് ദിവസത്തെ ഉത്സവവും ഇതിനിടയിൽ വരുന്ന [[മകം (നക്ഷത്രം)|മകം]], [[പൂരം (നക്ഷത്രം)|പൂരം]] തൊഴലുകളുമാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷങ്ങൾ. [[കന്നി|കന്നിമാസത്തിലെ]] [[നവരാത്രി]], [[വിദ്യാരംഭം]], [[വൃശ്ചികം|വൃശ്ചികമാസത്തിലെ]] [[തൃക്കാർത്തിക]], [[ദീപാവലി|ദീപാവലി]], [[മഹാശിവരാത്രി]] എന്നിവയും വിശേഷമാണ്. [[കൊച്ചിൻ ദേവസ്വം ബോർഡ്|കൊച്ചിൻ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ]] കീഴിലാണ് ഈ ക്ഷേത്രം. ==ഐതിഹ്യം== === സ്ഥലനാമം === വിദ്യാസമ്പന്നരുടെ നാടായ കേരളത്തിൽ, വിദ്യാ ഭഗവതിയായ മഹാസരസ്വതിയ്ക്ക് ഒരു ക്ഷേത്രം പോലുമില്ലെന്നതിൽ അത്യധികം ദുഃഖിച്ച, [[അദ്വൈതം|അദ്വൈത സിദ്ധാന്തത്തിന്റെ]] മുഖ്യപ്രയോക്താവായിരുന്ന [[ശങ്കരാചാര്യർ|ആദിശങ്കരാചാര്യർ]], ദേവീപ്രീതിയ്ക്കായി മൈസൂർ ചാമുണ്ഡേശ്വരി ക്ഷേത്രത്തിൽ പോയി തപസ്സിരുന്നു. ശങ്കരൻ്റെ ഭക്തിയിൽ പ്രസാദിച്ച ജഗദംബ അദ്ദേഹത്തിന് മുന്നിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുകയും കേരളത്തിലേക്ക് വരാൻ സമ്മതിക്കുകയും ചെയ്തു. പക്ഷേ, ഒരിയ്ക്കലും തിരിഞ്ഞുനോക്കരുതെന്നും അപ്പോൾ താൻ അപ്രത്യക്ഷയാകുമെന്നും ഭഗവതി ഒരു നിബന്ധന വെച്ചു. അവർ ബഹുദൂരം സഞ്ചരിച്ചു. കൊല്ലൂർ എന്ന സ്ഥലത്തെത്തിയപ്പോൾ പെട്ടന്ന് ദേവിയുടെ കാൽച്ചിലമ്പൊലി കേൾക്കാതായി. നിബന്ധന മറന്ന് ആചാര്യർ തിരിഞ്ഞു നോക്കിയപ്പോൾ ഭഗവതി അവിടെ കുടിയിരുന്നതായി കണ്ടു. അതാണ് പ്രസിദ്ധമായ [[കൊല്ലൂർ മൂകാംബികാക്ഷേത്രം]]. നിബന്ധന ലംഘിച്ചതിനാൽ തനിക്ക് കൂടെ വരാൻ കഴിയില്ലെന്നും കൊല്ലൂരിൽ തന്നെ കുടികൊള്ളുകയാണെന്നും ഭഗവതി അറിയിച്ചു. ഏറെ വിഷമിച്ച ശങ്കരാചാര്യർ ഭഗവതിയുടെ പാദങ്ങളിൽ വീണ് മാപ്പിരന്നു. ശങ്കരൻ്റെ ഭക്തിയിൽ അലിഞ്ഞ ദേവി കേരളത്തിലെ ചോറ്റാനിക്കര ക്ഷേത്രത്തിൽ രാവിലെ നടതുറക്കുമ്പോൾ തന്റെ സാന്നിധ്യം ഉണ്ടാകുമെന്നും അവിടെ നിർമ്മാല്യവും ഉഷഃപൂജയും കഴിഞ്ഞേ കൊല്ലൂരിൽ എത്തുകയുള്ളൂവെന്നും ചോറ്റാനിക്കരയിൽ വന്ന് തന്നെ ദർശിക്കുന്ന ഭക്തരുടെ സർവ്വാഭീഷ്ടങ്ങളും നിറവേറുമെന്നും ഭഗവതി അനുഗ്രഹിച്ചു. ഈ ഐതിഹ്യപ്രകാരം ഇന്നും കൊല്ലൂർ മൂകാംബികാ ക്ഷേത്രത്തിൽ രാവിലെ അഞ്ചുമണിയ്ക്കാണ് നട തുറക്കുന്നത്. ചോറ്റാനിക്കരയിൽ നാലുമണിയ്ക്ക് നട തുറന്ന് നിർമ്മാല്യവും ഉഷഃപൂജയും കഴിഞ്ഞാണ് ഇത് നടക്കുന്നത്. അങ്ങനെ ശങ്കരാചാര്യർ മൂകാംബികയുടെ ജ്യോതി ആനയിച്ചു കൊണ്ടുവന്ന സ്ഥലം എന്ന അർത്ഥത്തിൽ ''ജ്യോതിയാനയിച്ചകര'' എന്ന് സ്ഥലത്തിന് പേരുവന്നു. പിന്നീട് അത് ലോപിച്ചാണ് ചോറ്റാനിക്കരയായത് എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. === ക്ഷേത്രസ്ഥാപനം === ഇന്ന് ക്ഷേത്രം ഇരിയ്ക്കുന്ന സ്ഥലം പണ്ട് കൊടുംകാടായിരുന്നു. [[ആദിവാസി]]കളായ [[മലയരയൻ|മലയരയന്മാർ]] അവിടെ താമസിച്ചിരുന്നു. മൃഗങ്ങളെ വേട്ടയാടിയും കായ്കനികൾ പറിച്ചും ജീവിതവൃത്തി കഴിച്ചിരുന്ന അവർ തങ്ങളുടേതായ രീതിയിൽ പരാശക്തിയെ ആരാധിച്ചുവന്നിരുന്നു. അവരുടെ നേതാവായ കണ്ണപ്പൻ എന്നയാൾക്ക് അടുത്തുള്ള ഗ്രാമങ്ങളിൽ പോയി പശുക്കളെ മോഷ്ടിച്ചു കൊണ്ടുവരുന്ന പതിവുണ്ടായിരുന്നു. മാത്രമല്ല, അവയിൽ ഏറ്റവും ലക്ഷണമൊത്ത ഒന്നിനെ അയാൾ കാളിയ്ക്ക് ബലികൊടുക്കുകയും അതിന്റെ മാംസം അനുചരന്മാർക്ക് വീതിച്ചു കൊടുക്കുകയും ചെയ്യും. കണ്ണപ്പന്റെ ഭാര്യ വളരെ മുമ്പേ മരണപ്പെട്ടു. അയാൾക്ക് ഈ ഭൂമിയിൽ സ്വന്തമെന്ന് പറയാൻ ഒരു മകൾ മാത്രമേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. അവളെ അയാൾ പ്രാണനായി കരുതി. അച്ഛൻ്റെ പ്രവൃത്തിയെ മനസ്സുകൊണ്ട് എതിർത്തിരുന്നെങ്കിലും ഉഗ്രപ്രതാപിയായ അച്ഛനോട് അതിനെപ്പറ്റി പറയാൻ അവൾക്ക് ധൈര്യമുണ്ടായിരുന്നില്ല. ഒരു ദിവസം അതിവിശിഷ്ടയായ ഒരു പശു ഇവരുടെ കുടിലിലേയ്ക്ക് എത്തിച്ചേർന്നു. നല്ലവളായ കണ്ണപ്പന്റെ മകൾ, അതിനെ സ്വന്തമാക്കി വളർത്താൻ തുടങ്ങി. പതിയെ കണ്ണപ്പനും അതിനോട് സ്നേഹം കാണിച്ചു തുടങ്ങി. കാലം കടന്നുപോയപ്പോൾ കണ്ണപ്പന് നാട്ടിൽ പശുക്കളെ കിട്ടാതായിത്തുടങ്ങി. ഗത്യന്തരമില്ലാതെ അയാൾ തന്റെ മകൾ വളർത്തുന്ന പശുവിനെത്തന്നെ കാളിയ്ക്ക് ബലികൊടുക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു. ഇതറിഞ്ഞ കണ്ണപ്പൻ്റെ മകൾ ഓടിവന്ന് ആ പശുവിന് പകരം തന്നെ ബലികൊടുത്താൽ മതിയെന്ന് കരഞ്ഞപേക്ഷിച്ചു. ആ വാക്കുകൾ കണ്ണപ്പൻ്റെ മനസ്സിനെ മാറ്റിമറിച്ചു. അതോടെ അയാൾ മൃഗബലി നിർത്താൻ തീരുമാനിച്ചു. പിന്നീടുള്ള കാലം അയാൾ കായ്കനികൾ തേടലും പശുവിനെ വളർത്തലുമായി കഴിഞ്ഞു. പക്ഷേ, പൂർവകർമ്മത്തിന്റെ ഫലമെന്നോണം ഒരുനാൾ അയാളുടെ മകൾ അകാലചരമം പ്രാപിച്ചു. ഈ സംഭവം അയാളെ ഏറെ വേദനിപ്പിച്ചെങ്കിലും മകളുടെ പശുവിനെ പരിപാലിച്ച് അയാൾ ശിഷ്ടകാലം ചെലവഴിച്ചു. അങ്ങനെയിരിയ്ക്കേ ഒരു ദിവസം രാത്രി കണ്ണപ്പൻ അതിവിചിത്രമായ ഒരു സ്വപ്നം കാണാനിടയായി. തന്റെ തൊഴുത്തിൽ പശു ഒരു കല്ലായിക്കിടക്കുന്നു. അടുത്തുതന്നെ മറ്റൊരു കല്ലുമുണ്ട്. അവയ്ക്കടുത്തായി ഒരു ദിവ്യസന്ന്യാസി നാമജപങ്ങളോടെ നിൽക്കുന്നു. പിറ്റേന്ന് രാവിലെ വന്നുനോക്കുമ്പോൾ സ്വപ്നം യാഥാർത്ഥ്യമായതായി കണ്ടു. കാര്യം മനസ്സിലാകാതെ കണ്ണപ്പൻ നിലവിളിച്ചു. അപ്പോൾ അവിടെ വന്ന ദിവ്യസന്ന്യാസി കണ്ണപ്പനോട് ഇപ്രകാരം പറഞ്ഞു: {{quote|കണ്ണപ്പാ, നീയൊരു പുണ്യാത്മാവാണ്. മഹാലക്ഷ്മിയാണ് ഇത്രയും കാലം നിന്നോടൊപ്പം പശുവായി കഴിഞ്ഞത്. അടുത്ത് കാണുന്ന ശില സാക്ഷാൽ മഹാവിഷ്ണുവാണ്. നിത്യവും നീ ഇവിടെ ആരാധന നടത്തുക. കാലാന്തരത്തിൽ, ഇവിടെ ഒരു മഹാക്ഷേത്രം ഉയർന്നുവരും. അന്ന് നിന്റെ ഈ ജന്മത്തിലെ പുണ്യം കാരണം വീണ്ടും ഇവിടെ വരാനിടയാകും.}} ഇത്രയും പറഞ്ഞ് അദ്ദേഹം അപ്രത്യക്ഷനായി. അത് സാക്ഷാൽ [[വേദവ്യാസൻ|വേദവ്യാസൻ്റെ]] അച്ഛനും ഹോരാശാസ്ത്രത്തിന്റെ പിതാവുമായ [[പരാശരൻ|പരാശരഋഷി]]യാണെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. പിറ്റേന്ന് കണ്ണപ്പൻ തൻ്റെ കൂട്ടാളികളോടൊപ്പം തൊഴുത്ത് വൃത്തിയാക്കുകയും ആരാധന തുടങ്ങുകയും ചെയ്തു. പിന്നീടുള്ള കാലം മുഴുവൻ അവർ ഭക്തിപുരഃസരം പൂജകൾ നടത്തിപ്പോന്നു. ഒടുവിൽ അവരുടെ ഭക്തിയിൽ സംപ്രീതരായ ലക്ഷ്മീനാരായണന്മാർ അവർക്ക് ദർശനം നൽകുകയും കാലാന്തരത്തിൽ അവിടെ തങ്ങളുടെ ഒരു മഹാക്ഷേത്രം ഉയർന്നു വരുമെന്ന് അരുൾ ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. കണ്ണപ്പൻ്റെയും കൂട്ടരുടെയും കാലശേഷം അവർ പൂജിച്ചിരുന്ന ലക്ഷ്മീനാരായണ ചൈതന്യം ആരുടെയും ശ്രദ്ധയിൽ പെടാതെ കാടുപിടിച്ചുകിടന്നു. വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം ഇവിടെ പുല്ലുചെത്താനായി വന്ന ഒരു പുലയസ്ത്രീ അവരുടെ അരിവാളിന് മൂർച്ഛ കൂട്ടാനായി അടുത്തുള്ള കല്ലിൽ ഉരച്ചു നോക്കിയപ്പോൾ അതിൽ നിന്ന് രക്തം ഒഴുകുന്നത് കണ്ട് ഭയപ്പെട്ട് അവിടുത്തെ നാട്ടുപ്രമാണിയും താന്ത്രികാചാര്യനുമായിരുന്ന എടാട്ട് നമ്പൂതിരിയെ വിവരം അറിയിച്ചു. അദ്ദേഹം പ്രശ്നം വച്ച് നോക്കിയപ്പോൾ വർഷങ്ങൾക്കു മുമ്പ് കണ്ണപ്പനും കൂട്ടരും പൂജിച്ചിരുന്ന അതേ ലക്ഷ്മീനാരായണ ശിലകൾ തന്നെയാണ് അവയെന്ന് കണ്ടെത്തി. നമ്പൂതിരി ഉടനെത്തന്നെ ചിരട്ടയിൽ നിവേദ്യം സമർപ്പിച്ചു. ഇതുമൂലം ഇന്നും രാവിലത്തെ നിവേദ്യം ചിരട്ടയിലാണ് നൽകുന്നത്. അങ്ങനെ പഞ്ചപ്രാകാരങ്ങളോടുകൂടിയ ഒരു മഹാക്ഷേത്രം അവിടെ ഉയർന്നുവന്നു. ഒമ്പത് ഇല്ലക്കാർ സംയുക്തമായി അതിന്റെ നടത്തിപ്പ് ഏറ്റെടുത്തു. എടാട്ട് നമ്പൂതിരിയായിരുന്നു ശാന്തിക്കാരൻ. ഈ ക്ഷേത്രമാണ് ഇന്നത്തെ പ്രസിദ്ധമായ ചോറ്റാനിക്കര ഭഗവതിക്ഷേത്രം. ഇന്ന് ചോറ്റാനിക്കരയമ്മയുടെ ശ്രീകോവിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന സ്ഥലമായിരുന്നു കണ്ണപ്പന്റെ കുടിൽ നിന്നിരുന്ന സ്ഥലം. കണ്ണപ്പന്റെ തൊഴുത്ത് നിന്നിരുന്ന സ്ഥലമാണ് നാലമ്പലത്തിനുപുറത്ത് തെക്കുഭാഗത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന [[പവിഴമല്ലി]]ത്തറ. ആദ്യമായി ദേവി കുടികൊണ്ട ഭാഗമായതിനാൽ ഇവിടം ഇന്ന് '''ശ്രീമൂലസ്ഥാനം''' എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. ഇവിടെ കുടികൊണ്ട വിഗ്രഹങ്ങൾ കാലാന്തരത്തിൽ വടക്കോട്ട് മാറുകയായിരുന്നുവെന്നാണ് കഥ. കണ്ണപ്പന്റെ ഗുരുതിത്തറയായിരുന്നു ഇന്നത്തെ കീഴ്ക്കാവ് ക്ഷേത്രം. ഇവിടെ ഗുരുതിപൂജ നടത്തുന്നത് ഈയൊരു സങ്കല്പം കൂടി വച്ചാണ് === ഭഗവതി വധിച്ച യക്ഷിയും, രണ്ടാം അഭിഷേകവും === ചോറ്റാനിക്കരയ്ക്കടുത്തുള്ള കണ്ടാരപ്പള്ളി ഇല്ലത്തെ കാരണവരായിരുന്നു ഗുപ്തൻ നമ്പൂതിരി. വേദപണ്ഡിതനും മഹാമാന്ത്രികനുമായിരുന്നെങ്കിലും കടുത്ത സ്ത്രീലംബടനായിരുന്നു അദ്ദേഹം. ഒരു [[കഥകളി|കഥകളിഭ്രാന്തൻ]] കൂടിയായിരുന്ന ഗുപ്തൻ നമ്പൂതിരി ഒരു ദിവസം വൈകീട്ട് അടുത്തുള്ള [[തൃപ്പൂണിത്തുറ]]യിൽ കഥകളി കാണാൻ പോകുകയായിരുന്നു. അന്ന് ഇന്നത്തേപ്പോലെ റോഡുകളൊന്നുമുണ്ടായിരുന്നില്ല. അത്യന്തം ദുർഘടം പിടിച്ച വഴികളിലൂടെയാണ് പോകേണ്ടിയിരുന്നത്. അതിനാൽ, ചൂട്ട് കത്തിച്ചാണ് അദ്ദേഹം പുറപ്പെട്ടത്. പോകുന്ന വഴിയിൽ ഗുരുനാഥനായ കോശാപ്പിള്ളി നമ്പൂതിരിപ്പാടിനെ കണ്ട് [[ദേവീമാഹാത്മ്യം]] കൊടുക്കാനുമുണ്ടായിരുന്നു. അതിനാൽ, അദ്ദേഹത്തിന് തിരക്കിട്ട് പുറപ്പെടേണ്ടിവന്നു. അന്ന് [[പൗർണ്ണമി|പൗർണ്ണമിയായിരുന്നു]]. നടന്ന് ക്ഷീണം തോന്നിയ അദ്ദേഹം ഒരു [[പാല]]മരം കണ്ടപ്പോൾ അതിന്റെ ചുവട്ടിൽ വിശ്രമിയ്ക്കാനും [[വെറ്റില]] മുറുക്കാനും തീരുമാനിച്ചു. പെട്ടെന്ന് എവിടെനിന്നോ പാലപ്പൂവിന്റെ മണം ഒഴുകിവരാൻ തുടങ്ങി. തൊട്ടുപിന്നാലെ, അതീവസുന്ദരിയായ ഒരു സ്ത്രീ തന്റെ മുന്നിൽ വന്നുനിൽക്കുന്നതായി ഗുപ്തൻ നമ്പൂതിരിയ്ക്ക് തോന്നുകയും ചെയ്തു. മുമ്പിൽ വന്ന സ്ത്രീ താൻ വൈന്തലക്കോട്ട് വാരിയത്തെ കാമാക്ഷി വാരസ്യാരാണെന്ന് സ്വയം പരിചയപ്പെടുത്തി. പിന്നീട് ഇരുവരുമൊന്നിച്ച് പല വർത്തമാനങ്ങളും പറഞ്ഞ് ഒരുപാട് ദൂരം നടന്നു. അങ്ങനെ ഗുപ്തൻ നമ്പൂതിരിയും കാമാക്ഷി വാരസ്യാരും നടന്നുനടന്ന് കോശാപ്പിള്ളി മനയുടെ മുന്നിലെത്തി. മഹാമാന്ത്രികനായ കോശാപ്പിള്ളി നമ്പൂതിരി ശിഷ്യന്റെ വരവും കാത്ത് പൂമുഖത്തുണ്ടായിരുന്നു. ഗുപ്തൻ നമ്പൂതിരി ഉടനെത്തന്നെ അകത്തുപോയി ഗുരുനാഥനെ വണങ്ങി കൈവശമുണ്ടായിരുന്ന ദേവീമാഹാത്മ്യം അദ്ദേഹത്തിന് സമ്മാനിച്ചു. ഗ്രന്ഥം കൊടുത്തതിന് പിന്നാലെ കോശാപ്പിള്ളി നമ്പൂതിരി ശിഷ്യനോട് ഒരു കാര്യം പറഞ്ഞു: വാരസ്യാരുടെ വേഷത്തിൽ നിൻ്റെ കൂടെ വന്നിരിയ്ക്കുന്നത് ഒരു [[യക്ഷി]]യാണ്! ദേവീമാഹാത്മ്യഗ്രന്ഥം നിൻ്റെ കൈവശം ഉണ്ടായിരുന്നതിനാലാണ് ഇത്രയും നേരം യക്ഷിയുടെ ഉപദ്രവമില്ലാതിരുന്നത്. എന്നെ തൊട്ടുകൊണ്ട് നോക്കു. അങ്ങനെ ചെയ്തതും യക്ഷിയുടെ ഭീകരരൂപം ഗുപ്തൻ നമ്പൂതിരി കണ്ടു. ഏറെ ഭയപ്പെട്ട അദ്ദേഹം ഗുരുവിന്റെ കാലിൽ വീണ് കരഞ്ഞു. കോശാപ്പിള്ളി നമ്പൂതിരി തന്റെ കൈവശമുള്ള പന്ത്രണ്ട് മാന്ത്രികക്കല്ലുകൾ ശിഷ്യന് നൽകിയിട്ട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു: {{quote|നേരേ ചോറ്റാനിക്കരയിലേക്ക് പോകൂ. അമ്മയുടെ പടിവാതിൽക്കൽ എത്തിയാൽ നീ സുരക്ഷിതനാണ്. യക്ഷി നിൻ്റെ തൊട്ടുപുറകെ എത്തിയാൽ ഇതിൽ ഒരു കല്ലെടുത്ത് പുറകോട്ട് എറിയുക. അവിടെ അവൾ ഒരു തടസ്സം നേരിടും.}} ഗുപ്തൻ ചോറ്റാനിക്കര ക്ഷേത്രത്തിലേയ്ക്ക് ഓടാൻ തുടങ്ങി. പിന്നാലെ യക്ഷിയുമുണ്ട്. കല്ലുകൾ പന്ത്രണ്ടും ചോറ്റാനിക്കരയെത്തും മുമ്പേ തീർന്നു. യക്ഷി തന്നെ ഭക്ഷിയ്ക്കുമെന്ന് തോന്നിച്ച ഗുപ്തൻ വഴിയിൽ കണ്ട മറ്റൊരു മാന്ത്രികനായ പള്ളിപ്പുറത്ത് നമ്പൂതിരിയോട് കാര്യം പറഞ്ഞു. മനസ്സലിഞ്ഞ പള്ളിപ്പുറത്ത് നമ്പൂതിരി, തന്റെ കയ്യിലുള്ള ഈറൻ തോർത്ത് ഗുപ്തന് നൽകിയിട്ട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു:{{quote| ഇതാ, ഇത് വീശിക്കൊണ്ട് അമ്പലത്തിലേക്ക് പോയ്ക്കൊള്ളു. അവൾ അടുത്ത് വരില്ല. അമ്പലത്തിൽ എത്തിയാൽ തോർത്ത് വെളിയിലേക്ക് എറിയണം. വിഴുപ്പ് തോർത്തുമായി ക്ഷേത്രത്തിൽ കയറുന്നത് ശരിയല്ല.}} ഓട്ടം തുടർന്ന ഗുപ്തൻ താമസിയാതെ ചോറ്റാനിക്കര ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തെക്കേ നടയിലെത്തി. സമയം ഏഴരവെളുപ്പ് കഴിഞ്ഞിരുന്നതിനാൽ, ക്ഷേത്രനട തുറന്നിരുന്നു. നിർമ്മാല്യവും അഭിഷേകവും മലർ നിവേദ്യവും കഴിഞ്ഞ സമയമായിരുന്നു അത്. കൈവശമുള്ള വിഴുപ്പുതോർത്ത് പുറത്തേയ്ക്കെറിഞ്ഞ് ക്ഷേത്രത്തിലേയ്ക്ക് കടക്കാൻ നോക്കിയ ഗുപ്തനെ യക്ഷി പിടിച്ചുവലിയ്ക്കാൻ തുടങ്ങി. അപ്പോൾ, ശ്രീലകത്തുനിന്ന് ഭദ്രകാളിയുടെ രൂപത്തിൽ ഇറങ്ങിവന്ന ചോറ്റാനിക്കരയമ്മ തന്റെ പള്ളിവാളെടുത്ത് യക്ഷിയുടെ തലവെട്ടി തെക്കേക്കുളത്തിലെറിഞ്ഞു. ആ കുളം ഇന്നും 'രക്തക്കുളം' എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ദേവിയുടെ ഉടയാടയിൽ ചോരപ്പാടുകൾ കണ്ട അന്നത്തെ മേൽശാന്തി, അയനിക്കാട്ട് നരസിംഹൻ നമ്പൂതിരി, ഉടയാട മാറ്റി വീണ്ടും അഭിഷേകം നടത്തി. ഇതിന്റെ സ്മരണയ്ക്ക് ഇന്നും ചോറ്റാനിക്കരയിൽ രാവിലെ അഭിഷേകവും നിവേദ്യവും കഴിഞ്ഞ് വീണ്ടും അഭിഷേകം നടത്തുന്നു. ദേവിയുടെ കൈകൊണ്ട് മോക്ഷം കിട്ടിയ യക്ഷിയെ അടുത്തുള്ള കണയന്നൂർ മഹാദേവക്ഷേത്രത്തിൽ കുടിയിരുത്തി. === വില്വമംഗലം സ്വാമിയാരും മകം തൊഴലും കീഴ്ക്കാവിലമ്മയും === ചോറ്റാനിക്കര ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ആട്ടവിശേഷമാണ് കുംഭമാസത്തിലെ മകം നക്ഷത്രവും പൗർണ്ണമിയും കൂടിയ ദിവസം നടക്കുന്ന 'മകം തൊഴൽ'. ഈ ചടങ്ങ് തുടങ്ങാൻ കാരണമായ ഒരു കഥയുണ്ട്. ഇതേ കഥ തന്നെയാണ് ക്ഷേത്രത്തിന്റെ കിഴക്കുഭാഗത്ത് താഴ്ചയിൽ കാണപ്പെടുന്ന കീഴ്ക്കാവ് ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഉദ്ഭവത്തിനും കാരണം. അതിങ്ങനെയാണ്: ഒരിയ്ക്കൽ, പരമഭാഗവതനായ [[വില്വമംഗലം സ്വാമിയാർ]] ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രതിഷ്ഠയുടെ മാഹാത്മ്യം കേട്ടറിഞ്ഞ് ഇവിടെ വരാനിടയായി. കുംഭമാസത്തിൽ മകം നക്ഷത്രവും പൗർണ്ണമിയും കൂടിയ ദിവസമാണ് അദ്ദേഹം ചോറ്റാനിക്കരയിൽ എത്തിയത്. ക്ഷേത്രദർശനത്തിന് മുന്നോടിയായി അദ്ദേഹം ക്ഷേത്രക്കുളത്തിൽ കുളിയ്ക്കുമ്പോൾ കാലിൽ എന്തോ തടഞ്ഞു. അതൊരു ഭദ്രകാളി വിഗ്രഹമായിരുന്നു. തുടർന്ന്, അദ്ദേഹവും ശിഷ്യഗണങ്ങളും കൂടി കുളത്തിന്റെ കിഴക്കേക്കരയിൽ പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനമായി ആ വിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ഠിച്ചു. അങ്ങനെയാണ് കീഴ്ക്കാവ് ഭദ്രകാളി ക്ഷേത്രത്തിൻ്റെ പിറവി. ഐതിഹ്യമനുസരിച്ച് വില്വമംഗലം സ്വാമിയാർ കണ്ണപ്പന്റെ പുനർജന്മമാണ്. ശിഷ്യന്മാർ കണ്ണപ്പന്റെ അനുചരന്മാരുടെയും. മുജ്ജന്മത്തിലെ പുണ്യമാണ് അവരെ ഇവിടെയെത്തിച്ചത്. തുടർന്ന് മേൽക്കാവിലേയ്ക്ക് നോക്കിയ സ്വാമിയാർ അത്ഭുതകരമായ ഒരു കാഴ്ച കണ്ടു. ശ്രീനാരായണനോടൊപ്പം രാജരാജേശ്വരിയായി ചോറ്റാനിക്കരയമ്മ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടിരിയ്ക്കുന്നു! സ്വാമിയാർ ദേവീപാദങ്ങളിൽ വീണ് നമസ്കരിച്ചു. ഈ സംഭവമുണ്ടായത് കുംഭമാസത്തിൽ മകം നാളിൽ ഉച്ചതിരിഞ്ഞ് രണ്ടുമണിയ്ക്കാണ്. ഈ സമയത്താണ് ഇന്നും മകം തൊഴൽ ദർശനം നടക്കുന്നത്. ശംഖ-ചക്ര-വരദാഭയങ്ങളോടെ, സർവാഭരണ വിഭൂഷിതയായി നിൽക്കുന്ന ദേവിയെ തൊഴുത് നിരവധി ഭക്തർ മുക്തിയടയുന്നു. മകം തൊഴുതാൽ ആഗ്രഹസാഫല്യമുണ്ടാകും. മകം തൊഴൽ സ്ത്രീകൾക്കും പിറ്റേന്നുള്ള പൂരം തൊഴൽ പുരുഷന്മാർക്കും അതിവിശേഷമാണ്. ജാതിമത ഭേദമന്യേ നിരവധി ആളുകളാണ് ഈ രണ്ട് ദിവസങ്ങളിലായി ഇവിടെ എത്തുന്നത്. ==ക്ഷേത്രനിർമ്മിതി== === ക്ഷേത്രപരിസരവും മതിലകവും === ==== ക്ഷേത്രപരിസരം ==== ചോറ്റാനിക്കര ഗ്രാമത്തിന്റെ ഒത്ത നടുക്കാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. [[ചോറ്റാനിക്കര ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]] ഓഫീസ്, പോസ്റ്റ് ഓഫീസ്, പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ, ഗവ. സ്കൂൾ, ബസ് സ്റ്റാൻഡ്, വിവിധ കടകമ്പോളങ്ങൾ, ഹോട്ടലുകൾ എന്നിവ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ നാല് ഭാഗത്തായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. 'ചോറ്റാനിക്കര ക്ഷേത്രം' എന്ന പേരിൽ സാധാരണയായി അറിയപ്പെടുന്നത് മേൽക്കാവ് ക്ഷേത്രമാണ്. രണ്ടേക്കറോളം വിസ്താരമുള്ള മതിൽക്കെട്ടോടു കൂടിയ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ദർശനം കിഴക്കോട്ടാണെങ്കിലും ആ ഭാഗത്ത് റോഡിൽ നിന്നും പ്രവേശനമില്ല. പടിഞ്ഞാറേ നടയിലാണ് ക്ഷേത്രത്തിൻ്റെ പ്രവേശനകവാടം. പടിഞ്ഞാറേ നടയിൽ തെക്കേ വരിയിലാണ് ദേവസ്വം ഓഫീസും ചെരുപ്പ് കൗണ്ടറുമുള്ളത്. കൊച്ചിൻ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ കീഴിൽ ഏറ്റവുമധികം വരുമാനമുള്ള ചോറ്റാനിക്കര ക്ഷേത്രം ഒരു സ്പെഷ്യൽ ഗ്രേഡ് ദേവസ്വമാണ്. എക്സിക്യൂട്ടീവ് ഓഫീസർക്കാണ് ക്ഷേത്രാധികാരം. ==== മതിലകം ==== അകത്തുകടന്നാൽ പടിഞ്ഞാറേ നടയിൽ വിശേഷിച്ചൊന്നും കാണേണ്ടതില്ല. കിഴക്കേ നടയിൽ വലിയ ആനക്കൊട്ടിൽ പണിതിട്ടുണ്ട്. ഏകദേശം നാലഞ്ചാനകളെ അണിനിരത്തി എഴുന്നള്ളിയ്ക്കാനുള്ള സൗകര്യം ഈ ആനക്കൊട്ടിലിലുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിൽ [[ചോറൂണ്]], [[തുലാഭാരം]], [[ഭജന]] തുടങ്ങിയവ നടത്തുന്നതും ഇവിടെയാണ്. മുമ്പ് ഇവിടെയുണ്ടായിരുന്ന ആനക്കൊട്ടിൽ 2013-ൽ പൊളിച്ചു മാറ്റിയ ശേഷമാണ് ഇപ്പോഴത്തേത് പണിതത്. ഇതിനപ്പുറത്താണ് സ്വർണ്ണക്കൊടിമരം നിലകൊള്ളുന്നത്. 200 അടി ഉയരമുള്ള കൊടിമരം ദൂരെനിന്നും കാണാൻ സാധിക്കും. കൊടിമരത്തിന് മുകളിൽ ദേവിയുടെ വാഹനമായ [[സിംഹം|സിംഹത്തിന്റെ]] രൂപമാണെങ്കിൽ, താഴെ [[അഷ്ടദിക്പാലകർ|അഷ്ടദിക്പാലകരുടെ]] രൂപങ്ങളാണ് കാണാൻ കഴിയുക. കൊടിമരത്തിനപ്പുറം ബലിക്കൽപ്പുരയുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിലെ വലിയ ബലിക്കല്ല് ഇവിടെ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ദേവിയുടെ മുഖ്യ സൈന്യാധിപയായ ബ്രാഹ്മിയെയാണ് വലിയ ബലിക്കല്ല് പ്രതിനിധീകരിയ്ക്കുന്നത്. അധികം പൊക്കമുള്ള ബലിക്കല്ലല്ല ഇവിടെയുള്ളത്. അതിനാൽ, ആനക്കൊട്ടിലിൽ നിന്നു നോക്കിയാൽത്തന്നെ പ്രതിഷ്ഠ കാണാം. പ്രധാന ബലിക്കല്ലിന് താഴെയായി ചെറിയ ചില ബലിക്കല്ലുകളും കാണാം. കിഴക്കുഭാഗത്ത് കാളി, തെക്കുകിഴക്ക് കരാജി, തെക്കുഭാഗത്ത് വിരജ, തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് വന്ദര, പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്ത് വിന്ധ്യവാസിനി, വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് സുപ്രഭ, വടക്കുഭാഗത്ത് സിംഹവക്ത്ര, വടക്കുകിഴക്ക് ദൈത്യമർദ്ദിനി എന്നിങ്ങനെയാണ് ക്രമം. പുറത്തെ ബലിവട്ടത്തിൽ മേൽപ്പറഞ്ഞ സ്ഥാനങ്ങളിലും ഇവർക്കായി ബലിക്കല്ലുകൾ ഒരുക്കിയിട്ടുണ്ട്. ശീവേലിസമയത്ത് അവിടങ്ങളിലാണ് ബലിതൂകുന്നത്. മേൽക്കാവിലെ പ്രദക്ഷിണവഴി കരിങ്കല്ല് പാകിയിട്ടുണ്ട്. ഇതിന്റെ മുകളിലൂടെ ശീവേലിപ്പുരയും കാണാം. തെക്കുഭാഗത്താണ് ശ്രീമൂലസ്ഥാനം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. ലക്ഷ്‌മീ ഭഗവതി ആദ്യം കുടിയിരുന്ന സ്ഥലം എന്ന അർത്ഥത്തിലാണ് ഈ പേരുവന്നത്. ഐതിഹ്യ പ്രകാരം കണ്ണപ്പന്റെ തൊഴുത്തുണ്ടായിരുന്ന സ്ഥലമാണിത് . ഇവിടെ ഒരു [[പവിഴമല്ലി]]മരമുണ്ട്. അതിനാൽ ഇവിടം '''പവിഴമല്ലിത്തറ''' എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. ഇവിടെ തൊഴുതുവേണം ഭഗവതിയെ തൊഴാൻ എന്നാണ് ആചാരം. നവരാത്രിക്കാലത്ത് പവിഴമല്ലിത്തറയിൽ നടക്കുന്ന [[ചെണ്ടമേളം]] പ്രസിദ്ധമാണ്. ശ്രീമൂലസ്ഥാനത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് പ്രത്യേകം ശ്രീകോവിലിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി ശിവനും ഗണപതിയും സാന്നിദ്ധ്യമരുളുന്നു. ഒന്നരയടി ഉയരമുള്ള ഈ ശിവലിംഗത്തിന് നിത്യവും രാവിലെ അഞ്ച് മണിയ്ക്കും പതിനൊന്നുമണിയ്ക്കും [[ധാര (ഹൈന്ദവം)|ധാര]] നടത്തിവരുന്നു. ബാധോപദ്രവമുള്ള ചിലർ ഇവിടെയെത്തുമ്പോൾ തന്നെ ഉറഞ്ഞു തുള്ളുന്നത് കാണാം. പ്രദോഷപൂജ, പിൻവിളക്ക്, കൂവളമാല തുടങ്ങിയവയാണ് ശിവനുള്ള മറ്റ് പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. ശിവന്റെ ശ്രീകോവിലിനോടു ചേർന്ന് പണിതിട്ടുള്ള ഒരു കൊച്ചുമുറിയിലാണ് ഗണപതി പ്രതിഷ്ഠ. '''ഒക്കത്ത് ഗണപതി''' എന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന ഇതിൻ്റെ ഉയരം അരയടി മാത്രമാണ്. ഇതിൽ വെള്ളിഗോളക ചാർത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഗണപതി പ്രീതിയ്ക്കായി നിത്യേന ഗണപതിഹോമം നടത്തുന്നു. ഇതുകൂടാതെ ഒറ്റയപ്പം, കറുകമാല, നാരങ്ങാമാല തുടങ്ങിയവയും വിശേഷമാണ്. ശിവന്റെ ശ്രീകോവിലിന് തൊട്ടടുത്ത് മേൽക്കൂരയില്ലാത്ത തറയിൽ നാഗദൈവങ്ങളുടെയും ജ്യേഷ്ഠാ ഭഗവതിയുടെയും ദമ്പതിരക്ഷസ്സുകളുടെയും പ്രതിഷ്ഠകൾ കാണാം. ആദിദ്രാവിഡ സംസ്കാരത്തിന്റെ അവശേഷിപ്പുകളായാണ് മൂവരെയും കണക്കാക്കുന്നത് . ഹൈന്ദവ വിശ്വാസപ്രകാരം അമംഗളയായ ജ്യേഷ്ഠയ്ക്ക് പ്രതിഷ്ഠയുള്ള കേരളത്തിലെ ഏക ക്ഷേത്രമാണിത് . ദാരിദ്ര്യം, കലഹം, വൃത്തിക്കുറവ് എന്നിവയുടെ ഭഗവതിയായ ജ്യേഷ്ഠ മഹാലക്ഷ്മിയുടെ മുതിർന്ന സഹോദരിയാണ്. ഭവനങ്ങളിൽ നിന്നും ഒഴിഞ്ഞു പോകുവാനാണ് ജ്യേഷ്ഠയോട് പ്രാർഥിക്കേണ്ടത്. പ്രധാന ഭഗവതിയുടെ ഉച്ചിഷ്ടമാണ് ജ്യേഷ്ഠയുടെ നിവേദ്യം. അനന്തൻ തുടങ്ങിയ നാഗദൈവങ്ങൾക്ക് നൂറുംപാലും, മഞ്ഞൾപ്പൊടി അഭിഷേകം, പാൽപ്പായസം, ആയില്യപൂജ, എന്നിവയാണ് പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. രക്ഷസ്സുകൾക്ക് പാൽപ്പായസമാണ് പ്രധാന നിവേദ്യം. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്ത് മതിൽക്കെട്ടിന് പുറത്തായി ഒരു അന്നദാന മണ്ഡപം കാണാം. ക്ഷേത്രത്തിൽ നിത്യേന നടക്കുന്ന അന്നദാനത്തിൽ ആയിരങ്ങളാണ് പങ്കെടുക്കുന്നത്. വടക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് വഴിപാട് കൗണ്ടറുകൾ കാണാം. മണ്ഡപത്തിൽ പാട്ടും ഗുരുതിപൂജയുമാണ് ഇവിടത്തെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. ഇവയ്ക്ക് വലിയ തുകയുണ്ട്. കൂടാതെ, പാൽപ്പായസം, ശർക്കരപ്പായസം, ചെത്തിമാല, തുളസിമാല, വെണ്ണ, കദളിപ്പഴം, ശർക്കര തുടങ്ങിയവയും പ്രധാനമാണ്. മറ്റുള്ള ക്ഷേത്രങ്ങളിലെപ്പോലെ വിവിധതരം പുഷ്പാഞ്ജലികളും ഇവിടെയുണ്ട്. വടക്കുവശത്ത് നെടുനീളത്തിൽ ഊട്ടുപുര പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. രണ്ടു നിലകളോടു കൂടിയ ഊട്ടുപുര പുതുക്കിപ്പണിത രൂപത്തിലാണ് കാണപ്പെടുന്നത്. പണ്ട് ഇതിന്റെ രണ്ടുനിലകളിലും ഊട്ട് ഉണ്ടാകുമായിരുന്നു. ഇന്ന് വിശേഷ ദിവസങ്ങളിൽ മാത്രമാണുള്ളത്. ഊട്ടുപുരയുടെ താഴത്തെ നില ക്ഷേത്രം വക ഓഡിറ്റോറിയമായി ഉപയോഗിച്ചുവരുന്നു. ഇതിന് 'നവരാത്രി മണ്ഡപം' എന്നാണ് പേരിട്ടിട്ടുള്ളത്. വിശേഷ ദിവസങ്ങളിൽ ഇവിടെ കലാപരിപാടികൾ നടത്തിവരുന്നു. ==== കീഴ്ക്കാവ് ഭഗവതി ക്ഷേത്രം ==== കിഴക്കേ നടയിൽ നിന്ന് 57 കരിങ്കൽപ്പടികൾ ഇറങ്ങി ചെന്നാൽ കീഴ്ക്കാവിലെത്താം. കീഴ്ക്കാവിലേയ്ക്കുള്ള വഴിയിൽ വടക്കു ഭാഗത്ത് ഒരു നക്ഷത്രവനം നട്ടുപിടിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. 27 നക്ഷത്രങ്ങളുടെയും വൃക്ഷങ്ങൾ യഥാക്രമത്തിൽ പ്രതിഷ്‌ഠിച്ച ഇവിടെ ആരാധന നടത്തുന്നത് വിശേഷമായി കരുതുന്നു. വഴിയുടെ തെക്കുഭാഗത്ത് ഒരു കൊച്ചു ക്ഷേത്രം കാണാം. പൂർണ്ണ, പുഷ്കല സമേതനായ ശാസ്താവാണിവിടെ പ്രതിഷ്ഠ. കിഴക്കോട്ടാണ് ദർശനം. ഉപദേവതകളായി ഗണപതി, ഹനുമാൻ, സാളഗ്രാമം എന്നിവർക്കും പ്രതിഷ്ഠകളുണ്ട്. ഉത്സവനാളിൽ ഭഗവതി എഴുന്നള്ളുമ്പോൾ അംഗരക്ഷകനായ ശാസ്താവ് ഒപ്പമുണ്ടാകും. ശബരിമല തീർത്ഥാടനകാലത്ത് അയ്യപ്പഭക്തർ മാലയിടുന്നതും കെട്ടുനിറയ്ക്കുന്നെതുമെല്ലാം ഇവിടെയാണ്. ഈ ധർമ്മശാസ്താവ്, ആദ്യം ശങ്കരാചാര്യരുടെ മാതൃകുടുംബമായ മേൽപ്പാഴൂർ മനയിലാണ് കുടികൊണ്ടിരുന്നത്. ഒരിക്കൽ മേപ്പഴൂരിലേക്ക് പറയെടുപ്പിനായി പുറപ്പെട്ട ഭഗവതിയുടെ സംഘത്തെ ചില ഗുണ്ടകൾ ആക്രമിച്ചു. മനയിലെ കാരണവർ തന്റെ കുടുംബ ദേവതയായ ശാസ്താവിനെ രക്ഷയ്ക്കായി അവരോടൊപ്പം അയച്ചു. ദേവിയുടെ സംരക്ഷണത്തിനായി ശാസ്താവ് ചോറ്റാനിക്കരയിൽ തുടരാൻ തീരുമാനിച്ചു, ഇവിടെനിന്ന് ഒരല്പം മാറിയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ വെടിപ്പുര. [[കതിനാവെടി|വെടിവഴിപാട്]] ഇവിടെ പ്രധാനമാണ്. ക്ഷേത്രത്തിലെ ഓരോ ചടങ്ങിനും വെടി ശബ്ദമുണ്ടാകും. ഇവിടെനിന്ന് ഒരല്പം കൂടി പടികളിറങ്ങിയാൽ കീഴ്ക്കാവിലെത്താം. കാലേക്കറിൽ താഴെ വിസ്തീർണ്ണമുള്ള ഒരു കൊച്ചുക്ഷേത്രമാണ് കീഴ്ക്കാവ് ക്ഷേത്രം. തൊട്ടുമുന്നിൽ ക്ഷേത്രക്കുളം കാണാം. രണ്ട് ക്ഷേത്രങ്ങൾക്കും ഒന്നിച്ചാണ് കുളം. സാമാന്യം വലുപ്പമുള്ള കുളമാണിത്. ഭദ്രകാളിയാണ് കീഴ്ക്കാവിലെ പ്രതിഷ്ഠ. പടിഞ്ഞാറോട്ടാണ് ദർശനം. ഗുരുതിപൂജ നടക്കുന്നത് ഇവിടെയാണ്. ശ്രീകോവിലിന്റെ വടക്കുകിഴക്കു ഭാഗത്തുള്ള [[പാല]] മരത്തിൽ ധാരാളം ഇരുമ്പാണികൾ അടിച്ചു വച്ചിട്ടുണ്ട്. ബാധോപദ്രവക്കാരെ കൊണ്ടുവന്നശേഷം അവരെ പിടികൂടിയിരിയ്ക്കുന്ന ബാധയെ ദേഹത്തുനിന്ന് ഒഴിപ്പിയ്ക്കുകയും തുടർന്ന് അവയെ സത്യം ചെയ്യിയ്ക്കുകയും ചെയ്ത ശേഷമാണ് ഇവയെ തളയ്ക്കുന്നത്. പാലമരത്തിൽ ആണിയടിച്ചാണ് ഈ കർമ്മം നടത്തുന്നത്. പാലമരത്തിൽ തന്നെ ധാരാളം കളിപ്പാവകളുടെയും കളിപ്പാട്ടങ്ങളുടെയും രൂപങ്ങളും കാണാം. ഇവയും ബാധോപദ്രവത്തിന്റെ സൂചനകളാണ്. ഇതിനടുത്ത് ഒരു [[അരയാൽ]] മരമുണ്ട്. പുണ്യവൃക്ഷമായ അരയാലിന്റെ അടിയിൽ ബ്രഹ്മാവും നടുവിൽ വിഷ്ണുവും മുകളിൽ ശിവനും വസിക്കുന്നു എന്നാണ് വിശ്വാസം. [[ത്രിമൂർത്തി|ത്രിമൂർത്തീസ്വരൂപമായ]] അരയാലിനെ ദിവസവും രാവിലെ ഏഴുവലം വയ്ക്കുന്നത് പുണ്യകരമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. === ശ്രീകോവിൽ === ചതുരാകൃതിയിൽ തീർത്ത ഒരു കൊച്ചു ശ്രീകോവിലാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. ഒരു നില മാത്രമേ ഇതിനുള്ളൂ. അത് ചെമ്പുമേഞ്ഞ് മുകളിൽ സ്വർണ്ണത്താഴികക്കുടത്തോടെ ശോഭിച്ചുനിൽക്കുന്നു. കരിങ്കല്ലിൽ തീർത്ത ശ്രീകോവിലിനകത്ത് മൂന്ന് മുറികളുണ്ട്. അവയിൽ പടിഞ്ഞാറേ അറ്റത്താണ് വിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ഠിച്ച ഗർഭഗൃഹം. മൂന്നടിയോളം ഉയരം വരുന്ന രുദ്രാക്ഷ ശിലാനിർമ്മിതമായ സ്വയംഭൂ പ്രതിഷ്ഠയിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി ശ്രീ ചോറ്റാനിക്കരയമ്മ വാഴുന്നു. സ്ഥിരമായ ആകൃതിയില്ലാത്ത ഒരു ശിലാഖണ്ഡത്തിൽ ദേവിയെ ആവാഹിച്ചിരിയ്ക്കുകയാണ്. അതിൽ സ്വർണ്ണഗോളക ചാർത്തിയിട്ടുണ്ട്. രത്നപീഠത്തിൽ നിൽക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ് പ്രതിഷ്ഠ. ദേവിയുടെ പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ ശ്രീചക്രവും പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ ശംഖും കാണാം. മുന്നിലെ വലതുകൈ ഭക്തരുടെ ദുഃഖങ്ങൾ സ്വീകരിയ്ക്കാനായി താഴ്ത്തി വച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. മുന്നിലെ ഇടതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു. ദേവീ പ്രതിഷ്ഠയ്ക്ക് അടുത്തായി അതേ ഉയരത്തിൽ മറ്റൊരു ശിലാഖണ്ഡം കാണാം. അത് മഹാവിഷ്ണു സാന്നിദ്ധ്യമാണ്. രണ്ടും ഒരേ പീഠത്തിൽ ഉറപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. അതു കൊണ്ടാണ് ഇവിടെയെത്തുന്ന ഭക്തർ 'അമ്മേ നാരായണാ, ദേവീ നാരായണാ, ലക്ഷ്മി നാരായണ, ഭദ്രേ നാരായണ" എന്ന് ജപിയ്ക്കുന്നത്. ഉപദേവതകളായി ബ്രഹ്മാവ്, ശിവൻ, ഗണപതി, ശാസ്താവ്, സുബ്രഹ്മണ്യൻ എന്നിവരുമുണ്ട്. വിശ്വപ്രകൃതിയുടെ മൂലതേജസ്സിനെ മുഴുവൻ ഉൾക്കൊണ്ട് സാക്ഷാൽ ചോറ്റാനിക്കരയമ്മ ലോകമാതാവ്, സ്വയംഭൂവായി ശ്രീലകത്ത് കുടികൊള്ളുന്നു. ശ്രീകോവിൽ കാര്യമായ ശില്പചിത്രകലാ വൈദഗ്ദ്ധ്യങ്ങളൊന്നുമില്ലാതെ വളരെ ലളിതമായ നിർമ്മാണരീതിയിലാണ്. അകത്തേയ്ക്ക് കടക്കാൻ മൂന്ന് പടികളുണ്ട്. വടക്കുഭാഗത്ത് ഓവ് പണിതിട്ടുണ്ട്. അഭിഷേകജലം ഇതിലൂടെ ഒഴുകി ഒരു അന്തർദ്ധാരയിലൂടെ അടുത്തുള്ള ഓണക്കുറ്റിച്ചിറയിൽ എത്തുന്നുവെന്നാണ് വിശ്വാസം. ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്ന് ഏകദേശം ഒരു കിലോമീറ്റർ വടക്കുമാറിയാണ് ഓണക്കുറ്റിച്ചിറ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. വളരെ ചെറിയൊരു തീർത്ഥക്കുളമാണിത്. ഇതിന്റെ കരയിൽ ഭഗവതിയുടെ ചെറിയൊരു ക്ഷേത്രമുണ്ട്. [[വനദുർഗ്ഗ]]യായാണ് ഇവിടെ ദേവിയുടെ സങ്കല്പം. ഇവിടെ ശ്രീകോവിൽ പണിതിട്ടില്ല. മേൽക്കൂരയില്ലാത്ത ഒരു തറയിൽ അരൂപമായ ഒരു ശിലയിലാണ് ദേവീപ്രതിഷ്ഠ. പ്രകൃത്യാരാധനയുടെ അവശേഷിപ്പുകളിൽ പെടുന്നതാണ് ഈ ക്ഷേത്രവും ഇതിന്റെ പരിസരവും. കുംഭമാസത്തിലെ ഉത്സവത്തിനിടയിൽ ചോറ്റാനിക്കരയമ്മ ശാസ്താവിനോടൊപ്പം ഇവിടെയും ആറാട്ടിന് എഴുന്നള്ളാറുണ്ട്. ഇതിനിടയിലെ പൂരം നാളിൽ ഓണക്കുറ്റിച്ചിറ ഭഗവതിയടക്കമുള്ള ദേവിമാർ ചോറ്റാനിക്കരയമ്മയെ കാണാനും എഴുന്നള്ളുന്നു. === നാലമ്പലം === ശ്രീകോവിലിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റി നാലമ്പലം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. താരതമ്യേന വളരെ സ്ഥലം കുറവാണ് നാലമ്പലത്തിൽ. നാലമ്പലത്തിലേയ്ക്കുള്ള പ്രവേശന കവാടത്തിനിരുവശവും വാതിൽമാടങ്ങൾ കാണാം. തെക്കേ വാതിൽമാടത്തിൽ വച്ചാണ് വിശേഷാൽ പൂജകളും ഹോമങ്ങളും കാണുന്നത്. വടക്കേ വാതിൽ മാടത്തിൽ പൂജാ സമയത്തൊഴികെയാണെങ്കിൽ [[ചെണ്ട]], [[മദ്ദളം]], [[തിമില]], [[ഇടയ്ക്ക]] തുടങ്ങിയ വാദ്യങ്ങൾ തൂക്കിയിട്ടിരിയ്ക്കുന്നത് കാണാം. തെക്കു കിഴക്കേ മൂലയിൽ പതിവുപോലെ [[തിടപ്പള്ളി]] പണിതിട്ടുണ്ട്. വടക്കു കിഴക്കേമൂലയിൽ [[കിണർ|ക്ഷേത്രക്കിണറും]] കാണാം. കിണറിന് തൊട്ടടുത്തായി ഒരു ചെറിയ ശ്രീകോവിലിൽ പൂർണ്ണാപുഷ്കലാ സമേതനായ ശാസ്താവിന്റെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. കൂടുതൽ പഴക്കമുള്ള ശാസ്താക്ഷേത്രം ഇതാണ്. രൂപമില്ലാത്ത മൂന്ന് ശിലകളാണ് ദേവിയുടെ അംഗരക്ഷകനായ ശാസ്താവിനെയും, പത്നിമാരായ പൂർണ്ണ-പുഷ്കല ദേവിമാരെയും പ്രതിനിധീകരിയ്ക്കുന്നത്. എന്നാൽ, ഇതിലും ഗോളക ചാർത്തിയിട്ടുണ്ട്. അമ്പും വില്ലും ധരിച്ചുനിൽക്കുന്ന വനശാസ്താവിന്റെ രൂപത്തിലാണ് ഗോളക. നീരാജനമാണ് ഇവിടെ പ്രധാന വഴിപാട്. ശ്രീകോവിലിനു ചുറ്റും അകത്തെ ബലിവട്ടം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. [[അഷ്ടദിക്പാലർ|അഷ്ടദിക്പാലകർ]] (കിഴക്ക് - [[ഇന്ദ്രൻ]], തെക്കുകിഴക്ക് - [[അഗ്നി]], തെക്ക് - [[യമൻ]], തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് - [[നിര്യതി]], പടിഞ്ഞാറ് - [[വരുണൻ]], വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് - [[വായു]], വടക്ക് - [[കുബേരൻ]], വടക്കുകിഴക്ക് - [[ഈശാനൻ]]), [[സപ്തമാതാക്കൾ|സപ്തമാതൃക്കൾ]] (തെക്കുഭാഗത്ത് ഒറ്റക്കല്ലിൽ - കിഴക്കുനിന്ന് [[ബ്രഹ്മാണി]], [[മഹേശ്വരി]], [[കൗമാരി]], [[വൈഷ്ണവി]], [[വരാഹി]], [[ഇന്ദ്രാണി]], [[ചാമുണ്ഡി]] എന്ന ക്രമത്തിൽ). [[വീരഭദ്രൻ]] (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം - കിഴക്കുഭാഗത്ത്), ഗണപതി (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം - പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത്), ശാസ്താവ് (തെക്കിനും തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), സുബ്രഹ്മണ്യൻ (വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനും വടക്കിനുമിടയിൽ), ദുർഗ്ഗാദേവി (പടിഞ്ഞാറിനും വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ബ്രഹ്മാവ് (വടക്കുകിഴക്കിനും കിഴക്കിനുമിടയിൽ), [[അനന്തൻ]] (തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനും പടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), [[നിർമ്മാല്യധാരി]] (വടക്കിനും വടക്കുകിഴക്കിനുമിടയിൽ ശിവലിംഗരൂപത്തിൽ - ഇവിടെ [[മുണ്ഡിനി]]) തുടങ്ങിയവരെ പ്രതിനിധീകരിയ്ക്കുന്ന ബലിക്കല്ലുകൾ ഇവിടെ ബ്രാക്കറ്റിൽ കൊടുത്ത സ്ഥാനങ്ങളിലായി കാണാം. ശീവേലിസമയത്ത് ഇവയിൽ ബലിതൂകുന്നു. ലക്ഷ്‌മീനാരായണ ക്ഷേത്രമായതിനാൽ '''ഉത്തരമാതൃക്കൾ''' എന്ന മറ്റൊരു സങ്കല്പവും ഇവിടെയുണ്ട്. വാഗീശ്വരി, ക്രിയ, കീർത്തി, ലക്ഷ്മി, സൃഷ്ടി, വിദ്യ, ശാന്തി എന്നിവരാണ് ഉത്തരമാതൃക്കൾ. സപ്ത മാതൃക്കളുടെ വൈഷ്ണവ രൂപഭേദങ്ങളായ ഇവർക്ക് വടക്കു ഭാഗത്താണ് സ്ഥാനം കല്പിച്ചിട്ടുള്ളത്. സപ്ത മാതൃക്കൾക്കൊപ്പം ഗണപതിയും വീരഭദ്രനും എന്നതുപോലെ ഉത്തരമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം ശ്രീധരൻ, അശ്വമുഖൻ എന്നീ ദേവന്മാർ അംഗരക്ഷകരായുണ്ട്. ഇവരെ ബലിക്കല്ലിന്റെ രൂപത്തിൽ കാണിയ്ക്കാറില്ല. എന്നാൽ, ശീവേലിസമയത്ത് ഇവർക്കും സങ്കല്പത്തിൽ ബലിതൂകും. ബലിക്കല്ലുകൾ ഭഗവാന്റെ/ഭഗവതിയുടെ വകഭേദങ്ങളാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. തന്മൂലം, ഇവയിൽ ചവിട്ടുന്നതും തൊട്ടുതലയിൽ വയ്ക്കുന്നതും നിരോധിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. === നമസ്കാരമണ്ഡപം === ശ്രീകോവിലിന് നേരെമുന്നിൽ ചതുരാകൃതിയിൽ നമസ്കാരമണ്ഡപം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. നാലുകാലുകൾ മാത്രമുള്ള വളരെ ചെറിയൊരു മണ്ഡപമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. അതിനാൽ, ഭക്തർക്ക് നമസ്കരിയ്ക്കാൻ സ്ഥലമില്ല. എങ്കിലും കലശപൂജയും മറ്റും നിർബാധം നടത്താം. മണ്ഡപത്തിന്റെ മേൽക്കൂര ചെമ്പുമേഞ്ഞ് സ്വർണ്ണത്താഴികക്കുടത്തോടുകൂടി തിളങ്ങിനിൽക്കുന്നു.ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടായ മണ്ഡപത്തിൽ പാട്ട് നടക്കുന്നത് ഇവിടെയാണ്. കാര്യമായ ശില്പാലങ്കരങ്ങൾ ഒന്നും തന്നെ ഇവിടെയില്ല. ==നിത്യപൂജകൾ== നിത്യേന അഞ്ചുപൂജകളും മൂന്നുശീവേലികളുമുള്ള മഹാക്ഷേത്രമാണ് ചോറ്റാനിക്കര ശ്രീഭഗവതിക്ഷേത്രം. രാവിലെ മൂന്നുമണിയ്ക്ക് നിയമവെടി. തുടർന്ന് ഏഴുതവണ ശംഖുവിളിയും പിന്നാലെ [[തവിൽ|തവിലും]], [[നാദസ്വരം|നാദസ്വരവും]] ഉപയോഗിച്ചുള്ള പള്ളിയുണർത്തലുമുണ്ടാകും. അതിനുശേഷം നാലുമണിയ്ക്ക് നടതുറക്കുന്നു. നിർമ്മാല്യദർശനമാണ് ആദ്യത്തെ ചടങ്ങ്. തുടർന്ന് അഭിഷേകവും നിവേദ്യവും. മൂലവിഗ്രഹം രുദ്രാക്ഷശില കൊണ്ടുള്ളതായതിനാൽ ജലാഭിഷേകം മാത്രമേ സാധിയ്ക്കൂ. മറ്റ് അഭിഷേകങ്ങൾക്ക് ഒരു അർച്ചനാബിംബമുണ്ട്. മുമ്പ് സൂചിപ്പിച്ചതുപോലെ ആദ്യം ഭഗവതിയ്ക്ക് നിവേദ്യം സമർപ്പിച്ചത് ചിരട്ടയിലാതുകൊണ്ട് ഇവിടെ ചിരട്ടയിലാണ് രാവിലെ നിവേദ്യം. പിന്നീട് നാലരയ്ക്ക് ഉഷഃപൂജയും അഞ്ചരയ്ക്ക് എതിരേറ്റുപൂജയും നടത്തുന്നു. ഇവയ്ക്കിടയിൽ അഞ്ചുമണിയ്ക്ക് ശിവന്റെ നടയിൽ ധാരയുമുണ്ട്. എതിരേറ്റുപൂജ കഴിഞ്ഞാൽ ആറരയ്ക്ക് ഉഷഃശീവേലി. തന്റെ ഭൂതഗണങ്ങൾക്ക് നിവേദ്യം സമർപ്പിയ്ക്കുന്നത് ഭഗവതി നേരിട്ടുകാണുന്നു എന്നതാണ് ഇതിനുപിന്നിലുള്ള അർത്ഥം. ശീവേലി കഴിഞ്ഞാൽ എട്ടുമണിയോടെ പന്തീരടിപൂജയും അഭിഷേകങ്ങളും നടത്തുന്നു. അതുകഴിഞ്ഞാൽ പതിനൊന്നുമണിയ്ക്ക് ശിവന്റെ നടയിൽ വീണ്ടും ധാരയാണ്. പതിനൊന്നരയ്ക്ക് ഉച്ചപൂജ. ഉച്ചപൂജയ്ക്കുശേഷം ഉച്ചശീവേലി. രാവിലത്തെ ശീവേലിയ്ക്കുള്ള അതേ ചടങ്ങുകളാണ് ഇതിനും. തുടർന്ന് പന്ത്രണ്ടരയ്ക്ക് നടയടയ്ക്കുന്നു. വൈകീട്ട് നാലുമണിയ്ക്ക് വീണ്ടും നടതുറക്കുന്നു. അതത് ദിവസത്തെ സൂര്യാസ്തമയമനുസരിച്ചാണ് ദീപാരാധന. പിന്നീട് ഏഴരയ്ക്ക് അത്താഴപൂജയും എട്ടുമണിയ്ക്ക് അത്താഴശീവേലിയുമാണ്. അതുകഴിഞ്ഞ് എട്ടരയോടെ മേൽക്കാവിൽ നടയടയ്ക്കുന്നു. അതിനുശേഷം കീഴ്ക്കാവിൽ ഗുരുതിപൂജ തുടങ്ങും. ശാക്തേയപൂജാവിധികളാണ് ഗുരുതിപൂജയ്ക്കുള്ളത്. വാഴകൊണ്ട് തോരണം കെട്ടി പരിസരം മുഴുവൻ അലങ്കരിച്ച് വൃത്തിയാക്കിയശേഷം മേൽശാന്തി വന്ന് പ്രത്യേകപൂജകൾ നടത്തുന്നു. തുടർന്ന് ഗുരുതിതർപ്പണം തുടങ്ങുന്നു. ഇത് കണ്ടുതൊഴാൻ ധാരാളം ഭക്തരുണ്ടാകും. ബാധോപദ്രവമുള്ളവർ ഈ സമയമാകുമ്പോൾ ഉറഞ്ഞുതുള്ളാൻ തുടങ്ങുന്നത് ചോറ്റാനിക്കരയിലെ പതിവുകാഴ്ചയാണ്. സാധാരണ ദിവസങ്ങളിലെ പൂജാക്രമങ്ങളാണ് മേൽ സൂചിപ്പിച്ചത്. വിശേഷദിവസങ്ങളിലും (ഉദാ: കൊടിയേറ്റുത്സവം, നവരാത്രി, തൃക്കാർത്തിക, [[വിഷു]], [[ഓണം]]) ഉദയാസ്തമനപൂജയുള്ള ദിവസങ്ങളിലും [[സൂര്യഗ്രഹണം|സൂര്യ]]-[[ചന്ദ്രഗ്രഹണം|ചന്ദ്രഗ്രഹണങ്ങളുള്ള]] ദിവസങ്ങളിലും പൂജാവിധികൾക്ക് മാറ്റമുണ്ടാകും. ഉദയാസ്തമനപൂജയുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ ആകെ പതിനെട്ട് പൂജകളാണുണ്ടാകുക. കൂടാതെ വിശേഷാൽ നിറമാല, ചുറ്റുവിളക്ക്, ഗുരുതിപൂജ തുടങ്ങിയവയുമുണ്ടാകും. ഗ്രഹണദിവസങ്ങളിൽ ഗ്രഹണത്തിന് ഒരു മണിക്കൂർ മുമ്പ് അടയ്ക്കുന്ന നട, ഗ്രഹണശേഷം ശുദ്ധിക്രിയകൾ നടത്തിയേ തുറക്കൂ. പൂജകൾക്കും ദീപാരാധനയ്ക്കും നടയടയ്ക്കുമ്പോഴെല്ലാം ഇടയ്ക്ക കൊട്ടി [[അഷ്ടപദി]] പാടുക പതിവുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തന്ത്രാധികാരം തൃപ്പൂണിത്തുറ, [[എളവള്ളി]] പുലിയന്നൂർ മനകൾക്കാണ്. ഇവർ ഓരോ വർഷവും മാറിമാറി പ്രവർത്തിയ്ക്കുന്നു. കൊച്ചിൻ ദേവസ്വം ബോർഡ് നിയമിയ്ക്കുന്ന വ്യക്തികളാണ് മേൽശാന്തിയും കീഴ്ശാന്തിയുമാകുക. മേൽക്കാവിലും കീഴ്ക്കാവിലും പ്രത്യേകം ശാന്തിക്കാരുണ്ട്. ഇവർ ഓരോ മാസവും മാറിമാറി പ്രവർത്തിയ്ക്കുന്നു. == വഴിപാടുകൾ == === പ്രധാന വഴിപാടുകൾ === ==== മണ്ഡപത്തിൽ പാട്ട് ==== ചോറ്റാനിക്കര മേൽക്കാവിലമ്മയുടെ പ്രധാന വഴിപാടാണ് മണ്ഡപത്തിൽ പാട്ട്. പേര് സൂചിപ്പിയ്ക്കുന്നതുപോലെ ക്ഷേത്രത്തിലെ നമസ്കാരമണ്ഡപത്തിൽ വച്ചുനടക്കുന്ന [[ബ്രാഹ്മണിപ്പാട്ട്|ബ്രാഹ്മണിപ്പാട്ടാണ്]] പ്രധാന ചടങ്ങ്. ''ബ്രാഹ്മണിയമ്മ'' എന്ന് സ്ഥാനപ്പേരുള്ള സ്ത്രീ നടത്തുന്ന പാട്ടായതുകൊണ്ടാണ് ഇത് ബ്രാഹ്മണിപ്പാട്ട് എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. [[പുഷ്പകർ|പുഷ്പകസമുദായത്തിൽ]] പെട്ട സ്ത്രീകളാണ് <nowiki>''ബ്രാഹ്മണിയമ്മ''</nowiki> എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. ഇത് അവരുടെ കുലത്തൊഴിൽ കൂടിയാണ്. എന്നാൽ, ബ്രാഹ്മണിപ്പാട്ട് മാത്രമല്ല, അതിനോടൊപ്പം ഉദയാസ്തമനപൂജ, ഗുരുതിപൂജ, അന്നദാനം, ചുറ്റുവിളക്ക്, നിറമാല എന്നിവയും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടും. അതിനാൽത്തന്നെ വൻ ചെലവുള്ള വഴിപാടാണിത്. ഇന്ന് ഇത് നേരുന്നവർ അപൂർവ്വമാണ്. പാട്ട് നടക്കുന്ന ദിവസം [[കുരുത്തോല]]യും [[മാവ്]], [[പ്ലാവ്]] തുടങ്ങിയ മരങ്ങളുടെ ഇലകളും പുണ്യപുഷ്പങ്ങളും കൊണ്ട് മണ്ഡപം പൂർണ്ണമായും അലങ്കരിച്ചിട്ടുണ്ടാകും. കൂടാതെ മണ്ഡപത്തിൽ നിരവധി വിളക്കുകളും [[ചന്ദനത്തിരി]], [[കർപ്പൂരം]] തുടങ്ങിയവയും കൊളുത്തിവച്ചിട്ടുണ്ടാകും. ശ്രീകോവിലിൽ നടക്കുന്ന സകല പൂജകളും ഈ സമയത്ത് മണ്ഡപത്തിലുമുണ്ടാകും. ദേവിയുടെ ചൈതന്യത്തിൽ അല്പം മണ്ഡപത്തിലേയ്ക്കും ആവാഹിച്ചശേഷമാണ് പാട്ട് തുടങ്ങുക. മേൽപ്പറഞ്ഞ ചടങ്ങുകൾക്കെല്ലാം ശേഷമാണ് പാട്ട് തുടങ്ങുക. സർപ്പംപാട്ടിന് ഉപയോഗിയ്ക്കുന്നതുപോലെയൊരു വാദ്യം വായിച്ചുകൊണ്ടാണ് ബ്രാഹ്മണിയമ്മ പാടുന്നത്. പ്രത്യേകതാളത്തിലുള്ള ദേവീസ്തുതികൾ ആലപിയ്ക്കുമ്പോൾ സമീപം നിരവധി ഭക്തർ നിറഞ്ഞുനിൽക്കുന്നുണ്ടാകും. ''[[ചതുശ്ശതം]]'' എന്നുപേരുള്ള പ്രത്യേകതരം പായസമാണ് അന്ന് ദേവിയ്ക്കുള്ള പ്രധാന നിവേദ്യം. 101 നാഴി [[അരി]], 101 [[കദളിപ്പഴം]], 101 പലം [[ശർക്കര]], 101 [[നാളികേരം]] എന്നിവ ചേർത്തുണ്ടാക്കുന്ന പായസമാണ് ചതുശ്ശതം എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. ഇവയ്ക്കെല്ലാം ശേഷം ബ്രാഹ്മണിയമ്മയ്ക്ക് യഥാശക്തി ദക്ഷിണയും നൽകുന്നതോടെ ചടങ്ങ് പൂർത്തിയാകുന്നു. ==== ഗുരുതിപൂജ ==== ചോറ്റാനിക്കര കീഴ്ക്കാവിലമ്മയുടെ പ്രധാന വഴിപാടാണ് ഗുരുതിപൂജ അല്ലെങ്കിൽ ഗുരുതിക്കൂട്ട്. കടുത്ത ദുരിതങ്ങളും, മാനസിക പ്രശ്നങ്ങളും, രോഗങ്ങളും പരിഹരിക്കാനാണ് ഈ വഴിപാട് എന്നാണ് വിശ്വാസം. ആദിദ്രാവിഡ ആരാധനയുടെ ബാക്കിപത്രമായ ഈ ചടങ്ങ് നടത്തുന്നത്, മേൽക്കാവിൽ അത്താഴശീവേലി കഴിഞ്ഞ് നടയടച്ചശേഷമാണ്. ഇതിനുമുന്നോടിയായി ക്ഷേത്രനട മുഴുവൻ കുരുത്തോല കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ചുവച്ചിട്ടുണ്ടാകും. ==== ഭജനമിരിയ്ക്കുക ==== ചോറ്റാനിക്കര ക്ഷേത്രത്തിൽ ഭജനമിരിയ്ക്കുന്നത് വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു വഴിപാടാണ്. പല പല കാരണങ്ങൾ കൊണ്ടും ഭജനമിരിയ്ക്കാൻ നിരവധി ആളുകൾ വരാറുണ്ട്, വിശേഷിച്ചും മാനസികാസ്വാസ്ഥ്യമുള്ളവർ. ഭജനമിരിയ്ക്കാൻ ആഗ്രഹിയ്ക്കുന്നവർ ഭജനം തുടങ്ങുന്നതിന് തലേദിവസം തന്നെ വന്ന് ദർശനം നടത്തേണ്ടതും ക്ഷേത്രത്തിലെ എല്ലാ പൂജകളിലും പങ്കുകൊള്ളേണ്ടതുമാണ്. 3, 5, 7, 12 തുടങ്ങിയ ദിവസങ്ങളിലാണ് ഭജനമിരിക്കുന്നത്. ഭജനമിരിയ്ക്കുന്ന കാലയളവിൽ ക്ഷേത്രത്തിലെ അന്നദാനവും, നിവേദ്യവും മാത്രമേ ഭക്ഷിയ്ക്കാൻ പാടുള്ളൂ. [[ദേവീമാഹാത്മ്യം]], [[ലളിതാ സഹസ്രനാമം]], [[മഹാലക്ഷ്മി അഷ്ടകം]], [[കനകധാരാ സ്തോത്രം]], [[ദേവീസൂക്തം]], [[ഭദ്രകാളിപ്പത്ത്]], അമ്മേ നാരായണ തുടങ്ങിയവയുടെ ജപം ഉത്തമം എന്ന്‌ വിശ്വാസം. ഉത്സവദിവസങ്ങളിൽ ദേവി ശാസ്താവിനൊപ്പം പറയെടുക്കാൻ പോകും എന്നതിനാൽ ഭജനമിരിയ്ക്കാൻ സാധിയ്ക്കുന്നതല്ല. ==== ചതുശ്ശതം ==== ചോറ്റാനിക്കര ഭഗവതിയുടെ പ്രധാനനിവേദ്യം 'ചതുശ്ശതം' എന്നുപേരുള്ള ഒരു പായസമാണ്. മഹാവിഷ്ണുവിന് പ്രധാനം പാൽപായസം. ==== പട്ടും താലിയും സമർപ്പിക്കുക ==== ഭഗവതിയ്ക്ക് പട്ടും താലിയും ചാർത്തുന്നത് മറ്റൊരു പ്രധാന വഴിപാടാണ്. മംഗല്യഭാഗ്യമാണ് ഇതിന്റെ ഉദ്ദേശ്യം. === ശർക്കര സമർപ്പണം === ഉണ്ട ശർക്കര സമർപ്പണം ഇവിടുത്തെ പ്രധാന വഴിപാടുകളിൽ ഒന്നാണ്. ചോറ്റാനിക്കര ഭഗവതി ശർക്കര പ്രിയ ആണെന്നാണ് വിശ്വാസം. ഇതിന് പ്രത്യേക രസീതോ ഒന്നും തന്നെ ആവശ്യമില്ല. ഭക്തർ കൊണ്ടുവരുന്ന ശർക്കര മേൽകാവ് ക്ഷേത്രത്തിൽ നേരിട്ട് സമർപ്പിക്കാവുന്നതാണ്. ഇത് അത്താഴ പൂജയ്ക്ക് ശേഷം ഭക്തർക്ക് വിതരണം ചെയ്യാറുണ്ട്. === മറ്റു വഴിപാടുകൾ === നെയ്പായസം, കടുമ്പായസം, കൂട്ടുപായസം തുടങ്ങിയവ ഓരോ പൂജയ്ക്കും ഭഗവതിയ്ക്ക് നേദിയ്ക്കാറുണ്ട്. കൂടാതെ സാധാരണക്ഷേത്രങ്ങളിൽ കാണാറുള്ളതുപോലെ വിവിധ മന്ത്രങ്ങൾ കൊണ്ടുള്ള പുഷ്പാഞ്ജലികൾ, ചന്ദനം ചാർത്ത്, ആയുധസമർപ്പണം, വിവാഹം, ചോറൂണ്, തുലാഭാരം തുടങ്ങിയവ ഇവിടെയുമുണ്ട്. നാഗദൈവങ്ങൾക്ക് എല്ലാ ദിവസവും നൂറും പാലും നേദിയ്ക്കാറുണ്ട്. എല്ലാ മാസവും ആയില്യം നാളിൽ വിശേഷാൽ നാഗപൂജയും കന്നിമാസത്തിലെ ആയില്യത്തിന് സർപ്പബലിയും സർപ്പംപാട്ടുമുണ്ടാകും. . വിഘ്നേശ്വരപ്രീതിയ്ക്കായി എല്ലാ ദിവസവും ക്ഷേത്രത്തിൽ ഗണപതിഹോമം നടന്നുവരുന്നു. ശാസ്താവിന് നീരാജനം കത്തിക്കലാണ് പ്രധാന വഴിപാട്. ശിവന് ധാര, രുദ്രാഭിഷേകം, മൃത്യുഞ്ജയഹോമം, മൃത്യുഞ്ജയ അർച്ചന തുടങ്ങിയവ പ്രധാന വഴിപാടുകളാണ്. വെടിവഴിപാടാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ മറ്റൊരു വഴിപാട്. ==വിശേഷദിവസങ്ങൾ== === കൊടിയേറ്റുത്സവവും മകം, പൂരം തൊഴലുകളും === കുംഭമാസത്തിലെ [[രോഹിണി (നക്ഷത്രം)|രോഹിണി നാളിൽ]] കൊടിയേറി [[ഉത്രം (നക്ഷത്രം)|ഉത്രം നാളിൽ]] ആറാട്ടോടെ സമാപിക്കുന്ന കൊടിയേറ്റുത്സവവും അതോടനുബന്ധിച്ചുള്ള മകം, പൂരം തൊഴലുകളുമാണ് ചോറ്റാനിക്കര ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ആട്ടവിശേഷങ്ങൾ. ധ്വജാദിമുറയ്ക്ക് അനുസരിച്ചുള്ള ഉത്സവമാണ് ക്ഷേത്രത്തിൽ നടന്നുവരുന്നത്. ഒമ്പതുനാൾ നീണ്ടു നിൽക്കുന്ന ഉത്സവത്തിന് വലിയ ഭക്തജന തിരക്കാണുണ്ടാവുക.ഉത്സവത്തിന് തൊട്ടുമുമ്പുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ ശുദ്ധിക്രിയകൾ നടക്കും. രോഹിണിനാൾ രാത്രിയിലാണ് കൊടിയേറുക. തുടർന്നുള്ള ഒമ്പത് ദിവസം ചോറ്റാനിക്കര ക്ഷേത്രം ഭക്തജനങ്ങളാൽ നിറയും. ധാരാളം താന്ത്രികച്ചടങ്ങുകളും കലാപരിപാടികളും ഈ ദിവസങ്ങളിൽ അരങ്ങേറും. പറയെഴുന്നള്ളിപ്പുകളും ആറാട്ടുമാണ് ഇവയിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനം. കേരളത്തിലെ ദേവീക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ഉത്സവക്കാലത്ത് നിത്യേന ആറാട്ടുണ്ടാകാറുണ്ട്. ചോറ്റാനിക്കരയിലും ഇത് പതിവാണ്. കൊടിയേറ്റത്തിന് മുമ്പും ഇവിടെ ആറാട്ടുണ്ടാകും. ഉത്സവനാളുകളിൽ ഭഗവതി, അംഗരക്ഷകന്റെ സ്ഥാനം അലങ്കരിയ്ക്കുന്ന ധർമ്മശാസ്താവിനോടൊപ്പം പരിസരത്തെ വീടുകളിലേയ്ക്കും സ്ഥാപനങ്ങളിലേയ്ക്കും എഴുന്നള്ളുന്നു. വീട്ടുകാരും നാട്ടുകാരും നിറപറയും നിലവിളക്കുമായി ഇരുവരെയും സ്വീകരിയ്ക്കുന്നു. എല്ലായിടത്തും ഇറക്കിപ്പൂജയുണ്ടാകും. മകം, പൂരം ദിവസങ്ങൾക്കുശേഷം ഉത്രം നാളിൽ മുരിയമംഗലം ക്ഷേത്രക്കുളത്തിൽ നടക്കുന്ന വലിയ ആറാട്ടിനുശേഷം കൊടിയിറക്കുന്നു. അത്തം നാളിൽ കീഴ്ക്കാവിൽ നടക്കുന്ന വലിയ ഗുരുതിയോടുകൂടി ഉത്സവം പരിസമാപ്തിയിൽ എത്തുന്നു. === പ്രസിദ്ധമായ മകം തൊഴൽ === ഉത്സവത്തിൻ്റെ ഏഴാം ദിവസമാണ് പ്രസിദ്ധമായ 'മകം തൊഴൽ'. വില്വമംഗലം സ്വാമിയാർ കീഴ്ക്കാവിലമ്മയെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചതും അദ്ദേഹത്തിന് ലക്ഷ്മീനാരായണ ദർശനമുണ്ടായതുമായി പറയപ്പെടുന്ന ഈ പുണ്യദിനത്തിൽ പ്രഭാതപൂജകൾ കഴിഞ്ഞ് നടയടച്ചാൽ ഉച്ചയ്ക്ക് രണ്ടുമണിയ്ക്കു തന്നെ നട തുറക്കും. വില്വമംഗലത്തിന് ദർശനം നൽകിയ ഭാവത്തിലാണ് അന്ന് ദർശനം. സാധാരണ ദിവസങ്ങളിൽ ചോറ്റാനിക്കര അമ്മ ഇടം കൈ കൊണ്ട് അനുഗ്രഹം ചൊരിയുമ്പോൾ മകം, [[തൃക്കാർത്തിക]] നാളിൽ വലം കൈകൊണ്ടു അനുഗ്രഹം ചൊരിയുന്നു. മകം തൊഴുന്നത് സർവമംഗളകരമാണ്. അന്ന് സർവ്വാഭരണവിഭൂഷിതയായി, നിൽക്കുന്ന ഭഗവതിയെ കണ്ട് സായൂജ്യമടയാൻ അഭൂതപൂർവ്വമായ ഭക്തജനത്തിരക്കാണ് ഉണ്ടാവുക. === പൂരം === മകത്തിന് പിറ്റേന്ന് പൂരം നാളും പൗർണമിയും ചേർന്നുവരുന്ന ദിവസവും അതിവിശേഷമാണ്. പൂരം തൊഴൽ പുരുഷന്മാർക്ക് ഐശ്വര്യ പ്രദമാണ്. അന്ന് ചോറ്റാനിക്കരയ്ക്ക് സമീപത്തുള്ള മറ്റ് ക്ഷേത്രങ്ങളിലെ മൂർത്തിളെല്ലാം ചോറ്റാനിക്കരയിലേക്ക് എഴുന്നള്ളുന്നു. എല്ലാവരും ഒന്നിച്ചുള്ള കൂട്ടി എഴുന്നള്ളത്ത് വിശേഷമാണ്. അതിനാൽ പൂരം തൊഴുന്നത് മകം പോലെ തന്നെ സർവ്വമംഗളകരമാണ് എന്നാണ് വിശ്വാസം. ചോറ്റാനിക്കരയമ്മമാർ (മേൽക്കാവ് ഭഗവതി, കീഴ്ക്കാവ് ഭദ്രകാളി), ചോറ്റാനിക്കര ക്ഷേത്രത്തിലെ ധർമ്മശാസ്താവ്, കുഴിയേറ്റ് ശിവൻ, തുളുവൻകുളങ്ങര മഹാവിഷ്ണു, ഓണക്കുറ്റിച്ചിറ ഭഗവതി, എടാട്ട് ഭഗവതി, കർത്തക്കാട്ട് ഭഗവതി എന്നിവരാണ് ഈ എഴുന്നള്ളത്തിൽ അണിനിരക്കുന്നത്. === നവരാത്രി === കന്നിമാസത്തിലെ വെളുത്തപക്ഷത്തിലെ [[പ്രഥമ]] മുതലുള്ള ഒമ്പതുദിവസങ്ങളാണ് നവരാത്രിയായി ആചരിച്ചുവരുന്നത്. രാജ്യമെമ്പാടും വിവിധ രൂപങ്ങളിൽ ഇത് ആചരിച്ചുവരുന്നുണ്ട്. കേരളത്തിൽ സരസ്വതീപൂജയായിട്ടാണ് ആചരിച്ചുവരുന്നത്. എല്ലാ ക്ഷേത്രങ്ങളിലും വിശേഷമാണെങ്കിലും ദേവീക്ഷേത്രങ്ങളിലാണ് കൂടുതലും നവരാത്രി ആചരിച്ചുവരുന്നത്. കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും തിരക്കേറിയ ഭഗവതിക്ഷേത്രമായ ചോറ്റാനിക്കരയിൽ നവരാത്രിയിൽ ഒമ്പതുദിവസവും അതീവ വിശേഷമാണ്. ഈ ദിവസങ്ങളിൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ വിശേഷാൽ പൂജകളും കലാപരിപാടികളുമുണ്ടാകും. നവരാത്രി ഉത്സവത്തിനിടയിൽ [[ദുർഗ്ഗാഷ്ടമി]] നാളിൽ നടന്നു വരുന്ന പവിഴമല്ലിത്തറ മേളം പ്രസിദ്ധമാണ്. നിരവധി പ്രസിദ്ധ വാദ്യകലാകാരന്മാർ ഇതിന് അണിനിരക്കാറുണ്ട്. കുറച്ചുകാലമായി ഇതിന് പ്രാമാണ്യം വഹിയ്ക്കുന്നത് പ്രശസ്ത ചലച്ചിത്രനടനായ [[ജയറാം|ജയറാമാണ്]]. പഞ്ചവാദ്യത്തിന്റെയും നാദസ്വരത്തിന്റെയും അകമ്പടിയോടുകൂടിയ ശീവേലികളും ഈയവസരങ്ങളിൽ പ്രധാനമാണ്. എട്ടാം ദിവസമായ ദുർഗ്ഗാഷ്ടമിനാളിൽ സന്ധ്യയ്ക്ക് ക്ഷേത്രത്തിൽ പുസ്തകങ്ങൾ, ആയുധങ്ങൾ, സംഗീതോപകരണങ്ങൾ മുതലായവ പൂജയ്ക്ക് വയ്ക്കുന്നു. ഇതിനുശേഷമാണ് ദീപാരാധന നടക്കുന്നത്. ഒൻപതാം ദിവസമായ [[മഹാനവമി]] ദിവസം അടച്ചുപൂജയാണ്. [[വിജയദശമി]] ദിവസം രാവിലെ പൂജ കഴിഞ്ഞ് പൂജവച്ച പുസ്തകങ്ങളും മറ്റും തിരിച്ചുകൊടുക്കുന്നു. === വിദ്യാരംഭം === വിജയദശമി ദിവസം ആയിരക്കണക്കിന് കുരുന്നുകൾ ഇവിടെ ഹരിശ്രീ കുറിയ്ക്കുന്നു. മൂകാംബിക [[സരസ്വതി]] സാന്നിധ്യമുള്ള ക്ഷേത്രമായതിനാൽ ചോറ്റാനിക്കരയിലെ വിദ്യാരംഭം കൊല്ലൂർ മൂകാംബികയിലേതുപോലെ അതിവിശേഷമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. നിരവധി വിദ്യാർഥികളും നവരാത്രി ദിവസങ്ങളിൽ ദർശനത്തിനായി എത്താറുണ്ട്. === മണ്ഡലകാലം === ക്ഷേത്രത്തിലെ മറ്റൊരു പ്രധാന വിശേഷമാണ് [[വൃശ്ചികം|വൃശ്ചികമാസം]] ഒന്നാം തീയതി മുതൽ 41 ദിവസം നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന മണ്ഡലകാലം. ചോറ്റാനിക്കരയിൽ പ്രധാന ഉപദേവനായ ധർമ്മ ശാസ്താവിന് അതീവ പ്രാധാന്യമുണ്ട്. ചോറ്റാനിക്കര ഭഗവതിയുടെ തിരുമകനും, കാവൽക്കാരനും ആണിവിടെ ശാസ്താവ്. ഈ ദിവസങ്ങളിൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ വൻ തിരക്കായിരിയ്ക്കും. ഈ ദിവസങ്ങളിൽ ക്ഷേത്രനട പതിവിലും അര മണിക്കൂർ നേരത്തേ (മൂന്നരയ്ക്ക്) തുറക്കും. ശബരിമല ദർശനത്തിനുപോകുന്ന നിരവധി ഭക്തർ ഈ സമയത്ത് ചോറ്റാനിക്കരയിലെത്താറുണ്ട്. അവർക്കായി ദേവസ്വം നിരവധി സൗകര്യങ്ങൾ ചെയ്തുകൊടുക്കാറുണ്ട്. ശബരിമല യാത്രയിലെ പ്രധാന ഇടത്താവളങ്ങളിലൊന്നാണ് ചോറ്റാനിക്കര. ഈ ദിവസങ്ങളിൽ ക്ഷേത്രനടയിൽ അയ്യപ്പൻപാട്ട് പതിവാണ്. === തൃക്കാർത്തിക === മണ്ഡലകാലത്തുതന്നെയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ മറ്റൊരു പ്രധാന ഉത്സവമായ തൃക്കാർത്തിക വരുന്നതും. ഭഗവതിയുടെ ജന്മദിനമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്ന തൃക്കാർത്തിക കേരളത്തിലെ ദേവീക്ഷേത്രങ്ങളിലെല്ലാം വിശേഷദിവസമാണ്. എന്നാൽ, മറ്റുള്ള ഭഗവതിക്ഷേത്രങ്ങളിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായി ചോറ്റാനിക്കരയിൽ ഇത് മൂന്നുദിവസത്തെ ആഘോഷമാണ്. പ്രധാന ദിവസമായ [[കാർത്തിക]] കൂടാതെ അടുത്ത ദിവസങ്ങളിലും ([[രോഹിണി]], [[മകയിരം]]) ഇത് ആഘോഷിച്ചുവരുന്നു. ഈ ദിവസങ്ങളിൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ വിശേഷാൽ പൂജകളും കലാപരിപാടികളുമുണ്ടാകും. തൃക്കാർത്തിക ദിവസം രാവിലെ അഖണ്ഡനാമജപം തുടങ്ങുന്നു. ഭഗവതിയെ മകം തൊഴുന്ന ദിവസത്തിലെ പോലെ തന്നെ മനോഹരമായി അണിയിച്ചൊരുക്കിയിട്ടുണ്ടാകും. സാധാരണ ദിവസങ്ങളിൽ ചോറ്റാനിക്കര അമ്മ ഇടം കൈ കൊണ്ട് അനുഗ്രഹം ചൊരിയുമ്പോൾ മകം, തൃക്കാർത്തിക നാളിൽ വലം കൈകൊണ്ടു അനുഗ്രഹം ചൊരിയുന്നു എന്നാണ് വിശ്വാസം. ഉച്ചയ്ക്ക് ഭക്തർക്ക് പിറന്നാൾ സദ്യ നൽകുന്നു. അന്ന് സന്ധ്യയ്ക്കാണ് കാർത്തിക വിളക്ക്. ക്ഷേത്രത്തിലെ ദീപസ്തംഭങ്ങളും വിളക്കുമാടവും ദീപമാലകളാൽ അലംകൃതമാകുന്നു. ഇതേസമയത്ത് ക്ഷേത്രമതിലകത്ത് പലയിടത്തും ചിരാതുകൾ കത്തിച്ചുവച്ചിട്ടുണ്ടാകും. ഈ സമയത്തെ ദീപാരാധന വിശേഷമാണ്. അതിനുശേഷം 51 കുത്തുവിളക്കുകളുടെയും അഞ്ച് ഗജവീരന്മാരുടെയും പഞ്ചവാദ്യത്തിന്റെയും അകമ്പടിയോടെ ചോറ്റാനിക്കരയമ്മ എഴുന്നള്ളുന്നു. നിരവധി ഭക്തരാണ് ഇത് കാണാനായി ക്ഷേത്രത്തിലെത്തുന്നത്. രോഹിണി, മകയിരം ദിവസങ്ങളിൽ കാര്യമായ ആഘോഷങ്ങളൊന്നുമില്ലെങ്കിലും കാർത്തികദിവസം പോലെ അപ്പോഴും വിളക്കുകളുണ്ടാകും. ഈയവസരങ്ങളിൽ ചെണ്ടമേളമാണ് അകമ്പടി സേവിയ്ക്കുന്നത്. ഈ ദിവസങ്ങളിൽ ഇവയോടൊപ്പം വെടിക്കെട്ടുമുണ്ടാകും. തൃക്കാർത്തിക ദിവസത്തെ ഭഗവതി ദർശനം സർവ്വ അനുഗ്രഹദായകമാണ് എന്ന്‌ വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. മകം തൊഴാൻ സാധിയ്ക്കാത്തവർ കാർത്തിക തൊഴാൻ എത്തുന്നതും കാണാം. == മറ്റു പ്രധാന ദിവസങ്ങൾ == ചൊവ്വ, വെള്ളി ദിവസങ്ങൾ (വിശേഷിച്ച് മലയാള മാസത്തിലെ ആദ്യത്തെ ചൊവ്വയും വെള്ളിയും), ശനിയാഴ്ച, പൗർണമി, അമാവാസി ദിവസങ്ങൾ, വരലക്ഷ്മി വെള്ളിയാഴ്ച, മാസത്തിലെ ഒന്നാം തീയതി, എല്ലാ മാസവും കാർത്തിക, മകം നക്ഷത്രങ്ങൾ, ജന്മ നക്ഷത്ര ദിവസം തുടങ്ങിയവയും ക്ഷേത്രത്തിൽ ദർശനത്തിന് പറ്റിയ ദിവസങ്ങളാണ്. ഈ ദിവസങ്ങളിൽ ഭക്തജനത്തിരക്കുണ്ടാവാറുണ്ട്. ശിവന് ഞായറാഴ്ച, തിങ്കളാഴ്ച, [[പ്രദോഷവ്രതം]], [[ശിവരാത്രി]], ധനുമാസ തിരുവാതിര തുടങ്ങിയ അവസരങ്ങളിൽ വിശേഷാൽ പൂജകളുണ്ടാകാറുണ്ട്. ഗണപതിയ്ക്ക് [[വിനായക ചതുർത്ഥി]] ദിവസം ക്ഷേത്രം അഷ്ടദ്രവ്യ ഗണപതിഹോമവും ഗജപൂജയും ആനയൂട്ടുമുണ്ടാകാറുണ്ട്. നാഗദൈവങ്ങൾക്ക് എല്ലാമാസവും ആയില്യം നക്ഷത്രത്തിൽ വിശേഷാൽ പൂജകളും, കന്നിമാസത്തിലെ ആയില്യത്തിന് സർപ്പബലിയും പതിവാണ്. == അമ്മേ നാരായണാ എന്ന സ്തുതി == ചോറ്റാനിക്കര ഭഗവതി ക്ഷേത്രത്തിൽ ഉടലെടുത്ത പ്രശസ്തവും വ്യത്യസ്തവുമായ ഭഗവതി സ്തുതിയാണ് അമ്മേ നാരായണാ. ഈ സ്തുതിയിൽ സ്ത്രീലിംഗവും പുല്ലിംഗവും ഒരുമിച്ചു വരുന്നു എന്ന പ്രത്യേകതയുമുണ്ട്. അമ്മേ എന്നത് ഭഗവതി സ്തുതിയും നാരായണാ എന്നത് മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ സ്തുതിയുമാണ്. ചോറ്റാനിക്കരയിലെ പ്രതിഷ്ഠയുടെ പ്രത്യേകത കൊണ്ട് ഉണ്ടായതാണ് ഈ സ്തുതി. മേൽക്കാവിൽ ഭഗവതിപ്രതിഷ്ഠയുടെ വലതുവശത്ത് കൃഷ്ണശിലയിൽ തീർത്ത ചെറിയ മഹാവിഷ്ണുപ്രതിഷ്ഠയുമുണ്ട്. രണ്ടും ഒരേ പീഠത്തിലാണ് നിൽക്കുന്നത്. ഇതുകൂടാതെ, കീഴ്ക്കാവിൽ ഭദ്രകാളിപ്രതിഷ്ഠയുമുണ്ട്. ഇതിനാൽ മൂന്ന് പേരെയും കൂടിചേർത്താണ് അമ്മേ നാരായണാ ദേവീ നാരായണാ ലക്ഷ്മീ നാരായണാ ഭദ്രേ നാരായണാ എന്ന് ചോറ്റാനിക്കരയിൽ ഭക്തർ ജപിയ്ക്കുന്നത്. ഇത് യഥാർത്ഥത്തിൽ വിഷ്ണുസമേതയായ ഭഗവതിയെ സ്‌തുതിയ്ക്കുന്നതാണ്. കേരളത്തിലെ മറ്റു ഭഗവതിക്ഷേത്രങ്ങളിലും ഇന്നിത് ഉപയോഗിച്ച് കാണാറുണ്ട്. ==പ്രാർത്ഥനാ ശ്ലോകങ്ങൾ== 1. ദേവി മാഹാത്മ്യം ദുർഗ്ഗേ സ്മൃതാ ഹരസി ഭീതിമശേഷജന്തോഃ സ്വസ്ഥൈഃ സ്മൃതാ മതിമതീവ ശുഭാം ദദാസി ദാരിദ്ര്യദുഃഖഭയഹാരിണി കാ ത്വദന്യാ സർവ്വോപകാരകരണായ സദാർദ്രചിത്താ. സർവ്വമംഗളമാംഗല്യേ ശിവേ സർവ്വാർത്ഥസാധികേ ശരണ്യേ ത്ര്യംബകേ ഗൗരീ നാരായണി നമോസ്തുതേ. ശരണാഗത ദീനാർത്ത പരിത്രാണപരായണേ സർവ്വസ്യാർത്തിഹരേ ദേവീ നാരായണി നമോസ്തുതേ. സർവ്വസ്വരൂപേ സർവ്വേശേ സർവ്വശക്തി സമന്വിതേ ഭയേഭ്യ സ്ത്രാഹിനോദേവി ദുർഗ്ഗേ ദേവി നമോസ്തുതേ. ജ്വാലാ കരാള മത്യുഗ്രം അശേഷാസുരസൂദനം തൃശൂലം പാതു നോ ഭീതേർ ഭദ്രകാളി നമോസ്തുതേ. രോഗാനശേഷാന പഹംസി തുഷ്ടാ രുഷ്ടാ തു കാമാൻ സകലാനഭീഷ്ടാൻ ത്വാമാശ്രിതാനാം ന വിപന്നരാണാം ത്വാമാശ്രിതാ ഹ്യാശ്രയതാം പ്രയാന്തി. സർവ്വബാധാ പ്രശമനം ത്രൈലോകസ്യാഖിലേശ്വരീ ഏവമേവ ത്വയാ കാര്യം അസ്മദ്വൈരി വിനാശനം. 2. കാളി കാളി മഹാകാളി ഭദ്രകാളി നമോസ്തുതേ കുലം ച കുലധർമ്മം ച മാം ച പാലയ പാലയ. 3. മഹൈശ്വര്യപ്രദേ ദേവി ! മഹാത്രിപുരസുന്ദരി ! മഹാവീര്യേ മഹേശീ ! ശ്രീ ഭദ്രകാളി നമോസ്തുതേ! സർവ്വവ്യാധിപ്രശമനി ! സർവ്വമൃത്യുനിവാരിണി! സർവ്വമന്ത്രസ്വരൂപേ ! ശ്രീ ഭദ്രകാളി നമോസ്തുതേ! പുരുഷാർഥപ്രദേ ദേവി ! പുണ്യാപുണ്യഫലപ്രദേ! പരബ്രഹ്മസ്വരൂപേ ! ശ്രീ ഭദ്രകാളി നമോസ്തുതേ! (ഭദ്രകാളി പത്ത്) 4. മഹാകാളി നമസ്തുഭ്യം നമസ്തുഭ്യം സുരേശ്വരി ഭദ്രകാളി നമസ്തുഭ്യം നമസ്തുഭ്യം ദയാനിധേ. 5. ഓം ആയുർദേഹി ധനംദേഹി വിദ്യാംദേഹി മഹേശ്വരീ സമസ്തമഖിലം ദേഹി ദേഹിമേ പരമേശ്വരീ. 6. ഈശ്വരി പരമേശ്വരി ജഗദീശ്വരി മഹേശ്വരി ദേവി ദേവി മഹാഭയങ്കരി ഭദ്രകാളി നമോസ്തുതേ. 7. ലളിതേ സുഭഗേ ദേവി സുഖസൗഭാഗ്യദായിനി അനന്തം ദേഹി സൗഭാഗ്യം മഹ്യം തുഭ്യം നമോനമ: 8. കാത്യായനീ മഹാമായേ ഭവാനീ ഭുവനേശ്വരീ സംസാരസാഗരേ മഗ്നം ദീനം മാം കരുണാമയീ ബ്രഹ്മവിഷ്ണുശിവാരാദ്ധ്യേ പ്രസീദ ജഗദംബികേ മനോഭിലഷിതം ദേവീ വരംദേഹീ നമോസ്തുതേ. 9. അംബികാ അനാദിനിധനാ ആശ്വാരൂഡാ അപരാജിത 10. ‘’‘ദേവി സൂക്തം’‘’ യാ ദേവീ സർവ്വ ഭൂതേഷു ശക്തിരൂപേണ സംസ്ഥിതാ നമഃസ്തസ്യൈ നമഃസ്തസ്യൈ നമഃസ്തസ്യൈ നമോ നമഃ ==എത്തിച്ചേരുവാനുള്ള വഴി == [[എറണാകുളം]] നഗരഹൃദയത്തിൽ നിന്നും ഏതാണ്ട് 15 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്തായാണ് ചോറ്റാനിക്കര ക്ഷേത്രം. കൊച്ചി നഗരപ്രദേശത്തിനോട് ചേർന്നു കിടക്കുന്നതിനാൽ നഗരം സന്ദർശിക്കുന്നവർക്ക് എളുപ്പത്തിൽ ഇവിടെ എത്തിച്ചേരാൻ സാധിക്കും. കൊച്ചി നഗരത്തിൽ നിന്നും ധാരാളം ബസുകൾ ഇവിടേക്ക് സർവീസ് നടത്താറുണ്ട്. [[വൈറ്റില|വൈറ്റിലയിൽ]] നിന്നും 11 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്തിലും, ജില്ലാ ആസ്ഥാനമായ [[കാക്കനാട്]] നിന്ന് 12 കിലോമീറ്റർ അകലെയും ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. തൃപ്പൂണിത്തുറ മെട്രോ സ്റ്റേഷൻ (കൊച്ചി മെട്രോ) ആണ് അടുത്തുള്ള മെട്രോ സ്റ്റേഷൻ. ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ- ചോറ്റാനിക്കര റോഡ് (കുരീക്കാട്). ഇവിടെ [[കോട്ടയം]] വഴിയുള്ള മെമു, പാസഞ്ചർ ട്രെയിനുകൾ മാത്രമേ നിർത്താറുള്ളൂ. ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള പ്രധാന റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ - തൃപ്പൂണിത്തുറ - ആറു കിലോമീറ്റർ അകലെ‌ - ഇവിടെ പ്രധാനപ്പെട്ട പല എക്സ്പ്രസ് ട്രെയിനുകളും നിർത്താറുണ്ട്. ഇതിൽ വേണാട്, പരശുറാം, പാലരുവി, മലബാർ, ഗുരുവായൂർ-മധുര തുടങ്ങിയ പല ട്രെയിനുകളും ഉൾപ്പെടുന്നു. തൃപ്പൂണിതുറ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷന് സമീപത്ത് നിന്ന് ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് ബസ് സർവീസ് ലഭ്യമാണ്. എറണാകുളം നഗരത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനുകളായ [[എറണാകുളം ജങ്ക്ഷൻ തീവണ്ടിനിലയം|എറണാകുളം സൗത്ത്]], [[എറണാകുളം ടൗൺ തീവണ്ടിനിലയം|നോർത്ത്]] റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനുകളുടെ പരിസരത്ത് നിന്നും ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് ബസ് സർവീസ് ലഭ്യമാണ്. ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള വിമാനത്താവളം [[നെടുമ്പാശ്ശേരി|നെടുമ്പാശ്ശേരിയിലുള്ള]] [[കൊച്ചി അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം|കൊച്ചി അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളമാണ്]]. ഏകദേശം 35 കിമി ദൂരം. == അടുത്തുള്ള മറ്റു പ്രധാന ക്ഷേത്രങ്ങൾ == *[[തൃപ്പൂണിത്തുറ ശ്രീപൂർണ്ണത്രയീശ ക്ഷേത്രം]]: ഏതാണ്ട് 6 കി.മി. അകലെ. 20 മിനിറ്റ് യാത്ര. *[[എറണാകുളം ശിവക്ഷേത്രം]]: 15 കി.മി. അകലെ. ഏതാണ്ട് 47 മിനിറ്റ് യാത്ര. *[[തിരുവൈരാണിക്കുളം മഹാദേവക്ഷേത്രം|തിരുവൈരാണിക്കുളം മഹാദേവക്ഷേത്രത്തിൽ]] നിന്നും ചോറ്റാനിക്കരയിലേക്ക് 31 കി.മി. ദൂരം *[[കൊടുങ്ങല്ലൂർ ശ്രീ കുരുംബഭഗവതി ക്ഷേത്രം|കൊടുങ്ങല്ലൂരിൽ നിന്ന്]] ചോറ്റാനിക്കരയിലേക്ക് ഏതാണ്ട് 46 കി.മി. (NH 66 വഴി) *[[ഗുരുവായൂർ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം|ഗുരുവായൂരിൽ]] നിന്നും ചോറ്റാനിക്കരലേക്ക് 94 കി.മി. (NH 66 വഴി) ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== {{commonscat|Chottanikkara Temple}} [http://www.chottanikkarabhagavathy.org ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വെബ്‌സൈറ്റ്] ==അവലംബം== {{Reflist}} {{Famous Hindu temples in Kerala}} {{എറണാകുളം ജില്ല}} [[വർഗ്ഗം:എറണാകുളം ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഭഗവതി ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:നൂറ്റെട്ട് ദുർഗ്ഗാക്ഷേത്രങ്ങൾ]] {{Hindu-temple-stub}} eu7j2qxljlldj5en2f8e4y7zvct1pqg 0 7073 4666440 4666383 2026-09-12T17:48:23Z ~2026-49322-30 222828 [[Special:Contributions/~2026-49289-26|~2026-49289-26]] ([[User talk:~2026-49289-26|സംവാദം]]) ചെയ്ത നാൾപ്പതിപ്പ് [[Special:Diff/4666383|4666383]] നീക്കം ചെയ്യുന്നു 4666440 wikitext text/x-wiki {{PU|Alathiyur Hanuman Temple}} {{Infobox Hindu temple | name = ആലത്തിയൂർ ശ്രീരാമ-ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം | native_name = ഹനുമാൻകാവ് | image = | caption = | deity = [[ശ്രീരാമൻ]] <br> [[ഹനുമാൻ]] | tradition = ഹിന്ദു | functional_status = | temple_board = [[മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡ്|മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ]] മേൽനോട്ടത്തോടെ [[കോഴിക്കോട്]] [[സാമൂതിരി|സാമൂതിരിരാജാവ്]] നടത്തുന്ന ട്രസ്റ്റ് | festivals = | tower = | temple_tank = | temple_tree = [[അരയാൽ]], [[അത്തി]] <!-- LOCATION --> | location = [[ആലത്തിയൂർ]] | district = [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം]] | state = [[കേരളം]] | country = [[ഇന്ത്യ]] | map_type = | map_alt = | coordinates = 10.87236N,75.93910E | coordinates_footnotes = <!-- ARCHITECTURE --> | architecture_type = | architecture_style = | creator = | established = 3000 വർഷങ്ങൾക്കു മുൻപ് | groundbreaking = | year_completed = <!-- SPECIFICATIONS --> | facade_direction = കിഴക്ക് | temple_quantity = | monument_quantity = <!-- WEBSITE --> | website = https://www.alathiyoorhanumankavu.in/ <!-- BELOW --> | footnotes = }} [[File:GKN Alathiyoor Temple Stone DSC 0442.JPG|thumb|ആലത്തിയൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെ ഹനുമാന്റെ കടലിനു മുകളിലൂടെ ലങ്കയിലേയ്ക്കുള്ള ചാട്ടത്തെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുവാനായി ഉള്ള തിട്ട]] [[File:Alathiyur Hanuman temple. malappuram dt. kerala - panoramio.jpg|thumb|ആലത്തിയൂർ ഹനുമാൻ കാവിന്റെ മതിൽക്കകം|alt=ആലത്തിയൂർ ഹനുമാൻ കാവിന്റെ മതിൽക്കകം]] [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം ജില്ലയിലുള്ള]] [[തിരൂർ|തിരൂരിന്]] അടുത്ത്, [[പൊന്നാനിപ്പുഴ|പൊന്നാനിപ്പുഴയ്ക്കും]] [[ഭാരതപ്പുഴ|ഭാരതപ്പുഴയ്ക്കും]] നടുഭാഗത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന [[ആലത്തിയൂർ]] എന്ന സ്ഥലത്തുള്ള പ്രസിദ്ധമായ<ref>{{Cite news|title=ശ്രീലങ്കൻ പ്രധാനമന്ത്രി ഒരു ദിവസത്തെ സന്ദർശനത്തിനു കേരളത്തിൽ|publisher=ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ|date=2003-08-23 | url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/sri-lankan-pm-arrives-on-a-days-visit-to-kerala/articleshow/142980.cms}}</ref> ഒരു [[ക്ഷേത്രം (ആരാധനാലയം)|ക്ഷേത്രമാണ്]] '''ആലത്തിയൂർ പെരുംതൃക്കോവിൽ ശ്രീരാമ-ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം''' അഥവാ ''ആലത്തിയൂർ ഹനുമാൻ [[കാവ്]]''. [[മഹാവിഷ്ണു|മഹാവിഷ്ണുഭഗവാന്റെ]] ഏഴാമത്തെ അവതാരമായ [[ശ്രീരാമൻ|ശ്രീരാമചന്ദ്രനാണ്]] മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠയെങ്കിലും [[ശിവൻ|ശിവന്റെ]] അവതാരവും ശ്രീരാമഭക്തനും [[ചിരഞ്ജീവികൾ|ചിരഞ്ജീവിയുമായ]] [[ഹനുമാൻ]] സ്വാമിയ്ക്കാണ് ക്ഷേത്രത്തിൽ പ്രാധാന്യം<ref>{{cite news|title=ഒരു നാട് തന്നെ ക്ഷേത്രമാകുന്നു, ആലത്തിയൂരിൽ|url=https://www.mathrubhumi.com/travel/destination/kerala-alathiyur-hanuman-temple-is-a-favourite-pilgrimagation-ceneter-1.4531138|first=ആമി|last=അശ്വതി|publisher=മാതൃഭൂമി|date=2020-02-15| accessdate=2023-12-10}}</ref>. കൂടാതെ, തുല്യപ്രാധാന്യത്തോടെ [[ലക്ഷ്മണൻ|ലക്ഷ്മണനും]] ഉപദേവതകളായി [[ഗണപതി]], [[മഹാവിഷ്ണു]], [[ദുർഗ്ഗ]], [[ഭദ്രകാളി]], [[അയ്യപ്പൻ]], [[നാഗദേവതകൾ]] എന്നിവരും ക്ഷേത്രത്തിൽ കുടികൊള്ളുന്നുണ്ട്. [[ഐതിഹ്യം|ഐതിഹ്യപ്രകാരം]] ഇവിടത്തെ ഹനുമാന്റെ [[വിഗ്രഹാരാധന|വിഗ്രഹം]] പ്രതിഷ്ഠിച്ചത് 3000 വർഷങ്ങൾക്കു മുൻപേ (ക്രി.പി. 1000) [[വസിഷ്ഠൻ|വസിഷ്ഠ മഹർഷി]] ആയിരുന്നു<ref>{{Cite web|title=കാണേണ്ട സ്ഥലങ്ങൾ|work=ജില്ലാ ഐ.ടി. യൂണിറ്റ് കോർഡിനേറ്റർ, ജില്ലാ കളക്ടറുടെ ഓഫീസ്, മലപ്പുറം, കേരള സർക്കാർ|url=https://malappuram.nic.in/en/places-of-interest/|accessdate=2023-12-10}}</ref>. ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ മുൻ‌കാല സൂക്ഷിപ്പുകാരിൽ ആലത്തിയൂർ ഗ്രാമ [[നമ്പൂതിരി|നമ്പൂതിരിമാർ]], [[വെട്ടത്തുനാട്|വെട്ടത്ത്]] രാജാവ്, [[കോഴിക്കോട്]] [[സാമൂതിരി]] എന്നിവർ ഉൾപ്പെടും. [[അവൽ]] നിവേദ്യമാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യവഴിപാട്. [[തുലാം|തുലാമാസത്തിലെ]] [[പൂരാടം]], [[ഉത്രാടം]], [[തിരുവോണം]] [[നക്ഷത്രം (ജ്യോതിഷം)|നക്ഷത്രങ്ങളിൽ]] നടക്കുന്ന ഉത്സവമാണ് ഇവിടെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷം. രാമായണമാസമായ [[കർക്കടകം]] ഇവിടെ തിരക്കേറുന്ന സമയമാണ്. കൂടാതെ, ഹനുമദ്പ്രധാനമായ [[ചൊവ്വാഴ്ച|ചൊവ്വ]], [[വ്യാഴാഴ്ച|വ്യാഴം]], [[ശനിയാഴ്ച|ശനി]] എന്നീ ദിവസങ്ങളും പ്രധാനമാണ്. [[മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡ്|മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ]] കീഴിൽ സാമൂതിരി രാജാവ് മുഖ്യകാര്യദർശിയായ ഒരു ട്രസ്റ്റാണ് ക്ഷേത്രഭരണം നടത്തുന്നത്.<ref>{{cite web | title=പ്രധാന ക്ഷേത്രങ്ങൾ | work=മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ ഭരണത്തിലുള്ള ക്ഷേത്രങ്ങൾ| url= http://www.malabardevaswom.kerala.gov.in/index.php?option=com_content&view=article&id=79&Itemid=78| accessdate=2023-12-09}}</ref>. [[File:GKN Alathiyoor Temple Stone Kids Jumping DSC 0440.JPG|thumb|ആലത്തിയൂർ ക്ഷേത്രം. <br> ഹനുമാന്റെ കടലിനു മുകളിലൂടെ ലങ്കയിലേയ്ക്കുള്ള ചാട്ടത്തെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുവാനായി ഉള്ള തിട്ടയിലൂടെ ചാടുന്ന കുട്ടികളെയും കാണാം]] == ഐതിഹ്യം == ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന പ്രതിഷ്ഠ ശ്രീരാമനാണെങ്കിലും ഈ ക്ഷേത്രം ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം എന്നാണ് പരക്കെ അറിയപ്പെടുന്നത്. ഹനുമാൻ [[സീത]]യെ തിരക്കി [[ശ്രീലങ്ക|ലങ്ക]]യിലേക്കു പോകുന്നതിനു മുൻപ് ഇവിടെവെച്ചാണ് ശ്രീരാമൻ ഹനുമാന് നിർദ്ദേശങ്ങളും ഉപദേശങ്ങളും കൊടുത്തത് എന്നാണ് വിശ്വാസം. ശ്രീരാമന്റെ വിഗ്രഹത്തിന് തൊട്ടടുത്തായി ആണ് ഹനുമാന്റെ വിഗ്രഹം സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നത്. കൈയിൽ ഒരു ദണ്ഡും പിടിച്ച് ശ്രീരാമന്റെ വചനങ്ങൾ കേൾക്കാനെന്നവണ്ണം മുൻപോട്ട് ചാഞ്ഞാണ് ഹനുമാൻ നിൽക്കുന്നത്. ലക്ഷ്മണന്റെ ക്ഷേത്രം ഇവിടെ നിന്ന് ഏതാനും മീറ്ററുകൾ അകലെയാണ്. ഹനുമാനും ശ്രീരാമനും സ്വകാര്യമായി സംസാരിക്കുവാനായി ലക്ഷ്മണൻ മാറിനിന്നു കൊടുത്തതാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. ഇവിടെ ഹനുമാന്റെ കടലിനു മുകളിലൂടെ ലങ്കയിലേയ്ക്കുള്ള ചാട്ടത്തെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുവാനായി ഒരു തിട്ട കെട്ടിയിട്ടുണ്ട്. ഈ തിട്ടയുടെ ഒരറ്റത്ത് കടലിന്റെ പ്രതീകമായി ഒരു വലിയ കരിങ്കല്ല് വെച്ചിട്ടുണ്ട്. വിശ്വാസികൾ ഈ തിട്ടയിലൂടെ ഓടി കരിങ്കല്ലിനു മുകളിലൂടെ ചാടുന്നു. ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ ഇങ്ങനെ ചാടുന്നത് ഭാഗ്യം, ആരോഗ്യം, ദീർഘായുസ്സ്, ധനം എന്നിവ നൽകും എന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. വിശ്വാസികളുടെ എല്ലാ ദുഃഖങ്ങളും ഭയങ്ങളും മാറ്റുക മാത്രമല്ല, അവരുടെ ആഗ്രഹ പൂർത്തീകരണവും ആലത്തിയൂരിലെ ഹനുമാൻ നടത്തും എന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. == ക്ഷേത്രനിർമ്മിതി == === ക്ഷേത്രപരിസരവും മതിലകവും === ആലത്തിയൂർ ഗ്രാമത്തിന്റെ ഒത്തനടുക്കായാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. കിഴക്കോട്ടാണ് ക്ഷേത്രദർശനം. ക്ഷേത്രത്തിന് നേരെമുന്നിൽ നിരവധി കട-കംബോളങ്ങൾ കാണാം. വളരെ ഇടുങ്ങിയ വഴിയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലേയ്ക്കുള്ളത് എന്നതിനാൽ വലിയ വാഹങ്ങൾ വരുമ്പോൾ നിരവധി ബുദ്ധിമുട്ടുകളുണ്ടാകാറുണ്ട്. വടക്കുകിഴക്കുഭാഗത്താണ് വാഹനപാർക്കിങ് സൗകര്യം അനുവദിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. ഗോപുരത്തിന് വടക്കായി ക്ഷേത്രക്കുളം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. അതിവിശാലവും മനോഹരവുമായ ഈ കുളത്തിൽ കുളിച്ചാണ് ക്ഷേത്രത്തിലേയ്ക്ക് ഭക്തരും ശാന്തിക്കാരും കടന്നുചെല്ലുന്നത്. കുളത്തിന് മുന്നിലായി ചെറിയൊരു [[അരയാൽ]]മരം കാണാം. ഹൈന്ദവവിശ്വാസപ്രകാരം പുണ്യവൃക്ഷമായ അരയാലിന് മുകളിൽ [[ബ്രഹ്മാവ്|ബ്രഹ്മാവും]] നടുക്ക് വിഷ്ണുവും അടിയിൽ ശിവനും കുടികൊള്ളുന്നു. ദിവസവും രാവിലെ അരയാലിനെ ഏഴുവലം വയ്ക്കുന്നത് ആയുരാരോഗ്യസൗഖ്യം നൽകുന്നു എന്നാണ് വിശ്വാസം. ഇതേ തറയിൽ ഒരു [[അത്തി]]മരവും കാണാം. [[നാല്പാമരം|നാല്പാമരങ്ങളിൽ]] പ്രസിദ്ധമായ ഈ രണ്ടുമരങ്ങളും ഒരുമിച്ച് വളരുന്നതുകൊണ്ടാണ് ആലത്തിയൂർ എന്ന് സ്ഥലത്തിന് പേരുവന്നതെന്ന് വിശ്വസിയ്ക്കപ്പെടുന്നു. കിഴക്കുഭാഗത്ത് രണ്ടുനിലകളോടുകൂടിയ ഗോപുരം പണിതിട്ടുണ്ട്. ഓടുമേഞ്ഞ ഈ ഗോപുരം, കാലപ്പഴക്കം കൊണ്ട് ദ്രവിച്ച നിലയിലാണ് കാണപ്പെടുന്നത്. ഗോപുരത്തിന് മുകളിലായി ശ്രീരാമന്റെയും ഹനുമാന്റെയും ലക്ഷ്മണന്റെയും രൂപങ്ങളോടുകൂടിയ ഒരു ഫലകം കാണാം. കിഴക്കേ നടയിലൂടെ അകത്തുകടന്നാൽ ആദ്യമെത്തുന്നത് വലിയ ആനക്കൊട്ടിലിലാണ്. സാമാന്യം വലുപ്പമുള്ള ഈ ആനക്കൊട്ടിൽ പണിതിട്ട് അധികകാലമായിട്ടില്ല. ക്ഷേത്രത്തിൽ കൊടികയറി ഉത്സവമില്ലാത്തതിനാൽ കൊടിമരമില്ല. അത് പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കാനുള്ള ആലോചനകളുണ്ട്. ശ്രീരാമന്റെ നടയ്ക്കുനേരെ വലിയ ബലിക്കൽപ്പുര പണിതിട്ടുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ബലിക്കല്ല് ഇവിടെയാണ്. സാമാന്യം ഉയരമുള്ള ബലിക്കല്ലാണെങ്കിലും അല്പം താഴ്ത്തി നിർമ്മിച്ചിരിയ്ക്കുന്നതിനാൽ പുറത്തുനിന്ന് നോക്കിയാൽ വിഗ്രഹം വ്യക്തമായി കാണാം. ഇതിന് മുകളിലായി ഹനുമാന്റെ ഒരു ചിത്രവും തൂക്കിയിട്ടിട്ടുണ്ട്. ബലിക്കൽപ്പുരയ്ക്ക് തെക്കുഭാഗത്തായി ചെറിയൊരു വാതിൽ കാണാം. ഹനുമാന്റെ നടയ്ക്കുനേരെയാണ് ഈ വാതിൽ പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. ക്ഷേത്രത്തിൽ കടക്കാൻ സാധിയ്ക്കാത്തവർക്കായാണ് ഇത് പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. തെക്കുകിഴക്കുഭാഗത്ത് വഴിപാട് കൗണ്ടർ പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. ശ്രീരാമന് പാൽപ്പായസവും ഹനുമാന് അവിൽ നിവേദ്യവുമാണ് ഇവിടെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. ആലത്തിയൂർ ഹനുമാന് അവിൽ നൽകുന്നത് അതിവിശേഷമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. കാര്യസാദ്ധ്യത്തിന് അവിൽ നേരുന്നവരും അത് സാധിയ്ക്കുന്നവരും ഇപ്പോഴും നിരവധിയാണ്. ഒരു നാഴി, 50 നാഴി, 100 നാഴി ഇങ്ങനെ നിരവധി അളവുകളിൽ അവിൽ നൽകാറുണ്ട്. [[തമിഴ്നാട്]] [[മുഖ്യമന്ത്രി (ഇന്ത്യ)|മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന]] [[ജെ. ജയലളിത]] കേസിനെ അതിജീവിച്ചത് ഇവിടെ ദർശനം നടത്തിയശേഷമാണെന്ന് കഥകളുണ്ട്<ref>{{cite news |last=. |first=TNN |date=2016-12-07 |title= ജയലളിതയുടെ ‘ദൈവിക’ പ്രയത്നം |trans-title= Jayalalitha's 'divine' tryst|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/jayalalithaas-divine-tryst/articleshow/55848590.cms |language=en |work=ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ |location=കൊച്ചി |access-date=2023-12-10}}</ref><ref>{{cite news |last=രാമകൃഷ്ണൻ |first=വെങ്കടേഷ്|date=2016-12-07 |title=ജംബോ നന്ദി പ്രകാശനത്തിൽ ജയലളിത |trans-title=JAYALALITHA IN JUMBO THANKSGIVING |url=https://www.telegraphindia.com/india/jayalalitha-in-jumbo-thanksgiving/cid/928666 |language=en |work=ടെലഗ്രാഫ് ഓൺലൈൻ |location=കൊച്ചി|access-date=2023-12-10}}</ref>. വഴിപാട് കൗണ്ടറിനടുത്തുതന്നെ മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ ചെറിയൊരു ശ്രീകോവിൽ കാണാം. പണ്ട് അടുത്തുള്ള ''[[കല്പകഞ്ചേരി]]'' ഗ്രാമത്തിലുണ്ടായിരുന്ന ഐരാണി ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യദേവനായിരുന്ന ഈ മഹാവിഷ്ണുവിനെ, പിന്നീട് അവിടെയുണ്ടായ ചില പ്രശ്നങ്ങൾ മൂലം ഇങ്ങോട്ട് കൊണ്ടുവന്ന് പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുകയായിരുന്നു എന്നാണ് വിശ്വാസം. ചതുർബാഹുവായ മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ വിഗ്രഹമാണെങ്കിലും [[ശ്രീകൃഷ്ണൻ|ശ്രീകൃഷ്ണനായാണ്]] പ്രതിഷ്ഠയെ കണ്ടുവരുന്നത്. പടിഞ്ഞാറോട്ടാണ് ദർശനം. മഹാവിഷ്ണുവിനെ തൊഴുത് പ്രദക്ഷിണം ചെയ്തുവരുമ്പോൾ തെക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്തായി ചെറിയൊരു മണൽത്തിട്ടയും അതിലേയ്ക്ക് ചാടാനുള്ള ഒരു കരിങ്കൽ പീഠവും കാണാം. ഇത് ഹനുമാൻ സ്വാമിയുടെ ലങ്കായാത്രയെ സങ്കല്പിയ്ക്കുന്നു. ഇതിന് പുറകിലെ ഭാഗത്തുകൂടി ഓടിവന്ന് കരിങ്കൽ പീഠത്തിൽ ചവിട്ടാതെ ചാടുന്നത് ജീവിതപ്രാരാബ്ധങ്ങളെ മറികടക്കുന്നതിന് ഉത്തമമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. തന്മൂലം, നിരവധി ഭക്തർ ഇതിന് ശ്രമിയ്ക്കാറുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്ന ഭക്തരെ ആകർഷിയ്ക്കുന്നതാണ് ഈ ചടങ്ങ്. പടിഞ്ഞാറേ നടയിൽ എടുത്തുപറയത്തക്ക കാഴ്ചകളൊന്നുമില്ല. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്താണ് ശ്രീരാമാനുജനായ ലക്ഷ്മണസ്വാമിയുടെ ക്ഷേത്രം. ഇവിടെ ലക്ഷ്മണൻ ഉപദേവനല്ല, മറിച്ച് തുല്യപ്രാധാന്യത്തോടുകൂടിയ പ്രതിഷ്ഠയാണ്. ശ്രീരാമൻ ഹനുമാന് പറഞ്ഞുകൊടുക്കുന്ന അടയാളവാക്യം കേൾക്കാതിരിയ്ക്കാനായി പുറത്ത് മാറിയിരിയ്ക്കുന്നു എന്ന സങ്കല്പത്തിലാണ് ഇവിടെ നാലമ്പലത്തിന് പുറത്ത് ലക്ഷ്മണസ്വാമി കുടികൊള്ളുന്നത്. ചതുർബാഹുവായ മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ രൂപത്തിലാണ് ആദിശേഷാവതാരമായ ലക്ഷ്മണന്റെ പ്രതിഷ്ഠ. കിഴക്കോട്ട് ദർശനം. ചെമ്പുമേഞ്ഞ ചെറിയൊരു ചതുരശ്രീകോവിലാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. മുന്നിലായി ചെറിയൊരു നമസ്കാരമണ്ഡപവും പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. ലക്ഷ്മണശ്രീകോവിലിന്റെ തെക്കുഭാഗത്ത് ചെറിയൊരു ഗണപതിപ്രതിഷ്ഠയുമുണ്ട്; പുറകിൽ നാഗദൈവങ്ങളുടെ പ്രതിഷ്ഠയും കാണാം. ലക്ഷ്മണസ്വാമിയ്ക്ക് പ്രത്യേകമായി വഴിപാട് കൗണ്ടറും പണിതിട്ടുണ്ട്. പാൽപ്പായസം തന്നെയാണ് ഇവിടെയും പ്രധാനം. === [[ശ്രീകോവിൽ]] === രണ്ടുനിലകളോടുകൂടിയ സാമാന്യം വലുപ്പമുള്ള ചതുരശ്രീകോവിലാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. [[കരിങ്കല്ല്|കരിങ്കല്ലിൽ]] തീർത്ത ശ്രീകോവിലിന്റെ ഇരുനിലകളും [[ചെമ്പ്]] മേഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. മുകളിൽ [[സ്വർണം|സ്വർണ]] [[അർധകുംഭകം|താഴികക്കുടം]] ശോഭിച്ചുനിൽക്കുന്നു. ശ്രീകോവിലിനകത്ത് മൂന്ന് മുറികളുണ്ട്. അവയിൽ പടിഞ്ഞാറേ അറ്റത്തുള്ളതാണ് വിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ഠിച്ച ഗർഭഗൃഹം. ഏകദേശം അഞ്ചടി ഉയരം വരുന്ന ചതുർബാഹുവായ മഹാവിഷ്ണുവിഗ്രഹത്തിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി ശ്രീരാമസ്വാമി കുടികൊള്ളുന്നു. കൃഷ്ണശിലാ നിർമ്മിതമാണ് ഇവിടെയുള്ള വിഗ്രഹം. എന്നാൽ, ഇതിന് [[പഞ്ചലോഹം|പഞ്ചലോഹ]]ത്തിൽ ഗോളക ചാർത്തിയിട്ടുണ്ട്. ചതുർബാഹുവായ ഭഗവാന്റെ പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[സുദർശനചക്രം|സുദർശനചക്രവും]] പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[പാഞ്ചജന്യം]] [[ശംഖ്|ശംഖും]] മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ കൗമോദകി [[ഗദ]]യും മുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[താമര]]യും കാണാം. സീതാന്വേഷണകാലത്ത് വിരഹിയായിരിയ്ക്കുന്ന ശ്രീരാമനായാണ് സങ്കല്പം. തന്മൂലം, ഇവിടെ [[സീത|സീതാദേവിയ്ക്ക്]] പ്രതിഷ്ഠയില്ല. ഇതിന് തെക്കുഭാഗത്തായി പണികഴിപ്പിച്ചിരിയ്ക്കുന്ന മറ്റൊരു നടയിലാണ് ഹനുമാൻ സ്വാമിയുടെ പ്രതിഷ്ഠ. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ഹനുമദ്വിഗ്രഹം, ഇരുകൈകളും കൂപ്പി ഇടത്തോട്ട് കാതുകൂർപ്പിച്ച് നിൽക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ്. ശ്രീരാമന്റെ അടയാളവാക്യം കേൾക്കുന്ന രൂപമാണ് ഇതെന്ന് വിശ്വസിയ്ക്കപ്പെടുന്നു. അങ്ങനെ, വിശ്വപ്രകൃതിയുടെ ഭാവത്തെ മുഴുവൻ ആവാഹിച്ച് ശ്രീരാമനും ഹനുമാനും ശ്രീകോവിലകത്ത് വിരാജിയ്ക്കുന്നു. ശ്രീകോവിൽ, അതിമനോഹരമായ ചുവർച്ചിത്രങ്ങളും ദാരുശില്പങ്ങളും കൊണ്ട് അലംകൃതമാണ്. ഇവയ്ക്ക് അധികം പഴക്കമില്ലെന്ന് ഒറ്റനോട്ടത്തിൽ തന്നെ മനസ്സിലാക്കാവുന്നതാണ്. പ്രധാനമായും [[രാമായണം|രാമായണത്തിൽ]] നിന്നെടുത്ത രംഗങ്ങളാണ് ഇവിടെ ഉപയോഗിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. ശ്രീരാമജനനം, സീതാസ്വയംവരം, [[ജടായു]] മോക്ഷം, [[കദളി വാഴ|കദളീ]]വനത്തിലെ ഹനുമാൻ, തുടങ്ങിയവ അവയിൽ പ്രധാനമാണ്. എന്നാൽ, ഇവയിൽ ഏറ്റവും പ്രാധാന്യമർഹിയ്ക്കുന്നത് എട്ടുകൈകളോടുകൂടിയ ഭദ്രകാളിയുടെ ഒരു ചിത്രമാണ്. ഈ ചിത്രം ഇവിടെ വന്നതിനുപിന്നിൽ ഒരു കഥയുണ്ട്. അതിങ്ങനെ: ഒരിയ്ക്കൽ, ഇവിടെയടുത്തുള്ള വലിയ കപാലത്തിങ്കൽ ഭഗവതിക്ഷേത്രത്തിലും ഇവിടെയും ഒരുകാലത്ത് ഒരേ മേൽശാന്തിയാണ് ഉണ്ടായിരുന്നത്. ഇരുസ്ഥലത്തും ഒരേ സമയം മേൽശാന്തിയായിരിയ്ക്കുന്നത് ബുദ്ധിമുട്ടായപ്പോൾ അദ്ദേഹം ഭഗവതിയോട് നിത്യസാന്നിദ്ധ്യം കൊള്ളാൻ അഭ്യർത്ഥിച്ചു. അങ്ങനെയാണ് ഇവിടെ ഭദ്രകാളീസാന്നിദ്ധ്യമുണ്ടായത്. ശ്രീകോവിലിന് വടക്കുവശത്ത് പതിവുപോലെ ഓവ് നിർമ്മിച്ചിട്ടുണ്ട്. === നാലമ്പലം === ശ്രീകോവിലിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റി നാലമ്പലം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. അതിവിശാലമാണ് ഇവിടത്തെ നാലമ്പലം. കരിങ്കല്ലിൽ തീർത്ത നാലമ്പലം പൂർണ്ണമായും ഓട് മേഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. നാലമ്പലത്തിനകത്തേയ്ക്കുള്ള പ്രവേശനകവാടത്തിന് ഇരുവശവും വാതിൽമാടങ്ങൾ പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. അവയിൽ തെക്കുഭാഗത്തെ വാതിൽമാടം, വിശേഷാൽ പൂജകൾക്കും ഹോമങ്ങൾക്കും ഉപയോഗിയ്ക്കുമ്പോൾ വടക്കുഭാഗത്തെ വാതിൽമാടം, വാദ്യമേളങ്ങൾക്കും നാമജപത്തിനുമാണ് ഉപയോഗിയ്ക്കുന്നത്. പൂജയും ദീപാരാധനയുമൊഴികെയുള്ള അവസരങ്ങളിൽ ഇവിടെ [[ചെണ്ട]], [[മദ്ദളം]], [[തിമില]], [[ഇടയ്ക്ക]], [[ചേങ്ങില]], [[ഇലത്താളം]], [[ശംഖ് (വാദ്യം)|ശംഖ്]] തുടങ്ങിയ വാദ്യോപകരണങ്ങൾ കാണാവുന്നതാണ്. നാലമ്പലത്തിനകത്ത് തെക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ പതിവുപോലെ [[തിടപ്പള്ളി]] പണിതിട്ടുണ്ട്; വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ [[കിണർ|കിണറും]]. തിടപ്പള്ളിയോടുചേർന്ന് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പ്രത്യേകം മുറിയിലാണ് പ്രസാദവിതരണം നടത്തുന്നത്. തെക്കുപടിഞ്ഞാറേമൂലയിൽ ഒറ്റമുറിയിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി ഗണപതിയുടെയും അയ്യപ്പന്റെയും പ്രതിഷ്ഠകൾ കാണാം. അത്യപൂർവമാണ് ഇത്തരം പ്രതിഷ്ഠ. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ചതുർബാഹുവായ വലമ്പിരി ഗണപതിയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലുള്ളത്. പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[മഴു]]വും പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[കയർ|കയറും]] മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[മോദകം|മോദകവും]] ധരിച്ച ഗണപതിഭഗവാൻ, മുന്നിലെ വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു. അയ്യപ്പന്റെ വിഗ്രഹത്തിന് [[ശബരിമല]]യിലെ വിഗ്രഹത്തിന്റെ രൂപവുമായി പ്രകടമായ രൂപസാദൃശ്യമുണ്ട്. ഇവിടെ വച്ചാണ് ശബരിമല തീർത്ഥാടകർ മാലയിടുന്നതും കെട്ടുനിറയ്ക്കുന്നതുമെല്ലാം. വടക്കുപടിഞ്ഞാറേമൂലയിൽ ഒരു മുറിയിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി ദുർഗ്ഗാദേവിയുടെ പ്രതിഷ്ഠ കാണാം. ചതുർബാഹുവായ വിഷ്ണുദുർഗ്ഗയാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. എന്നാൽ, ഭഗവാന്റെ വാമാംഗത്തിലാണ് ദേവിയുടെ പ്രതിഷ്ഠ എന്നതിനാൽ, [[ലക്ഷ്മി]]യായും സങ്കല്പമുണ്ട്. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ദേവിയുടെ വിഗ്രഹം, ചതുർബാഹുവാണ്. പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ ശ്രീചക്രവും പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ ശംഖും ധരിച്ച ദേവി മുന്നിലെ ഇടതുകൈ അരയിൽ കുത്തിനിൽക്കുന്നു. മുന്നിലെ വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു. [[നവരാത്രി]]നാളുകൾ ഇവിടെ ദേവിയ്ക്ക് അതിപ്രധാനമാണ്. ശ്രീകോവിലിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റി അകത്തെ ബലിവട്ടം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. [[അഷ്ടദിക്പാലകർ]] (കിഴക്ക്-[[ഇന്ദ്രൻ]], തെക്കുകിഴക്ക്-[[അഗ്നി]], തെക്ക്-[[യമൻ]], തെക്കുപടിഞ്ഞാറ്-നിരൃതി, പടിഞ്ഞാറ്-[[വരുണൻ]], വടക്കുപടിഞ്ഞാറ്-[[വായു]], വടക്ക്-[[കുബേരൻ]] & [[ചന്ദ്രൻ|സോമൻ]], വടക്കുകിഴക്ക് - [[ഈശാനൻ]]), [[സപ്തമാതൃക്കൾ]] (തെക്കുഭാഗത്ത് ഒറ്റ പീഠത്തിൽ - [[ബ്രാഹ്മി]]/[[ബ്രഹ്മാണി]], മഹേശ്വരി, കൗമാരി, [[വൈഷ്ണവി]], [[വാരാഹി]], [[ഇന്ദ്രാണി]], [[ചാമുണ്ഡി]] എന്നീ ക്രമത്തിൽ), [[വീരഭദ്രൻ]] (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം കിഴക്കുഭാഗത്ത്), ഗണപതി (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത്), ശാസ്താവ് (തെക്കിനും തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ബ്രഹ്മാവ് (വടക്കുകിഴക്കിനും കിഴക്കിനുമിടയിൽ), അനന്തൻ (തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനും പടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ദുർഗ്ഗാദേവി (വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനും വടക്കിനുമിടയിൽ), [[സുബ്രഹ്മണ്യൻ]] (പടിഞ്ഞാറിനും വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), നിർമ്മാല്യധാരി (വടക്കിനും വടക്കുകിഴക്കിനുമിടയിൽ - ഇവിടെ [[വിഷ്വക്സേനൻ]]) എന്നിവരെ പ്രതിനിധീകരിയ്ക്കുന്ന ബലിക്കല്ലുകൾ ഇവിടെ കാണാം. എന്നാൽ, ക്ഷേത്രത്തിൽ നിത്യശീവേലിയില്ലാത്തതിനാൽ ഇവ പ്രതീകാത്മകമായ നിർമ്മിതി മാത്രമാണ്. വിഷ്ണുക്ഷേത്രമായതിനാൽ, വടക്കുഭാഗത്ത് ഉത്തരമാതൃക്കൾ എന്ന പേരിൽ പ്രത്യേകമായി മറ്റൊരു സങ്കല്പം കൂടിയുണ്ട്. ഭാഗീശ്വരി, ക്രിയ, കീർത്തി, ലക്ഷ്മി, സൃഷ്ടി, വിദ്യ, ശാന്തി എന്നിവരാണ് ഇവർ. സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം വീരഭദ്രനും ഗണപതിയും കുടികൊള്ളുന്നപോലെ ഇവർക്കൊപ്പം ശ്രീധരൻ, അശ്വമുഖൻ എന്നിങ്ങനെ രണ്ടുദേവന്മാർക്കും സ്ഥാനമുണ്ടാകാറുണ്ട്. ബലിക്കല്ലുകൾ ദേവന്റെ/ദേവിയുടെ വികാരഭേദങ്ങളാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. തന്മൂലം, ഇവയിൽ ചവിട്ടുന്നതും തൊട്ടുതലയിൽ വയ്ക്കുന്നതും നിരോധിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. == നിത്യപൂജാക്രമം == നിത്യേന മൂന്നുപൂജകളുള്ള ഒരു മഹാക്ഷേത്രമാണ് ആലത്തിയൂർ പെരുംതൃക്കോവിൽ ശ്രീരാമ-ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം. പുലർച്ചെ നാലരയ്ക്ക് [[നാദസ്വരം]], [[തവിൽ]] തുടങ്ങിയ വാദ്യങ്ങളോടെയും ഏഴുതവണയുള്ള [[ശംഖ്|ശംഖു]] വിളിയോടെയും ഭഗവാനെ പള്ളിയുണർത്തുന്നു. അതിനുശേഷം അഞ്ചുമണിയ്ക്ക് ക്ഷേത്രനട തുറക്കുന്നു. പതിവുപോലെ നിർമ്മാല്യദർശനമാണ് ആദ്യത്തെ ചടങ്ങ്. അതിനുശേഷം [[അഭിഷേകം|അഭിഷേക]]ങ്ങൾ തുടങ്ങുന്നു. എണ്ണ, ജലം (ശംഖാഭിഷേകവും കലശാഭിഷേകവും), വാകപ്പൊടി തുടങ്ങിയ ദ്രവ്യങ്ങൾ കൊണ്ട് വിഗ്രഹത്തിൽ വിശദമായ അഭിഷേകങ്ങൾ നടത്തിയശേഷം ആദ്യനിവേദ്യമായി [[മലർ]], [[ശർക്കര]], കദളിപ്പഴം എന്നിവ ഒരുമിച്ച് നേദിയ്ക്കുന്നു. പിന്നീട് വിഗ്രഹം പൂമാലകളും സ്വർണ്ണ-[[രത്നം|രത്നാഭരണങ്ങളും]] ചന്ദനക്കൂട്ടും കൊണ്ട് അതിമനോഹരമായി അലങ്കരിയ്ക്കുന്നു. അതിനുശേഷം ആറുമണിയോടെ നടയടച്ച് ഉഷഃപൂജ നടക്കുന്നു. നെയ്പ്പായസമാണ് ഈ സമയത്തെ പ്രധാന നിവേദ്യം. ഇതേസമയത്തുതന്നെ ക്ഷേത്രത്തിൽ ഗണപതി[[ഹോമം|ഹോമവും]] നടത്തുന്നു. പിന്നീട് ഉപദേവതകൾക്കുള്ള പൂജകളാണ്. ഹനുമാൻ സ്വാമിയ്ക്കുള്ള വിശേഷമായ അവിൽ നിവേദ്യം രാവിലെ ഒമ്പതുമണിയോടെ തുടങ്ങുന്നു. ഏകദേശം പന്ത്രണ്ടുനാഴി അവിൽ ഇവിടെ ഒരുസമയം നേദിയ്ക്കാറുണ്ട്. അതിനുശേഷം ഒമ്പതേകാലോടെ നടയടച്ച് ഉച്ചപ്പൂജ നടത്തുന്നു. പാൽപ്പായസം, ചതുശ്ശതം, വെള്ളനിവേദ്യം എന്നിവയാണ് ഈ സമയത്തെ നിവേദ്യങ്ങൾ. ഉച്ചപ്പൂജ കഴിഞ്ഞ് പതിനൊന്നുമണിയോടെ ക്ഷേത്രനട അടയ്ക്കുന്നു. വൈകീട്ട് അഞ്ചുമണിയ്ക്ക് വീണ്ടും നടതുറക്കുന്നു. സന്ധ്യയ്ക്ക് സൂര്യാസ്തമയസമയമനുസരിച്ച് [[ദീപാരാധന]] നടത്തുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിനകത്തും പുറത്തുമുള്ള ദീപങ്ങൾ മുഴുവൻ ഈ സമയം കൊളുത്തിവച്ചിട്ടുണ്ടാകും. അതിമനോഹരമായ കാഴ്ചയാണിത്. ക്ഷേത്രത്തിൽ [[കർപ്പൂരം]] ഉപയോഗിച്ച് ആരാധന നടത്തുന്നത് ഈ സമയത്താണ്. മറ്റുള്ള അവസരങ്ങളിൽ ചെറിയൊരു നെയ് വിളക്കുവച്ചുള്ള ആരാധനയേ പതിവുള്ളൂ. ദീപാരധന കഴിഞ്ഞ് നടതുറന്നാൽ മേൽശാന്തി ഭക്തരെക്കൊണ്ട് കർപ്പൂരം ഉഴിയിയ്ക്കുകയും ചെയ്യാറുണ്ട്. അതിനുശേഷം രാത്രി ഏഴുമണിയോടെ അത്താഴപ്പൂജ തുടങ്ങും. ഈ സമയത്ത് അപ്പവും അടയുമാണ് പ്രധാന നിവേദ്യങ്ങൾ. അത്താഴപ്പൂജ കഴിഞ്ഞ് ഏഴരമണിയോടെ വീണ്ടും നടയടയ്ക്കും. സാധാരണ ദിവസങ്ങളിലെ പൂജാക്രമങ്ങളാണ് ഇവിടെ സൂചിപ്പിച്ചത്. വിശേഷദിവസങ്ങളിലും ഉദയാസ്തമനപൂജയുള്ള ദിവസങ്ങളിലും [[ഗ്രഹണം]] നടക്കുന്ന അവസരങ്ങളിലും ഇവയിൽ മാറ്റം വരും. ഉദയാസ്തമനപൂജയുള്ളപ്പോൾ ഇവിടെ പതിനെട്ട് പൂജകളുണ്ടാകാറുണ്ട്. ഗ്രഹണമുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ അത് തുടങ്ങുന്നതിനും ഒരു മണിക്കൂർ മുമ്പേ അടയ്ക്കുന്ന നട, അതുകഴിഞ്ഞ് ശുദ്ധിക്രിയകൾ നടത്തിയേ തുറക്കൂ. ഇവിടെയുള്ള എല്ലാ പൂജകളും ശ്രീരാമസ്വാമിയ്ക്കാണ് നടത്തപ്പെടുന്നത്. ഹനുമാൻ സ്വാമിയ്ക്ക് നിവേദ്യം മാത്രമേയുള്ളൂ. രാവിലെയുള്ള പൂജകൾക്ക് [[ഇടയ്ക്ക]]യും വൈകീട്ടുള്ള പൂജകൾക്ക് [[ചെണ്ട]]യുമാണ് വാദ്യങ്ങളായി ഉപയോഗിയ്ക്കുക. സമീപഗ്രാമമായ [[തിരുനാവായ]]യിലെ കൽപ്പുഴ മനയ്ക്കാണ് ഇവിടെ തന്ത്രാധികാരം. ദേവസ്വം ബോർഡിന് കീഴിലാണ് മേൽശാന്തി, കീഴ്ശാന്തി നിയമനങ്ങൾ. == വിശേഷദിവസങ്ങൾ == === തിരുവോണ മഹോത്സവം === ആലത്തിയൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ആണ്ടുവിശേഷമാണ് തുലാമാസത്തിൽ പൂരാടം, ഉത്രാടം, തിരുവോണം നാളുകളായി നടക്കുന്ന തിരുവോണ മഹോത്സവം. മൂന്നുദിവസവും ക്ഷേത്രത്തിൽ വിശേഷാൽ പൂജകളും കലാപരിപാടികളുമുണ്ടാകാറുണ്ട്. === പ്രധാന ദിവസങൾ === ആഴ്ചയിലെ ശനി, ചൊവ്വ, വ്യാഴം തുടങ്ങിയ ദിവസങ്ങൾ ഹനുമാന് പ്രാധാന്യം. ശനിയാഴ്ച ഹനുമദ് പൂജ നടത്തുന്നത് ദുരിതശാന്തിക്കും ശനിദോഷമുക്തിക്കും വിശേഷമാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. മഹാബലവാനായ ഹനുമാന് ചൊവ്വാഴ്ച ഏറെ പ്രധാനമാണ്. വിഷ്ണു അഥവാ ശ്രീരാമ പ്രധാനമായ വ്യാഴാഴ്ച ഹനുമാനെ ‌ആരാധിക്കുന്നത് വിശേഷം ആണെന്നും വിശ്വാസം ഉണ്ട്. ==അവലംബം== {{Reflist}} ==പുറം കണ്ണികൾ== {{commonscat|Alattiyur Hanuman Temple}} * [https://www.alathiyoorhanumankavu.in/ ആലത്തിയൂർ ഹനുമാൻ കാവ് - ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231209095845/https://alathiyoorhanumankavu.in/ |date=2023-12-09 }} * [http://www.malabardevaswom.kerala.gov.in/ മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്] {{മലപ്പുറം ജില്ല}} [[വർഗ്ഗം:മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ശ്രീരാമക്ഷേത്രങ്ങൾ]] 5w21ghncp248to0u5tsk5gt8ham8myo 4666517 4666440 2026-09-13T03:30:39Z ~2026-48203-56 222590 /* ഐതിഹ്യം */ 4666517 wikitext text/x-wiki {{PU|Alathiyur Hanuman Temple}} {{Infobox Hindu temple | name = ആലത്തിയൂർ ശ്രീരാമ-ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം | native_name = ഹനുമാൻകാവ് | image = | caption = | deity = [[ശ്രീരാമൻ]] <br> [[ഹനുമാൻ]] | tradition = ഹിന്ദു | functional_status = | temple_board = [[മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡ്|മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ]] മേൽനോട്ടത്തോടെ [[കോഴിക്കോട്]] [[സാമൂതിരി|സാമൂതിരിരാജാവ്]] നടത്തുന്ന ട്രസ്റ്റ് | festivals = | tower = | temple_tank = | temple_tree = [[അരയാൽ]], [[അത്തി]] <!-- LOCATION --> | location = [[ആലത്തിയൂർ]] | district = [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം]] | state = [[കേരളം]] | country = [[ഇന്ത്യ]] | map_type = | map_alt = | coordinates = 10.87236N,75.93910E | coordinates_footnotes = <!-- ARCHITECTURE --> | architecture_type = | architecture_style = | creator = | established = 3000 വർഷങ്ങൾക്കു മുൻപ് | groundbreaking = | year_completed = <!-- SPECIFICATIONS --> | facade_direction = കിഴക്ക് | temple_quantity = | monument_quantity = <!-- WEBSITE --> | website = https://www.alathiyoorhanumankavu.in/ <!-- BELOW --> | footnotes = }} [[File:GKN Alathiyoor Temple Stone DSC 0442.JPG|thumb|ആലത്തിയൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെ ഹനുമാന്റെ കടലിനു മുകളിലൂടെ ലങ്കയിലേയ്ക്കുള്ള ചാട്ടത്തെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുവാനായി ഉള്ള തിട്ട]] [[File:Alathiyur Hanuman temple. malappuram dt. kerala - panoramio.jpg|thumb|ആലത്തിയൂർ ഹനുമാൻ കാവിന്റെ മതിൽക്കകം|alt=ആലത്തിയൂർ ഹനുമാൻ കാവിന്റെ മതിൽക്കകം]] [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം ജില്ലയിലുള്ള]] [[തിരൂർ|തിരൂരിന്]] അടുത്ത്, [[പൊന്നാനിപ്പുഴ|പൊന്നാനിപ്പുഴയ്ക്കും]] [[ഭാരതപ്പുഴ|ഭാരതപ്പുഴയ്ക്കും]] നടുഭാഗത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന [[ആലത്തിയൂർ]] എന്ന സ്ഥലത്തുള്ള പ്രസിദ്ധമായ<ref>{{Cite news|title=ശ്രീലങ്കൻ പ്രധാനമന്ത്രി ഒരു ദിവസത്തെ സന്ദർശനത്തിനു കേരളത്തിൽ|publisher=ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ|date=2003-08-23 | url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/sri-lankan-pm-arrives-on-a-days-visit-to-kerala/articleshow/142980.cms}}</ref> ഒരു [[ക്ഷേത്രം (ആരാധനാലയം)|ക്ഷേത്രമാണ്]] '''ആലത്തിയൂർ പെരുംതൃക്കോവിൽ ശ്രീരാമ-ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം''' അഥവാ ''ആലത്തിയൂർ ഹനുമാൻ [[കാവ്]]''. [[മഹാവിഷ്ണു|മഹാവിഷ്ണുഭഗവാന്റെ]] ഏഴാമത്തെ അവതാരമായ [[ശ്രീരാമൻ|ശ്രീരാമചന്ദ്രനാണ്]] മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠയെങ്കിലും [[ശിവൻ|ശിവന്റെ]] അവതാരവും ശ്രീരാമഭക്തനും [[ചിരഞ്ജീവികൾ|ചിരഞ്ജീവിയുമായ]] [[ഹനുമാൻ]] സ്വാമിയ്ക്കാണ് ക്ഷേത്രത്തിൽ പ്രാധാന്യം<ref>{{cite news|title=ഒരു നാട് തന്നെ ക്ഷേത്രമാകുന്നു, ആലത്തിയൂരിൽ|url=https://www.mathrubhumi.com/travel/destination/kerala-alathiyur-hanuman-temple-is-a-favourite-pilgrimagation-ceneter-1.4531138|first=ആമി|last=അശ്വതി|publisher=മാതൃഭൂമി|date=2020-02-15| accessdate=2023-12-10}}</ref>. കൂടാതെ, തുല്യപ്രാധാന്യത്തോടെ [[ലക്ഷ്മണൻ|ലക്ഷ്മണനും]] ഉപദേവതകളായി [[ഗണപതി]], [[മഹാവിഷ്ണു]], [[ദുർഗ്ഗ]], [[ഭദ്രകാളി]], [[അയ്യപ്പൻ]], [[നാഗദേവതകൾ]] എന്നിവരും ക്ഷേത്രത്തിൽ കുടികൊള്ളുന്നുണ്ട്. [[ഐതിഹ്യം|ഐതിഹ്യപ്രകാരം]] ഇവിടത്തെ ഹനുമാന്റെ [[വിഗ്രഹാരാധന|വിഗ്രഹം]] പ്രതിഷ്ഠിച്ചത് 3000 വർഷങ്ങൾക്കു മുൻപേ (ക്രി.പി. 1000) [[വസിഷ്ഠൻ|വസിഷ്ഠ മഹർഷി]] ആയിരുന്നു<ref>{{Cite web|title=കാണേണ്ട സ്ഥലങ്ങൾ|work=ജില്ലാ ഐ.ടി. യൂണിറ്റ് കോർഡിനേറ്റർ, ജില്ലാ കളക്ടറുടെ ഓഫീസ്, മലപ്പുറം, കേരള സർക്കാർ|url=https://malappuram.nic.in/en/places-of-interest/|accessdate=2023-12-10}}</ref>. ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ മുൻ‌കാല സൂക്ഷിപ്പുകാരിൽ ആലത്തിയൂർ ഗ്രാമ [[നമ്പൂതിരി|നമ്പൂതിരിമാർ]], [[വെട്ടത്തുനാട്|വെട്ടത്ത്]] രാജാവ്, [[കോഴിക്കോട്]] [[സാമൂതിരി]] എന്നിവർ ഉൾപ്പെടും. [[അവൽ]] നിവേദ്യമാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യവഴിപാട്. [[തുലാം|തുലാമാസത്തിലെ]] [[പൂരാടം]], [[ഉത്രാടം]], [[തിരുവോണം]] [[നക്ഷത്രം (ജ്യോതിഷം)|നക്ഷത്രങ്ങളിൽ]] നടക്കുന്ന ഉത്സവമാണ് ഇവിടെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷം. രാമായണമാസമായ [[കർക്കടകം]] ഇവിടെ തിരക്കേറുന്ന സമയമാണ്. കൂടാതെ, ഹനുമദ്പ്രധാനമായ [[ചൊവ്വാഴ്ച|ചൊവ്വ]], [[വ്യാഴാഴ്ച|വ്യാഴം]], [[ശനിയാഴ്ച|ശനി]] എന്നീ ദിവസങ്ങളും പ്രധാനമാണ്. [[മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡ്|മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ]] കീഴിൽ സാമൂതിരി രാജാവ് മുഖ്യകാര്യദർശിയായ ഒരു ട്രസ്റ്റാണ് ക്ഷേത്രഭരണം നടത്തുന്നത്.<ref>{{cite web | title=പ്രധാന ക്ഷേത്രങ്ങൾ | work=മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ ഭരണത്തിലുള്ള ക്ഷേത്രങ്ങൾ| url= http://www.malabardevaswom.kerala.gov.in/index.php?option=com_content&view=article&id=79&Itemid=78| accessdate=2023-12-09}}</ref>. [[File:GKN Alathiyoor Temple Stone Kids Jumping DSC 0440.JPG|thumb|ആലത്തിയൂർ ക്ഷേത്രം. <br> ഹനുമാന്റെ കടലിനു മുകളിലൂടെ ലങ്കയിലേയ്ക്കുള്ള ചാട്ടത്തെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുവാനായി ഉള്ള തിട്ടയിലൂടെ ചാടുന്ന കുട്ടികളെയും കാണാം]] == ഐതിഹ്യം == ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന പ്രതിഷ്ഠ ശ്രീരാമനാണെങ്കിലും ഈ ക്ഷേത്രം ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം എന്നാണ് പരക്കെ അറിയപ്പെടുന്നത്. ഹനുമാൻ [[സീത]]യെ തിരക്കി [[ശ്രീലങ്ക|ലങ്ക]]യിലേക്കു പോകുന്നതിനു മുൻപ് ഇവിടെവെച്ചാണ് ശ്രീരാമൻ ഹനുമാന് നിർദ്ദേശങ്ങളും ഉപദേശങ്ങളും കൊടുത്തത് എന്നാണ് വിശ്വാസം. ശ്രീരാമന്റെ വിഗ്രഹത്തിന് തൊട്ടടുത്തായി ആണ് ഹനുമാന്റെ വിഗ്രഹം സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നത്. കൈയിൽ ഒരു ദണ്ഡും പിടിച്ച് ശ്രീരാമന്റെ വചനങ്ങൾ കേൾക്കാനെന്നവണ്ണം മുൻപോട്ട് ചാഞ്ഞാണ് ഹനുമാൻ നിൽക്കുന്നത്. ലക്ഷ്മണന്റെ ക്ഷേത്രം ഇവിടെ നിന്ന് ഏതാനും മീറ്ററുകൾ അകലെയാണ്. ഹനുമാനും ശ്രീരാമനും സ്വകാര്യമായി സംസാരിക്കുവാനായി ലക്ഷ്മണൻ മാറി കൊടുത്തതാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. ഇവിടെ ഹനുമാന്റെ കടലിനു മുകളിലൂടെ ലങ്കയിലേയ്ക്കുള്ള ചാട്ടത്തെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുവാനായി ഒരു തിട്ട കെട്ടിയിട്ടുണ്ട്. ഈ തിട്ടയുടെ ഒരറ്റത്ത് കടലിന്റെ പ്രതീകമായി ഒരു വലിയ കരിങ്കല്ല് വെച്ചിട്ടുണ്ട്. വിശ്വാസികൾ ഈ തിട്ടയിലൂടെ ഓടി കരിങ്കല്ലിനു മുകളിലൂടെ ചാടുന്നു. ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ ഇങ്ങനെ ചാടുന്നത് ഭാഗ്യം, ആരോഗ്യം, ദീർഘായുസ്സ്, ധനം എന്നിവ നൽകും എന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. വിശ്വാസികളുടെ എല്ലാ ദുഃഖങ്ങളും ഭയങ്ങളും മാറ്റുക മാത്രമല്ല, അവരുടെ ആഗ്രഹ പൂർത്തീകരണവും ആലത്തിയൂരിലെ ഹനുമാൻ നടത്തും എന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. == ക്ഷേത്രനിർമ്മിതി == === ക്ഷേത്രപരിസരവും മതിലകവും === ആലത്തിയൂർ ഗ്രാമത്തിന്റെ ഒത്തനടുക്കായാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. കിഴക്കോട്ടാണ് ക്ഷേത്രദർശനം. ക്ഷേത്രത്തിന് നേരെമുന്നിൽ നിരവധി കട-കംബോളങ്ങൾ കാണാം. വളരെ ഇടുങ്ങിയ വഴിയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലേയ്ക്കുള്ളത് എന്നതിനാൽ വലിയ വാഹങ്ങൾ വരുമ്പോൾ നിരവധി ബുദ്ധിമുട്ടുകളുണ്ടാകാറുണ്ട്. വടക്കുകിഴക്കുഭാഗത്താണ് വാഹനപാർക്കിങ് സൗകര്യം അനുവദിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. ഗോപുരത്തിന് വടക്കായി ക്ഷേത്രക്കുളം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. അതിവിശാലവും മനോഹരവുമായ ഈ കുളത്തിൽ കുളിച്ചാണ് ക്ഷേത്രത്തിലേയ്ക്ക് ഭക്തരും ശാന്തിക്കാരും കടന്നുചെല്ലുന്നത്. കുളത്തിന് മുന്നിലായി ചെറിയൊരു [[അരയാൽ]]മരം കാണാം. ഹൈന്ദവവിശ്വാസപ്രകാരം പുണ്യവൃക്ഷമായ അരയാലിന് മുകളിൽ [[ബ്രഹ്മാവ്|ബ്രഹ്മാവും]] നടുക്ക് വിഷ്ണുവും അടിയിൽ ശിവനും കുടികൊള്ളുന്നു. ദിവസവും രാവിലെ അരയാലിനെ ഏഴുവലം വയ്ക്കുന്നത് ആയുരാരോഗ്യസൗഖ്യം നൽകുന്നു എന്നാണ് വിശ്വാസം. ഇതേ തറയിൽ ഒരു [[അത്തി]]മരവും കാണാം. [[നാല്പാമരം|നാല്പാമരങ്ങളിൽ]] പ്രസിദ്ധമായ ഈ രണ്ടുമരങ്ങളും ഒരുമിച്ച് വളരുന്നതുകൊണ്ടാണ് ആലത്തിയൂർ എന്ന് സ്ഥലത്തിന് പേരുവന്നതെന്ന് വിശ്വസിയ്ക്കപ്പെടുന്നു. കിഴക്കുഭാഗത്ത് രണ്ടുനിലകളോടുകൂടിയ ഗോപുരം പണിതിട്ടുണ്ട്. ഓടുമേഞ്ഞ ഈ ഗോപുരം, കാലപ്പഴക്കം കൊണ്ട് ദ്രവിച്ച നിലയിലാണ് കാണപ്പെടുന്നത്. ഗോപുരത്തിന് മുകളിലായി ശ്രീരാമന്റെയും ഹനുമാന്റെയും ലക്ഷ്മണന്റെയും രൂപങ്ങളോടുകൂടിയ ഒരു ഫലകം കാണാം. കിഴക്കേ നടയിലൂടെ അകത്തുകടന്നാൽ ആദ്യമെത്തുന്നത് വലിയ ആനക്കൊട്ടിലിലാണ്. സാമാന്യം വലുപ്പമുള്ള ഈ ആനക്കൊട്ടിൽ പണിതിട്ട് അധികകാലമായിട്ടില്ല. ക്ഷേത്രത്തിൽ കൊടികയറി ഉത്സവമില്ലാത്തതിനാൽ കൊടിമരമില്ല. അത് പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കാനുള്ള ആലോചനകളുണ്ട്. ശ്രീരാമന്റെ നടയ്ക്കുനേരെ വലിയ ബലിക്കൽപ്പുര പണിതിട്ടുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ബലിക്കല്ല് ഇവിടെയാണ്. സാമാന്യം ഉയരമുള്ള ബലിക്കല്ലാണെങ്കിലും അല്പം താഴ്ത്തി നിർമ്മിച്ചിരിയ്ക്കുന്നതിനാൽ പുറത്തുനിന്ന് നോക്കിയാൽ വിഗ്രഹം വ്യക്തമായി കാണാം. ഇതിന് മുകളിലായി ഹനുമാന്റെ ഒരു ചിത്രവും തൂക്കിയിട്ടിട്ടുണ്ട്. ബലിക്കൽപ്പുരയ്ക്ക് തെക്കുഭാഗത്തായി ചെറിയൊരു വാതിൽ കാണാം. ഹനുമാന്റെ നടയ്ക്കുനേരെയാണ് ഈ വാതിൽ പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. ക്ഷേത്രത്തിൽ കടക്കാൻ സാധിയ്ക്കാത്തവർക്കായാണ് ഇത് പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. തെക്കുകിഴക്കുഭാഗത്ത് വഴിപാട് കൗണ്ടർ പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. ശ്രീരാമന് പാൽപ്പായസവും ഹനുമാന് അവിൽ നിവേദ്യവുമാണ് ഇവിടെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. ആലത്തിയൂർ ഹനുമാന് അവിൽ നൽകുന്നത് അതിവിശേഷമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. കാര്യസാദ്ധ്യത്തിന് അവിൽ നേരുന്നവരും അത് സാധിയ്ക്കുന്നവരും ഇപ്പോഴും നിരവധിയാണ്. ഒരു നാഴി, 50 നാഴി, 100 നാഴി ഇങ്ങനെ നിരവധി അളവുകളിൽ അവിൽ നൽകാറുണ്ട്. [[തമിഴ്നാട്]] [[മുഖ്യമന്ത്രി (ഇന്ത്യ)|മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന]] [[ജെ. ജയലളിത]] കേസിനെ അതിജീവിച്ചത് ഇവിടെ ദർശനം നടത്തിയശേഷമാണെന്ന് കഥകളുണ്ട്<ref>{{cite news |last=. |first=TNN |date=2016-12-07 |title= ജയലളിതയുടെ ‘ദൈവിക’ പ്രയത്നം |trans-title= Jayalalitha's 'divine' tryst|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/jayalalithaas-divine-tryst/articleshow/55848590.cms |language=en |work=ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ |location=കൊച്ചി |access-date=2023-12-10}}</ref><ref>{{cite news |last=രാമകൃഷ്ണൻ |first=വെങ്കടേഷ്|date=2016-12-07 |title=ജംബോ നന്ദി പ്രകാശനത്തിൽ ജയലളിത |trans-title=JAYALALITHA IN JUMBO THANKSGIVING |url=https://www.telegraphindia.com/india/jayalalitha-in-jumbo-thanksgiving/cid/928666 |language=en |work=ടെലഗ്രാഫ് ഓൺലൈൻ |location=കൊച്ചി|access-date=2023-12-10}}</ref>. വഴിപാട് കൗണ്ടറിനടുത്തുതന്നെ മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ ചെറിയൊരു ശ്രീകോവിൽ കാണാം. പണ്ട് അടുത്തുള്ള ''[[കല്പകഞ്ചേരി]]'' ഗ്രാമത്തിലുണ്ടായിരുന്ന ഐരാണി ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യദേവനായിരുന്ന ഈ മഹാവിഷ്ണുവിനെ, പിന്നീട് അവിടെയുണ്ടായ ചില പ്രശ്നങ്ങൾ മൂലം ഇങ്ങോട്ട് കൊണ്ടുവന്ന് പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുകയായിരുന്നു എന്നാണ് വിശ്വാസം. ചതുർബാഹുവായ മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ വിഗ്രഹമാണെങ്കിലും [[ശ്രീകൃഷ്ണൻ|ശ്രീകൃഷ്ണനായാണ്]] പ്രതിഷ്ഠയെ കണ്ടുവരുന്നത്. പടിഞ്ഞാറോട്ടാണ് ദർശനം. മഹാവിഷ്ണുവിനെ തൊഴുത് പ്രദക്ഷിണം ചെയ്തുവരുമ്പോൾ തെക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്തായി ചെറിയൊരു മണൽത്തിട്ടയും അതിലേയ്ക്ക് ചാടാനുള്ള ഒരു കരിങ്കൽ പീഠവും കാണാം. ഇത് ഹനുമാൻ സ്വാമിയുടെ ലങ്കായാത്രയെ സങ്കല്പിയ്ക്കുന്നു. ഇതിന് പുറകിലെ ഭാഗത്തുകൂടി ഓടിവന്ന് കരിങ്കൽ പീഠത്തിൽ ചവിട്ടാതെ ചാടുന്നത് ജീവിതപ്രാരാബ്ധങ്ങളെ മറികടക്കുന്നതിന് ഉത്തമമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. തന്മൂലം, നിരവധി ഭക്തർ ഇതിന് ശ്രമിയ്ക്കാറുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്ന ഭക്തരെ ആകർഷിയ്ക്കുന്നതാണ് ഈ ചടങ്ങ്. പടിഞ്ഞാറേ നടയിൽ എടുത്തുപറയത്തക്ക കാഴ്ചകളൊന്നുമില്ല. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്താണ് ശ്രീരാമാനുജനായ ലക്ഷ്മണസ്വാമിയുടെ ക്ഷേത്രം. ഇവിടെ ലക്ഷ്മണൻ ഉപദേവനല്ല, മറിച്ച് തുല്യപ്രാധാന്യത്തോടുകൂടിയ പ്രതിഷ്ഠയാണ്. ശ്രീരാമൻ ഹനുമാന് പറഞ്ഞുകൊടുക്കുന്ന അടയാളവാക്യം കേൾക്കാതിരിയ്ക്കാനായി പുറത്ത് മാറിയിരിയ്ക്കുന്നു എന്ന സങ്കല്പത്തിലാണ് ഇവിടെ നാലമ്പലത്തിന് പുറത്ത് ലക്ഷ്മണസ്വാമി കുടികൊള്ളുന്നത്. ചതുർബാഹുവായ മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ രൂപത്തിലാണ് ആദിശേഷാവതാരമായ ലക്ഷ്മണന്റെ പ്രതിഷ്ഠ. കിഴക്കോട്ട് ദർശനം. ചെമ്പുമേഞ്ഞ ചെറിയൊരു ചതുരശ്രീകോവിലാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. മുന്നിലായി ചെറിയൊരു നമസ്കാരമണ്ഡപവും പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. ലക്ഷ്മണശ്രീകോവിലിന്റെ തെക്കുഭാഗത്ത് ചെറിയൊരു ഗണപതിപ്രതിഷ്ഠയുമുണ്ട്; പുറകിൽ നാഗദൈവങ്ങളുടെ പ്രതിഷ്ഠയും കാണാം. ലക്ഷ്മണസ്വാമിയ്ക്ക് പ്രത്യേകമായി വഴിപാട് കൗണ്ടറും പണിതിട്ടുണ്ട്. പാൽപ്പായസം തന്നെയാണ് ഇവിടെയും പ്രധാനം. === [[ശ്രീകോവിൽ]] === രണ്ടുനിലകളോടുകൂടിയ സാമാന്യം വലുപ്പമുള്ള ചതുരശ്രീകോവിലാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. [[കരിങ്കല്ല്|കരിങ്കല്ലിൽ]] തീർത്ത ശ്രീകോവിലിന്റെ ഇരുനിലകളും [[ചെമ്പ്]] മേഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. മുകളിൽ [[സ്വർണം|സ്വർണ]] [[അർധകുംഭകം|താഴികക്കുടം]] ശോഭിച്ചുനിൽക്കുന്നു. ശ്രീകോവിലിനകത്ത് മൂന്ന് മുറികളുണ്ട്. അവയിൽ പടിഞ്ഞാറേ അറ്റത്തുള്ളതാണ് വിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ഠിച്ച ഗർഭഗൃഹം. ഏകദേശം അഞ്ചടി ഉയരം വരുന്ന ചതുർബാഹുവായ മഹാവിഷ്ണുവിഗ്രഹത്തിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി ശ്രീരാമസ്വാമി കുടികൊള്ളുന്നു. കൃഷ്ണശിലാ നിർമ്മിതമാണ് ഇവിടെയുള്ള വിഗ്രഹം. എന്നാൽ, ഇതിന് [[പഞ്ചലോഹം|പഞ്ചലോഹ]]ത്തിൽ ഗോളക ചാർത്തിയിട്ടുണ്ട്. ചതുർബാഹുവായ ഭഗവാന്റെ പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[സുദർശനചക്രം|സുദർശനചക്രവും]] പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[പാഞ്ചജന്യം]] [[ശംഖ്|ശംഖും]] മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ കൗമോദകി [[ഗദ]]യും മുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[താമര]]യും കാണാം. സീതാന്വേഷണകാലത്ത് വിരഹിയായിരിയ്ക്കുന്ന ശ്രീരാമനായാണ് സങ്കല്പം. തന്മൂലം, ഇവിടെ [[സീത|സീതാദേവിയ്ക്ക്]] പ്രതിഷ്ഠയില്ല. ഇതിന് തെക്കുഭാഗത്തായി പണികഴിപ്പിച്ചിരിയ്ക്കുന്ന മറ്റൊരു നടയിലാണ് ഹനുമാൻ സ്വാമിയുടെ പ്രതിഷ്ഠ. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ഹനുമദ്വിഗ്രഹം, ഇരുകൈകളും കൂപ്പി ഇടത്തോട്ട് കാതുകൂർപ്പിച്ച് നിൽക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ്. ശ്രീരാമന്റെ അടയാളവാക്യം കേൾക്കുന്ന രൂപമാണ് ഇതെന്ന് വിശ്വസിയ്ക്കപ്പെടുന്നു. അങ്ങനെ, വിശ്വപ്രകൃതിയുടെ ഭാവത്തെ മുഴുവൻ ആവാഹിച്ച് ശ്രീരാമനും ഹനുമാനും ശ്രീകോവിലകത്ത് വിരാജിയ്ക്കുന്നു. ശ്രീകോവിൽ, അതിമനോഹരമായ ചുവർച്ചിത്രങ്ങളും ദാരുശില്പങ്ങളും കൊണ്ട് അലംകൃതമാണ്. ഇവയ്ക്ക് അധികം പഴക്കമില്ലെന്ന് ഒറ്റനോട്ടത്തിൽ തന്നെ മനസ്സിലാക്കാവുന്നതാണ്. പ്രധാനമായും [[രാമായണം|രാമായണത്തിൽ]] നിന്നെടുത്ത രംഗങ്ങളാണ് ഇവിടെ ഉപയോഗിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. ശ്രീരാമജനനം, സീതാസ്വയംവരം, [[ജടായു]] മോക്ഷം, [[കദളി വാഴ|കദളീ]]വനത്തിലെ ഹനുമാൻ, തുടങ്ങിയവ അവയിൽ പ്രധാനമാണ്. എന്നാൽ, ഇവയിൽ ഏറ്റവും പ്രാധാന്യമർഹിയ്ക്കുന്നത് എട്ടുകൈകളോടുകൂടിയ ഭദ്രകാളിയുടെ ഒരു ചിത്രമാണ്. ഈ ചിത്രം ഇവിടെ വന്നതിനുപിന്നിൽ ഒരു കഥയുണ്ട്. അതിങ്ങനെ: ഒരിയ്ക്കൽ, ഇവിടെയടുത്തുള്ള വലിയ കപാലത്തിങ്കൽ ഭഗവതിക്ഷേത്രത്തിലും ഇവിടെയും ഒരുകാലത്ത് ഒരേ മേൽശാന്തിയാണ് ഉണ്ടായിരുന്നത്. ഇരുസ്ഥലത്തും ഒരേ സമയം മേൽശാന്തിയായിരിയ്ക്കുന്നത് ബുദ്ധിമുട്ടായപ്പോൾ അദ്ദേഹം ഭഗവതിയോട് നിത്യസാന്നിദ്ധ്യം കൊള്ളാൻ അഭ്യർത്ഥിച്ചു. അങ്ങനെയാണ് ഇവിടെ ഭദ്രകാളീസാന്നിദ്ധ്യമുണ്ടായത്. ശ്രീകോവിലിന് വടക്കുവശത്ത് പതിവുപോലെ ഓവ് നിർമ്മിച്ചിട്ടുണ്ട്. === നാലമ്പലം === ശ്രീകോവിലിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റി നാലമ്പലം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. അതിവിശാലമാണ് ഇവിടത്തെ നാലമ്പലം. കരിങ്കല്ലിൽ തീർത്ത നാലമ്പലം പൂർണ്ണമായും ഓട് മേഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. നാലമ്പലത്തിനകത്തേയ്ക്കുള്ള പ്രവേശനകവാടത്തിന് ഇരുവശവും വാതിൽമാടങ്ങൾ പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. അവയിൽ തെക്കുഭാഗത്തെ വാതിൽമാടം, വിശേഷാൽ പൂജകൾക്കും ഹോമങ്ങൾക്കും ഉപയോഗിയ്ക്കുമ്പോൾ വടക്കുഭാഗത്തെ വാതിൽമാടം, വാദ്യമേളങ്ങൾക്കും നാമജപത്തിനുമാണ് ഉപയോഗിയ്ക്കുന്നത്. പൂജയും ദീപാരാധനയുമൊഴികെയുള്ള അവസരങ്ങളിൽ ഇവിടെ [[ചെണ്ട]], [[മദ്ദളം]], [[തിമില]], [[ഇടയ്ക്ക]], [[ചേങ്ങില]], [[ഇലത്താളം]], [[ശംഖ് (വാദ്യം)|ശംഖ്]] തുടങ്ങിയ വാദ്യോപകരണങ്ങൾ കാണാവുന്നതാണ്. നാലമ്പലത്തിനകത്ത് തെക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ പതിവുപോലെ [[തിടപ്പള്ളി]] പണിതിട്ടുണ്ട്; വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ [[കിണർ|കിണറും]]. തിടപ്പള്ളിയോടുചേർന്ന് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പ്രത്യേകം മുറിയിലാണ് പ്രസാദവിതരണം നടത്തുന്നത്. തെക്കുപടിഞ്ഞാറേമൂലയിൽ ഒറ്റമുറിയിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി ഗണപതിയുടെയും അയ്യപ്പന്റെയും പ്രതിഷ്ഠകൾ കാണാം. അത്യപൂർവമാണ് ഇത്തരം പ്രതിഷ്ഠ. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ചതുർബാഹുവായ വലമ്പിരി ഗണപതിയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലുള്ളത്. പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[മഴു]]വും പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[കയർ|കയറും]] മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[മോദകം|മോദകവും]] ധരിച്ച ഗണപതിഭഗവാൻ, മുന്നിലെ വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു. അയ്യപ്പന്റെ വിഗ്രഹത്തിന് [[ശബരിമല]]യിലെ വിഗ്രഹത്തിന്റെ രൂപവുമായി പ്രകടമായ രൂപസാദൃശ്യമുണ്ട്. ഇവിടെ വച്ചാണ് ശബരിമല തീർത്ഥാടകർ മാലയിടുന്നതും കെട്ടുനിറയ്ക്കുന്നതുമെല്ലാം. വടക്കുപടിഞ്ഞാറേമൂലയിൽ ഒരു മുറിയിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി ദുർഗ്ഗാദേവിയുടെ പ്രതിഷ്ഠ കാണാം. ചതുർബാഹുവായ വിഷ്ണുദുർഗ്ഗയാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. എന്നാൽ, ഭഗവാന്റെ വാമാംഗത്തിലാണ് ദേവിയുടെ പ്രതിഷ്ഠ എന്നതിനാൽ, [[ലക്ഷ്മി]]യായും സങ്കല്പമുണ്ട്. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ദേവിയുടെ വിഗ്രഹം, ചതുർബാഹുവാണ്. പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ ശ്രീചക്രവും പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ ശംഖും ധരിച്ച ദേവി മുന്നിലെ ഇടതുകൈ അരയിൽ കുത്തിനിൽക്കുന്നു. മുന്നിലെ വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു. [[നവരാത്രി]]നാളുകൾ ഇവിടെ ദേവിയ്ക്ക് അതിപ്രധാനമാണ്. ശ്രീകോവിലിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റി അകത്തെ ബലിവട്ടം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. [[അഷ്ടദിക്പാലകർ]] (കിഴക്ക്-[[ഇന്ദ്രൻ]], തെക്കുകിഴക്ക്-[[അഗ്നി]], തെക്ക്-[[യമൻ]], തെക്കുപടിഞ്ഞാറ്-നിരൃതി, പടിഞ്ഞാറ്-[[വരുണൻ]], വടക്കുപടിഞ്ഞാറ്-[[വായു]], വടക്ക്-[[കുബേരൻ]] & [[ചന്ദ്രൻ|സോമൻ]], വടക്കുകിഴക്ക് - [[ഈശാനൻ]]), [[സപ്തമാതൃക്കൾ]] (തെക്കുഭാഗത്ത് ഒറ്റ പീഠത്തിൽ - [[ബ്രാഹ്മി]]/[[ബ്രഹ്മാണി]], മഹേശ്വരി, കൗമാരി, [[വൈഷ്ണവി]], [[വാരാഹി]], [[ഇന്ദ്രാണി]], [[ചാമുണ്ഡി]] എന്നീ ക്രമത്തിൽ), [[വീരഭദ്രൻ]] (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം കിഴക്കുഭാഗത്ത്), ഗണപതി (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത്), ശാസ്താവ് (തെക്കിനും തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ബ്രഹ്മാവ് (വടക്കുകിഴക്കിനും കിഴക്കിനുമിടയിൽ), അനന്തൻ (തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനും പടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ദുർഗ്ഗാദേവി (വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനും വടക്കിനുമിടയിൽ), [[സുബ്രഹ്മണ്യൻ]] (പടിഞ്ഞാറിനും വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), നിർമ്മാല്യധാരി (വടക്കിനും വടക്കുകിഴക്കിനുമിടയിൽ - ഇവിടെ [[വിഷ്വക്സേനൻ]]) എന്നിവരെ പ്രതിനിധീകരിയ്ക്കുന്ന ബലിക്കല്ലുകൾ ഇവിടെ കാണാം. എന്നാൽ, ക്ഷേത്രത്തിൽ നിത്യശീവേലിയില്ലാത്തതിനാൽ ഇവ പ്രതീകാത്മകമായ നിർമ്മിതി മാത്രമാണ്. വിഷ്ണുക്ഷേത്രമായതിനാൽ, വടക്കുഭാഗത്ത് ഉത്തരമാതൃക്കൾ എന്ന പേരിൽ പ്രത്യേകമായി മറ്റൊരു സങ്കല്പം കൂടിയുണ്ട്. ഭാഗീശ്വരി, ക്രിയ, കീർത്തി, ലക്ഷ്മി, സൃഷ്ടി, വിദ്യ, ശാന്തി എന്നിവരാണ് ഇവർ. സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം വീരഭദ്രനും ഗണപതിയും കുടികൊള്ളുന്നപോലെ ഇവർക്കൊപ്പം ശ്രീധരൻ, അശ്വമുഖൻ എന്നിങ്ങനെ രണ്ടുദേവന്മാർക്കും സ്ഥാനമുണ്ടാകാറുണ്ട്. ബലിക്കല്ലുകൾ ദേവന്റെ/ദേവിയുടെ വികാരഭേദങ്ങളാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. തന്മൂലം, ഇവയിൽ ചവിട്ടുന്നതും തൊട്ടുതലയിൽ വയ്ക്കുന്നതും നിരോധിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. == നിത്യപൂജാക്രമം == നിത്യേന മൂന്നുപൂജകളുള്ള ഒരു മഹാക്ഷേത്രമാണ് ആലത്തിയൂർ പെരുംതൃക്കോവിൽ ശ്രീരാമ-ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം. പുലർച്ചെ നാലരയ്ക്ക് [[നാദസ്വരം]], [[തവിൽ]] തുടങ്ങിയ വാദ്യങ്ങളോടെയും ഏഴുതവണയുള്ള [[ശംഖ്|ശംഖു]] വിളിയോടെയും ഭഗവാനെ പള്ളിയുണർത്തുന്നു. അതിനുശേഷം അഞ്ചുമണിയ്ക്ക് ക്ഷേത്രനട തുറക്കുന്നു. പതിവുപോലെ നിർമ്മാല്യദർശനമാണ് ആദ്യത്തെ ചടങ്ങ്. അതിനുശേഷം [[അഭിഷേകം|അഭിഷേക]]ങ്ങൾ തുടങ്ങുന്നു. എണ്ണ, ജലം (ശംഖാഭിഷേകവും കലശാഭിഷേകവും), വാകപ്പൊടി തുടങ്ങിയ ദ്രവ്യങ്ങൾ കൊണ്ട് വിഗ്രഹത്തിൽ വിശദമായ അഭിഷേകങ്ങൾ നടത്തിയശേഷം ആദ്യനിവേദ്യമായി [[മലർ]], [[ശർക്കര]], കദളിപ്പഴം എന്നിവ ഒരുമിച്ച് നേദിയ്ക്കുന്നു. പിന്നീട് വിഗ്രഹം പൂമാലകളും സ്വർണ്ണ-[[രത്നം|രത്നാഭരണങ്ങളും]] ചന്ദനക്കൂട്ടും കൊണ്ട് അതിമനോഹരമായി അലങ്കരിയ്ക്കുന്നു. അതിനുശേഷം ആറുമണിയോടെ നടയടച്ച് ഉഷഃപൂജ നടക്കുന്നു. നെയ്പ്പായസമാണ് ഈ സമയത്തെ പ്രധാന നിവേദ്യം. ഇതേസമയത്തുതന്നെ ക്ഷേത്രത്തിൽ ഗണപതി[[ഹോമം|ഹോമവും]] നടത്തുന്നു. പിന്നീട് ഉപദേവതകൾക്കുള്ള പൂജകളാണ്. ഹനുമാൻ സ്വാമിയ്ക്കുള്ള വിശേഷമായ അവിൽ നിവേദ്യം രാവിലെ ഒമ്പതുമണിയോടെ തുടങ്ങുന്നു. ഏകദേശം പന്ത്രണ്ടുനാഴി അവിൽ ഇവിടെ ഒരുസമയം നേദിയ്ക്കാറുണ്ട്. അതിനുശേഷം ഒമ്പതേകാലോടെ നടയടച്ച് ഉച്ചപ്പൂജ നടത്തുന്നു. പാൽപ്പായസം, ചതുശ്ശതം, വെള്ളനിവേദ്യം എന്നിവയാണ് ഈ സമയത്തെ നിവേദ്യങ്ങൾ. ഉച്ചപ്പൂജ കഴിഞ്ഞ് പതിനൊന്നുമണിയോടെ ക്ഷേത്രനട അടയ്ക്കുന്നു. വൈകീട്ട് അഞ്ചുമണിയ്ക്ക് വീണ്ടും നടതുറക്കുന്നു. സന്ധ്യയ്ക്ക് സൂര്യാസ്തമയസമയമനുസരിച്ച് [[ദീപാരാധന]] നടത്തുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിനകത്തും പുറത്തുമുള്ള ദീപങ്ങൾ മുഴുവൻ ഈ സമയം കൊളുത്തിവച്ചിട്ടുണ്ടാകും. അതിമനോഹരമായ കാഴ്ചയാണിത്. ക്ഷേത്രത്തിൽ [[കർപ്പൂരം]] ഉപയോഗിച്ച് ആരാധന നടത്തുന്നത് ഈ സമയത്താണ്. മറ്റുള്ള അവസരങ്ങളിൽ ചെറിയൊരു നെയ് വിളക്കുവച്ചുള്ള ആരാധനയേ പതിവുള്ളൂ. ദീപാരധന കഴിഞ്ഞ് നടതുറന്നാൽ മേൽശാന്തി ഭക്തരെക്കൊണ്ട് കർപ്പൂരം ഉഴിയിയ്ക്കുകയും ചെയ്യാറുണ്ട്. അതിനുശേഷം രാത്രി ഏഴുമണിയോടെ അത്താഴപ്പൂജ തുടങ്ങും. ഈ സമയത്ത് അപ്പവും അടയുമാണ് പ്രധാന നിവേദ്യങ്ങൾ. അത്താഴപ്പൂജ കഴിഞ്ഞ് ഏഴരമണിയോടെ വീണ്ടും നടയടയ്ക്കും. സാധാരണ ദിവസങ്ങളിലെ പൂജാക്രമങ്ങളാണ് ഇവിടെ സൂചിപ്പിച്ചത്. വിശേഷദിവസങ്ങളിലും ഉദയാസ്തമനപൂജയുള്ള ദിവസങ്ങളിലും [[ഗ്രഹണം]] നടക്കുന്ന അവസരങ്ങളിലും ഇവയിൽ മാറ്റം വരും. ഉദയാസ്തമനപൂജയുള്ളപ്പോൾ ഇവിടെ പതിനെട്ട് പൂജകളുണ്ടാകാറുണ്ട്. ഗ്രഹണമുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ അത് തുടങ്ങുന്നതിനും ഒരു മണിക്കൂർ മുമ്പേ അടയ്ക്കുന്ന നട, അതുകഴിഞ്ഞ് ശുദ്ധിക്രിയകൾ നടത്തിയേ തുറക്കൂ. ഇവിടെയുള്ള എല്ലാ പൂജകളും ശ്രീരാമസ്വാമിയ്ക്കാണ് നടത്തപ്പെടുന്നത്. ഹനുമാൻ സ്വാമിയ്ക്ക് നിവേദ്യം മാത്രമേയുള്ളൂ. രാവിലെയുള്ള പൂജകൾക്ക് [[ഇടയ്ക്ക]]യും വൈകീട്ടുള്ള പൂജകൾക്ക് [[ചെണ്ട]]യുമാണ് വാദ്യങ്ങളായി ഉപയോഗിയ്ക്കുക. സമീപഗ്രാമമായ [[തിരുനാവായ]]യിലെ കൽപ്പുഴ മനയ്ക്കാണ് ഇവിടെ തന്ത്രാധികാരം. ദേവസ്വം ബോർഡിന് കീഴിലാണ് മേൽശാന്തി, കീഴ്ശാന്തി നിയമനങ്ങൾ. == വിശേഷദിവസങ്ങൾ == === തിരുവോണ മഹോത്സവം === ആലത്തിയൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ആണ്ടുവിശേഷമാണ് തുലാമാസത്തിൽ പൂരാടം, ഉത്രാടം, തിരുവോണം നാളുകളായി നടക്കുന്ന തിരുവോണ മഹോത്സവം. മൂന്നുദിവസവും ക്ഷേത്രത്തിൽ വിശേഷാൽ പൂജകളും കലാപരിപാടികളുമുണ്ടാകാറുണ്ട്. === പ്രധാന ദിവസങൾ === ആഴ്ചയിലെ ശനി, ചൊവ്വ, വ്യാഴം തുടങ്ങിയ ദിവസങ്ങൾ ഹനുമാന് പ്രാധാന്യം. ശനിയാഴ്ച ഹനുമദ് പൂജ നടത്തുന്നത് ദുരിതശാന്തിക്കും ശനിദോഷമുക്തിക്കും വിശേഷമാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. മഹാബലവാനായ ഹനുമാന് ചൊവ്വാഴ്ച ഏറെ പ്രധാനമാണ്. വിഷ്ണു അഥവാ ശ്രീരാമ പ്രധാനമായ വ്യാഴാഴ്ച ഹനുമാനെ ‌ആരാധിക്കുന്നത് വിശേഷം ആണെന്നും വിശ്വാസം ഉണ്ട്. ==അവലംബം== {{Reflist}} ==പുറം കണ്ണികൾ== {{commonscat|Alattiyur Hanuman Temple}} * [https://www.alathiyoorhanumankavu.in/ ആലത്തിയൂർ ഹനുമാൻ കാവ് - ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231209095845/https://alathiyoorhanumankavu.in/ |date=2023-12-09 }} * [http://www.malabardevaswom.kerala.gov.in/ മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്] {{മലപ്പുറം ജില്ല}} [[വർഗ്ഗം:മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ശ്രീരാമക്ഷേത്രങ്ങൾ]] 200e6bzugm6im2c82kh7eej2qqz1xkx 4666518 4666517 2026-09-13T03:57:42Z ~2026-48203-56 222590 /* ഐതിഹ്യം */ 4666518 wikitext text/x-wiki {{PU|Alathiyur Hanuman Temple}} {{Infobox Hindu temple | name = ആലത്തിയൂർ ശ്രീരാമ-ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം | native_name = ഹനുമാൻകാവ് | image = | caption = | deity = [[ശ്രീരാമൻ]] <br> [[ഹനുമാൻ]] | tradition = ഹിന്ദു | functional_status = | temple_board = [[മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡ്|മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ]] മേൽനോട്ടത്തോടെ [[കോഴിക്കോട്]] [[സാമൂതിരി|സാമൂതിരിരാജാവ്]] നടത്തുന്ന ട്രസ്റ്റ് | festivals = | tower = | temple_tank = | temple_tree = [[അരയാൽ]], [[അത്തി]] <!-- LOCATION --> | location = [[ആലത്തിയൂർ]] | district = [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം]] | state = [[കേരളം]] | country = [[ഇന്ത്യ]] | map_type = | map_alt = | coordinates = 10.87236N,75.93910E | coordinates_footnotes = <!-- ARCHITECTURE --> | architecture_type = | architecture_style = | creator = | established = 3000 വർഷങ്ങൾക്കു മുൻപ് | groundbreaking = | year_completed = <!-- SPECIFICATIONS --> | facade_direction = കിഴക്ക് | temple_quantity = | monument_quantity = <!-- WEBSITE --> | website = https://www.alathiyoorhanumankavu.in/ <!-- BELOW --> | footnotes = }} [[File:GKN Alathiyoor Temple Stone DSC 0442.JPG|thumb|ആലത്തിയൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെ ഹനുമാന്റെ കടലിനു മുകളിലൂടെ ലങ്കയിലേയ്ക്കുള്ള ചാട്ടത്തെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുവാനായി ഉള്ള തിട്ട]] [[File:Alathiyur Hanuman temple. malappuram dt. kerala - panoramio.jpg|thumb|ആലത്തിയൂർ ഹനുമാൻ കാവിന്റെ മതിൽക്കകം|alt=ആലത്തിയൂർ ഹനുമാൻ കാവിന്റെ മതിൽക്കകം]] [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം ജില്ലയിലുള്ള]] [[തിരൂർ|തിരൂരിന്]] അടുത്ത്, [[പൊന്നാനിപ്പുഴ|പൊന്നാനിപ്പുഴയ്ക്കും]] [[ഭാരതപ്പുഴ|ഭാരതപ്പുഴയ്ക്കും]] നടുഭാഗത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന [[ആലത്തിയൂർ]] എന്ന സ്ഥലത്തുള്ള പ്രസിദ്ധമായ<ref>{{Cite news|title=ശ്രീലങ്കൻ പ്രധാനമന്ത്രി ഒരു ദിവസത്തെ സന്ദർശനത്തിനു കേരളത്തിൽ|publisher=ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ|date=2003-08-23 | url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/sri-lankan-pm-arrives-on-a-days-visit-to-kerala/articleshow/142980.cms}}</ref> ഒരു [[ക്ഷേത്രം (ആരാധനാലയം)|ക്ഷേത്രമാണ്]] '''ആലത്തിയൂർ പെരുംതൃക്കോവിൽ ശ്രീരാമ-ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം''' അഥവാ ''ആലത്തിയൂർ ഹനുമാൻ [[കാവ്]]''. [[മഹാവിഷ്ണു|മഹാവിഷ്ണുഭഗവാന്റെ]] ഏഴാമത്തെ അവതാരമായ [[ശ്രീരാമൻ|ശ്രീരാമചന്ദ്രനാണ്]] മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠയെങ്കിലും [[ശിവൻ|ശിവന്റെ]] അവതാരവും ശ്രീരാമഭക്തനും [[ചിരഞ്ജീവികൾ|ചിരഞ്ജീവിയുമായ]] [[ഹനുമാൻ]] സ്വാമിയ്ക്കാണ് ക്ഷേത്രത്തിൽ പ്രാധാന്യം<ref>{{cite news|title=ഒരു നാട് തന്നെ ക്ഷേത്രമാകുന്നു, ആലത്തിയൂരിൽ|url=https://www.mathrubhumi.com/travel/destination/kerala-alathiyur-hanuman-temple-is-a-favourite-pilgrimagation-ceneter-1.4531138|first=ആമി|last=അശ്വതി|publisher=മാതൃഭൂമി|date=2020-02-15| accessdate=2023-12-10}}</ref>. കൂടാതെ, തുല്യപ്രാധാന്യത്തോടെ [[ലക്ഷ്മണൻ|ലക്ഷ്മണനും]] ഉപദേവതകളായി [[ഗണപതി]], [[മഹാവിഷ്ണു]], [[ദുർഗ്ഗ]], [[ഭദ്രകാളി]], [[അയ്യപ്പൻ]], [[നാഗദേവതകൾ]] എന്നിവരും ക്ഷേത്രത്തിൽ കുടികൊള്ളുന്നുണ്ട്. [[ഐതിഹ്യം|ഐതിഹ്യപ്രകാരം]] ഇവിടത്തെ ഹനുമാന്റെ [[വിഗ്രഹാരാധന|വിഗ്രഹം]] പ്രതിഷ്ഠിച്ചത് 3000 വർഷങ്ങൾക്കു മുൻപേ (ക്രി.പി. 1000) [[വസിഷ്ഠൻ|വസിഷ്ഠ മഹർഷി]] ആയിരുന്നു<ref>{{Cite web|title=കാണേണ്ട സ്ഥലങ്ങൾ|work=ജില്ലാ ഐ.ടി. യൂണിറ്റ് കോർഡിനേറ്റർ, ജില്ലാ കളക്ടറുടെ ഓഫീസ്, മലപ്പുറം, കേരള സർക്കാർ|url=https://malappuram.nic.in/en/places-of-interest/|accessdate=2023-12-10}}</ref>. ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ മുൻ‌കാല സൂക്ഷിപ്പുകാരിൽ ആലത്തിയൂർ ഗ്രാമ [[നമ്പൂതിരി|നമ്പൂതിരിമാർ]], [[വെട്ടത്തുനാട്|വെട്ടത്ത്]] രാജാവ്, [[കോഴിക്കോട്]] [[സാമൂതിരി]] എന്നിവർ ഉൾപ്പെടും. [[അവൽ]] നിവേദ്യമാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യവഴിപാട്. [[തുലാം|തുലാമാസത്തിലെ]] [[പൂരാടം]], [[ഉത്രാടം]], [[തിരുവോണം]] [[നക്ഷത്രം (ജ്യോതിഷം)|നക്ഷത്രങ്ങളിൽ]] നടക്കുന്ന ഉത്സവമാണ് ഇവിടെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷം. രാമായണമാസമായ [[കർക്കടകം]] ഇവിടെ തിരക്കേറുന്ന സമയമാണ്. കൂടാതെ, ഹനുമദ്പ്രധാനമായ [[ചൊവ്വാഴ്ച|ചൊവ്വ]], [[വ്യാഴാഴ്ച|വ്യാഴം]], [[ശനിയാഴ്ച|ശനി]] എന്നീ ദിവസങ്ങളും പ്രധാനമാണ്. [[മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡ്|മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ]] കീഴിൽ സാമൂതിരി രാജാവ് മുഖ്യകാര്യദർശിയായ ഒരു ട്രസ്റ്റാണ് ക്ഷേത്രഭരണം നടത്തുന്നത്.<ref>{{cite web | title=പ്രധാന ക്ഷേത്രങ്ങൾ | work=മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ ഭരണത്തിലുള്ള ക്ഷേത്രങ്ങൾ| url= http://www.malabardevaswom.kerala.gov.in/index.php?option=com_content&view=article&id=79&Itemid=78| accessdate=2023-12-09}}</ref>. [[File:GKN Alathiyoor Temple Stone Kids Jumping DSC 0440.JPG|thumb|ആലത്തിയൂർ ക്ഷേത്രം. <br> ഹനുമാന്റെ കടലിനു മുകളിലൂടെ ലങ്കയിലേയ്ക്കുള്ള ചാട്ടത്തെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുവാനായി ഉള്ള തിട്ടയിലൂടെ ചാടുന്ന കുട്ടികളെയും കാണാം]] == ഐതിഹ്യം == ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന പ്രതിഷ്ഠ ശ്രീരാമനാണെങ്കിലും ഈ ക്ഷേത്രം ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം എന്നാണ് പരക്കെ അറിയപ്പെടുന്നത്. ഹനുമാൻ [[സീത]]യെ തിരക്കി [[ശ്രീലങ്ക|ലങ്ക]]യിലേക്കു പോകുന്നതിനു മുൻപ് ഇവിടെവെച്ചാണ് ശ്രീരാമൻ ഹനുമാന് നിർദ്ദേശങ്ങളും ഉപദേശങ്ങളും കൊടുത്തത് എന്നാണ് വിശ്വാസം. ശ്രീരാമന്റെ വിഗ്രഹത്തിന് തൊട്ടടുത്തായി ആണ് ഹനുമാന്റെ വിഗ്രഹം സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നത്. വീരഹനുമാനല്ല, കൈകൾ കൂപ്പി തല ഇടത്തേക്ക് ചെരിച്ച്, സീതാദേവിയെ കണ്ടെത്തുന്നതിനായി രാമൻ പറഞ്ഞുകൊടുക്കുന്ന അടയാളവാക്യങ്ങൾ, ശ്രദ്ധയോടെ കേട്ടുനിൽക്കുന്ന ഭക്തഹനുമാനാണിത്. കാര്യസാധ്യത്തിന് വലുപ്പച്ചെറുപ്പമില്ലാതെ ഭക്തർ ആശ്രയിക്കുന്ന പെരുംതൃക്കോവിലപ്പൻ . ലക്ഷ്മണന്റെ ക്ഷേത്രം ഇവിടെ നിന്ന് ഏതാനും മീറ്ററുകൾ അകലെയാണ്. ഹനുമാനും ശ്രീരാമനും സ്വകാര്യമായി സംസാരിക്കുവാനായി ലക്ഷ്മണൻ മാറി കൊടുത്തതാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. ലക്ഷ്മണന്റെ ക്ഷേത്രം ഇവിടെ നിന്ന് ഏതാനും മീറ്ററുകൾ അകലെയാണ്. ഹനുമാനും ശ്രീരാമനും സ്വകാര്യമായി സംസാരിക്കുവാൻ ലക്ഷ്മണൻ മാറി കൊടുത്തതാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. പ്രധാന ദേവൻ ശ്രീരാമനാണെങ്കിലും ഇവിടെ ശക്തി കൂടുതൽ ഹനുമാനാണെന്നാണത്രെ. രാമകാര്യസാധ്യർഥം ലങ്കയിലേക്ക് പോകുന്ന ഹനുമാന് ത്രിമൂർത്തികളുടെയും മുപ്പത്തിമുക്കോടി ദേവതകളുടെയും അനുഗ്രഹമുണ്ടായിരുന്നതുകൊണ്ടാണ് ഇങ്ങനെ. ഇവിടെ ഹനുമാന്റെ കടലിനു മുകളിലൂടെ ലങ്കയിലേയ്ക്കുള്ള ചാട്ടത്തെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുവാനായി ഒരു തിട്ട കെട്ടിയിട്ടുണ്ട്. ഈ തിട്ടയുടെ ഒരറ്റത്ത് കടലിന്റെ പ്രതീകമായി ഒരു വലിയ കരിങ്കല്ല് വെച്ചിട്ടുണ്ട്. വിശ്വാസികൾ ഈ തിട്ടയിലൂടെ ഓടി കരിങ്കല്ലിനു മുകളിലൂടെ ചാടുന്നു. ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ ഇങ്ങനെ ചാടുന്നത് ഭാഗ്യം, ആരോഗ്യം, ദീർഘായുസ്സ്, ധനം എന്നിവ നൽകും എന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. വിശ്വാസികളുടെ എല്ലാ ദുഃഖങ്ങളും ഭയങ്ങളും മാറ്റുക മാത്രമല്ല, അവരുടെ ആഗ്രഹപൂർത്തീകരണവും ആലത്തിയൂരിലെ ഹനുമാൻ നടത്തിതരുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. == ക്ഷേത്രനിർമ്മിതി == === ക്ഷേത്രപരിസരവും മതിലകവും === ആലത്തിയൂർ ഗ്രാമത്തിന്റെ ഒത്തനടുക്കായാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. കിഴക്കോട്ടാണ് ക്ഷേത്രദർശനം. ക്ഷേത്രത്തിന് നേരെമുന്നിൽ നിരവധി കട-കംബോളങ്ങൾ കാണാം. വളരെ ഇടുങ്ങിയ വഴിയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലേയ്ക്കുള്ളത് എന്നതിനാൽ വലിയ വാഹങ്ങൾ വരുമ്പോൾ നിരവധി ബുദ്ധിമുട്ടുകളുണ്ടാകാറുണ്ട്. വടക്കുകിഴക്കുഭാഗത്താണ് വാഹനപാർക്കിങ് സൗകര്യം അനുവദിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. ഗോപുരത്തിന് വടക്കായി ക്ഷേത്രക്കുളം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. അതിവിശാലവും മനോഹരവുമായ ഈ കുളത്തിൽ കുളിച്ചാണ് ക്ഷേത്രത്തിലേയ്ക്ക് ഭക്തരും ശാന്തിക്കാരും കടന്നുചെല്ലുന്നത്. കുളത്തിന് മുന്നിലായി ചെറിയൊരു [[അരയാൽ]]മരം കാണാം. ഹൈന്ദവവിശ്വാസപ്രകാരം പുണ്യവൃക്ഷമായ അരയാലിന് മുകളിൽ [[ബ്രഹ്മാവ്|ബ്രഹ്മാവും]] നടുക്ക് വിഷ്ണുവും അടിയിൽ ശിവനും കുടികൊള്ളുന്നു. ദിവസവും രാവിലെ അരയാലിനെ ഏഴുവലം വയ്ക്കുന്നത് ആയുരാരോഗ്യസൗഖ്യം നൽകുന്നു എന്നാണ് വിശ്വാസം. ഇതേ തറയിൽ ഒരു [[അത്തി]]മരവും കാണാം. [[നാല്പാമരം|നാല്പാമരങ്ങളിൽ]] പ്രസിദ്ധമായ ഈ രണ്ടുമരങ്ങളും ഒരുമിച്ച് വളരുന്നതുകൊണ്ടാണ് ആലത്തിയൂർ എന്ന് സ്ഥലത്തിന് പേരുവന്നതെന്ന് വിശ്വസിയ്ക്കപ്പെടുന്നു. കിഴക്കുഭാഗത്ത് രണ്ടുനിലകളോടുകൂടിയ ഗോപുരം പണിതിട്ടുണ്ട്. ഓടുമേഞ്ഞ ഈ ഗോപുരം, കാലപ്പഴക്കം കൊണ്ട് ദ്രവിച്ച നിലയിലാണ് കാണപ്പെടുന്നത്. ഗോപുരത്തിന് മുകളിലായി ശ്രീരാമന്റെയും ഹനുമാന്റെയും ലക്ഷ്മണന്റെയും രൂപങ്ങളോടുകൂടിയ ഒരു ഫലകം കാണാം. കിഴക്കേ നടയിലൂടെ അകത്തുകടന്നാൽ ആദ്യമെത്തുന്നത് വലിയ ആനക്കൊട്ടിലിലാണ്. സാമാന്യം വലുപ്പമുള്ള ഈ ആനക്കൊട്ടിൽ പണിതിട്ട് അധികകാലമായിട്ടില്ല. ക്ഷേത്രത്തിൽ കൊടികയറി ഉത്സവമില്ലാത്തതിനാൽ കൊടിമരമില്ല. അത് പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കാനുള്ള ആലോചനകളുണ്ട്. ശ്രീരാമന്റെ നടയ്ക്കുനേരെ വലിയ ബലിക്കൽപ്പുര പണിതിട്ടുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ബലിക്കല്ല് ഇവിടെയാണ്. സാമാന്യം ഉയരമുള്ള ബലിക്കല്ലാണെങ്കിലും അല്പം താഴ്ത്തി നിർമ്മിച്ചിരിയ്ക്കുന്നതിനാൽ പുറത്തുനിന്ന് നോക്കിയാൽ വിഗ്രഹം വ്യക്തമായി കാണാം. ഇതിന് മുകളിലായി ഹനുമാന്റെ ഒരു ചിത്രവും തൂക്കിയിട്ടിട്ടുണ്ട്. ബലിക്കൽപ്പുരയ്ക്ക് തെക്കുഭാഗത്തായി ചെറിയൊരു വാതിൽ കാണാം. ഹനുമാന്റെ നടയ്ക്കുനേരെയാണ് ഈ വാതിൽ പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. ക്ഷേത്രത്തിൽ കടക്കാൻ സാധിയ്ക്കാത്തവർക്കായാണ് ഇത് പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. തെക്കുകിഴക്കുഭാഗത്ത് വഴിപാട് കൗണ്ടർ പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. ശ്രീരാമന് പാൽപ്പായസവും ഹനുമാന് അവിൽ നിവേദ്യവുമാണ് ഇവിടെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. ആലത്തിയൂർ ഹനുമാന് അവിൽ നൽകുന്നത് അതിവിശേഷമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. കാര്യസാദ്ധ്യത്തിന് അവിൽ നേരുന്നവരും അത് സാധിയ്ക്കുന്നവരും ഇപ്പോഴും നിരവധിയാണ്. ഒരു നാഴി, 50 നാഴി, 100 നാഴി ഇങ്ങനെ നിരവധി അളവുകളിൽ അവിൽ നൽകാറുണ്ട്. [[തമിഴ്നാട്]] [[മുഖ്യമന്ത്രി (ഇന്ത്യ)|മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന]] [[ജെ. ജയലളിത]] കേസിനെ അതിജീവിച്ചത് ഇവിടെ ദർശനം നടത്തിയശേഷമാണെന്ന് കഥകളുണ്ട്<ref>{{cite news |last=. |first=TNN |date=2016-12-07 |title= ജയലളിതയുടെ ‘ദൈവിക’ പ്രയത്നം |trans-title= Jayalalitha's 'divine' tryst|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/jayalalithaas-divine-tryst/articleshow/55848590.cms |language=en |work=ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ |location=കൊച്ചി |access-date=2023-12-10}}</ref><ref>{{cite news |last=രാമകൃഷ്ണൻ |first=വെങ്കടേഷ്|date=2016-12-07 |title=ജംബോ നന്ദി പ്രകാശനത്തിൽ ജയലളിത |trans-title=JAYALALITHA IN JUMBO THANKSGIVING |url=https://www.telegraphindia.com/india/jayalalitha-in-jumbo-thanksgiving/cid/928666 |language=en |work=ടെലഗ്രാഫ് ഓൺലൈൻ |location=കൊച്ചി|access-date=2023-12-10}}</ref>. വഴിപാട് കൗണ്ടറിനടുത്തുതന്നെ മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ ചെറിയൊരു ശ്രീകോവിൽ കാണാം. പണ്ട് അടുത്തുള്ള ''[[കല്പകഞ്ചേരി]]'' ഗ്രാമത്തിലുണ്ടായിരുന്ന ഐരാണി ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യദേവനായിരുന്ന ഈ മഹാവിഷ്ണുവിനെ, പിന്നീട് അവിടെയുണ്ടായ ചില പ്രശ്നങ്ങൾ മൂലം ഇങ്ങോട്ട് കൊണ്ടുവന്ന് പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുകയായിരുന്നു എന്നാണ് വിശ്വാസം. ചതുർബാഹുവായ മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ വിഗ്രഹമാണെങ്കിലും [[ശ്രീകൃഷ്ണൻ|ശ്രീകൃഷ്ണനായാണ്]] പ്രതിഷ്ഠയെ കണ്ടുവരുന്നത്. പടിഞ്ഞാറോട്ടാണ് ദർശനം. മഹാവിഷ്ണുവിനെ തൊഴുത് പ്രദക്ഷിണം ചെയ്തുവരുമ്പോൾ തെക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്തായി ചെറിയൊരു മണൽത്തിട്ടയും അതിലേയ്ക്ക് ചാടാനുള്ള ഒരു കരിങ്കൽ പീഠവും കാണാം. ഇത് ഹനുമാൻ സ്വാമിയുടെ ലങ്കായാത്രയെ സങ്കല്പിയ്ക്കുന്നു. ഇതിന് പുറകിലെ ഭാഗത്തുകൂടി ഓടിവന്ന് കരിങ്കൽ പീഠത്തിൽ ചവിട്ടാതെ ചാടുന്നത് ജീവിതപ്രാരാബ്ധങ്ങളെ മറികടക്കുന്നതിന് ഉത്തമമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. തന്മൂലം, നിരവധി ഭക്തർ ഇതിന് ശ്രമിയ്ക്കാറുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്ന ഭക്തരെ ആകർഷിയ്ക്കുന്നതാണ് ഈ ചടങ്ങ്. പടിഞ്ഞാറേ നടയിൽ എടുത്തുപറയത്തക്ക കാഴ്ചകളൊന്നുമില്ല. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്താണ് ശ്രീരാമാനുജനായ ലക്ഷ്മണസ്വാമിയുടെ ക്ഷേത്രം. ഇവിടെ ലക്ഷ്മണൻ ഉപദേവനല്ല, മറിച്ച് തുല്യപ്രാധാന്യത്തോടുകൂടിയ പ്രതിഷ്ഠയാണ്. ശ്രീരാമൻ ഹനുമാന് പറഞ്ഞുകൊടുക്കുന്ന അടയാളവാക്യം കേൾക്കാതിരിയ്ക്കാനായി പുറത്ത് മാറിയിരിയ്ക്കുന്നു എന്ന സങ്കല്പത്തിലാണ് ഇവിടെ നാലമ്പലത്തിന് പുറത്ത് ലക്ഷ്മണസ്വാമി കുടികൊള്ളുന്നത്. ചതുർബാഹുവായ മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ രൂപത്തിലാണ് ആദിശേഷാവതാരമായ ലക്ഷ്മണന്റെ പ്രതിഷ്ഠ. കിഴക്കോട്ട് ദർശനം. ചെമ്പുമേഞ്ഞ ചെറിയൊരു ചതുരശ്രീകോവിലാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. മുന്നിലായി ചെറിയൊരു നമസ്കാരമണ്ഡപവും പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. ലക്ഷ്മണശ്രീകോവിലിന്റെ തെക്കുഭാഗത്ത് ചെറിയൊരു ഗണപതിപ്രതിഷ്ഠയുമുണ്ട്; പുറകിൽ നാഗദൈവങ്ങളുടെ പ്രതിഷ്ഠയും കാണാം. ലക്ഷ്മണസ്വാമിയ്ക്ക് പ്രത്യേകമായി വഴിപാട് കൗണ്ടറും പണിതിട്ടുണ്ട്. പാൽപ്പായസം തന്നെയാണ് ഇവിടെയും പ്രധാനം. === [[ശ്രീകോവിൽ]] === രണ്ടുനിലകളോടുകൂടിയ സാമാന്യം വലുപ്പമുള്ള ചതുരശ്രീകോവിലാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. [[കരിങ്കല്ല്|കരിങ്കല്ലിൽ]] തീർത്ത ശ്രീകോവിലിന്റെ ഇരുനിലകളും [[ചെമ്പ്]] മേഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. മുകളിൽ [[സ്വർണം|സ്വർണ]] [[അർധകുംഭകം|താഴികക്കുടം]] ശോഭിച്ചുനിൽക്കുന്നു. ശ്രീകോവിലിനകത്ത് മൂന്ന് മുറികളുണ്ട്. അവയിൽ പടിഞ്ഞാറേ അറ്റത്തുള്ളതാണ് വിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ഠിച്ച ഗർഭഗൃഹം. ഏകദേശം അഞ്ചടി ഉയരം വരുന്ന ചതുർബാഹുവായ മഹാവിഷ്ണുവിഗ്രഹത്തിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി ശ്രീരാമസ്വാമി കുടികൊള്ളുന്നു. കൃഷ്ണശിലാ നിർമ്മിതമാണ് ഇവിടെയുള്ള വിഗ്രഹം. എന്നാൽ, ഇതിന് [[പഞ്ചലോഹം|പഞ്ചലോഹ]]ത്തിൽ ഗോളക ചാർത്തിയിട്ടുണ്ട്. ചതുർബാഹുവായ ഭഗവാന്റെ പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[സുദർശനചക്രം|സുദർശനചക്രവും]] പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[പാഞ്ചജന്യം]] [[ശംഖ്|ശംഖും]] മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ കൗമോദകി [[ഗദ]]യും മുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[താമര]]യും കാണാം. സീതാന്വേഷണകാലത്ത് വിരഹിയായിരിയ്ക്കുന്ന ശ്രീരാമനായാണ് സങ്കല്പം. തന്മൂലം, ഇവിടെ [[സീത|സീതാദേവിയ്ക്ക്]] പ്രതിഷ്ഠയില്ല. ഇതിന് തെക്കുഭാഗത്തായി പണികഴിപ്പിച്ചിരിയ്ക്കുന്ന മറ്റൊരു നടയിലാണ് ഹനുമാൻ സ്വാമിയുടെ പ്രതിഷ്ഠ. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ഹനുമദ്വിഗ്രഹം, ഇരുകൈകളും കൂപ്പി ഇടത്തോട്ട് കാതുകൂർപ്പിച്ച് നിൽക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ്. ശ്രീരാമന്റെ അടയാളവാക്യം കേൾക്കുന്ന രൂപമാണ് ഇതെന്ന് വിശ്വസിയ്ക്കപ്പെടുന്നു. അങ്ങനെ, വിശ്വപ്രകൃതിയുടെ ഭാവത്തെ മുഴുവൻ ആവാഹിച്ച് ശ്രീരാമനും ഹനുമാനും ശ്രീകോവിലകത്ത് വിരാജിയ്ക്കുന്നു. ശ്രീകോവിൽ, അതിമനോഹരമായ ചുവർച്ചിത്രങ്ങളും ദാരുശില്പങ്ങളും കൊണ്ട് അലംകൃതമാണ്. ഇവയ്ക്ക് അധികം പഴക്കമില്ലെന്ന് ഒറ്റനോട്ടത്തിൽ തന്നെ മനസ്സിലാക്കാവുന്നതാണ്. പ്രധാനമായും [[രാമായണം|രാമായണത്തിൽ]] നിന്നെടുത്ത രംഗങ്ങളാണ് ഇവിടെ ഉപയോഗിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. ശ്രീരാമജനനം, സീതാസ്വയംവരം, [[ജടായു]] മോക്ഷം, [[കദളി വാഴ|കദളീ]]വനത്തിലെ ഹനുമാൻ, തുടങ്ങിയവ അവയിൽ പ്രധാനമാണ്. എന്നാൽ, ഇവയിൽ ഏറ്റവും പ്രാധാന്യമർഹിയ്ക്കുന്നത് എട്ടുകൈകളോടുകൂടിയ ഭദ്രകാളിയുടെ ഒരു ചിത്രമാണ്. ഈ ചിത്രം ഇവിടെ വന്നതിനുപിന്നിൽ ഒരു കഥയുണ്ട്. അതിങ്ങനെ: ഒരിയ്ക്കൽ, ഇവിടെയടുത്തുള്ള വലിയ കപാലത്തിങ്കൽ ഭഗവതിക്ഷേത്രത്തിലും ഇവിടെയും ഒരുകാലത്ത് ഒരേ മേൽശാന്തിയാണ് ഉണ്ടായിരുന്നത്. ഇരുസ്ഥലത്തും ഒരേ സമയം മേൽശാന്തിയായിരിയ്ക്കുന്നത് ബുദ്ധിമുട്ടായപ്പോൾ അദ്ദേഹം ഭഗവതിയോട് നിത്യസാന്നിദ്ധ്യം കൊള്ളാൻ അഭ്യർത്ഥിച്ചു. അങ്ങനെയാണ് ഇവിടെ ഭദ്രകാളീസാന്നിദ്ധ്യമുണ്ടായത്. ശ്രീകോവിലിന് വടക്കുവശത്ത് പതിവുപോലെ ഓവ് നിർമ്മിച്ചിട്ടുണ്ട്. === നാലമ്പലം === ശ്രീകോവിലിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റി നാലമ്പലം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. അതിവിശാലമാണ് ഇവിടത്തെ നാലമ്പലം. കരിങ്കല്ലിൽ തീർത്ത നാലമ്പലം പൂർണ്ണമായും ഓട് മേഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. നാലമ്പലത്തിനകത്തേയ്ക്കുള്ള പ്രവേശനകവാടത്തിന് ഇരുവശവും വാതിൽമാടങ്ങൾ പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. അവയിൽ തെക്കുഭാഗത്തെ വാതിൽമാടം, വിശേഷാൽ പൂജകൾക്കും ഹോമങ്ങൾക്കും ഉപയോഗിയ്ക്കുമ്പോൾ വടക്കുഭാഗത്തെ വാതിൽമാടം, വാദ്യമേളങ്ങൾക്കും നാമജപത്തിനുമാണ് ഉപയോഗിയ്ക്കുന്നത്. പൂജയും ദീപാരാധനയുമൊഴികെയുള്ള അവസരങ്ങളിൽ ഇവിടെ [[ചെണ്ട]], [[മദ്ദളം]], [[തിമില]], [[ഇടയ്ക്ക]], [[ചേങ്ങില]], [[ഇലത്താളം]], [[ശംഖ് (വാദ്യം)|ശംഖ്]] തുടങ്ങിയ വാദ്യോപകരണങ്ങൾ കാണാവുന്നതാണ്. നാലമ്പലത്തിനകത്ത് തെക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ പതിവുപോലെ [[തിടപ്പള്ളി]] പണിതിട്ടുണ്ട്; വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ [[കിണർ|കിണറും]]. തിടപ്പള്ളിയോടുചേർന്ന് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പ്രത്യേകം മുറിയിലാണ് പ്രസാദവിതരണം നടത്തുന്നത്. തെക്കുപടിഞ്ഞാറേമൂലയിൽ ഒറ്റമുറിയിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി ഗണപതിയുടെയും അയ്യപ്പന്റെയും പ്രതിഷ്ഠകൾ കാണാം. അത്യപൂർവമാണ് ഇത്തരം പ്രതിഷ്ഠ. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ചതുർബാഹുവായ വലമ്പിരി ഗണപതിയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലുള്ളത്. പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[മഴു]]വും പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[കയർ|കയറും]] മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[മോദകം|മോദകവും]] ധരിച്ച ഗണപതിഭഗവാൻ, മുന്നിലെ വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു. അയ്യപ്പന്റെ വിഗ്രഹത്തിന് [[ശബരിമല]]യിലെ വിഗ്രഹത്തിന്റെ രൂപവുമായി പ്രകടമായ രൂപസാദൃശ്യമുണ്ട്. ഇവിടെ വച്ചാണ് ശബരിമല തീർത്ഥാടകർ മാലയിടുന്നതും കെട്ടുനിറയ്ക്കുന്നതുമെല്ലാം. വടക്കുപടിഞ്ഞാറേമൂലയിൽ ഒരു മുറിയിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി ദുർഗ്ഗാദേവിയുടെ പ്രതിഷ്ഠ കാണാം. ചതുർബാഹുവായ വിഷ്ണുദുർഗ്ഗയാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. എന്നാൽ, ഭഗവാന്റെ വാമാംഗത്തിലാണ് ദേവിയുടെ പ്രതിഷ്ഠ എന്നതിനാൽ, [[ലക്ഷ്മി]]യായും സങ്കല്പമുണ്ട്. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ദേവിയുടെ വിഗ്രഹം, ചതുർബാഹുവാണ്. പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ ശ്രീചക്രവും പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ ശംഖും ധരിച്ച ദേവി മുന്നിലെ ഇടതുകൈ അരയിൽ കുത്തിനിൽക്കുന്നു. മുന്നിലെ വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു. [[നവരാത്രി]]നാളുകൾ ഇവിടെ ദേവിയ്ക്ക് അതിപ്രധാനമാണ്. ശ്രീകോവിലിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റി അകത്തെ ബലിവട്ടം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. [[അഷ്ടദിക്പാലകർ]] (കിഴക്ക്-[[ഇന്ദ്രൻ]], തെക്കുകിഴക്ക്-[[അഗ്നി]], തെക്ക്-[[യമൻ]], തെക്കുപടിഞ്ഞാറ്-നിരൃതി, പടിഞ്ഞാറ്-[[വരുണൻ]], വടക്കുപടിഞ്ഞാറ്-[[വായു]], വടക്ക്-[[കുബേരൻ]] & [[ചന്ദ്രൻ|സോമൻ]], വടക്കുകിഴക്ക് - [[ഈശാനൻ]]), [[സപ്തമാതൃക്കൾ]] (തെക്കുഭാഗത്ത് ഒറ്റ പീഠത്തിൽ - [[ബ്രാഹ്മി]]/[[ബ്രഹ്മാണി]], മഹേശ്വരി, കൗമാരി, [[വൈഷ്ണവി]], [[വാരാഹി]], [[ഇന്ദ്രാണി]], [[ചാമുണ്ഡി]] എന്നീ ക്രമത്തിൽ), [[വീരഭദ്രൻ]] (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം കിഴക്കുഭാഗത്ത്), ഗണപതി (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത്), ശാസ്താവ് (തെക്കിനും തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ബ്രഹ്മാവ് (വടക്കുകിഴക്കിനും കിഴക്കിനുമിടയിൽ), അനന്തൻ (തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനും പടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ദുർഗ്ഗാദേവി (വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനും വടക്കിനുമിടയിൽ), [[സുബ്രഹ്മണ്യൻ]] (പടിഞ്ഞാറിനും വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), നിർമ്മാല്യധാരി (വടക്കിനും വടക്കുകിഴക്കിനുമിടയിൽ - ഇവിടെ [[വിഷ്വക്സേനൻ]]) എന്നിവരെ പ്രതിനിധീകരിയ്ക്കുന്ന ബലിക്കല്ലുകൾ ഇവിടെ കാണാം. എന്നാൽ, ക്ഷേത്രത്തിൽ നിത്യശീവേലിയില്ലാത്തതിനാൽ ഇവ പ്രതീകാത്മകമായ നിർമ്മിതി മാത്രമാണ്. വിഷ്ണുക്ഷേത്രമായതിനാൽ, വടക്കുഭാഗത്ത് ഉത്തരമാതൃക്കൾ എന്ന പേരിൽ പ്രത്യേകമായി മറ്റൊരു സങ്കല്പം കൂടിയുണ്ട്. ഭാഗീശ്വരി, ക്രിയ, കീർത്തി, ലക്ഷ്മി, സൃഷ്ടി, വിദ്യ, ശാന്തി എന്നിവരാണ് ഇവർ. സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം വീരഭദ്രനും ഗണപതിയും കുടികൊള്ളുന്നപോലെ ഇവർക്കൊപ്പം ശ്രീധരൻ, അശ്വമുഖൻ എന്നിങ്ങനെ രണ്ടുദേവന്മാർക്കും സ്ഥാനമുണ്ടാകാറുണ്ട്. ബലിക്കല്ലുകൾ ദേവന്റെ/ദേവിയുടെ വികാരഭേദങ്ങളാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. തന്മൂലം, ഇവയിൽ ചവിട്ടുന്നതും തൊട്ടുതലയിൽ വയ്ക്കുന്നതും നിരോധിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. == നിത്യപൂജാക്രമം == നിത്യേന മൂന്നുപൂജകളുള്ള ഒരു മഹാക്ഷേത്രമാണ് ആലത്തിയൂർ പെരുംതൃക്കോവിൽ ശ്രീരാമ-ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം. പുലർച്ചെ നാലരയ്ക്ക് [[നാദസ്വരം]], [[തവിൽ]] തുടങ്ങിയ വാദ്യങ്ങളോടെയും ഏഴുതവണയുള്ള [[ശംഖ്|ശംഖു]] വിളിയോടെയും ഭഗവാനെ പള്ളിയുണർത്തുന്നു. അതിനുശേഷം അഞ്ചുമണിയ്ക്ക് ക്ഷേത്രനട തുറക്കുന്നു. പതിവുപോലെ നിർമ്മാല്യദർശനമാണ് ആദ്യത്തെ ചടങ്ങ്. അതിനുശേഷം [[അഭിഷേകം|അഭിഷേക]]ങ്ങൾ തുടങ്ങുന്നു. എണ്ണ, ജലം (ശംഖാഭിഷേകവും കലശാഭിഷേകവും), വാകപ്പൊടി തുടങ്ങിയ ദ്രവ്യങ്ങൾ കൊണ്ട് വിഗ്രഹത്തിൽ വിശദമായ അഭിഷേകങ്ങൾ നടത്തിയശേഷം ആദ്യനിവേദ്യമായി [[മലർ]], [[ശർക്കര]], കദളിപ്പഴം എന്നിവ ഒരുമിച്ച് നേദിയ്ക്കുന്നു. പിന്നീട് വിഗ്രഹം പൂമാലകളും സ്വർണ്ണ-[[രത്നം|രത്നാഭരണങ്ങളും]] ചന്ദനക്കൂട്ടും കൊണ്ട് അതിമനോഹരമായി അലങ്കരിയ്ക്കുന്നു. അതിനുശേഷം ആറുമണിയോടെ നടയടച്ച് ഉഷഃപൂജ നടക്കുന്നു. നെയ്പ്പായസമാണ് ഈ സമയത്തെ പ്രധാന നിവേദ്യം. ഇതേസമയത്തുതന്നെ ക്ഷേത്രത്തിൽ ഗണപതി[[ഹോമം|ഹോമവും]] നടത്തുന്നു. പിന്നീട് ഉപദേവതകൾക്കുള്ള പൂജകളാണ്. ഹനുമാൻ സ്വാമിയ്ക്കുള്ള വിശേഷമായ അവിൽ നിവേദ്യം രാവിലെ ഒമ്പതുമണിയോടെ തുടങ്ങുന്നു. ഏകദേശം പന്ത്രണ്ടുനാഴി അവിൽ ഇവിടെ ഒരുസമയം നേദിയ്ക്കാറുണ്ട്. അതിനുശേഷം ഒമ്പതേകാലോടെ നടയടച്ച് ഉച്ചപ്പൂജ നടത്തുന്നു. പാൽപ്പായസം, ചതുശ്ശതം, വെള്ളനിവേദ്യം എന്നിവയാണ് ഈ സമയത്തെ നിവേദ്യങ്ങൾ. ഉച്ചപ്പൂജ കഴിഞ്ഞ് പതിനൊന്നുമണിയോടെ ക്ഷേത്രനട അടയ്ക്കുന്നു. വൈകീട്ട് അഞ്ചുമണിയ്ക്ക് വീണ്ടും നടതുറക്കുന്നു. സന്ധ്യയ്ക്ക് സൂര്യാസ്തമയസമയമനുസരിച്ച് [[ദീപാരാധന]] നടത്തുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിനകത്തും പുറത്തുമുള്ള ദീപങ്ങൾ മുഴുവൻ ഈ സമയം കൊളുത്തിവച്ചിട്ടുണ്ടാകും. അതിമനോഹരമായ കാഴ്ചയാണിത്. ക്ഷേത്രത്തിൽ [[കർപ്പൂരം]] ഉപയോഗിച്ച് ആരാധന നടത്തുന്നത് ഈ സമയത്താണ്. മറ്റുള്ള അവസരങ്ങളിൽ ചെറിയൊരു നെയ് വിളക്കുവച്ചുള്ള ആരാധനയേ പതിവുള്ളൂ. ദീപാരധന കഴിഞ്ഞ് നടതുറന്നാൽ മേൽശാന്തി ഭക്തരെക്കൊണ്ട് കർപ്പൂരം ഉഴിയിയ്ക്കുകയും ചെയ്യാറുണ്ട്. അതിനുശേഷം രാത്രി ഏഴുമണിയോടെ അത്താഴപ്പൂജ തുടങ്ങും. ഈ സമയത്ത് അപ്പവും അടയുമാണ് പ്രധാന നിവേദ്യങ്ങൾ. അത്താഴപ്പൂജ കഴിഞ്ഞ് ഏഴരമണിയോടെ വീണ്ടും നടയടയ്ക്കും. സാധാരണ ദിവസങ്ങളിലെ പൂജാക്രമങ്ങളാണ് ഇവിടെ സൂചിപ്പിച്ചത്. വിശേഷദിവസങ്ങളിലും ഉദയാസ്തമനപൂജയുള്ള ദിവസങ്ങളിലും [[ഗ്രഹണം]] നടക്കുന്ന അവസരങ്ങളിലും ഇവയിൽ മാറ്റം വരും. ഉദയാസ്തമനപൂജയുള്ളപ്പോൾ ഇവിടെ പതിനെട്ട് പൂജകളുണ്ടാകാറുണ്ട്. ഗ്രഹണമുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ അത് തുടങ്ങുന്നതിനും ഒരു മണിക്കൂർ മുമ്പേ അടയ്ക്കുന്ന നട, അതുകഴിഞ്ഞ് ശുദ്ധിക്രിയകൾ നടത്തിയേ തുറക്കൂ. ഇവിടെയുള്ള എല്ലാ പൂജകളും ശ്രീരാമസ്വാമിയ്ക്കാണ് നടത്തപ്പെടുന്നത്. ഹനുമാൻ സ്വാമിയ്ക്ക് നിവേദ്യം മാത്രമേയുള്ളൂ. രാവിലെയുള്ള പൂജകൾക്ക് [[ഇടയ്ക്ക]]യും വൈകീട്ടുള്ള പൂജകൾക്ക് [[ചെണ്ട]]യുമാണ് വാദ്യങ്ങളായി ഉപയോഗിയ്ക്കുക. സമീപഗ്രാമമായ [[തിരുനാവായ]]യിലെ കൽപ്പുഴ മനയ്ക്കാണ് ഇവിടെ തന്ത്രാധികാരം. ദേവസ്വം ബോർഡിന് കീഴിലാണ് മേൽശാന്തി, കീഴ്ശാന്തി നിയമനങ്ങൾ. == വിശേഷദിവസങ്ങൾ == === തിരുവോണ മഹോത്സവം === ആലത്തിയൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ആണ്ടുവിശേഷമാണ് തുലാമാസത്തിൽ പൂരാടം, ഉത്രാടം, തിരുവോണം നാളുകളായി നടക്കുന്ന തിരുവോണ മഹോത്സവം. മൂന്നുദിവസവും ക്ഷേത്രത്തിൽ വിശേഷാൽ പൂജകളും കലാപരിപാടികളുമുണ്ടാകാറുണ്ട്. === പ്രധാന ദിവസങൾ === ആഴ്ചയിലെ ശനി, ചൊവ്വ, വ്യാഴം തുടങ്ങിയ ദിവസങ്ങൾ ഹനുമാന് പ്രാധാന്യം. ശനിയാഴ്ച ഹനുമദ് പൂജ നടത്തുന്നത് ദുരിതശാന്തിക്കും ശനിദോഷമുക്തിക്കും വിശേഷമാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. മഹാബലവാനായ ഹനുമാന് ചൊവ്വാഴ്ച ഏറെ പ്രധാനമാണ്. വിഷ്ണു അഥവാ ശ്രീരാമ പ്രധാനമായ വ്യാഴാഴ്ച ഹനുമാനെ ‌ആരാധിക്കുന്നത് വിശേഷം ആണെന്നും വിശ്വാസം ഉണ്ട്. ==അവലംബം== {{Reflist}} ==പുറം കണ്ണികൾ== {{commonscat|Alattiyur Hanuman Temple}} * [https://www.alathiyoorhanumankavu.in/ ആലത്തിയൂർ ഹനുമാൻ കാവ് - ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231209095845/https://alathiyoorhanumankavu.in/ |date=2023-12-09 }} * [http://www.malabardevaswom.kerala.gov.in/ മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്] {{മലപ്പുറം ജില്ല}} [[വർഗ്ഗം:മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ശ്രീരാമക്ഷേത്രങ്ങൾ]] k4bkxd6legkmhbteylsociul7nq6ejv 4666519 4666518 2026-09-13T03:59:23Z ~2026-48203-56 222590 /* ഐതിഹ്യം */ 4666519 wikitext text/x-wiki {{PU|Alathiyur Hanuman Temple}} {{Infobox Hindu temple | name = ആലത്തിയൂർ ശ്രീരാമ-ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം | native_name = ഹനുമാൻകാവ് | image = | caption = | deity = [[ശ്രീരാമൻ]] <br> [[ഹനുമാൻ]] | tradition = ഹിന്ദു | functional_status = | temple_board = [[മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡ്|മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ]] മേൽനോട്ടത്തോടെ [[കോഴിക്കോട്]] [[സാമൂതിരി|സാമൂതിരിരാജാവ്]] നടത്തുന്ന ട്രസ്റ്റ് | festivals = | tower = | temple_tank = | temple_tree = [[അരയാൽ]], [[അത്തി]] <!-- LOCATION --> | location = [[ആലത്തിയൂർ]] | district = [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം]] | state = [[കേരളം]] | country = [[ഇന്ത്യ]] | map_type = | map_alt = | coordinates = 10.87236N,75.93910E | coordinates_footnotes = <!-- ARCHITECTURE --> | architecture_type = | architecture_style = | creator = | established = 3000 വർഷങ്ങൾക്കു മുൻപ് | groundbreaking = | year_completed = <!-- SPECIFICATIONS --> | facade_direction = കിഴക്ക് | temple_quantity = | monument_quantity = <!-- WEBSITE --> | website = https://www.alathiyoorhanumankavu.in/ <!-- BELOW --> | footnotes = }} [[File:GKN Alathiyoor Temple Stone DSC 0442.JPG|thumb|ആലത്തിയൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെ ഹനുമാന്റെ കടലിനു മുകളിലൂടെ ലങ്കയിലേയ്ക്കുള്ള ചാട്ടത്തെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുവാനായി ഉള്ള തിട്ട]] [[File:Alathiyur Hanuman temple. malappuram dt. kerala - panoramio.jpg|thumb|ആലത്തിയൂർ ഹനുമാൻ കാവിന്റെ മതിൽക്കകം|alt=ആലത്തിയൂർ ഹനുമാൻ കാവിന്റെ മതിൽക്കകം]] [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം ജില്ലയിലുള്ള]] [[തിരൂർ|തിരൂരിന്]] അടുത്ത്, [[പൊന്നാനിപ്പുഴ|പൊന്നാനിപ്പുഴയ്ക്കും]] [[ഭാരതപ്പുഴ|ഭാരതപ്പുഴയ്ക്കും]] നടുഭാഗത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന [[ആലത്തിയൂർ]] എന്ന സ്ഥലത്തുള്ള പ്രസിദ്ധമായ<ref>{{Cite news|title=ശ്രീലങ്കൻ പ്രധാനമന്ത്രി ഒരു ദിവസത്തെ സന്ദർശനത്തിനു കേരളത്തിൽ|publisher=ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ|date=2003-08-23 | url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/sri-lankan-pm-arrives-on-a-days-visit-to-kerala/articleshow/142980.cms}}</ref> ഒരു [[ക്ഷേത്രം (ആരാധനാലയം)|ക്ഷേത്രമാണ്]] '''ആലത്തിയൂർ പെരുംതൃക്കോവിൽ ശ്രീരാമ-ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം''' അഥവാ ''ആലത്തിയൂർ ഹനുമാൻ [[കാവ്]]''. [[മഹാവിഷ്ണു|മഹാവിഷ്ണുഭഗവാന്റെ]] ഏഴാമത്തെ അവതാരമായ [[ശ്രീരാമൻ|ശ്രീരാമചന്ദ്രനാണ്]] മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠയെങ്കിലും [[ശിവൻ|ശിവന്റെ]] അവതാരവും ശ്രീരാമഭക്തനും [[ചിരഞ്ജീവികൾ|ചിരഞ്ജീവിയുമായ]] [[ഹനുമാൻ]] സ്വാമിയ്ക്കാണ് ക്ഷേത്രത്തിൽ പ്രാധാന്യം<ref>{{cite news|title=ഒരു നാട് തന്നെ ക്ഷേത്രമാകുന്നു, ആലത്തിയൂരിൽ|url=https://www.mathrubhumi.com/travel/destination/kerala-alathiyur-hanuman-temple-is-a-favourite-pilgrimagation-ceneter-1.4531138|first=ആമി|last=അശ്വതി|publisher=മാതൃഭൂമി|date=2020-02-15| accessdate=2023-12-10}}</ref>. കൂടാതെ, തുല്യപ്രാധാന്യത്തോടെ [[ലക്ഷ്മണൻ|ലക്ഷ്മണനും]] ഉപദേവതകളായി [[ഗണപതി]], [[മഹാവിഷ്ണു]], [[ദുർഗ്ഗ]], [[ഭദ്രകാളി]], [[അയ്യപ്പൻ]], [[നാഗദേവതകൾ]] എന്നിവരും ക്ഷേത്രത്തിൽ കുടികൊള്ളുന്നുണ്ട്. [[ഐതിഹ്യം|ഐതിഹ്യപ്രകാരം]] ഇവിടത്തെ ഹനുമാന്റെ [[വിഗ്രഹാരാധന|വിഗ്രഹം]] പ്രതിഷ്ഠിച്ചത് 3000 വർഷങ്ങൾക്കു മുൻപേ (ക്രി.പി. 1000) [[വസിഷ്ഠൻ|വസിഷ്ഠ മഹർഷി]] ആയിരുന്നു<ref>{{Cite web|title=കാണേണ്ട സ്ഥലങ്ങൾ|work=ജില്ലാ ഐ.ടി. യൂണിറ്റ് കോർഡിനേറ്റർ, ജില്ലാ കളക്ടറുടെ ഓഫീസ്, മലപ്പുറം, കേരള സർക്കാർ|url=https://malappuram.nic.in/en/places-of-interest/|accessdate=2023-12-10}}</ref>. ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ മുൻ‌കാല സൂക്ഷിപ്പുകാരിൽ ആലത്തിയൂർ ഗ്രാമ [[നമ്പൂതിരി|നമ്പൂതിരിമാർ]], [[വെട്ടത്തുനാട്|വെട്ടത്ത്]] രാജാവ്, [[കോഴിക്കോട്]] [[സാമൂതിരി]] എന്നിവർ ഉൾപ്പെടും. [[അവൽ]] നിവേദ്യമാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യവഴിപാട്. [[തുലാം|തുലാമാസത്തിലെ]] [[പൂരാടം]], [[ഉത്രാടം]], [[തിരുവോണം]] [[നക്ഷത്രം (ജ്യോതിഷം)|നക്ഷത്രങ്ങളിൽ]] നടക്കുന്ന ഉത്സവമാണ് ഇവിടെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷം. രാമായണമാസമായ [[കർക്കടകം]] ഇവിടെ തിരക്കേറുന്ന സമയമാണ്. കൂടാതെ, ഹനുമദ്പ്രധാനമായ [[ചൊവ്വാഴ്ച|ചൊവ്വ]], [[വ്യാഴാഴ്ച|വ്യാഴം]], [[ശനിയാഴ്ച|ശനി]] എന്നീ ദിവസങ്ങളും പ്രധാനമാണ്. [[മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡ്|മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ]] കീഴിൽ സാമൂതിരി രാജാവ് മുഖ്യകാര്യദർശിയായ ഒരു ട്രസ്റ്റാണ് ക്ഷേത്രഭരണം നടത്തുന്നത്.<ref>{{cite web | title=പ്രധാന ക്ഷേത്രങ്ങൾ | work=മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ ഭരണത്തിലുള്ള ക്ഷേത്രങ്ങൾ| url= http://www.malabardevaswom.kerala.gov.in/index.php?option=com_content&view=article&id=79&Itemid=78| accessdate=2023-12-09}}</ref>. [[File:GKN Alathiyoor Temple Stone Kids Jumping DSC 0440.JPG|thumb|ആലത്തിയൂർ ക്ഷേത്രം. <br> ഹനുമാന്റെ കടലിനു മുകളിലൂടെ ലങ്കയിലേയ്ക്കുള്ള ചാട്ടത്തെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുവാനായി ഉള്ള തിട്ടയിലൂടെ ചാടുന്ന കുട്ടികളെയും കാണാം]] == ഐതിഹ്യം == ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന പ്രതിഷ്ഠ ശ്രീരാമനാണെങ്കിലും ഈ ക്ഷേത്രം ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം എന്നാണ് പരക്കെ അറിയപ്പെടുന്നത്. ഹനുമാൻ [[സീത]]യെ തിരക്കി [[ശ്രീലങ്ക|ലങ്ക]]യിലേക്കു പോകുന്നതിനു മുൻപ് ഇവിടെവെച്ചാണ് ശ്രീരാമൻ ഹനുമാന് നിർദ്ദേശങ്ങളും ഉപദേശങ്ങളും കൊടുത്തത് എന്നാണ് വിശ്വാസം. ശ്രീരാമന്റെ വിഗ്രഹത്തിന് തൊട്ടടുത്തായി ആണ് ഹനുമാന്റെ വിഗ്രഹം സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നത്. വീരഹനുമാനല്ല, കൈകൾ കൂപ്പി തല ഇടത്തേക്ക് ചെരിച്ച്, സീതാദേവിയെ കണ്ടെത്തുന്നതിനായി രാമൻ പറഞ്ഞുകൊടുക്കുന്ന അടയാളവാക്യങ്ങൾ, ശ്രദ്ധയോടെ കേട്ടുനിൽക്കുന്ന ഭക്തഹനുമാനാണിത്. കാര്യസാധ്യത്തിന് വലുപ്പച്ചെറുപ്പമില്ലാതെ ഭക്തർ ആശ്രയിക്കുന്ന പെരുംതൃക്കോവിലപ്പൻ . ലക്ഷ്മണന്റെ ക്ഷേത്രം ഇവിടെ നിന്ന് ഏതാനും മീറ്ററുകൾ അകലെയാണ്. ഹനുമാനും ശ്രീരാമനും സ്വകാര്യമായി സംസാരിക്കുവാൻ ലക്ഷ്മണൻ മാറി കൊടുത്തതാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. പ്രധാന ദേവൻ ശ്രീരാമനാണെങ്കിലും ഇവിടെ ശക്തി കൂടുതൽ ഹനുമാനാണെന്നാണത്രെ. രാമകാര്യസാധ്യർഥം ലങ്കയിലേക്ക് പോകുന്ന ഹനുമാന് ത്രിമൂർത്തികളുടെയും മുപ്പത്തിമുക്കോടി ദേവതകളുടെയും അനുഗ്രഹമുണ്ടായിരുന്നതുകൊണ്ടാണ് ഇങ്ങനെ. ഇവിടെ ഹനുമാന്റെ കടലിനു മുകളിലൂടെ ലങ്കയിലേയ്ക്കുള്ള ചാട്ടത്തെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുവാനായി ഒരു തിട്ട കെട്ടിയിട്ടുണ്ട്. ഈ തിട്ടയുടെ ഒരറ്റത്ത് കടലിന്റെ പ്രതീകമായി ഒരു വലിയ കരിങ്കല്ല് വെച്ചിട്ടുണ്ട്. വിശ്വാസികൾ ഈ തിട്ടയിലൂടെ ഓടി കരിങ്കല്ലിനു മുകളിലൂടെ ചാടുന്നു. ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ ഇങ്ങനെ ചാടുന്നത് ഭാഗ്യം, ആരോഗ്യം, ദീർഘായുസ്സ്, ധനം എന്നിവ നൽകും എന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. വിശ്വാസികളുടെ എല്ലാ ദുഃഖങ്ങളും ഭയങ്ങളും മാറ്റുക മാത്രമല്ല, അവരുടെ ആഗ്രഹപൂർത്തീകരണവും ആലത്തിയൂരിലെ ഹനുമാൻ നടത്തിതരുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. == ക്ഷേത്രനിർമ്മിതി == === ക്ഷേത്രപരിസരവും മതിലകവും === ആലത്തിയൂർ ഗ്രാമത്തിന്റെ ഒത്തനടുക്കായാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. കിഴക്കോട്ടാണ് ക്ഷേത്രദർശനം. ക്ഷേത്രത്തിന് നേരെമുന്നിൽ നിരവധി കട-കംബോളങ്ങൾ കാണാം. വളരെ ഇടുങ്ങിയ വഴിയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലേയ്ക്കുള്ളത് എന്നതിനാൽ വലിയ വാഹങ്ങൾ വരുമ്പോൾ നിരവധി ബുദ്ധിമുട്ടുകളുണ്ടാകാറുണ്ട്. വടക്കുകിഴക്കുഭാഗത്താണ് വാഹനപാർക്കിങ് സൗകര്യം അനുവദിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. ഗോപുരത്തിന് വടക്കായി ക്ഷേത്രക്കുളം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. അതിവിശാലവും മനോഹരവുമായ ഈ കുളത്തിൽ കുളിച്ചാണ് ക്ഷേത്രത്തിലേയ്ക്ക് ഭക്തരും ശാന്തിക്കാരും കടന്നുചെല്ലുന്നത്. കുളത്തിന് മുന്നിലായി ചെറിയൊരു [[അരയാൽ]]മരം കാണാം. ഹൈന്ദവവിശ്വാസപ്രകാരം പുണ്യവൃക്ഷമായ അരയാലിന് മുകളിൽ [[ബ്രഹ്മാവ്|ബ്രഹ്മാവും]] നടുക്ക് വിഷ്ണുവും അടിയിൽ ശിവനും കുടികൊള്ളുന്നു. ദിവസവും രാവിലെ അരയാലിനെ ഏഴുവലം വയ്ക്കുന്നത് ആയുരാരോഗ്യസൗഖ്യം നൽകുന്നു എന്നാണ് വിശ്വാസം. ഇതേ തറയിൽ ഒരു [[അത്തി]]മരവും കാണാം. [[നാല്പാമരം|നാല്പാമരങ്ങളിൽ]] പ്രസിദ്ധമായ ഈ രണ്ടുമരങ്ങളും ഒരുമിച്ച് വളരുന്നതുകൊണ്ടാണ് ആലത്തിയൂർ എന്ന് സ്ഥലത്തിന് പേരുവന്നതെന്ന് വിശ്വസിയ്ക്കപ്പെടുന്നു. കിഴക്കുഭാഗത്ത് രണ്ടുനിലകളോടുകൂടിയ ഗോപുരം പണിതിട്ടുണ്ട്. ഓടുമേഞ്ഞ ഈ ഗോപുരം, കാലപ്പഴക്കം കൊണ്ട് ദ്രവിച്ച നിലയിലാണ് കാണപ്പെടുന്നത്. ഗോപുരത്തിന് മുകളിലായി ശ്രീരാമന്റെയും ഹനുമാന്റെയും ലക്ഷ്മണന്റെയും രൂപങ്ങളോടുകൂടിയ ഒരു ഫലകം കാണാം. കിഴക്കേ നടയിലൂടെ അകത്തുകടന്നാൽ ആദ്യമെത്തുന്നത് വലിയ ആനക്കൊട്ടിലിലാണ്. സാമാന്യം വലുപ്പമുള്ള ഈ ആനക്കൊട്ടിൽ പണിതിട്ട് അധികകാലമായിട്ടില്ല. ക്ഷേത്രത്തിൽ കൊടികയറി ഉത്സവമില്ലാത്തതിനാൽ കൊടിമരമില്ല. അത് പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കാനുള്ള ആലോചനകളുണ്ട്. ശ്രീരാമന്റെ നടയ്ക്കുനേരെ വലിയ ബലിക്കൽപ്പുര പണിതിട്ടുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ബലിക്കല്ല് ഇവിടെയാണ്. സാമാന്യം ഉയരമുള്ള ബലിക്കല്ലാണെങ്കിലും അല്പം താഴ്ത്തി നിർമ്മിച്ചിരിയ്ക്കുന്നതിനാൽ പുറത്തുനിന്ന് നോക്കിയാൽ വിഗ്രഹം വ്യക്തമായി കാണാം. ഇതിന് മുകളിലായി ഹനുമാന്റെ ഒരു ചിത്രവും തൂക്കിയിട്ടിട്ടുണ്ട്. ബലിക്കൽപ്പുരയ്ക്ക് തെക്കുഭാഗത്തായി ചെറിയൊരു വാതിൽ കാണാം. ഹനുമാന്റെ നടയ്ക്കുനേരെയാണ് ഈ വാതിൽ പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. ക്ഷേത്രത്തിൽ കടക്കാൻ സാധിയ്ക്കാത്തവർക്കായാണ് ഇത് പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. തെക്കുകിഴക്കുഭാഗത്ത് വഴിപാട് കൗണ്ടർ പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. ശ്രീരാമന് പാൽപ്പായസവും ഹനുമാന് അവിൽ നിവേദ്യവുമാണ് ഇവിടെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. ആലത്തിയൂർ ഹനുമാന് അവിൽ നൽകുന്നത് അതിവിശേഷമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. കാര്യസാദ്ധ്യത്തിന് അവിൽ നേരുന്നവരും അത് സാധിയ്ക്കുന്നവരും ഇപ്പോഴും നിരവധിയാണ്. ഒരു നാഴി, 50 നാഴി, 100 നാഴി ഇങ്ങനെ നിരവധി അളവുകളിൽ അവിൽ നൽകാറുണ്ട്. [[തമിഴ്നാട്]] [[മുഖ്യമന്ത്രി (ഇന്ത്യ)|മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന]] [[ജെ. ജയലളിത]] കേസിനെ അതിജീവിച്ചത് ഇവിടെ ദർശനം നടത്തിയശേഷമാണെന്ന് കഥകളുണ്ട്<ref>{{cite news |last=. |first=TNN |date=2016-12-07 |title= ജയലളിതയുടെ ‘ദൈവിക’ പ്രയത്നം |trans-title= Jayalalitha's 'divine' tryst|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/jayalalithaas-divine-tryst/articleshow/55848590.cms |language=en |work=ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ |location=കൊച്ചി |access-date=2023-12-10}}</ref><ref>{{cite news |last=രാമകൃഷ്ണൻ |first=വെങ്കടേഷ്|date=2016-12-07 |title=ജംബോ നന്ദി പ്രകാശനത്തിൽ ജയലളിത |trans-title=JAYALALITHA IN JUMBO THANKSGIVING |url=https://www.telegraphindia.com/india/jayalalitha-in-jumbo-thanksgiving/cid/928666 |language=en |work=ടെലഗ്രാഫ് ഓൺലൈൻ |location=കൊച്ചി|access-date=2023-12-10}}</ref>. വഴിപാട് കൗണ്ടറിനടുത്തുതന്നെ മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ ചെറിയൊരു ശ്രീകോവിൽ കാണാം. പണ്ട് അടുത്തുള്ള ''[[കല്പകഞ്ചേരി]]'' ഗ്രാമത്തിലുണ്ടായിരുന്ന ഐരാണി ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യദേവനായിരുന്ന ഈ മഹാവിഷ്ണുവിനെ, പിന്നീട് അവിടെയുണ്ടായ ചില പ്രശ്നങ്ങൾ മൂലം ഇങ്ങോട്ട് കൊണ്ടുവന്ന് പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുകയായിരുന്നു എന്നാണ് വിശ്വാസം. ചതുർബാഹുവായ മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ വിഗ്രഹമാണെങ്കിലും [[ശ്രീകൃഷ്ണൻ|ശ്രീകൃഷ്ണനായാണ്]] പ്രതിഷ്ഠയെ കണ്ടുവരുന്നത്. പടിഞ്ഞാറോട്ടാണ് ദർശനം. മഹാവിഷ്ണുവിനെ തൊഴുത് പ്രദക്ഷിണം ചെയ്തുവരുമ്പോൾ തെക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്തായി ചെറിയൊരു മണൽത്തിട്ടയും അതിലേയ്ക്ക് ചാടാനുള്ള ഒരു കരിങ്കൽ പീഠവും കാണാം. ഇത് ഹനുമാൻ സ്വാമിയുടെ ലങ്കായാത്രയെ സങ്കല്പിയ്ക്കുന്നു. ഇതിന് പുറകിലെ ഭാഗത്തുകൂടി ഓടിവന്ന് കരിങ്കൽ പീഠത്തിൽ ചവിട്ടാതെ ചാടുന്നത് ജീവിതപ്രാരാബ്ധങ്ങളെ മറികടക്കുന്നതിന് ഉത്തമമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. തന്മൂലം, നിരവധി ഭക്തർ ഇതിന് ശ്രമിയ്ക്കാറുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്ന ഭക്തരെ ആകർഷിയ്ക്കുന്നതാണ് ഈ ചടങ്ങ്. പടിഞ്ഞാറേ നടയിൽ എടുത്തുപറയത്തക്ക കാഴ്ചകളൊന്നുമില്ല. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്താണ് ശ്രീരാമാനുജനായ ലക്ഷ്മണസ്വാമിയുടെ ക്ഷേത്രം. ഇവിടെ ലക്ഷ്മണൻ ഉപദേവനല്ല, മറിച്ച് തുല്യപ്രാധാന്യത്തോടുകൂടിയ പ്രതിഷ്ഠയാണ്. ശ്രീരാമൻ ഹനുമാന് പറഞ്ഞുകൊടുക്കുന്ന അടയാളവാക്യം കേൾക്കാതിരിയ്ക്കാനായി പുറത്ത് മാറിയിരിയ്ക്കുന്നു എന്ന സങ്കല്പത്തിലാണ് ഇവിടെ നാലമ്പലത്തിന് പുറത്ത് ലക്ഷ്മണസ്വാമി കുടികൊള്ളുന്നത്. ചതുർബാഹുവായ മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ രൂപത്തിലാണ് ആദിശേഷാവതാരമായ ലക്ഷ്മണന്റെ പ്രതിഷ്ഠ. കിഴക്കോട്ട് ദർശനം. ചെമ്പുമേഞ്ഞ ചെറിയൊരു ചതുരശ്രീകോവിലാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. മുന്നിലായി ചെറിയൊരു നമസ്കാരമണ്ഡപവും പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. ലക്ഷ്മണശ്രീകോവിലിന്റെ തെക്കുഭാഗത്ത് ചെറിയൊരു ഗണപതിപ്രതിഷ്ഠയുമുണ്ട്; പുറകിൽ നാഗദൈവങ്ങളുടെ പ്രതിഷ്ഠയും കാണാം. ലക്ഷ്മണസ്വാമിയ്ക്ക് പ്രത്യേകമായി വഴിപാട് കൗണ്ടറും പണിതിട്ടുണ്ട്. പാൽപ്പായസം തന്നെയാണ് ഇവിടെയും പ്രധാനം. === [[ശ്രീകോവിൽ]] === രണ്ടുനിലകളോടുകൂടിയ സാമാന്യം വലുപ്പമുള്ള ചതുരശ്രീകോവിലാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. [[കരിങ്കല്ല്|കരിങ്കല്ലിൽ]] തീർത്ത ശ്രീകോവിലിന്റെ ഇരുനിലകളും [[ചെമ്പ്]] മേഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. മുകളിൽ [[സ്വർണം|സ്വർണ]] [[അർധകുംഭകം|താഴികക്കുടം]] ശോഭിച്ചുനിൽക്കുന്നു. ശ്രീകോവിലിനകത്ത് മൂന്ന് മുറികളുണ്ട്. അവയിൽ പടിഞ്ഞാറേ അറ്റത്തുള്ളതാണ് വിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ഠിച്ച ഗർഭഗൃഹം. ഏകദേശം അഞ്ചടി ഉയരം വരുന്ന ചതുർബാഹുവായ മഹാവിഷ്ണുവിഗ്രഹത്തിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി ശ്രീരാമസ്വാമി കുടികൊള്ളുന്നു. കൃഷ്ണശിലാ നിർമ്മിതമാണ് ഇവിടെയുള്ള വിഗ്രഹം. എന്നാൽ, ഇതിന് [[പഞ്ചലോഹം|പഞ്ചലോഹ]]ത്തിൽ ഗോളക ചാർത്തിയിട്ടുണ്ട്. ചതുർബാഹുവായ ഭഗവാന്റെ പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[സുദർശനചക്രം|സുദർശനചക്രവും]] പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[പാഞ്ചജന്യം]] [[ശംഖ്|ശംഖും]] മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ കൗമോദകി [[ഗദ]]യും മുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[താമര]]യും കാണാം. സീതാന്വേഷണകാലത്ത് വിരഹിയായിരിയ്ക്കുന്ന ശ്രീരാമനായാണ് സങ്കല്പം. തന്മൂലം, ഇവിടെ [[സീത|സീതാദേവിയ്ക്ക്]] പ്രതിഷ്ഠയില്ല. ഇതിന് തെക്കുഭാഗത്തായി പണികഴിപ്പിച്ചിരിയ്ക്കുന്ന മറ്റൊരു നടയിലാണ് ഹനുമാൻ സ്വാമിയുടെ പ്രതിഷ്ഠ. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ഹനുമദ്വിഗ്രഹം, ഇരുകൈകളും കൂപ്പി ഇടത്തോട്ട് കാതുകൂർപ്പിച്ച് നിൽക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ്. ശ്രീരാമന്റെ അടയാളവാക്യം കേൾക്കുന്ന രൂപമാണ് ഇതെന്ന് വിശ്വസിയ്ക്കപ്പെടുന്നു. അങ്ങനെ, വിശ്വപ്രകൃതിയുടെ ഭാവത്തെ മുഴുവൻ ആവാഹിച്ച് ശ്രീരാമനും ഹനുമാനും ശ്രീകോവിലകത്ത് വിരാജിയ്ക്കുന്നു. ശ്രീകോവിൽ, അതിമനോഹരമായ ചുവർച്ചിത്രങ്ങളും ദാരുശില്പങ്ങളും കൊണ്ട് അലംകൃതമാണ്. ഇവയ്ക്ക് അധികം പഴക്കമില്ലെന്ന് ഒറ്റനോട്ടത്തിൽ തന്നെ മനസ്സിലാക്കാവുന്നതാണ്. പ്രധാനമായും [[രാമായണം|രാമായണത്തിൽ]] നിന്നെടുത്ത രംഗങ്ങളാണ് ഇവിടെ ഉപയോഗിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. ശ്രീരാമജനനം, സീതാസ്വയംവരം, [[ജടായു]] മോക്ഷം, [[കദളി വാഴ|കദളീ]]വനത്തിലെ ഹനുമാൻ, തുടങ്ങിയവ അവയിൽ പ്രധാനമാണ്. എന്നാൽ, ഇവയിൽ ഏറ്റവും പ്രാധാന്യമർഹിയ്ക്കുന്നത് എട്ടുകൈകളോടുകൂടിയ ഭദ്രകാളിയുടെ ഒരു ചിത്രമാണ്. ഈ ചിത്രം ഇവിടെ വന്നതിനുപിന്നിൽ ഒരു കഥയുണ്ട്. അതിങ്ങനെ: ഒരിയ്ക്കൽ, ഇവിടെയടുത്തുള്ള വലിയ കപാലത്തിങ്കൽ ഭഗവതിക്ഷേത്രത്തിലും ഇവിടെയും ഒരുകാലത്ത് ഒരേ മേൽശാന്തിയാണ് ഉണ്ടായിരുന്നത്. ഇരുസ്ഥലത്തും ഒരേ സമയം മേൽശാന്തിയായിരിയ്ക്കുന്നത് ബുദ്ധിമുട്ടായപ്പോൾ അദ്ദേഹം ഭഗവതിയോട് നിത്യസാന്നിദ്ധ്യം കൊള്ളാൻ അഭ്യർത്ഥിച്ചു. അങ്ങനെയാണ് ഇവിടെ ഭദ്രകാളീസാന്നിദ്ധ്യമുണ്ടായത്. ശ്രീകോവിലിന് വടക്കുവശത്ത് പതിവുപോലെ ഓവ് നിർമ്മിച്ചിട്ടുണ്ട്. === നാലമ്പലം === ശ്രീകോവിലിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റി നാലമ്പലം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. അതിവിശാലമാണ് ഇവിടത്തെ നാലമ്പലം. കരിങ്കല്ലിൽ തീർത്ത നാലമ്പലം പൂർണ്ണമായും ഓട് മേഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. നാലമ്പലത്തിനകത്തേയ്ക്കുള്ള പ്രവേശനകവാടത്തിന് ഇരുവശവും വാതിൽമാടങ്ങൾ പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. അവയിൽ തെക്കുഭാഗത്തെ വാതിൽമാടം, വിശേഷാൽ പൂജകൾക്കും ഹോമങ്ങൾക്കും ഉപയോഗിയ്ക്കുമ്പോൾ വടക്കുഭാഗത്തെ വാതിൽമാടം, വാദ്യമേളങ്ങൾക്കും നാമജപത്തിനുമാണ് ഉപയോഗിയ്ക്കുന്നത്. പൂജയും ദീപാരാധനയുമൊഴികെയുള്ള അവസരങ്ങളിൽ ഇവിടെ [[ചെണ്ട]], [[മദ്ദളം]], [[തിമില]], [[ഇടയ്ക്ക]], [[ചേങ്ങില]], [[ഇലത്താളം]], [[ശംഖ് (വാദ്യം)|ശംഖ്]] തുടങ്ങിയ വാദ്യോപകരണങ്ങൾ കാണാവുന്നതാണ്. നാലമ്പലത്തിനകത്ത് തെക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ പതിവുപോലെ [[തിടപ്പള്ളി]] പണിതിട്ടുണ്ട്; വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ [[കിണർ|കിണറും]]. തിടപ്പള്ളിയോടുചേർന്ന് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പ്രത്യേകം മുറിയിലാണ് പ്രസാദവിതരണം നടത്തുന്നത്. തെക്കുപടിഞ്ഞാറേമൂലയിൽ ഒറ്റമുറിയിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി ഗണപതിയുടെയും അയ്യപ്പന്റെയും പ്രതിഷ്ഠകൾ കാണാം. അത്യപൂർവമാണ് ഇത്തരം പ്രതിഷ്ഠ. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ചതുർബാഹുവായ വലമ്പിരി ഗണപതിയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലുള്ളത്. പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[മഴു]]വും പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[കയർ|കയറും]] മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[മോദകം|മോദകവും]] ധരിച്ച ഗണപതിഭഗവാൻ, മുന്നിലെ വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു. അയ്യപ്പന്റെ വിഗ്രഹത്തിന് [[ശബരിമല]]യിലെ വിഗ്രഹത്തിന്റെ രൂപവുമായി പ്രകടമായ രൂപസാദൃശ്യമുണ്ട്. ഇവിടെ വച്ചാണ് ശബരിമല തീർത്ഥാടകർ മാലയിടുന്നതും കെട്ടുനിറയ്ക്കുന്നതുമെല്ലാം. വടക്കുപടിഞ്ഞാറേമൂലയിൽ ഒരു മുറിയിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി ദുർഗ്ഗാദേവിയുടെ പ്രതിഷ്ഠ കാണാം. ചതുർബാഹുവായ വിഷ്ണുദുർഗ്ഗയാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. എന്നാൽ, ഭഗവാന്റെ വാമാംഗത്തിലാണ് ദേവിയുടെ പ്രതിഷ്ഠ എന്നതിനാൽ, [[ലക്ഷ്മി]]യായും സങ്കല്പമുണ്ട്. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ദേവിയുടെ വിഗ്രഹം, ചതുർബാഹുവാണ്. പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ ശ്രീചക്രവും പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ ശംഖും ധരിച്ച ദേവി മുന്നിലെ ഇടതുകൈ അരയിൽ കുത്തിനിൽക്കുന്നു. മുന്നിലെ വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു. [[നവരാത്രി]]നാളുകൾ ഇവിടെ ദേവിയ്ക്ക് അതിപ്രധാനമാണ്. ശ്രീകോവിലിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റി അകത്തെ ബലിവട്ടം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. [[അഷ്ടദിക്പാലകർ]] (കിഴക്ക്-[[ഇന്ദ്രൻ]], തെക്കുകിഴക്ക്-[[അഗ്നി]], തെക്ക്-[[യമൻ]], തെക്കുപടിഞ്ഞാറ്-നിരൃതി, പടിഞ്ഞാറ്-[[വരുണൻ]], വടക്കുപടിഞ്ഞാറ്-[[വായു]], വടക്ക്-[[കുബേരൻ]] & [[ചന്ദ്രൻ|സോമൻ]], വടക്കുകിഴക്ക് - [[ഈശാനൻ]]), [[സപ്തമാതൃക്കൾ]] (തെക്കുഭാഗത്ത് ഒറ്റ പീഠത്തിൽ - [[ബ്രാഹ്മി]]/[[ബ്രഹ്മാണി]], മഹേശ്വരി, കൗമാരി, [[വൈഷ്ണവി]], [[വാരാഹി]], [[ഇന്ദ്രാണി]], [[ചാമുണ്ഡി]] എന്നീ ക്രമത്തിൽ), [[വീരഭദ്രൻ]] (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം കിഴക്കുഭാഗത്ത്), ഗണപതി (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത്), ശാസ്താവ് (തെക്കിനും തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ബ്രഹ്മാവ് (വടക്കുകിഴക്കിനും കിഴക്കിനുമിടയിൽ), അനന്തൻ (തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനും പടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ദുർഗ്ഗാദേവി (വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനും വടക്കിനുമിടയിൽ), [[സുബ്രഹ്മണ്യൻ]] (പടിഞ്ഞാറിനും വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), നിർമ്മാല്യധാരി (വടക്കിനും വടക്കുകിഴക്കിനുമിടയിൽ - ഇവിടെ [[വിഷ്വക്സേനൻ]]) എന്നിവരെ പ്രതിനിധീകരിയ്ക്കുന്ന ബലിക്കല്ലുകൾ ഇവിടെ കാണാം. എന്നാൽ, ക്ഷേത്രത്തിൽ നിത്യശീവേലിയില്ലാത്തതിനാൽ ഇവ പ്രതീകാത്മകമായ നിർമ്മിതി മാത്രമാണ്. വിഷ്ണുക്ഷേത്രമായതിനാൽ, വടക്കുഭാഗത്ത് ഉത്തരമാതൃക്കൾ എന്ന പേരിൽ പ്രത്യേകമായി മറ്റൊരു സങ്കല്പം കൂടിയുണ്ട്. ഭാഗീശ്വരി, ക്രിയ, കീർത്തി, ലക്ഷ്മി, സൃഷ്ടി, വിദ്യ, ശാന്തി എന്നിവരാണ് ഇവർ. സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം വീരഭദ്രനും ഗണപതിയും കുടികൊള്ളുന്നപോലെ ഇവർക്കൊപ്പം ശ്രീധരൻ, അശ്വമുഖൻ എന്നിങ്ങനെ രണ്ടുദേവന്മാർക്കും സ്ഥാനമുണ്ടാകാറുണ്ട്. ബലിക്കല്ലുകൾ ദേവന്റെ/ദേവിയുടെ വികാരഭേദങ്ങളാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. തന്മൂലം, ഇവയിൽ ചവിട്ടുന്നതും തൊട്ടുതലയിൽ വയ്ക്കുന്നതും നിരോധിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. == നിത്യപൂജാക്രമം == നിത്യേന മൂന്നുപൂജകളുള്ള ഒരു മഹാക്ഷേത്രമാണ് ആലത്തിയൂർ പെരുംതൃക്കോവിൽ ശ്രീരാമ-ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം. പുലർച്ചെ നാലരയ്ക്ക് [[നാദസ്വരം]], [[തവിൽ]] തുടങ്ങിയ വാദ്യങ്ങളോടെയും ഏഴുതവണയുള്ള [[ശംഖ്|ശംഖു]] വിളിയോടെയും ഭഗവാനെ പള്ളിയുണർത്തുന്നു. അതിനുശേഷം അഞ്ചുമണിയ്ക്ക് ക്ഷേത്രനട തുറക്കുന്നു. പതിവുപോലെ നിർമ്മാല്യദർശനമാണ് ആദ്യത്തെ ചടങ്ങ്. അതിനുശേഷം [[അഭിഷേകം|അഭിഷേക]]ങ്ങൾ തുടങ്ങുന്നു. എണ്ണ, ജലം (ശംഖാഭിഷേകവും കലശാഭിഷേകവും), വാകപ്പൊടി തുടങ്ങിയ ദ്രവ്യങ്ങൾ കൊണ്ട് വിഗ്രഹത്തിൽ വിശദമായ അഭിഷേകങ്ങൾ നടത്തിയശേഷം ആദ്യനിവേദ്യമായി [[മലർ]], [[ശർക്കര]], കദളിപ്പഴം എന്നിവ ഒരുമിച്ച് നേദിയ്ക്കുന്നു. പിന്നീട് വിഗ്രഹം പൂമാലകളും സ്വർണ്ണ-[[രത്നം|രത്നാഭരണങ്ങളും]] ചന്ദനക്കൂട്ടും കൊണ്ട് അതിമനോഹരമായി അലങ്കരിയ്ക്കുന്നു. അതിനുശേഷം ആറുമണിയോടെ നടയടച്ച് ഉഷഃപൂജ നടക്കുന്നു. നെയ്പ്പായസമാണ് ഈ സമയത്തെ പ്രധാന നിവേദ്യം. ഇതേസമയത്തുതന്നെ ക്ഷേത്രത്തിൽ ഗണപതി[[ഹോമം|ഹോമവും]] നടത്തുന്നു. പിന്നീട് ഉപദേവതകൾക്കുള്ള പൂജകളാണ്. ഹനുമാൻ സ്വാമിയ്ക്കുള്ള വിശേഷമായ അവിൽ നിവേദ്യം രാവിലെ ഒമ്പതുമണിയോടെ തുടങ്ങുന്നു. ഏകദേശം പന്ത്രണ്ടുനാഴി അവിൽ ഇവിടെ ഒരുസമയം നേദിയ്ക്കാറുണ്ട്. അതിനുശേഷം ഒമ്പതേകാലോടെ നടയടച്ച് ഉച്ചപ്പൂജ നടത്തുന്നു. പാൽപ്പായസം, ചതുശ്ശതം, വെള്ളനിവേദ്യം എന്നിവയാണ് ഈ സമയത്തെ നിവേദ്യങ്ങൾ. ഉച്ചപ്പൂജ കഴിഞ്ഞ് പതിനൊന്നുമണിയോടെ ക്ഷേത്രനട അടയ്ക്കുന്നു. വൈകീട്ട് അഞ്ചുമണിയ്ക്ക് വീണ്ടും നടതുറക്കുന്നു. സന്ധ്യയ്ക്ക് സൂര്യാസ്തമയസമയമനുസരിച്ച് [[ദീപാരാധന]] നടത്തുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിനകത്തും പുറത്തുമുള്ള ദീപങ്ങൾ മുഴുവൻ ഈ സമയം കൊളുത്തിവച്ചിട്ടുണ്ടാകും. അതിമനോഹരമായ കാഴ്ചയാണിത്. ക്ഷേത്രത്തിൽ [[കർപ്പൂരം]] ഉപയോഗിച്ച് ആരാധന നടത്തുന്നത് ഈ സമയത്താണ്. മറ്റുള്ള അവസരങ്ങളിൽ ചെറിയൊരു നെയ് വിളക്കുവച്ചുള്ള ആരാധനയേ പതിവുള്ളൂ. ദീപാരധന കഴിഞ്ഞ് നടതുറന്നാൽ മേൽശാന്തി ഭക്തരെക്കൊണ്ട് കർപ്പൂരം ഉഴിയിയ്ക്കുകയും ചെയ്യാറുണ്ട്. അതിനുശേഷം രാത്രി ഏഴുമണിയോടെ അത്താഴപ്പൂജ തുടങ്ങും. ഈ സമയത്ത് അപ്പവും അടയുമാണ് പ്രധാന നിവേദ്യങ്ങൾ. അത്താഴപ്പൂജ കഴിഞ്ഞ് ഏഴരമണിയോടെ വീണ്ടും നടയടയ്ക്കും. സാധാരണ ദിവസങ്ങളിലെ പൂജാക്രമങ്ങളാണ് ഇവിടെ സൂചിപ്പിച്ചത്. വിശേഷദിവസങ്ങളിലും ഉദയാസ്തമനപൂജയുള്ള ദിവസങ്ങളിലും [[ഗ്രഹണം]] നടക്കുന്ന അവസരങ്ങളിലും ഇവയിൽ മാറ്റം വരും. ഉദയാസ്തമനപൂജയുള്ളപ്പോൾ ഇവിടെ പതിനെട്ട് പൂജകളുണ്ടാകാറുണ്ട്. ഗ്രഹണമുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ അത് തുടങ്ങുന്നതിനും ഒരു മണിക്കൂർ മുമ്പേ അടയ്ക്കുന്ന നട, അതുകഴിഞ്ഞ് ശുദ്ധിക്രിയകൾ നടത്തിയേ തുറക്കൂ. ഇവിടെയുള്ള എല്ലാ പൂജകളും ശ്രീരാമസ്വാമിയ്ക്കാണ് നടത്തപ്പെടുന്നത്. ഹനുമാൻ സ്വാമിയ്ക്ക് നിവേദ്യം മാത്രമേയുള്ളൂ. രാവിലെയുള്ള പൂജകൾക്ക് [[ഇടയ്ക്ക]]യും വൈകീട്ടുള്ള പൂജകൾക്ക് [[ചെണ്ട]]യുമാണ് വാദ്യങ്ങളായി ഉപയോഗിയ്ക്കുക. സമീപഗ്രാമമായ [[തിരുനാവായ]]യിലെ കൽപ്പുഴ മനയ്ക്കാണ് ഇവിടെ തന്ത്രാധികാരം. ദേവസ്വം ബോർഡിന് കീഴിലാണ് മേൽശാന്തി, കീഴ്ശാന്തി നിയമനങ്ങൾ. == വിശേഷദിവസങ്ങൾ == === തിരുവോണ മഹോത്സവം === ആലത്തിയൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ആണ്ടുവിശേഷമാണ് തുലാമാസത്തിൽ പൂരാടം, ഉത്രാടം, തിരുവോണം നാളുകളായി നടക്കുന്ന തിരുവോണ മഹോത്സവം. മൂന്നുദിവസവും ക്ഷേത്രത്തിൽ വിശേഷാൽ പൂജകളും കലാപരിപാടികളുമുണ്ടാകാറുണ്ട്. === പ്രധാന ദിവസങൾ === ആഴ്ചയിലെ ശനി, ചൊവ്വ, വ്യാഴം തുടങ്ങിയ ദിവസങ്ങൾ ഹനുമാന് പ്രാധാന്യം. ശനിയാഴ്ച ഹനുമദ് പൂജ നടത്തുന്നത് ദുരിതശാന്തിക്കും ശനിദോഷമുക്തിക്കും വിശേഷമാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. മഹാബലവാനായ ഹനുമാന് ചൊവ്വാഴ്ച ഏറെ പ്രധാനമാണ്. വിഷ്ണു അഥവാ ശ്രീരാമ പ്രധാനമായ വ്യാഴാഴ്ച ഹനുമാനെ ‌ആരാധിക്കുന്നത് വിശേഷം ആണെന്നും വിശ്വാസം ഉണ്ട്. ==അവലംബം== {{Reflist}} ==പുറം കണ്ണികൾ== {{commonscat|Alattiyur Hanuman Temple}} * [https://www.alathiyoorhanumankavu.in/ ആലത്തിയൂർ ഹനുമാൻ കാവ് - ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231209095845/https://alathiyoorhanumankavu.in/ |date=2023-12-09 }} * [http://www.malabardevaswom.kerala.gov.in/ മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്] {{മലപ്പുറം ജില്ല}} [[വർഗ്ഗം:മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ശ്രീരാമക്ഷേത്രങ്ങൾ]] a7pitidwm85da3gyrzsopnddz2hxqu1 4666520 4666519 2026-09-13T04:00:48Z ~2026-48203-56 222590 /* ഐതിഹ്യം */ 4666520 wikitext text/x-wiki {{PU|Alathiyur Hanuman Temple}} {{Infobox Hindu temple | name = ആലത്തിയൂർ ശ്രീരാമ-ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം | native_name = ഹനുമാൻകാവ് | image = | caption = | deity = [[ശ്രീരാമൻ]] <br> [[ഹനുമാൻ]] | tradition = ഹിന്ദു | functional_status = | temple_board = [[മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡ്|മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ]] മേൽനോട്ടത്തോടെ [[കോഴിക്കോട്]] [[സാമൂതിരി|സാമൂതിരിരാജാവ്]] നടത്തുന്ന ട്രസ്റ്റ് | festivals = | tower = | temple_tank = | temple_tree = [[അരയാൽ]], [[അത്തി]] <!-- LOCATION --> | location = [[ആലത്തിയൂർ]] | district = [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം]] | state = [[കേരളം]] | country = [[ഇന്ത്യ]] | map_type = | map_alt = | coordinates = 10.87236N,75.93910E | coordinates_footnotes = <!-- ARCHITECTURE --> | architecture_type = | architecture_style = | creator = | established = 3000 വർഷങ്ങൾക്കു മുൻപ് | groundbreaking = | year_completed = <!-- SPECIFICATIONS --> | facade_direction = കിഴക്ക് | temple_quantity = | monument_quantity = <!-- WEBSITE --> | website = https://www.alathiyoorhanumankavu.in/ <!-- BELOW --> | footnotes = }} [[File:GKN Alathiyoor Temple Stone DSC 0442.JPG|thumb|ആലത്തിയൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെ ഹനുമാന്റെ കടലിനു മുകളിലൂടെ ലങ്കയിലേയ്ക്കുള്ള ചാട്ടത്തെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുവാനായി ഉള്ള തിട്ട]] [[File:Alathiyur Hanuman temple. malappuram dt. kerala - panoramio.jpg|thumb|ആലത്തിയൂർ ഹനുമാൻ കാവിന്റെ മതിൽക്കകം|alt=ആലത്തിയൂർ ഹനുമാൻ കാവിന്റെ മതിൽക്കകം]] [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം ജില്ലയിലുള്ള]] [[തിരൂർ|തിരൂരിന്]] അടുത്ത്, [[പൊന്നാനിപ്പുഴ|പൊന്നാനിപ്പുഴയ്ക്കും]] [[ഭാരതപ്പുഴ|ഭാരതപ്പുഴയ്ക്കും]] നടുഭാഗത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന [[ആലത്തിയൂർ]] എന്ന സ്ഥലത്തുള്ള പ്രസിദ്ധമായ<ref>{{Cite news|title=ശ്രീലങ്കൻ പ്രധാനമന്ത്രി ഒരു ദിവസത്തെ സന്ദർശനത്തിനു കേരളത്തിൽ|publisher=ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ|date=2003-08-23 | url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/sri-lankan-pm-arrives-on-a-days-visit-to-kerala/articleshow/142980.cms}}</ref> ഒരു [[ക്ഷേത്രം (ആരാധനാലയം)|ക്ഷേത്രമാണ്]] '''ആലത്തിയൂർ പെരുംതൃക്കോവിൽ ശ്രീരാമ-ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം''' അഥവാ ''ആലത്തിയൂർ ഹനുമാൻ [[കാവ്]]''. [[മഹാവിഷ്ണു|മഹാവിഷ്ണുഭഗവാന്റെ]] ഏഴാമത്തെ അവതാരമായ [[ശ്രീരാമൻ|ശ്രീരാമചന്ദ്രനാണ്]] മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠയെങ്കിലും [[ശിവൻ|ശിവന്റെ]] അവതാരവും ശ്രീരാമഭക്തനും [[ചിരഞ്ജീവികൾ|ചിരഞ്ജീവിയുമായ]] [[ഹനുമാൻ]] സ്വാമിയ്ക്കാണ് ക്ഷേത്രത്തിൽ പ്രാധാന്യം<ref>{{cite news|title=ഒരു നാട് തന്നെ ക്ഷേത്രമാകുന്നു, ആലത്തിയൂരിൽ|url=https://www.mathrubhumi.com/travel/destination/kerala-alathiyur-hanuman-temple-is-a-favourite-pilgrimagation-ceneter-1.4531138|first=ആമി|last=അശ്വതി|publisher=മാതൃഭൂമി|date=2020-02-15| accessdate=2023-12-10}}</ref>. കൂടാതെ, തുല്യപ്രാധാന്യത്തോടെ [[ലക്ഷ്മണൻ|ലക്ഷ്മണനും]] ഉപദേവതകളായി [[ഗണപതി]], [[മഹാവിഷ്ണു]], [[ദുർഗ്ഗ]], [[ഭദ്രകാളി]], [[അയ്യപ്പൻ]], [[നാഗദേവതകൾ]] എന്നിവരും ക്ഷേത്രത്തിൽ കുടികൊള്ളുന്നുണ്ട്. [[ഐതിഹ്യം|ഐതിഹ്യപ്രകാരം]] ഇവിടത്തെ ഹനുമാന്റെ [[വിഗ്രഹാരാധന|വിഗ്രഹം]] പ്രതിഷ്ഠിച്ചത് 3000 വർഷങ്ങൾക്കു മുൻപേ (ക്രി.പി. 1000) [[വസിഷ്ഠൻ|വസിഷ്ഠ മഹർഷി]] ആയിരുന്നു<ref>{{Cite web|title=കാണേണ്ട സ്ഥലങ്ങൾ|work=ജില്ലാ ഐ.ടി. യൂണിറ്റ് കോർഡിനേറ്റർ, ജില്ലാ കളക്ടറുടെ ഓഫീസ്, മലപ്പുറം, കേരള സർക്കാർ|url=https://malappuram.nic.in/en/places-of-interest/|accessdate=2023-12-10}}</ref>. ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ മുൻ‌കാല സൂക്ഷിപ്പുകാരിൽ ആലത്തിയൂർ ഗ്രാമ [[നമ്പൂതിരി|നമ്പൂതിരിമാർ]], [[വെട്ടത്തുനാട്|വെട്ടത്ത്]] രാജാവ്, [[കോഴിക്കോട്]] [[സാമൂതിരി]] എന്നിവർ ഉൾപ്പെടും. [[അവൽ]] നിവേദ്യമാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യവഴിപാട്. [[തുലാം|തുലാമാസത്തിലെ]] [[പൂരാടം]], [[ഉത്രാടം]], [[തിരുവോണം]] [[നക്ഷത്രം (ജ്യോതിഷം)|നക്ഷത്രങ്ങളിൽ]] നടക്കുന്ന ഉത്സവമാണ് ഇവിടെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷം. രാമായണമാസമായ [[കർക്കടകം]] ഇവിടെ തിരക്കേറുന്ന സമയമാണ്. കൂടാതെ, ഹനുമദ്പ്രധാനമായ [[ചൊവ്വാഴ്ച|ചൊവ്വ]], [[വ്യാഴാഴ്ച|വ്യാഴം]], [[ശനിയാഴ്ച|ശനി]] എന്നീ ദിവസങ്ങളും പ്രധാനമാണ്. [[മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡ്|മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ]] കീഴിൽ സാമൂതിരി രാജാവ് മുഖ്യകാര്യദർശിയായ ഒരു ട്രസ്റ്റാണ് ക്ഷേത്രഭരണം നടത്തുന്നത്.<ref>{{cite web | title=പ്രധാന ക്ഷേത്രങ്ങൾ | work=മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ ഭരണത്തിലുള്ള ക്ഷേത്രങ്ങൾ| url= http://www.malabardevaswom.kerala.gov.in/index.php?option=com_content&view=article&id=79&Itemid=78| accessdate=2023-12-09}}</ref>. [[File:GKN Alathiyoor Temple Stone Kids Jumping DSC 0440.JPG|thumb|ആലത്തിയൂർ ക്ഷേത്രം. <br> ഹനുമാന്റെ കടലിനു മുകളിലൂടെ ലങ്കയിലേയ്ക്കുള്ള ചാട്ടത്തെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുവാനായി ഉള്ള തിട്ടയിലൂടെ ചാടുന്ന കുട്ടികളെയും കാണാം]] == ഐതിഹ്യം == ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന പ്രതിഷ്ഠ ശ്രീരാമനാണെങ്കിലും ഈ ക്ഷേത്രം ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം എന്നാണ് പരക്കെ അറിയപ്പെടുന്നത്. ഹനുമാൻ [[സീത]]യെ തിരക്കി [[ശ്രീലങ്ക|ലങ്ക]]യിലേക്കു പോകുന്നതിനു മുൻപ് ഇവിടെവെച്ചാണ് ശ്രീരാമൻ ഹനുമാന് നിർദ്ദേശങ്ങളും ഉപദേശങ്ങളും കൊടുത്തത് എന്നാണ് വിശ്വാസം. ശ്രീരാമന്റെ വിഗ്രഹത്തിന് തൊട്ടടുത്തായി ആണ് ഹനുമാന്റെ വിഗ്രഹം സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നത്. വീരഹനുമാനല്ല, കൈകൾ കൂപ്പി തല ഇടത്തേക്ക് ചെരിച്ച്, സീതാദേവിയെ കണ്ടെത്തുന്നതിനായി രാമൻ പറഞ്ഞുകൊടുക്കുന്ന അടയാളവാക്യങ്ങൾ, ശ്രദ്ധയോടെ കേട്ടുനിൽക്കുന്ന ഭക്തഹനുമാനാണിത്. കാര്യസാധ്യത്തിന് വലുപ്പച്ചെറുപ്പമില്ലാതെ ഭക്തർ ആശ്രയിക്കുന്ന പെരുംതൃക്കോവിലപ്പൻ . ലക്ഷ്മണന്റെ ക്ഷേത്രം ഇവിടെ നിന്ന് ഏതാനും മീറ്ററുകൾ അകലെയാണ്. ഹനുമാനും ശ്രീരാമനും സ്വകാര്യമായി സംസാരിക്കുവാൻ ലക്ഷ്മണൻ മാറി കൊടുത്തതാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. പ്രധാന ദേവൻ ശ്രീരാമനാണെങ്കിലും ഇവിടെ ശക്തി കൂടുതൽ ഹനുമാനാണെന്നാണത്രെ. രാമകാര്യാർത്ഥം ലങ്കയിലേക്ക് പോകുന്ന ഹനുമാന് ത്രിമൂർത്തികളുടെയും മുപ്പത്തിമുക്കോടി ദേവതകളുടെയും അനുഗ്രഹമുണ്ടായിരുന്നതുകൊണ്ടാണ് ഇങ്ങനെ. ഇവിടെ ഹനുമാന്റെ കടലിനു മുകളിലൂടെ ലങ്കയിലേയ്ക്കുള്ള ചാട്ടത്തെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുവാനായി ഒരു തിട്ട കെട്ടിയിട്ടുണ്ട്. ഈ തിട്ടയുടെ ഒരറ്റത്ത് കടലിന്റെ പ്രതീകമായി ഒരു വലിയ കരിങ്കല്ല് വെച്ചിട്ടുണ്ട്. വിശ്വാസികൾ ഈ തിട്ടയിലൂടെ ഓടി കരിങ്കല്ലിനു മുകളിലൂടെ ചാടുന്നു. ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ ഇങ്ങനെ ചാടുന്നത് ഭാഗ്യം, ആരോഗ്യം, ദീർഘായുസ്സ്, ധനം എന്നിവ നൽകും എന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. വിശ്വാസികളുടെ എല്ലാ ദുഃഖങ്ങളും ഭയങ്ങളും മാറ്റുക മാത്രമല്ല, അവരുടെ ആഗ്രഹപൂർത്തീകരണവും ആലത്തിയൂരിലെ ഹനുമാൻ നടത്തിതരുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. == ക്ഷേത്രനിർമ്മിതി == === ക്ഷേത്രപരിസരവും മതിലകവും === ആലത്തിയൂർ ഗ്രാമത്തിന്റെ ഒത്തനടുക്കായാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. കിഴക്കോട്ടാണ് ക്ഷേത്രദർശനം. ക്ഷേത്രത്തിന് നേരെമുന്നിൽ നിരവധി കട-കംബോളങ്ങൾ കാണാം. വളരെ ഇടുങ്ങിയ വഴിയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലേയ്ക്കുള്ളത് എന്നതിനാൽ വലിയ വാഹങ്ങൾ വരുമ്പോൾ നിരവധി ബുദ്ധിമുട്ടുകളുണ്ടാകാറുണ്ട്. വടക്കുകിഴക്കുഭാഗത്താണ് വാഹനപാർക്കിങ് സൗകര്യം അനുവദിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. ഗോപുരത്തിന് വടക്കായി ക്ഷേത്രക്കുളം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. അതിവിശാലവും മനോഹരവുമായ ഈ കുളത്തിൽ കുളിച്ചാണ് ക്ഷേത്രത്തിലേയ്ക്ക് ഭക്തരും ശാന്തിക്കാരും കടന്നുചെല്ലുന്നത്. കുളത്തിന് മുന്നിലായി ചെറിയൊരു [[അരയാൽ]]മരം കാണാം. ഹൈന്ദവവിശ്വാസപ്രകാരം പുണ്യവൃക്ഷമായ അരയാലിന് മുകളിൽ [[ബ്രഹ്മാവ്|ബ്രഹ്മാവും]] നടുക്ക് വിഷ്ണുവും അടിയിൽ ശിവനും കുടികൊള്ളുന്നു. ദിവസവും രാവിലെ അരയാലിനെ ഏഴുവലം വയ്ക്കുന്നത് ആയുരാരോഗ്യസൗഖ്യം നൽകുന്നു എന്നാണ് വിശ്വാസം. ഇതേ തറയിൽ ഒരു [[അത്തി]]മരവും കാണാം. [[നാല്പാമരം|നാല്പാമരങ്ങളിൽ]] പ്രസിദ്ധമായ ഈ രണ്ടുമരങ്ങളും ഒരുമിച്ച് വളരുന്നതുകൊണ്ടാണ് ആലത്തിയൂർ എന്ന് സ്ഥലത്തിന് പേരുവന്നതെന്ന് വിശ്വസിയ്ക്കപ്പെടുന്നു. കിഴക്കുഭാഗത്ത് രണ്ടുനിലകളോടുകൂടിയ ഗോപുരം പണിതിട്ടുണ്ട്. ഓടുമേഞ്ഞ ഈ ഗോപുരം, കാലപ്പഴക്കം കൊണ്ട് ദ്രവിച്ച നിലയിലാണ് കാണപ്പെടുന്നത്. ഗോപുരത്തിന് മുകളിലായി ശ്രീരാമന്റെയും ഹനുമാന്റെയും ലക്ഷ്മണന്റെയും രൂപങ്ങളോടുകൂടിയ ഒരു ഫലകം കാണാം. കിഴക്കേ നടയിലൂടെ അകത്തുകടന്നാൽ ആദ്യമെത്തുന്നത് വലിയ ആനക്കൊട്ടിലിലാണ്. സാമാന്യം വലുപ്പമുള്ള ഈ ആനക്കൊട്ടിൽ പണിതിട്ട് അധികകാലമായിട്ടില്ല. ക്ഷേത്രത്തിൽ കൊടികയറി ഉത്സവമില്ലാത്തതിനാൽ കൊടിമരമില്ല. അത് പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കാനുള്ള ആലോചനകളുണ്ട്. ശ്രീരാമന്റെ നടയ്ക്കുനേരെ വലിയ ബലിക്കൽപ്പുര പണിതിട്ടുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ബലിക്കല്ല് ഇവിടെയാണ്. സാമാന്യം ഉയരമുള്ള ബലിക്കല്ലാണെങ്കിലും അല്പം താഴ്ത്തി നിർമ്മിച്ചിരിയ്ക്കുന്നതിനാൽ പുറത്തുനിന്ന് നോക്കിയാൽ വിഗ്രഹം വ്യക്തമായി കാണാം. ഇതിന് മുകളിലായി ഹനുമാന്റെ ഒരു ചിത്രവും തൂക്കിയിട്ടിട്ടുണ്ട്. ബലിക്കൽപ്പുരയ്ക്ക് തെക്കുഭാഗത്തായി ചെറിയൊരു വാതിൽ കാണാം. ഹനുമാന്റെ നടയ്ക്കുനേരെയാണ് ഈ വാതിൽ പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. ക്ഷേത്രത്തിൽ കടക്കാൻ സാധിയ്ക്കാത്തവർക്കായാണ് ഇത് പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. തെക്കുകിഴക്കുഭാഗത്ത് വഴിപാട് കൗണ്ടർ പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. ശ്രീരാമന് പാൽപ്പായസവും ഹനുമാന് അവിൽ നിവേദ്യവുമാണ് ഇവിടെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. ആലത്തിയൂർ ഹനുമാന് അവിൽ നൽകുന്നത് അതിവിശേഷമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. കാര്യസാദ്ധ്യത്തിന് അവിൽ നേരുന്നവരും അത് സാധിയ്ക്കുന്നവരും ഇപ്പോഴും നിരവധിയാണ്. ഒരു നാഴി, 50 നാഴി, 100 നാഴി ഇങ്ങനെ നിരവധി അളവുകളിൽ അവിൽ നൽകാറുണ്ട്. [[തമിഴ്നാട്]] [[മുഖ്യമന്ത്രി (ഇന്ത്യ)|മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന]] [[ജെ. ജയലളിത]] കേസിനെ അതിജീവിച്ചത് ഇവിടെ ദർശനം നടത്തിയശേഷമാണെന്ന് കഥകളുണ്ട്<ref>{{cite news |last=. |first=TNN |date=2016-12-07 |title= ജയലളിതയുടെ ‘ദൈവിക’ പ്രയത്നം |trans-title= Jayalalitha's 'divine' tryst|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/jayalalithaas-divine-tryst/articleshow/55848590.cms |language=en |work=ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ |location=കൊച്ചി |access-date=2023-12-10}}</ref><ref>{{cite news |last=രാമകൃഷ്ണൻ |first=വെങ്കടേഷ്|date=2016-12-07 |title=ജംബോ നന്ദി പ്രകാശനത്തിൽ ജയലളിത |trans-title=JAYALALITHA IN JUMBO THANKSGIVING |url=https://www.telegraphindia.com/india/jayalalitha-in-jumbo-thanksgiving/cid/928666 |language=en |work=ടെലഗ്രാഫ് ഓൺലൈൻ |location=കൊച്ചി|access-date=2023-12-10}}</ref>. വഴിപാട് കൗണ്ടറിനടുത്തുതന്നെ മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ ചെറിയൊരു ശ്രീകോവിൽ കാണാം. പണ്ട് അടുത്തുള്ള ''[[കല്പകഞ്ചേരി]]'' ഗ്രാമത്തിലുണ്ടായിരുന്ന ഐരാണി ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യദേവനായിരുന്ന ഈ മഹാവിഷ്ണുവിനെ, പിന്നീട് അവിടെയുണ്ടായ ചില പ്രശ്നങ്ങൾ മൂലം ഇങ്ങോട്ട് കൊണ്ടുവന്ന് പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുകയായിരുന്നു എന്നാണ് വിശ്വാസം. ചതുർബാഹുവായ മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ വിഗ്രഹമാണെങ്കിലും [[ശ്രീകൃഷ്ണൻ|ശ്രീകൃഷ്ണനായാണ്]] പ്രതിഷ്ഠയെ കണ്ടുവരുന്നത്. പടിഞ്ഞാറോട്ടാണ് ദർശനം. മഹാവിഷ്ണുവിനെ തൊഴുത് പ്രദക്ഷിണം ചെയ്തുവരുമ്പോൾ തെക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്തായി ചെറിയൊരു മണൽത്തിട്ടയും അതിലേയ്ക്ക് ചാടാനുള്ള ഒരു കരിങ്കൽ പീഠവും കാണാം. ഇത് ഹനുമാൻ സ്വാമിയുടെ ലങ്കായാത്രയെ സങ്കല്പിയ്ക്കുന്നു. ഇതിന് പുറകിലെ ഭാഗത്തുകൂടി ഓടിവന്ന് കരിങ്കൽ പീഠത്തിൽ ചവിട്ടാതെ ചാടുന്നത് ജീവിതപ്രാരാബ്ധങ്ങളെ മറികടക്കുന്നതിന് ഉത്തമമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. തന്മൂലം, നിരവധി ഭക്തർ ഇതിന് ശ്രമിയ്ക്കാറുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്ന ഭക്തരെ ആകർഷിയ്ക്കുന്നതാണ് ഈ ചടങ്ങ്. പടിഞ്ഞാറേ നടയിൽ എടുത്തുപറയത്തക്ക കാഴ്ചകളൊന്നുമില്ല. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്താണ് ശ്രീരാമാനുജനായ ലക്ഷ്മണസ്വാമിയുടെ ക്ഷേത്രം. ഇവിടെ ലക്ഷ്മണൻ ഉപദേവനല്ല, മറിച്ച് തുല്യപ്രാധാന്യത്തോടുകൂടിയ പ്രതിഷ്ഠയാണ്. ശ്രീരാമൻ ഹനുമാന് പറഞ്ഞുകൊടുക്കുന്ന അടയാളവാക്യം കേൾക്കാതിരിയ്ക്കാനായി പുറത്ത് മാറിയിരിയ്ക്കുന്നു എന്ന സങ്കല്പത്തിലാണ് ഇവിടെ നാലമ്പലത്തിന് പുറത്ത് ലക്ഷ്മണസ്വാമി കുടികൊള്ളുന്നത്. ചതുർബാഹുവായ മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ രൂപത്തിലാണ് ആദിശേഷാവതാരമായ ലക്ഷ്മണന്റെ പ്രതിഷ്ഠ. കിഴക്കോട്ട് ദർശനം. ചെമ്പുമേഞ്ഞ ചെറിയൊരു ചതുരശ്രീകോവിലാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. മുന്നിലായി ചെറിയൊരു നമസ്കാരമണ്ഡപവും പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. ലക്ഷ്മണശ്രീകോവിലിന്റെ തെക്കുഭാഗത്ത് ചെറിയൊരു ഗണപതിപ്രതിഷ്ഠയുമുണ്ട്; പുറകിൽ നാഗദൈവങ്ങളുടെ പ്രതിഷ്ഠയും കാണാം. ലക്ഷ്മണസ്വാമിയ്ക്ക് പ്രത്യേകമായി വഴിപാട് കൗണ്ടറും പണിതിട്ടുണ്ട്. പാൽപ്പായസം തന്നെയാണ് ഇവിടെയും പ്രധാനം. === [[ശ്രീകോവിൽ]] === രണ്ടുനിലകളോടുകൂടിയ സാമാന്യം വലുപ്പമുള്ള ചതുരശ്രീകോവിലാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. [[കരിങ്കല്ല്|കരിങ്കല്ലിൽ]] തീർത്ത ശ്രീകോവിലിന്റെ ഇരുനിലകളും [[ചെമ്പ്]] മേഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. മുകളിൽ [[സ്വർണം|സ്വർണ]] [[അർധകുംഭകം|താഴികക്കുടം]] ശോഭിച്ചുനിൽക്കുന്നു. ശ്രീകോവിലിനകത്ത് മൂന്ന് മുറികളുണ്ട്. അവയിൽ പടിഞ്ഞാറേ അറ്റത്തുള്ളതാണ് വിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ഠിച്ച ഗർഭഗൃഹം. ഏകദേശം അഞ്ചടി ഉയരം വരുന്ന ചതുർബാഹുവായ മഹാവിഷ്ണുവിഗ്രഹത്തിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി ശ്രീരാമസ്വാമി കുടികൊള്ളുന്നു. കൃഷ്ണശിലാ നിർമ്മിതമാണ് ഇവിടെയുള്ള വിഗ്രഹം. എന്നാൽ, ഇതിന് [[പഞ്ചലോഹം|പഞ്ചലോഹ]]ത്തിൽ ഗോളക ചാർത്തിയിട്ടുണ്ട്. ചതുർബാഹുവായ ഭഗവാന്റെ പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[സുദർശനചക്രം|സുദർശനചക്രവും]] പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[പാഞ്ചജന്യം]] [[ശംഖ്|ശംഖും]] മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ കൗമോദകി [[ഗദ]]യും മുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[താമര]]യും കാണാം. സീതാന്വേഷണകാലത്ത് വിരഹിയായിരിയ്ക്കുന്ന ശ്രീരാമനായാണ് സങ്കല്പം. തന്മൂലം, ഇവിടെ [[സീത|സീതാദേവിയ്ക്ക്]] പ്രതിഷ്ഠയില്ല. ഇതിന് തെക്കുഭാഗത്തായി പണികഴിപ്പിച്ചിരിയ്ക്കുന്ന മറ്റൊരു നടയിലാണ് ഹനുമാൻ സ്വാമിയുടെ പ്രതിഷ്ഠ. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ഹനുമദ്വിഗ്രഹം, ഇരുകൈകളും കൂപ്പി ഇടത്തോട്ട് കാതുകൂർപ്പിച്ച് നിൽക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ്. ശ്രീരാമന്റെ അടയാളവാക്യം കേൾക്കുന്ന രൂപമാണ് ഇതെന്ന് വിശ്വസിയ്ക്കപ്പെടുന്നു. അങ്ങനെ, വിശ്വപ്രകൃതിയുടെ ഭാവത്തെ മുഴുവൻ ആവാഹിച്ച് ശ്രീരാമനും ഹനുമാനും ശ്രീകോവിലകത്ത് വിരാജിയ്ക്കുന്നു. ശ്രീകോവിൽ, അതിമനോഹരമായ ചുവർച്ചിത്രങ്ങളും ദാരുശില്പങ്ങളും കൊണ്ട് അലംകൃതമാണ്. ഇവയ്ക്ക് അധികം പഴക്കമില്ലെന്ന് ഒറ്റനോട്ടത്തിൽ തന്നെ മനസ്സിലാക്കാവുന്നതാണ്. പ്രധാനമായും [[രാമായണം|രാമായണത്തിൽ]] നിന്നെടുത്ത രംഗങ്ങളാണ് ഇവിടെ ഉപയോഗിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. ശ്രീരാമജനനം, സീതാസ്വയംവരം, [[ജടായു]] മോക്ഷം, [[കദളി വാഴ|കദളീ]]വനത്തിലെ ഹനുമാൻ, തുടങ്ങിയവ അവയിൽ പ്രധാനമാണ്. എന്നാൽ, ഇവയിൽ ഏറ്റവും പ്രാധാന്യമർഹിയ്ക്കുന്നത് എട്ടുകൈകളോടുകൂടിയ ഭദ്രകാളിയുടെ ഒരു ചിത്രമാണ്. ഈ ചിത്രം ഇവിടെ വന്നതിനുപിന്നിൽ ഒരു കഥയുണ്ട്. അതിങ്ങനെ: ഒരിയ്ക്കൽ, ഇവിടെയടുത്തുള്ള വലിയ കപാലത്തിങ്കൽ ഭഗവതിക്ഷേത്രത്തിലും ഇവിടെയും ഒരുകാലത്ത് ഒരേ മേൽശാന്തിയാണ് ഉണ്ടായിരുന്നത്. ഇരുസ്ഥലത്തും ഒരേ സമയം മേൽശാന്തിയായിരിയ്ക്കുന്നത് ബുദ്ധിമുട്ടായപ്പോൾ അദ്ദേഹം ഭഗവതിയോട് നിത്യസാന്നിദ്ധ്യം കൊള്ളാൻ അഭ്യർത്ഥിച്ചു. അങ്ങനെയാണ് ഇവിടെ ഭദ്രകാളീസാന്നിദ്ധ്യമുണ്ടായത്. ശ്രീകോവിലിന് വടക്കുവശത്ത് പതിവുപോലെ ഓവ് നിർമ്മിച്ചിട്ടുണ്ട്. === നാലമ്പലം === ശ്രീകോവിലിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റി നാലമ്പലം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. അതിവിശാലമാണ് ഇവിടത്തെ നാലമ്പലം. കരിങ്കല്ലിൽ തീർത്ത നാലമ്പലം പൂർണ്ണമായും ഓട് മേഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. നാലമ്പലത്തിനകത്തേയ്ക്കുള്ള പ്രവേശനകവാടത്തിന് ഇരുവശവും വാതിൽമാടങ്ങൾ പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. അവയിൽ തെക്കുഭാഗത്തെ വാതിൽമാടം, വിശേഷാൽ പൂജകൾക്കും ഹോമങ്ങൾക്കും ഉപയോഗിയ്ക്കുമ്പോൾ വടക്കുഭാഗത്തെ വാതിൽമാടം, വാദ്യമേളങ്ങൾക്കും നാമജപത്തിനുമാണ് ഉപയോഗിയ്ക്കുന്നത്. പൂജയും ദീപാരാധനയുമൊഴികെയുള്ള അവസരങ്ങളിൽ ഇവിടെ [[ചെണ്ട]], [[മദ്ദളം]], [[തിമില]], [[ഇടയ്ക്ക]], [[ചേങ്ങില]], [[ഇലത്താളം]], [[ശംഖ് (വാദ്യം)|ശംഖ്]] തുടങ്ങിയ വാദ്യോപകരണങ്ങൾ കാണാവുന്നതാണ്. നാലമ്പലത്തിനകത്ത് തെക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ പതിവുപോലെ [[തിടപ്പള്ളി]] പണിതിട്ടുണ്ട്; വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ [[കിണർ|കിണറും]]. തിടപ്പള്ളിയോടുചേർന്ന് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പ്രത്യേകം മുറിയിലാണ് പ്രസാദവിതരണം നടത്തുന്നത്. തെക്കുപടിഞ്ഞാറേമൂലയിൽ ഒറ്റമുറിയിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി ഗണപതിയുടെയും അയ്യപ്പന്റെയും പ്രതിഷ്ഠകൾ കാണാം. അത്യപൂർവമാണ് ഇത്തരം പ്രതിഷ്ഠ. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ചതുർബാഹുവായ വലമ്പിരി ഗണപതിയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലുള്ളത്. പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[മഴു]]വും പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[കയർ|കയറും]] മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[മോദകം|മോദകവും]] ധരിച്ച ഗണപതിഭഗവാൻ, മുന്നിലെ വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു. അയ്യപ്പന്റെ വിഗ്രഹത്തിന് [[ശബരിമല]]യിലെ വിഗ്രഹത്തിന്റെ രൂപവുമായി പ്രകടമായ രൂപസാദൃശ്യമുണ്ട്. ഇവിടെ വച്ചാണ് ശബരിമല തീർത്ഥാടകർ മാലയിടുന്നതും കെട്ടുനിറയ്ക്കുന്നതുമെല്ലാം. വടക്കുപടിഞ്ഞാറേമൂലയിൽ ഒരു മുറിയിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി ദുർഗ്ഗാദേവിയുടെ പ്രതിഷ്ഠ കാണാം. ചതുർബാഹുവായ വിഷ്ണുദുർഗ്ഗയാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. എന്നാൽ, ഭഗവാന്റെ വാമാംഗത്തിലാണ് ദേവിയുടെ പ്രതിഷ്ഠ എന്നതിനാൽ, [[ലക്ഷ്മി]]യായും സങ്കല്പമുണ്ട്. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ദേവിയുടെ വിഗ്രഹം, ചതുർബാഹുവാണ്. പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ ശ്രീചക്രവും പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ ശംഖും ധരിച്ച ദേവി മുന്നിലെ ഇടതുകൈ അരയിൽ കുത്തിനിൽക്കുന്നു. മുന്നിലെ വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു. [[നവരാത്രി]]നാളുകൾ ഇവിടെ ദേവിയ്ക്ക് അതിപ്രധാനമാണ്. ശ്രീകോവിലിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റി അകത്തെ ബലിവട്ടം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. [[അഷ്ടദിക്പാലകർ]] (കിഴക്ക്-[[ഇന്ദ്രൻ]], തെക്കുകിഴക്ക്-[[അഗ്നി]], തെക്ക്-[[യമൻ]], തെക്കുപടിഞ്ഞാറ്-നിരൃതി, പടിഞ്ഞാറ്-[[വരുണൻ]], വടക്കുപടിഞ്ഞാറ്-[[വായു]], വടക്ക്-[[കുബേരൻ]] & [[ചന്ദ്രൻ|സോമൻ]], വടക്കുകിഴക്ക് - [[ഈശാനൻ]]), [[സപ്തമാതൃക്കൾ]] (തെക്കുഭാഗത്ത് ഒറ്റ പീഠത്തിൽ - [[ബ്രാഹ്മി]]/[[ബ്രഹ്മാണി]], മഹേശ്വരി, കൗമാരി, [[വൈഷ്ണവി]], [[വാരാഹി]], [[ഇന്ദ്രാണി]], [[ചാമുണ്ഡി]] എന്നീ ക്രമത്തിൽ), [[വീരഭദ്രൻ]] (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം കിഴക്കുഭാഗത്ത്), ഗണപതി (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത്), ശാസ്താവ് (തെക്കിനും തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ബ്രഹ്മാവ് (വടക്കുകിഴക്കിനും കിഴക്കിനുമിടയിൽ), അനന്തൻ (തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനും പടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ദുർഗ്ഗാദേവി (വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനും വടക്കിനുമിടയിൽ), [[സുബ്രഹ്മണ്യൻ]] (പടിഞ്ഞാറിനും വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), നിർമ്മാല്യധാരി (വടക്കിനും വടക്കുകിഴക്കിനുമിടയിൽ - ഇവിടെ [[വിഷ്വക്സേനൻ]]) എന്നിവരെ പ്രതിനിധീകരിയ്ക്കുന്ന ബലിക്കല്ലുകൾ ഇവിടെ കാണാം. എന്നാൽ, ക്ഷേത്രത്തിൽ നിത്യശീവേലിയില്ലാത്തതിനാൽ ഇവ പ്രതീകാത്മകമായ നിർമ്മിതി മാത്രമാണ്. വിഷ്ണുക്ഷേത്രമായതിനാൽ, വടക്കുഭാഗത്ത് ഉത്തരമാതൃക്കൾ എന്ന പേരിൽ പ്രത്യേകമായി മറ്റൊരു സങ്കല്പം കൂടിയുണ്ട്. ഭാഗീശ്വരി, ക്രിയ, കീർത്തി, ലക്ഷ്മി, സൃഷ്ടി, വിദ്യ, ശാന്തി എന്നിവരാണ് ഇവർ. സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം വീരഭദ്രനും ഗണപതിയും കുടികൊള്ളുന്നപോലെ ഇവർക്കൊപ്പം ശ്രീധരൻ, അശ്വമുഖൻ എന്നിങ്ങനെ രണ്ടുദേവന്മാർക്കും സ്ഥാനമുണ്ടാകാറുണ്ട്. ബലിക്കല്ലുകൾ ദേവന്റെ/ദേവിയുടെ വികാരഭേദങ്ങളാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. തന്മൂലം, ഇവയിൽ ചവിട്ടുന്നതും തൊട്ടുതലയിൽ വയ്ക്കുന്നതും നിരോധിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. == നിത്യപൂജാക്രമം == നിത്യേന മൂന്നുപൂജകളുള്ള ഒരു മഹാക്ഷേത്രമാണ് ആലത്തിയൂർ പെരുംതൃക്കോവിൽ ശ്രീരാമ-ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം. പുലർച്ചെ നാലരയ്ക്ക് [[നാദസ്വരം]], [[തവിൽ]] തുടങ്ങിയ വാദ്യങ്ങളോടെയും ഏഴുതവണയുള്ള [[ശംഖ്|ശംഖു]] വിളിയോടെയും ഭഗവാനെ പള്ളിയുണർത്തുന്നു. അതിനുശേഷം അഞ്ചുമണിയ്ക്ക് ക്ഷേത്രനട തുറക്കുന്നു. പതിവുപോലെ നിർമ്മാല്യദർശനമാണ് ആദ്യത്തെ ചടങ്ങ്. അതിനുശേഷം [[അഭിഷേകം|അഭിഷേക]]ങ്ങൾ തുടങ്ങുന്നു. എണ്ണ, ജലം (ശംഖാഭിഷേകവും കലശാഭിഷേകവും), വാകപ്പൊടി തുടങ്ങിയ ദ്രവ്യങ്ങൾ കൊണ്ട് വിഗ്രഹത്തിൽ വിശദമായ അഭിഷേകങ്ങൾ നടത്തിയശേഷം ആദ്യനിവേദ്യമായി [[മലർ]], [[ശർക്കര]], കദളിപ്പഴം എന്നിവ ഒരുമിച്ച് നേദിയ്ക്കുന്നു. പിന്നീട് വിഗ്രഹം പൂമാലകളും സ്വർണ്ണ-[[രത്നം|രത്നാഭരണങ്ങളും]] ചന്ദനക്കൂട്ടും കൊണ്ട് അതിമനോഹരമായി അലങ്കരിയ്ക്കുന്നു. അതിനുശേഷം ആറുമണിയോടെ നടയടച്ച് ഉഷഃപൂജ നടക്കുന്നു. നെയ്പ്പായസമാണ് ഈ സമയത്തെ പ്രധാന നിവേദ്യം. ഇതേസമയത്തുതന്നെ ക്ഷേത്രത്തിൽ ഗണപതി[[ഹോമം|ഹോമവും]] നടത്തുന്നു. പിന്നീട് ഉപദേവതകൾക്കുള്ള പൂജകളാണ്. ഹനുമാൻ സ്വാമിയ്ക്കുള്ള വിശേഷമായ അവിൽ നിവേദ്യം രാവിലെ ഒമ്പതുമണിയോടെ തുടങ്ങുന്നു. ഏകദേശം പന്ത്രണ്ടുനാഴി അവിൽ ഇവിടെ ഒരുസമയം നേദിയ്ക്കാറുണ്ട്. അതിനുശേഷം ഒമ്പതേകാലോടെ നടയടച്ച് ഉച്ചപ്പൂജ നടത്തുന്നു. പാൽപ്പായസം, ചതുശ്ശതം, വെള്ളനിവേദ്യം എന്നിവയാണ് ഈ സമയത്തെ നിവേദ്യങ്ങൾ. ഉച്ചപ്പൂജ കഴിഞ്ഞ് പതിനൊന്നുമണിയോടെ ക്ഷേത്രനട അടയ്ക്കുന്നു. വൈകീട്ട് അഞ്ചുമണിയ്ക്ക് വീണ്ടും നടതുറക്കുന്നു. സന്ധ്യയ്ക്ക് സൂര്യാസ്തമയസമയമനുസരിച്ച് [[ദീപാരാധന]] നടത്തുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിനകത്തും പുറത്തുമുള്ള ദീപങ്ങൾ മുഴുവൻ ഈ സമയം കൊളുത്തിവച്ചിട്ടുണ്ടാകും. അതിമനോഹരമായ കാഴ്ചയാണിത്. ക്ഷേത്രത്തിൽ [[കർപ്പൂരം]] ഉപയോഗിച്ച് ആരാധന നടത്തുന്നത് ഈ സമയത്താണ്. മറ്റുള്ള അവസരങ്ങളിൽ ചെറിയൊരു നെയ് വിളക്കുവച്ചുള്ള ആരാധനയേ പതിവുള്ളൂ. ദീപാരധന കഴിഞ്ഞ് നടതുറന്നാൽ മേൽശാന്തി ഭക്തരെക്കൊണ്ട് കർപ്പൂരം ഉഴിയിയ്ക്കുകയും ചെയ്യാറുണ്ട്. അതിനുശേഷം രാത്രി ഏഴുമണിയോടെ അത്താഴപ്പൂജ തുടങ്ങും. ഈ സമയത്ത് അപ്പവും അടയുമാണ് പ്രധാന നിവേദ്യങ്ങൾ. അത്താഴപ്പൂജ കഴിഞ്ഞ് ഏഴരമണിയോടെ വീണ്ടും നടയടയ്ക്കും. സാധാരണ ദിവസങ്ങളിലെ പൂജാക്രമങ്ങളാണ് ഇവിടെ സൂചിപ്പിച്ചത്. വിശേഷദിവസങ്ങളിലും ഉദയാസ്തമനപൂജയുള്ള ദിവസങ്ങളിലും [[ഗ്രഹണം]] നടക്കുന്ന അവസരങ്ങളിലും ഇവയിൽ മാറ്റം വരും. ഉദയാസ്തമനപൂജയുള്ളപ്പോൾ ഇവിടെ പതിനെട്ട് പൂജകളുണ്ടാകാറുണ്ട്. ഗ്രഹണമുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ അത് തുടങ്ങുന്നതിനും ഒരു മണിക്കൂർ മുമ്പേ അടയ്ക്കുന്ന നട, അതുകഴിഞ്ഞ് ശുദ്ധിക്രിയകൾ നടത്തിയേ തുറക്കൂ. ഇവിടെയുള്ള എല്ലാ പൂജകളും ശ്രീരാമസ്വാമിയ്ക്കാണ് നടത്തപ്പെടുന്നത്. ഹനുമാൻ സ്വാമിയ്ക്ക് നിവേദ്യം മാത്രമേയുള്ളൂ. രാവിലെയുള്ള പൂജകൾക്ക് [[ഇടയ്ക്ക]]യും വൈകീട്ടുള്ള പൂജകൾക്ക് [[ചെണ്ട]]യുമാണ് വാദ്യങ്ങളായി ഉപയോഗിയ്ക്കുക. സമീപഗ്രാമമായ [[തിരുനാവായ]]യിലെ കൽപ്പുഴ മനയ്ക്കാണ് ഇവിടെ തന്ത്രാധികാരം. ദേവസ്വം ബോർഡിന് കീഴിലാണ് മേൽശാന്തി, കീഴ്ശാന്തി നിയമനങ്ങൾ. == വിശേഷദിവസങ്ങൾ == === തിരുവോണ മഹോത്സവം === ആലത്തിയൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ആണ്ടുവിശേഷമാണ് തുലാമാസത്തിൽ പൂരാടം, ഉത്രാടം, തിരുവോണം നാളുകളായി നടക്കുന്ന തിരുവോണ മഹോത്സവം. മൂന്നുദിവസവും ക്ഷേത്രത്തിൽ വിശേഷാൽ പൂജകളും കലാപരിപാടികളുമുണ്ടാകാറുണ്ട്. === പ്രധാന ദിവസങൾ === ആഴ്ചയിലെ ശനി, ചൊവ്വ, വ്യാഴം തുടങ്ങിയ ദിവസങ്ങൾ ഹനുമാന് പ്രാധാന്യം. ശനിയാഴ്ച ഹനുമദ് പൂജ നടത്തുന്നത് ദുരിതശാന്തിക്കും ശനിദോഷമുക്തിക്കും വിശേഷമാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. മഹാബലവാനായ ഹനുമാന് ചൊവ്വാഴ്ച ഏറെ പ്രധാനമാണ്. വിഷ്ണു അഥവാ ശ്രീരാമ പ്രധാനമായ വ്യാഴാഴ്ച ഹനുമാനെ ‌ആരാധിക്കുന്നത് വിശേഷം ആണെന്നും വിശ്വാസം ഉണ്ട്. ==അവലംബം== {{Reflist}} ==പുറം കണ്ണികൾ== {{commonscat|Alattiyur Hanuman Temple}} * [https://www.alathiyoorhanumankavu.in/ ആലത്തിയൂർ ഹനുമാൻ കാവ് - ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231209095845/https://alathiyoorhanumankavu.in/ |date=2023-12-09 }} * [http://www.malabardevaswom.kerala.gov.in/ മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്] {{മലപ്പുറം ജില്ല}} [[വർഗ്ഗം:മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ശ്രീരാമക്ഷേത്രങ്ങൾ]] 1t73drwwl8elc525zb8957wcppaok68 4666521 4666520 2026-09-13T04:01:32Z ~2026-48203-56 222590 4666521 wikitext text/x-wiki {{PU|Alathiyur Hanuman Temple}} {{Infobox Hindu temple | name = ആലത്തിയൂർ ശ്രീരാമ-ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം | native_name = ഹനുമാൻകാവ് | image = | caption = | deity = [[ശ്രീരാമൻ]] <br> [[ഹനുമാൻ]] | tradition = ഹിന്ദു | functional_status = | temple_board = [[മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡ്|മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ]] മേൽനോട്ടത്തോടെ [[കോഴിക്കോട്]] [[സാമൂതിരി|സാമൂതിരിരാജാവ്]] നടത്തുന്ന ട്രസ്റ്റ് | festivals = | tower = | temple_tank = | temple_tree = [[അരയാൽ]], [[അത്തി]] <!-- LOCATION --> | location = [[ആലത്തിയൂർ]] | district = [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം]] | state = [[കേരളം]] | country = [[ഇന്ത്യ]] | map_type = | map_alt = | coordinates = 10.87236N,75.93910E | coordinates_footnotes = <!-- ARCHITECTURE --> | architecture_type = | architecture_style = | creator = | established = 3000 വർഷങ്ങൾക്കു മുൻപ് | groundbreaking = | year_completed = <!-- SPECIFICATIONS --> | facade_direction = കിഴക്ക് | temple_quantity = | monument_quantity = <!-- WEBSITE --> | website = https://www.alathiyoorhanumankavu.in/ <!-- BELOW --> | footnotes = }} [[File:GKN Alathiyoor Temple Stone DSC 0442.JPG|thumb|ആലത്തിയൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെ ഹനുമാന്റെ കടലിനു മുകളിലൂടെ ലങ്കയിലേയ്ക്കുള്ള ചാട്ടത്തെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുവാനായി ഉള്ള തിട്ട]] [[File:Alathiyur Hanuman temple. malappuram dt. kerala - panoramio.jpg|thumb|ആലത്തിയൂർ ഹനുമാൻ കാവിന്റെ മതിൽക്കകം|alt=ആലത്തിയൂർ ഹനുമാൻ കാവിന്റെ മതിൽക്കകം]] [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം ജില്ലയിലുള്ള]] [[തിരൂർ|തിരൂരിന്]] അടുത്ത്, [[പൊന്നാനിപ്പുഴ|പൊന്നാനിപ്പുഴയ്ക്കും]] [[ഭാരതപ്പുഴ|ഭാരതപ്പുഴയ്ക്കും]] നടുഭാഗത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന [[ആലത്തിയൂർ]] എന്ന സ്ഥലത്തുള്ള പ്രസിദ്ധമായ<ref>{{Cite news|title=ശ്രീലങ്കൻ പ്രധാനമന്ത്രി ഒരു ദിവസത്തെ സന്ദർശനത്തിനു കേരളത്തിൽ|publisher=ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ|date=2003-08-23 | url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/sri-lankan-pm-arrives-on-a-days-visit-to-kerala/articleshow/142980.cms}}</ref> ഒരു [[ക്ഷേത്രം (ആരാധനാലയം)|ക്ഷേത്രമാണ്]] '''ആലത്തിയൂർ പെരുംതൃക്കോവിൽ ശ്രീരാമ-ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം''' അഥവാ ''ആലത്തിയൂർ ഹനുമാൻ [[കാവ്]]''. [[മഹാവിഷ്ണു|മഹാവിഷ്ണുഭഗവാന്റെ]] ഏഴാമത്തെ അവതാരമായ [[ശ്രീരാമൻ|ശ്രീരാമചന്ദ്രനാണ്]] മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠയെങ്കിലും [[ശിവൻ|ശിവന്റെ]] അവതാരവും ശ്രീരാമഭക്തനും [[ചിരഞ്ജീവികൾ|ചിരഞ്ജീവിയുമായ]] [[ഹനുമാൻ]] സ്വാമിയ്ക്കാണ് ക്ഷേത്രത്തിൽ പ്രാധാന്യം<ref>{{cite news|title=ഒരു നാട് തന്നെ ക്ഷേത്രമാകുന്നു, ആലത്തിയൂരിൽ|url=https://www.mathrubhumi.com/travel/destination/kerala-alathiyur-hanuman-temple-is-a-favourite-pilgrimagation-ceneter-1.4531138|first=ആമി|last=അശ്വതി|publisher=മാതൃഭൂമി|date=2020-02-15| accessdate=2023-12-10}}</ref>. കൂടാതെ, തുല്യപ്രാധാന്യത്തോടെ [[ലക്ഷ്മണൻ|ലക്ഷ്മണനും]] ഉപദേവതകളായി [[ഗണപതി]], [[മഹാവിഷ്ണു]], [[ദുർഗ്ഗ]], [[ഭദ്രകാളി]], [[അയ്യപ്പൻ]], [[നാഗദേവതകൾ]] എന്നിവരും ക്ഷേത്രത്തിൽ കുടികൊള്ളുന്നുണ്ട്. [[ഐതിഹ്യം|ഐതിഹ്യപ്രകാരം]] ഇവിടത്തെ ഹനുമാന്റെ [[വിഗ്രഹാരാധന|വിഗ്രഹം]] പ്രതിഷ്ഠിച്ചത് 3000 വർഷങ്ങൾക്കു മുൻപേ (ക്രി.പി. 1000) [[വസിഷ്ഠൻ|വസിഷ്ഠ മഹർഷി]] ആയിരുന്നു<ref>{{Cite web|title=കാണേണ്ട സ്ഥലങ്ങൾ|work=ജില്ലാ ഐ.ടി. യൂണിറ്റ് കോർഡിനേറ്റർ, ജില്ലാ കളക്ടറുടെ ഓഫീസ്, മലപ്പുറം, കേരള സർക്കാർ|url=https://malappuram.nic.in/en/places-of-interest/|accessdate=2023-12-10}}</ref>. ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ മുൻ‌കാല സൂക്ഷിപ്പുകാരിൽ ആലത്തിയൂർ ഗ്രാമ [[നമ്പൂതിരി|നമ്പൂതിരിമാർ]], [[വെട്ടത്തുനാട്|വെട്ടത്ത്]] രാജാവ്, [[കോഴിക്കോട്]] [[സാമൂതിരി]] എന്നിവർ ഉൾപ്പെടും. [[അവൽ]] നിവേദ്യമാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യവഴിപാട്. [[തുലാം|തുലാമാസത്തിലെ]] [[പൂരാടം]], [[ഉത്രാടം]], [[തിരുവോണം]] [[നക്ഷത്രം (ജ്യോതിഷം)|നക്ഷത്രങ്ങളിൽ]] നടക്കുന്ന ഉത്സവമാണ് ഇവിടെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷം. രാമായണമാസമായ [[കർക്കടകം]] ഇവിടെ തിരക്കേറുന്ന സമയമാണ്. കൂടാതെ, ഹനുമദ്പ്രധാനമായ [[ചൊവ്വാഴ്ച|ചൊവ്വ]], [[വ്യാഴാഴ്ച|വ്യാഴം]], [[ശനിയാഴ്ച|ശനി]] എന്നീ ദിവസങ്ങളും പ്രധാനമാണ്. [[മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡ്|മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ]] കീഴിൽ സാമൂതിരി രാജാവ് മുഖ്യകാര്യദർശിയായ ഒരു ട്രസ്റ്റാണ് ക്ഷേത്രഭരണം നടത്തുന്നത്.<ref>{{cite web | title=പ്രധാന ക്ഷേത്രങ്ങൾ | work=മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ ഭരണത്തിലുള്ള ക്ഷേത്രങ്ങൾ| url= http://www.malabardevaswom.kerala.gov.in/index.php?option=com_content&view=article&id=79&Itemid=78| accessdate=2023-12-09}}</ref>. [[File:GKN Alathiyoor Temple Stone Kids Jumping DSC 0440.JPG|thumb|ആലത്തിയൂർ ക്ഷേത്രം. <br> ഹനുമാന്റെ കടലിനു മുകളിലൂടെ ലങ്കയിലേയ്ക്കുള്ള ചാട്ടത്തെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുവാനായി ഉള്ള തിട്ടയിലൂടെ ചാടുന്ന കുട്ടികളെയും കാണാം]] == ഐതിഹ്യം == ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന പ്രതിഷ്ഠ ശ്രീരാമനാണെങ്കിലും ഈ ക്ഷേത്രം ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം എന്നാണ് പരക്കെ അറിയപ്പെടുന്നത്. ഹനുമാൻ [[സീത]]യെ തിരക്കി [[ശ്രീലങ്ക|ലങ്ക]]യിലേക്കു പോകുന്നതിനു മുമ്പ് ഇവിടെവെച്ചാണ് ശ്രീരാമൻ ഹനുമാന് നിർദ്ദേശങ്ങളും ഉപദേശങ്ങളും കൊടുത്തത് എന്നാണ് വിശ്വാസം. ശ്രീരാമന്റെ വിഗ്രഹത്തിന് തൊട്ടടുത്തായി ആണ് ഹനുമാന്റെ വിഗ്രഹം സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നത്. വീരഹനുമാനല്ല, കൈകൾ കൂപ്പി തല ഇടത്തേക്ക് ചെരിച്ച്, സീതാദേവിയെ കണ്ടെത്തുന്നതിനായി രാമൻ പറഞ്ഞുകൊടുക്കുന്ന അടയാളവാക്യങ്ങൾ, ശ്രദ്ധയോടെ കേട്ടുനിൽക്കുന്ന ഭക്തഹനുമാനാണിത്. കാര്യസാധ്യത്തിന് വലുപ്പച്ചെറുപ്പമില്ലാതെ ഭക്തർ ആശ്രയിക്കുന്ന പെരുംതൃക്കോവിലപ്പൻ . ലക്ഷ്മണന്റെ ക്ഷേത്രം ഇവിടെ നിന്ന് ഏതാനും മീറ്ററുകൾ അകലെയാണ്. ഹനുമാനും ശ്രീരാമനും സ്വകാര്യമായി സംസാരിക്കുവാൻ ലക്ഷ്മണൻ മാറി കൊടുത്തതാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. പ്രധാന ദേവൻ ശ്രീരാമനാണെങ്കിലും ഇവിടെ ശക്തി കൂടുതൽ ഹനുമാനാണെന്നാണത്രെ. രാമകാര്യാർത്ഥം ലങ്കയിലേക്ക് പോകുന്ന ഹനുമാന് ത്രിമൂർത്തികളുടെയും മുപ്പത്തിമുക്കോടി ദേവതകളുടെയും അനുഗ്രഹമുണ്ടായിരുന്നതുകൊണ്ടാണ് ഇങ്ങനെ. ഇവിടെ ഹനുമാന്റെ കടലിനു മുകളിലൂടെ ലങ്കയിലേയ്ക്കുള്ള ചാട്ടത്തെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുവാനായി ഒരു തിട്ട കെട്ടിയിട്ടുണ്ട്. ഈ തിട്ടയുടെ ഒരറ്റത്ത് കടലിന്റെ പ്രതീകമായി ഒരു വലിയ കരിങ്കല്ല് വെച്ചിട്ടുണ്ട്. വിശ്വാസികൾ ഈ തിട്ടയിലൂടെ ഓടി കരിങ്കല്ലിനു മുകളിലൂടെ ചാടുന്നു. ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ ഇങ്ങനെ ചാടുന്നത് ഭാഗ്യം, ആരോഗ്യം, ദീർഘായുസ്സ്, ധനം എന്നിവ നൽകും എന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. വിശ്വാസികളുടെ എല്ലാ ദുഃഖങ്ങളും ഭയങ്ങളും മാറ്റുക മാത്രമല്ല, അവരുടെ ആഗ്രഹപൂർത്തീകരണവും ആലത്തിയൂരിലെ ഹനുമാൻ നടത്തിതരുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. == ക്ഷേത്രനിർമ്മിതി == === ക്ഷേത്രപരിസരവും മതിലകവും === ആലത്തിയൂർ ഗ്രാമത്തിന്റെ ഒത്തനടുക്കായാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. കിഴക്കോട്ടാണ് ക്ഷേത്രദർശനം. ക്ഷേത്രത്തിന് നേരെമുന്നിൽ നിരവധി കട-കംബോളങ്ങൾ കാണാം. വളരെ ഇടുങ്ങിയ വഴിയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലേയ്ക്കുള്ളത് എന്നതിനാൽ വലിയ വാഹങ്ങൾ വരുമ്പോൾ നിരവധി ബുദ്ധിമുട്ടുകളുണ്ടാകാറുണ്ട്. വടക്കുകിഴക്കുഭാഗത്താണ് വാഹനപാർക്കിങ് സൗകര്യം അനുവദിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. ഗോപുരത്തിന് വടക്കായി ക്ഷേത്രക്കുളം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. അതിവിശാലവും മനോഹരവുമായ ഈ കുളത്തിൽ കുളിച്ചാണ് ക്ഷേത്രത്തിലേയ്ക്ക് ഭക്തരും ശാന്തിക്കാരും കടന്നുചെല്ലുന്നത്. കുളത്തിന് മുന്നിലായി ചെറിയൊരു [[അരയാൽ]]മരം കാണാം. ഹൈന്ദവവിശ്വാസപ്രകാരം പുണ്യവൃക്ഷമായ അരയാലിന് മുകളിൽ [[ബ്രഹ്മാവ്|ബ്രഹ്മാവും]] നടുക്ക് വിഷ്ണുവും അടിയിൽ ശിവനും കുടികൊള്ളുന്നു. ദിവസവും രാവിലെ അരയാലിനെ ഏഴുവലം വയ്ക്കുന്നത് ആയുരാരോഗ്യസൗഖ്യം നൽകുന്നു എന്നാണ് വിശ്വാസം. ഇതേ തറയിൽ ഒരു [[അത്തി]]മരവും കാണാം. [[നാല്പാമരം|നാല്പാമരങ്ങളിൽ]] പ്രസിദ്ധമായ ഈ രണ്ടുമരങ്ങളും ഒരുമിച്ച് വളരുന്നതുകൊണ്ടാണ് ആലത്തിയൂർ എന്ന് സ്ഥലത്തിന് പേരുവന്നതെന്ന് വിശ്വസിയ്ക്കപ്പെടുന്നു. കിഴക്കുഭാഗത്ത് രണ്ടുനിലകളോടുകൂടിയ ഗോപുരം പണിതിട്ടുണ്ട്. ഓടുമേഞ്ഞ ഈ ഗോപുരം, കാലപ്പഴക്കം കൊണ്ട് ദ്രവിച്ച നിലയിലാണ് കാണപ്പെടുന്നത്. ഗോപുരത്തിന് മുകളിലായി ശ്രീരാമന്റെയും ഹനുമാന്റെയും ലക്ഷ്മണന്റെയും രൂപങ്ങളോടുകൂടിയ ഒരു ഫലകം കാണാം. കിഴക്കേ നടയിലൂടെ അകത്തുകടന്നാൽ ആദ്യമെത്തുന്നത് വലിയ ആനക്കൊട്ടിലിലാണ്. സാമാന്യം വലുപ്പമുള്ള ഈ ആനക്കൊട്ടിൽ പണിതിട്ട് അധികകാലമായിട്ടില്ല. ക്ഷേത്രത്തിൽ കൊടികയറി ഉത്സവമില്ലാത്തതിനാൽ കൊടിമരമില്ല. അത് പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കാനുള്ള ആലോചനകളുണ്ട്. ശ്രീരാമന്റെ നടയ്ക്കുനേരെ വലിയ ബലിക്കൽപ്പുര പണിതിട്ടുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ബലിക്കല്ല് ഇവിടെയാണ്. സാമാന്യം ഉയരമുള്ള ബലിക്കല്ലാണെങ്കിലും അല്പം താഴ്ത്തി നിർമ്മിച്ചിരിയ്ക്കുന്നതിനാൽ പുറത്തുനിന്ന് നോക്കിയാൽ വിഗ്രഹം വ്യക്തമായി കാണാം. ഇതിന് മുകളിലായി ഹനുമാന്റെ ഒരു ചിത്രവും തൂക്കിയിട്ടിട്ടുണ്ട്. ബലിക്കൽപ്പുരയ്ക്ക് തെക്കുഭാഗത്തായി ചെറിയൊരു വാതിൽ കാണാം. ഹനുമാന്റെ നടയ്ക്കുനേരെയാണ് ഈ വാതിൽ പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. ക്ഷേത്രത്തിൽ കടക്കാൻ സാധിയ്ക്കാത്തവർക്കായാണ് ഇത് പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. തെക്കുകിഴക്കുഭാഗത്ത് വഴിപാട് കൗണ്ടർ പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. ശ്രീരാമന് പാൽപ്പായസവും ഹനുമാന് അവിൽ നിവേദ്യവുമാണ് ഇവിടെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. ആലത്തിയൂർ ഹനുമാന് അവിൽ നൽകുന്നത് അതിവിശേഷമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. കാര്യസാദ്ധ്യത്തിന് അവിൽ നേരുന്നവരും അത് സാധിയ്ക്കുന്നവരും ഇപ്പോഴും നിരവധിയാണ്. ഒരു നാഴി, 50 നാഴി, 100 നാഴി ഇങ്ങനെ നിരവധി അളവുകളിൽ അവിൽ നൽകാറുണ്ട്. [[തമിഴ്നാട്]] [[മുഖ്യമന്ത്രി (ഇന്ത്യ)|മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന]] [[ജെ. ജയലളിത]] കേസിനെ അതിജീവിച്ചത് ഇവിടെ ദർശനം നടത്തിയശേഷമാണെന്ന് കഥകളുണ്ട്<ref>{{cite news |last=. |first=TNN |date=2016-12-07 |title= ജയലളിതയുടെ ‘ദൈവിക’ പ്രയത്നം |trans-title= Jayalalitha's 'divine' tryst|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/jayalalithaas-divine-tryst/articleshow/55848590.cms |language=en |work=ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ |location=കൊച്ചി |access-date=2023-12-10}}</ref><ref>{{cite news |last=രാമകൃഷ്ണൻ |first=വെങ്കടേഷ്|date=2016-12-07 |title=ജംബോ നന്ദി പ്രകാശനത്തിൽ ജയലളിത |trans-title=JAYALALITHA IN JUMBO THANKSGIVING |url=https://www.telegraphindia.com/india/jayalalitha-in-jumbo-thanksgiving/cid/928666 |language=en |work=ടെലഗ്രാഫ് ഓൺലൈൻ |location=കൊച്ചി|access-date=2023-12-10}}</ref>. വഴിപാട് കൗണ്ടറിനടുത്തുതന്നെ മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ ചെറിയൊരു ശ്രീകോവിൽ കാണാം. പണ്ട് അടുത്തുള്ള ''[[കല്പകഞ്ചേരി]]'' ഗ്രാമത്തിലുണ്ടായിരുന്ന ഐരാണി ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യദേവനായിരുന്ന ഈ മഹാവിഷ്ണുവിനെ, പിന്നീട് അവിടെയുണ്ടായ ചില പ്രശ്നങ്ങൾ മൂലം ഇങ്ങോട്ട് കൊണ്ടുവന്ന് പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുകയായിരുന്നു എന്നാണ് വിശ്വാസം. ചതുർബാഹുവായ മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ വിഗ്രഹമാണെങ്കിലും [[ശ്രീകൃഷ്ണൻ|ശ്രീകൃഷ്ണനായാണ്]] പ്രതിഷ്ഠയെ കണ്ടുവരുന്നത്. പടിഞ്ഞാറോട്ടാണ് ദർശനം. മഹാവിഷ്ണുവിനെ തൊഴുത് പ്രദക്ഷിണം ചെയ്തുവരുമ്പോൾ തെക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്തായി ചെറിയൊരു മണൽത്തിട്ടയും അതിലേയ്ക്ക് ചാടാനുള്ള ഒരു കരിങ്കൽ പീഠവും കാണാം. ഇത് ഹനുമാൻ സ്വാമിയുടെ ലങ്കായാത്രയെ സങ്കല്പിയ്ക്കുന്നു. ഇതിന് പുറകിലെ ഭാഗത്തുകൂടി ഓടിവന്ന് കരിങ്കൽ പീഠത്തിൽ ചവിട്ടാതെ ചാടുന്നത് ജീവിതപ്രാരാബ്ധങ്ങളെ മറികടക്കുന്നതിന് ഉത്തമമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. തന്മൂലം, നിരവധി ഭക്തർ ഇതിന് ശ്രമിയ്ക്കാറുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്ന ഭക്തരെ ആകർഷിയ്ക്കുന്നതാണ് ഈ ചടങ്ങ്. പടിഞ്ഞാറേ നടയിൽ എടുത്തുപറയത്തക്ക കാഴ്ചകളൊന്നുമില്ല. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്താണ് ശ്രീരാമാനുജനായ ലക്ഷ്മണസ്വാമിയുടെ ക്ഷേത്രം. ഇവിടെ ലക്ഷ്മണൻ ഉപദേവനല്ല, മറിച്ച് തുല്യപ്രാധാന്യത്തോടുകൂടിയ പ്രതിഷ്ഠയാണ്. ശ്രീരാമൻ ഹനുമാന് പറഞ്ഞുകൊടുക്കുന്ന അടയാളവാക്യം കേൾക്കാതിരിയ്ക്കാനായി പുറത്ത് മാറിയിരിയ്ക്കുന്നു എന്ന സങ്കല്പത്തിലാണ് ഇവിടെ നാലമ്പലത്തിന് പുറത്ത് ലക്ഷ്മണസ്വാമി കുടികൊള്ളുന്നത്. ചതുർബാഹുവായ മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ രൂപത്തിലാണ് ആദിശേഷാവതാരമായ ലക്ഷ്മണന്റെ പ്രതിഷ്ഠ. കിഴക്കോട്ട് ദർശനം. ചെമ്പുമേഞ്ഞ ചെറിയൊരു ചതുരശ്രീകോവിലാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. മുന്നിലായി ചെറിയൊരു നമസ്കാരമണ്ഡപവും പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. ലക്ഷ്മണശ്രീകോവിലിന്റെ തെക്കുഭാഗത്ത് ചെറിയൊരു ഗണപതിപ്രതിഷ്ഠയുമുണ്ട്; പുറകിൽ നാഗദൈവങ്ങളുടെ പ്രതിഷ്ഠയും കാണാം. ലക്ഷ്മണസ്വാമിയ്ക്ക് പ്രത്യേകമായി വഴിപാട് കൗണ്ടറും പണിതിട്ടുണ്ട്. പാൽപ്പായസം തന്നെയാണ് ഇവിടെയും പ്രധാനം. === [[ശ്രീകോവിൽ]] === രണ്ടുനിലകളോടുകൂടിയ സാമാന്യം വലുപ്പമുള്ള ചതുരശ്രീകോവിലാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. [[കരിങ്കല്ല്|കരിങ്കല്ലിൽ]] തീർത്ത ശ്രീകോവിലിന്റെ ഇരുനിലകളും [[ചെമ്പ്]] മേഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. മുകളിൽ [[സ്വർണം|സ്വർണ]] [[അർധകുംഭകം|താഴികക്കുടം]] ശോഭിച്ചുനിൽക്കുന്നു. ശ്രീകോവിലിനകത്ത് മൂന്ന് മുറികളുണ്ട്. അവയിൽ പടിഞ്ഞാറേ അറ്റത്തുള്ളതാണ് വിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ഠിച്ച ഗർഭഗൃഹം. ഏകദേശം അഞ്ചടി ഉയരം വരുന്ന ചതുർബാഹുവായ മഹാവിഷ്ണുവിഗ്രഹത്തിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി ശ്രീരാമസ്വാമി കുടികൊള്ളുന്നു. കൃഷ്ണശിലാ നിർമ്മിതമാണ് ഇവിടെയുള്ള വിഗ്രഹം. എന്നാൽ, ഇതിന് [[പഞ്ചലോഹം|പഞ്ചലോഹ]]ത്തിൽ ഗോളക ചാർത്തിയിട്ടുണ്ട്. ചതുർബാഹുവായ ഭഗവാന്റെ പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[സുദർശനചക്രം|സുദർശനചക്രവും]] പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[പാഞ്ചജന്യം]] [[ശംഖ്|ശംഖും]] മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ കൗമോദകി [[ഗദ]]യും മുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[താമര]]യും കാണാം. സീതാന്വേഷണകാലത്ത് വിരഹിയായിരിയ്ക്കുന്ന ശ്രീരാമനായാണ് സങ്കല്പം. തന്മൂലം, ഇവിടെ [[സീത|സീതാദേവിയ്ക്ക്]] പ്രതിഷ്ഠയില്ല. ഇതിന് തെക്കുഭാഗത്തായി പണികഴിപ്പിച്ചിരിയ്ക്കുന്ന മറ്റൊരു നടയിലാണ് ഹനുമാൻ സ്വാമിയുടെ പ്രതിഷ്ഠ. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ഹനുമദ്വിഗ്രഹം, ഇരുകൈകളും കൂപ്പി ഇടത്തോട്ട് കാതുകൂർപ്പിച്ച് നിൽക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ്. ശ്രീരാമന്റെ അടയാളവാക്യം കേൾക്കുന്ന രൂപമാണ് ഇതെന്ന് വിശ്വസിയ്ക്കപ്പെടുന്നു. അങ്ങനെ, വിശ്വപ്രകൃതിയുടെ ഭാവത്തെ മുഴുവൻ ആവാഹിച്ച് ശ്രീരാമനും ഹനുമാനും ശ്രീകോവിലകത്ത് വിരാജിയ്ക്കുന്നു. ശ്രീകോവിൽ, അതിമനോഹരമായ ചുവർച്ചിത്രങ്ങളും ദാരുശില്പങ്ങളും കൊണ്ട് അലംകൃതമാണ്. ഇവയ്ക്ക് അധികം പഴക്കമില്ലെന്ന് ഒറ്റനോട്ടത്തിൽ തന്നെ മനസ്സിലാക്കാവുന്നതാണ്. പ്രധാനമായും [[രാമായണം|രാമായണത്തിൽ]] നിന്നെടുത്ത രംഗങ്ങളാണ് ഇവിടെ ഉപയോഗിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. ശ്രീരാമജനനം, സീതാസ്വയംവരം, [[ജടായു]] മോക്ഷം, [[കദളി വാഴ|കദളീ]]വനത്തിലെ ഹനുമാൻ, തുടങ്ങിയവ അവയിൽ പ്രധാനമാണ്. എന്നാൽ, ഇവയിൽ ഏറ്റവും പ്രാധാന്യമർഹിയ്ക്കുന്നത് എട്ടുകൈകളോടുകൂടിയ ഭദ്രകാളിയുടെ ഒരു ചിത്രമാണ്. ഈ ചിത്രം ഇവിടെ വന്നതിനുപിന്നിൽ ഒരു കഥയുണ്ട്. അതിങ്ങനെ: ഒരിയ്ക്കൽ, ഇവിടെയടുത്തുള്ള വലിയ കപാലത്തിങ്കൽ ഭഗവതിക്ഷേത്രത്തിലും ഇവിടെയും ഒരുകാലത്ത് ഒരേ മേൽശാന്തിയാണ് ഉണ്ടായിരുന്നത്. ഇരുസ്ഥലത്തും ഒരേ സമയം മേൽശാന്തിയായിരിയ്ക്കുന്നത് ബുദ്ധിമുട്ടായപ്പോൾ അദ്ദേഹം ഭഗവതിയോട് നിത്യസാന്നിദ്ധ്യം കൊള്ളാൻ അഭ്യർത്ഥിച്ചു. അങ്ങനെയാണ് ഇവിടെ ഭദ്രകാളീസാന്നിദ്ധ്യമുണ്ടായത്. ശ്രീകോവിലിന് വടക്കുവശത്ത് പതിവുപോലെ ഓവ് നിർമ്മിച്ചിട്ടുണ്ട്. === നാലമ്പലം === ശ്രീകോവിലിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റി നാലമ്പലം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. അതിവിശാലമാണ് ഇവിടത്തെ നാലമ്പലം. കരിങ്കല്ലിൽ തീർത്ത നാലമ്പലം പൂർണ്ണമായും ഓട് മേഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. നാലമ്പലത്തിനകത്തേയ്ക്കുള്ള പ്രവേശനകവാടത്തിന് ഇരുവശവും വാതിൽമാടങ്ങൾ പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. അവയിൽ തെക്കുഭാഗത്തെ വാതിൽമാടം, വിശേഷാൽ പൂജകൾക്കും ഹോമങ്ങൾക്കും ഉപയോഗിയ്ക്കുമ്പോൾ വടക്കുഭാഗത്തെ വാതിൽമാടം, വാദ്യമേളങ്ങൾക്കും നാമജപത്തിനുമാണ് ഉപയോഗിയ്ക്കുന്നത്. പൂജയും ദീപാരാധനയുമൊഴികെയുള്ള അവസരങ്ങളിൽ ഇവിടെ [[ചെണ്ട]], [[മദ്ദളം]], [[തിമില]], [[ഇടയ്ക്ക]], [[ചേങ്ങില]], [[ഇലത്താളം]], [[ശംഖ് (വാദ്യം)|ശംഖ്]] തുടങ്ങിയ വാദ്യോപകരണങ്ങൾ കാണാവുന്നതാണ്. നാലമ്പലത്തിനകത്ത് തെക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ പതിവുപോലെ [[തിടപ്പള്ളി]] പണിതിട്ടുണ്ട്; വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ [[കിണർ|കിണറും]]. തിടപ്പള്ളിയോടുചേർന്ന് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പ്രത്യേകം മുറിയിലാണ് പ്രസാദവിതരണം നടത്തുന്നത്. തെക്കുപടിഞ്ഞാറേമൂലയിൽ ഒറ്റമുറിയിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി ഗണപതിയുടെയും അയ്യപ്പന്റെയും പ്രതിഷ്ഠകൾ കാണാം. അത്യപൂർവമാണ് ഇത്തരം പ്രതിഷ്ഠ. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ചതുർബാഹുവായ വലമ്പിരി ഗണപതിയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലുള്ളത്. പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[മഴു]]വും പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[കയർ|കയറും]] മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[മോദകം|മോദകവും]] ധരിച്ച ഗണപതിഭഗവാൻ, മുന്നിലെ വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു. അയ്യപ്പന്റെ വിഗ്രഹത്തിന് [[ശബരിമല]]യിലെ വിഗ്രഹത്തിന്റെ രൂപവുമായി പ്രകടമായ രൂപസാദൃശ്യമുണ്ട്. ഇവിടെ വച്ചാണ് ശബരിമല തീർത്ഥാടകർ മാലയിടുന്നതും കെട്ടുനിറയ്ക്കുന്നതുമെല്ലാം. വടക്കുപടിഞ്ഞാറേമൂലയിൽ ഒരു മുറിയിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി ദുർഗ്ഗാദേവിയുടെ പ്രതിഷ്ഠ കാണാം. ചതുർബാഹുവായ വിഷ്ണുദുർഗ്ഗയാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. എന്നാൽ, ഭഗവാന്റെ വാമാംഗത്തിലാണ് ദേവിയുടെ പ്രതിഷ്ഠ എന്നതിനാൽ, [[ലക്ഷ്മി]]യായും സങ്കല്പമുണ്ട്. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ദേവിയുടെ വിഗ്രഹം, ചതുർബാഹുവാണ്. പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ ശ്രീചക്രവും പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ ശംഖും ധരിച്ച ദേവി മുന്നിലെ ഇടതുകൈ അരയിൽ കുത്തിനിൽക്കുന്നു. മുന്നിലെ വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു. [[നവരാത്രി]]നാളുകൾ ഇവിടെ ദേവിയ്ക്ക് അതിപ്രധാനമാണ്. ശ്രീകോവിലിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റി അകത്തെ ബലിവട്ടം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. [[അഷ്ടദിക്പാലകർ]] (കിഴക്ക്-[[ഇന്ദ്രൻ]], തെക്കുകിഴക്ക്-[[അഗ്നി]], തെക്ക്-[[യമൻ]], തെക്കുപടിഞ്ഞാറ്-നിരൃതി, പടിഞ്ഞാറ്-[[വരുണൻ]], വടക്കുപടിഞ്ഞാറ്-[[വായു]], വടക്ക്-[[കുബേരൻ]] & [[ചന്ദ്രൻ|സോമൻ]], വടക്കുകിഴക്ക് - [[ഈശാനൻ]]), [[സപ്തമാതൃക്കൾ]] (തെക്കുഭാഗത്ത് ഒറ്റ പീഠത്തിൽ - [[ബ്രാഹ്മി]]/[[ബ്രഹ്മാണി]], മഹേശ്വരി, കൗമാരി, [[വൈഷ്ണവി]], [[വാരാഹി]], [[ഇന്ദ്രാണി]], [[ചാമുണ്ഡി]] എന്നീ ക്രമത്തിൽ), [[വീരഭദ്രൻ]] (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം കിഴക്കുഭാഗത്ത്), ഗണപതി (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത്), ശാസ്താവ് (തെക്കിനും തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ബ്രഹ്മാവ് (വടക്കുകിഴക്കിനും കിഴക്കിനുമിടയിൽ), അനന്തൻ (തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനും പടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ദുർഗ്ഗാദേവി (വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനും വടക്കിനുമിടയിൽ), [[സുബ്രഹ്മണ്യൻ]] (പടിഞ്ഞാറിനും വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), നിർമ്മാല്യധാരി (വടക്കിനും വടക്കുകിഴക്കിനുമിടയിൽ - ഇവിടെ [[വിഷ്വക്സേനൻ]]) എന്നിവരെ പ്രതിനിധീകരിയ്ക്കുന്ന ബലിക്കല്ലുകൾ ഇവിടെ കാണാം. എന്നാൽ, ക്ഷേത്രത്തിൽ നിത്യശീവേലിയില്ലാത്തതിനാൽ ഇവ പ്രതീകാത്മകമായ നിർമ്മിതി മാത്രമാണ്. വിഷ്ണുക്ഷേത്രമായതിനാൽ, വടക്കുഭാഗത്ത് ഉത്തരമാതൃക്കൾ എന്ന പേരിൽ പ്രത്യേകമായി മറ്റൊരു സങ്കല്പം കൂടിയുണ്ട്. ഭാഗീശ്വരി, ക്രിയ, കീർത്തി, ലക്ഷ്മി, സൃഷ്ടി, വിദ്യ, ശാന്തി എന്നിവരാണ് ഇവർ. സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം വീരഭദ്രനും ഗണപതിയും കുടികൊള്ളുന്നപോലെ ഇവർക്കൊപ്പം ശ്രീധരൻ, അശ്വമുഖൻ എന്നിങ്ങനെ രണ്ടുദേവന്മാർക്കും സ്ഥാനമുണ്ടാകാറുണ്ട്. ബലിക്കല്ലുകൾ ദേവന്റെ/ദേവിയുടെ വികാരഭേദങ്ങളാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. തന്മൂലം, ഇവയിൽ ചവിട്ടുന്നതും തൊട്ടുതലയിൽ വയ്ക്കുന്നതും നിരോധിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. == നിത്യപൂജാക്രമം == നിത്യേന മൂന്നുപൂജകളുള്ള ഒരു മഹാക്ഷേത്രമാണ് ആലത്തിയൂർ പെരുംതൃക്കോവിൽ ശ്രീരാമ-ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം. പുലർച്ചെ നാലരയ്ക്ക് [[നാദസ്വരം]], [[തവിൽ]] തുടങ്ങിയ വാദ്യങ്ങളോടെയും ഏഴുതവണയുള്ള [[ശംഖ്|ശംഖു]] വിളിയോടെയും ഭഗവാനെ പള്ളിയുണർത്തുന്നു. അതിനുശേഷം അഞ്ചുമണിയ്ക്ക് ക്ഷേത്രനട തുറക്കുന്നു. പതിവുപോലെ നിർമ്മാല്യദർശനമാണ് ആദ്യത്തെ ചടങ്ങ്. അതിനുശേഷം [[അഭിഷേകം|അഭിഷേക]]ങ്ങൾ തുടങ്ങുന്നു. എണ്ണ, ജലം (ശംഖാഭിഷേകവും കലശാഭിഷേകവും), വാകപ്പൊടി തുടങ്ങിയ ദ്രവ്യങ്ങൾ കൊണ്ട് വിഗ്രഹത്തിൽ വിശദമായ അഭിഷേകങ്ങൾ നടത്തിയശേഷം ആദ്യനിവേദ്യമായി [[മലർ]], [[ശർക്കര]], കദളിപ്പഴം എന്നിവ ഒരുമിച്ച് നേദിയ്ക്കുന്നു. പിന്നീട് വിഗ്രഹം പൂമാലകളും സ്വർണ്ണ-[[രത്നം|രത്നാഭരണങ്ങളും]] ചന്ദനക്കൂട്ടും കൊണ്ട് അതിമനോഹരമായി അലങ്കരിയ്ക്കുന്നു. അതിനുശേഷം ആറുമണിയോടെ നടയടച്ച് ഉഷഃപൂജ നടക്കുന്നു. നെയ്പ്പായസമാണ് ഈ സമയത്തെ പ്രധാന നിവേദ്യം. ഇതേസമയത്തുതന്നെ ക്ഷേത്രത്തിൽ ഗണപതി[[ഹോമം|ഹോമവും]] നടത്തുന്നു. പിന്നീട് ഉപദേവതകൾക്കുള്ള പൂജകളാണ്. ഹനുമാൻ സ്വാമിയ്ക്കുള്ള വിശേഷമായ അവിൽ നിവേദ്യം രാവിലെ ഒമ്പതുമണിയോടെ തുടങ്ങുന്നു. ഏകദേശം പന്ത്രണ്ടുനാഴി അവിൽ ഇവിടെ ഒരുസമയം നേദിയ്ക്കാറുണ്ട്. അതിനുശേഷം ഒമ്പതേകാലോടെ നടയടച്ച് ഉച്ചപ്പൂജ നടത്തുന്നു. പാൽപ്പായസം, ചതുശ്ശതം, വെള്ളനിവേദ്യം എന്നിവയാണ് ഈ സമയത്തെ നിവേദ്യങ്ങൾ. ഉച്ചപ്പൂജ കഴിഞ്ഞ് പതിനൊന്നുമണിയോടെ ക്ഷേത്രനട അടയ്ക്കുന്നു. വൈകീട്ട് അഞ്ചുമണിയ്ക്ക് വീണ്ടും നടതുറക്കുന്നു. സന്ധ്യയ്ക്ക് സൂര്യാസ്തമയസമയമനുസരിച്ച് [[ദീപാരാധന]] നടത്തുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിനകത്തും പുറത്തുമുള്ള ദീപങ്ങൾ മുഴുവൻ ഈ സമയം കൊളുത്തിവച്ചിട്ടുണ്ടാകും. അതിമനോഹരമായ കാഴ്ചയാണിത്. ക്ഷേത്രത്തിൽ [[കർപ്പൂരം]] ഉപയോഗിച്ച് ആരാധന നടത്തുന്നത് ഈ സമയത്താണ്. മറ്റുള്ള അവസരങ്ങളിൽ ചെറിയൊരു നെയ് വിളക്കുവച്ചുള്ള ആരാധനയേ പതിവുള്ളൂ. ദീപാരധന കഴിഞ്ഞ് നടതുറന്നാൽ മേൽശാന്തി ഭക്തരെക്കൊണ്ട് കർപ്പൂരം ഉഴിയിയ്ക്കുകയും ചെയ്യാറുണ്ട്. അതിനുശേഷം രാത്രി ഏഴുമണിയോടെ അത്താഴപ്പൂജ തുടങ്ങും. ഈ സമയത്ത് അപ്പവും അടയുമാണ് പ്രധാന നിവേദ്യങ്ങൾ. അത്താഴപ്പൂജ കഴിഞ്ഞ് ഏഴരമണിയോടെ വീണ്ടും നടയടയ്ക്കും. സാധാരണ ദിവസങ്ങളിലെ പൂജാക്രമങ്ങളാണ് ഇവിടെ സൂചിപ്പിച്ചത്. വിശേഷദിവസങ്ങളിലും ഉദയാസ്തമനപൂജയുള്ള ദിവസങ്ങളിലും [[ഗ്രഹണം]] നടക്കുന്ന അവസരങ്ങളിലും ഇവയിൽ മാറ്റം വരും. ഉദയാസ്തമനപൂജയുള്ളപ്പോൾ ഇവിടെ പതിനെട്ട് പൂജകളുണ്ടാകാറുണ്ട്. ഗ്രഹണമുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ അത് തുടങ്ങുന്നതിനും ഒരു മണിക്കൂർ മുമ്പേ അടയ്ക്കുന്ന നട, അതുകഴിഞ്ഞ് ശുദ്ധിക്രിയകൾ നടത്തിയേ തുറക്കൂ. ഇവിടെയുള്ള എല്ലാ പൂജകളും ശ്രീരാമസ്വാമിയ്ക്കാണ് നടത്തപ്പെടുന്നത്. ഹനുമാൻ സ്വാമിയ്ക്ക് നിവേദ്യം മാത്രമേയുള്ളൂ. രാവിലെയുള്ള പൂജകൾക്ക് [[ഇടയ്ക്ക]]യും വൈകീട്ടുള്ള പൂജകൾക്ക് [[ചെണ്ട]]യുമാണ് വാദ്യങ്ങളായി ഉപയോഗിയ്ക്കുക. സമീപഗ്രാമമായ [[തിരുനാവായ]]യിലെ കൽപ്പുഴ മനയ്ക്കാണ് ഇവിടെ തന്ത്രാധികാരം. ദേവസ്വം ബോർഡിന് കീഴിലാണ് മേൽശാന്തി, കീഴ്ശാന്തി നിയമനങ്ങൾ. == വിശേഷദിവസങ്ങൾ == === തിരുവോണ മഹോത്സവം === ആലത്തിയൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ആണ്ടുവിശേഷമാണ് തുലാമാസത്തിൽ പൂരാടം, ഉത്രാടം, തിരുവോണം നാളുകളായി നടക്കുന്ന തിരുവോണ മഹോത്സവം. മൂന്നുദിവസവും ക്ഷേത്രത്തിൽ വിശേഷാൽ പൂജകളും കലാപരിപാടികളുമുണ്ടാകാറുണ്ട്. === പ്രധാന ദിവസങൾ === ആഴ്ചയിലെ ശനി, ചൊവ്വ, വ്യാഴം തുടങ്ങിയ ദിവസങ്ങൾ ഹനുമാന് പ്രാധാന്യം. ശനിയാഴ്ച ഹനുമദ് പൂജ നടത്തുന്നത് ദുരിതശാന്തിക്കും ശനിദോഷമുക്തിക്കും വിശേഷമാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. മഹാബലവാനായ ഹനുമാന് ചൊവ്വാഴ്ച ഏറെ പ്രധാനമാണ്. വിഷ്ണു അഥവാ ശ്രീരാമ പ്രധാനമായ വ്യാഴാഴ്ച ഹനുമാനെ ‌ആരാധിക്കുന്നത് വിശേഷം ആണെന്നും വിശ്വാസം ഉണ്ട്. ==അവലംബം== {{Reflist}} ==പുറം കണ്ണികൾ== {{commonscat|Alattiyur Hanuman Temple}} * [https://www.alathiyoorhanumankavu.in/ ആലത്തിയൂർ ഹനുമാൻ കാവ് - ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231209095845/https://alathiyoorhanumankavu.in/ |date=2023-12-09 }} * [http://www.malabardevaswom.kerala.gov.in/ മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്] {{മലപ്പുറം ജില്ല}} [[വർഗ്ഗം:മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ശ്രീരാമക്ഷേത്രങ്ങൾ]] tqibpv91zasqw2e8g1m8fqogit4521p 4666522 4666521 2026-09-13T04:02:44Z ~2026-48203-56 222590 /* ഐതിഹ്യം */ 4666522 wikitext text/x-wiki {{PU|Alathiyur Hanuman Temple}} {{Infobox Hindu temple | name = ആലത്തിയൂർ ശ്രീരാമ-ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം | native_name = ഹനുമാൻകാവ് | image = | caption = | deity = [[ശ്രീരാമൻ]] <br> [[ഹനുമാൻ]] | tradition = ഹിന്ദു | functional_status = | temple_board = [[മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡ്|മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ]] മേൽനോട്ടത്തോടെ [[കോഴിക്കോട്]] [[സാമൂതിരി|സാമൂതിരിരാജാവ്]] നടത്തുന്ന ട്രസ്റ്റ് | festivals = | tower = | temple_tank = | temple_tree = [[അരയാൽ]], [[അത്തി]] <!-- LOCATION --> | location = [[ആലത്തിയൂർ]] | district = [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം]] | state = [[കേരളം]] | country = [[ഇന്ത്യ]] | map_type = | map_alt = | coordinates = 10.87236N,75.93910E | coordinates_footnotes = <!-- ARCHITECTURE --> | architecture_type = | architecture_style = | creator = | established = 3000 വർഷങ്ങൾക്കു മുൻപ് | groundbreaking = | year_completed = <!-- SPECIFICATIONS --> | facade_direction = കിഴക്ക് | temple_quantity = | monument_quantity = <!-- WEBSITE --> | website = https://www.alathiyoorhanumankavu.in/ <!-- BELOW --> | footnotes = }} [[File:GKN Alathiyoor Temple Stone DSC 0442.JPG|thumb|ആലത്തിയൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെ ഹനുമാന്റെ കടലിനു മുകളിലൂടെ ലങ്കയിലേയ്ക്കുള്ള ചാട്ടത്തെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുവാനായി ഉള്ള തിട്ട]] [[File:Alathiyur Hanuman temple. malappuram dt. kerala - panoramio.jpg|thumb|ആലത്തിയൂർ ഹനുമാൻ കാവിന്റെ മതിൽക്കകം|alt=ആലത്തിയൂർ ഹനുമാൻ കാവിന്റെ മതിൽക്കകം]] [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം ജില്ലയിലുള്ള]] [[തിരൂർ|തിരൂരിന്]] അടുത്ത്, [[പൊന്നാനിപ്പുഴ|പൊന്നാനിപ്പുഴയ്ക്കും]] [[ഭാരതപ്പുഴ|ഭാരതപ്പുഴയ്ക്കും]] നടുഭാഗത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന [[ആലത്തിയൂർ]] എന്ന സ്ഥലത്തുള്ള പ്രസിദ്ധമായ<ref>{{Cite news|title=ശ്രീലങ്കൻ പ്രധാനമന്ത്രി ഒരു ദിവസത്തെ സന്ദർശനത്തിനു കേരളത്തിൽ|publisher=ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ|date=2003-08-23 | url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/sri-lankan-pm-arrives-on-a-days-visit-to-kerala/articleshow/142980.cms}}</ref> ഒരു [[ക്ഷേത്രം (ആരാധനാലയം)|ക്ഷേത്രമാണ്]] '''ആലത്തിയൂർ പെരുംതൃക്കോവിൽ ശ്രീരാമ-ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം''' അഥവാ ''ആലത്തിയൂർ ഹനുമാൻ [[കാവ്]]''. [[മഹാവിഷ്ണു|മഹാവിഷ്ണുഭഗവാന്റെ]] ഏഴാമത്തെ അവതാരമായ [[ശ്രീരാമൻ|ശ്രീരാമചന്ദ്രനാണ്]] മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠയെങ്കിലും [[ശിവൻ|ശിവന്റെ]] അവതാരവും ശ്രീരാമഭക്തനും [[ചിരഞ്ജീവികൾ|ചിരഞ്ജീവിയുമായ]] [[ഹനുമാൻ]] സ്വാമിയ്ക്കാണ് ക്ഷേത്രത്തിൽ പ്രാധാന്യം<ref>{{cite news|title=ഒരു നാട് തന്നെ ക്ഷേത്രമാകുന്നു, ആലത്തിയൂരിൽ|url=https://www.mathrubhumi.com/travel/destination/kerala-alathiyur-hanuman-temple-is-a-favourite-pilgrimagation-ceneter-1.4531138|first=ആമി|last=അശ്വതി|publisher=മാതൃഭൂമി|date=2020-02-15| accessdate=2023-12-10}}</ref>. കൂടാതെ, തുല്യപ്രാധാന്യത്തോടെ [[ലക്ഷ്മണൻ|ലക്ഷ്മണനും]] ഉപദേവതകളായി [[ഗണപതി]], [[മഹാവിഷ്ണു]], [[ദുർഗ്ഗ]], [[ഭദ്രകാളി]], [[അയ്യപ്പൻ]], [[നാഗദേവതകൾ]] എന്നിവരും ക്ഷേത്രത്തിൽ കുടികൊള്ളുന്നുണ്ട്. [[ഐതിഹ്യം|ഐതിഹ്യപ്രകാരം]] ഇവിടത്തെ ഹനുമാന്റെ [[വിഗ്രഹാരാധന|വിഗ്രഹം]] പ്രതിഷ്ഠിച്ചത് 3000 വർഷങ്ങൾക്കു മുൻപേ (ക്രി.പി. 1000) [[വസിഷ്ഠൻ|വസിഷ്ഠ മഹർഷി]] ആയിരുന്നു<ref>{{Cite web|title=കാണേണ്ട സ്ഥലങ്ങൾ|work=ജില്ലാ ഐ.ടി. യൂണിറ്റ് കോർഡിനേറ്റർ, ജില്ലാ കളക്ടറുടെ ഓഫീസ്, മലപ്പുറം, കേരള സർക്കാർ|url=https://malappuram.nic.in/en/places-of-interest/|accessdate=2023-12-10}}</ref>. ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ മുൻ‌കാല സൂക്ഷിപ്പുകാരിൽ ആലത്തിയൂർ ഗ്രാമ [[നമ്പൂതിരി|നമ്പൂതിരിമാർ]], [[വെട്ടത്തുനാട്|വെട്ടത്ത്]] രാജാവ്, [[കോഴിക്കോട്]] [[സാമൂതിരി]] എന്നിവർ ഉൾപ്പെടും. [[അവൽ]] നിവേദ്യമാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യവഴിപാട്. [[തുലാം|തുലാമാസത്തിലെ]] [[പൂരാടം]], [[ഉത്രാടം]], [[തിരുവോണം]] [[നക്ഷത്രം (ജ്യോതിഷം)|നക്ഷത്രങ്ങളിൽ]] നടക്കുന്ന ഉത്സവമാണ് ഇവിടെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷം. രാമായണമാസമായ [[കർക്കടകം]] ഇവിടെ തിരക്കേറുന്ന സമയമാണ്. കൂടാതെ, ഹനുമദ്പ്രധാനമായ [[ചൊവ്വാഴ്ച|ചൊവ്വ]], [[വ്യാഴാഴ്ച|വ്യാഴം]], [[ശനിയാഴ്ച|ശനി]] എന്നീ ദിവസങ്ങളും പ്രധാനമാണ്. [[മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡ്|മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ]] കീഴിൽ സാമൂതിരി രാജാവ് മുഖ്യകാര്യദർശിയായ ഒരു ട്രസ്റ്റാണ് ക്ഷേത്രഭരണം നടത്തുന്നത്.<ref>{{cite web | title=പ്രധാന ക്ഷേത്രങ്ങൾ | work=മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ ഭരണത്തിലുള്ള ക്ഷേത്രങ്ങൾ| url= http://www.malabardevaswom.kerala.gov.in/index.php?option=com_content&view=article&id=79&Itemid=78| accessdate=2023-12-09}}</ref>. [[File:GKN Alathiyoor Temple Stone Kids Jumping DSC 0440.JPG|thumb|ആലത്തിയൂർ ക്ഷേത്രം. <br> ഹനുമാന്റെ കടലിനു മുകളിലൂടെ ലങ്കയിലേയ്ക്കുള്ള ചാട്ടത്തെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുവാനായി ഉള്ള തിട്ടയിലൂടെ ചാടുന്ന കുട്ടികളെയും കാണാം]] == ഐതിഹ്യം == ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന പ്രതിഷ്ഠ ശ്രീരാമനാണെങ്കിലും ഈ ക്ഷേത്രം ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം എന്നാണ് പരക്കെ അറിയപ്പെടുന്നത്. ഹനുമാൻ [[സീത]]യെ തിരക്കി [[ശ്രീലങ്ക|ലങ്ക]]യിലേക്കു പോകുന്നതിനു മുമ്പ് ഇവിടെവെച്ചാണ് ശ്രീരാമൻ ഹനുമാന് നിർദ്ദേശങ്ങളും ഉപദേശങ്ങളും കൊടുത്തത് എന്നാണ് വിശ്വാസം. ശ്രീരാമന്റെ വിഗ്രഹത്തിന് തൊട്ടടുത്തായി ആണ് ഹനുമാന്റെ വിഗ്രഹം സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നത്. വീരഹനുമാനല്ല, കൈകൾ കൂപ്പി തല ഇടത്തേക്ക് ചെരിച്ച്, സീതാദേവിയെ കണ്ടെത്തുന്നതിനായി രാമൻ പറഞ്ഞുകൊടുക്കുന്ന അടയാളവാക്യങ്ങൾ, ശ്രദ്ധയോടെ കേട്ടുനിൽക്കുന്ന ഭക്തഹനുമാനാണിത്. കാര്യസാധ്യത്തിന് വലുപ്പച്ചെറുപ്പമില്ലാതെ ഭക്തർ ആശ്രയിക്കുന്ന പെരുംതൃക്കോവിലപ്പൻ . ലക്ഷ്മണന്റെ ക്ഷേത്രം ഇവിടെ നിന്ന് ഏതാനും മീറ്ററുകൾ അകലെയാണ്. ഹനുമാനും ശ്രീരാമനും സ്വകാര്യമായി സംസാരിക്കുവാൻ ലക്ഷ്മണൻ മാറി കൊടുത്തതാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. പ്രധാന ദേവൻ ശ്രീരാമനാണെങ്കിലും ഇവിടെ ശക്തി കൂടുതൽ ഹനുമാനാണെന്നാണത്രെ. രാമകാര്യാർത്ഥം ലങ്കയിലേക്ക് പോകുന്ന ഹനുമാന് ത്രിമൂർത്തികളുടെയും മുപ്പത്തിമുക്കോടി ദേവതകളുടെയും അനുഗ്രഹമുണ്ടായിരുന്നതുകൊണ്ടാണ് ഇങ്ങനെ. ഇവിടെ ഹനുമാന്റെ കടലിനു മുകളിലൂടെ ലങ്കയിലേയ്ക്കുള്ള ചാട്ടത്തെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുവാനായി ഒരു തിട്ട കെട്ടിയിട്ടുണ്ട്. ഈ തിട്ടയുടെ ഒരറ്റത്ത് കടലിന്റെ പ്രതീകമായി ഒരു വലിയ കരിങ്കല്ല് വെച്ചിട്ടുണ്ട്. വിശ്വാസികൾ ഈ തിട്ടയിലൂടെ ഓടി കരിങ്കല്ലിനു മുകളിലൂടെ ചാടുന്നു. ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ ഇങ്ങനെ ചാടുന്നത് ഭാഗ്യം, ആരോഗ്യം, ദീർഘായുസ്സ്, ധനം എന്നിവ നൽകും എന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. വിശ്വാസികളുടെ എല്ലാ ദുഃഖങ്ങളും ഭയങ്ങളും മാറ്റുക മാത്രമല്ല, അവരുടെ ആഗ്രഹസാഫല്യവും ആലത്തിയൂരിലെ ഹനുമാൻ നടത്തിതരുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. == ക്ഷേത്രനിർമ്മിതി == === ക്ഷേത്രപരിസരവും മതിലകവും === ആലത്തിയൂർ ഗ്രാമത്തിന്റെ ഒത്തനടുക്കായാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. കിഴക്കോട്ടാണ് ക്ഷേത്രദർശനം. ക്ഷേത്രത്തിന് നേരെമുന്നിൽ നിരവധി കട-കംബോളങ്ങൾ കാണാം. വളരെ ഇടുങ്ങിയ വഴിയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലേയ്ക്കുള്ളത് എന്നതിനാൽ വലിയ വാഹങ്ങൾ വരുമ്പോൾ നിരവധി ബുദ്ധിമുട്ടുകളുണ്ടാകാറുണ്ട്. വടക്കുകിഴക്കുഭാഗത്താണ് വാഹനപാർക്കിങ് സൗകര്യം അനുവദിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. ഗോപുരത്തിന് വടക്കായി ക്ഷേത്രക്കുളം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. അതിവിശാലവും മനോഹരവുമായ ഈ കുളത്തിൽ കുളിച്ചാണ് ക്ഷേത്രത്തിലേയ്ക്ക് ഭക്തരും ശാന്തിക്കാരും കടന്നുചെല്ലുന്നത്. കുളത്തിന് മുന്നിലായി ചെറിയൊരു [[അരയാൽ]]മരം കാണാം. ഹൈന്ദവവിശ്വാസപ്രകാരം പുണ്യവൃക്ഷമായ അരയാലിന് മുകളിൽ [[ബ്രഹ്മാവ്|ബ്രഹ്മാവും]] നടുക്ക് വിഷ്ണുവും അടിയിൽ ശിവനും കുടികൊള്ളുന്നു. ദിവസവും രാവിലെ അരയാലിനെ ഏഴുവലം വയ്ക്കുന്നത് ആയുരാരോഗ്യസൗഖ്യം നൽകുന്നു എന്നാണ് വിശ്വാസം. ഇതേ തറയിൽ ഒരു [[അത്തി]]മരവും കാണാം. [[നാല്പാമരം|നാല്പാമരങ്ങളിൽ]] പ്രസിദ്ധമായ ഈ രണ്ടുമരങ്ങളും ഒരുമിച്ച് വളരുന്നതുകൊണ്ടാണ് ആലത്തിയൂർ എന്ന് സ്ഥലത്തിന് പേരുവന്നതെന്ന് വിശ്വസിയ്ക്കപ്പെടുന്നു. കിഴക്കുഭാഗത്ത് രണ്ടുനിലകളോടുകൂടിയ ഗോപുരം പണിതിട്ടുണ്ട്. ഓടുമേഞ്ഞ ഈ ഗോപുരം, കാലപ്പഴക്കം കൊണ്ട് ദ്രവിച്ച നിലയിലാണ് കാണപ്പെടുന്നത്. ഗോപുരത്തിന് മുകളിലായി ശ്രീരാമന്റെയും ഹനുമാന്റെയും ലക്ഷ്മണന്റെയും രൂപങ്ങളോടുകൂടിയ ഒരു ഫലകം കാണാം. കിഴക്കേ നടയിലൂടെ അകത്തുകടന്നാൽ ആദ്യമെത്തുന്നത് വലിയ ആനക്കൊട്ടിലിലാണ്. സാമാന്യം വലുപ്പമുള്ള ഈ ആനക്കൊട്ടിൽ പണിതിട്ട് അധികകാലമായിട്ടില്ല. ക്ഷേത്രത്തിൽ കൊടികയറി ഉത്സവമില്ലാത്തതിനാൽ കൊടിമരമില്ല. അത് പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കാനുള്ള ആലോചനകളുണ്ട്. ശ്രീരാമന്റെ നടയ്ക്കുനേരെ വലിയ ബലിക്കൽപ്പുര പണിതിട്ടുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ബലിക്കല്ല് ഇവിടെയാണ്. സാമാന്യം ഉയരമുള്ള ബലിക്കല്ലാണെങ്കിലും അല്പം താഴ്ത്തി നിർമ്മിച്ചിരിയ്ക്കുന്നതിനാൽ പുറത്തുനിന്ന് നോക്കിയാൽ വിഗ്രഹം വ്യക്തമായി കാണാം. ഇതിന് മുകളിലായി ഹനുമാന്റെ ഒരു ചിത്രവും തൂക്കിയിട്ടിട്ടുണ്ട്. ബലിക്കൽപ്പുരയ്ക്ക് തെക്കുഭാഗത്തായി ചെറിയൊരു വാതിൽ കാണാം. ഹനുമാന്റെ നടയ്ക്കുനേരെയാണ് ഈ വാതിൽ പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. ക്ഷേത്രത്തിൽ കടക്കാൻ സാധിയ്ക്കാത്തവർക്കായാണ് ഇത് പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. തെക്കുകിഴക്കുഭാഗത്ത് വഴിപാട് കൗണ്ടർ പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. ശ്രീരാമന് പാൽപ്പായസവും ഹനുമാന് അവിൽ നിവേദ്യവുമാണ് ഇവിടെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. ആലത്തിയൂർ ഹനുമാന് അവിൽ നൽകുന്നത് അതിവിശേഷമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. കാര്യസാദ്ധ്യത്തിന് അവിൽ നേരുന്നവരും അത് സാധിയ്ക്കുന്നവരും ഇപ്പോഴും നിരവധിയാണ്. ഒരു നാഴി, 50 നാഴി, 100 നാഴി ഇങ്ങനെ നിരവധി അളവുകളിൽ അവിൽ നൽകാറുണ്ട്. [[തമിഴ്നാട്]] [[മുഖ്യമന്ത്രി (ഇന്ത്യ)|മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന]] [[ജെ. ജയലളിത]] കേസിനെ അതിജീവിച്ചത് ഇവിടെ ദർശനം നടത്തിയശേഷമാണെന്ന് കഥകളുണ്ട്<ref>{{cite news |last=. |first=TNN |date=2016-12-07 |title= ജയലളിതയുടെ ‘ദൈവിക’ പ്രയത്നം |trans-title= Jayalalitha's 'divine' tryst|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/jayalalithaas-divine-tryst/articleshow/55848590.cms |language=en |work=ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ |location=കൊച്ചി |access-date=2023-12-10}}</ref><ref>{{cite news |last=രാമകൃഷ്ണൻ |first=വെങ്കടേഷ്|date=2016-12-07 |title=ജംബോ നന്ദി പ്രകാശനത്തിൽ ജയലളിത |trans-title=JAYALALITHA IN JUMBO THANKSGIVING |url=https://www.telegraphindia.com/india/jayalalitha-in-jumbo-thanksgiving/cid/928666 |language=en |work=ടെലഗ്രാഫ് ഓൺലൈൻ |location=കൊച്ചി|access-date=2023-12-10}}</ref>. വഴിപാട് കൗണ്ടറിനടുത്തുതന്നെ മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ ചെറിയൊരു ശ്രീകോവിൽ കാണാം. പണ്ട് അടുത്തുള്ള ''[[കല്പകഞ്ചേരി]]'' ഗ്രാമത്തിലുണ്ടായിരുന്ന ഐരാണി ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യദേവനായിരുന്ന ഈ മഹാവിഷ്ണുവിനെ, പിന്നീട് അവിടെയുണ്ടായ ചില പ്രശ്നങ്ങൾ മൂലം ഇങ്ങോട്ട് കൊണ്ടുവന്ന് പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുകയായിരുന്നു എന്നാണ് വിശ്വാസം. ചതുർബാഹുവായ മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ വിഗ്രഹമാണെങ്കിലും [[ശ്രീകൃഷ്ണൻ|ശ്രീകൃഷ്ണനായാണ്]] പ്രതിഷ്ഠയെ കണ്ടുവരുന്നത്. പടിഞ്ഞാറോട്ടാണ് ദർശനം. മഹാവിഷ്ണുവിനെ തൊഴുത് പ്രദക്ഷിണം ചെയ്തുവരുമ്പോൾ തെക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്തായി ചെറിയൊരു മണൽത്തിട്ടയും അതിലേയ്ക്ക് ചാടാനുള്ള ഒരു കരിങ്കൽ പീഠവും കാണാം. ഇത് ഹനുമാൻ സ്വാമിയുടെ ലങ്കായാത്രയെ സങ്കല്പിയ്ക്കുന്നു. ഇതിന് പുറകിലെ ഭാഗത്തുകൂടി ഓടിവന്ന് കരിങ്കൽ പീഠത്തിൽ ചവിട്ടാതെ ചാടുന്നത് ജീവിതപ്രാരാബ്ധങ്ങളെ മറികടക്കുന്നതിന് ഉത്തമമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. തന്മൂലം, നിരവധി ഭക്തർ ഇതിന് ശ്രമിയ്ക്കാറുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്ന ഭക്തരെ ആകർഷിയ്ക്കുന്നതാണ് ഈ ചടങ്ങ്. പടിഞ്ഞാറേ നടയിൽ എടുത്തുപറയത്തക്ക കാഴ്ചകളൊന്നുമില്ല. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്താണ് ശ്രീരാമാനുജനായ ലക്ഷ്മണസ്വാമിയുടെ ക്ഷേത്രം. ഇവിടെ ലക്ഷ്മണൻ ഉപദേവനല്ല, മറിച്ച് തുല്യപ്രാധാന്യത്തോടുകൂടിയ പ്രതിഷ്ഠയാണ്. ശ്രീരാമൻ ഹനുമാന് പറഞ്ഞുകൊടുക്കുന്ന അടയാളവാക്യം കേൾക്കാതിരിയ്ക്കാനായി പുറത്ത് മാറിയിരിയ്ക്കുന്നു എന്ന സങ്കല്പത്തിലാണ് ഇവിടെ നാലമ്പലത്തിന് പുറത്ത് ലക്ഷ്മണസ്വാമി കുടികൊള്ളുന്നത്. ചതുർബാഹുവായ മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ രൂപത്തിലാണ് ആദിശേഷാവതാരമായ ലക്ഷ്മണന്റെ പ്രതിഷ്ഠ. കിഴക്കോട്ട് ദർശനം. ചെമ്പുമേഞ്ഞ ചെറിയൊരു ചതുരശ്രീകോവിലാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. മുന്നിലായി ചെറിയൊരു നമസ്കാരമണ്ഡപവും പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. ലക്ഷ്മണശ്രീകോവിലിന്റെ തെക്കുഭാഗത്ത് ചെറിയൊരു ഗണപതിപ്രതിഷ്ഠയുമുണ്ട്; പുറകിൽ നാഗദൈവങ്ങളുടെ പ്രതിഷ്ഠയും കാണാം. ലക്ഷ്മണസ്വാമിയ്ക്ക് പ്രത്യേകമായി വഴിപാട് കൗണ്ടറും പണിതിട്ടുണ്ട്. പാൽപ്പായസം തന്നെയാണ് ഇവിടെയും പ്രധാനം. === [[ശ്രീകോവിൽ]] === രണ്ടുനിലകളോടുകൂടിയ സാമാന്യം വലുപ്പമുള്ള ചതുരശ്രീകോവിലാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. [[കരിങ്കല്ല്|കരിങ്കല്ലിൽ]] തീർത്ത ശ്രീകോവിലിന്റെ ഇരുനിലകളും [[ചെമ്പ്]] മേഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. മുകളിൽ [[സ്വർണം|സ്വർണ]] [[അർധകുംഭകം|താഴികക്കുടം]] ശോഭിച്ചുനിൽക്കുന്നു. ശ്രീകോവിലിനകത്ത് മൂന്ന് മുറികളുണ്ട്. അവയിൽ പടിഞ്ഞാറേ അറ്റത്തുള്ളതാണ് വിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ഠിച്ച ഗർഭഗൃഹം. ഏകദേശം അഞ്ചടി ഉയരം വരുന്ന ചതുർബാഹുവായ മഹാവിഷ്ണുവിഗ്രഹത്തിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി ശ്രീരാമസ്വാമി കുടികൊള്ളുന്നു. കൃഷ്ണശിലാ നിർമ്മിതമാണ് ഇവിടെയുള്ള വിഗ്രഹം. എന്നാൽ, ഇതിന് [[പഞ്ചലോഹം|പഞ്ചലോഹ]]ത്തിൽ ഗോളക ചാർത്തിയിട്ടുണ്ട്. ചതുർബാഹുവായ ഭഗവാന്റെ പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[സുദർശനചക്രം|സുദർശനചക്രവും]] പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[പാഞ്ചജന്യം]] [[ശംഖ്|ശംഖും]] മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ കൗമോദകി [[ഗദ]]യും മുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[താമര]]യും കാണാം. സീതാന്വേഷണകാലത്ത് വിരഹിയായിരിയ്ക്കുന്ന ശ്രീരാമനായാണ് സങ്കല്പം. തന്മൂലം, ഇവിടെ [[സീത|സീതാദേവിയ്ക്ക്]] പ്രതിഷ്ഠയില്ല. ഇതിന് തെക്കുഭാഗത്തായി പണികഴിപ്പിച്ചിരിയ്ക്കുന്ന മറ്റൊരു നടയിലാണ് ഹനുമാൻ സ്വാമിയുടെ പ്രതിഷ്ഠ. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ഹനുമദ്വിഗ്രഹം, ഇരുകൈകളും കൂപ്പി ഇടത്തോട്ട് കാതുകൂർപ്പിച്ച് നിൽക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ്. ശ്രീരാമന്റെ അടയാളവാക്യം കേൾക്കുന്ന രൂപമാണ് ഇതെന്ന് വിശ്വസിയ്ക്കപ്പെടുന്നു. അങ്ങനെ, വിശ്വപ്രകൃതിയുടെ ഭാവത്തെ മുഴുവൻ ആവാഹിച്ച് ശ്രീരാമനും ഹനുമാനും ശ്രീകോവിലകത്ത് വിരാജിയ്ക്കുന്നു. ശ്രീകോവിൽ, അതിമനോഹരമായ ചുവർച്ചിത്രങ്ങളും ദാരുശില്പങ്ങളും കൊണ്ട് അലംകൃതമാണ്. ഇവയ്ക്ക് അധികം പഴക്കമില്ലെന്ന് ഒറ്റനോട്ടത്തിൽ തന്നെ മനസ്സിലാക്കാവുന്നതാണ്. പ്രധാനമായും [[രാമായണം|രാമായണത്തിൽ]] നിന്നെടുത്ത രംഗങ്ങളാണ് ഇവിടെ ഉപയോഗിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. ശ്രീരാമജനനം, സീതാസ്വയംവരം, [[ജടായു]] മോക്ഷം, [[കദളി വാഴ|കദളീ]]വനത്തിലെ ഹനുമാൻ, തുടങ്ങിയവ അവയിൽ പ്രധാനമാണ്. എന്നാൽ, ഇവയിൽ ഏറ്റവും പ്രാധാന്യമർഹിയ്ക്കുന്നത് എട്ടുകൈകളോടുകൂടിയ ഭദ്രകാളിയുടെ ഒരു ചിത്രമാണ്. ഈ ചിത്രം ഇവിടെ വന്നതിനുപിന്നിൽ ഒരു കഥയുണ്ട്. അതിങ്ങനെ: ഒരിയ്ക്കൽ, ഇവിടെയടുത്തുള്ള വലിയ കപാലത്തിങ്കൽ ഭഗവതിക്ഷേത്രത്തിലും ഇവിടെയും ഒരുകാലത്ത് ഒരേ മേൽശാന്തിയാണ് ഉണ്ടായിരുന്നത്. ഇരുസ്ഥലത്തും ഒരേ സമയം മേൽശാന്തിയായിരിയ്ക്കുന്നത് ബുദ്ധിമുട്ടായപ്പോൾ അദ്ദേഹം ഭഗവതിയോട് നിത്യസാന്നിദ്ധ്യം കൊള്ളാൻ അഭ്യർത്ഥിച്ചു. അങ്ങനെയാണ് ഇവിടെ ഭദ്രകാളീസാന്നിദ്ധ്യമുണ്ടായത്. ശ്രീകോവിലിന് വടക്കുവശത്ത് പതിവുപോലെ ഓവ് നിർമ്മിച്ചിട്ടുണ്ട്. === നാലമ്പലം === ശ്രീകോവിലിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റി നാലമ്പലം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. അതിവിശാലമാണ് ഇവിടത്തെ നാലമ്പലം. കരിങ്കല്ലിൽ തീർത്ത നാലമ്പലം പൂർണ്ണമായും ഓട് മേഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. നാലമ്പലത്തിനകത്തേയ്ക്കുള്ള പ്രവേശനകവാടത്തിന് ഇരുവശവും വാതിൽമാടങ്ങൾ പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. അവയിൽ തെക്കുഭാഗത്തെ വാതിൽമാടം, വിശേഷാൽ പൂജകൾക്കും ഹോമങ്ങൾക്കും ഉപയോഗിയ്ക്കുമ്പോൾ വടക്കുഭാഗത്തെ വാതിൽമാടം, വാദ്യമേളങ്ങൾക്കും നാമജപത്തിനുമാണ് ഉപയോഗിയ്ക്കുന്നത്. പൂജയും ദീപാരാധനയുമൊഴികെയുള്ള അവസരങ്ങളിൽ ഇവിടെ [[ചെണ്ട]], [[മദ്ദളം]], [[തിമില]], [[ഇടയ്ക്ക]], [[ചേങ്ങില]], [[ഇലത്താളം]], [[ശംഖ് (വാദ്യം)|ശംഖ്]] തുടങ്ങിയ വാദ്യോപകരണങ്ങൾ കാണാവുന്നതാണ്. നാലമ്പലത്തിനകത്ത് തെക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ പതിവുപോലെ [[തിടപ്പള്ളി]] പണിതിട്ടുണ്ട്; വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ [[കിണർ|കിണറും]]. തിടപ്പള്ളിയോടുചേർന്ന് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പ്രത്യേകം മുറിയിലാണ് പ്രസാദവിതരണം നടത്തുന്നത്. തെക്കുപടിഞ്ഞാറേമൂലയിൽ ഒറ്റമുറിയിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി ഗണപതിയുടെയും അയ്യപ്പന്റെയും പ്രതിഷ്ഠകൾ കാണാം. അത്യപൂർവമാണ് ഇത്തരം പ്രതിഷ്ഠ. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ചതുർബാഹുവായ വലമ്പിരി ഗണപതിയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലുള്ളത്. പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[മഴു]]വും പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[കയർ|കയറും]] മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[മോദകം|മോദകവും]] ധരിച്ച ഗണപതിഭഗവാൻ, മുന്നിലെ വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു. അയ്യപ്പന്റെ വിഗ്രഹത്തിന് [[ശബരിമല]]യിലെ വിഗ്രഹത്തിന്റെ രൂപവുമായി പ്രകടമായ രൂപസാദൃശ്യമുണ്ട്. ഇവിടെ വച്ചാണ് ശബരിമല തീർത്ഥാടകർ മാലയിടുന്നതും കെട്ടുനിറയ്ക്കുന്നതുമെല്ലാം. വടക്കുപടിഞ്ഞാറേമൂലയിൽ ഒരു മുറിയിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി ദുർഗ്ഗാദേവിയുടെ പ്രതിഷ്ഠ കാണാം. ചതുർബാഹുവായ വിഷ്ണുദുർഗ്ഗയാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. എന്നാൽ, ഭഗവാന്റെ വാമാംഗത്തിലാണ് ദേവിയുടെ പ്രതിഷ്ഠ എന്നതിനാൽ, [[ലക്ഷ്മി]]യായും സങ്കല്പമുണ്ട്. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ദേവിയുടെ വിഗ്രഹം, ചതുർബാഹുവാണ്. പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ ശ്രീചക്രവും പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ ശംഖും ധരിച്ച ദേവി മുന്നിലെ ഇടതുകൈ അരയിൽ കുത്തിനിൽക്കുന്നു. മുന്നിലെ വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു. [[നവരാത്രി]]നാളുകൾ ഇവിടെ ദേവിയ്ക്ക് അതിപ്രധാനമാണ്. ശ്രീകോവിലിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റി അകത്തെ ബലിവട്ടം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. [[അഷ്ടദിക്പാലകർ]] (കിഴക്ക്-[[ഇന്ദ്രൻ]], തെക്കുകിഴക്ക്-[[അഗ്നി]], തെക്ക്-[[യമൻ]], തെക്കുപടിഞ്ഞാറ്-നിരൃതി, പടിഞ്ഞാറ്-[[വരുണൻ]], വടക്കുപടിഞ്ഞാറ്-[[വായു]], വടക്ക്-[[കുബേരൻ]] & [[ചന്ദ്രൻ|സോമൻ]], വടക്കുകിഴക്ക് - [[ഈശാനൻ]]), [[സപ്തമാതൃക്കൾ]] (തെക്കുഭാഗത്ത് ഒറ്റ പീഠത്തിൽ - [[ബ്രാഹ്മി]]/[[ബ്രഹ്മാണി]], മഹേശ്വരി, കൗമാരി, [[വൈഷ്ണവി]], [[വാരാഹി]], [[ഇന്ദ്രാണി]], [[ചാമുണ്ഡി]] എന്നീ ക്രമത്തിൽ), [[വീരഭദ്രൻ]] (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം കിഴക്കുഭാഗത്ത്), ഗണപതി (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത്), ശാസ്താവ് (തെക്കിനും തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ബ്രഹ്മാവ് (വടക്കുകിഴക്കിനും കിഴക്കിനുമിടയിൽ), അനന്തൻ (തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനും പടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ദുർഗ്ഗാദേവി (വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനും വടക്കിനുമിടയിൽ), [[സുബ്രഹ്മണ്യൻ]] (പടിഞ്ഞാറിനും വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), നിർമ്മാല്യധാരി (വടക്കിനും വടക്കുകിഴക്കിനുമിടയിൽ - ഇവിടെ [[വിഷ്വക്സേനൻ]]) എന്നിവരെ പ്രതിനിധീകരിയ്ക്കുന്ന ബലിക്കല്ലുകൾ ഇവിടെ കാണാം. എന്നാൽ, ക്ഷേത്രത്തിൽ നിത്യശീവേലിയില്ലാത്തതിനാൽ ഇവ പ്രതീകാത്മകമായ നിർമ്മിതി മാത്രമാണ്. വിഷ്ണുക്ഷേത്രമായതിനാൽ, വടക്കുഭാഗത്ത് ഉത്തരമാതൃക്കൾ എന്ന പേരിൽ പ്രത്യേകമായി മറ്റൊരു സങ്കല്പം കൂടിയുണ്ട്. ഭാഗീശ്വരി, ക്രിയ, കീർത്തി, ലക്ഷ്മി, സൃഷ്ടി, വിദ്യ, ശാന്തി എന്നിവരാണ് ഇവർ. സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം വീരഭദ്രനും ഗണപതിയും കുടികൊള്ളുന്നപോലെ ഇവർക്കൊപ്പം ശ്രീധരൻ, അശ്വമുഖൻ എന്നിങ്ങനെ രണ്ടുദേവന്മാർക്കും സ്ഥാനമുണ്ടാകാറുണ്ട്. ബലിക്കല്ലുകൾ ദേവന്റെ/ദേവിയുടെ വികാരഭേദങ്ങളാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. തന്മൂലം, ഇവയിൽ ചവിട്ടുന്നതും തൊട്ടുതലയിൽ വയ്ക്കുന്നതും നിരോധിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. == നിത്യപൂജാക്രമം == നിത്യേന മൂന്നുപൂജകളുള്ള ഒരു മഹാക്ഷേത്രമാണ് ആലത്തിയൂർ പെരുംതൃക്കോവിൽ ശ്രീരാമ-ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം. പുലർച്ചെ നാലരയ്ക്ക് [[നാദസ്വരം]], [[തവിൽ]] തുടങ്ങിയ വാദ്യങ്ങളോടെയും ഏഴുതവണയുള്ള [[ശംഖ്|ശംഖു]] വിളിയോടെയും ഭഗവാനെ പള്ളിയുണർത്തുന്നു. അതിനുശേഷം അഞ്ചുമണിയ്ക്ക് ക്ഷേത്രനട തുറക്കുന്നു. പതിവുപോലെ നിർമ്മാല്യദർശനമാണ് ആദ്യത്തെ ചടങ്ങ്. അതിനുശേഷം [[അഭിഷേകം|അഭിഷേക]]ങ്ങൾ തുടങ്ങുന്നു. എണ്ണ, ജലം (ശംഖാഭിഷേകവും കലശാഭിഷേകവും), വാകപ്പൊടി തുടങ്ങിയ ദ്രവ്യങ്ങൾ കൊണ്ട് വിഗ്രഹത്തിൽ വിശദമായ അഭിഷേകങ്ങൾ നടത്തിയശേഷം ആദ്യനിവേദ്യമായി [[മലർ]], [[ശർക്കര]], കദളിപ്പഴം എന്നിവ ഒരുമിച്ച് നേദിയ്ക്കുന്നു. പിന്നീട് വിഗ്രഹം പൂമാലകളും സ്വർണ്ണ-[[രത്നം|രത്നാഭരണങ്ങളും]] ചന്ദനക്കൂട്ടും കൊണ്ട് അതിമനോഹരമായി അലങ്കരിയ്ക്കുന്നു. അതിനുശേഷം ആറുമണിയോടെ നടയടച്ച് ഉഷഃപൂജ നടക്കുന്നു. നെയ്പ്പായസമാണ് ഈ സമയത്തെ പ്രധാന നിവേദ്യം. ഇതേസമയത്തുതന്നെ ക്ഷേത്രത്തിൽ ഗണപതി[[ഹോമം|ഹോമവും]] നടത്തുന്നു. പിന്നീട് ഉപദേവതകൾക്കുള്ള പൂജകളാണ്. ഹനുമാൻ സ്വാമിയ്ക്കുള്ള വിശേഷമായ അവിൽ നിവേദ്യം രാവിലെ ഒമ്പതുമണിയോടെ തുടങ്ങുന്നു. ഏകദേശം പന്ത്രണ്ടുനാഴി അവിൽ ഇവിടെ ഒരുസമയം നേദിയ്ക്കാറുണ്ട്. അതിനുശേഷം ഒമ്പതേകാലോടെ നടയടച്ച് ഉച്ചപ്പൂജ നടത്തുന്നു. പാൽപ്പായസം, ചതുശ്ശതം, വെള്ളനിവേദ്യം എന്നിവയാണ് ഈ സമയത്തെ നിവേദ്യങ്ങൾ. ഉച്ചപ്പൂജ കഴിഞ്ഞ് പതിനൊന്നുമണിയോടെ ക്ഷേത്രനട അടയ്ക്കുന്നു. വൈകീട്ട് അഞ്ചുമണിയ്ക്ക് വീണ്ടും നടതുറക്കുന്നു. സന്ധ്യയ്ക്ക് സൂര്യാസ്തമയസമയമനുസരിച്ച് [[ദീപാരാധന]] നടത്തുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിനകത്തും പുറത്തുമുള്ള ദീപങ്ങൾ മുഴുവൻ ഈ സമയം കൊളുത്തിവച്ചിട്ടുണ്ടാകും. അതിമനോഹരമായ കാഴ്ചയാണിത്. ക്ഷേത്രത്തിൽ [[കർപ്പൂരം]] ഉപയോഗിച്ച് ആരാധന നടത്തുന്നത് ഈ സമയത്താണ്. മറ്റുള്ള അവസരങ്ങളിൽ ചെറിയൊരു നെയ് വിളക്കുവച്ചുള്ള ആരാധനയേ പതിവുള്ളൂ. ദീപാരധന കഴിഞ്ഞ് നടതുറന്നാൽ മേൽശാന്തി ഭക്തരെക്കൊണ്ട് കർപ്പൂരം ഉഴിയിയ്ക്കുകയും ചെയ്യാറുണ്ട്. അതിനുശേഷം രാത്രി ഏഴുമണിയോടെ അത്താഴപ്പൂജ തുടങ്ങും. ഈ സമയത്ത് അപ്പവും അടയുമാണ് പ്രധാന നിവേദ്യങ്ങൾ. അത്താഴപ്പൂജ കഴിഞ്ഞ് ഏഴരമണിയോടെ വീണ്ടും നടയടയ്ക്കും. സാധാരണ ദിവസങ്ങളിലെ പൂജാക്രമങ്ങളാണ് ഇവിടെ സൂചിപ്പിച്ചത്. വിശേഷദിവസങ്ങളിലും ഉദയാസ്തമനപൂജയുള്ള ദിവസങ്ങളിലും [[ഗ്രഹണം]] നടക്കുന്ന അവസരങ്ങളിലും ഇവയിൽ മാറ്റം വരും. ഉദയാസ്തമനപൂജയുള്ളപ്പോൾ ഇവിടെ പതിനെട്ട് പൂജകളുണ്ടാകാറുണ്ട്. ഗ്രഹണമുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ അത് തുടങ്ങുന്നതിനും ഒരു മണിക്കൂർ മുമ്പേ അടയ്ക്കുന്ന നട, അതുകഴിഞ്ഞ് ശുദ്ധിക്രിയകൾ നടത്തിയേ തുറക്കൂ. ഇവിടെയുള്ള എല്ലാ പൂജകളും ശ്രീരാമസ്വാമിയ്ക്കാണ് നടത്തപ്പെടുന്നത്. ഹനുമാൻ സ്വാമിയ്ക്ക് നിവേദ്യം മാത്രമേയുള്ളൂ. രാവിലെയുള്ള പൂജകൾക്ക് [[ഇടയ്ക്ക]]യും വൈകീട്ടുള്ള പൂജകൾക്ക് [[ചെണ്ട]]യുമാണ് വാദ്യങ്ങളായി ഉപയോഗിയ്ക്കുക. സമീപഗ്രാമമായ [[തിരുനാവായ]]യിലെ കൽപ്പുഴ മനയ്ക്കാണ് ഇവിടെ തന്ത്രാധികാരം. ദേവസ്വം ബോർഡിന് കീഴിലാണ് മേൽശാന്തി, കീഴ്ശാന്തി നിയമനങ്ങൾ. == വിശേഷദിവസങ്ങൾ == === തിരുവോണ മഹോത്സവം === ആലത്തിയൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ആണ്ടുവിശേഷമാണ് തുലാമാസത്തിൽ പൂരാടം, ഉത്രാടം, തിരുവോണം നാളുകളായി നടക്കുന്ന തിരുവോണ മഹോത്സവം. മൂന്നുദിവസവും ക്ഷേത്രത്തിൽ വിശേഷാൽ പൂജകളും കലാപരിപാടികളുമുണ്ടാകാറുണ്ട്. === പ്രധാന ദിവസങൾ === ആഴ്ചയിലെ ശനി, ചൊവ്വ, വ്യാഴം തുടങ്ങിയ ദിവസങ്ങൾ ഹനുമാന് പ്രാധാന്യം. ശനിയാഴ്ച ഹനുമദ് പൂജ നടത്തുന്നത് ദുരിതശാന്തിക്കും ശനിദോഷമുക്തിക്കും വിശേഷമാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. മഹാബലവാനായ ഹനുമാന് ചൊവ്വാഴ്ച ഏറെ പ്രധാനമാണ്. വിഷ്ണു അഥവാ ശ്രീരാമ പ്രധാനമായ വ്യാഴാഴ്ച ഹനുമാനെ ‌ആരാധിക്കുന്നത് വിശേഷം ആണെന്നും വിശ്വാസം ഉണ്ട്. ==അവലംബം== {{Reflist}} ==പുറം കണ്ണികൾ== {{commonscat|Alattiyur Hanuman Temple}} * [https://www.alathiyoorhanumankavu.in/ ആലത്തിയൂർ ഹനുമാൻ കാവ് - ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231209095845/https://alathiyoorhanumankavu.in/ |date=2023-12-09 }} * [http://www.malabardevaswom.kerala.gov.in/ മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്] {{മലപ്പുറം ജില്ല}} [[വർഗ്ഗം:മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ശ്രീരാമക്ഷേത്രങ്ങൾ]] lewkvtcld4lmi01njxt1qrc2tbz72gc 4666523 4666522 2026-09-13T04:05:34Z ~2026-48203-56 222590 /* ഐതിഹ്യം */ 4666523 wikitext text/x-wiki {{PU|Alathiyur Hanuman Temple}} {{Infobox Hindu temple | name = ആലത്തിയൂർ ശ്രീരാമ-ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം | native_name = ഹനുമാൻകാവ് | image = | caption = | deity = [[ശ്രീരാമൻ]] <br> [[ഹനുമാൻ]] | tradition = ഹിന്ദു | functional_status = | temple_board = [[മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡ്|മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ]] മേൽനോട്ടത്തോടെ [[കോഴിക്കോട്]] [[സാമൂതിരി|സാമൂതിരിരാജാവ്]] നടത്തുന്ന ട്രസ്റ്റ് | festivals = | tower = | temple_tank = | temple_tree = [[അരയാൽ]], [[അത്തി]] <!-- LOCATION --> | location = [[ആലത്തിയൂർ]] | district = [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം]] | state = [[കേരളം]] | country = [[ഇന്ത്യ]] | map_type = | map_alt = | coordinates = 10.87236N,75.93910E | coordinates_footnotes = <!-- ARCHITECTURE --> | architecture_type = | architecture_style = | creator = | established = 3000 വർഷങ്ങൾക്കു മുൻപ് | groundbreaking = | year_completed = <!-- SPECIFICATIONS --> | facade_direction = കിഴക്ക് | temple_quantity = | monument_quantity = <!-- WEBSITE --> | website = https://www.alathiyoorhanumankavu.in/ <!-- BELOW --> | footnotes = }} [[File:GKN Alathiyoor Temple Stone DSC 0442.JPG|thumb|ആലത്തിയൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെ ഹനുമാന്റെ കടലിനു മുകളിലൂടെ ലങ്കയിലേയ്ക്കുള്ള ചാട്ടത്തെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുവാനായി ഉള്ള തിട്ട]] [[File:Alathiyur Hanuman temple. malappuram dt. kerala - panoramio.jpg|thumb|ആലത്തിയൂർ ഹനുമാൻ കാവിന്റെ മതിൽക്കകം|alt=ആലത്തിയൂർ ഹനുമാൻ കാവിന്റെ മതിൽക്കകം]] [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം ജില്ലയിലുള്ള]] [[തിരൂർ|തിരൂരിന്]] അടുത്ത്, [[പൊന്നാനിപ്പുഴ|പൊന്നാനിപ്പുഴയ്ക്കും]] [[ഭാരതപ്പുഴ|ഭാരതപ്പുഴയ്ക്കും]] നടുഭാഗത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന [[ആലത്തിയൂർ]] എന്ന സ്ഥലത്തുള്ള പ്രസിദ്ധമായ<ref>{{Cite news|title=ശ്രീലങ്കൻ പ്രധാനമന്ത്രി ഒരു ദിവസത്തെ സന്ദർശനത്തിനു കേരളത്തിൽ|publisher=ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ|date=2003-08-23 | url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/sri-lankan-pm-arrives-on-a-days-visit-to-kerala/articleshow/142980.cms}}</ref> ഒരു [[ക്ഷേത്രം (ആരാധനാലയം)|ക്ഷേത്രമാണ്]] '''ആലത്തിയൂർ പെരുംതൃക്കോവിൽ ശ്രീരാമ-ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം''' അഥവാ ''ആലത്തിയൂർ ഹനുമാൻ [[കാവ്]]''. [[മഹാവിഷ്ണു|മഹാവിഷ്ണുഭഗവാന്റെ]] ഏഴാമത്തെ അവതാരമായ [[ശ്രീരാമൻ|ശ്രീരാമചന്ദ്രനാണ്]] മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠയെങ്കിലും [[ശിവൻ|ശിവന്റെ]] അവതാരവും ശ്രീരാമഭക്തനും [[ചിരഞ്ജീവികൾ|ചിരഞ്ജീവിയുമായ]] [[ഹനുമാൻ]] സ്വാമിയ്ക്കാണ് ക്ഷേത്രത്തിൽ പ്രാധാന്യം<ref>{{cite news|title=ഒരു നാട് തന്നെ ക്ഷേത്രമാകുന്നു, ആലത്തിയൂരിൽ|url=https://www.mathrubhumi.com/travel/destination/kerala-alathiyur-hanuman-temple-is-a-favourite-pilgrimagation-ceneter-1.4531138|first=ആമി|last=അശ്വതി|publisher=മാതൃഭൂമി|date=2020-02-15| accessdate=2023-12-10}}</ref>. കൂടാതെ, തുല്യപ്രാധാന്യത്തോടെ [[ലക്ഷ്മണൻ|ലക്ഷ്മണനും]] ഉപദേവതകളായി [[ഗണപതി]], [[മഹാവിഷ്ണു]], [[ദുർഗ്ഗ]], [[ഭദ്രകാളി]], [[അയ്യപ്പൻ]], [[നാഗദേവതകൾ]] എന്നിവരും ക്ഷേത്രത്തിൽ കുടികൊള്ളുന്നുണ്ട്. [[ഐതിഹ്യം|ഐതിഹ്യപ്രകാരം]] ഇവിടത്തെ ഹനുമാന്റെ [[വിഗ്രഹാരാധന|വിഗ്രഹം]] പ്രതിഷ്ഠിച്ചത് 3000 വർഷങ്ങൾക്കു മുൻപേ (ക്രി.പി. 1000) [[വസിഷ്ഠൻ|വസിഷ്ഠ മഹർഷി]] ആയിരുന്നു<ref>{{Cite web|title=കാണേണ്ട സ്ഥലങ്ങൾ|work=ജില്ലാ ഐ.ടി. യൂണിറ്റ് കോർഡിനേറ്റർ, ജില്ലാ കളക്ടറുടെ ഓഫീസ്, മലപ്പുറം, കേരള സർക്കാർ|url=https://malappuram.nic.in/en/places-of-interest/|accessdate=2023-12-10}}</ref>. ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ മുൻ‌കാല സൂക്ഷിപ്പുകാരിൽ ആലത്തിയൂർ ഗ്രാമ [[നമ്പൂതിരി|നമ്പൂതിരിമാർ]], [[വെട്ടത്തുനാട്|വെട്ടത്ത്]] രാജാവ്, [[കോഴിക്കോട്]] [[സാമൂതിരി]] എന്നിവർ ഉൾപ്പെടും. [[അവൽ]] നിവേദ്യമാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യവഴിപാട്. [[തുലാം|തുലാമാസത്തിലെ]] [[പൂരാടം]], [[ഉത്രാടം]], [[തിരുവോണം]] [[നക്ഷത്രം (ജ്യോതിഷം)|നക്ഷത്രങ്ങളിൽ]] നടക്കുന്ന ഉത്സവമാണ് ഇവിടെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷം. രാമായണമാസമായ [[കർക്കടകം]] ഇവിടെ തിരക്കേറുന്ന സമയമാണ്. കൂടാതെ, ഹനുമദ്പ്രധാനമായ [[ചൊവ്വാഴ്ച|ചൊവ്വ]], [[വ്യാഴാഴ്ച|വ്യാഴം]], [[ശനിയാഴ്ച|ശനി]] എന്നീ ദിവസങ്ങളും പ്രധാനമാണ്. [[മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡ്|മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ]] കീഴിൽ സാമൂതിരി രാജാവ് മുഖ്യകാര്യദർശിയായ ഒരു ട്രസ്റ്റാണ് ക്ഷേത്രഭരണം നടത്തുന്നത്.<ref>{{cite web | title=പ്രധാന ക്ഷേത്രങ്ങൾ | work=മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ ഭരണത്തിലുള്ള ക്ഷേത്രങ്ങൾ| url= http://www.malabardevaswom.kerala.gov.in/index.php?option=com_content&view=article&id=79&Itemid=78| accessdate=2023-12-09}}</ref>. [[File:GKN Alathiyoor Temple Stone Kids Jumping DSC 0440.JPG|thumb|ആലത്തിയൂർ ക്ഷേത്രം. <br> ഹനുമാന്റെ കടലിനു മുകളിലൂടെ ലങ്കയിലേയ്ക്കുള്ള ചാട്ടത്തെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുവാനായി ഉള്ള തിട്ടയിലൂടെ ചാടുന്ന കുട്ടികളെയും കാണാം]] == ഐതിഹ്യം == ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന പ്രതിഷ്ഠ ശ്രീരാമനാണെങ്കിലും ഈ ക്ഷേത്രം ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം എന്നാണ് പരക്കെ അറിയപ്പെടുന്നത്. ഹനുമാൻ [[സീത]]യെ തിരക്കി [[ശ്രീലങ്ക|ലങ്ക]]യിലേക്കു പോകുന്നതിനു മുമ്പ് ഇവിടെവെച്ചാണ് ശ്രീരാമൻ ഹനുമാന് നിർദ്ദേശങ്ങളും ഉപദേശങ്ങളും കൊടുത്തത് എന്നാണ് വിശ്വാസം. ശ്രീരാമന്റെ വിഗ്രഹത്തിന് തൊട്ടടുത്തായി ആണ് ഹനുമാന്റെ വിഗ്രഹം സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നത്. വീരഹനുമാനല്ല, കൈകൾ കൂപ്പി തല ഇടത്തേക്ക് ചെരിച്ച്, സീതാദേവിയെ കണ്ടെത്തുന്നതിനായി രാമൻ പറഞ്ഞുകൊടുക്കുന്ന അടയാളവാക്യങ്ങൾ, ശ്രദ്ധയോടെ കേട്ടുനിൽക്കുന്ന ഭക്തഹനുമാനാണിത്. കാര്യസാധ്യത്തിന് വലുപ്പച്ചെറുപ്പമില്ലാതെ ഭക്തർ ആശ്രയിക്കുന്ന പെരുംതൃക്കോവിലപ്പൻ . ലക്ഷ്മണന്റെ ക്ഷേത്രം ഇവിടെ നിന്ന് ഏതാനും മീറ്ററുകൾ അകലെയാണ്. ഹനുമാനും ശ്രീരാമനും സ്വകാര്യമായി സംസാരിക്കുവാൻ ലക്ഷ്മണൻ മാറി കൊടുത്തതാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. പ്രധാന ദേവൻ ശ്രീരാമനാണെങ്കിലും ഇവിടെ ശക്തി കൂടുതൽ ഹനുമാനാണെന്നാണത്രെ. രാമകാര്യാർത്ഥം ലങ്കയിലേക്ക് പോകുന്ന ഹനുമാന് ത്രിമൂർത്തികളുടെയും മുപ്പത്തിമുക്കോടി ദേവതകളുടെയും അനുഗ്രഹമുണ്ടായിരുന്നതുകൊണ്ടാണ് ഇങ്ങനെ. ഇവിടെ ഹനുമാന്റെ കടലിനു മുകളിലൂടെ ലങ്കയിലേയ്ക്കുള്ള ചാട്ടത്തെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുവാനായി ഒരു തിട്ട കെട്ടിയിട്ടുണ്ട്. ഈ തിട്ടയുടെ ഒരറ്റത്ത് കടലിന്റെ പ്രതീകമായി ഒരു വലിയ കരിങ്കല്ല് വെച്ചിട്ടുണ്ട്. വിശ്വാസികൾ ഈ തിട്ടയിലൂടെ ഓടി കരിങ്കല്ലിനു മുകളിലൂടെ ചാടുന്നു. ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ ഇങ്ങനെ ചാടുന്നത് ഭാഗ്യം, ആരോഗ്യം, ദീർഘായുസ്സ്, ധനം എന്നിവ നൽകും എന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ഭക്തരുടെ എല്ലാ ദുഃഖങ്ങളും ഭയങ്ങളും മാറ്റുക മാത്രമല്ല, അവരുടെ ആഗ്രഹ പൂർത്തീകരണവും ആലത്തിയൂരിലെ ഹനുമാൻ നടത്തി തരുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. == ക്ഷേത്രനിർമ്മിതി == === ക്ഷേത്രപരിസരവും മതിലകവും === ആലത്തിയൂർ ഗ്രാമത്തിന്റെ ഒത്തനടുക്കായാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. കിഴക്കോട്ടാണ് ക്ഷേത്രദർശനം. ക്ഷേത്രത്തിന് നേരെമുന്നിൽ നിരവധി കട-കംബോളങ്ങൾ കാണാം. വളരെ ഇടുങ്ങിയ വഴിയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലേയ്ക്കുള്ളത് എന്നതിനാൽ വലിയ വാഹങ്ങൾ വരുമ്പോൾ നിരവധി ബുദ്ധിമുട്ടുകളുണ്ടാകാറുണ്ട്. വടക്കുകിഴക്കുഭാഗത്താണ് വാഹനപാർക്കിങ് സൗകര്യം അനുവദിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. ഗോപുരത്തിന് വടക്കായി ക്ഷേത്രക്കുളം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. അതിവിശാലവും മനോഹരവുമായ ഈ കുളത്തിൽ കുളിച്ചാണ് ക്ഷേത്രത്തിലേയ്ക്ക് ഭക്തരും ശാന്തിക്കാരും കടന്നുചെല്ലുന്നത്. കുളത്തിന് മുന്നിലായി ചെറിയൊരു [[അരയാൽ]]മരം കാണാം. ഹൈന്ദവവിശ്വാസപ്രകാരം പുണ്യവൃക്ഷമായ അരയാലിന് മുകളിൽ [[ബ്രഹ്മാവ്|ബ്രഹ്മാവും]] നടുക്ക് വിഷ്ണുവും അടിയിൽ ശിവനും കുടികൊള്ളുന്നു. ദിവസവും രാവിലെ അരയാലിനെ ഏഴുവലം വയ്ക്കുന്നത് ആയുരാരോഗ്യസൗഖ്യം നൽകുന്നു എന്നാണ് വിശ്വാസം. ഇതേ തറയിൽ ഒരു [[അത്തി]]മരവും കാണാം. [[നാല്പാമരം|നാല്പാമരങ്ങളിൽ]] പ്രസിദ്ധമായ ഈ രണ്ടുമരങ്ങളും ഒരുമിച്ച് വളരുന്നതുകൊണ്ടാണ് ആലത്തിയൂർ എന്ന് സ്ഥലത്തിന് പേരുവന്നതെന്ന് വിശ്വസിയ്ക്കപ്പെടുന്നു. കിഴക്കുഭാഗത്ത് രണ്ടുനിലകളോടുകൂടിയ ഗോപുരം പണിതിട്ടുണ്ട്. ഓടുമേഞ്ഞ ഈ ഗോപുരം, കാലപ്പഴക്കം കൊണ്ട് ദ്രവിച്ച നിലയിലാണ് കാണപ്പെടുന്നത്. ഗോപുരത്തിന് മുകളിലായി ശ്രീരാമന്റെയും ഹനുമാന്റെയും ലക്ഷ്മണന്റെയും രൂപങ്ങളോടുകൂടിയ ഒരു ഫലകം കാണാം. കിഴക്കേ നടയിലൂടെ അകത്തുകടന്നാൽ ആദ്യമെത്തുന്നത് വലിയ ആനക്കൊട്ടിലിലാണ്. സാമാന്യം വലുപ്പമുള്ള ഈ ആനക്കൊട്ടിൽ പണിതിട്ട് അധികകാലമായിട്ടില്ല. ക്ഷേത്രത്തിൽ കൊടികയറി ഉത്സവമില്ലാത്തതിനാൽ കൊടിമരമില്ല. അത് പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കാനുള്ള ആലോചനകളുണ്ട്. ശ്രീരാമന്റെ നടയ്ക്കുനേരെ വലിയ ബലിക്കൽപ്പുര പണിതിട്ടുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ബലിക്കല്ല് ഇവിടെയാണ്. സാമാന്യം ഉയരമുള്ള ബലിക്കല്ലാണെങ്കിലും അല്പം താഴ്ത്തി നിർമ്മിച്ചിരിയ്ക്കുന്നതിനാൽ പുറത്തുനിന്ന് നോക്കിയാൽ വിഗ്രഹം വ്യക്തമായി കാണാം. ഇതിന് മുകളിലായി ഹനുമാന്റെ ഒരു ചിത്രവും തൂക്കിയിട്ടിട്ടുണ്ട്. ബലിക്കൽപ്പുരയ്ക്ക് തെക്കുഭാഗത്തായി ചെറിയൊരു വാതിൽ കാണാം. ഹനുമാന്റെ നടയ്ക്കുനേരെയാണ് ഈ വാതിൽ പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. ക്ഷേത്രത്തിൽ കടക്കാൻ സാധിയ്ക്കാത്തവർക്കായാണ് ഇത് പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. തെക്കുകിഴക്കുഭാഗത്ത് വഴിപാട് കൗണ്ടർ പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. ശ്രീരാമന് പാൽപ്പായസവും ഹനുമാന് അവിൽ നിവേദ്യവുമാണ് ഇവിടെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. ആലത്തിയൂർ ഹനുമാന് അവിൽ നൽകുന്നത് അതിവിശേഷമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. കാര്യസാദ്ധ്യത്തിന് അവിൽ നേരുന്നവരും അത് സാധിയ്ക്കുന്നവരും ഇപ്പോഴും നിരവധിയാണ്. ഒരു നാഴി, 50 നാഴി, 100 നാഴി ഇങ്ങനെ നിരവധി അളവുകളിൽ അവിൽ നൽകാറുണ്ട്. [[തമിഴ്നാട്]] [[മുഖ്യമന്ത്രി (ഇന്ത്യ)|മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന]] [[ജെ. ജയലളിത]] കേസിനെ അതിജീവിച്ചത് ഇവിടെ ദർശനം നടത്തിയശേഷമാണെന്ന് കഥകളുണ്ട്<ref>{{cite news |last=. |first=TNN |date=2016-12-07 |title= ജയലളിതയുടെ ‘ദൈവിക’ പ്രയത്നം |trans-title= Jayalalitha's 'divine' tryst|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/jayalalithaas-divine-tryst/articleshow/55848590.cms |language=en |work=ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ |location=കൊച്ചി |access-date=2023-12-10}}</ref><ref>{{cite news |last=രാമകൃഷ്ണൻ |first=വെങ്കടേഷ്|date=2016-12-07 |title=ജംബോ നന്ദി പ്രകാശനത്തിൽ ജയലളിത |trans-title=JAYALALITHA IN JUMBO THANKSGIVING |url=https://www.telegraphindia.com/india/jayalalitha-in-jumbo-thanksgiving/cid/928666 |language=en |work=ടെലഗ്രാഫ് ഓൺലൈൻ |location=കൊച്ചി|access-date=2023-12-10}}</ref>. വഴിപാട് കൗണ്ടറിനടുത്തുതന്നെ മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ ചെറിയൊരു ശ്രീകോവിൽ കാണാം. പണ്ട് അടുത്തുള്ള ''[[കല്പകഞ്ചേരി]]'' ഗ്രാമത്തിലുണ്ടായിരുന്ന ഐരാണി ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യദേവനായിരുന്ന ഈ മഹാവിഷ്ണുവിനെ, പിന്നീട് അവിടെയുണ്ടായ ചില പ്രശ്നങ്ങൾ മൂലം ഇങ്ങോട്ട് കൊണ്ടുവന്ന് പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുകയായിരുന്നു എന്നാണ് വിശ്വാസം. ചതുർബാഹുവായ മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ വിഗ്രഹമാണെങ്കിലും [[ശ്രീകൃഷ്ണൻ|ശ്രീകൃഷ്ണനായാണ്]] പ്രതിഷ്ഠയെ കണ്ടുവരുന്നത്. പടിഞ്ഞാറോട്ടാണ് ദർശനം. മഹാവിഷ്ണുവിനെ തൊഴുത് പ്രദക്ഷിണം ചെയ്തുവരുമ്പോൾ തെക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്തായി ചെറിയൊരു മണൽത്തിട്ടയും അതിലേയ്ക്ക് ചാടാനുള്ള ഒരു കരിങ്കൽ പീഠവും കാണാം. ഇത് ഹനുമാൻ സ്വാമിയുടെ ലങ്കായാത്രയെ സങ്കല്പിയ്ക്കുന്നു. ഇതിന് പുറകിലെ ഭാഗത്തുകൂടി ഓടിവന്ന് കരിങ്കൽ പീഠത്തിൽ ചവിട്ടാതെ ചാടുന്നത് ജീവിതപ്രാരാബ്ധങ്ങളെ മറികടക്കുന്നതിന് ഉത്തമമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. തന്മൂലം, നിരവധി ഭക്തർ ഇതിന് ശ്രമിയ്ക്കാറുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്ന ഭക്തരെ ആകർഷിയ്ക്കുന്നതാണ് ഈ ചടങ്ങ്. പടിഞ്ഞാറേ നടയിൽ എടുത്തുപറയത്തക്ക കാഴ്ചകളൊന്നുമില്ല. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്താണ് ശ്രീരാമാനുജനായ ലക്ഷ്മണസ്വാമിയുടെ ക്ഷേത്രം. ഇവിടെ ലക്ഷ്മണൻ ഉപദേവനല്ല, മറിച്ച് തുല്യപ്രാധാന്യത്തോടുകൂടിയ പ്രതിഷ്ഠയാണ്. ശ്രീരാമൻ ഹനുമാന് പറഞ്ഞുകൊടുക്കുന്ന അടയാളവാക്യം കേൾക്കാതിരിയ്ക്കാനായി പുറത്ത് മാറിയിരിയ്ക്കുന്നു എന്ന സങ്കല്പത്തിലാണ് ഇവിടെ നാലമ്പലത്തിന് പുറത്ത് ലക്ഷ്മണസ്വാമി കുടികൊള്ളുന്നത്. ചതുർബാഹുവായ മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ രൂപത്തിലാണ് ആദിശേഷാവതാരമായ ലക്ഷ്മണന്റെ പ്രതിഷ്ഠ. കിഴക്കോട്ട് ദർശനം. ചെമ്പുമേഞ്ഞ ചെറിയൊരു ചതുരശ്രീകോവിലാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. മുന്നിലായി ചെറിയൊരു നമസ്കാരമണ്ഡപവും പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. ലക്ഷ്മണശ്രീകോവിലിന്റെ തെക്കുഭാഗത്ത് ചെറിയൊരു ഗണപതിപ്രതിഷ്ഠയുമുണ്ട്; പുറകിൽ നാഗദൈവങ്ങളുടെ പ്രതിഷ്ഠയും കാണാം. ലക്ഷ്മണസ്വാമിയ്ക്ക് പ്രത്യേകമായി വഴിപാട് കൗണ്ടറും പണിതിട്ടുണ്ട്. പാൽപ്പായസം തന്നെയാണ് ഇവിടെയും പ്രധാനം. === [[ശ്രീകോവിൽ]] === രണ്ടുനിലകളോടുകൂടിയ സാമാന്യം വലുപ്പമുള്ള ചതുരശ്രീകോവിലാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. [[കരിങ്കല്ല്|കരിങ്കല്ലിൽ]] തീർത്ത ശ്രീകോവിലിന്റെ ഇരുനിലകളും [[ചെമ്പ്]] മേഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. മുകളിൽ [[സ്വർണം|സ്വർണ]] [[അർധകുംഭകം|താഴികക്കുടം]] ശോഭിച്ചുനിൽക്കുന്നു. ശ്രീകോവിലിനകത്ത് മൂന്ന് മുറികളുണ്ട്. അവയിൽ പടിഞ്ഞാറേ അറ്റത്തുള്ളതാണ് വിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ഠിച്ച ഗർഭഗൃഹം. ഏകദേശം അഞ്ചടി ഉയരം വരുന്ന ചതുർബാഹുവായ മഹാവിഷ്ണുവിഗ്രഹത്തിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി ശ്രീരാമസ്വാമി കുടികൊള്ളുന്നു. കൃഷ്ണശിലാ നിർമ്മിതമാണ് ഇവിടെയുള്ള വിഗ്രഹം. എന്നാൽ, ഇതിന് [[പഞ്ചലോഹം|പഞ്ചലോഹ]]ത്തിൽ ഗോളക ചാർത്തിയിട്ടുണ്ട്. ചതുർബാഹുവായ ഭഗവാന്റെ പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[സുദർശനചക്രം|സുദർശനചക്രവും]] പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[പാഞ്ചജന്യം]] [[ശംഖ്|ശംഖും]] മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ കൗമോദകി [[ഗദ]]യും മുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[താമര]]യും കാണാം. സീതാന്വേഷണകാലത്ത് വിരഹിയായിരിയ്ക്കുന്ന ശ്രീരാമനായാണ് സങ്കല്പം. തന്മൂലം, ഇവിടെ [[സീത|സീതാദേവിയ്ക്ക്]] പ്രതിഷ്ഠയില്ല. ഇതിന് തെക്കുഭാഗത്തായി പണികഴിപ്പിച്ചിരിയ്ക്കുന്ന മറ്റൊരു നടയിലാണ് ഹനുമാൻ സ്വാമിയുടെ പ്രതിഷ്ഠ. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ഹനുമദ്വിഗ്രഹം, ഇരുകൈകളും കൂപ്പി ഇടത്തോട്ട് കാതുകൂർപ്പിച്ച് നിൽക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ്. ശ്രീരാമന്റെ അടയാളവാക്യം കേൾക്കുന്ന രൂപമാണ് ഇതെന്ന് വിശ്വസിയ്ക്കപ്പെടുന്നു. അങ്ങനെ, വിശ്വപ്രകൃതിയുടെ ഭാവത്തെ മുഴുവൻ ആവാഹിച്ച് ശ്രീരാമനും ഹനുമാനും ശ്രീകോവിലകത്ത് വിരാജിയ്ക്കുന്നു. ശ്രീകോവിൽ, അതിമനോഹരമായ ചുവർച്ചിത്രങ്ങളും ദാരുശില്പങ്ങളും കൊണ്ട് അലംകൃതമാണ്. ഇവയ്ക്ക് അധികം പഴക്കമില്ലെന്ന് ഒറ്റനോട്ടത്തിൽ തന്നെ മനസ്സിലാക്കാവുന്നതാണ്. പ്രധാനമായും [[രാമായണം|രാമായണത്തിൽ]] നിന്നെടുത്ത രംഗങ്ങളാണ് ഇവിടെ ഉപയോഗിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. ശ്രീരാമജനനം, സീതാസ്വയംവരം, [[ജടായു]] മോക്ഷം, [[കദളി വാഴ|കദളീ]]വനത്തിലെ ഹനുമാൻ, തുടങ്ങിയവ അവയിൽ പ്രധാനമാണ്. എന്നാൽ, ഇവയിൽ ഏറ്റവും പ്രാധാന്യമർഹിയ്ക്കുന്നത് എട്ടുകൈകളോടുകൂടിയ ഭദ്രകാളിയുടെ ഒരു ചിത്രമാണ്. ഈ ചിത്രം ഇവിടെ വന്നതിനുപിന്നിൽ ഒരു കഥയുണ്ട്. അതിങ്ങനെ: ഒരിയ്ക്കൽ, ഇവിടെയടുത്തുള്ള വലിയ കപാലത്തിങ്കൽ ഭഗവതിക്ഷേത്രത്തിലും ഇവിടെയും ഒരുകാലത്ത് ഒരേ മേൽശാന്തിയാണ് ഉണ്ടായിരുന്നത്. ഇരുസ്ഥലത്തും ഒരേ സമയം മേൽശാന്തിയായിരിയ്ക്കുന്നത് ബുദ്ധിമുട്ടായപ്പോൾ അദ്ദേഹം ഭഗവതിയോട് നിത്യസാന്നിദ്ധ്യം കൊള്ളാൻ അഭ്യർത്ഥിച്ചു. അങ്ങനെയാണ് ഇവിടെ ഭദ്രകാളീസാന്നിദ്ധ്യമുണ്ടായത്. ശ്രീകോവിലിന് വടക്കുവശത്ത് പതിവുപോലെ ഓവ് നിർമ്മിച്ചിട്ടുണ്ട്. === നാലമ്പലം === ശ്രീകോവിലിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റി നാലമ്പലം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. അതിവിശാലമാണ് ഇവിടത്തെ നാലമ്പലം. കരിങ്കല്ലിൽ തീർത്ത നാലമ്പലം പൂർണ്ണമായും ഓട് മേഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. നാലമ്പലത്തിനകത്തേയ്ക്കുള്ള പ്രവേശനകവാടത്തിന് ഇരുവശവും വാതിൽമാടങ്ങൾ പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. അവയിൽ തെക്കുഭാഗത്തെ വാതിൽമാടം, വിശേഷാൽ പൂജകൾക്കും ഹോമങ്ങൾക്കും ഉപയോഗിയ്ക്കുമ്പോൾ വടക്കുഭാഗത്തെ വാതിൽമാടം, വാദ്യമേളങ്ങൾക്കും നാമജപത്തിനുമാണ് ഉപയോഗിയ്ക്കുന്നത്. പൂജയും ദീപാരാധനയുമൊഴികെയുള്ള അവസരങ്ങളിൽ ഇവിടെ [[ചെണ്ട]], [[മദ്ദളം]], [[തിമില]], [[ഇടയ്ക്ക]], [[ചേങ്ങില]], [[ഇലത്താളം]], [[ശംഖ് (വാദ്യം)|ശംഖ്]] തുടങ്ങിയ വാദ്യോപകരണങ്ങൾ കാണാവുന്നതാണ്. നാലമ്പലത്തിനകത്ത് തെക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ പതിവുപോലെ [[തിടപ്പള്ളി]] പണിതിട്ടുണ്ട്; വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ [[കിണർ|കിണറും]]. തിടപ്പള്ളിയോടുചേർന്ന് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പ്രത്യേകം മുറിയിലാണ് പ്രസാദവിതരണം നടത്തുന്നത്. തെക്കുപടിഞ്ഞാറേമൂലയിൽ ഒറ്റമുറിയിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി ഗണപതിയുടെയും അയ്യപ്പന്റെയും പ്രതിഷ്ഠകൾ കാണാം. അത്യപൂർവമാണ് ഇത്തരം പ്രതിഷ്ഠ. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ചതുർബാഹുവായ വലമ്പിരി ഗണപതിയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലുള്ളത്. പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[മഴു]]വും പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[കയർ|കയറും]] മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[മോദകം|മോദകവും]] ധരിച്ച ഗണപതിഭഗവാൻ, മുന്നിലെ വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു. അയ്യപ്പന്റെ വിഗ്രഹത്തിന് [[ശബരിമല]]യിലെ വിഗ്രഹത്തിന്റെ രൂപവുമായി പ്രകടമായ രൂപസാദൃശ്യമുണ്ട്. ഇവിടെ വച്ചാണ് ശബരിമല തീർത്ഥാടകർ മാലയിടുന്നതും കെട്ടുനിറയ്ക്കുന്നതുമെല്ലാം. വടക്കുപടിഞ്ഞാറേമൂലയിൽ ഒരു മുറിയിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി ദുർഗ്ഗാദേവിയുടെ പ്രതിഷ്ഠ കാണാം. ചതുർബാഹുവായ വിഷ്ണുദുർഗ്ഗയാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. എന്നാൽ, ഭഗവാന്റെ വാമാംഗത്തിലാണ് ദേവിയുടെ പ്രതിഷ്ഠ എന്നതിനാൽ, [[ലക്ഷ്മി]]യായും സങ്കല്പമുണ്ട്. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ദേവിയുടെ വിഗ്രഹം, ചതുർബാഹുവാണ്. പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ ശ്രീചക്രവും പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ ശംഖും ധരിച്ച ദേവി മുന്നിലെ ഇടതുകൈ അരയിൽ കുത്തിനിൽക്കുന്നു. മുന്നിലെ വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു. [[നവരാത്രി]]നാളുകൾ ഇവിടെ ദേവിയ്ക്ക് അതിപ്രധാനമാണ്. ശ്രീകോവിലിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റി അകത്തെ ബലിവട്ടം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. [[അഷ്ടദിക്പാലകർ]] (കിഴക്ക്-[[ഇന്ദ്രൻ]], തെക്കുകിഴക്ക്-[[അഗ്നി]], തെക്ക്-[[യമൻ]], തെക്കുപടിഞ്ഞാറ്-നിരൃതി, പടിഞ്ഞാറ്-[[വരുണൻ]], വടക്കുപടിഞ്ഞാറ്-[[വായു]], വടക്ക്-[[കുബേരൻ]] & [[ചന്ദ്രൻ|സോമൻ]], വടക്കുകിഴക്ക് - [[ഈശാനൻ]]), [[സപ്തമാതൃക്കൾ]] (തെക്കുഭാഗത്ത് ഒറ്റ പീഠത്തിൽ - [[ബ്രാഹ്മി]]/[[ബ്രഹ്മാണി]], മഹേശ്വരി, കൗമാരി, [[വൈഷ്ണവി]], [[വാരാഹി]], [[ഇന്ദ്രാണി]], [[ചാമുണ്ഡി]] എന്നീ ക്രമത്തിൽ), [[വീരഭദ്രൻ]] (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം കിഴക്കുഭാഗത്ത്), ഗണപതി (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത്), ശാസ്താവ് (തെക്കിനും തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ബ്രഹ്മാവ് (വടക്കുകിഴക്കിനും കിഴക്കിനുമിടയിൽ), അനന്തൻ (തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനും പടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ദുർഗ്ഗാദേവി (വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനും വടക്കിനുമിടയിൽ), [[സുബ്രഹ്മണ്യൻ]] (പടിഞ്ഞാറിനും വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), നിർമ്മാല്യധാരി (വടക്കിനും വടക്കുകിഴക്കിനുമിടയിൽ - ഇവിടെ [[വിഷ്വക്സേനൻ]]) എന്നിവരെ പ്രതിനിധീകരിയ്ക്കുന്ന ബലിക്കല്ലുകൾ ഇവിടെ കാണാം. എന്നാൽ, ക്ഷേത്രത്തിൽ നിത്യശീവേലിയില്ലാത്തതിനാൽ ഇവ പ്രതീകാത്മകമായ നിർമ്മിതി മാത്രമാണ്. വിഷ്ണുക്ഷേത്രമായതിനാൽ, വടക്കുഭാഗത്ത് ഉത്തരമാതൃക്കൾ എന്ന പേരിൽ പ്രത്യേകമായി മറ്റൊരു സങ്കല്പം കൂടിയുണ്ട്. ഭാഗീശ്വരി, ക്രിയ, കീർത്തി, ലക്ഷ്മി, സൃഷ്ടി, വിദ്യ, ശാന്തി എന്നിവരാണ് ഇവർ. സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം വീരഭദ്രനും ഗണപതിയും കുടികൊള്ളുന്നപോലെ ഇവർക്കൊപ്പം ശ്രീധരൻ, അശ്വമുഖൻ എന്നിങ്ങനെ രണ്ടുദേവന്മാർക്കും സ്ഥാനമുണ്ടാകാറുണ്ട്. ബലിക്കല്ലുകൾ ദേവന്റെ/ദേവിയുടെ വികാരഭേദങ്ങളാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. തന്മൂലം, ഇവയിൽ ചവിട്ടുന്നതും തൊട്ടുതലയിൽ വയ്ക്കുന്നതും നിരോധിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. == നിത്യപൂജാക്രമം == നിത്യേന മൂന്നുപൂജകളുള്ള ഒരു മഹാക്ഷേത്രമാണ് ആലത്തിയൂർ പെരുംതൃക്കോവിൽ ശ്രീരാമ-ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം. പുലർച്ചെ നാലരയ്ക്ക് [[നാദസ്വരം]], [[തവിൽ]] തുടങ്ങിയ വാദ്യങ്ങളോടെയും ഏഴുതവണയുള്ള [[ശംഖ്|ശംഖു]] വിളിയോടെയും ഭഗവാനെ പള്ളിയുണർത്തുന്നു. അതിനുശേഷം അഞ്ചുമണിയ്ക്ക് ക്ഷേത്രനട തുറക്കുന്നു. പതിവുപോലെ നിർമ്മാല്യദർശനമാണ് ആദ്യത്തെ ചടങ്ങ്. അതിനുശേഷം [[അഭിഷേകം|അഭിഷേക]]ങ്ങൾ തുടങ്ങുന്നു. എണ്ണ, ജലം (ശംഖാഭിഷേകവും കലശാഭിഷേകവും), വാകപ്പൊടി തുടങ്ങിയ ദ്രവ്യങ്ങൾ കൊണ്ട് വിഗ്രഹത്തിൽ വിശദമായ അഭിഷേകങ്ങൾ നടത്തിയശേഷം ആദ്യനിവേദ്യമായി [[മലർ]], [[ശർക്കര]], കദളിപ്പഴം എന്നിവ ഒരുമിച്ച് നേദിയ്ക്കുന്നു. പിന്നീട് വിഗ്രഹം പൂമാലകളും സ്വർണ്ണ-[[രത്നം|രത്നാഭരണങ്ങളും]] ചന്ദനക്കൂട്ടും കൊണ്ട് അതിമനോഹരമായി അലങ്കരിയ്ക്കുന്നു. അതിനുശേഷം ആറുമണിയോടെ നടയടച്ച് ഉഷഃപൂജ നടക്കുന്നു. നെയ്പ്പായസമാണ് ഈ സമയത്തെ പ്രധാന നിവേദ്യം. ഇതേസമയത്തുതന്നെ ക്ഷേത്രത്തിൽ ഗണപതി[[ഹോമം|ഹോമവും]] നടത്തുന്നു. പിന്നീട് ഉപദേവതകൾക്കുള്ള പൂജകളാണ്. ഹനുമാൻ സ്വാമിയ്ക്കുള്ള വിശേഷമായ അവിൽ നിവേദ്യം രാവിലെ ഒമ്പതുമണിയോടെ തുടങ്ങുന്നു. ഏകദേശം പന്ത്രണ്ടുനാഴി അവിൽ ഇവിടെ ഒരുസമയം നേദിയ്ക്കാറുണ്ട്. അതിനുശേഷം ഒമ്പതേകാലോടെ നടയടച്ച് ഉച്ചപ്പൂജ നടത്തുന്നു. പാൽപ്പായസം, ചതുശ്ശതം, വെള്ളനിവേദ്യം എന്നിവയാണ് ഈ സമയത്തെ നിവേദ്യങ്ങൾ. ഉച്ചപ്പൂജ കഴിഞ്ഞ് പതിനൊന്നുമണിയോടെ ക്ഷേത്രനട അടയ്ക്കുന്നു. വൈകീട്ട് അഞ്ചുമണിയ്ക്ക് വീണ്ടും നടതുറക്കുന്നു. സന്ധ്യയ്ക്ക് സൂര്യാസ്തമയസമയമനുസരിച്ച് [[ദീപാരാധന]] നടത്തുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിനകത്തും പുറത്തുമുള്ള ദീപങ്ങൾ മുഴുവൻ ഈ സമയം കൊളുത്തിവച്ചിട്ടുണ്ടാകും. അതിമനോഹരമായ കാഴ്ചയാണിത്. ക്ഷേത്രത്തിൽ [[കർപ്പൂരം]] ഉപയോഗിച്ച് ആരാധന നടത്തുന്നത് ഈ സമയത്താണ്. മറ്റുള്ള അവസരങ്ങളിൽ ചെറിയൊരു നെയ് വിളക്കുവച്ചുള്ള ആരാധനയേ പതിവുള്ളൂ. ദീപാരധന കഴിഞ്ഞ് നടതുറന്നാൽ മേൽശാന്തി ഭക്തരെക്കൊണ്ട് കർപ്പൂരം ഉഴിയിയ്ക്കുകയും ചെയ്യാറുണ്ട്. അതിനുശേഷം രാത്രി ഏഴുമണിയോടെ അത്താഴപ്പൂജ തുടങ്ങും. ഈ സമയത്ത് അപ്പവും അടയുമാണ് പ്രധാന നിവേദ്യങ്ങൾ. അത്താഴപ്പൂജ കഴിഞ്ഞ് ഏഴരമണിയോടെ വീണ്ടും നടയടയ്ക്കും. സാധാരണ ദിവസങ്ങളിലെ പൂജാക്രമങ്ങളാണ് ഇവിടെ സൂചിപ്പിച്ചത്. വിശേഷദിവസങ്ങളിലും ഉദയാസ്തമനപൂജയുള്ള ദിവസങ്ങളിലും [[ഗ്രഹണം]] നടക്കുന്ന അവസരങ്ങളിലും ഇവയിൽ മാറ്റം വരും. ഉദയാസ്തമനപൂജയുള്ളപ്പോൾ ഇവിടെ പതിനെട്ട് പൂജകളുണ്ടാകാറുണ്ട്. ഗ്രഹണമുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ അത് തുടങ്ങുന്നതിനും ഒരു മണിക്കൂർ മുമ്പേ അടയ്ക്കുന്ന നട, അതുകഴിഞ്ഞ് ശുദ്ധിക്രിയകൾ നടത്തിയേ തുറക്കൂ. ഇവിടെയുള്ള എല്ലാ പൂജകളും ശ്രീരാമസ്വാമിയ്ക്കാണ് നടത്തപ്പെടുന്നത്. ഹനുമാൻ സ്വാമിയ്ക്ക് നിവേദ്യം മാത്രമേയുള്ളൂ. രാവിലെയുള്ള പൂജകൾക്ക് [[ഇടയ്ക്ക]]യും വൈകീട്ടുള്ള പൂജകൾക്ക് [[ചെണ്ട]]യുമാണ് വാദ്യങ്ങളായി ഉപയോഗിയ്ക്കുക. സമീപഗ്രാമമായ [[തിരുനാവായ]]യിലെ കൽപ്പുഴ മനയ്ക്കാണ് ഇവിടെ തന്ത്രാധികാരം. ദേവസ്വം ബോർഡിന് കീഴിലാണ് മേൽശാന്തി, കീഴ്ശാന്തി നിയമനങ്ങൾ. == വിശേഷദിവസങ്ങൾ == === തിരുവോണ മഹോത്സവം === ആലത്തിയൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ആണ്ടുവിശേഷമാണ് തുലാമാസത്തിൽ പൂരാടം, ഉത്രാടം, തിരുവോണം നാളുകളായി നടക്കുന്ന തിരുവോണ മഹോത്സവം. മൂന്നുദിവസവും ക്ഷേത്രത്തിൽ വിശേഷാൽ പൂജകളും കലാപരിപാടികളുമുണ്ടാകാറുണ്ട്. === പ്രധാന ദിവസങൾ === ആഴ്ചയിലെ ശനി, ചൊവ്വ, വ്യാഴം തുടങ്ങിയ ദിവസങ്ങൾ ഹനുമാന് പ്രാധാന്യം. ശനിയാഴ്ച ഹനുമദ് പൂജ നടത്തുന്നത് ദുരിതശാന്തിക്കും ശനിദോഷമുക്തിക്കും വിശേഷമാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. മഹാബലവാനായ ഹനുമാന് ചൊവ്വാഴ്ച ഏറെ പ്രധാനമാണ്. വിഷ്ണു അഥവാ ശ്രീരാമ പ്രധാനമായ വ്യാഴാഴ്ച ഹനുമാനെ ‌ആരാധിക്കുന്നത് വിശേഷം ആണെന്നും വിശ്വാസം ഉണ്ട്. ==അവലംബം== {{Reflist}} ==പുറം കണ്ണികൾ== {{commonscat|Alattiyur Hanuman Temple}} * [https://www.alathiyoorhanumankavu.in/ ആലത്തിയൂർ ഹനുമാൻ കാവ് - ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231209095845/https://alathiyoorhanumankavu.in/ |date=2023-12-09 }} * [http://www.malabardevaswom.kerala.gov.in/ മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്] {{മലപ്പുറം ജില്ല}} [[വർഗ്ഗം:മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ശ്രീരാമക്ഷേത്രങ്ങൾ]] 1sdn4x9gpttbmjop1900dpin2xnwsf5 4666524 4666523 2026-09-13T04:09:27Z ~2026-48203-56 222590 /* ഐതിഹ്യം */ 4666524 wikitext text/x-wiki {{PU|Alathiyur Hanuman Temple}} {{Infobox Hindu temple | name = ആലത്തിയൂർ ശ്രീരാമ-ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം | native_name = ഹനുമാൻകാവ് | image = | caption = | deity = [[ശ്രീരാമൻ]] <br> [[ഹനുമാൻ]] | tradition = ഹിന്ദു | functional_status = | temple_board = [[മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡ്|മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ]] മേൽനോട്ടത്തോടെ [[കോഴിക്കോട്]] [[സാമൂതിരി|സാമൂതിരിരാജാവ്]] നടത്തുന്ന ട്രസ്റ്റ് | festivals = | tower = | temple_tank = | temple_tree = [[അരയാൽ]], [[അത്തി]] <!-- LOCATION --> | location = [[ആലത്തിയൂർ]] | district = [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം]] | state = [[കേരളം]] | country = [[ഇന്ത്യ]] | map_type = | map_alt = | coordinates = 10.87236N,75.93910E | coordinates_footnotes = <!-- ARCHITECTURE --> | architecture_type = | architecture_style = | creator = | established = 3000 വർഷങ്ങൾക്കു മുൻപ് | groundbreaking = | year_completed = <!-- SPECIFICATIONS --> | facade_direction = കിഴക്ക് | temple_quantity = | monument_quantity = <!-- WEBSITE --> | website = https://www.alathiyoorhanumankavu.in/ <!-- BELOW --> | footnotes = }} [[File:GKN Alathiyoor Temple Stone DSC 0442.JPG|thumb|ആലത്തിയൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെ ഹനുമാന്റെ കടലിനു മുകളിലൂടെ ലങ്കയിലേയ്ക്കുള്ള ചാട്ടത്തെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുവാനായി ഉള്ള തിട്ട]] [[File:Alathiyur Hanuman temple. malappuram dt. kerala - panoramio.jpg|thumb|ആലത്തിയൂർ ഹനുമാൻ കാവിന്റെ മതിൽക്കകം|alt=ആലത്തിയൂർ ഹനുമാൻ കാവിന്റെ മതിൽക്കകം]] [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം ജില്ലയിലുള്ള]] [[തിരൂർ|തിരൂരിന്]] അടുത്ത്, [[പൊന്നാനിപ്പുഴ|പൊന്നാനിപ്പുഴയ്ക്കും]] [[ഭാരതപ്പുഴ|ഭാരതപ്പുഴയ്ക്കും]] നടുഭാഗത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന [[ആലത്തിയൂർ]] എന്ന സ്ഥലത്തുള്ള പ്രസിദ്ധമായ<ref>{{Cite news|title=ശ്രീലങ്കൻ പ്രധാനമന്ത്രി ഒരു ദിവസത്തെ സന്ദർശനത്തിനു കേരളത്തിൽ|publisher=ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ|date=2003-08-23 | url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/sri-lankan-pm-arrives-on-a-days-visit-to-kerala/articleshow/142980.cms}}</ref> ഒരു [[ക്ഷേത്രം (ആരാധനാലയം)|ക്ഷേത്രമാണ്]] '''ആലത്തിയൂർ പെരുംതൃക്കോവിൽ ശ്രീരാമ-ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം''' അഥവാ ''ആലത്തിയൂർ ഹനുമാൻ [[കാവ്]]''. [[മഹാവിഷ്ണു|മഹാവിഷ്ണുഭഗവാന്റെ]] ഏഴാമത്തെ അവതാരമായ [[ശ്രീരാമൻ|ശ്രീരാമചന്ദ്രനാണ്]] മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠയെങ്കിലും [[ശിവൻ|ശിവന്റെ]] അവതാരവും ശ്രീരാമഭക്തനും [[ചിരഞ്ജീവികൾ|ചിരഞ്ജീവിയുമായ]] [[ഹനുമാൻ]] സ്വാമിയ്ക്കാണ് ക്ഷേത്രത്തിൽ പ്രാധാന്യം<ref>{{cite news|title=ഒരു നാട് തന്നെ ക്ഷേത്രമാകുന്നു, ആലത്തിയൂരിൽ|url=https://www.mathrubhumi.com/travel/destination/kerala-alathiyur-hanuman-temple-is-a-favourite-pilgrimagation-ceneter-1.4531138|first=ആമി|last=അശ്വതി|publisher=മാതൃഭൂമി|date=2020-02-15| accessdate=2023-12-10}}</ref>. കൂടാതെ, തുല്യപ്രാധാന്യത്തോടെ [[ലക്ഷ്മണൻ|ലക്ഷ്മണനും]] ഉപദേവതകളായി [[ഗണപതി]], [[മഹാവിഷ്ണു]], [[ദുർഗ്ഗ]], [[ഭദ്രകാളി]], [[അയ്യപ്പൻ]], [[നാഗദേവതകൾ]] എന്നിവരും ക്ഷേത്രത്തിൽ കുടികൊള്ളുന്നുണ്ട്. [[ഐതിഹ്യം|ഐതിഹ്യപ്രകാരം]] ഇവിടത്തെ ഹനുമാന്റെ [[വിഗ്രഹാരാധന|വിഗ്രഹം]] പ്രതിഷ്ഠിച്ചത് 3000 വർഷങ്ങൾക്കു മുൻപേ (ക്രി.പി. 1000) [[വസിഷ്ഠൻ|വസിഷ്ഠ മഹർഷി]] ആയിരുന്നു<ref>{{Cite web|title=കാണേണ്ട സ്ഥലങ്ങൾ|work=ജില്ലാ ഐ.ടി. യൂണിറ്റ് കോർഡിനേറ്റർ, ജില്ലാ കളക്ടറുടെ ഓഫീസ്, മലപ്പുറം, കേരള സർക്കാർ|url=https://malappuram.nic.in/en/places-of-interest/|accessdate=2023-12-10}}</ref>. ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ മുൻ‌കാല സൂക്ഷിപ്പുകാരിൽ ആലത്തിയൂർ ഗ്രാമ [[നമ്പൂതിരി|നമ്പൂതിരിമാർ]], [[വെട്ടത്തുനാട്|വെട്ടത്ത്]] രാജാവ്, [[കോഴിക്കോട്]] [[സാമൂതിരി]] എന്നിവർ ഉൾപ്പെടും. [[അവൽ]] നിവേദ്യമാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യവഴിപാട്. [[തുലാം|തുലാമാസത്തിലെ]] [[പൂരാടം]], [[ഉത്രാടം]], [[തിരുവോണം]] [[നക്ഷത്രം (ജ്യോതിഷം)|നക്ഷത്രങ്ങളിൽ]] നടക്കുന്ന ഉത്സവമാണ് ഇവിടെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷം. രാമായണമാസമായ [[കർക്കടകം]] ഇവിടെ തിരക്കേറുന്ന സമയമാണ്. കൂടാതെ, ഹനുമദ്പ്രധാനമായ [[ചൊവ്വാഴ്ച|ചൊവ്വ]], [[വ്യാഴാഴ്ച|വ്യാഴം]], [[ശനിയാഴ്ച|ശനി]] എന്നീ ദിവസങ്ങളും പ്രധാനമാണ്. [[മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡ്|മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ]] കീഴിൽ സാമൂതിരി രാജാവ് മുഖ്യകാര്യദർശിയായ ഒരു ട്രസ്റ്റാണ് ക്ഷേത്രഭരണം നടത്തുന്നത്.<ref>{{cite web | title=പ്രധാന ക്ഷേത്രങ്ങൾ | work=മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ ഭരണത്തിലുള്ള ക്ഷേത്രങ്ങൾ| url= http://www.malabardevaswom.kerala.gov.in/index.php?option=com_content&view=article&id=79&Itemid=78| accessdate=2023-12-09}}</ref>. [[File:GKN Alathiyoor Temple Stone Kids Jumping DSC 0440.JPG|thumb|ആലത്തിയൂർ ക്ഷേത്രം. <br> ഹനുമാന്റെ കടലിനു മുകളിലൂടെ ലങ്കയിലേയ്ക്കുള്ള ചാട്ടത്തെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുവാനായി ഉള്ള തിട്ടയിലൂടെ ചാടുന്ന കുട്ടികളെയും കാണാം]] == ഐതിഹ്യം == ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന പ്രതിഷ്ഠ ശ്രീരാമനാണെങ്കിലും ഈ ക്ഷേത്രം ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം എന്നാണ് പരക്കെ അറിയപ്പെടുന്നത്. ഹനുമാൻ [[സീത]]യെ തിരക്കി [[ശ്രീലങ്ക|ലങ്ക]]യിലേക്കു പോകുന്നതിനു മുമ്പ് ഇവിടെവെച്ചാണ് ശ്രീരാമൻ ഹനുമാന് നിർദ്ദേശങ്ങളും ഉപദേശങ്ങളും കൊടുത്തത് എന്നാണ് വിശ്വാസം. ശ്രീരാമന്റെ വിഗ്രഹത്തിന് തൊട്ടടുത്തായി ആണ് ഹനുമാന്റെ വിഗ്രഹം സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നത്. വീരഹനുമാനല്ല, കൈകൾ കൂപ്പി തല ഇടത്തേക്ക് ചെരിച്ച്, സീതാദേവിയെ കണ്ടെത്തുന്നതിനായി രാമൻ പറഞ്ഞുകൊടുക്കുന്ന അടയാളവാക്യങ്ങൾ, ശ്രദ്ധയോടെ കേട്ടുനിൽക്കുന്ന ഭക്തഹനുമാനാണിത്. കാര്യസാധ്യത്തിന് വലുപ്പച്ചെറുപ്പമില്ലാതെ ഭക്തർ ആശ്രയിക്കുന്ന പെരുംതൃക്കോവിലപ്പൻ . ലക്ഷ്മണന്റെ ക്ഷേത്രം ഇവിടെ നിന്ന് ഏതാനും മീറ്ററുകൾ അകലെയാണ്. ഹനുമാനും ശ്രീരാമനും സ്വകാര്യമായി സംസാരിക്കുവാൻ ലക്ഷ്മണൻ മാറി കൊടുത്തതാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. പ്രധാന ദേവൻ ശ്രീരാമനാണെങ്കിലും ഇവിടെ ശക്തി കൂടുതൽ ഹനുമാനാണെന്നാണത്രെ. രാമകാര്യാർത്ഥം ലങ്കയിലേക്ക് പോകുന്ന ഹനുമാന് ത്രിമൂർത്തികളുടെയും മുപ്പത്തിമുക്കോടി ദേവതകളുടെയും അനുഗ്രഹമുണ്ടായിരുന്നതുകൊണ്ടാണ് ഇങ്ങനെ. ഇവിടെ ഹനുമാന്റെ കടലിനു മുകളിലൂടെ ലങ്കയിലേയ്ക്കുള്ള ചാട്ടത്തെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുവാനായി ഒരു തിട്ട കെട്ടിയിട്ടുണ്ട്. ഈ തിട്ടയുടെ ഒരറ്റത്ത് കടലിന്റെ പ്രതീകമായി ഒരു വലിയ കരിങ്കല്ല് വെച്ചിട്ടുണ്ട്. വിശ്വാസികൾ ഈ തിട്ടയിലൂടെ ഓടി കരിങ്കല്ലിനു മുകളിലൂടെ ചാടുന്നു. ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ ഇങ്ങനെ ചാടുന്നത് ഭാഗ്യം, ആരോഗ്യം, ദീർഘായുസ്സ്, ധനം എന്നിവ നൽകും എന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. എല്ലാ ദുഃഖങ്ങളും ഭയങ്ങളും മാറ്റുക മാത്രമല്ല, ഭക്തരുടെ ആഗ്രഹപൂർത്തീകരണവും ആലത്തിയൂരിലെ ഹനുമാൻ നടത്തി തരുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. == ക്ഷേത്രനിർമ്മിതി == === ക്ഷേത്രപരിസരവും മതിലകവും === ആലത്തിയൂർ ഗ്രാമത്തിന്റെ ഒത്തനടുക്കായാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. കിഴക്കോട്ടാണ് ക്ഷേത്രദർശനം. ക്ഷേത്രത്തിന് നേരെമുന്നിൽ നിരവധി കട-കംബോളങ്ങൾ കാണാം. വളരെ ഇടുങ്ങിയ വഴിയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലേയ്ക്കുള്ളത് എന്നതിനാൽ വലിയ വാഹങ്ങൾ വരുമ്പോൾ നിരവധി ബുദ്ധിമുട്ടുകളുണ്ടാകാറുണ്ട്. വടക്കുകിഴക്കുഭാഗത്താണ് വാഹനപാർക്കിങ് സൗകര്യം അനുവദിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. ഗോപുരത്തിന് വടക്കായി ക്ഷേത്രക്കുളം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. അതിവിശാലവും മനോഹരവുമായ ഈ കുളത്തിൽ കുളിച്ചാണ് ക്ഷേത്രത്തിലേയ്ക്ക് ഭക്തരും ശാന്തിക്കാരും കടന്നുചെല്ലുന്നത്. കുളത്തിന് മുന്നിലായി ചെറിയൊരു [[അരയാൽ]]മരം കാണാം. ഹൈന്ദവവിശ്വാസപ്രകാരം പുണ്യവൃക്ഷമായ അരയാലിന് മുകളിൽ [[ബ്രഹ്മാവ്|ബ്രഹ്മാവും]] നടുക്ക് വിഷ്ണുവും അടിയിൽ ശിവനും കുടികൊള്ളുന്നു. ദിവസവും രാവിലെ അരയാലിനെ ഏഴുവലം വയ്ക്കുന്നത് ആയുരാരോഗ്യസൗഖ്യം നൽകുന്നു എന്നാണ് വിശ്വാസം. ഇതേ തറയിൽ ഒരു [[അത്തി]]മരവും കാണാം. [[നാല്പാമരം|നാല്പാമരങ്ങളിൽ]] പ്രസിദ്ധമായ ഈ രണ്ടുമരങ്ങളും ഒരുമിച്ച് വളരുന്നതുകൊണ്ടാണ് ആലത്തിയൂർ എന്ന് സ്ഥലത്തിന് പേരുവന്നതെന്ന് വിശ്വസിയ്ക്കപ്പെടുന്നു. കിഴക്കുഭാഗത്ത് രണ്ടുനിലകളോടുകൂടിയ ഗോപുരം പണിതിട്ടുണ്ട്. ഓടുമേഞ്ഞ ഈ ഗോപുരം, കാലപ്പഴക്കം കൊണ്ട് ദ്രവിച്ച നിലയിലാണ് കാണപ്പെടുന്നത്. ഗോപുരത്തിന് മുകളിലായി ശ്രീരാമന്റെയും ഹനുമാന്റെയും ലക്ഷ്മണന്റെയും രൂപങ്ങളോടുകൂടിയ ഒരു ഫലകം കാണാം. കിഴക്കേ നടയിലൂടെ അകത്തുകടന്നാൽ ആദ്യമെത്തുന്നത് വലിയ ആനക്കൊട്ടിലിലാണ്. സാമാന്യം വലുപ്പമുള്ള ഈ ആനക്കൊട്ടിൽ പണിതിട്ട് അധികകാലമായിട്ടില്ല. ക്ഷേത്രത്തിൽ കൊടികയറി ഉത്സവമില്ലാത്തതിനാൽ കൊടിമരമില്ല. അത് പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കാനുള്ള ആലോചനകളുണ്ട്. ശ്രീരാമന്റെ നടയ്ക്കുനേരെ വലിയ ബലിക്കൽപ്പുര പണിതിട്ടുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ബലിക്കല്ല് ഇവിടെയാണ്. സാമാന്യം ഉയരമുള്ള ബലിക്കല്ലാണെങ്കിലും അല്പം താഴ്ത്തി നിർമ്മിച്ചിരിയ്ക്കുന്നതിനാൽ പുറത്തുനിന്ന് നോക്കിയാൽ വിഗ്രഹം വ്യക്തമായി കാണാം. ഇതിന് മുകളിലായി ഹനുമാന്റെ ഒരു ചിത്രവും തൂക്കിയിട്ടിട്ടുണ്ട്. ബലിക്കൽപ്പുരയ്ക്ക് തെക്കുഭാഗത്തായി ചെറിയൊരു വാതിൽ കാണാം. ഹനുമാന്റെ നടയ്ക്കുനേരെയാണ് ഈ വാതിൽ പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. ക്ഷേത്രത്തിൽ കടക്കാൻ സാധിയ്ക്കാത്തവർക്കായാണ് ഇത് പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. തെക്കുകിഴക്കുഭാഗത്ത് വഴിപാട് കൗണ്ടർ പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. ശ്രീരാമന് പാൽപ്പായസവും ഹനുമാന് അവിൽ നിവേദ്യവുമാണ് ഇവിടെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. ആലത്തിയൂർ ഹനുമാന് അവിൽ നൽകുന്നത് അതിവിശേഷമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. കാര്യസാദ്ധ്യത്തിന് അവിൽ നേരുന്നവരും അത് സാധിയ്ക്കുന്നവരും ഇപ്പോഴും നിരവധിയാണ്. ഒരു നാഴി, 50 നാഴി, 100 നാഴി ഇങ്ങനെ നിരവധി അളവുകളിൽ അവിൽ നൽകാറുണ്ട്. [[തമിഴ്നാട്]] [[മുഖ്യമന്ത്രി (ഇന്ത്യ)|മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന]] [[ജെ. ജയലളിത]] കേസിനെ അതിജീവിച്ചത് ഇവിടെ ദർശനം നടത്തിയശേഷമാണെന്ന് കഥകളുണ്ട്<ref>{{cite news |last=. |first=TNN |date=2016-12-07 |title= ജയലളിതയുടെ ‘ദൈവിക’ പ്രയത്നം |trans-title= Jayalalitha's 'divine' tryst|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/jayalalithaas-divine-tryst/articleshow/55848590.cms |language=en |work=ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ |location=കൊച്ചി |access-date=2023-12-10}}</ref><ref>{{cite news |last=രാമകൃഷ്ണൻ |first=വെങ്കടേഷ്|date=2016-12-07 |title=ജംബോ നന്ദി പ്രകാശനത്തിൽ ജയലളിത |trans-title=JAYALALITHA IN JUMBO THANKSGIVING |url=https://www.telegraphindia.com/india/jayalalitha-in-jumbo-thanksgiving/cid/928666 |language=en |work=ടെലഗ്രാഫ് ഓൺലൈൻ |location=കൊച്ചി|access-date=2023-12-10}}</ref>. വഴിപാട് കൗണ്ടറിനടുത്തുതന്നെ മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ ചെറിയൊരു ശ്രീകോവിൽ കാണാം. പണ്ട് അടുത്തുള്ള ''[[കല്പകഞ്ചേരി]]'' ഗ്രാമത്തിലുണ്ടായിരുന്ന ഐരാണി ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യദേവനായിരുന്ന ഈ മഹാവിഷ്ണുവിനെ, പിന്നീട് അവിടെയുണ്ടായ ചില പ്രശ്നങ്ങൾ മൂലം ഇങ്ങോട്ട് കൊണ്ടുവന്ന് പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുകയായിരുന്നു എന്നാണ് വിശ്വാസം. ചതുർബാഹുവായ മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ വിഗ്രഹമാണെങ്കിലും [[ശ്രീകൃഷ്ണൻ|ശ്രീകൃഷ്ണനായാണ്]] പ്രതിഷ്ഠയെ കണ്ടുവരുന്നത്. പടിഞ്ഞാറോട്ടാണ് ദർശനം. മഹാവിഷ്ണുവിനെ തൊഴുത് പ്രദക്ഷിണം ചെയ്തുവരുമ്പോൾ തെക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്തായി ചെറിയൊരു മണൽത്തിട്ടയും അതിലേയ്ക്ക് ചാടാനുള്ള ഒരു കരിങ്കൽ പീഠവും കാണാം. ഇത് ഹനുമാൻ സ്വാമിയുടെ ലങ്കായാത്രയെ സങ്കല്പിയ്ക്കുന്നു. ഇതിന് പുറകിലെ ഭാഗത്തുകൂടി ഓടിവന്ന് കരിങ്കൽ പീഠത്തിൽ ചവിട്ടാതെ ചാടുന്നത് ജീവിതപ്രാരാബ്ധങ്ങളെ മറികടക്കുന്നതിന് ഉത്തമമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. തന്മൂലം, നിരവധി ഭക്തർ ഇതിന് ശ്രമിയ്ക്കാറുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്ന ഭക്തരെ ആകർഷിയ്ക്കുന്നതാണ് ഈ ചടങ്ങ്. പടിഞ്ഞാറേ നടയിൽ എടുത്തുപറയത്തക്ക കാഴ്ചകളൊന്നുമില്ല. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്താണ് ശ്രീരാമാനുജനായ ലക്ഷ്മണസ്വാമിയുടെ ക്ഷേത്രം. ഇവിടെ ലക്ഷ്മണൻ ഉപദേവനല്ല, മറിച്ച് തുല്യപ്രാധാന്യത്തോടുകൂടിയ പ്രതിഷ്ഠയാണ്. ശ്രീരാമൻ ഹനുമാന് പറഞ്ഞുകൊടുക്കുന്ന അടയാളവാക്യം കേൾക്കാതിരിയ്ക്കാനായി പുറത്ത് മാറിയിരിയ്ക്കുന്നു എന്ന സങ്കല്പത്തിലാണ് ഇവിടെ നാലമ്പലത്തിന് പുറത്ത് ലക്ഷ്മണസ്വാമി കുടികൊള്ളുന്നത്. ചതുർബാഹുവായ മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ രൂപത്തിലാണ് ആദിശേഷാവതാരമായ ലക്ഷ്മണന്റെ പ്രതിഷ്ഠ. കിഴക്കോട്ട് ദർശനം. ചെമ്പുമേഞ്ഞ ചെറിയൊരു ചതുരശ്രീകോവിലാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. മുന്നിലായി ചെറിയൊരു നമസ്കാരമണ്ഡപവും പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. ലക്ഷ്മണശ്രീകോവിലിന്റെ തെക്കുഭാഗത്ത് ചെറിയൊരു ഗണപതിപ്രതിഷ്ഠയുമുണ്ട്; പുറകിൽ നാഗദൈവങ്ങളുടെ പ്രതിഷ്ഠയും കാണാം. ലക്ഷ്മണസ്വാമിയ്ക്ക് പ്രത്യേകമായി വഴിപാട് കൗണ്ടറും പണിതിട്ടുണ്ട്. പാൽപ്പായസം തന്നെയാണ് ഇവിടെയും പ്രധാനം. === [[ശ്രീകോവിൽ]] === രണ്ടുനിലകളോടുകൂടിയ സാമാന്യം വലുപ്പമുള്ള ചതുരശ്രീകോവിലാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. [[കരിങ്കല്ല്|കരിങ്കല്ലിൽ]] തീർത്ത ശ്രീകോവിലിന്റെ ഇരുനിലകളും [[ചെമ്പ്]] മേഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. മുകളിൽ [[സ്വർണം|സ്വർണ]] [[അർധകുംഭകം|താഴികക്കുടം]] ശോഭിച്ചുനിൽക്കുന്നു. ശ്രീകോവിലിനകത്ത് മൂന്ന് മുറികളുണ്ട്. അവയിൽ പടിഞ്ഞാറേ അറ്റത്തുള്ളതാണ് വിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ഠിച്ച ഗർഭഗൃഹം. ഏകദേശം അഞ്ചടി ഉയരം വരുന്ന ചതുർബാഹുവായ മഹാവിഷ്ണുവിഗ്രഹത്തിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി ശ്രീരാമസ്വാമി കുടികൊള്ളുന്നു. കൃഷ്ണശിലാ നിർമ്മിതമാണ് ഇവിടെയുള്ള വിഗ്രഹം. എന്നാൽ, ഇതിന് [[പഞ്ചലോഹം|പഞ്ചലോഹ]]ത്തിൽ ഗോളക ചാർത്തിയിട്ടുണ്ട്. ചതുർബാഹുവായ ഭഗവാന്റെ പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[സുദർശനചക്രം|സുദർശനചക്രവും]] പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[പാഞ്ചജന്യം]] [[ശംഖ്|ശംഖും]] മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ കൗമോദകി [[ഗദ]]യും മുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[താമര]]യും കാണാം. സീതാന്വേഷണകാലത്ത് വിരഹിയായിരിയ്ക്കുന്ന ശ്രീരാമനായാണ് സങ്കല്പം. തന്മൂലം, ഇവിടെ [[സീത|സീതാദേവിയ്ക്ക്]] പ്രതിഷ്ഠയില്ല. ഇതിന് തെക്കുഭാഗത്തായി പണികഴിപ്പിച്ചിരിയ്ക്കുന്ന മറ്റൊരു നടയിലാണ് ഹനുമാൻ സ്വാമിയുടെ പ്രതിഷ്ഠ. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ഹനുമദ്വിഗ്രഹം, ഇരുകൈകളും കൂപ്പി ഇടത്തോട്ട് കാതുകൂർപ്പിച്ച് നിൽക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ്. ശ്രീരാമന്റെ അടയാളവാക്യം കേൾക്കുന്ന രൂപമാണ് ഇതെന്ന് വിശ്വസിയ്ക്കപ്പെടുന്നു. അങ്ങനെ, വിശ്വപ്രകൃതിയുടെ ഭാവത്തെ മുഴുവൻ ആവാഹിച്ച് ശ്രീരാമനും ഹനുമാനും ശ്രീകോവിലകത്ത് വിരാജിയ്ക്കുന്നു. ശ്രീകോവിൽ, അതിമനോഹരമായ ചുവർച്ചിത്രങ്ങളും ദാരുശില്പങ്ങളും കൊണ്ട് അലംകൃതമാണ്. ഇവയ്ക്ക് അധികം പഴക്കമില്ലെന്ന് ഒറ്റനോട്ടത്തിൽ തന്നെ മനസ്സിലാക്കാവുന്നതാണ്. പ്രധാനമായും [[രാമായണം|രാമായണത്തിൽ]] നിന്നെടുത്ത രംഗങ്ങളാണ് ഇവിടെ ഉപയോഗിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. ശ്രീരാമജനനം, സീതാസ്വയംവരം, [[ജടായു]] മോക്ഷം, [[കദളി വാഴ|കദളീ]]വനത്തിലെ ഹനുമാൻ, തുടങ്ങിയവ അവയിൽ പ്രധാനമാണ്. എന്നാൽ, ഇവയിൽ ഏറ്റവും പ്രാധാന്യമർഹിയ്ക്കുന്നത് എട്ടുകൈകളോടുകൂടിയ ഭദ്രകാളിയുടെ ഒരു ചിത്രമാണ്. ഈ ചിത്രം ഇവിടെ വന്നതിനുപിന്നിൽ ഒരു കഥയുണ്ട്. അതിങ്ങനെ: ഒരിയ്ക്കൽ, ഇവിടെയടുത്തുള്ള വലിയ കപാലത്തിങ്കൽ ഭഗവതിക്ഷേത്രത്തിലും ഇവിടെയും ഒരുകാലത്ത് ഒരേ മേൽശാന്തിയാണ് ഉണ്ടായിരുന്നത്. ഇരുസ്ഥലത്തും ഒരേ സമയം മേൽശാന്തിയായിരിയ്ക്കുന്നത് ബുദ്ധിമുട്ടായപ്പോൾ അദ്ദേഹം ഭഗവതിയോട് നിത്യസാന്നിദ്ധ്യം കൊള്ളാൻ അഭ്യർത്ഥിച്ചു. അങ്ങനെയാണ് ഇവിടെ ഭദ്രകാളീസാന്നിദ്ധ്യമുണ്ടായത്. ശ്രീകോവിലിന് വടക്കുവശത്ത് പതിവുപോലെ ഓവ് നിർമ്മിച്ചിട്ടുണ്ട്. === നാലമ്പലം === ശ്രീകോവിലിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റി നാലമ്പലം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. അതിവിശാലമാണ് ഇവിടത്തെ നാലമ്പലം. കരിങ്കല്ലിൽ തീർത്ത നാലമ്പലം പൂർണ്ണമായും ഓട് മേഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. നാലമ്പലത്തിനകത്തേയ്ക്കുള്ള പ്രവേശനകവാടത്തിന് ഇരുവശവും വാതിൽമാടങ്ങൾ പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. അവയിൽ തെക്കുഭാഗത്തെ വാതിൽമാടം, വിശേഷാൽ പൂജകൾക്കും ഹോമങ്ങൾക്കും ഉപയോഗിയ്ക്കുമ്പോൾ വടക്കുഭാഗത്തെ വാതിൽമാടം, വാദ്യമേളങ്ങൾക്കും നാമജപത്തിനുമാണ് ഉപയോഗിയ്ക്കുന്നത്. പൂജയും ദീപാരാധനയുമൊഴികെയുള്ള അവസരങ്ങളിൽ ഇവിടെ [[ചെണ്ട]], [[മദ്ദളം]], [[തിമില]], [[ഇടയ്ക്ക]], [[ചേങ്ങില]], [[ഇലത്താളം]], [[ശംഖ് (വാദ്യം)|ശംഖ്]] തുടങ്ങിയ വാദ്യോപകരണങ്ങൾ കാണാവുന്നതാണ്. നാലമ്പലത്തിനകത്ത് തെക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ പതിവുപോലെ [[തിടപ്പള്ളി]] പണിതിട്ടുണ്ട്; വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ [[കിണർ|കിണറും]]. തിടപ്പള്ളിയോടുചേർന്ന് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പ്രത്യേകം മുറിയിലാണ് പ്രസാദവിതരണം നടത്തുന്നത്. തെക്കുപടിഞ്ഞാറേമൂലയിൽ ഒറ്റമുറിയിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി ഗണപതിയുടെയും അയ്യപ്പന്റെയും പ്രതിഷ്ഠകൾ കാണാം. അത്യപൂർവമാണ് ഇത്തരം പ്രതിഷ്ഠ. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ചതുർബാഹുവായ വലമ്പിരി ഗണപതിയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലുള്ളത്. പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[മഴു]]വും പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[കയർ|കയറും]] മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[മോദകം|മോദകവും]] ധരിച്ച ഗണപതിഭഗവാൻ, മുന്നിലെ വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു. അയ്യപ്പന്റെ വിഗ്രഹത്തിന് [[ശബരിമല]]യിലെ വിഗ്രഹത്തിന്റെ രൂപവുമായി പ്രകടമായ രൂപസാദൃശ്യമുണ്ട്. ഇവിടെ വച്ചാണ് ശബരിമല തീർത്ഥാടകർ മാലയിടുന്നതും കെട്ടുനിറയ്ക്കുന്നതുമെല്ലാം. വടക്കുപടിഞ്ഞാറേമൂലയിൽ ഒരു മുറിയിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി ദുർഗ്ഗാദേവിയുടെ പ്രതിഷ്ഠ കാണാം. ചതുർബാഹുവായ വിഷ്ണുദുർഗ്ഗയാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. എന്നാൽ, ഭഗവാന്റെ വാമാംഗത്തിലാണ് ദേവിയുടെ പ്രതിഷ്ഠ എന്നതിനാൽ, [[ലക്ഷ്മി]]യായും സങ്കല്പമുണ്ട്. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ദേവിയുടെ വിഗ്രഹം, ചതുർബാഹുവാണ്. പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ ശ്രീചക്രവും പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ ശംഖും ധരിച്ച ദേവി മുന്നിലെ ഇടതുകൈ അരയിൽ കുത്തിനിൽക്കുന്നു. മുന്നിലെ വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു. [[നവരാത്രി]]നാളുകൾ ഇവിടെ ദേവിയ്ക്ക് അതിപ്രധാനമാണ്. ശ്രീകോവിലിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റി അകത്തെ ബലിവട്ടം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. [[അഷ്ടദിക്പാലകർ]] (കിഴക്ക്-[[ഇന്ദ്രൻ]], തെക്കുകിഴക്ക്-[[അഗ്നി]], തെക്ക്-[[യമൻ]], തെക്കുപടിഞ്ഞാറ്-നിരൃതി, പടിഞ്ഞാറ്-[[വരുണൻ]], വടക്കുപടിഞ്ഞാറ്-[[വായു]], വടക്ക്-[[കുബേരൻ]] & [[ചന്ദ്രൻ|സോമൻ]], വടക്കുകിഴക്ക് - [[ഈശാനൻ]]), [[സപ്തമാതൃക്കൾ]] (തെക്കുഭാഗത്ത് ഒറ്റ പീഠത്തിൽ - [[ബ്രാഹ്മി]]/[[ബ്രഹ്മാണി]], മഹേശ്വരി, കൗമാരി, [[വൈഷ്ണവി]], [[വാരാഹി]], [[ഇന്ദ്രാണി]], [[ചാമുണ്ഡി]] എന്നീ ക്രമത്തിൽ), [[വീരഭദ്രൻ]] (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം കിഴക്കുഭാഗത്ത്), ഗണപതി (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത്), ശാസ്താവ് (തെക്കിനും തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ബ്രഹ്മാവ് (വടക്കുകിഴക്കിനും കിഴക്കിനുമിടയിൽ), അനന്തൻ (തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനും പടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ദുർഗ്ഗാദേവി (വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനും വടക്കിനുമിടയിൽ), [[സുബ്രഹ്മണ്യൻ]] (പടിഞ്ഞാറിനും വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), നിർമ്മാല്യധാരി (വടക്കിനും വടക്കുകിഴക്കിനുമിടയിൽ - ഇവിടെ [[വിഷ്വക്സേനൻ]]) എന്നിവരെ പ്രതിനിധീകരിയ്ക്കുന്ന ബലിക്കല്ലുകൾ ഇവിടെ കാണാം. എന്നാൽ, ക്ഷേത്രത്തിൽ നിത്യശീവേലിയില്ലാത്തതിനാൽ ഇവ പ്രതീകാത്മകമായ നിർമ്മിതി മാത്രമാണ്. വിഷ്ണുക്ഷേത്രമായതിനാൽ, വടക്കുഭാഗത്ത് ഉത്തരമാതൃക്കൾ എന്ന പേരിൽ പ്രത്യേകമായി മറ്റൊരു സങ്കല്പം കൂടിയുണ്ട്. ഭാഗീശ്വരി, ക്രിയ, കീർത്തി, ലക്ഷ്മി, സൃഷ്ടി, വിദ്യ, ശാന്തി എന്നിവരാണ് ഇവർ. സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം വീരഭദ്രനും ഗണപതിയും കുടികൊള്ളുന്നപോലെ ഇവർക്കൊപ്പം ശ്രീധരൻ, അശ്വമുഖൻ എന്നിങ്ങനെ രണ്ടുദേവന്മാർക്കും സ്ഥാനമുണ്ടാകാറുണ്ട്. ബലിക്കല്ലുകൾ ദേവന്റെ/ദേവിയുടെ വികാരഭേദങ്ങളാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. തന്മൂലം, ഇവയിൽ ചവിട്ടുന്നതും തൊട്ടുതലയിൽ വയ്ക്കുന്നതും നിരോധിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. == നിത്യപൂജാക്രമം == നിത്യേന മൂന്നുപൂജകളുള്ള ഒരു മഹാക്ഷേത്രമാണ് ആലത്തിയൂർ പെരുംതൃക്കോവിൽ ശ്രീരാമ-ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം. പുലർച്ചെ നാലരയ്ക്ക് [[നാദസ്വരം]], [[തവിൽ]] തുടങ്ങിയ വാദ്യങ്ങളോടെയും ഏഴുതവണയുള്ള [[ശംഖ്|ശംഖു]] വിളിയോടെയും ഭഗവാനെ പള്ളിയുണർത്തുന്നു. അതിനുശേഷം അഞ്ചുമണിയ്ക്ക് ക്ഷേത്രനട തുറക്കുന്നു. പതിവുപോലെ നിർമ്മാല്യദർശനമാണ് ആദ്യത്തെ ചടങ്ങ്. അതിനുശേഷം [[അഭിഷേകം|അഭിഷേക]]ങ്ങൾ തുടങ്ങുന്നു. എണ്ണ, ജലം (ശംഖാഭിഷേകവും കലശാഭിഷേകവും), വാകപ്പൊടി തുടങ്ങിയ ദ്രവ്യങ്ങൾ കൊണ്ട് വിഗ്രഹത്തിൽ വിശദമായ അഭിഷേകങ്ങൾ നടത്തിയശേഷം ആദ്യനിവേദ്യമായി [[മലർ]], [[ശർക്കര]], കദളിപ്പഴം എന്നിവ ഒരുമിച്ച് നേദിയ്ക്കുന്നു. പിന്നീട് വിഗ്രഹം പൂമാലകളും സ്വർണ്ണ-[[രത്നം|രത്നാഭരണങ്ങളും]] ചന്ദനക്കൂട്ടും കൊണ്ട് അതിമനോഹരമായി അലങ്കരിയ്ക്കുന്നു. അതിനുശേഷം ആറുമണിയോടെ നടയടച്ച് ഉഷഃപൂജ നടക്കുന്നു. നെയ്പ്പായസമാണ് ഈ സമയത്തെ പ്രധാന നിവേദ്യം. ഇതേസമയത്തുതന്നെ ക്ഷേത്രത്തിൽ ഗണപതി[[ഹോമം|ഹോമവും]] നടത്തുന്നു. പിന്നീട് ഉപദേവതകൾക്കുള്ള പൂജകളാണ്. ഹനുമാൻ സ്വാമിയ്ക്കുള്ള വിശേഷമായ അവിൽ നിവേദ്യം രാവിലെ ഒമ്പതുമണിയോടെ തുടങ്ങുന്നു. ഏകദേശം പന്ത്രണ്ടുനാഴി അവിൽ ഇവിടെ ഒരുസമയം നേദിയ്ക്കാറുണ്ട്. അതിനുശേഷം ഒമ്പതേകാലോടെ നടയടച്ച് ഉച്ചപ്പൂജ നടത്തുന്നു. പാൽപ്പായസം, ചതുശ്ശതം, വെള്ളനിവേദ്യം എന്നിവയാണ് ഈ സമയത്തെ നിവേദ്യങ്ങൾ. ഉച്ചപ്പൂജ കഴിഞ്ഞ് പതിനൊന്നുമണിയോടെ ക്ഷേത്രനട അടയ്ക്കുന്നു. വൈകീട്ട് അഞ്ചുമണിയ്ക്ക് വീണ്ടും നടതുറക്കുന്നു. സന്ധ്യയ്ക്ക് സൂര്യാസ്തമയസമയമനുസരിച്ച് [[ദീപാരാധന]] നടത്തുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിനകത്തും പുറത്തുമുള്ള ദീപങ്ങൾ മുഴുവൻ ഈ സമയം കൊളുത്തിവച്ചിട്ടുണ്ടാകും. അതിമനോഹരമായ കാഴ്ചയാണിത്. ക്ഷേത്രത്തിൽ [[കർപ്പൂരം]] ഉപയോഗിച്ച് ആരാധന നടത്തുന്നത് ഈ സമയത്താണ്. മറ്റുള്ള അവസരങ്ങളിൽ ചെറിയൊരു നെയ് വിളക്കുവച്ചുള്ള ആരാധനയേ പതിവുള്ളൂ. ദീപാരധന കഴിഞ്ഞ് നടതുറന്നാൽ മേൽശാന്തി ഭക്തരെക്കൊണ്ട് കർപ്പൂരം ഉഴിയിയ്ക്കുകയും ചെയ്യാറുണ്ട്. അതിനുശേഷം രാത്രി ഏഴുമണിയോടെ അത്താഴപ്പൂജ തുടങ്ങും. ഈ സമയത്ത് അപ്പവും അടയുമാണ് പ്രധാന നിവേദ്യങ്ങൾ. അത്താഴപ്പൂജ കഴിഞ്ഞ് ഏഴരമണിയോടെ വീണ്ടും നടയടയ്ക്കും. സാധാരണ ദിവസങ്ങളിലെ പൂജാക്രമങ്ങളാണ് ഇവിടെ സൂചിപ്പിച്ചത്. വിശേഷദിവസങ്ങളിലും ഉദയാസ്തമനപൂജയുള്ള ദിവസങ്ങളിലും [[ഗ്രഹണം]] നടക്കുന്ന അവസരങ്ങളിലും ഇവയിൽ മാറ്റം വരും. ഉദയാസ്തമനപൂജയുള്ളപ്പോൾ ഇവിടെ പതിനെട്ട് പൂജകളുണ്ടാകാറുണ്ട്. ഗ്രഹണമുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ അത് തുടങ്ങുന്നതിനും ഒരു മണിക്കൂർ മുമ്പേ അടയ്ക്കുന്ന നട, അതുകഴിഞ്ഞ് ശുദ്ധിക്രിയകൾ നടത്തിയേ തുറക്കൂ. ഇവിടെയുള്ള എല്ലാ പൂജകളും ശ്രീരാമസ്വാമിയ്ക്കാണ് നടത്തപ്പെടുന്നത്. ഹനുമാൻ സ്വാമിയ്ക്ക് നിവേദ്യം മാത്രമേയുള്ളൂ. രാവിലെയുള്ള പൂജകൾക്ക് [[ഇടയ്ക്ക]]യും വൈകീട്ടുള്ള പൂജകൾക്ക് [[ചെണ്ട]]യുമാണ് വാദ്യങ്ങളായി ഉപയോഗിയ്ക്കുക. സമീപഗ്രാമമായ [[തിരുനാവായ]]യിലെ കൽപ്പുഴ മനയ്ക്കാണ് ഇവിടെ തന്ത്രാധികാരം. ദേവസ്വം ബോർഡിന് കീഴിലാണ് മേൽശാന്തി, കീഴ്ശാന്തി നിയമനങ്ങൾ. == വിശേഷദിവസങ്ങൾ == === തിരുവോണ മഹോത്സവം === ആലത്തിയൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ആണ്ടുവിശേഷമാണ് തുലാമാസത്തിൽ പൂരാടം, ഉത്രാടം, തിരുവോണം നാളുകളായി നടക്കുന്ന തിരുവോണ മഹോത്സവം. മൂന്നുദിവസവും ക്ഷേത്രത്തിൽ വിശേഷാൽ പൂജകളും കലാപരിപാടികളുമുണ്ടാകാറുണ്ട്. === പ്രധാന ദിവസങൾ === ആഴ്ചയിലെ ശനി, ചൊവ്വ, വ്യാഴം തുടങ്ങിയ ദിവസങ്ങൾ ഹനുമാന് പ്രാധാന്യം. ശനിയാഴ്ച ഹനുമദ് പൂജ നടത്തുന്നത് ദുരിതശാന്തിക്കും ശനിദോഷമുക്തിക്കും വിശേഷമാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. മഹാബലവാനായ ഹനുമാന് ചൊവ്വാഴ്ച ഏറെ പ്രധാനമാണ്. വിഷ്ണു അഥവാ ശ്രീരാമ പ്രധാനമായ വ്യാഴാഴ്ച ഹനുമാനെ ‌ആരാധിക്കുന്നത് വിശേഷം ആണെന്നും വിശ്വാസം ഉണ്ട്. ==അവലംബം== {{Reflist}} ==പുറം കണ്ണികൾ== {{commonscat|Alattiyur Hanuman Temple}} * [https://www.alathiyoorhanumankavu.in/ ആലത്തിയൂർ ഹനുമാൻ കാവ് - ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231209095845/https://alathiyoorhanumankavu.in/ |date=2023-12-09 }} * [http://www.malabardevaswom.kerala.gov.in/ മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്] {{മലപ്പുറം ജില്ല}} [[വർഗ്ഗം:മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ശ്രീരാമക്ഷേത്രങ്ങൾ]] myflib77czjm9uva5th9hgubz3syv9o 4666526 4666524 2026-09-13T04:18:50Z ~2026-48203-56 222590 /* ക്ഷേത്രപരിസരവും മതിലകവും */ 4666526 wikitext text/x-wiki {{PU|Alathiyur Hanuman Temple}} {{Infobox Hindu temple | name = ആലത്തിയൂർ ശ്രീരാമ-ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം | native_name = ഹനുമാൻകാവ് | image = | caption = | deity = [[ശ്രീരാമൻ]] <br> [[ഹനുമാൻ]] | tradition = ഹിന്ദു | functional_status = | temple_board = [[മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡ്|മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ]] മേൽനോട്ടത്തോടെ [[കോഴിക്കോട്]] [[സാമൂതിരി|സാമൂതിരിരാജാവ്]] നടത്തുന്ന ട്രസ്റ്റ് | festivals = | tower = | temple_tank = | temple_tree = [[അരയാൽ]], [[അത്തി]] <!-- LOCATION --> | location = [[ആലത്തിയൂർ]] | district = [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം]] | state = [[കേരളം]] | country = [[ഇന്ത്യ]] | map_type = | map_alt = | coordinates = 10.87236N,75.93910E | coordinates_footnotes = <!-- ARCHITECTURE --> | architecture_type = | architecture_style = | creator = | established = 3000 വർഷങ്ങൾക്കു മുൻപ് | groundbreaking = | year_completed = <!-- SPECIFICATIONS --> | facade_direction = കിഴക്ക് | temple_quantity = | monument_quantity = <!-- WEBSITE --> | website = https://www.alathiyoorhanumankavu.in/ <!-- BELOW --> | footnotes = }} [[File:GKN Alathiyoor Temple Stone DSC 0442.JPG|thumb|ആലത്തിയൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെ ഹനുമാന്റെ കടലിനു മുകളിലൂടെ ലങ്കയിലേയ്ക്കുള്ള ചാട്ടത്തെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുവാനായി ഉള്ള തിട്ട]] [[File:Alathiyur Hanuman temple. malappuram dt. kerala - panoramio.jpg|thumb|ആലത്തിയൂർ ഹനുമാൻ കാവിന്റെ മതിൽക്കകം|alt=ആലത്തിയൂർ ഹനുമാൻ കാവിന്റെ മതിൽക്കകം]] [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം ജില്ലയിലുള്ള]] [[തിരൂർ|തിരൂരിന്]] അടുത്ത്, [[പൊന്നാനിപ്പുഴ|പൊന്നാനിപ്പുഴയ്ക്കും]] [[ഭാരതപ്പുഴ|ഭാരതപ്പുഴയ്ക്കും]] നടുഭാഗത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന [[ആലത്തിയൂർ]] എന്ന സ്ഥലത്തുള്ള പ്രസിദ്ധമായ<ref>{{Cite news|title=ശ്രീലങ്കൻ പ്രധാനമന്ത്രി ഒരു ദിവസത്തെ സന്ദർശനത്തിനു കേരളത്തിൽ|publisher=ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ|date=2003-08-23 | url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/sri-lankan-pm-arrives-on-a-days-visit-to-kerala/articleshow/142980.cms}}</ref> ഒരു [[ക്ഷേത്രം (ആരാധനാലയം)|ക്ഷേത്രമാണ്]] '''ആലത്തിയൂർ പെരുംതൃക്കോവിൽ ശ്രീരാമ-ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം''' അഥവാ ''ആലത്തിയൂർ ഹനുമാൻ [[കാവ്]]''. [[മഹാവിഷ്ണു|മഹാവിഷ്ണുഭഗവാന്റെ]] ഏഴാമത്തെ അവതാരമായ [[ശ്രീരാമൻ|ശ്രീരാമചന്ദ്രനാണ്]] മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠയെങ്കിലും [[ശിവൻ|ശിവന്റെ]] അവതാരവും ശ്രീരാമഭക്തനും [[ചിരഞ്ജീവികൾ|ചിരഞ്ജീവിയുമായ]] [[ഹനുമാൻ]] സ്വാമിയ്ക്കാണ് ക്ഷേത്രത്തിൽ പ്രാധാന്യം<ref>{{cite news|title=ഒരു നാട് തന്നെ ക്ഷേത്രമാകുന്നു, ആലത്തിയൂരിൽ|url=https://www.mathrubhumi.com/travel/destination/kerala-alathiyur-hanuman-temple-is-a-favourite-pilgrimagation-ceneter-1.4531138|first=ആമി|last=അശ്വതി|publisher=മാതൃഭൂമി|date=2020-02-15| accessdate=2023-12-10}}</ref>. കൂടാതെ, തുല്യപ്രാധാന്യത്തോടെ [[ലക്ഷ്മണൻ|ലക്ഷ്മണനും]] ഉപദേവതകളായി [[ഗണപതി]], [[മഹാവിഷ്ണു]], [[ദുർഗ്ഗ]], [[ഭദ്രകാളി]], [[അയ്യപ്പൻ]], [[നാഗദേവതകൾ]] എന്നിവരും ക്ഷേത്രത്തിൽ കുടികൊള്ളുന്നുണ്ട്. [[ഐതിഹ്യം|ഐതിഹ്യപ്രകാരം]] ഇവിടത്തെ ഹനുമാന്റെ [[വിഗ്രഹാരാധന|വിഗ്രഹം]] പ്രതിഷ്ഠിച്ചത് 3000 വർഷങ്ങൾക്കു മുൻപേ (ക്രി.പി. 1000) [[വസിഷ്ഠൻ|വസിഷ്ഠ മഹർഷി]] ആയിരുന്നു<ref>{{Cite web|title=കാണേണ്ട സ്ഥലങ്ങൾ|work=ജില്ലാ ഐ.ടി. യൂണിറ്റ് കോർഡിനേറ്റർ, ജില്ലാ കളക്ടറുടെ ഓഫീസ്, മലപ്പുറം, കേരള സർക്കാർ|url=https://malappuram.nic.in/en/places-of-interest/|accessdate=2023-12-10}}</ref>. ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ മുൻ‌കാല സൂക്ഷിപ്പുകാരിൽ ആലത്തിയൂർ ഗ്രാമ [[നമ്പൂതിരി|നമ്പൂതിരിമാർ]], [[വെട്ടത്തുനാട്|വെട്ടത്ത്]] രാജാവ്, [[കോഴിക്കോട്]] [[സാമൂതിരി]] എന്നിവർ ഉൾപ്പെടും. [[അവൽ]] നിവേദ്യമാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യവഴിപാട്. [[തുലാം|തുലാമാസത്തിലെ]] [[പൂരാടം]], [[ഉത്രാടം]], [[തിരുവോണം]] [[നക്ഷത്രം (ജ്യോതിഷം)|നക്ഷത്രങ്ങളിൽ]] നടക്കുന്ന ഉത്സവമാണ് ഇവിടെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷം. രാമായണമാസമായ [[കർക്കടകം]] ഇവിടെ തിരക്കേറുന്ന സമയമാണ്. കൂടാതെ, ഹനുമദ്പ്രധാനമായ [[ചൊവ്വാഴ്ച|ചൊവ്വ]], [[വ്യാഴാഴ്ച|വ്യാഴം]], [[ശനിയാഴ്ച|ശനി]] എന്നീ ദിവസങ്ങളും പ്രധാനമാണ്. [[മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡ്|മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ]] കീഴിൽ സാമൂതിരി രാജാവ് മുഖ്യകാര്യദർശിയായ ഒരു ട്രസ്റ്റാണ് ക്ഷേത്രഭരണം നടത്തുന്നത്.<ref>{{cite web | title=പ്രധാന ക്ഷേത്രങ്ങൾ | work=മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ ഭരണത്തിലുള്ള ക്ഷേത്രങ്ങൾ| url= http://www.malabardevaswom.kerala.gov.in/index.php?option=com_content&view=article&id=79&Itemid=78| accessdate=2023-12-09}}</ref>. [[File:GKN Alathiyoor Temple Stone Kids Jumping DSC 0440.JPG|thumb|ആലത്തിയൂർ ക്ഷേത്രം. <br> ഹനുമാന്റെ കടലിനു മുകളിലൂടെ ലങ്കയിലേയ്ക്കുള്ള ചാട്ടത്തെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുവാനായി ഉള്ള തിട്ടയിലൂടെ ചാടുന്ന കുട്ടികളെയും കാണാം]] == ഐതിഹ്യം == ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന പ്രതിഷ്ഠ ശ്രീരാമനാണെങ്കിലും ഈ ക്ഷേത്രം ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം എന്നാണ് പരക്കെ അറിയപ്പെടുന്നത്. ഹനുമാൻ [[സീത]]യെ തിരക്കി [[ശ്രീലങ്ക|ലങ്ക]]യിലേക്കു പോകുന്നതിനു മുമ്പ് ഇവിടെവെച്ചാണ് ശ്രീരാമൻ ഹനുമാന് നിർദ്ദേശങ്ങളും ഉപദേശങ്ങളും കൊടുത്തത് എന്നാണ് വിശ്വാസം. ശ്രീരാമന്റെ വിഗ്രഹത്തിന് തൊട്ടടുത്തായി ആണ് ഹനുമാന്റെ വിഗ്രഹം സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നത്. വീരഹനുമാനല്ല, കൈകൾ കൂപ്പി തല ഇടത്തേക്ക് ചെരിച്ച്, സീതാദേവിയെ കണ്ടെത്തുന്നതിനായി രാമൻ പറഞ്ഞുകൊടുക്കുന്ന അടയാളവാക്യങ്ങൾ, ശ്രദ്ധയോടെ കേട്ടുനിൽക്കുന്ന ഭക്തഹനുമാനാണിത്. കാര്യസാധ്യത്തിന് വലുപ്പച്ചെറുപ്പമില്ലാതെ ഭക്തർ ആശ്രയിക്കുന്ന പെരുംതൃക്കോവിലപ്പൻ . ലക്ഷ്മണന്റെ ക്ഷേത്രം ഇവിടെ നിന്ന് ഏതാനും മീറ്ററുകൾ അകലെയാണ്. ഹനുമാനും ശ്രീരാമനും സ്വകാര്യമായി സംസാരിക്കുവാൻ ലക്ഷ്മണൻ മാറി കൊടുത്തതാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. പ്രധാന ദേവൻ ശ്രീരാമനാണെങ്കിലും ഇവിടെ ശക്തി കൂടുതൽ ഹനുമാനാണെന്നാണത്രെ. രാമകാര്യാർത്ഥം ലങ്കയിലേക്ക് പോകുന്ന ഹനുമാന് ത്രിമൂർത്തികളുടെയും മുപ്പത്തിമുക്കോടി ദേവതകളുടെയും അനുഗ്രഹമുണ്ടായിരുന്നതുകൊണ്ടാണ് ഇങ്ങനെ. ഇവിടെ ഹനുമാന്റെ കടലിനു മുകളിലൂടെ ലങ്കയിലേയ്ക്കുള്ള ചാട്ടത്തെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുവാനായി ഒരു തിട്ട കെട്ടിയിട്ടുണ്ട്. ഈ തിട്ടയുടെ ഒരറ്റത്ത് കടലിന്റെ പ്രതീകമായി ഒരു വലിയ കരിങ്കല്ല് വെച്ചിട്ടുണ്ട്. വിശ്വാസികൾ ഈ തിട്ടയിലൂടെ ഓടി കരിങ്കല്ലിനു മുകളിലൂടെ ചാടുന്നു. ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ ഇങ്ങനെ ചാടുന്നത് ഭാഗ്യം, ആരോഗ്യം, ദീർഘായുസ്സ്, ധനം എന്നിവ നൽകും എന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. എല്ലാ ദുഃഖങ്ങളും ഭയങ്ങളും മാറ്റുക മാത്രമല്ല, ഭക്തരുടെ ആഗ്രഹപൂർത്തീകരണവും ആലത്തിയൂരിലെ ഹനുമാൻ നടത്തി തരുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. == ക്ഷേത്രനിർമ്മിതി == === ക്ഷേത്രപരിസരവും മതിലകവും === ആലത്തിയൂർ ഗ്രാമത്തിന്റെ ഒത്തനടുക്കായാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. കിഴക്കോട്ടാണ് ക്ഷേത്രദർശനം. ക്ഷേത്രത്തിന് നേരെ മുന്നിൽ നിരവധി കട-കമ്പോളങ്ങൾ കാണാം. വളരെ ഇടുങ്ങിയ വഴിയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലേയ്ക്കുള്ളത് എന്നതിനാൽ വലിയ വാഹങ്ങൾ വരുമ്പോൾ നിരവധി ബുദ്ധിമുട്ടുകളുണ്ടാകാറുണ്ട്. വടക്കുകിഴക്കു ഭാഗത്താണ് വാഹനപാർക്കിങ് സൗകര്യം അനുവദിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. ഗോപുരത്തിന് വടക്കായി ക്ഷേത്രക്കുളം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. അതിവിശാലവും മനോഹരവുമായ ഈ കുളത്തിൽ കുളിച്ചാണ് ശാന്തിക്കാരും ഭക്തരും ക്ഷേത്രത്തിലേയ്ക്ക് കടന്നു ചെല്ലുന്നത്. കുളത്തിന് മുന്നിലായി ചെറിയൊരു [[അരയാൽ]]മരം കാണാം. ഹൈന്ദവവിശ്വാസപ്രകാരം പുണ്യവൃക്ഷമായ അരയാലിന് മുകളിൽ ശിവനും നടുക്ക് വിഷ്ണുവും അടിയിൽ [[ബ്രഹ്മാവ്|ബ്രഹ്മാവും]] കുടികൊള്ളുന്നു. ദിവസവും രാവിലെ അരയാലിനെ ഏഴുവലം വയ്ക്കുന്നത് ആയുരാരോഗ്യസൗഖ്യം നൽകുന്നു എന്നാണ് വിശ്വാസം. ഇതേ തറയിൽ ഒരു [[അത്തി]]മരവും കാണാം. [[നാല്പാമരം|നാല്പാമരങ്ങളിൽ]] പ്രസിദ്ധമായ ഈ രണ്ടുമരങ്ങളും ഒരുമിച്ച് വളരുന്നതുകൊണ്ടാണ് ആലത്തിയൂർ എന്ന് സ്ഥലത്തിന് പേരുവന്നതെന്ന് വിശ്വസിയ്ക്കപ്പെടുന്നു. കിഴക്കുഭാഗത്ത് രണ്ടുനിലകളോടുകൂടിയ ഗോപുരം പണിതിട്ടുണ്ട്. ഓടുമേഞ്ഞ ഈ ഗോപുരം, കാലപ്പഴക്കം കൊണ്ട് ദ്രവിച്ച നിലയിലാണ് കാണപ്പെടുന്നത്. ഗോപുരത്തിന് മുകളിലായി ശ്രീരാമന്റെയും ഹനുമാന്റെയും ലക്ഷ്മണന്റെയും രൂപങ്ങളോടുകൂടിയ ഒരു ഫലകം കാണാം. കിഴക്കേ നടയിലൂടെ അകത്തുകടന്നാൽ ആദ്യമെത്തുന്നത് വലിയ ആനക്കൊട്ടിലിലാണ്. സാമാന്യം വലുപ്പമുള്ള ഈ ആനക്കൊട്ടിൽ പണിതിട്ട് അധികകാലമായിട്ടില്ല. ക്ഷേത്രത്തിൽ കൊടികയറി ഉത്സവമില്ലാത്തതിനാൽ കൊടിമരമില്ല. അത് പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കാനുള്ള ആലോചനകളുണ്ട്. ശ്രീരാമന്റെ നടയ്ക്കുനേരെ വലിയ ബലിക്കൽപ്പുര പണിതിട്ടുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ബലിക്കല്ല് ഇവിടെയാണ്. സാമാന്യം ഉയരമുള്ള ബലിക്കല്ലാണെങ്കിലും അല്പം താഴ്ത്തി നിർമ്മിച്ചിരിയ്ക്കുന്നതിനാൽ പുറത്തുനിന്ന് നോക്കിയാൽ വിഗ്രഹം വ്യക്തമായി കാണാം. ഇതിന് മുകളിലായി ഹനുമാന്റെ ഒരു ചിത്രവും തൂക്കിയിട്ടിട്ടുണ്ട്. ബലിക്കൽപ്പുരയ്ക്ക് തെക്കുഭാഗത്തായി ചെറിയൊരു വാതിൽ കാണാം. ഹനുമാന്റെ നടയ്ക്കുനേരെയാണ് ഈ വാതിൽ പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. ക്ഷേത്രത്തിൽ കടക്കാൻ സാധിയ്ക്കാത്തവർക്കായാണ് ഇത് പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. തെക്കുകിഴക്കുഭാഗത്ത് വഴിപാട് കൗണ്ടർ പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. ശ്രീരാമന് പാൽപ്പായസവും ഹനുമാന് അവിൽ നിവേദ്യവുമാണ് ഇവിടെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. ആലത്തിയൂർ ഹനുമാന് അവിൽ നൽകുന്നത് അതിവിശേഷമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. കാര്യസാദ്ധ്യത്തിന് അവിൽ നേരുന്നവരും അത് സാധിയ്ക്കുന്നവരും ഇപ്പോഴും നിരവധിയാണ്. ഒരു നാഴി, 50 നാഴി, 100 നാഴി ഇങ്ങനെ നിരവധി അളവുകളിൽ അവിൽ നൽകാറുണ്ട്. [[തമിഴ്നാട്]] [[മുഖ്യമന്ത്രി (ഇന്ത്യ)|മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന]] [[ജെ. ജയലളിത]] കേസിനെ അതിജീവിച്ചത് ഇവിടെ ദർശനം നടത്തിയശേഷമാണെന്ന് കഥകളുണ്ട്<ref>{{cite news |last=. |first=TNN |date=2016-12-07 |title= ജയലളിതയുടെ ‘ദൈവിക’ പ്രയത്നം |trans-title= Jayalalitha's 'divine' tryst|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/jayalalithaas-divine-tryst/articleshow/55848590.cms |language=en |work=ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ |location=കൊച്ചി |access-date=2023-12-10}}</ref><ref>{{cite news |last=രാമകൃഷ്ണൻ |first=വെങ്കടേഷ്|date=2016-12-07 |title=ജംബോ നന്ദി പ്രകാശനത്തിൽ ജയലളിത |trans-title=JAYALALITHA IN JUMBO THANKSGIVING |url=https://www.telegraphindia.com/india/jayalalitha-in-jumbo-thanksgiving/cid/928666 |language=en |work=ടെലഗ്രാഫ് ഓൺലൈൻ |location=കൊച്ചി|access-date=2023-12-10}}</ref>. വഴിപാട് കൗണ്ടറിനടുത്തുതന്നെ മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ ചെറിയൊരു ശ്രീകോവിൽ കാണാം. പണ്ട് അടുത്തുള്ള ''[[കല്പകഞ്ചേരി]]'' ഗ്രാമത്തിലുണ്ടായിരുന്ന ഐരാണി ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യദേവനായിരുന്ന ഈ മഹാവിഷ്ണുവിനെ, പിന്നീട് അവിടെയുണ്ടായ ചില പ്രശ്നങ്ങൾ മൂലം ഇങ്ങോട്ട് കൊണ്ടുവന്ന് പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുകയായിരുന്നു എന്നാണ് വിശ്വാസം. ചതുർബാഹുവായ മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ വിഗ്രഹമാണെങ്കിലും [[ശ്രീകൃഷ്ണൻ|ശ്രീകൃഷ്ണനായാണ്]] പ്രതിഷ്ഠയെ കണ്ടുവരുന്നത്. പടിഞ്ഞാറോട്ടാണ് ദർശനം. മഹാവിഷ്ണുവിനെ തൊഴുത് പ്രദക്ഷിണം ചെയ്തുവരുമ്പോൾ തെക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്തായി ചെറിയൊരു മണൽത്തിട്ടയും അതിലേയ്ക്ക് ചാടാനുള്ള ഒരു കരിങ്കൽ പീഠവും കാണാം. ഇത് ഹനുമാൻ സ്വാമിയുടെ ലങ്കായാത്രയെ സങ്കല്പിയ്ക്കുന്നു. ഇതിന് പുറകിലെ ഭാഗത്തുകൂടി ഓടിവന്ന് കരിങ്കൽ പീഠത്തിൽ ചവിട്ടാതെ ചാടുന്നത് ജീവിതപ്രാരാബ്ധങ്ങളെ മറികടക്കുന്നതിന് ഉത്തമമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. തന്മൂലം, നിരവധി ഭക്തർ ഇതിന് ശ്രമിയ്ക്കാറുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്ന ഭക്തരെ ആകർഷിയ്ക്കുന്നതാണ് ഈ ചടങ്ങ്. പടിഞ്ഞാറേ നടയിൽ എടുത്തുപറയത്തക്ക കാഴ്ചകളൊന്നുമില്ല. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്താണ് ശ്രീരാമാനുജനായ ലക്ഷ്മണസ്വാമിയുടെ ക്ഷേത്രം. ഇവിടെ ലക്ഷ്മണൻ ഉപദേവനല്ല, മറിച്ച് തുല്യപ്രാധാന്യത്തോടുകൂടിയ പ്രതിഷ്ഠയാണ്. ശ്രീരാമൻ ഹനുമാന് പറഞ്ഞുകൊടുക്കുന്ന അടയാളവാക്യം കേൾക്കാതിരിയ്ക്കാനായി പുറത്ത് മാറിയിരിയ്ക്കുന്നു എന്ന സങ്കല്പത്തിലാണ് ഇവിടെ നാലമ്പലത്തിന് പുറത്ത് ലക്ഷ്മണസ്വാമി കുടികൊള്ളുന്നത്. ചതുർബാഹുവായ മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ രൂപത്തിലാണ് ആദിശേഷാവതാരമായ ലക്ഷ്മണന്റെ പ്രതിഷ്ഠ. കിഴക്കോട്ട് ദർശനം. ചെമ്പുമേഞ്ഞ ചെറിയൊരു ചതുരശ്രീകോവിലാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. മുന്നിലായി ചെറിയൊരു നമസ്കാരമണ്ഡപവും പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. ലക്ഷ്മണശ്രീകോവിലിന്റെ തെക്കുഭാഗത്ത് ചെറിയൊരു ഗണപതിപ്രതിഷ്ഠയുമുണ്ട്; പുറകിൽ നാഗദൈവങ്ങളുടെ പ്രതിഷ്ഠയും കാണാം. ലക്ഷ്മണസ്വാമിയ്ക്ക് പ്രത്യേകമായി വഴിപാട് കൗണ്ടറും പണിതിട്ടുണ്ട്. പാൽപ്പായസം തന്നെയാണ് ഇവിടെയും പ്രധാനം. === [[ശ്രീകോവിൽ]] === രണ്ടുനിലകളോടുകൂടിയ സാമാന്യം വലുപ്പമുള്ള ചതുരശ്രീകോവിലാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. [[കരിങ്കല്ല്|കരിങ്കല്ലിൽ]] തീർത്ത ശ്രീകോവിലിന്റെ ഇരുനിലകളും [[ചെമ്പ്]] മേഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. മുകളിൽ [[സ്വർണം|സ്വർണ]] [[അർധകുംഭകം|താഴികക്കുടം]] ശോഭിച്ചുനിൽക്കുന്നു. ശ്രീകോവിലിനകത്ത് മൂന്ന് മുറികളുണ്ട്. അവയിൽ പടിഞ്ഞാറേ അറ്റത്തുള്ളതാണ് വിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ഠിച്ച ഗർഭഗൃഹം. ഏകദേശം അഞ്ചടി ഉയരം വരുന്ന ചതുർബാഹുവായ മഹാവിഷ്ണുവിഗ്രഹത്തിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി ശ്രീരാമസ്വാമി കുടികൊള്ളുന്നു. കൃഷ്ണശിലാ നിർമ്മിതമാണ് ഇവിടെയുള്ള വിഗ്രഹം. എന്നാൽ, ഇതിന് [[പഞ്ചലോഹം|പഞ്ചലോഹ]]ത്തിൽ ഗോളക ചാർത്തിയിട്ടുണ്ട്. ചതുർബാഹുവായ ഭഗവാന്റെ പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[സുദർശനചക്രം|സുദർശനചക്രവും]] പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[പാഞ്ചജന്യം]] [[ശംഖ്|ശംഖും]] മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ കൗമോദകി [[ഗദ]]യും മുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[താമര]]യും കാണാം. സീതാന്വേഷണകാലത്ത് വിരഹിയായിരിയ്ക്കുന്ന ശ്രീരാമനായാണ് സങ്കല്പം. തന്മൂലം, ഇവിടെ [[സീത|സീതാദേവിയ്ക്ക്]] പ്രതിഷ്ഠയില്ല. ഇതിന് തെക്കുഭാഗത്തായി പണികഴിപ്പിച്ചിരിയ്ക്കുന്ന മറ്റൊരു നടയിലാണ് ഹനുമാൻ സ്വാമിയുടെ പ്രതിഷ്ഠ. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ഹനുമദ്വിഗ്രഹം, ഇരുകൈകളും കൂപ്പി ഇടത്തോട്ട് കാതുകൂർപ്പിച്ച് നിൽക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ്. ശ്രീരാമന്റെ അടയാളവാക്യം കേൾക്കുന്ന രൂപമാണ് ഇതെന്ന് വിശ്വസിയ്ക്കപ്പെടുന്നു. അങ്ങനെ, വിശ്വപ്രകൃതിയുടെ ഭാവത്തെ മുഴുവൻ ആവാഹിച്ച് ശ്രീരാമനും ഹനുമാനും ശ്രീകോവിലകത്ത് വിരാജിയ്ക്കുന്നു. ശ്രീകോവിൽ, അതിമനോഹരമായ ചുവർച്ചിത്രങ്ങളും ദാരുശില്പങ്ങളും കൊണ്ട് അലംകൃതമാണ്. ഇവയ്ക്ക് അധികം പഴക്കമില്ലെന്ന് ഒറ്റനോട്ടത്തിൽ തന്നെ മനസ്സിലാക്കാവുന്നതാണ്. പ്രധാനമായും [[രാമായണം|രാമായണത്തിൽ]] നിന്നെടുത്ത രംഗങ്ങളാണ് ഇവിടെ ഉപയോഗിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. ശ്രീരാമജനനം, സീതാസ്വയംവരം, [[ജടായു]] മോക്ഷം, [[കദളി വാഴ|കദളീ]]വനത്തിലെ ഹനുമാൻ, തുടങ്ങിയവ അവയിൽ പ്രധാനമാണ്. എന്നാൽ, ഇവയിൽ ഏറ്റവും പ്രാധാന്യമർഹിയ്ക്കുന്നത് എട്ടുകൈകളോടുകൂടിയ ഭദ്രകാളിയുടെ ഒരു ചിത്രമാണ്. ഈ ചിത്രം ഇവിടെ വന്നതിനുപിന്നിൽ ഒരു കഥയുണ്ട്. അതിങ്ങനെ: ഒരിയ്ക്കൽ, ഇവിടെയടുത്തുള്ള വലിയ കപാലത്തിങ്കൽ ഭഗവതിക്ഷേത്രത്തിലും ഇവിടെയും ഒരുകാലത്ത് ഒരേ മേൽശാന്തിയാണ് ഉണ്ടായിരുന്നത്. ഇരുസ്ഥലത്തും ഒരേ സമയം മേൽശാന്തിയായിരിയ്ക്കുന്നത് ബുദ്ധിമുട്ടായപ്പോൾ അദ്ദേഹം ഭഗവതിയോട് നിത്യസാന്നിദ്ധ്യം കൊള്ളാൻ അഭ്യർത്ഥിച്ചു. അങ്ങനെയാണ് ഇവിടെ ഭദ്രകാളീസാന്നിദ്ധ്യമുണ്ടായത്. ശ്രീകോവിലിന് വടക്കുവശത്ത് പതിവുപോലെ ഓവ് നിർമ്മിച്ചിട്ടുണ്ട്. === നാലമ്പലം === ശ്രീകോവിലിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റി നാലമ്പലം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. അതിവിശാലമാണ് ഇവിടത്തെ നാലമ്പലം. കരിങ്കല്ലിൽ തീർത്ത നാലമ്പലം പൂർണ്ണമായും ഓട് മേഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. നാലമ്പലത്തിനകത്തേയ്ക്കുള്ള പ്രവേശനകവാടത്തിന് ഇരുവശവും വാതിൽമാടങ്ങൾ പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. അവയിൽ തെക്കുഭാഗത്തെ വാതിൽമാടം, വിശേഷാൽ പൂജകൾക്കും ഹോമങ്ങൾക്കും ഉപയോഗിയ്ക്കുമ്പോൾ വടക്കുഭാഗത്തെ വാതിൽമാടം, വാദ്യമേളങ്ങൾക്കും നാമജപത്തിനുമാണ് ഉപയോഗിയ്ക്കുന്നത്. പൂജയും ദീപാരാധനയുമൊഴികെയുള്ള അവസരങ്ങളിൽ ഇവിടെ [[ചെണ്ട]], [[മദ്ദളം]], [[തിമില]], [[ഇടയ്ക്ക]], [[ചേങ്ങില]], [[ഇലത്താളം]], [[ശംഖ് (വാദ്യം)|ശംഖ്]] തുടങ്ങിയ വാദ്യോപകരണങ്ങൾ കാണാവുന്നതാണ്. നാലമ്പലത്തിനകത്ത് തെക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ പതിവുപോലെ [[തിടപ്പള്ളി]] പണിതിട്ടുണ്ട്; വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ [[കിണർ|കിണറും]]. തിടപ്പള്ളിയോടുചേർന്ന് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പ്രത്യേകം മുറിയിലാണ് പ്രസാദവിതരണം നടത്തുന്നത്. തെക്കുപടിഞ്ഞാറേമൂലയിൽ ഒറ്റമുറിയിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി ഗണപതിയുടെയും അയ്യപ്പന്റെയും പ്രതിഷ്ഠകൾ കാണാം. അത്യപൂർവമാണ് ഇത്തരം പ്രതിഷ്ഠ. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ചതുർബാഹുവായ വലമ്പിരി ഗണപതിയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലുള്ളത്. പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[മഴു]]വും പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[കയർ|കയറും]] മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[മോദകം|മോദകവും]] ധരിച്ച ഗണപതിഭഗവാൻ, മുന്നിലെ വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു. അയ്യപ്പന്റെ വിഗ്രഹത്തിന് [[ശബരിമല]]യിലെ വിഗ്രഹത്തിന്റെ രൂപവുമായി പ്രകടമായ രൂപസാദൃശ്യമുണ്ട്. ഇവിടെ വച്ചാണ് ശബരിമല തീർത്ഥാടകർ മാലയിടുന്നതും കെട്ടുനിറയ്ക്കുന്നതുമെല്ലാം. വടക്കുപടിഞ്ഞാറേമൂലയിൽ ഒരു മുറിയിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി ദുർഗ്ഗാദേവിയുടെ പ്രതിഷ്ഠ കാണാം. ചതുർബാഹുവായ വിഷ്ണുദുർഗ്ഗയാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. എന്നാൽ, ഭഗവാന്റെ വാമാംഗത്തിലാണ് ദേവിയുടെ പ്രതിഷ്ഠ എന്നതിനാൽ, [[ലക്ഷ്മി]]യായും സങ്കല്പമുണ്ട്. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ദേവിയുടെ വിഗ്രഹം, ചതുർബാഹുവാണ്. പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ ശ്രീചക്രവും പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ ശംഖും ധരിച്ച ദേവി മുന്നിലെ ഇടതുകൈ അരയിൽ കുത്തിനിൽക്കുന്നു. മുന്നിലെ വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു. [[നവരാത്രി]]നാളുകൾ ഇവിടെ ദേവിയ്ക്ക് അതിപ്രധാനമാണ്. ശ്രീകോവിലിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റി അകത്തെ ബലിവട്ടം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. [[അഷ്ടദിക്പാലകർ]] (കിഴക്ക്-[[ഇന്ദ്രൻ]], തെക്കുകിഴക്ക്-[[അഗ്നി]], തെക്ക്-[[യമൻ]], തെക്കുപടിഞ്ഞാറ്-നിരൃതി, പടിഞ്ഞാറ്-[[വരുണൻ]], വടക്കുപടിഞ്ഞാറ്-[[വായു]], വടക്ക്-[[കുബേരൻ]] & [[ചന്ദ്രൻ|സോമൻ]], വടക്കുകിഴക്ക് - [[ഈശാനൻ]]), [[സപ്തമാതൃക്കൾ]] (തെക്കുഭാഗത്ത് ഒറ്റ പീഠത്തിൽ - [[ബ്രാഹ്മി]]/[[ബ്രഹ്മാണി]], മഹേശ്വരി, കൗമാരി, [[വൈഷ്ണവി]], [[വാരാഹി]], [[ഇന്ദ്രാണി]], [[ചാമുണ്ഡി]] എന്നീ ക്രമത്തിൽ), [[വീരഭദ്രൻ]] (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം കിഴക്കുഭാഗത്ത്), ഗണപതി (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത്), ശാസ്താവ് (തെക്കിനും തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ബ്രഹ്മാവ് (വടക്കുകിഴക്കിനും കിഴക്കിനുമിടയിൽ), അനന്തൻ (തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനും പടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ദുർഗ്ഗാദേവി (വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനും വടക്കിനുമിടയിൽ), [[സുബ്രഹ്മണ്യൻ]] (പടിഞ്ഞാറിനും വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), നിർമ്മാല്യധാരി (വടക്കിനും വടക്കുകിഴക്കിനുമിടയിൽ - ഇവിടെ [[വിഷ്വക്സേനൻ]]) എന്നിവരെ പ്രതിനിധീകരിയ്ക്കുന്ന ബലിക്കല്ലുകൾ ഇവിടെ കാണാം. എന്നാൽ, ക്ഷേത്രത്തിൽ നിത്യശീവേലിയില്ലാത്തതിനാൽ ഇവ പ്രതീകാത്മകമായ നിർമ്മിതി മാത്രമാണ്. വിഷ്ണുക്ഷേത്രമായതിനാൽ, വടക്കുഭാഗത്ത് ഉത്തരമാതൃക്കൾ എന്ന പേരിൽ പ്രത്യേകമായി മറ്റൊരു സങ്കല്പം കൂടിയുണ്ട്. ഭാഗീശ്വരി, ക്രിയ, കീർത്തി, ലക്ഷ്മി, സൃഷ്ടി, വിദ്യ, ശാന്തി എന്നിവരാണ് ഇവർ. സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം വീരഭദ്രനും ഗണപതിയും കുടികൊള്ളുന്നപോലെ ഇവർക്കൊപ്പം ശ്രീധരൻ, അശ്വമുഖൻ എന്നിങ്ങനെ രണ്ടുദേവന്മാർക്കും സ്ഥാനമുണ്ടാകാറുണ്ട്. ബലിക്കല്ലുകൾ ദേവന്റെ/ദേവിയുടെ വികാരഭേദങ്ങളാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. തന്മൂലം, ഇവയിൽ ചവിട്ടുന്നതും തൊട്ടുതലയിൽ വയ്ക്കുന്നതും നിരോധിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. == നിത്യപൂജാക്രമം == നിത്യേന മൂന്നുപൂജകളുള്ള ഒരു മഹാക്ഷേത്രമാണ് ആലത്തിയൂർ പെരുംതൃക്കോവിൽ ശ്രീരാമ-ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം. പുലർച്ചെ നാലരയ്ക്ക് [[നാദസ്വരം]], [[തവിൽ]] തുടങ്ങിയ വാദ്യങ്ങളോടെയും ഏഴുതവണയുള്ള [[ശംഖ്|ശംഖു]] വിളിയോടെയും ഭഗവാനെ പള്ളിയുണർത്തുന്നു. അതിനുശേഷം അഞ്ചുമണിയ്ക്ക് ക്ഷേത്രനട തുറക്കുന്നു. പതിവുപോലെ നിർമ്മാല്യദർശനമാണ് ആദ്യത്തെ ചടങ്ങ്. അതിനുശേഷം [[അഭിഷേകം|അഭിഷേക]]ങ്ങൾ തുടങ്ങുന്നു. എണ്ണ, ജലം (ശംഖാഭിഷേകവും കലശാഭിഷേകവും), വാകപ്പൊടി തുടങ്ങിയ ദ്രവ്യങ്ങൾ കൊണ്ട് വിഗ്രഹത്തിൽ വിശദമായ അഭിഷേകങ്ങൾ നടത്തിയശേഷം ആദ്യനിവേദ്യമായി [[മലർ]], [[ശർക്കര]], കദളിപ്പഴം എന്നിവ ഒരുമിച്ച് നേദിയ്ക്കുന്നു. പിന്നീട് വിഗ്രഹം പൂമാലകളും സ്വർണ്ണ-[[രത്നം|രത്നാഭരണങ്ങളും]] ചന്ദനക്കൂട്ടും കൊണ്ട് അതിമനോഹരമായി അലങ്കരിയ്ക്കുന്നു. അതിനുശേഷം ആറുമണിയോടെ നടയടച്ച് ഉഷഃപൂജ നടക്കുന്നു. നെയ്പ്പായസമാണ് ഈ സമയത്തെ പ്രധാന നിവേദ്യം. ഇതേസമയത്തുതന്നെ ക്ഷേത്രത്തിൽ ഗണപതി[[ഹോമം|ഹോമവും]] നടത്തുന്നു. പിന്നീട് ഉപദേവതകൾക്കുള്ള പൂജകളാണ്. ഹനുമാൻ സ്വാമിയ്ക്കുള്ള വിശേഷമായ അവിൽ നിവേദ്യം രാവിലെ ഒമ്പതുമണിയോടെ തുടങ്ങുന്നു. ഏകദേശം പന്ത്രണ്ടുനാഴി അവിൽ ഇവിടെ ഒരുസമയം നേദിയ്ക്കാറുണ്ട്. അതിനുശേഷം ഒമ്പതേകാലോടെ നടയടച്ച് ഉച്ചപ്പൂജ നടത്തുന്നു. പാൽപ്പായസം, ചതുശ്ശതം, വെള്ളനിവേദ്യം എന്നിവയാണ് ഈ സമയത്തെ നിവേദ്യങ്ങൾ. ഉച്ചപ്പൂജ കഴിഞ്ഞ് പതിനൊന്നുമണിയോടെ ക്ഷേത്രനട അടയ്ക്കുന്നു. വൈകീട്ട് അഞ്ചുമണിയ്ക്ക് വീണ്ടും നടതുറക്കുന്നു. സന്ധ്യയ്ക്ക് സൂര്യാസ്തമയസമയമനുസരിച്ച് [[ദീപാരാധന]] നടത്തുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിനകത്തും പുറത്തുമുള്ള ദീപങ്ങൾ മുഴുവൻ ഈ സമയം കൊളുത്തിവച്ചിട്ടുണ്ടാകും. അതിമനോഹരമായ കാഴ്ചയാണിത്. ക്ഷേത്രത്തിൽ [[കർപ്പൂരം]] ഉപയോഗിച്ച് ആരാധന നടത്തുന്നത് ഈ സമയത്താണ്. മറ്റുള്ള അവസരങ്ങളിൽ ചെറിയൊരു നെയ് വിളക്കുവച്ചുള്ള ആരാധനയേ പതിവുള്ളൂ. ദീപാരധന കഴിഞ്ഞ് നടതുറന്നാൽ മേൽശാന്തി ഭക്തരെക്കൊണ്ട് കർപ്പൂരം ഉഴിയിയ്ക്കുകയും ചെയ്യാറുണ്ട്. അതിനുശേഷം രാത്രി ഏഴുമണിയോടെ അത്താഴപ്പൂജ തുടങ്ങും. ഈ സമയത്ത് അപ്പവും അടയുമാണ് പ്രധാന നിവേദ്യങ്ങൾ. അത്താഴപ്പൂജ കഴിഞ്ഞ് ഏഴരമണിയോടെ വീണ്ടും നടയടയ്ക്കും. സാധാരണ ദിവസങ്ങളിലെ പൂജാക്രമങ്ങളാണ് ഇവിടെ സൂചിപ്പിച്ചത്. വിശേഷദിവസങ്ങളിലും ഉദയാസ്തമനപൂജയുള്ള ദിവസങ്ങളിലും [[ഗ്രഹണം]] നടക്കുന്ന അവസരങ്ങളിലും ഇവയിൽ മാറ്റം വരും. ഉദയാസ്തമനപൂജയുള്ളപ്പോൾ ഇവിടെ പതിനെട്ട് പൂജകളുണ്ടാകാറുണ്ട്. ഗ്രഹണമുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ അത് തുടങ്ങുന്നതിനും ഒരു മണിക്കൂർ മുമ്പേ അടയ്ക്കുന്ന നട, അതുകഴിഞ്ഞ് ശുദ്ധിക്രിയകൾ നടത്തിയേ തുറക്കൂ. ഇവിടെയുള്ള എല്ലാ പൂജകളും ശ്രീരാമസ്വാമിയ്ക്കാണ് നടത്തപ്പെടുന്നത്. ഹനുമാൻ സ്വാമിയ്ക്ക് നിവേദ്യം മാത്രമേയുള്ളൂ. രാവിലെയുള്ള പൂജകൾക്ക് [[ഇടയ്ക്ക]]യും വൈകീട്ടുള്ള പൂജകൾക്ക് [[ചെണ്ട]]യുമാണ് വാദ്യങ്ങളായി ഉപയോഗിയ്ക്കുക. സമീപഗ്രാമമായ [[തിരുനാവായ]]യിലെ കൽപ്പുഴ മനയ്ക്കാണ് ഇവിടെ തന്ത്രാധികാരം. ദേവസ്വം ബോർഡിന് കീഴിലാണ് മേൽശാന്തി, കീഴ്ശാന്തി നിയമനങ്ങൾ. == വിശേഷദിവസങ്ങൾ == === തിരുവോണ മഹോത്സവം === ആലത്തിയൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ആണ്ടുവിശേഷമാണ് തുലാമാസത്തിൽ പൂരാടം, ഉത്രാടം, തിരുവോണം നാളുകളായി നടക്കുന്ന തിരുവോണ മഹോത്സവം. മൂന്നുദിവസവും ക്ഷേത്രത്തിൽ വിശേഷാൽ പൂജകളും കലാപരിപാടികളുമുണ്ടാകാറുണ്ട്. === പ്രധാന ദിവസങൾ === ആഴ്ചയിലെ ശനി, ചൊവ്വ, വ്യാഴം തുടങ്ങിയ ദിവസങ്ങൾ ഹനുമാന് പ്രാധാന്യം. ശനിയാഴ്ച ഹനുമദ് പൂജ നടത്തുന്നത് ദുരിതശാന്തിക്കും ശനിദോഷമുക്തിക്കും വിശേഷമാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. മഹാബലവാനായ ഹനുമാന് ചൊവ്വാഴ്ച ഏറെ പ്രധാനമാണ്. വിഷ്ണു അഥവാ ശ്രീരാമ പ്രധാനമായ വ്യാഴാഴ്ച ഹനുമാനെ ‌ആരാധിക്കുന്നത് വിശേഷം ആണെന്നും വിശ്വാസം ഉണ്ട്. ==അവലംബം== {{Reflist}} ==പുറം കണ്ണികൾ== {{commonscat|Alattiyur Hanuman Temple}} * [https://www.alathiyoorhanumankavu.in/ ആലത്തിയൂർ ഹനുമാൻ കാവ് - ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231209095845/https://alathiyoorhanumankavu.in/ |date=2023-12-09 }} * [http://www.malabardevaswom.kerala.gov.in/ മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്] {{മലപ്പുറം ജില്ല}} [[വർഗ്ഗം:മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ശ്രീരാമക്ഷേത്രങ്ങൾ]] 304px9dah065naziuatc173avj36ovw 4666528 4666526 2026-09-13T04:22:36Z ~2026-48203-56 222590 /* ക്ഷേത്രനിർമ്മിതി */ 4666528 wikitext text/x-wiki {{PU|Alathiyur Hanuman Temple}} {{Infobox Hindu temple | name = ആലത്തിയൂർ ശ്രീരാമ-ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം | native_name = ഹനുമാൻകാവ് | image = | caption = | deity = [[ശ്രീരാമൻ]] <br> [[ഹനുമാൻ]] | tradition = ഹിന്ദു | functional_status = | temple_board = [[മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡ്|മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ]] മേൽനോട്ടത്തോടെ [[കോഴിക്കോട്]] [[സാമൂതിരി|സാമൂതിരിരാജാവ്]] നടത്തുന്ന ട്രസ്റ്റ് | festivals = | tower = | temple_tank = | temple_tree = [[അരയാൽ]], [[അത്തി]] <!-- LOCATION --> | location = [[ആലത്തിയൂർ]] | district = [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം]] | state = [[കേരളം]] | country = [[ഇന്ത്യ]] | map_type = | map_alt = | coordinates = 10.87236N,75.93910E | coordinates_footnotes = <!-- ARCHITECTURE --> | architecture_type = | architecture_style = | creator = | established = 3000 വർഷങ്ങൾക്കു മുൻപ് | groundbreaking = | year_completed = <!-- SPECIFICATIONS --> | facade_direction = കിഴക്ക് | temple_quantity = | monument_quantity = <!-- WEBSITE --> | website = https://www.alathiyoorhanumankavu.in/ <!-- BELOW --> | footnotes = }} [[File:GKN Alathiyoor Temple Stone DSC 0442.JPG|thumb|ആലത്തിയൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെ ഹനുമാന്റെ കടലിനു മുകളിലൂടെ ലങ്കയിലേയ്ക്കുള്ള ചാട്ടത്തെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുവാനായി ഉള്ള തിട്ട]] [[File:Alathiyur Hanuman temple. malappuram dt. kerala - panoramio.jpg|thumb|ആലത്തിയൂർ ഹനുമാൻ കാവിന്റെ മതിൽക്കകം|alt=ആലത്തിയൂർ ഹനുമാൻ കാവിന്റെ മതിൽക്കകം]] [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം ജില്ലയിലുള്ള]] [[തിരൂർ|തിരൂരിന്]] അടുത്ത്, [[പൊന്നാനിപ്പുഴ|പൊന്നാനിപ്പുഴയ്ക്കും]] [[ഭാരതപ്പുഴ|ഭാരതപ്പുഴയ്ക്കും]] നടുഭാഗത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന [[ആലത്തിയൂർ]] എന്ന സ്ഥലത്തുള്ള പ്രസിദ്ധമായ<ref>{{Cite news|title=ശ്രീലങ്കൻ പ്രധാനമന്ത്രി ഒരു ദിവസത്തെ സന്ദർശനത്തിനു കേരളത്തിൽ|publisher=ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ|date=2003-08-23 | url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/sri-lankan-pm-arrives-on-a-days-visit-to-kerala/articleshow/142980.cms}}</ref> ഒരു [[ക്ഷേത്രം (ആരാധനാലയം)|ക്ഷേത്രമാണ്]] '''ആലത്തിയൂർ പെരുംതൃക്കോവിൽ ശ്രീരാമ-ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം''' അഥവാ ''ആലത്തിയൂർ ഹനുമാൻ [[കാവ്]]''. [[മഹാവിഷ്ണു|മഹാവിഷ്ണുഭഗവാന്റെ]] ഏഴാമത്തെ അവതാരമായ [[ശ്രീരാമൻ|ശ്രീരാമചന്ദ്രനാണ്]] മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠയെങ്കിലും [[ശിവൻ|ശിവന്റെ]] അവതാരവും ശ്രീരാമഭക്തനും [[ചിരഞ്ജീവികൾ|ചിരഞ്ജീവിയുമായ]] [[ഹനുമാൻ]] സ്വാമിയ്ക്കാണ് ക്ഷേത്രത്തിൽ പ്രാധാന്യം<ref>{{cite news|title=ഒരു നാട് തന്നെ ക്ഷേത്രമാകുന്നു, ആലത്തിയൂരിൽ|url=https://www.mathrubhumi.com/travel/destination/kerala-alathiyur-hanuman-temple-is-a-favourite-pilgrimagation-ceneter-1.4531138|first=ആമി|last=അശ്വതി|publisher=മാതൃഭൂമി|date=2020-02-15| accessdate=2023-12-10}}</ref>. കൂടാതെ, തുല്യപ്രാധാന്യത്തോടെ [[ലക്ഷ്മണൻ|ലക്ഷ്മണനും]] ഉപദേവതകളായി [[ഗണപതി]], [[മഹാവിഷ്ണു]], [[ദുർഗ്ഗ]], [[ഭദ്രകാളി]], [[അയ്യപ്പൻ]], [[നാഗദേവതകൾ]] എന്നിവരും ക്ഷേത്രത്തിൽ കുടികൊള്ളുന്നുണ്ട്. [[ഐതിഹ്യം|ഐതിഹ്യപ്രകാരം]] ഇവിടത്തെ ഹനുമാന്റെ [[വിഗ്രഹാരാധന|വിഗ്രഹം]] പ്രതിഷ്ഠിച്ചത് 3000 വർഷങ്ങൾക്കു മുൻപേ (ക്രി.പി. 1000) [[വസിഷ്ഠൻ|വസിഷ്ഠ മഹർഷി]] ആയിരുന്നു<ref>{{Cite web|title=കാണേണ്ട സ്ഥലങ്ങൾ|work=ജില്ലാ ഐ.ടി. യൂണിറ്റ് കോർഡിനേറ്റർ, ജില്ലാ കളക്ടറുടെ ഓഫീസ്, മലപ്പുറം, കേരള സർക്കാർ|url=https://malappuram.nic.in/en/places-of-interest/|accessdate=2023-12-10}}</ref>. ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ മുൻ‌കാല സൂക്ഷിപ്പുകാരിൽ ആലത്തിയൂർ ഗ്രാമ [[നമ്പൂതിരി|നമ്പൂതിരിമാർ]], [[വെട്ടത്തുനാട്|വെട്ടത്ത്]] രാജാവ്, [[കോഴിക്കോട്]] [[സാമൂതിരി]] എന്നിവർ ഉൾപ്പെടും. [[അവൽ]] നിവേദ്യമാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യവഴിപാട്. [[തുലാം|തുലാമാസത്തിലെ]] [[പൂരാടം]], [[ഉത്രാടം]], [[തിരുവോണം]] [[നക്ഷത്രം (ജ്യോതിഷം)|നക്ഷത്രങ്ങളിൽ]] നടക്കുന്ന ഉത്സവമാണ് ഇവിടെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷം. രാമായണമാസമായ [[കർക്കടകം]] ഇവിടെ തിരക്കേറുന്ന സമയമാണ്. കൂടാതെ, ഹനുമദ്പ്രധാനമായ [[ചൊവ്വാഴ്ച|ചൊവ്വ]], [[വ്യാഴാഴ്ച|വ്യാഴം]], [[ശനിയാഴ്ച|ശനി]] എന്നീ ദിവസങ്ങളും പ്രധാനമാണ്. [[മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡ്|മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ]] കീഴിൽ സാമൂതിരി രാജാവ് മുഖ്യകാര്യദർശിയായ ഒരു ട്രസ്റ്റാണ് ക്ഷേത്രഭരണം നടത്തുന്നത്.<ref>{{cite web | title=പ്രധാന ക്ഷേത്രങ്ങൾ | work=മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ ഭരണത്തിലുള്ള ക്ഷേത്രങ്ങൾ| url= http://www.malabardevaswom.kerala.gov.in/index.php?option=com_content&view=article&id=79&Itemid=78| accessdate=2023-12-09}}</ref>. [[File:GKN Alathiyoor Temple Stone Kids Jumping DSC 0440.JPG|thumb|ആലത്തിയൂർ ക്ഷേത്രം. <br> ഹനുമാന്റെ കടലിനു മുകളിലൂടെ ലങ്കയിലേയ്ക്കുള്ള ചാട്ടത്തെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുവാനായി ഉള്ള തിട്ടയിലൂടെ ചാടുന്ന കുട്ടികളെയും കാണാം]] == ഐതിഹ്യം == ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന പ്രതിഷ്ഠ ശ്രീരാമനാണെങ്കിലും ഈ ക്ഷേത്രം ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം എന്നാണ് പരക്കെ അറിയപ്പെടുന്നത്. ഹനുമാൻ [[സീത]]യെ തിരക്കി [[ശ്രീലങ്ക|ലങ്ക]]യിലേക്കു പോകുന്നതിനു മുമ്പ് ഇവിടെവെച്ചാണ് ശ്രീരാമൻ ഹനുമാന് നിർദ്ദേശങ്ങളും ഉപദേശങ്ങളും കൊടുത്തത് എന്നാണ് വിശ്വാസം. ശ്രീരാമന്റെ വിഗ്രഹത്തിന് തൊട്ടടുത്തായി ആണ് ഹനുമാന്റെ വിഗ്രഹം സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നത്. വീരഹനുമാനല്ല, കൈകൾ കൂപ്പി തല ഇടത്തേക്ക് ചെരിച്ച്, സീതാദേവിയെ കണ്ടെത്തുന്നതിനായി രാമൻ പറഞ്ഞുകൊടുക്കുന്ന അടയാളവാക്യങ്ങൾ, ശ്രദ്ധയോടെ കേട്ടുനിൽക്കുന്ന ഭക്തഹനുമാനാണിത്. കാര്യസാധ്യത്തിന് വലുപ്പച്ചെറുപ്പമില്ലാതെ ഭക്തർ ആശ്രയിക്കുന്ന പെരുംതൃക്കോവിലപ്പൻ . ലക്ഷ്മണന്റെ ക്ഷേത്രം ഇവിടെ നിന്ന് ഏതാനും മീറ്ററുകൾ അകലെയാണ്. ഹനുമാനും ശ്രീരാമനും സ്വകാര്യമായി സംസാരിക്കുവാൻ ലക്ഷ്മണൻ മാറി കൊടുത്തതാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. പ്രധാന ദേവൻ ശ്രീരാമനാണെങ്കിലും ഇവിടെ ശക്തി കൂടുതൽ ഹനുമാനാണെന്നാണത്രെ. രാമകാര്യാർത്ഥം ലങ്കയിലേക്ക് പോകുന്ന ഹനുമാന് ത്രിമൂർത്തികളുടെയും മുപ്പത്തിമുക്കോടി ദേവതകളുടെയും അനുഗ്രഹമുണ്ടായിരുന്നതുകൊണ്ടാണ് ഇങ്ങനെ. ഇവിടെ ഹനുമാന്റെ കടലിനു മുകളിലൂടെ ലങ്കയിലേയ്ക്കുള്ള ചാട്ടത്തെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുവാനായി ഒരു തിട്ട കെട്ടിയിട്ടുണ്ട്. ഈ തിട്ടയുടെ ഒരറ്റത്ത് കടലിന്റെ പ്രതീകമായി ഒരു വലിയ കരിങ്കല്ല് വെച്ചിട്ടുണ്ട്. വിശ്വാസികൾ ഈ തിട്ടയിലൂടെ ഓടി കരിങ്കല്ലിനു മുകളിലൂടെ ചാടുന്നു. ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ ഇങ്ങനെ ചാടുന്നത് ഭാഗ്യം, ആരോഗ്യം, ദീർഘായുസ്സ്, ധനം എന്നിവ നൽകും എന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. എല്ലാ ദുഃഖങ്ങളും ഭയങ്ങളും മാറ്റുക മാത്രമല്ല, ഭക്തരുടെ ആഗ്രഹപൂർത്തീകരണവും ആലത്തിയൂരിലെ ഹനുമാൻ നടത്തി തരുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. == ക്ഷേത്രനിർമ്മിതി == === ക്ഷേത്രപരിസരവും മതിലകവും === ആലത്തിയൂർ ഗ്രാമത്തിന്റെ ഒത്തനടുക്കായാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. കിഴക്കോട്ടാണ് ക്ഷേത്രദർശനം. ക്ഷേത്രത്തിന് നേരെ മുന്നിൽ നിരവധി കട-കമ്പോളങ്ങൾ കാണാം. വളരെ ഇടുങ്ങിയ വഴിയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലേയ്ക്കുള്ളത് അതിനാൽ വലിയ വാഹങ്ങൾ വരുമ്പോൾ നിരവധി ബുദ്ധിമുട്ടുകളുണ്ടാകാറുണ്ട്. വടക്കു കിഴക്കു ഭാഗത്താണ് വാഹനപാർക്കിങ് സൗകര്യം അനുവദിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. ഗോപുരത്തിന് വടക്കായി ക്ഷേത്രക്കുളമുണ്ട്. അതിവിശാലവും മനോഹരവുമായ ഈ കുളത്തിൽ കുളിച്ചാണ് ശാന്തിക്കാരും ഭക്തരും ക്ഷേത്രത്തിലേയ്ക്ക് കടന്നു ചെല്ലുന്നത്. കുളത്തിന് മുന്നിലായി ചെറിയൊരു [[അരയാൽ]]മരം കാണാം. ഹൈന്ദവ വിശ്വാസപ്രകാരം പുണ്യവൃക്ഷമായ അരയാലിന് മുകളിൽ ശിവനും നടുക്ക് വിഷ്ണുവും അടിയിൽ [[ബ്രഹ്മാവ്|ബ്രഹ്മാവും]] കുടികൊള്ളുന്നു. ദിവസവും രാവിലെ അരയാലിനെ ഏഴുവലം വയ്ക്കുന്നത് ആയുരാരോഗ്യസൗഖ്യം നൽകുന്നു എന്നാണ് വിശ്വാസം. ഇതേ തറയിൽ ഒരു [[അത്തി]]മരവും കാണാം. [[നാല്പാമരം|നാല്പാമരങ്ങളിൽ]] പ്രസിദ്ധമായ ഈ രണ്ടുമരങ്ങളും ഒരുമിച്ച് വളരുന്നതു കൊണ്ടാണ് ആലത്തിയൂർ എന്ന് സ്ഥലത്തിന് പേരുവന്നതെന്ന് വിശ്വസിയ്ക്കപ്പെടുന്നു. കിഴക്കുഭാഗത്ത് രണ്ടുനിലകളോടുകൂടിയ ഗോപുരം പണിതിട്ടുണ്ട്. ഓടുമേഞ്ഞ ഈ ഗോപുരം, കാലപ്പഴക്കം കൊണ്ട് ദ്രവിച്ച നിലയിലാണ് കാണപ്പെടുന്നത്. ഗോപുരത്തിന് മുകളിലായി ശ്രീരാമന്റെയും ഹനുമാന്റെയും ലക്ഷ്മണന്റെയും രൂപങ്ങളോടുകൂടിയ ഒരു ഫലകം കാണാം. കിഴക്കേ നടയിലൂടെ അകത്തുകടന്നാൽ ആദ്യമെത്തുന്നത് വലിയ ആനക്കൊട്ടിലിലാണ്. സാമാന്യം വലുപ്പമുള്ള ഈ ആനക്കൊട്ടിൽ പണിതിട്ട് അധികകാലമായിട്ടില്ല. ക്ഷേത്രത്തിൽ കൊടികയറി ഉത്സവമില്ലാത്തതിനാൽ കൊടിമരമില്ല. അത് പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കാനുള്ള ആലോചനകളുണ്ട്. ശ്രീരാമന്റെ നടയ്ക്കുനേരെ വലിയ ബലിക്കൽപ്പുര പണിതിട്ടുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ബലിക്കല്ല് ഇവിടെയാണ്. സാമാന്യം ഉയരമുള്ള ബലിക്കല്ലാണെങ്കിലും അല്പം താഴ്ത്തി നിർമ്മിച്ചിരിയ്ക്കുന്നതിനാൽ പുറത്തുനിന്ന് നോക്കിയാൽ വിഗ്രഹം വ്യക്തമായി കാണാം. ഇതിന് മുകളിലായി ഹനുമാന്റെ ഒരു ചിത്രവും തൂക്കിയിട്ടിട്ടുണ്ട്. ബലിക്കൽപ്പുരയ്ക്ക് തെക്കുഭാഗത്തായി ചെറിയൊരു വാതിൽ കാണാം. ഹനുമാന്റെ നടയ്ക്കുനേരെയാണ് ഈ വാതിൽ പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. ക്ഷേത്രത്തിൽ കടക്കാൻ സാധിയ്ക്കാത്തവർക്കായാണ് ഇത് പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. തെക്കുകിഴക്കുഭാഗത്ത് വഴിപാട് കൗണ്ടർ പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. ശ്രീരാമന് പാൽപ്പായസവും ഹനുമാന് അവിൽ നിവേദ്യവുമാണ് ഇവിടെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. ആലത്തിയൂർ ഹനുമാന് അവിൽ നൽകുന്നത് അതിവിശേഷമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. കാര്യസാദ്ധ്യത്തിന് അവിൽ നേരുന്നവരും അത് സാധിയ്ക്കുന്നവരും ഇപ്പോഴും നിരവധിയാണ്. ഒരു നാഴി, 50 നാഴി, 100 നാഴി ഇങ്ങനെ നിരവധി അളവുകളിൽ അവിൽ നൽകാറുണ്ട്. [[തമിഴ്നാട്]] [[മുഖ്യമന്ത്രി (ഇന്ത്യ)|മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന]] [[ജെ. ജയലളിത]] കേസിനെ അതിജീവിച്ചത് ഇവിടെ ദർശനം നടത്തിയശേഷമാണെന്ന് കഥകളുണ്ട്<ref>{{cite news |last=. |first=TNN |date=2016-12-07 |title= ജയലളിതയുടെ ‘ദൈവിക’ പ്രയത്നം |trans-title= Jayalalitha's 'divine' tryst|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/jayalalithaas-divine-tryst/articleshow/55848590.cms |language=en |work=ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ |location=കൊച്ചി |access-date=2023-12-10}}</ref><ref>{{cite news |last=രാമകൃഷ്ണൻ |first=വെങ്കടേഷ്|date=2016-12-07 |title=ജംബോ നന്ദി പ്രകാശനത്തിൽ ജയലളിത |trans-title=JAYALALITHA IN JUMBO THANKSGIVING |url=https://www.telegraphindia.com/india/jayalalitha-in-jumbo-thanksgiving/cid/928666 |language=en |work=ടെലഗ്രാഫ് ഓൺലൈൻ |location=കൊച്ചി|access-date=2023-12-10}}</ref>. വഴിപാട് കൗണ്ടറിനടുത്തുതന്നെ മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ ചെറിയൊരു ശ്രീകോവിൽ കാണാം. പണ്ട് അടുത്തുള്ള ''[[കല്പകഞ്ചേരി]]'' ഗ്രാമത്തിലുണ്ടായിരുന്ന ഐരാണി ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യദേവനായിരുന്ന ഈ മഹാവിഷ്ണുവിനെ, പിന്നീട് അവിടെയുണ്ടായ ചില പ്രശ്നങ്ങൾ മൂലം ഇങ്ങോട്ട് കൊണ്ടുവന്ന് പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുകയായിരുന്നു എന്നാണ് വിശ്വാസം. ചതുർബാഹുവായ മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ വിഗ്രഹമാണെങ്കിലും [[ശ്രീകൃഷ്ണൻ|ശ്രീകൃഷ്ണനായാണ്]] പ്രതിഷ്ഠയെ കണ്ടുവരുന്നത്. പടിഞ്ഞാറോട്ടാണ് ദർശനം. മഹാവിഷ്ണുവിനെ തൊഴുത് പ്രദക്ഷിണം ചെയ്തുവരുമ്പോൾ തെക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്തായി ചെറിയൊരു മണൽത്തിട്ടയും അതിലേയ്ക്ക് ചാടാനുള്ള ഒരു കരിങ്കൽ പീഠവും കാണാം. ഇത് ഹനുമാൻ സ്വാമിയുടെ ലങ്കായാത്രയെ സങ്കല്പിയ്ക്കുന്നു. ഇതിന് പുറകിലെ ഭാഗത്തുകൂടി ഓടിവന്ന് കരിങ്കൽ പീഠത്തിൽ ചവിട്ടാതെ ചാടുന്നത് ജീവിതപ്രാരാബ്ധങ്ങളെ മറികടക്കുന്നതിന് ഉത്തമമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. തന്മൂലം, നിരവധി ഭക്തർ ഇതിന് ശ്രമിയ്ക്കാറുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്ന ഭക്തരെ ആകർഷിയ്ക്കുന്നതാണ് ഈ ചടങ്ങ്. പടിഞ്ഞാറേ നടയിൽ എടുത്തുപറയത്തക്ക കാഴ്ചകളൊന്നുമില്ല. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്താണ് ശ്രീരാമാനുജനായ ലക്ഷ്മണസ്വാമിയുടെ ക്ഷേത്രം. ഇവിടെ ലക്ഷ്മണൻ ഉപദേവനല്ല, മറിച്ച് തുല്യപ്രാധാന്യത്തോടുകൂടിയ പ്രതിഷ്ഠയാണ്. ശ്രീരാമൻ ഹനുമാന് പറഞ്ഞുകൊടുക്കുന്ന അടയാളവാക്യം കേൾക്കാതിരിയ്ക്കാനായി പുറത്ത് മാറിയിരിയ്ക്കുന്നു എന്ന സങ്കല്പത്തിലാണ് ഇവിടെ നാലമ്പലത്തിന് പുറത്ത് ലക്ഷ്മണസ്വാമി കുടികൊള്ളുന്നത്. ചതുർബാഹുവായ മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ രൂപത്തിലാണ് ആദിശേഷാവതാരമായ ലക്ഷ്മണന്റെ പ്രതിഷ്ഠ. കിഴക്കോട്ട് ദർശനം. ചെമ്പുമേഞ്ഞ ചെറിയൊരു ചതുരശ്രീകോവിലാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. മുന്നിലായി ചെറിയൊരു നമസ്കാരമണ്ഡപവും പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. ലക്ഷ്മണശ്രീകോവിലിന്റെ തെക്കുഭാഗത്ത് ചെറിയൊരു ഗണപതിപ്രതിഷ്ഠയുമുണ്ട്; പുറകിൽ നാഗദൈവങ്ങളുടെ പ്രതിഷ്ഠയും കാണാം. ലക്ഷ്മണസ്വാമിയ്ക്ക് പ്രത്യേകമായി വഴിപാട് കൗണ്ടറും പണിതിട്ടുണ്ട്. പാൽപ്പായസം തന്നെയാണ് ഇവിടെയും പ്രധാനം. === [[ശ്രീകോവിൽ]] === രണ്ടുനിലകളോടുകൂടിയ സാമാന്യം വലുപ്പമുള്ള ചതുരശ്രീകോവിലാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. [[കരിങ്കല്ല്|കരിങ്കല്ലിൽ]] തീർത്ത ശ്രീകോവിലിന്റെ ഇരുനിലകളും [[ചെമ്പ്]] മേഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. മുകളിൽ [[സ്വർണം|സ്വർണ]] [[അർധകുംഭകം|താഴികക്കുടം]] ശോഭിച്ചുനിൽക്കുന്നു. ശ്രീകോവിലിനകത്ത് മൂന്ന് മുറികളുണ്ട്. അവയിൽ പടിഞ്ഞാറേ അറ്റത്തുള്ളതാണ് വിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ഠിച്ച ഗർഭഗൃഹം. ഏകദേശം അഞ്ചടി ഉയരം വരുന്ന ചതുർബാഹുവായ മഹാവിഷ്ണുവിഗ്രഹത്തിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി ശ്രീരാമസ്വാമി കുടികൊള്ളുന്നു. കൃഷ്ണശിലാ നിർമ്മിതമാണ് ഇവിടെയുള്ള വിഗ്രഹം. എന്നാൽ, ഇതിന് [[പഞ്ചലോഹം|പഞ്ചലോഹ]]ത്തിൽ ഗോളക ചാർത്തിയിട്ടുണ്ട്. ചതുർബാഹുവായ ഭഗവാന്റെ പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[സുദർശനചക്രം|സുദർശനചക്രവും]] പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[പാഞ്ചജന്യം]] [[ശംഖ്|ശംഖും]] മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ കൗമോദകി [[ഗദ]]യും മുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[താമര]]യും കാണാം. സീതാന്വേഷണകാലത്ത് വിരഹിയായിരിയ്ക്കുന്ന ശ്രീരാമനായാണ് സങ്കല്പം. തന്മൂലം, ഇവിടെ [[സീത|സീതാദേവിയ്ക്ക്]] പ്രതിഷ്ഠയില്ല. ഇതിന് തെക്കുഭാഗത്തായി പണികഴിപ്പിച്ചിരിയ്ക്കുന്ന മറ്റൊരു നടയിലാണ് ഹനുമാൻ സ്വാമിയുടെ പ്രതിഷ്ഠ. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ഹനുമദ്വിഗ്രഹം, ഇരുകൈകളും കൂപ്പി ഇടത്തോട്ട് കാതുകൂർപ്പിച്ച് നിൽക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ്. ശ്രീരാമന്റെ അടയാളവാക്യം കേൾക്കുന്ന രൂപമാണ് ഇതെന്ന് വിശ്വസിയ്ക്കപ്പെടുന്നു. അങ്ങനെ, വിശ്വപ്രകൃതിയുടെ ഭാവത്തെ മുഴുവൻ ആവാഹിച്ച് ശ്രീരാമനും ഹനുമാനും ശ്രീകോവിലകത്ത് വിരാജിയ്ക്കുന്നു. ശ്രീകോവിൽ, അതിമനോഹരമായ ചുവർച്ചിത്രങ്ങളും ദാരുശില്പങ്ങളും കൊണ്ട് അലംകൃതമാണ്. ഇവയ്ക്ക് അധികം പഴക്കമില്ലെന്ന് ഒറ്റനോട്ടത്തിൽ തന്നെ മനസ്സിലാക്കാവുന്നതാണ്. പ്രധാനമായും [[രാമായണം|രാമായണത്തിൽ]] നിന്നെടുത്ത രംഗങ്ങളാണ് ഇവിടെ ഉപയോഗിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. ശ്രീരാമജനനം, സീതാസ്വയംവരം, [[ജടായു]] മോക്ഷം, [[കദളി വാഴ|കദളീ]]വനത്തിലെ ഹനുമാൻ, തുടങ്ങിയവ അവയിൽ പ്രധാനമാണ്. എന്നാൽ, ഇവയിൽ ഏറ്റവും പ്രാധാന്യമർഹിയ്ക്കുന്നത് എട്ടുകൈകളോടുകൂടിയ ഭദ്രകാളിയുടെ ഒരു ചിത്രമാണ്. ഈ ചിത്രം ഇവിടെ വന്നതിനുപിന്നിൽ ഒരു കഥയുണ്ട്. അതിങ്ങനെ: ഒരിയ്ക്കൽ, ഇവിടെയടുത്തുള്ള വലിയ കപാലത്തിങ്കൽ ഭഗവതിക്ഷേത്രത്തിലും ഇവിടെയും ഒരുകാലത്ത് ഒരേ മേൽശാന്തിയാണ് ഉണ്ടായിരുന്നത്. ഇരുസ്ഥലത്തും ഒരേ സമയം മേൽശാന്തിയായിരിയ്ക്കുന്നത് ബുദ്ധിമുട്ടായപ്പോൾ അദ്ദേഹം ഭഗവതിയോട് നിത്യസാന്നിദ്ധ്യം കൊള്ളാൻ അഭ്യർത്ഥിച്ചു. അങ്ങനെയാണ് ഇവിടെ ഭദ്രകാളീസാന്നിദ്ധ്യമുണ്ടായത്. ശ്രീകോവിലിന് വടക്കുവശത്ത് പതിവുപോലെ ഓവ് നിർമ്മിച്ചിട്ടുണ്ട്. === നാലമ്പലം === ശ്രീകോവിലിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റി നാലമ്പലം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. അതിവിശാലമാണ് ഇവിടത്തെ നാലമ്പലം. കരിങ്കല്ലിൽ തീർത്ത നാലമ്പലം പൂർണ്ണമായും ഓട് മേഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. നാലമ്പലത്തിനകത്തേയ്ക്കുള്ള പ്രവേശനകവാടത്തിന് ഇരുവശവും വാതിൽമാടങ്ങൾ പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. അവയിൽ തെക്കുഭാഗത്തെ വാതിൽമാടം, വിശേഷാൽ പൂജകൾക്കും ഹോമങ്ങൾക്കും ഉപയോഗിയ്ക്കുമ്പോൾ വടക്കുഭാഗത്തെ വാതിൽമാടം, വാദ്യമേളങ്ങൾക്കും നാമജപത്തിനുമാണ് ഉപയോഗിയ്ക്കുന്നത്. പൂജയും ദീപാരാധനയുമൊഴികെയുള്ള അവസരങ്ങളിൽ ഇവിടെ [[ചെണ്ട]], [[മദ്ദളം]], [[തിമില]], [[ഇടയ്ക്ക]], [[ചേങ്ങില]], [[ഇലത്താളം]], [[ശംഖ് (വാദ്യം)|ശംഖ്]] തുടങ്ങിയ വാദ്യോപകരണങ്ങൾ കാണാവുന്നതാണ്. നാലമ്പലത്തിനകത്ത് തെക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ പതിവുപോലെ [[തിടപ്പള്ളി]] പണിതിട്ടുണ്ട്; വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ [[കിണർ|കിണറും]]. തിടപ്പള്ളിയോടുചേർന്ന് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പ്രത്യേകം മുറിയിലാണ് പ്രസാദവിതരണം നടത്തുന്നത്. തെക്കുപടിഞ്ഞാറേമൂലയിൽ ഒറ്റമുറിയിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി ഗണപതിയുടെയും അയ്യപ്പന്റെയും പ്രതിഷ്ഠകൾ കാണാം. അത്യപൂർവമാണ് ഇത്തരം പ്രതിഷ്ഠ. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ചതുർബാഹുവായ വലമ്പിരി ഗണപതിയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലുള്ളത്. പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[മഴു]]വും പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[കയർ|കയറും]] മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[മോദകം|മോദകവും]] ധരിച്ച ഗണപതിഭഗവാൻ, മുന്നിലെ വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു. അയ്യപ്പന്റെ വിഗ്രഹത്തിന് [[ശബരിമല]]യിലെ വിഗ്രഹത്തിന്റെ രൂപവുമായി പ്രകടമായ രൂപസാദൃശ്യമുണ്ട്. ഇവിടെ വച്ചാണ് ശബരിമല തീർത്ഥാടകർ മാലയിടുന്നതും കെട്ടുനിറയ്ക്കുന്നതുമെല്ലാം. വടക്കുപടിഞ്ഞാറേമൂലയിൽ ഒരു മുറിയിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി ദുർഗ്ഗാദേവിയുടെ പ്രതിഷ്ഠ കാണാം. ചതുർബാഹുവായ വിഷ്ണുദുർഗ്ഗയാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. എന്നാൽ, ഭഗവാന്റെ വാമാംഗത്തിലാണ് ദേവിയുടെ പ്രതിഷ്ഠ എന്നതിനാൽ, [[ലക്ഷ്മി]]യായും സങ്കല്പമുണ്ട്. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ദേവിയുടെ വിഗ്രഹം, ചതുർബാഹുവാണ്. പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ ശ്രീചക്രവും പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ ശംഖും ധരിച്ച ദേവി മുന്നിലെ ഇടതുകൈ അരയിൽ കുത്തിനിൽക്കുന്നു. മുന്നിലെ വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു. [[നവരാത്രി]]നാളുകൾ ഇവിടെ ദേവിയ്ക്ക് അതിപ്രധാനമാണ്. ശ്രീകോവിലിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റി അകത്തെ ബലിവട്ടം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. [[അഷ്ടദിക്പാലകർ]] (കിഴക്ക്-[[ഇന്ദ്രൻ]], തെക്കുകിഴക്ക്-[[അഗ്നി]], തെക്ക്-[[യമൻ]], തെക്കുപടിഞ്ഞാറ്-നിരൃതി, പടിഞ്ഞാറ്-[[വരുണൻ]], വടക്കുപടിഞ്ഞാറ്-[[വായു]], വടക്ക്-[[കുബേരൻ]] & [[ചന്ദ്രൻ|സോമൻ]], വടക്കുകിഴക്ക് - [[ഈശാനൻ]]), [[സപ്തമാതൃക്കൾ]] (തെക്കുഭാഗത്ത് ഒറ്റ പീഠത്തിൽ - [[ബ്രാഹ്മി]]/[[ബ്രഹ്മാണി]], മഹേശ്വരി, കൗമാരി, [[വൈഷ്ണവി]], [[വാരാഹി]], [[ഇന്ദ്രാണി]], [[ചാമുണ്ഡി]] എന്നീ ക്രമത്തിൽ), [[വീരഭദ്രൻ]] (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം കിഴക്കുഭാഗത്ത്), ഗണപതി (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത്), ശാസ്താവ് (തെക്കിനും തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ബ്രഹ്മാവ് (വടക്കുകിഴക്കിനും കിഴക്കിനുമിടയിൽ), അനന്തൻ (തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനും പടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ദുർഗ്ഗാദേവി (വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനും വടക്കിനുമിടയിൽ), [[സുബ്രഹ്മണ്യൻ]] (പടിഞ്ഞാറിനും വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), നിർമ്മാല്യധാരി (വടക്കിനും വടക്കുകിഴക്കിനുമിടയിൽ - ഇവിടെ [[വിഷ്വക്സേനൻ]]) എന്നിവരെ പ്രതിനിധീകരിയ്ക്കുന്ന ബലിക്കല്ലുകൾ ഇവിടെ കാണാം. എന്നാൽ, ക്ഷേത്രത്തിൽ നിത്യശീവേലിയില്ലാത്തതിനാൽ ഇവ പ്രതീകാത്മകമായ നിർമ്മിതി മാത്രമാണ്. വിഷ്ണുക്ഷേത്രമായതിനാൽ, വടക്കുഭാഗത്ത് ഉത്തരമാതൃക്കൾ എന്ന പേരിൽ പ്രത്യേകമായി മറ്റൊരു സങ്കല്പം കൂടിയുണ്ട്. ഭാഗീശ്വരി, ക്രിയ, കീർത്തി, ലക്ഷ്മി, സൃഷ്ടി, വിദ്യ, ശാന്തി എന്നിവരാണ് ഇവർ. സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം വീരഭദ്രനും ഗണപതിയും കുടികൊള്ളുന്നപോലെ ഇവർക്കൊപ്പം ശ്രീധരൻ, അശ്വമുഖൻ എന്നിങ്ങനെ രണ്ടുദേവന്മാർക്കും സ്ഥാനമുണ്ടാകാറുണ്ട്. ബലിക്കല്ലുകൾ ദേവന്റെ/ദേവിയുടെ വികാരഭേദങ്ങളാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. തന്മൂലം, ഇവയിൽ ചവിട്ടുന്നതും തൊട്ടുതലയിൽ വയ്ക്കുന്നതും നിരോധിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. == നിത്യപൂജാക്രമം == നിത്യേന മൂന്നുപൂജകളുള്ള ഒരു മഹാക്ഷേത്രമാണ് ആലത്തിയൂർ പെരുംതൃക്കോവിൽ ശ്രീരാമ-ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം. പുലർച്ചെ നാലരയ്ക്ക് [[നാദസ്വരം]], [[തവിൽ]] തുടങ്ങിയ വാദ്യങ്ങളോടെയും ഏഴുതവണയുള്ള [[ശംഖ്|ശംഖു]] വിളിയോടെയും ഭഗവാനെ പള്ളിയുണർത്തുന്നു. അതിനുശേഷം അഞ്ചുമണിയ്ക്ക് ക്ഷേത്രനട തുറക്കുന്നു. പതിവുപോലെ നിർമ്മാല്യദർശനമാണ് ആദ്യത്തെ ചടങ്ങ്. അതിനുശേഷം [[അഭിഷേകം|അഭിഷേക]]ങ്ങൾ തുടങ്ങുന്നു. എണ്ണ, ജലം (ശംഖാഭിഷേകവും കലശാഭിഷേകവും), വാകപ്പൊടി തുടങ്ങിയ ദ്രവ്യങ്ങൾ കൊണ്ട് വിഗ്രഹത്തിൽ വിശദമായ അഭിഷേകങ്ങൾ നടത്തിയശേഷം ആദ്യനിവേദ്യമായി [[മലർ]], [[ശർക്കര]], കദളിപ്പഴം എന്നിവ ഒരുമിച്ച് നേദിയ്ക്കുന്നു. പിന്നീട് വിഗ്രഹം പൂമാലകളും സ്വർണ്ണ-[[രത്നം|രത്നാഭരണങ്ങളും]] ചന്ദനക്കൂട്ടും കൊണ്ട് അതിമനോഹരമായി അലങ്കരിയ്ക്കുന്നു. അതിനുശേഷം ആറുമണിയോടെ നടയടച്ച് ഉഷഃപൂജ നടക്കുന്നു. നെയ്പ്പായസമാണ് ഈ സമയത്തെ പ്രധാന നിവേദ്യം. ഇതേസമയത്തുതന്നെ ക്ഷേത്രത്തിൽ ഗണപതി[[ഹോമം|ഹോമവും]] നടത്തുന്നു. പിന്നീട് ഉപദേവതകൾക്കുള്ള പൂജകളാണ്. ഹനുമാൻ സ്വാമിയ്ക്കുള്ള വിശേഷമായ അവിൽ നിവേദ്യം രാവിലെ ഒമ്പതുമണിയോടെ തുടങ്ങുന്നു. ഏകദേശം പന്ത്രണ്ടുനാഴി അവിൽ ഇവിടെ ഒരുസമയം നേദിയ്ക്കാറുണ്ട്. അതിനുശേഷം ഒമ്പതേകാലോടെ നടയടച്ച് ഉച്ചപ്പൂജ നടത്തുന്നു. പാൽപ്പായസം, ചതുശ്ശതം, വെള്ളനിവേദ്യം എന്നിവയാണ് ഈ സമയത്തെ നിവേദ്യങ്ങൾ. ഉച്ചപ്പൂജ കഴിഞ്ഞ് പതിനൊന്നുമണിയോടെ ക്ഷേത്രനട അടയ്ക്കുന്നു. വൈകീട്ട് അഞ്ചുമണിയ്ക്ക് വീണ്ടും നടതുറക്കുന്നു. സന്ധ്യയ്ക്ക് സൂര്യാസ്തമയസമയമനുസരിച്ച് [[ദീപാരാധന]] നടത്തുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിനകത്തും പുറത്തുമുള്ള ദീപങ്ങൾ മുഴുവൻ ഈ സമയം കൊളുത്തിവച്ചിട്ടുണ്ടാകും. അതിമനോഹരമായ കാഴ്ചയാണിത്. ക്ഷേത്രത്തിൽ [[കർപ്പൂരം]] ഉപയോഗിച്ച് ആരാധന നടത്തുന്നത് ഈ സമയത്താണ്. മറ്റുള്ള അവസരങ്ങളിൽ ചെറിയൊരു നെയ് വിളക്കുവച്ചുള്ള ആരാധനയേ പതിവുള്ളൂ. ദീപാരധന കഴിഞ്ഞ് നടതുറന്നാൽ മേൽശാന്തി ഭക്തരെക്കൊണ്ട് കർപ്പൂരം ഉഴിയിയ്ക്കുകയും ചെയ്യാറുണ്ട്. അതിനുശേഷം രാത്രി ഏഴുമണിയോടെ അത്താഴപ്പൂജ തുടങ്ങും. ഈ സമയത്ത് അപ്പവും അടയുമാണ് പ്രധാന നിവേദ്യങ്ങൾ. അത്താഴപ്പൂജ കഴിഞ്ഞ് ഏഴരമണിയോടെ വീണ്ടും നടയടയ്ക്കും. സാധാരണ ദിവസങ്ങളിലെ പൂജാക്രമങ്ങളാണ് ഇവിടെ സൂചിപ്പിച്ചത്. വിശേഷദിവസങ്ങളിലും ഉദയാസ്തമനപൂജയുള്ള ദിവസങ്ങളിലും [[ഗ്രഹണം]] നടക്കുന്ന അവസരങ്ങളിലും ഇവയിൽ മാറ്റം വരും. ഉദയാസ്തമനപൂജയുള്ളപ്പോൾ ഇവിടെ പതിനെട്ട് പൂജകളുണ്ടാകാറുണ്ട്. ഗ്രഹണമുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ അത് തുടങ്ങുന്നതിനും ഒരു മണിക്കൂർ മുമ്പേ അടയ്ക്കുന്ന നട, അതുകഴിഞ്ഞ് ശുദ്ധിക്രിയകൾ നടത്തിയേ തുറക്കൂ. ഇവിടെയുള്ള എല്ലാ പൂജകളും ശ്രീരാമസ്വാമിയ്ക്കാണ് നടത്തപ്പെടുന്നത്. ഹനുമാൻ സ്വാമിയ്ക്ക് നിവേദ്യം മാത്രമേയുള്ളൂ. രാവിലെയുള്ള പൂജകൾക്ക് [[ഇടയ്ക്ക]]യും വൈകീട്ടുള്ള പൂജകൾക്ക് [[ചെണ്ട]]യുമാണ് വാദ്യങ്ങളായി ഉപയോഗിയ്ക്കുക. സമീപഗ്രാമമായ [[തിരുനാവായ]]യിലെ കൽപ്പുഴ മനയ്ക്കാണ് ഇവിടെ തന്ത്രാധികാരം. ദേവസ്വം ബോർഡിന് കീഴിലാണ് മേൽശാന്തി, കീഴ്ശാന്തി നിയമനങ്ങൾ. == വിശേഷദിവസങ്ങൾ == === തിരുവോണ മഹോത്സവം === ആലത്തിയൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ആണ്ടുവിശേഷമാണ് തുലാമാസത്തിൽ പൂരാടം, ഉത്രാടം, തിരുവോണം നാളുകളായി നടക്കുന്ന തിരുവോണ മഹോത്സവം. മൂന്നുദിവസവും ക്ഷേത്രത്തിൽ വിശേഷാൽ പൂജകളും കലാപരിപാടികളുമുണ്ടാകാറുണ്ട്. === പ്രധാന ദിവസങൾ === ആഴ്ചയിലെ ശനി, ചൊവ്വ, വ്യാഴം തുടങ്ങിയ ദിവസങ്ങൾ ഹനുമാന് പ്രാധാന്യം. ശനിയാഴ്ച ഹനുമദ് പൂജ നടത്തുന്നത് ദുരിതശാന്തിക്കും ശനിദോഷമുക്തിക്കും വിശേഷമാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. മഹാബലവാനായ ഹനുമാന് ചൊവ്വാഴ്ച ഏറെ പ്രധാനമാണ്. വിഷ്ണു അഥവാ ശ്രീരാമ പ്രധാനമായ വ്യാഴാഴ്ച ഹനുമാനെ ‌ആരാധിക്കുന്നത് വിശേഷം ആണെന്നും വിശ്വാസം ഉണ്ട്. ==അവലംബം== {{Reflist}} ==പുറം കണ്ണികൾ== {{commonscat|Alattiyur Hanuman Temple}} * [https://www.alathiyoorhanumankavu.in/ ആലത്തിയൂർ ഹനുമാൻ കാവ് - ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231209095845/https://alathiyoorhanumankavu.in/ |date=2023-12-09 }} * [http://www.malabardevaswom.kerala.gov.in/ മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്] {{മലപ്പുറം ജില്ല}} [[വർഗ്ഗം:മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ശ്രീരാമക്ഷേത്രങ്ങൾ]] 81o5g4ozuogee19wllhd364k998u52l 4666529 4666528 2026-09-13T04:34:33Z ~2026-48203-56 222590 /* ശ്രീകോവിൽ */ 4666529 wikitext text/x-wiki {{PU|Alathiyur Hanuman Temple}} {{Infobox Hindu temple | name = ആലത്തിയൂർ ശ്രീരാമ-ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം | native_name = ഹനുമാൻകാവ് | image = | caption = | deity = [[ശ്രീരാമൻ]] <br> [[ഹനുമാൻ]] | tradition = ഹിന്ദു | functional_status = | temple_board = [[മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡ്|മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ]] മേൽനോട്ടത്തോടെ [[കോഴിക്കോട്]] [[സാമൂതിരി|സാമൂതിരിരാജാവ്]] നടത്തുന്ന ട്രസ്റ്റ് | festivals = | tower = | temple_tank = | temple_tree = [[അരയാൽ]], [[അത്തി]] <!-- LOCATION --> | location = [[ആലത്തിയൂർ]] | district = [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം]] | state = [[കേരളം]] | country = [[ഇന്ത്യ]] | map_type = | map_alt = | coordinates = 10.87236N,75.93910E | coordinates_footnotes = <!-- ARCHITECTURE --> | architecture_type = | architecture_style = | creator = | established = 3000 വർഷങ്ങൾക്കു മുൻപ് | groundbreaking = | year_completed = <!-- SPECIFICATIONS --> | facade_direction = കിഴക്ക് | temple_quantity = | monument_quantity = <!-- WEBSITE --> | website = https://www.alathiyoorhanumankavu.in/ <!-- BELOW --> | footnotes = }} [[File:GKN Alathiyoor Temple Stone DSC 0442.JPG|thumb|ആലത്തിയൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെ ഹനുമാന്റെ കടലിനു മുകളിലൂടെ ലങ്കയിലേയ്ക്കുള്ള ചാട്ടത്തെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുവാനായി ഉള്ള തിട്ട]] [[File:Alathiyur Hanuman temple. malappuram dt. kerala - panoramio.jpg|thumb|ആലത്തിയൂർ ഹനുമാൻ കാവിന്റെ മതിൽക്കകം|alt=ആലത്തിയൂർ ഹനുമാൻ കാവിന്റെ മതിൽക്കകം]] [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം ജില്ലയിലുള്ള]] [[തിരൂർ|തിരൂരിന്]] അടുത്ത്, [[പൊന്നാനിപ്പുഴ|പൊന്നാനിപ്പുഴയ്ക്കും]] [[ഭാരതപ്പുഴ|ഭാരതപ്പുഴയ്ക്കും]] നടുഭാഗത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന [[ആലത്തിയൂർ]] എന്ന സ്ഥലത്തുള്ള പ്രസിദ്ധമായ<ref>{{Cite news|title=ശ്രീലങ്കൻ പ്രധാനമന്ത്രി ഒരു ദിവസത്തെ സന്ദർശനത്തിനു കേരളത്തിൽ|publisher=ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ|date=2003-08-23 | url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/sri-lankan-pm-arrives-on-a-days-visit-to-kerala/articleshow/142980.cms}}</ref> ഒരു [[ക്ഷേത്രം (ആരാധനാലയം)|ക്ഷേത്രമാണ്]] '''ആലത്തിയൂർ പെരുംതൃക്കോവിൽ ശ്രീരാമ-ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം''' അഥവാ ''ആലത്തിയൂർ ഹനുമാൻ [[കാവ്]]''. [[മഹാവിഷ്ണു|മഹാവിഷ്ണുഭഗവാന്റെ]] ഏഴാമത്തെ അവതാരമായ [[ശ്രീരാമൻ|ശ്രീരാമചന്ദ്രനാണ്]] മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠയെങ്കിലും [[ശിവൻ|ശിവന്റെ]] അവതാരവും ശ്രീരാമഭക്തനും [[ചിരഞ്ജീവികൾ|ചിരഞ്ജീവിയുമായ]] [[ഹനുമാൻ]] സ്വാമിയ്ക്കാണ് ക്ഷേത്രത്തിൽ പ്രാധാന്യം<ref>{{cite news|title=ഒരു നാട് തന്നെ ക്ഷേത്രമാകുന്നു, ആലത്തിയൂരിൽ|url=https://www.mathrubhumi.com/travel/destination/kerala-alathiyur-hanuman-temple-is-a-favourite-pilgrimagation-ceneter-1.4531138|first=ആമി|last=അശ്വതി|publisher=മാതൃഭൂമി|date=2020-02-15| accessdate=2023-12-10}}</ref>. കൂടാതെ, തുല്യപ്രാധാന്യത്തോടെ [[ലക്ഷ്മണൻ|ലക്ഷ്മണനും]] ഉപദേവതകളായി [[ഗണപതി]], [[മഹാവിഷ്ണു]], [[ദുർഗ്ഗ]], [[ഭദ്രകാളി]], [[അയ്യപ്പൻ]], [[നാഗദേവതകൾ]] എന്നിവരും ക്ഷേത്രത്തിൽ കുടികൊള്ളുന്നുണ്ട്. [[ഐതിഹ്യം|ഐതിഹ്യപ്രകാരം]] ഇവിടത്തെ ഹനുമാന്റെ [[വിഗ്രഹാരാധന|വിഗ്രഹം]] പ്രതിഷ്ഠിച്ചത് 3000 വർഷങ്ങൾക്കു മുൻപേ (ക്രി.പി. 1000) [[വസിഷ്ഠൻ|വസിഷ്ഠ മഹർഷി]] ആയിരുന്നു<ref>{{Cite web|title=കാണേണ്ട സ്ഥലങ്ങൾ|work=ജില്ലാ ഐ.ടി. യൂണിറ്റ് കോർഡിനേറ്റർ, ജില്ലാ കളക്ടറുടെ ഓഫീസ്, മലപ്പുറം, കേരള സർക്കാർ|url=https://malappuram.nic.in/en/places-of-interest/|accessdate=2023-12-10}}</ref>. ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ മുൻ‌കാല സൂക്ഷിപ്പുകാരിൽ ആലത്തിയൂർ ഗ്രാമ [[നമ്പൂതിരി|നമ്പൂതിരിമാർ]], [[വെട്ടത്തുനാട്|വെട്ടത്ത്]] രാജാവ്, [[കോഴിക്കോട്]] [[സാമൂതിരി]] എന്നിവർ ഉൾപ്പെടും. [[അവൽ]] നിവേദ്യമാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യവഴിപാട്. [[തുലാം|തുലാമാസത്തിലെ]] [[പൂരാടം]], [[ഉത്രാടം]], [[തിരുവോണം]] [[നക്ഷത്രം (ജ്യോതിഷം)|നക്ഷത്രങ്ങളിൽ]] നടക്കുന്ന ഉത്സവമാണ് ഇവിടെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷം. രാമായണമാസമായ [[കർക്കടകം]] ഇവിടെ തിരക്കേറുന്ന സമയമാണ്. കൂടാതെ, ഹനുമദ്പ്രധാനമായ [[ചൊവ്വാഴ്ച|ചൊവ്വ]], [[വ്യാഴാഴ്ച|വ്യാഴം]], [[ശനിയാഴ്ച|ശനി]] എന്നീ ദിവസങ്ങളും പ്രധാനമാണ്. [[മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡ്|മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ]] കീഴിൽ സാമൂതിരി രാജാവ് മുഖ്യകാര്യദർശിയായ ഒരു ട്രസ്റ്റാണ് ക്ഷേത്രഭരണം നടത്തുന്നത്.<ref>{{cite web | title=പ്രധാന ക്ഷേത്രങ്ങൾ | work=മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ ഭരണത്തിലുള്ള ക്ഷേത്രങ്ങൾ| url= http://www.malabardevaswom.kerala.gov.in/index.php?option=com_content&view=article&id=79&Itemid=78| accessdate=2023-12-09}}</ref>. [[File:GKN Alathiyoor Temple Stone Kids Jumping DSC 0440.JPG|thumb|ആലത്തിയൂർ ക്ഷേത്രം. <br> ഹനുമാന്റെ കടലിനു മുകളിലൂടെ ലങ്കയിലേയ്ക്കുള്ള ചാട്ടത്തെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുവാനായി ഉള്ള തിട്ടയിലൂടെ ചാടുന്ന കുട്ടികളെയും കാണാം]] == ഐതിഹ്യം == ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന പ്രതിഷ്ഠ ശ്രീരാമനാണെങ്കിലും ഈ ക്ഷേത്രം ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം എന്നാണ് പരക്കെ അറിയപ്പെടുന്നത്. ഹനുമാൻ [[സീത]]യെ തിരക്കി [[ശ്രീലങ്ക|ലങ്ക]]യിലേക്കു പോകുന്നതിനു മുമ്പ് ഇവിടെവെച്ചാണ് ശ്രീരാമൻ ഹനുമാന് നിർദ്ദേശങ്ങളും ഉപദേശങ്ങളും കൊടുത്തത് എന്നാണ് വിശ്വാസം. ശ്രീരാമന്റെ വിഗ്രഹത്തിന് തൊട്ടടുത്തായി ആണ് ഹനുമാന്റെ വിഗ്രഹം സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നത്. വീരഹനുമാനല്ല, കൈകൾ കൂപ്പി തല ഇടത്തേക്ക് ചെരിച്ച്, സീതാദേവിയെ കണ്ടെത്തുന്നതിനായി രാമൻ പറഞ്ഞുകൊടുക്കുന്ന അടയാളവാക്യങ്ങൾ, ശ്രദ്ധയോടെ കേട്ടുനിൽക്കുന്ന ഭക്തഹനുമാനാണിത്. കാര്യസാധ്യത്തിന് വലുപ്പച്ചെറുപ്പമില്ലാതെ ഭക്തർ ആശ്രയിക്കുന്ന പെരുംതൃക്കോവിലപ്പൻ . ലക്ഷ്മണന്റെ ക്ഷേത്രം ഇവിടെ നിന്ന് ഏതാനും മീറ്ററുകൾ അകലെയാണ്. ഹനുമാനും ശ്രീരാമനും സ്വകാര്യമായി സംസാരിക്കുവാൻ ലക്ഷ്മണൻ മാറി കൊടുത്തതാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. പ്രധാന ദേവൻ ശ്രീരാമനാണെങ്കിലും ഇവിടെ ശക്തി കൂടുതൽ ഹനുമാനാണെന്നാണത്രെ. രാമകാര്യാർത്ഥം ലങ്കയിലേക്ക് പോകുന്ന ഹനുമാന് ത്രിമൂർത്തികളുടെയും മുപ്പത്തിമുക്കോടി ദേവതകളുടെയും അനുഗ്രഹമുണ്ടായിരുന്നതുകൊണ്ടാണ് ഇങ്ങനെ. ഇവിടെ ഹനുമാന്റെ കടലിനു മുകളിലൂടെ ലങ്കയിലേയ്ക്കുള്ള ചാട്ടത്തെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുവാനായി ഒരു തിട്ട കെട്ടിയിട്ടുണ്ട്. ഈ തിട്ടയുടെ ഒരറ്റത്ത് കടലിന്റെ പ്രതീകമായി ഒരു വലിയ കരിങ്കല്ല് വെച്ചിട്ടുണ്ട്. വിശ്വാസികൾ ഈ തിട്ടയിലൂടെ ഓടി കരിങ്കല്ലിനു മുകളിലൂടെ ചാടുന്നു. ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ ഇങ്ങനെ ചാടുന്നത് ഭാഗ്യം, ആരോഗ്യം, ദീർഘായുസ്സ്, ധനം എന്നിവ നൽകും എന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. എല്ലാ ദുഃഖങ്ങളും ഭയങ്ങളും മാറ്റുക മാത്രമല്ല, ഭക്തരുടെ ആഗ്രഹപൂർത്തീകരണവും ആലത്തിയൂരിലെ ഹനുമാൻ നടത്തി തരുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. == ക്ഷേത്രനിർമ്മിതി == === ക്ഷേത്രപരിസരവും മതിലകവും === ആലത്തിയൂർ ഗ്രാമത്തിന്റെ ഒത്തനടുക്കായാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. കിഴക്കോട്ടാണ് ക്ഷേത്രദർശനം. ക്ഷേത്രത്തിന് നേരെ മുന്നിൽ നിരവധി കട-കമ്പോളങ്ങൾ കാണാം. വളരെ ഇടുങ്ങിയ വഴിയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലേയ്ക്കുള്ളത് അതിനാൽ വലിയ വാഹങ്ങൾ വരുമ്പോൾ നിരവധി ബുദ്ധിമുട്ടുകളുണ്ടാകാറുണ്ട്. വടക്കു കിഴക്കു ഭാഗത്താണ് വാഹനപാർക്കിങ് സൗകര്യം അനുവദിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. ഗോപുരത്തിന് വടക്കായി ക്ഷേത്രക്കുളമുണ്ട്. അതിവിശാലവും മനോഹരവുമായ ഈ കുളത്തിൽ കുളിച്ചാണ് ശാന്തിക്കാരും ഭക്തരും ക്ഷേത്രത്തിലേയ്ക്ക് കടന്നു ചെല്ലുന്നത്. കുളത്തിന് മുന്നിലായി ചെറിയൊരു [[അരയാൽ]]മരം കാണാം. ഹൈന്ദവ വിശ്വാസപ്രകാരം പുണ്യവൃക്ഷമായ അരയാലിന് മുകളിൽ ശിവനും നടുക്ക് വിഷ്ണുവും അടിയിൽ [[ബ്രഹ്മാവ്|ബ്രഹ്മാവും]] കുടികൊള്ളുന്നു. ദിവസവും രാവിലെ അരയാലിനെ ഏഴുവലം വയ്ക്കുന്നത് ആയുരാരോഗ്യസൗഖ്യം നൽകുന്നു എന്നാണ് വിശ്വാസം. ഇതേ തറയിൽ ഒരു [[അത്തി]]മരവും കാണാം. [[നാല്പാമരം|നാല്പാമരങ്ങളിൽ]] പ്രസിദ്ധമായ ഈ രണ്ടുമരങ്ങളും ഒരുമിച്ച് വളരുന്നതു കൊണ്ടാണ് ആലത്തിയൂർ എന്ന് സ്ഥലത്തിന് പേരുവന്നതെന്ന് വിശ്വസിയ്ക്കപ്പെടുന്നു. കിഴക്കുഭാഗത്ത് രണ്ടുനിലകളോടുകൂടിയ ഗോപുരം പണിതിട്ടുണ്ട്. ഓടുമേഞ്ഞ ഈ ഗോപുരം, കാലപ്പഴക്കം കൊണ്ട് ദ്രവിച്ച നിലയിലാണ് കാണപ്പെടുന്നത്. ഗോപുരത്തിന് മുകളിലായി ശ്രീരാമന്റെയും ഹനുമാന്റെയും ലക്ഷ്മണന്റെയും രൂപങ്ങളോടുകൂടിയ ഒരു ഫലകം കാണാം. കിഴക്കേ നടയിലൂടെ അകത്തുകടന്നാൽ ആദ്യമെത്തുന്നത് വലിയ ആനക്കൊട്ടിലിലാണ്. സാമാന്യം വലുപ്പമുള്ള ഈ ആനക്കൊട്ടിൽ പണിതിട്ട് അധികകാലമായിട്ടില്ല. ക്ഷേത്രത്തിൽ കൊടികയറി ഉത്സവമില്ലാത്തതിനാൽ കൊടിമരമില്ല. അത് പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കാനുള്ള ആലോചനകളുണ്ട്. ശ്രീരാമന്റെ നടയ്ക്കുനേരെ വലിയ ബലിക്കൽപ്പുര പണിതിട്ടുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ബലിക്കല്ല് ഇവിടെയാണ്. സാമാന്യം ഉയരമുള്ള ബലിക്കല്ലാണെങ്കിലും അല്പം താഴ്ത്തി നിർമ്മിച്ചിരിയ്ക്കുന്നതിനാൽ പുറത്തുനിന്ന് നോക്കിയാൽ വിഗ്രഹം വ്യക്തമായി കാണാം. ഇതിന് മുകളിലായി ഹനുമാന്റെ ഒരു ചിത്രവും തൂക്കിയിട്ടിട്ടുണ്ട്. ബലിക്കൽപ്പുരയ്ക്ക് തെക്കുഭാഗത്തായി ചെറിയൊരു വാതിൽ കാണാം. ഹനുമാന്റെ നടയ്ക്കുനേരെയാണ് ഈ വാതിൽ പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. ക്ഷേത്രത്തിൽ കടക്കാൻ സാധിയ്ക്കാത്തവർക്കായാണ് ഇത് പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. തെക്കുകിഴക്കുഭാഗത്ത് വഴിപാട് കൗണ്ടർ പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. ശ്രീരാമന് പാൽപ്പായസവും ഹനുമാന് അവിൽ നിവേദ്യവുമാണ് ഇവിടെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. ആലത്തിയൂർ ഹനുമാന് അവിൽ നൽകുന്നത് അതിവിശേഷമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. കാര്യസാദ്ധ്യത്തിന് അവിൽ നേരുന്നവരും അത് സാധിയ്ക്കുന്നവരും ഇപ്പോഴും നിരവധിയാണ്. ഒരു നാഴി, 50 നാഴി, 100 നാഴി ഇങ്ങനെ നിരവധി അളവുകളിൽ അവിൽ നൽകാറുണ്ട്. [[തമിഴ്നാട്]] [[മുഖ്യമന്ത്രി (ഇന്ത്യ)|മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന]] [[ജെ. ജയലളിത]] കേസിനെ അതിജീവിച്ചത് ഇവിടെ ദർശനം നടത്തിയശേഷമാണെന്ന് കഥകളുണ്ട്<ref>{{cite news |last=. |first=TNN |date=2016-12-07 |title= ജയലളിതയുടെ ‘ദൈവിക’ പ്രയത്നം |trans-title= Jayalalitha's 'divine' tryst|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/jayalalithaas-divine-tryst/articleshow/55848590.cms |language=en |work=ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ |location=കൊച്ചി |access-date=2023-12-10}}</ref><ref>{{cite news |last=രാമകൃഷ്ണൻ |first=വെങ്കടേഷ്|date=2016-12-07 |title=ജംബോ നന്ദി പ്രകാശനത്തിൽ ജയലളിത |trans-title=JAYALALITHA IN JUMBO THANKSGIVING |url=https://www.telegraphindia.com/india/jayalalitha-in-jumbo-thanksgiving/cid/928666 |language=en |work=ടെലഗ്രാഫ് ഓൺലൈൻ |location=കൊച്ചി|access-date=2023-12-10}}</ref>. വഴിപാട് കൗണ്ടറിനടുത്തുതന്നെ മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ ചെറിയൊരു ശ്രീകോവിൽ കാണാം. പണ്ട് അടുത്തുള്ള ''[[കല്പകഞ്ചേരി]]'' ഗ്രാമത്തിലുണ്ടായിരുന്ന ഐരാണി ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യദേവനായിരുന്ന ഈ മഹാവിഷ്ണുവിനെ, പിന്നീട് അവിടെയുണ്ടായ ചില പ്രശ്നങ്ങൾ മൂലം ഇങ്ങോട്ട് കൊണ്ടുവന്ന് പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുകയായിരുന്നു എന്നാണ് വിശ്വാസം. ചതുർബാഹുവായ മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ വിഗ്രഹമാണെങ്കിലും [[ശ്രീകൃഷ്ണൻ|ശ്രീകൃഷ്ണനായാണ്]] പ്രതിഷ്ഠയെ കണ്ടുവരുന്നത്. പടിഞ്ഞാറോട്ടാണ് ദർശനം. മഹാവിഷ്ണുവിനെ തൊഴുത് പ്രദക്ഷിണം ചെയ്തുവരുമ്പോൾ തെക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്തായി ചെറിയൊരു മണൽത്തിട്ടയും അതിലേയ്ക്ക് ചാടാനുള്ള ഒരു കരിങ്കൽ പീഠവും കാണാം. ഇത് ഹനുമാൻ സ്വാമിയുടെ ലങ്കായാത്രയെ സങ്കല്പിയ്ക്കുന്നു. ഇതിന് പുറകിലെ ഭാഗത്തുകൂടി ഓടിവന്ന് കരിങ്കൽ പീഠത്തിൽ ചവിട്ടാതെ ചാടുന്നത് ജീവിതപ്രാരാബ്ധങ്ങളെ മറികടക്കുന്നതിന് ഉത്തമമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. തന്മൂലം, നിരവധി ഭക്തർ ഇതിന് ശ്രമിയ്ക്കാറുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്ന ഭക്തരെ ആകർഷിയ്ക്കുന്നതാണ് ഈ ചടങ്ങ്. പടിഞ്ഞാറേ നടയിൽ എടുത്തുപറയത്തക്ക കാഴ്ചകളൊന്നുമില്ല. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്താണ് ശ്രീരാമാനുജനായ ലക്ഷ്മണസ്വാമിയുടെ ക്ഷേത്രം. ഇവിടെ ലക്ഷ്മണൻ ഉപദേവനല്ല, മറിച്ച് തുല്യപ്രാധാന്യത്തോടുകൂടിയ പ്രതിഷ്ഠയാണ്. ശ്രീരാമൻ ഹനുമാന് പറഞ്ഞുകൊടുക്കുന്ന അടയാളവാക്യം കേൾക്കാതിരിയ്ക്കാനായി പുറത്ത് മാറിയിരിയ്ക്കുന്നു എന്ന സങ്കല്പത്തിലാണ് ഇവിടെ നാലമ്പലത്തിന് പുറത്ത് ലക്ഷ്മണസ്വാമി കുടികൊള്ളുന്നത്. ചതുർബാഹുവായ മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ രൂപത്തിലാണ് ആദിശേഷാവതാരമായ ലക്ഷ്മണന്റെ പ്രതിഷ്ഠ. കിഴക്കോട്ട് ദർശനം. ചെമ്പുമേഞ്ഞ ചെറിയൊരു ചതുരശ്രീകോവിലാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. മുന്നിലായി ചെറിയൊരു നമസ്കാരമണ്ഡപവും പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. ലക്ഷ്മണശ്രീകോവിലിന്റെ തെക്കുഭാഗത്ത് ചെറിയൊരു ഗണപതിപ്രതിഷ്ഠയുമുണ്ട്; പുറകിൽ നാഗദൈവങ്ങളുടെ പ്രതിഷ്ഠയും കാണാം. ലക്ഷ്മണസ്വാമിയ്ക്ക് പ്രത്യേകമായി വഴിപാട് കൗണ്ടറും പണിതിട്ടുണ്ട്. പാൽപ്പായസം തന്നെയാണ് ഇവിടെയും പ്രധാനം. === [[ശ്രീകോവിൽ]] === രണ്ടുനിലകളോടുകൂടിയ സാമാന്യം വലുപ്പമുള്ള ചതുരശ്രീകോവിലാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. [[കരിങ്കല്ല്|കരിങ്കല്ലിൽ]] തീർത്ത ശ്രീകോവിലിന്റെ ഇരുനിലകളും [[ചെമ്പ്]] മേഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. മുകളിൽ [[സ്വർണം|സ്വർണ]] [[അർധകുംഭകം|താഴികക്കുടം]] ശോഭിച്ചുനിൽക്കുന്നു. ശ്രീകോവിലിനകത്ത് മൂന്ന് മുറികളുണ്ട്. അവയിൽ പടിഞ്ഞാറേ അറ്റത്തുള്ളതാണ് വിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ഠിച്ച ഗർഭഗൃഹം. ഏകദേശം അഞ്ചടി ഉയരം വരുന്ന ചതുർബാഹുവായ മഹാവിഷ്ണു വിഗ്രഹത്തിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി ശ്രീരാമസ്വാമി കുടികൊള്ളുന്നു. കൃഷ്ണശിലാ നിർമ്മിതമാണ് ഇവിടെയുള്ള വിഗ്രഹം. എന്നാൽ, ഇതിന് [[പഞ്ചലോഹം|പഞ്ചലോഹ]]ത്തിൽ ഗോളക ചാർത്തിയിട്ടുണ്ട്. ചതുർബാഹുവായ ഭഗവാന്റെ പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[സുദർശനചക്രം|സുദർശനചക്രവും]] പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[പാഞ്ചജന്യം]] [[ശംഖ്|ശംഖും]] മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ കൗമോദകി [[ഗദ]]യും മുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[താമര]]യും കാണാം. സീതാന്വേഷണകാലത്ത് വിരഹിയായിരിയ്ക്കുന്ന ശ്രീരാമനായാണ് സങ്കല്പം. തന്മൂലം, ഇവിടെ [[സീത|സീതാദേവിയ്ക്ക്]] പ്രതിഷ്ഠയില്ല. ഇതിന് തെക്കുഭാഗത്തായി പണികഴിപ്പിച്ചിരിയ്ക്കുന്ന മറ്റൊരു നടയിലാണ് ഹനുമാൻ സ്വാമിയുടെ പ്രതിഷ്ഠ. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ഹനുമദ്വിഗ്രഹം, ഇരുകൈകളും കൂപ്പി ഇടത്തോട്ട് കാതുകൂർപ്പിച്ച് നിൽക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ്. ശ്രീരാമന്റെ അടയാളവാക്യം കേൾക്കുന്ന രൂപമാണ് ഇതെന്ന് വിശ്വസിയ്ക്കപ്പെടുന്നു. അങ്ങനെ, വിശ്വപ്രകൃതിയുടെ ഭാവത്തെ മുഴുവൻ ആവാഹിച്ച് ശ്രീരാമനും ഹനുമാനും ശ്രീകോവിലകത്ത് വിരാജിയ്ക്കുന്നു. ശ്രീകോവിൽ, അതിമനോഹരമായ ചുവർച്ചിത്രങ്ങളും ദാരുശില്പങ്ങളും കൊണ്ട് അലംകൃതമാണ്. ഇവയ്ക്ക് അധികം പഴക്കമില്ലെന്ന് ഒറ്റനോട്ടത്തിൽ തന്നെ മനസ്സിലാക്കാവുന്നതാണ്. പ്രധാനമായും [[രാമായണം|രാമായണത്തിൽ]] നിന്നെടുത്ത രംഗങ്ങളാണ് ഇവിടെ ഉപയോഗിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. ശ്രീരാമജനനം, സീതാസ്വയംവരം, [[ജടായു]] മോക്ഷം, [[കദളി വാഴ|കദളീ]]വനത്തിലെ ഹനുമാൻ, തുടങ്ങിയവ അവയിൽ പ്രധാനമാണ്. എന്നാൽ, ഇവയിൽ ഏറ്റവും പ്രാധാന്യമർഹിയ്ക്കുന്നത് എട്ടുകൈകളോടുകൂടിയ ഭദ്രകാളിയുടെ ഒരു ചിത്രമാണ്. ഈ ചിത്രം ഇവിടെ വന്നതിനു പിന്നിൽ ഒരു കഥയുണ്ട്. അതിങ്ങനെ: ആലത്തിയൂരിനടുത്തുള്ള വലിയ കപാലത്തിങ്കൽ ക്ഷേത്രത്തിലെ ദേവീചൈതന്യമാണ് ഇവിടെയുള്ളതെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ആലത്തിയൂരിലും വലിയ കപാല ത്തിങ്കൽ ക്ഷേത്രത്തിലും ഒരേ ശാന്തിക്കാരൻ തന്നെയായിരുന്നു പൂജ നടത്തിയിരുന്നത്. ഇദ്ദേഹത്തിന് രണ്ടിടത്തും പൂജചെയ്യാൻ പറ്റാത്ത വിഷമസ്ഥിതി വന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രാർത്ഥന കേട്ട ഭഗവതി പെരുംതൃക്കോവിലിലെ ചുമർചിത്രത്തിൽ കുടികൊള്ളാമെന്നും അവിടെ പൂജ നടത്തിയാൽ മതിയെന്നും ബ്രാഹ്മണന് സ്വപ്‌നദർശനം കൊടുത്തുവത്രേ. ശ്രീകോവിലിന് വടക്കുവശത്ത് പതിവുപോലെ ഓവ് നിർമ്മിച്ചിട്ടുണ്ട്. === നാലമ്പലം === ശ്രീകോവിലിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റി നാലമ്പലം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. അതിവിശാലമാണ് ഇവിടത്തെ നാലമ്പലം. കരിങ്കല്ലിൽ തീർത്ത നാലമ്പലം പൂർണ്ണമായും ഓട് മേഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. നാലമ്പലത്തിനകത്തേയ്ക്കുള്ള പ്രവേശനകവാടത്തിന് ഇരുവശവും വാതിൽമാടങ്ങൾ പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. അവയിൽ തെക്കുഭാഗത്തെ വാതിൽമാടം, വിശേഷാൽ പൂജകൾക്കും ഹോമങ്ങൾക്കും ഉപയോഗിയ്ക്കുമ്പോൾ വടക്കുഭാഗത്തെ വാതിൽമാടം, വാദ്യമേളങ്ങൾക്കും നാമജപത്തിനുമാണ് ഉപയോഗിയ്ക്കുന്നത്. പൂജയും ദീപാരാധനയുമൊഴികെയുള്ള അവസരങ്ങളിൽ ഇവിടെ [[ചെണ്ട]], [[മദ്ദളം]], [[തിമില]], [[ഇടയ്ക്ക]], [[ചേങ്ങില]], [[ഇലത്താളം]], [[ശംഖ് (വാദ്യം)|ശംഖ്]] തുടങ്ങിയ വാദ്യോപകരണങ്ങൾ കാണാവുന്നതാണ്. നാലമ്പലത്തിനകത്ത് തെക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ പതിവുപോലെ [[തിടപ്പള്ളി]] പണിതിട്ടുണ്ട്; വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ [[കിണർ|കിണറും]]. തിടപ്പള്ളിയോടുചേർന്ന് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പ്രത്യേകം മുറിയിലാണ് പ്രസാദവിതരണം നടത്തുന്നത്. തെക്കുപടിഞ്ഞാറേമൂലയിൽ ഒറ്റമുറിയിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി ഗണപതിയുടെയും അയ്യപ്പന്റെയും പ്രതിഷ്ഠകൾ കാണാം. അത്യപൂർവമാണ് ഇത്തരം പ്രതിഷ്ഠ. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ചതുർബാഹുവായ വലമ്പിരി ഗണപതിയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലുള്ളത്. പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[മഴു]]വും പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[കയർ|കയറും]] മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[മോദകം|മോദകവും]] ധരിച്ച ഗണപതിഭഗവാൻ, മുന്നിലെ വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു. അയ്യപ്പന്റെ വിഗ്രഹത്തിന് [[ശബരിമല]]യിലെ വിഗ്രഹത്തിന്റെ രൂപവുമായി പ്രകടമായ രൂപസാദൃശ്യമുണ്ട്. ഇവിടെ വച്ചാണ് ശബരിമല തീർത്ഥാടകർ മാലയിടുന്നതും കെട്ടുനിറയ്ക്കുന്നതുമെല്ലാം. വടക്കുപടിഞ്ഞാറേമൂലയിൽ ഒരു മുറിയിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി ദുർഗ്ഗാദേവിയുടെ പ്രതിഷ്ഠ കാണാം. ചതുർബാഹുവായ വിഷ്ണുദുർഗ്ഗയാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. എന്നാൽ, ഭഗവാന്റെ വാമാംഗത്തിലാണ് ദേവിയുടെ പ്രതിഷ്ഠ എന്നതിനാൽ, [[ലക്ഷ്മി]]യായും സങ്കല്പമുണ്ട്. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ദേവിയുടെ വിഗ്രഹം, ചതുർബാഹുവാണ്. പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ ശ്രീചക്രവും പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ ശംഖും ധരിച്ച ദേവി മുന്നിലെ ഇടതുകൈ അരയിൽ കുത്തിനിൽക്കുന്നു. മുന്നിലെ വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു. [[നവരാത്രി]]നാളുകൾ ഇവിടെ ദേവിയ്ക്ക് അതിപ്രധാനമാണ്. ശ്രീകോവിലിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റി അകത്തെ ബലിവട്ടം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. [[അഷ്ടദിക്പാലകർ]] (കിഴക്ക്-[[ഇന്ദ്രൻ]], തെക്കുകിഴക്ക്-[[അഗ്നി]], തെക്ക്-[[യമൻ]], തെക്കുപടിഞ്ഞാറ്-നിരൃതി, പടിഞ്ഞാറ്-[[വരുണൻ]], വടക്കുപടിഞ്ഞാറ്-[[വായു]], വടക്ക്-[[കുബേരൻ]] & [[ചന്ദ്രൻ|സോമൻ]], വടക്കുകിഴക്ക് - [[ഈശാനൻ]]), [[സപ്തമാതൃക്കൾ]] (തെക്കുഭാഗത്ത് ഒറ്റ പീഠത്തിൽ - [[ബ്രാഹ്മി]]/[[ബ്രഹ്മാണി]], മഹേശ്വരി, കൗമാരി, [[വൈഷ്ണവി]], [[വാരാഹി]], [[ഇന്ദ്രാണി]], [[ചാമുണ്ഡി]] എന്നീ ക്രമത്തിൽ), [[വീരഭദ്രൻ]] (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം കിഴക്കുഭാഗത്ത്), ഗണപതി (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത്), ശാസ്താവ് (തെക്കിനും തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ബ്രഹ്മാവ് (വടക്കുകിഴക്കിനും കിഴക്കിനുമിടയിൽ), അനന്തൻ (തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനും പടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ദുർഗ്ഗാദേവി (വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനും വടക്കിനുമിടയിൽ), [[സുബ്രഹ്മണ്യൻ]] (പടിഞ്ഞാറിനും വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), നിർമ്മാല്യധാരി (വടക്കിനും വടക്കുകിഴക്കിനുമിടയിൽ - ഇവിടെ [[വിഷ്വക്സേനൻ]]) എന്നിവരെ പ്രതിനിധീകരിയ്ക്കുന്ന ബലിക്കല്ലുകൾ ഇവിടെ കാണാം. എന്നാൽ, ക്ഷേത്രത്തിൽ നിത്യശീവേലിയില്ലാത്തതിനാൽ ഇവ പ്രതീകാത്മകമായ നിർമ്മിതി മാത്രമാണ്. വിഷ്ണുക്ഷേത്രമായതിനാൽ, വടക്കുഭാഗത്ത് ഉത്തരമാതൃക്കൾ എന്ന പേരിൽ പ്രത്യേകമായി മറ്റൊരു സങ്കല്പം കൂടിയുണ്ട്. ഭാഗീശ്വരി, ക്രിയ, കീർത്തി, ലക്ഷ്മി, സൃഷ്ടി, വിദ്യ, ശാന്തി എന്നിവരാണ് ഇവർ. സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം വീരഭദ്രനും ഗണപതിയും കുടികൊള്ളുന്നപോലെ ഇവർക്കൊപ്പം ശ്രീധരൻ, അശ്വമുഖൻ എന്നിങ്ങനെ രണ്ടുദേവന്മാർക്കും സ്ഥാനമുണ്ടാകാറുണ്ട്. ബലിക്കല്ലുകൾ ദേവന്റെ/ദേവിയുടെ വികാരഭേദങ്ങളാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. തന്മൂലം, ഇവയിൽ ചവിട്ടുന്നതും തൊട്ടുതലയിൽ വയ്ക്കുന്നതും നിരോധിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. == നിത്യപൂജാക്രമം == നിത്യേന മൂന്നുപൂജകളുള്ള ഒരു മഹാക്ഷേത്രമാണ് ആലത്തിയൂർ പെരുംതൃക്കോവിൽ ശ്രീരാമ-ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം. പുലർച്ചെ നാലരയ്ക്ക് [[നാദസ്വരം]], [[തവിൽ]] തുടങ്ങിയ വാദ്യങ്ങളോടെയും ഏഴുതവണയുള്ള [[ശംഖ്|ശംഖു]] വിളിയോടെയും ഭഗവാനെ പള്ളിയുണർത്തുന്നു. അതിനുശേഷം അഞ്ചുമണിയ്ക്ക് ക്ഷേത്രനട തുറക്കുന്നു. പതിവുപോലെ നിർമ്മാല്യദർശനമാണ് ആദ്യത്തെ ചടങ്ങ്. അതിനുശേഷം [[അഭിഷേകം|അഭിഷേക]]ങ്ങൾ തുടങ്ങുന്നു. എണ്ണ, ജലം (ശംഖാഭിഷേകവും കലശാഭിഷേകവും), വാകപ്പൊടി തുടങ്ങിയ ദ്രവ്യങ്ങൾ കൊണ്ട് വിഗ്രഹത്തിൽ വിശദമായ അഭിഷേകങ്ങൾ നടത്തിയശേഷം ആദ്യനിവേദ്യമായി [[മലർ]], [[ശർക്കര]], കദളിപ്പഴം എന്നിവ ഒരുമിച്ച് നേദിയ്ക്കുന്നു. പിന്നീട് വിഗ്രഹം പൂമാലകളും സ്വർണ്ണ-[[രത്നം|രത്നാഭരണങ്ങളും]] ചന്ദനക്കൂട്ടും കൊണ്ട് അതിമനോഹരമായി അലങ്കരിയ്ക്കുന്നു. അതിനുശേഷം ആറുമണിയോടെ നടയടച്ച് ഉഷഃപൂജ നടക്കുന്നു. നെയ്പ്പായസമാണ് ഈ സമയത്തെ പ്രധാന നിവേദ്യം. ഇതേസമയത്തുതന്നെ ക്ഷേത്രത്തിൽ ഗണപതി[[ഹോമം|ഹോമവും]] നടത്തുന്നു. പിന്നീട് ഉപദേവതകൾക്കുള്ള പൂജകളാണ്. ഹനുമാൻ സ്വാമിയ്ക്കുള്ള വിശേഷമായ അവിൽ നിവേദ്യം രാവിലെ ഒമ്പതുമണിയോടെ തുടങ്ങുന്നു. ഏകദേശം പന്ത്രണ്ടുനാഴി അവിൽ ഇവിടെ ഒരുസമയം നേദിയ്ക്കാറുണ്ട്. അതിനുശേഷം ഒമ്പതേകാലോടെ നടയടച്ച് ഉച്ചപ്പൂജ നടത്തുന്നു. പാൽപ്പായസം, ചതുശ്ശതം, വെള്ളനിവേദ്യം എന്നിവയാണ് ഈ സമയത്തെ നിവേദ്യങ്ങൾ. ഉച്ചപ്പൂജ കഴിഞ്ഞ് പതിനൊന്നുമണിയോടെ ക്ഷേത്രനട അടയ്ക്കുന്നു. വൈകീട്ട് അഞ്ചുമണിയ്ക്ക് വീണ്ടും നടതുറക്കുന്നു. സന്ധ്യയ്ക്ക് സൂര്യാസ്തമയസമയമനുസരിച്ച് [[ദീപാരാധന]] നടത്തുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിനകത്തും പുറത്തുമുള്ള ദീപങ്ങൾ മുഴുവൻ ഈ സമയം കൊളുത്തിവച്ചിട്ടുണ്ടാകും. അതിമനോഹരമായ കാഴ്ചയാണിത്. ക്ഷേത്രത്തിൽ [[കർപ്പൂരം]] ഉപയോഗിച്ച് ആരാധന നടത്തുന്നത് ഈ സമയത്താണ്. മറ്റുള്ള അവസരങ്ങളിൽ ചെറിയൊരു നെയ് വിളക്കുവച്ചുള്ള ആരാധനയേ പതിവുള്ളൂ. ദീപാരധന കഴിഞ്ഞ് നടതുറന്നാൽ മേൽശാന്തി ഭക്തരെക്കൊണ്ട് കർപ്പൂരം ഉഴിയിയ്ക്കുകയും ചെയ്യാറുണ്ട്. അതിനുശേഷം രാത്രി ഏഴുമണിയോടെ അത്താഴപ്പൂജ തുടങ്ങും. ഈ സമയത്ത് അപ്പവും അടയുമാണ് പ്രധാന നിവേദ്യങ്ങൾ. അത്താഴപ്പൂജ കഴിഞ്ഞ് ഏഴരമണിയോടെ വീണ്ടും നടയടയ്ക്കും. സാധാരണ ദിവസങ്ങളിലെ പൂജാക്രമങ്ങളാണ് ഇവിടെ സൂചിപ്പിച്ചത്. വിശേഷദിവസങ്ങളിലും ഉദയാസ്തമനപൂജയുള്ള ദിവസങ്ങളിലും [[ഗ്രഹണം]] നടക്കുന്ന അവസരങ്ങളിലും ഇവയിൽ മാറ്റം വരും. ഉദയാസ്തമനപൂജയുള്ളപ്പോൾ ഇവിടെ പതിനെട്ട് പൂജകളുണ്ടാകാറുണ്ട്. ഗ്രഹണമുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ അത് തുടങ്ങുന്നതിനും ഒരു മണിക്കൂർ മുമ്പേ അടയ്ക്കുന്ന നട, അതുകഴിഞ്ഞ് ശുദ്ധിക്രിയകൾ നടത്തിയേ തുറക്കൂ. ഇവിടെയുള്ള എല്ലാ പൂജകളും ശ്രീരാമസ്വാമിയ്ക്കാണ് നടത്തപ്പെടുന്നത്. ഹനുമാൻ സ്വാമിയ്ക്ക് നിവേദ്യം മാത്രമേയുള്ളൂ. രാവിലെയുള്ള പൂജകൾക്ക് [[ഇടയ്ക്ക]]യും വൈകീട്ടുള്ള പൂജകൾക്ക് [[ചെണ്ട]]യുമാണ് വാദ്യങ്ങളായി ഉപയോഗിയ്ക്കുക. സമീപഗ്രാമമായ [[തിരുനാവായ]]യിലെ കൽപ്പുഴ മനയ്ക്കാണ് ഇവിടെ തന്ത്രാധികാരം. ദേവസ്വം ബോർഡിന് കീഴിലാണ് മേൽശാന്തി, കീഴ്ശാന്തി നിയമനങ്ങൾ. == വിശേഷദിവസങ്ങൾ == === തിരുവോണ മഹോത്സവം === ആലത്തിയൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ആണ്ടുവിശേഷമാണ് തുലാമാസത്തിൽ പൂരാടം, ഉത്രാടം, തിരുവോണം നാളുകളായി നടക്കുന്ന തിരുവോണ മഹോത്സവം. മൂന്നുദിവസവും ക്ഷേത്രത്തിൽ വിശേഷാൽ പൂജകളും കലാപരിപാടികളുമുണ്ടാകാറുണ്ട്. === പ്രധാന ദിവസങൾ === ആഴ്ചയിലെ ശനി, ചൊവ്വ, വ്യാഴം തുടങ്ങിയ ദിവസങ്ങൾ ഹനുമാന് പ്രാധാന്യം. ശനിയാഴ്ച ഹനുമദ് പൂജ നടത്തുന്നത് ദുരിതശാന്തിക്കും ശനിദോഷമുക്തിക്കും വിശേഷമാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. മഹാബലവാനായ ഹനുമാന് ചൊവ്വാഴ്ച ഏറെ പ്രധാനമാണ്. വിഷ്ണു അഥവാ ശ്രീരാമ പ്രധാനമായ വ്യാഴാഴ്ച ഹനുമാനെ ‌ആരാധിക്കുന്നത് വിശേഷം ആണെന്നും വിശ്വാസം ഉണ്ട്. ==അവലംബം== {{Reflist}} ==പുറം കണ്ണികൾ== {{commonscat|Alattiyur Hanuman Temple}} * [https://www.alathiyoorhanumankavu.in/ ആലത്തിയൂർ ഹനുമാൻ കാവ് - ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231209095845/https://alathiyoorhanumankavu.in/ |date=2023-12-09 }} * [http://www.malabardevaswom.kerala.gov.in/ മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്] {{മലപ്പുറം ജില്ല}} [[വർഗ്ഗം:മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ശ്രീരാമക്ഷേത്രങ്ങൾ]] 2hnfwrs31prbvr7imibsiv0gx566kjb 4666530 4666529 2026-09-13T04:36:59Z ~2026-48203-56 222590 /* ശ്രീകോവിൽ */ 4666530 wikitext text/x-wiki {{PU|Alathiyur Hanuman Temple}} {{Infobox Hindu temple | name = ആലത്തിയൂർ ശ്രീരാമ-ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം | native_name = ഹനുമാൻകാവ് | image = | caption = | deity = [[ശ്രീരാമൻ]] <br> [[ഹനുമാൻ]] | tradition = ഹിന്ദു | functional_status = | temple_board = [[മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡ്|മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ]] മേൽനോട്ടത്തോടെ [[കോഴിക്കോട്]] [[സാമൂതിരി|സാമൂതിരിരാജാവ്]] നടത്തുന്ന ട്രസ്റ്റ് | festivals = | tower = | temple_tank = | temple_tree = [[അരയാൽ]], [[അത്തി]] <!-- LOCATION --> | location = [[ആലത്തിയൂർ]] | district = [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം]] | state = [[കേരളം]] | country = [[ഇന്ത്യ]] | map_type = | map_alt = | coordinates = 10.87236N,75.93910E | coordinates_footnotes = <!-- ARCHITECTURE --> | architecture_type = | architecture_style = | creator = | established = 3000 വർഷങ്ങൾക്കു മുൻപ് | groundbreaking = | year_completed = <!-- SPECIFICATIONS --> | facade_direction = കിഴക്ക് | temple_quantity = | monument_quantity = <!-- WEBSITE --> | website = https://www.alathiyoorhanumankavu.in/ <!-- BELOW --> | footnotes = }} [[File:GKN Alathiyoor Temple Stone DSC 0442.JPG|thumb|ആലത്തിയൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെ ഹനുമാന്റെ കടലിനു മുകളിലൂടെ ലങ്കയിലേയ്ക്കുള്ള ചാട്ടത്തെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുവാനായി ഉള്ള തിട്ട]] [[File:Alathiyur Hanuman temple. malappuram dt. kerala - panoramio.jpg|thumb|ആലത്തിയൂർ ഹനുമാൻ കാവിന്റെ മതിൽക്കകം|alt=ആലത്തിയൂർ ഹനുമാൻ കാവിന്റെ മതിൽക്കകം]] [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം ജില്ലയിലുള്ള]] [[തിരൂർ|തിരൂരിന്]] അടുത്ത്, [[പൊന്നാനിപ്പുഴ|പൊന്നാനിപ്പുഴയ്ക്കും]] [[ഭാരതപ്പുഴ|ഭാരതപ്പുഴയ്ക്കും]] നടുഭാഗത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന [[ആലത്തിയൂർ]] എന്ന സ്ഥലത്തുള്ള പ്രസിദ്ധമായ<ref>{{Cite news|title=ശ്രീലങ്കൻ പ്രധാനമന്ത്രി ഒരു ദിവസത്തെ സന്ദർശനത്തിനു കേരളത്തിൽ|publisher=ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ|date=2003-08-23 | url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/sri-lankan-pm-arrives-on-a-days-visit-to-kerala/articleshow/142980.cms}}</ref> ഒരു [[ക്ഷേത്രം (ആരാധനാലയം)|ക്ഷേത്രമാണ്]] '''ആലത്തിയൂർ പെരുംതൃക്കോവിൽ ശ്രീരാമ-ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം''' അഥവാ ''ആലത്തിയൂർ ഹനുമാൻ [[കാവ്]]''. [[മഹാവിഷ്ണു|മഹാവിഷ്ണുഭഗവാന്റെ]] ഏഴാമത്തെ അവതാരമായ [[ശ്രീരാമൻ|ശ്രീരാമചന്ദ്രനാണ്]] മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠയെങ്കിലും [[ശിവൻ|ശിവന്റെ]] അവതാരവും ശ്രീരാമഭക്തനും [[ചിരഞ്ജീവികൾ|ചിരഞ്ജീവിയുമായ]] [[ഹനുമാൻ]] സ്വാമിയ്ക്കാണ് ക്ഷേത്രത്തിൽ പ്രാധാന്യം<ref>{{cite news|title=ഒരു നാട് തന്നെ ക്ഷേത്രമാകുന്നു, ആലത്തിയൂരിൽ|url=https://www.mathrubhumi.com/travel/destination/kerala-alathiyur-hanuman-temple-is-a-favourite-pilgrimagation-ceneter-1.4531138|first=ആമി|last=അശ്വതി|publisher=മാതൃഭൂമി|date=2020-02-15| accessdate=2023-12-10}}</ref>. കൂടാതെ, തുല്യപ്രാധാന്യത്തോടെ [[ലക്ഷ്മണൻ|ലക്ഷ്മണനും]] ഉപദേവതകളായി [[ഗണപതി]], [[മഹാവിഷ്ണു]], [[ദുർഗ്ഗ]], [[ഭദ്രകാളി]], [[അയ്യപ്പൻ]], [[നാഗദേവതകൾ]] എന്നിവരും ക്ഷേത്രത്തിൽ കുടികൊള്ളുന്നുണ്ട്. [[ഐതിഹ്യം|ഐതിഹ്യപ്രകാരം]] ഇവിടത്തെ ഹനുമാന്റെ [[വിഗ്രഹാരാധന|വിഗ്രഹം]] പ്രതിഷ്ഠിച്ചത് 3000 വർഷങ്ങൾക്കു മുൻപേ (ക്രി.പി. 1000) [[വസിഷ്ഠൻ|വസിഷ്ഠ മഹർഷി]] ആയിരുന്നു<ref>{{Cite web|title=കാണേണ്ട സ്ഥലങ്ങൾ|work=ജില്ലാ ഐ.ടി. യൂണിറ്റ് കോർഡിനേറ്റർ, ജില്ലാ കളക്ടറുടെ ഓഫീസ്, മലപ്പുറം, കേരള സർക്കാർ|url=https://malappuram.nic.in/en/places-of-interest/|accessdate=2023-12-10}}</ref>. ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ മുൻ‌കാല സൂക്ഷിപ്പുകാരിൽ ആലത്തിയൂർ ഗ്രാമ [[നമ്പൂതിരി|നമ്പൂതിരിമാർ]], [[വെട്ടത്തുനാട്|വെട്ടത്ത്]] രാജാവ്, [[കോഴിക്കോട്]] [[സാമൂതിരി]] എന്നിവർ ഉൾപ്പെടും. [[അവൽ]] നിവേദ്യമാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യവഴിപാട്. [[തുലാം|തുലാമാസത്തിലെ]] [[പൂരാടം]], [[ഉത്രാടം]], [[തിരുവോണം]] [[നക്ഷത്രം (ജ്യോതിഷം)|നക്ഷത്രങ്ങളിൽ]] നടക്കുന്ന ഉത്സവമാണ് ഇവിടെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷം. രാമായണമാസമായ [[കർക്കടകം]] ഇവിടെ തിരക്കേറുന്ന സമയമാണ്. കൂടാതെ, ഹനുമദ്പ്രധാനമായ [[ചൊവ്വാഴ്ച|ചൊവ്വ]], [[വ്യാഴാഴ്ച|വ്യാഴം]], [[ശനിയാഴ്ച|ശനി]] എന്നീ ദിവസങ്ങളും പ്രധാനമാണ്. [[മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡ്|മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ]] കീഴിൽ സാമൂതിരി രാജാവ് മുഖ്യകാര്യദർശിയായ ഒരു ട്രസ്റ്റാണ് ക്ഷേത്രഭരണം നടത്തുന്നത്.<ref>{{cite web | title=പ്രധാന ക്ഷേത്രങ്ങൾ | work=മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ ഭരണത്തിലുള്ള ക്ഷേത്രങ്ങൾ| url= http://www.malabardevaswom.kerala.gov.in/index.php?option=com_content&view=article&id=79&Itemid=78| accessdate=2023-12-09}}</ref>. [[File:GKN Alathiyoor Temple Stone Kids Jumping DSC 0440.JPG|thumb|ആലത്തിയൂർ ക്ഷേത്രം. <br> ഹനുമാന്റെ കടലിനു മുകളിലൂടെ ലങ്കയിലേയ്ക്കുള്ള ചാട്ടത്തെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുവാനായി ഉള്ള തിട്ടയിലൂടെ ചാടുന്ന കുട്ടികളെയും കാണാം]] == ഐതിഹ്യം == ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന പ്രതിഷ്ഠ ശ്രീരാമനാണെങ്കിലും ഈ ക്ഷേത്രം ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം എന്നാണ് പരക്കെ അറിയപ്പെടുന്നത്. ഹനുമാൻ [[സീത]]യെ തിരക്കി [[ശ്രീലങ്ക|ലങ്ക]]യിലേക്കു പോകുന്നതിനു മുമ്പ് ഇവിടെവെച്ചാണ് ശ്രീരാമൻ ഹനുമാന് നിർദ്ദേശങ്ങളും ഉപദേശങ്ങളും കൊടുത്തത് എന്നാണ് വിശ്വാസം. ശ്രീരാമന്റെ വിഗ്രഹത്തിന് തൊട്ടടുത്തായി ആണ് ഹനുമാന്റെ വിഗ്രഹം സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നത്. വീരഹനുമാനല്ല, കൈകൾ കൂപ്പി തല ഇടത്തേക്ക് ചെരിച്ച്, സീതാദേവിയെ കണ്ടെത്തുന്നതിനായി രാമൻ പറഞ്ഞുകൊടുക്കുന്ന അടയാളവാക്യങ്ങൾ, ശ്രദ്ധയോടെ കേട്ടുനിൽക്കുന്ന ഭക്തഹനുമാനാണിത്. കാര്യസാധ്യത്തിന് വലുപ്പച്ചെറുപ്പമില്ലാതെ ഭക്തർ ആശ്രയിക്കുന്ന പെരുംതൃക്കോവിലപ്പൻ . ലക്ഷ്മണന്റെ ക്ഷേത്രം ഇവിടെ നിന്ന് ഏതാനും മീറ്ററുകൾ അകലെയാണ്. ഹനുമാനും ശ്രീരാമനും സ്വകാര്യമായി സംസാരിക്കുവാൻ ലക്ഷ്മണൻ മാറി കൊടുത്തതാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. പ്രധാന ദേവൻ ശ്രീരാമനാണെങ്കിലും ഇവിടെ ശക്തി കൂടുതൽ ഹനുമാനാണെന്നാണത്രെ. രാമകാര്യാർത്ഥം ലങ്കയിലേക്ക് പോകുന്ന ഹനുമാന് ത്രിമൂർത്തികളുടെയും മുപ്പത്തിമുക്കോടി ദേവതകളുടെയും അനുഗ്രഹമുണ്ടായിരുന്നതുകൊണ്ടാണ് ഇങ്ങനെ. ഇവിടെ ഹനുമാന്റെ കടലിനു മുകളിലൂടെ ലങ്കയിലേയ്ക്കുള്ള ചാട്ടത്തെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുവാനായി ഒരു തിട്ട കെട്ടിയിട്ടുണ്ട്. ഈ തിട്ടയുടെ ഒരറ്റത്ത് കടലിന്റെ പ്രതീകമായി ഒരു വലിയ കരിങ്കല്ല് വെച്ചിട്ടുണ്ട്. വിശ്വാസികൾ ഈ തിട്ടയിലൂടെ ഓടി കരിങ്കല്ലിനു മുകളിലൂടെ ചാടുന്നു. ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ ഇങ്ങനെ ചാടുന്നത് ഭാഗ്യം, ആരോഗ്യം, ദീർഘായുസ്സ്, ധനം എന്നിവ നൽകും എന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. എല്ലാ ദുഃഖങ്ങളും ഭയങ്ങളും മാറ്റുക മാത്രമല്ല, ഭക്തരുടെ ആഗ്രഹപൂർത്തീകരണവും ആലത്തിയൂരിലെ ഹനുമാൻ നടത്തി തരുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. == ക്ഷേത്രനിർമ്മിതി == === ക്ഷേത്രപരിസരവും മതിലകവും === ആലത്തിയൂർ ഗ്രാമത്തിന്റെ ഒത്തനടുക്കായാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. കിഴക്കോട്ടാണ് ക്ഷേത്രദർശനം. ക്ഷേത്രത്തിന് നേരെ മുന്നിൽ നിരവധി കട-കമ്പോളങ്ങൾ കാണാം. വളരെ ഇടുങ്ങിയ വഴിയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലേയ്ക്കുള്ളത് അതിനാൽ വലിയ വാഹങ്ങൾ വരുമ്പോൾ നിരവധി ബുദ്ധിമുട്ടുകളുണ്ടാകാറുണ്ട്. വടക്കു കിഴക്കു ഭാഗത്താണ് വാഹനപാർക്കിങ് സൗകര്യം അനുവദിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. ഗോപുരത്തിന് വടക്കായി ക്ഷേത്രക്കുളമുണ്ട്. അതിവിശാലവും മനോഹരവുമായ ഈ കുളത്തിൽ കുളിച്ചാണ് ശാന്തിക്കാരും ഭക്തരും ക്ഷേത്രത്തിലേയ്ക്ക് കടന്നു ചെല്ലുന്നത്. കുളത്തിന് മുന്നിലായി ചെറിയൊരു [[അരയാൽ]]മരം കാണാം. ഹൈന്ദവ വിശ്വാസപ്രകാരം പുണ്യവൃക്ഷമായ അരയാലിന് മുകളിൽ ശിവനും നടുക്ക് വിഷ്ണുവും അടിയിൽ [[ബ്രഹ്മാവ്|ബ്രഹ്മാവും]] കുടികൊള്ളുന്നു. ദിവസവും രാവിലെ അരയാലിനെ ഏഴുവലം വയ്ക്കുന്നത് ആയുരാരോഗ്യസൗഖ്യം നൽകുന്നു എന്നാണ് വിശ്വാസം. ഇതേ തറയിൽ ഒരു [[അത്തി]]മരവും കാണാം. [[നാല്പാമരം|നാല്പാമരങ്ങളിൽ]] പ്രസിദ്ധമായ ഈ രണ്ടുമരങ്ങളും ഒരുമിച്ച് വളരുന്നതു കൊണ്ടാണ് ആലത്തിയൂർ എന്ന് സ്ഥലത്തിന് പേരുവന്നതെന്ന് വിശ്വസിയ്ക്കപ്പെടുന്നു. കിഴക്കുഭാഗത്ത് രണ്ടുനിലകളോടുകൂടിയ ഗോപുരം പണിതിട്ടുണ്ട്. ഓടുമേഞ്ഞ ഈ ഗോപുരം, കാലപ്പഴക്കം കൊണ്ട് ദ്രവിച്ച നിലയിലാണ് കാണപ്പെടുന്നത്. ഗോപുരത്തിന് മുകളിലായി ശ്രീരാമന്റെയും ഹനുമാന്റെയും ലക്ഷ്മണന്റെയും രൂപങ്ങളോടുകൂടിയ ഒരു ഫലകം കാണാം. കിഴക്കേ നടയിലൂടെ അകത്തുകടന്നാൽ ആദ്യമെത്തുന്നത് വലിയ ആനക്കൊട്ടിലിലാണ്. സാമാന്യം വലുപ്പമുള്ള ഈ ആനക്കൊട്ടിൽ പണിതിട്ട് അധികകാലമായിട്ടില്ല. ക്ഷേത്രത്തിൽ കൊടികയറി ഉത്സവമില്ലാത്തതിനാൽ കൊടിമരമില്ല. അത് പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കാനുള്ള ആലോചനകളുണ്ട്. ശ്രീരാമന്റെ നടയ്ക്കുനേരെ വലിയ ബലിക്കൽപ്പുര പണിതിട്ടുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ബലിക്കല്ല് ഇവിടെയാണ്. സാമാന്യം ഉയരമുള്ള ബലിക്കല്ലാണെങ്കിലും അല്പം താഴ്ത്തി നിർമ്മിച്ചിരിയ്ക്കുന്നതിനാൽ പുറത്തുനിന്ന് നോക്കിയാൽ വിഗ്രഹം വ്യക്തമായി കാണാം. ഇതിന് മുകളിലായി ഹനുമാന്റെ ഒരു ചിത്രവും തൂക്കിയിട്ടിട്ടുണ്ട്. ബലിക്കൽപ്പുരയ്ക്ക് തെക്കുഭാഗത്തായി ചെറിയൊരു വാതിൽ കാണാം. ഹനുമാന്റെ നടയ്ക്കുനേരെയാണ് ഈ വാതിൽ പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. ക്ഷേത്രത്തിൽ കടക്കാൻ സാധിയ്ക്കാത്തവർക്കായാണ് ഇത് പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. തെക്കുകിഴക്കുഭാഗത്ത് വഴിപാട് കൗണ്ടർ പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. ശ്രീരാമന് പാൽപ്പായസവും ഹനുമാന് അവിൽ നിവേദ്യവുമാണ് ഇവിടെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. ആലത്തിയൂർ ഹനുമാന് അവിൽ നൽകുന്നത് അതിവിശേഷമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. കാര്യസാദ്ധ്യത്തിന് അവിൽ നേരുന്നവരും അത് സാധിയ്ക്കുന്നവരും ഇപ്പോഴും നിരവധിയാണ്. ഒരു നാഴി, 50 നാഴി, 100 നാഴി ഇങ്ങനെ നിരവധി അളവുകളിൽ അവിൽ നൽകാറുണ്ട്. [[തമിഴ്നാട്]] [[മുഖ്യമന്ത്രി (ഇന്ത്യ)|മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന]] [[ജെ. ജയലളിത]] കേസിനെ അതിജീവിച്ചത് ഇവിടെ ദർശനം നടത്തിയശേഷമാണെന്ന് കഥകളുണ്ട്<ref>{{cite news |last=. |first=TNN |date=2016-12-07 |title= ജയലളിതയുടെ ‘ദൈവിക’ പ്രയത്നം |trans-title= Jayalalitha's 'divine' tryst|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/jayalalithaas-divine-tryst/articleshow/55848590.cms |language=en |work=ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ |location=കൊച്ചി |access-date=2023-12-10}}</ref><ref>{{cite news |last=രാമകൃഷ്ണൻ |first=വെങ്കടേഷ്|date=2016-12-07 |title=ജംബോ നന്ദി പ്രകാശനത്തിൽ ജയലളിത |trans-title=JAYALALITHA IN JUMBO THANKSGIVING |url=https://www.telegraphindia.com/india/jayalalitha-in-jumbo-thanksgiving/cid/928666 |language=en |work=ടെലഗ്രാഫ് ഓൺലൈൻ |location=കൊച്ചി|access-date=2023-12-10}}</ref>. വഴിപാട് കൗണ്ടറിനടുത്തുതന്നെ മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ ചെറിയൊരു ശ്രീകോവിൽ കാണാം. പണ്ട് അടുത്തുള്ള ''[[കല്പകഞ്ചേരി]]'' ഗ്രാമത്തിലുണ്ടായിരുന്ന ഐരാണി ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യദേവനായിരുന്ന ഈ മഹാവിഷ്ണുവിനെ, പിന്നീട് അവിടെയുണ്ടായ ചില പ്രശ്നങ്ങൾ മൂലം ഇങ്ങോട്ട് കൊണ്ടുവന്ന് പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുകയായിരുന്നു എന്നാണ് വിശ്വാസം. ചതുർബാഹുവായ മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ വിഗ്രഹമാണെങ്കിലും [[ശ്രീകൃഷ്ണൻ|ശ്രീകൃഷ്ണനായാണ്]] പ്രതിഷ്ഠയെ കണ്ടുവരുന്നത്. പടിഞ്ഞാറോട്ടാണ് ദർശനം. മഹാവിഷ്ണുവിനെ തൊഴുത് പ്രദക്ഷിണം ചെയ്തുവരുമ്പോൾ തെക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്തായി ചെറിയൊരു മണൽത്തിട്ടയും അതിലേയ്ക്ക് ചാടാനുള്ള ഒരു കരിങ്കൽ പീഠവും കാണാം. ഇത് ഹനുമാൻ സ്വാമിയുടെ ലങ്കായാത്രയെ സങ്കല്പിയ്ക്കുന്നു. ഇതിന് പുറകിലെ ഭാഗത്തുകൂടി ഓടിവന്ന് കരിങ്കൽ പീഠത്തിൽ ചവിട്ടാതെ ചാടുന്നത് ജീവിതപ്രാരാബ്ധങ്ങളെ മറികടക്കുന്നതിന് ഉത്തമമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. തന്മൂലം, നിരവധി ഭക്തർ ഇതിന് ശ്രമിയ്ക്കാറുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്ന ഭക്തരെ ആകർഷിയ്ക്കുന്നതാണ് ഈ ചടങ്ങ്. പടിഞ്ഞാറേ നടയിൽ എടുത്തുപറയത്തക്ക കാഴ്ചകളൊന്നുമില്ല. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്താണ് ശ്രീരാമാനുജനായ ലക്ഷ്മണസ്വാമിയുടെ ക്ഷേത്രം. ഇവിടെ ലക്ഷ്മണൻ ഉപദേവനല്ല, മറിച്ച് തുല്യപ്രാധാന്യത്തോടുകൂടിയ പ്രതിഷ്ഠയാണ്. ശ്രീരാമൻ ഹനുമാന് പറഞ്ഞുകൊടുക്കുന്ന അടയാളവാക്യം കേൾക്കാതിരിയ്ക്കാനായി പുറത്ത് മാറിയിരിയ്ക്കുന്നു എന്ന സങ്കല്പത്തിലാണ് ഇവിടെ നാലമ്പലത്തിന് പുറത്ത് ലക്ഷ്മണസ്വാമി കുടികൊള്ളുന്നത്. ചതുർബാഹുവായ മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ രൂപത്തിലാണ് ആദിശേഷാവതാരമായ ലക്ഷ്മണന്റെ പ്രതിഷ്ഠ. കിഴക്കോട്ട് ദർശനം. ചെമ്പുമേഞ്ഞ ചെറിയൊരു ചതുരശ്രീകോവിലാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. മുന്നിലായി ചെറിയൊരു നമസ്കാരമണ്ഡപവും പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. ലക്ഷ്മണശ്രീകോവിലിന്റെ തെക്കുഭാഗത്ത് ചെറിയൊരു ഗണപതിപ്രതിഷ്ഠയുമുണ്ട്; പുറകിൽ നാഗദൈവങ്ങളുടെ പ്രതിഷ്ഠയും കാണാം. ലക്ഷ്മണസ്വാമിയ്ക്ക് പ്രത്യേകമായി വഴിപാട് കൗണ്ടറും പണിതിട്ടുണ്ട്. പാൽപ്പായസം തന്നെയാണ് ഇവിടെയും പ്രധാനം. === [[ശ്രീകോവിൽ]] === രണ്ടുനിലകളോടുകൂടിയ സാമാന്യം വലുപ്പമുള്ള ചതുരശ്രീകോവിലാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. [[കരിങ്കല്ല്|കരിങ്കല്ലിൽ]] തീർത്ത ശ്രീകോവിലിന്റെ ഇരുനിലകളും [[ചെമ്പ്]] മേഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. മുകളിൽ [[സ്വർണം|സ്വർണ]] [[അർധകുംഭകം|താഴികക്കുടം]] ശോഭിച്ചുനിൽക്കുന്നു. ശ്രീകോവിലിനകത്ത് മൂന്ന് മുറികളുണ്ട്. അവയിൽ പടിഞ്ഞാറേ അറ്റത്തുള്ളതാണ് വിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ഠിച്ച ഗർഭഗൃഹം. ഏകദേശം അഞ്ചടി ഉയരം വരുന്ന ചതുർബാഹുവായ മഹാവിഷ്ണു വിഗ്രഹത്തിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി ശ്രീരാമസ്വാമി കുടികൊള്ളുന്നു. കൃഷ്ണശിലാ നിർമ്മിതമാണ് ഇവിടെയുള്ള വിഗ്രഹം. എന്നാൽ, ഇതിന് [[പഞ്ചലോഹം|പഞ്ചലോഹ]]ത്തിൽ ഗോളക ചാർത്തിയിട്ടുണ്ട്. ചതുർബാഹുവായ ഭഗവാന്റെ പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[സുദർശനചക്രം|സുദർശനചക്രവും]] പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[പാഞ്ചജന്യം]] [[ശംഖ്|ശംഖും]] മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ കൗമോദകി [[ഗദ]]യും മുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[താമര]]യും കാണാം. സീതാന്വേഷണകാലത്ത് വിരഹിയായിരിയ്ക്കുന്ന ശ്രീരാമനായാണ് സങ്കല്പം. തന്മൂലം, ഇവിടെ [[സീത|സീതാദേവിയ്ക്ക്]] പ്രതിഷ്ഠയില്ല. ഇതിന് തെക്കുഭാഗത്തായി പണികഴിപ്പിച്ചിരിയ്ക്കുന്ന മറ്റൊരു നടയിലാണ് ഹനുമാൻ സ്വാമിയുടെ പ്രതിഷ്ഠ. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ഹനുമദ്വിഗ്രഹം, ഇരുകൈകളും കൂപ്പി ഇടത്തോട്ട് കാതുകൂർപ്പിച്ച് നിൽക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ്. ശ്രീരാമന്റെ അടയാളവാക്യം കേൾക്കുന്ന രൂപമാണ് ഇതെന്ന് വിശ്വസിയ്ക്കപ്പെടുന്നു. അങ്ങനെ, വിശ്വപ്രകൃതിയുടെ ഭാവത്തെ മുഴുവൻ ആവാഹിച്ച് ശ്രീരാമനും ഹനുമാനും ശ്രീകോവിലകത്ത് വിരാജിയ്ക്കുന്നു. ശ്രീകോവിൽ, അതിമനോഹരമായ ചുവർച്ചിത്രങ്ങളും ദാരുശില്പങ്ങളും കൊണ്ട് അലംകൃതമാണ്. ഇവയ്ക്ക് അധികം പഴക്കമില്ലെന്ന് ഒറ്റനോട്ടത്തിൽ തന്നെ മനസ്സിലാക്കാവുന്നതാണ്. പ്രധാനമായും [[രാമായണം|രാമായണത്തിൽ]] നിന്നെടുത്ത രംഗങ്ങളാണ് ഇവിടെ ഉപയോഗിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. ശ്രീരാമജനനം, സീതാസ്വയംവരം, [[ജടായു]] മോക്ഷം, [[കദളി വാഴ|കദളീ]]വനത്തിലെ ഹനുമാൻ, തുടങ്ങിയവ അവയിൽ പ്രധാനമാണ്. എന്നാൽ, ഇവയിൽ ഏറ്റവും പ്രാധാന്യമർഹിയ്ക്കുന്നത് എട്ടുകൈകളോടുകൂടിയ ഭദ്രകാളിയുടെ ഒരു ചിത്രമാണ്. ഈ ചിത്രം ഇവിടെ വന്നതിനു പിന്നിൽ ഒരു കഥയുണ്ട്. അതിങ്ങനെ: ആലത്തിയൂരിനടുത്തുള്ള വലിയ കപാലത്തിങ്കൽ ക്ഷേത്രത്തിലെ ദേവീചൈതന്യമാണ് ഇവിടെയുള്ളതെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ആലത്തിയൂരിലും വലിയ കപാലത്തിങ്കൽ ക്ഷേത്രത്തിലും ഒരേ ശാന്തിക്കാരൻ തന്നെയായിരുന്നു പൂജ നടത്തിയിരുന്നത്. ഇദ്ദേഹത്തിന് രണ്ടിടത്തും പൂജചെയ്യാൻ പറ്റാത്ത വിഷമസ്ഥിതി വന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രാർത്ഥന കേട്ട ഭഗവതി പെരുംതൃക്കോവിലിലെ ചുമർചിത്രത്തിൽ കുടികൊള്ളാമെന്നും അവിടെ പൂജ നടത്തിയാൽ മതിയെന്നും ബ്രാഹ്മണന് സ്വപ്‌നദർശനം കൊടുത്തുവത്രേ. ശ്രീകോവിലിന് വടക്കുവശത്ത് പതിവുപോലെ ഓവ് നിർമ്മിച്ചിട്ടുണ്ട്. === നാലമ്പലം === ശ്രീകോവിലിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റി നാലമ്പലം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. അതിവിശാലമാണ് ഇവിടത്തെ നാലമ്പലം. കരിങ്കല്ലിൽ തീർത്ത നാലമ്പലം പൂർണ്ണമായും ഓട് മേഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. നാലമ്പലത്തിനകത്തേയ്ക്കുള്ള പ്രവേശനകവാടത്തിന് ഇരുവശവും വാതിൽമാടങ്ങൾ പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. അവയിൽ തെക്കുഭാഗത്തെ വാതിൽമാടം, വിശേഷാൽ പൂജകൾക്കും ഹോമങ്ങൾക്കും ഉപയോഗിയ്ക്കുമ്പോൾ വടക്കുഭാഗത്തെ വാതിൽമാടം, വാദ്യമേളങ്ങൾക്കും നാമജപത്തിനുമാണ് ഉപയോഗിയ്ക്കുന്നത്. പൂജയും ദീപാരാധനയുമൊഴികെയുള്ള അവസരങ്ങളിൽ ഇവിടെ [[ചെണ്ട]], [[മദ്ദളം]], [[തിമില]], [[ഇടയ്ക്ക]], [[ചേങ്ങില]], [[ഇലത്താളം]], [[ശംഖ് (വാദ്യം)|ശംഖ്]] തുടങ്ങിയ വാദ്യോപകരണങ്ങൾ കാണാവുന്നതാണ്. നാലമ്പലത്തിനകത്ത് തെക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ പതിവുപോലെ [[തിടപ്പള്ളി]] പണിതിട്ടുണ്ട്; വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ [[കിണർ|കിണറും]]. തിടപ്പള്ളിയോടുചേർന്ന് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പ്രത്യേകം മുറിയിലാണ് പ്രസാദവിതരണം നടത്തുന്നത്. തെക്കുപടിഞ്ഞാറേമൂലയിൽ ഒറ്റമുറിയിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി ഗണപതിയുടെയും അയ്യപ്പന്റെയും പ്രതിഷ്ഠകൾ കാണാം. അത്യപൂർവമാണ് ഇത്തരം പ്രതിഷ്ഠ. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ചതുർബാഹുവായ വലമ്പിരി ഗണപതിയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലുള്ളത്. പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[മഴു]]വും പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[കയർ|കയറും]] മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[മോദകം|മോദകവും]] ധരിച്ച ഗണപതിഭഗവാൻ, മുന്നിലെ വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു. അയ്യപ്പന്റെ വിഗ്രഹത്തിന് [[ശബരിമല]]യിലെ വിഗ്രഹത്തിന്റെ രൂപവുമായി പ്രകടമായ രൂപസാദൃശ്യമുണ്ട്. ഇവിടെ വച്ചാണ് ശബരിമല തീർത്ഥാടകർ മാലയിടുന്നതും കെട്ടുനിറയ്ക്കുന്നതുമെല്ലാം. വടക്കുപടിഞ്ഞാറേമൂലയിൽ ഒരു മുറിയിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി ദുർഗ്ഗാദേവിയുടെ പ്രതിഷ്ഠ കാണാം. ചതുർബാഹുവായ വിഷ്ണുദുർഗ്ഗയാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. എന്നാൽ, ഭഗവാന്റെ വാമാംഗത്തിലാണ് ദേവിയുടെ പ്രതിഷ്ഠ എന്നതിനാൽ, [[ലക്ഷ്മി]]യായും സങ്കല്പമുണ്ട്. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ദേവിയുടെ വിഗ്രഹം, ചതുർബാഹുവാണ്. പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ ശ്രീചക്രവും പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ ശംഖും ധരിച്ച ദേവി മുന്നിലെ ഇടതുകൈ അരയിൽ കുത്തിനിൽക്കുന്നു. മുന്നിലെ വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു. [[നവരാത്രി]]നാളുകൾ ഇവിടെ ദേവിയ്ക്ക് അതിപ്രധാനമാണ്. ശ്രീകോവിലിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റി അകത്തെ ബലിവട്ടം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. [[അഷ്ടദിക്പാലകർ]] (കിഴക്ക്-[[ഇന്ദ്രൻ]], തെക്കുകിഴക്ക്-[[അഗ്നി]], തെക്ക്-[[യമൻ]], തെക്കുപടിഞ്ഞാറ്-നിരൃതി, പടിഞ്ഞാറ്-[[വരുണൻ]], വടക്കുപടിഞ്ഞാറ്-[[വായു]], വടക്ക്-[[കുബേരൻ]] & [[ചന്ദ്രൻ|സോമൻ]], വടക്കുകിഴക്ക് - [[ഈശാനൻ]]), [[സപ്തമാതൃക്കൾ]] (തെക്കുഭാഗത്ത് ഒറ്റ പീഠത്തിൽ - [[ബ്രാഹ്മി]]/[[ബ്രഹ്മാണി]], മഹേശ്വരി, കൗമാരി, [[വൈഷ്ണവി]], [[വാരാഹി]], [[ഇന്ദ്രാണി]], [[ചാമുണ്ഡി]] എന്നീ ക്രമത്തിൽ), [[വീരഭദ്രൻ]] (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം കിഴക്കുഭാഗത്ത്), ഗണപതി (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത്), ശാസ്താവ് (തെക്കിനും തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ബ്രഹ്മാവ് (വടക്കുകിഴക്കിനും കിഴക്കിനുമിടയിൽ), അനന്തൻ (തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനും പടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ദുർഗ്ഗാദേവി (വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനും വടക്കിനുമിടയിൽ), [[സുബ്രഹ്മണ്യൻ]] (പടിഞ്ഞാറിനും വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), നിർമ്മാല്യധാരി (വടക്കിനും വടക്കുകിഴക്കിനുമിടയിൽ - ഇവിടെ [[വിഷ്വക്സേനൻ]]) എന്നിവരെ പ്രതിനിധീകരിയ്ക്കുന്ന ബലിക്കല്ലുകൾ ഇവിടെ കാണാം. എന്നാൽ, ക്ഷേത്രത്തിൽ നിത്യശീവേലിയില്ലാത്തതിനാൽ ഇവ പ്രതീകാത്മകമായ നിർമ്മിതി മാത്രമാണ്. വിഷ്ണുക്ഷേത്രമായതിനാൽ, വടക്കുഭാഗത്ത് ഉത്തരമാതൃക്കൾ എന്ന പേരിൽ പ്രത്യേകമായി മറ്റൊരു സങ്കല്പം കൂടിയുണ്ട്. ഭാഗീശ്വരി, ക്രിയ, കീർത്തി, ലക്ഷ്മി, സൃഷ്ടി, വിദ്യ, ശാന്തി എന്നിവരാണ് ഇവർ. സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം വീരഭദ്രനും ഗണപതിയും കുടികൊള്ളുന്നപോലെ ഇവർക്കൊപ്പം ശ്രീധരൻ, അശ്വമുഖൻ എന്നിങ്ങനെ രണ്ടുദേവന്മാർക്കും സ്ഥാനമുണ്ടാകാറുണ്ട്. ബലിക്കല്ലുകൾ ദേവന്റെ/ദേവിയുടെ വികാരഭേദങ്ങളാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. തന്മൂലം, ഇവയിൽ ചവിട്ടുന്നതും തൊട്ടുതലയിൽ വയ്ക്കുന്നതും നിരോധിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. == നിത്യപൂജാക്രമം == നിത്യേന മൂന്നുപൂജകളുള്ള ഒരു മഹാക്ഷേത്രമാണ് ആലത്തിയൂർ പെരുംതൃക്കോവിൽ ശ്രീരാമ-ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം. പുലർച്ചെ നാലരയ്ക്ക് [[നാദസ്വരം]], [[തവിൽ]] തുടങ്ങിയ വാദ്യങ്ങളോടെയും ഏഴുതവണയുള്ള [[ശംഖ്|ശംഖു]] വിളിയോടെയും ഭഗവാനെ പള്ളിയുണർത്തുന്നു. അതിനുശേഷം അഞ്ചുമണിയ്ക്ക് ക്ഷേത്രനട തുറക്കുന്നു. പതിവുപോലെ നിർമ്മാല്യദർശനമാണ് ആദ്യത്തെ ചടങ്ങ്. അതിനുശേഷം [[അഭിഷേകം|അഭിഷേക]]ങ്ങൾ തുടങ്ങുന്നു. എണ്ണ, ജലം (ശംഖാഭിഷേകവും കലശാഭിഷേകവും), വാകപ്പൊടി തുടങ്ങിയ ദ്രവ്യങ്ങൾ കൊണ്ട് വിഗ്രഹത്തിൽ വിശദമായ അഭിഷേകങ്ങൾ നടത്തിയശേഷം ആദ്യനിവേദ്യമായി [[മലർ]], [[ശർക്കര]], കദളിപ്പഴം എന്നിവ ഒരുമിച്ച് നേദിയ്ക്കുന്നു. പിന്നീട് വിഗ്രഹം പൂമാലകളും സ്വർണ്ണ-[[രത്നം|രത്നാഭരണങ്ങളും]] ചന്ദനക്കൂട്ടും കൊണ്ട് അതിമനോഹരമായി അലങ്കരിയ്ക്കുന്നു. അതിനുശേഷം ആറുമണിയോടെ നടയടച്ച് ഉഷഃപൂജ നടക്കുന്നു. നെയ്പ്പായസമാണ് ഈ സമയത്തെ പ്രധാന നിവേദ്യം. ഇതേസമയത്തുതന്നെ ക്ഷേത്രത്തിൽ ഗണപതി[[ഹോമം|ഹോമവും]] നടത്തുന്നു. പിന്നീട് ഉപദേവതകൾക്കുള്ള പൂജകളാണ്. ഹനുമാൻ സ്വാമിയ്ക്കുള്ള വിശേഷമായ അവിൽ നിവേദ്യം രാവിലെ ഒമ്പതുമണിയോടെ തുടങ്ങുന്നു. ഏകദേശം പന്ത്രണ്ടുനാഴി അവിൽ ഇവിടെ ഒരുസമയം നേദിയ്ക്കാറുണ്ട്. അതിനുശേഷം ഒമ്പതേകാലോടെ നടയടച്ച് ഉച്ചപ്പൂജ നടത്തുന്നു. പാൽപ്പായസം, ചതുശ്ശതം, വെള്ളനിവേദ്യം എന്നിവയാണ് ഈ സമയത്തെ നിവേദ്യങ്ങൾ. ഉച്ചപ്പൂജ കഴിഞ്ഞ് പതിനൊന്നുമണിയോടെ ക്ഷേത്രനട അടയ്ക്കുന്നു. വൈകീട്ട് അഞ്ചുമണിയ്ക്ക് വീണ്ടും നടതുറക്കുന്നു. സന്ധ്യയ്ക്ക് സൂര്യാസ്തമയസമയമനുസരിച്ച് [[ദീപാരാധന]] നടത്തുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിനകത്തും പുറത്തുമുള്ള ദീപങ്ങൾ മുഴുവൻ ഈ സമയം കൊളുത്തിവച്ചിട്ടുണ്ടാകും. അതിമനോഹരമായ കാഴ്ചയാണിത്. ക്ഷേത്രത്തിൽ [[കർപ്പൂരം]] ഉപയോഗിച്ച് ആരാധന നടത്തുന്നത് ഈ സമയത്താണ്. മറ്റുള്ള അവസരങ്ങളിൽ ചെറിയൊരു നെയ് വിളക്കുവച്ചുള്ള ആരാധനയേ പതിവുള്ളൂ. ദീപാരധന കഴിഞ്ഞ് നടതുറന്നാൽ മേൽശാന്തി ഭക്തരെക്കൊണ്ട് കർപ്പൂരം ഉഴിയിയ്ക്കുകയും ചെയ്യാറുണ്ട്. അതിനുശേഷം രാത്രി ഏഴുമണിയോടെ അത്താഴപ്പൂജ തുടങ്ങും. ഈ സമയത്ത് അപ്പവും അടയുമാണ് പ്രധാന നിവേദ്യങ്ങൾ. അത്താഴപ്പൂജ കഴിഞ്ഞ് ഏഴരമണിയോടെ വീണ്ടും നടയടയ്ക്കും. സാധാരണ ദിവസങ്ങളിലെ പൂജാക്രമങ്ങളാണ് ഇവിടെ സൂചിപ്പിച്ചത്. വിശേഷദിവസങ്ങളിലും ഉദയാസ്തമനപൂജയുള്ള ദിവസങ്ങളിലും [[ഗ്രഹണം]] നടക്കുന്ന അവസരങ്ങളിലും ഇവയിൽ മാറ്റം വരും. ഉദയാസ്തമനപൂജയുള്ളപ്പോൾ ഇവിടെ പതിനെട്ട് പൂജകളുണ്ടാകാറുണ്ട്. ഗ്രഹണമുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ അത് തുടങ്ങുന്നതിനും ഒരു മണിക്കൂർ മുമ്പേ അടയ്ക്കുന്ന നട, അതുകഴിഞ്ഞ് ശുദ്ധിക്രിയകൾ നടത്തിയേ തുറക്കൂ. ഇവിടെയുള്ള എല്ലാ പൂജകളും ശ്രീരാമസ്വാമിയ്ക്കാണ് നടത്തപ്പെടുന്നത്. ഹനുമാൻ സ്വാമിയ്ക്ക് നിവേദ്യം മാത്രമേയുള്ളൂ. രാവിലെയുള്ള പൂജകൾക്ക് [[ഇടയ്ക്ക]]യും വൈകീട്ടുള്ള പൂജകൾക്ക് [[ചെണ്ട]]യുമാണ് വാദ്യങ്ങളായി ഉപയോഗിയ്ക്കുക. സമീപഗ്രാമമായ [[തിരുനാവായ]]യിലെ കൽപ്പുഴ മനയ്ക്കാണ് ഇവിടെ തന്ത്രാധികാരം. ദേവസ്വം ബോർഡിന് കീഴിലാണ് മേൽശാന്തി, കീഴ്ശാന്തി നിയമനങ്ങൾ. == വിശേഷദിവസങ്ങൾ == === തിരുവോണ മഹോത്സവം === ആലത്തിയൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ആണ്ടുവിശേഷമാണ് തുലാമാസത്തിൽ പൂരാടം, ഉത്രാടം, തിരുവോണം നാളുകളായി നടക്കുന്ന തിരുവോണ മഹോത്സവം. മൂന്നുദിവസവും ക്ഷേത്രത്തിൽ വിശേഷാൽ പൂജകളും കലാപരിപാടികളുമുണ്ടാകാറുണ്ട്. === പ്രധാന ദിവസങൾ === ആഴ്ചയിലെ ശനി, ചൊവ്വ, വ്യാഴം തുടങ്ങിയ ദിവസങ്ങൾ ഹനുമാന് പ്രാധാന്യം. ശനിയാഴ്ച ഹനുമദ് പൂജ നടത്തുന്നത് ദുരിതശാന്തിക്കും ശനിദോഷമുക്തിക്കും വിശേഷമാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. മഹാബലവാനായ ഹനുമാന് ചൊവ്വാഴ്ച ഏറെ പ്രധാനമാണ്. വിഷ്ണു അഥവാ ശ്രീരാമ പ്രധാനമായ വ്യാഴാഴ്ച ഹനുമാനെ ‌ആരാധിക്കുന്നത് വിശേഷം ആണെന്നും വിശ്വാസം ഉണ്ട്. ==അവലംബം== {{Reflist}} ==പുറം കണ്ണികൾ== {{commonscat|Alattiyur Hanuman Temple}} * [https://www.alathiyoorhanumankavu.in/ ആലത്തിയൂർ ഹനുമാൻ കാവ് - ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231209095845/https://alathiyoorhanumankavu.in/ |date=2023-12-09 }} * [http://www.malabardevaswom.kerala.gov.in/ മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്] {{മലപ്പുറം ജില്ല}} [[വർഗ്ഗം:മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ശ്രീരാമക്ഷേത്രങ്ങൾ]] 6b3enp3c4u7e143oqfj3by31xi82078 4666532 4666530 2026-09-13T04:49:31Z ~2026-48203-56 222590 /* നാലമ്പലം */ 4666532 wikitext text/x-wiki {{PU|Alathiyur Hanuman Temple}} {{Infobox Hindu temple | name = ആലത്തിയൂർ ശ്രീരാമ-ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം | native_name = ഹനുമാൻകാവ് | image = | caption = | deity = [[ശ്രീരാമൻ]] <br> [[ഹനുമാൻ]] | tradition = ഹിന്ദു | functional_status = | temple_board = [[മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡ്|മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ]] മേൽനോട്ടത്തോടെ [[കോഴിക്കോട്]] [[സാമൂതിരി|സാമൂതിരിരാജാവ്]] നടത്തുന്ന ട്രസ്റ്റ് | festivals = | tower = | temple_tank = | temple_tree = [[അരയാൽ]], [[അത്തി]] <!-- LOCATION --> | location = [[ആലത്തിയൂർ]] | district = [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം]] | state = [[കേരളം]] | country = [[ഇന്ത്യ]] | map_type = | map_alt = | coordinates = 10.87236N,75.93910E | coordinates_footnotes = <!-- ARCHITECTURE --> | architecture_type = | architecture_style = | creator = | established = 3000 വർഷങ്ങൾക്കു മുൻപ് | groundbreaking = | year_completed = <!-- SPECIFICATIONS --> | facade_direction = കിഴക്ക് | temple_quantity = | monument_quantity = <!-- WEBSITE --> | website = https://www.alathiyoorhanumankavu.in/ <!-- BELOW --> | footnotes = }} [[File:GKN Alathiyoor Temple Stone DSC 0442.JPG|thumb|ആലത്തിയൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെ ഹനുമാന്റെ കടലിനു മുകളിലൂടെ ലങ്കയിലേയ്ക്കുള്ള ചാട്ടത്തെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുവാനായി ഉള്ള തിട്ട]] [[File:Alathiyur Hanuman temple. malappuram dt. kerala - panoramio.jpg|thumb|ആലത്തിയൂർ ഹനുമാൻ കാവിന്റെ മതിൽക്കകം|alt=ആലത്തിയൂർ ഹനുമാൻ കാവിന്റെ മതിൽക്കകം]] [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം ജില്ലയിലുള്ള]] [[തിരൂർ|തിരൂരിന്]] അടുത്ത്, [[പൊന്നാനിപ്പുഴ|പൊന്നാനിപ്പുഴയ്ക്കും]] [[ഭാരതപ്പുഴ|ഭാരതപ്പുഴയ്ക്കും]] നടുഭാഗത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന [[ആലത്തിയൂർ]] എന്ന സ്ഥലത്തുള്ള പ്രസിദ്ധമായ<ref>{{Cite news|title=ശ്രീലങ്കൻ പ്രധാനമന്ത്രി ഒരു ദിവസത്തെ സന്ദർശനത്തിനു കേരളത്തിൽ|publisher=ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ|date=2003-08-23 | url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/sri-lankan-pm-arrives-on-a-days-visit-to-kerala/articleshow/142980.cms}}</ref> ഒരു [[ക്ഷേത്രം (ആരാധനാലയം)|ക്ഷേത്രമാണ്]] '''ആലത്തിയൂർ പെരുംതൃക്കോവിൽ ശ്രീരാമ-ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം''' അഥവാ ''ആലത്തിയൂർ ഹനുമാൻ [[കാവ്]]''. [[മഹാവിഷ്ണു|മഹാവിഷ്ണുഭഗവാന്റെ]] ഏഴാമത്തെ അവതാരമായ [[ശ്രീരാമൻ|ശ്രീരാമചന്ദ്രനാണ്]] മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠയെങ്കിലും [[ശിവൻ|ശിവന്റെ]] അവതാരവും ശ്രീരാമഭക്തനും [[ചിരഞ്ജീവികൾ|ചിരഞ്ജീവിയുമായ]] [[ഹനുമാൻ]] സ്വാമിയ്ക്കാണ് ക്ഷേത്രത്തിൽ പ്രാധാന്യം<ref>{{cite news|title=ഒരു നാട് തന്നെ ക്ഷേത്രമാകുന്നു, ആലത്തിയൂരിൽ|url=https://www.mathrubhumi.com/travel/destination/kerala-alathiyur-hanuman-temple-is-a-favourite-pilgrimagation-ceneter-1.4531138|first=ആമി|last=അശ്വതി|publisher=മാതൃഭൂമി|date=2020-02-15| accessdate=2023-12-10}}</ref>. കൂടാതെ, തുല്യപ്രാധാന്യത്തോടെ [[ലക്ഷ്മണൻ|ലക്ഷ്മണനും]] ഉപദേവതകളായി [[ഗണപതി]], [[മഹാവിഷ്ണു]], [[ദുർഗ്ഗ]], [[ഭദ്രകാളി]], [[അയ്യപ്പൻ]], [[നാഗദേവതകൾ]] എന്നിവരും ക്ഷേത്രത്തിൽ കുടികൊള്ളുന്നുണ്ട്. [[ഐതിഹ്യം|ഐതിഹ്യപ്രകാരം]] ഇവിടത്തെ ഹനുമാന്റെ [[വിഗ്രഹാരാധന|വിഗ്രഹം]] പ്രതിഷ്ഠിച്ചത് 3000 വർഷങ്ങൾക്കു മുൻപേ (ക്രി.പി. 1000) [[വസിഷ്ഠൻ|വസിഷ്ഠ മഹർഷി]] ആയിരുന്നു<ref>{{Cite web|title=കാണേണ്ട സ്ഥലങ്ങൾ|work=ജില്ലാ ഐ.ടി. യൂണിറ്റ് കോർഡിനേറ്റർ, ജില്ലാ കളക്ടറുടെ ഓഫീസ്, മലപ്പുറം, കേരള സർക്കാർ|url=https://malappuram.nic.in/en/places-of-interest/|accessdate=2023-12-10}}</ref>. ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ മുൻ‌കാല സൂക്ഷിപ്പുകാരിൽ ആലത്തിയൂർ ഗ്രാമ [[നമ്പൂതിരി|നമ്പൂതിരിമാർ]], [[വെട്ടത്തുനാട്|വെട്ടത്ത്]] രാജാവ്, [[കോഴിക്കോട്]] [[സാമൂതിരി]] എന്നിവർ ഉൾപ്പെടും. [[അവൽ]] നിവേദ്യമാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യവഴിപാട്. [[തുലാം|തുലാമാസത്തിലെ]] [[പൂരാടം]], [[ഉത്രാടം]], [[തിരുവോണം]] [[നക്ഷത്രം (ജ്യോതിഷം)|നക്ഷത്രങ്ങളിൽ]] നടക്കുന്ന ഉത്സവമാണ് ഇവിടെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷം. രാമായണമാസമായ [[കർക്കടകം]] ഇവിടെ തിരക്കേറുന്ന സമയമാണ്. കൂടാതെ, ഹനുമദ്പ്രധാനമായ [[ചൊവ്വാഴ്ച|ചൊവ്വ]], [[വ്യാഴാഴ്ച|വ്യാഴം]], [[ശനിയാഴ്ച|ശനി]] എന്നീ ദിവസങ്ങളും പ്രധാനമാണ്. [[മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡ്|മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ]] കീഴിൽ സാമൂതിരി രാജാവ് മുഖ്യകാര്യദർശിയായ ഒരു ട്രസ്റ്റാണ് ക്ഷേത്രഭരണം നടത്തുന്നത്.<ref>{{cite web | title=പ്രധാന ക്ഷേത്രങ്ങൾ | work=മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ ഭരണത്തിലുള്ള ക്ഷേത്രങ്ങൾ| url= http://www.malabardevaswom.kerala.gov.in/index.php?option=com_content&view=article&id=79&Itemid=78| accessdate=2023-12-09}}</ref>. [[File:GKN Alathiyoor Temple Stone Kids Jumping DSC 0440.JPG|thumb|ആലത്തിയൂർ ക്ഷേത്രം. <br> ഹനുമാന്റെ കടലിനു മുകളിലൂടെ ലങ്കയിലേയ്ക്കുള്ള ചാട്ടത്തെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുവാനായി ഉള്ള തിട്ടയിലൂടെ ചാടുന്ന കുട്ടികളെയും കാണാം]] == ഐതിഹ്യം == ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന പ്രതിഷ്ഠ ശ്രീരാമനാണെങ്കിലും ഈ ക്ഷേത്രം ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം എന്നാണ് പരക്കെ അറിയപ്പെടുന്നത്. ഹനുമാൻ [[സീത]]യെ തിരക്കി [[ശ്രീലങ്ക|ലങ്ക]]യിലേക്കു പോകുന്നതിനു മുമ്പ് ഇവിടെവെച്ചാണ് ശ്രീരാമൻ ഹനുമാന് നിർദ്ദേശങ്ങളും ഉപദേശങ്ങളും കൊടുത്തത് എന്നാണ് വിശ്വാസം. ശ്രീരാമന്റെ വിഗ്രഹത്തിന് തൊട്ടടുത്തായി ആണ് ഹനുമാന്റെ വിഗ്രഹം സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നത്. വീരഹനുമാനല്ല, കൈകൾ കൂപ്പി തല ഇടത്തേക്ക് ചെരിച്ച്, സീതാദേവിയെ കണ്ടെത്തുന്നതിനായി രാമൻ പറഞ്ഞുകൊടുക്കുന്ന അടയാളവാക്യങ്ങൾ, ശ്രദ്ധയോടെ കേട്ടുനിൽക്കുന്ന ഭക്തഹനുമാനാണിത്. കാര്യസാധ്യത്തിന് വലുപ്പച്ചെറുപ്പമില്ലാതെ ഭക്തർ ആശ്രയിക്കുന്ന പെരുംതൃക്കോവിലപ്പൻ . ലക്ഷ്മണന്റെ ക്ഷേത്രം ഇവിടെ നിന്ന് ഏതാനും മീറ്ററുകൾ അകലെയാണ്. ഹനുമാനും ശ്രീരാമനും സ്വകാര്യമായി സംസാരിക്കുവാൻ ലക്ഷ്മണൻ മാറി കൊടുത്തതാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. പ്രധാന ദേവൻ ശ്രീരാമനാണെങ്കിലും ഇവിടെ ശക്തി കൂടുതൽ ഹനുമാനാണെന്നാണത്രെ. രാമകാര്യാർത്ഥം ലങ്കയിലേക്ക് പോകുന്ന ഹനുമാന് ത്രിമൂർത്തികളുടെയും മുപ്പത്തിമുക്കോടി ദേവതകളുടെയും അനുഗ്രഹമുണ്ടായിരുന്നതുകൊണ്ടാണ് ഇങ്ങനെ. ഇവിടെ ഹനുമാന്റെ കടലിനു മുകളിലൂടെ ലങ്കയിലേയ്ക്കുള്ള ചാട്ടത്തെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുവാനായി ഒരു തിട്ട കെട്ടിയിട്ടുണ്ട്. ഈ തിട്ടയുടെ ഒരറ്റത്ത് കടലിന്റെ പ്രതീകമായി ഒരു വലിയ കരിങ്കല്ല് വെച്ചിട്ടുണ്ട്. വിശ്വാസികൾ ഈ തിട്ടയിലൂടെ ഓടി കരിങ്കല്ലിനു മുകളിലൂടെ ചാടുന്നു. ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ ഇങ്ങനെ ചാടുന്നത് ഭാഗ്യം, ആരോഗ്യം, ദീർഘായുസ്സ്, ധനം എന്നിവ നൽകും എന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. എല്ലാ ദുഃഖങ്ങളും ഭയങ്ങളും മാറ്റുക മാത്രമല്ല, ഭക്തരുടെ ആഗ്രഹപൂർത്തീകരണവും ആലത്തിയൂരിലെ ഹനുമാൻ നടത്തി തരുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. == ക്ഷേത്രനിർമ്മിതി == === ക്ഷേത്രപരിസരവും മതിലകവും === ആലത്തിയൂർ ഗ്രാമത്തിന്റെ ഒത്തനടുക്കായാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. കിഴക്കോട്ടാണ് ക്ഷേത്രദർശനം. ക്ഷേത്രത്തിന് നേരെ മുന്നിൽ നിരവധി കട-കമ്പോളങ്ങൾ കാണാം. വളരെ ഇടുങ്ങിയ വഴിയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലേയ്ക്കുള്ളത് അതിനാൽ വലിയ വാഹങ്ങൾ വരുമ്പോൾ നിരവധി ബുദ്ധിമുട്ടുകളുണ്ടാകാറുണ്ട്. വടക്കു കിഴക്കു ഭാഗത്താണ് വാഹനപാർക്കിങ് സൗകര്യം അനുവദിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. ഗോപുരത്തിന് വടക്കായി ക്ഷേത്രക്കുളമുണ്ട്. അതിവിശാലവും മനോഹരവുമായ ഈ കുളത്തിൽ കുളിച്ചാണ് ശാന്തിക്കാരും ഭക്തരും ക്ഷേത്രത്തിലേയ്ക്ക് കടന്നു ചെല്ലുന്നത്. കുളത്തിന് മുന്നിലായി ചെറിയൊരു [[അരയാൽ]]മരം കാണാം. ഹൈന്ദവ വിശ്വാസപ്രകാരം പുണ്യവൃക്ഷമായ അരയാലിന് മുകളിൽ ശിവനും നടുക്ക് വിഷ്ണുവും അടിയിൽ [[ബ്രഹ്മാവ്|ബ്രഹ്മാവും]] കുടികൊള്ളുന്നു. ദിവസവും രാവിലെ അരയാലിനെ ഏഴുവലം വയ്ക്കുന്നത് ആയുരാരോഗ്യസൗഖ്യം നൽകുന്നു എന്നാണ് വിശ്വാസം. ഇതേ തറയിൽ ഒരു [[അത്തി]]മരവും കാണാം. [[നാല്പാമരം|നാല്പാമരങ്ങളിൽ]] പ്രസിദ്ധമായ ഈ രണ്ടുമരങ്ങളും ഒരുമിച്ച് വളരുന്നതു കൊണ്ടാണ് ആലത്തിയൂർ എന്ന് സ്ഥലത്തിന് പേരുവന്നതെന്ന് വിശ്വസിയ്ക്കപ്പെടുന്നു. കിഴക്കുഭാഗത്ത് രണ്ടുനിലകളോടുകൂടിയ ഗോപുരം പണിതിട്ടുണ്ട്. ഓടുമേഞ്ഞ ഈ ഗോപുരം, കാലപ്പഴക്കം കൊണ്ട് ദ്രവിച്ച നിലയിലാണ് കാണപ്പെടുന്നത്. ഗോപുരത്തിന് മുകളിലായി ശ്രീരാമന്റെയും ഹനുമാന്റെയും ലക്ഷ്മണന്റെയും രൂപങ്ങളോടുകൂടിയ ഒരു ഫലകം കാണാം. കിഴക്കേ നടയിലൂടെ അകത്തുകടന്നാൽ ആദ്യമെത്തുന്നത് വലിയ ആനക്കൊട്ടിലിലാണ്. സാമാന്യം വലുപ്പമുള്ള ഈ ആനക്കൊട്ടിൽ പണിതിട്ട് അധികകാലമായിട്ടില്ല. ക്ഷേത്രത്തിൽ കൊടികയറി ഉത്സവമില്ലാത്തതിനാൽ കൊടിമരമില്ല. അത് പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കാനുള്ള ആലോചനകളുണ്ട്. ശ്രീരാമന്റെ നടയ്ക്കുനേരെ വലിയ ബലിക്കൽപ്പുര പണിതിട്ടുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ബലിക്കല്ല് ഇവിടെയാണ്. സാമാന്യം ഉയരമുള്ള ബലിക്കല്ലാണെങ്കിലും അല്പം താഴ്ത്തി നിർമ്മിച്ചിരിയ്ക്കുന്നതിനാൽ പുറത്തുനിന്ന് നോക്കിയാൽ വിഗ്രഹം വ്യക്തമായി കാണാം. ഇതിന് മുകളിലായി ഹനുമാന്റെ ഒരു ചിത്രവും തൂക്കിയിട്ടിട്ടുണ്ട്. ബലിക്കൽപ്പുരയ്ക്ക് തെക്കുഭാഗത്തായി ചെറിയൊരു വാതിൽ കാണാം. ഹനുമാന്റെ നടയ്ക്കുനേരെയാണ് ഈ വാതിൽ പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. ക്ഷേത്രത്തിൽ കടക്കാൻ സാധിയ്ക്കാത്തവർക്കായാണ് ഇത് പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. തെക്കുകിഴക്കുഭാഗത്ത് വഴിപാട് കൗണ്ടർ പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. ശ്രീരാമന് പാൽപ്പായസവും ഹനുമാന് അവിൽ നിവേദ്യവുമാണ് ഇവിടെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. ആലത്തിയൂർ ഹനുമാന് അവിൽ നൽകുന്നത് അതിവിശേഷമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. കാര്യസാദ്ധ്യത്തിന് അവിൽ നേരുന്നവരും അത് സാധിയ്ക്കുന്നവരും ഇപ്പോഴും നിരവധിയാണ്. ഒരു നാഴി, 50 നാഴി, 100 നാഴി ഇങ്ങനെ നിരവധി അളവുകളിൽ അവിൽ നൽകാറുണ്ട്. [[തമിഴ്നാട്]] [[മുഖ്യമന്ത്രി (ഇന്ത്യ)|മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന]] [[ജെ. ജയലളിത]] കേസിനെ അതിജീവിച്ചത് ഇവിടെ ദർശനം നടത്തിയശേഷമാണെന്ന് കഥകളുണ്ട്<ref>{{cite news |last=. |first=TNN |date=2016-12-07 |title= ജയലളിതയുടെ ‘ദൈവിക’ പ്രയത്നം |trans-title= Jayalalitha's 'divine' tryst|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/jayalalithaas-divine-tryst/articleshow/55848590.cms |language=en |work=ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ |location=കൊച്ചി |access-date=2023-12-10}}</ref><ref>{{cite news |last=രാമകൃഷ്ണൻ |first=വെങ്കടേഷ്|date=2016-12-07 |title=ജംബോ നന്ദി പ്രകാശനത്തിൽ ജയലളിത |trans-title=JAYALALITHA IN JUMBO THANKSGIVING |url=https://www.telegraphindia.com/india/jayalalitha-in-jumbo-thanksgiving/cid/928666 |language=en |work=ടെലഗ്രാഫ് ഓൺലൈൻ |location=കൊച്ചി|access-date=2023-12-10}}</ref>. വഴിപാട് കൗണ്ടറിനടുത്തുതന്നെ മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ ചെറിയൊരു ശ്രീകോവിൽ കാണാം. പണ്ട് അടുത്തുള്ള ''[[കല്പകഞ്ചേരി]]'' ഗ്രാമത്തിലുണ്ടായിരുന്ന ഐരാണി ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യദേവനായിരുന്ന ഈ മഹാവിഷ്ണുവിനെ, പിന്നീട് അവിടെയുണ്ടായ ചില പ്രശ്നങ്ങൾ മൂലം ഇങ്ങോട്ട് കൊണ്ടുവന്ന് പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുകയായിരുന്നു എന്നാണ് വിശ്വാസം. ചതുർബാഹുവായ മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ വിഗ്രഹമാണെങ്കിലും [[ശ്രീകൃഷ്ണൻ|ശ്രീകൃഷ്ണനായാണ്]] പ്രതിഷ്ഠയെ കണ്ടുവരുന്നത്. പടിഞ്ഞാറോട്ടാണ് ദർശനം. മഹാവിഷ്ണുവിനെ തൊഴുത് പ്രദക്ഷിണം ചെയ്തുവരുമ്പോൾ തെക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്തായി ചെറിയൊരു മണൽത്തിട്ടയും അതിലേയ്ക്ക് ചാടാനുള്ള ഒരു കരിങ്കൽ പീഠവും കാണാം. ഇത് ഹനുമാൻ സ്വാമിയുടെ ലങ്കായാത്രയെ സങ്കല്പിയ്ക്കുന്നു. ഇതിന് പുറകിലെ ഭാഗത്തുകൂടി ഓടിവന്ന് കരിങ്കൽ പീഠത്തിൽ ചവിട്ടാതെ ചാടുന്നത് ജീവിതപ്രാരാബ്ധങ്ങളെ മറികടക്കുന്നതിന് ഉത്തമമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. തന്മൂലം, നിരവധി ഭക്തർ ഇതിന് ശ്രമിയ്ക്കാറുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്ന ഭക്തരെ ആകർഷിയ്ക്കുന്നതാണ് ഈ ചടങ്ങ്. പടിഞ്ഞാറേ നടയിൽ എടുത്തുപറയത്തക്ക കാഴ്ചകളൊന്നുമില്ല. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്താണ് ശ്രീരാമാനുജനായ ലക്ഷ്മണസ്വാമിയുടെ ക്ഷേത്രം. ഇവിടെ ലക്ഷ്മണൻ ഉപദേവനല്ല, മറിച്ച് തുല്യപ്രാധാന്യത്തോടുകൂടിയ പ്രതിഷ്ഠയാണ്. ശ്രീരാമൻ ഹനുമാന് പറഞ്ഞുകൊടുക്കുന്ന അടയാളവാക്യം കേൾക്കാതിരിയ്ക്കാനായി പുറത്ത് മാറിയിരിയ്ക്കുന്നു എന്ന സങ്കല്പത്തിലാണ് ഇവിടെ നാലമ്പലത്തിന് പുറത്ത് ലക്ഷ്മണസ്വാമി കുടികൊള്ളുന്നത്. ചതുർബാഹുവായ മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ രൂപത്തിലാണ് ആദിശേഷാവതാരമായ ലക്ഷ്മണന്റെ പ്രതിഷ്ഠ. കിഴക്കോട്ട് ദർശനം. ചെമ്പുമേഞ്ഞ ചെറിയൊരു ചതുരശ്രീകോവിലാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. മുന്നിലായി ചെറിയൊരു നമസ്കാരമണ്ഡപവും പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. ലക്ഷ്മണശ്രീകോവിലിന്റെ തെക്കുഭാഗത്ത് ചെറിയൊരു ഗണപതിപ്രതിഷ്ഠയുമുണ്ട്; പുറകിൽ നാഗദൈവങ്ങളുടെ പ്രതിഷ്ഠയും കാണാം. ലക്ഷ്മണസ്വാമിയ്ക്ക് പ്രത്യേകമായി വഴിപാട് കൗണ്ടറും പണിതിട്ടുണ്ട്. പാൽപ്പായസം തന്നെയാണ് ഇവിടെയും പ്രധാനം. === [[ശ്രീകോവിൽ]] === രണ്ടുനിലകളോടുകൂടിയ സാമാന്യം വലുപ്പമുള്ള ചതുരശ്രീകോവിലാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. [[കരിങ്കല്ല്|കരിങ്കല്ലിൽ]] തീർത്ത ശ്രീകോവിലിന്റെ ഇരുനിലകളും [[ചെമ്പ്]] മേഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. മുകളിൽ [[സ്വർണം|സ്വർണ]] [[അർധകുംഭകം|താഴികക്കുടം]] ശോഭിച്ചുനിൽക്കുന്നു. ശ്രീകോവിലിനകത്ത് മൂന്ന് മുറികളുണ്ട്. അവയിൽ പടിഞ്ഞാറേ അറ്റത്തുള്ളതാണ് വിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ഠിച്ച ഗർഭഗൃഹം. ഏകദേശം അഞ്ചടി ഉയരം വരുന്ന ചതുർബാഹുവായ മഹാവിഷ്ണു വിഗ്രഹത്തിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി ശ്രീരാമസ്വാമി കുടികൊള്ളുന്നു. കൃഷ്ണശിലാ നിർമ്മിതമാണ് ഇവിടെയുള്ള വിഗ്രഹം. എന്നാൽ, ഇതിന് [[പഞ്ചലോഹം|പഞ്ചലോഹ]]ത്തിൽ ഗോളക ചാർത്തിയിട്ടുണ്ട്. ചതുർബാഹുവായ ഭഗവാന്റെ പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[സുദർശനചക്രം|സുദർശനചക്രവും]] പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[പാഞ്ചജന്യം]] [[ശംഖ്|ശംഖും]] മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ കൗമോദകി [[ഗദ]]യും മുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[താമര]]യും കാണാം. സീതാന്വേഷണകാലത്ത് വിരഹിയായിരിയ്ക്കുന്ന ശ്രീരാമനായാണ് സങ്കല്പം. തന്മൂലം, ഇവിടെ [[സീത|സീതാദേവിയ്ക്ക്]] പ്രതിഷ്ഠയില്ല. ഇതിന് തെക്കുഭാഗത്തായി പണികഴിപ്പിച്ചിരിയ്ക്കുന്ന മറ്റൊരു നടയിലാണ് ഹനുമാൻ സ്വാമിയുടെ പ്രതിഷ്ഠ. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ഹനുമദ്വിഗ്രഹം, ഇരുകൈകളും കൂപ്പി ഇടത്തോട്ട് കാതുകൂർപ്പിച്ച് നിൽക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ്. ശ്രീരാമന്റെ അടയാളവാക്യം കേൾക്കുന്ന രൂപമാണ് ഇതെന്ന് വിശ്വസിയ്ക്കപ്പെടുന്നു. അങ്ങനെ, വിശ്വപ്രകൃതിയുടെ ഭാവത്തെ മുഴുവൻ ആവാഹിച്ച് ശ്രീരാമനും ഹനുമാനും ശ്രീകോവിലകത്ത് വിരാജിയ്ക്കുന്നു. ശ്രീകോവിൽ, അതിമനോഹരമായ ചുവർച്ചിത്രങ്ങളും ദാരുശില്പങ്ങളും കൊണ്ട് അലംകൃതമാണ്. ഇവയ്ക്ക് അധികം പഴക്കമില്ലെന്ന് ഒറ്റനോട്ടത്തിൽ തന്നെ മനസ്സിലാക്കാവുന്നതാണ്. പ്രധാനമായും [[രാമായണം|രാമായണത്തിൽ]] നിന്നെടുത്ത രംഗങ്ങളാണ് ഇവിടെ ഉപയോഗിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. ശ്രീരാമജനനം, സീതാസ്വയംവരം, [[ജടായു]] മോക്ഷം, [[കദളി വാഴ|കദളീ]]വനത്തിലെ ഹനുമാൻ, തുടങ്ങിയവ അവയിൽ പ്രധാനമാണ്. എന്നാൽ, ഇവയിൽ ഏറ്റവും പ്രാധാന്യമർഹിയ്ക്കുന്നത് എട്ടുകൈകളോടുകൂടിയ ഭദ്രകാളിയുടെ ഒരു ചിത്രമാണ്. ഈ ചിത്രം ഇവിടെ വന്നതിനു പിന്നിൽ ഒരു കഥയുണ്ട്. അതിങ്ങനെ: ആലത്തിയൂരിനടുത്തുള്ള വലിയ കപാലത്തിങ്കൽ ക്ഷേത്രത്തിലെ ദേവീചൈതന്യമാണ് ഇവിടെയുള്ളതെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ആലത്തിയൂരിലും വലിയ കപാലത്തിങ്കൽ ക്ഷേത്രത്തിലും ഒരേ ശാന്തിക്കാരൻ തന്നെയായിരുന്നു പൂജ നടത്തിയിരുന്നത്. ഇദ്ദേഹത്തിന് രണ്ടിടത്തും പൂജചെയ്യാൻ പറ്റാത്ത വിഷമസ്ഥിതി വന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രാർത്ഥന കേട്ട ഭഗവതി പെരുംതൃക്കോവിലിലെ ചുമർചിത്രത്തിൽ കുടികൊള്ളാമെന്നും അവിടെ പൂജ നടത്തിയാൽ മതിയെന്നും ബ്രാഹ്മണന് സ്വപ്‌നദർശനം കൊടുത്തുവത്രേ. ശ്രീകോവിലിന് വടക്കുവശത്ത് പതിവുപോലെ ഓവ് നിർമ്മിച്ചിട്ടുണ്ട്. === നാലമ്പലം === ശ്രീകോവിലിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റി നാലമ്പലം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. അതിവിശാലമാണ് ഇവിടത്തെ നാലമ്പലം. കരിങ്കല്ലിൽ തീർത്ത നാലമ്പലം പൂർണ്ണമായും ഓട് മേഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. നാലമ്പലത്തിനകത്തേയ്ക്കുള്ള പ്രവേശനകവാടത്തിന് ഇരുവശവും വാതിൽമാടങ്ങൾ പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. അവയിൽ തെക്കുഭാഗത്തെ വാതിൽമാടം, വിശേഷാൽ പൂജകൾക്കും ഹോമങ്ങൾക്കും ഉപയോഗിയ്ക്കുമ്പോൾ വടക്കുഭാഗത്തെ വാതിൽമാടം, വാദ്യമേളങ്ങൾക്കും നാമജപത്തിനുമാണ് ഉപയോഗിയ്ക്കുന്നത്. പൂജയും ദീപാരാധനയുമൊഴികെയുള്ള അവസരങ്ങളിൽ ഇവിടെ [[ചെണ്ട]], [[മദ്ദളം]], [[തിമില]], [[ഇടയ്ക്ക]], [[ചേങ്ങില]], [[ഇലത്താളം]], [[ശംഖ് (വാദ്യം)|ശംഖ്]] തുടങ്ങിയ വാദ്യോപകരണങ്ങൾ കാണാവുന്നതാണ്. നാലമ്പലത്തിനകത്ത് തെക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ പതിവുപോലെ [[തിടപ്പള്ളി]] പണിതിട്ടുണ്ട്; വടക്കു കിഴക്കേമൂലയിൽ [[കിണർ|കിണറും]]. തിടപ്പള്ളിയോടുചേർന്ന് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പ്രത്യേകം മുറിയിലാണ് പ്രസാദവിതരണം നടത്തുന്നത്. തെക്കുപടിഞ്ഞാറേമൂലയിൽ ഒറ്റമുറിയിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി ഗണപതിയുടെയും അയ്യപ്പന്റെയും പ്രതിഷ്ഠകൾ കാണാം. അത്യപൂർവമാണ് ഇത്തരം പ്രതിഷ്ഠ. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ചതുർബാഹുവായ വലമ്പിരി ഗണപതിയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലുള്ളത്. പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[മഴു]]വും പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[കയർ|കയറും]] മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[മോദകം|മോദകവും]] ധരിച്ച ഗണപതിഭഗവാൻ, മുന്നിലെ വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു. അയ്യപ്പന്റെ വിഗ്രഹത്തിന് [[ശബരിമല]]യിലെ വിഗ്രഹവുമായ പ്രകടമായ രൂപസാദൃശ്യമുണ്ട്. ഇവിടെ വെച്ചാണ് ശബരിമല തീർത്ഥാടകർ മാലയിടുന്നതും കെട്ടുനിറയ്ക്കുന്നതുമെല്ലാം. വടക്കു പടിഞ്ഞാറേമൂലയിൽ ഒരു മുറിയിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി ദുർഗ്ഗാദേവിയുടെ പ്രതിഷ്ഠ കാണാം. ചതുർബാഹുവായ വിഷ്ണുദുർഗ്ഗയാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. എന്നാൽ, ഭഗവാന്റെ വാമാംഗത്തിലാണ് ദേവിയുടെ പ്രതിഷ്ഠ എന്നതിനാൽ, [[ലക്ഷ്മി]]യായും സങ്കല്പമുണ്ട്. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ദേവിയുടെ വിഗ്രഹം, ചതുർബാഹുവാണ്. പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ ശ്രീചക്രവും പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ ശംഖും ധരിച്ച ദേവി മുന്നിലെ ഇടതുകൈ അരയിൽ കുത്തിനിൽക്കുന്നു. മുന്നിലെ വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിക്കുന്നു. [[നവരാത്രി]]നാളുകൾ ഇവിടെ ദേവിയ്ക്ക് അതിപ്രധാനമാണ്. ശ്രീകോവിലിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റി അകത്തെ ബലിവട്ടം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. [[അഷ്ടദിക്പാലകർ]] (കിഴക്ക്-[[ഇന്ദ്രൻ]], തെക്കുകിഴക്ക്-[[അഗ്നി]], തെക്ക്-[[യമൻ]], തെക്കുപടിഞ്ഞാറ്-നിരൃതി, പടിഞ്ഞാറ്-[[വരുണൻ]], വടക്കുപടിഞ്ഞാറ്-[[വായു]], വടക്ക്-[[കുബേരൻ]] & [[ചന്ദ്രൻ|സോമൻ]], വടക്കുകിഴക്ക് - [[ഈശാനൻ]]), [[സപ്തമാതൃക്കൾ]] (തെക്കുഭാഗത്ത് ഒറ്റ പീഠത്തിൽ - [[ബ്രാഹ്മി]]/[[ബ്രഹ്മാണി]], മഹേശ്വരി, കൗമാരി, [[വൈഷ്ണവി]], [[വാരാഹി]], [[ഇന്ദ്രാണി]], [[ചാമുണ്ഡി]] എന്നീ ക്രമത്തിൽ), [[വീരഭദ്രൻ]] (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം കിഴക്കുഭാഗത്ത്), ഗണപതി (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത്), ശാസ്താവ് (തെക്കിനും തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ബ്രഹ്മാവ് (വടക്കുകിഴക്കിനും കിഴക്കിനുമിടയിൽ), അനന്തൻ (തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനും പടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ദുർഗ്ഗാദേവി (വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനും വടക്കിനുമിടയിൽ), [[സുബ്രഹ്മണ്യൻ]] (പടിഞ്ഞാറിനും വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), നിർമ്മാല്യധാരി (വടക്കിനും വടക്കുകിഴക്കിനുമിടയിൽ - ഇവിടെ [[വിഷ്വക്സേനൻ]]) എന്നിവരെ പ്രതിനിധീകരിയ്ക്കുന്ന ബലിക്കല്ലുകൾ ഇവിടെ കാണാം. എന്നാൽ, ക്ഷേത്രത്തിൽ നിത്യശീവേലിയില്ലാത്തതിനാൽ ഇവ പ്രതീകാത്മകമായ നിർമ്മിതി മാത്രമാണ്. വിഷ്ണുക്ഷേത്രമായതിനാൽ, വടക്കുഭാഗത്ത് ഉത്തരമാതൃക്കൾ എന്ന പേരിൽ പ്രത്യേകമായി മറ്റൊരു സങ്കല്പം കൂടിയുണ്ട്. ഭാഗീശ്വരി, ക്രിയ, കീർത്തി, ലക്ഷ്മി, സൃഷ്ടി, വിദ്യ, ശാന്തി എന്നിവരാണ് ഇവർ. സപ്തമാതൃക്കളുടെ ഒപ്പം ഗണപതിയും വീരഭദ്രനും എന്നപോലെ ഇവർക്കൊപ്പം ശ്രീധരൻ, അശ്വമുഖൻ എന്നീ രണ്ടു ദേവന്മാർക്കും സ്ഥാനമുണ്ട്. ബലിക്കല്ലുകൾ ദേവന്റെ/ദേവിയുടെ വികാരഭേദങ്ങളാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. തന്മൂലം, ഇവയിൽ ചവിട്ടുന്നതും തൊട്ടുതലയിൽ വയ്ക്കുന്നതും നിരോധിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. == നിത്യപൂജാക്രമം == നിത്യേന മൂന്നുപൂജകളുള്ള ഒരു മഹാക്ഷേത്രമാണ് ആലത്തിയൂർ പെരുംതൃക്കോവിൽ ശ്രീരാമ-ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം. പുലർച്ചെ നാലരയ്ക്ക് [[നാദസ്വരം]], [[തവിൽ]] തുടങ്ങിയ വാദ്യങ്ങളോടെയും ഏഴുതവണയുള്ള [[ശംഖ്|ശംഖു]] വിളിയോടെയും ഭഗവാനെ പള്ളിയുണർത്തുന്നു. അതിനുശേഷം അഞ്ചുമണിയ്ക്ക് ക്ഷേത്രനട തുറക്കുന്നു. പതിവുപോലെ നിർമ്മാല്യദർശനമാണ് ആദ്യത്തെ ചടങ്ങ്. അതിനുശേഷം [[അഭിഷേകം|അഭിഷേക]]ങ്ങൾ തുടങ്ങുന്നു. എണ്ണ, ജലം (ശംഖാഭിഷേകവും കലശാഭിഷേകവും), വാകപ്പൊടി തുടങ്ങിയ ദ്രവ്യങ്ങൾ കൊണ്ട് വിഗ്രഹത്തിൽ വിശദമായ അഭിഷേകങ്ങൾ നടത്തിയശേഷം ആദ്യനിവേദ്യമായി [[മലർ]], [[ശർക്കര]], കദളിപ്പഴം എന്നിവ ഒരുമിച്ച് നേദിയ്ക്കുന്നു. പിന്നീട് വിഗ്രഹം പൂമാലകളും സ്വർണ്ണ-[[രത്നം|രത്നാഭരണങ്ങളും]] ചന്ദനക്കൂട്ടും കൊണ്ട് അതിമനോഹരമായി അലങ്കരിയ്ക്കുന്നു. അതിനുശേഷം ആറുമണിയോടെ നടയടച്ച് ഉഷഃപൂജ നടക്കുന്നു. നെയ്പ്പായസമാണ് ഈ സമയത്തെ പ്രധാന നിവേദ്യം. ഇതേസമയത്തുതന്നെ ക്ഷേത്രത്തിൽ ഗണപതി[[ഹോമം|ഹോമവും]] നടത്തുന്നു. പിന്നീട് ഉപദേവതകൾക്കുള്ള പൂജകളാണ്. ഹനുമാൻ സ്വാമിയ്ക്കുള്ള വിശേഷമായ അവിൽ നിവേദ്യം രാവിലെ ഒമ്പതുമണിയോടെ തുടങ്ങുന്നു. ഏകദേശം പന്ത്രണ്ടുനാഴി അവിൽ ഇവിടെ ഒരുസമയം നേദിയ്ക്കാറുണ്ട്. അതിനുശേഷം ഒമ്പതേകാലോടെ നടയടച്ച് ഉച്ചപ്പൂജ നടത്തുന്നു. പാൽപ്പായസം, ചതുശ്ശതം, വെള്ളനിവേദ്യം എന്നിവയാണ് ഈ സമയത്തെ നിവേദ്യങ്ങൾ. ഉച്ചപ്പൂജ കഴിഞ്ഞ് പതിനൊന്നുമണിയോടെ ക്ഷേത്രനട അടയ്ക്കുന്നു. വൈകീട്ട് അഞ്ചുമണിയ്ക്ക് വീണ്ടും നടതുറക്കുന്നു. സന്ധ്യയ്ക്ക് സൂര്യാസ്തമയസമയമനുസരിച്ച് [[ദീപാരാധന]] നടത്തുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിനകത്തും പുറത്തുമുള്ള ദീപങ്ങൾ മുഴുവൻ ഈ സമയം കൊളുത്തിവച്ചിട്ടുണ്ടാകും. അതിമനോഹരമായ കാഴ്ചയാണിത്. ക്ഷേത്രത്തിൽ [[കർപ്പൂരം]] ഉപയോഗിച്ച് ആരാധന നടത്തുന്നത് ഈ സമയത്താണ്. മറ്റുള്ള അവസരങ്ങളിൽ ചെറിയൊരു നെയ് വിളക്കുവച്ചുള്ള ആരാധനയേ പതിവുള്ളൂ. ദീപാരധന കഴിഞ്ഞ് നടതുറന്നാൽ മേൽശാന്തി ഭക്തരെക്കൊണ്ട് കർപ്പൂരം ഉഴിയിയ്ക്കുകയും ചെയ്യാറുണ്ട്. അതിനുശേഷം രാത്രി ഏഴുമണിയോടെ അത്താഴപ്പൂജ തുടങ്ങും. ഈ സമയത്ത് അപ്പവും അടയുമാണ് പ്രധാന നിവേദ്യങ്ങൾ. അത്താഴപ്പൂജ കഴിഞ്ഞ് ഏഴരമണിയോടെ വീണ്ടും നടയടയ്ക്കും. സാധാരണ ദിവസങ്ങളിലെ പൂജാക്രമങ്ങളാണ് ഇവിടെ സൂചിപ്പിച്ചത്. വിശേഷദിവസങ്ങളിലും ഉദയാസ്തമനപൂജയുള്ള ദിവസങ്ങളിലും [[ഗ്രഹണം]] നടക്കുന്ന അവസരങ്ങളിലും ഇവയിൽ മാറ്റം വരും. ഉദയാസ്തമനപൂജയുള്ളപ്പോൾ ഇവിടെ പതിനെട്ട് പൂജകളുണ്ടാകാറുണ്ട്. ഗ്രഹണമുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ അത് തുടങ്ങുന്നതിനും ഒരു മണിക്കൂർ മുമ്പേ അടയ്ക്കുന്ന നട, അതുകഴിഞ്ഞ് ശുദ്ധിക്രിയകൾ നടത്തിയേ തുറക്കൂ. ഇവിടെയുള്ള എല്ലാ പൂജകളും ശ്രീരാമസ്വാമിയ്ക്കാണ് നടത്തപ്പെടുന്നത്. ഹനുമാൻ സ്വാമിയ്ക്ക് നിവേദ്യം മാത്രമേയുള്ളൂ. രാവിലെയുള്ള പൂജകൾക്ക് [[ഇടയ്ക്ക]]യും വൈകീട്ടുള്ള പൂജകൾക്ക് [[ചെണ്ട]]യുമാണ് വാദ്യങ്ങളായി ഉപയോഗിയ്ക്കുക. സമീപഗ്രാമമായ [[തിരുനാവായ]]യിലെ കൽപ്പുഴ മനയ്ക്കാണ് ഇവിടെ തന്ത്രാധികാരം. ദേവസ്വം ബോർഡിന് കീഴിലാണ് മേൽശാന്തി, കീഴ്ശാന്തി നിയമനങ്ങൾ. == വിശേഷദിവസങ്ങൾ == === തിരുവോണ മഹോത്സവം === ആലത്തിയൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ആണ്ടുവിശേഷമാണ് തുലാമാസത്തിൽ പൂരാടം, ഉത്രാടം, തിരുവോണം നാളുകളായി നടക്കുന്ന തിരുവോണ മഹോത്സവം. മൂന്നുദിവസവും ക്ഷേത്രത്തിൽ വിശേഷാൽ പൂജകളും കലാപരിപാടികളുമുണ്ടാകാറുണ്ട്. === പ്രധാന ദിവസങൾ === ആഴ്ചയിലെ ശനി, ചൊവ്വ, വ്യാഴം തുടങ്ങിയ ദിവസങ്ങൾ ഹനുമാന് പ്രാധാന്യം. ശനിയാഴ്ച ഹനുമദ് പൂജ നടത്തുന്നത് ദുരിതശാന്തിക്കും ശനിദോഷമുക്തിക്കും വിശേഷമാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. മഹാബലവാനായ ഹനുമാന് ചൊവ്വാഴ്ച ഏറെ പ്രധാനമാണ്. വിഷ്ണു അഥവാ ശ്രീരാമ പ്രധാനമായ വ്യാഴാഴ്ച ഹനുമാനെ ‌ആരാധിക്കുന്നത് വിശേഷം ആണെന്നും വിശ്വാസം ഉണ്ട്. ==അവലംബം== {{Reflist}} ==പുറം കണ്ണികൾ== {{commonscat|Alattiyur Hanuman Temple}} * [https://www.alathiyoorhanumankavu.in/ ആലത്തിയൂർ ഹനുമാൻ കാവ് - ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231209095845/https://alathiyoorhanumankavu.in/ |date=2023-12-09 }} * [http://www.malabardevaswom.kerala.gov.in/ മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്] {{മലപ്പുറം ജില്ല}} [[വർഗ്ഗം:മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ശ്രീരാമക്ഷേത്രങ്ങൾ]] ovshqrw06xbxxltn12bacjjm5qwfmza 4666543 4666532 2026-09-13T05:20:42Z ~2026-48203-56 222590 /* നാലമ്പലം */ 4666543 wikitext text/x-wiki {{PU|Alathiyur Hanuman Temple}} {{Infobox Hindu temple | name = ആലത്തിയൂർ ശ്രീരാമ-ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം | native_name = ഹനുമാൻകാവ് | image = | caption = | deity = [[ശ്രീരാമൻ]] <br> [[ഹനുമാൻ]] | tradition = ഹിന്ദു | functional_status = | temple_board = [[മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡ്|മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ]] മേൽനോട്ടത്തോടെ [[കോഴിക്കോട്]] [[സാമൂതിരി|സാമൂതിരിരാജാവ്]] നടത്തുന്ന ട്രസ്റ്റ് | festivals = | tower = | temple_tank = | temple_tree = [[അരയാൽ]], [[അത്തി]] <!-- LOCATION --> | location = [[ആലത്തിയൂർ]] | district = [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം]] | state = [[കേരളം]] | country = [[ഇന്ത്യ]] | map_type = | map_alt = | coordinates = 10.87236N,75.93910E | coordinates_footnotes = <!-- ARCHITECTURE --> | architecture_type = | architecture_style = | creator = | established = 3000 വർഷങ്ങൾക്കു മുൻപ് | groundbreaking = | year_completed = <!-- SPECIFICATIONS --> | facade_direction = കിഴക്ക് | temple_quantity = | monument_quantity = <!-- WEBSITE --> | website = https://www.alathiyoorhanumankavu.in/ <!-- BELOW --> | footnotes = }} [[File:GKN Alathiyoor Temple Stone DSC 0442.JPG|thumb|ആലത്തിയൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെ ഹനുമാന്റെ കടലിനു മുകളിലൂടെ ലങ്കയിലേയ്ക്കുള്ള ചാട്ടത്തെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുവാനായി ഉള്ള തിട്ട]] [[File:Alathiyur Hanuman temple. malappuram dt. kerala - panoramio.jpg|thumb|ആലത്തിയൂർ ഹനുമാൻ കാവിന്റെ മതിൽക്കകം|alt=ആലത്തിയൂർ ഹനുമാൻ കാവിന്റെ മതിൽക്കകം]] [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം ജില്ലയിലുള്ള]] [[തിരൂർ|തിരൂരിന്]] അടുത്ത്, [[പൊന്നാനിപ്പുഴ|പൊന്നാനിപ്പുഴയ്ക്കും]] [[ഭാരതപ്പുഴ|ഭാരതപ്പുഴയ്ക്കും]] നടുഭാഗത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന [[ആലത്തിയൂർ]] എന്ന സ്ഥലത്തുള്ള പ്രസിദ്ധമായ<ref>{{Cite news|title=ശ്രീലങ്കൻ പ്രധാനമന്ത്രി ഒരു ദിവസത്തെ സന്ദർശനത്തിനു കേരളത്തിൽ|publisher=ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ|date=2003-08-23 | url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/sri-lankan-pm-arrives-on-a-days-visit-to-kerala/articleshow/142980.cms}}</ref> ഒരു [[ക്ഷേത്രം (ആരാധനാലയം)|ക്ഷേത്രമാണ്]] '''ആലത്തിയൂർ പെരുംതൃക്കോവിൽ ശ്രീരാമ-ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം''' അഥവാ ''ആലത്തിയൂർ ഹനുമാൻ [[കാവ്]]''. [[മഹാവിഷ്ണു|മഹാവിഷ്ണുഭഗവാന്റെ]] ഏഴാമത്തെ അവതാരമായ [[ശ്രീരാമൻ|ശ്രീരാമചന്ദ്രനാണ്]] മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠയെങ്കിലും [[ശിവൻ|ശിവന്റെ]] അവതാരവും ശ്രീരാമഭക്തനും [[ചിരഞ്ജീവികൾ|ചിരഞ്ജീവിയുമായ]] [[ഹനുമാൻ]] സ്വാമിയ്ക്കാണ് ക്ഷേത്രത്തിൽ പ്രാധാന്യം<ref>{{cite news|title=ഒരു നാട് തന്നെ ക്ഷേത്രമാകുന്നു, ആലത്തിയൂരിൽ|url=https://www.mathrubhumi.com/travel/destination/kerala-alathiyur-hanuman-temple-is-a-favourite-pilgrimagation-ceneter-1.4531138|first=ആമി|last=അശ്വതി|publisher=മാതൃഭൂമി|date=2020-02-15| accessdate=2023-12-10}}</ref>. കൂടാതെ, തുല്യപ്രാധാന്യത്തോടെ [[ലക്ഷ്മണൻ|ലക്ഷ്മണനും]] ഉപദേവതകളായി [[ഗണപതി]], [[മഹാവിഷ്ണു]], [[ദുർഗ്ഗ]], [[ഭദ്രകാളി]], [[അയ്യപ്പൻ]], [[നാഗദേവതകൾ]] എന്നിവരും ക്ഷേത്രത്തിൽ കുടികൊള്ളുന്നുണ്ട്. [[ഐതിഹ്യം|ഐതിഹ്യപ്രകാരം]] ഇവിടത്തെ ഹനുമാന്റെ [[വിഗ്രഹാരാധന|വിഗ്രഹം]] പ്രതിഷ്ഠിച്ചത് 3000 വർഷങ്ങൾക്കു മുൻപേ (ക്രി.പി. 1000) [[വസിഷ്ഠൻ|വസിഷ്ഠ മഹർഷി]] ആയിരുന്നു<ref>{{Cite web|title=കാണേണ്ട സ്ഥലങ്ങൾ|work=ജില്ലാ ഐ.ടി. യൂണിറ്റ് കോർഡിനേറ്റർ, ജില്ലാ കളക്ടറുടെ ഓഫീസ്, മലപ്പുറം, കേരള സർക്കാർ|url=https://malappuram.nic.in/en/places-of-interest/|accessdate=2023-12-10}}</ref>. ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ മുൻ‌കാല സൂക്ഷിപ്പുകാരിൽ ആലത്തിയൂർ ഗ്രാമ [[നമ്പൂതിരി|നമ്പൂതിരിമാർ]], [[വെട്ടത്തുനാട്|വെട്ടത്ത്]] രാജാവ്, [[കോഴിക്കോട്]] [[സാമൂതിരി]] എന്നിവർ ഉൾപ്പെടും. [[അവൽ]] നിവേദ്യമാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യവഴിപാട്. [[തുലാം|തുലാമാസത്തിലെ]] [[പൂരാടം]], [[ഉത്രാടം]], [[തിരുവോണം]] [[നക്ഷത്രം (ജ്യോതിഷം)|നക്ഷത്രങ്ങളിൽ]] നടക്കുന്ന ഉത്സവമാണ് ഇവിടെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷം. രാമായണമാസമായ [[കർക്കടകം]] ഇവിടെ തിരക്കേറുന്ന സമയമാണ്. കൂടാതെ, ഹനുമദ്പ്രധാനമായ [[ചൊവ്വാഴ്ച|ചൊവ്വ]], [[വ്യാഴാഴ്ച|വ്യാഴം]], [[ശനിയാഴ്ച|ശനി]] എന്നീ ദിവസങ്ങളും പ്രധാനമാണ്. [[മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡ്|മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ]] കീഴിൽ സാമൂതിരി രാജാവ് മുഖ്യകാര്യദർശിയായ ഒരു ട്രസ്റ്റാണ് ക്ഷേത്രഭരണം നടത്തുന്നത്.<ref>{{cite web | title=പ്രധാന ക്ഷേത്രങ്ങൾ | work=മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ ഭരണത്തിലുള്ള ക്ഷേത്രങ്ങൾ| url= http://www.malabardevaswom.kerala.gov.in/index.php?option=com_content&view=article&id=79&Itemid=78| accessdate=2023-12-09}}</ref>. [[File:GKN Alathiyoor Temple Stone Kids Jumping DSC 0440.JPG|thumb|ആലത്തിയൂർ ക്ഷേത്രം. <br> ഹനുമാന്റെ കടലിനു മുകളിലൂടെ ലങ്കയിലേയ്ക്കുള്ള ചാട്ടത്തെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുവാനായി ഉള്ള തിട്ടയിലൂടെ ചാടുന്ന കുട്ടികളെയും കാണാം]] == ഐതിഹ്യം == ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന പ്രതിഷ്ഠ ശ്രീരാമനാണെങ്കിലും ഈ ക്ഷേത്രം ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം എന്നാണ് പരക്കെ അറിയപ്പെടുന്നത്. ഹനുമാൻ [[സീത]]യെ തിരക്കി [[ശ്രീലങ്ക|ലങ്ക]]യിലേക്കു പോകുന്നതിനു മുമ്പ് ഇവിടെവെച്ചാണ് ശ്രീരാമൻ ഹനുമാന് നിർദ്ദേശങ്ങളും ഉപദേശങ്ങളും കൊടുത്തത് എന്നാണ് വിശ്വാസം. ശ്രീരാമന്റെ വിഗ്രഹത്തിന് തൊട്ടടുത്തായി ആണ് ഹനുമാന്റെ വിഗ്രഹം സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നത്. വീരഹനുമാനല്ല, കൈകൾ കൂപ്പി തല ഇടത്തേക്ക് ചെരിച്ച്, സീതാദേവിയെ കണ്ടെത്തുന്നതിനായി രാമൻ പറഞ്ഞുകൊടുക്കുന്ന അടയാളവാക്യങ്ങൾ, ശ്രദ്ധയോടെ കേട്ടുനിൽക്കുന്ന ഭക്തഹനുമാനാണിത്. കാര്യസാധ്യത്തിന് വലുപ്പച്ചെറുപ്പമില്ലാതെ ഭക്തർ ആശ്രയിക്കുന്ന പെരുംതൃക്കോവിലപ്പൻ . ലക്ഷ്മണന്റെ ക്ഷേത്രം ഇവിടെ നിന്ന് ഏതാനും മീറ്ററുകൾ അകലെയാണ്. ഹനുമാനും ശ്രീരാമനും സ്വകാര്യമായി സംസാരിക്കുവാൻ ലക്ഷ്മണൻ മാറി കൊടുത്തതാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. പ്രധാന ദേവൻ ശ്രീരാമനാണെങ്കിലും ഇവിടെ ശക്തി കൂടുതൽ ഹനുമാനാണെന്നാണത്രെ. രാമകാര്യാർത്ഥം ലങ്കയിലേക്ക് പോകുന്ന ഹനുമാന് ത്രിമൂർത്തികളുടെയും മുപ്പത്തിമുക്കോടി ദേവതകളുടെയും അനുഗ്രഹമുണ്ടായിരുന്നതുകൊണ്ടാണ് ഇങ്ങനെ. ഇവിടെ ഹനുമാന്റെ കടലിനു മുകളിലൂടെ ലങ്കയിലേയ്ക്കുള്ള ചാട്ടത്തെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുവാനായി ഒരു തിട്ട കെട്ടിയിട്ടുണ്ട്. ഈ തിട്ടയുടെ ഒരറ്റത്ത് കടലിന്റെ പ്രതീകമായി ഒരു വലിയ കരിങ്കല്ല് വെച്ചിട്ടുണ്ട്. വിശ്വാസികൾ ഈ തിട്ടയിലൂടെ ഓടി കരിങ്കല്ലിനു മുകളിലൂടെ ചാടുന്നു. ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ ഇങ്ങനെ ചാടുന്നത് ഭാഗ്യം, ആരോഗ്യം, ദീർഘായുസ്സ്, ധനം എന്നിവ നൽകും എന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. എല്ലാ ദുഃഖങ്ങളും ഭയങ്ങളും മാറ്റുക മാത്രമല്ല, ഭക്തരുടെ ആഗ്രഹപൂർത്തീകരണവും ആലത്തിയൂരിലെ ഹനുമാൻ നടത്തി തരുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. == ക്ഷേത്രനിർമ്മിതി == === ക്ഷേത്രപരിസരവും മതിലകവും === ആലത്തിയൂർ ഗ്രാമത്തിന്റെ ഒത്തനടുക്കായാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. കിഴക്കോട്ടാണ് ക്ഷേത്രദർശനം. ക്ഷേത്രത്തിന് നേരെ മുന്നിൽ നിരവധി കട-കമ്പോളങ്ങൾ കാണാം. വളരെ ഇടുങ്ങിയ വഴിയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലേയ്ക്കുള്ളത് അതിനാൽ വലിയ വാഹങ്ങൾ വരുമ്പോൾ നിരവധി ബുദ്ധിമുട്ടുകളുണ്ടാകാറുണ്ട്. വടക്കു കിഴക്കു ഭാഗത്താണ് വാഹനപാർക്കിങ് സൗകര്യം അനുവദിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. ഗോപുരത്തിന് വടക്കായി ക്ഷേത്രക്കുളമുണ്ട്. അതിവിശാലവും മനോഹരവുമായ ഈ കുളത്തിൽ കുളിച്ചാണ് ശാന്തിക്കാരും ഭക്തരും ക്ഷേത്രത്തിലേയ്ക്ക് കടന്നു ചെല്ലുന്നത്. കുളത്തിന് മുന്നിലായി ചെറിയൊരു [[അരയാൽ]]മരം കാണാം. ഹൈന്ദവ വിശ്വാസപ്രകാരം പുണ്യവൃക്ഷമായ അരയാലിന് മുകളിൽ ശിവനും നടുക്ക് വിഷ്ണുവും അടിയിൽ [[ബ്രഹ്മാവ്|ബ്രഹ്മാവും]] കുടികൊള്ളുന്നു. ദിവസവും രാവിലെ അരയാലിനെ ഏഴുവലം വയ്ക്കുന്നത് ആയുരാരോഗ്യസൗഖ്യം നൽകുന്നു എന്നാണ് വിശ്വാസം. ഇതേ തറയിൽ ഒരു [[അത്തി]]മരവും കാണാം. [[നാല്പാമരം|നാല്പാമരങ്ങളിൽ]] പ്രസിദ്ധമായ ഈ രണ്ടുമരങ്ങളും ഒരുമിച്ച് വളരുന്നതു കൊണ്ടാണ് ആലത്തിയൂർ എന്ന് സ്ഥലത്തിന് പേരുവന്നതെന്ന് വിശ്വസിയ്ക്കപ്പെടുന്നു. കിഴക്കുഭാഗത്ത് രണ്ടുനിലകളോടുകൂടിയ ഗോപുരം പണിതിട്ടുണ്ട്. ഓടുമേഞ്ഞ ഈ ഗോപുരം, കാലപ്പഴക്കം കൊണ്ട് ദ്രവിച്ച നിലയിലാണ് കാണപ്പെടുന്നത്. ഗോപുരത്തിന് മുകളിലായി ശ്രീരാമന്റെയും ഹനുമാന്റെയും ലക്ഷ്മണന്റെയും രൂപങ്ങളോടുകൂടിയ ഒരു ഫലകം കാണാം. കിഴക്കേ നടയിലൂടെ അകത്തുകടന്നാൽ ആദ്യമെത്തുന്നത് വലിയ ആനക്കൊട്ടിലിലാണ്. സാമാന്യം വലുപ്പമുള്ള ഈ ആനക്കൊട്ടിൽ പണിതിട്ട് അധികകാലമായിട്ടില്ല. ക്ഷേത്രത്തിൽ കൊടികയറി ഉത്സവമില്ലാത്തതിനാൽ കൊടിമരമില്ല. അത് പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കാനുള്ള ആലോചനകളുണ്ട്. ശ്രീരാമന്റെ നടയ്ക്കുനേരെ വലിയ ബലിക്കൽപ്പുര പണിതിട്ടുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ബലിക്കല്ല് ഇവിടെയാണ്. സാമാന്യം ഉയരമുള്ള ബലിക്കല്ലാണെങ്കിലും അല്പം താഴ്ത്തി നിർമ്മിച്ചിരിയ്ക്കുന്നതിനാൽ പുറത്തുനിന്ന് നോക്കിയാൽ വിഗ്രഹം വ്യക്തമായി കാണാം. ഇതിന് മുകളിലായി ഹനുമാന്റെ ഒരു ചിത്രവും തൂക്കിയിട്ടിട്ടുണ്ട്. ബലിക്കൽപ്പുരയ്ക്ക് തെക്കുഭാഗത്തായി ചെറിയൊരു വാതിൽ കാണാം. ഹനുമാന്റെ നടയ്ക്കുനേരെയാണ് ഈ വാതിൽ പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. ക്ഷേത്രത്തിൽ കടക്കാൻ സാധിയ്ക്കാത്തവർക്കായാണ് ഇത് പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. തെക്കുകിഴക്കുഭാഗത്ത് വഴിപാട് കൗണ്ടർ പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. ശ്രീരാമന് പാൽപ്പായസവും ഹനുമാന് അവിൽ നിവേദ്യവുമാണ് ഇവിടെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. ആലത്തിയൂർ ഹനുമാന് അവിൽ നൽകുന്നത് അതിവിശേഷമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. കാര്യസാദ്ധ്യത്തിന് അവിൽ നേരുന്നവരും അത് സാധിയ്ക്കുന്നവരും ഇപ്പോഴും നിരവധിയാണ്. ഒരു നാഴി, 50 നാഴി, 100 നാഴി ഇങ്ങനെ നിരവധി അളവുകളിൽ അവിൽ നൽകാറുണ്ട്. [[തമിഴ്നാട്]] [[മുഖ്യമന്ത്രി (ഇന്ത്യ)|മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന]] [[ജെ. ജയലളിത]] കേസിനെ അതിജീവിച്ചത് ഇവിടെ ദർശനം നടത്തിയശേഷമാണെന്ന് കഥകളുണ്ട്<ref>{{cite news |last=. |first=TNN |date=2016-12-07 |title= ജയലളിതയുടെ ‘ദൈവിക’ പ്രയത്നം |trans-title= Jayalalitha's 'divine' tryst|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/jayalalithaas-divine-tryst/articleshow/55848590.cms |language=en |work=ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ |location=കൊച്ചി |access-date=2023-12-10}}</ref><ref>{{cite news |last=രാമകൃഷ്ണൻ |first=വെങ്കടേഷ്|date=2016-12-07 |title=ജംബോ നന്ദി പ്രകാശനത്തിൽ ജയലളിത |trans-title=JAYALALITHA IN JUMBO THANKSGIVING |url=https://www.telegraphindia.com/india/jayalalitha-in-jumbo-thanksgiving/cid/928666 |language=en |work=ടെലഗ്രാഫ് ഓൺലൈൻ |location=കൊച്ചി|access-date=2023-12-10}}</ref>. വഴിപാട് കൗണ്ടറിനടുത്തുതന്നെ മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ ചെറിയൊരു ശ്രീകോവിൽ കാണാം. പണ്ട് അടുത്തുള്ള ''[[കല്പകഞ്ചേരി]]'' ഗ്രാമത്തിലുണ്ടായിരുന്ന ഐരാണി ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യദേവനായിരുന്ന ഈ മഹാവിഷ്ണുവിനെ, പിന്നീട് അവിടെയുണ്ടായ ചില പ്രശ്നങ്ങൾ മൂലം ഇങ്ങോട്ട് കൊണ്ടുവന്ന് പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുകയായിരുന്നു എന്നാണ് വിശ്വാസം. ചതുർബാഹുവായ മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ വിഗ്രഹമാണെങ്കിലും [[ശ്രീകൃഷ്ണൻ|ശ്രീകൃഷ്ണനായാണ്]] പ്രതിഷ്ഠയെ കണ്ടുവരുന്നത്. പടിഞ്ഞാറോട്ടാണ് ദർശനം. മഹാവിഷ്ണുവിനെ തൊഴുത് പ്രദക്ഷിണം ചെയ്തുവരുമ്പോൾ തെക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്തായി ചെറിയൊരു മണൽത്തിട്ടയും അതിലേയ്ക്ക് ചാടാനുള്ള ഒരു കരിങ്കൽ പീഠവും കാണാം. ഇത് ഹനുമാൻ സ്വാമിയുടെ ലങ്കായാത്രയെ സങ്കല്പിയ്ക്കുന്നു. ഇതിന് പുറകിലെ ഭാഗത്തുകൂടി ഓടിവന്ന് കരിങ്കൽ പീഠത്തിൽ ചവിട്ടാതെ ചാടുന്നത് ജീവിതപ്രാരാബ്ധങ്ങളെ മറികടക്കുന്നതിന് ഉത്തമമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. തന്മൂലം, നിരവധി ഭക്തർ ഇതിന് ശ്രമിയ്ക്കാറുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്ന ഭക്തരെ ആകർഷിയ്ക്കുന്നതാണ് ഈ ചടങ്ങ്. പടിഞ്ഞാറേ നടയിൽ എടുത്തുപറയത്തക്ക കാഴ്ചകളൊന്നുമില്ല. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്താണ് ശ്രീരാമാനുജനായ ലക്ഷ്മണസ്വാമിയുടെ ക്ഷേത്രം. ഇവിടെ ലക്ഷ്മണൻ ഉപദേവനല്ല, മറിച്ച് തുല്യപ്രാധാന്യത്തോടുകൂടിയ പ്രതിഷ്ഠയാണ്. ശ്രീരാമൻ ഹനുമാന് പറഞ്ഞുകൊടുക്കുന്ന അടയാളവാക്യം കേൾക്കാതിരിയ്ക്കാനായി പുറത്ത് മാറിയിരിയ്ക്കുന്നു എന്ന സങ്കല്പത്തിലാണ് ഇവിടെ നാലമ്പലത്തിന് പുറത്ത് ലക്ഷ്മണസ്വാമി കുടികൊള്ളുന്നത്. ചതുർബാഹുവായ മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ രൂപത്തിലാണ് ആദിശേഷാവതാരമായ ലക്ഷ്മണന്റെ പ്രതിഷ്ഠ. കിഴക്കോട്ട് ദർശനം. ചെമ്പുമേഞ്ഞ ചെറിയൊരു ചതുരശ്രീകോവിലാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. മുന്നിലായി ചെറിയൊരു നമസ്കാരമണ്ഡപവും പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. ലക്ഷ്മണശ്രീകോവിലിന്റെ തെക്കുഭാഗത്ത് ചെറിയൊരു ഗണപതിപ്രതിഷ്ഠയുമുണ്ട്; പുറകിൽ നാഗദൈവങ്ങളുടെ പ്രതിഷ്ഠയും കാണാം. ലക്ഷ്മണസ്വാമിയ്ക്ക് പ്രത്യേകമായി വഴിപാട് കൗണ്ടറും പണിതിട്ടുണ്ട്. പാൽപ്പായസം തന്നെയാണ് ഇവിടെയും പ്രധാനം. === [[ശ്രീകോവിൽ]] === രണ്ടുനിലകളോടുകൂടിയ സാമാന്യം വലുപ്പമുള്ള ചതുരശ്രീകോവിലാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. [[കരിങ്കല്ല്|കരിങ്കല്ലിൽ]] തീർത്ത ശ്രീകോവിലിന്റെ ഇരുനിലകളും [[ചെമ്പ്]] മേഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. മുകളിൽ [[സ്വർണം|സ്വർണ]] [[അർധകുംഭകം|താഴികക്കുടം]] ശോഭിച്ചുനിൽക്കുന്നു. ശ്രീകോവിലിനകത്ത് മൂന്ന് മുറികളുണ്ട്. അവയിൽ പടിഞ്ഞാറേ അറ്റത്തുള്ളതാണ് വിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ഠിച്ച ഗർഭഗൃഹം. ഏകദേശം അഞ്ചടി ഉയരം വരുന്ന ചതുർബാഹുവായ മഹാവിഷ്ണു വിഗ്രഹത്തിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി ശ്രീരാമസ്വാമി കുടികൊള്ളുന്നു. കൃഷ്ണശിലാ നിർമ്മിതമാണ് ഇവിടെയുള്ള വിഗ്രഹം. എന്നാൽ, ഇതിന് [[പഞ്ചലോഹം|പഞ്ചലോഹ]]ത്തിൽ ഗോളക ചാർത്തിയിട്ടുണ്ട്. ചതുർബാഹുവായ ഭഗവാന്റെ പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[സുദർശനചക്രം|സുദർശനചക്രവും]] പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[പാഞ്ചജന്യം]] [[ശംഖ്|ശംഖും]] മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ കൗമോദകി [[ഗദ]]യും മുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[താമര]]യും കാണാം. സീതാന്വേഷണകാലത്ത് വിരഹിയായിരിയ്ക്കുന്ന ശ്രീരാമനായാണ് സങ്കല്പം. തന്മൂലം, ഇവിടെ [[സീത|സീതാദേവിയ്ക്ക്]] പ്രതിഷ്ഠയില്ല. ഇതിന് തെക്കുഭാഗത്തായി പണികഴിപ്പിച്ചിരിയ്ക്കുന്ന മറ്റൊരു നടയിലാണ് ഹനുമാൻ സ്വാമിയുടെ പ്രതിഷ്ഠ. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ഹനുമദ്വിഗ്രഹം, ഇരുകൈകളും കൂപ്പി ഇടത്തോട്ട് കാതുകൂർപ്പിച്ച് നിൽക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ്. ശ്രീരാമന്റെ അടയാളവാക്യം കേൾക്കുന്ന രൂപമാണ് ഇതെന്ന് വിശ്വസിയ്ക്കപ്പെടുന്നു. അങ്ങനെ, വിശ്വപ്രകൃതിയുടെ ഭാവത്തെ മുഴുവൻ ആവാഹിച്ച് ശ്രീരാമനും ഹനുമാനും ശ്രീകോവിലകത്ത് വിരാജിയ്ക്കുന്നു. ശ്രീകോവിൽ, അതിമനോഹരമായ ചുവർച്ചിത്രങ്ങളും ദാരുശില്പങ്ങളും കൊണ്ട് അലംകൃതമാണ്. ഇവയ്ക്ക് അധികം പഴക്കമില്ലെന്ന് ഒറ്റനോട്ടത്തിൽ തന്നെ മനസ്സിലാക്കാവുന്നതാണ്. പ്രധാനമായും [[രാമായണം|രാമായണത്തിൽ]] നിന്നെടുത്ത രംഗങ്ങളാണ് ഇവിടെ ഉപയോഗിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. ശ്രീരാമജനനം, സീതാസ്വയംവരം, [[ജടായു]] മോക്ഷം, [[കദളി വാഴ|കദളീ]]വനത്തിലെ ഹനുമാൻ, തുടങ്ങിയവ അവയിൽ പ്രധാനമാണ്. എന്നാൽ, ഇവയിൽ ഏറ്റവും പ്രാധാന്യമർഹിയ്ക്കുന്നത് എട്ടുകൈകളോടുകൂടിയ ഭദ്രകാളിയുടെ ഒരു ചിത്രമാണ്. ഈ ചിത്രം ഇവിടെ വന്നതിനു പിന്നിൽ ഒരു കഥയുണ്ട്. അതിങ്ങനെ: ആലത്തിയൂരിനടുത്തുള്ള വലിയ കപാലത്തിങ്കൽ ക്ഷേത്രത്തിലെ ദേവീചൈതന്യമാണ് ഇവിടെയുള്ളതെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ആലത്തിയൂരിലും വലിയ കപാലത്തിങ്കൽ ക്ഷേത്രത്തിലും ഒരേ ശാന്തിക്കാരൻ തന്നെയായിരുന്നു പൂജ നടത്തിയിരുന്നത്. ഇദ്ദേഹത്തിന് രണ്ടിടത്തും പൂജചെയ്യാൻ പറ്റാത്ത വിഷമസ്ഥിതി വന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രാർത്ഥന കേട്ട ഭഗവതി പെരുംതൃക്കോവിലിലെ ചുമർചിത്രത്തിൽ കുടികൊള്ളാമെന്നും അവിടെ പൂജ നടത്തിയാൽ മതിയെന്നും ബ്രാഹ്മണന് സ്വപ്‌നദർശനം കൊടുത്തുവത്രേ. ശ്രീകോവിലിന് വടക്കുവശത്ത് പതിവുപോലെ ഓവ് നിർമ്മിച്ചിട്ടുണ്ട്. === നാലമ്പലം === ശ്രീകോവിലിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റി നാലമ്പലം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. അതിവിശാലമാണ് ഇവിടത്തെ നാലമ്പലം. കരിങ്കല്ലിൽ തീർത്ത നാലമ്പലം പൂർണ്ണമായും ഓട് മേഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. നാലമ്പലത്തിനകത്തേയ്ക്കുള്ള പ്രവേശനകവാടത്തിന് ഇരുവശവും വാതിൽമാടങ്ങൾ പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. അവയിൽ തെക്കുഭാഗത്തെ വാതിൽമാടം, വിശേഷാൽ പൂജകൾക്കും ഹോമങ്ങൾക്കും ഉപയോഗിയ്ക്കുമ്പോൾ വടക്കുഭാഗത്തെ വാതിൽമാടം, വാദ്യമേളങ്ങൾക്കും നാമജപത്തിനുമാണ് ഉപയോഗിയ്ക്കുന്നത്. പൂജയും ദീപാരാധനയുമൊഴികെയുള്ള അവസരങ്ങളിൽ ഇവിടെ [[ചെണ്ട]], [[മദ്ദളം]], [[തിമില]], [[ഇടയ്ക്ക]], [[ചേങ്ങില]], [[ഇലത്താളം]], [[ശംഖ് (വാദ്യം)|ശംഖ്]] തുടങ്ങിയ വാദ്യോപകരണങ്ങൾ കാണാവുന്നതാണ്. നാലമ്പലത്തിനകത്ത് തെക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ പതിവുപോലെ [[തിടപ്പള്ളി]] പണിതിട്ടുണ്ട്; വടക്കു കിഴക്കേമൂലയിൽ [[കിണർ|കിണറും]]. തിടപ്പള്ളിയോടുചേർന്ന് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പ്രത്യേകം മുറിയിലാണ് പ്രസാദവിതരണം നടത്തുന്നത്. തെക്കുപടിഞ്ഞാറേമൂലയിൽ ഒറ്റമുറിയിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി ഗണപതിയുടെയും അയ്യപ്പന്റെയും പ്രതിഷ്ഠകൾ കാണാം. അത്യപൂർവമാണ് ഇത്തരം പ്രതിഷ്ഠ. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ചതുർബാഹുവായ വലമ്പിരി ഗണപതിയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലുള്ളത്. പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[മഴു]]വും പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[കയർ|കയറും]] മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[മോദകം|മോദകവും]] ധരിച്ച ഗണപതിഭഗവാൻ, മുന്നിലെ വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു. അയ്യപ്പന്റെ വിഗ്രഹത്തിന് [[ശബരിമല]]യിലെ വിഗ്രഹവുമായ പ്രകടമായ രൂപസാദൃശ്യമുണ്ട്. ഇവിടെ വെച്ചാണ് ശബരിമല തീർത്ഥാടകർ മാലയിടുന്നതും കെട്ടുനിറയ്ക്കുന്നതുമെല്ലാം. വടക്കു പടിഞ്ഞാറേമൂലയിൽ ഒരു മുറിയിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി ദുർഗ്ഗാദേവിയുടെ പ്രതിഷ്ഠ കാണാം. ചതുർബാഹുവായ വിഷ്ണുദുർഗ്ഗയാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. എന്നാൽ, ഭഗവാന്റെ വാമാംഗത്തിലാണ് ദേവിയുടെ പ്രതിഷ്ഠ എന്നതിനാൽ, [[ലക്ഷ്മി]]യായും സങ്കല്പമുണ്ട്. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ദേവിയുടെ വിഗ്രഹം, ചതുർബാഹുവാണ്. പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ ശ്രീചക്രവും പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ ശംഖും ധരിച്ച ദേവി മുന്നിലെ ഇടതുകൈ അരയിൽ കുത്തിനിൽക്കുന്നു. മുന്നിലെ വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിക്കുന്നു. [[നവരാത്രി]]നാളുകൾ ഇവിടെ ദേവിയ്ക്ക് അതിപ്രധാനമാണ്. ശ്രീകോവിലിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റി അകത്തെ ബലിവട്ടം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. [[അഷ്ടദിക്പാലകർ]] (കിഴക്ക്-[[ഇന്ദ്രൻ]], തെക്കുകിഴക്ക്-[[അഗ്നി]], തെക്ക്-[[യമൻ]], തെക്കുപടിഞ്ഞാറ്-നിരൃതി, പടിഞ്ഞാറ്-[[വരുണൻ]], വടക്കുപടിഞ്ഞാറ്-[[വായു]], വടക്ക്-[[കുബേരൻ]] & [[ചന്ദ്രൻ|സോമൻ]], വടക്കുകിഴക്ക് - [[ഈശാനൻ]]), [[സപ്തമാതൃക്കൾ]] (തെക്കുഭാഗത്ത് ഒറ്റ പീഠത്തിൽ - [[ബ്രാഹ്മി]]/[[ബ്രഹ്മാണി]], മഹേശ്വരി, കൗമാരി, [[വൈഷ്ണവി]], [[വാരാഹി]], [[ഇന്ദ്രാണി]], [[ചാമുണ്ഡി]] എന്നീ ക്രമത്തിൽ), [[വീരഭദ്രൻ]] (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം കിഴക്കുഭാഗത്ത്), ഗണപതി (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത്), ശാസ്താവ് (തെക്കിനും തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ബ്രഹ്മാവ് (വടക്കുകിഴക്കിനും കിഴക്കിനുമിടയിൽ), അനന്തൻ (തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനും പടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ദുർഗ്ഗാദേവി (വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനും വടക്കിനുമിടയിൽ), [[സുബ്രഹ്മണ്യൻ]] (പടിഞ്ഞാറിനും വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), നിർമ്മാല്യധാരി (വടക്കിനും വടക്കുകിഴക്കിനുമിടയിൽ - ഇവിടെ [[വിഷ്വക്സേനൻ]]) എന്നിവരെ പ്രതിനിധീകരിയ്ക്കുന്ന ബലിക്കല്ലുകൾ ഇവിടെ കാണാം. എന്നാൽ, ക്ഷേത്രത്തിൽ നിത്യശീവേലിയില്ലാത്തതിനാൽ ഇവ പ്രതീകാത്മകമായ നിർമ്മിതി മാത്രമാണ്. വിഷ്ണുക്ഷേത്രമായതിനാൽ, വടക്കുഭാഗത്ത് ഉത്തരമാതൃക്കൾ എന്ന പേരിൽ പ്രത്യേകമായി മറ്റൊരു സങ്കല്പം കൂടിയുണ്ട്. ഭാഗീശ്വരി, ക്രിയ, കീർത്തി, ലക്ഷ്മി, സൃഷ്ടി, വിദ്യ, ശാന്തി എന്നിവരാണ് ഇവർ. സപ്തമാതൃക്കളുടെ ഒപ്പം ഗണപതിയും വീരഭദ്രനും എന്നപോലെ ഇവർക്കൊപ്പം ശ്രീധരൻ, അശ്വമുഖൻ എന്നീ രണ്ടു ദേവന്മാർക്കും സ്ഥാനമുണ്ട്. ദേവന് കാവലിരിക്കുന്നവരാണ് ബലികല്ലിലുള്ളത്. തന്മൂലം, ഇവയിൽ ചവിട്ടുന്നതും തൊട്ടു തലയിൽ വയ്ക്കുന്നതും നിരോധിച്ചിരിക്കുന്നു. == നിത്യപൂജാക്രമം == നിത്യേന മൂന്നുപൂജകളുള്ള ഒരു മഹാക്ഷേത്രമാണ് ആലത്തിയൂർ പെരുംതൃക്കോവിൽ ശ്രീരാമ-ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം. പുലർച്ചെ നാലരയ്ക്ക് [[നാദസ്വരം]], [[തവിൽ]] തുടങ്ങിയ വാദ്യങ്ങളോടെയും ഏഴുതവണയുള്ള [[ശംഖ്|ശംഖു]] വിളിയോടെയും ഭഗവാനെ പള്ളിയുണർത്തുന്നു. അതിനുശേഷം അഞ്ചുമണിയ്ക്ക് ക്ഷേത്രനട തുറക്കുന്നു. പതിവുപോലെ നിർമ്മാല്യദർശനമാണ് ആദ്യത്തെ ചടങ്ങ്. അതിനുശേഷം [[അഭിഷേകം|അഭിഷേക]]ങ്ങൾ തുടങ്ങുന്നു. എണ്ണ, ജലം (ശംഖാഭിഷേകവും കലശാഭിഷേകവും), വാകപ്പൊടി തുടങ്ങിയ ദ്രവ്യങ്ങൾ കൊണ്ട് വിഗ്രഹത്തിൽ വിശദമായ അഭിഷേകങ്ങൾ നടത്തിയശേഷം ആദ്യനിവേദ്യമായി [[മലർ]], [[ശർക്കര]], കദളിപ്പഴം എന്നിവ ഒരുമിച്ച് നേദിയ്ക്കുന്നു. പിന്നീട് വിഗ്രഹം പൂമാലകളും സ്വർണ്ണ-[[രത്നം|രത്നാഭരണങ്ങളും]] ചന്ദനക്കൂട്ടും കൊണ്ട് അതിമനോഹരമായി അലങ്കരിയ്ക്കുന്നു. അതിനുശേഷം ആറുമണിയോടെ നടയടച്ച് ഉഷഃപൂജ നടക്കുന്നു. നെയ്പ്പായസമാണ് ഈ സമയത്തെ പ്രധാന നിവേദ്യം. ഇതേസമയത്തുതന്നെ ക്ഷേത്രത്തിൽ ഗണപതി[[ഹോമം|ഹോമവും]] നടത്തുന്നു. പിന്നീട് ഉപദേവതകൾക്കുള്ള പൂജകളാണ്. ഹനുമാൻ സ്വാമിയ്ക്കുള്ള വിശേഷമായ അവിൽ നിവേദ്യം രാവിലെ ഒമ്പതുമണിയോടെ തുടങ്ങുന്നു. ഏകദേശം പന്ത്രണ്ടുനാഴി അവിൽ ഇവിടെ ഒരുസമയം നേദിയ്ക്കാറുണ്ട്. അതിനുശേഷം ഒമ്പതേകാലോടെ നടയടച്ച് ഉച്ചപ്പൂജ നടത്തുന്നു. പാൽപ്പായസം, ചതുശ്ശതം, വെള്ളനിവേദ്യം എന്നിവയാണ് ഈ സമയത്തെ നിവേദ്യങ്ങൾ. ഉച്ചപ്പൂജ കഴിഞ്ഞ് പതിനൊന്നുമണിയോടെ ക്ഷേത്രനട അടയ്ക്കുന്നു. വൈകീട്ട് അഞ്ചുമണിയ്ക്ക് വീണ്ടും നടതുറക്കുന്നു. സന്ധ്യയ്ക്ക് സൂര്യാസ്തമയസമയമനുസരിച്ച് [[ദീപാരാധന]] നടത്തുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിനകത്തും പുറത്തുമുള്ള ദീപങ്ങൾ മുഴുവൻ ഈ സമയം കൊളുത്തിവച്ചിട്ടുണ്ടാകും. അതിമനോഹരമായ കാഴ്ചയാണിത്. ക്ഷേത്രത്തിൽ [[കർപ്പൂരം]] ഉപയോഗിച്ച് ആരാധന നടത്തുന്നത് ഈ സമയത്താണ്. മറ്റുള്ള അവസരങ്ങളിൽ ചെറിയൊരു നെയ് വിളക്കുവച്ചുള്ള ആരാധനയേ പതിവുള്ളൂ. ദീപാരധന കഴിഞ്ഞ് നടതുറന്നാൽ മേൽശാന്തി ഭക്തരെക്കൊണ്ട് കർപ്പൂരം ഉഴിയിയ്ക്കുകയും ചെയ്യാറുണ്ട്. അതിനുശേഷം രാത്രി ഏഴുമണിയോടെ അത്താഴപ്പൂജ തുടങ്ങും. ഈ സമയത്ത് അപ്പവും അടയുമാണ് പ്രധാന നിവേദ്യങ്ങൾ. അത്താഴപ്പൂജ കഴിഞ്ഞ് ഏഴരമണിയോടെ വീണ്ടും നടയടയ്ക്കും. സാധാരണ ദിവസങ്ങളിലെ പൂജാക്രമങ്ങളാണ് ഇവിടെ സൂചിപ്പിച്ചത്. വിശേഷദിവസങ്ങളിലും ഉദയാസ്തമനപൂജയുള്ള ദിവസങ്ങളിലും [[ഗ്രഹണം]] നടക്കുന്ന അവസരങ്ങളിലും ഇവയിൽ മാറ്റം വരും. ഉദയാസ്തമനപൂജയുള്ളപ്പോൾ ഇവിടെ പതിനെട്ട് പൂജകളുണ്ടാകാറുണ്ട്. ഗ്രഹണമുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ അത് തുടങ്ങുന്നതിനും ഒരു മണിക്കൂർ മുമ്പേ അടയ്ക്കുന്ന നട, അതുകഴിഞ്ഞ് ശുദ്ധിക്രിയകൾ നടത്തിയേ തുറക്കൂ. ഇവിടെയുള്ള എല്ലാ പൂജകളും ശ്രീരാമസ്വാമിയ്ക്കാണ് നടത്തപ്പെടുന്നത്. ഹനുമാൻ സ്വാമിയ്ക്ക് നിവേദ്യം മാത്രമേയുള്ളൂ. രാവിലെയുള്ള പൂജകൾക്ക് [[ഇടയ്ക്ക]]യും വൈകീട്ടുള്ള പൂജകൾക്ക് [[ചെണ്ട]]യുമാണ് വാദ്യങ്ങളായി ഉപയോഗിയ്ക്കുക. സമീപഗ്രാമമായ [[തിരുനാവായ]]യിലെ കൽപ്പുഴ മനയ്ക്കാണ് ഇവിടെ തന്ത്രാധികാരം. ദേവസ്വം ബോർഡിന് കീഴിലാണ് മേൽശാന്തി, കീഴ്ശാന്തി നിയമനങ്ങൾ. == വിശേഷദിവസങ്ങൾ == === തിരുവോണ മഹോത്സവം === ആലത്തിയൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ആണ്ടുവിശേഷമാണ് തുലാമാസത്തിൽ പൂരാടം, ഉത്രാടം, തിരുവോണം നാളുകളായി നടക്കുന്ന തിരുവോണ മഹോത്സവം. മൂന്നുദിവസവും ക്ഷേത്രത്തിൽ വിശേഷാൽ പൂജകളും കലാപരിപാടികളുമുണ്ടാകാറുണ്ട്. === പ്രധാന ദിവസങൾ === ആഴ്ചയിലെ ശനി, ചൊവ്വ, വ്യാഴം തുടങ്ങിയ ദിവസങ്ങൾ ഹനുമാന് പ്രാധാന്യം. ശനിയാഴ്ച ഹനുമദ് പൂജ നടത്തുന്നത് ദുരിതശാന്തിക്കും ശനിദോഷമുക്തിക്കും വിശേഷമാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. മഹാബലവാനായ ഹനുമാന് ചൊവ്വാഴ്ച ഏറെ പ്രധാനമാണ്. വിഷ്ണു അഥവാ ശ്രീരാമ പ്രധാനമായ വ്യാഴാഴ്ച ഹനുമാനെ ‌ആരാധിക്കുന്നത് വിശേഷം ആണെന്നും വിശ്വാസം ഉണ്ട്. ==അവലംബം== {{Reflist}} ==പുറം കണ്ണികൾ== {{commonscat|Alattiyur Hanuman Temple}} * [https://www.alathiyoorhanumankavu.in/ ആലത്തിയൂർ ഹനുമാൻ കാവ് - ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231209095845/https://alathiyoorhanumankavu.in/ |date=2023-12-09 }} * [http://www.malabardevaswom.kerala.gov.in/ മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്] {{മലപ്പുറം ജില്ല}} [[വർഗ്ഗം:മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ശ്രീരാമക്ഷേത്രങ്ങൾ]] p9zqvfoyjmky6n8uy5z5y87tgcmntwa 4666544 4666543 2026-09-13T05:21:33Z ~2026-48203-56 222590 /* നാലമ്പലം */ 4666544 wikitext text/x-wiki {{PU|Alathiyur Hanuman Temple}} {{Infobox Hindu temple | name = ആലത്തിയൂർ ശ്രീരാമ-ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം | native_name = ഹനുമാൻകാവ് | image = | caption = | deity = [[ശ്രീരാമൻ]] <br> [[ഹനുമാൻ]] | tradition = ഹിന്ദു | functional_status = | temple_board = [[മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡ്|മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ]] മേൽനോട്ടത്തോടെ [[കോഴിക്കോട്]] [[സാമൂതിരി|സാമൂതിരിരാജാവ്]] നടത്തുന്ന ട്രസ്റ്റ് | festivals = | tower = | temple_tank = | temple_tree = [[അരയാൽ]], [[അത്തി]] <!-- LOCATION --> | location = [[ആലത്തിയൂർ]] | district = [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം]] | state = [[കേരളം]] | country = [[ഇന്ത്യ]] | map_type = | map_alt = | coordinates = 10.87236N,75.93910E | coordinates_footnotes = <!-- ARCHITECTURE --> | architecture_type = | architecture_style = | creator = | established = 3000 വർഷങ്ങൾക്കു മുൻപ് | groundbreaking = | year_completed = <!-- SPECIFICATIONS --> | facade_direction = കിഴക്ക് | temple_quantity = | monument_quantity = <!-- WEBSITE --> | website = https://www.alathiyoorhanumankavu.in/ <!-- BELOW --> | footnotes = }} [[File:GKN Alathiyoor Temple Stone DSC 0442.JPG|thumb|ആലത്തിയൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെ ഹനുമാന്റെ കടലിനു മുകളിലൂടെ ലങ്കയിലേയ്ക്കുള്ള ചാട്ടത്തെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുവാനായി ഉള്ള തിട്ട]] [[File:Alathiyur Hanuman temple. malappuram dt. kerala - panoramio.jpg|thumb|ആലത്തിയൂർ ഹനുമാൻ കാവിന്റെ മതിൽക്കകം|alt=ആലത്തിയൂർ ഹനുമാൻ കാവിന്റെ മതിൽക്കകം]] [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം ജില്ലയിലുള്ള]] [[തിരൂർ|തിരൂരിന്]] അടുത്ത്, [[പൊന്നാനിപ്പുഴ|പൊന്നാനിപ്പുഴയ്ക്കും]] [[ഭാരതപ്പുഴ|ഭാരതപ്പുഴയ്ക്കും]] നടുഭാഗത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന [[ആലത്തിയൂർ]] എന്ന സ്ഥലത്തുള്ള പ്രസിദ്ധമായ<ref>{{Cite news|title=ശ്രീലങ്കൻ പ്രധാനമന്ത്രി ഒരു ദിവസത്തെ സന്ദർശനത്തിനു കേരളത്തിൽ|publisher=ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ|date=2003-08-23 | url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/sri-lankan-pm-arrives-on-a-days-visit-to-kerala/articleshow/142980.cms}}</ref> ഒരു [[ക്ഷേത്രം (ആരാധനാലയം)|ക്ഷേത്രമാണ്]] '''ആലത്തിയൂർ പെരുംതൃക്കോവിൽ ശ്രീരാമ-ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം''' അഥവാ ''ആലത്തിയൂർ ഹനുമാൻ [[കാവ്]]''. [[മഹാവിഷ്ണു|മഹാവിഷ്ണുഭഗവാന്റെ]] ഏഴാമത്തെ അവതാരമായ [[ശ്രീരാമൻ|ശ്രീരാമചന്ദ്രനാണ്]] മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠയെങ്കിലും [[ശിവൻ|ശിവന്റെ]] അവതാരവും ശ്രീരാമഭക്തനും [[ചിരഞ്ജീവികൾ|ചിരഞ്ജീവിയുമായ]] [[ഹനുമാൻ]] സ്വാമിയ്ക്കാണ് ക്ഷേത്രത്തിൽ പ്രാധാന്യം<ref>{{cite news|title=ഒരു നാട് തന്നെ ക്ഷേത്രമാകുന്നു, ആലത്തിയൂരിൽ|url=https://www.mathrubhumi.com/travel/destination/kerala-alathiyur-hanuman-temple-is-a-favourite-pilgrimagation-ceneter-1.4531138|first=ആമി|last=അശ്വതി|publisher=മാതൃഭൂമി|date=2020-02-15| accessdate=2023-12-10}}</ref>. കൂടാതെ, തുല്യപ്രാധാന്യത്തോടെ [[ലക്ഷ്മണൻ|ലക്ഷ്മണനും]] ഉപദേവതകളായി [[ഗണപതി]], [[മഹാവിഷ്ണു]], [[ദുർഗ്ഗ]], [[ഭദ്രകാളി]], [[അയ്യപ്പൻ]], [[നാഗദേവതകൾ]] എന്നിവരും ക്ഷേത്രത്തിൽ കുടികൊള്ളുന്നുണ്ട്. [[ഐതിഹ്യം|ഐതിഹ്യപ്രകാരം]] ഇവിടത്തെ ഹനുമാന്റെ [[വിഗ്രഹാരാധന|വിഗ്രഹം]] പ്രതിഷ്ഠിച്ചത് 3000 വർഷങ്ങൾക്കു മുൻപേ (ക്രി.പി. 1000) [[വസിഷ്ഠൻ|വസിഷ്ഠ മഹർഷി]] ആയിരുന്നു<ref>{{Cite web|title=കാണേണ്ട സ്ഥലങ്ങൾ|work=ജില്ലാ ഐ.ടി. യൂണിറ്റ് കോർഡിനേറ്റർ, ജില്ലാ കളക്ടറുടെ ഓഫീസ്, മലപ്പുറം, കേരള സർക്കാർ|url=https://malappuram.nic.in/en/places-of-interest/|accessdate=2023-12-10}}</ref>. ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ മുൻ‌കാല സൂക്ഷിപ്പുകാരിൽ ആലത്തിയൂർ ഗ്രാമ [[നമ്പൂതിരി|നമ്പൂതിരിമാർ]], [[വെട്ടത്തുനാട്|വെട്ടത്ത്]] രാജാവ്, [[കോഴിക്കോട്]] [[സാമൂതിരി]] എന്നിവർ ഉൾപ്പെടും. [[അവൽ]] നിവേദ്യമാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യവഴിപാട്. [[തുലാം|തുലാമാസത്തിലെ]] [[പൂരാടം]], [[ഉത്രാടം]], [[തിരുവോണം]] [[നക്ഷത്രം (ജ്യോതിഷം)|നക്ഷത്രങ്ങളിൽ]] നടക്കുന്ന ഉത്സവമാണ് ഇവിടെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷം. രാമായണമാസമായ [[കർക്കടകം]] ഇവിടെ തിരക്കേറുന്ന സമയമാണ്. കൂടാതെ, ഹനുമദ്പ്രധാനമായ [[ചൊവ്വാഴ്ച|ചൊവ്വ]], [[വ്യാഴാഴ്ച|വ്യാഴം]], [[ശനിയാഴ്ച|ശനി]] എന്നീ ദിവസങ്ങളും പ്രധാനമാണ്. [[മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡ്|മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ]] കീഴിൽ സാമൂതിരി രാജാവ് മുഖ്യകാര്യദർശിയായ ഒരു ട്രസ്റ്റാണ് ക്ഷേത്രഭരണം നടത്തുന്നത്.<ref>{{cite web | title=പ്രധാന ക്ഷേത്രങ്ങൾ | work=മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ ഭരണത്തിലുള്ള ക്ഷേത്രങ്ങൾ| url= http://www.malabardevaswom.kerala.gov.in/index.php?option=com_content&view=article&id=79&Itemid=78| accessdate=2023-12-09}}</ref>. [[File:GKN Alathiyoor Temple Stone Kids Jumping DSC 0440.JPG|thumb|ആലത്തിയൂർ ക്ഷേത്രം. <br> ഹനുമാന്റെ കടലിനു മുകളിലൂടെ ലങ്കയിലേയ്ക്കുള്ള ചാട്ടത്തെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുവാനായി ഉള്ള തിട്ടയിലൂടെ ചാടുന്ന കുട്ടികളെയും കാണാം]] == ഐതിഹ്യം == ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന പ്രതിഷ്ഠ ശ്രീരാമനാണെങ്കിലും ഈ ക്ഷേത്രം ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം എന്നാണ് പരക്കെ അറിയപ്പെടുന്നത്. ഹനുമാൻ [[സീത]]യെ തിരക്കി [[ശ്രീലങ്ക|ലങ്ക]]യിലേക്കു പോകുന്നതിനു മുമ്പ് ഇവിടെവെച്ചാണ് ശ്രീരാമൻ ഹനുമാന് നിർദ്ദേശങ്ങളും ഉപദേശങ്ങളും കൊടുത്തത് എന്നാണ് വിശ്വാസം. ശ്രീരാമന്റെ വിഗ്രഹത്തിന് തൊട്ടടുത്തായി ആണ് ഹനുമാന്റെ വിഗ്രഹം സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നത്. വീരഹനുമാനല്ല, കൈകൾ കൂപ്പി തല ഇടത്തേക്ക് ചെരിച്ച്, സീതാദേവിയെ കണ്ടെത്തുന്നതിനായി രാമൻ പറഞ്ഞുകൊടുക്കുന്ന അടയാളവാക്യങ്ങൾ, ശ്രദ്ധയോടെ കേട്ടുനിൽക്കുന്ന ഭക്തഹനുമാനാണിത്. കാര്യസാധ്യത്തിന് വലുപ്പച്ചെറുപ്പമില്ലാതെ ഭക്തർ ആശ്രയിക്കുന്ന പെരുംതൃക്കോവിലപ്പൻ . ലക്ഷ്മണന്റെ ക്ഷേത്രം ഇവിടെ നിന്ന് ഏതാനും മീറ്ററുകൾ അകലെയാണ്. ഹനുമാനും ശ്രീരാമനും സ്വകാര്യമായി സംസാരിക്കുവാൻ ലക്ഷ്മണൻ മാറി കൊടുത്തതാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. പ്രധാന ദേവൻ ശ്രീരാമനാണെങ്കിലും ഇവിടെ ശക്തി കൂടുതൽ ഹനുമാനാണെന്നാണത്രെ. രാമകാര്യാർത്ഥം ലങ്കയിലേക്ക് പോകുന്ന ഹനുമാന് ത്രിമൂർത്തികളുടെയും മുപ്പത്തിമുക്കോടി ദേവതകളുടെയും അനുഗ്രഹമുണ്ടായിരുന്നതുകൊണ്ടാണ് ഇങ്ങനെ. ഇവിടെ ഹനുമാന്റെ കടലിനു മുകളിലൂടെ ലങ്കയിലേയ്ക്കുള്ള ചാട്ടത്തെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുവാനായി ഒരു തിട്ട കെട്ടിയിട്ടുണ്ട്. ഈ തിട്ടയുടെ ഒരറ്റത്ത് കടലിന്റെ പ്രതീകമായി ഒരു വലിയ കരിങ്കല്ല് വെച്ചിട്ടുണ്ട്. വിശ്വാസികൾ ഈ തിട്ടയിലൂടെ ഓടി കരിങ്കല്ലിനു മുകളിലൂടെ ചാടുന്നു. ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ ഇങ്ങനെ ചാടുന്നത് ഭാഗ്യം, ആരോഗ്യം, ദീർഘായുസ്സ്, ധനം എന്നിവ നൽകും എന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. എല്ലാ ദുഃഖങ്ങളും ഭയങ്ങളും മാറ്റുക മാത്രമല്ല, ഭക്തരുടെ ആഗ്രഹപൂർത്തീകരണവും ആലത്തിയൂരിലെ ഹനുമാൻ നടത്തി തരുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. == ക്ഷേത്രനിർമ്മിതി == === ക്ഷേത്രപരിസരവും മതിലകവും === ആലത്തിയൂർ ഗ്രാമത്തിന്റെ ഒത്തനടുക്കായാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. കിഴക്കോട്ടാണ് ക്ഷേത്രദർശനം. ക്ഷേത്രത്തിന് നേരെ മുന്നിൽ നിരവധി കട-കമ്പോളങ്ങൾ കാണാം. വളരെ ഇടുങ്ങിയ വഴിയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലേയ്ക്കുള്ളത് അതിനാൽ വലിയ വാഹങ്ങൾ വരുമ്പോൾ നിരവധി ബുദ്ധിമുട്ടുകളുണ്ടാകാറുണ്ട്. വടക്കു കിഴക്കു ഭാഗത്താണ് വാഹനപാർക്കിങ് സൗകര്യം അനുവദിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. ഗോപുരത്തിന് വടക്കായി ക്ഷേത്രക്കുളമുണ്ട്. അതിവിശാലവും മനോഹരവുമായ ഈ കുളത്തിൽ കുളിച്ചാണ് ശാന്തിക്കാരും ഭക്തരും ക്ഷേത്രത്തിലേയ്ക്ക് കടന്നു ചെല്ലുന്നത്. കുളത്തിന് മുന്നിലായി ചെറിയൊരു [[അരയാൽ]]മരം കാണാം. ഹൈന്ദവ വിശ്വാസപ്രകാരം പുണ്യവൃക്ഷമായ അരയാലിന് മുകളിൽ ശിവനും നടുക്ക് വിഷ്ണുവും അടിയിൽ [[ബ്രഹ്മാവ്|ബ്രഹ്മാവും]] കുടികൊള്ളുന്നു. ദിവസവും രാവിലെ അരയാലിനെ ഏഴുവലം വയ്ക്കുന്നത് ആയുരാരോഗ്യസൗഖ്യം നൽകുന്നു എന്നാണ് വിശ്വാസം. ഇതേ തറയിൽ ഒരു [[അത്തി]]മരവും കാണാം. [[നാല്പാമരം|നാല്പാമരങ്ങളിൽ]] പ്രസിദ്ധമായ ഈ രണ്ടുമരങ്ങളും ഒരുമിച്ച് വളരുന്നതു കൊണ്ടാണ് ആലത്തിയൂർ എന്ന് സ്ഥലത്തിന് പേരുവന്നതെന്ന് വിശ്വസിയ്ക്കപ്പെടുന്നു. കിഴക്കുഭാഗത്ത് രണ്ടുനിലകളോടുകൂടിയ ഗോപുരം പണിതിട്ടുണ്ട്. ഓടുമേഞ്ഞ ഈ ഗോപുരം, കാലപ്പഴക്കം കൊണ്ട് ദ്രവിച്ച നിലയിലാണ് കാണപ്പെടുന്നത്. ഗോപുരത്തിന് മുകളിലായി ശ്രീരാമന്റെയും ഹനുമാന്റെയും ലക്ഷ്മണന്റെയും രൂപങ്ങളോടുകൂടിയ ഒരു ഫലകം കാണാം. കിഴക്കേ നടയിലൂടെ അകത്തുകടന്നാൽ ആദ്യമെത്തുന്നത് വലിയ ആനക്കൊട്ടിലിലാണ്. സാമാന്യം വലുപ്പമുള്ള ഈ ആനക്കൊട്ടിൽ പണിതിട്ട് അധികകാലമായിട്ടില്ല. ക്ഷേത്രത്തിൽ കൊടികയറി ഉത്സവമില്ലാത്തതിനാൽ കൊടിമരമില്ല. അത് പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കാനുള്ള ആലോചനകളുണ്ട്. ശ്രീരാമന്റെ നടയ്ക്കുനേരെ വലിയ ബലിക്കൽപ്പുര പണിതിട്ടുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ബലിക്കല്ല് ഇവിടെയാണ്. സാമാന്യം ഉയരമുള്ള ബലിക്കല്ലാണെങ്കിലും അല്പം താഴ്ത്തി നിർമ്മിച്ചിരിയ്ക്കുന്നതിനാൽ പുറത്തുനിന്ന് നോക്കിയാൽ വിഗ്രഹം വ്യക്തമായി കാണാം. ഇതിന് മുകളിലായി ഹനുമാന്റെ ഒരു ചിത്രവും തൂക്കിയിട്ടിട്ടുണ്ട്. ബലിക്കൽപ്പുരയ്ക്ക് തെക്കുഭാഗത്തായി ചെറിയൊരു വാതിൽ കാണാം. ഹനുമാന്റെ നടയ്ക്കുനേരെയാണ് ഈ വാതിൽ പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. ക്ഷേത്രത്തിൽ കടക്കാൻ സാധിയ്ക്കാത്തവർക്കായാണ് ഇത് പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. തെക്കുകിഴക്കുഭാഗത്ത് വഴിപാട് കൗണ്ടർ പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. ശ്രീരാമന് പാൽപ്പായസവും ഹനുമാന് അവിൽ നിവേദ്യവുമാണ് ഇവിടെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. ആലത്തിയൂർ ഹനുമാന് അവിൽ നൽകുന്നത് അതിവിശേഷമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. കാര്യസാദ്ധ്യത്തിന് അവിൽ നേരുന്നവരും അത് സാധിയ്ക്കുന്നവരും ഇപ്പോഴും നിരവധിയാണ്. ഒരു നാഴി, 50 നാഴി, 100 നാഴി ഇങ്ങനെ നിരവധി അളവുകളിൽ അവിൽ നൽകാറുണ്ട്. [[തമിഴ്നാട്]] [[മുഖ്യമന്ത്രി (ഇന്ത്യ)|മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന]] [[ജെ. ജയലളിത]] കേസിനെ അതിജീവിച്ചത് ഇവിടെ ദർശനം നടത്തിയശേഷമാണെന്ന് കഥകളുണ്ട്<ref>{{cite news |last=. |first=TNN |date=2016-12-07 |title= ജയലളിതയുടെ ‘ദൈവിക’ പ്രയത്നം |trans-title= Jayalalitha's 'divine' tryst|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/jayalalithaas-divine-tryst/articleshow/55848590.cms |language=en |work=ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ |location=കൊച്ചി |access-date=2023-12-10}}</ref><ref>{{cite news |last=രാമകൃഷ്ണൻ |first=വെങ്കടേഷ്|date=2016-12-07 |title=ജംബോ നന്ദി പ്രകാശനത്തിൽ ജയലളിത |trans-title=JAYALALITHA IN JUMBO THANKSGIVING |url=https://www.telegraphindia.com/india/jayalalitha-in-jumbo-thanksgiving/cid/928666 |language=en |work=ടെലഗ്രാഫ് ഓൺലൈൻ |location=കൊച്ചി|access-date=2023-12-10}}</ref>. വഴിപാട് കൗണ്ടറിനടുത്തുതന്നെ മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ ചെറിയൊരു ശ്രീകോവിൽ കാണാം. പണ്ട് അടുത്തുള്ള ''[[കല്പകഞ്ചേരി]]'' ഗ്രാമത്തിലുണ്ടായിരുന്ന ഐരാണി ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യദേവനായിരുന്ന ഈ മഹാവിഷ്ണുവിനെ, പിന്നീട് അവിടെയുണ്ടായ ചില പ്രശ്നങ്ങൾ മൂലം ഇങ്ങോട്ട് കൊണ്ടുവന്ന് പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുകയായിരുന്നു എന്നാണ് വിശ്വാസം. ചതുർബാഹുവായ മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ വിഗ്രഹമാണെങ്കിലും [[ശ്രീകൃഷ്ണൻ|ശ്രീകൃഷ്ണനായാണ്]] പ്രതിഷ്ഠയെ കണ്ടുവരുന്നത്. പടിഞ്ഞാറോട്ടാണ് ദർശനം. മഹാവിഷ്ണുവിനെ തൊഴുത് പ്രദക്ഷിണം ചെയ്തുവരുമ്പോൾ തെക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്തായി ചെറിയൊരു മണൽത്തിട്ടയും അതിലേയ്ക്ക് ചാടാനുള്ള ഒരു കരിങ്കൽ പീഠവും കാണാം. ഇത് ഹനുമാൻ സ്വാമിയുടെ ലങ്കായാത്രയെ സങ്കല്പിയ്ക്കുന്നു. ഇതിന് പുറകിലെ ഭാഗത്തുകൂടി ഓടിവന്ന് കരിങ്കൽ പീഠത്തിൽ ചവിട്ടാതെ ചാടുന്നത് ജീവിതപ്രാരാബ്ധങ്ങളെ മറികടക്കുന്നതിന് ഉത്തമമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. തന്മൂലം, നിരവധി ഭക്തർ ഇതിന് ശ്രമിയ്ക്കാറുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്ന ഭക്തരെ ആകർഷിയ്ക്കുന്നതാണ് ഈ ചടങ്ങ്. പടിഞ്ഞാറേ നടയിൽ എടുത്തുപറയത്തക്ക കാഴ്ചകളൊന്നുമില്ല. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്താണ് ശ്രീരാമാനുജനായ ലക്ഷ്മണസ്വാമിയുടെ ക്ഷേത്രം. ഇവിടെ ലക്ഷ്മണൻ ഉപദേവനല്ല, മറിച്ച് തുല്യപ്രാധാന്യത്തോടുകൂടിയ പ്രതിഷ്ഠയാണ്. ശ്രീരാമൻ ഹനുമാന് പറഞ്ഞുകൊടുക്കുന്ന അടയാളവാക്യം കേൾക്കാതിരിയ്ക്കാനായി പുറത്ത് മാറിയിരിയ്ക്കുന്നു എന്ന സങ്കല്പത്തിലാണ് ഇവിടെ നാലമ്പലത്തിന് പുറത്ത് ലക്ഷ്മണസ്വാമി കുടികൊള്ളുന്നത്. ചതുർബാഹുവായ മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ രൂപത്തിലാണ് ആദിശേഷാവതാരമായ ലക്ഷ്മണന്റെ പ്രതിഷ്ഠ. കിഴക്കോട്ട് ദർശനം. ചെമ്പുമേഞ്ഞ ചെറിയൊരു ചതുരശ്രീകോവിലാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. മുന്നിലായി ചെറിയൊരു നമസ്കാരമണ്ഡപവും പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. ലക്ഷ്മണശ്രീകോവിലിന്റെ തെക്കുഭാഗത്ത് ചെറിയൊരു ഗണപതിപ്രതിഷ്ഠയുമുണ്ട്; പുറകിൽ നാഗദൈവങ്ങളുടെ പ്രതിഷ്ഠയും കാണാം. ലക്ഷ്മണസ്വാമിയ്ക്ക് പ്രത്യേകമായി വഴിപാട് കൗണ്ടറും പണിതിട്ടുണ്ട്. പാൽപ്പായസം തന്നെയാണ് ഇവിടെയും പ്രധാനം. === [[ശ്രീകോവിൽ]] === രണ്ടുനിലകളോടുകൂടിയ സാമാന്യം വലുപ്പമുള്ള ചതുരശ്രീകോവിലാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. [[കരിങ്കല്ല്|കരിങ്കല്ലിൽ]] തീർത്ത ശ്രീകോവിലിന്റെ ഇരുനിലകളും [[ചെമ്പ്]] മേഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. മുകളിൽ [[സ്വർണം|സ്വർണ]] [[അർധകുംഭകം|താഴികക്കുടം]] ശോഭിച്ചുനിൽക്കുന്നു. ശ്രീകോവിലിനകത്ത് മൂന്ന് മുറികളുണ്ട്. അവയിൽ പടിഞ്ഞാറേ അറ്റത്തുള്ളതാണ് വിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ഠിച്ച ഗർഭഗൃഹം. ഏകദേശം അഞ്ചടി ഉയരം വരുന്ന ചതുർബാഹുവായ മഹാവിഷ്ണു വിഗ്രഹത്തിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി ശ്രീരാമസ്വാമി കുടികൊള്ളുന്നു. കൃഷ്ണശിലാ നിർമ്മിതമാണ് ഇവിടെയുള്ള വിഗ്രഹം. എന്നാൽ, ഇതിന് [[പഞ്ചലോഹം|പഞ്ചലോഹ]]ത്തിൽ ഗോളക ചാർത്തിയിട്ടുണ്ട്. ചതുർബാഹുവായ ഭഗവാന്റെ പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[സുദർശനചക്രം|സുദർശനചക്രവും]] പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[പാഞ്ചജന്യം]] [[ശംഖ്|ശംഖും]] മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ കൗമോദകി [[ഗദ]]യും മുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[താമര]]യും കാണാം. സീതാന്വേഷണകാലത്ത് വിരഹിയായിരിയ്ക്കുന്ന ശ്രീരാമനായാണ് സങ്കല്പം. തന്മൂലം, ഇവിടെ [[സീത|സീതാദേവിയ്ക്ക്]] പ്രതിഷ്ഠയില്ല. ഇതിന് തെക്കുഭാഗത്തായി പണികഴിപ്പിച്ചിരിയ്ക്കുന്ന മറ്റൊരു നടയിലാണ് ഹനുമാൻ സ്വാമിയുടെ പ്രതിഷ്ഠ. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ഹനുമദ്വിഗ്രഹം, ഇരുകൈകളും കൂപ്പി ഇടത്തോട്ട് കാതുകൂർപ്പിച്ച് നിൽക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ്. ശ്രീരാമന്റെ അടയാളവാക്യം കേൾക്കുന്ന രൂപമാണ് ഇതെന്ന് വിശ്വസിയ്ക്കപ്പെടുന്നു. അങ്ങനെ, വിശ്വപ്രകൃതിയുടെ ഭാവത്തെ മുഴുവൻ ആവാഹിച്ച് ശ്രീരാമനും ഹനുമാനും ശ്രീകോവിലകത്ത് വിരാജിയ്ക്കുന്നു. ശ്രീകോവിൽ, അതിമനോഹരമായ ചുവർച്ചിത്രങ്ങളും ദാരുശില്പങ്ങളും കൊണ്ട് അലംകൃതമാണ്. ഇവയ്ക്ക് അധികം പഴക്കമില്ലെന്ന് ഒറ്റനോട്ടത്തിൽ തന്നെ മനസ്സിലാക്കാവുന്നതാണ്. പ്രധാനമായും [[രാമായണം|രാമായണത്തിൽ]] നിന്നെടുത്ത രംഗങ്ങളാണ് ഇവിടെ ഉപയോഗിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. ശ്രീരാമജനനം, സീതാസ്വയംവരം, [[ജടായു]] മോക്ഷം, [[കദളി വാഴ|കദളീ]]വനത്തിലെ ഹനുമാൻ, തുടങ്ങിയവ അവയിൽ പ്രധാനമാണ്. എന്നാൽ, ഇവയിൽ ഏറ്റവും പ്രാധാന്യമർഹിയ്ക്കുന്നത് എട്ടുകൈകളോടുകൂടിയ ഭദ്രകാളിയുടെ ഒരു ചിത്രമാണ്. ഈ ചിത്രം ഇവിടെ വന്നതിനു പിന്നിൽ ഒരു കഥയുണ്ട്. അതിങ്ങനെ: ആലത്തിയൂരിനടുത്തുള്ള വലിയ കപാലത്തിങ്കൽ ക്ഷേത്രത്തിലെ ദേവീചൈതന്യമാണ് ഇവിടെയുള്ളതെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ആലത്തിയൂരിലും വലിയ കപാലത്തിങ്കൽ ക്ഷേത്രത്തിലും ഒരേ ശാന്തിക്കാരൻ തന്നെയായിരുന്നു പൂജ നടത്തിയിരുന്നത്. ഇദ്ദേഹത്തിന് രണ്ടിടത്തും പൂജചെയ്യാൻ പറ്റാത്ത വിഷമസ്ഥിതി വന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രാർത്ഥന കേട്ട ഭഗവതി പെരുംതൃക്കോവിലിലെ ചുമർചിത്രത്തിൽ കുടികൊള്ളാമെന്നും അവിടെ പൂജ നടത്തിയാൽ മതിയെന്നും ബ്രാഹ്മണന് സ്വപ്‌നദർശനം കൊടുത്തുവത്രേ. ശ്രീകോവിലിന് വടക്കുവശത്ത് പതിവുപോലെ ഓവ് നിർമ്മിച്ചിട്ടുണ്ട്. === നാലമ്പലം === ശ്രീകോവിലിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റി നാലമ്പലം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. അതിവിശാലമാണ് ഇവിടത്തെ നാലമ്പലം. കരിങ്കല്ലിൽ തീർത്ത നാലമ്പലം പൂർണ്ണമായും ഓട് മേഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. നാലമ്പലത്തിനകത്തേയ്ക്കുള്ള പ്രവേശനകവാടത്തിന് ഇരുവശവും വാതിൽമാടങ്ങൾ പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. അവയിൽ തെക്കുഭാഗത്തെ വാതിൽമാടം, വിശേഷാൽ പൂജകൾക്കും ഹോമങ്ങൾക്കും ഉപയോഗിയ്ക്കുമ്പോൾ വടക്കുഭാഗത്തെ വാതിൽമാടം, വാദ്യമേളങ്ങൾക്കും നാമജപത്തിനുമാണ് ഉപയോഗിയ്ക്കുന്നത്. പൂജയും ദീപാരാധനയുമൊഴികെയുള്ള അവസരങ്ങളിൽ ഇവിടെ [[ചെണ്ട]], [[മദ്ദളം]], [[തിമില]], [[ഇടയ്ക്ക]], [[ചേങ്ങില]], [[ഇലത്താളം]], [[ശംഖ് (വാദ്യം)|ശംഖ്]] തുടങ്ങിയ വാദ്യോപകരണങ്ങൾ കാണാവുന്നതാണ്. നാലമ്പലത്തിനകത്ത് തെക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ പതിവുപോലെ [[തിടപ്പള്ളി]] പണിതിട്ടുണ്ട്; വടക്കു കിഴക്കേമൂലയിൽ [[കിണർ|കിണറും]]. തിടപ്പള്ളിയോടുചേർന്ന് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പ്രത്യേകം മുറിയിലാണ് പ്രസാദവിതരണം നടത്തുന്നത്. തെക്കുപടിഞ്ഞാറേമൂലയിൽ ഒറ്റമുറിയിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി ഗണപതിയുടെയും അയ്യപ്പന്റെയും പ്രതിഷ്ഠകൾ കാണാം. അത്യപൂർവമാണ് ഇത്തരം പ്രതിഷ്ഠ. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ചതുർബാഹുവായ വലമ്പിരി ഗണപതിയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലുള്ളത്. പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[മഴു]]വും പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[കയർ|കയറും]] മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[മോദകം|മോദകവും]] ധരിച്ച ഗണപതിഭഗവാൻ, മുന്നിലെ വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു. അയ്യപ്പന്റെ വിഗ്രഹത്തിന് [[ശബരിമല]]യിലെ വിഗ്രഹവുമായ പ്രകടമായ രൂപസാദൃശ്യമുണ്ട്. ഇവിടെ വെച്ചാണ് ശബരിമല തീർത്ഥാടകർ മാലയിടുന്നതും കെട്ടുനിറയ്ക്കുന്നതുമെല്ലാം. വടക്കു പടിഞ്ഞാറേമൂലയിൽ ഒരു മുറിയിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി ദുർഗ്ഗാദേവിയുടെ പ്രതിഷ്ഠ കാണാം. ചതുർബാഹുവായ വിഷ്ണുദുർഗ്ഗയാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. എന്നാൽ, ഭഗവാന്റെ വാമാംഗത്തിലാണ് ദേവിയുടെ പ്രതിഷ്ഠ എന്നതിനാൽ, [[ലക്ഷ്മി]]യായും സങ്കല്പമുണ്ട്. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ദേവിയുടെ വിഗ്രഹം, ചതുർബാഹുവാണ്. പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ ശ്രീചക്രവും പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ ശംഖും ധരിച്ച ദേവി മുന്നിലെ ഇടതുകൈ അരയിൽ കുത്തിനിൽക്കുന്നു. മുന്നിലെ വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിക്കുന്നു. [[നവരാത്രി]]നാളുകൾ ഇവിടെ ദേവിയ്ക്ക് അതിപ്രധാനമാണ്. ശ്രീകോവിലിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റി അകത്തെ ബലിവട്ടം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. [[അഷ്ടദിക്പാലകർ]] (കിഴക്ക്-[[ഇന്ദ്രൻ]], തെക്കുകിഴക്ക്-[[അഗ്നി]], തെക്ക്-[[യമൻ]], തെക്കുപടിഞ്ഞാറ്-നിരൃതി, പടിഞ്ഞാറ്-[[വരുണൻ]], വടക്കുപടിഞ്ഞാറ്-[[വായു]], വടക്ക്-[[കുബേരൻ]] & [[ചന്ദ്രൻ|സോമൻ]], വടക്കുകിഴക്ക് - [[ഈശാനൻ]]), [[സപ്തമാതൃക്കൾ]] (തെക്കുഭാഗത്ത് ഒറ്റ പീഠത്തിൽ - [[ബ്രാഹ്മി]]/[[ബ്രഹ്മാണി]], മഹേശ്വരി, കൗമാരി, [[വൈഷ്ണവി]], [[വാരാഹി]], [[ഇന്ദ്രാണി]], [[ചാമുണ്ഡി]] എന്നീ ക്രമത്തിൽ), [[വീരഭദ്രൻ]] (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം കിഴക്കുഭാഗത്ത്), ഗണപതി (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത്), ശാസ്താവ് (തെക്കിനും തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ബ്രഹ്മാവ് (വടക്കുകിഴക്കിനും കിഴക്കിനുമിടയിൽ), അനന്തൻ (തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനും പടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ദുർഗ്ഗാദേവി (വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനും വടക്കിനുമിടയിൽ), [[സുബ്രഹ്മണ്യൻ]] (പടിഞ്ഞാറിനും വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), നിർമ്മാല്യധാരി (വടക്കിനും വടക്കുകിഴക്കിനുമിടയിൽ - ഇവിടെ [[വിഷ്വക്സേനൻ]]) എന്നിവരെ പ്രതിനിധീകരിയ്ക്കുന്ന ബലിക്കല്ലുകൾ ഇവിടെ കാണാം. എന്നാൽ, ക്ഷേത്രത്തിൽ നിത്യശീവേലിയില്ലാത്തതിനാൽ ഇവ പ്രതീകാത്മകമായ നിർമ്മിതി മാത്രമാണ്. വിഷ്ണുക്ഷേത്രമായതിനാൽ, വടക്കുഭാഗത്ത് ഉത്തരമാതൃക്കൾ എന്ന പേരിൽ പ്രത്യേകമായി മറ്റൊരു സങ്കല്പം കൂടിയുണ്ട്. ഭാഗീശ്വരി, ക്രിയ, കീർത്തി, ലക്ഷ്മി, സൃഷ്ടി, വിദ്യ, ശാന്തി എന്നിവരാണ് ഇവർ. സപ്തമാതൃക്കളുടെ ഒപ്പം ഗണപതിയും വീരഭദ്രനും എന്നപോലെ ഇവർക്കൊപ്പം ശ്രീധരൻ, അശ്വമുഖൻ എന്നീ രണ്ടു ദേവന്മാർക്കും സ്ഥാനമുണ്ട്. ദേവന് കാവലിരിക്കുന്നവരാണ് ബലിക്കല്ലിലുള്ളത്. തന്മൂലം, ഇവയിൽ ചവിട്ടുന്നതും തൊട്ടു തലയിൽ വയ്ക്കുന്നതും നിരോധിച്ചിരിക്കുന്നു. == നിത്യപൂജാക്രമം == നിത്യേന മൂന്നുപൂജകളുള്ള ഒരു മഹാക്ഷേത്രമാണ് ആലത്തിയൂർ പെരുംതൃക്കോവിൽ ശ്രീരാമ-ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം. പുലർച്ചെ നാലരയ്ക്ക് [[നാദസ്വരം]], [[തവിൽ]] തുടങ്ങിയ വാദ്യങ്ങളോടെയും ഏഴുതവണയുള്ള [[ശംഖ്|ശംഖു]] വിളിയോടെയും ഭഗവാനെ പള്ളിയുണർത്തുന്നു. അതിനുശേഷം അഞ്ചുമണിയ്ക്ക് ക്ഷേത്രനട തുറക്കുന്നു. പതിവുപോലെ നിർമ്മാല്യദർശനമാണ് ആദ്യത്തെ ചടങ്ങ്. അതിനുശേഷം [[അഭിഷേകം|അഭിഷേക]]ങ്ങൾ തുടങ്ങുന്നു. എണ്ണ, ജലം (ശംഖാഭിഷേകവും കലശാഭിഷേകവും), വാകപ്പൊടി തുടങ്ങിയ ദ്രവ്യങ്ങൾ കൊണ്ട് വിഗ്രഹത്തിൽ വിശദമായ അഭിഷേകങ്ങൾ നടത്തിയശേഷം ആദ്യനിവേദ്യമായി [[മലർ]], [[ശർക്കര]], കദളിപ്പഴം എന്നിവ ഒരുമിച്ച് നേദിയ്ക്കുന്നു. പിന്നീട് വിഗ്രഹം പൂമാലകളും സ്വർണ്ണ-[[രത്നം|രത്നാഭരണങ്ങളും]] ചന്ദനക്കൂട്ടും കൊണ്ട് അതിമനോഹരമായി അലങ്കരിയ്ക്കുന്നു. അതിനുശേഷം ആറുമണിയോടെ നടയടച്ച് ഉഷഃപൂജ നടക്കുന്നു. നെയ്പ്പായസമാണ് ഈ സമയത്തെ പ്രധാന നിവേദ്യം. ഇതേസമയത്തുതന്നെ ക്ഷേത്രത്തിൽ ഗണപതി[[ഹോമം|ഹോമവും]] നടത്തുന്നു. പിന്നീട് ഉപദേവതകൾക്കുള്ള പൂജകളാണ്. ഹനുമാൻ സ്വാമിയ്ക്കുള്ള വിശേഷമായ അവിൽ നിവേദ്യം രാവിലെ ഒമ്പതുമണിയോടെ തുടങ്ങുന്നു. ഏകദേശം പന്ത്രണ്ടുനാഴി അവിൽ ഇവിടെ ഒരുസമയം നേദിയ്ക്കാറുണ്ട്. അതിനുശേഷം ഒമ്പതേകാലോടെ നടയടച്ച് ഉച്ചപ്പൂജ നടത്തുന്നു. പാൽപ്പായസം, ചതുശ്ശതം, വെള്ളനിവേദ്യം എന്നിവയാണ് ഈ സമയത്തെ നിവേദ്യങ്ങൾ. ഉച്ചപ്പൂജ കഴിഞ്ഞ് പതിനൊന്നുമണിയോടെ ക്ഷേത്രനട അടയ്ക്കുന്നു. വൈകീട്ട് അഞ്ചുമണിയ്ക്ക് വീണ്ടും നടതുറക്കുന്നു. സന്ധ്യയ്ക്ക് സൂര്യാസ്തമയസമയമനുസരിച്ച് [[ദീപാരാധന]] നടത്തുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിനകത്തും പുറത്തുമുള്ള ദീപങ്ങൾ മുഴുവൻ ഈ സമയം കൊളുത്തിവച്ചിട്ടുണ്ടാകും. അതിമനോഹരമായ കാഴ്ചയാണിത്. ക്ഷേത്രത്തിൽ [[കർപ്പൂരം]] ഉപയോഗിച്ച് ആരാധന നടത്തുന്നത് ഈ സമയത്താണ്. മറ്റുള്ള അവസരങ്ങളിൽ ചെറിയൊരു നെയ് വിളക്കുവച്ചുള്ള ആരാധനയേ പതിവുള്ളൂ. ദീപാരധന കഴിഞ്ഞ് നടതുറന്നാൽ മേൽശാന്തി ഭക്തരെക്കൊണ്ട് കർപ്പൂരം ഉഴിയിയ്ക്കുകയും ചെയ്യാറുണ്ട്. അതിനുശേഷം രാത്രി ഏഴുമണിയോടെ അത്താഴപ്പൂജ തുടങ്ങും. ഈ സമയത്ത് അപ്പവും അടയുമാണ് പ്രധാന നിവേദ്യങ്ങൾ. അത്താഴപ്പൂജ കഴിഞ്ഞ് ഏഴരമണിയോടെ വീണ്ടും നടയടയ്ക്കും. സാധാരണ ദിവസങ്ങളിലെ പൂജാക്രമങ്ങളാണ് ഇവിടെ സൂചിപ്പിച്ചത്. വിശേഷദിവസങ്ങളിലും ഉദയാസ്തമനപൂജയുള്ള ദിവസങ്ങളിലും [[ഗ്രഹണം]] നടക്കുന്ന അവസരങ്ങളിലും ഇവയിൽ മാറ്റം വരും. ഉദയാസ്തമനപൂജയുള്ളപ്പോൾ ഇവിടെ പതിനെട്ട് പൂജകളുണ്ടാകാറുണ്ട്. ഗ്രഹണമുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ അത് തുടങ്ങുന്നതിനും ഒരു മണിക്കൂർ മുമ്പേ അടയ്ക്കുന്ന നട, അതുകഴിഞ്ഞ് ശുദ്ധിക്രിയകൾ നടത്തിയേ തുറക്കൂ. ഇവിടെയുള്ള എല്ലാ പൂജകളും ശ്രീരാമസ്വാമിയ്ക്കാണ് നടത്തപ്പെടുന്നത്. ഹനുമാൻ സ്വാമിയ്ക്ക് നിവേദ്യം മാത്രമേയുള്ളൂ. രാവിലെയുള്ള പൂജകൾക്ക് [[ഇടയ്ക്ക]]യും വൈകീട്ടുള്ള പൂജകൾക്ക് [[ചെണ്ട]]യുമാണ് വാദ്യങ്ങളായി ഉപയോഗിയ്ക്കുക. സമീപഗ്രാമമായ [[തിരുനാവായ]]യിലെ കൽപ്പുഴ മനയ്ക്കാണ് ഇവിടെ തന്ത്രാധികാരം. ദേവസ്വം ബോർഡിന് കീഴിലാണ് മേൽശാന്തി, കീഴ്ശാന്തി നിയമനങ്ങൾ. == വിശേഷദിവസങ്ങൾ == === തിരുവോണ മഹോത്സവം === ആലത്തിയൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ആണ്ടുവിശേഷമാണ് തുലാമാസത്തിൽ പൂരാടം, ഉത്രാടം, തിരുവോണം നാളുകളായി നടക്കുന്ന തിരുവോണ മഹോത്സവം. മൂന്നുദിവസവും ക്ഷേത്രത്തിൽ വിശേഷാൽ പൂജകളും കലാപരിപാടികളുമുണ്ടാകാറുണ്ട്. === പ്രധാന ദിവസങൾ === ആഴ്ചയിലെ ശനി, ചൊവ്വ, വ്യാഴം തുടങ്ങിയ ദിവസങ്ങൾ ഹനുമാന് പ്രാധാന്യം. ശനിയാഴ്ച ഹനുമദ് പൂജ നടത്തുന്നത് ദുരിതശാന്തിക്കും ശനിദോഷമുക്തിക്കും വിശേഷമാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. മഹാബലവാനായ ഹനുമാന് ചൊവ്വാഴ്ച ഏറെ പ്രധാനമാണ്. വിഷ്ണു അഥവാ ശ്രീരാമ പ്രധാനമായ വ്യാഴാഴ്ച ഹനുമാനെ ‌ആരാധിക്കുന്നത് വിശേഷം ആണെന്നും വിശ്വാസം ഉണ്ട്. ==അവലംബം== {{Reflist}} ==പുറം കണ്ണികൾ== {{commonscat|Alattiyur Hanuman Temple}} * [https://www.alathiyoorhanumankavu.in/ ആലത്തിയൂർ ഹനുമാൻ കാവ് - ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231209095845/https://alathiyoorhanumankavu.in/ |date=2023-12-09 }} * [http://www.malabardevaswom.kerala.gov.in/ മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്] {{മലപ്പുറം ജില്ല}} [[വർഗ്ഗം:മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ശ്രീരാമക്ഷേത്രങ്ങൾ]] 8tnm5sagtfyxmsxy4odraqqu5jgirm8 0 11622 4666499 4655761 2026-09-12T20:56:39Z ~2026-46894-05 222465 4666499 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Pornographic film}}[[പ്രമാണം:Montre-moi du rose tournage 2.jpg|ലഘുചിത്രം|''Montre-moi du rose!'' (2009) എന്ന അശ്ലീല ചിത്രത്തിലെ രംഗം.]][[പോണോഗ്രഫി|അശ്ലീല]] [[ചലച്ചിത്രം|സിനിമകൾ]], ലൈംഗിക സിനിമകൾ, മുതിർന്നവർക്കുള്ള സിനിമകൾ, നീല ചിത്രങ്ങൾ, ലൈംഗികത പ്രകടമാക്കുന്ന സിനിമകൾ, അല്ലെങ്കിൽ 18+ സിനിമകൾ എന്നിവ കാഴ്ചക്കാരനെ ഉത്തേജിപ്പിക്കുന്നതിനോ, ആകർഷിക്കുന്നതിനോ, തൃപ്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനോ വേണ്ടി ലൈംഗികത പ്രകടമാക്കുന്ന വിഷയങ്ങളെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന സിനിമകളാണ്. അശ്ലീല സിനിമകൾ ലൈംഗിക ഫാന്റസികളെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു, സാധാരണയായി നഗ്നത അല്ലെങ്കിൽ ലൈംഗികത (സോഫ്റ്റ്കോർ), ലൈംഗിക ലൈംഗികത (ഹാർഡ്കോർ) പോലുള്ള ലൈംഗിക ഉത്തേജക വസ്തുക്കൾ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. രണ്ടാമത്തെ വിഭാഗത്തിൽ കൂടുതൽ വ്യക്തമായ ലൈംഗികത അടങ്ങിയിരിക്കുന്നുവെന്നും കഥപറച്ചിലിനേക്കാൾ ഉത്തേജനത്തിൽ കൂടുതൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നുവെന്നും അടിസ്ഥാനമാക്കി ചിലപ്പോൾ "ലൈംഗിക", "അശ്ലീല" സിനിമകൾ തമ്മിൽ വ്യത്യാസം വരുത്തുന്നു; വ്യത്യാസം വളരെ ആത്മനിഷ്ഠമാണ്. വിവിധ ഫോർമാറ്റുകളിലെ പരമ്പരാഗത ഫിലിം സ്റ്റോക്ക് ഫൂട്ടേജ്, ഹോം വീഡിയോ, ഡിവിഡികൾ, മൊബൈൽ ഉപകരണങ്ങൾ, ഇന്റർനെറ്റ് അശ്ലീലം ഇന്റർനെറ്റ് ഡൗൺലോഡ്, കേബിൾ ടിവി, മറ്റ് മാധ്യമങ്ങൾക്ക് പുറമേ, ലഭ്യമായ ആവശ്യകതയെയും സാങ്കേതികവിദ്യയെയും ആശ്രയിച്ച് വിവിധ മാധ്യമങ്ങളിൽ അശ്ലീല സിനിമകൾ നിർമ്മിക്കുകയും വിതരണം ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നു. അശ്ലീലത പലപ്പോഴും ഡിവിഡിയിൽ വിൽക്കുകയോ വാടകയ്ക്ക് എടുക്കുകയോ ചെയ്യുന്നു; ഇന്റർനെറ്റ് സ്ട്രീമിംഗ്, സ്പെഷ്യാലിറ്റി ചാനലുകൾ, കേബിളിലും സാറ്റലൈറ്റിലും പേ-പെർ-വ്യൂ എന്നിവയിലൂടെ കാണിക്കുന്നു; വേഗത്തിൽ അപ്രത്യക്ഷമാകുന്ന മുതിർന്നവർക്കുള്ള തിയേറ്ററുകളിൽ കാണുന്നു. പലപ്പോഴും പ്രക്ഷേപണ അല്ലെങ്കിൽ അച്ചടി സെൻസർഷിപ്പ് കമ്മീഷനുകൾ, പൊതുജനാഭിപ്രായം, പൊതു മര്യാദ നിയമങ്ങൾ, അല്ലെങ്കിൽ മതപരമായ സമ്മർദ്ദ ഗ്രൂപ്പുകൾ എന്നിവ കാരണം, മുഖ്യധാരാ മാധ്യമങ്ങളിലോ സ്വതന്ത്ര ടെലിവിഷനിലോ അമിതമായി ലൈംഗികവൽക്കരിക്കപ്പെട്ട ഉള്ളടക്കം അനുവദനീയമല്ല. [[പ്രമാണം:Sex video.webm|ലഘുചിത്രം|ഒരു മുഴുനീള ആൺകുട്ടി/പെൺകുട്ടി അശ്ലീല സിനിമയുടെ ഉദാഹരണം.]] 1880-കളിൽ സിനിമകളുടെ കണ്ടുപിടുത്തത്തിനുശേഷം അശ്ലീല ഉള്ളടക്കമുള്ള സിനിമകൾ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. അത്തരം സിനിമകളുടെ നിർമ്മാണം ലാഭകരമായിരുന്നു, കൂടാതെ നിരവധി നിർമ്മാതാക്കൾ അവയുടെ നിർമ്മാണത്തിൽ വൈദഗ്ദ്ധ്യം നേടിയിരുന്നു. സമൂഹത്തിലെ വിവിധ ഗ്രൂപ്പുകൾ അത്തരം ചിത്രീകരണങ്ങളെ അധാർമികമായി കണക്കാക്കുകയും അവയെ "അശ്ലീല" എന്ന് മുദ്രകുത്തുകയും മറ്റ് അശ്ലീല നിയമങ്ങൾ പ്രകാരം അവയെ അടിച്ചമർത്താൻ ശ്രമിക്കുകയും ചെയ്തു, വ്യത്യസ്ത അളവിലുള്ള വിജയത്തോടെ. അത്തരം സിനിമകൾ നിർമ്മിക്കുന്നത് തുടർന്നു, തുടക്കത്തിൽ ഭൂഗർഭ ചാനലുകൾക്ക് മാത്രമേ വിതരണം ചെയ്യാൻ കഴിയുമായിരുന്നുള്ളൂ. അത്തരം സിനിമകൾ കാണുന്നത് ഒരു സാമൂഹിക കളങ്കം വഹിക്കുന്നതിനാൽ, വേശ്യാലയങ്ങൾ, മുതിർന്നവർക്കുള്ള സിനിമാ തിയേറ്ററുകൾ, സ്റ്റാഗ് പാർട്ടികൾ, ഹോം, സ്വകാര്യ ക്ലബ്ബുകൾ, രാത്രി സിനിമാശാലകൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ അവ വീക്ഷിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. 1970-കളിൽ, അശ്ലീലത്തിന്റെ സുവർണ്ണ കാലഘട്ടത്തിൽ, അശ്ലീല സിനിമകൾ ഭാഗികമായി നിയമവിധേയമാക്കപ്പെട്ടു, അത്തരം പ്രൊഡക്ഷനുകളിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടാത്ത അഭിനേതാക്കളെ (വ്യക്തമായ രംഗങ്ങളിൽ അപൂർവമായി മാത്രമേ പങ്കെടുക്കുന്നുള്ളൂവെങ്കിലും) അഭിനേതാക്കളായി ഉൾപ്പെടുത്തുന്ന ഘട്ടത്തിലേക്ക്; 1980-കളോടെ, ഹോം വീഡിയോയിലെ അശ്ലീലസാഹിത്യം കൂടുതൽ പ്രചാരത്തിലായി. 1990-കളുടെ അവസാനത്തിലും 2000-കളുടെ തുടക്കത്തിലും ഇന്റർനെറ്റിന്റെ ഉദയം അശ്ലീല സിനിമകൾ വിതരണം ചെയ്യുന്ന രീതിയെ മാറ്റിമറിച്ചു, ഇത് ലോകമെമ്പാടുമുള്ള സെൻസർഷിപ്പ് ഭരണകൂടങ്ങളെയും "അശ്ലീലത"ക്കെതിരെയുള്ള നിയമപരമായ നടപടികളെയും സങ്കീർണ്ണമാക്കി. == വർഗ്ഗീകരണം == അശ്ലീല സിനിമകളെ സാധാരണയായി സോഫ്റ്റ്‌കോർ അല്ലെങ്കിൽ ഹാർഡ്‌കോർ പോണോഗ്രാഫിക് {{multiple image|align=right|total_width=480|image_style=border:none;|image1=BrunetteStagFilm.ogv|image2=Blonde stag film.ogv|footer=രണ്ട് സിനിമകളിൽ സ്ത്രീകൾ വസ്ത്രം അഴിക്കുന്നത് കാണാം.|direction=horizontal}}എന്നിങ്ങനെ തരംതിരിക്കുന്നു. പൊതുവേ, സോഫ്റ്റ്‌കോർ പോണോഗ്രാഫി എന്നത് വ്യക്തമായ ലൈംഗിക പ്രവർത്തനം, ലൈംഗിക നുഴഞ്ഞുകയറ്റം അല്ലെങ്കിൽ അങ്ങേയറ്റത്തെ ഫെറ്റിഷിസം എന്നിവ ചിത്രീകരിക്കാത്ത അശ്ലീലമാണ്. ലൈംഗിക സൂചന നൽകുന്ന സാഹചര്യങ്ങളിൽ നഗ്നതയോ ഭാഗിക നഗ്നതയോ ഇതിൽ സാധാരണയായി അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. ലൈംഗിക സൂചന നൽകുന്ന അല്ലെങ്കിൽ അങ്ങേയറ്റത്തെ ഫെറ്റിഷ് പ്രവൃത്തികൾ അല്ലെങ്കിൽ രണ്ടും ചിത്രീകരിക്കുന്ന അശ്ലീലമാണ് ഹാർഡ്‌കോർ പോണോഗ്രാഫി. ഇതിൽ ഗ്രാഫിക് ലൈംഗിക പ്രവർത്തനവും ദൃശ്യമായ നുഴഞ്ഞുകയറ്റവും അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. ഒരു അശ്ലീല സൃഷ്ടിയിൽ എന്തെങ്കിലും ഹാർഡ്‌കോർ ഉള്ളടക്കം ഉണ്ടെങ്കിൽ അതിനെ ഹാർഡ്‌കോർ എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു. ഒരു അശ്ലീല സിനിമയുടെ സെറ്റിലെ ജീവനക്കാരും അഭിനേതാക്കളും.]] അശ്ലീല സിനിമകളെ സാധാരണയായി സിനിമയും അഭിനേതാക്കളും സൃഷ്ടിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്ന അടിസ്ഥാന തീം അല്ലെങ്കിൽ ലൈംഗിക ഫാന്റസി വിവരിക്കുന്ന ഉപവിഭാഗങ്ങളായി തരംതിരിക്കുന്നു. ഉപവിഭാഗങ്ങളെ അവതാരകരുടെ സ്വഭാവസവിശേഷതകൾ അല്ലെങ്കിൽ അത് കേന്ദ്രീകരിക്കുന്ന ലൈംഗിക പ്രവർത്തനത്തിന്റെ തരം എന്നിവയായി തരംതിരിക്കാം, ഓരോ ഉപവിഭാഗവും ആകർഷിക്കുന്ന വിപണിയിലല്ല. ഉപവിഭാഗങ്ങൾ സാധാരണയായി ചില കൺവെൻഷനുകളുമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്നു, ഓരോന്നും ഒരു പ്രത്യേക പ്രേക്ഷകരെ ആകർഷിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. == അശ്ലീല ചലച്ചിത്ര വ്യവസായം == [[പ്രമാണം:Pierre Woodman at work in Australia.png|ലഘുചിത്രം|ഓസ്‌ട്രേലിയയിൽ ഒരു അശ്ലീല സിനിമയുടെ സെറ്റിലെ ജീവനക്കാരും അഭിനേതാക്കളും.]] ആഗോളതലത്തിൽ, അശ്ലീലസാഹിത്യം ഏകദേശം 100 ബില്യൺ [[ഡോളർ]] വരുമാനമുള്ള ഒരു വലിയ ബിസിനസ്സാണ്, ഇതിൽ വിവിധ മാധ്യമങ്ങളുടെയും അനുബന്ധ ഉൽപ്പന്നങ്ങളുടെയും സേവനങ്ങളുടെയും നിർമ്മാണം ഉൾപ്പെടുന്നു. ആയിരക്കണക്കിന് കലാകാരന്മാർക്കൊപ്പം പിന്തുണ, നിർമ്മാണ ജീവനക്കാരും ഈ വ്യവസായത്തിൽ ജോലി ചെയ്യുന്നു. സമർപ്പിത വ്യവസായ പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങളും വ്യാപാര ഗ്രൂപ്പുകളും മുഖ്യധാരാ പത്രങ്ങൾ, സ്വകാര്യ സംഘടനകൾ (വാച്ച്ഡോഗ് ഗ്രൂപ്പുകൾ), സർക്കാർ ഏജൻസികൾ, രാഷ്ട്രീയ സംഘടനകൾ എന്നിവയും ഇതിന് പിന്നാലെയുണ്ട്. 2005 ലെ റോയിട്ടേഴ്‌സ് ലേഖനമനുസരിച്ച്, "മൾട്ടി-ബില്യൺ [[ഡോളർ]] വ്യവസായം ഓരോ വർഷവും ഏകദേശം 11,000 ഡിവിഡി ശീർഷകങ്ങൾ പുറത്തിറക്കുന്നു." [45] അശ്ലീല സിനിമകൾ ഡിവിഡിയിൽ വിൽക്കുകയോ വാടകയ്ക്ക് നൽകുകയോ ചെയ്യാം, ഇന്റർനെറ്റിലൂടെയും പ്രത്യേക ചാനലുകളിലൂടെയും പ്രദർശിപ്പിക്കാം, കേബിളിലും സാറ്റലൈറ്റിലും പേ-പെർ-വ്യൂ, മുതിർന്നവർക്കുള്ള തിയേറ്ററുകളിൽ പ്രദർശിപ്പിക്കാം. എന്നിരുന്നാലും, 2012 ആയപ്പോഴേക്കും, നിയമവിരുദ്ധമായി പകർത്തിയ ഉള്ളടക്കത്തിന്റെ വ്യാപകമായ ലഭ്യതയും ഇന്റർനെറ്റിലെ മറ്റ് കുറഞ്ഞ ചെലവിലുള്ള മത്സരവും അശ്ലീല ചലച്ചിത്ര വ്യവസായത്തെ ചുരുക്കുകയും ലാഭക്ഷമത കുറയ്ക്കുകയും ചെയ്തു.ആഗോള അശ്ലീല ചലച്ചിത്ര വ്യവസായം അമേരിക്കയുടെ ആധിപത്യത്തിലാണ്, ലോസ് ഏഞ്ചൽസിലെ സാൻ ഫെർണാണ്ടോ വാലി പ്രദേശം വ്യവസായത്തിന്റെ ഹൃദയമാണ്. == നിയമസാധുത == [[പ്രമാണം:Pornography laws.svg|പകരം=|ലഘുചിത്രം|{{Legend|#47c223|അശ്ലീലസാഹിത്യം നിയമപരമാണ്, ചില തീവ്രമായ ഉള്ളടക്കങ്ങൾ ഒഴികെ.}}{{Legend|#ece117|അശ്ലീലസാഹിത്യം നിയമപരമാണ്, പക്ഷേ ചില വിശാലമായ നിയന്ത്രണങ്ങൾക്ക് വിധേയമായി.}}{{Legend|red|അശ്ലീലസാഹിത്യം നിർമ്മിക്കുന്നതോ വിതരണം ചെയ്യുന്നതോ നിയമവിരുദ്ധമാണ്.}}{{Legend|#b4b4b4|ഡാറ്റ ലഭ്യമല്ല.}}]] ഇന്ത്യയിൽ, വിവിധ നിയമങ്ങൾ പ്രകാരം അശ്ലീല സിനിമകളുടെ നിർമ്മാണവും വിതരണവും വലിയതോതിൽ നിരോധിച്ചിരിക്കുന്നു. 2000-ലെ ഇൻഫർമേഷൻ ടെക്നോളജി ആക്ട്, പ്രത്യേകിച്ച് സെക്ഷൻ 67, ഇലക്ട്രോണിക് രൂപത്തിൽ അശ്ലീല വസ്തുക്കൾ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നതോ പ്രക്ഷേപണം ചെയ്യുന്നതോ കുറ്റകരമാക്കുന്നു. മുതിർന്നവർക്ക് സ്വകാര്യമായി അശ്ലീലം കാണുന്നത് നിയമവിരുദ്ധമല്ലെങ്കിലും, അത്തരം ഉള്ളടക്കം നിർമ്മിക്കുന്നതോ വിതരണം ചെയ്യുന്നതോ ശിക്ഷാർഹമായ കുറ്റമാണ്. കൂടാതെ, ഇന്ത്യൻ പീനൽ കോഡ് (സെക്ഷൻ 292 ഉം 293 ഉം) അശ്ലീല വസ്തുക്കളുടെ വിൽപ്പനയും വിതരണവും നിരോധിക്കുന്നു. സ്വകാര്യമായി അശ്ലീലം കാണുന്നത് സംബന്ധിച്ച സ്വകാര്യതയ്ക്കുള്ള അവകാശം ഇന്ത്യൻ സുപ്രീം കോടതി ഉയർത്തിപ്പിടിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും കുട്ടികളുടെ അശ്ലീലം, സമ്മതമില്ലാതെയുള്ള ഉള്ളടക്കം, പൊതുവിതരണം എന്നിവയ്‌ക്കെതിരെ വ്യക്തമായ നിലപാട് സ്വീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. കേരള സംസ്ഥാനത്ത്, അശ്ലീലം ലക്ഷ്യമിട്ട് പ്രത്യേക സംസ്ഥാനതല നിയമനിർമ്മാണം നിലവിലില്ലെങ്കിലും, ദേശീയ തലത്തിൽ ബാധകമായ നിയമങ്ങൾ പൂർണ്ണമായും നടപ്പിലാക്കിയിട്ടുണ്ട്. അശ്ലീല ഉള്ളടക്കം സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനും പ്രചരിപ്പിക്കുന്നതിനുമെതിരെ, പ്രത്യേകിച്ച് ഡിജിറ്റൽ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകൾ വഴി, കേരള പോലീസ് ഒന്നിലധികം നടപടികൾ സ്വീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. അതിനാൽ, സമ്മതത്തോടെ മുതിർന്നവരുടെ അശ്ലീലം സ്വകാര്യമായി കാണുന്നത് കുറ്റകരമല്ലെങ്കിലും, ഇന്ത്യയിലും കേരളത്തിലും അതിന്റെ നിർമ്മാണം, പ്രസിദ്ധീകരണം, വിതരണം എന്നിവ നിയമവിരുദ്ധമായി തുടരുന്നു. 73lqltvnujsgfdhxwyh8v6lkv83fonl 0 12107 4666497 4601775 2026-09-12T20:05:04Z ~2026-49588-88 222832 4666497 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Pattambi}} {{Infobox settlement | name = പട്ടാമ്പി | native_name = <!-- Please do not add any Indic script in this infobox, per WP:INDICSCRIPT policy. --> | native_name_lang = | other_name = | nickname = | settlement_type = മുനിസിപ്പാലിറ്റി | image_skyline = Pattambi Palam.jpg | image = | image_caption = പട്ടാമ്പി പാലം | pushpin_map = India Kerala#India | pushpin_label_position = right | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = Location in Kerala, India | coordinates = {{coord|10.8057|N|76.1957|E|display=inline,title}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|ഇന്ത്യ}} | subdivision_type1 = [[States and territories of India|State]] | subdivision_name1 = [[കേരളം]] | subdivision_type2 = [[List of districts of India|District]] | subdivision_name2 = [[പാലക്കാട് ജില്ല]] | established_title = <!-- Established --> | established_date = 2015 ജനുവരി 14 | founder = | named_for = | government_type = [[Municipal Council]] | governing_body = Pattambi Municipality | leader_party = [[Indian National Congress|INC]] | leader_title = Municipal Chairperson | leader_name = T P Shaji | leader_title1 = Vice Chairperson | leader_name1 = Asna Haneefa ([[IUML]]) | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = 15.84 | elevation_footnotes = | elevation_m = 63 | population_total = 28,632 | population_as_of = 2011 | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = Languages | demographics1_title1 = Official | demographics1_info1 = [[Malayalam]] | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[Postal Index Number|PIN]] | postal_code = 679 303 | area_code_type = Telephone code | area_code = 91466 | registration_plate = KL-52 | blank1_name_sec1 = [[Human sex ratio|Sex ratio]] | blank1_info_sec1 = 0.96 [[male|♂]]/[[female|♀]] | blank2_name_sec1 = Literacy | blank2_info_sec1 = 83% | blank3_name_sec1 = Parliament constituency | blank3_info_sec1 = [[Palakkad Lok Sabha constituency|Palakkad]] | blank4_name_sec1 = Assembly constituency | blank4_info_sec1 = [[Pattambi Assembly constituency|Pattambi]] | website = {{URL|https://pattambimunicipality.lsgkerala.gov.in/en}} | footnotes = }} <p>ഇതേ പേരിലുള്ള നഗരസഭയെക്കുറിച്ച് അറിയാൻ, [[പട്ടാമ്പി നഗരസഭ]] എന്ന താൾ സന്ദർശിക്കുക.</P> കേരളത്തിലെ [[പാലക്കാട് ജില്ല|പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ]] പഴയ [[നെടുങ്ങനാട്]] നാട്ടുരാജ്യത്തിൽ ഉൾപ്പെട്ടതും പിന്നീട് [[വള്ളുവനാട്]] നാട്ടു രാജ്യത്തിന്റെ ഭാഗമാവുകയും ചെയ്ത ഒരു പ്രധാന നഗരമാണ് '''പട്ടാമ്പി'''. 2013-ൽ രൂപം കൊണ്ട [[പട്ടാമ്പി താലൂക്ക്|പട്ടാമ്പി താലൂക്കി]]ന്റെ ആസ്ഥാനമാണ് ഈ നഗരം. പട്ടാമ്പി ഒരു ദേശപ്പേരല്ല. [[നേതിരിമംഗലം]] എന്നായിരുന്നു പഴയ പേര്. [[ഭാരതപ്പുഴ|ഭാരതപ്പുഴയുടെ]] വടക്കേ തീരത്താണ് പട്ടാമ്പി നഗരം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. [[പാലക്കാട്]], [[ഒറ്റപ്പാലം]], [[ഷൊർണൂർ]], [[കുറ്റിപ്പുറം]], [[പൊന്നാനി]] എന്നിവയോടൊപ്പം, ഭാരതപ്പുഴയുടെ തീരത്തെ പ്രധാന പട്ടണങ്ങളിലൊന്നാണ് പട്ടാമ്പി. ടിപ്പു സുൽത്താൻ കോട്ട ഉണ്ടാക്കാൻ നോക്കി എങ്കിലും പൂർണമായില്ല അത് പകുതി വെച്ച് നിർത്തപ്പെട്ടു അതിനാൽ പറ്റെ അമ്പി പോയ സ്ഥലം എന്ന് പറഞ്ഞു പറഞ്ഞു പട്ടാമ്പി ആയി പോയത് ആണ് പട്ടാമ്പി == ചില വസ്തുതകൾ == [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല|തൃശൂർ ജില്ലയിലെ]] [[കുന്നംകുളം]], [[ഗുരുവായൂർ]], [[ദേശമംഗലം]], [[പെരുമ്പിലാവ്]], [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ]] [[എടപ്പാൾ]], പൊന്നാനി, കുറ്റിപ്പുറം, [[വളാഞ്ചേരി]], [[പുലാമന്തോൾ]], [[പെരിന്തൽമണ്ണ]], പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ ഷൊർണ്ണൂർ, [[ചെർ‌പ്പുളശ്ശേരി]] ഒറ്റപ്പാലം എന്നീ [[നഗരം|നഗരങ്ങൾ]] പട്ടാമ്പിയുടെ സമീപ പ്രദേശങ്ങളാണ്. ഈ കാരണം കൊണ്ടു തന്നെ പട്ടാമ്പി ഒരു പ്രധാന വാണിജ്യനഗരമാണ്. പാലക്കാട്‌, മലപ്പുറം തൃശ്ശൂർ എന്നീ മൂന്ന് ജില്ലകൾ കൂടി ചേരുന്ന ഭാഗത്തായാണ് പട്ടാമ്പി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. പാലക്കാട്‌ ജില്ലയിൽ ആണെങ്കിലും 38 കിലോമീറ്റർ മാറി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന [[മലപ്പുറം|മലപ്പുറവും]] 43 കിലോമീറ്റർ അകലെയുള്ള [[തൃശ്ശൂർ|തൃശ്ശൂരുമാണ്]] അടുത്തുള്ള ജില്ല ആസ്ഥാനങ്ങൾ. പാലക്കാട്ടേക്ക് ഇവിടെ നിന്ന് 58 കിലോമീറ്റർ ദൂരം ഉണ്ട്. പാലക്കാട്‌ ജില്ലയിൽ ജില്ലാ ആസ്ഥാനമായ പാലക്കാട്‌ കഴിഞ്ഞാൽ വളരെ വേഗത്തിൽ വളർന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന രണ്ട് നഗരങ്ങളാണ് മണ്ണാർക്കാടും പട്ടാമ്പിയും. നഗരം രണ്ടായി തരം തിരിച്ചിട്ടുണ്ട് - മേലേ പട്ടാമ്പിയും താഴേ പട്ടാമ്പിയും. [[കേരള കാർഷിക സർവ്വകലാശാല|കേരള കാർഷിക സർവകലാശാലയുടെ]] [[നെല്ല്|നെൽ കൃഷി]] ഗവേഷണവിഭാഗവും വിത്തു‍ദ്പാദനകേന്ദ്രവും ഇവിടെയാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. കേരളത്തിലെ പഴക്കം ചെന്ന കോളജുകളിലൊന്നായ [[ശ്രീ നീലകണ്ഠ സർക്കാർ സംസ്‌കൃത കോളജ്]] പട്ടാമ്പിയിലാണ്. പ്രശസ്ത സംസ്‌കൃതാചാര്യൻ [[പുന്നശ്ശേരി നീലകണ്ഠശർമ്മ|പുന്നശ്ശേരി നമ്പി നീലകണ്ഠശർമ്മയുടെ]] നാമധേയത്തിലാണു കോളജ്. പുന്നശേരി നമ്പി സ്ഥാപിച്ച സംസ്‌കൃത വിദ്യാലയമാണ് പിൽക്കാലത്ത് സംസ്‌കൃത കോളജായത്. ഇപ്പോൾ [[യൂനിവേഴ്‌സിറ്റി ഓഫ് കാലിക്കറ്റ്|കോഴിക്കോട് സർവകലാശാലയുടെ]] കീഴിലുള്ള കോളേജ് മികവിന്റെ കേന്ദ്രം കൂടിയാണ്. സാഹിത്യ-സാംസ്‌കാരിക രംഗത്തുള്ള നിരവധി പ്രമുഖർ പട്ടാമ്പിക്കോളേജിൽ പഠിക്കുകയും പഠിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. == ആരാധനാലയങ്ങൾ == === [[പട്ടാമ്പി ജുമാ മസ്ജിദ്]] === പട്ടാമ്പിയിലെ പ്രധാന മുസ്ലീം ആരാധനാലയമാണ് പട്ടാമ്പി ജുമാ മസ്ജിദ്. നഗരത്തിന്റെ കണ്ണായ ഭാഗത്ത്, ഭാരതപ്പുഴയുടെ തീരത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഈ പള്ളി, പട്ടാമ്പിയിൽ വരുന്ന നിരവധി ആളുകളെ ആകർഷിയ്ക്കുന്നുണ്ട്. ഇവിടെ നടക്കുന്ന പ്രധാന ആഘോഷമാണ് [[പട്ടാമ്പി നേർച്ച]]. പട്ടാമ്പിയുടെ ദേശീയോത്സവം എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഈ ഉത്സവം, എല്ലാ വർഷവും [[മാർച്ച്]] മാസത്തിലാണ് നടക്കുന്നത്. പള്ളിയിൽ അന്ത്യവിശ്രമം കൊള്ളുന്ന ആലൂർ വലിയ പൂക്കുഞ്ഞിക്കോയ തങ്ങളുടെ ഓർമ്മയ്ക്കാണ് ഈ നേർച്ച നടത്തുന്നത്. പട്ടാമ്പിക്കാരുടെ മതസൗഹാർദത്തിന്റെയും സാഹോദര്യത്തിന്റെയും പ്രതീകമായി ഈ ചടങ്ങിനെ നാട്ടുകാർ കണക്കാക്കിവരുന്നു. ജാതിമതഭേദമെന്യേ ആയിരങ്ങളാണ് ഇതിൽ പങ്കെടുക്കുന്നത്. === [[കൈത്തളി മഹാദേവക്ഷേത്രം]] === == അവലംബം == <references/> {{commons category|Pattambi}} {{Palakkad-geo-stub|Pattambi}} {{പാലക്കാട് ജില്ല}} [[വർഗ്ഗം:പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ പട്ടണങ്ങൾ]] rwtp7wlzoksn2szr2wuswgxlaqzbooq 0 14240 4666390 4533147 2026-09-12T13:32:25Z Vishkailas 214655 /* സെബു (ബോസ് ടോറസ് ഇൻഡിക്കസ്) */ 4666390 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Cattle}} {{Taxobox | name = കന്നുകാലി | status = വളർത്തുമൃഗം | image = CH cow 2.jpg | image_width = 250px | image_caption = A Swiss [[Braunvieh]] cow wearing a [[cowbell]] | regnum = [[Animal]]ia | phylum = [[Chordate|കോർഡേറ്റ]] | subclassis = [[Theria]] | infraclassis = [[Eutheria]] | classis = [[സസ്തനി]] | ordo = [[Artiodactyla]] | familia = [[Bovidae]] | subfamilia = [[Bovinae]] | genus = ''[[Bos]]'' | species = ''B. primigenius'' | binomial = '''''Bos primigenius''''' | binomial_authority = [[Ludwig Heinrich Bojanus|Bojanus]], 1827<ref name=MSW3>{{MSW3 Artiodactyla|id=14200690|heading=''Bos taurus primigenius''}}</ref> | subspecies = '' B. p. taurus'', <br />''B. p. indicus'' | trinomial = ''Bos primigenius taurus'', <br />''Bos primigenius indicus'' | synonyms = ''Bos taurus'', <br />''Bos indicus'' | range_map = Bovine range.png | range_map_caption = Bovine range }} '''പശു''' പൊതുവേ ഒരു വളർത്തു മൃഗമാണ്. ഭൂമിയിൽ ഉഷ്ണ- മിതോഷ്ന മേഖലകളിലെല്ലാം തന്നെ ഈ വർഗത്തില്പെട്ട വിവിധയിനങ്ങൾ അധിവസിച്ചിരുന്നു. അവിടങ്ങളിലെല്ലാം ഇവ മനുഷ്യരാൽ ഇണക്കിയെടുക്കുകയും ചെയ്യപ്പെട്ടു. [[ആഫ്രിക്ക]] പോലുള്ള ചിലയിടങ്ങളിലെ വനങ്ങളിലും [[ഹിമാലയം|ഹിമാലയപ്രാന്തങ്ങളിലും]] മറ്റും ഇവയുടെ വർഗത്തിൽ പെട്ട ജീവികൾ കാട്ടുമൃഗങ്ങളായി ജീവിക്കുന്നുമുണ്ട്. == പ്രത്യേകതകൾ == [[കൊമ്പ് (മൃഗം)|കൊമ്പുകൾ]] ഉള്ള ഇവ ഇരട്ടക്കുളമ്പുള്ള മൃഗങ്ങളാണ്‌. തികഞ്ഞ സസ്യാഹാരികളുമാണ്‌. [[അയവെട്ടൽ|അയവെട്ടുന്ന]] മൃഗമാണ്‌ ഇത്‌. ഇതിന്റെ [[ആമാശയം|ആമാശയത്തിന്‌]] നാല്‌ അറകളുണ്ട്‌. പചനക്രിയ പല ഘട്ടങ്ങളിലായി ആമാശയത്തിന്റെ വിവിധ അറകളിൽ നടക്കുന്നു. ഇവയുടെ പാൽ ഒരു നല്ല സമീകൃതാഹാരമാണ്‌. ഇവയുടെ ഒരു [[പ്രസവം|പ്രസവത്തിൽ]] സാധാരണയായി ഒരു ശിശു മാത്രമേ ഉണ്ടാകൂ. ഏതാണ്ട് ഒൻപതു മാസമാണ്‌ [[ഗർഭം (സസ്തനികൾ)|ഗർഭകാലം]]. മനുഷ്യർ പാലിനായി പശുവിനെ വളർത്തുന്നു. മനുഷ്യരുമായി വളരെ ഇണങ്ങുന്ന, പൊതുവെ ശാന്തപ്രകൃതികളായ മൃഗങ്ങളാണ്‌ ഇവ. ഇന്ത്യയിലെ പല സംസ്ഥാനങ്ങളിലും പശു ഒരു പുണ്യ മൃഗമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. കേരളത്തിൽ ഈ ഇനത്തിൽപ്പെട്ട ആൺജാതിയെ '''[[കാള]]''' എന്നും ചിലയിടങ്ങളിൽ '''[[മൂരി]]''' എന്നും വിളിക്കുന്നു == ഔഷധഗുണം == [[ആയുർ‌വേദം|ആയുർ‌വേദവിധിയിൽ]] പശു ധാരാളം ഔഷധഗുണമുള്ള ഒരു മൃഗമാണ്. പശുവിൻറെ [[പഞ്ചഗവ്യം]] എന്നറിയപ്പെടുന്ന പാൽ, [[മൂത്രം]], [[ചാണകം]], [[തൈര്]] , [[നെയ്യ്]] എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച് ആയുർവേദ വിധിപ്രകാരം ഔഷധഘൃതങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുന്നു<ref name="പശു1">{{Cite web |url=http://kif.gov.in/ml/index.php?option=com_content&task=view&id=278&Itemid=29 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-02-12 |archive-date=2016-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305013735/http://kif.gov.in/ml/index.php?option=com_content&task=view&id=278&Itemid=29 |url-status=dead }}</ref>. ഈ നെയ്യ് ശരീരത്തിന്റെ കോശ ശക്തി വീണ്ടെടുക്കാനും, മാനസിക – ശാരീരിക ക്ലേശങ്ങൾ, [[വാതം|വാതരോഗം]], സന്താന ലബ്ധി എന്നിവക്കും ഉപയോഗിക്കുന്നു. പശുവിന്റെ വയറ്റിൽ നിന്നെടുക്കുന്ന ഗോരോചനം ആയുർവേദ മരുന്നുകളിലെ മറ്റൊരു വിശേഷപ്പെട്ട ചേരുവയാണ്‌. <ref name="പശു1"/> == വിവിധ ഇനം പശുക്കൾ == കന്നുകാലികളെ മൂന്ന് വ്യത്യസ്ത ഇനങ്ങളായി തരം തിരിച്ചിട്ടുണ്ട്. '''ബോസ് ടോറസ്''', ''Bos taurus'' (യൂറോപ്യൻ അല്ലെങ്കിൽ ടോറൈൻ) , '''[[സെബു|ബോസ് ഇൻഡിക്കസ്]]''' ([[സെബു]]), വംശനാശം സംഭവിച്ച '''ബോസ് പ്രൈമിജെനിയസ്''' ([[ഔറൊക്‌സ്‌|ഔറോക്സ് Aurochs]]) എന്നിവയാണ് അവ. വംശനാശം സംഭവിച്ച ഔറോക്സുകളുടെ പിൻഗാമികളാണ് [[ടോറൈൻ]], [[സെബു]] എന്നിവ. '''ബോസ് ടോറസ്''' എന്ന ഒറ്റ വർഗ്ഗത്തിലാക്കി ഇവയെ പുനർ നാമകരണം ചെയ്തു. '''ബോസ് ടോറസ് പ്രൈമിജെനിയസ്''', '''ബോസ് ടോറസ് ഇൻഡിക്കസ്''', '''ബോസ് ടോറസ് ടോറസ്''' എന്നിങ്ങനെ മൂന്ന് ഉപവർഗ്ഗങ്ങളാക്കി വീണ്ടും തിരിച്ചു. ഈ മൂന്നിനങ്ങളാണ് ഇപ്പോൾ വ്യാപകമായി വളർത്തുമൃഗങ്ങളായി പരിപാലിച്ച് പോരുന്നത്. ====[[സെബു|സെബു (ബോസ് ടോറസ് ഇൻഡിക്കസ്)]]==== മുതുകിൽ കൂനുകളുള്ള (മുഴ) ഒരു കന്നുകാലി വർഗ്ഗമാണ് സെബു (zebu). ബോസ് പ്രൈമിജെനിയസ് ഇൻഡിക്കസ് (Bos primigenius indicus), ബോസ് ഇൻഡിക്കസ് (Bos indicus), ബോസ് ടോറസ് ഇൻഡിക്കസ് (Bos taurus indicus) എന്നിങ്ങനെയുള്ള ഉപവിഭാഗങ്ങളായും അറിയപ്പെടുന്നു. ഉഷ്ണമേഖലാ രാജ്യങ്ങളിലുടനീളം ഇവയെ വളർത്തി വരുന്നു. ഇൻഡിക്കൈൻ കന്നുകാലികൾ (indicine cattle) അല്ലെങ്കിൽ കൂനൻ കന്നുകാലികൾ (humped cattle) എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ഇന്ത്യയിൽ വ്യാപകമായി പരിപാലിച്ച് പോരുന്ന തനത് നാടൻ ജനുസ്സുകളാണ് ഇവ. === അത്യുത്പാദനശേഷിയുള്ള കറവ പശുക്കൾ === ഹോൾസ്റ്റീൻ ഫ്രീഷൻ, സിമ്മെന്റൽ, ഗൺസീ, ജെഴ്സി, അര്ഷിരെ, ബ്രൗൺ സ്വിസ്സ് മിൽക്കിങ് ഷോർട്ഹോൺ, നോർമണ്ട് തുടങ്ങിയവ. ==== [[ഹോൾസ്റ്റീൻ പശു]] ==== ധാരാളം പാൽ ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്ന പശു. ദിവസേന 28-33 ലിറ്റർ പാൽ നൽകുന്നു. കൊഴുപ്പ് കുറഞ്ഞതും പോഷക സമൃദ്ധവുമായ പാൽ. പാൽ ഉത്പാദനത്തിന് പോഷക സമൃദ്ധമായ പ്രത്യേക കാലിതീറ്റ നൽകേണ്ടത് ആവശ്യമാണ്. ഹോളണ്ടിൽ ഉടലെടുത്ത ഇനം. കേരളത്തിലും ഇവയെ വളർത്താറുണ്ട്. Simmental (സിമ്മെന്റൽ) 20-22 ലിറ്റർ പാൽ നിത്യേന ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നു. സ്വറ്റ്സർലണ്ടിലെ ആൽപ്സ് മലനിരകളിൽ ഉടലെടുത്ത ഇനം. [[ജേഴ്സി പശു]] താരതമ്യേനെ ചെറിയ വലിപ്പമുള്ള ഇവ ബ്രിട്ടനിൽ ഉടലെടുത്ത ഇനമാണ്. ഇവ നിത്യേന 15 മുതൽ 20 ലിറ്റർവരെ പാൽ ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നു. ഇന്ത്യൻ കാലാവസ്ഥയിലും ഇവ നന്നായി വളരുന്നു. പാൽ ഉത്പാദനത്തിന് പോഷക സമൃദ്ധമായ തീറ്റ ആവശ്യമാണ്. ബ്രൗൺ സ്വിസ്സ് യൂറോപ്പിൽ ആൽപ്സ് ഭാഗത്ത്‌ ഉടലെടുത്ത ഈ പശു അത്യുത്പാദനശേഷിയുള്ള ഇനമാണ്. ഇവ നിത്യേന 34 മുതൽ 45 ലിറ്റർ വരെ പാൽ ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നു. സുനന്ദിനി ഇവയുടെ സങ്കരയിനമാണ്. === കേരളത്തിൽ അറിയപ്പെടുന്ന നാടൻ പശുക്കൾ === * [[വെച്ചൂർ പശു |വെച്ചൂർ]] * [[വില്വാദ്രി പശു|വില്വാദ്രി]] * [[ചെറുവള്ളി പശു|ചെറുവള്ളി]] * [[കാസർഗോഡ് കുള്ളൻ പശു|കാസർഗോഡ് കുള്ളൻ]] * [[വടകര കുള്ളൻ]] * [[കുട്ടമ്പുഴ കുള്ളൻ പശു|കുട്ടമ്പുഴ]] * [[സുവർണ്ണവല്ലി (പശു)|സുവർണ്ണവല്ലി]] * വയനാട് * ഇടുക്കി * ഹൈറേഞ്ച് * എന്നിങ്ങനെ നിരവധി നാടൻ വിഭാഗങ്ങളാണ് കേരളത്തിലുള്ളത്. വെച്ചൂർ പശുവിന് അംഗീകാരം നൽകിയ ഹരിയാനയിലെ കർണാൽ ആസ്ഥാനമായുള്ള നാഷണൽ ബ്യൂറോ ഓഫ് അനിമൽ ജെനിറ്റിക് റിസോഴ്‌സസ് (എൻ.ബി.എ.ജി.ആർ) ശാസ്ത്രജ്ഞന്മാർ മറ്റു പശുക്കളെക്കുറിച്ചും ഗവേഷണം നടത്തിക്കൊണ്ടിരിക്കയാണ്. ഇതിൽ വില്വാദ്രി, കുട്ടമ്പുഴ എന്നിവയുടെ ജനിതക സാമ്പിളുകളും വംശ പാരമ്പര്യ പഠനവും എൻ.ബി.എ.ജി.ആർ. വിദഗ്ധ സംഘം കഴിഞ്ഞ വർഷങ്ങളിൽ പ്രത്യേക പഠനത്തിന് വിധേയമാക്കിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. === ഇന്ത്യയിലെ നാടൻ പശുക്കൾ === ഇന്ത്യയിലെ [[നാഷണൽ ബ്യൂറോ ആൻഡ് അനിമൽ ജനറ്റിക് റിസർച്ച്]] ബ്രീഡ് രജിസ്ട്രേഷൻ കമ്മിറ്റി 43 ഇനം പശുക്കളെയാണ് നാടൻപശുക്കളുടെ വിഭാഗത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി രജിസ്റ്റർ ചെയ്തിട്ടുള്ളത് . 2016 ആഗസ്റ് വരെ നിലവിൽ ഉണ്ടായിരുന്ന 41<ref>https://pib.gov.in/newsite/printrelease.aspx?relid=149129</ref> ഇനങ്ങൾക്ക് പുറമേ കൊങ്കൺ കപില, ലഡാക്കി എന്നീ രണ്ട് പുതിയ ഇനങ്ങളെക്കൂടി ഉൾപ്പെടുത്തി 2018 ഡിസംബറിൽ പുതിയ ഔദ്യോഗിക പട്ടിക പുറത്തിറക്കുകയുണ്ടായി.<ref>https://pib.gov.in/Pressreleaseshare.aspx?PRID=1555652</ref> {| class="wikitable" |- ! ജനുസ്സ് !! മറ്റ് പേരുകൾ !! മേഖല !!പാലുൽപ്പാദനം |- | [[വെച്ചൂർ പശു|വെച്ചൂർ]] || വെച്ചൂർ കുള്ളൻ || [[കേരളം]] || 561 കിലോ. കൊഴുപ്പ് 4.7 to 5.8 % |- | [[ബർഗൂർ പശു|ബർഗൂർ]] || || [[തമിഴ്‌നാട്]] || 350 കിലോ. |- | [[പുലിക്കുളം പശു|പുലിക്കുളം]] || പലിംഗു മാഡു, മണി മാഡു, “ജല്ലിക്കാട്ട് മാഡു, മാട്ടു മാഡു, കിലകാട്ടു മാഡു || [[തമിഴ്‌നാട്]] ||പ്രതിദിന ശരാശരി 1.25 കിലോ. |- | [[കാങ്കയം പശു|കാങ്കയം]] || കങ്കനാട്, കോങ്കു || [[തമിഴ്‌നാട്]] || 540 കിലോ, കൊഴുപ്പ് 1.6 to 7.7 % |- | [[ഉംബ്ളാച്ചേരി പശു|ഉംബ്ളാച്ചേരി]] || ജാതിമാട്, മൊട്ടൈമാട്, മൊലൈമാട്, സതേൺമാട്, തഞ്ചാവൂർ മാട്, തെർകുത്തി മാട് || തമിഴ്‌നാട് || 494 കിലോ. (ഒരു കറവക്കാലത്ത്) |- | [[അമൃത് മഹൽ പശു|അമൃത് മഹൽ]] || ജവാരി ദാന, ദൊദ്ദദാന, നമ്പർ ദാന || [[കർണ്ണാടക]] || 572 കിലോ. (ഒരു കറവക്കാലത്ത്) |- | [[കൃഷ്ണ വാലി (പശു)|കൃഷ്ണ വാലി]] || || കർണ്ണാടക || |- | [[മലനാട് ഗിദ്ദ]] || മലനാട് കുള്ളൻ || കർണ്ണാടക || |- | [[പുങ്കന്നൂർ പശു|പുങ്കന്നൂർ]] ||പുങ്കന്നൂർ കുള്ളൻ || [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്]] || പ്രതിദിന ശരാശരി 546 ലിറ്റർ |- | [[ഓങ്കോൾ പശു |ഓങ്കോൾ]] || || ആന്ധ്രാപ്രദേശ് || |- | [[മോട്ടു പശു|മോട്ടു]]||മോട്ടു കുള്ളൻ || [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്]], [[ഛത്തീസ്ഗഡ്]], [[ഒഡീഷ]] || 100 മുതൽ 140 കിലോഗ്രാം (ഒരു കറവക്കാലത്ത്) |- | [[ഘുമുസാരി പശു|ഘുമുസാരി]] || ദേശി || [[ഒഡീഷ]] || 450-650 കിലോഗ്രാം (ഒരു കറവക്കാലത്ത്) |- | [[ബിഞ്ചർ പുരി]] || || [[ഒഡീഷ]] || |- | [[ഖരിയാർ]] || || [[ഒഡീഷ]] || |- | [[കോസാലി പശു |കോസാലി]] || || [[ഛത്തീസ്ഗഡ്]] || |- | [[ബാദ്രി]] || || [[ഉത്തരാഖണ്ഡ്]] || |- | ബച്ചോർ || || [[ബീഹാർ]] || |- | [[ഗീർ പശു|ഗിർ]] || || [[ഗുജറാത്ത്]] || |- | [[കാൻ‌ക്രെജ്]] || || [[രാജസ്ഥാൻ]] || |- | രതി || || [[രാജസ്ഥാൻ]] || |- | നഗോരി || || [[രാജസ്ഥാൻ]] || |- | താർപാർക്കർ || || [[രാജസ്ഥാൻ]] || |- | മേവതി || || [[രാജസ്ഥാൻ]] ഹരിയാന, ഉത്തർപ്രദേശ് || |- | [[സഹിവാൾ]] || || [[രാജസ്ഥാൻ]], [[പഞ്ചാബ്]] || |- | സിരി || || || |- | പൊൻവാർ || || || |- | ലക്മി || || || |- | മാൽവി || || || |- | ചുവന്ന ഗാന്ധാരി || || || |- | ദേവ്‌നി || || || |- | ഡാംഗി || || || |- | നിമാരി || || || |- | ഹരിയാന || || || |- | കെങ്കത || || || |- | ഹാലിക്കർ || || || |- | ചുവന്ന സിന്ധി || || || |- | ഗാവ് ലാവ് || || || |- | ഗംഗോത്രി || || || |- | ഖേരിഗഡ് || || || |- | ബെലാഹി || || || |- | ഖില്ലർ || || || |- | കൊങ്കൺ കപില || || || |- | ലഡാക്കി || || || |- |} ഇവ കൂടാതെ നിരവധി തനത് പ്രാദേശിക ജനുസ്സുകൾ പല പ്രദേശങ്ങളിലും കണ്ടു വരുന്നുണ്ട്. ശുദ്ധജനുസ്സുകളുമായി കലർന്ന് സങ്കരയിനത്തിൽ പെട്ട പ്രാദേശിക ഇനങ്ങളും നിരവധിയുണ്ട്. ഇവയെക്കുറിച്ചുള്ള ആധികാരികമായ പഠനം നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കയാണ്. === വെച്ചൂർ പശു=== {{പ്രധാനലേഖനം|വെച്ചൂർ പശു}} കേരളത്തിന്റെ തനതായ ഒരു പശുവർഗ്ഗമാണ് വെച്ചൂർ പശു {{main|}} === സിന്ധി പശു === {{പ്രധാനലേഖനം|സിന്ധി പശു}}{{main|}} === സുനന്ദിനി === {{പ്രധാനലേഖനം|സുനന്ദിനി}} :ഇൻഡോ-സ്വിസ് സംരംഭത്തിന്റെ പ്രവർത്തന ഫലമായി വികിസിപ്പിച്ചെടുത്ത സങ്കര ഇനം - സ്വിസ് ബ്രൗൺ X നാടൻ === സുവർണ്ണവല്ലി === {{പ്രധാനലേഖനം|സുവർണ്ണവല്ലി}} നാടൻപശുക്കളായ [[വെച്ചൂർ പശു|വെച്ചൂരിന്റെയും]] [[കാസർകോട് കുള്ളൻ|കാസറകോട് കുള്ളന്റെയും]] സങ്കരയിനമാണ് [[സുവർണ്ണവല്ലി]]. === മിഥുൻ === :മിഥുൻ ഒരു സങ്കര ഇനമാണ് === [[സഹിവാൾ]] === പടിഞ്ഞാറൻ പാകിസ്താനിലെ മോണ്ട് ഗോമറി ജില്ലയിലാണ് ഇതിന്റെ ഉത്ഭവസ്ഥാനം എന്നു കരുതുന്നു.<ref>പശുപരിപാലനം-കേരളഭാഷാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്-2012 പു. 8</ref> ==ഗീർ പശു == {{പ്രധാനലേഖനം|ഗീർ പശു}} ഗുജറാത്തിലെ തനി ''നാടൻ ഇനമായ ഗീർ ഇപ്പോൾ കേരളത്തിലെ വയനാടിലും എത്തി, നമ്മുടെ നാടാൻ പശുക്കളുടെ ഇരട്ടി വലിപ്പമുള്ളവയണ് ഇവ, ഇതിന്റെ മൂത്രവും, ചാണകവും, നല്ല ഒരു വളമാണ്. ഇവക്ക് രോഗ പ്രതിരോധ ശേഷിയും കൂടുതലാണ് . === അയർഷെയർ === ===മറ്റിനങ്ങൾ=== === ഏറ്റവും ചെറിയ പശു === ഗിന്നസ് ബുക്ക്‌ പ്രകാരം ഏറ്റവും ചെറിയ പശു ആയി കരുതപ്പെടുന്നത് ക്യാനടയിലെ സ്വലോ എന്നയിനം 83 സെന്റിമീറ്റർ മാത്രം ഉയരം ഉള്ള പശുവാണ്‌, എന്നാലും മണ്ണുത്തി വെറ്റെരിനര്യ് കോളേജിലെ ജെനെറ്റിക്സ് വിഭാഗത്തിലെ 79 സേന്റിമിട്ടെർ മാത്രം ഉയരമുള്ള ഡയാന യാണ് ഏറ്റവും ഉയരം കുറഞ്ഞ പശു എന്നും ...അതല്ല കോഴിക്കോടെ ജില്ലയിലെ പെയംബ്രയിലെ കയണ്ണയിൽ സൂര്യപ്രകശ് വളര്ത്തുന്ന 72 സെന്ടിമിട്ടർ ഉയരം ഉള്ള ചോട്ടി (ഒരിനം കാസര്കൊടെ കുള്ളൻ) ആണെന്നും , കാസർകോട്‌ തന്നെയുള്ള പെരളം ഫാമിലെ എൻ സുബ്രമണ്യൻ വളര്ത്തുന്ന 71 സെന്ടിമിട്ടർ മാത്രം ഉയരമുള്ള ബന്ഗാരി യാണ് എന്നുമുള്ള വാദങ്ങൾ നിലവിൽ ഉണ്ട് == ചിത്രങ്ങൾ == <gallery widths="140px" heights="120px" perrow="5" align="center"> പ്രമാണം:Cow (Fleckvieh breed) Oeschinensee Slaunger 2009-07-07.jpg|പശു കിടക്കുന്നു പ്രമാണം:Cow - പശു-1.JPG|പശു പ്രമാണം:Cow - പശു-2.JPG|പശു പ്രമാണം:Cow - പശു-3.JPG|പശു കിടക്കുന്നു പ്രമാണം:Cow - പശു-4.JPG|പശു പ്രമാണം:Cow - പശു-5.JPG|പശുക്കിടാവ് പാല് കുടിക്കുന്നു പ്രമാണം:Cow - പശു-6.JPG|പശുവിന്റെ തല പ്രമാണം:Cow - പശു-7.JPG|പശുക്കിടാവ് പ്രമാണം:മലമുകളിലെ പശു.JPG പ്രമാണം:Mithun.jpg|മിഥുൻ പ്രമാണം:Bull1.JPG|വിത്തുകാള പ്രമാണം:വിത്തുകാള.JPG പ്രമാണം:പശുക്കിടാവ്.JPG|പശുക്കിടാങ്ങൾ പ്രമാണം:പശുക്കൾ.JPG പ്രമാണം:Cow1.JPG പ്രമാണം:Cows2.JPG പ്രമാണം:മേയുന്ന പശു.JPG|പശു </gallery> == ഇതും കാണുക == * [[പാൽ]] * [[പഞ്ചഗവ്യം]] * [[പോത്ത്]] * [[പാൽപ്പനി]] == അവലംബം == <references/> == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ‍ == {{Sister project links|wikt=പശു}} {{Commons|Bos taurus}} {{Commons|Bull|Bull (cattle)}} * [http://www.cowhq.co.nr/ Cowhq: A site dedicated to cows and cow information] * [http://www.fratta.net/ La Fratta, Italian Chianina cattle breeders] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060720092514/http://www.fratta.net/ |date=2006-07-20 }} - Sinalunga, Siena, Italy * [http://www.westernwatersheds.org/ Western Watersheds Project] - Cows versus Conservation * [http://www.ansi.okstate.edu/breeds/cattle/ Cattle Breeds website] - Oklahoma State University * [http://www.cattle.com Cattle.com] - Comprehensive Beef Portal * [http://www.pbs.org/wnet/nature/holycow/index.html PBS Nature: Holy Cow (about cows in general)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140714200310/http://www.pbs.org/wnet/nature/holycow/index.html |date=2014-07-14 }} * [http://www.lincolnredcattlesociety.co.uk UK Lincoln Red Cattle Society] * [http://www.searchcattle.com SearchCattle.com - Specialized Cattle Search Engine] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070624171956/http://www.searchcattle.com/ |date=2007-06-24 }} * [http://www.rzuser.uni-heidelberg.de/~rebert/photos/Nutztiere/index.html Photo Gallery with Images of Cattle] * [http://www.prairieoxdrovers.com Prairie Ox Drovers -Information, help, and encouragement to get started with oxen.] * [http://www.straightdope.com/classics/a3_097b.html "Do McDonald's milkshakes contain seaweed?", The Straight Dope, 27-Nov-1992] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070608193114/http://www.straightdope.com/classics/a3_097b.html |date=2007-06-08 }} * [http://www.cattlepages.com The Cattle Pages] - Directory of information, cattle associations, and cattle breeders * [http://www.bluemoo.net/45cowfacts.html "45 Fun Facts About Cows"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070607175351/http://www.bluemoo.net/45cowfacts.html |date=2007-06-07 }} * [http://www.vmv.it/mumu+cow+museum_3-2-0-0-0.aspx Mumu, cow cattle virtual museum] {{mammal-stub}} [[വർഗ്ഗം:വളർത്തുമൃഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പശു]] [[വർഗ്ഗം:പശുപരിപാലനം]] qim3fjyml41b6bnmafihxrcp4dlnz93 4666392 4666390 2026-09-12T13:45:50Z Vishkailas 214655 /* വിവിധ ഇനം പശുക്കൾ */ ഈ ലേഖനത്തിൽ നല്ല ബ്രീടുകളെ പറ്റി എഴുതിയിട്ടില്ല. കുറച്ചു കാലഹാരണപ്പെട്ട നാടൻ പശുക്കളുടെ പേര് മാത്രം. അതുകൊണ്ട് milk yielding breeds വിവരങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുത്തി 4666392 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Cattle}} {{Taxobox | name = കന്നുകാലി | status = വളർത്തുമൃഗം | image = CH cow 2.jpg | image_width = 250px | image_caption = A Swiss [[Braunvieh]] cow wearing a [[cowbell]] | regnum = [[Animal]]ia | phylum = [[Chordate|കോർഡേറ്റ]] | subclassis = [[Theria]] | infraclassis = [[Eutheria]] | classis = [[സസ്തനി]] | ordo = [[Artiodactyla]] | familia = [[Bovidae]] | subfamilia = [[Bovinae]] | genus = ''[[Bos]]'' | species = ''B. primigenius'' | binomial = '''''Bos primigenius''''' | binomial_authority = [[Ludwig Heinrich Bojanus|Bojanus]], 1827<ref name=MSW3>{{MSW3 Artiodactyla|id=14200690|heading=''Bos taurus primigenius''}}</ref> | subspecies = '' B. p. taurus'', <br />''B. p. indicus'' | trinomial = ''Bos primigenius taurus'', <br />''Bos primigenius indicus'' | synonyms = ''Bos taurus'', <br />''Bos indicus'' | range_map = Bovine range.png | range_map_caption = Bovine range }} '''പശു''' പൊതുവേ ഒരു വളർത്തു മൃഗമാണ്. ഭൂമിയിൽ ഉഷ്ണ- മിതോഷ്ന മേഖലകളിലെല്ലാം തന്നെ ഈ വർഗത്തില്പെട്ട വിവിധയിനങ്ങൾ അധിവസിച്ചിരുന്നു. അവിടങ്ങളിലെല്ലാം ഇവ മനുഷ്യരാൽ ഇണക്കിയെടുക്കുകയും ചെയ്യപ്പെട്ടു. [[ആഫ്രിക്ക]] പോലുള്ള ചിലയിടങ്ങളിലെ വനങ്ങളിലും [[ഹിമാലയം|ഹിമാലയപ്രാന്തങ്ങളിലും]] മറ്റും ഇവയുടെ വർഗത്തിൽ പെട്ട ജീവികൾ കാട്ടുമൃഗങ്ങളായി ജീവിക്കുന്നുമുണ്ട്. == പ്രത്യേകതകൾ == [[കൊമ്പ് (മൃഗം)|കൊമ്പുകൾ]] ഉള്ള ഇവ ഇരട്ടക്കുളമ്പുള്ള മൃഗങ്ങളാണ്‌. തികഞ്ഞ സസ്യാഹാരികളുമാണ്‌. [[അയവെട്ടൽ|അയവെട്ടുന്ന]] മൃഗമാണ്‌ ഇത്‌. ഇതിന്റെ [[ആമാശയം|ആമാശയത്തിന്‌]] നാല്‌ അറകളുണ്ട്‌. പചനക്രിയ പല ഘട്ടങ്ങളിലായി ആമാശയത്തിന്റെ വിവിധ അറകളിൽ നടക്കുന്നു. ഇവയുടെ പാൽ ഒരു നല്ല സമീകൃതാഹാരമാണ്‌. ഇവയുടെ ഒരു [[പ്രസവം|പ്രസവത്തിൽ]] സാധാരണയായി ഒരു ശിശു മാത്രമേ ഉണ്ടാകൂ. ഏതാണ്ട് ഒൻപതു മാസമാണ്‌ [[ഗർഭം (സസ്തനികൾ)|ഗർഭകാലം]]. മനുഷ്യർ പാലിനായി പശുവിനെ വളർത്തുന്നു. മനുഷ്യരുമായി വളരെ ഇണങ്ങുന്ന, പൊതുവെ ശാന്തപ്രകൃതികളായ മൃഗങ്ങളാണ്‌ ഇവ. ഇന്ത്യയിലെ പല സംസ്ഥാനങ്ങളിലും പശു ഒരു പുണ്യ മൃഗമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. കേരളത്തിൽ ഈ ഇനത്തിൽപ്പെട്ട ആൺജാതിയെ '''[[കാള]]''' എന്നും ചിലയിടങ്ങളിൽ '''[[മൂരി]]''' എന്നും വിളിക്കുന്നു == ഔഷധഗുണം == [[ആയുർ‌വേദം|ആയുർ‌വേദവിധിയിൽ]] പശു ധാരാളം ഔഷധഗുണമുള്ള ഒരു മൃഗമാണ്. പശുവിൻറെ [[പഞ്ചഗവ്യം]] എന്നറിയപ്പെടുന്ന പാൽ, [[മൂത്രം]], [[ചാണകം]], [[തൈര്]] , [[നെയ്യ്]] എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച് ആയുർവേദ വിധിപ്രകാരം ഔഷധഘൃതങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുന്നു<ref name="പശു1">{{Cite web |url=http://kif.gov.in/ml/index.php?option=com_content&task=view&id=278&Itemid=29 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-02-12 |archive-date=2016-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305013735/http://kif.gov.in/ml/index.php?option=com_content&task=view&id=278&Itemid=29 |url-status=dead }}</ref>. ഈ നെയ്യ് ശരീരത്തിന്റെ കോശ ശക്തി വീണ്ടെടുക്കാനും, മാനസിക – ശാരീരിക ക്ലേശങ്ങൾ, [[വാതം|വാതരോഗം]], സന്താന ലബ്ധി എന്നിവക്കും ഉപയോഗിക്കുന്നു. പശുവിന്റെ വയറ്റിൽ നിന്നെടുക്കുന്ന ഗോരോചനം ആയുർവേദ മരുന്നുകളിലെ മറ്റൊരു വിശേഷപ്പെട്ട ചേരുവയാണ്‌. <ref name="പശു1"/> == വിവിധ ഇനം പശുക്കൾ == കന്നുകാലികളെ മൂന്ന് വ്യത്യസ്ത ഇനങ്ങളായി തരം തിരിച്ചിട്ടുണ്ട്. '''ബോസ് ടോറസ്''', ''Bos taurus'' (യൂറോപ്യൻ അല്ലെങ്കിൽ ടോറൈൻ) , '''[[സെബു|ബോസ് ഇൻഡിക്കസ്]]''' ([[സെബു]]), വംശനാശം സംഭവിച്ച '''ബോസ് പ്രൈമിജെനിയസ്''' ([[ഔറൊക്‌സ്‌|ഔറോക്സ് Aurochs]]) എന്നിവയാണ് അവ. വംശനാശം സംഭവിച്ച ഔറോക്സുകളുടെ പിൻഗാമികളാണ് [[ടോറൈൻ]], [[സെബു]] എന്നിവ. '''ബോസ് ടോറസ്''' എന്ന ഒറ്റ വർഗ്ഗത്തിലാക്കി ഇവയെ പുനർ നാമകരണം ചെയ്തു. '''ബോസ് ടോറസ് പ്രൈമിജെനിയസ്''', '''ബോസ് ടോറസ് ഇൻഡിക്കസ്''', '''ബോസ് ടോറസ് ടോറസ്''' എന്നിങ്ങനെ മൂന്ന് ഉപവർഗ്ഗങ്ങളാക്കി വീണ്ടും തിരിച്ചു. ഈ മൂന്നിനങ്ങളാണ് ഇപ്പോൾ വ്യാപകമായി വളർത്തുമൃഗങ്ങളായി പരിപാലിച്ച് പോരുന്നത്. ====[[സെബു|സെബു (ബോസ് ടോറസ് ഇൻഡിക്കസ്)]]==== മുതുകിൽ കൂനുകളുള്ള (മുഴ) ഒരു കന്നുകാലി വർഗ്ഗമാണ് സെബു (zebu). ബോസ് പ്രൈമിജെനിയസ് ഇൻഡിക്കസ് (Bos primigenius indicus), ബോസ് ഇൻഡിക്കസ് (Bos indicus), ബോസ് ടോറസ് ഇൻഡിക്കസ് (Bos taurus indicus) എന്നിങ്ങനെയുള്ള ഉപവിഭാഗങ്ങളായും അറിയപ്പെടുന്നു. ഉഷ്ണമേഖലാ രാജ്യങ്ങളിലുടനീളം ഇവയെ വളർത്തി വരുന്നു. ഇൻഡിക്കൈൻ കന്നുകാലികൾ (indicine cattle) അല്ലെങ്കിൽ കൂനൻ കന്നുകാലികൾ (humped cattle) എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ഇന്ത്യയിൽ വ്യാപകമായി പരിപാലിച്ച് പോരുന്ന തനത് നാടൻ ജനുസ്സുകളാണ് ഇവ. === അത്യുത്പാദനശേഷിയുള്ള കറവ പശുക്കൾ === ഹോൾസ്റ്റീൻ ഫ്രീഷൻ, സിമ്മെന്റൽ, ഗൺസീ, ജെഴ്സി, അര്ഷിരെ, ബ്രൗൺ സ്വിസ്സ് മിൽക്കിങ് ഷോർട്ഹോൺ, നോർമണ്ട് തുടങ്ങിയവ. ==== [[ഹോൾസ്റ്റീൻ പശു]] ==== ധാരാളം പാൽ ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്ന പശു. ദിവസേന 28-33 ലിറ്റർ പാൽ നൽകുന്നു. കൊഴുപ്പ് കുറഞ്ഞതും പോഷക സമൃദ്ധവുമായ പാൽ. പാൽ ഉത്പാദനത്തിന് പോഷക സമൃദ്ധമായ പ്രത്യേക കാലിതീറ്റ നൽകേണ്ടത് ആവശ്യമാണ്. ഹോളണ്ടിൽ ഉടലെടുത്ത ഇനം. കേരളത്തിലും ഇവയെ വളർത്താറുണ്ട്. Simmental (സിമ്മെന്റൽ) 20-22 ലിറ്റർ പാൽ നിത്യേന ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നു. സ്വറ്റ്സർലണ്ടിലെ ആൽപ്സ് മലനിരകളിൽ ഉടലെടുത്ത ഇനം. [[ജേഴ്സി പശു]] താരതമ്യേനെ ചെറിയ വലിപ്പമുള്ള ഇവ ബ്രിട്ടനിൽ ഉടലെടുത്ത ഇനമാണ്. ഇവ നിത്യേന 15 മുതൽ 20 ലിറ്റർവരെ പാൽ ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നു. ഇന്ത്യൻ കാലാവസ്ഥയിലും ഇവ നന്നായി വളരുന്നു. പാൽ ഉത്പാദനത്തിന് പോഷക സമൃദ്ധമായ തീറ്റ ആവശ്യമാണ്. ബ്രൗൺ സ്വിസ്സ് യൂറോപ്പിൽ ആൽപ്സ് ഭാഗത്ത്‌ ഉടലെടുത്ത ഈ പശു അത്യുത്പാദനശേഷിയുള്ള ഇനമാണ്. ഇവ നിത്യേന 34 മുതൽ 45 ലിറ്റർ വരെ പാൽ ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നു. സുനന്ദിനി ഇവയുടെ സങ്കരയിനമാണ്. [[സുനന്ദിനി]] നാടൻ പശുക്കളെ ഹോൾസ്റ്റീൻ ഫ്രീഷൻ, ജേഴ്‌സി, സ്വിസ്സ് ബ്രൗൺ തുടങ്ങിയ ഇനങ്ങളുമായി ചേർത്തു ക്രോസ്സ് ചെയ്ത അത്യുത്പാദന ശേഷിയുള്ള സങ്കരയിനം. നിത്യേന 8 മുതൽ 12 ലിറ്റർ വരെ പാൽ ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നു. പോഷക സമൃദ്ധമായ തീറ്റ ആവശ്യമാണ്. === കേരളത്തിൽ അറിയപ്പെടുന്ന നാടൻ പശുക്കൾ === * [[വെച്ചൂർ പശു |വെച്ചൂർ]] * [[വില്വാദ്രി പശു|വില്വാദ്രി]] * [[ചെറുവള്ളി പശു|ചെറുവള്ളി]] * [[കാസർഗോഡ് കുള്ളൻ പശു|കാസർഗോഡ് കുള്ളൻ]] * [[വടകര കുള്ളൻ]] * [[കുട്ടമ്പുഴ കുള്ളൻ പശു|കുട്ടമ്പുഴ]] * [[സുവർണ്ണവല്ലി (പശു)|സുവർണ്ണവല്ലി]] * വയനാട് * ഇടുക്കി * ഹൈറേഞ്ച് * എന്നിങ്ങനെ നിരവധി നാടൻ വിഭാഗങ്ങളാണ് കേരളത്തിലുള്ളത്. വെച്ചൂർ പശുവിന് അംഗീകാരം നൽകിയ ഹരിയാനയിലെ കർണാൽ ആസ്ഥാനമായുള്ള നാഷണൽ ബ്യൂറോ ഓഫ് അനിമൽ ജെനിറ്റിക് റിസോഴ്‌സസ് (എൻ.ബി.എ.ജി.ആർ) ശാസ്ത്രജ്ഞന്മാർ മറ്റു പശുക്കളെക്കുറിച്ചും ഗവേഷണം നടത്തിക്കൊണ്ടിരിക്കയാണ്. ഇതിൽ വില്വാദ്രി, കുട്ടമ്പുഴ എന്നിവയുടെ ജനിതക സാമ്പിളുകളും വംശ പാരമ്പര്യ പഠനവും എൻ.ബി.എ.ജി.ആർ. വിദഗ്ധ സംഘം കഴിഞ്ഞ വർഷങ്ങളിൽ പ്രത്യേക പഠനത്തിന് വിധേയമാക്കിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. === ഇന്ത്യയിലെ നാടൻ പശുക്കൾ === ഇന്ത്യയിലെ [[നാഷണൽ ബ്യൂറോ ആൻഡ് അനിമൽ ജനറ്റിക് റിസർച്ച്]] ബ്രീഡ് രജിസ്ട്രേഷൻ കമ്മിറ്റി 43 ഇനം പശുക്കളെയാണ് നാടൻപശുക്കളുടെ വിഭാഗത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി രജിസ്റ്റർ ചെയ്തിട്ടുള്ളത് . 2016 ആഗസ്റ് വരെ നിലവിൽ ഉണ്ടായിരുന്ന 41<ref>https://pib.gov.in/newsite/printrelease.aspx?relid=149129</ref> ഇനങ്ങൾക്ക് പുറമേ കൊങ്കൺ കപില, ലഡാക്കി എന്നീ രണ്ട് പുതിയ ഇനങ്ങളെക്കൂടി ഉൾപ്പെടുത്തി 2018 ഡിസംബറിൽ പുതിയ ഔദ്യോഗിക പട്ടിക പുറത്തിറക്കുകയുണ്ടായി.<ref>https://pib.gov.in/Pressreleaseshare.aspx?PRID=1555652</ref> {| class="wikitable" |- ! ജനുസ്സ് !! മറ്റ് പേരുകൾ !! മേഖല !!പാലുൽപ്പാദനം |- | [[വെച്ചൂർ പശു|വെച്ചൂർ]] || വെച്ചൂർ കുള്ളൻ || [[കേരളം]] || 561 കിലോ. കൊഴുപ്പ് 4.7 to 5.8 % |- | [[ബർഗൂർ പശു|ബർഗൂർ]] || || [[തമിഴ്‌നാട്]] || 350 കിലോ. |- | [[പുലിക്കുളം പശു|പുലിക്കുളം]] || പലിംഗു മാഡു, മണി മാഡു, “ജല്ലിക്കാട്ട് മാഡു, മാട്ടു മാഡു, കിലകാട്ടു മാഡു || [[തമിഴ്‌നാട്]] ||പ്രതിദിന ശരാശരി 1.25 കിലോ. |- | [[കാങ്കയം പശു|കാങ്കയം]] || കങ്കനാട്, കോങ്കു || [[തമിഴ്‌നാട്]] || 540 കിലോ, കൊഴുപ്പ് 1.6 to 7.7 % |- | [[ഉംബ്ളാച്ചേരി പശു|ഉംബ്ളാച്ചേരി]] || ജാതിമാട്, മൊട്ടൈമാട്, മൊലൈമാട്, സതേൺമാട്, തഞ്ചാവൂർ മാട്, തെർകുത്തി മാട് || തമിഴ്‌നാട് || 494 കിലോ. (ഒരു കറവക്കാലത്ത്) |- | [[അമൃത് മഹൽ പശു|അമൃത് മഹൽ]] || ജവാരി ദാന, ദൊദ്ദദാന, നമ്പർ ദാന || [[കർണ്ണാടക]] || 572 കിലോ. (ഒരു കറവക്കാലത്ത്) |- | [[കൃഷ്ണ വാലി (പശു)|കൃഷ്ണ വാലി]] || || കർണ്ണാടക || |- | [[മലനാട് ഗിദ്ദ]] || മലനാട് കുള്ളൻ || കർണ്ണാടക || |- | [[പുങ്കന്നൂർ പശു|പുങ്കന്നൂർ]] ||പുങ്കന്നൂർ കുള്ളൻ || [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്]] || പ്രതിദിന ശരാശരി 546 ലിറ്റർ |- | [[ഓങ്കോൾ പശു |ഓങ്കോൾ]] || || ആന്ധ്രാപ്രദേശ് || |- | [[മോട്ടു പശു|മോട്ടു]]||മോട്ടു കുള്ളൻ || [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്]], [[ഛത്തീസ്ഗഡ്]], [[ഒഡീഷ]] || 100 മുതൽ 140 കിലോഗ്രാം (ഒരു കറവക്കാലത്ത്) |- | [[ഘുമുസാരി പശു|ഘുമുസാരി]] || ദേശി || [[ഒഡീഷ]] || 450-650 കിലോഗ്രാം (ഒരു കറവക്കാലത്ത്) |- | [[ബിഞ്ചർ പുരി]] || || [[ഒഡീഷ]] || |- | [[ഖരിയാർ]] || || [[ഒഡീഷ]] || |- | [[കോസാലി പശു |കോസാലി]] || || [[ഛത്തീസ്ഗഡ്]] || |- | [[ബാദ്രി]] || || [[ഉത്തരാഖണ്ഡ്]] || |- | ബച്ചോർ || || [[ബീഹാർ]] || |- | [[ഗീർ പശു|ഗിർ]] || || [[ഗുജറാത്ത്]] || |- | [[കാൻ‌ക്രെജ്]] || || [[രാജസ്ഥാൻ]] || |- | രതി || || [[രാജസ്ഥാൻ]] || |- | നഗോരി || || [[രാജസ്ഥാൻ]] || |- | താർപാർക്കർ || || [[രാജസ്ഥാൻ]] || |- | മേവതി || || [[രാജസ്ഥാൻ]] ഹരിയാന, ഉത്തർപ്രദേശ് || |- | [[സഹിവാൾ]] || || [[രാജസ്ഥാൻ]], [[പഞ്ചാബ്]] || |- | സിരി || || || |- | പൊൻവാർ || || || |- | ലക്മി || || || |- | മാൽവി || || || |- | ചുവന്ന ഗാന്ധാരി || || || |- | ദേവ്‌നി || || || |- | ഡാംഗി || || || |- | നിമാരി || || || |- | ഹരിയാന || || || |- | കെങ്കത || || || |- | ഹാലിക്കർ || || || |- | ചുവന്ന സിന്ധി || || || |- | ഗാവ് ലാവ് || || || |- | ഗംഗോത്രി || || || |- | ഖേരിഗഡ് || || || |- | ബെലാഹി || || || |- | ഖില്ലർ || || || |- | കൊങ്കൺ കപില || || || |- | ലഡാക്കി || || || |- |} ഇവ കൂടാതെ നിരവധി തനത് പ്രാദേശിക ജനുസ്സുകൾ പല പ്രദേശങ്ങളിലും കണ്ടു വരുന്നുണ്ട്. ശുദ്ധജനുസ്സുകളുമായി കലർന്ന് സങ്കരയിനത്തിൽ പെട്ട പ്രാദേശിക ഇനങ്ങളും നിരവധിയുണ്ട്. ഇവയെക്കുറിച്ചുള്ള ആധികാരികമായ പഠനം നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കയാണ്. === വെച്ചൂർ പശു=== {{പ്രധാനലേഖനം|വെച്ചൂർ പശു}} കേരളത്തിന്റെ തനതായ ഒരു പശുവർഗ്ഗമാണ് വെച്ചൂർ പശു {{main|}} === സിന്ധി പശു === {{പ്രധാനലേഖനം|സിന്ധി പശു}}{{main|}} === സുനന്ദിനി === {{പ്രധാനലേഖനം|സുനന്ദിനി}} :ഇൻഡോ-സ്വിസ് സംരംഭത്തിന്റെ പ്രവർത്തന ഫലമായി വികിസിപ്പിച്ചെടുത്ത സങ്കര ഇനം - സ്വിസ് ബ്രൗൺ X നാടൻ === സുവർണ്ണവല്ലി === {{പ്രധാനലേഖനം|സുവർണ്ണവല്ലി}} നാടൻപശുക്കളായ [[വെച്ചൂർ പശു|വെച്ചൂരിന്റെയും]] [[കാസർകോട് കുള്ളൻ|കാസറകോട് കുള്ളന്റെയും]] സങ്കരയിനമാണ് [[സുവർണ്ണവല്ലി]]. === മിഥുൻ === :മിഥുൻ ഒരു സങ്കര ഇനമാണ് === [[സഹിവാൾ]] === പടിഞ്ഞാറൻ പാകിസ്താനിലെ മോണ്ട് ഗോമറി ജില്ലയിലാണ് ഇതിന്റെ ഉത്ഭവസ്ഥാനം എന്നു കരുതുന്നു.<ref>പശുപരിപാലനം-കേരളഭാഷാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്-2012 പു. 8</ref> ==ഗീർ പശു == {{പ്രധാനലേഖനം|ഗീർ പശു}} ഗുജറാത്തിലെ തനി ''നാടൻ ഇനമായ ഗീർ ഇപ്പോൾ കേരളത്തിലെ വയനാടിലും എത്തി, നമ്മുടെ നാടാൻ പശുക്കളുടെ ഇരട്ടി വലിപ്പമുള്ളവയണ് ഇവ, ഇതിന്റെ മൂത്രവും, ചാണകവും, നല്ല ഒരു വളമാണ്. ഇവക്ക് രോഗ പ്രതിരോധ ശേഷിയും കൂടുതലാണ് . === അയർഷെയർ === ===മറ്റിനങ്ങൾ=== === ഏറ്റവും ചെറിയ പശു === ഗിന്നസ് ബുക്ക്‌ പ്രകാരം ഏറ്റവും ചെറിയ പശു ആയി കരുതപ്പെടുന്നത് ക്യാനടയിലെ സ്വലോ എന്നയിനം 83 സെന്റിമീറ്റർ മാത്രം ഉയരം ഉള്ള പശുവാണ്‌, എന്നാലും മണ്ണുത്തി വെറ്റെരിനര്യ് കോളേജിലെ ജെനെറ്റിക്സ് വിഭാഗത്തിലെ 79 സേന്റിമിട്ടെർ മാത്രം ഉയരമുള്ള ഡയാന യാണ് ഏറ്റവും ഉയരം കുറഞ്ഞ പശു എന്നും ...അതല്ല കോഴിക്കോടെ ജില്ലയിലെ പെയംബ്രയിലെ കയണ്ണയിൽ സൂര്യപ്രകശ് വളര്ത്തുന്ന 72 സെന്ടിമിട്ടർ ഉയരം ഉള്ള ചോട്ടി (ഒരിനം കാസര്കൊടെ കുള്ളൻ) ആണെന്നും , കാസർകോട്‌ തന്നെയുള്ള പെരളം ഫാമിലെ എൻ സുബ്രമണ്യൻ വളര്ത്തുന്ന 71 സെന്ടിമിട്ടർ മാത്രം ഉയരമുള്ള ബന്ഗാരി യാണ് എന്നുമുള്ള വാദങ്ങൾ നിലവിൽ ഉണ്ട് == ചിത്രങ്ങൾ == <gallery widths="140px" heights="120px" perrow="5" align="center"> പ്രമാണം:Cow (Fleckvieh breed) Oeschinensee Slaunger 2009-07-07.jpg|പശു കിടക്കുന്നു പ്രമാണം:Cow - പശു-1.JPG|പശു പ്രമാണം:Cow - പശു-2.JPG|പശു പ്രമാണം:Cow - പശു-3.JPG|പശു കിടക്കുന്നു പ്രമാണം:Cow - പശു-4.JPG|പശു പ്രമാണം:Cow - പശു-5.JPG|പശുക്കിടാവ് പാല് കുടിക്കുന്നു പ്രമാണം:Cow - പശു-6.JPG|പശുവിന്റെ തല പ്രമാണം:Cow - പശു-7.JPG|പശുക്കിടാവ് പ്രമാണം:മലമുകളിലെ പശു.JPG പ്രമാണം:Mithun.jpg|മിഥുൻ പ്രമാണം:Bull1.JPG|വിത്തുകാള പ്രമാണം:വിത്തുകാള.JPG പ്രമാണം:പശുക്കിടാവ്.JPG|പശുക്കിടാങ്ങൾ പ്രമാണം:പശുക്കൾ.JPG പ്രമാണം:Cow1.JPG പ്രമാണം:Cows2.JPG പ്രമാണം:മേയുന്ന പശു.JPG|പശു </gallery> == ഇതും കാണുക == * [[പാൽ]] * [[പഞ്ചഗവ്യം]] * [[പോത്ത്]] * [[പാൽപ്പനി]] == അവലംബം == <references/> == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ‍ == {{Sister project links|wikt=പശു}} {{Commons|Bos taurus}} {{Commons|Bull|Bull (cattle)}} * [http://www.cowhq.co.nr/ Cowhq: A site dedicated to cows and cow information] * [http://www.fratta.net/ La Fratta, Italian Chianina cattle breeders] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060720092514/http://www.fratta.net/ |date=2006-07-20 }} - Sinalunga, Siena, Italy * [http://www.westernwatersheds.org/ Western Watersheds Project] - Cows versus Conservation * [http://www.ansi.okstate.edu/breeds/cattle/ Cattle Breeds website] - Oklahoma State University * [http://www.cattle.com Cattle.com] - Comprehensive Beef Portal * [http://www.pbs.org/wnet/nature/holycow/index.html PBS Nature: Holy Cow (about cows in general)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140714200310/http://www.pbs.org/wnet/nature/holycow/index.html |date=2014-07-14 }} * [http://www.lincolnredcattlesociety.co.uk UK Lincoln Red Cattle Society] * [http://www.searchcattle.com SearchCattle.com - Specialized Cattle Search Engine] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070624171956/http://www.searchcattle.com/ |date=2007-06-24 }} * [http://www.rzuser.uni-heidelberg.de/~rebert/photos/Nutztiere/index.html Photo Gallery with Images of Cattle] * [http://www.prairieoxdrovers.com Prairie Ox Drovers -Information, help, and encouragement to get started with oxen.] * [http://www.straightdope.com/classics/a3_097b.html "Do McDonald's milkshakes contain seaweed?", The Straight Dope, 27-Nov-1992] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070608193114/http://www.straightdope.com/classics/a3_097b.html |date=2007-06-08 }} * [http://www.cattlepages.com The Cattle Pages] - Directory of information, cattle associations, and cattle breeders * [http://www.bluemoo.net/45cowfacts.html "45 Fun Facts About Cows"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070607175351/http://www.bluemoo.net/45cowfacts.html |date=2007-06-07 }} * [http://www.vmv.it/mumu+cow+museum_3-2-0-0-0.aspx Mumu, cow cattle virtual museum] {{mammal-stub}} [[വർഗ്ഗം:വളർത്തുമൃഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പശു]] [[വർഗ്ഗം:പശുപരിപാലനം]] l39xzqos8p0h1xfqlzs4fzmvc0d9j4b 4666393 4666392 2026-09-12T13:47:10Z Vishkailas 214655 /* വിവിധ ഇനം പശുക്കൾ */ 4666393 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Cattle}} {{Taxobox | name = കന്നുകാലി | status = വളർത്തുമൃഗം | image = CH cow 2.jpg | image_width = 250px | image_caption = A Swiss [[Braunvieh]] cow wearing a [[cowbell]] | regnum = [[Animal]]ia | phylum = [[Chordate|കോർഡേറ്റ]] | subclassis = [[Theria]] | infraclassis = [[Eutheria]] | classis = [[സസ്തനി]] | ordo = [[Artiodactyla]] | familia = [[Bovidae]] | subfamilia = [[Bovinae]] | genus = ''[[Bos]]'' | species = ''B. primigenius'' | binomial = '''''Bos primigenius''''' | binomial_authority = [[Ludwig Heinrich Bojanus|Bojanus]], 1827<ref name=MSW3>{{MSW3 Artiodactyla|id=14200690|heading=''Bos taurus primigenius''}}</ref> | subspecies = '' B. p. taurus'', <br />''B. p. indicus'' | trinomial = ''Bos primigenius taurus'', <br />''Bos primigenius indicus'' | synonyms = ''Bos taurus'', <br />''Bos indicus'' | range_map = Bovine range.png | range_map_caption = Bovine range }} '''പശു''' പൊതുവേ ഒരു വളർത്തു മൃഗമാണ്. ഭൂമിയിൽ ഉഷ്ണ- മിതോഷ്ന മേഖലകളിലെല്ലാം തന്നെ ഈ വർഗത്തില്പെട്ട വിവിധയിനങ്ങൾ അധിവസിച്ചിരുന്നു. അവിടങ്ങളിലെല്ലാം ഇവ മനുഷ്യരാൽ ഇണക്കിയെടുക്കുകയും ചെയ്യപ്പെട്ടു. [[ആഫ്രിക്ക]] പോലുള്ള ചിലയിടങ്ങളിലെ വനങ്ങളിലും [[ഹിമാലയം|ഹിമാലയപ്രാന്തങ്ങളിലും]] മറ്റും ഇവയുടെ വർഗത്തിൽ പെട്ട ജീവികൾ കാട്ടുമൃഗങ്ങളായി ജീവിക്കുന്നുമുണ്ട്. == പ്രത്യേകതകൾ == [[കൊമ്പ് (മൃഗം)|കൊമ്പുകൾ]] ഉള്ള ഇവ ഇരട്ടക്കുളമ്പുള്ള മൃഗങ്ങളാണ്‌. തികഞ്ഞ സസ്യാഹാരികളുമാണ്‌. [[അയവെട്ടൽ|അയവെട്ടുന്ന]] മൃഗമാണ്‌ ഇത്‌. ഇതിന്റെ [[ആമാശയം|ആമാശയത്തിന്‌]] നാല്‌ അറകളുണ്ട്‌. പചനക്രിയ പല ഘട്ടങ്ങളിലായി ആമാശയത്തിന്റെ വിവിധ അറകളിൽ നടക്കുന്നു. ഇവയുടെ പാൽ ഒരു നല്ല സമീകൃതാഹാരമാണ്‌. ഇവയുടെ ഒരു [[പ്രസവം|പ്രസവത്തിൽ]] സാധാരണയായി ഒരു ശിശു മാത്രമേ ഉണ്ടാകൂ. ഏതാണ്ട് ഒൻപതു മാസമാണ്‌ [[ഗർഭം (സസ്തനികൾ)|ഗർഭകാലം]]. മനുഷ്യർ പാലിനായി പശുവിനെ വളർത്തുന്നു. മനുഷ്യരുമായി വളരെ ഇണങ്ങുന്ന, പൊതുവെ ശാന്തപ്രകൃതികളായ മൃഗങ്ങളാണ്‌ ഇവ. ഇന്ത്യയിലെ പല സംസ്ഥാനങ്ങളിലും പശു ഒരു പുണ്യ മൃഗമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. കേരളത്തിൽ ഈ ഇനത്തിൽപ്പെട്ട ആൺജാതിയെ '''[[കാള]]''' എന്നും ചിലയിടങ്ങളിൽ '''[[മൂരി]]''' എന്നും വിളിക്കുന്നു == ഔഷധഗുണം == [[ആയുർ‌വേദം|ആയുർ‌വേദവിധിയിൽ]] പശു ധാരാളം ഔഷധഗുണമുള്ള ഒരു മൃഗമാണ്. പശുവിൻറെ [[പഞ്ചഗവ്യം]] എന്നറിയപ്പെടുന്ന പാൽ, [[മൂത്രം]], [[ചാണകം]], [[തൈര്]] , [[നെയ്യ്]] എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച് ആയുർവേദ വിധിപ്രകാരം ഔഷധഘൃതങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുന്നു<ref name="പശു1">{{Cite web |url=http://kif.gov.in/ml/index.php?option=com_content&task=view&id=278&Itemid=29 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-02-12 |archive-date=2016-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305013735/http://kif.gov.in/ml/index.php?option=com_content&task=view&id=278&Itemid=29 |url-status=dead }}</ref>. ഈ നെയ്യ് ശരീരത്തിന്റെ കോശ ശക്തി വീണ്ടെടുക്കാനും, മാനസിക – ശാരീരിക ക്ലേശങ്ങൾ, [[വാതം|വാതരോഗം]], സന്താന ലബ്ധി എന്നിവക്കും ഉപയോഗിക്കുന്നു. പശുവിന്റെ വയറ്റിൽ നിന്നെടുക്കുന്ന ഗോരോചനം ആയുർവേദ മരുന്നുകളിലെ മറ്റൊരു വിശേഷപ്പെട്ട ചേരുവയാണ്‌. <ref name="പശു1"/> == വിവിധ ഇനം പശുക്കൾ == കന്നുകാലികളെ മൂന്ന് വ്യത്യസ്ത ഇനങ്ങളായി തരം തിരിച്ചിട്ടുണ്ട്. '''ബോസ് ടോറസ്''', ''Bos taurus'' (യൂറോപ്യൻ അല്ലെങ്കിൽ ടോറൈൻ) , '''[[സെബു|ബോസ് ഇൻഡിക്കസ്]]''' ([[സെബു]]), വംശനാശം സംഭവിച്ച '''ബോസ് പ്രൈമിജെനിയസ്''' ([[ഔറൊക്‌സ്‌|ഔറോക്സ് Aurochs]]) എന്നിവയാണ് അവ. വംശനാശം സംഭവിച്ച ഔറോക്സുകളുടെ പിൻഗാമികളാണ് [[ടോറൈൻ]], [[സെബു]] എന്നിവ. '''ബോസ് ടോറസ്''' എന്ന ഒറ്റ വർഗ്ഗത്തിലാക്കി ഇവയെ പുനർ നാമകരണം ചെയ്തു. '''ബോസ് ടോറസ് പ്രൈമിജെനിയസ്''', '''ബോസ് ടോറസ് ഇൻഡിക്കസ്''', '''ബോസ് ടോറസ് ടോറസ്''' എന്നിങ്ങനെ മൂന്ന് ഉപവർഗ്ഗങ്ങളാക്കി വീണ്ടും തിരിച്ചു. ഈ മൂന്നിനങ്ങളാണ് ഇപ്പോൾ വ്യാപകമായി വളർത്തുമൃഗങ്ങളായി പരിപാലിച്ച് പോരുന്നത്. ====[[സെബു|സെബു (ബോസ് ടോറസ് ഇൻഡിക്കസ്)]]==== മുതുകിൽ കൂനുകളുള്ള (മുഴ) ഒരു കന്നുകാലി വർഗ്ഗമാണ് സെബു (zebu). ബോസ് പ്രൈമിജെനിയസ് ഇൻഡിക്കസ് (Bos primigenius indicus), ബോസ് ഇൻഡിക്കസ് (Bos indicus), ബോസ് ടോറസ് ഇൻഡിക്കസ് (Bos taurus indicus) എന്നിങ്ങനെയുള്ള ഉപവിഭാഗങ്ങളായും അറിയപ്പെടുന്നു. ഉഷ്ണമേഖലാ രാജ്യങ്ങളിലുടനീളം ഇവയെ വളർത്തി വരുന്നു. ഇൻഡിക്കൈൻ കന്നുകാലികൾ (indicine cattle) അല്ലെങ്കിൽ കൂനൻ കന്നുകാലികൾ (humped cattle) എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ഇന്ത്യയിൽ വ്യാപകമായി പരിപാലിച്ച് പോരുന്ന തനത് നാടൻ ജനുസ്സുകളാണ് ഇവ. === അത്യുത്പാദനശേഷിയുള്ള കറവ പശുക്കൾ === ഹോൾസ്റ്റീൻ ഫ്രീഷൻ, സിമ്മെന്റൽ, ഗൺസീ, ജെഴ്സി, അര്ഷിരെ, ബ്രൗൺ സ്വിസ്സ് മിൽക്കിങ് ഷോർട്ഹോൺ, നോർമണ്ട് തുടങ്ങിയവ. ==== [[ഹോൾസ്റ്റീൻ പശു]] ==== ധാരാളം പാൽ ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്ന പശു. ദിവസേന 28-33 ലിറ്റർ പാൽ നൽകുന്നു. കൊഴുപ്പ് കുറഞ്ഞതും പോഷക സമൃദ്ധവുമായ പാൽ. പാൽ ഉത്പാദനത്തിന് പോഷക സമൃദ്ധമായ പ്രത്യേക കാലിതീറ്റ നൽകേണ്ടത് ആവശ്യമാണ്. ഹോളണ്ടിൽ ഉടലെടുത്ത ഇനം. കേരളത്തിലും ഇവയെ വളർത്താറുണ്ട്. Simmental (സിമ്മെന്റൽ) 20-22 ലിറ്റർ പാൽ നിത്യേന ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നു. സ്വറ്റ്സർലണ്ടിലെ ആൽപ്സ് മലനിരകളിൽ ഉടലെടുത്ത ഇനം. [[ജേഴ്സി പശു]] താരതമ്യേനെ ചെറിയ വലിപ്പമുള്ള ഇവ ബ്രിട്ടനിൽ ഉടലെടുത്ത ഇനമാണ്. ഇവ നിത്യേന 15 മുതൽ 20 ലിറ്റർവരെ പാൽ ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നു. ഇന്ത്യൻ കാലാവസ്ഥയിലും ഇവ നന്നായി വളരുന്നു. പാൽ ഉത്പാദനത്തിന് പോഷക സമൃദ്ധമായ തീറ്റ ആവശ്യമാണ്. സ്വിസ്സ് ബ്രൗൺ യൂറോപ്പിൽ ആൽപ്സ് ഭാഗത്ത്‌ ഉടലെടുത്ത ഈ പശു അത്യുത്പാദനശേഷിയുള്ള ഇനമാണ്. ഇവ നിത്യേന 34 മുതൽ 45 ലിറ്റർ വരെ പാൽ ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നു. സുനന്ദിനി ഇവയുടെ സങ്കരയിനമാണ്. [[സുനന്ദിനി]] നാടൻ പശുക്കളെ ഹോൾസ്റ്റീൻ ഫ്രീഷൻ, ജേഴ്‌സി, സ്വിസ്സ് ബ്രൗൺ തുടങ്ങിയ ഇനങ്ങളുമായി ചേർത്തു ക്രോസ്സ് ചെയ്ത അത്യുത്പാദനശേഷിയുള്ള സങ്കരയിനം. ഇവ നിത്യേന 8 മുതൽ 12 ലിറ്റർ വരെ പാൽ ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നു. പോഷക സമൃദ്ധമായ തീറ്റ ആവശ്യമാണ്. === കേരളത്തിൽ അറിയപ്പെടുന്ന നാടൻ പശുക്കൾ === * [[വെച്ചൂർ പശു |വെച്ചൂർ]] * [[വില്വാദ്രി പശു|വില്വാദ്രി]] * [[ചെറുവള്ളി പശു|ചെറുവള്ളി]] * [[കാസർഗോഡ് കുള്ളൻ പശു|കാസർഗോഡ് കുള്ളൻ]] * [[വടകര കുള്ളൻ]] * [[കുട്ടമ്പുഴ കുള്ളൻ പശു|കുട്ടമ്പുഴ]] * [[സുവർണ്ണവല്ലി (പശു)|സുവർണ്ണവല്ലി]] * വയനാട് * ഇടുക്കി * ഹൈറേഞ്ച് * എന്നിങ്ങനെ നിരവധി നാടൻ വിഭാഗങ്ങളാണ് കേരളത്തിലുള്ളത്. വെച്ചൂർ പശുവിന് അംഗീകാരം നൽകിയ ഹരിയാനയിലെ കർണാൽ ആസ്ഥാനമായുള്ള നാഷണൽ ബ്യൂറോ ഓഫ് അനിമൽ ജെനിറ്റിക് റിസോഴ്‌സസ് (എൻ.ബി.എ.ജി.ആർ) ശാസ്ത്രജ്ഞന്മാർ മറ്റു പശുക്കളെക്കുറിച്ചും ഗവേഷണം നടത്തിക്കൊണ്ടിരിക്കയാണ്. ഇതിൽ വില്വാദ്രി, കുട്ടമ്പുഴ എന്നിവയുടെ ജനിതക സാമ്പിളുകളും വംശ പാരമ്പര്യ പഠനവും എൻ.ബി.എ.ജി.ആർ. വിദഗ്ധ സംഘം കഴിഞ്ഞ വർഷങ്ങളിൽ പ്രത്യേക പഠനത്തിന് വിധേയമാക്കിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. === ഇന്ത്യയിലെ നാടൻ പശുക്കൾ === ഇന്ത്യയിലെ [[നാഷണൽ ബ്യൂറോ ആൻഡ് അനിമൽ ജനറ്റിക് റിസർച്ച്]] ബ്രീഡ് രജിസ്ട്രേഷൻ കമ്മിറ്റി 43 ഇനം പശുക്കളെയാണ് നാടൻപശുക്കളുടെ വിഭാഗത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി രജിസ്റ്റർ ചെയ്തിട്ടുള്ളത് . 2016 ആഗസ്റ് വരെ നിലവിൽ ഉണ്ടായിരുന്ന 41<ref>https://pib.gov.in/newsite/printrelease.aspx?relid=149129</ref> ഇനങ്ങൾക്ക് പുറമേ കൊങ്കൺ കപില, ലഡാക്കി എന്നീ രണ്ട് പുതിയ ഇനങ്ങളെക്കൂടി ഉൾപ്പെടുത്തി 2018 ഡിസംബറിൽ പുതിയ ഔദ്യോഗിക പട്ടിക പുറത്തിറക്കുകയുണ്ടായി.<ref>https://pib.gov.in/Pressreleaseshare.aspx?PRID=1555652</ref> {| class="wikitable" |- ! ജനുസ്സ് !! മറ്റ് പേരുകൾ !! മേഖല !!പാലുൽപ്പാദനം |- | [[വെച്ചൂർ പശു|വെച്ചൂർ]] || വെച്ചൂർ കുള്ളൻ || [[കേരളം]] || 561 കിലോ. കൊഴുപ്പ് 4.7 to 5.8 % |- | [[ബർഗൂർ പശു|ബർഗൂർ]] || || [[തമിഴ്‌നാട്]] || 350 കിലോ. |- | [[പുലിക്കുളം പശു|പുലിക്കുളം]] || പലിംഗു മാഡു, മണി മാഡു, “ജല്ലിക്കാട്ട് മാഡു, മാട്ടു മാഡു, കിലകാട്ടു മാഡു || [[തമിഴ്‌നാട്]] ||പ്രതിദിന ശരാശരി 1.25 കിലോ. |- | [[കാങ്കയം പശു|കാങ്കയം]] || കങ്കനാട്, കോങ്കു || [[തമിഴ്‌നാട്]] || 540 കിലോ, കൊഴുപ്പ് 1.6 to 7.7 % |- | [[ഉംബ്ളാച്ചേരി പശു|ഉംബ്ളാച്ചേരി]] || ജാതിമാട്, മൊട്ടൈമാട്, മൊലൈമാട്, സതേൺമാട്, തഞ്ചാവൂർ മാട്, തെർകുത്തി മാട് || തമിഴ്‌നാട് || 494 കിലോ. (ഒരു കറവക്കാലത്ത്) |- | [[അമൃത് മഹൽ പശു|അമൃത് മഹൽ]] || ജവാരി ദാന, ദൊദ്ദദാന, നമ്പർ ദാന || [[കർണ്ണാടക]] || 572 കിലോ. (ഒരു കറവക്കാലത്ത്) |- | [[കൃഷ്ണ വാലി (പശു)|കൃഷ്ണ വാലി]] || || കർണ്ണാടക || |- | [[മലനാട് ഗിദ്ദ]] || മലനാട് കുള്ളൻ || കർണ്ണാടക || |- | [[പുങ്കന്നൂർ പശു|പുങ്കന്നൂർ]] ||പുങ്കന്നൂർ കുള്ളൻ || [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്]] || പ്രതിദിന ശരാശരി 546 ലിറ്റർ |- | [[ഓങ്കോൾ പശു |ഓങ്കോൾ]] || || ആന്ധ്രാപ്രദേശ് || |- | [[മോട്ടു പശു|മോട്ടു]]||മോട്ടു കുള്ളൻ || [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്]], [[ഛത്തീസ്ഗഡ്]], [[ഒഡീഷ]] || 100 മുതൽ 140 കിലോഗ്രാം (ഒരു കറവക്കാലത്ത്) |- | [[ഘുമുസാരി പശു|ഘുമുസാരി]] || ദേശി || [[ഒഡീഷ]] || 450-650 കിലോഗ്രാം (ഒരു കറവക്കാലത്ത്) |- | [[ബിഞ്ചർ പുരി]] || || [[ഒഡീഷ]] || |- | [[ഖരിയാർ]] || || [[ഒഡീഷ]] || |- | [[കോസാലി പശു |കോസാലി]] || || [[ഛത്തീസ്ഗഡ്]] || |- | [[ബാദ്രി]] || || [[ഉത്തരാഖണ്ഡ്]] || |- | ബച്ചോർ || || [[ബീഹാർ]] || |- | [[ഗീർ പശു|ഗിർ]] || || [[ഗുജറാത്ത്]] || |- | [[കാൻ‌ക്രെജ്]] || || [[രാജസ്ഥാൻ]] || |- | രതി || || [[രാജസ്ഥാൻ]] || |- | നഗോരി || || [[രാജസ്ഥാൻ]] || |- | താർപാർക്കർ || || [[രാജസ്ഥാൻ]] || |- | മേവതി || || [[രാജസ്ഥാൻ]] ഹരിയാന, ഉത്തർപ്രദേശ് || |- | [[സഹിവാൾ]] || || [[രാജസ്ഥാൻ]], [[പഞ്ചാബ്]] || |- | സിരി || || || |- | പൊൻവാർ || || || |- | ലക്മി || || || |- | മാൽവി || || || |- | ചുവന്ന ഗാന്ധാരി || || || |- | ദേവ്‌നി || || || |- | ഡാംഗി || || || |- | നിമാരി || || || |- | ഹരിയാന || || || |- | കെങ്കത || || || |- | ഹാലിക്കർ || || || |- | ചുവന്ന സിന്ധി || || || |- | ഗാവ് ലാവ് || || || |- | ഗംഗോത്രി || || || |- | ഖേരിഗഡ് || || || |- | ബെലാഹി || || || |- | ഖില്ലർ || || || |- | കൊങ്കൺ കപില || || || |- | ലഡാക്കി || || || |- |} ഇവ കൂടാതെ നിരവധി തനത് പ്രാദേശിക ജനുസ്സുകൾ പല പ്രദേശങ്ങളിലും കണ്ടു വരുന്നുണ്ട്. ശുദ്ധജനുസ്സുകളുമായി കലർന്ന് സങ്കരയിനത്തിൽ പെട്ട പ്രാദേശിക ഇനങ്ങളും നിരവധിയുണ്ട്. ഇവയെക്കുറിച്ചുള്ള ആധികാരികമായ പഠനം നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കയാണ്. === വെച്ചൂർ പശു=== {{പ്രധാനലേഖനം|വെച്ചൂർ പശു}} കേരളത്തിന്റെ തനതായ ഒരു പശുവർഗ്ഗമാണ് വെച്ചൂർ പശു {{main|}} === സിന്ധി പശു === {{പ്രധാനലേഖനം|സിന്ധി പശു}}{{main|}} === സുനന്ദിനി === {{പ്രധാനലേഖനം|സുനന്ദിനി}} :ഇൻഡോ-സ്വിസ് സംരംഭത്തിന്റെ പ്രവർത്തന ഫലമായി വികിസിപ്പിച്ചെടുത്ത സങ്കര ഇനം - സ്വിസ് ബ്രൗൺ X നാടൻ === സുവർണ്ണവല്ലി === {{പ്രധാനലേഖനം|സുവർണ്ണവല്ലി}} നാടൻപശുക്കളായ [[വെച്ചൂർ പശു|വെച്ചൂരിന്റെയും]] [[കാസർകോട് കുള്ളൻ|കാസറകോട് കുള്ളന്റെയും]] സങ്കരയിനമാണ് [[സുവർണ്ണവല്ലി]]. === മിഥുൻ === :മിഥുൻ ഒരു സങ്കര ഇനമാണ് === [[സഹിവാൾ]] === പടിഞ്ഞാറൻ പാകിസ്താനിലെ മോണ്ട് ഗോമറി ജില്ലയിലാണ് ഇതിന്റെ ഉത്ഭവസ്ഥാനം എന്നു കരുതുന്നു.<ref>പശുപരിപാലനം-കേരളഭാഷാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്-2012 പു. 8</ref> ==ഗീർ പശു == {{പ്രധാനലേഖനം|ഗീർ പശു}} ഗുജറാത്തിലെ തനി ''നാടൻ ഇനമായ ഗീർ ഇപ്പോൾ കേരളത്തിലെ വയനാടിലും എത്തി, നമ്മുടെ നാടാൻ പശുക്കളുടെ ഇരട്ടി വലിപ്പമുള്ളവയണ് ഇവ, ഇതിന്റെ മൂത്രവും, ചാണകവും, നല്ല ഒരു വളമാണ്. ഇവക്ക് രോഗ പ്രതിരോധ ശേഷിയും കൂടുതലാണ് . === അയർഷെയർ === ===മറ്റിനങ്ങൾ=== === ഏറ്റവും ചെറിയ പശു === ഗിന്നസ് ബുക്ക്‌ പ്രകാരം ഏറ്റവും ചെറിയ പശു ആയി കരുതപ്പെടുന്നത് ക്യാനടയിലെ സ്വലോ എന്നയിനം 83 സെന്റിമീറ്റർ മാത്രം ഉയരം ഉള്ള പശുവാണ്‌, എന്നാലും മണ്ണുത്തി വെറ്റെരിനര്യ് കോളേജിലെ ജെനെറ്റിക്സ് വിഭാഗത്തിലെ 79 സേന്റിമിട്ടെർ മാത്രം ഉയരമുള്ള ഡയാന യാണ് ഏറ്റവും ഉയരം കുറഞ്ഞ പശു എന്നും ...അതല്ല കോഴിക്കോടെ ജില്ലയിലെ പെയംബ്രയിലെ കയണ്ണയിൽ സൂര്യപ്രകശ് വളര്ത്തുന്ന 72 സെന്ടിമിട്ടർ ഉയരം ഉള്ള ചോട്ടി (ഒരിനം കാസര്കൊടെ കുള്ളൻ) ആണെന്നും , കാസർകോട്‌ തന്നെയുള്ള പെരളം ഫാമിലെ എൻ സുബ്രമണ്യൻ വളര്ത്തുന്ന 71 സെന്ടിമിട്ടർ മാത്രം ഉയരമുള്ള ബന്ഗാരി യാണ് എന്നുമുള്ള വാദങ്ങൾ നിലവിൽ ഉണ്ട് == ചിത്രങ്ങൾ == <gallery widths="140px" heights="120px" perrow="5" align="center"> പ്രമാണം:Cow (Fleckvieh breed) Oeschinensee Slaunger 2009-07-07.jpg|പശു കിടക്കുന്നു പ്രമാണം:Cow - പശു-1.JPG|പശു പ്രമാണം:Cow - പശു-2.JPG|പശു പ്രമാണം:Cow - പശു-3.JPG|പശു കിടക്കുന്നു പ്രമാണം:Cow - പശു-4.JPG|പശു പ്രമാണം:Cow - പശു-5.JPG|പശുക്കിടാവ് പാല് കുടിക്കുന്നു പ്രമാണം:Cow - പശു-6.JPG|പശുവിന്റെ തല പ്രമാണം:Cow - പശു-7.JPG|പശുക്കിടാവ് പ്രമാണം:മലമുകളിലെ പശു.JPG പ്രമാണം:Mithun.jpg|മിഥുൻ പ്രമാണം:Bull1.JPG|വിത്തുകാള പ്രമാണം:വിത്തുകാള.JPG പ്രമാണം:പശുക്കിടാവ്.JPG|പശുക്കിടാങ്ങൾ പ്രമാണം:പശുക്കൾ.JPG പ്രമാണം:Cow1.JPG പ്രമാണം:Cows2.JPG പ്രമാണം:മേയുന്ന പശു.JPG|പശു </gallery> == ഇതും കാണുക == * [[പാൽ]] * [[പഞ്ചഗവ്യം]] * [[പോത്ത്]] * [[പാൽപ്പനി]] == അവലംബം == <references/> == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ‍ == {{Sister project links|wikt=പശു}} {{Commons|Bos taurus}} {{Commons|Bull|Bull (cattle)}} * [http://www.cowhq.co.nr/ Cowhq: A site dedicated to cows and cow information] * [http://www.fratta.net/ La Fratta, Italian Chianina cattle breeders] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060720092514/http://www.fratta.net/ |date=2006-07-20 }} - Sinalunga, Siena, Italy * [http://www.westernwatersheds.org/ Western Watersheds Project] - Cows versus Conservation * [http://www.ansi.okstate.edu/breeds/cattle/ Cattle Breeds website] - Oklahoma State University * [http://www.cattle.com Cattle.com] - Comprehensive Beef Portal * [http://www.pbs.org/wnet/nature/holycow/index.html PBS Nature: Holy Cow (about cows in general)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140714200310/http://www.pbs.org/wnet/nature/holycow/index.html |date=2014-07-14 }} * [http://www.lincolnredcattlesociety.co.uk UK Lincoln Red Cattle Society] * [http://www.searchcattle.com SearchCattle.com - Specialized Cattle Search Engine] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070624171956/http://www.searchcattle.com/ |date=2007-06-24 }} * [http://www.rzuser.uni-heidelberg.de/~rebert/photos/Nutztiere/index.html Photo Gallery with Images of Cattle] * [http://www.prairieoxdrovers.com Prairie Ox Drovers -Information, help, and encouragement to get started with oxen.] * [http://www.straightdope.com/classics/a3_097b.html "Do McDonald's milkshakes contain seaweed?", The Straight Dope, 27-Nov-1992] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070608193114/http://www.straightdope.com/classics/a3_097b.html |date=2007-06-08 }} * [http://www.cattlepages.com The Cattle Pages] - Directory of information, cattle associations, and cattle breeders * [http://www.bluemoo.net/45cowfacts.html "45 Fun Facts About Cows"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070607175351/http://www.bluemoo.net/45cowfacts.html |date=2007-06-07 }} * [http://www.vmv.it/mumu+cow+museum_3-2-0-0-0.aspx Mumu, cow cattle virtual museum] {{mammal-stub}} [[വർഗ്ഗം:വളർത്തുമൃഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പശു]] [[വർഗ്ഗം:പശുപരിപാലനം]] ausywv64t1qhp6g49vmi5m1p826ezyn 4666394 4666393 2026-09-12T13:47:51Z Vishkailas 214655 /* വെച്ചൂർ പശു */ 4666394 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Cattle}} {{Taxobox | name = കന്നുകാലി | status = വളർത്തുമൃഗം | image = CH cow 2.jpg | image_width = 250px | image_caption = A Swiss [[Braunvieh]] cow wearing a [[cowbell]] | regnum = [[Animal]]ia | phylum = [[Chordate|കോർഡേറ്റ]] | subclassis = [[Theria]] | infraclassis = [[Eutheria]] | classis = [[സസ്തനി]] | ordo = [[Artiodactyla]] | familia = [[Bovidae]] | subfamilia = [[Bovinae]] | genus = ''[[Bos]]'' | species = ''B. primigenius'' | binomial = '''''Bos primigenius''''' | binomial_authority = [[Ludwig Heinrich Bojanus|Bojanus]], 1827<ref name=MSW3>{{MSW3 Artiodactyla|id=14200690|heading=''Bos taurus primigenius''}}</ref> | subspecies = '' B. p. taurus'', <br />''B. p. indicus'' | trinomial = ''Bos primigenius taurus'', <br />''Bos primigenius indicus'' | synonyms = ''Bos taurus'', <br />''Bos indicus'' | range_map = Bovine range.png | range_map_caption = Bovine range }} '''പശു''' പൊതുവേ ഒരു വളർത്തു മൃഗമാണ്. ഭൂമിയിൽ ഉഷ്ണ- മിതോഷ്ന മേഖലകളിലെല്ലാം തന്നെ ഈ വർഗത്തില്പെട്ട വിവിധയിനങ്ങൾ അധിവസിച്ചിരുന്നു. അവിടങ്ങളിലെല്ലാം ഇവ മനുഷ്യരാൽ ഇണക്കിയെടുക്കുകയും ചെയ്യപ്പെട്ടു. [[ആഫ്രിക്ക]] പോലുള്ള ചിലയിടങ്ങളിലെ വനങ്ങളിലും [[ഹിമാലയം|ഹിമാലയപ്രാന്തങ്ങളിലും]] മറ്റും ഇവയുടെ വർഗത്തിൽ പെട്ട ജീവികൾ കാട്ടുമൃഗങ്ങളായി ജീവിക്കുന്നുമുണ്ട്. == പ്രത്യേകതകൾ == [[കൊമ്പ് (മൃഗം)|കൊമ്പുകൾ]] ഉള്ള ഇവ ഇരട്ടക്കുളമ്പുള്ള മൃഗങ്ങളാണ്‌. തികഞ്ഞ സസ്യാഹാരികളുമാണ്‌. [[അയവെട്ടൽ|അയവെട്ടുന്ന]] മൃഗമാണ്‌ ഇത്‌. ഇതിന്റെ [[ആമാശയം|ആമാശയത്തിന്‌]] നാല്‌ അറകളുണ്ട്‌. പചനക്രിയ പല ഘട്ടങ്ങളിലായി ആമാശയത്തിന്റെ വിവിധ അറകളിൽ നടക്കുന്നു. ഇവയുടെ പാൽ ഒരു നല്ല സമീകൃതാഹാരമാണ്‌. ഇവയുടെ ഒരു [[പ്രസവം|പ്രസവത്തിൽ]] സാധാരണയായി ഒരു ശിശു മാത്രമേ ഉണ്ടാകൂ. ഏതാണ്ട് ഒൻപതു മാസമാണ്‌ [[ഗർഭം (സസ്തനികൾ)|ഗർഭകാലം]]. മനുഷ്യർ പാലിനായി പശുവിനെ വളർത്തുന്നു. മനുഷ്യരുമായി വളരെ ഇണങ്ങുന്ന, പൊതുവെ ശാന്തപ്രകൃതികളായ മൃഗങ്ങളാണ്‌ ഇവ. ഇന്ത്യയിലെ പല സംസ്ഥാനങ്ങളിലും പശു ഒരു പുണ്യ മൃഗമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. കേരളത്തിൽ ഈ ഇനത്തിൽപ്പെട്ട ആൺജാതിയെ '''[[കാള]]''' എന്നും ചിലയിടങ്ങളിൽ '''[[മൂരി]]''' എന്നും വിളിക്കുന്നു == ഔഷധഗുണം == [[ആയുർ‌വേദം|ആയുർ‌വേദവിധിയിൽ]] പശു ധാരാളം ഔഷധഗുണമുള്ള ഒരു മൃഗമാണ്. പശുവിൻറെ [[പഞ്ചഗവ്യം]] എന്നറിയപ്പെടുന്ന പാൽ, [[മൂത്രം]], [[ചാണകം]], [[തൈര്]] , [[നെയ്യ്]] എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച് ആയുർവേദ വിധിപ്രകാരം ഔഷധഘൃതങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുന്നു<ref name="പശു1">{{Cite web |url=http://kif.gov.in/ml/index.php?option=com_content&task=view&id=278&Itemid=29 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-02-12 |archive-date=2016-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305013735/http://kif.gov.in/ml/index.php?option=com_content&task=view&id=278&Itemid=29 |url-status=dead }}</ref>. ഈ നെയ്യ് ശരീരത്തിന്റെ കോശ ശക്തി വീണ്ടെടുക്കാനും, മാനസിക – ശാരീരിക ക്ലേശങ്ങൾ, [[വാതം|വാതരോഗം]], സന്താന ലബ്ധി എന്നിവക്കും ഉപയോഗിക്കുന്നു. പശുവിന്റെ വയറ്റിൽ നിന്നെടുക്കുന്ന ഗോരോചനം ആയുർവേദ മരുന്നുകളിലെ മറ്റൊരു വിശേഷപ്പെട്ട ചേരുവയാണ്‌. <ref name="പശു1"/> == വിവിധ ഇനം പശുക്കൾ == കന്നുകാലികളെ മൂന്ന് വ്യത്യസ്ത ഇനങ്ങളായി തരം തിരിച്ചിട്ടുണ്ട്. '''ബോസ് ടോറസ്''', ''Bos taurus'' (യൂറോപ്യൻ അല്ലെങ്കിൽ ടോറൈൻ) , '''[[സെബു|ബോസ് ഇൻഡിക്കസ്]]''' ([[സെബു]]), വംശനാശം സംഭവിച്ച '''ബോസ് പ്രൈമിജെനിയസ്''' ([[ഔറൊക്‌സ്‌|ഔറോക്സ് Aurochs]]) എന്നിവയാണ് അവ. വംശനാശം സംഭവിച്ച ഔറോക്സുകളുടെ പിൻഗാമികളാണ് [[ടോറൈൻ]], [[സെബു]] എന്നിവ. '''ബോസ് ടോറസ്''' എന്ന ഒറ്റ വർഗ്ഗത്തിലാക്കി ഇവയെ പുനർ നാമകരണം ചെയ്തു. '''ബോസ് ടോറസ് പ്രൈമിജെനിയസ്''', '''ബോസ് ടോറസ് ഇൻഡിക്കസ്''', '''ബോസ് ടോറസ് ടോറസ്''' എന്നിങ്ങനെ മൂന്ന് ഉപവർഗ്ഗങ്ങളാക്കി വീണ്ടും തിരിച്ചു. ഈ മൂന്നിനങ്ങളാണ് ഇപ്പോൾ വ്യാപകമായി വളർത്തുമൃഗങ്ങളായി പരിപാലിച്ച് പോരുന്നത്. ====[[സെബു|സെബു (ബോസ് ടോറസ് ഇൻഡിക്കസ്)]]==== മുതുകിൽ കൂനുകളുള്ള (മുഴ) ഒരു കന്നുകാലി വർഗ്ഗമാണ് സെബു (zebu). ബോസ് പ്രൈമിജെനിയസ് ഇൻഡിക്കസ് (Bos primigenius indicus), ബോസ് ഇൻഡിക്കസ് (Bos indicus), ബോസ് ടോറസ് ഇൻഡിക്കസ് (Bos taurus indicus) എന്നിങ്ങനെയുള്ള ഉപവിഭാഗങ്ങളായും അറിയപ്പെടുന്നു. ഉഷ്ണമേഖലാ രാജ്യങ്ങളിലുടനീളം ഇവയെ വളർത്തി വരുന്നു. ഇൻഡിക്കൈൻ കന്നുകാലികൾ (indicine cattle) അല്ലെങ്കിൽ കൂനൻ കന്നുകാലികൾ (humped cattle) എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ഇന്ത്യയിൽ വ്യാപകമായി പരിപാലിച്ച് പോരുന്ന തനത് നാടൻ ജനുസ്സുകളാണ് ഇവ. === അത്യുത്പാദനശേഷിയുള്ള കറവ പശുക്കൾ === ഹോൾസ്റ്റീൻ ഫ്രീഷൻ, സിമ്മെന്റൽ, ഗൺസീ, ജെഴ്സി, അര്ഷിരെ, ബ്രൗൺ സ്വിസ്സ് മിൽക്കിങ് ഷോർട്ഹോൺ, നോർമണ്ട് തുടങ്ങിയവ. ==== [[ഹോൾസ്റ്റീൻ പശു]] ==== ധാരാളം പാൽ ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്ന പശു. ദിവസേന 28-33 ലിറ്റർ പാൽ നൽകുന്നു. കൊഴുപ്പ് കുറഞ്ഞതും പോഷക സമൃദ്ധവുമായ പാൽ. പാൽ ഉത്പാദനത്തിന് പോഷക സമൃദ്ധമായ പ്രത്യേക കാലിതീറ്റ നൽകേണ്ടത് ആവശ്യമാണ്. ഹോളണ്ടിൽ ഉടലെടുത്ത ഇനം. കേരളത്തിലും ഇവയെ വളർത്താറുണ്ട്. Simmental (സിമ്മെന്റൽ) 20-22 ലിറ്റർ പാൽ നിത്യേന ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നു. സ്വറ്റ്സർലണ്ടിലെ ആൽപ്സ് മലനിരകളിൽ ഉടലെടുത്ത ഇനം. [[ജേഴ്സി പശു]] താരതമ്യേനെ ചെറിയ വലിപ്പമുള്ള ഇവ ബ്രിട്ടനിൽ ഉടലെടുത്ത ഇനമാണ്. ഇവ നിത്യേന 15 മുതൽ 20 ലിറ്റർവരെ പാൽ ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നു. ഇന്ത്യൻ കാലാവസ്ഥയിലും ഇവ നന്നായി വളരുന്നു. പാൽ ഉത്പാദനത്തിന് പോഷക സമൃദ്ധമായ തീറ്റ ആവശ്യമാണ്. സ്വിസ്സ് ബ്രൗൺ യൂറോപ്പിൽ ആൽപ്സ് ഭാഗത്ത്‌ ഉടലെടുത്ത ഈ പശു അത്യുത്പാദനശേഷിയുള്ള ഇനമാണ്. ഇവ നിത്യേന 34 മുതൽ 45 ലിറ്റർ വരെ പാൽ ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നു. സുനന്ദിനി ഇവയുടെ സങ്കരയിനമാണ്. [[സുനന്ദിനി]] നാടൻ പശുക്കളെ ഹോൾസ്റ്റീൻ ഫ്രീഷൻ, ജേഴ്‌സി, സ്വിസ്സ് ബ്രൗൺ തുടങ്ങിയ ഇനങ്ങളുമായി ചേർത്തു ക്രോസ്സ് ചെയ്ത അത്യുത്പാദനശേഷിയുള്ള സങ്കരയിനം. ഇവ നിത്യേന 8 മുതൽ 12 ലിറ്റർ വരെ പാൽ ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നു. പോഷക സമൃദ്ധമായ തീറ്റ ആവശ്യമാണ്. === കേരളത്തിൽ അറിയപ്പെടുന്ന നാടൻ പശുക്കൾ === * [[വെച്ചൂർ പശു |വെച്ചൂർ]] * [[വില്വാദ്രി പശു|വില്വാദ്രി]] * [[ചെറുവള്ളി പശു|ചെറുവള്ളി]] * [[കാസർഗോഡ് കുള്ളൻ പശു|കാസർഗോഡ് കുള്ളൻ]] * [[വടകര കുള്ളൻ]] * [[കുട്ടമ്പുഴ കുള്ളൻ പശു|കുട്ടമ്പുഴ]] * [[സുവർണ്ണവല്ലി (പശു)|സുവർണ്ണവല്ലി]] * വയനാട് * ഇടുക്കി * ഹൈറേഞ്ച് * എന്നിങ്ങനെ നിരവധി നാടൻ വിഭാഗങ്ങളാണ് കേരളത്തിലുള്ളത്. വെച്ചൂർ പശുവിന് അംഗീകാരം നൽകിയ ഹരിയാനയിലെ കർണാൽ ആസ്ഥാനമായുള്ള നാഷണൽ ബ്യൂറോ ഓഫ് അനിമൽ ജെനിറ്റിക് റിസോഴ്‌സസ് (എൻ.ബി.എ.ജി.ആർ) ശാസ്ത്രജ്ഞന്മാർ മറ്റു പശുക്കളെക്കുറിച്ചും ഗവേഷണം നടത്തിക്കൊണ്ടിരിക്കയാണ്. ഇതിൽ വില്വാദ്രി, കുട്ടമ്പുഴ എന്നിവയുടെ ജനിതക സാമ്പിളുകളും വംശ പാരമ്പര്യ പഠനവും എൻ.ബി.എ.ജി.ആർ. വിദഗ്ധ സംഘം കഴിഞ്ഞ വർഷങ്ങളിൽ പ്രത്യേക പഠനത്തിന് വിധേയമാക്കിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. === ഇന്ത്യയിലെ നാടൻ പശുക്കൾ === ഇന്ത്യയിലെ [[നാഷണൽ ബ്യൂറോ ആൻഡ് അനിമൽ ജനറ്റിക് റിസർച്ച്]] ബ്രീഡ് രജിസ്ട്രേഷൻ കമ്മിറ്റി 43 ഇനം പശുക്കളെയാണ് നാടൻപശുക്കളുടെ വിഭാഗത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി രജിസ്റ്റർ ചെയ്തിട്ടുള്ളത് . 2016 ആഗസ്റ് വരെ നിലവിൽ ഉണ്ടായിരുന്ന 41<ref>https://pib.gov.in/newsite/printrelease.aspx?relid=149129</ref> ഇനങ്ങൾക്ക് പുറമേ കൊങ്കൺ കപില, ലഡാക്കി എന്നീ രണ്ട് പുതിയ ഇനങ്ങളെക്കൂടി ഉൾപ്പെടുത്തി 2018 ഡിസംബറിൽ പുതിയ ഔദ്യോഗിക പട്ടിക പുറത്തിറക്കുകയുണ്ടായി.<ref>https://pib.gov.in/Pressreleaseshare.aspx?PRID=1555652</ref> {| class="wikitable" |- ! ജനുസ്സ് !! മറ്റ് പേരുകൾ !! മേഖല !!പാലുൽപ്പാദനം |- | [[വെച്ചൂർ പശു|വെച്ചൂർ]] || വെച്ചൂർ കുള്ളൻ || [[കേരളം]] || 561 കിലോ. കൊഴുപ്പ് 4.7 to 5.8 % |- | [[ബർഗൂർ പശു|ബർഗൂർ]] || || [[തമിഴ്‌നാട്]] || 350 കിലോ. |- | [[പുലിക്കുളം പശു|പുലിക്കുളം]] || പലിംഗു മാഡു, മണി മാഡു, “ജല്ലിക്കാട്ട് മാഡു, മാട്ടു മാഡു, കിലകാട്ടു മാഡു || [[തമിഴ്‌നാട്]] ||പ്രതിദിന ശരാശരി 1.25 കിലോ. |- | [[കാങ്കയം പശു|കാങ്കയം]] || കങ്കനാട്, കോങ്കു || [[തമിഴ്‌നാട്]] || 540 കിലോ, കൊഴുപ്പ് 1.6 to 7.7 % |- | [[ഉംബ്ളാച്ചേരി പശു|ഉംബ്ളാച്ചേരി]] || ജാതിമാട്, മൊട്ടൈമാട്, മൊലൈമാട്, സതേൺമാട്, തഞ്ചാവൂർ മാട്, തെർകുത്തി മാട് || തമിഴ്‌നാട് || 494 കിലോ. (ഒരു കറവക്കാലത്ത്) |- | [[അമൃത് മഹൽ പശു|അമൃത് മഹൽ]] || ജവാരി ദാന, ദൊദ്ദദാന, നമ്പർ ദാന || [[കർണ്ണാടക]] || 572 കിലോ. (ഒരു കറവക്കാലത്ത്) |- | [[കൃഷ്ണ വാലി (പശു)|കൃഷ്ണ വാലി]] || || കർണ്ണാടക || |- | [[മലനാട് ഗിദ്ദ]] || മലനാട് കുള്ളൻ || കർണ്ണാടക || |- | [[പുങ്കന്നൂർ പശു|പുങ്കന്നൂർ]] ||പുങ്കന്നൂർ കുള്ളൻ || [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്]] || പ്രതിദിന ശരാശരി 546 ലിറ്റർ |- | [[ഓങ്കോൾ പശു |ഓങ്കോൾ]] || || ആന്ധ്രാപ്രദേശ് || |- | [[മോട്ടു പശു|മോട്ടു]]||മോട്ടു കുള്ളൻ || [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്]], [[ഛത്തീസ്ഗഡ്]], [[ഒഡീഷ]] || 100 മുതൽ 140 കിലോഗ്രാം (ഒരു കറവക്കാലത്ത്) |- | [[ഘുമുസാരി പശു|ഘുമുസാരി]] || ദേശി || [[ഒഡീഷ]] || 450-650 കിലോഗ്രാം (ഒരു കറവക്കാലത്ത്) |- | [[ബിഞ്ചർ പുരി]] || || [[ഒഡീഷ]] || |- | [[ഖരിയാർ]] || || [[ഒഡീഷ]] || |- | [[കോസാലി പശു |കോസാലി]] || || [[ഛത്തീസ്ഗഡ്]] || |- | [[ബാദ്രി]] || || [[ഉത്തരാഖണ്ഡ്]] || |- | ബച്ചോർ || || [[ബീഹാർ]] || |- | [[ഗീർ പശു|ഗിർ]] || || [[ഗുജറാത്ത്]] || |- | [[കാൻ‌ക്രെജ്]] || || [[രാജസ്ഥാൻ]] || |- | രതി || || [[രാജസ്ഥാൻ]] || |- | നഗോരി || || [[രാജസ്ഥാൻ]] || |- | താർപാർക്കർ || || [[രാജസ്ഥാൻ]] || |- | മേവതി || || [[രാജസ്ഥാൻ]] ഹരിയാന, ഉത്തർപ്രദേശ് || |- | [[സഹിവാൾ]] || || [[രാജസ്ഥാൻ]], [[പഞ്ചാബ്]] || |- | സിരി || || || |- | പൊൻവാർ || || || |- | ലക്മി || || || |- | മാൽവി || || || |- | ചുവന്ന ഗാന്ധാരി || || || |- | ദേവ്‌നി || || || |- | ഡാംഗി || || || |- | നിമാരി || || || |- | ഹരിയാന || || || |- | കെങ്കത || || || |- | ഹാലിക്കർ || || || |- | ചുവന്ന സിന്ധി || || || |- | ഗാവ് ലാവ് || || || |- | ഗംഗോത്രി || || || |- | ഖേരിഗഡ് || || || |- | ബെലാഹി || || || |- | ഖില്ലർ || || || |- | കൊങ്കൺ കപില || || || |- | ലഡാക്കി || || || |- |} ഇവ കൂടാതെ നിരവധി തനത് പ്രാദേശിക ജനുസ്സുകൾ പല പ്രദേശങ്ങളിലും കണ്ടു വരുന്നുണ്ട്. ശുദ്ധജനുസ്സുകളുമായി കലർന്ന് സങ്കരയിനത്തിൽ പെട്ട പ്രാദേശിക ഇനങ്ങളും നിരവധിയുണ്ട്. ഇവയെക്കുറിച്ചുള്ള ആധികാരികമായ പഠനം നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കയാണ്. === വെച്ചൂർ പശു=== {{പ്രധാനലേഖനം|വെച്ചൂർ പശു}} കേരളത്തിന്റെ തനതായ ഒരു പശുവർഗ്ഗമാണ് വെച്ചൂർ പശു === സിന്ധി പശു === {{പ്രധാനലേഖനം|സിന്ധി പശു}}{{main|}} === സുനന്ദിനി === {{പ്രധാനലേഖനം|സുനന്ദിനി}} :ഇൻഡോ-സ്വിസ് സംരംഭത്തിന്റെ പ്രവർത്തന ഫലമായി വികിസിപ്പിച്ചെടുത്ത സങ്കര ഇനം - സ്വിസ് ബ്രൗൺ X നാടൻ === സുവർണ്ണവല്ലി === {{പ്രധാനലേഖനം|സുവർണ്ണവല്ലി}} നാടൻപശുക്കളായ [[വെച്ചൂർ പശു|വെച്ചൂരിന്റെയും]] [[കാസർകോട് കുള്ളൻ|കാസറകോട് കുള്ളന്റെയും]] സങ്കരയിനമാണ് [[സുവർണ്ണവല്ലി]]. === മിഥുൻ === :മിഥുൻ ഒരു സങ്കര ഇനമാണ് === [[സഹിവാൾ]] === പടിഞ്ഞാറൻ പാകിസ്താനിലെ മോണ്ട് ഗോമറി ജില്ലയിലാണ് ഇതിന്റെ ഉത്ഭവസ്ഥാനം എന്നു കരുതുന്നു.<ref>പശുപരിപാലനം-കേരളഭാഷാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്-2012 പു. 8</ref> ==ഗീർ പശു == {{പ്രധാനലേഖനം|ഗീർ പശു}} ഗുജറാത്തിലെ തനി ''നാടൻ ഇനമായ ഗീർ ഇപ്പോൾ കേരളത്തിലെ വയനാടിലും എത്തി, നമ്മുടെ നാടാൻ പശുക്കളുടെ ഇരട്ടി വലിപ്പമുള്ളവയണ് ഇവ, ഇതിന്റെ മൂത്രവും, ചാണകവും, നല്ല ഒരു വളമാണ്. ഇവക്ക് രോഗ പ്രതിരോധ ശേഷിയും കൂടുതലാണ് . === അയർഷെയർ === ===മറ്റിനങ്ങൾ=== === ഏറ്റവും ചെറിയ പശു === ഗിന്നസ് ബുക്ക്‌ പ്രകാരം ഏറ്റവും ചെറിയ പശു ആയി കരുതപ്പെടുന്നത് ക്യാനടയിലെ സ്വലോ എന്നയിനം 83 സെന്റിമീറ്റർ മാത്രം ഉയരം ഉള്ള പശുവാണ്‌, എന്നാലും മണ്ണുത്തി വെറ്റെരിനര്യ് കോളേജിലെ ജെനെറ്റിക്സ് വിഭാഗത്തിലെ 79 സേന്റിമിട്ടെർ മാത്രം ഉയരമുള്ള ഡയാന യാണ് ഏറ്റവും ഉയരം കുറഞ്ഞ പശു എന്നും ...അതല്ല കോഴിക്കോടെ ജില്ലയിലെ പെയംബ്രയിലെ കയണ്ണയിൽ സൂര്യപ്രകശ് വളര്ത്തുന്ന 72 സെന്ടിമിട്ടർ ഉയരം ഉള്ള ചോട്ടി (ഒരിനം കാസര്കൊടെ കുള്ളൻ) ആണെന്നും , കാസർകോട്‌ തന്നെയുള്ള പെരളം ഫാമിലെ എൻ സുബ്രമണ്യൻ വളര്ത്തുന്ന 71 സെന്ടിമിട്ടർ മാത്രം ഉയരമുള്ള ബന്ഗാരി യാണ് എന്നുമുള്ള വാദങ്ങൾ നിലവിൽ ഉണ്ട് == ചിത്രങ്ങൾ == <gallery widths="140px" heights="120px" perrow="5" align="center"> പ്രമാണം:Cow (Fleckvieh breed) Oeschinensee Slaunger 2009-07-07.jpg|പശു കിടക്കുന്നു പ്രമാണം:Cow - പശു-1.JPG|പശു പ്രമാണം:Cow - പശു-2.JPG|പശു പ്രമാണം:Cow - പശു-3.JPG|പശു കിടക്കുന്നു പ്രമാണം:Cow - പശു-4.JPG|പശു പ്രമാണം:Cow - പശു-5.JPG|പശുക്കിടാവ് പാല് കുടിക്കുന്നു പ്രമാണം:Cow - പശു-6.JPG|പശുവിന്റെ തല പ്രമാണം:Cow - പശു-7.JPG|പശുക്കിടാവ് പ്രമാണം:മലമുകളിലെ പശു.JPG പ്രമാണം:Mithun.jpg|മിഥുൻ പ്രമാണം:Bull1.JPG|വിത്തുകാള പ്രമാണം:വിത്തുകാള.JPG പ്രമാണം:പശുക്കിടാവ്.JPG|പശുക്കിടാങ്ങൾ പ്രമാണം:പശുക്കൾ.JPG പ്രമാണം:Cow1.JPG പ്രമാണം:Cows2.JPG പ്രമാണം:മേയുന്ന പശു.JPG|പശു </gallery> == ഇതും കാണുക == * [[പാൽ]] * [[പഞ്ചഗവ്യം]] * [[പോത്ത്]] * [[പാൽപ്പനി]] == അവലംബം == <references/> == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ‍ == {{Sister project links|wikt=പശു}} {{Commons|Bos taurus}} {{Commons|Bull|Bull (cattle)}} * [http://www.cowhq.co.nr/ Cowhq: A site dedicated to cows and cow information] * [http://www.fratta.net/ La Fratta, Italian Chianina cattle breeders] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060720092514/http://www.fratta.net/ |date=2006-07-20 }} - Sinalunga, Siena, Italy * [http://www.westernwatersheds.org/ Western Watersheds Project] - Cows versus Conservation * [http://www.ansi.okstate.edu/breeds/cattle/ Cattle Breeds website] - Oklahoma State University * [http://www.cattle.com Cattle.com] - Comprehensive Beef Portal * [http://www.pbs.org/wnet/nature/holycow/index.html PBS Nature: Holy Cow (about cows in general)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140714200310/http://www.pbs.org/wnet/nature/holycow/index.html |date=2014-07-14 }} * [http://www.lincolnredcattlesociety.co.uk UK Lincoln Red Cattle Society] * [http://www.searchcattle.com SearchCattle.com - Specialized Cattle Search Engine] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070624171956/http://www.searchcattle.com/ |date=2007-06-24 }} * [http://www.rzuser.uni-heidelberg.de/~rebert/photos/Nutztiere/index.html Photo Gallery with Images of Cattle] * [http://www.prairieoxdrovers.com Prairie Ox Drovers -Information, help, and encouragement to get started with oxen.] * [http://www.straightdope.com/classics/a3_097b.html "Do McDonald's milkshakes contain seaweed?", The Straight Dope, 27-Nov-1992] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070608193114/http://www.straightdope.com/classics/a3_097b.html |date=2007-06-08 }} * [http://www.cattlepages.com The Cattle Pages] - Directory of information, cattle associations, and cattle breeders * [http://www.bluemoo.net/45cowfacts.html "45 Fun Facts About Cows"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070607175351/http://www.bluemoo.net/45cowfacts.html |date=2007-06-07 }} * [http://www.vmv.it/mumu+cow+museum_3-2-0-0-0.aspx Mumu, cow cattle virtual museum] {{mammal-stub}} [[വർഗ്ഗം:വളർത്തുമൃഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പശു]] [[വർഗ്ഗം:പശുപരിപാലനം]] ny2q4u3qqhid79yznsa3s0jq9xuy4du 4666400 4666394 2026-09-12T14:07:45Z Vishkailas 214655 /* ഹോൾസ്റ്റീൻ പശു */ 4666400 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Cattle}} {{Taxobox | name = കന്നുകാലി | status = വളർത്തുമൃഗം | image = CH cow 2.jpg | image_width = 250px | image_caption = A Swiss [[Braunvieh]] cow wearing a [[cowbell]] | regnum = [[Animal]]ia | phylum = [[Chordate|കോർഡേറ്റ]] | subclassis = [[Theria]] | infraclassis = [[Eutheria]] | classis = [[സസ്തനി]] | ordo = [[Artiodactyla]] | familia = [[Bovidae]] | subfamilia = [[Bovinae]] | genus = ''[[Bos]]'' | species = ''B. primigenius'' | binomial = '''''Bos primigenius''''' | binomial_authority = [[Ludwig Heinrich Bojanus|Bojanus]], 1827<ref name=MSW3>{{MSW3 Artiodactyla|id=14200690|heading=''Bos taurus primigenius''}}</ref> | subspecies = '' B. p. taurus'', <br />''B. p. indicus'' | trinomial = ''Bos primigenius taurus'', <br />''Bos primigenius indicus'' | synonyms = ''Bos taurus'', <br />''Bos indicus'' | range_map = Bovine range.png | range_map_caption = Bovine range }} '''പശു''' പൊതുവേ ഒരു വളർത്തു മൃഗമാണ്. ഭൂമിയിൽ ഉഷ്ണ- മിതോഷ്ന മേഖലകളിലെല്ലാം തന്നെ ഈ വർഗത്തില്പെട്ട വിവിധയിനങ്ങൾ അധിവസിച്ചിരുന്നു. അവിടങ്ങളിലെല്ലാം ഇവ മനുഷ്യരാൽ ഇണക്കിയെടുക്കുകയും ചെയ്യപ്പെട്ടു. [[ആഫ്രിക്ക]] പോലുള്ള ചിലയിടങ്ങളിലെ വനങ്ങളിലും [[ഹിമാലയം|ഹിമാലയപ്രാന്തങ്ങളിലും]] മറ്റും ഇവയുടെ വർഗത്തിൽ പെട്ട ജീവികൾ കാട്ടുമൃഗങ്ങളായി ജീവിക്കുന്നുമുണ്ട്. == പ്രത്യേകതകൾ == [[കൊമ്പ് (മൃഗം)|കൊമ്പുകൾ]] ഉള്ള ഇവ ഇരട്ടക്കുളമ്പുള്ള മൃഗങ്ങളാണ്‌. തികഞ്ഞ സസ്യാഹാരികളുമാണ്‌. [[അയവെട്ടൽ|അയവെട്ടുന്ന]] മൃഗമാണ്‌ ഇത്‌. ഇതിന്റെ [[ആമാശയം|ആമാശയത്തിന്‌]] നാല്‌ അറകളുണ്ട്‌. പചനക്രിയ പല ഘട്ടങ്ങളിലായി ആമാശയത്തിന്റെ വിവിധ അറകളിൽ നടക്കുന്നു. ഇവയുടെ പാൽ ഒരു നല്ല സമീകൃതാഹാരമാണ്‌. ഇവയുടെ ഒരു [[പ്രസവം|പ്രസവത്തിൽ]] സാധാരണയായി ഒരു ശിശു മാത്രമേ ഉണ്ടാകൂ. ഏതാണ്ട് ഒൻപതു മാസമാണ്‌ [[ഗർഭം (സസ്തനികൾ)|ഗർഭകാലം]]. മനുഷ്യർ പാലിനായി പശുവിനെ വളർത്തുന്നു. മനുഷ്യരുമായി വളരെ ഇണങ്ങുന്ന, പൊതുവെ ശാന്തപ്രകൃതികളായ മൃഗങ്ങളാണ്‌ ഇവ. ഇന്ത്യയിലെ പല സംസ്ഥാനങ്ങളിലും പശു ഒരു പുണ്യ മൃഗമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. കേരളത്തിൽ ഈ ഇനത്തിൽപ്പെട്ട ആൺജാതിയെ '''[[കാള]]''' എന്നും ചിലയിടങ്ങളിൽ '''[[മൂരി]]''' എന്നും വിളിക്കുന്നു == ഔഷധഗുണം == [[ആയുർ‌വേദം|ആയുർ‌വേദവിധിയിൽ]] പശു ധാരാളം ഔഷധഗുണമുള്ള ഒരു മൃഗമാണ്. പശുവിൻറെ [[പഞ്ചഗവ്യം]] എന്നറിയപ്പെടുന്ന പാൽ, [[മൂത്രം]], [[ചാണകം]], [[തൈര്]] , [[നെയ്യ്]] എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച് ആയുർവേദ വിധിപ്രകാരം ഔഷധഘൃതങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുന്നു<ref name="പശു1">{{Cite web |url=http://kif.gov.in/ml/index.php?option=com_content&task=view&id=278&Itemid=29 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-02-12 |archive-date=2016-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305013735/http://kif.gov.in/ml/index.php?option=com_content&task=view&id=278&Itemid=29 |url-status=dead }}</ref>. ഈ നെയ്യ് ശരീരത്തിന്റെ കോശ ശക്തി വീണ്ടെടുക്കാനും, മാനസിക – ശാരീരിക ക്ലേശങ്ങൾ, [[വാതം|വാതരോഗം]], സന്താന ലബ്ധി എന്നിവക്കും ഉപയോഗിക്കുന്നു. പശുവിന്റെ വയറ്റിൽ നിന്നെടുക്കുന്ന ഗോരോചനം ആയുർവേദ മരുന്നുകളിലെ മറ്റൊരു വിശേഷപ്പെട്ട ചേരുവയാണ്‌. <ref name="പശു1"/> == വിവിധ ഇനം പശുക്കൾ == കന്നുകാലികളെ മൂന്ന് വ്യത്യസ്ത ഇനങ്ങളായി തരം തിരിച്ചിട്ടുണ്ട്. '''ബോസ് ടോറസ്''', ''Bos taurus'' (യൂറോപ്യൻ അല്ലെങ്കിൽ ടോറൈൻ) , '''[[സെബു|ബോസ് ഇൻഡിക്കസ്]]''' ([[സെബു]]), വംശനാശം സംഭവിച്ച '''ബോസ് പ്രൈമിജെനിയസ്''' ([[ഔറൊക്‌സ്‌|ഔറോക്സ് Aurochs]]) എന്നിവയാണ് അവ. വംശനാശം സംഭവിച്ച ഔറോക്സുകളുടെ പിൻഗാമികളാണ് [[ടോറൈൻ]], [[സെബു]] എന്നിവ. '''ബോസ് ടോറസ്''' എന്ന ഒറ്റ വർഗ്ഗത്തിലാക്കി ഇവയെ പുനർ നാമകരണം ചെയ്തു. '''ബോസ് ടോറസ് പ്രൈമിജെനിയസ്''', '''ബോസ് ടോറസ് ഇൻഡിക്കസ്''', '''ബോസ് ടോറസ് ടോറസ്''' എന്നിങ്ങനെ മൂന്ന് ഉപവർഗ്ഗങ്ങളാക്കി വീണ്ടും തിരിച്ചു. ഈ മൂന്നിനങ്ങളാണ് ഇപ്പോൾ വ്യാപകമായി വളർത്തുമൃഗങ്ങളായി പരിപാലിച്ച് പോരുന്നത്. ====[[സെബു|സെബു (ബോസ് ടോറസ് ഇൻഡിക്കസ്)]]==== മുതുകിൽ കൂനുകളുള്ള (മുഴ) ഒരു കന്നുകാലി വർഗ്ഗമാണ് സെബു (zebu). ബോസ് പ്രൈമിജെനിയസ് ഇൻഡിക്കസ് (Bos primigenius indicus), ബോസ് ഇൻഡിക്കസ് (Bos indicus), ബോസ് ടോറസ് ഇൻഡിക്കസ് (Bos taurus indicus) എന്നിങ്ങനെയുള്ള ഉപവിഭാഗങ്ങളായും അറിയപ്പെടുന്നു. ഉഷ്ണമേഖലാ രാജ്യങ്ങളിലുടനീളം ഇവയെ വളർത്തി വരുന്നു. ഇൻഡിക്കൈൻ കന്നുകാലികൾ (indicine cattle) അല്ലെങ്കിൽ കൂനൻ കന്നുകാലികൾ (humped cattle) എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ഇന്ത്യയിൽ വ്യാപകമായി പരിപാലിച്ച് പോരുന്ന തനത് നാടൻ ജനുസ്സുകളാണ് ഇവ. === അത്യുത്പാദനശേഷിയുള്ള കറവ പശുക്കൾ === ഹോൾസ്റ്റീൻ ഫ്രീഷൻ, സിമ്മെന്റൽ, ഗൺസീ, ജെഴ്സി, അര്ഷിരെ, ബ്രൗൺ സ്വിസ്സ് മിൽക്കിങ് ഷോർട്ഹോൺ, നോർമണ്ട് തുടങ്ങിയവ. ==== [[ഹോൾസ്റ്റീൻ പശു|ഹോൾസ്റ്റീൻ ഫ്രീഷൻ പശു]] ==== ഹോളണ്ടിൽ ഉടലെടുത്ത ഇനം. ധാരാളം പാൽ ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്ന പശു. ദിവസേന 28-33 ലിറ്റർ പാൽ നൽകുന്നു. കൊഴുപ്പ് കുറഞ്ഞതും പോഷക സമൃദ്ധവുമായ പാൽ. പാൽ ഉത്പാദനത്തിന് പോഷക സമൃദ്ധമായ പ്രത്യേക കാലിതീറ്റ നൽകേണ്ടത് ആവശ്യമാണ്. കേരളത്തിലും ഇവയെ വളർത്താറുണ്ട്. Simmental (സിമ്മെന്റൽ) 20-22 ലിറ്റർ പാൽ നിത്യേന ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നു. സ്വറ്റ്സർലണ്ടിലെ ആൽപ്സ് മലനിരകളിൽ ഉടലെടുത്ത ഇനം. [[ജേഴ്സി പശു]] താരതമ്യേനെ ചെറിയ വലിപ്പമുള്ള ഇവ ബ്രിട്ടനിൽ ഉടലെടുത്ത ഇനമാണ്. ഇവ നിത്യേന 15 മുതൽ 20 ലിറ്റർവരെ പാൽ ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നു. ഇന്ത്യൻ കാലാവസ്ഥയിലും ഇവ നന്നായി വളരുന്നു. പാൽ ഉത്പാദനത്തിന് പോഷക സമൃദ്ധമായ തീറ്റ ആവശ്യമാണ്. സ്വിസ്സ് ബ്രൗൺ യൂറോപ്പിൽ ആൽപ്സ് ഭാഗത്ത്‌ ഉടലെടുത്ത ഈ പശു അത്യുത്പാദനശേഷിയുള്ള ഇനമാണ്. ഇവ നിത്യേന 34 മുതൽ 45 ലിറ്റർ വരെ പാൽ ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നു. സുനന്ദിനി ഇവയുടെ സങ്കരയിനമാണ്. [[സുനന്ദിനി]] നാടൻ പശുക്കളെ ഹോൾസ്റ്റീൻ ഫ്രീഷൻ, ജേഴ്‌സി, സ്വിസ്സ് ബ്രൗൺ തുടങ്ങിയ ഇനങ്ങളുമായി ചേർത്തു ക്രോസ്സ് ചെയ്ത അത്യുത്പാദനശേഷിയുള്ള സങ്കരയിനം. ഇവ നിത്യേന 8 മുതൽ 12 ലിറ്റർ വരെ പാൽ ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നു. പോഷക സമൃദ്ധമായ തീറ്റ ആവശ്യമാണ്. === കേരളത്തിൽ അറിയപ്പെടുന്ന നാടൻ പശുക്കൾ === * [[വെച്ചൂർ പശു |വെച്ചൂർ]] * [[വില്വാദ്രി പശു|വില്വാദ്രി]] * [[ചെറുവള്ളി പശു|ചെറുവള്ളി]] * [[കാസർഗോഡ് കുള്ളൻ പശു|കാസർഗോഡ് കുള്ളൻ]] * [[വടകര കുള്ളൻ]] * [[കുട്ടമ്പുഴ കുള്ളൻ പശു|കുട്ടമ്പുഴ]] * [[സുവർണ്ണവല്ലി (പശു)|സുവർണ്ണവല്ലി]] * വയനാട് * ഇടുക്കി * ഹൈറേഞ്ച് * എന്നിങ്ങനെ നിരവധി നാടൻ വിഭാഗങ്ങളാണ് കേരളത്തിലുള്ളത്. വെച്ചൂർ പശുവിന് അംഗീകാരം നൽകിയ ഹരിയാനയിലെ കർണാൽ ആസ്ഥാനമായുള്ള നാഷണൽ ബ്യൂറോ ഓഫ് അനിമൽ ജെനിറ്റിക് റിസോഴ്‌സസ് (എൻ.ബി.എ.ജി.ആർ) ശാസ്ത്രജ്ഞന്മാർ മറ്റു പശുക്കളെക്കുറിച്ചും ഗവേഷണം നടത്തിക്കൊണ്ടിരിക്കയാണ്. ഇതിൽ വില്വാദ്രി, കുട്ടമ്പുഴ എന്നിവയുടെ ജനിതക സാമ്പിളുകളും വംശ പാരമ്പര്യ പഠനവും എൻ.ബി.എ.ജി.ആർ. വിദഗ്ധ സംഘം കഴിഞ്ഞ വർഷങ്ങളിൽ പ്രത്യേക പഠനത്തിന് വിധേയമാക്കിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. === ഇന്ത്യയിലെ നാടൻ പശുക്കൾ === ഇന്ത്യയിലെ [[നാഷണൽ ബ്യൂറോ ആൻഡ് അനിമൽ ജനറ്റിക് റിസർച്ച്]] ബ്രീഡ് രജിസ്ട്രേഷൻ കമ്മിറ്റി 43 ഇനം പശുക്കളെയാണ് നാടൻപശുക്കളുടെ വിഭാഗത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി രജിസ്റ്റർ ചെയ്തിട്ടുള്ളത് . 2016 ആഗസ്റ് വരെ നിലവിൽ ഉണ്ടായിരുന്ന 41<ref>https://pib.gov.in/newsite/printrelease.aspx?relid=149129</ref> ഇനങ്ങൾക്ക് പുറമേ കൊങ്കൺ കപില, ലഡാക്കി എന്നീ രണ്ട് പുതിയ ഇനങ്ങളെക്കൂടി ഉൾപ്പെടുത്തി 2018 ഡിസംബറിൽ പുതിയ ഔദ്യോഗിക പട്ടിക പുറത്തിറക്കുകയുണ്ടായി.<ref>https://pib.gov.in/Pressreleaseshare.aspx?PRID=1555652</ref> {| class="wikitable" |- ! ജനുസ്സ് !! മറ്റ് പേരുകൾ !! മേഖല !!പാലുൽപ്പാദനം |- | [[വെച്ചൂർ പശു|വെച്ചൂർ]] || വെച്ചൂർ കുള്ളൻ || [[കേരളം]] || 561 കിലോ. കൊഴുപ്പ് 4.7 to 5.8 % |- | [[ബർഗൂർ പശു|ബർഗൂർ]] || || [[തമിഴ്‌നാട്]] || 350 കിലോ. |- | [[പുലിക്കുളം പശു|പുലിക്കുളം]] || പലിംഗു മാഡു, മണി മാഡു, “ജല്ലിക്കാട്ട് മാഡു, മാട്ടു മാഡു, കിലകാട്ടു മാഡു || [[തമിഴ്‌നാട്]] ||പ്രതിദിന ശരാശരി 1.25 കിലോ. |- | [[കാങ്കയം പശു|കാങ്കയം]] || കങ്കനാട്, കോങ്കു || [[തമിഴ്‌നാട്]] || 540 കിലോ, കൊഴുപ്പ് 1.6 to 7.7 % |- | [[ഉംബ്ളാച്ചേരി പശു|ഉംബ്ളാച്ചേരി]] || ജാതിമാട്, മൊട്ടൈമാട്, മൊലൈമാട്, സതേൺമാട്, തഞ്ചാവൂർ മാട്, തെർകുത്തി മാട് || തമിഴ്‌നാട് || 494 കിലോ. (ഒരു കറവക്കാലത്ത്) |- | [[അമൃത് മഹൽ പശു|അമൃത് മഹൽ]] || ജവാരി ദാന, ദൊദ്ദദാന, നമ്പർ ദാന || [[കർണ്ണാടക]] || 572 കിലോ. (ഒരു കറവക്കാലത്ത്) |- | [[കൃഷ്ണ വാലി (പശു)|കൃഷ്ണ വാലി]] || || കർണ്ണാടക || |- | [[മലനാട് ഗിദ്ദ]] || മലനാട് കുള്ളൻ || കർണ്ണാടക || |- | [[പുങ്കന്നൂർ പശു|പുങ്കന്നൂർ]] ||പുങ്കന്നൂർ കുള്ളൻ || [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്]] || പ്രതിദിന ശരാശരി 546 ലിറ്റർ |- | [[ഓങ്കോൾ പശു |ഓങ്കോൾ]] || || ആന്ധ്രാപ്രദേശ് || |- | [[മോട്ടു പശു|മോട്ടു]]||മോട്ടു കുള്ളൻ || [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്]], [[ഛത്തീസ്ഗഡ്]], [[ഒഡീഷ]] || 100 മുതൽ 140 കിലോഗ്രാം (ഒരു കറവക്കാലത്ത്) |- | [[ഘുമുസാരി പശു|ഘുമുസാരി]] || ദേശി || [[ഒഡീഷ]] || 450-650 കിലോഗ്രാം (ഒരു കറവക്കാലത്ത്) |- | [[ബിഞ്ചർ പുരി]] || || [[ഒഡീഷ]] || |- | [[ഖരിയാർ]] || || [[ഒഡീഷ]] || |- | [[കോസാലി പശു |കോസാലി]] || || [[ഛത്തീസ്ഗഡ്]] || |- | [[ബാദ്രി]] || || [[ഉത്തരാഖണ്ഡ്]] || |- | ബച്ചോർ || || [[ബീഹാർ]] || |- | [[ഗീർ പശു|ഗിർ]] || || [[ഗുജറാത്ത്]] || |- | [[കാൻ‌ക്രെജ്]] || || [[രാജസ്ഥാൻ]] || |- | രതി || || [[രാജസ്ഥാൻ]] || |- | നഗോരി || || [[രാജസ്ഥാൻ]] || |- | താർപാർക്കർ || || [[രാജസ്ഥാൻ]] || |- | മേവതി || || [[രാജസ്ഥാൻ]] ഹരിയാന, ഉത്തർപ്രദേശ് || |- | [[സഹിവാൾ]] || || [[രാജസ്ഥാൻ]], [[പഞ്ചാബ്]] || |- | സിരി || || || |- | പൊൻവാർ || || || |- | ലക്മി || || || |- | മാൽവി || || || |- | ചുവന്ന ഗാന്ധാരി || || || |- | ദേവ്‌നി || || || |- | ഡാംഗി || || || |- | നിമാരി || || || |- | ഹരിയാന || || || |- | കെങ്കത || || || |- | ഹാലിക്കർ || || || |- | ചുവന്ന സിന്ധി || || || |- | ഗാവ് ലാവ് || || || |- | ഗംഗോത്രി || || || |- | ഖേരിഗഡ് || || || |- | ബെലാഹി || || || |- | ഖില്ലർ || || || |- | കൊങ്കൺ കപില || || || |- | ലഡാക്കി || || || |- |} ഇവ കൂടാതെ നിരവധി തനത് പ്രാദേശിക ജനുസ്സുകൾ പല പ്രദേശങ്ങളിലും കണ്ടു വരുന്നുണ്ട്. ശുദ്ധജനുസ്സുകളുമായി കലർന്ന് സങ്കരയിനത്തിൽ പെട്ട പ്രാദേശിക ഇനങ്ങളും നിരവധിയുണ്ട്. ഇവയെക്കുറിച്ചുള്ള ആധികാരികമായ പഠനം നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കയാണ്. === വെച്ചൂർ പശു=== {{പ്രധാനലേഖനം|വെച്ചൂർ പശു}} കേരളത്തിന്റെ തനതായ ഒരു പശുവർഗ്ഗമാണ് വെച്ചൂർ പശു === സിന്ധി പശു === {{പ്രധാനലേഖനം|സിന്ധി പശു}}{{main|}} === സുനന്ദിനി === {{പ്രധാനലേഖനം|സുനന്ദിനി}} :ഇൻഡോ-സ്വിസ് സംരംഭത്തിന്റെ പ്രവർത്തന ഫലമായി വികിസിപ്പിച്ചെടുത്ത സങ്കര ഇനം - സ്വിസ് ബ്രൗൺ X നാടൻ === സുവർണ്ണവല്ലി === {{പ്രധാനലേഖനം|സുവർണ്ണവല്ലി}} നാടൻപശുക്കളായ [[വെച്ചൂർ പശു|വെച്ചൂരിന്റെയും]] [[കാസർകോട് കുള്ളൻ|കാസറകോട് കുള്ളന്റെയും]] സങ്കരയിനമാണ് [[സുവർണ്ണവല്ലി]]. === മിഥുൻ === :മിഥുൻ ഒരു സങ്കര ഇനമാണ് === [[സഹിവാൾ]] === പടിഞ്ഞാറൻ പാകിസ്താനിലെ മോണ്ട് ഗോമറി ജില്ലയിലാണ് ഇതിന്റെ ഉത്ഭവസ്ഥാനം എന്നു കരുതുന്നു.<ref>പശുപരിപാലനം-കേരളഭാഷാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്-2012 പു. 8</ref> ==ഗീർ പശു == {{പ്രധാനലേഖനം|ഗീർ പശു}} ഗുജറാത്തിലെ തനി ''നാടൻ ഇനമായ ഗീർ ഇപ്പോൾ കേരളത്തിലെ വയനാടിലും എത്തി, നമ്മുടെ നാടാൻ പശുക്കളുടെ ഇരട്ടി വലിപ്പമുള്ളവയണ് ഇവ, ഇതിന്റെ മൂത്രവും, ചാണകവും, നല്ല ഒരു വളമാണ്. ഇവക്ക് രോഗ പ്രതിരോധ ശേഷിയും കൂടുതലാണ് . === അയർഷെയർ === ===മറ്റിനങ്ങൾ=== === ഏറ്റവും ചെറിയ പശു === ഗിന്നസ് ബുക്ക്‌ പ്രകാരം ഏറ്റവും ചെറിയ പശു ആയി കരുതപ്പെടുന്നത് ക്യാനടയിലെ സ്വലോ എന്നയിനം 83 സെന്റിമീറ്റർ മാത്രം ഉയരം ഉള്ള പശുവാണ്‌, എന്നാലും മണ്ണുത്തി വെറ്റെരിനര്യ് കോളേജിലെ ജെനെറ്റിക്സ് വിഭാഗത്തിലെ 79 സേന്റിമിട്ടെർ മാത്രം ഉയരമുള്ള ഡയാന യാണ് ഏറ്റവും ഉയരം കുറഞ്ഞ പശു എന്നും ...അതല്ല കോഴിക്കോടെ ജില്ലയിലെ പെയംബ്രയിലെ കയണ്ണയിൽ സൂര്യപ്രകശ് വളര്ത്തുന്ന 72 സെന്ടിമിട്ടർ ഉയരം ഉള്ള ചോട്ടി (ഒരിനം കാസര്കൊടെ കുള്ളൻ) ആണെന്നും , കാസർകോട്‌ തന്നെയുള്ള പെരളം ഫാമിലെ എൻ സുബ്രമണ്യൻ വളര്ത്തുന്ന 71 സെന്ടിമിട്ടർ മാത്രം ഉയരമുള്ള ബന്ഗാരി യാണ് എന്നുമുള്ള വാദങ്ങൾ നിലവിൽ ഉണ്ട് == ചിത്രങ്ങൾ == <gallery widths="140px" heights="120px" perrow="5" align="center"> പ്രമാണം:Cow (Fleckvieh breed) Oeschinensee Slaunger 2009-07-07.jpg|പശു കിടക്കുന്നു പ്രമാണം:Cow - പശു-1.JPG|പശു പ്രമാണം:Cow - പശു-2.JPG|പശു പ്രമാണം:Cow - പശു-3.JPG|പശു കിടക്കുന്നു പ്രമാണം:Cow - പശു-4.JPG|പശു പ്രമാണം:Cow - പശു-5.JPG|പശുക്കിടാവ് പാല് കുടിക്കുന്നു പ്രമാണം:Cow - പശു-6.JPG|പശുവിന്റെ തല പ്രമാണം:Cow - പശു-7.JPG|പശുക്കിടാവ് പ്രമാണം:മലമുകളിലെ പശു.JPG പ്രമാണം:Mithun.jpg|മിഥുൻ പ്രമാണം:Bull1.JPG|വിത്തുകാള പ്രമാണം:വിത്തുകാള.JPG പ്രമാണം:പശുക്കിടാവ്.JPG|പശുക്കിടാങ്ങൾ പ്രമാണം:പശുക്കൾ.JPG പ്രമാണം:Cow1.JPG പ്രമാണം:Cows2.JPG പ്രമാണം:മേയുന്ന പശു.JPG|പശു </gallery> == ഇതും കാണുക == * [[പാൽ]] * [[പഞ്ചഗവ്യം]] * [[പോത്ത്]] * [[പാൽപ്പനി]] == അവലംബം == <references/> == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ‍ == {{Sister project links|wikt=പശു}} {{Commons|Bos taurus}} {{Commons|Bull|Bull (cattle)}} * [http://www.cowhq.co.nr/ Cowhq: A site dedicated to cows and cow information] * [http://www.fratta.net/ La Fratta, Italian Chianina cattle breeders] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060720092514/http://www.fratta.net/ |date=2006-07-20 }} - Sinalunga, Siena, Italy * [http://www.westernwatersheds.org/ Western Watersheds Project] - Cows versus Conservation * [http://www.ansi.okstate.edu/breeds/cattle/ Cattle Breeds website] - Oklahoma State University * [http://www.cattle.com Cattle.com] - Comprehensive Beef Portal * [http://www.pbs.org/wnet/nature/holycow/index.html PBS Nature: Holy Cow (about cows in general)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140714200310/http://www.pbs.org/wnet/nature/holycow/index.html |date=2014-07-14 }} * [http://www.lincolnredcattlesociety.co.uk UK Lincoln Red Cattle Society] * [http://www.searchcattle.com SearchCattle.com - Specialized Cattle Search Engine] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070624171956/http://www.searchcattle.com/ |date=2007-06-24 }} * [http://www.rzuser.uni-heidelberg.de/~rebert/photos/Nutztiere/index.html Photo Gallery with Images of Cattle] * [http://www.prairieoxdrovers.com Prairie Ox Drovers -Information, help, and encouragement to get started with oxen.] * [http://www.straightdope.com/classics/a3_097b.html "Do McDonald's milkshakes contain seaweed?", The Straight Dope, 27-Nov-1992] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070608193114/http://www.straightdope.com/classics/a3_097b.html |date=2007-06-08 }} * [http://www.cattlepages.com The Cattle Pages] - Directory of information, cattle associations, and cattle breeders * [http://www.bluemoo.net/45cowfacts.html "45 Fun Facts About Cows"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070607175351/http://www.bluemoo.net/45cowfacts.html |date=2007-06-07 }} * [http://www.vmv.it/mumu+cow+museum_3-2-0-0-0.aspx Mumu, cow cattle virtual museum] {{mammal-stub}} [[വർഗ്ഗം:വളർത്തുമൃഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പശു]] [[വർഗ്ഗം:പശുപരിപാലനം]] nshwag5ur3lp0bn7ojxx249rxp41ua2 0 14906 4666500 4666379 2026-09-12T22:56:52Z Vishkailas 214655 /* വിവിധയിനം മുട്ടക്കോഴികൾ, ഇറച്ചിക്കോഴികൾ */ 4666500 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|hen}} {{Taxobox | name = കോഴി | status = വളർത്തു പക്ഷി | image = Male and female chicken sitting together.jpg | image_width = 200px | image_caption = A [[rooster]] (left) and hen (right) | regnum = [[Animal]]ia | phylum = [[Chordate|Chordata]] | classis = [[Bird|Aves]] | ordo = [[Galliformes]] | familia = [[Phasianidae]] | subfamilia = [[Phasianinae]] | genus = ''[[Junglefowl|Gallus]]'' | species = ''[[Red Junglefowl|Gallus gallus]]'' | subspecies = '''''Gallus gallus domesticus''''' <br> ([[Carolus Linnaeus|Linnaeus]], 1758) | binomial = | binomial_authority = | synonyms = '''Chicken''' : [[Rooster|Cock]] or [[Rooster]] (m), Hen (f) }} [[പക്ഷി|പക്ഷികളിൽ]] [[Phasianidae|ഫാസിയാനിഡ]] കുടുംബത്തിലെ ഉപകുടുംബമായ [[Phasianinae|ഫാസിയാനിനയിലെ]] ഒരിനമാണ് '''കോഴി'''(ഹിന്ദി:मुर्गा). ലോകമെമ്പാടും മനുഷ്യർ [[മുട്ട|മുട്ടക്കും]] [[ഇറച്ചി|ഇറച്ചിക്കുമായി]] വളർത്തുന്ന [[പക്ഷി|പക്ഷിയാണിത്]]. ഇവയുടെ [[മുട്ട]], ഇറച്ചി തുടങ്ങിയവ ഏറെ പോഷക സമൃദ്ധവും ആരോഗ്യകരവുമാണ് എന്ന്‌ ശാസ്ത്രം തെളിയിക്കുന്നു. പ്രോട്ടീൻ, വിറ്റാമിനുകൾ, ധാതുക്കൾ എന്നിവ ഉയർന്ന തോതിൽ കാണപ്പെടുന്നത് കൊണ്ടാണ് കോഴിയിറച്ചി, മുട്ട എന്നിവ പോഷകാഹാരം എന്ന്‌ പറയപ്പെടുന്നത്. കൊഴുപ്പ് കുറഞ്ഞ മെലിഞ്ഞ മാംസമായ കോഴിയിറച്ചിയിൽ അടങ്ങിയ ഗുണമേന്മയുള്ള  പ്രോട്ടീൻ ശരീരത്തിന് നല്ല രീതിയിൽ ലഭ്യമാകുന്ന (Bioavailability) തരത്തിലുള്ളതാണ് എന്നതാണ് ഒരു പ്രധാനപ്പെട്ട ഗുണം. കൊഴുപ്പ് കുറഞ്ഞ മാംസമായതിനാൽ [[പ്രമേഹം|പ്രമേഹം,]] [[കൊളസ്ട്രോൾ|കൊളസ്ട്രോൾ,]] [[അമിതവണ്ണം]] പോലെയുള്ള തുടങ്ങിയ രോഗാവസ്ഥ ഉള്ളവർക്ക് പോലും കോഴിയിറച്ചി സുരക്ഷിതമായി ഉപയോഗിക്കാൻ സാധിക്കുന്നുണ്ട്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ [[ആരോഗ്യം]], ശാരീരിക ക്ഷമത അഥവാ ഫിറ്റ്നസ് തുടങ്ങിയവ നിലനിർത്താൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന പലരും കോഴിയിറച്ചി, മുട്ട തുടങ്ങിയവ ഉപയോഗിച്ചു കാണാറുണ്ട്. വളരുന്ന കുട്ടികൾ, ഗർഭിണികൾ, [[വ്യായാമം]] ചെയ്യുന്നവർ, ശാരീരിക അധ്വാനം ആവശ്യമുള്ള തൊഴിലുകൾ ചെയ്യുന്നവർ, അത്ലറ്റുകൾ തുടങ്ങിയവർ തങ്ങളുടെ പോഷക ലഭ്യതയ്‌ക്കായി കോഴി ഇറച്ചിയെ ആശ്രയിക്കാറുണ്ട്. എന്നാൽ മേല്പറഞ്ഞ വിഷയങ്ങളിൽ പലർക്കും ശരിയായ അറിവില്ല എന്നത് ഒരു വസ്തുതയാണ്. ചരിത്രപരമായി പറഞ്ഞാൽ ഇണക്കി വളർത്തപ്പെട്ട [[ചുവന്ന കാട്ടുകോഴി|ചുവന്ന കാട്ടുകോഴികളുടെ]] പിൻ തലമുറയാണ് ഇന്നു കാണുന്ന വളർത്തുകോഴികൾ. ഇന്ന് കാണുന്ന പല കോഴികളും സങ്കരയിനങ്ങളാണ്. സാധാരണ ഗതിയിൽ കോഴികൾ മുട്ടക്കോഴി, ഇറച്ചി കോഴി, അലങ്കാര കോഴി എന്നിങ്ങനെ പല രീതിയിൽ കാണപ്പെടുന്നു. അത്യുത്പാദന ശേഷിയുള്ള മുട്ടക്കോഴി ഇനങ്ങളാണ് ഹൈ ലൈൻ ബ്രൗൺ, ISA ബ്രൗൺ, ബി വി 380, [[വൈറ്റ് ലെഗോൺ|വൈറ്റ് ലെഗോൺ (അതുല്യ)]], ഓസ്ട്രലോർപ്, റോട് ഐലൻഡ് റെഡ്, കൈരളി, ഗ്രാമലക്ഷ്മി തുടങ്ങിയവ. ഇവ ധാരാളം മുട്ടകൾ ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നു. എന്നാൽ [[ബ്രോയിലർ]] പെട്ടന്ന് വളർച്ച പ്രാപിക്കുന്ന ഇറച്ചി കോഴിയാണ്. മുട്ട കോഴികൾക്കും, ഇറച്ചി കോഴികൾക്കും പോഷക സമൃദ്ധമായ ആഹാരം ആവശ്യമാണ്. കാണാൻ മനോഹരിതയുള്ള അലങ്കാര കോഴി വർഗ്ഗത്തിൽ ഉൾപ്പെട്ട ഇനങ്ങളാണ് ബ്രഹ്മാ, സിൽക്കി മുതലായവ. ഈജിപ്റ്റിലെ നാടൻ കോഴിയിനമായ ഫയോമി, സോണാലി തുടങ്ങിയവ ഇന്ന് കേരളത്തിൽ വളർത്തി വരുന്നുണ്ട്. കരിങ്കോഴി എന്നറിയപ്പെടുന്ന കറുത്ത നിറമുള്ള കടക്കനാത് ഇന്ത്യയിൽ കാണപ്പെടുന്ന ഒരു തദ്ദേശീയ കോഴി ഇനമാണ്. വൈറ്റ് ലെഗോൺ, സോണാലി, ഫയോമി പോലെയുള്ള ഇനങ്ങൾ അമിതമായി ഭാരം വെക്കുന്ന കോഴികൾ അല്ല. അതിനാൽ നായ പോലെയുള്ള ശത്രുക്കളെ കണ്ടാൽ ഇവ പെട്ടന്ന് ഓടി രക്ഷപെടുകയോ പറക്കുകയോ ചെയ്യാൻ കഴിവുള്ളവയാണ്. അതിനാൽ പലരും ഇവയെ വീട്ടു മുറ്റത്ത് തുറന്നു വിട്ടു വളർത്താറുണ്ട്. ഇവ പലപ്പോഴും മരങ്ങൾ, മതിലുകൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ പറന്ന് കയറുന്നതായി കാണാം. കാഴ്ചയ്ക്ക് ഭംഗിയുള്ള സിൽവർ ഫയോമി പോലെയുള്ള ഇനങ്ങൾ അലങ്കാര കോഴികളായും വളർത്തുന്നു. സാധാരണ കോഴികളിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായി [[കാട]] പക്ഷി, [[ടർക്കി കോഴി]] ([[കൽക്കം]]), [[ഗിനിക്കോഴി]], [[അലങ്കാര കോഴികൾ]] തുടങ്ങിയ ഇനങ്ങളും കാണപ്പെടുന്നു. [[ടർക്കി കോഴി]] ([[കൽക്കം]]), [[ഗിനിക്കോഴി]] തുടങ്ങിയവ അലങ്കാരത്തിനായും, കൂടാതെ ഇവ പാമ്പ് പോലെയുള്ള ഇഴജന്തുക്കളുടെ ശത്രു ജീവികൾ കൂടിയായതിനാൽ വീടിന്റെ പരിസരങ്ങളിലെ [[പാമ്പ്]] ശല്യം കുറയ്ക്കുവാൻ വേണ്ടിയും വളർത്താറുണ്ട്. [[File:കോഴി.ogv|thumb|കോഴി (വീഡീയോ)]] == ഇണ == കോഴി വർഗത്തിൽ പെട്ട മിക്ക പക്ഷികൾക്കും ആൺ പക്ഷികൾക്ക് വളഞ്ഞ [[തൂവൽ]] ചേർന്ന അങ്കവാൽ ഉണ്ട്. കൂടതെ തലയിലെ ചുവന്ന് പൂവ്, ചുവന്ന താടി എന്നിവയും ഇവയുടെ ശാരീരിക പ്രത്യേകതകളാണ്. ഒരു പറ്റത്തിലെ മുഴുവൻ പിടകളോടും [[പൂവൻ കോഴി]] ഇണ ചേരും . == പ്രത്യേകതകൾ == ഇവക്ക് പരിമിതമായ ദൂരം മാത്രമേ പറക്കാൻ സാധിക്കുകയുള്ളൂ. പ്രദേശങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് അന്നാട്ടിലെ നാടൻ ഇനങ്ങളുടെ രൂപത്തിൽ വ്യത്യാസം കാണുന്നു. അടയിരുന്ന് 21 ദിവസം ആകുമ്പോൾ മുട്ട വിരിയും. അടയിരിക്കുന്നത് പെൺ കോഴികളാണ്. വിരിഞ്ഞ് കഴിഞ്ഞാൽ കുഞ്ഞുങ്ങളെ നന്നായി ഇവ സംരക്ഷിക്കും. പിന്നീട് മുട്ട ഇടാൻ ആകുമ്പോൾ കുഞ്ഞുങ്ങളെ ഇവ ആട്ടി ഓടിക്കും. ആ സമയം പിറകിലെ പീലികൾ കൊഴിഞ്ഞു പോകുകയും ചെയ്യും. ശേഷം ഇവ മുട്ടയിടുന്നു. ഒരു നിശ്ചിത കാലാവധി മാത്രമേ ഇവ മുട്ടയിടുകയുള്ളു. മുട്ടയിട്ടു കഴിഞ്ഞാൽ ഇവ വീണ്ടും പൊരുന്നുന്നു. അപ്പോൾ ഇവയെ വീണ്ടും അടവെയ്ക്കാം. ഇവയുടെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രത്യേകത ഇവ കുഞ്ഞൂങ്ങളെ നന്നായി സംരക്ഷിക്കുമെന്നതാണ്. ഇന്ന് ജനങ്ങൾ ഇത്തരം തനി നാടൻ കോഴികളെ ഒഴിവാക്കുന്നു. ഇവയുടെ മുട്ട ചെറുതാണ്. ഇത്തരം കോഴികളുടെ എണ്ണം ദിനംപ്രതി കുറഞ്ഞു വരുന്നു. == ഉപയോഗം == [[പ്രമാണം:Chicken inside Chicken coop - IMG 3105.jpg|ലഘുചിത്രം|കൊഴികൾ കൊഴിക്കൂട്ടിനകത്ത്]] മനുഷ്യർ കോഴിയെ വളർത്തുന്നത് പ്രധാനമായും [[കോഴിമുട്ട]], [[ഇറച്ചി]] എന്നിവയ്ക്കാണ്. കോഴി [[കാഷ്ടം]] വളമായി ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്. കോഴികളെ തമ്മിൽ അങ്കം വെട്ടിക്കുന്നത് വിനോദവും വ്യവസായവുമാണ്. ഇതിന് പരിശീലിപ്പിച്ചെടുക്കുന്ന കോഴികളെ [[അങ്കക്കോഴി]]കൾ എന്നാണ് വിളിക്കാറ്. [[കോഴിയങ്കം]] [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] നിയമവിരുദ്ധമാണ്. ടർക്കി ([[കൽക്കം]]), ഗിനി മുതലായ കോഴികളെ പാമ്പ്‌ മുതലായ ജീവികളുടെ ശല്യത്തിൽ നിന്നും രക്ഷനേടുവാനായി വീടുകളിൽ വളർത്താറുണ്ട്. ടർക്കി, ഗിനി തുടങ്ങിയവ പാമ്പിന്റെ ശത്രു വർഗ്ഗങ്ങളാണ്. അതിനാൽ പാമ്പുകളെ കണ്ടാൽ ടർക്കി, ഗിനി തുടങ്ങിയ കോഴികൾ ഉച്ചത്തിൽ ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കുകയും ആക്രമിക്കുകയും ചെയ്യാറുണ്ട്. ഇടത്തരം പാമ്പുകളെ വരെ ടർക്കി കോഴി ആഹാരമാക്കാറുണ്ട്. ഗിനിക്കോഴി പാമ്പുകളുടെയോ മറ്റു ഇഴജന്തുക്കളുടെയോ സാന്നിധ്യം കണ്ടാൽ ഉച്ചത്തിൽ ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കുന്നവയും കൂട്ടമായി ആക്രമിക്കുകയും ചെയ്യാറുണ്ട്. ചെറിയ പാമ്പുകളെ ഇവ ആഹാരമാക്കുന്നു. അതിനാൽ ടർക്കി കോഴി, ഗിനി കോഴി എന്നിവ വളരുന്ന പറമ്പുകളിൽ പൊതുവേ പാമ്പ് പോലെയുള്ള ജീവികളുടെ ശല്യം കുറവാണ് എന്ന്‌ വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു. <ref>[http://www.mangalam.com/news/detail/130456-crime.html]|mangalam.com</ref> ==കോഴിയിറച്ചിയിലെ പോഷകങ്ങൾ== പൊതുവേ ലോകം മുഴുവൻ ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്ന ഒരു ഇറച്ചിയാണ് കോഴിയിറച്ചി. പോഷകങ്ങളുടെ ഒരു മുഖ്യ ഉറവിടമാണ് കോഴി ഇറച്ചി. തൊലി നീക്കിയ കോഴി ഇറച്ചി കൊഴുപ്പ് കുറഞ്ഞതും പോഷകങ്ങൾ നിറഞ്ഞതുമാണ്. ഇത് ആരോഗ്യത്തിന് ഗുണകരമാണ്. കോഴിയുടെ നെഞ്ചിലെ മാംസം അഥവാ ‘ചിക്കൻ ബ്രെസ്റ്റ്’ പോഷക സമൃദ്ധമാണ്. ഇതിൽ മാംസ്യം അഥവാ പ്രോടീൻ കൂടുതലും കൊഴുപ്പ് തീരെ കുറവുമാണ്. എന്നാൽ കോഴിക്കാൽ അഥവാ ‘ചിക്കൻ ലെഗ്’ കൊഴുപ്പ് അടങ്ങിയിരിക്കുന്ന ഭാഗമാണ്. അതിനാൽ ഉയർന്ന കൊളെസ്ട്രോൾ തുടങ്ങിയ രോഗാവസ്ഥയുള്ളവർ ഈ ഭാഗം കുറച്ചു മാത്രമേ ഉപയോഗിക്കാൻ പാടുള്ളു. കോഴിയുടെ എല്ലുകളിൽ (Bone marrow/Cartilage) കോളാജൻ എന്ന പോഷകം അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. എന്നാൽ കോഴിയിറച്ചി എണ്ണയിൽ വറുത്തോ പൊരിച്ചോ ഉപയോഗിച്ചാൽ പോഷക ഗുണങ്ങൾ കാര്യമായി നഷ്ടപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ കറിവച്ചു കഴിക്കുന്നതാണ് ആരോഗ്യത്തിന് ഉത്തമം. USDA കണക്കുപ്രകാരം 100 ഗ്രാം കോഴിയിറച്ചിയിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്ന പോഷകങ്ങൾ അല്ലെങ്കിൽ നിത്യേന ആവശ്യമുള്ള പോഷകങ്ങളുടെ ശതമാനക്കണക്ക് (% Daily Value) താഴെ കൊടുക്കുന്നു. കാലറികൾ - 239 മൊത്തം കൊഴുപ്പ് - 14 g (21%) പൂരിത കൊഴുപ്പ് - 3.8 g (19%) സോഡിയം - 82 mg (3%) പൊട്ടാസ്യം - 223 mg (6%) പ്രോട്ടീൻ/ മാംസ്യം - 27 g (54%) കാൽസ്യം - 1% അയൺ - 7% വിറ്റാമിൻ B6 - 20% കൊബലമിൻ - 5% മഗ്നിഷ്യം - 5% USDA കണക്കുപ്രകാരം 100 ഗ്രാം ചിക്കൻ ബ്രെസ്റ്റിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്ന പോഷകങ്ങൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. കാലറി: 158 കൊഴുപ്പ്/ഫാറ്റ് : 3.24 g പ്രോടീൻ/മാംസ്യം: 32.1 g സോഡിയം: 47 mg പൊട്ടാസ്യം: 343 mg പന്റോതെനിക് ആസിഡ്: 1.58 mg മഗ്‌നീഷ്യം: 32 mg ഫോസ്ഫറസ്: 241 mg സെലിനിയം: 32µg == വിവിധയിനം മുട്ടക്കോഴികൾ, ഇറച്ചിക്കോഴികൾ == ധാരാളം മുട്ട കോഴികൾ, ഇറച്ചി കോഴികൾ എന്നിവ ഇന്ന് ലഭ്യമാണ്. ഹൈ ലൈൻ ബ്രൗൺ, ബി വി 380, വൈറ്റ് ലെഗോൺ (അതുല്യ), ഓസ്ട്രലോർപ് തുടങ്ങിയ അത്യുത്പാദനശേഷിയുള്ള മുട്ട കോഴികൾ, സോനാലി, കൈരളി, ഗ്രാമശ്രീ, ഗ്രാമപ്രിയ തുടങ്ങിയ ഇടത്തരം മുട്ട ഉത്പാദനമുള്ള കോഴികൾ, ബ്രോയ്ലർ പോലെയുള്ള ഇറച്ചി കോഴികൾ തുടങ്ങിയവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. മുട്ട ഇടുന്ന കോഴികൾക്ക് പോഷകങ്ങൾ അടങ്ങിയ ലയർ തീറ്റ ആവശ്യമാണ്. എന്നാൽ അടുക്കള അവശിഷ്ടങ്ങൾ മാത്രം കൊടുത്തു വളർത്തുന്ന കോഴികളിൽ നിന്ന് ഉയർന്ന മുട്ട ഉത്പാദനം ലഭിക്കണമെന്നില്ല. വിശദമായി താഴെ കൊടുക്കുന്നു. * ഹൈ ലൈൻ ബ്രൗൺ - ഏറ്റവും അത്യുത്പാദന ശേഷിയുള്ള മുട്ടക്കോഴി. തവിട്ട് നിറം. അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ ആസ്ഥാനമാക്കി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഹൈ ലൈൻ ഇന്റർനാഷണൽ എന്ന കമ്പനി വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത സങ്കരയിനം മുട്ട കോഴിയാണ് ഹൈ ലൈൻ ബ്രൗൺ (Hy-Line Brown). അത്യുത്പാദനശേഷിയുള്ള ഇവ വർഷത്തിൽ 360 വരെ ബ്രൗൺ നിറത്തിലുള്ള മുട്ടകൾ ഇടാറുണ്ട്. മുട്ട ഉത്പാദനത്തിന് പോഷക സമൃദ്ധമായ ലയർ തീറ്റ ആവശ്യമാണ് (കൂടുകളിൽ അടച്ച് വളർത്തുമ്പോൾ ഏകദേശം 100-110 ഗ്രാം തീറ്റയും പറമ്പിൽ തുറന്നു വിട്ടു വളർത്തുമ്പോൾ 30-40 ഗ്രാം മുട്ട തീറ്റയും നൽകേണ്ടത് മുട്ട ഉത്പാദനത്തിന് ആവശ്യമാണ്). കൃത്യമായ സമയത്ത് വാക്സിനേഷനുകൾ നൽകി രോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുക. സുരക്ഷിതമായ കൂടും ശുദ്ധജലവും ഉറപ്പാക്കുക. ഇന്ത്യയിൽ ശ്രീനിവാസ ഫാംസ് ഇവയുടെ വിതരണം നടത്തിയിരുന്നു. * ISA ബ്രൗൺ - ഫ്രാൻസിൽ ഉടലെടുത്ത അത്യുത്പാദന ശേഷിയുള്ള ഈ മുട്ടക്കോഴികൾ വർഷത്തിൽ പരമാവധി 350 തവിട്ട് നിറത്തിലുള്ള മുട്ടകൾ വരെ ഇടാറുണ്ട്. തവിട്ട് നിറം. മുട്ട ഉത്പാദനത്തിന് പോഷക സമൃദ്ധമായ ലയർ തീറ്റ ആവശ്യമാണ്. കൃത്യമായ സമയത്ത് വാക്സിനേഷനുകൾ നൽകി രോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുക. സുരക്ഷിതമായ കൂടും ശുദ്ധജലവും ഉറപ്പാക്കുക. * ബിവി 380 - അത്യുത്പാദന ശേഷിയുള്ള ഒരു മുട്ടക്കോഴി ഇനം. തവിട്ട് നിറം. ഇന്ത്യയിലെ വെങ്കഡെശ്വര റിസർച്ച് ആൻഡ് ബ്രീഡിങ് ഫാം പ്രൈവറ്റ് ലിമിറ്റഡ് എന്ന കമ്പനി വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത കോഴിയാണ് BV 380. വർഷം ഏകദേശം 308 വരെ തവിട്ട് നിറമുള്ള മുട്ടകൾ ഇടുന്നു. ഉയർന്ന മുട്ട ഉത്പാദനത്തിന് പോഷക സമൃദ്ധമായ ലയർ തീറ്റ ആവശ്യമാണ് (കൂടുകളിൽ അടച്ച് വളർത്തുമ്പോൾ ഏകദേശം 100-110 ഗ്രാം മുട്ട തീറ്റയും പറമ്പിൽ തുറന്നു വിട്ടു വളർത്തുമ്പോൾ 30-40 ഗ്രാം തീറ്റയും മുട്ട ഉത്പാദനത്തിന് ആവശ്യമാണ്). കൃത്യമായ സമയത്ത് വാക്സിനേഷനുകൾ നൽകി രോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുക. സുരക്ഷിതമായ കൂടും ശുദ്ധജലവും ഉറപ്പാക്കുക. * [[വൈറ്റ് ലഗോൺ|വൈറ്റ് ലഗോൺ (അതുല്യ വൈറ്റ്)]] - അത്യുത്പാദന ശേഷിയുള്ള വെളുത്ത നിറമുള്ള മുട്ടക്കോഴി ഇനം. ഇറ്റലിയിൽ ഉത്ഭവം. അവിടെ അമേരിക്ക, യുകെ തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളിലെത്തിയ ഇത് സങ്കരയിനം മുട്ടക്കൊഴിയായി മാറി. വർഷത്തിൽ ഏകദേശം 280-320 വെളുത്ത നിറമുള്ള മുട്ടകൾ വരെയിടുന്നു. അധികം ഭാരം വെക്കുന്ന കോഴിയല്ല. അതിനാൽ നായ തുടങ്ങിയ ശത്രുക്കളെ കണ്ടാൽ വേഗത്തിൽ ഓടാനും നന്നായി പറക്കാനും കഴിവുണ്ട് എന്നത് ഇതിന്റെ എടുത്തു പറയേണ്ട പ്രത്യേകതയാണ്. അതിനാൽ പറമ്പുകളിൽ തുറന്നു വിട്ടു വളർത്താനും അനുയോജ്യം. ഉയർന്ന മുട്ട ഉത്പാദനത്തിന് പോഷക സമൃദ്ധമായ ലയർ തീറ്റ ആവശ്യമാണ്. ഇവയുടെ തവിട്ട് നിറത്തിലുള്ള ബ്രൗൺ ലെഗോൺ ഇനവും നിലവിലുണ്ട്. കേരളത്തിൽ വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത അതുല്യ വൈറ്റ് കോഴി വൈറ്റ് ലെഗോൺ സങ്കര ഇനമാണ്. * ഓസ്ട്രലോർപ് - അത്യുത്പാദന ശേഷിയുള്ള ഒരു ഓസ്ട്രേലിയൻ മുട്ടക്കോഴി ഇനം. പൊതുവേ കറുത്ത നിറം. 250 മുതൽ 300 ബ്രൗൺ നിറമുള്ള മുട്ടകൾ വരെ പ്രതിവർഷം ഇടുന്നു. ചിലത് 360 തിന് മുകളിൽ മുട്ടകൾ ഇട്ടതായി കാണുന്നു. ഉയർന്ന മുട്ട ഉത്പാദനത്തിന് പോഷക സമൃദ്ധമായ ലയർ തീറ്റ ആവശ്യമാണ്. കൃത്യമായ സമയത്ത് വാക്സിനേഷനുകൾ നൽകി രോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുക. സുരക്ഷിതമായ കൂടും ശുദ്ധജലവും ഉറപ്പാക്കുക. * റോഡ് ഐലൻഡ് റെഡ് - 220 മുതൽ 300 തവിട്ട് നിറമുള്ള മുട്ടകൾ പ്രതിവർഷം ഇടുന്നു. അത്യുത്പാദന ശേഷിയുള്ള ചുവന്ന നിറത്തിലുള്ള ഒരു മുട്ടക്കോഴി ഇനം. അമേരിക്കയിൽ ഉടലെടുത്ത ഇനം. ഉയർന്ന മുട്ട ഉത്പാദനത്തിന് പോഷക സമൃദ്ധമായ ലയർ തീറ്റ ആവശ്യമാണ്. * ഗ്രാമ ലക്ഷ്മി - അടുക്കളമുറ്റത്തെ കോഴിവളർത്തലിന് അനുയോജ്യമായി വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത മികച്ച ഒരു സങ്കരയിനം മുട്ടക്കോഴിയാണ് ഗ്രാമ ലക്ഷ്മി അഥവാ അസ്ട്രോ വൈറ്റ്. അത്യുത്പാദന ശേഷിയുള്ള മുട്ടക്കോഴി ഇനങ്ങളായ വൈറ്റ് ലെഗോൺ പിടയും ഓസ്ട്രലോർപ് പൂവനും ഇണചേർത്തുണ്ടാക്കിയ അസ്ട്രോ വൈറ്റ് എന്ന ഗ്രാമലക്ഷ്മി മുട്ട കോഴികൾ വളർത്താൻ എളുപ്പമാണ്. വെളുപ്പിൽ കറുത്ത പുള്ളികൾ ഉള്ള തൂവലോട് കൂടിയ ഇവ പ്രതിവർഷം ഏകദേശം 220 മുതൽ 280 വരെ തവിട്ട് നിറത്തിലുള്ള മുട്ടകൾ ഇടാറുണ്ട്. ലയർ തീറ്റ നൽകുന്നത് മികച്ച മുട്ട ഉത്പാദനത്തിന് ആവശ്യമാണ്. * കൈരളി - 250-തോളം മുട്ടകൾ ഇടുന്ന മുട്ടക്കോഴി. കേരളത്തിന്റെ തനതായ നാടൻ കോഴി ഇനങ്ങളെ ഉൾപ്പെടുത്തി വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത മുട്ട കോഴിയാണ് കൈരളി. കൊല്ലം ജില്ലയിൽ ഡോക്ടർ ശശിധരൻ പതിനൊന്ന് വ്യത്യസ്ത കോഴികളെ ഉപയോഗിച്ച് വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത സങ്കരയിനം. വൈറ്റ് ലെഗോൺ, ഓസ്ട്രലോർപ് തുടങ്ങിയ ഉയർന്ന മുട്ട ഉത്പാദനം ഉള്ള കോഴികൾ, അസീൽ തുടങ്ങിയവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ഉയർന്ന രോഗ പ്രജിരോധ ശേഷി, കുറഞ്ഞ തീറ്റ ചിലവ്, പറമ്പുകളിൽ തുറന്നു വിട്ടു വളർത്താൻ അനുയോജ്യം. നായ തുടങ്ങിയ ശത്രുക്കളുടെ ആക്രമണം ഉണ്ടായാൽ വേഗത്തിൽ ഓടാനും പറക്കാനും കഴിവുണ്ട്. ചെറിയ രീതിയിലുള്ള (30-40%) ലയർ തീറ്റയും അടുക്കളയിലെ അവശിഷ്ടങ്ങളും നൽകി വളർത്താം. കൃത്യമായ സമയത്ത് വാക്സിനേഷനുകൾ നൽകി രോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുക. സുരക്ഷിതമായ കൂടും ശുദ്ധജലവും ഉറപ്പാക്കുക. * സാസോ - ഇറച്ചിക്കും മുട്ടയ്ക്കും വേണ്ടി ഒരുപോലെ വളർത്താൻ കഴിയുന്ന നല്ല ഒരു കോഴിയിനമാണ് സാസോ. ഫ്രാൻസിൽ വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത ഇവ കൃത്യമായി തീറ്റ നൽകിയാൽ വളരെ പെട്ടെന്ന് വളരുന്നു. ഇവ പത്ത് മുതൽ പതിനാറ് ആഴ്ചകൾക്കുള്ളിൽ 2.5 മുതൽ അഞ്ച് കിലോയോളം ഭാരം വെക്കുന്നു. (സാസോ പൂവൻ കോഴികൾ പെട്ടന്ന് ഇറച്ചിക്ക് തയ്യാറാകുന്നു.) കൊഴുപ്പ് കുറഞ്ഞതും പ്രോട്ടീൻ സമൃദ്ധവുമായ ഇവയുടെ ഗുണമേന്മയുള്ള മാംസത്തിന് നാടൻ കോഴിയുടെ ഇറച്ചിയുടെ സ്വാദ് ഉണ്ട്. ഇവ വർഷത്തിൽ ഏകദേശം 180 മുതൽ 240 മുട്ടകൾവരെ ഇടുന്നു. നാടൻ കോഴികളെ പോലെ ഉയർന്ന രോഗപ്രതിരോധ ശേഷിയുമുണ്ട്. ഇവയെ വീട്ടുവളപ്പിലും ഫാമുകളിലും എളുപ്പം വളർത്താൻ സാധിക്കും. * സോണാലി - 200 മുതൽ 240 മുട്ട വരെ വർഷത്തിൽ. റോഡ് ഐലൻഡ് റെഡ് പൂവൻ, ഫയോമി പിട എന്നിവയുടെ സങ്കരയിനം. മേല്പറഞ്ഞ രണ്ട്‌ ഇനങ്ങളുടെ ജനതിക ഗുണങ്ങൾ ഇവയിൽ കാണാം. ഫയോമിയുടെ ഭംഗി, ഉയർന്ന രോഗ പ്രതിരോധ ശേഷി, ചൂടുള്ള കാലാവസ്ഥയെ പ്രതിരോധിക്കാനുള്ള കഴിവ് എന്നിവയും റോഡ് ഐലൻഡ് റെഡ് കോഴിയുടെ ഉയർന്ന മുട്ട ഉത്പാദനശേഷിയും ചേർന്ന സങ്കരം. തീറ്റ ചിലവ് കുറവ്. വീടുകളിൽ വളർത്താൻ ഉത്തമം. ഫയോമിയെപോലെ വേഗത്തിൽ ഓടാനും മറ്റും സാധിക്കുന്നു. മുട്ട ഉത്പാദനത്തിന് ചെറിയ രീതിയിലുള്ള ലയർ കോഴി തീറ്റയും (30-40%) അടുക്കളയിലെ അവശിഷ്ടങ്ങളും ലയർ തീറ്റയും നൽകി വളർത്താം. കൃത്യമായ സമയത്ത് വാക്സിനേഷനുകൾ നൽകി രോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുക. സുരക്ഷിതമായ കൂടും ശുദ്ധജലവും ഉറപ്പാക്കുക. * ഈജിപ്ഷ്യൻ നാടൻ ഫയോമി-മുട്ടയ്ക്കും ഇറച്ചിക്കും അലങ്കാരത്തിനും ഒരുപോലെ ഗുണകരം. 150 മുതൽ 200 മുട്ടകൾ വരെ പ്രതിവർഷം ഇടുന്നു. കാണാൻ ഭംഗി ഉള്ളതിനാൽ അലങ്കാര കോഴിയായും ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഈജിപ്ഷ്യൻ നാടൻ കോഴി ഇനം. ഉയർന്ന രോഗ പ്രതിരോധ ശേഷി. ചൂടുള്ള കാലാവസ്ഥയ്ക്ക് അനുയോജ്യം. ഇവ പൊതുവേ ഒന്നിടവിട്ട ദിവസങ്ങളിൽ മുട്ട ഇടുന്നു. അധികം ഭാരം ഉണ്ടാകാറില്ല. നായ പോലെയുള്ള ശത്രുക്കൾ ആക്രമിക്കാൻ ശ്രമിച്ചാൽ വേഗത്തിൽ ഓടാനും പറക്കാനും കഴിവുണ്ട്. തുറന്നു വിട്ടു വളർത്താനും ഏറെ അനുയോജ്യം. തീറ്റ ചിലവ് കുറവ്. സോണാലി ഇവയുടെ ക്രോസ്സ് അഥവാ സങ്കരമാണ്. * ഗ്രാമശ്രീ കോഴികൾ: കേരള കാർഷിക സർവ്വകലാശാല വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത ഗ്രാമശ്രീ കോഴികൾ വർഷത്തിൽ 200 മുതൽ 260 വരെ മുട്ടകൾ തരുന്നു. അടുക്കളമുറ്റത്തെ കോഴിവളർത്തലിന് ഇത് മികച്ചതാണ്. നാലുമാസം കൊണ്ട് പൂവൻ കോഴികൾ ഒന്നര കിലോയിലധികം ഭാരത്തിലെത്തുന്നു. രോഗപ്രതിരോധ ശേഷി കൂടുതലാണ്. അഴിച്ചുവിട്ടും കൂട്ടിലിട്ടും ഒരുപോലെ വളർത്താം. ചെറിയ രീതിയിലുള്ള ലയർ തീറ്റയും അടുക്കളയിലെ അവശിഷ്ടങ്ങളും നൽകി വളർത്താം. കൃത്യമായ സമയത്ത് വാക്സിനേഷനുകൾ നൽകി രോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുക. സുരക്ഷിതമായ കൂടും ശുദ്ധജലവും ഉറപ്പാക്കുക. * ഈസ്റ്റെർ എഗ്ഗർ - അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ, ചിലി എന്നി രാജ്യങ്ങളിൽ ഉടലെടുത്ത ഈസ്റ്റെർ എഗ്ഗർ എന്നയിനം മുട്ട കോഴികൾ മറ്റു ഇനങ്ങളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായ രൂപത്തോടെ കാണപ്പെടുന്നു. ഇവയ്ക്ക് താടി, വ്യത്യസ്ത പൂവ് തുടങ്ങിയ പ്രത്യേകതകൾ കാണാം. ഇവയുടെ മുട്ട വ്യത്യസ്തവും മനോഹരവുമായ പച്ച, നീല, ഒലിവ്, പിങ്ക് നിറങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്നു. ഇവ വർഷത്തിൽ പരമാവധി 280 മുട്ടകൾവരെ ഇടാറുണ്ട്. തുറന്നു വിട്ടു വളർത്താനും അനുയോജ്യം. * [[ബ്രോയിലർ]] - പെട്ടെന്ന് വളർച്ച ഉണ്ടാകുന്ന ഇറച്ചി കോഴി ഇനം. പോഷക സമൃദ്ധമായ തീറ്റ ആവശ്യമാണ്. അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിൽ വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത ഇനം. കോർണിഷ് പൂവൻ കോഴികളും, വെളുത്ത പ്ലൈമൌത്ത് റോക്ക് ഇനവും ചേർന്ന സങ്കരയിനം. * * [[ഗ്രാമപ്രിയ]] * [[അസീൽ ]] ==അലങ്കാരക്കോഴികൾ== * കൊളമ്പിയൻ ബ്രഹ്മ- അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിൽ ഉടലെടുത്ത ഇനം. വലിയ ശരീരവും കാലുകളിൽ പോലും മനോഹരമായ തൂവലുകളും ഉള്ള കാഴ്ചയ്ക്ക് ഭംഗിയുള്ള അലങ്കാര കോഴി. പ്രതിവർഷം ഏകദേശം 200 വലിയ മുട്ടകൾ വരെ ഇടുന്നു. പൂവൻ കോഴി അഞ്ച് കിലോയോളം ഭാരം വെക്കുന്നു. * സിൽക്കി - ഭംഗിയുള്ള ചൈനീസ് കോഴി ഇനം. വർഷത്തിൽ ഏതാണ്ട് 120 മുട്ടകൾ വരെ ഇടുന്നു. * ഈജിപ്ഷ്യൻ ഫയോമി- കാണാൻ ഭംഗിയുള്ള ഈജിപ്ഷ്യൻ നാടൻ കോഴി. പ്രതിവർഷം 150-200 മുട്ടകൾവരെ ഇടുന്നു. * വയടട്ട്- അമേരിക്കൻ കോഴി ഇനം. മനോഹരമായ പുള്ളിയുള്ള തൂവലുകൾ. പ്രതിവർഷം ഏതാണ്ട് 200 മുട്ടകൾ വരെ ഇടുന്നു. * പോളിഷ് ക്യാപ്- പോളണ്ടിൽ ഉടലെടുത്ത തൊപ്പിയുള്ള കോഴി ഇനം. മനോഹരമായ രൂപം. പ്രതിവർഷം 200 മുട്ടകൾവരെ ഇടുന്നു. * അമേരിക്കൻ ബന്റം - മനോഹരമായ മറ്റൊരു കോഴി ഇനം. കാണാൻ ഭംഗിയുള്ള രൂപം. * സെറാമ - മലേഷ്യൻ സെറാമ ഭംഗിയുള്ള ചെറിയ കോഴി ഇനമാണ്. ഇതൊരു ചെറിയ പോര് കോഴി ഇനമായും കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. * അസീൽ - പോരുകോഴി. തമിഴ് നാട്, ആന്ധ്രാ പ്രദേശ് പോലെയുള്ള സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ കോഴി പോരിന് ഉപയോഗിക്കുന്നു. ശക്തമായ ശരീരം. തത്തയോട് സാമ്യമുള്ള ചുണ്ടുകൾ. വർഷത്തിൽ പരമാവധി 60-70 മുട്ടകൾവരെ ഇടാറുണ്ട്. == നാടൻ കോഴികൾ == തലശേരി കോഴി, അസീൽ (പോര് കോഴി), നേക്കട് നെക്ക്, കരിംകോഴി തുടങ്ങിയവ. പൊതുവേ കേരളത്തിൽ കാണപ്പെടുന്ന നാടൻ കോഴികൾക്ക് കുറഞ്ഞ മുട്ട ഉത്പാദനം (ഉദാഹരണത്തിന് വർഷത്തിൽ ഏതാണ്ട് 100 മുട്ടകൾ അല്ലെങ്കിൽ അതിൽ താഴെ), മുട്ടയുടെ വലിപ്പക്കുറവ്, കുറഞ്ഞ ശരീരഭാരം, ചെറിയ വലിപ്പം, ഉയർന്ന രോഗ പ്രതിരോധ ശേഷി, കുറഞ്ഞ തീറ്റ ചിലവ്, , അടയിരിക്കുന്ന സ്വഭാവം, വേഗത്തിൽ ചലിക്കാനും സാമാന്യം പറക്കാനുമുള്ള കഴിവ് എന്നിവ പ്രത്യേകതകൾ. ഫയോമി എന്നയിനം ഈജിപ്ഷ്യൻ നാടൻ കോഴിയും കേരളത്തിൽ കാണപ്പെടുന്നു. ഇതിന്റെ ഒരു സങ്കരയിനമാണ് സൊണാലി മുട്ട കോഴികൾ. == കോഴി തീറ്റ == ഉയർന്ന അളവിൽ പ്രോട്ടീൻ, വിറ്റാമിനുകൾ, കാൽസ്യം തുടങ്ങിയ ധാതുക്കൾ എന്നിവ അടങ്ങിയ പ്രത്യേക തരം പോഷക സമൃദ്ധമായ കോഴി തീറ്റ വിപണിയിൽ ലഭ്യമാണ്. ഇവ ഒരു കോഴിയ്ക്ക് വേണ്ടുന്ന പോഷകങ്ങൾ ഉറപ്പ് വരുത്തുന്നു. പല തരത്തിലുള്ള കോഴി തീറ്റകൾ ഇന്ന് വിപണിയിൽ ലഭ്യമാണ്. മുട്ട ഇടുന്ന കോഴികൾക്ക് ലയർ തീറ്റ അഥവാ മുട്ട തീറ്റയും, വളരുന്ന കോഴികൾക്ക് ഗ്രോവർ എന്ന പേരിലും, കോഴി കുഞ്ഞുങ്ങൾക്ക് സ്റ്റാർട്ടർ തുടങ്ങിയ പലതരം തീറ്റകൾ ലഭ്യമാണ്. അതോടൊപ്പം കുടിക്കാൻ ശുദ്ധ ജലവും ഉറപ്പ് വരുത്തുക. പ്രത്യേകിച്ച് കൂടുകളിൽ അടച്ചിട്ടു വളർത്തുന്ന ഉയർന്ന ഉത്പാദനക്ഷമതയുള്ള ഹൈ ലൈൻ ബ്രൗൺ, BV 380, അതുല്യ വൈറ്റ് പോലെയുള്ള മുട്ട കോഴികൾക്ക് നിശ്ചിത അളവിൽ (ഉദാഹരണത്തിന് 100-110 ഗ്രാം മുട്ട കോഴിത്തീറ്റ) ദിവസേന ഇത്തരം തീറ്റ, ശുദ്ധ ജലം എന്നിവ അത്യാവശ്യമാണ്. എന്നാൽ പറമ്പിൽ തുറന്നു വിട്ടു വളർത്തുന്ന മുട്ട കോഴികൾക്ക് അടുക്കള അവശിഷ്ടങ്ങൾ കൂടാതെ നിത്യേന 30-40 ഗ്രാം മുട്ട കോഴി തീറ്റ, ശുദ്ധ ജലം എന്നിവ ആവശ്യമാണ്. മുട്ട തീറ്റ കോഴികൾക്ക് വേണ്ടുന്ന പോഷകങ്ങളും, മുട്ട തോടിന് ആവശ്യമായ കാൽസ്യവും ഉറപ്പ് വരുത്തുന്നു. ഇറച്ചി കോഴികൾക്കും കൃത്യമായ അളവിൽ പ്രത്യേക കോഴിതീറ്റ ആവശ്യമാണ്. == കോഴി വളർത്തൽ == കോഴി വളർത്തൽ എന്നത് വരുമാനം നേടാൻ മാത്രമല്ല ഒരു വീട്ടിലെ ആവശ്യത്തിന് പോഷക സമൃദ്ധമായ നല്ല ആഹാരം ഉത്പാദിപ്പിക്കാനും സഹായിക്കുന്ന ഒരു മികച്ച വഴിയാണ്. ഇതിനായി മികച്ച കോഴി ഇനങ്ങൾ, വൃത്തിയുള്ള നല്ലൊരു കൂട്, പോഷകസമൃദ്ധമായ തീറ്റ, കൃത്യമായ പ്രതിരോധ കുത്തിവയ്പ്പുകൾ, ശരിയായ രീതിയിൽ സൂര്യ പ്രകാശം എന്നിവ ആവശ്യമാണ്. കോഴികൾക്ക് വായു സഞ്ചാരമുള്ളതും, വെളിച്ചം കടക്കുന്നതും, നനവില്ലാത്തതുമായ കൂട് ഒരുക്കുക. രോഗങ്ങൾ വരാതിരിക്കാൻ കൂടും പരിസരവും എപ്പോഴും വൃത്തിയായി സൂക്ഷിക്കുക. ചെറിയ കുട്ടികൾക്കും വലിയ കോഴികൾക്കും ആവശ്യത്തിന് സ്ഥലമുണ്ടെന്ന് ഉറപ്പുവരുത്തുക. ഗുണനിലവാരമുള്ള തീറ്റയും എപ്പോഴും ശുദ്ധമായ വെള്ളവും നൽകുക. വീട്ടിലെ ഭക്ഷണാവശിഷ്ടങ്ങൾ, ആവശ്യത്തിന് ധാന്യങ്ങളും, പച്ചക്കറി അവശിഷ്ടങ്ങളും, ഇലകളും നൽകാം. തുറന്ന് വിട്ടു വളർത്തുമ്പോൾ (ഫ്രീ റേഞ്ച് കോഴി വളർത്തൽ) കോഴികൾക്ക് സ്വാഭാവികമായി ഇര തേടാനും നടക്കാനും സ്വാതന്ത്ര്യം നൽകുന്ന ഒരു രീതിയാണ്. ഇതിൽ കോഴികൾക്ക് 10 ചതുരശ്രയടി സ്ഥലമെങ്കിലും പുറത്ത് മേയാൻ നൽകേണ്ടതുണ്ട്. ഇത് കോഴികളുടെ ആരോഗ്യം മെച്ചപ്പെടുത്താനും പോഷകസമൃദ്ധമായ മുട്ടകൾ ലഭിക്കാനും, തീറ്റച്ചെലവ് കുറയ്ക്കാനും, മുട്ടയ്ക്കും ഇറച്ചിക്കും സ്വാഭാവിക രുചി ഉണ്ടാകാനും ഈ രീതി നല്ലതാണ്. എന്നാൽ രാത്രിയിൽ സുരക്ഷിതമായി കൂടുകയറാൻ സൗകര്യം വേണം. നായ, കുറുക്കൻ, പരുന്തുകൾ തുടങ്ങിയ ശത്രുക്കൾ കോഴികൾക്ക് ഭീഷണിയാണ്. അതിനാൽ ഇവയിൽ നിന്നും കോഴികൾക്ക് സംരക്ഷണം നൽകുക. കേരളത്തിൽ നായ ശല്യം കാരണം വീടുകളിൽ കോഴി വളർത്തൽ ഒഴിവാക്കുന്നവരുണ്ട്. എന്നാൽ പൊതുവേ ഭാരം കുറഞ്ഞ വൈറ്റ് ലെഗോൺ, കൈരളി, ഫയോമി, നാടൻ കോഴികൾ പോലെയുള്ളവ നായ പിടിക്കാൻ ശ്രമിച്ചാൽ വേഗത്തിൽ ഓടിയോ പറന്നോ രക്ഷപെടാൻ കഴിവുള്ളവയാണ്. അതിനാൽ തുറന്നു വിട്ടു വളർത്താൻ ഇവ അനുയോജ്യമാണ് എന്ന്‌ പറയാം. എപ്പോഴും ശുദ്ധജലവും അനുബന്ധ തീറ്റയും ഇടയ്ക്കിടെ നൽകുക. കൃഷിയിടങ്ങൾക്ക് നാശം വരാത്ത രീതിയിൽ വേലി കെട്ടി തിരിക്കുക. ഒരു വ്യക്തി അയാളുടെ [[ആരോഗ്യം|ആരോഗ്യകരമായ]] ജീവിതത്തിന് വേണ്ടി മുട്ടകൾ കഴിച്ചിരിക്കണം എന്നാണ് ആരോഗ്യ വിദഗ്ദർ നിർദേശിക്കുന്നത്. അതിനാൽ വീടുകളിലെ കോഴി വളർത്തൽ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കേണ്ട ഒന്നാണ്. രണ്ട്‌ മുതൽ പത്ത് വരെ കോഴികളെ വളർത്തുന്ന ചെറുകിട യൂണിറ്റുകളാണ് വീട്ടുമുറ്റത്തെ കോഴിവളർത്തലിന് അനുയോജ്യം. ഉൽപാദനക്ഷമത കുറഞ്ഞ നാടൻ കോഴികൾക്ക് പകരം വീടുകൾക്ക് അനുയോജ്യമായ ഉൽപ്പാദനശേഷി കൂടിയ മുട്ട കോഴിയിനങ്ങൾ ഇന്ന് ലഭ്യമാണ്. തവിട്ടും, കറുപ്പും, വെളുപ്പും കലർന്ന ഗ്രാമശ്രീ, വെളുപ്പിൽ കറുത്തപുള്ളികളുള്ള ഗ്രാമലക്ഷ്മി (ആസ്ട്രോ വൈറ്റ്), കൈരളി, കാവേരി, കലിംഗ ബ്രൗൺ, സൊണാലി തുടങ്ങിയ കോഴി ഇനങ്ങൾ അടുക്കളമുറ്റങ്ങൾക്കു വേണ്ടി വികസിപ്പിച്ചവയാണ്. സ്വദേശിയും വിദേശിയുമായ വിവിധ കോഴിയിനങ്ങൾ തമ്മിൽ ജനിതക മിശ്രണം ചെയ്ത് ഉരിത്തിരിച്ചെടുത്ത ഈ സങ്കരയിനം കോഴികൾ അഞ്ച്-അഞ്ചര മാസം പ്രായമെത്തുമ്പോൾ മുട്ടയിടൽ ആരംഭിക്കും. ഒരു വർഷം ഏകദേശം 220 മുട്ടകൾ വരെ ഇവയിൽ നിന്നും കിട്ടും. ഒന്നര വർഷം പ്രായം നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന ലാഭകരമായ മുടയുൽപ്പാദനകാലം കഴിഞ്ഞാൽ ഇവയെ ഇറച്ചിക്കായി ഉപയോഗിക്കുകയോ വിൽക്കുകയോ ചെയ്യാം. രണ്ട് മാസം പ്രായമെത്തിയ ആവശ്യമായ രോഗപ്രതിരോധ കുത്തിവെയ്പുകൾ നൽകിയ മുട്ടക്കോഴി കുഞ്ഞുങ്ങളെ വളർത്താനായി വാങ്ങുന്നതാണ് അഭികാമ്യം. സർക്കാർ അംഗീകൃത നഴ്സറികളിൽ നിന്നോ, ഫാമുകളിൽ നിന്നോ കോഴി കുഞ്ഞുങ്ങളെ വാങ്ങാം. വീട്ടുമുറ്റത്ത് അഴിച്ചുവിട്ട് വളർത്തുന്ന കോഴികൾക്ക് രാത്രി പാർപ്പിക്കുന്നതിന് വേണ്ടി തടിയും കമ്പിവലയും ഉപയോഗിച്ച് ലളിതമായ പാർപ്പിടം പണിയാം. യഥേഷ്ടം കാറ്റും വെളിച്ചവും കടക്കുന്ന സുരക്ഷിതമായ കൂടുകൾ വേണം നിർമിക്കേണ്ടത്. ഒരു കോഴിക്ക് നിൽക്കാൻ കൂട്ടിൽ ഒരു ചതുരശ്രയടി സ്ഥല സൗകര്യം നൽകണം. തറനിരപ്പിൽ നിന്ന് രണ്ടടി എങ്കിലും ഉയരത്തിൽ വേണം കൂട് ക്രമീകരിക്കേണ്ടത്. പുരയിടത്തിൽ പൂർണമായും തുറന്ന് വിട്ട് വളർത്താൻ സൗകര്യമില്ലെങ്കിൽ കൂടിന് ചുറ്റും വേലികെട്ടി തിരിച്ച് അതിനുള്ളിൽ തുറന്ന് വിട്ട് വളർത്താം. ഒരു കോഴിക്ക് പത്ത് ചതുരശ്രയടി സ്ഥലം എന്ന കണക്കിൽ പത്ത് കോഴികൾക്ക് 100 ചതുരശ്ര അടി സ്ഥലം വേലികെട്ടിനുള്ളിൽ നൽകണം. തീറ്റപാത്രങ്ങളും വെള്ളപാത്രങ്ങളും കൂട്ടിൽ തന്നെ ക്രമീകരിക്കാം. കോഴികൾക്ക് മുട്ടയിടുന്നതിനായി ഒരടി വീതം നീളത്തിലും വീതിയിലും അരയടി ഉയരത്തിലും കാർഡ് ബോർഡു കൊണ്ടോ മരം കൊണ്ടോ ഉള്ള നെസ്റ്റ് ബോക്സ് കൂട്ടിലോ വേലി കെട്ടിനുള്ളിലോ നിർമിക്കണം. നെസ്റ്റ് ബോക്സിനുള്ളിൽ വൈക്കോലോ ഉണക്കപ്പുല്ലോ ചകിരിയോ വിരിച്ച് വിരിപ്പൊരുക്കാം. അഞ്ച് കോഴികൾക്ക് ഒന്ന് എന്ന അനുപാതത്തിൽ വേണം നെസ്റ്റ് ബോക്സുകൾ ക്രമീകരിക്കേണ്ടത്. സ്ഥല പരിമിതിയുള്ളവർക്ക് കോഴികളെ മുറ്റത്തോ, മട്ടുപ്പാവിലെ വളർത്തുന്നതിനായി തുരുമ്പെടുക്കാത്ത മോഡേൺ കൂടുകളും ഇന്നുണ്ട്. കുടിവെള്ള സൗകര്യമൊരുക്കാൻ കൂടിന് മുകളിൽ വാട്ടർ ടാങ്ക്, ഓട്ടോമാറ്റിക്ക് നിപ്പിൾ ഡ്രിങ്കർ സംവിധാനം, ഫീഡർ, എഗ്ഗർ ചാനൽ, കാഷ്ടം ശേഖരിക്കാൻ ട്രേ എന്നിവയെല്ലാം ഒരു കുടക്കീഴിൽ ഉൾക്കൊള്ളുന്നവയാണ് ഈ ഹൈടെക് കൂടുകൾ. വിലയൊരല്പം കൂടുമെങ്കിലും ഏറ്റവും ചുരുങ്ങിയ സ്ഥലത്ത് കോഴികളെ വളർത്താം എന്നതും ദീർഘകാലം ഈട് നിൽക്കുമെന്നതും ഈ കൂടുകളുടെ പ്രത്യേകതയാണ്. അത്യുൽപ്പാദനശേഷിയുള്ള ഹൈ ലൈൻ ബ്രൗൺ, ISA ബ്രൗൺ, BV 380, വൈറ്റ് ലെഗോൺ പോലുള്ള കോഴിയിനങ്ങളാണ് ഹൈടെക് കൂടുകൾക്ക് അനുയോജ്യം. ഒരു ദിവസം ഒരു കോഴിക്ക് വേണ്ടത് 100-120 ഗ്രാം വരെ തീറ്റയാണ്. അൽപ്പം കോഴി തീറ്റ അഥവാ ലയർ തീറ്റ (30 ഗ്രാം), വീട്ടിലെ മിച്ചാഹാരം, അടുക്കളയിൽ നിന്നുള്ള ഭക്ഷ്യ അവശിഷ്ടങ്ങൾ, വില കുറഞ്ഞ ധാന്യങ്ങൾ, തവിട്, പിണ്ണാക്ക്, പച്ചക്കറി അവശിഷ്ടങ്ങൾ എന്നിവയെല്ലാം വീട്ടുവളപ്പിലെ കോഴികൾക്ക് ആഹാരമായി നൽകാം. ഒപ്പം മുറ്റത്തും, പറമ്പിലും അവർ സ്വയം ബാക്കി ആഹാരം കണ്ടെത്തുകയും ചെയ്യും. അസോള, അഗത്തിച്ചീര, ചെമ്പരത്തിയില തുടങ്ങിയ പച്ചിലകളും, തീറ്റപ്പുല്ലും അരിഞ്ഞ് കോഴികൾക്ക് ഭക്ഷണം നൽകാം. സങ്കരയിനം മുട്ടക്കോഴികൾക്ക് പ്രത്യേകമായുള്ള ലയർ തീറ്റ 30 ഗ്രാം വരെ ദിവസവും നൽകാവുന്നതാണ്. എന്നാൽ കൂടുകളിൽ പൂർണസമയം അടച്ചിട്ട് വളർത്തുന്ന ബിവി 380 പോലെയുള്ള കോഴികളുടെ അത്യുൽപ്പാദനക്ഷമത പൂർണമായും കൈവരിക്കണമെങ്കിൽ ദിവസം 100-120 ഗ്രാം ലയർ തീറ്റ നൽകേണ്ടതുണ്ട്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ അഴിച്ച് വിട്ട് വളർത്തുന്ന കോഴികളെ അപേക്ഷിച്ച് കൂട്ടിനുള്ളിലിട്ട് പരിപാലിക്കുന്ന കോഴികളെ വളർത്താൻ അല്പം ചിലവേറും. വീട്ടുമുറ്റത്ത് അഴിച്ച് വിട്ട് വളർത്തുന്ന കോഴികൾക്ക് ഓരോ രണ്ട് അല്ലെങ്കിൽ പരമാവധി മൂന്ന് മാസത്തെ ഇടവേളയിൽ വിരയിളക്കുന്നതിനായുള്ള മരുന്നുകൾ നൽകണം. മുട്ടയിടാൻ ആരംഭിക്കുന്നതിന് തൊട്ടുമുൻപ് 15-16 ആഴ്ച പ്രായം കോഴിവസന്തക്കെതിരായ വാക്സിൻ കുത്തിവെയ്പ്പ് നൽകുകയും വേണം. {{CC|Gallus gallus domesticus}} == ഇതും കാണുക == [[കാട്ടുകോഴി]] == മറ്റ് കണ്ണികൾ == [[വർഗ്ഗം:വളർത്തുമൃഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കോഴികൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഫാസിയാനിഡേ ജന്തുകുടുംബത്തിൽ പെട്ട പക്ഷികൾ]] ==അവലംബം== {{Reflist}} {{Bird-stub}} mb35ozs0l8jtjxbt37r268oqkxwjond 4666508 4666500 2026-09-13T02:48:11Z Vishkailas 214655 /* വിവിധയിനം മുട്ടക്കോഴികൾ, ഇറച്ചിക്കോഴികൾ */ 4666508 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|hen}} {{Taxobox | name = കോഴി | status = വളർത്തു പക്ഷി | image = Male and female chicken sitting together.jpg | image_width = 200px | image_caption = A [[rooster]] (left) and hen (right) | regnum = [[Animal]]ia | phylum = [[Chordate|Chordata]] | classis = [[Bird|Aves]] | ordo = [[Galliformes]] | familia = [[Phasianidae]] | subfamilia = [[Phasianinae]] | genus = ''[[Junglefowl|Gallus]]'' | species = ''[[Red Junglefowl|Gallus gallus]]'' | subspecies = '''''Gallus gallus domesticus''''' <br> ([[Carolus Linnaeus|Linnaeus]], 1758) | binomial = | binomial_authority = | synonyms = '''Chicken''' : [[Rooster|Cock]] or [[Rooster]] (m), Hen (f) }} [[പക്ഷി|പക്ഷികളിൽ]] [[Phasianidae|ഫാസിയാനിഡ]] കുടുംബത്തിലെ ഉപകുടുംബമായ [[Phasianinae|ഫാസിയാനിനയിലെ]] ഒരിനമാണ് '''കോഴി'''(ഹിന്ദി:मुर्गा). ലോകമെമ്പാടും മനുഷ്യർ [[മുട്ട|മുട്ടക്കും]] [[ഇറച്ചി|ഇറച്ചിക്കുമായി]] വളർത്തുന്ന [[പക്ഷി|പക്ഷിയാണിത്]]. ഇവയുടെ [[മുട്ട]], ഇറച്ചി തുടങ്ങിയവ ഏറെ പോഷക സമൃദ്ധവും ആരോഗ്യകരവുമാണ് എന്ന്‌ ശാസ്ത്രം തെളിയിക്കുന്നു. പ്രോട്ടീൻ, വിറ്റാമിനുകൾ, ധാതുക്കൾ എന്നിവ ഉയർന്ന തോതിൽ കാണപ്പെടുന്നത് കൊണ്ടാണ് കോഴിയിറച്ചി, മുട്ട എന്നിവ പോഷകാഹാരം എന്ന്‌ പറയപ്പെടുന്നത്. കൊഴുപ്പ് കുറഞ്ഞ മെലിഞ്ഞ മാംസമായ കോഴിയിറച്ചിയിൽ അടങ്ങിയ ഗുണമേന്മയുള്ള  പ്രോട്ടീൻ ശരീരത്തിന് നല്ല രീതിയിൽ ലഭ്യമാകുന്ന (Bioavailability) തരത്തിലുള്ളതാണ് എന്നതാണ് ഒരു പ്രധാനപ്പെട്ട ഗുണം. കൊഴുപ്പ് കുറഞ്ഞ മാംസമായതിനാൽ [[പ്രമേഹം|പ്രമേഹം,]] [[കൊളസ്ട്രോൾ|കൊളസ്ട്രോൾ,]] [[അമിതവണ്ണം]] പോലെയുള്ള തുടങ്ങിയ രോഗാവസ്ഥ ഉള്ളവർക്ക് പോലും കോഴിയിറച്ചി സുരക്ഷിതമായി ഉപയോഗിക്കാൻ സാധിക്കുന്നുണ്ട്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ [[ആരോഗ്യം]], ശാരീരിക ക്ഷമത അഥവാ ഫിറ്റ്നസ് തുടങ്ങിയവ നിലനിർത്താൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന പലരും കോഴിയിറച്ചി, മുട്ട തുടങ്ങിയവ ഉപയോഗിച്ചു കാണാറുണ്ട്. വളരുന്ന കുട്ടികൾ, ഗർഭിണികൾ, [[വ്യായാമം]] ചെയ്യുന്നവർ, ശാരീരിക അധ്വാനം ആവശ്യമുള്ള തൊഴിലുകൾ ചെയ്യുന്നവർ, അത്ലറ്റുകൾ തുടങ്ങിയവർ തങ്ങളുടെ പോഷക ലഭ്യതയ്‌ക്കായി കോഴി ഇറച്ചിയെ ആശ്രയിക്കാറുണ്ട്. എന്നാൽ മേല്പറഞ്ഞ വിഷയങ്ങളിൽ പലർക്കും ശരിയായ അറിവില്ല എന്നത് ഒരു വസ്തുതയാണ്. ചരിത്രപരമായി പറഞ്ഞാൽ ഇണക്കി വളർത്തപ്പെട്ട [[ചുവന്ന കാട്ടുകോഴി|ചുവന്ന കാട്ടുകോഴികളുടെ]] പിൻ തലമുറയാണ് ഇന്നു കാണുന്ന വളർത്തുകോഴികൾ. ഇന്ന് കാണുന്ന പല കോഴികളും സങ്കരയിനങ്ങളാണ്. സാധാരണ ഗതിയിൽ കോഴികൾ മുട്ടക്കോഴി, ഇറച്ചി കോഴി, അലങ്കാര കോഴി എന്നിങ്ങനെ പല രീതിയിൽ കാണപ്പെടുന്നു. അത്യുത്പാദന ശേഷിയുള്ള മുട്ടക്കോഴി ഇനങ്ങളാണ് ഹൈ ലൈൻ ബ്രൗൺ, ISA ബ്രൗൺ, ബി വി 380, [[വൈറ്റ് ലെഗോൺ|വൈറ്റ് ലെഗോൺ (അതുല്യ)]], ഓസ്ട്രലോർപ്, റോട് ഐലൻഡ് റെഡ്, കൈരളി, ഗ്രാമലക്ഷ്മി തുടങ്ങിയവ. ഇവ ധാരാളം മുട്ടകൾ ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നു. എന്നാൽ [[ബ്രോയിലർ]] പെട്ടന്ന് വളർച്ച പ്രാപിക്കുന്ന ഇറച്ചി കോഴിയാണ്. മുട്ട കോഴികൾക്കും, ഇറച്ചി കോഴികൾക്കും പോഷക സമൃദ്ധമായ ആഹാരം ആവശ്യമാണ്. കാണാൻ മനോഹരിതയുള്ള അലങ്കാര കോഴി വർഗ്ഗത്തിൽ ഉൾപ്പെട്ട ഇനങ്ങളാണ് ബ്രഹ്മാ, സിൽക്കി മുതലായവ. ഈജിപ്റ്റിലെ നാടൻ കോഴിയിനമായ ഫയോമി, സോണാലി തുടങ്ങിയവ ഇന്ന് കേരളത്തിൽ വളർത്തി വരുന്നുണ്ട്. കരിങ്കോഴി എന്നറിയപ്പെടുന്ന കറുത്ത നിറമുള്ള കടക്കനാത് ഇന്ത്യയിൽ കാണപ്പെടുന്ന ഒരു തദ്ദേശീയ കോഴി ഇനമാണ്. വൈറ്റ് ലെഗോൺ, സോണാലി, ഫയോമി പോലെയുള്ള ഇനങ്ങൾ അമിതമായി ഭാരം വെക്കുന്ന കോഴികൾ അല്ല. അതിനാൽ നായ പോലെയുള്ള ശത്രുക്കളെ കണ്ടാൽ ഇവ പെട്ടന്ന് ഓടി രക്ഷപെടുകയോ പറക്കുകയോ ചെയ്യാൻ കഴിവുള്ളവയാണ്. അതിനാൽ പലരും ഇവയെ വീട്ടു മുറ്റത്ത് തുറന്നു വിട്ടു വളർത്താറുണ്ട്. ഇവ പലപ്പോഴും മരങ്ങൾ, മതിലുകൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ പറന്ന് കയറുന്നതായി കാണാം. കാഴ്ചയ്ക്ക് ഭംഗിയുള്ള സിൽവർ ഫയോമി പോലെയുള്ള ഇനങ്ങൾ അലങ്കാര കോഴികളായും വളർത്തുന്നു. സാധാരണ കോഴികളിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായി [[കാട]] പക്ഷി, [[ടർക്കി കോഴി]] ([[കൽക്കം]]), [[ഗിനിക്കോഴി]], [[അലങ്കാര കോഴികൾ]] തുടങ്ങിയ ഇനങ്ങളും കാണപ്പെടുന്നു. [[ടർക്കി കോഴി]] ([[കൽക്കം]]), [[ഗിനിക്കോഴി]] തുടങ്ങിയവ അലങ്കാരത്തിനായും, കൂടാതെ ഇവ പാമ്പ് പോലെയുള്ള ഇഴജന്തുക്കളുടെ ശത്രു ജീവികൾ കൂടിയായതിനാൽ വീടിന്റെ പരിസരങ്ങളിലെ [[പാമ്പ്]] ശല്യം കുറയ്ക്കുവാൻ വേണ്ടിയും വളർത്താറുണ്ട്. [[File:കോഴി.ogv|thumb|കോഴി (വീഡീയോ)]] == ഇണ == കോഴി വർഗത്തിൽ പെട്ട മിക്ക പക്ഷികൾക്കും ആൺ പക്ഷികൾക്ക് വളഞ്ഞ [[തൂവൽ]] ചേർന്ന അങ്കവാൽ ഉണ്ട്. കൂടതെ തലയിലെ ചുവന്ന് പൂവ്, ചുവന്ന താടി എന്നിവയും ഇവയുടെ ശാരീരിക പ്രത്യേകതകളാണ്. ഒരു പറ്റത്തിലെ മുഴുവൻ പിടകളോടും [[പൂവൻ കോഴി]] ഇണ ചേരും . == പ്രത്യേകതകൾ == ഇവക്ക് പരിമിതമായ ദൂരം മാത്രമേ പറക്കാൻ സാധിക്കുകയുള്ളൂ. പ്രദേശങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് അന്നാട്ടിലെ നാടൻ ഇനങ്ങളുടെ രൂപത്തിൽ വ്യത്യാസം കാണുന്നു. അടയിരുന്ന് 21 ദിവസം ആകുമ്പോൾ മുട്ട വിരിയും. അടയിരിക്കുന്നത് പെൺ കോഴികളാണ്. വിരിഞ്ഞ് കഴിഞ്ഞാൽ കുഞ്ഞുങ്ങളെ നന്നായി ഇവ സംരക്ഷിക്കും. പിന്നീട് മുട്ട ഇടാൻ ആകുമ്പോൾ കുഞ്ഞുങ്ങളെ ഇവ ആട്ടി ഓടിക്കും. ആ സമയം പിറകിലെ പീലികൾ കൊഴിഞ്ഞു പോകുകയും ചെയ്യും. ശേഷം ഇവ മുട്ടയിടുന്നു. ഒരു നിശ്ചിത കാലാവധി മാത്രമേ ഇവ മുട്ടയിടുകയുള്ളു. മുട്ടയിട്ടു കഴിഞ്ഞാൽ ഇവ വീണ്ടും പൊരുന്നുന്നു. അപ്പോൾ ഇവയെ വീണ്ടും അടവെയ്ക്കാം. ഇവയുടെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രത്യേകത ഇവ കുഞ്ഞൂങ്ങളെ നന്നായി സംരക്ഷിക്കുമെന്നതാണ്. ഇന്ന് ജനങ്ങൾ ഇത്തരം തനി നാടൻ കോഴികളെ ഒഴിവാക്കുന്നു. ഇവയുടെ മുട്ട ചെറുതാണ്. ഇത്തരം കോഴികളുടെ എണ്ണം ദിനംപ്രതി കുറഞ്ഞു വരുന്നു. == ഉപയോഗം == [[പ്രമാണം:Chicken inside Chicken coop - IMG 3105.jpg|ലഘുചിത്രം|കൊഴികൾ കൊഴിക്കൂട്ടിനകത്ത്]] മനുഷ്യർ കോഴിയെ വളർത്തുന്നത് പ്രധാനമായും [[കോഴിമുട്ട]], [[ഇറച്ചി]] എന്നിവയ്ക്കാണ്. കോഴി [[കാഷ്ടം]] വളമായി ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്. കോഴികളെ തമ്മിൽ അങ്കം വെട്ടിക്കുന്നത് വിനോദവും വ്യവസായവുമാണ്. ഇതിന് പരിശീലിപ്പിച്ചെടുക്കുന്ന കോഴികളെ [[അങ്കക്കോഴി]]കൾ എന്നാണ് വിളിക്കാറ്. [[കോഴിയങ്കം]] [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] നിയമവിരുദ്ധമാണ്. ടർക്കി ([[കൽക്കം]]), ഗിനി മുതലായ കോഴികളെ പാമ്പ്‌ മുതലായ ജീവികളുടെ ശല്യത്തിൽ നിന്നും രക്ഷനേടുവാനായി വീടുകളിൽ വളർത്താറുണ്ട്. ടർക്കി, ഗിനി തുടങ്ങിയവ പാമ്പിന്റെ ശത്രു വർഗ്ഗങ്ങളാണ്. അതിനാൽ പാമ്പുകളെ കണ്ടാൽ ടർക്കി, ഗിനി തുടങ്ങിയ കോഴികൾ ഉച്ചത്തിൽ ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കുകയും ആക്രമിക്കുകയും ചെയ്യാറുണ്ട്. ഇടത്തരം പാമ്പുകളെ വരെ ടർക്കി കോഴി ആഹാരമാക്കാറുണ്ട്. ഗിനിക്കോഴി പാമ്പുകളുടെയോ മറ്റു ഇഴജന്തുക്കളുടെയോ സാന്നിധ്യം കണ്ടാൽ ഉച്ചത്തിൽ ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കുന്നവയും കൂട്ടമായി ആക്രമിക്കുകയും ചെയ്യാറുണ്ട്. ചെറിയ പാമ്പുകളെ ഇവ ആഹാരമാക്കുന്നു. അതിനാൽ ടർക്കി കോഴി, ഗിനി കോഴി എന്നിവ വളരുന്ന പറമ്പുകളിൽ പൊതുവേ പാമ്പ് പോലെയുള്ള ജീവികളുടെ ശല്യം കുറവാണ് എന്ന്‌ വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു. <ref>[http://www.mangalam.com/news/detail/130456-crime.html]|mangalam.com</ref> ==കോഴിയിറച്ചിയിലെ പോഷകങ്ങൾ== പൊതുവേ ലോകം മുഴുവൻ ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്ന ഒരു ഇറച്ചിയാണ് കോഴിയിറച്ചി. പോഷകങ്ങളുടെ ഒരു മുഖ്യ ഉറവിടമാണ് കോഴി ഇറച്ചി. തൊലി നീക്കിയ കോഴി ഇറച്ചി കൊഴുപ്പ് കുറഞ്ഞതും പോഷകങ്ങൾ നിറഞ്ഞതുമാണ്. ഇത് ആരോഗ്യത്തിന് ഗുണകരമാണ്. കോഴിയുടെ നെഞ്ചിലെ മാംസം അഥവാ ‘ചിക്കൻ ബ്രെസ്റ്റ്’ പോഷക സമൃദ്ധമാണ്. ഇതിൽ മാംസ്യം അഥവാ പ്രോടീൻ കൂടുതലും കൊഴുപ്പ് തീരെ കുറവുമാണ്. എന്നാൽ കോഴിക്കാൽ അഥവാ ‘ചിക്കൻ ലെഗ്’ കൊഴുപ്പ് അടങ്ങിയിരിക്കുന്ന ഭാഗമാണ്. അതിനാൽ ഉയർന്ന കൊളെസ്ട്രോൾ തുടങ്ങിയ രോഗാവസ്ഥയുള്ളവർ ഈ ഭാഗം കുറച്ചു മാത്രമേ ഉപയോഗിക്കാൻ പാടുള്ളു. കോഴിയുടെ എല്ലുകളിൽ (Bone marrow/Cartilage) കോളാജൻ എന്ന പോഷകം അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. എന്നാൽ കോഴിയിറച്ചി എണ്ണയിൽ വറുത്തോ പൊരിച്ചോ ഉപയോഗിച്ചാൽ പോഷക ഗുണങ്ങൾ കാര്യമായി നഷ്ടപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ കറിവച്ചു കഴിക്കുന്നതാണ് ആരോഗ്യത്തിന് ഉത്തമം. USDA കണക്കുപ്രകാരം 100 ഗ്രാം കോഴിയിറച്ചിയിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്ന പോഷകങ്ങൾ അല്ലെങ്കിൽ നിത്യേന ആവശ്യമുള്ള പോഷകങ്ങളുടെ ശതമാനക്കണക്ക് (% Daily Value) താഴെ കൊടുക്കുന്നു. കാലറികൾ - 239 മൊത്തം കൊഴുപ്പ് - 14 g (21%) പൂരിത കൊഴുപ്പ് - 3.8 g (19%) സോഡിയം - 82 mg (3%) പൊട്ടാസ്യം - 223 mg (6%) പ്രോട്ടീൻ/ മാംസ്യം - 27 g (54%) കാൽസ്യം - 1% അയൺ - 7% വിറ്റാമിൻ B6 - 20% കൊബലമിൻ - 5% മഗ്നിഷ്യം - 5% USDA കണക്കുപ്രകാരം 100 ഗ്രാം ചിക്കൻ ബ്രെസ്റ്റിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്ന പോഷകങ്ങൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. കാലറി: 158 കൊഴുപ്പ്/ഫാറ്റ് : 3.24 g പ്രോടീൻ/മാംസ്യം: 32.1 g സോഡിയം: 47 mg പൊട്ടാസ്യം: 343 mg പന്റോതെനിക് ആസിഡ്: 1.58 mg മഗ്‌നീഷ്യം: 32 mg ഫോസ്ഫറസ്: 241 mg സെലിനിയം: 32µg == വിവിധയിനം മുട്ടക്കോഴികൾ, ഇറച്ചിക്കോഴികൾ == ധാരാളം മുട്ട കോഴികൾ, ഇറച്ചി കോഴികൾ എന്നിവ ഇന്ന് ലഭ്യമാണ്. ഹൈ ലൈൻ ബ്രൗൺ, ബി വി 380, വൈറ്റ് ലെഗോൺ (അതുല്യ), ഓസ്ട്രലോർപ് തുടങ്ങിയ അത്യുത്പാദനശേഷിയുള്ള മുട്ട കോഴികൾ, സോനാലി, കൈരളി, ഗ്രാമശ്രീ, ഗ്രാമപ്രിയ തുടങ്ങിയ ഇടത്തരം മുട്ട ഉത്പാദനമുള്ള കോഴികൾ, ബ്രോയ്ലർ പോലെയുള്ള ഇറച്ചി കോഴികൾ തുടങ്ങിയവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. മുട്ട ഇടുന്ന കോഴികൾക്ക് പോഷകങ്ങൾ അടങ്ങിയ ലയർ തീറ്റ ആവശ്യമാണ്. എന്നാൽ അടുക്കള അവശിഷ്ടങ്ങൾ മാത്രം കൊടുത്തു വളർത്തുന്ന കോഴികളിൽ നിന്ന് ഉയർന്ന മുട്ട ഉത്പാദനം ലഭിക്കണമെന്നില്ല. വിശദമായി താഴെ കൊടുക്കുന്നു. * ഹൈ ലൈൻ ബ്രൗൺ - ഏറ്റവും അത്യുത്പാദന ശേഷിയുള്ള മുട്ടക്കോഴി. തവിട്ട് നിറം. അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ ആസ്ഥാനമാക്കി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഹൈ ലൈൻ ഇന്റർനാഷണൽ എന്ന കമ്പനി വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത സങ്കരയിനം മുട്ട കോഴിയാണ് ഹൈ ലൈൻ ബ്രൗൺ (Hy-Line Brown). അത്യുത്പാദനശേഷിയുള്ള ഇവ വർഷത്തിൽ 360 വരെ ബ്രൗൺ നിറത്തിലുള്ള മുട്ടകൾ ഇടാറുണ്ട്. മുട്ട ഉത്പാദനത്തിന് പോഷക സമൃദ്ധമായ ലയർ തീറ്റ ആവശ്യമാണ് (കൂടുകളിൽ അടച്ച് വളർത്തുമ്പോൾ ഏകദേശം 100-110 ഗ്രാം തീറ്റയും പറമ്പിൽ തുറന്നു വിട്ടു വളർത്തുമ്പോൾ 30-40 ഗ്രാം മുട്ട തീറ്റയും നൽകേണ്ടത് മുട്ട ഉത്പാദനത്തിന് ആവശ്യമാണ്). കൃത്യമായ സമയത്ത് വാക്സിനേഷനുകൾ നൽകി രോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുക. സുരക്ഷിതമായ കൂടും ശുദ്ധജലവും ഉറപ്പാക്കുക. ഇന്ത്യയിൽ ശ്രീനിവാസ ഫാംസ് ഇവയുടെ വിതരണം നടത്തിയിരുന്നു. * ISA ബ്രൗൺ - ഫ്രാൻസിൽ ഉടലെടുത്ത അത്യുത്പാദന ശേഷിയുള്ള ഈ മുട്ടക്കോഴികൾ വർഷത്തിൽ പരമാവധി 350 തവിട്ട് നിറത്തിലുള്ള മുട്ടകൾ വരെ ഇടാറുണ്ട്. തവിട്ട് നിറം. മുട്ട ഉത്പാദനത്തിന് പോഷക സമൃദ്ധമായ ലയർ തീറ്റ ആവശ്യമാണ്. കൃത്യമായ സമയത്ത് വാക്സിനേഷനുകൾ നൽകി രോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുക. സുരക്ഷിതമായ കൂടും ശുദ്ധജലവും ഉറപ്പാക്കുക. * ബിവി 380 - അത്യുത്പാദന ശേഷിയുള്ള ഒരു മുട്ടക്കോഴി ഇനം. തവിട്ട് നിറം. ഇന്ത്യയിലെ വെങ്കഡെശ്വര റിസർച്ച് ആൻഡ് ബ്രീഡിങ് ഫാം പ്രൈവറ്റ് ലിമിറ്റഡ് എന്ന കമ്പനി വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത കോഴിയാണ് BV 380. വർഷം ഏകദേശം 280 മുതൽ 308 വരെ തവിട്ട് നിറമുള്ള മുട്ടകൾ ഇടുന്നു. ഉയർന്ന മുട്ട ഉത്പാദനത്തിന് പോഷക സമൃദ്ധമായ ലയർ തീറ്റ ആവശ്യമാണ് (കൂടുകളിൽ അടച്ച് വളർത്തുമ്പോൾ ഏകദേശം 100-110 ഗ്രാം മുട്ട തീറ്റയും പറമ്പിൽ തുറന്നു വിട്ടു വളർത്തുമ്പോൾ 30-40 ഗ്രാം തീറ്റയും മുട്ട ഉത്പാദനത്തിന് ആവശ്യമാണ്). കൃത്യമായ സമയത്ത് വാക്സിനേഷനുകൾ നൽകി രോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുക. സുരക്ഷിതമായ കൂടും ശുദ്ധജലവും ഉറപ്പാക്കുക. കേരളത്തിലെ കാലാവസ്ഥയ്ക്ക് അനുയോജ്യമായ ഇനം. * [[വൈറ്റ് ലഗോൺ|വൈറ്റ് ലഗോൺ (അതുല്യ വൈറ്റ്)]] - അത്യുത്പാദന ശേഷിയുള്ള വെളുത്ത നിറമുള്ള മുട്ടക്കോഴി ഇനം. ഇറ്റലിയിൽ ഉത്ഭവം. അവിടെ അമേരിക്ക, യുകെ തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളിലെത്തിയ ഇത് സങ്കരയിനം മുട്ടക്കൊഴിയായി മാറി. വർഷത്തിൽ ഏകദേശം 280-320 വെളുത്ത നിറമുള്ള മുട്ടകൾ വരെയിടുന്നു. അധികം ഭാരം വെക്കുന്ന കോഴിയല്ല. അതിനാൽ നായ തുടങ്ങിയ ശത്രുക്കളെ കണ്ടാൽ വേഗത്തിൽ ഓടാനും നന്നായി പറക്കാനും കഴിവുണ്ട് എന്നത് ഇതിന്റെ എടുത്തു പറയേണ്ട പ്രത്യേകതയാണ്. അതിനാൽ പറമ്പുകളിൽ തുറന്നു വിട്ടു വളർത്താനും അനുയോജ്യം. ഉയർന്ന മുട്ട ഉത്പാദനത്തിന് പോഷക സമൃദ്ധമായ ലയർ തീറ്റ ആവശ്യമാണ്. ഇവയുടെ തവിട്ട് നിറത്തിലുള്ള ബ്രൗൺ ലെഗോൺ ഇനവും നിലവിലുണ്ട്. കേരളത്തിൽ വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത അതുല്യ വൈറ്റ് കോഴി വൈറ്റ് ലെഗോൺ സങ്കര ഇനമാണ്. * ഓസ്ട്രലോർപ് - അത്യുത്പാദന ശേഷിയുള്ള ഒരു ഓസ്ട്രേലിയൻ മുട്ടക്കോഴി ഇനം. പൊതുവേ കറുത്ത നിറം. 250 മുതൽ 300 ബ്രൗൺ നിറമുള്ള മുട്ടകൾ വരെ പ്രതിവർഷം ഇടുന്നു. ചിലത് 360 തിന് മുകളിൽ മുട്ടകൾ ഇട്ടതായി കാണുന്നു. ഉയർന്ന മുട്ട ഉത്പാദനത്തിന് പോഷക സമൃദ്ധമായ ലയർ തീറ്റ ആവശ്യമാണ്. കൃത്യമായ സമയത്ത് വാക്സിനേഷനുകൾ നൽകി രോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുക. സുരക്ഷിതമായ കൂടും ശുദ്ധജലവും ഉറപ്പാക്കുക. * റോഡ് ഐലൻഡ് റെഡ് - 220 മുതൽ 300 തവിട്ട് നിറമുള്ള മുട്ടകൾ പ്രതിവർഷം ഇടുന്നു. അത്യുത്പാദന ശേഷിയുള്ള ചുവന്ന നിറത്തിലുള്ള ഒരു മുട്ടക്കോഴി ഇനം. അമേരിക്കയിൽ ഉടലെടുത്ത ഇനം. ഉയർന്ന മുട്ട ഉത്പാദനത്തിന് പോഷക സമൃദ്ധമായ ലയർ തീറ്റ ആവശ്യമാണ്. * ഗ്രാമ ലക്ഷ്മി - അടുക്കളമുറ്റത്തെ കോഴിവളർത്തലിന് അനുയോജ്യമായി വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത മികച്ച ഒരു സങ്കരയിനം മുട്ടക്കോഴിയാണ് ഗ്രാമ ലക്ഷ്മി അഥവാ അസ്ട്രോ വൈറ്റ്. അത്യുത്പാദന ശേഷിയുള്ള മുട്ടക്കോഴി ഇനങ്ങളായ വൈറ്റ് ലെഗോൺ പിടയും ഓസ്ട്രലോർപ് പൂവനും ഇണചേർത്തുണ്ടാക്കിയ അസ്ട്രോ വൈറ്റ് എന്ന ഗ്രാമലക്ഷ്മി മുട്ട കോഴികൾ വളർത്താൻ എളുപ്പമാണ്. വെളുപ്പിൽ കറുത്ത പുള്ളികൾ ഉള്ള തൂവലോട് കൂടിയ ഇവ പ്രതിവർഷം ഏകദേശം 220 മുതൽ 280 വരെ തവിട്ട് നിറത്തിലുള്ള മുട്ടകൾ ഇടാറുണ്ട്. ലയർ തീറ്റ നൽകുന്നത് മികച്ച മുട്ട ഉത്പാദനത്തിന് ആവശ്യമാണ്. * കൈരളി - 250-തോളം മുട്ടകൾ ഇടുന്ന മുട്ടക്കോഴി. കേരളത്തിന്റെ തനതായ നാടൻ കോഴി ഇനങ്ങളെ ഉൾപ്പെടുത്തി വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത മുട്ട കോഴിയാണ് കൈരളി. കൊല്ലം ജില്ലയിൽ ഡോക്ടർ ശശിധരൻ പതിനൊന്ന് വ്യത്യസ്ത കോഴികളെ ഉപയോഗിച്ച് വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത സങ്കരയിനം. വൈറ്റ് ലെഗോൺ, ഓസ്ട്രലോർപ് തുടങ്ങിയ ഉയർന്ന മുട്ട ഉത്പാദനം ഉള്ള കോഴികൾ, അസീൽ തുടങ്ങിയവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ഉയർന്ന രോഗ പ്രജിരോധ ശേഷി, കുറഞ്ഞ തീറ്റ ചിലവ്, പറമ്പുകളിൽ തുറന്നു വിട്ടു വളർത്താൻ അനുയോജ്യം. നായ തുടങ്ങിയ ശത്രുക്കളുടെ ആക്രമണം ഉണ്ടായാൽ വേഗത്തിൽ ഓടാനും പറക്കാനും കഴിവുണ്ട്. ചെറിയ രീതിയിലുള്ള (30-40%) ലയർ തീറ്റയും അടുക്കളയിലെ അവശിഷ്ടങ്ങളും നൽകി വളർത്താം. കൃത്യമായ സമയത്ത് വാക്സിനേഷനുകൾ നൽകി രോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുക. സുരക്ഷിതമായ കൂടും ശുദ്ധജലവും ഉറപ്പാക്കുക. * സാസോ - ഇറച്ചിക്കും മുട്ടയ്ക്കും വേണ്ടി ഒരുപോലെ വളർത്താൻ കഴിയുന്ന നല്ല ഒരു കോഴിയിനമാണ് സാസോ. ഫ്രാൻസിൽ വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത ഇവ കൃത്യമായി തീറ്റ നൽകിയാൽ വളരെ പെട്ടെന്ന് വളരുന്നു. ഇവ പത്ത് മുതൽ പതിനാറ് ആഴ്ചകൾക്കുള്ളിൽ 2.5 മുതൽ അഞ്ച് കിലോയോളം ഭാരം വെക്കുന്നു. (സാസോ പൂവൻ കോഴികൾ പെട്ടന്ന് ഇറച്ചിക്ക് തയ്യാറാകുന്നു.) കൊഴുപ്പ് കുറഞ്ഞതും പ്രോട്ടീൻ സമൃദ്ധവുമായ ഇവയുടെ ഗുണമേന്മയുള്ള മാംസത്തിന് നാടൻ കോഴിയുടെ ഇറച്ചിയുടെ സ്വാദ് ഉണ്ട്. ഇവ വർഷത്തിൽ ഏകദേശം 180 മുതൽ 240 മുട്ടകൾവരെ ഇടുന്നു. നാടൻ കോഴികളെ പോലെ ഉയർന്ന രോഗപ്രതിരോധ ശേഷിയുമുണ്ട്. ഇവയെ വീട്ടുവളപ്പിലും ഫാമുകളിലും എളുപ്പം വളർത്താൻ സാധിക്കും. * സോണാലി - 200 മുതൽ 240 മുട്ട വരെ വർഷത്തിൽ. റോഡ് ഐലൻഡ് റെഡ് പൂവൻ, ഫയോമി പിട എന്നിവയുടെ സങ്കരയിനം. മേല്പറഞ്ഞ രണ്ട്‌ ഇനങ്ങളുടെ ജനതിക ഗുണങ്ങൾ ഇവയിൽ കാണാം. ഫയോമിയുടെ ഭംഗി, ഉയർന്ന രോഗ പ്രതിരോധ ശേഷി, ചൂടുള്ള കാലാവസ്ഥയെ പ്രതിരോധിക്കാനുള്ള കഴിവ് എന്നിവയും റോഡ് ഐലൻഡ് റെഡ് കോഴിയുടെ ഉയർന്ന മുട്ട ഉത്പാദനശേഷിയും ചേർന്ന സങ്കരം. തീറ്റ ചിലവ് കുറവ്. വീടുകളിൽ വളർത്താൻ ഉത്തമം. ഫയോമിയെപോലെ വേഗത്തിൽ ഓടാനും മറ്റും സാധിക്കുന്നു. മുട്ട ഉത്പാദനത്തിന് ചെറിയ രീതിയിലുള്ള ലയർ കോഴി തീറ്റയും (30-40%) അടുക്കളയിലെ അവശിഷ്ടങ്ങളും ലയർ തീറ്റയും നൽകി വളർത്താം. കൃത്യമായ സമയത്ത് വാക്സിനേഷനുകൾ നൽകി രോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുക. സുരക്ഷിതമായ കൂടും ശുദ്ധജലവും ഉറപ്പാക്കുക. * ഈജിപ്ഷ്യൻ നാടൻ ഫയോമി-മുട്ടയ്ക്കും ഇറച്ചിക്കും അലങ്കാരത്തിനും ഒരുപോലെ ഗുണകരം. 150 മുതൽ 200 മുട്ടകൾ വരെ പ്രതിവർഷം ഇടുന്നു. കാണാൻ ഭംഗി ഉള്ളതിനാൽ അലങ്കാര കോഴിയായും ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഈജിപ്ഷ്യൻ നാടൻ കോഴി ഇനം. ഉയർന്ന രോഗ പ്രതിരോധ ശേഷി. ചൂടുള്ള കാലാവസ്ഥയ്ക്ക് അനുയോജ്യം. ഇവ പൊതുവേ ഒന്നിടവിട്ട ദിവസങ്ങളിൽ മുട്ട ഇടുന്നു. അധികം ഭാരം ഉണ്ടാകാറില്ല. നായ പോലെയുള്ള ശത്രുക്കൾ ആക്രമിക്കാൻ ശ്രമിച്ചാൽ വേഗത്തിൽ ഓടാനും പറക്കാനും കഴിവുണ്ട്. തുറന്നു വിട്ടു വളർത്താനും ഏറെ അനുയോജ്യം. തീറ്റ ചിലവ് കുറവ്. സോണാലി ഇവയുടെ ക്രോസ്സ് അഥവാ സങ്കരമാണ്. * ഗ്രാമശ്രീ കോഴികൾ: കേരള കാർഷിക സർവ്വകലാശാല വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത ഗ്രാമശ്രീ കോഴികൾ വർഷത്തിൽ 200 മുതൽ 260 വരെ മുട്ടകൾ തരുന്നു. അടുക്കളമുറ്റത്തെ കോഴിവളർത്തലിന് ഇത് മികച്ചതാണ്. നാലുമാസം കൊണ്ട് പൂവൻ കോഴികൾ ഒന്നര കിലോയിലധികം ഭാരത്തിലെത്തുന്നു. രോഗപ്രതിരോധ ശേഷി കൂടുതലാണ്. അഴിച്ചുവിട്ടും കൂട്ടിലിട്ടും ഒരുപോലെ വളർത്താം. ചെറിയ രീതിയിലുള്ള ലയർ തീറ്റയും അടുക്കളയിലെ അവശിഷ്ടങ്ങളും നൽകി വളർത്താം. കൃത്യമായ സമയത്ത് വാക്സിനേഷനുകൾ നൽകി രോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുക. സുരക്ഷിതമായ കൂടും ശുദ്ധജലവും ഉറപ്പാക്കുക. * ഈസ്റ്റെർ എഗ്ഗർ - അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ, ചിലി എന്നി രാജ്യങ്ങളിൽ ഉടലെടുത്ത ഈസ്റ്റെർ എഗ്ഗർ എന്നയിനം മുട്ട കോഴികൾ മറ്റു ഇനങ്ങളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായ രൂപത്തോടെ കാണപ്പെടുന്നു. ഇവയ്ക്ക് താടി, വ്യത്യസ്ത പൂവ് തുടങ്ങിയ പ്രത്യേകതകൾ കാണാം. ഇവയുടെ മുട്ട വ്യത്യസ്തവും മനോഹരവുമായ പച്ച, നീല, ഒലിവ്, പിങ്ക് നിറങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്നു. ഇവ വർഷത്തിൽ പരമാവധി 280 മുട്ടകൾവരെ ഇടാറുണ്ട്. തുറന്നു വിട്ടു വളർത്താനും അനുയോജ്യം. * [[ബ്രോയിലർ]] - പെട്ടെന്ന് വളർച്ച ഉണ്ടാകുന്ന ഇറച്ചി കോഴി ഇനം. പോഷക സമൃദ്ധമായ തീറ്റ ആവശ്യമാണ്. അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിൽ വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത ഇനം. കോർണിഷ് പൂവൻ കോഴികളും, വെളുത്ത പ്ലൈമൌത്ത് റോക്ക് ഇനവും ചേർന്ന സങ്കരയിനം. * * [[ഗ്രാമപ്രിയ]] * [[അസീൽ ]] ==അലങ്കാരക്കോഴികൾ== * കൊളമ്പിയൻ ബ്രഹ്മ- അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിൽ ഉടലെടുത്ത ഇനം. വലിയ ശരീരവും കാലുകളിൽ പോലും മനോഹരമായ തൂവലുകളും ഉള്ള കാഴ്ചയ്ക്ക് ഭംഗിയുള്ള അലങ്കാര കോഴി. പ്രതിവർഷം ഏകദേശം 200 വലിയ മുട്ടകൾ വരെ ഇടുന്നു. പൂവൻ കോഴി അഞ്ച് കിലോയോളം ഭാരം വെക്കുന്നു. * സിൽക്കി - ഭംഗിയുള്ള ചൈനീസ് കോഴി ഇനം. വർഷത്തിൽ ഏതാണ്ട് 120 മുട്ടകൾ വരെ ഇടുന്നു. * ഈജിപ്ഷ്യൻ ഫയോമി- കാണാൻ ഭംഗിയുള്ള ഈജിപ്ഷ്യൻ നാടൻ കോഴി. പ്രതിവർഷം 150-200 മുട്ടകൾവരെ ഇടുന്നു. * വയടട്ട്- അമേരിക്കൻ കോഴി ഇനം. മനോഹരമായ പുള്ളിയുള്ള തൂവലുകൾ. പ്രതിവർഷം ഏതാണ്ട് 200 മുട്ടകൾ വരെ ഇടുന്നു. * പോളിഷ് ക്യാപ്- പോളണ്ടിൽ ഉടലെടുത്ത തൊപ്പിയുള്ള കോഴി ഇനം. മനോഹരമായ രൂപം. പ്രതിവർഷം 200 മുട്ടകൾവരെ ഇടുന്നു. * അമേരിക്കൻ ബന്റം - മനോഹരമായ മറ്റൊരു കോഴി ഇനം. കാണാൻ ഭംഗിയുള്ള രൂപം. * സെറാമ - മലേഷ്യൻ സെറാമ ഭംഗിയുള്ള ചെറിയ കോഴി ഇനമാണ്. ഇതൊരു ചെറിയ പോര് കോഴി ഇനമായും കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. * അസീൽ - പോരുകോഴി. തമിഴ് നാട്, ആന്ധ്രാ പ്രദേശ് പോലെയുള്ള സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ കോഴി പോരിന് ഉപയോഗിക്കുന്നു. ശക്തമായ ശരീരം. തത്തയോട് സാമ്യമുള്ള ചുണ്ടുകൾ. വർഷത്തിൽ പരമാവധി 60-70 മുട്ടകൾവരെ ഇടാറുണ്ട്. == നാടൻ കോഴികൾ == തലശേരി കോഴി, അസീൽ (പോര് കോഴി), നേക്കട് നെക്ക്, കരിംകോഴി തുടങ്ങിയവ. പൊതുവേ കേരളത്തിൽ കാണപ്പെടുന്ന നാടൻ കോഴികൾക്ക് കുറഞ്ഞ മുട്ട ഉത്പാദനം (ഉദാഹരണത്തിന് വർഷത്തിൽ ഏതാണ്ട് 100 മുട്ടകൾ അല്ലെങ്കിൽ അതിൽ താഴെ), മുട്ടയുടെ വലിപ്പക്കുറവ്, കുറഞ്ഞ ശരീരഭാരം, ചെറിയ വലിപ്പം, ഉയർന്ന രോഗ പ്രതിരോധ ശേഷി, കുറഞ്ഞ തീറ്റ ചിലവ്, , അടയിരിക്കുന്ന സ്വഭാവം, വേഗത്തിൽ ചലിക്കാനും സാമാന്യം പറക്കാനുമുള്ള കഴിവ് എന്നിവ പ്രത്യേകതകൾ. ഫയോമി എന്നയിനം ഈജിപ്ഷ്യൻ നാടൻ കോഴിയും കേരളത്തിൽ കാണപ്പെടുന്നു. ഇതിന്റെ ഒരു സങ്കരയിനമാണ് സൊണാലി മുട്ട കോഴികൾ. == കോഴി തീറ്റ == ഉയർന്ന അളവിൽ പ്രോട്ടീൻ, വിറ്റാമിനുകൾ, കാൽസ്യം തുടങ്ങിയ ധാതുക്കൾ എന്നിവ അടങ്ങിയ പ്രത്യേക തരം പോഷക സമൃദ്ധമായ കോഴി തീറ്റ വിപണിയിൽ ലഭ്യമാണ്. ഇവ ഒരു കോഴിയ്ക്ക് വേണ്ടുന്ന പോഷകങ്ങൾ ഉറപ്പ് വരുത്തുന്നു. പല തരത്തിലുള്ള കോഴി തീറ്റകൾ ഇന്ന് വിപണിയിൽ ലഭ്യമാണ്. മുട്ട ഇടുന്ന കോഴികൾക്ക് ലയർ തീറ്റ അഥവാ മുട്ട തീറ്റയും, വളരുന്ന കോഴികൾക്ക് ഗ്രോവർ എന്ന പേരിലും, കോഴി കുഞ്ഞുങ്ങൾക്ക് സ്റ്റാർട്ടർ തുടങ്ങിയ പലതരം തീറ്റകൾ ലഭ്യമാണ്. അതോടൊപ്പം കുടിക്കാൻ ശുദ്ധ ജലവും ഉറപ്പ് വരുത്തുക. പ്രത്യേകിച്ച് കൂടുകളിൽ അടച്ചിട്ടു വളർത്തുന്ന ഉയർന്ന ഉത്പാദനക്ഷമതയുള്ള ഹൈ ലൈൻ ബ്രൗൺ, BV 380, അതുല്യ വൈറ്റ് പോലെയുള്ള മുട്ട കോഴികൾക്ക് നിശ്ചിത അളവിൽ (ഉദാഹരണത്തിന് 100-110 ഗ്രാം മുട്ട കോഴിത്തീറ്റ) ദിവസേന ഇത്തരം തീറ്റ, ശുദ്ധ ജലം എന്നിവ അത്യാവശ്യമാണ്. എന്നാൽ പറമ്പിൽ തുറന്നു വിട്ടു വളർത്തുന്ന മുട്ട കോഴികൾക്ക് അടുക്കള അവശിഷ്ടങ്ങൾ കൂടാതെ നിത്യേന 30-40 ഗ്രാം മുട്ട കോഴി തീറ്റ, ശുദ്ധ ജലം എന്നിവ ആവശ്യമാണ്. മുട്ട തീറ്റ കോഴികൾക്ക് വേണ്ടുന്ന പോഷകങ്ങളും, മുട്ട തോടിന് ആവശ്യമായ കാൽസ്യവും ഉറപ്പ് വരുത്തുന്നു. ഇറച്ചി കോഴികൾക്കും കൃത്യമായ അളവിൽ പ്രത്യേക കോഴിതീറ്റ ആവശ്യമാണ്. == കോഴി വളർത്തൽ == കോഴി വളർത്തൽ എന്നത് വരുമാനം നേടാൻ മാത്രമല്ല ഒരു വീട്ടിലെ ആവശ്യത്തിന് പോഷക സമൃദ്ധമായ നല്ല ആഹാരം ഉത്പാദിപ്പിക്കാനും സഹായിക്കുന്ന ഒരു മികച്ച വഴിയാണ്. ഇതിനായി മികച്ച കോഴി ഇനങ്ങൾ, വൃത്തിയുള്ള നല്ലൊരു കൂട്, പോഷകസമൃദ്ധമായ തീറ്റ, കൃത്യമായ പ്രതിരോധ കുത്തിവയ്പ്പുകൾ, ശരിയായ രീതിയിൽ സൂര്യ പ്രകാശം എന്നിവ ആവശ്യമാണ്. കോഴികൾക്ക് വായു സഞ്ചാരമുള്ളതും, വെളിച്ചം കടക്കുന്നതും, നനവില്ലാത്തതുമായ കൂട് ഒരുക്കുക. രോഗങ്ങൾ വരാതിരിക്കാൻ കൂടും പരിസരവും എപ്പോഴും വൃത്തിയായി സൂക്ഷിക്കുക. ചെറിയ കുട്ടികൾക്കും വലിയ കോഴികൾക്കും ആവശ്യത്തിന് സ്ഥലമുണ്ടെന്ന് ഉറപ്പുവരുത്തുക. ഗുണനിലവാരമുള്ള തീറ്റയും എപ്പോഴും ശുദ്ധമായ വെള്ളവും നൽകുക. വീട്ടിലെ ഭക്ഷണാവശിഷ്ടങ്ങൾ, ആവശ്യത്തിന് ധാന്യങ്ങളും, പച്ചക്കറി അവശിഷ്ടങ്ങളും, ഇലകളും നൽകാം. തുറന്ന് വിട്ടു വളർത്തുമ്പോൾ (ഫ്രീ റേഞ്ച് കോഴി വളർത്തൽ) കോഴികൾക്ക് സ്വാഭാവികമായി ഇര തേടാനും നടക്കാനും സ്വാതന്ത്ര്യം നൽകുന്ന ഒരു രീതിയാണ്. ഇതിൽ കോഴികൾക്ക് 10 ചതുരശ്രയടി സ്ഥലമെങ്കിലും പുറത്ത് മേയാൻ നൽകേണ്ടതുണ്ട്. ഇത് കോഴികളുടെ ആരോഗ്യം മെച്ചപ്പെടുത്താനും പോഷകസമൃദ്ധമായ മുട്ടകൾ ലഭിക്കാനും, തീറ്റച്ചെലവ് കുറയ്ക്കാനും, മുട്ടയ്ക്കും ഇറച്ചിക്കും സ്വാഭാവിക രുചി ഉണ്ടാകാനും ഈ രീതി നല്ലതാണ്. എന്നാൽ രാത്രിയിൽ സുരക്ഷിതമായി കൂടുകയറാൻ സൗകര്യം വേണം. നായ, കുറുക്കൻ, പരുന്തുകൾ തുടങ്ങിയ ശത്രുക്കൾ കോഴികൾക്ക് ഭീഷണിയാണ്. അതിനാൽ ഇവയിൽ നിന്നും കോഴികൾക്ക് സംരക്ഷണം നൽകുക. കേരളത്തിൽ നായ ശല്യം കാരണം വീടുകളിൽ കോഴി വളർത്തൽ ഒഴിവാക്കുന്നവരുണ്ട്. എന്നാൽ പൊതുവേ ഭാരം കുറഞ്ഞ വൈറ്റ് ലെഗോൺ, കൈരളി, ഫയോമി, നാടൻ കോഴികൾ പോലെയുള്ളവ നായ പിടിക്കാൻ ശ്രമിച്ചാൽ വേഗത്തിൽ ഓടിയോ പറന്നോ രക്ഷപെടാൻ കഴിവുള്ളവയാണ്. അതിനാൽ തുറന്നു വിട്ടു വളർത്താൻ ഇവ അനുയോജ്യമാണ് എന്ന്‌ പറയാം. എപ്പോഴും ശുദ്ധജലവും അനുബന്ധ തീറ്റയും ഇടയ്ക്കിടെ നൽകുക. കൃഷിയിടങ്ങൾക്ക് നാശം വരാത്ത രീതിയിൽ വേലി കെട്ടി തിരിക്കുക. ഒരു വ്യക്തി അയാളുടെ [[ആരോഗ്യം|ആരോഗ്യകരമായ]] ജീവിതത്തിന് വേണ്ടി മുട്ടകൾ കഴിച്ചിരിക്കണം എന്നാണ് ആരോഗ്യ വിദഗ്ദർ നിർദേശിക്കുന്നത്. അതിനാൽ വീടുകളിലെ കോഴി വളർത്തൽ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കേണ്ട ഒന്നാണ്. രണ്ട്‌ മുതൽ പത്ത് വരെ കോഴികളെ വളർത്തുന്ന ചെറുകിട യൂണിറ്റുകളാണ് വീട്ടുമുറ്റത്തെ കോഴിവളർത്തലിന് അനുയോജ്യം. ഉൽപാദനക്ഷമത കുറഞ്ഞ നാടൻ കോഴികൾക്ക് പകരം വീടുകൾക്ക് അനുയോജ്യമായ ഉൽപ്പാദനശേഷി കൂടിയ മുട്ട കോഴിയിനങ്ങൾ ഇന്ന് ലഭ്യമാണ്. തവിട്ടും, കറുപ്പും, വെളുപ്പും കലർന്ന ഗ്രാമശ്രീ, വെളുപ്പിൽ കറുത്തപുള്ളികളുള്ള ഗ്രാമലക്ഷ്മി (ആസ്ട്രോ വൈറ്റ്), കൈരളി, കാവേരി, കലിംഗ ബ്രൗൺ, സൊണാലി തുടങ്ങിയ കോഴി ഇനങ്ങൾ അടുക്കളമുറ്റങ്ങൾക്കു വേണ്ടി വികസിപ്പിച്ചവയാണ്. സ്വദേശിയും വിദേശിയുമായ വിവിധ കോഴിയിനങ്ങൾ തമ്മിൽ ജനിതക മിശ്രണം ചെയ്ത് ഉരിത്തിരിച്ചെടുത്ത ഈ സങ്കരയിനം കോഴികൾ അഞ്ച്-അഞ്ചര മാസം പ്രായമെത്തുമ്പോൾ മുട്ടയിടൽ ആരംഭിക്കും. ഒരു വർഷം ഏകദേശം 220 മുട്ടകൾ വരെ ഇവയിൽ നിന്നും കിട്ടും. ഒന്നര വർഷം പ്രായം നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന ലാഭകരമായ മുടയുൽപ്പാദനകാലം കഴിഞ്ഞാൽ ഇവയെ ഇറച്ചിക്കായി ഉപയോഗിക്കുകയോ വിൽക്കുകയോ ചെയ്യാം. രണ്ട് മാസം പ്രായമെത്തിയ ആവശ്യമായ രോഗപ്രതിരോധ കുത്തിവെയ്പുകൾ നൽകിയ മുട്ടക്കോഴി കുഞ്ഞുങ്ങളെ വളർത്താനായി വാങ്ങുന്നതാണ് അഭികാമ്യം. സർക്കാർ അംഗീകൃത നഴ്സറികളിൽ നിന്നോ, ഫാമുകളിൽ നിന്നോ കോഴി കുഞ്ഞുങ്ങളെ വാങ്ങാം. വീട്ടുമുറ്റത്ത് അഴിച്ചുവിട്ട് വളർത്തുന്ന കോഴികൾക്ക് രാത്രി പാർപ്പിക്കുന്നതിന് വേണ്ടി തടിയും കമ്പിവലയും ഉപയോഗിച്ച് ലളിതമായ പാർപ്പിടം പണിയാം. യഥേഷ്ടം കാറ്റും വെളിച്ചവും കടക്കുന്ന സുരക്ഷിതമായ കൂടുകൾ വേണം നിർമിക്കേണ്ടത്. ഒരു കോഴിക്ക് നിൽക്കാൻ കൂട്ടിൽ ഒരു ചതുരശ്രയടി സ്ഥല സൗകര്യം നൽകണം. തറനിരപ്പിൽ നിന്ന് രണ്ടടി എങ്കിലും ഉയരത്തിൽ വേണം കൂട് ക്രമീകരിക്കേണ്ടത്. പുരയിടത്തിൽ പൂർണമായും തുറന്ന് വിട്ട് വളർത്താൻ സൗകര്യമില്ലെങ്കിൽ കൂടിന് ചുറ്റും വേലികെട്ടി തിരിച്ച് അതിനുള്ളിൽ തുറന്ന് വിട്ട് വളർത്താം. ഒരു കോഴിക്ക് പത്ത് ചതുരശ്രയടി സ്ഥലം എന്ന കണക്കിൽ പത്ത് കോഴികൾക്ക് 100 ചതുരശ്ര അടി സ്ഥലം വേലികെട്ടിനുള്ളിൽ നൽകണം. തീറ്റപാത്രങ്ങളും വെള്ളപാത്രങ്ങളും കൂട്ടിൽ തന്നെ ക്രമീകരിക്കാം. കോഴികൾക്ക് മുട്ടയിടുന്നതിനായി ഒരടി വീതം നീളത്തിലും വീതിയിലും അരയടി ഉയരത്തിലും കാർഡ് ബോർഡു കൊണ്ടോ മരം കൊണ്ടോ ഉള്ള നെസ്റ്റ് ബോക്സ് കൂട്ടിലോ വേലി കെട്ടിനുള്ളിലോ നിർമിക്കണം. നെസ്റ്റ് ബോക്സിനുള്ളിൽ വൈക്കോലോ ഉണക്കപ്പുല്ലോ ചകിരിയോ വിരിച്ച് വിരിപ്പൊരുക്കാം. അഞ്ച് കോഴികൾക്ക് ഒന്ന് എന്ന അനുപാതത്തിൽ വേണം നെസ്റ്റ് ബോക്സുകൾ ക്രമീകരിക്കേണ്ടത്. സ്ഥല പരിമിതിയുള്ളവർക്ക് കോഴികളെ മുറ്റത്തോ, മട്ടുപ്പാവിലെ വളർത്തുന്നതിനായി തുരുമ്പെടുക്കാത്ത മോഡേൺ കൂടുകളും ഇന്നുണ്ട്. കുടിവെള്ള സൗകര്യമൊരുക്കാൻ കൂടിന് മുകളിൽ വാട്ടർ ടാങ്ക്, ഓട്ടോമാറ്റിക്ക് നിപ്പിൾ ഡ്രിങ്കർ സംവിധാനം, ഫീഡർ, എഗ്ഗർ ചാനൽ, കാഷ്ടം ശേഖരിക്കാൻ ട്രേ എന്നിവയെല്ലാം ഒരു കുടക്കീഴിൽ ഉൾക്കൊള്ളുന്നവയാണ് ഈ ഹൈടെക് കൂടുകൾ. വിലയൊരല്പം കൂടുമെങ്കിലും ഏറ്റവും ചുരുങ്ങിയ സ്ഥലത്ത് കോഴികളെ വളർത്താം എന്നതും ദീർഘകാലം ഈട് നിൽക്കുമെന്നതും ഈ കൂടുകളുടെ പ്രത്യേകതയാണ്. അത്യുൽപ്പാദനശേഷിയുള്ള ഹൈ ലൈൻ ബ്രൗൺ, ISA ബ്രൗൺ, BV 380, വൈറ്റ് ലെഗോൺ പോലുള്ള കോഴിയിനങ്ങളാണ് ഹൈടെക് കൂടുകൾക്ക് അനുയോജ്യം. ഒരു ദിവസം ഒരു കോഴിക്ക് വേണ്ടത് 100-120 ഗ്രാം വരെ തീറ്റയാണ്. അൽപ്പം കോഴി തീറ്റ അഥവാ ലയർ തീറ്റ (30 ഗ്രാം), വീട്ടിലെ മിച്ചാഹാരം, അടുക്കളയിൽ നിന്നുള്ള ഭക്ഷ്യ അവശിഷ്ടങ്ങൾ, വില കുറഞ്ഞ ധാന്യങ്ങൾ, തവിട്, പിണ്ണാക്ക്, പച്ചക്കറി അവശിഷ്ടങ്ങൾ എന്നിവയെല്ലാം വീട്ടുവളപ്പിലെ കോഴികൾക്ക് ആഹാരമായി നൽകാം. ഒപ്പം മുറ്റത്തും, പറമ്പിലും അവർ സ്വയം ബാക്കി ആഹാരം കണ്ടെത്തുകയും ചെയ്യും. അസോള, അഗത്തിച്ചീര, ചെമ്പരത്തിയില തുടങ്ങിയ പച്ചിലകളും, തീറ്റപ്പുല്ലും അരിഞ്ഞ് കോഴികൾക്ക് ഭക്ഷണം നൽകാം. സങ്കരയിനം മുട്ടക്കോഴികൾക്ക് പ്രത്യേകമായുള്ള ലയർ തീറ്റ 30 ഗ്രാം വരെ ദിവസവും നൽകാവുന്നതാണ്. എന്നാൽ കൂടുകളിൽ പൂർണസമയം അടച്ചിട്ട് വളർത്തുന്ന ബിവി 380 പോലെയുള്ള കോഴികളുടെ അത്യുൽപ്പാദനക്ഷമത പൂർണമായും കൈവരിക്കണമെങ്കിൽ ദിവസം 100-120 ഗ്രാം ലയർ തീറ്റ നൽകേണ്ടതുണ്ട്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ അഴിച്ച് വിട്ട് വളർത്തുന്ന കോഴികളെ അപേക്ഷിച്ച് കൂട്ടിനുള്ളിലിട്ട് പരിപാലിക്കുന്ന കോഴികളെ വളർത്താൻ അല്പം ചിലവേറും. വീട്ടുമുറ്റത്ത് അഴിച്ച് വിട്ട് വളർത്തുന്ന കോഴികൾക്ക് ഓരോ രണ്ട് അല്ലെങ്കിൽ പരമാവധി മൂന്ന് മാസത്തെ ഇടവേളയിൽ വിരയിളക്കുന്നതിനായുള്ള മരുന്നുകൾ നൽകണം. മുട്ടയിടാൻ ആരംഭിക്കുന്നതിന് തൊട്ടുമുൻപ് 15-16 ആഴ്ച പ്രായം കോഴിവസന്തക്കെതിരായ വാക്സിൻ കുത്തിവെയ്പ്പ് നൽകുകയും വേണം. {{CC|Gallus gallus domesticus}} == ഇതും കാണുക == [[കാട്ടുകോഴി]] == മറ്റ് കണ്ണികൾ == [[വർഗ്ഗം:വളർത്തുമൃഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കോഴികൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഫാസിയാനിഡേ ജന്തുകുടുംബത്തിൽ പെട്ട പക്ഷികൾ]] ==അവലംബം== {{Reflist}} {{Bird-stub}} l3ts3re0ixu2rtv52135uwxm3m7esco 4666510 4666508 2026-09-13T02:52:00Z Vishkailas 214655 /* വിവിധയിനം മുട്ടക്കോഴികൾ, ഇറച്ചിക്കോഴികൾ */ 4666510 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|hen}} {{Taxobox | name = കോഴി | status = വളർത്തു പക്ഷി | image = Male and female chicken sitting together.jpg | image_width = 200px | image_caption = A [[rooster]] (left) and hen (right) | regnum = [[Animal]]ia | phylum = [[Chordate|Chordata]] | classis = [[Bird|Aves]] | ordo = [[Galliformes]] | familia = [[Phasianidae]] | subfamilia = [[Phasianinae]] | genus = ''[[Junglefowl|Gallus]]'' | species = ''[[Red Junglefowl|Gallus gallus]]'' | subspecies = '''''Gallus gallus domesticus''''' <br> ([[Carolus Linnaeus|Linnaeus]], 1758) | binomial = | binomial_authority = | synonyms = '''Chicken''' : [[Rooster|Cock]] or [[Rooster]] (m), Hen (f) }} [[പക്ഷി|പക്ഷികളിൽ]] [[Phasianidae|ഫാസിയാനിഡ]] കുടുംബത്തിലെ ഉപകുടുംബമായ [[Phasianinae|ഫാസിയാനിനയിലെ]] ഒരിനമാണ് '''കോഴി'''(ഹിന്ദി:मुर्गा). ലോകമെമ്പാടും മനുഷ്യർ [[മുട്ട|മുട്ടക്കും]] [[ഇറച്ചി|ഇറച്ചിക്കുമായി]] വളർത്തുന്ന [[പക്ഷി|പക്ഷിയാണിത്]]. ഇവയുടെ [[മുട്ട]], ഇറച്ചി തുടങ്ങിയവ ഏറെ പോഷക സമൃദ്ധവും ആരോഗ്യകരവുമാണ് എന്ന്‌ ശാസ്ത്രം തെളിയിക്കുന്നു. പ്രോട്ടീൻ, വിറ്റാമിനുകൾ, ധാതുക്കൾ എന്നിവ ഉയർന്ന തോതിൽ കാണപ്പെടുന്നത് കൊണ്ടാണ് കോഴിയിറച്ചി, മുട്ട എന്നിവ പോഷകാഹാരം എന്ന്‌ പറയപ്പെടുന്നത്. കൊഴുപ്പ് കുറഞ്ഞ മെലിഞ്ഞ മാംസമായ കോഴിയിറച്ചിയിൽ അടങ്ങിയ ഗുണമേന്മയുള്ള  പ്രോട്ടീൻ ശരീരത്തിന് നല്ല രീതിയിൽ ലഭ്യമാകുന്ന (Bioavailability) തരത്തിലുള്ളതാണ് എന്നതാണ് ഒരു പ്രധാനപ്പെട്ട ഗുണം. കൊഴുപ്പ് കുറഞ്ഞ മാംസമായതിനാൽ [[പ്രമേഹം|പ്രമേഹം,]] [[കൊളസ്ട്രോൾ|കൊളസ്ട്രോൾ,]] [[അമിതവണ്ണം]] പോലെയുള്ള തുടങ്ങിയ രോഗാവസ്ഥ ഉള്ളവർക്ക് പോലും കോഴിയിറച്ചി സുരക്ഷിതമായി ഉപയോഗിക്കാൻ സാധിക്കുന്നുണ്ട്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ [[ആരോഗ്യം]], ശാരീരിക ക്ഷമത അഥവാ ഫിറ്റ്നസ് തുടങ്ങിയവ നിലനിർത്താൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന പലരും കോഴിയിറച്ചി, മുട്ട തുടങ്ങിയവ ഉപയോഗിച്ചു കാണാറുണ്ട്. വളരുന്ന കുട്ടികൾ, ഗർഭിണികൾ, [[വ്യായാമം]] ചെയ്യുന്നവർ, ശാരീരിക അധ്വാനം ആവശ്യമുള്ള തൊഴിലുകൾ ചെയ്യുന്നവർ, അത്ലറ്റുകൾ തുടങ്ങിയവർ തങ്ങളുടെ പോഷക ലഭ്യതയ്‌ക്കായി കോഴി ഇറച്ചിയെ ആശ്രയിക്കാറുണ്ട്. എന്നാൽ മേല്പറഞ്ഞ വിഷയങ്ങളിൽ പലർക്കും ശരിയായ അറിവില്ല എന്നത് ഒരു വസ്തുതയാണ്. ചരിത്രപരമായി പറഞ്ഞാൽ ഇണക്കി വളർത്തപ്പെട്ട [[ചുവന്ന കാട്ടുകോഴി|ചുവന്ന കാട്ടുകോഴികളുടെ]] പിൻ തലമുറയാണ് ഇന്നു കാണുന്ന വളർത്തുകോഴികൾ. ഇന്ന് കാണുന്ന പല കോഴികളും സങ്കരയിനങ്ങളാണ്. സാധാരണ ഗതിയിൽ കോഴികൾ മുട്ടക്കോഴി, ഇറച്ചി കോഴി, അലങ്കാര കോഴി എന്നിങ്ങനെ പല രീതിയിൽ കാണപ്പെടുന്നു. അത്യുത്പാദന ശേഷിയുള്ള മുട്ടക്കോഴി ഇനങ്ങളാണ് ഹൈ ലൈൻ ബ്രൗൺ, ISA ബ്രൗൺ, ബി വി 380, [[വൈറ്റ് ലെഗോൺ|വൈറ്റ് ലെഗോൺ (അതുല്യ)]], ഓസ്ട്രലോർപ്, റോട് ഐലൻഡ് റെഡ്, കൈരളി, ഗ്രാമലക്ഷ്മി തുടങ്ങിയവ. ഇവ ധാരാളം മുട്ടകൾ ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നു. എന്നാൽ [[ബ്രോയിലർ]] പെട്ടന്ന് വളർച്ച പ്രാപിക്കുന്ന ഇറച്ചി കോഴിയാണ്. മുട്ട കോഴികൾക്കും, ഇറച്ചി കോഴികൾക്കും പോഷക സമൃദ്ധമായ ആഹാരം ആവശ്യമാണ്. കാണാൻ മനോഹരിതയുള്ള അലങ്കാര കോഴി വർഗ്ഗത്തിൽ ഉൾപ്പെട്ട ഇനങ്ങളാണ് ബ്രഹ്മാ, സിൽക്കി മുതലായവ. ഈജിപ്റ്റിലെ നാടൻ കോഴിയിനമായ ഫയോമി, സോണാലി തുടങ്ങിയവ ഇന്ന് കേരളത്തിൽ വളർത്തി വരുന്നുണ്ട്. കരിങ്കോഴി എന്നറിയപ്പെടുന്ന കറുത്ത നിറമുള്ള കടക്കനാത് ഇന്ത്യയിൽ കാണപ്പെടുന്ന ഒരു തദ്ദേശീയ കോഴി ഇനമാണ്. വൈറ്റ് ലെഗോൺ, സോണാലി, ഫയോമി പോലെയുള്ള ഇനങ്ങൾ അമിതമായി ഭാരം വെക്കുന്ന കോഴികൾ അല്ല. അതിനാൽ നായ പോലെയുള്ള ശത്രുക്കളെ കണ്ടാൽ ഇവ പെട്ടന്ന് ഓടി രക്ഷപെടുകയോ പറക്കുകയോ ചെയ്യാൻ കഴിവുള്ളവയാണ്. അതിനാൽ പലരും ഇവയെ വീട്ടു മുറ്റത്ത് തുറന്നു വിട്ടു വളർത്താറുണ്ട്. ഇവ പലപ്പോഴും മരങ്ങൾ, മതിലുകൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ പറന്ന് കയറുന്നതായി കാണാം. കാഴ്ചയ്ക്ക് ഭംഗിയുള്ള സിൽവർ ഫയോമി പോലെയുള്ള ഇനങ്ങൾ അലങ്കാര കോഴികളായും വളർത്തുന്നു. സാധാരണ കോഴികളിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായി [[കാട]] പക്ഷി, [[ടർക്കി കോഴി]] ([[കൽക്കം]]), [[ഗിനിക്കോഴി]], [[അലങ്കാര കോഴികൾ]] തുടങ്ങിയ ഇനങ്ങളും കാണപ്പെടുന്നു. [[ടർക്കി കോഴി]] ([[കൽക്കം]]), [[ഗിനിക്കോഴി]] തുടങ്ങിയവ അലങ്കാരത്തിനായും, കൂടാതെ ഇവ പാമ്പ് പോലെയുള്ള ഇഴജന്തുക്കളുടെ ശത്രു ജീവികൾ കൂടിയായതിനാൽ വീടിന്റെ പരിസരങ്ങളിലെ [[പാമ്പ്]] ശല്യം കുറയ്ക്കുവാൻ വേണ്ടിയും വളർത്താറുണ്ട്. [[File:കോഴി.ogv|thumb|കോഴി (വീഡീയോ)]] == ഇണ == കോഴി വർഗത്തിൽ പെട്ട മിക്ക പക്ഷികൾക്കും ആൺ പക്ഷികൾക്ക് വളഞ്ഞ [[തൂവൽ]] ചേർന്ന അങ്കവാൽ ഉണ്ട്. കൂടതെ തലയിലെ ചുവന്ന് പൂവ്, ചുവന്ന താടി എന്നിവയും ഇവയുടെ ശാരീരിക പ്രത്യേകതകളാണ്. ഒരു പറ്റത്തിലെ മുഴുവൻ പിടകളോടും [[പൂവൻ കോഴി]] ഇണ ചേരും . == പ്രത്യേകതകൾ == ഇവക്ക് പരിമിതമായ ദൂരം മാത്രമേ പറക്കാൻ സാധിക്കുകയുള്ളൂ. പ്രദേശങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് അന്നാട്ടിലെ നാടൻ ഇനങ്ങളുടെ രൂപത്തിൽ വ്യത്യാസം കാണുന്നു. അടയിരുന്ന് 21 ദിവസം ആകുമ്പോൾ മുട്ട വിരിയും. അടയിരിക്കുന്നത് പെൺ കോഴികളാണ്. വിരിഞ്ഞ് കഴിഞ്ഞാൽ കുഞ്ഞുങ്ങളെ നന്നായി ഇവ സംരക്ഷിക്കും. പിന്നീട് മുട്ട ഇടാൻ ആകുമ്പോൾ കുഞ്ഞുങ്ങളെ ഇവ ആട്ടി ഓടിക്കും. ആ സമയം പിറകിലെ പീലികൾ കൊഴിഞ്ഞു പോകുകയും ചെയ്യും. ശേഷം ഇവ മുട്ടയിടുന്നു. ഒരു നിശ്ചിത കാലാവധി മാത്രമേ ഇവ മുട്ടയിടുകയുള്ളു. മുട്ടയിട്ടു കഴിഞ്ഞാൽ ഇവ വീണ്ടും പൊരുന്നുന്നു. അപ്പോൾ ഇവയെ വീണ്ടും അടവെയ്ക്കാം. ഇവയുടെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രത്യേകത ഇവ കുഞ്ഞൂങ്ങളെ നന്നായി സംരക്ഷിക്കുമെന്നതാണ്. ഇന്ന് ജനങ്ങൾ ഇത്തരം തനി നാടൻ കോഴികളെ ഒഴിവാക്കുന്നു. ഇവയുടെ മുട്ട ചെറുതാണ്. ഇത്തരം കോഴികളുടെ എണ്ണം ദിനംപ്രതി കുറഞ്ഞു വരുന്നു. == ഉപയോഗം == [[പ്രമാണം:Chicken inside Chicken coop - IMG 3105.jpg|ലഘുചിത്രം|കൊഴികൾ കൊഴിക്കൂട്ടിനകത്ത്]] മനുഷ്യർ കോഴിയെ വളർത്തുന്നത് പ്രധാനമായും [[കോഴിമുട്ട]], [[ഇറച്ചി]] എന്നിവയ്ക്കാണ്. കോഴി [[കാഷ്ടം]] വളമായി ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്. കോഴികളെ തമ്മിൽ അങ്കം വെട്ടിക്കുന്നത് വിനോദവും വ്യവസായവുമാണ്. ഇതിന് പരിശീലിപ്പിച്ചെടുക്കുന്ന കോഴികളെ [[അങ്കക്കോഴി]]കൾ എന്നാണ് വിളിക്കാറ്. [[കോഴിയങ്കം]] [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] നിയമവിരുദ്ധമാണ്. ടർക്കി ([[കൽക്കം]]), ഗിനി മുതലായ കോഴികളെ പാമ്പ്‌ മുതലായ ജീവികളുടെ ശല്യത്തിൽ നിന്നും രക്ഷനേടുവാനായി വീടുകളിൽ വളർത്താറുണ്ട്. ടർക്കി, ഗിനി തുടങ്ങിയവ പാമ്പിന്റെ ശത്രു വർഗ്ഗങ്ങളാണ്. അതിനാൽ പാമ്പുകളെ കണ്ടാൽ ടർക്കി, ഗിനി തുടങ്ങിയ കോഴികൾ ഉച്ചത്തിൽ ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കുകയും ആക്രമിക്കുകയും ചെയ്യാറുണ്ട്. ഇടത്തരം പാമ്പുകളെ വരെ ടർക്കി കോഴി ആഹാരമാക്കാറുണ്ട്. ഗിനിക്കോഴി പാമ്പുകളുടെയോ മറ്റു ഇഴജന്തുക്കളുടെയോ സാന്നിധ്യം കണ്ടാൽ ഉച്ചത്തിൽ ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കുന്നവയും കൂട്ടമായി ആക്രമിക്കുകയും ചെയ്യാറുണ്ട്. ചെറിയ പാമ്പുകളെ ഇവ ആഹാരമാക്കുന്നു. അതിനാൽ ടർക്കി കോഴി, ഗിനി കോഴി എന്നിവ വളരുന്ന പറമ്പുകളിൽ പൊതുവേ പാമ്പ് പോലെയുള്ള ജീവികളുടെ ശല്യം കുറവാണ് എന്ന്‌ വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു. <ref>[http://www.mangalam.com/news/detail/130456-crime.html]|mangalam.com</ref> ==കോഴിയിറച്ചിയിലെ പോഷകങ്ങൾ== പൊതുവേ ലോകം മുഴുവൻ ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്ന ഒരു ഇറച്ചിയാണ് കോഴിയിറച്ചി. പോഷകങ്ങളുടെ ഒരു മുഖ്യ ഉറവിടമാണ് കോഴി ഇറച്ചി. തൊലി നീക്കിയ കോഴി ഇറച്ചി കൊഴുപ്പ് കുറഞ്ഞതും പോഷകങ്ങൾ നിറഞ്ഞതുമാണ്. ഇത് ആരോഗ്യത്തിന് ഗുണകരമാണ്. കോഴിയുടെ നെഞ്ചിലെ മാംസം അഥവാ ‘ചിക്കൻ ബ്രെസ്റ്റ്’ പോഷക സമൃദ്ധമാണ്. ഇതിൽ മാംസ്യം അഥവാ പ്രോടീൻ കൂടുതലും കൊഴുപ്പ് തീരെ കുറവുമാണ്. എന്നാൽ കോഴിക്കാൽ അഥവാ ‘ചിക്കൻ ലെഗ്’ കൊഴുപ്പ് അടങ്ങിയിരിക്കുന്ന ഭാഗമാണ്. അതിനാൽ ഉയർന്ന കൊളെസ്ട്രോൾ തുടങ്ങിയ രോഗാവസ്ഥയുള്ളവർ ഈ ഭാഗം കുറച്ചു മാത്രമേ ഉപയോഗിക്കാൻ പാടുള്ളു. കോഴിയുടെ എല്ലുകളിൽ (Bone marrow/Cartilage) കോളാജൻ എന്ന പോഷകം അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. എന്നാൽ കോഴിയിറച്ചി എണ്ണയിൽ വറുത്തോ പൊരിച്ചോ ഉപയോഗിച്ചാൽ പോഷക ഗുണങ്ങൾ കാര്യമായി നഷ്ടപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ കറിവച്ചു കഴിക്കുന്നതാണ് ആരോഗ്യത്തിന് ഉത്തമം. USDA കണക്കുപ്രകാരം 100 ഗ്രാം കോഴിയിറച്ചിയിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്ന പോഷകങ്ങൾ അല്ലെങ്കിൽ നിത്യേന ആവശ്യമുള്ള പോഷകങ്ങളുടെ ശതമാനക്കണക്ക് (% Daily Value) താഴെ കൊടുക്കുന്നു. കാലറികൾ - 239 മൊത്തം കൊഴുപ്പ് - 14 g (21%) പൂരിത കൊഴുപ്പ് - 3.8 g (19%) സോഡിയം - 82 mg (3%) പൊട്ടാസ്യം - 223 mg (6%) പ്രോട്ടീൻ/ മാംസ്യം - 27 g (54%) കാൽസ്യം - 1% അയൺ - 7% വിറ്റാമിൻ B6 - 20% കൊബലമിൻ - 5% മഗ്നിഷ്യം - 5% USDA കണക്കുപ്രകാരം 100 ഗ്രാം ചിക്കൻ ബ്രെസ്റ്റിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്ന പോഷകങ്ങൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. കാലറി: 158 കൊഴുപ്പ്/ഫാറ്റ് : 3.24 g പ്രോടീൻ/മാംസ്യം: 32.1 g സോഡിയം: 47 mg പൊട്ടാസ്യം: 343 mg പന്റോതെനിക് ആസിഡ്: 1.58 mg മഗ്‌നീഷ്യം: 32 mg ഫോസ്ഫറസ്: 241 mg സെലിനിയം: 32µg == വിവിധയിനം മുട്ടക്കോഴികൾ, ഇറച്ചിക്കോഴികൾ == ധാരാളം മുട്ട കോഴികൾ, ഇറച്ചി കോഴികൾ എന്നിവ ഇന്ന് ലഭ്യമാണ്. ഹൈ ലൈൻ ബ്രൗൺ, ബി വി 380, വൈറ്റ് ലെഗോൺ (അതുല്യ), ഓസ്ട്രലോർപ് തുടങ്ങിയ അത്യുത്പാദനശേഷിയുള്ള മുട്ട കോഴികൾ, സോനാലി, കൈരളി, ഗ്രാമശ്രീ, ഗ്രാമപ്രിയ തുടങ്ങിയ ഇടത്തരം മുട്ട ഉത്പാദനമുള്ള കോഴികൾ, ബ്രോയ്ലർ പോലെയുള്ള ഇറച്ചി കോഴികൾ തുടങ്ങിയവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. മുട്ട ഇടുന്ന കോഴികൾക്ക് പോഷകങ്ങൾ അടങ്ങിയ ലയർ തീറ്റ ആവശ്യമാണ്. എന്നാൽ അടുക്കള അവശിഷ്ടങ്ങൾ മാത്രം കൊടുത്തു വളർത്തുന്ന കോഴികളിൽ നിന്ന് ഉയർന്ന മുട്ട ഉത്പാദനം ലഭിക്കണമെന്നില്ല. വിശദമായി താഴെ കൊടുക്കുന്നു. * ഹൈ ലൈൻ ബ്രൗൺ - ഏറ്റവും അത്യുത്പാദന ശേഷിയുള്ള മുട്ടക്കോഴി. തവിട്ട് നിറം. അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ ആസ്ഥാനമാക്കി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഹൈ ലൈൻ ഇന്റർനാഷണൽ എന്ന കമ്പനി വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത സങ്കരയിനം മുട്ട കോഴിയാണ് ഹൈ ലൈൻ ബ്രൗൺ (Hy-Line Brown). അത്യുത്പാദനശേഷിയുള്ള ഇവ വർഷത്തിൽ 320 മുതൽ 360 വരെ ബ്രൗൺ നിറത്തിലുള്ള മുട്ടകൾ ഇടാറുണ്ട്. മുട്ട ഉത്പാദനത്തിന് പോഷക സമൃദ്ധമായ ലയർ തീറ്റ ആവശ്യമാണ് (കൂടുകളിൽ അടച്ച് വളർത്തുമ്പോൾ ഏകദേശം 100-110 ഗ്രാം തീറ്റയും പറമ്പിൽ തുറന്നു വിട്ടു വളർത്തുമ്പോൾ 30-40 ഗ്രാം മുട്ട തീറ്റയും നൽകേണ്ടത് മുട്ട ഉത്പാദനത്തിന് ആവശ്യമാണ്). കൃത്യമായ സമയത്ത് വാക്സിനേഷനുകൾ നൽകി രോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുക. സുരക്ഷിതമായ കൂടും ശുദ്ധജലവും ഉറപ്പാക്കുക. ഇന്ത്യയിൽ ശ്രീനിവാസ ഫാംസ് ഇവയുടെ വിതരണം നടത്തിയിരുന്നു. ഇന്ത്യയിലെ കാലാവസ്ഥയ്ക്ക് അനുയോജ്യമായ ഇനം. * ISA ബ്രൗൺ - ഫ്രാൻസിൽ ഉടലെടുത്ത അത്യുത്പാദന ശേഷിയുള്ള ഈ മുട്ടക്കോഴികൾ വർഷത്തിൽ പരമാവധി 350 തവിട്ട് നിറത്തിലുള്ള മുട്ടകൾ വരെ ഇടാറുണ്ട്. തവിട്ട് നിറം. മുട്ട ഉത്പാദനത്തിന് പോഷക സമൃദ്ധമായ ലയർ തീറ്റ ആവശ്യമാണ്. കൃത്യമായ സമയത്ത് വാക്സിനേഷനുകൾ നൽകി രോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുക. സുരക്ഷിതമായ കൂടും ശുദ്ധജലവും ഉറപ്പാക്കുക. * ബിവി 380 - അത്യുത്പാദന ശേഷിയുള്ള ഒരു മുട്ടക്കോഴി ഇനം. തവിട്ട് നിറം. ഇന്ത്യയിലെ വെങ്കഡെശ്വര റിസർച്ച് ആൻഡ് ബ്രീഡിങ് ഫാം പ്രൈവറ്റ് ലിമിറ്റഡ് എന്ന കമ്പനി വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത കോഴിയാണ് BV 380. വർഷം ഏകദേശം 280 മുതൽ 308 വരെ തവിട്ട് നിറമുള്ള മുട്ടകൾ ഇടുന്നു. ഉയർന്ന മുട്ട ഉത്പാദനത്തിന് പോഷക സമൃദ്ധമായ ലയർ തീറ്റ ആവശ്യമാണ് (കൂടുകളിൽ അടച്ച് വളർത്തുമ്പോൾ ഏകദേശം 100-110 ഗ്രാം മുട്ട തീറ്റയും പറമ്പിൽ തുറന്നു വിട്ടു വളർത്തുമ്പോൾ 30-40 ഗ്രാം തീറ്റയും മുട്ട ഉത്പാദനത്തിന് ആവശ്യമാണ്). കൃത്യമായ സമയത്ത് വാക്സിനേഷനുകൾ നൽകി രോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുക. സുരക്ഷിതമായ കൂടും ശുദ്ധജലവും ഉറപ്പാക്കുക. കേരളത്തിലെ കാലാവസ്ഥയ്ക്ക് അനുയോജ്യമായ ഇനം. * [[വൈറ്റ് ലഗോൺ|വൈറ്റ് ലഗോൺ (അതുല്യ വൈറ്റ്)]] - അത്യുത്പാദന ശേഷിയുള്ള വെളുത്ത നിറമുള്ള മുട്ടക്കോഴി ഇനം. ഇറ്റലിയിൽ ഉത്ഭവം. അവിടെ അമേരിക്ക, യുകെ തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളിലെത്തിയ ഇത് സങ്കരയിനം മുട്ടക്കൊഴിയായി മാറി. വർഷത്തിൽ ഏകദേശം 280-320 വെളുത്ത നിറമുള്ള മുട്ടകൾ വരെയിടുന്നു. അധികം ഭാരം വെക്കുന്ന കോഴിയല്ല. അതിനാൽ നായ തുടങ്ങിയ ശത്രുക്കളെ കണ്ടാൽ വേഗത്തിൽ ഓടാനും നന്നായി പറക്കാനും കഴിവുണ്ട് എന്നത് ഇതിന്റെ എടുത്തു പറയേണ്ട പ്രത്യേകതയാണ്. അതിനാൽ പറമ്പുകളിൽ തുറന്നു വിട്ടു വളർത്താനും അനുയോജ്യം. ഉയർന്ന മുട്ട ഉത്പാദനത്തിന് പോഷക സമൃദ്ധമായ ലയർ തീറ്റ ആവശ്യമാണ്. ഇവയുടെ തവിട്ട് നിറത്തിലുള്ള ബ്രൗൺ ലെഗോൺ ഇനവും നിലവിലുണ്ട്. കേരളത്തിൽ വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത അതുല്യ വൈറ്റ് കോഴി വൈറ്റ് ലെഗോൺ സങ്കര ഇനമാണ്. * ഓസ്ട്രലോർപ് - അത്യുത്പാദന ശേഷിയുള്ള ഒരു ഓസ്ട്രേലിയൻ മുട്ടക്കോഴി ഇനം. പൊതുവേ കറുത്ത നിറം. 250 മുതൽ 300 ബ്രൗൺ നിറമുള്ള മുട്ടകൾ വരെ പ്രതിവർഷം ഇടുന്നു. ചിലത് 360 തിന് മുകളിൽ മുട്ടകൾ ഇട്ടതായി കാണുന്നു. ഉയർന്ന മുട്ട ഉത്പാദനത്തിന് പോഷക സമൃദ്ധമായ ലയർ തീറ്റ ആവശ്യമാണ്. കൃത്യമായ സമയത്ത് വാക്സിനേഷനുകൾ നൽകി രോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുക. സുരക്ഷിതമായ കൂടും ശുദ്ധജലവും ഉറപ്പാക്കുക. * റോഡ് ഐലൻഡ് റെഡ് - 220 മുതൽ 300 തവിട്ട് നിറമുള്ള മുട്ടകൾ പ്രതിവർഷം ഇടുന്നു. അത്യുത്പാദന ശേഷിയുള്ള ചുവന്ന നിറത്തിലുള്ള ഒരു മുട്ടക്കോഴി ഇനം. അമേരിക്കയിൽ ഉടലെടുത്ത ഇനം. ഉയർന്ന മുട്ട ഉത്പാദനത്തിന് പോഷക സമൃദ്ധമായ ലയർ തീറ്റ ആവശ്യമാണ്. * ഗ്രാമ ലക്ഷ്മി - അടുക്കളമുറ്റത്തെ കോഴിവളർത്തലിന് അനുയോജ്യമായി വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത മികച്ച ഒരു സങ്കരയിനം മുട്ടക്കോഴിയാണ് ഗ്രാമ ലക്ഷ്മി അഥവാ അസ്ട്രോ വൈറ്റ്. അത്യുത്പാദന ശേഷിയുള്ള മുട്ടക്കോഴി ഇനങ്ങളായ വൈറ്റ് ലെഗോൺ പിടയും ഓസ്ട്രലോർപ് പൂവനും ഇണചേർത്തുണ്ടാക്കിയ അസ്ട്രോ വൈറ്റ് എന്ന ഗ്രാമലക്ഷ്മി മുട്ട കോഴികൾ വളർത്താൻ എളുപ്പമാണ്. വെളുപ്പിൽ കറുത്ത പുള്ളികൾ ഉള്ള തൂവലോട് കൂടിയ ഇവ പ്രതിവർഷം ഏകദേശം 220 മുതൽ 280 വരെ തവിട്ട് നിറത്തിലുള്ള മുട്ടകൾ ഇടാറുണ്ട്. ലയർ തീറ്റ നൽകുന്നത് മികച്ച മുട്ട ഉത്പാദനത്തിന് ആവശ്യമാണ്. * കൈരളി - 250-തോളം മുട്ടകൾ ഇടുന്ന മുട്ടക്കോഴി. കേരളത്തിന്റെ തനതായ നാടൻ കോഴി ഇനങ്ങളെ ഉൾപ്പെടുത്തി വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത മുട്ട കോഴിയാണ് കൈരളി. കൊല്ലം ജില്ലയിൽ ഡോക്ടർ ശശിധരൻ പതിനൊന്ന് വ്യത്യസ്ത കോഴികളെ ഉപയോഗിച്ച് വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത സങ്കരയിനം. വൈറ്റ് ലെഗോൺ, ഓസ്ട്രലോർപ് തുടങ്ങിയ ഉയർന്ന മുട്ട ഉത്പാദനം ഉള്ള കോഴികൾ, അസീൽ തുടങ്ങിയവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ഉയർന്ന രോഗ പ്രജിരോധ ശേഷി, കുറഞ്ഞ തീറ്റ ചിലവ്, പറമ്പുകളിൽ തുറന്നു വിട്ടു വളർത്താൻ അനുയോജ്യം. നായ തുടങ്ങിയ ശത്രുക്കളുടെ ആക്രമണം ഉണ്ടായാൽ വേഗത്തിൽ ഓടാനും പറക്കാനും കഴിവുണ്ട്. ചെറിയ രീതിയിലുള്ള (30-40%) ലയർ തീറ്റയും അടുക്കളയിലെ അവശിഷ്ടങ്ങളും നൽകി വളർത്താം. കൃത്യമായ സമയത്ത് വാക്സിനേഷനുകൾ നൽകി രോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുക. സുരക്ഷിതമായ കൂടും ശുദ്ധജലവും ഉറപ്പാക്കുക. * സാസോ - ഇറച്ചിക്കും മുട്ടയ്ക്കും വേണ്ടി ഒരുപോലെ വളർത്താൻ കഴിയുന്ന നല്ല ഒരു കോഴിയിനമാണ് സാസോ. ഫ്രാൻസിൽ വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത ഇവ കൃത്യമായി തീറ്റ നൽകിയാൽ വളരെ പെട്ടെന്ന് വളരുന്നു. ഇവ പത്ത് മുതൽ പതിനാറ് ആഴ്ചകൾക്കുള്ളിൽ 2.5 മുതൽ അഞ്ച് കിലോയോളം ഭാരം വെക്കുന്നു. (സാസോ പൂവൻ കോഴികൾ പെട്ടന്ന് ഇറച്ചിക്ക് തയ്യാറാകുന്നു.) കൊഴുപ്പ് കുറഞ്ഞതും പ്രോട്ടീൻ സമൃദ്ധവുമായ ഇവയുടെ ഗുണമേന്മയുള്ള മാംസത്തിന് നാടൻ കോഴിയുടെ ഇറച്ചിയുടെ സ്വാദ് ഉണ്ട്. ഇവ വർഷത്തിൽ ഏകദേശം 180 മുതൽ 240 മുട്ടകൾവരെ ഇടുന്നു. നാടൻ കോഴികളെ പോലെ ഉയർന്ന രോഗപ്രതിരോധ ശേഷിയുമുണ്ട്. ഇവയെ വീട്ടുവളപ്പിലും ഫാമുകളിലും എളുപ്പം വളർത്താൻ സാധിക്കും. * സോണാലി - 200 മുതൽ 240 മുട്ട വരെ വർഷത്തിൽ. റോഡ് ഐലൻഡ് റെഡ് പൂവൻ, ഫയോമി പിട എന്നിവയുടെ സങ്കരയിനം. മേല്പറഞ്ഞ രണ്ട്‌ ഇനങ്ങളുടെ ജനതിക ഗുണങ്ങൾ ഇവയിൽ കാണാം. ഫയോമിയുടെ ഭംഗി, ഉയർന്ന രോഗ പ്രതിരോധ ശേഷി, ചൂടുള്ള കാലാവസ്ഥയെ പ്രതിരോധിക്കാനുള്ള കഴിവ് എന്നിവയും റോഡ് ഐലൻഡ് റെഡ് കോഴിയുടെ ഉയർന്ന മുട്ട ഉത്പാദനശേഷിയും ചേർന്ന സങ്കരം. തീറ്റ ചിലവ് കുറവ്. വീടുകളിൽ വളർത്താൻ ഉത്തമം. ഫയോമിയെപോലെ വേഗത്തിൽ ഓടാനും മറ്റും സാധിക്കുന്നു. മുട്ട ഉത്പാദനത്തിന് ചെറിയ രീതിയിലുള്ള ലയർ കോഴി തീറ്റയും (30-40%) അടുക്കളയിലെ അവശിഷ്ടങ്ങളും ലയർ തീറ്റയും നൽകി വളർത്താം. കൃത്യമായ സമയത്ത് വാക്സിനേഷനുകൾ നൽകി രോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുക. സുരക്ഷിതമായ കൂടും ശുദ്ധജലവും ഉറപ്പാക്കുക. * ഈജിപ്ഷ്യൻ നാടൻ ഫയോമി-മുട്ടയ്ക്കും ഇറച്ചിക്കും അലങ്കാരത്തിനും ഒരുപോലെ ഗുണകരം. 150 മുതൽ 200 മുട്ടകൾ വരെ പ്രതിവർഷം ഇടുന്നു. കാണാൻ ഭംഗി ഉള്ളതിനാൽ അലങ്കാര കോഴിയായും ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഈജിപ്ഷ്യൻ നാടൻ കോഴി ഇനം. ഉയർന്ന രോഗ പ്രതിരോധ ശേഷി. ചൂടുള്ള കാലാവസ്ഥയ്ക്ക് അനുയോജ്യം. ഇവ പൊതുവേ ഒന്നിടവിട്ട ദിവസങ്ങളിൽ മുട്ട ഇടുന്നു. അധികം ഭാരം ഉണ്ടാകാറില്ല. നായ പോലെയുള്ള ശത്രുക്കൾ ആക്രമിക്കാൻ ശ്രമിച്ചാൽ വേഗത്തിൽ ഓടാനും പറക്കാനും കഴിവുണ്ട്. തുറന്നു വിട്ടു വളർത്താനും ഏറെ അനുയോജ്യം. തീറ്റ ചിലവ് കുറവ്. സോണാലി ഇവയുടെ ക്രോസ്സ് അഥവാ സങ്കരമാണ്. * ഗ്രാമശ്രീ കോഴികൾ: കേരള കാർഷിക സർവ്വകലാശാല വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത ഗ്രാമശ്രീ കോഴികൾ വർഷത്തിൽ 200 മുതൽ 260 വരെ മുട്ടകൾ തരുന്നു. അടുക്കളമുറ്റത്തെ കോഴിവളർത്തലിന് ഇത് മികച്ചതാണ്. നാലുമാസം കൊണ്ട് പൂവൻ കോഴികൾ ഒന്നര കിലോയിലധികം ഭാരത്തിലെത്തുന്നു. രോഗപ്രതിരോധ ശേഷി കൂടുതലാണ്. അഴിച്ചുവിട്ടും കൂട്ടിലിട്ടും ഒരുപോലെ വളർത്താം. ചെറിയ രീതിയിലുള്ള ലയർ തീറ്റയും അടുക്കളയിലെ അവശിഷ്ടങ്ങളും നൽകി വളർത്താം. കൃത്യമായ സമയത്ത് വാക്സിനേഷനുകൾ നൽകി രോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുക. സുരക്ഷിതമായ കൂടും ശുദ്ധജലവും ഉറപ്പാക്കുക. * ഈസ്റ്റെർ എഗ്ഗർ - അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ, ചിലി എന്നി രാജ്യങ്ങളിൽ ഉടലെടുത്ത ഈസ്റ്റെർ എഗ്ഗർ എന്നയിനം മുട്ട കോഴികൾ മറ്റു ഇനങ്ങളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായ രൂപത്തോടെ കാണപ്പെടുന്നു. ഇവയ്ക്ക് താടി, വ്യത്യസ്ത പൂവ് തുടങ്ങിയ പ്രത്യേകതകൾ കാണാം. ഇവയുടെ മുട്ട വ്യത്യസ്തവും മനോഹരവുമായ പച്ച, നീല, ഒലിവ്, പിങ്ക് നിറങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്നു. ഇവ വർഷത്തിൽ പരമാവധി 280 മുട്ടകൾവരെ ഇടാറുണ്ട്. തുറന്നു വിട്ടു വളർത്താനും അനുയോജ്യം. * [[ബ്രോയിലർ]] - പെട്ടെന്ന് വളർച്ച ഉണ്ടാകുന്ന ഇറച്ചി കോഴി ഇനം. പോഷക സമൃദ്ധമായ തീറ്റ ആവശ്യമാണ്. അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിൽ വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത ഇനം. കോർണിഷ് പൂവൻ കോഴികളും, വെളുത്ത പ്ലൈമൌത്ത് റോക്ക് ഇനവും ചേർന്ന സങ്കരയിനം. * * [[ഗ്രാമപ്രിയ]] * [[അസീൽ ]] ==അലങ്കാരക്കോഴികൾ== * കൊളമ്പിയൻ ബ്രഹ്മ- അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിൽ ഉടലെടുത്ത ഇനം. വലിയ ശരീരവും കാലുകളിൽ പോലും മനോഹരമായ തൂവലുകളും ഉള്ള കാഴ്ചയ്ക്ക് ഭംഗിയുള്ള അലങ്കാര കോഴി. പ്രതിവർഷം ഏകദേശം 200 വലിയ മുട്ടകൾ വരെ ഇടുന്നു. പൂവൻ കോഴി അഞ്ച് കിലോയോളം ഭാരം വെക്കുന്നു. * സിൽക്കി - ഭംഗിയുള്ള ചൈനീസ് കോഴി ഇനം. വർഷത്തിൽ ഏതാണ്ട് 120 മുട്ടകൾ വരെ ഇടുന്നു. * ഈജിപ്ഷ്യൻ ഫയോമി- കാണാൻ ഭംഗിയുള്ള ഈജിപ്ഷ്യൻ നാടൻ കോഴി. പ്രതിവർഷം 150-200 മുട്ടകൾവരെ ഇടുന്നു. * വയടട്ട്- അമേരിക്കൻ കോഴി ഇനം. മനോഹരമായ പുള്ളിയുള്ള തൂവലുകൾ. പ്രതിവർഷം ഏതാണ്ട് 200 മുട്ടകൾ വരെ ഇടുന്നു. * പോളിഷ് ക്യാപ്- പോളണ്ടിൽ ഉടലെടുത്ത തൊപ്പിയുള്ള കോഴി ഇനം. മനോഹരമായ രൂപം. പ്രതിവർഷം 200 മുട്ടകൾവരെ ഇടുന്നു. * അമേരിക്കൻ ബന്റം - മനോഹരമായ മറ്റൊരു കോഴി ഇനം. കാണാൻ ഭംഗിയുള്ള രൂപം. * സെറാമ - മലേഷ്യൻ സെറാമ ഭംഗിയുള്ള ചെറിയ കോഴി ഇനമാണ്. ഇതൊരു ചെറിയ പോര് കോഴി ഇനമായും കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. * അസീൽ - പോരുകോഴി. തമിഴ് നാട്, ആന്ധ്രാ പ്രദേശ് പോലെയുള്ള സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ കോഴി പോരിന് ഉപയോഗിക്കുന്നു. ശക്തമായ ശരീരം. തത്തയോട് സാമ്യമുള്ള ചുണ്ടുകൾ. വർഷത്തിൽ പരമാവധി 60-70 മുട്ടകൾവരെ ഇടാറുണ്ട്. == നാടൻ കോഴികൾ == തലശേരി കോഴി, അസീൽ (പോര് കോഴി), നേക്കട് നെക്ക്, കരിംകോഴി തുടങ്ങിയവ. പൊതുവേ കേരളത്തിൽ കാണപ്പെടുന്ന നാടൻ കോഴികൾക്ക് കുറഞ്ഞ മുട്ട ഉത്പാദനം (ഉദാഹരണത്തിന് വർഷത്തിൽ ഏതാണ്ട് 100 മുട്ടകൾ അല്ലെങ്കിൽ അതിൽ താഴെ), മുട്ടയുടെ വലിപ്പക്കുറവ്, കുറഞ്ഞ ശരീരഭാരം, ചെറിയ വലിപ്പം, ഉയർന്ന രോഗ പ്രതിരോധ ശേഷി, കുറഞ്ഞ തീറ്റ ചിലവ്, , അടയിരിക്കുന്ന സ്വഭാവം, വേഗത്തിൽ ചലിക്കാനും സാമാന്യം പറക്കാനുമുള്ള കഴിവ് എന്നിവ പ്രത്യേകതകൾ. ഫയോമി എന്നയിനം ഈജിപ്ഷ്യൻ നാടൻ കോഴിയും കേരളത്തിൽ കാണപ്പെടുന്നു. ഇതിന്റെ ഒരു സങ്കരയിനമാണ് സൊണാലി മുട്ട കോഴികൾ. == കോഴി തീറ്റ == ഉയർന്ന അളവിൽ പ്രോട്ടീൻ, വിറ്റാമിനുകൾ, കാൽസ്യം തുടങ്ങിയ ധാതുക്കൾ എന്നിവ അടങ്ങിയ പ്രത്യേക തരം പോഷക സമൃദ്ധമായ കോഴി തീറ്റ വിപണിയിൽ ലഭ്യമാണ്. ഇവ ഒരു കോഴിയ്ക്ക് വേണ്ടുന്ന പോഷകങ്ങൾ ഉറപ്പ് വരുത്തുന്നു. പല തരത്തിലുള്ള കോഴി തീറ്റകൾ ഇന്ന് വിപണിയിൽ ലഭ്യമാണ്. മുട്ട ഇടുന്ന കോഴികൾക്ക് ലയർ തീറ്റ അഥവാ മുട്ട തീറ്റയും, വളരുന്ന കോഴികൾക്ക് ഗ്രോവർ എന്ന പേരിലും, കോഴി കുഞ്ഞുങ്ങൾക്ക് സ്റ്റാർട്ടർ തുടങ്ങിയ പലതരം തീറ്റകൾ ലഭ്യമാണ്. അതോടൊപ്പം കുടിക്കാൻ ശുദ്ധ ജലവും ഉറപ്പ് വരുത്തുക. പ്രത്യേകിച്ച് കൂടുകളിൽ അടച്ചിട്ടു വളർത്തുന്ന ഉയർന്ന ഉത്പാദനക്ഷമതയുള്ള ഹൈ ലൈൻ ബ്രൗൺ, BV 380, അതുല്യ വൈറ്റ് പോലെയുള്ള മുട്ട കോഴികൾക്ക് നിശ്ചിത അളവിൽ (ഉദാഹരണത്തിന് 100-110 ഗ്രാം മുട്ട കോഴിത്തീറ്റ) ദിവസേന ഇത്തരം തീറ്റ, ശുദ്ധ ജലം എന്നിവ അത്യാവശ്യമാണ്. എന്നാൽ പറമ്പിൽ തുറന്നു വിട്ടു വളർത്തുന്ന മുട്ട കോഴികൾക്ക് അടുക്കള അവശിഷ്ടങ്ങൾ കൂടാതെ നിത്യേന 30-40 ഗ്രാം മുട്ട കോഴി തീറ്റ, ശുദ്ധ ജലം എന്നിവ ആവശ്യമാണ്. മുട്ട തീറ്റ കോഴികൾക്ക് വേണ്ടുന്ന പോഷകങ്ങളും, മുട്ട തോടിന് ആവശ്യമായ കാൽസ്യവും ഉറപ്പ് വരുത്തുന്നു. ഇറച്ചി കോഴികൾക്കും കൃത്യമായ അളവിൽ പ്രത്യേക കോഴിതീറ്റ ആവശ്യമാണ്. == കോഴി വളർത്തൽ == കോഴി വളർത്തൽ എന്നത് വരുമാനം നേടാൻ മാത്രമല്ല ഒരു വീട്ടിലെ ആവശ്യത്തിന് പോഷക സമൃദ്ധമായ നല്ല ആഹാരം ഉത്പാദിപ്പിക്കാനും സഹായിക്കുന്ന ഒരു മികച്ച വഴിയാണ്. ഇതിനായി മികച്ച കോഴി ഇനങ്ങൾ, വൃത്തിയുള്ള നല്ലൊരു കൂട്, പോഷകസമൃദ്ധമായ തീറ്റ, കൃത്യമായ പ്രതിരോധ കുത്തിവയ്പ്പുകൾ, ശരിയായ രീതിയിൽ സൂര്യ പ്രകാശം എന്നിവ ആവശ്യമാണ്. കോഴികൾക്ക് വായു സഞ്ചാരമുള്ളതും, വെളിച്ചം കടക്കുന്നതും, നനവില്ലാത്തതുമായ കൂട് ഒരുക്കുക. രോഗങ്ങൾ വരാതിരിക്കാൻ കൂടും പരിസരവും എപ്പോഴും വൃത്തിയായി സൂക്ഷിക്കുക. ചെറിയ കുട്ടികൾക്കും വലിയ കോഴികൾക്കും ആവശ്യത്തിന് സ്ഥലമുണ്ടെന്ന് ഉറപ്പുവരുത്തുക. ഗുണനിലവാരമുള്ള തീറ്റയും എപ്പോഴും ശുദ്ധമായ വെള്ളവും നൽകുക. വീട്ടിലെ ഭക്ഷണാവശിഷ്ടങ്ങൾ, ആവശ്യത്തിന് ധാന്യങ്ങളും, പച്ചക്കറി അവശിഷ്ടങ്ങളും, ഇലകളും നൽകാം. തുറന്ന് വിട്ടു വളർത്തുമ്പോൾ (ഫ്രീ റേഞ്ച് കോഴി വളർത്തൽ) കോഴികൾക്ക് സ്വാഭാവികമായി ഇര തേടാനും നടക്കാനും സ്വാതന്ത്ര്യം നൽകുന്ന ഒരു രീതിയാണ്. ഇതിൽ കോഴികൾക്ക് 10 ചതുരശ്രയടി സ്ഥലമെങ്കിലും പുറത്ത് മേയാൻ നൽകേണ്ടതുണ്ട്. ഇത് കോഴികളുടെ ആരോഗ്യം മെച്ചപ്പെടുത്താനും പോഷകസമൃദ്ധമായ മുട്ടകൾ ലഭിക്കാനും, തീറ്റച്ചെലവ് കുറയ്ക്കാനും, മുട്ടയ്ക്കും ഇറച്ചിക്കും സ്വാഭാവിക രുചി ഉണ്ടാകാനും ഈ രീതി നല്ലതാണ്. എന്നാൽ രാത്രിയിൽ സുരക്ഷിതമായി കൂടുകയറാൻ സൗകര്യം വേണം. നായ, കുറുക്കൻ, പരുന്തുകൾ തുടങ്ങിയ ശത്രുക്കൾ കോഴികൾക്ക് ഭീഷണിയാണ്. അതിനാൽ ഇവയിൽ നിന്നും കോഴികൾക്ക് സംരക്ഷണം നൽകുക. കേരളത്തിൽ നായ ശല്യം കാരണം വീടുകളിൽ കോഴി വളർത്തൽ ഒഴിവാക്കുന്നവരുണ്ട്. എന്നാൽ പൊതുവേ ഭാരം കുറഞ്ഞ വൈറ്റ് ലെഗോൺ, കൈരളി, ഫയോമി, നാടൻ കോഴികൾ പോലെയുള്ളവ നായ പിടിക്കാൻ ശ്രമിച്ചാൽ വേഗത്തിൽ ഓടിയോ പറന്നോ രക്ഷപെടാൻ കഴിവുള്ളവയാണ്. അതിനാൽ തുറന്നു വിട്ടു വളർത്താൻ ഇവ അനുയോജ്യമാണ് എന്ന്‌ പറയാം. എപ്പോഴും ശുദ്ധജലവും അനുബന്ധ തീറ്റയും ഇടയ്ക്കിടെ നൽകുക. കൃഷിയിടങ്ങൾക്ക് നാശം വരാത്ത രീതിയിൽ വേലി കെട്ടി തിരിക്കുക. ഒരു വ്യക്തി അയാളുടെ [[ആരോഗ്യം|ആരോഗ്യകരമായ]] ജീവിതത്തിന് വേണ്ടി മുട്ടകൾ കഴിച്ചിരിക്കണം എന്നാണ് ആരോഗ്യ വിദഗ്ദർ നിർദേശിക്കുന്നത്. അതിനാൽ വീടുകളിലെ കോഴി വളർത്തൽ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കേണ്ട ഒന്നാണ്. രണ്ട്‌ മുതൽ പത്ത് വരെ കോഴികളെ വളർത്തുന്ന ചെറുകിട യൂണിറ്റുകളാണ് വീട്ടുമുറ്റത്തെ കോഴിവളർത്തലിന് അനുയോജ്യം. ഉൽപാദനക്ഷമത കുറഞ്ഞ നാടൻ കോഴികൾക്ക് പകരം വീടുകൾക്ക് അനുയോജ്യമായ ഉൽപ്പാദനശേഷി കൂടിയ മുട്ട കോഴിയിനങ്ങൾ ഇന്ന് ലഭ്യമാണ്. തവിട്ടും, കറുപ്പും, വെളുപ്പും കലർന്ന ഗ്രാമശ്രീ, വെളുപ്പിൽ കറുത്തപുള്ളികളുള്ള ഗ്രാമലക്ഷ്മി (ആസ്ട്രോ വൈറ്റ്), കൈരളി, കാവേരി, കലിംഗ ബ്രൗൺ, സൊണാലി തുടങ്ങിയ കോഴി ഇനങ്ങൾ അടുക്കളമുറ്റങ്ങൾക്കു വേണ്ടി വികസിപ്പിച്ചവയാണ്. സ്വദേശിയും വിദേശിയുമായ വിവിധ കോഴിയിനങ്ങൾ തമ്മിൽ ജനിതക മിശ്രണം ചെയ്ത് ഉരിത്തിരിച്ചെടുത്ത ഈ സങ്കരയിനം കോഴികൾ അഞ്ച്-അഞ്ചര മാസം പ്രായമെത്തുമ്പോൾ മുട്ടയിടൽ ആരംഭിക്കും. ഒരു വർഷം ഏകദേശം 220 മുട്ടകൾ വരെ ഇവയിൽ നിന്നും കിട്ടും. ഒന്നര വർഷം പ്രായം നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന ലാഭകരമായ മുടയുൽപ്പാദനകാലം കഴിഞ്ഞാൽ ഇവയെ ഇറച്ചിക്കായി ഉപയോഗിക്കുകയോ വിൽക്കുകയോ ചെയ്യാം. രണ്ട് മാസം പ്രായമെത്തിയ ആവശ്യമായ രോഗപ്രതിരോധ കുത്തിവെയ്പുകൾ നൽകിയ മുട്ടക്കോഴി കുഞ്ഞുങ്ങളെ വളർത്താനായി വാങ്ങുന്നതാണ് അഭികാമ്യം. സർക്കാർ അംഗീകൃത നഴ്സറികളിൽ നിന്നോ, ഫാമുകളിൽ നിന്നോ കോഴി കുഞ്ഞുങ്ങളെ വാങ്ങാം. വീട്ടുമുറ്റത്ത് അഴിച്ചുവിട്ട് വളർത്തുന്ന കോഴികൾക്ക് രാത്രി പാർപ്പിക്കുന്നതിന് വേണ്ടി തടിയും കമ്പിവലയും ഉപയോഗിച്ച് ലളിതമായ പാർപ്പിടം പണിയാം. യഥേഷ്ടം കാറ്റും വെളിച്ചവും കടക്കുന്ന സുരക്ഷിതമായ കൂടുകൾ വേണം നിർമിക്കേണ്ടത്. ഒരു കോഴിക്ക് നിൽക്കാൻ കൂട്ടിൽ ഒരു ചതുരശ്രയടി സ്ഥല സൗകര്യം നൽകണം. തറനിരപ്പിൽ നിന്ന് രണ്ടടി എങ്കിലും ഉയരത്തിൽ വേണം കൂട് ക്രമീകരിക്കേണ്ടത്. പുരയിടത്തിൽ പൂർണമായും തുറന്ന് വിട്ട് വളർത്താൻ സൗകര്യമില്ലെങ്കിൽ കൂടിന് ചുറ്റും വേലികെട്ടി തിരിച്ച് അതിനുള്ളിൽ തുറന്ന് വിട്ട് വളർത്താം. ഒരു കോഴിക്ക് പത്ത് ചതുരശ്രയടി സ്ഥലം എന്ന കണക്കിൽ പത്ത് കോഴികൾക്ക് 100 ചതുരശ്ര അടി സ്ഥലം വേലികെട്ടിനുള്ളിൽ നൽകണം. തീറ്റപാത്രങ്ങളും വെള്ളപാത്രങ്ങളും കൂട്ടിൽ തന്നെ ക്രമീകരിക്കാം. കോഴികൾക്ക് മുട്ടയിടുന്നതിനായി ഒരടി വീതം നീളത്തിലും വീതിയിലും അരയടി ഉയരത്തിലും കാർഡ് ബോർഡു കൊണ്ടോ മരം കൊണ്ടോ ഉള്ള നെസ്റ്റ് ബോക്സ് കൂട്ടിലോ വേലി കെട്ടിനുള്ളിലോ നിർമിക്കണം. നെസ്റ്റ് ബോക്സിനുള്ളിൽ വൈക്കോലോ ഉണക്കപ്പുല്ലോ ചകിരിയോ വിരിച്ച് വിരിപ്പൊരുക്കാം. അഞ്ച് കോഴികൾക്ക് ഒന്ന് എന്ന അനുപാതത്തിൽ വേണം നെസ്റ്റ് ബോക്സുകൾ ക്രമീകരിക്കേണ്ടത്. സ്ഥല പരിമിതിയുള്ളവർക്ക് കോഴികളെ മുറ്റത്തോ, മട്ടുപ്പാവിലെ വളർത്തുന്നതിനായി തുരുമ്പെടുക്കാത്ത മോഡേൺ കൂടുകളും ഇന്നുണ്ട്. കുടിവെള്ള സൗകര്യമൊരുക്കാൻ കൂടിന് മുകളിൽ വാട്ടർ ടാങ്ക്, ഓട്ടോമാറ്റിക്ക് നിപ്പിൾ ഡ്രിങ്കർ സംവിധാനം, ഫീഡർ, എഗ്ഗർ ചാനൽ, കാഷ്ടം ശേഖരിക്കാൻ ട്രേ എന്നിവയെല്ലാം ഒരു കുടക്കീഴിൽ ഉൾക്കൊള്ളുന്നവയാണ് ഈ ഹൈടെക് കൂടുകൾ. വിലയൊരല്പം കൂടുമെങ്കിലും ഏറ്റവും ചുരുങ്ങിയ സ്ഥലത്ത് കോഴികളെ വളർത്താം എന്നതും ദീർഘകാലം ഈട് നിൽക്കുമെന്നതും ഈ കൂടുകളുടെ പ്രത്യേകതയാണ്. അത്യുൽപ്പാദനശേഷിയുള്ള ഹൈ ലൈൻ ബ്രൗൺ, ISA ബ്രൗൺ, BV 380, വൈറ്റ് ലെഗോൺ പോലുള്ള കോഴിയിനങ്ങളാണ് ഹൈടെക് കൂടുകൾക്ക് അനുയോജ്യം. ഒരു ദിവസം ഒരു കോഴിക്ക് വേണ്ടത് 100-120 ഗ്രാം വരെ തീറ്റയാണ്. അൽപ്പം കോഴി തീറ്റ അഥവാ ലയർ തീറ്റ (30 ഗ്രാം), വീട്ടിലെ മിച്ചാഹാരം, അടുക്കളയിൽ നിന്നുള്ള ഭക്ഷ്യ അവശിഷ്ടങ്ങൾ, വില കുറഞ്ഞ ധാന്യങ്ങൾ, തവിട്, പിണ്ണാക്ക്, പച്ചക്കറി അവശിഷ്ടങ്ങൾ എന്നിവയെല്ലാം വീട്ടുവളപ്പിലെ കോഴികൾക്ക് ആഹാരമായി നൽകാം. ഒപ്പം മുറ്റത്തും, പറമ്പിലും അവർ സ്വയം ബാക്കി ആഹാരം കണ്ടെത്തുകയും ചെയ്യും. അസോള, അഗത്തിച്ചീര, ചെമ്പരത്തിയില തുടങ്ങിയ പച്ചിലകളും, തീറ്റപ്പുല്ലും അരിഞ്ഞ് കോഴികൾക്ക് ഭക്ഷണം നൽകാം. സങ്കരയിനം മുട്ടക്കോഴികൾക്ക് പ്രത്യേകമായുള്ള ലയർ തീറ്റ 30 ഗ്രാം വരെ ദിവസവും നൽകാവുന്നതാണ്. എന്നാൽ കൂടുകളിൽ പൂർണസമയം അടച്ചിട്ട് വളർത്തുന്ന ബിവി 380 പോലെയുള്ള കോഴികളുടെ അത്യുൽപ്പാദനക്ഷമത പൂർണമായും കൈവരിക്കണമെങ്കിൽ ദിവസം 100-120 ഗ്രാം ലയർ തീറ്റ നൽകേണ്ടതുണ്ട്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ അഴിച്ച് വിട്ട് വളർത്തുന്ന കോഴികളെ അപേക്ഷിച്ച് കൂട്ടിനുള്ളിലിട്ട് പരിപാലിക്കുന്ന കോഴികളെ വളർത്താൻ അല്പം ചിലവേറും. വീട്ടുമുറ്റത്ത് അഴിച്ച് വിട്ട് വളർത്തുന്ന കോഴികൾക്ക് ഓരോ രണ്ട് അല്ലെങ്കിൽ പരമാവധി മൂന്ന് മാസത്തെ ഇടവേളയിൽ വിരയിളക്കുന്നതിനായുള്ള മരുന്നുകൾ നൽകണം. മുട്ടയിടാൻ ആരംഭിക്കുന്നതിന് തൊട്ടുമുൻപ് 15-16 ആഴ്ച പ്രായം കോഴിവസന്തക്കെതിരായ വാക്സിൻ കുത്തിവെയ്പ്പ് നൽകുകയും വേണം. {{CC|Gallus gallus domesticus}} == ഇതും കാണുക == [[കാട്ടുകോഴി]] == മറ്റ് കണ്ണികൾ == [[വർഗ്ഗം:വളർത്തുമൃഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കോഴികൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഫാസിയാനിഡേ ജന്തുകുടുംബത്തിൽ പെട്ട പക്ഷികൾ]] ==അവലംബം== {{Reflist}} {{Bird-stub}} 4atsi84mki4teh1dc29oehz763sgs8u 4666512 4666510 2026-09-13T02:56:39Z Vishkailas 214655 /* വിവിധയിനം മുട്ടക്കോഴികൾ, ഇറച്ചിക്കോഴികൾ */ 4666512 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|hen}} {{Taxobox | name = കോഴി | status = വളർത്തു പക്ഷി | image = Male and female chicken sitting together.jpg | image_width = 200px | image_caption = A [[rooster]] (left) and hen (right) | regnum = [[Animal]]ia | phylum = [[Chordate|Chordata]] | classis = [[Bird|Aves]] | ordo = [[Galliformes]] | familia = [[Phasianidae]] | subfamilia = [[Phasianinae]] | genus = ''[[Junglefowl|Gallus]]'' | species = ''[[Red Junglefowl|Gallus gallus]]'' | subspecies = '''''Gallus gallus domesticus''''' <br> ([[Carolus Linnaeus|Linnaeus]], 1758) | binomial = | binomial_authority = | synonyms = '''Chicken''' : [[Rooster|Cock]] or [[Rooster]] (m), Hen (f) }} [[പക്ഷി|പക്ഷികളിൽ]] [[Phasianidae|ഫാസിയാനിഡ]] കുടുംബത്തിലെ ഉപകുടുംബമായ [[Phasianinae|ഫാസിയാനിനയിലെ]] ഒരിനമാണ് '''കോഴി'''(ഹിന്ദി:मुर्गा). ലോകമെമ്പാടും മനുഷ്യർ [[മുട്ട|മുട്ടക്കും]] [[ഇറച്ചി|ഇറച്ചിക്കുമായി]] വളർത്തുന്ന [[പക്ഷി|പക്ഷിയാണിത്]]. ഇവയുടെ [[മുട്ട]], ഇറച്ചി തുടങ്ങിയവ ഏറെ പോഷക സമൃദ്ധവും ആരോഗ്യകരവുമാണ് എന്ന്‌ ശാസ്ത്രം തെളിയിക്കുന്നു. പ്രോട്ടീൻ, വിറ്റാമിനുകൾ, ധാതുക്കൾ എന്നിവ ഉയർന്ന തോതിൽ കാണപ്പെടുന്നത് കൊണ്ടാണ് കോഴിയിറച്ചി, മുട്ട എന്നിവ പോഷകാഹാരം എന്ന്‌ പറയപ്പെടുന്നത്. കൊഴുപ്പ് കുറഞ്ഞ മെലിഞ്ഞ മാംസമായ കോഴിയിറച്ചിയിൽ അടങ്ങിയ ഗുണമേന്മയുള്ള  പ്രോട്ടീൻ ശരീരത്തിന് നല്ല രീതിയിൽ ലഭ്യമാകുന്ന (Bioavailability) തരത്തിലുള്ളതാണ് എന്നതാണ് ഒരു പ്രധാനപ്പെട്ട ഗുണം. കൊഴുപ്പ് കുറഞ്ഞ മാംസമായതിനാൽ [[പ്രമേഹം|പ്രമേഹം,]] [[കൊളസ്ട്രോൾ|കൊളസ്ട്രോൾ,]] [[അമിതവണ്ണം]] പോലെയുള്ള തുടങ്ങിയ രോഗാവസ്ഥ ഉള്ളവർക്ക് പോലും കോഴിയിറച്ചി സുരക്ഷിതമായി ഉപയോഗിക്കാൻ സാധിക്കുന്നുണ്ട്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ [[ആരോഗ്യം]], ശാരീരിക ക്ഷമത അഥവാ ഫിറ്റ്നസ് തുടങ്ങിയവ നിലനിർത്താൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന പലരും കോഴിയിറച്ചി, മുട്ട തുടങ്ങിയവ ഉപയോഗിച്ചു കാണാറുണ്ട്. വളരുന്ന കുട്ടികൾ, ഗർഭിണികൾ, [[വ്യായാമം]] ചെയ്യുന്നവർ, ശാരീരിക അധ്വാനം ആവശ്യമുള്ള തൊഴിലുകൾ ചെയ്യുന്നവർ, അത്ലറ്റുകൾ തുടങ്ങിയവർ തങ്ങളുടെ പോഷക ലഭ്യതയ്‌ക്കായി കോഴി ഇറച്ചിയെ ആശ്രയിക്കാറുണ്ട്. എന്നാൽ മേല്പറഞ്ഞ വിഷയങ്ങളിൽ പലർക്കും ശരിയായ അറിവില്ല എന്നത് ഒരു വസ്തുതയാണ്. ചരിത്രപരമായി പറഞ്ഞാൽ ഇണക്കി വളർത്തപ്പെട്ട [[ചുവന്ന കാട്ടുകോഴി|ചുവന്ന കാട്ടുകോഴികളുടെ]] പിൻ തലമുറയാണ് ഇന്നു കാണുന്ന വളർത്തുകോഴികൾ. ഇന്ന് കാണുന്ന പല കോഴികളും സങ്കരയിനങ്ങളാണ്. സാധാരണ ഗതിയിൽ കോഴികൾ മുട്ടക്കോഴി, ഇറച്ചി കോഴി, അലങ്കാര കോഴി എന്നിങ്ങനെ പല രീതിയിൽ കാണപ്പെടുന്നു. അത്യുത്പാദന ശേഷിയുള്ള മുട്ടക്കോഴി ഇനങ്ങളാണ് ഹൈ ലൈൻ ബ്രൗൺ, ISA ബ്രൗൺ, ബി വി 380, [[വൈറ്റ് ലെഗോൺ|വൈറ്റ് ലെഗോൺ (അതുല്യ)]], ഓസ്ട്രലോർപ്, റോട് ഐലൻഡ് റെഡ്, കൈരളി, ഗ്രാമലക്ഷ്മി തുടങ്ങിയവ. ഇവ ധാരാളം മുട്ടകൾ ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നു. എന്നാൽ [[ബ്രോയിലർ]] പെട്ടന്ന് വളർച്ച പ്രാപിക്കുന്ന ഇറച്ചി കോഴിയാണ്. മുട്ട കോഴികൾക്കും, ഇറച്ചി കോഴികൾക്കും പോഷക സമൃദ്ധമായ ആഹാരം ആവശ്യമാണ്. കാണാൻ മനോഹരിതയുള്ള അലങ്കാര കോഴി വർഗ്ഗത്തിൽ ഉൾപ്പെട്ട ഇനങ്ങളാണ് ബ്രഹ്മാ, സിൽക്കി മുതലായവ. ഈജിപ്റ്റിലെ നാടൻ കോഴിയിനമായ ഫയോമി, സോണാലി തുടങ്ങിയവ ഇന്ന് കേരളത്തിൽ വളർത്തി വരുന്നുണ്ട്. കരിങ്കോഴി എന്നറിയപ്പെടുന്ന കറുത്ത നിറമുള്ള കടക്കനാത് ഇന്ത്യയിൽ കാണപ്പെടുന്ന ഒരു തദ്ദേശീയ കോഴി ഇനമാണ്. വൈറ്റ് ലെഗോൺ, സോണാലി, ഫയോമി പോലെയുള്ള ഇനങ്ങൾ അമിതമായി ഭാരം വെക്കുന്ന കോഴികൾ അല്ല. അതിനാൽ നായ പോലെയുള്ള ശത്രുക്കളെ കണ്ടാൽ ഇവ പെട്ടന്ന് ഓടി രക്ഷപെടുകയോ പറക്കുകയോ ചെയ്യാൻ കഴിവുള്ളവയാണ്. അതിനാൽ പലരും ഇവയെ വീട്ടു മുറ്റത്ത് തുറന്നു വിട്ടു വളർത്താറുണ്ട്. ഇവ പലപ്പോഴും മരങ്ങൾ, മതിലുകൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ പറന്ന് കയറുന്നതായി കാണാം. കാഴ്ചയ്ക്ക് ഭംഗിയുള്ള സിൽവർ ഫയോമി പോലെയുള്ള ഇനങ്ങൾ അലങ്കാര കോഴികളായും വളർത്തുന്നു. സാധാരണ കോഴികളിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായി [[കാട]] പക്ഷി, [[ടർക്കി കോഴി]] ([[കൽക്കം]]), [[ഗിനിക്കോഴി]], [[അലങ്കാര കോഴികൾ]] തുടങ്ങിയ ഇനങ്ങളും കാണപ്പെടുന്നു. [[ടർക്കി കോഴി]] ([[കൽക്കം]]), [[ഗിനിക്കോഴി]] തുടങ്ങിയവ അലങ്കാരത്തിനായും, കൂടാതെ ഇവ പാമ്പ് പോലെയുള്ള ഇഴജന്തുക്കളുടെ ശത്രു ജീവികൾ കൂടിയായതിനാൽ വീടിന്റെ പരിസരങ്ങളിലെ [[പാമ്പ്]] ശല്യം കുറയ്ക്കുവാൻ വേണ്ടിയും വളർത്താറുണ്ട്. [[File:കോഴി.ogv|thumb|കോഴി (വീഡീയോ)]] == ഇണ == കോഴി വർഗത്തിൽ പെട്ട മിക്ക പക്ഷികൾക്കും ആൺ പക്ഷികൾക്ക് വളഞ്ഞ [[തൂവൽ]] ചേർന്ന അങ്കവാൽ ഉണ്ട്. കൂടതെ തലയിലെ ചുവന്ന് പൂവ്, ചുവന്ന താടി എന്നിവയും ഇവയുടെ ശാരീരിക പ്രത്യേകതകളാണ്. ഒരു പറ്റത്തിലെ മുഴുവൻ പിടകളോടും [[പൂവൻ കോഴി]] ഇണ ചേരും . == പ്രത്യേകതകൾ == ഇവക്ക് പരിമിതമായ ദൂരം മാത്രമേ പറക്കാൻ സാധിക്കുകയുള്ളൂ. പ്രദേശങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് അന്നാട്ടിലെ നാടൻ ഇനങ്ങളുടെ രൂപത്തിൽ വ്യത്യാസം കാണുന്നു. അടയിരുന്ന് 21 ദിവസം ആകുമ്പോൾ മുട്ട വിരിയും. അടയിരിക്കുന്നത് പെൺ കോഴികളാണ്. വിരിഞ്ഞ് കഴിഞ്ഞാൽ കുഞ്ഞുങ്ങളെ നന്നായി ഇവ സംരക്ഷിക്കും. പിന്നീട് മുട്ട ഇടാൻ ആകുമ്പോൾ കുഞ്ഞുങ്ങളെ ഇവ ആട്ടി ഓടിക്കും. ആ സമയം പിറകിലെ പീലികൾ കൊഴിഞ്ഞു പോകുകയും ചെയ്യും. ശേഷം ഇവ മുട്ടയിടുന്നു. ഒരു നിശ്ചിത കാലാവധി മാത്രമേ ഇവ മുട്ടയിടുകയുള്ളു. മുട്ടയിട്ടു കഴിഞ്ഞാൽ ഇവ വീണ്ടും പൊരുന്നുന്നു. അപ്പോൾ ഇവയെ വീണ്ടും അടവെയ്ക്കാം. ഇവയുടെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രത്യേകത ഇവ കുഞ്ഞൂങ്ങളെ നന്നായി സംരക്ഷിക്കുമെന്നതാണ്. ഇന്ന് ജനങ്ങൾ ഇത്തരം തനി നാടൻ കോഴികളെ ഒഴിവാക്കുന്നു. ഇവയുടെ മുട്ട ചെറുതാണ്. ഇത്തരം കോഴികളുടെ എണ്ണം ദിനംപ്രതി കുറഞ്ഞു വരുന്നു. == ഉപയോഗം == [[പ്രമാണം:Chicken inside Chicken coop - IMG 3105.jpg|ലഘുചിത്രം|കൊഴികൾ കൊഴിക്കൂട്ടിനകത്ത്]] മനുഷ്യർ കോഴിയെ വളർത്തുന്നത് പ്രധാനമായും [[കോഴിമുട്ട]], [[ഇറച്ചി]] എന്നിവയ്ക്കാണ്. കോഴി [[കാഷ്ടം]] വളമായി ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്. കോഴികളെ തമ്മിൽ അങ്കം വെട്ടിക്കുന്നത് വിനോദവും വ്യവസായവുമാണ്. ഇതിന് പരിശീലിപ്പിച്ചെടുക്കുന്ന കോഴികളെ [[അങ്കക്കോഴി]]കൾ എന്നാണ് വിളിക്കാറ്. [[കോഴിയങ്കം]] [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] നിയമവിരുദ്ധമാണ്. ടർക്കി ([[കൽക്കം]]), ഗിനി മുതലായ കോഴികളെ പാമ്പ്‌ മുതലായ ജീവികളുടെ ശല്യത്തിൽ നിന്നും രക്ഷനേടുവാനായി വീടുകളിൽ വളർത്താറുണ്ട്. ടർക്കി, ഗിനി തുടങ്ങിയവ പാമ്പിന്റെ ശത്രു വർഗ്ഗങ്ങളാണ്. അതിനാൽ പാമ്പുകളെ കണ്ടാൽ ടർക്കി, ഗിനി തുടങ്ങിയ കോഴികൾ ഉച്ചത്തിൽ ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കുകയും ആക്രമിക്കുകയും ചെയ്യാറുണ്ട്. ഇടത്തരം പാമ്പുകളെ വരെ ടർക്കി കോഴി ആഹാരമാക്കാറുണ്ട്. ഗിനിക്കോഴി പാമ്പുകളുടെയോ മറ്റു ഇഴജന്തുക്കളുടെയോ സാന്നിധ്യം കണ്ടാൽ ഉച്ചത്തിൽ ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കുന്നവയും കൂട്ടമായി ആക്രമിക്കുകയും ചെയ്യാറുണ്ട്. ചെറിയ പാമ്പുകളെ ഇവ ആഹാരമാക്കുന്നു. അതിനാൽ ടർക്കി കോഴി, ഗിനി കോഴി എന്നിവ വളരുന്ന പറമ്പുകളിൽ പൊതുവേ പാമ്പ് പോലെയുള്ള ജീവികളുടെ ശല്യം കുറവാണ് എന്ന്‌ വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു. <ref>[http://www.mangalam.com/news/detail/130456-crime.html]|mangalam.com</ref> ==കോഴിയിറച്ചിയിലെ പോഷകങ്ങൾ== പൊതുവേ ലോകം മുഴുവൻ ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്ന ഒരു ഇറച്ചിയാണ് കോഴിയിറച്ചി. പോഷകങ്ങളുടെ ഒരു മുഖ്യ ഉറവിടമാണ് കോഴി ഇറച്ചി. തൊലി നീക്കിയ കോഴി ഇറച്ചി കൊഴുപ്പ് കുറഞ്ഞതും പോഷകങ്ങൾ നിറഞ്ഞതുമാണ്. ഇത് ആരോഗ്യത്തിന് ഗുണകരമാണ്. കോഴിയുടെ നെഞ്ചിലെ മാംസം അഥവാ ‘ചിക്കൻ ബ്രെസ്റ്റ്’ പോഷക സമൃദ്ധമാണ്. ഇതിൽ മാംസ്യം അഥവാ പ്രോടീൻ കൂടുതലും കൊഴുപ്പ് തീരെ കുറവുമാണ്. എന്നാൽ കോഴിക്കാൽ അഥവാ ‘ചിക്കൻ ലെഗ്’ കൊഴുപ്പ് അടങ്ങിയിരിക്കുന്ന ഭാഗമാണ്. അതിനാൽ ഉയർന്ന കൊളെസ്ട്രോൾ തുടങ്ങിയ രോഗാവസ്ഥയുള്ളവർ ഈ ഭാഗം കുറച്ചു മാത്രമേ ഉപയോഗിക്കാൻ പാടുള്ളു. കോഴിയുടെ എല്ലുകളിൽ (Bone marrow/Cartilage) കോളാജൻ എന്ന പോഷകം അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. എന്നാൽ കോഴിയിറച്ചി എണ്ണയിൽ വറുത്തോ പൊരിച്ചോ ഉപയോഗിച്ചാൽ പോഷക ഗുണങ്ങൾ കാര്യമായി നഷ്ടപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ കറിവച്ചു കഴിക്കുന്നതാണ് ആരോഗ്യത്തിന് ഉത്തമം. USDA കണക്കുപ്രകാരം 100 ഗ്രാം കോഴിയിറച്ചിയിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്ന പോഷകങ്ങൾ അല്ലെങ്കിൽ നിത്യേന ആവശ്യമുള്ള പോഷകങ്ങളുടെ ശതമാനക്കണക്ക് (% Daily Value) താഴെ കൊടുക്കുന്നു. കാലറികൾ - 239 മൊത്തം കൊഴുപ്പ് - 14 g (21%) പൂരിത കൊഴുപ്പ് - 3.8 g (19%) സോഡിയം - 82 mg (3%) പൊട്ടാസ്യം - 223 mg (6%) പ്രോട്ടീൻ/ മാംസ്യം - 27 g (54%) കാൽസ്യം - 1% അയൺ - 7% വിറ്റാമിൻ B6 - 20% കൊബലമിൻ - 5% മഗ്നിഷ്യം - 5% USDA കണക്കുപ്രകാരം 100 ഗ്രാം ചിക്കൻ ബ്രെസ്റ്റിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്ന പോഷകങ്ങൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. കാലറി: 158 കൊഴുപ്പ്/ഫാറ്റ് : 3.24 g പ്രോടീൻ/മാംസ്യം: 32.1 g സോഡിയം: 47 mg പൊട്ടാസ്യം: 343 mg പന്റോതെനിക് ആസിഡ്: 1.58 mg മഗ്‌നീഷ്യം: 32 mg ഫോസ്ഫറസ്: 241 mg സെലിനിയം: 32µg == വിവിധയിനം മുട്ടക്കോഴികൾ, ഇറച്ചിക്കോഴികൾ == ധാരാളം മുട്ട കോഴികൾ, ഇറച്ചി കോഴികൾ എന്നിവ ഇന്ന് ലഭ്യമാണ്. ഹൈ ലൈൻ ബ്രൗൺ, ബി വി 380, വൈറ്റ് ലെഗോൺ (അതുല്യ), ഓസ്ട്രലോർപ് തുടങ്ങിയ അത്യുത്പാദനശേഷിയുള്ള മുട്ട കോഴികൾ, സോനാലി, കൈരളി, ഗ്രാമശ്രീ, ഗ്രാമപ്രിയ തുടങ്ങിയ ഇടത്തരം മുട്ട ഉത്പാദനമുള്ള കോഴികൾ, ബ്രോയ്ലർ പോലെയുള്ള ഇറച്ചി കോഴികൾ തുടങ്ങിയവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. മുട്ട ഇടുന്ന കോഴികൾക്ക് പോഷകങ്ങൾ അടങ്ങിയ ലയർ തീറ്റ ആവശ്യമാണ്. എന്നാൽ അടുക്കള അവശിഷ്ടങ്ങൾ മാത്രം കൊടുത്തു വളർത്തുന്ന കോഴികളിൽ നിന്ന് ഉയർന്ന മുട്ട ഉത്പാദനം ലഭിക്കണമെന്നില്ല. വിശദമായി താഴെ കൊടുക്കുന്നു. * ഹൈ ലൈൻ ബ്രൗൺ - ഏറ്റവും അത്യുത്പാദന ശേഷിയുള്ള മുട്ടക്കോഴി. തവിട്ട് നിറം. അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ ആസ്ഥാനമാക്കി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഹൈ ലൈൻ ഇന്റർനാഷണൽ എന്ന കമ്പനി വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത സങ്കരയിനം മുട്ട കോഴിയാണ് ഹൈ ലൈൻ ബ്രൗൺ (Hy-Line Brown). അത്യുത്പാദനശേഷിയുള്ള ഇവ വർഷത്തിൽ 320 മുതൽ 360 വരെ ബ്രൗൺ നിറത്തിലുള്ള മുട്ടകൾ ഇടാറുണ്ട്. മുട്ട ഉത്പാദനത്തിന് പോഷക സമൃദ്ധമായ ലയർ തീറ്റ ആവശ്യമാണ് (കൂടുകളിൽ അടച്ച് വളർത്തുമ്പോൾ ഏകദേശം 100-110 ഗ്രാം തീറ്റയും പറമ്പിൽ തുറന്നു വിട്ടു വളർത്തുമ്പോൾ 30-40 ഗ്രാം മുട്ട തീറ്റയും നൽകേണ്ടത് മുട്ട ഉത്പാദനത്തിന് ആവശ്യമാണ്). കൃത്യമായ സമയത്ത് വാക്സിനേഷനുകൾ നൽകി രോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുക. സുരക്ഷിതമായ കൂടും ശുദ്ധജലവും ഉറപ്പാക്കുക. ഇന്ത്യയിൽ ശ്രീനിവാസ ഫാംസ് ഇവയുടെ വിതരണം നടത്തിയിരുന്നു. ഇന്ത്യയിലെ കാലാവസ്ഥയ്ക്ക് അനുയോജ്യമായ ഇനം. * ISA ബ്രൗൺ - ഫ്രാൻസിൽ ഉടലെടുത്ത അത്യുത്പാദന ശേഷിയുള്ള ഈ മുട്ടക്കോഴികൾ വർഷത്തിൽ പൊതുവെ 300 മുതൽ 320 വരെ തവിട്ട് നിറമുള്ള മുട്ടകൾ ഇടാറുണ്ട്. പരമാവധി 350 മുട്ടകൾ വരെ ഇട്ടതായും കണക്കുകൾ പറയുന്നു. തവിട്ട് നിറം. മുട്ട ഉത്പാദനത്തിന് പോഷക സമൃദ്ധമായ ലയർ തീറ്റ ആവശ്യമാണ്. കൃത്യമായ സമയത്ത് വാക്സിനേഷനുകൾ നൽകി രോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുക. സുരക്ഷിതമായ കൂടും ശുദ്ധജലവും ഉറപ്പാക്കുക. * ബിവി 380 - അത്യുത്പാദന ശേഷിയുള്ള ഒരു മുട്ടക്കോഴി ഇനം. തവിട്ട് നിറം. ഇന്ത്യയിലെ വെങ്കഡെശ്വര റിസർച്ച് ആൻഡ് ബ്രീഡിങ് ഫാം പ്രൈവറ്റ് ലിമിറ്റഡ് എന്ന കമ്പനി വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത കോഴിയാണ് BV 380. വർഷം ഏകദേശം 280 മുതൽ 308 വരെ തവിട്ട് നിറമുള്ള മുട്ടകൾ ഇടുന്നു. ഉയർന്ന മുട്ട ഉത്പാദനത്തിന് പോഷക സമൃദ്ധമായ ലയർ തീറ്റ ആവശ്യമാണ് (കൂടുകളിൽ അടച്ച് വളർത്തുമ്പോൾ ഏകദേശം 100-110 ഗ്രാം മുട്ട തീറ്റയും പറമ്പിൽ തുറന്നു വിട്ടു വളർത്തുമ്പോൾ 30-40 ഗ്രാം തീറ്റയും മുട്ട ഉത്പാദനത്തിന് ആവശ്യമാണ്). കൃത്യമായ സമയത്ത് വാക്സിനേഷനുകൾ നൽകി രോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുക. സുരക്ഷിതമായ കൂടും ശുദ്ധജലവും ഉറപ്പാക്കുക. കേരളത്തിലെ കാലാവസ്ഥയ്ക്ക് അനുയോജ്യമായ ഇനം. * [[വൈറ്റ് ലഗോൺ|വൈറ്റ് ലഗോൺ (അതുല്യ വൈറ്റ്)]] - അത്യുത്പാദന ശേഷിയുള്ള വെളുത്ത നിറമുള്ള മുട്ടക്കോഴി ഇനം. ഇറ്റലിയിൽ ഉത്ഭവം. അവിടെ അമേരിക്ക, യുകെ തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളിലെത്തിയ ഇത് സങ്കരയിനം മുട്ടക്കൊഴിയായി മാറി. വർഷത്തിൽ ഏകദേശം 280-320 വെളുത്ത നിറമുള്ള മുട്ടകൾ വരെയിടുന്നു. അധികം ഭാരം വെക്കുന്ന കോഴിയല്ല. അതിനാൽ നായ തുടങ്ങിയ ശത്രുക്കളെ കണ്ടാൽ വേഗത്തിൽ ഓടാനും നന്നായി പറക്കാനും കഴിവുണ്ട് എന്നത് ഇതിന്റെ എടുത്തു പറയേണ്ട പ്രത്യേകതയാണ്. അതിനാൽ പറമ്പുകളിൽ തുറന്നു വിട്ടു വളർത്താനും അനുയോജ്യം. ഉയർന്ന മുട്ട ഉത്പാദനത്തിന് പോഷക സമൃദ്ധമായ ലയർ തീറ്റ ആവശ്യമാണ്. ഇവയുടെ തവിട്ട് നിറത്തിലുള്ള ബ്രൗൺ ലെഗോൺ ഇനവും നിലവിലുണ്ട്. കേരളത്തിൽ വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത അതുല്യ വൈറ്റ് കോഴി വൈറ്റ് ലെഗോൺ സങ്കര ഇനമാണ്. * ഓസ്ട്രലോർപ് - അത്യുത്പാദന ശേഷിയുള്ള ഒരു ഓസ്ട്രേലിയൻ മുട്ടക്കോഴി ഇനം. പൊതുവേ കറുത്ത നിറം. 250 മുതൽ 300 ബ്രൗൺ നിറമുള്ള മുട്ടകൾ വരെ പ്രതിവർഷം ഇടുന്നു. ചിലത് 360 തിന് മുകളിൽ മുട്ടകൾ ഇട്ടതായി കാണുന്നു. ഉയർന്ന മുട്ട ഉത്പാദനത്തിന് പോഷക സമൃദ്ധമായ ലയർ തീറ്റ ആവശ്യമാണ്. കൃത്യമായ സമയത്ത് വാക്സിനേഷനുകൾ നൽകി രോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുക. സുരക്ഷിതമായ കൂടും ശുദ്ധജലവും ഉറപ്പാക്കുക. * റോഡ് ഐലൻഡ് റെഡ് - 220 മുതൽ 300 തവിട്ട് നിറമുള്ള മുട്ടകൾ പ്രതിവർഷം ഇടുന്നു. അത്യുത്പാദന ശേഷിയുള്ള ചുവന്ന നിറത്തിലുള്ള ഒരു മുട്ടക്കോഴി ഇനം. അമേരിക്കയിൽ ഉടലെടുത്ത ഇനം. ഉയർന്ന മുട്ട ഉത്പാദനത്തിന് പോഷക സമൃദ്ധമായ ലയർ തീറ്റ ആവശ്യമാണ്. * ഗ്രാമ ലക്ഷ്മി - അടുക്കളമുറ്റത്തെ കോഴിവളർത്തലിന് അനുയോജ്യമായി വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത മികച്ച ഒരു സങ്കരയിനം മുട്ടക്കോഴിയാണ് ഗ്രാമ ലക്ഷ്മി അഥവാ അസ്ട്രോ വൈറ്റ്. അത്യുത്പാദന ശേഷിയുള്ള മുട്ടക്കോഴി ഇനങ്ങളായ വൈറ്റ് ലെഗോൺ പിടയും ഓസ്ട്രലോർപ് പൂവനും ഇണചേർത്തുണ്ടാക്കിയ അസ്ട്രോ വൈറ്റ് എന്ന ഗ്രാമലക്ഷ്മി മുട്ട കോഴികൾ വളർത്താൻ എളുപ്പമാണ്. വെളുപ്പിൽ കറുത്ത പുള്ളികൾ ഉള്ള തൂവലോട് കൂടിയ ഇവ പ്രതിവർഷം ഏകദേശം 220 മുതൽ 280 വരെ തവിട്ട് നിറത്തിലുള്ള മുട്ടകൾ ഇടാറുണ്ട്. ലയർ തീറ്റ നൽകുന്നത് മികച്ച മുട്ട ഉത്പാദനത്തിന് ആവശ്യമാണ്. * കൈരളി - 250-തോളം മുട്ടകൾ ഇടുന്ന മുട്ടക്കോഴി. കേരളത്തിന്റെ തനതായ നാടൻ കോഴി ഇനങ്ങളെ ഉൾപ്പെടുത്തി വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത മുട്ട കോഴിയാണ് കൈരളി. കൊല്ലം ജില്ലയിൽ ഡോക്ടർ ശശിധരൻ പതിനൊന്ന് വ്യത്യസ്ത കോഴികളെ ഉപയോഗിച്ച് വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത സങ്കരയിനം. വൈറ്റ് ലെഗോൺ, ഓസ്ട്രലോർപ് തുടങ്ങിയ ഉയർന്ന മുട്ട ഉത്പാദനം ഉള്ള കോഴികൾ, അസീൽ തുടങ്ങിയവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ഉയർന്ന രോഗ പ്രജിരോധ ശേഷി, കുറഞ്ഞ തീറ്റ ചിലവ്, പറമ്പുകളിൽ തുറന്നു വിട്ടു വളർത്താൻ അനുയോജ്യം. നായ തുടങ്ങിയ ശത്രുക്കളുടെ ആക്രമണം ഉണ്ടായാൽ വേഗത്തിൽ ഓടാനും പറക്കാനും കഴിവുണ്ട്. ചെറിയ രീതിയിലുള്ള (30-40%) ലയർ തീറ്റയും അടുക്കളയിലെ അവശിഷ്ടങ്ങളും നൽകി വളർത്താം. കൃത്യമായ സമയത്ത് വാക്സിനേഷനുകൾ നൽകി രോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുക. സുരക്ഷിതമായ കൂടും ശുദ്ധജലവും ഉറപ്പാക്കുക. * സാസോ - ഇറച്ചിക്കും മുട്ടയ്ക്കും വേണ്ടി ഒരുപോലെ വളർത്താൻ കഴിയുന്ന നല്ല ഒരു കോഴിയിനമാണ് സാസോ. ഫ്രാൻസിൽ വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത ഇവ കൃത്യമായി തീറ്റ നൽകിയാൽ വളരെ പെട്ടെന്ന് വളരുന്നു. ഇവ പത്ത് മുതൽ പതിനാറ് ആഴ്ചകൾക്കുള്ളിൽ 2.5 മുതൽ അഞ്ച് കിലോയോളം ഭാരം വെക്കുന്നു. (സാസോ പൂവൻ കോഴികൾ പെട്ടന്ന് ഇറച്ചിക്ക് തയ്യാറാകുന്നു.) കൊഴുപ്പ് കുറഞ്ഞതും പ്രോട്ടീൻ സമൃദ്ധവുമായ ഇവയുടെ ഗുണമേന്മയുള്ള മാംസത്തിന് നാടൻ കോഴിയുടെ ഇറച്ചിയുടെ സ്വാദ് ഉണ്ട്. ഇവ വർഷത്തിൽ ഏകദേശം 180 മുതൽ 240 മുട്ടകൾവരെ ഇടുന്നു. നാടൻ കോഴികളെ പോലെ ഉയർന്ന രോഗപ്രതിരോധ ശേഷിയുമുണ്ട്. ഇവയെ വീട്ടുവളപ്പിലും ഫാമുകളിലും എളുപ്പം വളർത്താൻ സാധിക്കും. * സോണാലി - 200 മുതൽ 240 മുട്ട വരെ വർഷത്തിൽ. റോഡ് ഐലൻഡ് റെഡ് പൂവൻ, ഫയോമി പിട എന്നിവയുടെ സങ്കരയിനം. മേല്പറഞ്ഞ രണ്ട്‌ ഇനങ്ങളുടെ ജനതിക ഗുണങ്ങൾ ഇവയിൽ കാണാം. ഫയോമിയുടെ ഭംഗി, ഉയർന്ന രോഗ പ്രതിരോധ ശേഷി, ചൂടുള്ള കാലാവസ്ഥയെ പ്രതിരോധിക്കാനുള്ള കഴിവ് എന്നിവയും റോഡ് ഐലൻഡ് റെഡ് കോഴിയുടെ ഉയർന്ന മുട്ട ഉത്പാദനശേഷിയും ചേർന്ന സങ്കരം. തീറ്റ ചിലവ് കുറവ്. വീടുകളിൽ വളർത്താൻ ഉത്തമം. ഫയോമിയെപോലെ വേഗത്തിൽ ഓടാനും മറ്റും സാധിക്കുന്നു. മുട്ട ഉത്പാദനത്തിന് ചെറിയ രീതിയിലുള്ള ലയർ കോഴി തീറ്റയും (30-40%) അടുക്കളയിലെ അവശിഷ്ടങ്ങളും ലയർ തീറ്റയും നൽകി വളർത്താം. കൃത്യമായ സമയത്ത് വാക്സിനേഷനുകൾ നൽകി രോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുക. സുരക്ഷിതമായ കൂടും ശുദ്ധജലവും ഉറപ്പാക്കുക. * ഈജിപ്ഷ്യൻ നാടൻ ഫയോമി-മുട്ടയ്ക്കും ഇറച്ചിക്കും അലങ്കാരത്തിനും ഒരുപോലെ ഗുണകരം. 150 മുതൽ 200 മുട്ടകൾ വരെ പ്രതിവർഷം ഇടുന്നു. കാണാൻ ഭംഗി ഉള്ളതിനാൽ അലങ്കാര കോഴിയായും ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഈജിപ്ഷ്യൻ നാടൻ കോഴി ഇനം. ഉയർന്ന രോഗ പ്രതിരോധ ശേഷി. ചൂടുള്ള കാലാവസ്ഥയ്ക്ക് അനുയോജ്യം. ഇവ പൊതുവേ ഒന്നിടവിട്ട ദിവസങ്ങളിൽ മുട്ട ഇടുന്നു. അധികം ഭാരം ഉണ്ടാകാറില്ല. നായ പോലെയുള്ള ശത്രുക്കൾ ആക്രമിക്കാൻ ശ്രമിച്ചാൽ വേഗത്തിൽ ഓടാനും പറക്കാനും കഴിവുണ്ട്. തുറന്നു വിട്ടു വളർത്താനും ഏറെ അനുയോജ്യം. തീറ്റ ചിലവ് കുറവ്. സോണാലി ഇവയുടെ ക്രോസ്സ് അഥവാ സങ്കരമാണ്. * ഗ്രാമശ്രീ കോഴികൾ: കേരള കാർഷിക സർവ്വകലാശാല വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത ഗ്രാമശ്രീ കോഴികൾ വർഷത്തിൽ 200 മുതൽ 260 വരെ മുട്ടകൾ തരുന്നു. അടുക്കളമുറ്റത്തെ കോഴിവളർത്തലിന് ഇത് മികച്ചതാണ്. നാലുമാസം കൊണ്ട് പൂവൻ കോഴികൾ ഒന്നര കിലോയിലധികം ഭാരത്തിലെത്തുന്നു. രോഗപ്രതിരോധ ശേഷി കൂടുതലാണ്. അഴിച്ചുവിട്ടും കൂട്ടിലിട്ടും ഒരുപോലെ വളർത്താം. ചെറിയ രീതിയിലുള്ള ലയർ തീറ്റയും അടുക്കളയിലെ അവശിഷ്ടങ്ങളും നൽകി വളർത്താം. കൃത്യമായ സമയത്ത് വാക്സിനേഷനുകൾ നൽകി രോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുക. സുരക്ഷിതമായ കൂടും ശുദ്ധജലവും ഉറപ്പാക്കുക. * ഈസ്റ്റെർ എഗ്ഗർ - അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ, ചിലി എന്നി രാജ്യങ്ങളിൽ ഉടലെടുത്ത ഈസ്റ്റെർ എഗ്ഗർ എന്നയിനം മുട്ട കോഴികൾ മറ്റു ഇനങ്ങളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായ രൂപത്തോടെ കാണപ്പെടുന്നു. ഇവയ്ക്ക് താടി, വ്യത്യസ്ത പൂവ് തുടങ്ങിയ പ്രത്യേകതകൾ കാണാം. ഇവയുടെ മുട്ട വ്യത്യസ്തവും മനോഹരവുമായ പച്ച, നീല, ഒലിവ്, പിങ്ക് നിറങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്നു. ഇവ വർഷത്തിൽ പരമാവധി 280 മുട്ടകൾവരെ ഇടാറുണ്ട്. തുറന്നു വിട്ടു വളർത്താനും അനുയോജ്യം. * [[ബ്രോയിലർ]] - പെട്ടെന്ന് വളർച്ച ഉണ്ടാകുന്ന ഇറച്ചി കോഴി ഇനം. പോഷക സമൃദ്ധമായ തീറ്റ ആവശ്യമാണ്. അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിൽ വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത ഇനം. കോർണിഷ് പൂവൻ കോഴികളും, വെളുത്ത പ്ലൈമൌത്ത് റോക്ക് ഇനവും ചേർന്ന സങ്കരയിനം. * * [[ഗ്രാമപ്രിയ]] * [[അസീൽ ]] ==അലങ്കാരക്കോഴികൾ== * കൊളമ്പിയൻ ബ്രഹ്മ- അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിൽ ഉടലെടുത്ത ഇനം. വലിയ ശരീരവും കാലുകളിൽ പോലും മനോഹരമായ തൂവലുകളും ഉള്ള കാഴ്ചയ്ക്ക് ഭംഗിയുള്ള അലങ്കാര കോഴി. പ്രതിവർഷം ഏകദേശം 200 വലിയ മുട്ടകൾ വരെ ഇടുന്നു. പൂവൻ കോഴി അഞ്ച് കിലോയോളം ഭാരം വെക്കുന്നു. * സിൽക്കി - ഭംഗിയുള്ള ചൈനീസ് കോഴി ഇനം. വർഷത്തിൽ ഏതാണ്ട് 120 മുട്ടകൾ വരെ ഇടുന്നു. * ഈജിപ്ഷ്യൻ ഫയോമി- കാണാൻ ഭംഗിയുള്ള ഈജിപ്ഷ്യൻ നാടൻ കോഴി. പ്രതിവർഷം 150-200 മുട്ടകൾവരെ ഇടുന്നു. * വയടട്ട്- അമേരിക്കൻ കോഴി ഇനം. മനോഹരമായ പുള്ളിയുള്ള തൂവലുകൾ. പ്രതിവർഷം ഏതാണ്ട് 200 മുട്ടകൾ വരെ ഇടുന്നു. * പോളിഷ് ക്യാപ്- പോളണ്ടിൽ ഉടലെടുത്ത തൊപ്പിയുള്ള കോഴി ഇനം. മനോഹരമായ രൂപം. പ്രതിവർഷം 200 മുട്ടകൾവരെ ഇടുന്നു. * അമേരിക്കൻ ബന്റം - മനോഹരമായ മറ്റൊരു കോഴി ഇനം. കാണാൻ ഭംഗിയുള്ള രൂപം. * സെറാമ - മലേഷ്യൻ സെറാമ ഭംഗിയുള്ള ചെറിയ കോഴി ഇനമാണ്. ഇതൊരു ചെറിയ പോര് കോഴി ഇനമായും കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. * അസീൽ - പോരുകോഴി. തമിഴ് നാട്, ആന്ധ്രാ പ്രദേശ് പോലെയുള്ള സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ കോഴി പോരിന് ഉപയോഗിക്കുന്നു. ശക്തമായ ശരീരം. തത്തയോട് സാമ്യമുള്ള ചുണ്ടുകൾ. വർഷത്തിൽ പരമാവധി 60-70 മുട്ടകൾവരെ ഇടാറുണ്ട്. == നാടൻ കോഴികൾ == തലശേരി കോഴി, അസീൽ (പോര് കോഴി), നേക്കട് നെക്ക്, കരിംകോഴി തുടങ്ങിയവ. പൊതുവേ കേരളത്തിൽ കാണപ്പെടുന്ന നാടൻ കോഴികൾക്ക് കുറഞ്ഞ മുട്ട ഉത്പാദനം (ഉദാഹരണത്തിന് വർഷത്തിൽ ഏതാണ്ട് 100 മുട്ടകൾ അല്ലെങ്കിൽ അതിൽ താഴെ), മുട്ടയുടെ വലിപ്പക്കുറവ്, കുറഞ്ഞ ശരീരഭാരം, ചെറിയ വലിപ്പം, ഉയർന്ന രോഗ പ്രതിരോധ ശേഷി, കുറഞ്ഞ തീറ്റ ചിലവ്, , അടയിരിക്കുന്ന സ്വഭാവം, വേഗത്തിൽ ചലിക്കാനും സാമാന്യം പറക്കാനുമുള്ള കഴിവ് എന്നിവ പ്രത്യേകതകൾ. ഫയോമി എന്നയിനം ഈജിപ്ഷ്യൻ നാടൻ കോഴിയും കേരളത്തിൽ കാണപ്പെടുന്നു. ഇതിന്റെ ഒരു സങ്കരയിനമാണ് സൊണാലി മുട്ട കോഴികൾ. == കോഴി തീറ്റ == ഉയർന്ന അളവിൽ പ്രോട്ടീൻ, വിറ്റാമിനുകൾ, കാൽസ്യം തുടങ്ങിയ ധാതുക്കൾ എന്നിവ അടങ്ങിയ പ്രത്യേക തരം പോഷക സമൃദ്ധമായ കോഴി തീറ്റ വിപണിയിൽ ലഭ്യമാണ്. ഇവ ഒരു കോഴിയ്ക്ക് വേണ്ടുന്ന പോഷകങ്ങൾ ഉറപ്പ് വരുത്തുന്നു. പല തരത്തിലുള്ള കോഴി തീറ്റകൾ ഇന്ന് വിപണിയിൽ ലഭ്യമാണ്. മുട്ട ഇടുന്ന കോഴികൾക്ക് ലയർ തീറ്റ അഥവാ മുട്ട തീറ്റയും, വളരുന്ന കോഴികൾക്ക് ഗ്രോവർ എന്ന പേരിലും, കോഴി കുഞ്ഞുങ്ങൾക്ക് സ്റ്റാർട്ടർ തുടങ്ങിയ പലതരം തീറ്റകൾ ലഭ്യമാണ്. അതോടൊപ്പം കുടിക്കാൻ ശുദ്ധ ജലവും ഉറപ്പ് വരുത്തുക. പ്രത്യേകിച്ച് കൂടുകളിൽ അടച്ചിട്ടു വളർത്തുന്ന ഉയർന്ന ഉത്പാദനക്ഷമതയുള്ള ഹൈ ലൈൻ ബ്രൗൺ, BV 380, അതുല്യ വൈറ്റ് പോലെയുള്ള മുട്ട കോഴികൾക്ക് നിശ്ചിത അളവിൽ (ഉദാഹരണത്തിന് 100-110 ഗ്രാം മുട്ട കോഴിത്തീറ്റ) ദിവസേന ഇത്തരം തീറ്റ, ശുദ്ധ ജലം എന്നിവ അത്യാവശ്യമാണ്. എന്നാൽ പറമ്പിൽ തുറന്നു വിട്ടു വളർത്തുന്ന മുട്ട കോഴികൾക്ക് അടുക്കള അവശിഷ്ടങ്ങൾ കൂടാതെ നിത്യേന 30-40 ഗ്രാം മുട്ട കോഴി തീറ്റ, ശുദ്ധ ജലം എന്നിവ ആവശ്യമാണ്. മുട്ട തീറ്റ കോഴികൾക്ക് വേണ്ടുന്ന പോഷകങ്ങളും, മുട്ട തോടിന് ആവശ്യമായ കാൽസ്യവും ഉറപ്പ് വരുത്തുന്നു. ഇറച്ചി കോഴികൾക്കും കൃത്യമായ അളവിൽ പ്രത്യേക കോഴിതീറ്റ ആവശ്യമാണ്. == കോഴി വളർത്തൽ == കോഴി വളർത്തൽ എന്നത് വരുമാനം നേടാൻ മാത്രമല്ല ഒരു വീട്ടിലെ ആവശ്യത്തിന് പോഷക സമൃദ്ധമായ നല്ല ആഹാരം ഉത്പാദിപ്പിക്കാനും സഹായിക്കുന്ന ഒരു മികച്ച വഴിയാണ്. ഇതിനായി മികച്ച കോഴി ഇനങ്ങൾ, വൃത്തിയുള്ള നല്ലൊരു കൂട്, പോഷകസമൃദ്ധമായ തീറ്റ, കൃത്യമായ പ്രതിരോധ കുത്തിവയ്പ്പുകൾ, ശരിയായ രീതിയിൽ സൂര്യ പ്രകാശം എന്നിവ ആവശ്യമാണ്. കോഴികൾക്ക് വായു സഞ്ചാരമുള്ളതും, വെളിച്ചം കടക്കുന്നതും, നനവില്ലാത്തതുമായ കൂട് ഒരുക്കുക. രോഗങ്ങൾ വരാതിരിക്കാൻ കൂടും പരിസരവും എപ്പോഴും വൃത്തിയായി സൂക്ഷിക്കുക. ചെറിയ കുട്ടികൾക്കും വലിയ കോഴികൾക്കും ആവശ്യത്തിന് സ്ഥലമുണ്ടെന്ന് ഉറപ്പുവരുത്തുക. ഗുണനിലവാരമുള്ള തീറ്റയും എപ്പോഴും ശുദ്ധമായ വെള്ളവും നൽകുക. വീട്ടിലെ ഭക്ഷണാവശിഷ്ടങ്ങൾ, ആവശ്യത്തിന് ധാന്യങ്ങളും, പച്ചക്കറി അവശിഷ്ടങ്ങളും, ഇലകളും നൽകാം. തുറന്ന് വിട്ടു വളർത്തുമ്പോൾ (ഫ്രീ റേഞ്ച് കോഴി വളർത്തൽ) കോഴികൾക്ക് സ്വാഭാവികമായി ഇര തേടാനും നടക്കാനും സ്വാതന്ത്ര്യം നൽകുന്ന ഒരു രീതിയാണ്. ഇതിൽ കോഴികൾക്ക് 10 ചതുരശ്രയടി സ്ഥലമെങ്കിലും പുറത്ത് മേയാൻ നൽകേണ്ടതുണ്ട്. ഇത് കോഴികളുടെ ആരോഗ്യം മെച്ചപ്പെടുത്താനും പോഷകസമൃദ്ധമായ മുട്ടകൾ ലഭിക്കാനും, തീറ്റച്ചെലവ് കുറയ്ക്കാനും, മുട്ടയ്ക്കും ഇറച്ചിക്കും സ്വാഭാവിക രുചി ഉണ്ടാകാനും ഈ രീതി നല്ലതാണ്. എന്നാൽ രാത്രിയിൽ സുരക്ഷിതമായി കൂടുകയറാൻ സൗകര്യം വേണം. നായ, കുറുക്കൻ, പരുന്തുകൾ തുടങ്ങിയ ശത്രുക്കൾ കോഴികൾക്ക് ഭീഷണിയാണ്. അതിനാൽ ഇവയിൽ നിന്നും കോഴികൾക്ക് സംരക്ഷണം നൽകുക. കേരളത്തിൽ നായ ശല്യം കാരണം വീടുകളിൽ കോഴി വളർത്തൽ ഒഴിവാക്കുന്നവരുണ്ട്. എന്നാൽ പൊതുവേ ഭാരം കുറഞ്ഞ വൈറ്റ് ലെഗോൺ, കൈരളി, ഫയോമി, നാടൻ കോഴികൾ പോലെയുള്ളവ നായ പിടിക്കാൻ ശ്രമിച്ചാൽ വേഗത്തിൽ ഓടിയോ പറന്നോ രക്ഷപെടാൻ കഴിവുള്ളവയാണ്. അതിനാൽ തുറന്നു വിട്ടു വളർത്താൻ ഇവ അനുയോജ്യമാണ് എന്ന്‌ പറയാം. എപ്പോഴും ശുദ്ധജലവും അനുബന്ധ തീറ്റയും ഇടയ്ക്കിടെ നൽകുക. കൃഷിയിടങ്ങൾക്ക് നാശം വരാത്ത രീതിയിൽ വേലി കെട്ടി തിരിക്കുക. ഒരു വ്യക്തി അയാളുടെ [[ആരോഗ്യം|ആരോഗ്യകരമായ]] ജീവിതത്തിന് വേണ്ടി മുട്ടകൾ കഴിച്ചിരിക്കണം എന്നാണ് ആരോഗ്യ വിദഗ്ദർ നിർദേശിക്കുന്നത്. അതിനാൽ വീടുകളിലെ കോഴി വളർത്തൽ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കേണ്ട ഒന്നാണ്. രണ്ട്‌ മുതൽ പത്ത് വരെ കോഴികളെ വളർത്തുന്ന ചെറുകിട യൂണിറ്റുകളാണ് വീട്ടുമുറ്റത്തെ കോഴിവളർത്തലിന് അനുയോജ്യം. ഉൽപാദനക്ഷമത കുറഞ്ഞ നാടൻ കോഴികൾക്ക് പകരം വീടുകൾക്ക് അനുയോജ്യമായ ഉൽപ്പാദനശേഷി കൂടിയ മുട്ട കോഴിയിനങ്ങൾ ഇന്ന് ലഭ്യമാണ്. തവിട്ടും, കറുപ്പും, വെളുപ്പും കലർന്ന ഗ്രാമശ്രീ, വെളുപ്പിൽ കറുത്തപുള്ളികളുള്ള ഗ്രാമലക്ഷ്മി (ആസ്ട്രോ വൈറ്റ്), കൈരളി, കാവേരി, കലിംഗ ബ്രൗൺ, സൊണാലി തുടങ്ങിയ കോഴി ഇനങ്ങൾ അടുക്കളമുറ്റങ്ങൾക്കു വേണ്ടി വികസിപ്പിച്ചവയാണ്. സ്വദേശിയും വിദേശിയുമായ വിവിധ കോഴിയിനങ്ങൾ തമ്മിൽ ജനിതക മിശ്രണം ചെയ്ത് ഉരിത്തിരിച്ചെടുത്ത ഈ സങ്കരയിനം കോഴികൾ അഞ്ച്-അഞ്ചര മാസം പ്രായമെത്തുമ്പോൾ മുട്ടയിടൽ ആരംഭിക്കും. ഒരു വർഷം ഏകദേശം 220 മുട്ടകൾ വരെ ഇവയിൽ നിന്നും കിട്ടും. ഒന്നര വർഷം പ്രായം നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന ലാഭകരമായ മുടയുൽപ്പാദനകാലം കഴിഞ്ഞാൽ ഇവയെ ഇറച്ചിക്കായി ഉപയോഗിക്കുകയോ വിൽക്കുകയോ ചെയ്യാം. രണ്ട് മാസം പ്രായമെത്തിയ ആവശ്യമായ രോഗപ്രതിരോധ കുത്തിവെയ്പുകൾ നൽകിയ മുട്ടക്കോഴി കുഞ്ഞുങ്ങളെ വളർത്താനായി വാങ്ങുന്നതാണ് അഭികാമ്യം. സർക്കാർ അംഗീകൃത നഴ്സറികളിൽ നിന്നോ, ഫാമുകളിൽ നിന്നോ കോഴി കുഞ്ഞുങ്ങളെ വാങ്ങാം. വീട്ടുമുറ്റത്ത് അഴിച്ചുവിട്ട് വളർത്തുന്ന കോഴികൾക്ക് രാത്രി പാർപ്പിക്കുന്നതിന് വേണ്ടി തടിയും കമ്പിവലയും ഉപയോഗിച്ച് ലളിതമായ പാർപ്പിടം പണിയാം. യഥേഷ്ടം കാറ്റും വെളിച്ചവും കടക്കുന്ന സുരക്ഷിതമായ കൂടുകൾ വേണം നിർമിക്കേണ്ടത്. ഒരു കോഴിക്ക് നിൽക്കാൻ കൂട്ടിൽ ഒരു ചതുരശ്രയടി സ്ഥല സൗകര്യം നൽകണം. തറനിരപ്പിൽ നിന്ന് രണ്ടടി എങ്കിലും ഉയരത്തിൽ വേണം കൂട് ക്രമീകരിക്കേണ്ടത്. പുരയിടത്തിൽ പൂർണമായും തുറന്ന് വിട്ട് വളർത്താൻ സൗകര്യമില്ലെങ്കിൽ കൂടിന് ചുറ്റും വേലികെട്ടി തിരിച്ച് അതിനുള്ളിൽ തുറന്ന് വിട്ട് വളർത്താം. ഒരു കോഴിക്ക് പത്ത് ചതുരശ്രയടി സ്ഥലം എന്ന കണക്കിൽ പത്ത് കോഴികൾക്ക് 100 ചതുരശ്ര അടി സ്ഥലം വേലികെട്ടിനുള്ളിൽ നൽകണം. തീറ്റപാത്രങ്ങളും വെള്ളപാത്രങ്ങളും കൂട്ടിൽ തന്നെ ക്രമീകരിക്കാം. കോഴികൾക്ക് മുട്ടയിടുന്നതിനായി ഒരടി വീതം നീളത്തിലും വീതിയിലും അരയടി ഉയരത്തിലും കാർഡ് ബോർഡു കൊണ്ടോ മരം കൊണ്ടോ ഉള്ള നെസ്റ്റ് ബോക്സ് കൂട്ടിലോ വേലി കെട്ടിനുള്ളിലോ നിർമിക്കണം. നെസ്റ്റ് ബോക്സിനുള്ളിൽ വൈക്കോലോ ഉണക്കപ്പുല്ലോ ചകിരിയോ വിരിച്ച് വിരിപ്പൊരുക്കാം. അഞ്ച് കോഴികൾക്ക് ഒന്ന് എന്ന അനുപാതത്തിൽ വേണം നെസ്റ്റ് ബോക്സുകൾ ക്രമീകരിക്കേണ്ടത്. സ്ഥല പരിമിതിയുള്ളവർക്ക് കോഴികളെ മുറ്റത്തോ, മട്ടുപ്പാവിലെ വളർത്തുന്നതിനായി തുരുമ്പെടുക്കാത്ത മോഡേൺ കൂടുകളും ഇന്നുണ്ട്. കുടിവെള്ള സൗകര്യമൊരുക്കാൻ കൂടിന് മുകളിൽ വാട്ടർ ടാങ്ക്, ഓട്ടോമാറ്റിക്ക് നിപ്പിൾ ഡ്രിങ്കർ സംവിധാനം, ഫീഡർ, എഗ്ഗർ ചാനൽ, കാഷ്ടം ശേഖരിക്കാൻ ട്രേ എന്നിവയെല്ലാം ഒരു കുടക്കീഴിൽ ഉൾക്കൊള്ളുന്നവയാണ് ഈ ഹൈടെക് കൂടുകൾ. വിലയൊരല്പം കൂടുമെങ്കിലും ഏറ്റവും ചുരുങ്ങിയ സ്ഥലത്ത് കോഴികളെ വളർത്താം എന്നതും ദീർഘകാലം ഈട് നിൽക്കുമെന്നതും ഈ കൂടുകളുടെ പ്രത്യേകതയാണ്. അത്യുൽപ്പാദനശേഷിയുള്ള ഹൈ ലൈൻ ബ്രൗൺ, ISA ബ്രൗൺ, BV 380, വൈറ്റ് ലെഗോൺ പോലുള്ള കോഴിയിനങ്ങളാണ് ഹൈടെക് കൂടുകൾക്ക് അനുയോജ്യം. ഒരു ദിവസം ഒരു കോഴിക്ക് വേണ്ടത് 100-120 ഗ്രാം വരെ തീറ്റയാണ്. അൽപ്പം കോഴി തീറ്റ അഥവാ ലയർ തീറ്റ (30 ഗ്രാം), വീട്ടിലെ മിച്ചാഹാരം, അടുക്കളയിൽ നിന്നുള്ള ഭക്ഷ്യ അവശിഷ്ടങ്ങൾ, വില കുറഞ്ഞ ധാന്യങ്ങൾ, തവിട്, പിണ്ണാക്ക്, പച്ചക്കറി അവശിഷ്ടങ്ങൾ എന്നിവയെല്ലാം വീട്ടുവളപ്പിലെ കോഴികൾക്ക് ആഹാരമായി നൽകാം. ഒപ്പം മുറ്റത്തും, പറമ്പിലും അവർ സ്വയം ബാക്കി ആഹാരം കണ്ടെത്തുകയും ചെയ്യും. അസോള, അഗത്തിച്ചീര, ചെമ്പരത്തിയില തുടങ്ങിയ പച്ചിലകളും, തീറ്റപ്പുല്ലും അരിഞ്ഞ് കോഴികൾക്ക് ഭക്ഷണം നൽകാം. സങ്കരയിനം മുട്ടക്കോഴികൾക്ക് പ്രത്യേകമായുള്ള ലയർ തീറ്റ 30 ഗ്രാം വരെ ദിവസവും നൽകാവുന്നതാണ്. എന്നാൽ കൂടുകളിൽ പൂർണസമയം അടച്ചിട്ട് വളർത്തുന്ന ബിവി 380 പോലെയുള്ള കോഴികളുടെ അത്യുൽപ്പാദനക്ഷമത പൂർണമായും കൈവരിക്കണമെങ്കിൽ ദിവസം 100-120 ഗ്രാം ലയർ തീറ്റ നൽകേണ്ടതുണ്ട്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ അഴിച്ച് വിട്ട് വളർത്തുന്ന കോഴികളെ അപേക്ഷിച്ച് കൂട്ടിനുള്ളിലിട്ട് പരിപാലിക്കുന്ന കോഴികളെ വളർത്താൻ അല്പം ചിലവേറും. വീട്ടുമുറ്റത്ത് അഴിച്ച് വിട്ട് വളർത്തുന്ന കോഴികൾക്ക് ഓരോ രണ്ട് അല്ലെങ്കിൽ പരമാവധി മൂന്ന് മാസത്തെ ഇടവേളയിൽ വിരയിളക്കുന്നതിനായുള്ള മരുന്നുകൾ നൽകണം. മുട്ടയിടാൻ ആരംഭിക്കുന്നതിന് തൊട്ടുമുൻപ് 15-16 ആഴ്ച പ്രായം കോഴിവസന്തക്കെതിരായ വാക്സിൻ കുത്തിവെയ്പ്പ് നൽകുകയും വേണം. {{CC|Gallus gallus domesticus}} == ഇതും കാണുക == [[കാട്ടുകോഴി]] == മറ്റ് കണ്ണികൾ == [[വർഗ്ഗം:വളർത്തുമൃഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കോഴികൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഫാസിയാനിഡേ ജന്തുകുടുംബത്തിൽ പെട്ട പക്ഷികൾ]] ==അവലംബം== {{Reflist}} {{Bird-stub}} 3n1brmcqj97spoavl3nas2nja59qcpv 10 21223 4666527 4587968 2026-09-13T04:19:04Z HaileyChoi9 221064 SVG PNG-നെക്കാൾ മികച്ചതാണ് 4666527 wikitext text/x-wiki {{അപൂർണ്ണപ്പെട്ടി|image=Flag of India (Variant).svg|size=40px|subject=[[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയുമായി]] ബന്ധപ്പെട്ട|en={{#if:{{{1|}}}|{{{1}}}|}}}} <includeonly>[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യ - അപൂർണ്ണലേഖനങ്ങൾ]]</includeonly> <noinclude>[[category:stub templates]] </noinclude> jr3bbz5b4jnf51s7x3rzagzlachrjmv 0 29713 4666407 4599101 2026-09-12T14:48:38Z Vishkailas 214655 /* */ just corrected. Navarathri is not for worship of parvathy but different aspects of devi like kali and durga 4666407 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Navratri}} {{Infobox holiday |holiday_name = നവരാത്രി |type = ഹിന്ദു |longtype = |image = Navratri Navaratri festival preparations and performance arts collage.jpg |caption = പ്രദേശത്തെ ആശ്രയിച്ച്, ഒരു ദുഷ്ട രാക്ഷസനെതിരായി ദുർഗ അല്ലെങ്കിൽ രാമന്റെ വിജയം നവരാത്രി ദിനത്തിൽ ആഘോഷിക്കുന്നു<ref name="Fuller2004p108"/> |nickname = നവരാത്രി അല്ലെങ്കിൽ നവരതം |observedby = [[ഹിന്ദുക്കൾ]], [[ജൈനമതം | ജൈനന്മാർ]] [[സിഖുകാർ]] |begins = അശ്വിൻ ശുക്ല പ്രതാമ |ends = അശ്വിൻ ശുക്ല നവാമി |date2018 = 10 Oct, Wed – 18 Oct, Thu <br/>(Vijayadashami: 19 Oct, Fri) |date2019 = 29 Sep, Sun – 8 Oct, Tue <ref>{{cite web |ref=harv|author=Drik Panchag| title=Navratri 2019 detailed calendar|url=http://www.drikpanchang.com/navratri/ashwin-shardiya-navratri-dates.html?year=2019 }}</ref><br/>(Vijayadashami: 8 Oct, Tue) |frequency= ദ്വിവത്സരം |celebrations = 9 ദിവസങ്ങൾ |observances = മണ്ഡപക്രമീകരണം, പ്രാർത്ഥനകൾ, നാടകങ്ങൾ, നിമജ്ജനം അല്ലെങ്കിൽ കത്തിക്കയറുക |relatedto = [[ദസറ]] }} {{Saktism}} [[ഹൈന്ദവം|ഹൈന്ദവരുടെ]] ആരാധനയുടേയും സംഗീതത്തിന്റെയും നൃത്തത്തിന്റേയും ഉത്സവമാണ് '''നവരാത്രി'''. ഒൻപത് രാത്രികൾ എന്നാണ് ഈ [[സംസ്കൃതം|സംസ്കൃത]] പദത്തിന്റെ അർത്ഥം. ഒൻപത് രാത്രിയും പത്ത് പകലും നീണ്ടു നിൽക്കുന്ന ഈ ഉത്സവത്തിൽ [[ശക്തി|ആദിപരാശക്തിയുടെ]] ഒൻപത് രൂപങ്ങളെ ആരാധിക്കുന്നു. ഇന്ത്യയിലെ ചില സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ ദുർഗ്ഗാപൂജ, ദസറ തുടങ്ങിയ പേരുകളിലും ഈ ആഘോഷം അറിയപ്പെടുന്നു. ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ഹൈന്ദവർ (വിശേഷിച്ചു ശാക്തേയർ, ഭഗവതി ഭക്തർ തുടങ്ങിയവർ) ഇത് വിശേഷ ദിനമായി ആഘോഷിച്ചു വരുന്നു. നവരാത്രിയിലെ ആദ്യത്തെ മൂന്ന് ദിവസം ഭഗവതിയെ [[മഹാകാളി|മഹാകാളിയായും]] അടുത്ത മൂന്ന് ദിവസം [[ലക്ഷ്മി|മഹാലക്ഷ്മിയായും]] അവസാനത്തെ മൂന്ന് നാൾ ''[[സരസ്വതി|മഹാസരസ്വതിയായും]]'' സങ്കൽപ്പിച്ച് പൂജ നടത്തുന്നു. [[ദുർഗാപൂജ|ദുർഗ്ഗാഷ്ടമി]] നാളിൽ ''[[ദുർഗ്ഗ]]'' ആയും, മഹാനവമി ദിനത്തിൽ മഹാലക്ഷ്മി ആയും, [[വിജയദശമി]]യിൽ സരസ്വതിയായും ആരാധിക്കാറുണ്ട്. കേരളത്തിൽ സരസ്വതിപൂജയും [[വിദ്യാരംഭം|വിദ്യാരംഭവും]] പ്രധാനമാണ്. ഇതോടനുബന്ധിച്ചു കർണാടകത്തിലെ [[കൊല്ലൂർ മൂകാംബികാക്ഷേത്രം|കൊല്ലൂർ മൂകാംബിക ക്ഷേത്രത്തിലെ]] രഥോത്സവവും വിദ്യാരംഭവും പ്രസിദ്ധമാണ്. ഈ ദിവസങ്ങളിൽ മൂകാംബികാക്ഷേത്ര ദർശനത്തിനായി കൊല്ലൂരിലേക്ക് മലയാളികളുടെ ഒഴുക്ക് ഉണ്ടാവാറുണ്ട്. കേരളത്തിൽ കോട്ടയത്തെ [[പനച്ചിക്കാട്]], തൃശ്ശൂരിലെ [[തിരുവുള്ളക്കാവ് ധർമ്മശാസ്ത്രാക്ഷേത്രം|തിരുവുള്ളക്കാവ്]], കൊരട്ടി മുളവള്ളിക്കാവ്, എറണാകുളത്തെ [[ചോറ്റാനിക്കര ഭഗവതിക്ഷേത്രം|ചോറ്റാനിക്കര]], തിരുവനന്തപുരം [[പൂജപ്പുര|പൂജപ്പുര,]] [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ ശ്രീ കുരുംബഭഗവതി ക്ഷേത്രം|കൊടുങ്ങല്ലൂർ ശ്രീ കുരുംബഭഗവതി ക്ഷേത്രം,]] [[കാടാമ്പുഴ ഭഗവതിക്ഷേത്രം|കാടാമ്പുഴ ഭഗവതിക്ഷേത്രം,]] [[തിരുമാന്ധാംകുന്ന് ഭഗവതിക്ഷേത്രം|തിരുമാന്ധാംകുന്ന് ഭഗവതിക്ഷേത്രം,]] [[മാടായിക്കാവ് ഭഗവതിക്ഷേത്രം]] തുടങ്ങിയ അനേകം ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ നവരാത്രിയും വിദ്യാരംഭവും വിപുലമായ ചടങ്ങുകളോടെ ആഘോഷിക്കപ്പെടുന്നു. [[പ്രമാണം:Navarathri day.jpg|thumb|right|300px|വിദ്യാരംഭം]] == വിവിധ നവരാത്രികൾ == യഥാർത്ഥത്തിൽ അഞ്ച് നവരാത്രികൾ ഉണ്ടെങ്കിലും മൂന്നെണ്ണമേ ഇപ്പോൾ ആഘോഷിക്കപ്പെടുന്നുള്ളൂ. ==== ശരത് നവരാത്രി ==== [[ശൈത്യം|ശൈത്യത്തിന്റെ]] ആരംഭമായ [[ശരത്കാലം|ശരത് ഋതുവിലാണ്]] (സെപ്റ്റംബർ‌-ഒക്ടോബർ) ശരത് നവരാത്രി ആഘോഷിക്കുന്നത്. മഹാ നവരാത്രി എന്നും പേരുണ്ട്. [[ദുർഗാ ദേവി|ദുർഗ്ഗാദേവി]] [[മഹിഷാസുരൻ|മഹിഷാസുരനെ]] വധിച്ചതിന്റെ ഓർമയിക്കാണ് ഇത് ആഘോഷിക്കുന്നത്. [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയുടെ]] മിക്ക ഭാഗങ്ങളിലും ആഘോഷിക്കപ്പെടുന്നുണ്ടെങ്കിലും കിഴക്കേ ഇന്ത്യയിലും തെക്കേ ഇന്ത്യയിലുമാണ് ഇതിന് കൂടുതൽ പ്രാധാന്യമുള്ളത്. വടക്കേ ഇന്ത്യയിൽ ചിലർ [[ബന്ദാസുരൻ|ബന്ദാസുര വധത്തിന്റെ]] ഓർമയിലാണ് ശരത് നവരാത്രി ആഘോഷിക്കുന്നതെങ്കിൽ മറ്റു ചിലർ ശ്രീരാമൻ രാവണനെ വിജയിച്ചതിന്റെ ഓർമ്മക്കായും ആഘോഷിക്കുന്നു. മൈസൂർ ചാമുണ്ഡി ക്ഷേത്രത്തിലെ ദസ്സറ പ്രസിദ്ധമാണ്. കേരളത്തിൽ ഇത് സരസ്വതീ പ്രധാനമാണ്. പൂജവെപ്പും വിദ്യാരംഭവും ഇതോട് അനുബന്ധിച്ചു നടക്കുന്നു. ==== വസന്ത നവരാത്രി ==== [[വേനൽ|വേനലിന്റെ]] ആരംഭമായ [[വസന്തം|വസന്ത ഋതുവിലാണ്]] (മാർച്ച്-ഏപ്രിൽ) വസന്ത നവരാത്രി ഉത്സവം. വടക്കേ ഇന്ത്യയിലാണ് ഇത് ആഘോഷിക്കപ്പെടുന്നത്. [[രാമനവമി]]യോടനുബന്ധിച്ചാണ് ഇത് ആഘോഷിക്കപ്പെടുന്നത്. ==== അശാത നവരാത്രി ==== ജൂലൈ-ഓഗസ്റ്റ് മാസങ്ങളിലാണ് അശാത നവരാത്രി ആഘോഷിക്കുന്നത്. [[വരാഹി|ഭഗവതി വരാഹിയുടെ]] ഉപാസകന്മാർക്ക് വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ടതാണ് ഈ ആഘോഷം. [[ദേവി മാഹാത്മ്യം|ദേവി മാഹാത്മ്യത്തിലെ]] ഏഴ് മാതൃക്കളിൽ ഒരാളാണ് വരാഹി. ഇത് പരാശക്തി തന്നെയാണ്. [[ഹിമാചൽ പ്രദേശ്|ഹിമാചൽ പ്രദേശിൽ]] ഗുഹ്യ നവരാത്രി എന്നാണിതിന് പേര്. == നവരാത്രിയും ബൊമ്മക്കൊലുവും == ദേവിയുടെ പടു കൂറ്റൻ കോലങ്ങൾ മുതൽ മണ്ണിൽ തീർത്ത കൊച്ച് ബൊമ്മകൾ വരെ അലങ്കരിച്ച് പൂജിക്കുന്ന ഒരു ആഘോഷമാണ് നവരാത്രി. ബംഗാളിലെ കാളിപൂജയോട് അനുബന്ധിച്ച് ദുർഗ്ഗാ ദേവിയുടെ വലിയ രൂപങ്ങൾ കെട്ടിയൊരുക്കുന്നു. തമിഴ് നാട്ടിൽ ബ്രാഹ്മണർ വളരെ പ്രധാനമായി കൊണ്ടാടുന്ന ഒരു ആചാരം കൂടിയാണ് കൊലു വെയ്ക്കൽ. == നവരാത്രി വ്രതം == കന്നി, മകരം, മീനം, മിഥുനം എന്നീ മാസങ്ങളിൽ നവരാത്രമാചരിക്കാമെങ്കിലും കന്നി നവരാത്രത്തിനാണ് പ്രാധാന്യം. കേരളത്തിൽ മൂന്നു ദിവസമാണ് നവരാത്രി ആചരിക്കുന്നത്. ===ദുർഗ്ഗാഷ്ടമി === ഈ ദിവസത്തെ സായാഹ്നത്തിലാണ് പണി ആയുധങ്ങളും പുസ്തകങ്ങളും പൂജ വയ്ക്കുന്നത്. പരാശക്തിയെ ദുർഗ്ഗയായി അന്ന് ആരാധിക്കുന്നു. === മഹാനവമി === പൂജ വെപ്പിന്റെ രണ്ടാം ദിനമാണിത്. ഭഗവതിയെ ഐശ്വര്യദേവതയായ മഹാലക്ഷ്മിയായി ആരാധിക്കുന്നു. === വിജയ ദശമി === കന്നി വെളുത്തപക്ഷത്തിലെ ദശമി -നവമി രാത്രിയുടെ അവസാനത്തിൽ - വിജയദശമിയായി ആചരിക്കുകയും ആഘോഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ദുർഗ്ഗയുടെ വിജയ സൂചകമായ ഈ ദിനം ക്ഷത്രിയർ പ്രധാനമായി കരുതുന്നു. അന്ന് പൂജവെച്ച ആയുധങ്ങളും പുസ്തകങ്ങളും തിരികെ എടുക്കുന്നു. ==അവലംബം== {{Reflist}} {{Hinduism}} {{ഇന്ത്യയിലെ ഉത്സവങ്ങൾ}} {{Hindu festivals |state=autocollapse}} [[Category:ആഘോഷങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം: വ്രതങ്ങൾ]] p3gjqrk5umey15tsfk56y6gjcwswfwk 0 50349 4666578 4594770 2026-09-13T06:22:35Z ~2026-48203-56 222590 /* പരമശിവൻ */ 4666578 wikitext text/x-wiki {{ആധികാരികത}} [[ചിത്രം:Thiruvegappura_temple.jpg|thumb|300px|right|തിരുവേഗപ്പുറ ശ്രീമഹാക്ഷേത്രം-ആകാശവീക്ഷണം]] [[പാലക്കാട് ജില്ല|പാലക്കാട് ജില്ലയിൽ]] [[പട്ടാമ്പി|പട്ടാമ്പിയ്ക്കടുത്തുള്ള]] [[തിരുവേഗപ്പുറ|തിരുവേഗപ്പുറയിൽ]], [[ഭാരതപ്പുഴ|ഭാരതപ്പുഴയുടെ]] പോഷകനദിയായ [[തൂതപ്പുഴ|തൂതപ്പുഴയുടെ]] തീരത്ത് കാണപ്പെടുന്ന ഒരു ക്ഷേത്രമാണ് '''തിരുവേഗപ്പുറ ശിവ-ശങ്കരനാരായണ-മഹാവിഷ്ണുക്ഷേത്രം'''. [[തൃശ്ശൂർ വടക്കുന്നാഥ ക്ഷേത്രം|തൃശ്ശൂർ വടക്കുന്നാഥ ക്ഷേത്രത്തിലേതുപോലെ]] [[പരമശിവൻ]], [[പാർവ്വതി|പാർവ്വതീദേവി]], [[മഹാവിഷ്ണു]], [[ശങ്കരനാരായണൻ]] എന്നിവർ പ്രധാനമൂർത്തികളായി കുടികൊള്ളുന്ന ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ, എന്നാൽ അതിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി ഇവിടെ മൂന്നുതരം ശ്രീകോവിലുകളും (ശിവന്റെയും പാർവ്വതിയുടെയും ശ്രീകോവിൽ ഒന്നാണ്), മൂന്നു കൊടിമരങ്ങളും പ്രതിഷ്ഠകൾക്കുണ്ട്. തൂതപ്പുഴയുടെ കിഴക്കേ തീരത്ത് കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായാണ് ക്ഷേത്രം പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ളത്. പാലക്കാട്-[[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം ജില്ലകളുടെ]] അതിർത്തിയിലാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. [[വളാഞ്ചേരി|വളാഞ്ചേരിയിൽ]] നിന്ന് ഇവിടേയ്ക്ക് അഞ്ച് കിലോമീറ്ററേയുള്ളൂ. ക്ഷേത്രവളപ്പിൽ [[കൂത്തമ്പലം|കൂത്തമ്പലവും]] [[ഊട്ടുപുര|ഊട്ടുപുരയുമുണ്ട്]]. കേരളീയ വാസ്തുവിദ്യയുടെ മകുടോദാഹരണമായ ഈ ക്ഷേത്രം നിരവധി ഭക്തരെ ആകർഷിയ്ക്കുന്നു. [[ഗണപതി]], [[ദക്ഷിണാമൂർത്തി]], [[ത്രിപുരാന്തകൻ]], [[വേട്ടയ്ക്കൊരുമകൻ]], [[ശാസ്താവ്]], [[ഭദ്രകാളി]] ([[തിരുവളയനാട് ഭഗവതിക്ഷേത്രം|തിരുവളയനാട്ടമ്മ]] സങ്കല്പത്തിൽ), [[നാഗദൈവങ്ങൾ]] എന്നിവരാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ ഉപദേവതകൾ. [[കുംഭം|കുംഭമാസത്തിൽ]] [[തിരുവാതിര (നക്ഷത്രം)|തിരുവാതിര നാൾ]] ആറാട്ടായി എട്ടുദിവസം ഉത്സവം, കുംഭമാസത്തിലെത്തന്നെ [[ശിവരാത്രി]], [[വൃശ്ചികം|വൃശ്ചികമാസത്തിലെ]] [[വൈക്കത്തഷ്ടമി]], [[മേടം|മേടമാസത്തിലെ]] ഭഗവതിപ്പാട്ട് എന്നിവയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ വിശേഷദിവസങ്ങൾ. [[മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡ്|മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ]] കീഴിലാണ് ഈ മഹാക്ഷേത്രം. == ഐതിഹ്യം == === മഹാവിഷ്ണു === ശങ്കരനാരായണന്റെയും ശിവന്റെയും പേരുകളിലാണ് ക്ഷേത്രം സാധാരണയായി പറഞ്ഞുകേൾക്കാറുള്ളതെങ്കിലും ക്ഷേത്രത്തിലെ ആദ്യപ്രതിഷ്ഠ വാസ്തവത്തിൽ വടക്കുഭാഗത്തെ ശ്രീകോവിലിൽ കുടികൊള്ളുന്ന മഹാവിഷ്ണുഭഗവാനാണ്. ക്ഷേത്രത്തിലെ വിഷ്ണുപ്രതിഷ്ഠയ്ക്ക് [[കൃതയുഗം|കൃതയുഗത്തോളം]] പഴക്കമുണ്ടെന്നും ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയത് [[കപിലൻ|കപിലമഹർഷിയാണെന്നും]] പറയപ്പെടുന്നു. === പരമശിവൻ === തിരുവേഗപ്പുറ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന മൂർത്തികളിലൊരാളായ പരമശിവനെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചത് വിഷ്ണുവാഹനമായ [[ഗരുഡൻ|ഗരുഡനാണെന്ന്]] വിശ്വസിയ്ക്കുന്നു. ''തിരുവേഗപ്പുറ'' എന്ന സ്ഥലനാമത്തിനു പിന്നിലും പറയപ്പെടുന്നത് ഈ ശിവപ്രതിഷ്ഠയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കഥയാണ്. അതിങ്ങനെ: [[പാലാഴിമഥനം|പാലാഴിമഥനത്തിനുശേഷം]] ഗരുഡന് ഘോരമായ സർപ്പകോപം പിടിപെട്ടു. തന്മൂലം രോഗബാധിതനായ അദ്ദേഹം പരിഹാരത്തിനായി [[ബ്രഹ്മാവ്|ബ്രഹ്മാവിനെ]] ചെന്നുകണ്ടു. ശിവഭജനമാണ് പ്രതിവിധിയായി ബ്രഹ്മാവ് നിർദ്ദേശിച്ചത്. അതനുസരിച്ച് ഗരുഡൻ [[ഗംഗ|ഗംഗാനദിയിൽ]] നിന്ന് അതിവിശിഷ്ടമായ രണ്ട് ശിവലിംഗങ്ങൾ കൊണ്ടുവരികയും അതിവേഗം പറന്ന് തൂതപ്പുഴയുടെ തീരത്തെത്തി ശിവലിംഗങ്ങളിലൊന്ന് അവിടെ പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുകയും തുടർന്ന് അതിവേഗത്തിൽ അവിടെനിന്ന് പറന്നുപോകുകയും ചെയ്തു. ഇന്ന് ക്ഷേത്രമതിലകത്ത് തെക്കുഭാഗത്തുള്ള ഊട്ടുപുരയുടെ മുന്നിലായി കാണപ്പെടുന്ന ഒരു ഹോമകുണ്ഡത്തിലാണ് ഗരുഡൻ ശിവലിംഗം ആദ്യം പ്രതിഷ്ഠിച്ചതത്രേ. തദ്സ്ഥാനം ഇപ്പോൾ '''ശ്രീമൂലസ്ഥാനം''' എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ഗരുഡൻ വേഗത്തിൽ വന്ന് പ്രതിഷ്ഠ കഴിച്ച് പറന്നുപോയ സ്ഥലം ''തിരുവേഗപ്പറ'' എന്നും കാലാന്തരത്തിൽ ''തിരുവേഗപ്പുറ'' എന്നും അറിയപ്പെട്ടു. പ്രതിഷ്ഠ കഴിച്ച് പെട്ടെന്നുതന്നെ പറന്നുപോയതിനാൽ ശിവലിംഗത്തിൽ ചെറിയൊരു ചരിവുണ്ടായെന്ന് കഥയുണ്ട്. ഇതിന് ഉപോദ്ബലകമായി തിരുവേഗപ്പുറയിലെ ശിവലിംഗം ഇന്നും അല്പം ചരിഞ്ഞാണ് കാണപ്പെടുന്നത്. ഇവിടെ അടുത്ത ഗ്രാമമായ [[കുലുക്കല്ലൂർ|കുലുക്കല്ലൂരിൽ]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ആദിത്യപുരം ശിവക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയതും ഗരുഡനാണെന്ന് ഐതിഹ്യമുണ്ട്. അതിന്റെ കഥയും ഇതേപോലെയാണ്. തിരുവേഗപ്പുറയിലെ പ്രതിഷ്ഠ കഴിഞ്ഞ ഗരുഡൻ നേരെ പോയത് അങ്ങോട്ടാണത്രേ. തന്റെ കയ്യിലുണ്ടായിരുന്ന രണ്ടാമത്തെ ശിവലിംഗം അദ്ദേഹം അവിടെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചു. ആദിത്യപുരത്തും തിരുവേഗപ്പുറയിലും പ്രതിഷ്ഠ കഴിഞ്ഞതോടെ ഗരുഡന് ശാപമോക്ഷം ലഭിയ്ക്കുകയും പൂർവ്വാധികം ആരോഗ്യം വീണ്ടെടുക്കുകയും ചെയ്തു. ഇന്ന് ഇരുസ്ഥലങ്ങളിലും ഒരേ ദിവസം ദർശനം നടത്തുന്നത് പുണ്യമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. === ശങ്കരനാരായണൻ === [[അദ്വൈത സിദ്ധാന്തം|അദ്വൈത സിദ്ധാന്തത്തിന്റെ]] മുഖ്യപ്രയോക്താവായിരുന്ന [[ശങ്കരാചാര്യർ|ആദിശങ്കരാചാര്യർ]] തന്റെ ദേശാടനത്തിനിടയിൽ തിരുവേഗപ്പുറ ക്ഷേത്രത്തിൽ വരാനിടയാകുകയും ഇരുപ്രതിഷ്ഠകളുടെയും മഹിമ മനസ്സിലാക്കുകയും ചെയ്തു. അക്കാലത്ത് പോരടിച്ചിരുന്ന ശൈവ-വൈഷ്ണവ വിഭാഗക്കാരെ ഒന്നിപ്പിയ്ക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ അദ്ദേഹം ഇരുചൈതന്യങ്ങളെയും സംയോജിപ്പിച്ച് പുതിയൊരു ചൈതന്യം സൃഷ്ടിച്ചെടുത്തു. അതാണ് ശങ്കരനാരായണൻ. മറ്റൊരു ഐതിഹ്യമനുസരിച്ച് ഇവിടെ ശങ്കരനാരായണപ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയത് [[പറയിപെറ്റ പന്തിരുകുലം|പറയിപെറ്റ പന്തിരുകുലത്തിലെ]] മൂത്തയാളായ [[മേഴത്തോൾ അഗ്നിഹോത്രി]]യാണ്. == ക്ഷേത്രനിർമ്മിതി == === ക്ഷേത്രപരിസരവും മതിലകവും === തിരുവേഗപ്പുറ ഗ്രാമത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്താണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. കിഴക്കോട്ടാണ് ക്ഷേത്രദർശനം. [[സൈലന്റ് വാലി]]യിൽ നിന്നൊഴുകിവരുന്ന തൂതപ്പുഴ, ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കും പടിഞ്ഞാറും ഭാഗങ്ങളെ തഴുകിയൊഴുകുന്നു. പുഴയിൽ ബലിതർപ്പണത്തിന് സൗകര്യമൊരുക്കിയിട്ടുണ്ട്. നിത്യേന ഇവിടെ വിവിധതരം ബലികർമ്മങ്ങൾ നടത്തിവരാറുണ്ട്. [[കർക്കടകം]], [[തുലാം]], [[മകരം]], കുംഭം എന്നീ മാസങ്ങളിലെ [[അമാവാസി]] നാളുകളിൽ ഇവിടെ വൻ തിരക്കാണുണ്ടാകുക. ശിവന്റെ നടയ്ക്കുനേരെ മുന്നിലായി ക്ഷേത്രഗോപുരം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. ഇതുമൂലം അജ്ഞാതനാ(യാ)യ ഒരു ഭക്ത(ൻ), ആദ്യമായി ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുമ്പോൾ, ശിവന്നുതന്നെയാണ് പ്രാധാന്യം കൊടുക്കുന്നത്. ഗോപുരത്തോടുചേർന്ന് ഒരു ചെറിയ മണ്ഡപവും പണിതിട്ടുണ്ട്. ഇത് മഴ നനയാതെ ദർശനം നടത്താൻ ഭക്തരെ സഹായിയ്ക്കുന്നു. ക്ഷേത്രപരിസരത്തുതന്നെയാണ് ദേവസ്വം ഓഫീസും സ്റ്റേജുമൊക്കെയുള്ളത്. മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡിന് കീഴിലുള്ള ഒരു 'എ' ഗ്രേഡ് ദേവസ്വമാണ് തിരുവേഗപ്പുറ ദേവസ്വം. നദീതീരത്തുള്ള ക്ഷേത്രമായതുകൊണ്ട് ഇവിടെ കുളവും കിണറും പണിതിട്ടില്ല. എല്ലാ ആവശ്യങ്ങൾക്കും തൂതപ്പുഴയിലെ ജലം തന്നെയാണ് ഉപയോഗിച്ചുവരുന്നത്. തെക്കുഭാഗത്തുകൂടെ പ്രധാനവഴി കടന്നുപോകുന്നു. തിരുവേഗപ്പുറയ്ക്ക് കിഴക്കുള്ള [[കൊപ്പം]] മുതൽ പടിഞ്ഞാറുള്ള വളാഞ്ചേരി വരെ പോകുന്ന ഈ പാതയാണ് തിരുവേഗപ്പുറയെ പുറംലോകവുമായി ബന്ധിപ്പിയ്ക്കുന്നത്. ഇവിടെ പേരെഴുതിയ കവാടം കാണാം. പറയിപെറ്റ പന്തിരുകുലത്തിലെ അഞ്ചാമനായിരുന്ന [[നാറാണത്ത് ഭ്രാന്തൻ|നാറാണത്ത് ഭ്രാന്തന്റെ]] വാസസ്ഥാനമായിരുന്ന [[രായിരനെല്ലൂർ മല]], ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്ന് ഏകദേശം രണ്ടുകിലോമീറ്റർ മാറി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. തുലാമാസത്തിലെ രായിരനെല്ലൂർ മലകയറ്റത്തിന് വരുന്നവരിൽ ചിലർ ഇവിടെയും വരാറുണ്ട്. കിഴക്കേ ഗോപുരത്തിലൂടെ അകത്തുകടക്കുന്ന ഭക്തർ ആദ്യം ചെന്നെത്തുന്നത് നടപ്പുരയിലാണ്. ദീർഘചതുരാകൃതിയിൽ പണികഴിപ്പിച്ച ഈ നടപ്പുര താരതമ്യേന ചെറുതാണെങ്കിലും ആകർഷകമാണ്. [[വിവാഹം]], [[ചോറൂൺ]], [[തുലാഭാരം]] തുടങ്ങിയ വഴിപാടുകൾ നടത്തുന്നത് ഇവിടെവച്ചാണ്. ക്ഷേത്രത്തിൽ മൂന്ന് നടകൾക്കുനേരെയായി കൊടിമരങ്ങൾ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. മൂന്നും ചെമ്പുകൊടിമരങ്ങളാണ്. ശിവന്റെ നടയ്ക്കുനേരെയുള്ള, [[നന്ദി]]യെ ശിരസ്സിലേറ്റുന്ന കൊടിമരമാണ് ഇവയിൽ ഏറ്റവും നീളം കൂടിയത്. ആചാരപരമായും ആഘോഷപരമായും ശിവന്നുള്ള പ്രാധാന്യം ഇത് വ്യക്തമാക്കുന്നു. കേരളത്തിൽ ഇതുകൂടാതെ മൂന്ന് കൊടിമരങ്ങളുള്ള ക്ഷേത്രങ്ങൾ [[തിരുവനന്തപുരം ജില്ല|തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ]] [[ഒറ്റശേഖരമംഗലം മഹാദേവക്ഷേത്രം|ഒറ്റശേഖരമംഗലം മഹാദേവക്ഷേത്രവും]] തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിൽ തന്നെ [[തിരുവനന്തപുരം]] നഗരപരിസരത്തുള്ള [[വലിയശാല കാന്തള്ളൂർ മഹാദേവക്ഷേത്രം|വലിയശാല കാന്തള്ളൂർ മഹാദേവക്ഷേത്രവും]] മലപ്പുറം ജില്ലയിൽ [[മഞ്ചേരി|മഞ്ചേരിയ്ക്കടുത്തുള്ള]] [[കരിക്കാട് സുബ്രഹ്മണ്യ - ധർമ്മശാസ്താക്ഷേത്രം|കരിക്കാട് സുബ്രഹ്മണ്യ - ധർമ്മശാസ്താക്ഷേത്രവും]] പാലക്കാട് ജില്ലയിൽ തന്നെ [[ഒറ്റപ്പാലം|ഒറ്റപ്പാലത്തിനടുത്ത്]] [[പാലപ്പുറം|പാലപ്പുറത്തുള്ള]] [[ചിനക്കത്തൂർ ഭഗവതിക്ഷേത്രം|ചിനക്കത്തൂർ ഭഗവതിക്ഷേത്രവും]] മാത്രമാണ്. കൊടിമരങ്ങൾക്കപ്പുറം വലിയ ബലിക്കല്ലുകൾ കാണാം. ഇവിടെ ബലിക്കൽപ്പുരകൾ പണിതിട്ടില്ല. തന്മൂലം, തുറന്ന അന്തരീക്ഷത്തിലാണ് ഇവ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. നടപ്പുരയിൽതന്നെയാണ് വഴിപാട് കൗണ്ടറും പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. ശിവന് ധാര, കൂവളമാല, പിൻവിളക്ക്, ശർക്കരപ്പായസം തുടങ്ങിയവയും ശങ്കരനാരായണന് ചതുശ്ശതവും വിഷ്ണുവിന് പാൽപ്പായസം, തുളസിമാല, ചന്ദനം ചാർത്തൽ തുടങ്ങിയവയുമാണ് പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. കിഴക്കേ ഗോപുരത്തിന്റെ മുകൾ നിലയിലേയ്ക്കുള്ള കോണി ഇതിനടുത്തുതന്നെയാണ്. ഇവിടെ ഒരു [[പെരുമ്പറ]] നമുക്ക് കാണാൻ സാധിയ്ക്കും. നിത്യേന ക്ഷേത്രത്തിൽ നടതുറക്കുമ്പോഴും അടയ്ക്കുമ്പോഴും പൂജയുടെയും ദീപാരാധനയുടെയും അവസരങ്ങളിലുമെല്ലാം പെരുമ്പറ മുഴക്കുന്നത് ഇവിടെ ഒരു ആചാരമാണ്. ക്ഷേത്രത്തിൽ [[വെടിവഴിപാട്|വെടിവഴിപാടില്ലാത്തതിന്റെ]] കുറവ് ഈ പെരുമ്പറ നികത്തുന്നുണ്ട്. [[തളിപ്പറമ്പ് രാജരാജേശ്വരക്ഷേത്രം|തളിപ്പറമ്പ് രാജരാജേശ്വരക്ഷേത്രമാണ്]] ഇത്തരത്തിൽ പെരുമ്പറയ്ക്ക് പ്രാധാന്യമുള്ള മറ്റൊരു കേരളീയക്ഷേത്രം. നടപ്പുര കടന്ന് ദർശനം തുടരുമ്പോൾ തെക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ കൂത്തമ്പലം കാണാം. സാമാന്യം വലുപ്പമുള്ള കൂത്തമ്പലമാണിവിടെ. ദീർഘചതുരാകൃതിയിൽ നിർമ്മിച്ച ഈ കൂത്തമ്പലത്തിനകത്തുള്ള ഓരോ തൂണും വിവിധ ദേവതാരൂപങ്ങളാൽ അലംകൃതമാണ്. [[മണ്ഡലകാലം|മണ്ഡലകാലത്ത്]] 41 ദിവസം ഇവിടെ [[ചാക്യാർകൂത്ത്|ചാക്യാർകൂത്തും]] [[കൂടിയാട്ടം|കൂടിയാട്ടവും]] പതിവുണ്ട്. കൂത്തമ്പലത്തിന്റെ ഒരറ്റത്ത് വലിയൊരു നിലവിളക്കും ഒത്തനടുവിലായി ഒരു [[മിഴാവ്|മിഴാവും]] കാണാം. ബ്രാഹ്മണർക്കിടയിൽ നടത്തിവരുന്ന [[ഷോഡശക്രിയകൾ|ഷോഡശക്രിയകളെല്ലാം]] കഴിച്ച മിഴാവാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. ചാക്യാർകൂത്തിന്റെ കുലപതിയായിരുന്ന [[മാണി മാധവ ചാക്യാർ]] ഇവിടെ പലപ്രാവശ്യം കൂത്ത് അവതരിപ്പിയ്ക്കാൻ വന്നിട്ടുണ്ട്. ഇവിടെത്തന്നെയാണ് അടുത്തുള്ള പ്രസിദ്ധമായ [[കൊടിക്കുന്ന് ഭഗവതിക്ഷേത്രം|കൊടിക്കുന്ന് ക്ഷേത്രത്തിലെ]] [[ഭഗവതി|ഭഗവതിയ്ക്ക്]] [[കളമെഴുത്തും പാട്ടും]] നടത്തുന്നതും. കൊടിക്കുന്നത്തമ്മ തിരുവേഗപ്പുറയപ്പന്റെ മകളാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. അതാണ് ഇവിടെ കളമെഴുത്തും പാട്ടും നടത്തുന്നത്. പാട്ടില്ലാത്ത സമയത്തും ശക്തമായ ഭദ്രകാളീസാന്നിദ്ധ്യം ഇവിടെയുണ്ടെന്നാണ് വിശ്വാസം. ക്ഷേത്രമതിലകത്ത് തെക്കുഭാഗത്ത് ഊട്ടുപുര പണിതിട്ടുണ്ട്. സാധാരണയായി വടക്കുവശത്ത് വരാറുള്ള ഊട്ടുപുര, ഇവിടെ തെക്കുവശത്ത് വന്നത് വിചിത്രമാണ്. രണ്ടുനിലകളോടുകൂടി പണിതിരിയ്ക്കുന്ന ഊട്ടുപുരയുടെ ഇരുനിലകളിലും പണ്ട് വിശേഷാൽ ബ്രാഹ്മണസദ്യയുണ്ടാകുമായിരുന്നു. ഇപ്പോൾ വിശേഷദിവസങ്ങളിൽ ജനകീയസദ്യ മാത്രമാണ് പതിവ്. ഊട്ടുപുരയുടെ മുന്നിലൊരു സ്ഥലത്ത് ശിവന്റെ ശ്രീമൂലസ്ഥാനം കാണാം. ഇവിടെയാണ് ഗരുഡൻ ആദ്യം ശിവലിംഗം കൊണ്ടുവന്നുവച്ചതെന്ന വിശ്വാസത്തിലാണ് ഈ സ്ഥലത്തിന് ''ശ്രീമൂലസ്ഥാനം'' എന്ന പേരുവന്നത്. ഇവിടെ തൊഴുതുവേണം ശിവനെ വന്ദിയ്ക്കാൻ എന്നാണ് ആചാരം. വൈക്കത്തഷ്ടമിയ്ക്കും ശിവരാത്രിയ്ക്കും മാത്രമേ ഇവിടെ പൂജയുള്ളൂ. തെക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് പ്രത്യേകം നാലമ്പലത്തോടുകൂടിയ ഒരു വളപ്പിൽ ദീർഘചതുരാകൃതിയിൽ പണിത ഒരു ശ്രീകോവിൽ കാണാം. രണ്ടു വാതിലുകളോടുകൂടിയ ഈ ശ്രീകോവിലിൽ ഒരുവശത്ത് ശാസ്താവിന്റെയും മറുവശത്ത് ത്രിപുരാന്തകന്റെയും പ്രതിഷ്ഠകളാണ്. പൂർണ്ണ, പുഷ്കല എന്നീ രണ്ട് പത്നിമാരോടുകൂടിയുള്ള ഗൃഹസ്ഥശാസ്താവാണ് ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠ. ശിവലിംഗത്തോട് സാദൃശ്യമുള്ള മൂന്ന് വിഗ്രഹങ്ങളാണ് പൂർണ്ണാ-പുഷ്കലാസമേതനായ ശാസ്താവിനെ പ്രതിനിധീകരിയ്ക്കുന്നത്. തിരുവേഗപ്പുറയിൽ നിന്നുള്ള [[ശബരിമല]] തീർത്ഥാടകർ മാലയിടുന്നതും കെട്ടുനിറയ്ക്കുന്നതുമെല്ലാം ഇവിടെ വച്ചാണ്. നീരാജനം, നെയ്യഭിഷേകം, എള്ളുപായസം തുടങ്ങിയവയാണ് ശാസ്താവിന്റെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. ശിവന്റെ തന്നെ വകഭേദമായ ത്രിപുരാന്തകൻ പതിവുപോലെ ലിംഗരൂപത്തിലാണ് കുടികൊള്ളുന്നത്. '''എരിഞ്ഞപുരാൻ''' എന്നാണ് ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠയുടെ പേര്. മേടമാസത്തിൽ കൊടിക്കുന്നത്തമ്മയ്ക്കൊപ്പം ത്രിപുരാന്തകന്നും കളംപാട്ട് പതിവാണ്. ശാസ്താവും ത്രിപുരാന്തകനും കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെട്ടിരിയ്ക്കുന്നു. ഇതിന് സമീപമായി കാണപ്പെടുന്ന വിശേഷപ്പെട്ട ഒരു സ്ഥാനത്ത് [[ഗുരുവായൂരപ്പൻ|ശ്രീഗുരുവായൂരപ്പന്റെ]] സാന്നിദ്ധ്യം സങ്കല്പിയ്ക്കപ്പെടുന്നു. ഭക്തകവിയായ [[പൂന്താനം നമ്പൂതിരി]]യ്ക്ക് ഗുരുവായൂരപ്പൻ ദർശനം നൽകിയ സ്ഥാനമാണിതെന്നാണ് വിശ്വാസം. പൂന്താനം തന്റെ വിദ്യാഭ്യാസകാലം മുഴുവൻ ചെലവഴിച്ചത് തിരുവേഗപ്പുറയിലാണ്. അക്കാലത്ത് ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ നിത്യസന്ദർശകനായിരുന്ന അദ്ദേഹത്തിന്, ഒരുദിവസം ദർശനത്തിനിടയിൽ ഗുരുവായൂരപ്പസ്മരണയുണ്ടാകുകയും ആ സമയത്ത് ഭഗവാൻ അദ്ദേഹത്തിന് മുന്നിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുകയുമായിരുന്നത്രേ. ഇവിടെ തൊഴുന്നത് [[ഗുരുവായൂർ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം|ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിൽ]] വടക്കേ നടയിലൂടെ അകത്തുകടന്ന് ദർശനം നൽകുന്ന അതേ ഫലം നൽകുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. നിലവിൽ [[ഗുരുവായൂർ|ഗുരുവായൂരിൽ]] ഇത് സാധിയ്ക്കാത്തതിനാൽ ഇവിടെ വന്നുതൊഴുതാലും മതിയാകും എന്നാണ് സങ്കല്പം. മാത്രവുമല്ല, ഇത് തിരുവേഗപ്പുറയിൽ നിന്ന് ഗുരുവായൂരിന്റെ സ്ഥാനം അറിയാനുള്ള ഒരു ഉപാധി കൂടിയാണ്.{{efn|തിരുവേഗപ്പുറയിൽ നിന്ന് തെക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്താണ് ഗുരുവായൂർ.}} ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറേ നടയിൽ മതിൽക്കെട്ടിന് പുറത്തായി വേട്ടയ്ക്കൊരുമകന്റെയും ഭദ്രകാളിയുടെയും പ്രതിഷ്ഠകളോടുകൂടിയ ശ്രീകോവിലുകൾ കാണാം. ഇവർ ക്ഷേത്രത്തിൽ പിൽക്കാലത്ത് കുടിയിരുത്തപ്പെട്ടവരാകാൻ സാദ്ധ്യതയുണ്ട്. ആദ്യകാലത്ത് ഇവർ മതിൽക്കെട്ടിനകത്തുതന്നെയാണ് കുടികൊണ്ടിരുന്നത്. പിന്നീട് ഇവരെ എന്തോ കാരണം കൊണ്ട് പുറത്തോട്ട് മാറ്റുകയായിരുന്നു. വേട്ടയ്ക്കൊരുമകന്റെ വിഗ്രഹം പതിവുപോലെ ശിവലിംഗരൂപത്തിൽ തന്നെയാണ്. ഏകദേശം അരയടി ഉയരം വരും. [[കോഴിക്കോട്]] [[സാമൂതിരി]]യുടെ പരദേവതയായ തിരുവളയനാട്ടമ്മയായാണ് ഭദ്രകാളിയുടെ സങ്കല്പം. ചെറിയൊരു [[വാൽക്കണ്ണാടി]]യുടെ രൂപത്തിലാണ് ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠ. വേട്ടയ്ക്കൊരുമകൻ കിഴക്കോട്ടും ഭദ്രകാളി വടക്കോട്ടും ദർശനമായി പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെട്ടിരിയ്ക്കുന്നു. ക്ഷേത്രമതിലകത്ത് വടക്കുപടിഞ്ഞാറേമൂലയിലാണ് നാഗദൈവങ്ങളുടെ പ്രതിഷ്ഠ. പരിവാരസമേതരായ നാഗപ്രതിഷ്ഠകളാണ് ഇവിടെയുള്ളതെന്ന വലിയൊരു പ്രത്യേകതയുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിൽ ശൈവ-വൈഷ്ണവഭാവങ്ങൾക്ക് തുല്യപ്രാധാന്യമായതിനാൽ ഇവിടെ രണ്ടുപേർ [[നാഗരാജാവ്|നാഗരാജാക്കന്മാരായുണ്ട്]] - [[വാസുകി]]യും [[അനന്തൻ|അനന്തനും]]. കൂട്ടത്തിൽ [[നാഗയക്ഷി]]മാരും [[നാഗചാമുണ്ഡി]]മാരും [[നാഗകന്യക]]മാരും [[ചിത്രകൂടം|ചിത്രകൂടങ്ങളുമൊക്കെ]] രണ്ടായിത്തന്നെ നിൽക്കുന്നു എന്നാണ് സങ്കല്പം. ഈ പ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയതും ഗരുഡനാണെന്ന് വിശ്വസിയ്ക്കപ്പെടുന്നു. എല്ലാമാസത്തിലും [[ആയില്യം]] നാളിൽ ഇവർക്ക് വിശേഷാൽ പൂജകളും [[കന്നി]]മാസത്തിലെ ആയില്യത്തിന് [[സർപ്പബലി]]യുമുണ്ടാകാറുണ്ട്. [[ചെർപ്പുളശ്ശേരി]]യ്ക്കടുത്തുള്ള പ്രസിദ്ധമായ പാതിരിക്കുന്നത്ത് മനയിലെ [[നമ്പൂതിരി]]മാർക്കാണ് ഇവിടെ സർപ്പബലിയ്ക്കുള്ള അവകാശം. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുവശത്ത് പുറത്ത് വിവിധ ഫലവൃക്ഷങ്ങളാണ്. === ശ്രീകോവിലുകൾ === വ്യത്യസ്തമായ ആകൃതികളിലും വലുപ്പത്തിലും പണികഴിപ്പിയ്ക്കപ്പെട്ട മൂന്ന് ശ്രീകോവിലുകളാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിലുള്ളത്. ശിവപാർവ്വതിമാരുടെ ശ്രീകോവിൽ വൃത്താകൃതിയിലും ശങ്കരനാരായണസ്വാമിയുടെ ശ്രീകോവിൽ ഗജപൃഷ്ഠാകൃതിയിലും മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ ശ്രീകോവിൽ ചതുരാകൃതിയിലുമാണ് പണികഴിപ്പിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. കേരളത്തിൽ ഏറ്റവുമധികം നമ്പൂതിരിമാരുള്ള ഗ്രാമങ്ങളിലൊന്നായ തിരുവേഗപ്പുറയിൽ നിലനിൽക്കുന്ന ഈ ശ്രീകോവിലുകളുടെ നിർമ്മിതി, തന്മൂലം യജ്ഞസംസ്കാരവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടുകിടക്കുന്നു. കരിങ്കല്ലിൽ തീർത്തവയാണ് മൂന്ന് ശ്രീകോവിലുകളും. ശിവന്റെ ശ്രീകോവിലിനുമാത്രം ഒരുനിലയും മറ്റുള്ളവയ്ക്ക് രണ്ടുനിലകളുമാണുള്ളത്. മൂന്നിന്റെയും മേൽക്കൂര ചെമ്പുമേഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. മുകളിൽ സ്വർണ്ണത്താഴികക്കുടങ്ങളും കാണാം. മൂന്നിനും അകത്ത് മൂന്നുമുറികൾ കാണാം. അവയിൽ പടിഞ്ഞാറേ അറ്റത്തുള്ളതാണ് ഗർഭഗൃഹം. ശിവന്റെ ശ്രീകോവിലിലാണെങ്കിൽ ഗർഭഗൃഹം രണ്ടാക്കിത്തിരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇതിന്റെ ഒരുവശത്ത് കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി ശിവലിംഗവും മറുവശത്ത് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനമായി പാർവ്വതീവിഗ്രഹവും പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. ഏകദേശം നാലടി ഉയരം വരും ഇവിടെയുള്ള ശിവലിംഗത്തിന്. പൂർണ്ണമായും കരിങ്കല്ലിൽ തീർത്ത ശിവലിംഗമാണിത്. തന്റെ ഭക്തനായ [[അർജ്ജുനൻ|അർജ്ജുനനെ]] പരീക്ഷിച്ചശേഷം അദ്ദേഹത്തിന് [[പാശുപതാസ്ത്രം]] നൽകി ശാന്തനായിമാറിയ [[കിരാതമൂർത്തി]]യായാണ് ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠാസങ്കല്പം. ഐതിഹ്യമനുസരിച്ച് ഗരുഡൻ പ്രതിഷ്ഠിച്ച ശിവലിംഗമായതിനാൽ വൈഷ്ണവസാന്നിദ്ധ്യം ഇവിടെയും ശക്തമായുണ്ട്. പാർവ്വതിവിഗ്രഹത്തിന് ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരും. കിരാതപാർവ്വതിയായാണ് സങ്കല്പം. ഇത് ഇവിടെനിന്ന് ഏകദേശം 25 കിലോമീറ്റർ മാറി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പ്രസിദ്ധമായ [[കാടാമ്പുഴ ഭഗവതിക്ഷേത്രം|കാടാമ്പുഴ ക്ഷേത്രത്തിലെ]] ദേവിയാണെന്ന് സങ്കല്പമുണ്ട്. കാടാമ്പുഴയിലും ഇവിടെയും ഒരേദിവസം ദർശനം നടത്തുന്നത് അത്യുത്തമമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ, ഇത് ഇപ്പോൾ നടത്തുന്നവർ അത്യപൂർവ്വമാണ്. ശിലാനിർമ്മിതമാണ് ഇവിടെ ദേവീവിഗ്രഹം. രണ്ടുകൈകളേയുള്ളൂ. അവയിൽ ഒന്നിൽ [[താമര]] പിടിച്ചിട്ടുണ്ട്, മറുകൈ അരയിൽ കുത്തിനിൽക്കുന്നു. ശിവപാർവ്വതിമാർ പരസ്പരം അനഭിമുഖമായി ദർശനം നൽകുന്ന ക്ഷേത്രമായതിനാൽ ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠയ്ക്ക് [[അർദ്ധനാരീശ്വരൻ|അർദ്ധനാരീശ്വരഭാവവും]] കൈവരുന്നു. നടുക്കുള്ള ശങ്കരനാരായണസ്വാമിയുടെ ശ്രീകോവിലാണെങ്കിൽ കേരളത്തിൽ അത്യപൂർവ്വമായ ഗജപൃഷ്ഠാകൃതിയിൽ തീർത്ത മഹാസൗധമാണ്. ആനയുടെ പുറം എന്നാണ് ഗജപൃഷ്ഠം എന്ന വാക്കിന്റെ അർത്ഥം. സാധാരണയായി ക്ഷേത്രത്തിന്റെ മതിൽക്കെട്ടിനാണ് ഈ ആകൃതി സ്വീകരിയ്ക്കാറുള്ളത്. കേരളത്തിൽ ഇതുകൂടാതെ ഈ ആകൃതിയിൽ ശ്രീകോവിലുകളുള്ളത് [[തൃപ്രങ്ങോട് ശിവക്ഷേത്രം]], [[തൃക്കണ്ടിയൂർ മഹാദേവക്ഷേത്രം]], [[മധൂർ അനന്തേശ്വര സിദ്ധിവിനായകക്ഷേത്രം]] തുടങ്ങിയ ക്ഷേത്രങ്ങൾക്കാണ്. ഇതിൽ അകത്ത് മൂന്നാമത്തെ അറയായ ഗർഭഗൃഹത്തിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായാണ് ശൈവ-വൈഷ്ണവ ചൈതന്യങ്ങളുടെ സംഗമസ്ഥാനമായ ശങ്കരനാരായണൻ കുടികൊള്ളുന്നത്. കേരളത്തിൽ വിഗ്രഹരൂപത്തിൽ ശങ്കരനാരായണപ്രതിഷ്ഠയുള്ള അപൂർവ്വം ക്ഷേത്രങ്ങളൊന്നാണിത്. സാധാരണയായി ലിംഗരൂപത്തിലാണ് പ്രതിഷ്ഠ. പഞ്ചലോഹവിഗ്രഹമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. തൃശ്ശൂർ വടക്കുംനാഥക്ഷേത്രത്തിലെ ശങ്കരനാരായണവിഗ്രഹവുമായി പ്രകടമായ രൂപസാദൃശ്യമുണ്ട്, ഇവിടത്തെ വിഗ്രഹത്തിനും. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരും. ചതുർബാഹുവായ വിഗ്രഹത്തിന്റെ വലതുവശം ശിവനെയും ഇടതുവശം വിഷ്ണുവിനെയും പ്രതിനിധീകരിയ്ക്കുന്നു. വലതുവശത്ത് ജടാമകുടവും ചന്ദ്രക്കലയും ത്രിനേത്രത്തിന്റെ പകുതിയും സർപ്പങ്ങളും രുദ്രാക്ഷമാലകളും പുലിത്തോലുമൊക്കെയാണ് കാണുന്നതെങ്കിൽ ഇടതുവശത്ത് സ്വർണ്ണക്കിരീടവും മയിൽപ്പീലിയും ഗോപിക്കുറിയും വനമാലയും ശ്രീവത്സവും പീതാംബരവുമൊക്കെയാണ് കാണാനാകുക. താരതമ്യേന പുതിയകാലത്തുണ്ടായ പ്രതിഷ്ഠയാണെങ്കിലും ക്ഷേത്രത്തിൽ ശങ്കരനാരായണന്നുള്ള പ്രാധാന്യം കാരണം പലരും ഇതിനെ ശങ്കരനാരായണക്ഷേത്രമായി കാണുന്നു. വടക്കേ അറ്റത്തുള്ള മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ ശ്രീകോവിൽ കൂട്ടത്തിലുള്ള ഏറ്റവും ചെറിയ ശ്രീകോവിലാണ്. ചതുരാകൃതിയിൽ തീർത്തതുകൊണ്ടാകണം ഇങ്ങനെ സംഭവിച്ചത്. എന്നാൽ ഇതും വളരെ സവിശേഷമായ ഒരു നിർമ്മിതിയാണ്. ഏകദേശം ഗുരുവായൂരിലെ ശ്രീകോവിലിന്റെ അതേ രൂപത്തിൽ തീർത്ത ഈ ശ്രീകോവിലിനകത്ത് മൂന്നാമത്തെ അറയിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി മഹാവിഷ്ണു പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെട്ടിരിയ്ക്കുന്നു. വിഗ്രഹവും പൂജകളുമെല്ലാം വിഷ്ണുസങ്കല്പത്തിൽ തന്നെയാണെങ്കിലും ഗുരുവായൂരിലെപ്പോലെ ഇവിടെയും പ്രതിഷ്ഠയെ [[ശ്രീകൃഷ്ണൻ|ശ്രീകൃഷ്ണനായാണ്]] ഭക്തർ കണ്ടുവരുന്നത്. ഏകദേശം നാലടി ഉയരം വരുന്ന ചതുർബാഹുവായ ശിലാവിഗ്രഹമാണ് ഇവിടെ. പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[സുദർശനചക്രം]], പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[പാഞ്ചജന്യം]] എന്ന [[ശംഖ്]], മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ തലകീഴായി [[കൗമോദകി]] എന്ന [[ഗദ]], മുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ താമര എന്നിവ ധരിച്ചുനിൽക്കുന്ന ഭഗവാന്റെ വിഗ്രഹത്തിൽ നിത്യേന വിശേഷപ്പെട്ട അലങ്കാരങ്ങളുണ്ടാകാറുണ്ട്. [[ദശാവതാരങ്ങൾ|ദശാവതാരരൂപങ്ങൾ]] അവയിൽ പ്രധാനമാണ്. കൂടാതെ [[മോഹിനി]], [[ധന്വന്തരി]] രൂപങ്ങളും അവയിൽ കാണാറുണ്ട്. മൂന്ന് ശ്രീകോവിലുകളും അതിമനോഹരമായ നിരവധി ശില്പങ്ങളാൽ അലംകൃതമാണ്. ഭൂതമാല, പക്ഷിമാല, മൃഗമാല തുടങ്ങിയ രൂപങ്ങൾ ഇവയിൽ ആലേഖനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ശ്രീകോവിലിനകത്തേയ്ക്കുള്ള പ്രവേശനകവാടങ്ങൾക്ക് ഇരുവശവുമായി പതിവുപോലെ ദ്വാരപാലകരൂപങ്ങളും കാണാം. ഇവരെ വണങ്ങി അനുവാദം വാങ്ങിച്ചുവേണം തന്ത്രിയ്ക്കും ശാന്തിക്കാർക്കും അകത്തേയ്ക്ക് പ്രവേശിയ്ക്കാൻ എന്നാണ് ചിട്ട. ഇവിടങ്ങളിൽ നിരവധി [[മണി]]കളും തൂക്കിയിട്ടുണ്ട്. ഇവയടിച്ചാണ് അനുവാദം ചോദിയ്ക്കൽ ചടങ്ങ്. ശിവന്റെ ശ്രീകോവിലിൽത്തന്നെ തെക്കേ നടയിലെ ഇടനാഴിയിൽ തെക്കോട്ട് ദർശനം നൽകി ദക്ഷിണാമൂർത്തി, ഗണപതി, നന്ദികേശൻ എന്നിവരുടെ പ്രതിഷ്ഠകൾ കാണാം. ശിവസ്വരൂപമായ ദക്ഷിണാമൂർത്തിയുടെ പ്രതിഷ്ഠ പതിവുപോലെ ശിവലിംഗരൂപത്തിൽ തന്നെയാണ്. ഏകദേശം രണ്ടടി ഉയരം കാണും. വിദ്യാഭിവൃദ്ധിയ്ക്ക് ദക്ഷിണാമൂർത്തിയുടെ നടയിൽ നെയ്വിളക്ക് കത്തിയ്ക്കുന്നത് അത്യുത്തമമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. സിദ്ധിവിനായകഭാവത്തിൽ, വലത്തോട്ട് തുമ്പിക്കൈ നീട്ടിയ രൂപമാണ് ഗണപതിയുടേത്. ചതുർബാഹുവായ ഭഗവാന്റെ നാലുകൈകളിലുമായി [[മഴു]], [[കയർ]], [[മോദകം]], [[വരദമുദ്ര]] എന്നിവ കാണാം. ഒറ്റയപ്പം, കറുകമാല, നാരങ്ങാമാല എന്നിവയാണ് പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. തെക്കേ നടയിൽ നന്ദികേശന്റെ പ്രതിഷ്ഠ വരുന്നത് അത്യപൂർവ്വമാണ്. സാധാരണയായി ശിവന്റെ നടയ്ക്കുനേരെയാണ് നന്ദിപ്രതിഷ്ഠ കാണാറുള്ളത്. ഇവിടെ എങ്ങനെ നന്ദിപ്രതിഷ്ഠ തെക്കുവശത്ത് വന്നു എന്നത് സംശയാസ്പദമാണ്. വടക്കുവശത്ത് പതിവുപോലെ ഓവ് പണിതിട്ടുണ്ട്. അഭിഷേകം ചെയ്യുന്ന ദ്രവ്യങ്ങൾ ഇതുവഴിയാണ് ഒഴുകുന്നത്. ശിവന്റെ ശ്രീകോവിലിലെ ഓവ് മുറിച്ചുകടന്ന് പ്രദക്ഷിണം വയ്ക്കുന്നത് നിരോധിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. മറ്റ് രണ്ടിടത്തെയും ഓവുകൾ മുറിച്ചുകടക്കാം. === നാലമ്പലം === ശ്രീകോവിലുകളെ ചുറ്റിപ്പറ്റി നാലമ്പലം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. മൂന്ന് ശ്രീകോവിലുകളുള്ളതിനാൽ അതിവിശാലമായ ഒരു നിർമ്മിതിയാണ് ഇവിടെ നാലമ്പലം. പൂർണ്ണമായും കരിങ്കല്ലിൽ തീർത്ത നാലമ്പലത്തിന്റെ പുറംചുവരുകൾ വിളക്കുമാടം കൊണ്ട് അലംകൃതമാണ്. ഏഴുനിലകളിലായി പണിതിരിയ്ക്കുന്ന വിളക്കുമാടത്തിൽ നിലവിൽ പിച്ചളയിൽ തീർത്ത വിളക്കുകളാണ് കാണപ്പെടുന്നത്. ഇവ സ്വർണ്ണത്തിലേയ്ക്ക് മാറ്റാനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ നടന്നുവരുന്നു. മൂന്ന് ശ്രീകോവിലുകളുടെ മുന്നിലൂടെയും നാലമ്പലത്തിനകത്തേയ്ക്ക് പ്രവേശനകവാടങ്ങൾ കാണാം. ഇവയിലെല്ലാം വാതിൽമാടങ്ങൾ പണിതിട്ടുണ്ട്. അവയിൽ തെക്കേയറ്റത്തുള്ള വാതിൽമാടത്തിലാണ് വിശേഷാലുള്ള പൂജകളും ഗണപതിഹോമം അടക്കമുള്ള ഹോമങ്ങളും നടക്കുന്നത്. മറ്റുള്ള വാതിൽമാടങ്ങൾ നാമജപത്തിനും വാദ്യമേളങ്ങൾക്കുമാണ് ഉപയോഗിച്ചുവരുന്നത്. പൂജാസമയമോ വിശേഷദിവസങ്ങളോ അല്ലെങ്കിൽ [[ചെണ്ട]], [[മദ്ദളം]], [[തിമില]], [[ഇടയ്ക്ക]] തുടങ്ങിയ വാദ്യങ്ങൾ ഇവിടെ തൂക്കിയിട്ടിരിയ്ക്കുന്നത് കാണാം. ഇവ കൂടാതെ, ഘനവാദ്യങ്ങളായ [[ചേങ്ങില]]യും [[ഇലത്താളം|ഇലത്താളവും]] സൂക്ഷിയ്ക്കുന്നതും ഇവിടെത്തന്നെയാണ്. നാലമ്പലത്തിനകത്ത് തെക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ പതിവുപോലെ [[തിടപ്പള്ളി]] പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. ശിവന്റെ ശ്രീകോവിലിന്റെ വടക്കുകിഴക്കുഭാഗത്തായി ഒരു ഹോമകുണ്ഡം കാണാം. ഒറ്റനോട്ടത്തിൽ ഒരു കിണറാണെന്ന് തോന്നുന്ന ഈ നിർമ്മിതി, പണ്ടുകാലത്ത് [[വസോർധാര]] നടത്താൻ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നതാണെന്ന് വിശ്വസിയ്ക്കപ്പെടുന്നു. പടിഞ്ഞാറ് പാർവ്വതീദേവിയുടെ നടയിലും ഒരു പ്രവേശനകവാടമുണ്ട്. ഇതിനുമുകളിലായി [[ശ്രീരാമൻ|ശ്രീരാമപട്ടാഭിഷേകത്തിന്റെ]] ഒരു രൂപം കാണാം. സിംഹാസനസ്ഥരായ ശ്രീരാമസ്വാമിയും [[സീത|സീതാദേവിയും]], ഇരുവരുടെയും പാദം വണങ്ങിനിൽക്കുന്ന [[ഹനുമാൻ]] സ്വാമിയും, [[ആലവട്ടം]] വീശുന്ന [[ലക്ഷ്മണൻ|ലക്ഷ്മണ]]-[[ഭരതൻ|ഭരതന്മാരും]] [[വെൺചാമരം]] വീശുന്ന [[ശത്രുഘ്നൻ|ശത്രുഘ്നനും]] ഈ രൂപത്തിൽ വ്യക്തമായി ആലേഖനം ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. {{പ്രധാന ലേഖനം|ബലിക്കല്ല്}} ശ്രീകോവിലുകൾക്ക് ചുറ്റുമായി അകത്തെ ബലിവട്ടം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. മൂന്ന് പ്രതിഷ്ഠകൾക്കും തുല്യപ്രാധാന്യമുള്ളതിനാൽ മൂവർക്കുമായി ബലിവട്ടം പണിതിട്ടുണ്ട്. [[അഷ്ടദിക്പാലകർ]] (കിഴക്ക് - [[ഇന്ദ്രൻ]], തെക്കുകിഴക്ക് - [[അഗ്നി]], തെക്ക് - [[യമൻ]], തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് - [[നിരൃതി]], പടിഞ്ഞാറ് - [[വരുണൻ]], വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് - [[വായു]], വടക്ക് - [[കുബേരൻ]] & [[ചന്ദ്രൻ]], വടക്കുകിഴക്ക് - [[ഈശാനൻ]]), [[സപ്തമാതൃക്കൾ]] (തെക്കുഭാഗത്ത് ഒറ്റക്കല്ലിൽ - കിഴക്കുനിന്ന് [[ബ്രാഹ്മി]], [[മഹേശ്വരി]], [[കൗമാരി]], [[വൈഷ്ണവി]], [[വരാഹി]], [[ഇന്ദ്രാണി]], [[ചാമുണ്ഡി]] എന്ന ക്രമത്തിൽ), [[വീരഭദ്രൻ]] (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം, കിഴക്കുഭാഗത്ത്), ഗണപതി (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം, പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത്), ബ്രഹ്മാവ് (വടക്കുകിഴക്കിനും കിഴക്കിനുമിടയിൽ), അനന്തൻ (തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനും പടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ശാസ്താവ് (തെക്കിനും തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), [[സുബ്രഹ്മണ്യൻ]] (വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനും വടക്കിനുമിടയിൽ), [[ദുർഗ്ഗ|ദുർഗ്ഗാദേവി]] (പടിഞ്ഞാറിനും വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), [[നിർമ്മാല്യധാരി]] (വടക്കിനും വടക്കുകിഴക്കിനുമിടയിൽ ശിവലിംഗരൂപത്തിൽ - ഇവിടെ ശിവന് [[ചണ്ഡികേശ്വരൻ]], ശങ്കരനാരായണന് [[ചണ്ഡസേനൻ]], വിഷ്ണുവിന് [[വിഷ്വക്സേനൻ]] എന്നിവർ) എന്നിവരെ പ്രതിനിധീകരിയ്ക്കുന്ന ബലിക്കല്ലുകൾ ഇവിടെ കാണാം. ശീവേലിസമയത്ത് ഇവിടങ്ങളിൽ ബലിതൂകുന്നു. വിഷ്ണുവിന്റെ ബലിവട്ടത്തിലാകട്ടെ, ഉത്തരമാതൃക്കൾ എന്ന പേരിൽ മറ്റൊരു സങ്കല്പവും കാണാം. തെക്കുഭാഗത്ത് സ്ഥാനം കൊടുത്തിരിയ്ക്കുന്ന സപ്തമാതൃക്കൾക്ക് വിപരീതസ്ഥാനത്ത്, അതായത് വടക്കുഭാഗത്ത് (ഉത്തരഭാഗം) സ്ഥാനം നൽകിയതുകൊണ്ടാണ് ഇവരെ ഉത്തരമാതൃക്കൾ എന്ന് വിളിയ്ക്കുന്നത്. ഭാഗീശ്വരി, ക്രിയ, കീർത്തി, ലക്ഷ്മി, സൃഷ്ടി, വിദ്യ, ശാന്തി എന്നീ ഏഴ് ദേവിമാരാണ് ഉത്തരമാതൃക്കൾ. സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം ഗണപതിയ്ക്കും വീരഭദ്രന്നും സ്ഥാനം നൽകിയിരിയ്ക്കുന്നതുപോലെ ഉത്തരമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം ശ്രീധരൻ, അശ്വമുഖൻ എന്നീ ദേവന്മാർക്കും സ്ഥാനം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ, ഇവരെ ബലിക്കല്ലുകളുടെ രൂപത്തിൽ പ്രതിനിധീകരിയ്ക്കാറില്ല. അപ്പോഴും ശീവേലിയ്ക്ക് ഇവർക്കും ബലിതൂകും. ബലിക്കല്ലുകൾ ദേവന്റെ/ദേവിയുടെ വികാരഭേദങ്ങളാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. തന്മൂലം അവയിൽ ചവിട്ടുന്നതും തൊട്ട് തലയിൽ വയ്ക്കുന്നതും നിരോധിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. == നിത്യപൂജകൾ == നിത്യേന അഞ്ചുപൂജകളും മൂന്നുശീവേലികളുമുള്ള മഹാക്ഷേത്രമാണ് തിരുവേഗപ്പുറ മഹാക്ഷേത്രം. പുലർച്ചെ നാലുമണിയ്ക്ക് [[തവിൽ]], [[നാദസ്വരം]], പെരുമ്പറ തുടങ്ങിയ വാദ്യോപകരണങ്ങളോടെയും ഏഴുതവണയുള്ള [[ശംഖ്|ശംഖുവിളിയോടെയും]] ഭഗവാന്മാരെ പള്ളിയുണർത്തിയശേഷം അഞ്ചുമണിയ്ക്ക് നടതുറക്കുന്നു. ആദ്യചടങ്ങ് നിർമ്മാല്യദർശനമാണ്. തലേന്നു ചാർത്തിയ അലങ്കാരങ്ങളോടുകൂടി ഭഗവാന്മാരെ തൊഴുത് ഭക്തർ മുക്തിയടയുന്നു. അതിനുശേഷം അലങ്കാരങ്ങളെല്ലാം നീക്കം ചെയ്ത് അഭിഷേകച്ചടങ്ങുകൾ തുടങ്ങുന്നു. എണ്ണ, ജലം, വാകപ്പൊടി തുടങ്ങിയ ദ്രവ്യങ്ങളുപയോഗിച്ചുള്ള അഭിഷേകങ്ങൾക്കുശേഷം ശംഖാഭിഷേകവും കലശാഭിഷേകവും കഴിയുമ്പോഴേയ്ക്കും സമയം അഞ്ചരയായിട്ടുണ്ടാകും. പിന്നീട് [[മലർ]], [[ശർക്കര]], [[കദളിപ്പഴം]] എന്നിവ മൂവർക്കും നേദിയ്ക്കുന്നു. അതിനുശേഷം നടയടച്ച് ഉഷഃപൂജ. ആദ്യം ശിവന്നും പിന്നീട് ശങ്കരനാരായണന്നും അവസാനം വിഷ്ണുവിനുമാണ് പൂജ നടത്തുക. സൂര്യോദയസമയത്ത് എതിരേറ്റുപൂജയും ഗണപതിഹോമവും നടക്കും. അതിനുശേഷം ഉഷഃശീവേലിയാണ്. ഭൂതഗണങ്ങൾക്ക് അന്നം നൽകുന്നത് ഭഗവാന്മാർ നേരിട്ടുകാണുന്നു എന്ന സങ്കല്പമാണ് ശീവേലിയ്ക്ക്. മൂന്ന് പ്രധാനപ്രതിഷ്ഠകളുള്ള ക്ഷേത്രമായതിനാൽ മൂന്നുപേർക്കും ഒരുമിച്ചാണ് ശീവേലി നടത്തുക. നാലമ്പലത്തിനകത്തും പുറത്തുമുള്ള ബലിക്കല്ലുകളിലെല്ലാം ബലിതൂകി മൂന്ന് പ്രദക്ഷിണം വച്ചശേഷം പ്രധാന ബലിക്കല്ലുകളിലും ബലിതൂകിയാണ് ശീവേലി അവസാനിയ്ക്കുന്നത്. അതിനുശേഷം എട്ടുമണിയ്ക്ക് പന്തീരടിപൂജ നടത്തുന്നു. നിഴലിന് പന്ത്രണ്ടടി നീളം വരുന്ന സമയത്തുള്ള പൂജയായതുകൊണ്ടാണ് ഇതിന് പന്തീരടിപൂജ എന്ന പേരുവന്നത്. തുടർന്ന് പത്തുമണിയോടെ ഉച്ചപ്പൂജയും പത്തരയ്ക്ക് ഉച്ചശീവേലിയും നടത്തി പതിനൊന്നുമണിയോടെ നടയടയ്ക്കുന്നു. വൈകീട്ട് അഞ്ചുമണിയ്ക്ക് വീണ്ടും നടതുറക്കുന്നു. സന്ധ്യയ്ക്ക് സൂര്യാസ്തമയമനുസരിച്ച് ദീപാരാധന നടത്തുന്നു. ഭഗവാന്മാർക്ക് [[കർപ്പൂരം]] ഉപയോഗിച്ച് പൂജ നടത്തുന്നത് ഈ സമയത്താണ്. ക്ഷേത്രത്തിനകത്തും പുറത്തുമുള്ള വിളക്കുകളെല്ലാം ഈ സമയത്ത് കൊളുത്തിവച്ചിട്ടുണ്ടാകും. ഇത് മനോഹരമായ ഒരു കാഴ്ചയാണ്. ദീപാരാധന കഴിഞ്ഞാൽ ഏഴുമണിയോടെ അത്താഴപ്പൂജയും ഏഴരയ്ക്ക് അത്താഴശീവേലിയും നടത്തി രാത്രി എട്ടുമണിയ്ക്ക് വീണ്ടും നടയടയ്ക്കുന്നു. സാധാരണ ദിവസങ്ങളിലെ പൂജാക്രമങ്ങളാണ് മേൽ സൂചിപ്പിച്ചത്. വിശേഷദിവസങ്ങളിലും [[ഗ്രഹണം]] നടക്കുന്ന ദിവസങ്ങളിലും ഉദയാസ്തമനപൂജയുള്ള ദിവസങ്ങളിലും ഇവയ്ക്ക് മാറ്റമുണ്ടാകും. ഉത്സവത്തിന് വിശേഷാൽ താന്ത്രികക്രിയകളുള്ളതിനാൽ ഉച്ചയ്ക്ക് നടയടപ്പുണ്ടാകില്ല. ശിവരാത്രിനാളിൽ രാത്രി നടയടയ്ക്കില്ല. പകരം രാത്രിയിലെ ഓരോ യാമത്തിലും ശിവന്ന് വിശേഷാൽ പൂജകളും അതിനോടനുബന്ധിച്ചുള്ള കലശാഭിഷേകവുമുണ്ടാകും. അഷ്ടമിരോഹിണിദിവസം വിഷ്ണുവിനും ഇതേ ചിട്ടയാണ്. ഗ്രഹണം നടക്കുന്ന ദിവസങ്ങളിൽ ഗ്രഹണത്തിന് ഒരു മണിക്കൂർ മുമ്പേ അടയ്ക്കുന്ന നട, ഗ്രഹണശേഷം എല്ലാ ശുദ്ധിക്രിയകളും നടത്തിയേ തുറക്കൂ. ഉദയാസ്തമനപൂജയുള്ളപ്പോൾ പതിനെട്ട് പൂജകളും അതിനോടനുബന്ധിച്ച് നിറമാലയും ചുറ്റുവിളക്കുമുണ്ടാകും. മലപ്പുറം ജില്ലയിൽ [[പൊന്നാനി താലൂക്ക്|പൊന്നാനി താലൂക്കിൽ]] [[കാലടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്, മലപ്പുറം ജില്ല|കാലടി]] ദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പ്രസിദ്ധ തന്ത്രികുടുംബമായ പടിഞ്ഞാറേടത്ത് മനക്കാർക്കാണ് തിരുവേഗപ്പുറ ക്ഷേത്രത്തിലെ തന്ത്രാധികാരം. പ്രധാനപ്രതിഷ്ഠകൾ മൂന്നായതിനാൽ മൂന്നുപേർക്കും പ്രത്യേകം മേൽശാന്തിമാരും കീഴ്ശാന്തിമാരുമുണ്ട്. ഇവരുടെ നിയമനം ദേവസ്വം വകയാണ്. == പ്രധാന വിശേഷങ്ങൾ == [[ചിത്രം:Thiruvegappura_Temple's_Koothambalam.jpg|കൂത്തമ്പലം|left|thumb| കൂത്തമ്പലം]] === കൊടിയേറ്റുത്സവം === തിരുവേഗപ്പുറ ക്ഷേത്രത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ആണ്ടുവിശേഷമാണ് കുംഭമാസത്തിൽ തിരുവാതിരനാളിൽ ആറാട്ടായി നടത്തപ്പെടുന്ന എട്ടുദിവസത്തെ കൊടിയേറ്റുത്സവം. ഇതിനോടനുബന്ധിച്ചുള്ള എട്ടുദിവസവും നിരവധി താന്ത്രികക്രിയകളും കലാപരിപാടികളും ക്ഷേത്രത്തിൽ അരങ്ങേറും. അങ്കുരാദിമുറയനുസരിച്ചാണ് (മുളയിടലോടെ തുടങ്ങുന്ന മുറ) ഉത്സവം നടത്തുന്നത്. ഇതിനോടനുബന്ധിച്ചുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ ഇവിടെ മൂന്ന് ഭഗവാന്മാർക്കും ദ്രവ്യകലശവും ക്ഷേത്രത്തിനകത്തും പുറത്തും ശുദ്ധിക്രിയകളും പതിവാണ്. ==== കൊടിയേറ്റം ==== ഒന്നാം ദിവസം രാവിലെ പതിവുപൂജകൾ തന്നെ നടത്തും. സന്ധ്യയ്ക്ക് ദീപാരാധനയ്ക്കുശേഷം ക്ഷേത്രത്തിൽ മുളയിടൽ നടത്തുന്നു. ക്ഷേത്രനാലമ്പലത്തിനകത്ത് വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിലുള്ള മുളയറയിൽ, പ്രത്യേകം തയ്യാറാക്കിയ പതിനാറ് വെള്ളിപ്പാത്രങ്ങളിൽ [[നവധാന്യങ്ങൾ]] ([[ഗോതമ്പ്]], [[നെല്ല്]], [[തുവര]], [[പയർ]], [[കടല]], [[അമര]], [[എള്ള്]], [[ഉഴുന്ന്]], [[മുതിര]] എന്നിവ) നിറച്ചുവയ്ക്കുന്ന ചടങ്ങാണിവ. ഇവയിൽ വച്ചിട്ടുള്ള ധാന്യങ്ങൾ ആറാട്ടുദിവസമാകുമ്പോഴേയ്ക്കും മുളച്ചുകഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ടാകും. അങ്ങനെ മുളച്ച ധാന്യങ്ങൾ ഭക്തർക്ക് വഴിപാടായി കൊടുക്കുക പതിവാണ്. അതിനുശേഷം ക്ഷേത്രം ഊരാളന്മാരായ തന്ത്രിയ്ക്ക് കൂറയും പവിത്രവും കൊടുക്കുന്ന ''ആചാര്യവരണം'' എന്ന ചടങ്ങാണ്. ഇവയ്ക്കെല്ലാം ശേഷമാണ് കൊടിയേറ്റം. ശുദ്ധമായ പട്ടിൽ തീർത്ത, ഏഴുവർണ്ണങ്ങളോടുകൂടിയ കൊടിക്കൂറകൾ, വാദ്യമേളങ്ങളുടെയും ഭക്തജനങ്ങളുടെ നാമജപത്തിന്റെയും അകമ്പടിയോടെ കൊടിമരങ്ങളിൽ കയറ്റി ഉയർത്തുന്നു. മൂന്നു കൊടിമരങ്ങളിലും ഒരേ സമയമാണ് കൊടിയേറ്റം. ഇതോടെ ക്ഷേത്രത്തിലെ ഉത്സവത്തിന് തുടക്കമായി. ==== ദിക്കുകൊടി സ്ഥാപനം, ശ്രീഭൂതബലി, കാഴ്ചശീവേലികൾ ==== രണ്ടാം ദിവസം രാവിലെയാണ് ദിക്കുകൊടികൾ സ്ഥാപിയ്ക്കുന്ന ചടങ്ങ്. ഉത്സവത്തിന്റെ നടപ്പ് പാർഷദന്മാരെ ഏല്പിയ്ക്കുന്ന ചടങ്ങാണിത്. പ്രധാന കൊടിയെ അപേക്ഷിച്ച് ദിക്കുകൊടികൾക്ക് നീളവും ആകർഷണീയതയും കുറവായിരിയ്ക്കും. സാധാരണ തുണിയിലാണ് ഇവ നിർമ്മിയ്ക്കാറുള്ളത്. കറുപ്പ്, ചുവപ്പ്, വെളുപ്പ് എന്നീ മൂന്നുനിറങ്ങളാണ് ഇവയിലുണ്ടാകുക. ഇവിടെ പ്രധാന ദേവതകൾ മൂന്നായതിനാൽ ദിക്കുകൊടികളും മൂന്നുവീതമുണ്ടാകും. ദിക്കുകൊടികൾ സ്ഥാപിച്ചശേഷം ശ്രീഭൂതബലി നടത്തുന്നു. സാധാരണ നടക്കുന്ന ശീവേലിയുടെ വിസ്തരിച്ചുള്ള രൂപമാണ് ശ്രീഭൂതബലി. ഉത്സവനാളുകളിലെല്ലാം ഇത് നടത്തിവരാറുണ്ട്. അന്ന് വൈകുന്നേരം [[പഞ്ചാരിമേളം|പഞ്ചാരിമേളത്തിന്റെ]] അകമ്പടിയോടെ വിശേഷാൽ കാഴ്ചശീവേലി നടത്തുന്നു. [[ആലവട്ടം]], [[വെൺചാമരം]], [[സൂര്യമറ]], മുത്തുക്കുടകൾ, തീവെട്ടികൾ തുടങ്ങി അതിവിശേഷമായ അലങ്കാരങ്ങളോടുകൂടി ഭഗവാന്മാർ എഴുന്നള്ളുന്ന കാഴ്ച അതിമനോഹരമാണ്. ഉത്സവനാളുകളിലെല്ലാം വൈകുന്നേരം കാഴ്ചശീവേലികളുണ്ടാകും. ആറ് ആനകളുടെ പുറത്താണ് എഴുന്നള്ളത്ത് നടക്കുന്നത്. നിരവധി ഭക്തരാണ് ഈ ദിവസങ്ങളിൽ ക്ഷേത്രത്തിലെത്തുന്നത്. കൂടാതെ ദീപാരാധനയ്ക്കുശേഷം വിശേഷാൽ [[തായമ്പക|തായമ്പകയും]] നടത്താറുണ്ട്. ==== ഉത്സവബലി ==== ആറാം ദിവസം ഉത്സവബലി. സാധാരണ നടത്തുന്ന ശീവേലിയുടെയും ശ്രീഭൂതബലിയുടെയും വിസ്തരിച്ച രൂപമാണ് ഉത്സവബലി. സാധാരണ ബലിതൂകുന്നതിന്റെ നാലുമടങ്ങാണ് ഈ ദിവസം ബലിതൂകുക. മാത്രവുമല്ല, സാധാരണ ബലിതൂകാത്ത സ്ഥലങ്ങളിലും ഈയവസരത്തിൽ ബലിതൂകും. രാവിലെ പന്തീരടിപൂജ കഴിഞ്ഞാണ് ഉത്സവബലി തുടങ്ങുക. ഇതിന് മുന്നോടിയായി തന്ത്രി, ശാന്തിക്കാർ, വാദ്യക്കാർ തുടങ്ങിയവർക്ക് ദക്ഷിണ നൽകും. ഇതിനുശേഷം ബലിതൂകാനുള്ള ഹവിസ്സ് തൂശനിലയിൽ നിരത്തിവയ്ക്കുകയും, തുടർന്ന് അത് മൂന്നായി പകുത്ത് ഓരോന്നിലും ഉണക്കലരി, മഞ്ഞൾ, എള്ള് എന്നിവയുടെ പൊടിവിതറിയിടുകയും ചെയ്യുന്നു. മൂന്നുനിറത്തിലുള്ള പൊടികൾ സത്വരജസ്തമോഗുണങ്ങളുടെ സൂചകങ്ങളായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. വെളുത്ത നിറത്തിലുള്ള ഉണക്കലരിപ്പൊടി [[സത്വഗുണം|സത്വഗുണത്തിന്റെയും]] മഞ്ഞനിറത്തിലുള്ള മഞ്ഞൾപ്പൊടി [[രജോഗുണം|രജോഗുണത്തിന്റെയും]] കറുത്തനിറത്തിലുള്ള എള്ളിൻപൊടി [[തമോഗുണം|തമോഗുണത്തിന്റെയും]] പ്രതീകങ്ങളായാണ് കണ്ടുവരുന്നത്. ഇങ്ങനെ നിരത്തിയ ഹവിസ്സിന്മേൽ തന്ത്രി പൂജ നടത്തുന്നു. ഇതിനകമ്പടിയായി പാണികൊട്ടൽ നടക്കുന്നു. [[മൃദംഗം]], മദ്ദളം എന്നീ വാദ്യങ്ങളോട് സാമ്യമുള്ള [[മരം (വാദ്യോപകരണം)|മരം]] എന്ന വാദ്യമാണ് ഇതിന് ഉപയോഗിയ്ക്കുന്നത്. ശംഖും ചേങ്ങിലയും അകമ്പടി സേവിയ്ക്കും. മരപ്പാണി കൊട്ടി ഭൂതഗണങ്ങളെ ഉണർത്തിയശേഷം ബലിതൂകൽ തുടങ്ങുന്നു. മൂന്നുഘട്ടങ്ങളായാണ് ബലിതൂകൽ നടക്കുന്നത്. ആദ്യഘട്ടത്തിൽ ശ്രീകോവിലിലെ ദ്വാരപാലകർ, ദേവവാഹനം (ഇവിടെ ശിവന്ന് നന്ദി, ശങ്കരനാരായണന്ന് നന്ദിയുടെ പുറത്തേറിയ ഗരുഡൻ, വിഷ്ണുവിന് ഗരുഡൻ), അഷ്ടദിക്പാലകർ, ബ്രഹ്മാവ്, സപ്തമാതൃക്കൾ, ഗണപതി, വീരഭദ്രൻ, ശാസ്താവ്, സുബ്രഹ്മണ്യൻ, ദുർഗ്ഗാദേവി, അനന്തൻ, നിർമ്മാല്യധാരി എന്നിവർക്ക് ഓരോരുത്തർക്കായി ബലിതൂകും. രണ്ടാമത്തെ ഘട്ടത്തിലാണ് അതിവിശേഷമായ സപ്തമാതൃബലി. ഈ സമയത്തുമാത്രമാണ് ഭക്തർക്ക് നാലമ്പലത്തിനകത്ത് പ്രവേശനമുള്ളത്. ഇതിനുശേഷമാണ് നാലമ്പലത്തിനുപുറത്ത് നടക്കുന്ന അവസാനഘട്ട ബലിതൂകൽ. പുറത്തെ ബലിവട്ടത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഓരോ ബലിക്കല്ലിലും ബലിതൂകിവരുമ്പോൾ വടക്കുഭാഗത്തുള്ള ക്ഷേത്രപാലന്റെ ബലിക്കല്ലിൽ പാത്രത്തോടുകൂടി ബലിതൂകുന്ന ചടങ്ങുമുണ്ട്. അവസാനം, ശ്രീകോവിലിന്റെ നേരെമുന്നിലുള്ള വലിയ ബലിക്കല്ലിലും ബലിതൂകുന്നതോടെ ഉത്സവബലി സമാപിയ്ക്കും. അന്ന് ക്ഷേത്രപരിസരത്തുള്ള ആരും പട്ടിണി കിടക്കരുതെന്നാണ് സങ്കല്പം. തന്മൂലം ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്ന പക്ഷിമൃഗാദികൾക്കുപോലും ഹവിസ്സ് കൊടുക്കും. ==== പള്ളിവേട്ടയും ആറാട്ടും ==== ഏഴാം ദിവസമാണ് ഉത്സവത്തിലെ മറ്റൊരു പ്രധാന വിശേഷമായ പള്ളിവേട്ട. തങ്ങളുടെ അതിർത്തിയിലുള്ള ദുഷ്ടശക്തികളെ മുഴുവൻ ഭഗവാന്മാർ നിഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു എന്ന സങ്കല്പത്തിൽ നടത്തുന്ന ചടങ്ങാണ് പള്ളിവേട്ട. തിരുവേഗപ്പുറ ക്ഷേത്രത്തിൽ കിഴക്കേ നടയിലെ ആൽത്തറയിലാണ് ഈ ചടങ്ങ് നടത്തുന്നത്. ഇതിനോടനുബന്ധിച്ച് തിരുവേഗപ്പുറയപ്പന്മാരുടെ വിശേഷാൽ എഴുന്നള്ളത്തുണ്ടാകും. വാദ്യമേളങ്ങളൊന്നുമില്ലാതെ ആൽത്തറയിലെത്തുന്ന ഭഗവാന്മാർ, തുടർന്ന് അവിടെ ഒരുക്കിവച്ചിരിയ്ക്കുന്ന ഒരു [[പന്നി|പന്നിയുടെ]] രൂപത്തിൽ അമ്പെയ്യുന്നു. ഭഗവദ്പ്രതിനിധികളായി മേൽശാന്തികളാണ് അമ്പെയ്യുക. ഒരേസമയം തന്നെ മൂന്നുപേരും അമ്പെയ്യും. ഇതുകഴിഞ്ഞാൽ വാദ്യമേളങ്ങളുടെ അകമ്പടിയോടെ തിരുവേഗപ്പുറയപ്പന്മാരുടെ തിരിച്ചെഴുന്നള്ളത്ത് നടക്കുന്നു. തുടർന്ന് നമസ്കാരമണ്ഡപങ്ങളിൽ ഒരുക്കിവച്ച ശയ്യകളിൽ, ചുറ്റും മുളപ്പിച്ചുവച്ച ധാന്യങ്ങളുടെ നടുക്ക് മൂന്നുഭഗവാന്മാരും പള്ളിയുറങ്ങുന്നു. ഈ സമയം, ക്ഷേത്രത്തിൽ പതിവായി അടിയ്ക്കുന്ന നാഴികമണി കെട്ടിവയ്ക്കും. ഭഗവാന്മാരുടെ ഉറക്കത്തിന് അബദ്ധത്തിൽ പോലും തടസ്സം വരരുതെന്ന സങ്കല്പത്തിലാണ് ഇങ്ങനെ ചെയ്യുന്നത്. പിറ്റേന്നാണ് ആറാട്ട്. പള്ളിവേട്ട കഴിഞ്ഞ ക്ഷീണത്തിൽ കിടന്നുറങ്ങുന്ന ഭഗവാന്മാർ, രാവിലെ ആറുമണിയോടെയാണ് പള്ളിയുണരുന്നത്. ഇതിനായി ക്ഷേത്രത്തിൽ ഒരു [[പശു|പശുവിനെ]] കൊണ്ടുവരുന്നുണ്ടാകും. പശുവിന്റെ ശബ്ദം കേട്ട് പള്ളിയുണർന്നുകഴിഞ്ഞാൽ അഷ്ടമംഗല്യവസ്തുക്കൾ കണികാണിയ്ക്കും. ഉഷഃപൂജ കഴിഞ്ഞാൽ ക്ഷേത്രത്തിനുചുറ്റും പ്രദക്ഷിണം വച്ചശേഷം പടിഞ്ഞാറേ ഗോപുരത്തിലൂടെ തൂതപ്പുഴയിലെ ആറാട്ടുകടവിലേയ്ക്ക് ഭഗവാന്മാർ പുറപ്പെടുന്നു. ഈ സമയത്ത് [[പാണ്ടിമേളം|പാണ്ടിമേളമാണ്]] അകമ്പടി സേവിയ്ക്കുന്നത്. ആറാട്ടുകടവിലെത്തിയാൽ തന്ത്രി ഏഴ് പുണ്യതീർത്ഥങ്ങളെയും കടവിലേയ്ക്ക് ആവാഹിയ്ക്കും. ഇതിനുശേഷം [[ഇളനീർ]], മഞ്ഞൾപ്പൊടി തുടങ്ങിയ ദ്രവ്യങ്ങൾ കൊണ്ട് ആറാട്ടുവിഗ്രഹത്തിൽ അഭിഷേകം നടത്തി പുഴയിലേയ്ക്കിറങ്ങുന്ന തന്ത്രിയും മേൽശാന്തിയും ഊരാളന്മാരും തുടർന്ന് മൂന്നുപ്രാവശ്യം മുങ്ങിനിവരുന്നു. ഭഗവദ്സാന്നിദ്ധ്യം കൊണ്ട് പവിത്രമായ തീർത്ഥത്തിൽ ഭക്തരും മൂന്നുപ്രാവശ്യം മുങ്ങിനിവരുന്നു. തുടർന്ന് എല്ലാവരും ദേഹം തോർത്തി വസ്ത്രം മാറി തിരിച്ചെഴുന്നള്ളത്ത് നടത്തുന്നു. തിരിച്ച് ക്ഷേത്രത്തിലെത്തുന്ന ഭഗവാന്മാരെ നിറപറയും നിലവിളക്കും നൽകി ഭക്തർ സ്വീകരിയ്ക്കുന്നു. തുടർന്ന് ക്ഷേത്രത്തിനുചുറ്റും ഏഴുതവണ പ്രദക്ഷിണം. അതിനുശേഷം ദിക്കുകൊടികൾ ഓരോന്നായി മാറ്റി അവസാനം പ്രധാന കൊടിയും താഴ്ത്തുന്നതോടെ ഉത്സവത്തിന് പരിസമാപ്തിയാകുന്നു. == ചിത്രശാല == <gallery> image:Thiruvegappura_Temple_01.jpg|മൂന്നു ധ്വജസ്തംഭങ്ങൾ image:Thiruvegappura_temple_04.jpg|ദീപപ്രഭാപൂരിതമായ വിളക്കുമാടം image:tvptmp06.JPG|കിഴക്കേ ക്ഷേത്രഗോപുരം </gallery> == പരാമർശങ്ങൾ == <references/> == കുറിപ്പുകൾ == <div class="references-small" style="-moz-column-count:2; column-count:2;"> </div> *{{Note|kodikkunnil}} കൊടിക്കുന്നിലമ്മ തിരുവേഗപ്പുറ ശിവന്റെ മകളാണെന്നാണ്‌ വിശ്വാസം. ==കുറിപ്പുകൾ== {{notelist}} [[വർഗ്ഗം:പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ശിവക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മഹാവിഷ്ണുക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ശങ്കരനാരായണക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:മൂന്നു കൊടിമരങ്ങളുള്ള ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] pfqkrtb3g6g8ocpjsd9lvmjqqr6kkam 4666579 4666578 2026-09-13T06:24:02Z ~2026-48203-56 222590 /* ശങ്കരനാരായണൻ */ 4666579 wikitext text/x-wiki {{ആധികാരികത}} [[ചിത്രം:Thiruvegappura_temple.jpg|thumb|300px|right|തിരുവേഗപ്പുറ ശ്രീമഹാക്ഷേത്രം-ആകാശവീക്ഷണം]] [[പാലക്കാട് ജില്ല|പാലക്കാട് ജില്ലയിൽ]] [[പട്ടാമ്പി|പട്ടാമ്പിയ്ക്കടുത്തുള്ള]] [[തിരുവേഗപ്പുറ|തിരുവേഗപ്പുറയിൽ]], [[ഭാരതപ്പുഴ|ഭാരതപ്പുഴയുടെ]] പോഷകനദിയായ [[തൂതപ്പുഴ|തൂതപ്പുഴയുടെ]] തീരത്ത് കാണപ്പെടുന്ന ഒരു ക്ഷേത്രമാണ് '''തിരുവേഗപ്പുറ ശിവ-ശങ്കരനാരായണ-മഹാവിഷ്ണുക്ഷേത്രം'''. [[തൃശ്ശൂർ വടക്കുന്നാഥ ക്ഷേത്രം|തൃശ്ശൂർ വടക്കുന്നാഥ ക്ഷേത്രത്തിലേതുപോലെ]] [[പരമശിവൻ]], [[പാർവ്വതി|പാർവ്വതീദേവി]], [[മഹാവിഷ്ണു]], [[ശങ്കരനാരായണൻ]] എന്നിവർ പ്രധാനമൂർത്തികളായി കുടികൊള്ളുന്ന ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ, എന്നാൽ അതിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി ഇവിടെ മൂന്നുതരം ശ്രീകോവിലുകളും (ശിവന്റെയും പാർവ്വതിയുടെയും ശ്രീകോവിൽ ഒന്നാണ്), മൂന്നു കൊടിമരങ്ങളും പ്രതിഷ്ഠകൾക്കുണ്ട്. തൂതപ്പുഴയുടെ കിഴക്കേ തീരത്ത് കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായാണ് ക്ഷേത്രം പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ളത്. പാലക്കാട്-[[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം ജില്ലകളുടെ]] അതിർത്തിയിലാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. [[വളാഞ്ചേരി|വളാഞ്ചേരിയിൽ]] നിന്ന് ഇവിടേയ്ക്ക് അഞ്ച് കിലോമീറ്ററേയുള്ളൂ. ക്ഷേത്രവളപ്പിൽ [[കൂത്തമ്പലം|കൂത്തമ്പലവും]] [[ഊട്ടുപുര|ഊട്ടുപുരയുമുണ്ട്]]. കേരളീയ വാസ്തുവിദ്യയുടെ മകുടോദാഹരണമായ ഈ ക്ഷേത്രം നിരവധി ഭക്തരെ ആകർഷിയ്ക്കുന്നു. [[ഗണപതി]], [[ദക്ഷിണാമൂർത്തി]], [[ത്രിപുരാന്തകൻ]], [[വേട്ടയ്ക്കൊരുമകൻ]], [[ശാസ്താവ്]], [[ഭദ്രകാളി]] ([[തിരുവളയനാട് ഭഗവതിക്ഷേത്രം|തിരുവളയനാട്ടമ്മ]] സങ്കല്പത്തിൽ), [[നാഗദൈവങ്ങൾ]] എന്നിവരാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ ഉപദേവതകൾ. [[കുംഭം|കുംഭമാസത്തിൽ]] [[തിരുവാതിര (നക്ഷത്രം)|തിരുവാതിര നാൾ]] ആറാട്ടായി എട്ടുദിവസം ഉത്സവം, കുംഭമാസത്തിലെത്തന്നെ [[ശിവരാത്രി]], [[വൃശ്ചികം|വൃശ്ചികമാസത്തിലെ]] [[വൈക്കത്തഷ്ടമി]], [[മേടം|മേടമാസത്തിലെ]] ഭഗവതിപ്പാട്ട് എന്നിവയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ വിശേഷദിവസങ്ങൾ. [[മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡ്|മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ]] കീഴിലാണ് ഈ മഹാക്ഷേത്രം. == ഐതിഹ്യം == === മഹാവിഷ്ണു === ശങ്കരനാരായണന്റെയും ശിവന്റെയും പേരുകളിലാണ് ക്ഷേത്രം സാധാരണയായി പറഞ്ഞുകേൾക്കാറുള്ളതെങ്കിലും ക്ഷേത്രത്തിലെ ആദ്യപ്രതിഷ്ഠ വാസ്തവത്തിൽ വടക്കുഭാഗത്തെ ശ്രീകോവിലിൽ കുടികൊള്ളുന്ന മഹാവിഷ്ണുഭഗവാനാണ്. ക്ഷേത്രത്തിലെ വിഷ്ണുപ്രതിഷ്ഠയ്ക്ക് [[കൃതയുഗം|കൃതയുഗത്തോളം]] പഴക്കമുണ്ടെന്നും ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയത് [[കപിലൻ|കപിലമഹർഷിയാണെന്നും]] പറയപ്പെടുന്നു. === പരമശിവൻ === തിരുവേഗപ്പുറ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന മൂർത്തികളിലൊരാളായ പരമശിവനെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചത് വിഷ്ണുവാഹനമായ [[ഗരുഡൻ|ഗരുഡനാണെന്ന്]] വിശ്വസിയ്ക്കുന്നു. ''തിരുവേഗപ്പുറ'' എന്ന സ്ഥലനാമത്തിനു പിന്നിലും പറയപ്പെടുന്നത് ഈ ശിവപ്രതിഷ്ഠയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കഥയാണ്. അതിങ്ങനെ: [[പാലാഴിമഥനം|പാലാഴിമഥനത്തിനുശേഷം]] ഗരുഡന് ഘോരമായ സർപ്പകോപം പിടിപെട്ടു. തന്മൂലം രോഗബാധിതനായ അദ്ദേഹം പരിഹാരത്തിനായി [[ബ്രഹ്മാവ്|ബ്രഹ്മാവിനെ]] ചെന്നുകണ്ടു. ശിവഭജനമാണ് പ്രതിവിധിയായി ബ്രഹ്മാവ് നിർദ്ദേശിച്ചത്. അതനുസരിച്ച് ഗരുഡൻ [[ഗംഗ|ഗംഗാനദിയിൽ]] നിന്ന് അതിവിശിഷ്ടമായ രണ്ട് ശിവലിംഗങ്ങൾ കൊണ്ടുവരികയും അതിവേഗം പറന്ന് തൂതപ്പുഴയുടെ തീരത്തെത്തി ശിവലിംഗങ്ങളിലൊന്ന് അവിടെ പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുകയും തുടർന്ന് അതിവേഗത്തിൽ അവിടെനിന്ന് പറന്നുപോകുകയും ചെയ്തു. ഇന്ന് ക്ഷേത്രമതിലകത്ത് തെക്കുഭാഗത്തുള്ള ഊട്ടുപുരയുടെ മുന്നിലായി കാണപ്പെടുന്ന ഒരു ഹോമകുണ്ഡത്തിലാണ് ഗരുഡൻ ശിവലിംഗം ആദ്യം പ്രതിഷ്ഠിച്ചതത്രേ. തദ്സ്ഥാനം ഇപ്പോൾ '''ശ്രീമൂലസ്ഥാനം''' എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ഗരുഡൻ വേഗത്തിൽ വന്ന് പ്രതിഷ്ഠ കഴിച്ച് പറന്നുപോയ സ്ഥലം ''തിരുവേഗപ്പറ'' എന്നും കാലാന്തരത്തിൽ ''തിരുവേഗപ്പുറ'' എന്നും അറിയപ്പെട്ടു. പ്രതിഷ്ഠ കഴിച്ച് പെട്ടെന്നുതന്നെ പറന്നുപോയതിനാൽ ശിവലിംഗത്തിൽ ചെറിയൊരു ചരിവുണ്ടായെന്ന് കഥയുണ്ട്. ഇതിന് ഉപോദ്ബലകമായി തിരുവേഗപ്പുറയിലെ ശിവലിംഗം ഇന്നും അല്പം ചരിഞ്ഞാണ് കാണപ്പെടുന്നത്. ഇവിടെ അടുത്ത ഗ്രാമമായ [[കുലുക്കല്ലൂർ|കുലുക്കല്ലൂരിൽ]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ആദിത്യപുരം ശിവക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയതും ഗരുഡനാണെന്ന് ഐതിഹ്യമുണ്ട്. അതിന്റെ കഥയും ഇതേപോലെയാണ്. തിരുവേഗപ്പുറയിലെ പ്രതിഷ്ഠ കഴിഞ്ഞ ഗരുഡൻ നേരെ പോയത് അങ്ങോട്ടാണത്രേ. തന്റെ കയ്യിലുണ്ടായിരുന്ന രണ്ടാമത്തെ ശിവലിംഗം അദ്ദേഹം അവിടെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചു. ആദിത്യപുരത്തും തിരുവേഗപ്പുറയിലും പ്രതിഷ്ഠ കഴിഞ്ഞതോടെ ഗരുഡന് ശാപമോക്ഷം ലഭിയ്ക്കുകയും പൂർവ്വാധികം ആരോഗ്യം വീണ്ടെടുക്കുകയും ചെയ്തു. ഇന്ന് ഇരുസ്ഥലങ്ങളിലും ഒരേ ദിവസം ദർശനം നടത്തുന്നത് പുണ്യമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. === ശങ്കരനാരായണൻ === [[അദ്വൈത സിദ്ധാന്തം|അദ്വൈത സിദ്ധാന്തത്തിന്റെ]] മുഖ്യപ്രയോക്താവായിരുന്ന [[ശങ്കരാചാര്യർ|ആദിശങ്കരാചാര്യർ]] തന്റെ ദേശാടനത്തിനിടയിൽ തിരുവേഗപ്പുറ ക്ഷേത്രത്തിൽ വരാനിടയാകുകയും ഇരുപ്രതിഷ്ഠകളുടെയും മഹിമ മനസ്സിലാക്കുകയും ചെയ്തു. അക്കാലത്ത് പോരടിച്ചിരുന്ന ശൈവ-വൈഷ്ണവ വിഭാഗക്കാരെ ഒന്നിപ്പിയ്ക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ അദ്ദേഹം ഇരു ചൈതന്യങ്ങളെയും സംയോജിപ്പിച്ച് പുതിയൊരു ചൈതന്യം സൃഷ്ടിച്ചെടുത്തു. അതാണ് ശങ്കരനാരായണൻ. മറ്റൊരു ഐതിഹ്യമനുസരിച്ച് ഇവിടെ ശങ്കരനാരായണപ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയത് [[പറയിപെറ്റ പന്തിരുകുലം|പറയിപെറ്റ പന്തിരുകുലത്തിലെ]] മൂത്തയാളായ [[മേഴത്തോൾ അഗ്നിഹോത്രി]]യാണ്. == ക്ഷേത്രനിർമ്മിതി == === ക്ഷേത്രപരിസരവും മതിലകവും === തിരുവേഗപ്പുറ ഗ്രാമത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്താണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. കിഴക്കോട്ടാണ് ക്ഷേത്രദർശനം. [[സൈലന്റ് വാലി]]യിൽ നിന്നൊഴുകിവരുന്ന തൂതപ്പുഴ, ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കും പടിഞ്ഞാറും ഭാഗങ്ങളെ തഴുകിയൊഴുകുന്നു. പുഴയിൽ ബലിതർപ്പണത്തിന് സൗകര്യമൊരുക്കിയിട്ടുണ്ട്. നിത്യേന ഇവിടെ വിവിധതരം ബലികർമ്മങ്ങൾ നടത്തിവരാറുണ്ട്. [[കർക്കടകം]], [[തുലാം]], [[മകരം]], കുംഭം എന്നീ മാസങ്ങളിലെ [[അമാവാസി]] നാളുകളിൽ ഇവിടെ വൻ തിരക്കാണുണ്ടാകുക. ശിവന്റെ നടയ്ക്കുനേരെ മുന്നിലായി ക്ഷേത്രഗോപുരം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. ഇതുമൂലം അജ്ഞാതനാ(യാ)യ ഒരു ഭക്ത(ൻ), ആദ്യമായി ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുമ്പോൾ, ശിവന്നുതന്നെയാണ് പ്രാധാന്യം കൊടുക്കുന്നത്. ഗോപുരത്തോടുചേർന്ന് ഒരു ചെറിയ മണ്ഡപവും പണിതിട്ടുണ്ട്. ഇത് മഴ നനയാതെ ദർശനം നടത്താൻ ഭക്തരെ സഹായിയ്ക്കുന്നു. ക്ഷേത്രപരിസരത്തുതന്നെയാണ് ദേവസ്വം ഓഫീസും സ്റ്റേജുമൊക്കെയുള്ളത്. മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡിന് കീഴിലുള്ള ഒരു 'എ' ഗ്രേഡ് ദേവസ്വമാണ് തിരുവേഗപ്പുറ ദേവസ്വം. നദീതീരത്തുള്ള ക്ഷേത്രമായതുകൊണ്ട് ഇവിടെ കുളവും കിണറും പണിതിട്ടില്ല. എല്ലാ ആവശ്യങ്ങൾക്കും തൂതപ്പുഴയിലെ ജലം തന്നെയാണ് ഉപയോഗിച്ചുവരുന്നത്. തെക്കുഭാഗത്തുകൂടെ പ്രധാനവഴി കടന്നുപോകുന്നു. തിരുവേഗപ്പുറയ്ക്ക് കിഴക്കുള്ള [[കൊപ്പം]] മുതൽ പടിഞ്ഞാറുള്ള വളാഞ്ചേരി വരെ പോകുന്ന ഈ പാതയാണ് തിരുവേഗപ്പുറയെ പുറംലോകവുമായി ബന്ധിപ്പിയ്ക്കുന്നത്. ഇവിടെ പേരെഴുതിയ കവാടം കാണാം. പറയിപെറ്റ പന്തിരുകുലത്തിലെ അഞ്ചാമനായിരുന്ന [[നാറാണത്ത് ഭ്രാന്തൻ|നാറാണത്ത് ഭ്രാന്തന്റെ]] വാസസ്ഥാനമായിരുന്ന [[രായിരനെല്ലൂർ മല]], ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്ന് ഏകദേശം രണ്ടുകിലോമീറ്റർ മാറി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. തുലാമാസത്തിലെ രായിരനെല്ലൂർ മലകയറ്റത്തിന് വരുന്നവരിൽ ചിലർ ഇവിടെയും വരാറുണ്ട്. കിഴക്കേ ഗോപുരത്തിലൂടെ അകത്തുകടക്കുന്ന ഭക്തർ ആദ്യം ചെന്നെത്തുന്നത് നടപ്പുരയിലാണ്. ദീർഘചതുരാകൃതിയിൽ പണികഴിപ്പിച്ച ഈ നടപ്പുര താരതമ്യേന ചെറുതാണെങ്കിലും ആകർഷകമാണ്. [[വിവാഹം]], [[ചോറൂൺ]], [[തുലാഭാരം]] തുടങ്ങിയ വഴിപാടുകൾ നടത്തുന്നത് ഇവിടെവച്ചാണ്. ക്ഷേത്രത്തിൽ മൂന്ന് നടകൾക്കുനേരെയായി കൊടിമരങ്ങൾ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. മൂന്നും ചെമ്പുകൊടിമരങ്ങളാണ്. ശിവന്റെ നടയ്ക്കുനേരെയുള്ള, [[നന്ദി]]യെ ശിരസ്സിലേറ്റുന്ന കൊടിമരമാണ് ഇവയിൽ ഏറ്റവും നീളം കൂടിയത്. ആചാരപരമായും ആഘോഷപരമായും ശിവന്നുള്ള പ്രാധാന്യം ഇത് വ്യക്തമാക്കുന്നു. കേരളത്തിൽ ഇതുകൂടാതെ മൂന്ന് കൊടിമരങ്ങളുള്ള ക്ഷേത്രങ്ങൾ [[തിരുവനന്തപുരം ജില്ല|തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ]] [[ഒറ്റശേഖരമംഗലം മഹാദേവക്ഷേത്രം|ഒറ്റശേഖരമംഗലം മഹാദേവക്ഷേത്രവും]] തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിൽ തന്നെ [[തിരുവനന്തപുരം]] നഗരപരിസരത്തുള്ള [[വലിയശാല കാന്തള്ളൂർ മഹാദേവക്ഷേത്രം|വലിയശാല കാന്തള്ളൂർ മഹാദേവക്ഷേത്രവും]] മലപ്പുറം ജില്ലയിൽ [[മഞ്ചേരി|മഞ്ചേരിയ്ക്കടുത്തുള്ള]] [[കരിക്കാട് സുബ്രഹ്മണ്യ - ധർമ്മശാസ്താക്ഷേത്രം|കരിക്കാട് സുബ്രഹ്മണ്യ - ധർമ്മശാസ്താക്ഷേത്രവും]] പാലക്കാട് ജില്ലയിൽ തന്നെ [[ഒറ്റപ്പാലം|ഒറ്റപ്പാലത്തിനടുത്ത്]] [[പാലപ്പുറം|പാലപ്പുറത്തുള്ള]] [[ചിനക്കത്തൂർ ഭഗവതിക്ഷേത്രം|ചിനക്കത്തൂർ ഭഗവതിക്ഷേത്രവും]] മാത്രമാണ്. കൊടിമരങ്ങൾക്കപ്പുറം വലിയ ബലിക്കല്ലുകൾ കാണാം. ഇവിടെ ബലിക്കൽപ്പുരകൾ പണിതിട്ടില്ല. തന്മൂലം, തുറന്ന അന്തരീക്ഷത്തിലാണ് ഇവ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. നടപ്പുരയിൽതന്നെയാണ് വഴിപാട് കൗണ്ടറും പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. ശിവന് ധാര, കൂവളമാല, പിൻവിളക്ക്, ശർക്കരപ്പായസം തുടങ്ങിയവയും ശങ്കരനാരായണന് ചതുശ്ശതവും വിഷ്ണുവിന് പാൽപ്പായസം, തുളസിമാല, ചന്ദനം ചാർത്തൽ തുടങ്ങിയവയുമാണ് പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. കിഴക്കേ ഗോപുരത്തിന്റെ മുകൾ നിലയിലേയ്ക്കുള്ള കോണി ഇതിനടുത്തുതന്നെയാണ്. ഇവിടെ ഒരു [[പെരുമ്പറ]] നമുക്ക് കാണാൻ സാധിയ്ക്കും. നിത്യേന ക്ഷേത്രത്തിൽ നടതുറക്കുമ്പോഴും അടയ്ക്കുമ്പോഴും പൂജയുടെയും ദീപാരാധനയുടെയും അവസരങ്ങളിലുമെല്ലാം പെരുമ്പറ മുഴക്കുന്നത് ഇവിടെ ഒരു ആചാരമാണ്. ക്ഷേത്രത്തിൽ [[വെടിവഴിപാട്|വെടിവഴിപാടില്ലാത്തതിന്റെ]] കുറവ് ഈ പെരുമ്പറ നികത്തുന്നുണ്ട്. [[തളിപ്പറമ്പ് രാജരാജേശ്വരക്ഷേത്രം|തളിപ്പറമ്പ് രാജരാജേശ്വരക്ഷേത്രമാണ്]] ഇത്തരത്തിൽ പെരുമ്പറയ്ക്ക് പ്രാധാന്യമുള്ള മറ്റൊരു കേരളീയക്ഷേത്രം. നടപ്പുര കടന്ന് ദർശനം തുടരുമ്പോൾ തെക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ കൂത്തമ്പലം കാണാം. സാമാന്യം വലുപ്പമുള്ള കൂത്തമ്പലമാണിവിടെ. ദീർഘചതുരാകൃതിയിൽ നിർമ്മിച്ച ഈ കൂത്തമ്പലത്തിനകത്തുള്ള ഓരോ തൂണും വിവിധ ദേവതാരൂപങ്ങളാൽ അലംകൃതമാണ്. [[മണ്ഡലകാലം|മണ്ഡലകാലത്ത്]] 41 ദിവസം ഇവിടെ [[ചാക്യാർകൂത്ത്|ചാക്യാർകൂത്തും]] [[കൂടിയാട്ടം|കൂടിയാട്ടവും]] പതിവുണ്ട്. കൂത്തമ്പലത്തിന്റെ ഒരറ്റത്ത് വലിയൊരു നിലവിളക്കും ഒത്തനടുവിലായി ഒരു [[മിഴാവ്|മിഴാവും]] കാണാം. ബ്രാഹ്മണർക്കിടയിൽ നടത്തിവരുന്ന [[ഷോഡശക്രിയകൾ|ഷോഡശക്രിയകളെല്ലാം]] കഴിച്ച മിഴാവാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. ചാക്യാർകൂത്തിന്റെ കുലപതിയായിരുന്ന [[മാണി മാധവ ചാക്യാർ]] ഇവിടെ പലപ്രാവശ്യം കൂത്ത് അവതരിപ്പിയ്ക്കാൻ വന്നിട്ടുണ്ട്. ഇവിടെത്തന്നെയാണ് അടുത്തുള്ള പ്രസിദ്ധമായ [[കൊടിക്കുന്ന് ഭഗവതിക്ഷേത്രം|കൊടിക്കുന്ന് ക്ഷേത്രത്തിലെ]] [[ഭഗവതി|ഭഗവതിയ്ക്ക്]] [[കളമെഴുത്തും പാട്ടും]] നടത്തുന്നതും. കൊടിക്കുന്നത്തമ്മ തിരുവേഗപ്പുറയപ്പന്റെ മകളാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. അതാണ് ഇവിടെ കളമെഴുത്തും പാട്ടും നടത്തുന്നത്. പാട്ടില്ലാത്ത സമയത്തും ശക്തമായ ഭദ്രകാളീസാന്നിദ്ധ്യം ഇവിടെയുണ്ടെന്നാണ് വിശ്വാസം. ക്ഷേത്രമതിലകത്ത് തെക്കുഭാഗത്ത് ഊട്ടുപുര പണിതിട്ടുണ്ട്. സാധാരണയായി വടക്കുവശത്ത് വരാറുള്ള ഊട്ടുപുര, ഇവിടെ തെക്കുവശത്ത് വന്നത് വിചിത്രമാണ്. രണ്ടുനിലകളോടുകൂടി പണിതിരിയ്ക്കുന്ന ഊട്ടുപുരയുടെ ഇരുനിലകളിലും പണ്ട് വിശേഷാൽ ബ്രാഹ്മണസദ്യയുണ്ടാകുമായിരുന്നു. ഇപ്പോൾ വിശേഷദിവസങ്ങളിൽ ജനകീയസദ്യ മാത്രമാണ് പതിവ്. ഊട്ടുപുരയുടെ മുന്നിലൊരു സ്ഥലത്ത് ശിവന്റെ ശ്രീമൂലസ്ഥാനം കാണാം. ഇവിടെയാണ് ഗരുഡൻ ആദ്യം ശിവലിംഗം കൊണ്ടുവന്നുവച്ചതെന്ന വിശ്വാസത്തിലാണ് ഈ സ്ഥലത്തിന് ''ശ്രീമൂലസ്ഥാനം'' എന്ന പേരുവന്നത്. ഇവിടെ തൊഴുതുവേണം ശിവനെ വന്ദിയ്ക്കാൻ എന്നാണ് ആചാരം. വൈക്കത്തഷ്ടമിയ്ക്കും ശിവരാത്രിയ്ക്കും മാത്രമേ ഇവിടെ പൂജയുള്ളൂ. തെക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് പ്രത്യേകം നാലമ്പലത്തോടുകൂടിയ ഒരു വളപ്പിൽ ദീർഘചതുരാകൃതിയിൽ പണിത ഒരു ശ്രീകോവിൽ കാണാം. രണ്ടു വാതിലുകളോടുകൂടിയ ഈ ശ്രീകോവിലിൽ ഒരുവശത്ത് ശാസ്താവിന്റെയും മറുവശത്ത് ത്രിപുരാന്തകന്റെയും പ്രതിഷ്ഠകളാണ്. പൂർണ്ണ, പുഷ്കല എന്നീ രണ്ട് പത്നിമാരോടുകൂടിയുള്ള ഗൃഹസ്ഥശാസ്താവാണ് ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠ. ശിവലിംഗത്തോട് സാദൃശ്യമുള്ള മൂന്ന് വിഗ്രഹങ്ങളാണ് പൂർണ്ണാ-പുഷ്കലാസമേതനായ ശാസ്താവിനെ പ്രതിനിധീകരിയ്ക്കുന്നത്. തിരുവേഗപ്പുറയിൽ നിന്നുള്ള [[ശബരിമല]] തീർത്ഥാടകർ മാലയിടുന്നതും കെട്ടുനിറയ്ക്കുന്നതുമെല്ലാം ഇവിടെ വച്ചാണ്. നീരാജനം, നെയ്യഭിഷേകം, എള്ളുപായസം തുടങ്ങിയവയാണ് ശാസ്താവിന്റെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. ശിവന്റെ തന്നെ വകഭേദമായ ത്രിപുരാന്തകൻ പതിവുപോലെ ലിംഗരൂപത്തിലാണ് കുടികൊള്ളുന്നത്. '''എരിഞ്ഞപുരാൻ''' എന്നാണ് ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠയുടെ പേര്. മേടമാസത്തിൽ കൊടിക്കുന്നത്തമ്മയ്ക്കൊപ്പം ത്രിപുരാന്തകന്നും കളംപാട്ട് പതിവാണ്. ശാസ്താവും ത്രിപുരാന്തകനും കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെട്ടിരിയ്ക്കുന്നു. ഇതിന് സമീപമായി കാണപ്പെടുന്ന വിശേഷപ്പെട്ട ഒരു സ്ഥാനത്ത് [[ഗുരുവായൂരപ്പൻ|ശ്രീഗുരുവായൂരപ്പന്റെ]] സാന്നിദ്ധ്യം സങ്കല്പിയ്ക്കപ്പെടുന്നു. ഭക്തകവിയായ [[പൂന്താനം നമ്പൂതിരി]]യ്ക്ക് ഗുരുവായൂരപ്പൻ ദർശനം നൽകിയ സ്ഥാനമാണിതെന്നാണ് വിശ്വാസം. പൂന്താനം തന്റെ വിദ്യാഭ്യാസകാലം മുഴുവൻ ചെലവഴിച്ചത് തിരുവേഗപ്പുറയിലാണ്. അക്കാലത്ത് ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ നിത്യസന്ദർശകനായിരുന്ന അദ്ദേഹത്തിന്, ഒരുദിവസം ദർശനത്തിനിടയിൽ ഗുരുവായൂരപ്പസ്മരണയുണ്ടാകുകയും ആ സമയത്ത് ഭഗവാൻ അദ്ദേഹത്തിന് മുന്നിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുകയുമായിരുന്നത്രേ. ഇവിടെ തൊഴുന്നത് [[ഗുരുവായൂർ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം|ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിൽ]] വടക്കേ നടയിലൂടെ അകത്തുകടന്ന് ദർശനം നൽകുന്ന അതേ ഫലം നൽകുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. നിലവിൽ [[ഗുരുവായൂർ|ഗുരുവായൂരിൽ]] ഇത് സാധിയ്ക്കാത്തതിനാൽ ഇവിടെ വന്നുതൊഴുതാലും മതിയാകും എന്നാണ് സങ്കല്പം. മാത്രവുമല്ല, ഇത് തിരുവേഗപ്പുറയിൽ നിന്ന് ഗുരുവായൂരിന്റെ സ്ഥാനം അറിയാനുള്ള ഒരു ഉപാധി കൂടിയാണ്.{{efn|തിരുവേഗപ്പുറയിൽ നിന്ന് തെക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്താണ് ഗുരുവായൂർ.}} ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറേ നടയിൽ മതിൽക്കെട്ടിന് പുറത്തായി വേട്ടയ്ക്കൊരുമകന്റെയും ഭദ്രകാളിയുടെയും പ്രതിഷ്ഠകളോടുകൂടിയ ശ്രീകോവിലുകൾ കാണാം. ഇവർ ക്ഷേത്രത്തിൽ പിൽക്കാലത്ത് കുടിയിരുത്തപ്പെട്ടവരാകാൻ സാദ്ധ്യതയുണ്ട്. ആദ്യകാലത്ത് ഇവർ മതിൽക്കെട്ടിനകത്തുതന്നെയാണ് കുടികൊണ്ടിരുന്നത്. പിന്നീട് ഇവരെ എന്തോ കാരണം കൊണ്ട് പുറത്തോട്ട് മാറ്റുകയായിരുന്നു. വേട്ടയ്ക്കൊരുമകന്റെ വിഗ്രഹം പതിവുപോലെ ശിവലിംഗരൂപത്തിൽ തന്നെയാണ്. ഏകദേശം അരയടി ഉയരം വരും. [[കോഴിക്കോട്]] [[സാമൂതിരി]]യുടെ പരദേവതയായ തിരുവളയനാട്ടമ്മയായാണ് ഭദ്രകാളിയുടെ സങ്കല്പം. ചെറിയൊരു [[വാൽക്കണ്ണാടി]]യുടെ രൂപത്തിലാണ് ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠ. വേട്ടയ്ക്കൊരുമകൻ കിഴക്കോട്ടും ഭദ്രകാളി വടക്കോട്ടും ദർശനമായി പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെട്ടിരിയ്ക്കുന്നു. ക്ഷേത്രമതിലകത്ത് വടക്കുപടിഞ്ഞാറേമൂലയിലാണ് നാഗദൈവങ്ങളുടെ പ്രതിഷ്ഠ. പരിവാരസമേതരായ നാഗപ്രതിഷ്ഠകളാണ് ഇവിടെയുള്ളതെന്ന വലിയൊരു പ്രത്യേകതയുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിൽ ശൈവ-വൈഷ്ണവഭാവങ്ങൾക്ക് തുല്യപ്രാധാന്യമായതിനാൽ ഇവിടെ രണ്ടുപേർ [[നാഗരാജാവ്|നാഗരാജാക്കന്മാരായുണ്ട്]] - [[വാസുകി]]യും [[അനന്തൻ|അനന്തനും]]. കൂട്ടത്തിൽ [[നാഗയക്ഷി]]മാരും [[നാഗചാമുണ്ഡി]]മാരും [[നാഗകന്യക]]മാരും [[ചിത്രകൂടം|ചിത്രകൂടങ്ങളുമൊക്കെ]] രണ്ടായിത്തന്നെ നിൽക്കുന്നു എന്നാണ് സങ്കല്പം. ഈ പ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയതും ഗരുഡനാണെന്ന് വിശ്വസിയ്ക്കപ്പെടുന്നു. എല്ലാമാസത്തിലും [[ആയില്യം]] നാളിൽ ഇവർക്ക് വിശേഷാൽ പൂജകളും [[കന്നി]]മാസത്തിലെ ആയില്യത്തിന് [[സർപ്പബലി]]യുമുണ്ടാകാറുണ്ട്. [[ചെർപ്പുളശ്ശേരി]]യ്ക്കടുത്തുള്ള പ്രസിദ്ധമായ പാതിരിക്കുന്നത്ത് മനയിലെ [[നമ്പൂതിരി]]മാർക്കാണ് ഇവിടെ സർപ്പബലിയ്ക്കുള്ള അവകാശം. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുവശത്ത് പുറത്ത് വിവിധ ഫലവൃക്ഷങ്ങളാണ്. === ശ്രീകോവിലുകൾ === വ്യത്യസ്തമായ ആകൃതികളിലും വലുപ്പത്തിലും പണികഴിപ്പിയ്ക്കപ്പെട്ട മൂന്ന് ശ്രീകോവിലുകളാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിലുള്ളത്. ശിവപാർവ്വതിമാരുടെ ശ്രീകോവിൽ വൃത്താകൃതിയിലും ശങ്കരനാരായണസ്വാമിയുടെ ശ്രീകോവിൽ ഗജപൃഷ്ഠാകൃതിയിലും മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ ശ്രീകോവിൽ ചതുരാകൃതിയിലുമാണ് പണികഴിപ്പിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. കേരളത്തിൽ ഏറ്റവുമധികം നമ്പൂതിരിമാരുള്ള ഗ്രാമങ്ങളിലൊന്നായ തിരുവേഗപ്പുറയിൽ നിലനിൽക്കുന്ന ഈ ശ്രീകോവിലുകളുടെ നിർമ്മിതി, തന്മൂലം യജ്ഞസംസ്കാരവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടുകിടക്കുന്നു. കരിങ്കല്ലിൽ തീർത്തവയാണ് മൂന്ന് ശ്രീകോവിലുകളും. ശിവന്റെ ശ്രീകോവിലിനുമാത്രം ഒരുനിലയും മറ്റുള്ളവയ്ക്ക് രണ്ടുനിലകളുമാണുള്ളത്. മൂന്നിന്റെയും മേൽക്കൂര ചെമ്പുമേഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. മുകളിൽ സ്വർണ്ണത്താഴികക്കുടങ്ങളും കാണാം. മൂന്നിനും അകത്ത് മൂന്നുമുറികൾ കാണാം. അവയിൽ പടിഞ്ഞാറേ അറ്റത്തുള്ളതാണ് ഗർഭഗൃഹം. ശിവന്റെ ശ്രീകോവിലിലാണെങ്കിൽ ഗർഭഗൃഹം രണ്ടാക്കിത്തിരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇതിന്റെ ഒരുവശത്ത് കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി ശിവലിംഗവും മറുവശത്ത് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനമായി പാർവ്വതീവിഗ്രഹവും പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. ഏകദേശം നാലടി ഉയരം വരും ഇവിടെയുള്ള ശിവലിംഗത്തിന്. പൂർണ്ണമായും കരിങ്കല്ലിൽ തീർത്ത ശിവലിംഗമാണിത്. തന്റെ ഭക്തനായ [[അർജ്ജുനൻ|അർജ്ജുനനെ]] പരീക്ഷിച്ചശേഷം അദ്ദേഹത്തിന് [[പാശുപതാസ്ത്രം]] നൽകി ശാന്തനായിമാറിയ [[കിരാതമൂർത്തി]]യായാണ് ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠാസങ്കല്പം. ഐതിഹ്യമനുസരിച്ച് ഗരുഡൻ പ്രതിഷ്ഠിച്ച ശിവലിംഗമായതിനാൽ വൈഷ്ണവസാന്നിദ്ധ്യം ഇവിടെയും ശക്തമായുണ്ട്. പാർവ്വതിവിഗ്രഹത്തിന് ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരും. കിരാതപാർവ്വതിയായാണ് സങ്കല്പം. ഇത് ഇവിടെനിന്ന് ഏകദേശം 25 കിലോമീറ്റർ മാറി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പ്രസിദ്ധമായ [[കാടാമ്പുഴ ഭഗവതിക്ഷേത്രം|കാടാമ്പുഴ ക്ഷേത്രത്തിലെ]] ദേവിയാണെന്ന് സങ്കല്പമുണ്ട്. കാടാമ്പുഴയിലും ഇവിടെയും ഒരേദിവസം ദർശനം നടത്തുന്നത് അത്യുത്തമമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ, ഇത് ഇപ്പോൾ നടത്തുന്നവർ അത്യപൂർവ്വമാണ്. ശിലാനിർമ്മിതമാണ് ഇവിടെ ദേവീവിഗ്രഹം. രണ്ടുകൈകളേയുള്ളൂ. അവയിൽ ഒന്നിൽ [[താമര]] പിടിച്ചിട്ടുണ്ട്, മറുകൈ അരയിൽ കുത്തിനിൽക്കുന്നു. ശിവപാർവ്വതിമാർ പരസ്പരം അനഭിമുഖമായി ദർശനം നൽകുന്ന ക്ഷേത്രമായതിനാൽ ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠയ്ക്ക് [[അർദ്ധനാരീശ്വരൻ|അർദ്ധനാരീശ്വരഭാവവും]] കൈവരുന്നു. നടുക്കുള്ള ശങ്കരനാരായണസ്വാമിയുടെ ശ്രീകോവിലാണെങ്കിൽ കേരളത്തിൽ അത്യപൂർവ്വമായ ഗജപൃഷ്ഠാകൃതിയിൽ തീർത്ത മഹാസൗധമാണ്. ആനയുടെ പുറം എന്നാണ് ഗജപൃഷ്ഠം എന്ന വാക്കിന്റെ അർത്ഥം. സാധാരണയായി ക്ഷേത്രത്തിന്റെ മതിൽക്കെട്ടിനാണ് ഈ ആകൃതി സ്വീകരിയ്ക്കാറുള്ളത്. കേരളത്തിൽ ഇതുകൂടാതെ ഈ ആകൃതിയിൽ ശ്രീകോവിലുകളുള്ളത് [[തൃപ്രങ്ങോട് ശിവക്ഷേത്രം]], [[തൃക്കണ്ടിയൂർ മഹാദേവക്ഷേത്രം]], [[മധൂർ അനന്തേശ്വര സിദ്ധിവിനായകക്ഷേത്രം]] തുടങ്ങിയ ക്ഷേത്രങ്ങൾക്കാണ്. ഇതിൽ അകത്ത് മൂന്നാമത്തെ അറയായ ഗർഭഗൃഹത്തിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായാണ് ശൈവ-വൈഷ്ണവ ചൈതന്യങ്ങളുടെ സംഗമസ്ഥാനമായ ശങ്കരനാരായണൻ കുടികൊള്ളുന്നത്. കേരളത്തിൽ വിഗ്രഹരൂപത്തിൽ ശങ്കരനാരായണപ്രതിഷ്ഠയുള്ള അപൂർവ്വം ക്ഷേത്രങ്ങളൊന്നാണിത്. സാധാരണയായി ലിംഗരൂപത്തിലാണ് പ്രതിഷ്ഠ. പഞ്ചലോഹവിഗ്രഹമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. തൃശ്ശൂർ വടക്കുംനാഥക്ഷേത്രത്തിലെ ശങ്കരനാരായണവിഗ്രഹവുമായി പ്രകടമായ രൂപസാദൃശ്യമുണ്ട്, ഇവിടത്തെ വിഗ്രഹത്തിനും. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരും. ചതുർബാഹുവായ വിഗ്രഹത്തിന്റെ വലതുവശം ശിവനെയും ഇടതുവശം വിഷ്ണുവിനെയും പ്രതിനിധീകരിയ്ക്കുന്നു. വലതുവശത്ത് ജടാമകുടവും ചന്ദ്രക്കലയും ത്രിനേത്രത്തിന്റെ പകുതിയും സർപ്പങ്ങളും രുദ്രാക്ഷമാലകളും പുലിത്തോലുമൊക്കെയാണ് കാണുന്നതെങ്കിൽ ഇടതുവശത്ത് സ്വർണ്ണക്കിരീടവും മയിൽപ്പീലിയും ഗോപിക്കുറിയും വനമാലയും ശ്രീവത്സവും പീതാംബരവുമൊക്കെയാണ് കാണാനാകുക. താരതമ്യേന പുതിയകാലത്തുണ്ടായ പ്രതിഷ്ഠയാണെങ്കിലും ക്ഷേത്രത്തിൽ ശങ്കരനാരായണന്നുള്ള പ്രാധാന്യം കാരണം പലരും ഇതിനെ ശങ്കരനാരായണക്ഷേത്രമായി കാണുന്നു. വടക്കേ അറ്റത്തുള്ള മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ ശ്രീകോവിൽ കൂട്ടത്തിലുള്ള ഏറ്റവും ചെറിയ ശ്രീകോവിലാണ്. ചതുരാകൃതിയിൽ തീർത്തതുകൊണ്ടാകണം ഇങ്ങനെ സംഭവിച്ചത്. എന്നാൽ ഇതും വളരെ സവിശേഷമായ ഒരു നിർമ്മിതിയാണ്. ഏകദേശം ഗുരുവായൂരിലെ ശ്രീകോവിലിന്റെ അതേ രൂപത്തിൽ തീർത്ത ഈ ശ്രീകോവിലിനകത്ത് മൂന്നാമത്തെ അറയിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി മഹാവിഷ്ണു പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെട്ടിരിയ്ക്കുന്നു. വിഗ്രഹവും പൂജകളുമെല്ലാം വിഷ്ണുസങ്കല്പത്തിൽ തന്നെയാണെങ്കിലും ഗുരുവായൂരിലെപ്പോലെ ഇവിടെയും പ്രതിഷ്ഠയെ [[ശ്രീകൃഷ്ണൻ|ശ്രീകൃഷ്ണനായാണ്]] ഭക്തർ കണ്ടുവരുന്നത്. ഏകദേശം നാലടി ഉയരം വരുന്ന ചതുർബാഹുവായ ശിലാവിഗ്രഹമാണ് ഇവിടെ. പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[സുദർശനചക്രം]], പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[പാഞ്ചജന്യം]] എന്ന [[ശംഖ്]], മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ തലകീഴായി [[കൗമോദകി]] എന്ന [[ഗദ]], മുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ താമര എന്നിവ ധരിച്ചുനിൽക്കുന്ന ഭഗവാന്റെ വിഗ്രഹത്തിൽ നിത്യേന വിശേഷപ്പെട്ട അലങ്കാരങ്ങളുണ്ടാകാറുണ്ട്. [[ദശാവതാരങ്ങൾ|ദശാവതാരരൂപങ്ങൾ]] അവയിൽ പ്രധാനമാണ്. കൂടാതെ [[മോഹിനി]], [[ധന്വന്തരി]] രൂപങ്ങളും അവയിൽ കാണാറുണ്ട്. മൂന്ന് ശ്രീകോവിലുകളും അതിമനോഹരമായ നിരവധി ശില്പങ്ങളാൽ അലംകൃതമാണ്. ഭൂതമാല, പക്ഷിമാല, മൃഗമാല തുടങ്ങിയ രൂപങ്ങൾ ഇവയിൽ ആലേഖനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ശ്രീകോവിലിനകത്തേയ്ക്കുള്ള പ്രവേശനകവാടങ്ങൾക്ക് ഇരുവശവുമായി പതിവുപോലെ ദ്വാരപാലകരൂപങ്ങളും കാണാം. ഇവരെ വണങ്ങി അനുവാദം വാങ്ങിച്ചുവേണം തന്ത്രിയ്ക്കും ശാന്തിക്കാർക്കും അകത്തേയ്ക്ക് പ്രവേശിയ്ക്കാൻ എന്നാണ് ചിട്ട. ഇവിടങ്ങളിൽ നിരവധി [[മണി]]കളും തൂക്കിയിട്ടുണ്ട്. ഇവയടിച്ചാണ് അനുവാദം ചോദിയ്ക്കൽ ചടങ്ങ്. ശിവന്റെ ശ്രീകോവിലിൽത്തന്നെ തെക്കേ നടയിലെ ഇടനാഴിയിൽ തെക്കോട്ട് ദർശനം നൽകി ദക്ഷിണാമൂർത്തി, ഗണപതി, നന്ദികേശൻ എന്നിവരുടെ പ്രതിഷ്ഠകൾ കാണാം. ശിവസ്വരൂപമായ ദക്ഷിണാമൂർത്തിയുടെ പ്രതിഷ്ഠ പതിവുപോലെ ശിവലിംഗരൂപത്തിൽ തന്നെയാണ്. ഏകദേശം രണ്ടടി ഉയരം കാണും. വിദ്യാഭിവൃദ്ധിയ്ക്ക് ദക്ഷിണാമൂർത്തിയുടെ നടയിൽ നെയ്വിളക്ക് കത്തിയ്ക്കുന്നത് അത്യുത്തമമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. സിദ്ധിവിനായകഭാവത്തിൽ, വലത്തോട്ട് തുമ്പിക്കൈ നീട്ടിയ രൂപമാണ് ഗണപതിയുടേത്. ചതുർബാഹുവായ ഭഗവാന്റെ നാലുകൈകളിലുമായി [[മഴു]], [[കയർ]], [[മോദകം]], [[വരദമുദ്ര]] എന്നിവ കാണാം. ഒറ്റയപ്പം, കറുകമാല, നാരങ്ങാമാല എന്നിവയാണ് പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. തെക്കേ നടയിൽ നന്ദികേശന്റെ പ്രതിഷ്ഠ വരുന്നത് അത്യപൂർവ്വമാണ്. സാധാരണയായി ശിവന്റെ നടയ്ക്കുനേരെയാണ് നന്ദിപ്രതിഷ്ഠ കാണാറുള്ളത്. ഇവിടെ എങ്ങനെ നന്ദിപ്രതിഷ്ഠ തെക്കുവശത്ത് വന്നു എന്നത് സംശയാസ്പദമാണ്. വടക്കുവശത്ത് പതിവുപോലെ ഓവ് പണിതിട്ടുണ്ട്. അഭിഷേകം ചെയ്യുന്ന ദ്രവ്യങ്ങൾ ഇതുവഴിയാണ് ഒഴുകുന്നത്. ശിവന്റെ ശ്രീകോവിലിലെ ഓവ് മുറിച്ചുകടന്ന് പ്രദക്ഷിണം വയ്ക്കുന്നത് നിരോധിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. മറ്റ് രണ്ടിടത്തെയും ഓവുകൾ മുറിച്ചുകടക്കാം. === നാലമ്പലം === ശ്രീകോവിലുകളെ ചുറ്റിപ്പറ്റി നാലമ്പലം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. മൂന്ന് ശ്രീകോവിലുകളുള്ളതിനാൽ അതിവിശാലമായ ഒരു നിർമ്മിതിയാണ് ഇവിടെ നാലമ്പലം. പൂർണ്ണമായും കരിങ്കല്ലിൽ തീർത്ത നാലമ്പലത്തിന്റെ പുറംചുവരുകൾ വിളക്കുമാടം കൊണ്ട് അലംകൃതമാണ്. ഏഴുനിലകളിലായി പണിതിരിയ്ക്കുന്ന വിളക്കുമാടത്തിൽ നിലവിൽ പിച്ചളയിൽ തീർത്ത വിളക്കുകളാണ് കാണപ്പെടുന്നത്. ഇവ സ്വർണ്ണത്തിലേയ്ക്ക് മാറ്റാനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ നടന്നുവരുന്നു. മൂന്ന് ശ്രീകോവിലുകളുടെ മുന്നിലൂടെയും നാലമ്പലത്തിനകത്തേയ്ക്ക് പ്രവേശനകവാടങ്ങൾ കാണാം. ഇവയിലെല്ലാം വാതിൽമാടങ്ങൾ പണിതിട്ടുണ്ട്. അവയിൽ തെക്കേയറ്റത്തുള്ള വാതിൽമാടത്തിലാണ് വിശേഷാലുള്ള പൂജകളും ഗണപതിഹോമം അടക്കമുള്ള ഹോമങ്ങളും നടക്കുന്നത്. മറ്റുള്ള വാതിൽമാടങ്ങൾ നാമജപത്തിനും വാദ്യമേളങ്ങൾക്കുമാണ് ഉപയോഗിച്ചുവരുന്നത്. പൂജാസമയമോ വിശേഷദിവസങ്ങളോ അല്ലെങ്കിൽ [[ചെണ്ട]], [[മദ്ദളം]], [[തിമില]], [[ഇടയ്ക്ക]] തുടങ്ങിയ വാദ്യങ്ങൾ ഇവിടെ തൂക്കിയിട്ടിരിയ്ക്കുന്നത് കാണാം. ഇവ കൂടാതെ, ഘനവാദ്യങ്ങളായ [[ചേങ്ങില]]യും [[ഇലത്താളം|ഇലത്താളവും]] സൂക്ഷിയ്ക്കുന്നതും ഇവിടെത്തന്നെയാണ്. നാലമ്പലത്തിനകത്ത് തെക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ പതിവുപോലെ [[തിടപ്പള്ളി]] പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. ശിവന്റെ ശ്രീകോവിലിന്റെ വടക്കുകിഴക്കുഭാഗത്തായി ഒരു ഹോമകുണ്ഡം കാണാം. ഒറ്റനോട്ടത്തിൽ ഒരു കിണറാണെന്ന് തോന്നുന്ന ഈ നിർമ്മിതി, പണ്ടുകാലത്ത് [[വസോർധാര]] നടത്താൻ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നതാണെന്ന് വിശ്വസിയ്ക്കപ്പെടുന്നു. പടിഞ്ഞാറ് പാർവ്വതീദേവിയുടെ നടയിലും ഒരു പ്രവേശനകവാടമുണ്ട്. ഇതിനുമുകളിലായി [[ശ്രീരാമൻ|ശ്രീരാമപട്ടാഭിഷേകത്തിന്റെ]] ഒരു രൂപം കാണാം. സിംഹാസനസ്ഥരായ ശ്രീരാമസ്വാമിയും [[സീത|സീതാദേവിയും]], ഇരുവരുടെയും പാദം വണങ്ങിനിൽക്കുന്ന [[ഹനുമാൻ]] സ്വാമിയും, [[ആലവട്ടം]] വീശുന്ന [[ലക്ഷ്മണൻ|ലക്ഷ്മണ]]-[[ഭരതൻ|ഭരതന്മാരും]] [[വെൺചാമരം]] വീശുന്ന [[ശത്രുഘ്നൻ|ശത്രുഘ്നനും]] ഈ രൂപത്തിൽ വ്യക്തമായി ആലേഖനം ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. {{പ്രധാന ലേഖനം|ബലിക്കല്ല്}} ശ്രീകോവിലുകൾക്ക് ചുറ്റുമായി അകത്തെ ബലിവട്ടം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. മൂന്ന് പ്രതിഷ്ഠകൾക്കും തുല്യപ്രാധാന്യമുള്ളതിനാൽ മൂവർക്കുമായി ബലിവട്ടം പണിതിട്ടുണ്ട്. [[അഷ്ടദിക്പാലകർ]] (കിഴക്ക് - [[ഇന്ദ്രൻ]], തെക്കുകിഴക്ക് - [[അഗ്നി]], തെക്ക് - [[യമൻ]], തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് - [[നിരൃതി]], പടിഞ്ഞാറ് - [[വരുണൻ]], വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് - [[വായു]], വടക്ക് - [[കുബേരൻ]] & [[ചന്ദ്രൻ]], വടക്കുകിഴക്ക് - [[ഈശാനൻ]]), [[സപ്തമാതൃക്കൾ]] (തെക്കുഭാഗത്ത് ഒറ്റക്കല്ലിൽ - കിഴക്കുനിന്ന് [[ബ്രാഹ്മി]], [[മഹേശ്വരി]], [[കൗമാരി]], [[വൈഷ്ണവി]], [[വരാഹി]], [[ഇന്ദ്രാണി]], [[ചാമുണ്ഡി]] എന്ന ക്രമത്തിൽ), [[വീരഭദ്രൻ]] (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം, കിഴക്കുഭാഗത്ത്), ഗണപതി (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം, പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത്), ബ്രഹ്മാവ് (വടക്കുകിഴക്കിനും കിഴക്കിനുമിടയിൽ), അനന്തൻ (തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനും പടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ശാസ്താവ് (തെക്കിനും തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), [[സുബ്രഹ്മണ്യൻ]] (വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനും വടക്കിനുമിടയിൽ), [[ദുർഗ്ഗ|ദുർഗ്ഗാദേവി]] (പടിഞ്ഞാറിനും വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), [[നിർമ്മാല്യധാരി]] (വടക്കിനും വടക്കുകിഴക്കിനുമിടയിൽ ശിവലിംഗരൂപത്തിൽ - ഇവിടെ ശിവന് [[ചണ്ഡികേശ്വരൻ]], ശങ്കരനാരായണന് [[ചണ്ഡസേനൻ]], വിഷ്ണുവിന് [[വിഷ്വക്സേനൻ]] എന്നിവർ) എന്നിവരെ പ്രതിനിധീകരിയ്ക്കുന്ന ബലിക്കല്ലുകൾ ഇവിടെ കാണാം. ശീവേലിസമയത്ത് ഇവിടങ്ങളിൽ ബലിതൂകുന്നു. വിഷ്ണുവിന്റെ ബലിവട്ടത്തിലാകട്ടെ, ഉത്തരമാതൃക്കൾ എന്ന പേരിൽ മറ്റൊരു സങ്കല്പവും കാണാം. തെക്കുഭാഗത്ത് സ്ഥാനം കൊടുത്തിരിയ്ക്കുന്ന സപ്തമാതൃക്കൾക്ക് വിപരീതസ്ഥാനത്ത്, അതായത് വടക്കുഭാഗത്ത് (ഉത്തരഭാഗം) സ്ഥാനം നൽകിയതുകൊണ്ടാണ് ഇവരെ ഉത്തരമാതൃക്കൾ എന്ന് വിളിയ്ക്കുന്നത്. ഭാഗീശ്വരി, ക്രിയ, കീർത്തി, ലക്ഷ്മി, സൃഷ്ടി, വിദ്യ, ശാന്തി എന്നീ ഏഴ് ദേവിമാരാണ് ഉത്തരമാതൃക്കൾ. സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം ഗണപതിയ്ക്കും വീരഭദ്രന്നും സ്ഥാനം നൽകിയിരിയ്ക്കുന്നതുപോലെ ഉത്തരമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം ശ്രീധരൻ, അശ്വമുഖൻ എന്നീ ദേവന്മാർക്കും സ്ഥാനം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ, ഇവരെ ബലിക്കല്ലുകളുടെ രൂപത്തിൽ പ്രതിനിധീകരിയ്ക്കാറില്ല. അപ്പോഴും ശീവേലിയ്ക്ക് ഇവർക്കും ബലിതൂകും. ബലിക്കല്ലുകൾ ദേവന്റെ/ദേവിയുടെ വികാരഭേദങ്ങളാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. തന്മൂലം അവയിൽ ചവിട്ടുന്നതും തൊട്ട് തലയിൽ വയ്ക്കുന്നതും നിരോധിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. == നിത്യപൂജകൾ == നിത്യേന അഞ്ചുപൂജകളും മൂന്നുശീവേലികളുമുള്ള മഹാക്ഷേത്രമാണ് തിരുവേഗപ്പുറ മഹാക്ഷേത്രം. പുലർച്ചെ നാലുമണിയ്ക്ക് [[തവിൽ]], [[നാദസ്വരം]], പെരുമ്പറ തുടങ്ങിയ വാദ്യോപകരണങ്ങളോടെയും ഏഴുതവണയുള്ള [[ശംഖ്|ശംഖുവിളിയോടെയും]] ഭഗവാന്മാരെ പള്ളിയുണർത്തിയശേഷം അഞ്ചുമണിയ്ക്ക് നടതുറക്കുന്നു. ആദ്യചടങ്ങ് നിർമ്മാല്യദർശനമാണ്. തലേന്നു ചാർത്തിയ അലങ്കാരങ്ങളോടുകൂടി ഭഗവാന്മാരെ തൊഴുത് ഭക്തർ മുക്തിയടയുന്നു. അതിനുശേഷം അലങ്കാരങ്ങളെല്ലാം നീക്കം ചെയ്ത് അഭിഷേകച്ചടങ്ങുകൾ തുടങ്ങുന്നു. എണ്ണ, ജലം, വാകപ്പൊടി തുടങ്ങിയ ദ്രവ്യങ്ങളുപയോഗിച്ചുള്ള അഭിഷേകങ്ങൾക്കുശേഷം ശംഖാഭിഷേകവും കലശാഭിഷേകവും കഴിയുമ്പോഴേയ്ക്കും സമയം അഞ്ചരയായിട്ടുണ്ടാകും. പിന്നീട് [[മലർ]], [[ശർക്കര]], [[കദളിപ്പഴം]] എന്നിവ മൂവർക്കും നേദിയ്ക്കുന്നു. അതിനുശേഷം നടയടച്ച് ഉഷഃപൂജ. ആദ്യം ശിവന്നും പിന്നീട് ശങ്കരനാരായണന്നും അവസാനം വിഷ്ണുവിനുമാണ് പൂജ നടത്തുക. സൂര്യോദയസമയത്ത് എതിരേറ്റുപൂജയും ഗണപതിഹോമവും നടക്കും. അതിനുശേഷം ഉഷഃശീവേലിയാണ്. ഭൂതഗണങ്ങൾക്ക് അന്നം നൽകുന്നത് ഭഗവാന്മാർ നേരിട്ടുകാണുന്നു എന്ന സങ്കല്പമാണ് ശീവേലിയ്ക്ക്. മൂന്ന് പ്രധാനപ്രതിഷ്ഠകളുള്ള ക്ഷേത്രമായതിനാൽ മൂന്നുപേർക്കും ഒരുമിച്ചാണ് ശീവേലി നടത്തുക. നാലമ്പലത്തിനകത്തും പുറത്തുമുള്ള ബലിക്കല്ലുകളിലെല്ലാം ബലിതൂകി മൂന്ന് പ്രദക്ഷിണം വച്ചശേഷം പ്രധാന ബലിക്കല്ലുകളിലും ബലിതൂകിയാണ് ശീവേലി അവസാനിയ്ക്കുന്നത്. അതിനുശേഷം എട്ടുമണിയ്ക്ക് പന്തീരടിപൂജ നടത്തുന്നു. നിഴലിന് പന്ത്രണ്ടടി നീളം വരുന്ന സമയത്തുള്ള പൂജയായതുകൊണ്ടാണ് ഇതിന് പന്തീരടിപൂജ എന്ന പേരുവന്നത്. തുടർന്ന് പത്തുമണിയോടെ ഉച്ചപ്പൂജയും പത്തരയ്ക്ക് ഉച്ചശീവേലിയും നടത്തി പതിനൊന്നുമണിയോടെ നടയടയ്ക്കുന്നു. വൈകീട്ട് അഞ്ചുമണിയ്ക്ക് വീണ്ടും നടതുറക്കുന്നു. സന്ധ്യയ്ക്ക് സൂര്യാസ്തമയമനുസരിച്ച് ദീപാരാധന നടത്തുന്നു. ഭഗവാന്മാർക്ക് [[കർപ്പൂരം]] ഉപയോഗിച്ച് പൂജ നടത്തുന്നത് ഈ സമയത്താണ്. ക്ഷേത്രത്തിനകത്തും പുറത്തുമുള്ള വിളക്കുകളെല്ലാം ഈ സമയത്ത് കൊളുത്തിവച്ചിട്ടുണ്ടാകും. ഇത് മനോഹരമായ ഒരു കാഴ്ചയാണ്. ദീപാരാധന കഴിഞ്ഞാൽ ഏഴുമണിയോടെ അത്താഴപ്പൂജയും ഏഴരയ്ക്ക് അത്താഴശീവേലിയും നടത്തി രാത്രി എട്ടുമണിയ്ക്ക് വീണ്ടും നടയടയ്ക്കുന്നു. സാധാരണ ദിവസങ്ങളിലെ പൂജാക്രമങ്ങളാണ് മേൽ സൂചിപ്പിച്ചത്. വിശേഷദിവസങ്ങളിലും [[ഗ്രഹണം]] നടക്കുന്ന ദിവസങ്ങളിലും ഉദയാസ്തമനപൂജയുള്ള ദിവസങ്ങളിലും ഇവയ്ക്ക് മാറ്റമുണ്ടാകും. ഉത്സവത്തിന് വിശേഷാൽ താന്ത്രികക്രിയകളുള്ളതിനാൽ ഉച്ചയ്ക്ക് നടയടപ്പുണ്ടാകില്ല. ശിവരാത്രിനാളിൽ രാത്രി നടയടയ്ക്കില്ല. പകരം രാത്രിയിലെ ഓരോ യാമത്തിലും ശിവന്ന് വിശേഷാൽ പൂജകളും അതിനോടനുബന്ധിച്ചുള്ള കലശാഭിഷേകവുമുണ്ടാകും. അഷ്ടമിരോഹിണിദിവസം വിഷ്ണുവിനും ഇതേ ചിട്ടയാണ്. ഗ്രഹണം നടക്കുന്ന ദിവസങ്ങളിൽ ഗ്രഹണത്തിന് ഒരു മണിക്കൂർ മുമ്പേ അടയ്ക്കുന്ന നട, ഗ്രഹണശേഷം എല്ലാ ശുദ്ധിക്രിയകളും നടത്തിയേ തുറക്കൂ. ഉദയാസ്തമനപൂജയുള്ളപ്പോൾ പതിനെട്ട് പൂജകളും അതിനോടനുബന്ധിച്ച് നിറമാലയും ചുറ്റുവിളക്കുമുണ്ടാകും. മലപ്പുറം ജില്ലയിൽ [[പൊന്നാനി താലൂക്ക്|പൊന്നാനി താലൂക്കിൽ]] [[കാലടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്, മലപ്പുറം ജില്ല|കാലടി]] ദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പ്രസിദ്ധ തന്ത്രികുടുംബമായ പടിഞ്ഞാറേടത്ത് മനക്കാർക്കാണ് തിരുവേഗപ്പുറ ക്ഷേത്രത്തിലെ തന്ത്രാധികാരം. പ്രധാനപ്രതിഷ്ഠകൾ മൂന്നായതിനാൽ മൂന്നുപേർക്കും പ്രത്യേകം മേൽശാന്തിമാരും കീഴ്ശാന്തിമാരുമുണ്ട്. ഇവരുടെ നിയമനം ദേവസ്വം വകയാണ്. == പ്രധാന വിശേഷങ്ങൾ == [[ചിത്രം:Thiruvegappura_Temple's_Koothambalam.jpg|കൂത്തമ്പലം|left|thumb| കൂത്തമ്പലം]] === കൊടിയേറ്റുത്സവം === തിരുവേഗപ്പുറ ക്ഷേത്രത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ആണ്ടുവിശേഷമാണ് കുംഭമാസത്തിൽ തിരുവാതിരനാളിൽ ആറാട്ടായി നടത്തപ്പെടുന്ന എട്ടുദിവസത്തെ കൊടിയേറ്റുത്സവം. ഇതിനോടനുബന്ധിച്ചുള്ള എട്ടുദിവസവും നിരവധി താന്ത്രികക്രിയകളും കലാപരിപാടികളും ക്ഷേത്രത്തിൽ അരങ്ങേറും. അങ്കുരാദിമുറയനുസരിച്ചാണ് (മുളയിടലോടെ തുടങ്ങുന്ന മുറ) ഉത്സവം നടത്തുന്നത്. ഇതിനോടനുബന്ധിച്ചുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ ഇവിടെ മൂന്ന് ഭഗവാന്മാർക്കും ദ്രവ്യകലശവും ക്ഷേത്രത്തിനകത്തും പുറത്തും ശുദ്ധിക്രിയകളും പതിവാണ്. ==== കൊടിയേറ്റം ==== ഒന്നാം ദിവസം രാവിലെ പതിവുപൂജകൾ തന്നെ നടത്തും. സന്ധ്യയ്ക്ക് ദീപാരാധനയ്ക്കുശേഷം ക്ഷേത്രത്തിൽ മുളയിടൽ നടത്തുന്നു. ക്ഷേത്രനാലമ്പലത്തിനകത്ത് വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിലുള്ള മുളയറയിൽ, പ്രത്യേകം തയ്യാറാക്കിയ പതിനാറ് വെള്ളിപ്പാത്രങ്ങളിൽ [[നവധാന്യങ്ങൾ]] ([[ഗോതമ്പ്]], [[നെല്ല്]], [[തുവര]], [[പയർ]], [[കടല]], [[അമര]], [[എള്ള്]], [[ഉഴുന്ന്]], [[മുതിര]] എന്നിവ) നിറച്ചുവയ്ക്കുന്ന ചടങ്ങാണിവ. ഇവയിൽ വച്ചിട്ടുള്ള ധാന്യങ്ങൾ ആറാട്ടുദിവസമാകുമ്പോഴേയ്ക്കും മുളച്ചുകഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ടാകും. അങ്ങനെ മുളച്ച ധാന്യങ്ങൾ ഭക്തർക്ക് വഴിപാടായി കൊടുക്കുക പതിവാണ്. അതിനുശേഷം ക്ഷേത്രം ഊരാളന്മാരായ തന്ത്രിയ്ക്ക് കൂറയും പവിത്രവും കൊടുക്കുന്ന ''ആചാര്യവരണം'' എന്ന ചടങ്ങാണ്. ഇവയ്ക്കെല്ലാം ശേഷമാണ് കൊടിയേറ്റം. ശുദ്ധമായ പട്ടിൽ തീർത്ത, ഏഴുവർണ്ണങ്ങളോടുകൂടിയ കൊടിക്കൂറകൾ, വാദ്യമേളങ്ങളുടെയും ഭക്തജനങ്ങളുടെ നാമജപത്തിന്റെയും അകമ്പടിയോടെ കൊടിമരങ്ങളിൽ കയറ്റി ഉയർത്തുന്നു. മൂന്നു കൊടിമരങ്ങളിലും ഒരേ സമയമാണ് കൊടിയേറ്റം. ഇതോടെ ക്ഷേത്രത്തിലെ ഉത്സവത്തിന് തുടക്കമായി. ==== ദിക്കുകൊടി സ്ഥാപനം, ശ്രീഭൂതബലി, കാഴ്ചശീവേലികൾ ==== രണ്ടാം ദിവസം രാവിലെയാണ് ദിക്കുകൊടികൾ സ്ഥാപിയ്ക്കുന്ന ചടങ്ങ്. ഉത്സവത്തിന്റെ നടപ്പ് പാർഷദന്മാരെ ഏല്പിയ്ക്കുന്ന ചടങ്ങാണിത്. പ്രധാന കൊടിയെ അപേക്ഷിച്ച് ദിക്കുകൊടികൾക്ക് നീളവും ആകർഷണീയതയും കുറവായിരിയ്ക്കും. സാധാരണ തുണിയിലാണ് ഇവ നിർമ്മിയ്ക്കാറുള്ളത്. കറുപ്പ്, ചുവപ്പ്, വെളുപ്പ് എന്നീ മൂന്നുനിറങ്ങളാണ് ഇവയിലുണ്ടാകുക. ഇവിടെ പ്രധാന ദേവതകൾ മൂന്നായതിനാൽ ദിക്കുകൊടികളും മൂന്നുവീതമുണ്ടാകും. ദിക്കുകൊടികൾ സ്ഥാപിച്ചശേഷം ശ്രീഭൂതബലി നടത്തുന്നു. സാധാരണ നടക്കുന്ന ശീവേലിയുടെ വിസ്തരിച്ചുള്ള രൂപമാണ് ശ്രീഭൂതബലി. ഉത്സവനാളുകളിലെല്ലാം ഇത് നടത്തിവരാറുണ്ട്. അന്ന് വൈകുന്നേരം [[പഞ്ചാരിമേളം|പഞ്ചാരിമേളത്തിന്റെ]] അകമ്പടിയോടെ വിശേഷാൽ കാഴ്ചശീവേലി നടത്തുന്നു. [[ആലവട്ടം]], [[വെൺചാമരം]], [[സൂര്യമറ]], മുത്തുക്കുടകൾ, തീവെട്ടികൾ തുടങ്ങി അതിവിശേഷമായ അലങ്കാരങ്ങളോടുകൂടി ഭഗവാന്മാർ എഴുന്നള്ളുന്ന കാഴ്ച അതിമനോഹരമാണ്. ഉത്സവനാളുകളിലെല്ലാം വൈകുന്നേരം കാഴ്ചശീവേലികളുണ്ടാകും. ആറ് ആനകളുടെ പുറത്താണ് എഴുന്നള്ളത്ത് നടക്കുന്നത്. നിരവധി ഭക്തരാണ് ഈ ദിവസങ്ങളിൽ ക്ഷേത്രത്തിലെത്തുന്നത്. കൂടാതെ ദീപാരാധനയ്ക്കുശേഷം വിശേഷാൽ [[തായമ്പക|തായമ്പകയും]] നടത്താറുണ്ട്. ==== ഉത്സവബലി ==== ആറാം ദിവസം ഉത്സവബലി. സാധാരണ നടത്തുന്ന ശീവേലിയുടെയും ശ്രീഭൂതബലിയുടെയും വിസ്തരിച്ച രൂപമാണ് ഉത്സവബലി. സാധാരണ ബലിതൂകുന്നതിന്റെ നാലുമടങ്ങാണ് ഈ ദിവസം ബലിതൂകുക. മാത്രവുമല്ല, സാധാരണ ബലിതൂകാത്ത സ്ഥലങ്ങളിലും ഈയവസരത്തിൽ ബലിതൂകും. രാവിലെ പന്തീരടിപൂജ കഴിഞ്ഞാണ് ഉത്സവബലി തുടങ്ങുക. ഇതിന് മുന്നോടിയായി തന്ത്രി, ശാന്തിക്കാർ, വാദ്യക്കാർ തുടങ്ങിയവർക്ക് ദക്ഷിണ നൽകും. ഇതിനുശേഷം ബലിതൂകാനുള്ള ഹവിസ്സ് തൂശനിലയിൽ നിരത്തിവയ്ക്കുകയും, തുടർന്ന് അത് മൂന്നായി പകുത്ത് ഓരോന്നിലും ഉണക്കലരി, മഞ്ഞൾ, എള്ള് എന്നിവയുടെ പൊടിവിതറിയിടുകയും ചെയ്യുന്നു. മൂന്നുനിറത്തിലുള്ള പൊടികൾ സത്വരജസ്തമോഗുണങ്ങളുടെ സൂചകങ്ങളായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. വെളുത്ത നിറത്തിലുള്ള ഉണക്കലരിപ്പൊടി [[സത്വഗുണം|സത്വഗുണത്തിന്റെയും]] മഞ്ഞനിറത്തിലുള്ള മഞ്ഞൾപ്പൊടി [[രജോഗുണം|രജോഗുണത്തിന്റെയും]] കറുത്തനിറത്തിലുള്ള എള്ളിൻപൊടി [[തമോഗുണം|തമോഗുണത്തിന്റെയും]] പ്രതീകങ്ങളായാണ് കണ്ടുവരുന്നത്. ഇങ്ങനെ നിരത്തിയ ഹവിസ്സിന്മേൽ തന്ത്രി പൂജ നടത്തുന്നു. ഇതിനകമ്പടിയായി പാണികൊട്ടൽ നടക്കുന്നു. [[മൃദംഗം]], മദ്ദളം എന്നീ വാദ്യങ്ങളോട് സാമ്യമുള്ള [[മരം (വാദ്യോപകരണം)|മരം]] എന്ന വാദ്യമാണ് ഇതിന് ഉപയോഗിയ്ക്കുന്നത്. ശംഖും ചേങ്ങിലയും അകമ്പടി സേവിയ്ക്കും. മരപ്പാണി കൊട്ടി ഭൂതഗണങ്ങളെ ഉണർത്തിയശേഷം ബലിതൂകൽ തുടങ്ങുന്നു. മൂന്നുഘട്ടങ്ങളായാണ് ബലിതൂകൽ നടക്കുന്നത്. ആദ്യഘട്ടത്തിൽ ശ്രീകോവിലിലെ ദ്വാരപാലകർ, ദേവവാഹനം (ഇവിടെ ശിവന്ന് നന്ദി, ശങ്കരനാരായണന്ന് നന്ദിയുടെ പുറത്തേറിയ ഗരുഡൻ, വിഷ്ണുവിന് ഗരുഡൻ), അഷ്ടദിക്പാലകർ, ബ്രഹ്മാവ്, സപ്തമാതൃക്കൾ, ഗണപതി, വീരഭദ്രൻ, ശാസ്താവ്, സുബ്രഹ്മണ്യൻ, ദുർഗ്ഗാദേവി, അനന്തൻ, നിർമ്മാല്യധാരി എന്നിവർക്ക് ഓരോരുത്തർക്കായി ബലിതൂകും. രണ്ടാമത്തെ ഘട്ടത്തിലാണ് അതിവിശേഷമായ സപ്തമാതൃബലി. ഈ സമയത്തുമാത്രമാണ് ഭക്തർക്ക് നാലമ്പലത്തിനകത്ത് പ്രവേശനമുള്ളത്. ഇതിനുശേഷമാണ് നാലമ്പലത്തിനുപുറത്ത് നടക്കുന്ന അവസാനഘട്ട ബലിതൂകൽ. പുറത്തെ ബലിവട്ടത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഓരോ ബലിക്കല്ലിലും ബലിതൂകിവരുമ്പോൾ വടക്കുഭാഗത്തുള്ള ക്ഷേത്രപാലന്റെ ബലിക്കല്ലിൽ പാത്രത്തോടുകൂടി ബലിതൂകുന്ന ചടങ്ങുമുണ്ട്. അവസാനം, ശ്രീകോവിലിന്റെ നേരെമുന്നിലുള്ള വലിയ ബലിക്കല്ലിലും ബലിതൂകുന്നതോടെ ഉത്സവബലി സമാപിയ്ക്കും. അന്ന് ക്ഷേത്രപരിസരത്തുള്ള ആരും പട്ടിണി കിടക്കരുതെന്നാണ് സങ്കല്പം. തന്മൂലം ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്ന പക്ഷിമൃഗാദികൾക്കുപോലും ഹവിസ്സ് കൊടുക്കും. ==== പള്ളിവേട്ടയും ആറാട്ടും ==== ഏഴാം ദിവസമാണ് ഉത്സവത്തിലെ മറ്റൊരു പ്രധാന വിശേഷമായ പള്ളിവേട്ട. തങ്ങളുടെ അതിർത്തിയിലുള്ള ദുഷ്ടശക്തികളെ മുഴുവൻ ഭഗവാന്മാർ നിഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു എന്ന സങ്കല്പത്തിൽ നടത്തുന്ന ചടങ്ങാണ് പള്ളിവേട്ട. തിരുവേഗപ്പുറ ക്ഷേത്രത്തിൽ കിഴക്കേ നടയിലെ ആൽത്തറയിലാണ് ഈ ചടങ്ങ് നടത്തുന്നത്. ഇതിനോടനുബന്ധിച്ച് തിരുവേഗപ്പുറയപ്പന്മാരുടെ വിശേഷാൽ എഴുന്നള്ളത്തുണ്ടാകും. വാദ്യമേളങ്ങളൊന്നുമില്ലാതെ ആൽത്തറയിലെത്തുന്ന ഭഗവാന്മാർ, തുടർന്ന് അവിടെ ഒരുക്കിവച്ചിരിയ്ക്കുന്ന ഒരു [[പന്നി|പന്നിയുടെ]] രൂപത്തിൽ അമ്പെയ്യുന്നു. ഭഗവദ്പ്രതിനിധികളായി മേൽശാന്തികളാണ് അമ്പെയ്യുക. ഒരേസമയം തന്നെ മൂന്നുപേരും അമ്പെയ്യും. ഇതുകഴിഞ്ഞാൽ വാദ്യമേളങ്ങളുടെ അകമ്പടിയോടെ തിരുവേഗപ്പുറയപ്പന്മാരുടെ തിരിച്ചെഴുന്നള്ളത്ത് നടക്കുന്നു. തുടർന്ന് നമസ്കാരമണ്ഡപങ്ങളിൽ ഒരുക്കിവച്ച ശയ്യകളിൽ, ചുറ്റും മുളപ്പിച്ചുവച്ച ധാന്യങ്ങളുടെ നടുക്ക് മൂന്നുഭഗവാന്മാരും പള്ളിയുറങ്ങുന്നു. ഈ സമയം, ക്ഷേത്രത്തിൽ പതിവായി അടിയ്ക്കുന്ന നാഴികമണി കെട്ടിവയ്ക്കും. ഭഗവാന്മാരുടെ ഉറക്കത്തിന് അബദ്ധത്തിൽ പോലും തടസ്സം വരരുതെന്ന സങ്കല്പത്തിലാണ് ഇങ്ങനെ ചെയ്യുന്നത്. പിറ്റേന്നാണ് ആറാട്ട്. പള്ളിവേട്ട കഴിഞ്ഞ ക്ഷീണത്തിൽ കിടന്നുറങ്ങുന്ന ഭഗവാന്മാർ, രാവിലെ ആറുമണിയോടെയാണ് പള്ളിയുണരുന്നത്. ഇതിനായി ക്ഷേത്രത്തിൽ ഒരു [[പശു|പശുവിനെ]] കൊണ്ടുവരുന്നുണ്ടാകും. പശുവിന്റെ ശബ്ദം കേട്ട് പള്ളിയുണർന്നുകഴിഞ്ഞാൽ അഷ്ടമംഗല്യവസ്തുക്കൾ കണികാണിയ്ക്കും. ഉഷഃപൂജ കഴിഞ്ഞാൽ ക്ഷേത്രത്തിനുചുറ്റും പ്രദക്ഷിണം വച്ചശേഷം പടിഞ്ഞാറേ ഗോപുരത്തിലൂടെ തൂതപ്പുഴയിലെ ആറാട്ടുകടവിലേയ്ക്ക് ഭഗവാന്മാർ പുറപ്പെടുന്നു. ഈ സമയത്ത് [[പാണ്ടിമേളം|പാണ്ടിമേളമാണ്]] അകമ്പടി സേവിയ്ക്കുന്നത്. ആറാട്ടുകടവിലെത്തിയാൽ തന്ത്രി ഏഴ് പുണ്യതീർത്ഥങ്ങളെയും കടവിലേയ്ക്ക് ആവാഹിയ്ക്കും. ഇതിനുശേഷം [[ഇളനീർ]], മഞ്ഞൾപ്പൊടി തുടങ്ങിയ ദ്രവ്യങ്ങൾ കൊണ്ട് ആറാട്ടുവിഗ്രഹത്തിൽ അഭിഷേകം നടത്തി പുഴയിലേയ്ക്കിറങ്ങുന്ന തന്ത്രിയും മേൽശാന്തിയും ഊരാളന്മാരും തുടർന്ന് മൂന്നുപ്രാവശ്യം മുങ്ങിനിവരുന്നു. ഭഗവദ്സാന്നിദ്ധ്യം കൊണ്ട് പവിത്രമായ തീർത്ഥത്തിൽ ഭക്തരും മൂന്നുപ്രാവശ്യം മുങ്ങിനിവരുന്നു. തുടർന്ന് എല്ലാവരും ദേഹം തോർത്തി വസ്ത്രം മാറി തിരിച്ചെഴുന്നള്ളത്ത് നടത്തുന്നു. തിരിച്ച് ക്ഷേത്രത്തിലെത്തുന്ന ഭഗവാന്മാരെ നിറപറയും നിലവിളക്കും നൽകി ഭക്തർ സ്വീകരിയ്ക്കുന്നു. തുടർന്ന് ക്ഷേത്രത്തിനുചുറ്റും ഏഴുതവണ പ്രദക്ഷിണം. അതിനുശേഷം ദിക്കുകൊടികൾ ഓരോന്നായി മാറ്റി അവസാനം പ്രധാന കൊടിയും താഴ്ത്തുന്നതോടെ ഉത്സവത്തിന് പരിസമാപ്തിയാകുന്നു. == ചിത്രശാല == <gallery> image:Thiruvegappura_Temple_01.jpg|മൂന്നു ധ്വജസ്തംഭങ്ങൾ image:Thiruvegappura_temple_04.jpg|ദീപപ്രഭാപൂരിതമായ വിളക്കുമാടം image:tvptmp06.JPG|കിഴക്കേ ക്ഷേത്രഗോപുരം </gallery> == പരാമർശങ്ങൾ == <references/> == കുറിപ്പുകൾ == <div class="references-small" style="-moz-column-count:2; column-count:2;"> </div> *{{Note|kodikkunnil}} കൊടിക്കുന്നിലമ്മ തിരുവേഗപ്പുറ ശിവന്റെ മകളാണെന്നാണ്‌ വിശ്വാസം. ==കുറിപ്പുകൾ== {{notelist}} [[വർഗ്ഗം:പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ശിവക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മഹാവിഷ്ണുക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ശങ്കരനാരായണക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:മൂന്നു കൊടിമരങ്ങളുള്ള ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] 0fy3kvtmcdcilv2kfqxseo6nrrele4m 0 66181 4666417 3863075 2026-09-12T15:42:25Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4666417 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|VLC media player}} {{Infobox software | name = വി.എൽ.സി. മീഡിയ പ്ലേയർ | title = വി.എൽ.സി. മീഡിയ പ്ലേയർ | logo = VLC Icon.svg | logo size = 64px | screenshot = {{Photomontage| photo1a = VLC media player 3.0.12 (released in 2021-01).png| photo2a = VLC 3.0.10 preferences and effects (running on Linux).png| size = 300| color = white|border = 0}} | caption = മുകളിൽ: VLC 3.0.12 (ലിനക്സിലും ഗ്നോമിലും പ്രവർത്തിക്കുന്നു, ബ്ലെൻഡർ ഫൗണ്ടേഷന്റെ ഒരു ഹ്രസ്വചിത്രമായ സ്പ്രിംഗ് പ്ലേ ചെയ്യുന്നു) താഴെ: VLC 3.0.10-ന്റെ മുൻഗണനകളും ഇഫക്റ്റുകളും | ver layout = stacked | developer = [[VideoLAN]] | released = {{Start date and age|2001|2|1}}<ref>{{cite web |url=http://www.jbkempf.com/blog/post/2016/15-years-of-VLC |title=15 years of VLC and VideoLAN |publisher=Jean-Baptiste Kempf |access-date=April 15, 2017 |archive-date=2021-05-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210518022822/http://www.jbkempf.com/blog/post/2016/15-years-of-VLC |url-status=dead }}</ref> | latest preview version = <!--3.0.0-rc8 (Windows, Linux, and macOS)--> | latest preview date = {{Start date and age|2018|1|27}} <ref>{{cite web |url=http://ftp.videolan.org/testing/ |title=VLC media player, Index of /testing/ |access-date=February 9, 2018}}</ref> | programming language = Core: [[C (programming language)|C]]<br /> GUI: [[C++]] (with [[Qt (software)|Qt]]), [[Objective-C]] (with [[Cocoa (API)|Cocoa]]), [[Swift (programming language)|Swift]], Java <br/> Bundled Extensions: [[Lua (programming language)|Lua]]<ref>{{Cite web|url=https://addons.videolan.org/p/1154045/|title=VLSub|website=addons.videolan.org}}</ref> | operating system = [[Windows]], [[ReactOS]], [[macOS]], [[Linux]], [[Android (operating system)|Android]], [[ChromeOS]], [[iOS]], [[iPadOS]], [[tvOS]], [[watchOS]], [[Xbox system software]] | platform = [[IA-32]], [[x86-64]], [[ARM architecture|ARM]], [[ARM64]], [[MIPS architecture|MIPS]], [[PowerPC]] | language count = 48 | language footnote = <ref>{{cite web |url=https://www.videolan.org/developers/i18n/ |title=VideoLAN internationalization |website=[[VideoLAN]] |access-date=April 15, 2017}}</ref> | genre = [[Media player (software)|Media player]] | license = [[GNU General Public License|GPL-2.0-or-later]] with some libraries under [[GNU Lesser General Public License|LGPL-2.1-or-later]]<ref>{{cite web |url=https://www.videolan.org/press/lgpl-libvlc.html |title=VLC engine relicensed to LGPL |date=December 21, 2011 |website=[[VideoLAN]] |access-date=April 15, 2017}}</ref><ref name="videolanvlc">{{cite web |url=https://www.videolan.org/vlc/releases/2.1.2.html |title=VLC reaches 2.1.2 |date=December 10, 2013 |website=[[VideoLAN]] |access-date=April 15, 2017}}</ref> VLC for iOS (MPLv2.0) | website = {{URL|https://www.videolan.org/vlc/|videolan.org/vlc}} }} വീഡിയോലാൻ പ്രോജക്റ്റ് വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത സ്വതന്ത്രവും ഓപ്പൺ സോഴ്‌സ്, പോർട്ടബിൾ, [[ക്രോസ്-പ്ലാറ്റ്ഫോം സോഫ്റ്റ്വെയർ|ക്രോസ്-പ്ലാറ്റ്ഫോം]] മീഡിയ പ്ലെയർ സോഫ്റ്റ്‌വെയർ [[സ്ട്രീമിംഗ് മീഡിയ]] സെർവർ എന്നീ പ്രത്യേകതകൾ ഉള്ള പ്ലേയർ ആണ് '''വി.എൽ.സി. മീഡിയ പ്ലേയർ'''. ഡെസ്‌ക്‌ടോപ്പ് [[operating system|ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റങ്ങൾക്കും]] [[Android|ആൻഡ്രോയിഡ്]], [[iOS|ഐഒഎസ്]], ഐപാഡ്ഒഎസ്(iPadOS) എന്നിവ പോലുള്ള മൊബൈൽ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകൾക്കും വി.എൽ.സി. ലഭ്യമാണ്. [[Apple Inc.|ആപ്പിളിന്റെ]] [[ആപ്പ് സ്റ്റോർ (ഐ.ഒ.എസ്.)|ആപ്പ് സ്റ്റോർ]], [[ഗൂഗിൾ പ്ലേ]], മൈക്രോസോഫ്റ്റ് സ്റ്റോർ തുടങ്ങിയ ഡിജിറ്റൽ വിതരണ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളിലും വി.എൽ.സി. ലഭ്യമാണ്. വിവിധ തരത്തിലുള്ള കോഡക്കുകളെയും ഫയൽ ഫോർമാറ്റുകളെയും, [[ഡി.വി.ഡി.]], [[വി.സി.ഡി.]] തുടങ്ങിയവയെയും നിരവധി സ്ട്രീമിങ്ങ് ഫോർമാറ്റുകളെയും പിന്തുണക്കുന്ന ഒരു മൾട്ടിമീഡിയ പോർട്ടബിൾ മീഡിയ പ്ലേയർ ആണ്‌ വി.എൽ.സി. വി.എൽ.സി എന്നത് വീഡിയോലാൻ ക്ലൈന്റ് എന്നതിന്റെ ചുരുക്കമായിട്ടാണുപയോഗിക്കാൻ തുടങ്ങിയതെങ്കിലും ഇന്നത് ഉപയോഗിക്കുന്നില്ല<ref>{{cite web | url=http://www.jbkempf.com/blog/post/2006/11/23/VLC-Name | title=VLC Name | author=Jean-Baptiste Kempf | date=November 23, 2006 | work=Yet another blog for JBKempf | accessdate=2007-02-24 | archive-date=2010-03-09 | archive-url=https://web.archive.org/web/20100309213144/http://www.jbkempf.com/blog/post/2006/11/23/VLC-Name | url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web | url=http://wiki.videolan.org/Intellectual_Properties#Names_.2F_Trademark | title=Intellectual Properties | author=VideoLAN Team | work=VideoLAN Wiki | accessdate=2007-07-30 | archive-date=2007-08-06 | archive-url=https://web.archive.org/web/20070806071655/http://wiki.videolan.org/Intellectual_Properties#Names_.2F_Trademark | url-status=dead }}</ref>. ഇതിന്റെ പകർപ്പവകാശം ഗ്നു ലഘു സാർവ്വജനിക അനുവാദ പത്രികയ്ക്കു കീഴിൽ വരുന്നു. == പുറമെ നിന്നുള്ള കണ്ണികൾ == *[http://www.videolan.org/ വി.എൽ.സി മീഡിയപ്ലേയർ ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്] == അവലംബം == <references/> {{Foss-stub|VLC}} {{Fossportal|VLC}} [[വർഗ്ഗം:സ്വതന്ത്ര ഓഡിയോ സോഫ്റ്റ്‌വെയറുകൾ]] [[വർഗ്ഗം:ലിനക്സ് മീഡിയ പ്ലെയറുകൾ]] ngte45x6rrseynd060pzb5v8cgw9m9u 2 78374 4666478 4029512 2026-09-12T19:15:05Z ~2026-49426-26 222831 ഉപയോക്താവിന്റെ ആമുഖ വാചകം തിരുത്തി 4666478 wikitext text/x-wiki <table bgcolor="#ffffff" style="border: 1px solid #8C979F" width="98%" > <tr><td><center><b> ''[http://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=User_talk:Riyaz_Ahamed&action=edit&section=new സന്ദേശങ്ങൾ തരിക] | [http://ml.wikipedia.org/wiki/Special:Emailuser/Riyaz_Ahamed എഴുത്തുകൾ അയക്കുക]'''</b> </center></td></tr> </table> <br/> <table style="border: 1px solid #8C979F" width="98%" > <tr><td bgcolor="F2F2F2"> <center> വിവര സാങ്കേതിക വിദ്യ, ഭൗതിക ശാസ്ത്രം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളിൽ വരുന്ന വിക്കി ലേഖനങ്ങളിൽ സംഭാവന നൽകാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. </center> </td></tr> </table> <table bgcolor="#ffffff" border="0" width="100%" > <tr> <td width="580" >{{-}} {{award2| border=grey| color=white|image=Exceptional_newcomer.jpg| size=100px| topic=ശലഭ പുരസ്കാരം| text= ഏറ്റവും നല്ല നാവാഗത വിക്കിപീഡിയനുള്ള ഈ പുരസ്കാരം താങ്കൾക്ക് നന്നായി യോജിക്കുന്നു. ഇനിയുള്ള എഴുത്തുകൾക്ക് ഈ താരകം പ്രചോദനമാകട്ടെ എന്നാശംസിച്ചുകൊണ്ട് സസ്നേഹം; --[[ഉപയോക്താവ്:Sugeesh|സുഗീഷ്]] 18:46, 26 ഓഗസ്റ്റ് 2009 (UTC) ഈ നക്ഷത്രത്തിൽ ഞാനും ഒപ്പുവക്കുന്നു. --[[ഉപയോക്താവ്:Vssun|Vssun]] 04:22, 27 ഓഗസ്റ്റ് 2009 (UTC) താങ്കളുടെ എഴുത്ത് കാണുമ്പോൾ വളരെ സന്തോഷം തോന്നുന്നു. ആശംസകളോടെ എന്റെയും ഒരൊപ്പ് -- [[User:Razimantv|റസിമാൻ]] [[User talk:Razimantv|<font color=green>ടി വി</font>]] 09:05, 28 ഓഗസ്റ്റ് 2009 (UTC) ഇനിയും നല്ല നല്ല ലേഖങ്ങൾ വിക്കിക്ക് വേണ്ടി സംഭാവന ചെയ്യാൻ സാധിക്കട്ടെ എന്നാശംസിച്ചുകൊണ്ട് ഞാനും ഒരു ഒപ്പ് വെയ്ക്കുന്നു.--[[User:Subeesh Balan|'''<span style="color:#000080">S</span>u<span style="color:#0000FF">b</span><span style="color:#4169E1">e</span><span style="color:#1E90FF">e</span><span style="color:#87CEEB">s</span><span style="color:#87CEEB">h</span>''']] [[User talk:Subeesh Balan|^Talk‍]] 06:27, 29 ഓഗസ്റ്റ് 2009 (UTC) എന്റെ വകയും ഒരൊപ്പ്. --[[ഉപയോക്താവ്:Sidharthan|സിദ്ധാർത്ഥൻ]] 05:42, 30 ഓഗസ്റ്റ് 2009 (UTC) ഓപ്പിടാതിരിക്കാനാവില്ല എനിക്ക്, എന്റെയും ആശംസകൾ :) --[[ഉപയോക്താവ്:Junaidpv|ജുനൈദ്]] <small>([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Junaidpv|സം‌വാദം]])</small> 09:32, 2 സെപ്റ്റംബർ 2009 (UTC) }} {{award2| border=red| color=white| image=Tireless_Contributor_Barnstar.gif| size=100px| topic=അദ്ധ്വാന താരകം| text= വിക്കിപീഡിയയുടെ പുരോഗതിക്കായി ദിനരാത്രം അദ്ധ്വാനിക്കുന്നവർക്കായുള്ള താരകം സസന്തോഷം സമർപ്പിക്കുന്നു. എല്ലാവർക്കും വേണ്ടി സസ്നേഹം, --[[ഉപയോക്താവ്:Sugeesh|സുഗീഷ്]] 17:43, 21 സെപ്റ്റംബർ 2009 (UTC)}} {{award2| border=green| color=white| image=BarnstarPhoto.png| size=100px| topic=ചിത്ര താരകം| text= നല്ല നല്ല ചിത്രങ്ങൾ വിക്കിയിലേക്ക് സംഭാവന ചെയ്യുന്ന റിയാസിന് ഇതാ ഒരു ചിത്ര താരകം, തുടർന്നുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് ഈ താരകം ഒരു പ്രചോദനം ആവട്ടെ എന്ന് ആശംസിക്കുന്നു. --[[User:Subeesh Balan|'''<span style="color:#000080">S</span>u<span style="color:#0000FF">b</span><span style="color:#4169E1">e</span><span style="color:#1E90FF">e</span><span style="color:#87CEEB">s</span><span style="color:#87CEEB">h</span>''']] [[User talk:Subeesh Balan|^Talk‍]] 09:55, 26 സെപ്റ്റംബർ 2009 (UTC)}} </td> <td valign="top"><br> b2hfobo03g39z6nu3lgyvha6qq60f92 0 79961 4666438 4550351 2026-09-12T17:00:36Z Vishkailas 214655 /* */ 4666438 wikitext text/x-wiki [[പ്രമാണം:Shiv_lingam_Tripundra.jpg|കണ്ണി=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fd/Shiv_lingam_Tripundra.jpg/330px-Shiv_lingam_Tripundra.jpg|ലഘുചിത്രം| ഒരു ശിവലിംഗം.]] [[ഹിന്ദുമതം|ഹിന്ദുമതത്തിൽ]] [[ശിവൻ|പരമേശ്വരനായ ശിവനെ]] പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന ഒരു പ്രതീകമാണ് '''ശിവലിംഗം''' അല്ലെങ്കിൽ '''ലിംഗം'''. [[സംസ്കൃതം|സംസ്കൃതത്തിൽ]] ലിംഗം എന്നാൽ ''അടയാളം'', ''ഒരു ചിഹ്നം'' എന്നാണ് അർത്ഥമാക്കുന്നത്. പുരാതന പിതൃ ദൈവത്തിന്റെ ചിന്ഹമായി ഇതിനെ കണക്കാക്കുന്നു. ഈശ്വരന്റെ ഊർജത്തിന്റെയും കഴിവിന്റെയും പ്രതീകമായാണ് ഹൈന്ദവ വിശ്വാസികൾ ശിവലിംഗത്തെ ആരാധിക്കുന്നത്. ശിവ ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ലിംഗം പലപ്പോഴും മധ്യഭാഗത്താണ്.<ref name="doh">{{cite book|url=http://www.oxfordreference.com/view/10.1093/acref/9780198610250.001.0001/acref-9780198610250-e-1458|title=A dictionary of Hinduism|last1=Johnson|first1=W.J.|date=2009|publisher=Oxford University Press|isbn=9780191726705|edition=1st|location=Oxford|access-date=5 January 2016|url-access=subscription}}{{ODNBsub}}</ref><ref name="Fowler">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=RmGKHu20hA0C|title=Hinduism: beliefs and practices|last1=Fowler|first1=Jeaneane|date=1997|publisher=Sussex Acad. Press|isbn=9781898723608|location=Brighton [u.a.]|pages=42–43}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ചുറ്റും മൂർത്തികളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഹൈന്ദവ ഗ്രന്ഥങ്ങൾ ലിംഗങ്ങളുടെ അഞ്ച് രൂപങ്ങളെക്കുറിച്ച് പറയുന്നുണ്ട്. ഈ ലിംഗരൂപങ്ങൾ [[പഞ്ചഭൂതങ്ങൾ|പഞ്ചഭൂതങ്ങളായ]] [[ഭൂമി]], [[ജലം]], [[തീ|അഗ്നി]], [[ഭൗമാന്തരീക്ഷം|വായു]], [[ആകാശം]] എന്നിവയെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു. പാൽ, വെള്ളം, പുഷ്‌പങ്ങൾ, പുല്ലിന്റെ ഇളം മുളകൾ, പഴങ്ങൾ, ഇലകൾ, വെയിലത്ത് ഉണക്കിയ അരി എന്നിവയാൽ ലിംഗത്തെ പൂജിക്കുന്നു. [[മഹാഭാരതം|മഹാഭാരതവും]] [[പുരാണങ്ങൾ|ശിവ പുരാണവും]] പോലുള്ള പുരാതന സംസ്‌കൃത ഗ്രന്ഥങ്ങൾ ശിവ ലിംഗത്തെ ശിവനായി തന്നെ കണക്കാക്കുന്നു. ശിവലിംഗം എപ്പോഴും മാതാ ആദിപരാശക്തിയുടെ പ്രതീകമായ [[ശക്തി|യോനിയെ]] പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു (സ്ത്രീ സൃഷ്ടിപരമായ ഊർജ്ജം എന്നാണ് അർത്ഥമാക്കുന്നത്). പ്രകൃതിയുടേയും പുരുഷന്റെയും സംയോഗത്തെ ഇത് പ്രതീകപ്പെടുത്തുന്നു. വിശ്വാസപ്രകാരം എല്ലാ ജീവിതങ്ങളെയും ഉത്ഭവിക്കുന്ന ലിംഗവും യോനിയുമാണിത്. ലിംഗത്തിന്റെ ഉത്ഭവം ഹിന്ദു ഗ്രന്ഥമായ [[ശിവപുരാണം|ശിവപുരാണത്തിൽ]] വിദ്യേശ്വർ സംഹിതയിലെ ആദ്യ വിഭാഗത്തിൽ വിവരിച്ചിട്ടുണ്ട്. യഥാർത്ഥത്തിൽ എല്ലാ കാരണങ്ങൾക്കും കാരണമായ അഗ്നിയുടെ തുടക്കമില്ലാത്തതും അനന്തവുമായ പ്രപഞ്ചസംബന്ധിയായ സ്തംഭമായി ശിവലിംഗത്തെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു. അതിന് ആദിയും അന്ത്യവും ഇല്ല.<ref>{{Cite web|url=https://www.varanasi.org.in/shiva-linga|title=Shiva Linga - Meaning, Types, History, Origin, Legend, Story|access-date=2022-10-25|last=Singh|first=Archana|date=2015-01-29|language=en-US|archive-date=2022-10-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20221025063154/https://www.varanasi.org.in/shiva-linga|url-status=dead}}</ref> പുരാതന [[സിന്ധു നദീതടസംസ്കാരം|സിന്ധു നാഗരികതയുടെ]] നഗരങ്ങളിലൊന്നായ [[ഹരപ്പ|ഹാരപ്പയിൽ]] നിന്നുള്ള അവശിഷ്ടങ്ങളിൽ നിന്ന് ഉരുണ്ട മുകൾത്തട്ടുകളുള്ള ചെറിയ ദീർഘവൃത്താകൃതിയിലുള്ള തൂണുകൾ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട് (c. 2700-2500 BCE). എന്നാൽ അവ ലിംഗമായി ആരാധിച്ചിരുന്നതിന് തെളിവുകളൊന്നുമില്ല. == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:ഹിന്ദു ആരാധനയിൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന വസ്തുക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:ശൈവമതം]] [[വർഗ്ഗം:പരമശിവന്റെ രൂപങ്ങൾ]] fr0qr3l30vvii7gqrw659ddef4tkagw 0 111526 4666439 4604229 2026-09-12T17:32:19Z ~2026-48203-56 222590 /* സ്ഥലനാമം, ക്ഷേത്രപ്രതിഷ്ഠ */ 4666439 wikitext text/x-wiki {{refimprove}} {{Infobox Mandir |image = |caption=ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം |creator = |proper_name = ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം |date_built = |primary_deity = [[ദുർഗ്ഗ]] ([[ആദിപരാശക്തി]], [[ഭദ്രകാളി]], [[മഹാലക്ഷ്മി]], [[മഹാസരസ്വതി]] സങ്കല്പങ്ങൾ ഉറച്ച ദേവത) |architecture = [[തെക്കേ ഇന്ത്യൻ]], [[കേരളീയ രീതി]] |location =[[നീരേറ്റുപുറം]], [[തലവടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]], [[കുട്ടനാട് താലൂക്ക്]], [[ആലപ്പുഴ ജില്ല]], [[തിരുവല്ല|തിരുവല്ലയ്ക്ക്]] സമീപം, [[കേരളം]] |coordinates = }} [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ]] [[കുട്ടനാട് താലൂക്ക്|കുട്ടനാട് താലൂക്കിൽ]] [[തലവടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|തലവടി പഞ്ചായത്തിൽ]] [[നീരേറ്റുപുറം|നീരേറ്റുപുറത്ത്]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു പ്രസിദ്ധ ഹൈന്ദവ ക്ഷേത്രമാണ് '''ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം'''. [[പത്തനംതിട്ട ജില്ല|പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിലെ]] [[തിരുവല്ല]] നഗരത്തിൽ നിന്നും ഏകദേശം ഒൻപത് കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ജഗദീaശ്വരിയും [[പരാശക്തി|ആദിപരാശക്തിയുമായ]] [[വനദുർഗ്ഗ|വനദുർഗ്ഗയാണ്]] ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠ. '''ചക്കുളത്തമ്മ''' എന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന ഇവിടുത്തെ ഭഗവതി [[മഹാകാളി]], [[മഹാലക്ഷ്മി]], [[മഹാസരസ്വതി]], [[ഭുവനേശ്വരി]], [[ഭദ്രകാളി]] തുടങ്ങി ആദിപരാശക്തിയുടെ എല്ലാ പ്രധാന ഭാവങ്ങളിലും ആരാധിയ്ക്കപ്പെട്ടുവരുന്നു. ഉപദേവതകളായി [[ഗണപതി]], [[പരമശിവൻ]], [[മഹാവിഷ്ണു]], [[സുബ്രഹ്മണ്യൻ]], [[ശാസ്താവ്]], [[ഹനുമാൻ]], [[രാധ|രാധാസമേതനായ]] [[ശ്രീകൃഷ്ണൻ]], ദുർഗ്ഗ, സരസ്വതി, [[നവഗ്രഹങ്ങൾ]], [[നാഗദൈവങ്ങൾ]], [[രാഹു]], [[ബ്രഹ്മരക്ഷസ്സ്]], [[യക്ഷി|യക്ഷിയമ്മ]], [[ആനമറുത]] എന്നിവർക്കും പ്രതിഷ്ഠകളുണ്ട്. [[വൃശ്ചികം|വൃശ്ചികമാസത്തിലെ]] [[തൃക്കാർത്തിക]] ദിവസം പ്രസിദ്ധമായ '''[[പൊങ്കാല]]''' നടക്കുന്നു. സാക്ഷാൽ പ്രപഞ്ച നാഥയായ ഭഗവതിക്ക് മുൻപിൽ സ്ത്രീകൾ ഇഷ്ടകാര്യസിദ്ധിക്കായി നടത്തപ്പെടുന്ന [[ദ്രാവിഡർ|ദ്രാവിഡ]] ആചാരപ്രകാരമുള്ള ഒരു ആരാധനയാണ് പൊങ്കാല. അന്നേദിവസം തന്നെയുള്ള [[കാർത്തികസ്തംഭം]], ലക്ഷദീപം, [[ധനു]]മാസത്തിലെ മുപ്പെട്ട് വെള്ളിയാഴ്ചയുള്ള നാരീപൂജ, വിളിച്ചു ചൊല്ലിയുള്ള പ്രാർഥന, ലഹരിവിമോചന പ്രതിജ്ഞ തുടങ്ങിയ ചടങ്ങുകളും ഇവിടെയുണ്ട്. ഭഗവതിയ്ക്ക് ധനു ഒന്നുമുതൽ പന്ത്രണ്ടുവരെയുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ കൊടിയേറി ഉത്സവമുണ്ട്. കൂടാതെ [[നവരാത്രി]]യും ഇവിടെ അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നു. മദ്ധ്യ തിരുവതാംകൂറിലെ "സ്ത്രീകളുടെ ശബരിമല" എന്നാണു ഈ ക്ഷേത്രത്തെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. <ref>http://malayalam.nativeplanet.com/thiruvalla/attractions/chakkulathu-kavu-temple/</ref> പട്ടമന എന്നുപേരുള്ള ഒരു [[നമ്പൂതിരി]] കുടുംബം വകയാണ് ക്ഷേത്രഭരണം. ആലപ്പുഴ, പത്തനംതിട്ട, [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം]] എന്നീ ജില്ലകളുടെ അതിർത്തിയിൽ [[പമ്പാനദി|പമ്പാനദിയുടെയും]] [[മണിമലയാർ|മണിമലയാറിന്റെയും]] സംഗമസ്ഥാനത്താണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. == ഐതിഹ്യം == === സ്ഥലനാമം, ക്ഷേത്രപ്രതിഷ്ഠ === അസുരന്മാരായ ശുംഭനിശുംഭന്മാരെ നിഗ്രഹിച്ച് പ്രപഞ്ചത്തിൽ നന്മയും സമാധാനവും പുനർസ്ഥാപിച്ച ആദി പരാശക്തിയുടെ ഉജ്ജ്വലമായ ചൈതന്യമാണ് ചക്കുളത്ത് കാവിൽ വനദുർഗ്ഗയായി കുടികൊള്ളുന്നത്. ഇന്ന് ക്ഷേത്രമിരിയ്ക്കുന്ന സ്ഥലം പണ്ട് കൊടുംകാടായിരുന്നു. കാട്ടിൽ വിറകുവെട്ടാൻ പോയ ഒരു വേടൻ തന്നെ കൊത്താൻ വന്ന സർപ്പത്തെ വെട്ടി. പക്ഷേ, അതു ചത്തില്ല. പിന്നീട് ഇതേ സർപ്പത്തെ ഒരു കുളക്കരയിലെ പുറ്റിന് മുകളിൽ കണ്ടപ്പോൾ വേടൻ വീണ്ടും അതിനെ ആക്രമിച്ചു. പക്ഷേ, ഇത്തവണ പുറ്റ് പൊട്ടി ജലപ്രവാഹമുണ്ടായി. അമ്പരന്നുനിന്ന വേടന് മുന്നിൽ ഒരു സന്യാസി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട് അദ്ദേഹത്തെ ആശ്വസിപ്പിച്ചു. ഇതേ സമയം വേടന്റെ കുടുംബവും അവിടെയെത്തിയിരുന്നു. വെള്ളത്തിന് [[പാൽ|പാലും]] തേനും കലർന്ന നിറം വരുമ്പോൾ ജലപ്രവാഹം അവസാനിക്കുമെന്ന് സന്യാസി അവരോട് പറഞ്ഞു. പുറ്റിനകത്ത് പ്രപഞ്ചനാഥയായ സാക്ഷാൽ [[പരാശക്തി|ആദിപരാശക്തി]] ജലശയനം നടത്തിയ വെള്ളമാണിതെന്നും പുറ്റ് പൊളിച്ച് നോക്കിയാൽ ജഗദീശ്വരിയുടെ ഒരു പ്രതിഷ്ഠ കാണാമെന്നും അദ്ദേഹം അവരോട് പറഞ്ഞു. ആ പരാശക്തിയെ ആരാധിച്ചാൽ സർവ്വ ഐശ്വര്യവും ഉണ്ടാകുമെന്ന് പറഞ്ഞ് പുറ്റ് ഉടച്ച് സന്യാസി വിഗ്രഹം പുറത്തെടുത്തു. അതോടെ അദ്ദേഹം അപ്രത്യക്ഷനുമായി. അന്ന് രാത്രിയിൽ സന്യാസിയായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടത് സാക്ഷാൽ [[നാരദൻ|നാരദമുനിയാണെന്നും]] വേടന് സ്വപ്നദർശനം ഉണ്ടായി. ആ വിഗ്രഹമാണ് ചക്കുളത്തുകാവിൽ കുടി കൊള്ളുന്നതെന്നാണ് ഐതിഹ്യം. അന്നുമുതൽ വേടനും കുടുംബവും ആ വനത്തിൽ തന്നെ താമസം തുടങ്ങി. എല്ലാ ദിവസവും കാട്ടിൽപ്പോയി വിറകും ഭക്ഷണങ്ങളും ശേഖരിച്ച് മൺകലത്തിൽ പാചകം ചെയ്താണ് അവർ കഴിഞ്ഞു പോന്നത്. ഉണ്ടാക്കുന്ന ഭക്ഷണത്തിൻറെ ഒരു പങ്ക് ഭഗവതിക്ക് നൽകിയ ശേഷമാണ് അവർ കഴിച്ചിരുന്നത്. ഒരു ദിവസം അവർക്ക് ഭക്ഷണ സാധനങ്ങൾ ശേഖരിച്ച് സമയത്തിനെത്താനായില്ല. അന്ന് ഭഗവതിക്ക് ഭക്ഷണം നൽകാനായില്ലെന്ന വിഷമത്തിലായിരുന്നു അവർ. എന്നാൽ പാചകത്തിനായി മരച്ചുവട്ടിൽ ചെന്നപ്പോൾ കലം നിറയെ ചോറും കറികളും കായ്കനികളും ഇരിക്കുന്ന കാഴ്ചയാണ് വേടനും കുടുംബവും കണ്ടത്. ആഹാര സാധനങ്ങൾ അവിടെയെത്തിയത് ഭഗവതിയുടെ അനുഗ്രഹം കൊണ്ടാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കിയ അവർ ഭക്തികൊണ്ട് ഉച്ചത്തിൽ ദേവീനാമങ്ങൾ ഉരുവിട്ടു. ഇതേ സമയം ഒരു അശരീരിയും ഉണ്ടായി. അതിങ്ങനെയായിരുന്നു: {{cquote|മക്കളേ, നിങ്ങൾക്കുവേണ്ടിയുണ്ടാക്കിയതാണ് ഈ ആഹാരം. ആവശ്യത്തിന് കഴിച്ച് വിശ്രമിക്കുക. നിങ്ങളുടെ നിഷ്കളങ്ക ഭക്തിയിൽ ഞാൻ സന്തുഷ്ടയാണ്. തീരാദുഖങ്ങളിൽ പോലും എന്നെ കൈവിടാത്തവർക്ക് ഞാൻ ദാസിയും തോഴിയുമായിരിയ്ക്കും. ഭക്തിപൂർവ്വം ആര് എവിടെനിന്ന് വിളിച്ചാലും അവരോടൊപ്പം ഞാൻ എപ്പോഴും ഉണ്ടായിരിക്കും.}} ഈ ഓർമ്മ പുതുക്കാനാണ് ചക്കുളത്തുകാവിൽ ജനലക്ഷക്ഷങ്ങൾ പൊങ്കാലയിടുന്നത്. ഭക്തർ അമ്മയ്ക്ക് പൊങ്കാലയിടുമ്പോൾ അവരിലൊരാളായി അമ്മയും പൊങ്കാലയിടാനുണ്ടാകുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. പിൽക്കാലത്ത് ആ വേടനും കുടുംബവും സ്ഥലം വിട്ടുപോകുകയും ബ്രാഹ്മണർ അവിടെ താമസമാക്കുകയും ചെയ്തു. അവരിൽ പ്രധാനിയായ പട്ടമന ഇല്ലത്തെ നമ്പൂതിരി താന്ത്രികവിധികളോടുകൂടിയ ക്ഷേത്രം ഇവിടെ പണികഴിപ്പിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. അങ്ങനെയാണ് ചക്കുളത്തുകാവ് ക്ഷേത്രം നിലവിൽ വന്നത്. 1981-ൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നടന്ന നവീകരണത്തിനുശേഷം അഷ്ടബാഹുക്കളോടുകൂടിയ ആദിപരാശക്തിയുടെ മൂർത്തരൂപമായ വനദുർഗ്ഗയെ പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. മഹാകാളി, മഹാലക്ഷ്മി, മഹാസരസ്വതി തുടങ്ങിയ പ്രധാന ഭാവങ്ങളിൽ ജഗദീശ്വരി ഇവിടെ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു.<ref>http://chakkulathukavutemple.org/about-temple/</ref> === യക്ഷിയമ്മ === കേരളത്തിലെ പല ക്ഷേത്രങ്ങളിലും കണ്ടുവരുന്ന ഒരു ഉപപ്രതിഷ്ഠയാണ് യക്ഷിയമ്മ. പ്രധാനമായും തെക്കൻ കേരളത്തിലാണ് ഈ പ്രതിഷ്ഠ കണ്ടുവരുന്നതെങ്കിലും കേരളത്തിന്റെ മറ്റുഭാഗങ്ങളിലും ഒട്ടും കുറവല്ല. ചരിത്രപരമായി നോക്കുമ്പോൾ ആദിദ്രാവിഡസങ്കല്പത്തിലെ പ്രേതാരാധനയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടുകിടക്കുന്നതാണ് യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠകൾ. അതേസമയം സൗന്ദര്യം, അമാനുഷികശക്തി, പ്രേമം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളും യക്ഷികളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടുകിടക്കുന്നു. ഇങ്ങനെയൊക്കെയാണെങ്കിലും യക്ഷിയ്ക്ക് സവിശേഷപ്രാധാന്യം നൽകുന്ന ക്ഷേത്രങ്ങൾ വളരെ കുറവാണ്. ചക്കുളത്തുകാവ് ക്ഷേത്രം അവയിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടതാണ്. ക്ഷേത്രനാലമ്പലത്തിനുപുറത്ത് തെക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത്, പ്രത്യേകം കെട്ടിയുണ്ടാക്കിയ ശ്രീകോവിലിലാണ് യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠ. ഇവിടെ ഈ പ്രതിഷ്ഠ വരാൻ കാരണമായ കഥ ഇങ്ങനെയാണ്: ഒരിയ്ക്കൽ, ക്ഷേത്ര ഊരാളകുടുംബമായ പട്ടമന ഇല്ലത്തെ ഒരു പെൺകുട്ടി, സമീപത്തുകൂടിയൊഴുകുന്ന പമ്പയാറ്റിൽ കുളിയ്ക്കാൻ പോയപ്പോൾ അവളെ അതിഭീകരിയായ ഒരു യക്ഷി ആക്രമിച്ചു. പലതവണ പെൺകുട്ടി ഓടിരക്ഷപ്പെടാൻ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും അപ്പോഴെല്ലാം യക്ഷി അവളെ പിന്തുടർന്നു. ഒടുവിൽ അവസാന രക്ഷയ്ക്കായി അവൾ ചക്കുളത്തമ്മയെത്തന്നെ ശരണം പ്രാപിച്ചു. ഭക്തയുടെ വിഷമം മനസ്സിലാക്കിയ ദേവി, ഉടനെ ത്രിശൂലവുമായി രംഗത്തുവരികയും യക്ഷിയെ ഭയപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു. പരിഭ്രാന്തയായ യക്ഷി, തന്നെ ഒന്നും ചെയ്യരുതെന്നും ഇനി ആരെയും താൻ ഉപദ്രവിയ്ക്കില്ലെന്നും സത്യം ചെയ്ത് ഒഴിഞ്ഞുപോയി. അങ്ങനെ മോക്ഷം കിട്ടിയ യക്ഷിയെ, പിന്നീട് ദേവിയുടെ സമീപം തന്നെ കുടിയിരുത്തുകയുണ്ടായി. ഇന്ന് ഇവിടെ ഒരു [[വാൽക്കണ്ണാടി|വാൽക്കണ്ണാടിയുടെ]] രൂപത്തിലാണ് യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠ. == ക്ഷേത്രനിർമ്മിതി == === ക്ഷേത്രപരിസരവും മതിലകവും === നീരേറ്റുപുറം ഗ്രാമത്തിന്റെ ഏതാണ്ട് ഒത്ത നടുക്കായാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. കിഴക്കോട്ടാണ് ക്ഷേത്രദർശനം. കേരളത്തിലെ രണ്ടു പ്രധാന നദികളായ പമ്പാനദിയും മണിമലയാറും യഥാക്രമം ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തെക്കും വടക്കും മാറിയൊഴുകുന്നു. [[ചിങ്ങം|ചിങ്ങമാസത്തിലെ]] [[തിരുവോണം (നക്ഷത്രം)|തിരുവോണം]] നാളിൽ പമ്പാനദിയിൽ നടത്തിവരുന്ന [[നീരേറ്റുപുറം പമ്പാ ജലോത്സവം]] അതിപ്രസിദ്ധമാണ്. നീരേറ്റുപുറം പോസ്റ്റ് ഓഫീസ്, സഹകരണ ബാങ്ക്, ഹോട്ടലുകൾ, വിവിധ കടകംബോളങ്ങൾ തുടങ്ങി നിരവധി സ്ഥാപനങ്ങൾ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പരിസരത്തായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്തുകൂടെ [[അമ്പലപ്പുഴ]]-[[തിരുവല്ല]] സംസ്ഥാനപാത കടന്നുപോകുന്നു. ഇവിടെത്തന്നെ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പേരെഴുതിയ മനോഹരമായ കവാടവും കാണാം. ഇതും കടന്ന് അല്പദൂരം സഞ്ചരിച്ചാൽ ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലെത്താം. ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലായി വലിയ [[അരയാൽ]]മരം കാണാം. ഹൈന്ദവവിശ്വാസപ്രകാരം പുണ്യവൃക്ഷമായ അരയാലിന്റെ മുകളിൽ [[ബ്രഹ്മാവ്|ബ്രഹ്മാവും]] നടുക്ക് വിഷ്ണുവും അടിയിൽ ശിവനും കുടികൊള്ളുന്നു. അങ്ങനെ, [[ത്രിമൂർത്തികൾ|ത്രിമൂർത്തികളുടെ]] പ്രത്യക്ഷസ്വരൂപമായി കണക്കാക്കുഅന അരയാലിനെ ദിവസവും രാവിലെ ഏഴുതവണ വലം വയ്ക്കുന്നത് ഉത്തമമായി കണക്കാക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ നേരെ വടക്കാണ് വാഹന പാർക്കിങ് സൗകര്യം ഏർപ്പെടുത്തിയിരിയ്ക്കുന്നത്. പൊങ്കാല സമയത്ത് [[കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി.]] ഇങ്ങോട്ട് പ്രത്യേകം സർവീസുകൾ നടത്താറുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്താണ് ഊരാളകുടുംബമായ പട്ടമന ഇല്ലം നിൽക്കുന്നത്. മുമ്പുണ്ടായിരുന്ന ഇല്ലം പൊളിച്ചുമാറ്റി ഇപ്പോൾ ഇവിടെയൊരു കോൺക്രീറ്റ് വീട് പണിതിരിയ്ക്കുകയാണ്. എന്നാൽ, ദേവിയുടെ ചെറിയൊരു ക്ഷേത്രം ഇവിടെയും കാണാം. ഇത് മഹാഭക്തനായ ഒരു നമ്പൂതിരിയ്ക്ക് ദേവി നൽകിയ ദർശനത്തിന്റെ സ്മാരകമായി കണക്കാക്കിവരുന്നു. ഇന്ന് ഇതിനെ '''മൂലകുടുംബക്ഷേത്രം''' എന്ന പേരിൽ വിശേഷിപ്പിച്ചുവരുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിൽ വിശദമായി ഒരു മതിലകം പണിതിട്ടില്ല. എങ്കിലും, ആനക്കൊട്ടിൽ മുതലുള്ള ഭാഗം മതിലകമായി കണക്കാക്കിവരുന്നു. 2022-ലാണ് ഇവിടെ അതിവിശാലമായ ആനക്കൊട്ടിൽ പണിതത്. അതിനുമുമ്പ് ഇവിടെ ഒരു [[അലൂമിനിയം]] ഷീറ്റ് മാത്രമേയുണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. ഇന്ന് ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്നവരുടെ പ്രധാന ആകർഷണമാണിവിടം. ചോറൂൺ, വിവാഹം, തുലാഭാരം, വിളിച്ചുചൊല്ലിപ്രാർത്ഥന തുടങ്ങിയ ചടങ്ങുകൾ നടക്കുന്നത് ഇവിടെ വച്ചാണ്. ആനക്കൊട്ടിലിനപ്പുറമാണ് ദേവീവാഹനമായ [[സിംഹം|സിംഹത്തെ]] ശിരസ്സിലേറ്റുന്ന സ്വർണ്ണക്കൊടിമരം കാണാൻ സാധിയ്ക്കുക. ഏകദേശം 50 അടി ഉയരം വരുന്ന ഈ കൊടിമരം, 1981-ലാണ് പ്രതിഷ്ഠിച്ചത്. വളരെ തിളക്കമുള്ള ഈ കൊടിമരത്തിനപ്പുറമാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ബലിക്കല്ല് പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുള്ള ബലിക്കൽപ്പുര. താരതമ്യേന ഉയരം കുറഞ്ഞ ബലിക്കല്ലാണ് ഇവിടെയുള്ളത് എന്നതിനാൽ പുറമേ നിന്നുനോക്കിയാൽത്തന്നെ വിഗ്രഹം കാണാവുന്നതാണ്. ബലിക്കൽപ്പുരയുടെ മച്ചിൽ പതിവുപോലെ ബ്രഹ്മാവിന്റെയും [[അഷ്ടദിക്പാലകർ|അഷ്ടദിക്പാലകരുടെയും]] രൂപങ്ങൾ കൊത്തിവച്ചിട്ടുണ്ട്. കൂടാതെ വേറെയും ധാരാളം രൂപങ്ങൾ കാണാം. ബലിക്കൽപ്പുരയുടെ ഇരുവശവുമായി രണ്ട് [[ആന|ആനകളുടെ]] രൂപങ്ങൾ കാണാൻ സാധിയ്ക്കും. ഇവ [[പ്ലാസ്റ്റർ ഓഫ് പാരീസ്|പ്ലാസ്റ്റർ ഓഫ് പാരീസിൽ]] നിർമ്മിച്ചതാണ്. ==== മഹാവിഷ്ണുക്ഷേത്രം, ആനമുറതപ്രതിഷ്ഠ ==== പ്രദക്ഷിണവഴിയുടെ തെക്കുകിഴക്കുഭാഗത്ത് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനമായി മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ പ്രതിഷ്ഠയോടുകൂടിയ ഒരു ശ്രീകോവിൽ കാണാം. ഏകദേശം നാലടി ഉയരം വരുന്ന അതിമനോഹരമായ ശിലാവിഗ്രഹമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[സുദർശനചക്രം]], പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[പാഞ്ചജന്യം]] എന്ന [[ശംഖ് (വാദ്യം)|ശംഖ്]], മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[കൗമോദകി]] എന്ന [[ഗദ]], മുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[താമര]] എന്നിവ ധരിച്ച ഭഗവാൻ നിൽക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ്. ഭഗവദ്വാഹനമായ ഗരുഡന്റെ പഞ്ചലോഹവിഗ്രഹം ഇവിടെ ഭഗവാന് അഭിമുഖമായി പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. പാൽപ്പായസം, കദളിപ്പഴം, തുളസിമാല തുടങ്ങിയവയാണ് മഹാവിഷ്ണുവിനുള്ള പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. [[അഷ്ടമിരോഹിണി]], [[വിഷു]], [[വൈകുണ്ഠ ഏകാദശി]] തുടങ്ങിയവ വിശേഷദിവസങ്ങളിൽ പെടുന്നു. ഇതിനുസമീപം കാണുന്ന മേൽക്കൂരയില്ലാത്ത ഒരു തറയിലാണ് ആനമറുതയുടെ പ്രതിഷ്ഠ. ക്ഷേത്രമുണ്ടായ കാലത്തുതന്നെ ഇവിടെ ആനമുറതയുടെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ടായിരുന്നു എന്നാണ് സങ്കല്പം. എന്നാൽ, ഇപ്പോഴത്തെ പ്രതിഷ്ഠ 2023 ജൂൺ 18-നാണ് നടത്തിയത്. നീരേറ്റുപുറം പരിസരത്ത് നിരവധി ഉപദ്രവങ്ങളുണ്ടാക്കിയ ഒരു ആനയുടെ പ്രേതത്തെയാണ് ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. ആനമുറതപ്രതിഷ്ഠയ്ക്കപ്പുറമാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ ഊട്ടുപുര പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. സാധാരണയായി ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്ത് വരുന്ന ഊട്ടുപുര ഇവിടെ തെക്കുഭാഗത്ത് വന്നിരിയ്ക്കുന്നത് ശ്രദ്ധേയമാണ്. നിത്യേന ഉച്ചയ്ക്ക് ഇവിടെ അന്നദാനമുണ്ടാകും. പ്രമുഖ വ്യവസായിയായ [[ഗോകുലം ഗോപാലൻ|ഗോകുലം ഗോപാലന്റെ]] വഴിപാടായി 2018-ലാണ് ഈ ഊട്ടുപുര പണിതത്. പ്രദക്ഷിണമായി വരുമ്പോൾ തെക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് പ്രത്യേകം ശ്രീകോവിലിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി അയ്യപ്പസ്വാമിയുടെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. കൃഷ്ണശിലയിൽ തീർത്ത വിഗ്രഹത്തിന് ഏകദേശം രണ്ടടി ഉയരം വരും. [[ശബരിമല ധർമ്മശാസ്താക്ഷേത്രം|ശബരിമലയിലെ]] വിഗ്രഹവുമായി നല്ല രൂപസാദൃശ്യമുള്ള വിഗ്രഹമാണിത്. ഇവിടെവച്ചാണ് ശബരിമല തീർത്ഥാടകർ മാലയിടുന്നതും കെട്ടുനിറയ്ക്കുന്നതുമെല്ലാം. അയ്യപ്പന്റെ ശ്രീകോവിലിന് തെക്കുവശത്ത് പ്രത്യേകം തീർത്ത ഒരു തറയിലാണ് നാഗദൈവങ്ങളുടെ പ്രതിഷ്ഠ. [[നാഗരാജാവ്|നാഗരാജാവായി]] [[വാസുകി]] കുടികൊള്ളുന്ന കാവിൽ, കൂടെ [[നാഗയക്ഷി|നാഗയക്ഷിയായി]] ശതശീർഷ എന്ന പത്നിയുമുണ്ട്. [[നൂറും പാലും]], [[സർപ്പംപാട്ട്]], മഞ്ഞൾപ്പൊടി അഭിഷേകം, പുറ്റും മുട്ടയും സമർപ്പണം എന്നിവയാണ് നാഗദൈവങ്ങളുടെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. എല്ലാമാസവും [[ആയില്യം (നക്ഷത്രം)|ആയില്യം]] നാളിൽ ഇവർക്ക് വിശേഷാൽ പൂജകളും കന്നിമാസത്തിലെ ആയില്യത്തിന് [[സർപ്പബലി|സർപ്പബലിയുമുണ്ടാകും]]. അയ്യപ്പന്റെ ശ്രീകോവിലിന് വടക്കുവശത്താണ് ഐതിഹ്യപ്രസിദ്ധമായ യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠയുള്ള ശ്രീകോവിൽ. തന്റെ ഭക്തയായ പെൺകുട്ടിയെ ഉപദ്രവിയ്ക്കാൻ വന്ന യക്ഷിയെ ദേവി ശാന്തയാക്കി ഇവിടെ കുടിയിരുത്തുകയായിരുന്നു എന്നാണ് സങ്കല്പം. വറപൊടി നിവേദ്യമാണ് ഇവിടെ പ്രധാന വഴിപാട്. ==== വീരഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം ==== നാഗപ്രതിഷ്ഠയുടെ നേരെ പടിഞ്ഞാറ് ഉയരത്തിലാണ് ചക്കുളത്തുകാവിലെ ഏറ്റവും പുതിയ ഉപപ്രതിഷ്ഠയായ വീരഹനുമാനെ പ്രതിഷ്ഠിച്ച ക്ഷേത്രം. കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഹനുമദ്വിഗ്രഹങ്ങളിലൊന്നാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. പതിനെട്ടടി ഉയരം വരുന്ന ഈ വിഗ്രഹം, ഒറ്റക്കല്ലിൽ തീർത്തതാണ്. ഇടതുകയ്യിൽ ഗദ തലകീഴായി പിടിച്ച്, വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ് ഇവിടെയുള്ള ഹനുമദ്വിഗ്രഹം. പ്രത്യേകം മതിലകത്തോടുകൂടിയ ഈ ക്ഷേത്രം 2016-ലാണ് പണികഴിപ്പിച്ചത്. ആദ്യകാലത്ത് ക്ഷേത്രത്തിലെ മൂലകുടുംബക്ഷേത്രത്തിൽ അഷ്ടദിക്പാലകർക്കൊപ്പം പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെട്ടിരുന്ന ഹനുമാനെ, സ്ഥലപരിമിതിമൂലം ഇങ്ങോട്ട് മാറ്റിപ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുകയായിരുന്നു. താഴെനിന്ന് പന്ത്രണ്ടുപടികൾ കയറിവേണം നടയ്ക്കുനേരെയെത്താൻ. പടികളുടെ താഴെയായി ആനമുഖത്തോടുകൂടിയ ഒരു എടുപ്പുണ്ട്. ഹനുമാൻ സ്വാമിയെ ഉപാസിയ്ക്കുന്നത് ശത്രുദോഷങ്ങളിൽ നിന്നു മോചനം നൽകുമെന്നാണ് ഭക്തജനവിശ്വാസം. തന്മൂലം നിരവധി ആളുകളാണ് ഇവിടെ ദർശനത്തിനെത്തുന്നത്. സർവ്വകാര്യസിദ്ധി വിളക്കുഴിച്ചിലാണ് ഇവിടെയുള്ള പ്രധാന വഴിപാട്. കൂടാതെ സാധാരണ ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രങ്ങളിലെപ്പോലെ വടമാല, വെറ്റിലമാല, അവിൽ നിവേദ്യം, വെണ്ണക്കാപ്പ് ചാർത്തൽ എന്നിവയും അതിവിശേഷമായ വഴിപാടുകളിൽ പെടുന്നു. [[ചൈത്രം|ചൈത്രമാസത്തിലെ]] [[പൗർണ്ണമി|പൗർണ്ണമിനാളിൽ]] നടക്കുന്ന ഹനുമാൻ ജയന്തിയാണ് ഇവിടെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷം. ഇതിനോടനുബന്ധിച്ച് ഇവിടെ '''ആഞ്ജനേയോത്സവം''' എന്ന പേരിൽ പത്തുദിവസത്തെ ഉത്സവം നടത്തിവരുന്നുണ്ട്. ഇതുകൂടാതെ [[കർക്കടകം|കർക്കടകമാസത്തിലെ]] [[രാമായണമാസം|രാമായണമാസാചരണവും]] അതിവിശേഷമാണ്. ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തൊട്ടടുത്തായി മറ്റൊരു ശ്രീകോവിലും കാണാം. ഇവിടെ രാധാകൃഷ്ണന്മാരാണ് പ്രതിഷ്ഠ. ഇതും താരതമ്യേന പുതിയൊരു ശ്രീകോവിലാണ്. കൃഷ്ണശിലാനിർമ്മിതമായ വിഗ്രഹത്തിൽ വലതുവശത്ത് ശ്രീകൃഷ്ണനും ഇടതുവശത്ത് രാധയുമാണ് പ്രതിഷ്ഠകൾ. വലതുകയ്യിൽ [[ഓടക്കുഴൽ]] പിടിച്ച്, ഇടതുകൈ രാധയുടെ തോളത്തുവച്ചുനിൽക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ് ഇവിടെ ശ്രീകൃഷ്ണപ്രതിഷ്ഠ. രാധയാണെങ്കിൽ, വലതുകയ്യിൽ താമര പിടിച്ച് ഭഗവാന്റെ കരലാളനത്താൽ നമ്രമുഖിയായി നിൽക്കുന്നു. രണ്ടുപേരെയും ഒരുമിച്ചാണ് വിഗ്രഹത്തിൽ ചിത്രീകരിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. [[അഷ്ടമിരോഹിണി]] ഇവിടെ അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നുണ്ട്. ==== സുബ്രഹ്മണ്യനും ശിവനും ==== ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറുഭാഗം മുഴുവൻ നിരവധി മരങ്ങളാൽ സമ്പുഷ്ടമാണ്. ഇവിടെയുള്ള മരങ്ങളിലെല്ലാം ധാരാളം കൊടികൾ കെട്ടിത്തൂക്കിയിരിയ്ക്കുന്നത് കാണാം. മക്കളില്ലാത്ത ദമ്പതികളുടെ നേർച്ചകളാണ് ഇവയിലധികവും. അവയെ കണ്ടുകൊണ്ട് നടന്നെത്തുന്നത് വടക്കുപടിഞ്ഞാറേമൂലയിലുള്ള സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമിയുടെ ശ്രീകോവിലിനുമുന്നിലാണ്. ഏകദേശം നാലടി ഉയരം വരുന്ന ബാലസുബ്രഹ്മണ്യവിഗ്രഹമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിച്ച്, ഇടതുകൈ അരയിൽ കുത്തിനിൽക്കുന്ന സുബ്രഹ്മണ്യന്ന് [[സ്കന്ദഷഷ്ഠി|സ്കന്ദഷഷ്ഠിയും]] [[തൈപ്പൂയം|തൈപ്പൂയവുമാണ്]] പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷങ്ങൾ. കൂടാതെ എല്ലാമാസത്തെയും വെളുത്ത [[ഷഷ്ഠി|ഷഷ്ഠിയും]] പ്രാധാന്യത്തോടെ ആചരിച്ചുവരുന്നു. സുബ്രഹ്മണ്യശ്രീകോവിലിന് സമീപത്തായി [[കാളിയമർദ്ദനം]] നടത്തുന്ന ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ അതിമനോഹരമായ ഒരു ശില്പവും അതിനോടുചേർന്നുള്ള ചെറിയൊരു ജലപാതയും കാണാം. 2021-ലാണ് ഇവിടെ ഈ ശില്പം പണിതത്. ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്ന ഭക്തരെ ഇത് വളരെയധികം ആകർഷിയ്ക്കുന്നുണ്ട്. ഇവിടെത്തന്നെയാണ് ക്ഷേത്രം വക അഗതിമന്ദിരവും പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. നിരാലംബരായ ആളുകൾക്ക് സുഖകരമായ താമസ-ഭക്ഷണസൗകര്യങ്ങൾ ഏർപ്പാടാക്കിയിട്ടുള്ള ഈ കെട്ടിടം, ക്ഷേത്രം ട്രസ്റ്റിന്റെ സാമൂഹികപ്രവർത്തനങ്ങളിൽ പ്രധാനപങ്കുവഹിയ്ക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്താണ് വഴിപാട് കൗണ്ടർ. മഞ്ഞൾനീരാട്ട്, കൈവട്ടകഗുരുതി, ചുറ്റുവിളക്ക്, കാര്യസിദ്ധി അഭിഷേകം, രക്തപുഷ്പാഞ്ജലി, കുങ്കുമാർച്ചന, പൂമൂടൽ, നെയ്യപ്പം മൂടൽ തുടങ്ങിയവയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. കൂടാതെ നിരവധി മന്ത്രങ്ങൾ കൊണ്ടുള്ള അർച്ചനകളും വിശേഷമാണ്. വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിലെത്തിയാൽ ഐതിഹ്യപ്രസിദ്ധമായ ചക്കരക്കുളം കാണാം. വളരെ ചെറിയൊരു കുളമാണെങ്കിലും ഇവിടെ കുളിയ്ക്കാനും കാലുകഴുകാനുമെല്ലാം സൗകര്യമുണ്ട്. ഉത്സവാവസാനം ദേവിയ്ക്ക് ഇവിടെയാണ് ആറാട്ട് നടക്കുന്നത്. ഇതിന് തൊട്ടടുത്താണ് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനം നൽകുന്ന ശിവന്റെ ശ്രീകോവിൽ. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ശിവലിംഗമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. ശംഖാഭിഷേകം, ധാര, പിൻവിളക്ക്, കൂവളമാല തുടങ്ങി നിരവധി വഴിപാടുകൾ ശിവന്നുണ്ട്. [[ശിവരാത്രി|ശിവരാത്രിയാണ്]] ഇവിടെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷം. കൂടാതെ എല്ലാ [[പ്രദോഷവ്രതം|പ്രദോഷദിവസങ്ങളും]] അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നു. ഭഗവദ്വാഹനമായ [[നന്ദി (പുരാണകഥാപാത്രം)|നന്ദികേശന്റെ]] വിഗ്രഹവും നടയ്ക്കുനേരെ കാണാം. ==== നവഗ്രഹങ്ങളും സരസ്വതീമണ്ഡപവും ==== ശിവക്ഷേത്രത്തിന്റെ പുറകിലാണ് സരസ്വതീമണ്ഡപം. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ആകർഷണങ്ങളിലൊന്നാണിവിടം. ഇവിടെ ഒരേ പീഠത്തിൽ മൂന്നുപ്രതിഷ്ഠകൾ കാണാം - ഭഗവതി (ദുർഗ്ഗ), സരസ്വതി, രാഹു (സർപ്പം). വാൽക്കണ്ണാടിരൂപത്തിലാണ് ഭഗവതിയെ ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. സരസ്വതീരൂപം സാധാരണ കാണുന്നപോലെ പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[വേദം]], പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ജപമാല]] എന്നിവ ധരിച്ച്, മുന്നിലെ രണ്ടുകൈകൾ കൊണ്ട് [[വീണ]] മീട്ടുന്ന രൂപത്തിലാണ്. മൂന്നുവിഗ്രഹങ്ങളും പഞ്ചലോഹത്തിൽ നിർമ്മിച്ചവയാണ്. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടുകളിലൊന്നായ കാര്യസിദ്ധി അഭിഷേകം നടത്തുന്നത് ഇവിടെയാണ്. ഭക്തർക്ക് സ്വന്തം കൈകൊണ്ടുതന്നെ നടത്താവുന്ന അഭിഷേകമാണിത്. ഒരു കുടത്തിൽ ജലം നിറച്ചുകൊണ്ടുവന്ന് അത് ഇവിടെയുള്ള മൂന്നുദേവതകൾക്കും അഭിഷേകം ചെയ്യുന്നു. പേര് സൂചിപ്പിയ്ക്കുന്നതുപോലെ സർവ്വകാര്യസിദ്ധിയാണ് ഇതിന്റെ ഫലമെന്ന് ഭക്തർ വിശ്വസിയ്ക്കുന്നു. സരസ്വതീമണ്ഡപത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്താണ് നവഗ്രഹപ്രതിഷ്ഠയോടുകൂടിയ ശ്രീകോവിൽ. അഴികളോടുകൂടിയ ഈ ശ്രീകോവിലിനകത്ത് ഒരേപീഠത്തിൽ വിവിധ ദിക്കുകളിലേയ്ക്ക് ദർശനമായി നവഗ്രഹദേവതകളെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. ഗ്രഹനായകനായ [[സൂര്യൻ]] നടുക്കും മറ്റുള്ളവർ ചുറ്റും നിൽക്കുന്ന പതിവുസങ്കല്പത്തിൽ തന്നെയാണ് ഇവിടെയും നവഗ്രഹപ്രതിഷ്ഠ. സൂര്യന്റെ കിഴക്കുവശത്ത് [[ശുക്രൻ]], തെക്കുകിഴക്ക് [[ചന്ദ്രൻ]], തെക്ക് [[ചൊവ്വ]], തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് രാഹു, പടിഞ്ഞാറ് [[ശനി]], വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് [[കേതു]], വടക്ക് [[വ്യാഴം]], വടക്കുകിഴക്ക് [[ബുധൻ]] എന്ന ക്രമത്തിലാണ് പ്രതിഷ്ഠ. സൂര്യനും ബുധനും ശുക്രനും കിഴക്കോട്ടും, ചന്ദ്രനും ശനിയും പടിഞ്ഞാറോട്ടും, ചൊവ്വയും രാഹുവും കേതുവും തെക്കോട്ടും വ്യാഴം മാത്രം വടക്കോട്ടും ദർശനം നൽകുന്നു. നിത്യവും ഇവർക്ക് വിശേഷാൽ പൂജകളും വഴിപാടുകളുമുണ്ടാകാറുണ്ട്. === ശ്രീകോവിൽ === ദീർഘചതുരാകൃതിയിൽ തീർത്ത, മേൽക്കൂരയില്ലാത്ത ഒരു ഒറ്റനില ശ്രീകോവിലാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. കരിങ്കല്ലിൽ തീർത്ത ഈ ശ്രീകോവിലിന്റെ മുകളിൽ കോണുകളിലേയ്ക്കുള്ള ഭാഗങ്ങൾ ചെമ്പുമേഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ഇവിടെയുള്ള സോപാനപ്പടികൾ നേരിട്ടുകയറാൻ പറ്റുന്ന രീതിയിലാണ് പണികഴിപ്പിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. അകത്തേയ്ക്കുള്ള വാതിലിന് ഇരുവശവുമായി രണ്ട് ദ്വാരപാലികമാരുടെ രൂപങ്ങൾ കൊത്തിവച്ചിട്ടുണ്ട്. ശ്രീകോവിലിനകത്ത് ഒരുമുറിയേയുള്ളൂ. അതാണ് വിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ഠിച്ച ഗർഭഗൃഹം. ഏകദേശം ഒരടി ഉയരം വരുന്ന സ്വയംഭൂവായ ശിവലിംഗവും പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുള്ള, വനദുർഗ്ഗാദേവിയുടെ നാലടി ഉയരം വരുന്ന അഷ്ടബാഹുപഞ്ചലോഹവിഗ്രഹവും കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെട്ടിരിയ്ക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിലെ മൂലപ്രതിഷ്ഠയായ സ്വയംഭൂലിംഗത്തിലാണ് ഇവിടെ പ്രധാന പൂജകൾ അധികവും നടത്താറുള്ളത്. [[കൊല്ലൂർ മൂകാംബികാക്ഷേത്രം|കൊല്ലൂർ മൂകാംബിക]], [[ചോറ്റാനിക്കര ഭഗവതിക്ഷേത്രം|ചോറ്റാനിക്കര]] തുടങ്ങിയ ക്ഷേത്രങ്ങളിലെപ്പോലെ ദേവിയുടെ സമസ്തഭാവങ്ങളും കൂടിച്ചേർന്ന ഒരു മൂർത്തിയായാണ് ഇവിടെയും സങ്കല്പമുള്ളത്. 1981-ൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നടന്ന നവീകരണകലശത്തിനുശേഷമാണ് ഇവിടെ ദേവിയ്ക്ക് സ്വരൂപത്തിൽ വിഗ്രഹമുണ്ടായത്. ഏറ്റവും പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[സുദർശനചക്രം]], അതിനുമുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[നാന്ദകം]] എന്ന [[വാൾ]], അതിന്റെയും മുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[അമ്പ്]] എന്നിവയും ഏറ്റവും പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ശംഖ്]], അതിന്റെ മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ത്രിശൂലം]], അതിന്റെയും മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[വില്ല്]] എന്നിവയും ധരിച്ച ദേവി, ഏറ്റവും മുന്നിലുള്ള രണ്ടുകൈകൾ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു. അങ്ങനെ, വിശ്വപ്രകൃതിയുടെ മൂലതേജസ്സിനെ മുഴുവൻ ആവാഹിച്ചുകൊണ്ട് സാക്ഷാൽ ചക്കുളത്തുകാവിലമ്മ, മഹാശക്തിസ്വരൂപിണിയായി ശ്രീലകത്ത് വാഴുന്നു. ശ്രീകോവിലിന്റെ പുറംചുവരുകൾ പൂർണ്ണമായും സ്വർണ്ണം പൂശിയ നിലയിലാണ് കാണപ്പെടുന്നത്. ഇവിടെ ധാരാളം ദേവതാരൂപങ്ങളുണ്ട്. അവയെല്ലാം സ്വർണ്ണത്തിൽ കുളിച്ച് കാണപ്പെടുന്ന കാഴ്ച അതിമനോഹരമാണ്. ചണ്ഡികാദേവി, മഹിഷാസുരമർദ്ദിനി, [[ത്രിപുരസുന്ദരി]], [[മധുര മീനാക്ഷി ക്ഷേത്രം|മധുര മീനാക്ഷി]], [[കാമാക്ഷി അമ്മൻ കോവിൽ|കാഞ്ചി കാമാക്ഷി]], [[സപ്തമാതൃക്കൾ]], [[അഷ്ടലക്ഷ്മി|അഷ്ടലക്ഷ്മിമാർ]] തുടങ്ങിയ ദേവീരൂപങ്ങൾക്കാണ് ഇവിടെ പ്രാധാന്യമെങ്കിലും ഗണപതി, സുബ്രഹ്മണ്യൻ തുടങ്ങിയവരുടെ രൂപങ്ങളും ഇവിടെ കാണാം. ശ്രീകോവിലിന് നേരെമുന്നിലായി ചെറിയൊരു നമസ്കാരമണ്ഡപവും കാണാം. ഇവിടെയാണ് പൂജകൾക്കുശേഷം ശാന്തിക്കാർ നമസ്കരിയ്ക്കാൻ ഉപയോഗിയ്ക്കുന്നത്. ഇവിടെ ദേവീവാഹനമായ സിംഹത്തിന്റെ ഒരു പ്രതിഷ്ഠയുമുണ്ട്. സിംഹത്തെ വണങ്ങിവേണം ദേവിയെ വണങ്ങാനെന്നാണ് ചിട്ട. വടക്കുവശത്ത് അഭിഷേകജലം ഒഴുക്കിവിടാൻ ഓവും പണിതിട്ടുണ്ട്. === നാലമ്പലം === ശ്രീകോവിലിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റി നാലമ്പലം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. സാമാന്യം വലുപ്പമുള്ള നാലമ്പലമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. അകത്തേയ്ക്ക് കയറുന്ന വാതിലിന് ഇരുവശവുമായി വാതിൽമാടങ്ങൾ പണിതിട്ടുണ്ട്. തെക്കേ വാതിൽമാടത്തിൽ വച്ചാണ് നിത്യേനയുള്ള വിശേഷാൽ പൂജകളും ഹോമങ്ങളും നടക്കുന്നത്. ഇവിടെത്തന്നെയാണ് [[ചെണ്ട]], [[മദ്ദളം]], [[തിമില]], [[ഇലത്താളം]] തുടങ്ങിയ വാദ്യങ്ങൾ സൂക്ഷിച്ചുവയ്ക്കുന്നതും. തെക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ പതിവുപോലെ [[തിടപ്പള്ളി|തിടപ്പള്ളിയും]] വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ [[കിണർ|കിണറും]] പണിതിട്ടുണ്ട്. ഇവിടത്തെ കിണർ ദീർഘചതുരാകൃതിയിലാണ് കുഴിച്ചിട്ടുള്ളത്. പമ്പ-മണിമല നദികളുമായും കുളവുമായും ഇതിന് നേരിട്ട് ബന്ധമുണ്ടെന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത്. തിടപ്പള്ളിയ്ക്ക് സമീപം പ്രത്യേകം അലങ്കരിച്ച ഒരു [[ഊഞ്ഞാൽ|ഊഞ്ഞാലും]] അതിൽ ദേവിയുടെ മറ്റൊരു പ്രതിഷ്ഠയുമുണ്ട്. മൂലവിഗ്രഹത്തിന്റെ അതേ മാതൃകയിൽ തീർത്ത ഈ വിഗ്രഹത്തിന് സമീപം രണ്ട് [[തലയിണ|തലയിണകളും]] [[മെത്ത|മെത്തയും]] അലങ്കരിച്ചുവച്ചിട്ടുണ്ട്. ആട്ടുന്നത് സർവ്വൈശ്വര്യസിദ്ധിയ്ക്ക് ഉത്തമമാണെന്ന് വിശ്വസിച്ചുവരുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്ന എല്ലാവരും ഇതും കൂടി ചെയ്തിട്ടേ പോകാറുള്ളൂ. ശ്രീകോവിലിന്റെ തെക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് മറ്റൊരു ചെറിയ ശ്രീകോവിലിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി ഗണപതിഭഗവാന്റെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ഈ വിഗ്രഹവും ശിലാനിർമ്മിതമാണ്. വലത്തോട്ട് തുമ്പിക്കൈ നീട്ടിനിൽക്കുന്ന ഗണപതിയുടെ പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[മഴു|മഴുവും]] പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[കയർ|കയറും]] മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[മോദകം|മോദകവും]] കാണാം. മുന്നിലെ വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭഗവാൻ ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു. ഗണപതിഹോമം, കറുകമാല, നാരങ്ങാമാല, ഉണ്ണിയപ്പം എന്നിവയാണ് ഗണപതിയ്ക്ക് പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. [[വിനായക ചതുർത്ഥി|വിനായക ചതുർത്ഥിനാളിൽ]] ഇവിടെ വിശേഷാൽ പൂജകളുണ്ടാകാറുണ്ട്. {{പ്രധാന ലേഖനം|ബലിക്കല്ല്}} ശ്രീകോവിലിന് ചുറ്റുമായി അകത്തെ ബലിവട്ടം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. അഷ്ടദിക്പാലകർ (കിഴക്ക് - [[ഇന്ദ്രൻ]], തെക്കുകിഴക്ക് - [[അഗ്നി]], തെക്ക് - [[യമൻ]], തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് - [[നിരൃതി]], പടിഞ്ഞാറ് - [[വരുണൻ]], വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് - [[വായു]], വടക്ക് - [[കുബേരൻ]] & [[ചന്ദ്രൻ]], വടക്കുകിഴക്ക് - [[ഈശാനൻ]]), സപ്തമാതൃക്കൾ (തെക്കുഭാഗത്ത് ഒറ്റക്കല്ലിൽ - കിഴക്കുനിന്ന് [[ബ്രാഹ്മി]], [[മാഹേശ്വരി]], [[കൗമാരി]], [[വൈഷ്ണവി]], [[വാരാഹി]], [[ഇന്ദ്രാണി]], [[ചാമുണ്ഡി]] എന്ന ക്രമത്തിൽ), [[വീരഭദ്രൻ]] (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം - കിഴക്കുഭാഗത്ത്), ഗണപതി (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം - പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത്), ബ്രഹ്മാവ് (വടക്കുകിഴക്കിനും കിഴക്കിനുമിടയിൽ), [[അനന്തൻ]] (തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനും പടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ശാസ്താവ് (തെക്കിനും തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ദുർഗ്ഗ (പടിഞ്ഞാറിനും വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), സുബ്രഹ്മണ്യൻ (വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനും വടക്കിനുമിടയിൽ), നിർമ്മാല്യധാരി (വടക്കിനും വടക്കുകിഴക്കിനുമിടയിൽ ശിവലിംഗരൂപത്തിൽ - ഇവിടെ [[മുണ്ഡിനി]]) എന്നിവരെ പ്രതിനിധീകരിയ്ക്കുന്ന ബലിക്കല്ലുകൾ ഇവിടെ കാണാം. നിലവിൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നിത്യശീവേലിയില്ലാത്തതിനാൽ ഇവ പ്രതീകാത്മകമായാണ് കണ്ടുവരുന്നത്. ബലിക്കല്ലുകൾ ദേവന്റെ/ദേവിയുടെ വികാരഭേദങ്ങളാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. തന്മൂലം അവയിൽ ചവിട്ടുന്നതും തൊട്ടുതലയിൽ വയ്ക്കുന്നതും നിരോധിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. ==കാർത്തികസ്തംഭം== അധർമ്മത്തിൻന്റെയും തിന്മയുടെയും ഭൗതിക പ്രതീകമാണ് കാർത്തികസ്തംഭം. ഇത് കത്തിച്ച് ചാമ്പലാക്കുന്ന ചടങ്ങിലൂടെ തിന്മയെ [[അഗ്നി]] വിഴുങ്ങി നന്മ ആധിപത്യം സ്ഥാപിക്കുന്നു എന്നാണ് വിശ്വാസം. വൃശ്ചികമാസത്തിലെ തൃക്കാർത്തിക ദിവസമാണ് ഈ ചടങ്ങ് നടക്കുന്നത്. പൊക്കമുള്ള തൂണിൽ വാഴക്കച്ചി, പഴയ ഓലകൾ, പടക്കം, ദേവിയ്ക്ക് ചാർത്തിയ ഒരു വർഷത്തെ ഉടയാടകൾ എന്നിവ പൊതിഞ്ഞുകെട്ടി അതിന്മേൽ നാടിൻറെ സർവ്വ തിന്മകളെയും ആവാഹിക്കുന്നു. ദീപാരാധനയ്ക്ക് മുമ്പായി ഇത് കത്തിക്കും. സർവ്വ ദുഃഖദുരിതങ്ങളും ഇതോടെ തീരുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. == നാരീപൂജ == ചക്കുളത്തുകാവിലെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ അനുഷ്ഠാനമാണ് നാരീപൂജ. അന്നേദിവസം ഇന്ത്യയിലെ പ്രശസ്തരായ വനിതകളെ അതിഥിയായി ക്ഷണിച്ച് ഇവിടെ നാരീപൂജയ്ക്കിരുത്താറുണ്ട്{{തെളിവ്}}. അലങ്കൃത പീഠത്തിൽ സ്ത്രീകളെ ഇരുത്തി, ഭക്ത്യാദരപൂർവ്വം പൂജാരി ഇവരെ ദുർഗ്ഗാസങ്കൽപ്പത്തിൽ പൂജിക്കുന്നു. സ്ത്രീകൾ എവിടെ മാനിക്കപ്പെടുന്നുവോ അവിടെ ദേവതമാർ ആനന്ദിക്കുന്നുവെന്ന സങ്കല്പവും സ്ത്രീയെ ശക്തിസ്വരൂപിണിയായി ആരാധിക്കണമെന്ന താന്ത്രിക സങ്കല്പവുമാണ് ഇത്തരമൊരു പൂജയുടെ പൊരുൾ. സ്ത്രീയാണ് സൃഷ്ടിയുടെ അടിസ്ഥാനം എന്ന സങ്കൽപ്പത്തിൽ നിന്നാണ് ശാക്തേയർ മഹാദേവിയെ ആരാധിച്ചത്‌. ഈ വിശ്വാസപ്രകാരം സ്ത്രീകളെ ലോകമാതാവായ ആദിപരാശക്തിയുടെ പ്രതീകമായി ആരാധിക്കുന്ന ശാക്തേയ പൂജയാണിത്. == വിശേഷ ദിവസങ്ങൾ == ചൊവ്വ, വെള്ളി, [[പൗർണ്ണമി]], അമാവാസി, അഷ്ടമി, നവമി, ജന്മ നക്ഷത്ര ദിവസം, മലയാളം- ഇംഗ്ലീഷ് മാസങ്ങളിലെ ഒന്നാം തീയതി തുടങ്ങിയവ ദർശനത്തിന് പ്രധാനമാണ്. പൊതുവേ ചൊവ്വ, വെള്ളി, ഞായർ ദിവസങ്ങളിൽ ദർശനത്തിന് തിരക്ക് അനുഭവപ്പെടാറുണ്ട്. കുംഭമാസത്തിലെ മകം- പൂരം ദിവസങ്ങൾ അതിവിശേഷം. [[നവരാത്രി]], [[തൃക്കാർത്തിക]], [[ശിവരാത്രി]], [[ദീപാവലി]], മണ്ഡലകാല ദിവസങ്ങൾ, മകരചൊവ്വ തുടങ്ങിയവ വിശേഷമാണ്. [[വിദ്യാരംഭം]], [[തൃക്കാർത്തിക]] ([[പൊങ്കാല]]) എന്നിവ അതിപ്രധാനം. == ദർശന സമയം == *രാവിലെ 4.30 AM മുതൽ ഉച്ചക്ക് 1 PM വരെ. *വൈകുന്നേരം 4.30 PM മുതൽ രാത്രി 8 PM വരെ. ==എത്തിച്ചേരുവാനുള്ള വഴി== തിരുവല്ലയിൽ നിന്ന് ഏകദേശം ഒമ്പതുകിലോമീറ്റർ പടിഞ്ഞാറുമാറി, അമ്പലപ്പുഴയ്ക്കുള്ള വഴിയിൽ, പത്തനംതിട്ട-ആലപ്പുഴ ജില്ലകളുടെ അതിർത്തിയിലാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. തിരുവല്ലയിൽ നിന്ന് ധാരാളം ബസ്സുകൾ അമ്പലപ്പുഴയ്ക്കുണ്ട്. അവയിലൊന്നിൽ കയറിയാൽ ക്ഷേത്രത്തിനടുത്തുള്ള ബസ് സ്റ്റോപ്പിൽ ഇറങ്ങാവുന്നതാണ്. പ്രധാന വഴിയിൽ തന്നെ ക്ഷേത്രകവാടം കാണാം. അതിലൂടെ അല്പം കൂടി മുന്നോട്ടുപോയാൽ ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലെത്താം. തീവണ്ടി വഴി വരുന്നവർക്ക് [[തിരുവല്ല തീവണ്ടിനിലയം|തിരുവല്ല റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനാണ്]] ഏറ്റവും അടുത്തുള്ളത് (9 കിലോമീറ്റർ). ഇവിടെ ഭൂരിപക്ഷം തീവണ്ടികൾക്കും സ്റ്റോപ്പുണ്ട്. മറ്റൊരു പ്രധാന സ്റ്റേഷൻ [[ഹരിപ്പാട് തീവണ്ടിനിലയം|ഹരിപ്പാട്ടാണ്]] (13 കിലോമീറ്റർ). [[അമ്പലപ്പുഴ തീവണ്ടിനിലയം|അമ്പലപ്പുഴ സ്റ്റേഷനും]] വളരെ അടുത്താണ്. തന്മൂലം [[തിരുവല്ല ശ്രീവല്ലഭമഹാക്ഷേത്രം]], [[അമ്പലപ്പുഴ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം]], [[ഹരിപ്പാട് സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമിക്ഷേത്രം]], [[മണ്ണാറശ്ശാല നാഗരാജക്ഷേത്രം]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ ദർശനം നടത്തുന്നവർക്ക് കൂട്ടിച്ചേർക്കാവുന്ന ക്ഷേത്രമാണ് ചക്കുളത്തുകാവ്. == അവലംബം == {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഭദ്രകാളിക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ദുർഗ്ഗാക്ഷേത്രങ്ങൾ]] {{Hindu temples in Kerala}} a328p3tq3mwln6h789yvcstfaea9zog 4666444 4666439 2026-09-12T18:08:15Z ~2026-48203-56 222590 /* സ്ഥലനാമം, ക്ഷേത്രപ്രതിഷ്ഠ */ 4666444 wikitext text/x-wiki {{refimprove}} {{Infobox Mandir |image = |caption=ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം |creator = |proper_name = ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം |date_built = |primary_deity = [[ദുർഗ്ഗ]] ([[ആദിപരാശക്തി]], [[ഭദ്രകാളി]], [[മഹാലക്ഷ്മി]], [[മഹാസരസ്വതി]] സങ്കല്പങ്ങൾ ഉറച്ച ദേവത) |architecture = [[തെക്കേ ഇന്ത്യൻ]], [[കേരളീയ രീതി]] |location =[[നീരേറ്റുപുറം]], [[തലവടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]], [[കുട്ടനാട് താലൂക്ക്]], [[ആലപ്പുഴ ജില്ല]], [[തിരുവല്ല|തിരുവല്ലയ്ക്ക്]] സമീപം, [[കേരളം]] |coordinates = }} [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ]] [[കുട്ടനാട് താലൂക്ക്|കുട്ടനാട് താലൂക്കിൽ]] [[തലവടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|തലവടി പഞ്ചായത്തിൽ]] [[നീരേറ്റുപുറം|നീരേറ്റുപുറത്ത്]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു പ്രസിദ്ധ ഹൈന്ദവ ക്ഷേത്രമാണ് '''ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം'''. [[പത്തനംതിട്ട ജില്ല|പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിലെ]] [[തിരുവല്ല]] നഗരത്തിൽ നിന്നും ഏകദേശം ഒൻപത് കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ജഗദീaശ്വരിയും [[പരാശക്തി|ആദിപരാശക്തിയുമായ]] [[വനദുർഗ്ഗ|വനദുർഗ്ഗയാണ്]] ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠ. '''ചക്കുളത്തമ്മ''' എന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന ഇവിടുത്തെ ഭഗവതി [[മഹാകാളി]], [[മഹാലക്ഷ്മി]], [[മഹാസരസ്വതി]], [[ഭുവനേശ്വരി]], [[ഭദ്രകാളി]] തുടങ്ങി ആദിപരാശക്തിയുടെ എല്ലാ പ്രധാന ഭാവങ്ങളിലും ആരാധിയ്ക്കപ്പെട്ടുവരുന്നു. ഉപദേവതകളായി [[ഗണപതി]], [[പരമശിവൻ]], [[മഹാവിഷ്ണു]], [[സുബ്രഹ്മണ്യൻ]], [[ശാസ്താവ്]], [[ഹനുമാൻ]], [[രാധ|രാധാസമേതനായ]] [[ശ്രീകൃഷ്ണൻ]], ദുർഗ്ഗ, സരസ്വതി, [[നവഗ്രഹങ്ങൾ]], [[നാഗദൈവങ്ങൾ]], [[രാഹു]], [[ബ്രഹ്മരക്ഷസ്സ്]], [[യക്ഷി|യക്ഷിയമ്മ]], [[ആനമറുത]] എന്നിവർക്കും പ്രതിഷ്ഠകളുണ്ട്. [[വൃശ്ചികം|വൃശ്ചികമാസത്തിലെ]] [[തൃക്കാർത്തിക]] ദിവസം പ്രസിദ്ധമായ '''[[പൊങ്കാല]]''' നടക്കുന്നു. സാക്ഷാൽ പ്രപഞ്ച നാഥയായ ഭഗവതിക്ക് മുൻപിൽ സ്ത്രീകൾ ഇഷ്ടകാര്യസിദ്ധിക്കായി നടത്തപ്പെടുന്ന [[ദ്രാവിഡർ|ദ്രാവിഡ]] ആചാരപ്രകാരമുള്ള ഒരു ആരാധനയാണ് പൊങ്കാല. അന്നേദിവസം തന്നെയുള്ള [[കാർത്തികസ്തംഭം]], ലക്ഷദീപം, [[ധനു]]മാസത്തിലെ മുപ്പെട്ട് വെള്ളിയാഴ്ചയുള്ള നാരീപൂജ, വിളിച്ചു ചൊല്ലിയുള്ള പ്രാർഥന, ലഹരിവിമോചന പ്രതിജ്ഞ തുടങ്ങിയ ചടങ്ങുകളും ഇവിടെയുണ്ട്. ഭഗവതിയ്ക്ക് ധനു ഒന്നുമുതൽ പന്ത്രണ്ടുവരെയുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ കൊടിയേറി ഉത്സവമുണ്ട്. കൂടാതെ [[നവരാത്രി]]യും ഇവിടെ അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നു. മദ്ധ്യ തിരുവതാംകൂറിലെ "സ്ത്രീകളുടെ ശബരിമല" എന്നാണു ഈ ക്ഷേത്രത്തെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. <ref>http://malayalam.nativeplanet.com/thiruvalla/attractions/chakkulathu-kavu-temple/</ref> പട്ടമന എന്നുപേരുള്ള ഒരു [[നമ്പൂതിരി]] കുടുംബം വകയാണ് ക്ഷേത്രഭരണം. ആലപ്പുഴ, പത്തനംതിട്ട, [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം]] എന്നീ ജില്ലകളുടെ അതിർത്തിയിൽ [[പമ്പാനദി|പമ്പാനദിയുടെയും]] [[മണിമലയാർ|മണിമലയാറിന്റെയും]] സംഗമസ്ഥാനത്താണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. == ഐതിഹ്യം == === സ്ഥലനാമം, ക്ഷേത്രപ്രതിഷ്ഠ === അസുരന്മാരായ ശുംഭനിശുംഭന്മാരെ നിഗ്രഹിച്ച് പ്രപഞ്ചത്തിൽ നന്മയും സമാധാനവും പുനർസ്ഥാപിച്ച ആദി പരാശക്തിയുടെ ഉജ്ജ്വലമായ ചൈതന്യമാണ് ചക്കുളത്ത് കാവിൽ വനദുർഗ്ഗയായി കുടികൊള്ളുന്നത്. ഇന്ന് ക്ഷേത്രമിരിയ്ക്കുന്ന സ്ഥലം പണ്ട് കൊടുംകാടായിരുന്നു. കാട്ടിൽ വിറകുവെട്ടാൻ പോയ ഒരു വേടൻ തന്നെ കൊത്താൻ വന്ന സർപ്പത്തെ വെട്ടി. പക്ഷേ, അതു ചത്തില്ല. പിന്നീട് ഇതേ സർപ്പത്തെ ഒരു കുളക്കരയിലെ പുറ്റിന് മുകളിൽ കണ്ടപ്പോൾ വേടൻ വീണ്ടും അതിനെ ആക്രമിച്ചു. പക്ഷേ, ഇത്തവണ പുറ്റ് പൊട്ടി ജലപ്രവാഹമുണ്ടായി. അമ്പരന്നുനിന്ന വേടന് മുന്നിൽ ഒരു സന്യാസി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട് അദ്ദേഹത്തെ ആശ്വസിപ്പിച്ചു. ഇതേ സമയം വേടന്റെ കുടുംബവും അവിടെയെത്തിയിരുന്നു. വെള്ളത്തിന് [[പാൽ|പാലും]] തേനും കലർന്ന നിറം വരുമ്പോൾ ജലപ്രവാഹം അവസാനിക്കുമെന്ന് സന്യാസി അവരോട് പറഞ്ഞു. പുറ്റിനകത്ത് പ്രപഞ്ചനാഥയായ സാക്ഷാൽ [[പരാശക്തി|ആദിപരാശക്തി]] ജലശയനം നടത്തിയ വെള്ളമാണിതെന്നും പുറ്റ് പൊളിച്ച് നോക്കിയാൽ ജഗദീശ്വരിയുടെ ഒരു പ്രതിഷ്ഠ കാണാമെന്നും അതിനെ ആരാധിച്ചാൽ സർവ്വ ഐശ്വര്യങ്ങളും ഉണ്ടാകുമെന്നും പറഞ്ഞ് പുറ്റ് ഉടച്ച് സന്യാസി വിഗ്രഹം പുറത്തെടുത്തു. അതോടെ അദ്ദേഹം അപ്രത്യക്ഷനായി. അന്ന് രാത്രി വേടൻ്റെ സ്വപ്നത്തിൽ സന്യാസിയായി വന്നത് സാക്ഷാൽ [[നാരദൻ|നാരദമുനിയാണെന്നും]] വെളിപ്പെട്ടു. ആ വിഗ്രഹമാണ് ചക്കുളത്തുകാവിൽ കുടികൊള്ളുന്നത് എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. അന്നുമുതൽ വേടനും കുടുംബവും ആ വനത്തിൽ തന്നെ താമസം തുടങ്ങി. എല്ലാ ദിവസവും കാട്ടിൽപ്പോയി വിറകും ഭക്ഷണസാധനങ്ങളും ശേഖരിച്ച് മൺകലത്തിൽ പാചകം ചെയ്താണ് അവർ കഴിഞ്ഞു പോന്നത്. ഉണ്ടാക്കുന്ന ഭക്ഷണത്തിൻ്റെ ഒരു പങ്ക് ഭഗവതിക്ക് നൽകിയ ശേഷമാണ് അവർ കഴിച്ചിരുന്നത്. ഒരു ദിവസം ഭക്ഷണസാധനങ്ങൾ ശേഖരിക്കാൻ പോയ അവർക്ക് ഒന്നും കിട്ടിയില്ല. വെറും കൈകളോടെ തിരിച്ചു വന്നു. വഴിപാട് മുടങ്ങുമെന്നോർത്ത് മരച്ചുവട്ടിൽ ചെന്നപ്പോൾ കലം നിറയെ ചോറും കറികളും ഇരിക്കുന്ന കാഴ്ചയാണ് വേടനും കുടുംബവും കണ്ടത്. ഇത് ഭഗവതിയുടെ അനുഗ്രഹമാണെന്നറിഞ്ഞ അവർ ഉച്ചത്തിൽ ദേവീനാമങ്ങൾ ഉരുവിട്ടു. ഇതേസമയം ഒരു അശരീരിയും ഉണ്ടായി. അതിങ്ങനെയായിരുന്നു: {{cquote|മക്കളേ, ഞാൻ നിങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി ഉണ്ടാക്കിയതാണ് ഈ ആഹാരം. ഇത് കഴിച്ച് വിശ്രമിക്കുക. നിങ്ങളുടെ നിഷ്കളങ്ക ഭക്തിയിൽ ഞാൻ സന്തുഷ്ടയാണ്. തീരാദുഃഖങ്ങളിൽ പോലും എന്നെ കൈവിടാത്തവർക്ക് ഞാൻ ദാസിയും തോഴിയുമായിരിയ്ക്കും. ഭക്തിപൂർവ്വം ആര് എവിടെനിന്ന് വിളിച്ചാലും അവരോടൊപ്പം ഞാൻ എപ്പോഴും ഉണ്ടായിരിക്കും.}} ഈ ഓർമ്മ പുതുക്കാനാണ് ചക്കുളത്തുകാവിൽ ജനലക്ഷക്ഷങ്ങൾ പൊങ്കാലയിടുന്നത്. ഭക്തർ അമ്മയ്ക്ക് പൊങ്കാലയിടുമ്പോൾ അവരിലൊരാളായി അമ്മയും പൊങ്കാലയിടാനുണ്ടാകുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. പിൽക്കാലത്ത് ആ വേടനും കുടുംബവും സ്ഥലം വിട്ടുപോകുകയും ബ്രാഹ്മണർ അവിടെ താമസമാക്കുകയും ചെയ്തു. അവരിൽ പ്രധാനിയായ പട്ടമന ഇല്ലത്തെ നമ്പൂതിരി താന്ത്രികവിധികളോടുകൂടിയ ക്ഷേത്രം ഇവിടെ പണികഴിപ്പിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. അങ്ങനെയാണ് ചക്കുളത്തുകാവ് ക്ഷേത്രം നിലവിൽ വന്നത്. 1981-ൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നടന്ന നവീകരണത്തിനുശേഷം അഷ്ടബാഹുക്കളോടുകൂടിയ ആദിപരാശക്തിയുടെ മൂർത്തരൂപമായ വനദുർഗ്ഗയെ പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. മഹാകാളി, മഹാലക്ഷ്മി, മഹാസരസ്വതി തുടങ്ങിയ പ്രധാന ഭാവങ്ങളിൽ ജഗദീശ്വരി ഇവിടെ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു.<ref>http://chakkulathukavutemple.org/about-temple/</ref> === യക്ഷിയമ്മ === കേരളത്തിലെ പല ക്ഷേത്രങ്ങളിലും കണ്ടുവരുന്ന ഒരു ഉപപ്രതിഷ്ഠയാണ് യക്ഷിയമ്മ. പ്രധാനമായും തെക്കൻ കേരളത്തിലാണ് ഈ പ്രതിഷ്ഠ കണ്ടുവരുന്നതെങ്കിലും കേരളത്തിന്റെ മറ്റുഭാഗങ്ങളിലും ഒട്ടും കുറവല്ല. ചരിത്രപരമായി നോക്കുമ്പോൾ ആദിദ്രാവിഡസങ്കല്പത്തിലെ പ്രേതാരാധനയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടുകിടക്കുന്നതാണ് യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠകൾ. അതേസമയം സൗന്ദര്യം, അമാനുഷികശക്തി, പ്രേമം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളും യക്ഷികളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടുകിടക്കുന്നു. ഇങ്ങനെയൊക്കെയാണെങ്കിലും യക്ഷിയ്ക്ക് സവിശേഷപ്രാധാന്യം നൽകുന്ന ക്ഷേത്രങ്ങൾ വളരെ കുറവാണ്. ചക്കുളത്തുകാവ് ക്ഷേത്രം അവയിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടതാണ്. ക്ഷേത്രനാലമ്പലത്തിനുപുറത്ത് തെക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത്, പ്രത്യേകം കെട്ടിയുണ്ടാക്കിയ ശ്രീകോവിലിലാണ് യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠ. ഇവിടെ ഈ പ്രതിഷ്ഠ വരാൻ കാരണമായ കഥ ഇങ്ങനെയാണ്: ഒരിയ്ക്കൽ, ക്ഷേത്ര ഊരാളകുടുംബമായ പട്ടമന ഇല്ലത്തെ ഒരു പെൺകുട്ടി, സമീപത്തുകൂടിയൊഴുകുന്ന പമ്പയാറ്റിൽ കുളിയ്ക്കാൻ പോയപ്പോൾ അവളെ അതിഭീകരിയായ ഒരു യക്ഷി ആക്രമിച്ചു. പലതവണ പെൺകുട്ടി ഓടിരക്ഷപ്പെടാൻ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും അപ്പോഴെല്ലാം യക്ഷി അവളെ പിന്തുടർന്നു. ഒടുവിൽ അവസാന രക്ഷയ്ക്കായി അവൾ ചക്കുളത്തമ്മയെത്തന്നെ ശരണം പ്രാപിച്ചു. ഭക്തയുടെ വിഷമം മനസ്സിലാക്കിയ ദേവി, ഉടനെ ത്രിശൂലവുമായി രംഗത്തുവരികയും യക്ഷിയെ ഭയപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു. പരിഭ്രാന്തയായ യക്ഷി, തന്നെ ഒന്നും ചെയ്യരുതെന്നും ഇനി ആരെയും താൻ ഉപദ്രവിയ്ക്കില്ലെന്നും സത്യം ചെയ്ത് ഒഴിഞ്ഞുപോയി. അങ്ങനെ മോക്ഷം കിട്ടിയ യക്ഷിയെ, പിന്നീട് ദേവിയുടെ സമീപം തന്നെ കുടിയിരുത്തുകയുണ്ടായി. ഇന്ന് ഇവിടെ ഒരു [[വാൽക്കണ്ണാടി|വാൽക്കണ്ണാടിയുടെ]] രൂപത്തിലാണ് യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠ. == ക്ഷേത്രനിർമ്മിതി == === ക്ഷേത്രപരിസരവും മതിലകവും === നീരേറ്റുപുറം ഗ്രാമത്തിന്റെ ഏതാണ്ട് ഒത്ത നടുക്കായാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. കിഴക്കോട്ടാണ് ക്ഷേത്രദർശനം. കേരളത്തിലെ രണ്ടു പ്രധാന നദികളായ പമ്പാനദിയും മണിമലയാറും യഥാക്രമം ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തെക്കും വടക്കും മാറിയൊഴുകുന്നു. [[ചിങ്ങം|ചിങ്ങമാസത്തിലെ]] [[തിരുവോണം (നക്ഷത്രം)|തിരുവോണം]] നാളിൽ പമ്പാനദിയിൽ നടത്തിവരുന്ന [[നീരേറ്റുപുറം പമ്പാ ജലോത്സവം]] അതിപ്രസിദ്ധമാണ്. നീരേറ്റുപുറം പോസ്റ്റ് ഓഫീസ്, സഹകരണ ബാങ്ക്, ഹോട്ടലുകൾ, വിവിധ കടകംബോളങ്ങൾ തുടങ്ങി നിരവധി സ്ഥാപനങ്ങൾ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പരിസരത്തായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്തുകൂടെ [[അമ്പലപ്പുഴ]]-[[തിരുവല്ല]] സംസ്ഥാനപാത കടന്നുപോകുന്നു. ഇവിടെത്തന്നെ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പേരെഴുതിയ മനോഹരമായ കവാടവും കാണാം. ഇതും കടന്ന് അല്പദൂരം സഞ്ചരിച്ചാൽ ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലെത്താം. ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലായി വലിയ [[അരയാൽ]]മരം കാണാം. ഹൈന്ദവവിശ്വാസപ്രകാരം പുണ്യവൃക്ഷമായ അരയാലിന്റെ മുകളിൽ [[ബ്രഹ്മാവ്|ബ്രഹ്മാവും]] നടുക്ക് വിഷ്ണുവും അടിയിൽ ശിവനും കുടികൊള്ളുന്നു. അങ്ങനെ, [[ത്രിമൂർത്തികൾ|ത്രിമൂർത്തികളുടെ]] പ്രത്യക്ഷസ്വരൂപമായി കണക്കാക്കുഅന അരയാലിനെ ദിവസവും രാവിലെ ഏഴുതവണ വലം വയ്ക്കുന്നത് ഉത്തമമായി കണക്കാക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ നേരെ വടക്കാണ് വാഹന പാർക്കിങ് സൗകര്യം ഏർപ്പെടുത്തിയിരിയ്ക്കുന്നത്. പൊങ്കാല സമയത്ത് [[കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി.]] ഇങ്ങോട്ട് പ്രത്യേകം സർവീസുകൾ നടത്താറുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്താണ് ഊരാളകുടുംബമായ പട്ടമന ഇല്ലം നിൽക്കുന്നത്. മുമ്പുണ്ടായിരുന്ന ഇല്ലം പൊളിച്ചുമാറ്റി ഇപ്പോൾ ഇവിടെയൊരു കോൺക്രീറ്റ് വീട് പണിതിരിയ്ക്കുകയാണ്. എന്നാൽ, ദേവിയുടെ ചെറിയൊരു ക്ഷേത്രം ഇവിടെയും കാണാം. ഇത് മഹാഭക്തനായ ഒരു നമ്പൂതിരിയ്ക്ക് ദേവി നൽകിയ ദർശനത്തിന്റെ സ്മാരകമായി കണക്കാക്കിവരുന്നു. ഇന്ന് ഇതിനെ '''മൂലകുടുംബക്ഷേത്രം''' എന്ന പേരിൽ വിശേഷിപ്പിച്ചുവരുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിൽ വിശദമായി ഒരു മതിലകം പണിതിട്ടില്ല. എങ്കിലും, ആനക്കൊട്ടിൽ മുതലുള്ള ഭാഗം മതിലകമായി കണക്കാക്കിവരുന്നു. 2022-ലാണ് ഇവിടെ അതിവിശാലമായ ആനക്കൊട്ടിൽ പണിതത്. അതിനുമുമ്പ് ഇവിടെ ഒരു [[അലൂമിനിയം]] ഷീറ്റ് മാത്രമേയുണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. ഇന്ന് ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്നവരുടെ പ്രധാന ആകർഷണമാണിവിടം. ചോറൂൺ, വിവാഹം, തുലാഭാരം, വിളിച്ചുചൊല്ലിപ്രാർത്ഥന തുടങ്ങിയ ചടങ്ങുകൾ നടക്കുന്നത് ഇവിടെ വച്ചാണ്. ആനക്കൊട്ടിലിനപ്പുറമാണ് ദേവീവാഹനമായ [[സിംഹം|സിംഹത്തെ]] ശിരസ്സിലേറ്റുന്ന സ്വർണ്ണക്കൊടിമരം കാണാൻ സാധിയ്ക്കുക. ഏകദേശം 50 അടി ഉയരം വരുന്ന ഈ കൊടിമരം, 1981-ലാണ് പ്രതിഷ്ഠിച്ചത്. വളരെ തിളക്കമുള്ള ഈ കൊടിമരത്തിനപ്പുറമാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ബലിക്കല്ല് പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുള്ള ബലിക്കൽപ്പുര. താരതമ്യേന ഉയരം കുറഞ്ഞ ബലിക്കല്ലാണ് ഇവിടെയുള്ളത് എന്നതിനാൽ പുറമേ നിന്നുനോക്കിയാൽത്തന്നെ വിഗ്രഹം കാണാവുന്നതാണ്. ബലിക്കൽപ്പുരയുടെ മച്ചിൽ പതിവുപോലെ ബ്രഹ്മാവിന്റെയും [[അഷ്ടദിക്പാലകർ|അഷ്ടദിക്പാലകരുടെയും]] രൂപങ്ങൾ കൊത്തിവച്ചിട്ടുണ്ട്. കൂടാതെ വേറെയും ധാരാളം രൂപങ്ങൾ കാണാം. ബലിക്കൽപ്പുരയുടെ ഇരുവശവുമായി രണ്ട് [[ആന|ആനകളുടെ]] രൂപങ്ങൾ കാണാൻ സാധിയ്ക്കും. ഇവ [[പ്ലാസ്റ്റർ ഓഫ് പാരീസ്|പ്ലാസ്റ്റർ ഓഫ് പാരീസിൽ]] നിർമ്മിച്ചതാണ്. ==== മഹാവിഷ്ണുക്ഷേത്രം, ആനമുറതപ്രതിഷ്ഠ ==== പ്രദക്ഷിണവഴിയുടെ തെക്കുകിഴക്കുഭാഗത്ത് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനമായി മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ പ്രതിഷ്ഠയോടുകൂടിയ ഒരു ശ്രീകോവിൽ കാണാം. ഏകദേശം നാലടി ഉയരം വരുന്ന അതിമനോഹരമായ ശിലാവിഗ്രഹമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[സുദർശനചക്രം]], പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[പാഞ്ചജന്യം]] എന്ന [[ശംഖ് (വാദ്യം)|ശംഖ്]], മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[കൗമോദകി]] എന്ന [[ഗദ]], മുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[താമര]] എന്നിവ ധരിച്ച ഭഗവാൻ നിൽക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ്. ഭഗവദ്വാഹനമായ ഗരുഡന്റെ പഞ്ചലോഹവിഗ്രഹം ഇവിടെ ഭഗവാന് അഭിമുഖമായി പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. പാൽപ്പായസം, കദളിപ്പഴം, തുളസിമാല തുടങ്ങിയവയാണ് മഹാവിഷ്ണുവിനുള്ള പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. [[അഷ്ടമിരോഹിണി]], [[വിഷു]], [[വൈകുണ്ഠ ഏകാദശി]] തുടങ്ങിയവ വിശേഷദിവസങ്ങളിൽ പെടുന്നു. ഇതിനുസമീപം കാണുന്ന മേൽക്കൂരയില്ലാത്ത ഒരു തറയിലാണ് ആനമറുതയുടെ പ്രതിഷ്ഠ. ക്ഷേത്രമുണ്ടായ കാലത്തുതന്നെ ഇവിടെ ആനമുറതയുടെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ടായിരുന്നു എന്നാണ് സങ്കല്പം. എന്നാൽ, ഇപ്പോഴത്തെ പ്രതിഷ്ഠ 2023 ജൂൺ 18-നാണ് നടത്തിയത്. നീരേറ്റുപുറം പരിസരത്ത് നിരവധി ഉപദ്രവങ്ങളുണ്ടാക്കിയ ഒരു ആനയുടെ പ്രേതത്തെയാണ് ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. ആനമുറതപ്രതിഷ്ഠയ്ക്കപ്പുറമാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ ഊട്ടുപുര പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. സാധാരണയായി ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്ത് വരുന്ന ഊട്ടുപുര ഇവിടെ തെക്കുഭാഗത്ത് വന്നിരിയ്ക്കുന്നത് ശ്രദ്ധേയമാണ്. നിത്യേന ഉച്ചയ്ക്ക് ഇവിടെ അന്നദാനമുണ്ടാകും. പ്രമുഖ വ്യവസായിയായ [[ഗോകുലം ഗോപാലൻ|ഗോകുലം ഗോപാലന്റെ]] വഴിപാടായി 2018-ലാണ് ഈ ഊട്ടുപുര പണിതത്. പ്രദക്ഷിണമായി വരുമ്പോൾ തെക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് പ്രത്യേകം ശ്രീകോവിലിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി അയ്യപ്പസ്വാമിയുടെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. കൃഷ്ണശിലയിൽ തീർത്ത വിഗ്രഹത്തിന് ഏകദേശം രണ്ടടി ഉയരം വരും. [[ശബരിമല ധർമ്മശാസ്താക്ഷേത്രം|ശബരിമലയിലെ]] വിഗ്രഹവുമായി നല്ല രൂപസാദൃശ്യമുള്ള വിഗ്രഹമാണിത്. ഇവിടെവച്ചാണ് ശബരിമല തീർത്ഥാടകർ മാലയിടുന്നതും കെട്ടുനിറയ്ക്കുന്നതുമെല്ലാം. അയ്യപ്പന്റെ ശ്രീകോവിലിന് തെക്കുവശത്ത് പ്രത്യേകം തീർത്ത ഒരു തറയിലാണ് നാഗദൈവങ്ങളുടെ പ്രതിഷ്ഠ. [[നാഗരാജാവ്|നാഗരാജാവായി]] [[വാസുകി]] കുടികൊള്ളുന്ന കാവിൽ, കൂടെ [[നാഗയക്ഷി|നാഗയക്ഷിയായി]] ശതശീർഷ എന്ന പത്നിയുമുണ്ട്. [[നൂറും പാലും]], [[സർപ്പംപാട്ട്]], മഞ്ഞൾപ്പൊടി അഭിഷേകം, പുറ്റും മുട്ടയും സമർപ്പണം എന്നിവയാണ് നാഗദൈവങ്ങളുടെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. എല്ലാമാസവും [[ആയില്യം (നക്ഷത്രം)|ആയില്യം]] നാളിൽ ഇവർക്ക് വിശേഷാൽ പൂജകളും കന്നിമാസത്തിലെ ആയില്യത്തിന് [[സർപ്പബലി|സർപ്പബലിയുമുണ്ടാകും]]. അയ്യപ്പന്റെ ശ്രീകോവിലിന് വടക്കുവശത്താണ് ഐതിഹ്യപ്രസിദ്ധമായ യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠയുള്ള ശ്രീകോവിൽ. തന്റെ ഭക്തയായ പെൺകുട്ടിയെ ഉപദ്രവിയ്ക്കാൻ വന്ന യക്ഷിയെ ദേവി ശാന്തയാക്കി ഇവിടെ കുടിയിരുത്തുകയായിരുന്നു എന്നാണ് സങ്കല്പം. വറപൊടി നിവേദ്യമാണ് ഇവിടെ പ്രധാന വഴിപാട്. ==== വീരഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം ==== നാഗപ്രതിഷ്ഠയുടെ നേരെ പടിഞ്ഞാറ് ഉയരത്തിലാണ് ചക്കുളത്തുകാവിലെ ഏറ്റവും പുതിയ ഉപപ്രതിഷ്ഠയായ വീരഹനുമാനെ പ്രതിഷ്ഠിച്ച ക്ഷേത്രം. കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഹനുമദ്വിഗ്രഹങ്ങളിലൊന്നാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. പതിനെട്ടടി ഉയരം വരുന്ന ഈ വിഗ്രഹം, ഒറ്റക്കല്ലിൽ തീർത്തതാണ്. ഇടതുകയ്യിൽ ഗദ തലകീഴായി പിടിച്ച്, വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ് ഇവിടെയുള്ള ഹനുമദ്വിഗ്രഹം. പ്രത്യേകം മതിലകത്തോടുകൂടിയ ഈ ക്ഷേത്രം 2016-ലാണ് പണികഴിപ്പിച്ചത്. ആദ്യകാലത്ത് ക്ഷേത്രത്തിലെ മൂലകുടുംബക്ഷേത്രത്തിൽ അഷ്ടദിക്പാലകർക്കൊപ്പം പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെട്ടിരുന്ന ഹനുമാനെ, സ്ഥലപരിമിതിമൂലം ഇങ്ങോട്ട് മാറ്റിപ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുകയായിരുന്നു. താഴെനിന്ന് പന്ത്രണ്ടുപടികൾ കയറിവേണം നടയ്ക്കുനേരെയെത്താൻ. പടികളുടെ താഴെയായി ആനമുഖത്തോടുകൂടിയ ഒരു എടുപ്പുണ്ട്. ഹനുമാൻ സ്വാമിയെ ഉപാസിയ്ക്കുന്നത് ശത്രുദോഷങ്ങളിൽ നിന്നു മോചനം നൽകുമെന്നാണ് ഭക്തജനവിശ്വാസം. തന്മൂലം നിരവധി ആളുകളാണ് ഇവിടെ ദർശനത്തിനെത്തുന്നത്. സർവ്വകാര്യസിദ്ധി വിളക്കുഴിച്ചിലാണ് ഇവിടെയുള്ള പ്രധാന വഴിപാട്. കൂടാതെ സാധാരണ ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രങ്ങളിലെപ്പോലെ വടമാല, വെറ്റിലമാല, അവിൽ നിവേദ്യം, വെണ്ണക്കാപ്പ് ചാർത്തൽ എന്നിവയും അതിവിശേഷമായ വഴിപാടുകളിൽ പെടുന്നു. [[ചൈത്രം|ചൈത്രമാസത്തിലെ]] [[പൗർണ്ണമി|പൗർണ്ണമിനാളിൽ]] നടക്കുന്ന ഹനുമാൻ ജയന്തിയാണ് ഇവിടെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷം. ഇതിനോടനുബന്ധിച്ച് ഇവിടെ '''ആഞ്ജനേയോത്സവം''' എന്ന പേരിൽ പത്തുദിവസത്തെ ഉത്സവം നടത്തിവരുന്നുണ്ട്. ഇതുകൂടാതെ [[കർക്കടകം|കർക്കടകമാസത്തിലെ]] [[രാമായണമാസം|രാമായണമാസാചരണവും]] അതിവിശേഷമാണ്. ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തൊട്ടടുത്തായി മറ്റൊരു ശ്രീകോവിലും കാണാം. ഇവിടെ രാധാകൃഷ്ണന്മാരാണ് പ്രതിഷ്ഠ. ഇതും താരതമ്യേന പുതിയൊരു ശ്രീകോവിലാണ്. കൃഷ്ണശിലാനിർമ്മിതമായ വിഗ്രഹത്തിൽ വലതുവശത്ത് ശ്രീകൃഷ്ണനും ഇടതുവശത്ത് രാധയുമാണ് പ്രതിഷ്ഠകൾ. വലതുകയ്യിൽ [[ഓടക്കുഴൽ]] പിടിച്ച്, ഇടതുകൈ രാധയുടെ തോളത്തുവച്ചുനിൽക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ് ഇവിടെ ശ്രീകൃഷ്ണപ്രതിഷ്ഠ. രാധയാണെങ്കിൽ, വലതുകയ്യിൽ താമര പിടിച്ച് ഭഗവാന്റെ കരലാളനത്താൽ നമ്രമുഖിയായി നിൽക്കുന്നു. രണ്ടുപേരെയും ഒരുമിച്ചാണ് വിഗ്രഹത്തിൽ ചിത്രീകരിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. [[അഷ്ടമിരോഹിണി]] ഇവിടെ അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നുണ്ട്. ==== സുബ്രഹ്മണ്യനും ശിവനും ==== ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറുഭാഗം മുഴുവൻ നിരവധി മരങ്ങളാൽ സമ്പുഷ്ടമാണ്. ഇവിടെയുള്ള മരങ്ങളിലെല്ലാം ധാരാളം കൊടികൾ കെട്ടിത്തൂക്കിയിരിയ്ക്കുന്നത് കാണാം. മക്കളില്ലാത്ത ദമ്പതികളുടെ നേർച്ചകളാണ് ഇവയിലധികവും. അവയെ കണ്ടുകൊണ്ട് നടന്നെത്തുന്നത് വടക്കുപടിഞ്ഞാറേമൂലയിലുള്ള സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമിയുടെ ശ്രീകോവിലിനുമുന്നിലാണ്. ഏകദേശം നാലടി ഉയരം വരുന്ന ബാലസുബ്രഹ്മണ്യവിഗ്രഹമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിച്ച്, ഇടതുകൈ അരയിൽ കുത്തിനിൽക്കുന്ന സുബ്രഹ്മണ്യന്ന് [[സ്കന്ദഷഷ്ഠി|സ്കന്ദഷഷ്ഠിയും]] [[തൈപ്പൂയം|തൈപ്പൂയവുമാണ്]] പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷങ്ങൾ. കൂടാതെ എല്ലാമാസത്തെയും വെളുത്ത [[ഷഷ്ഠി|ഷഷ്ഠിയും]] പ്രാധാന്യത്തോടെ ആചരിച്ചുവരുന്നു. സുബ്രഹ്മണ്യശ്രീകോവിലിന് സമീപത്തായി [[കാളിയമർദ്ദനം]] നടത്തുന്ന ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ അതിമനോഹരമായ ഒരു ശില്പവും അതിനോടുചേർന്നുള്ള ചെറിയൊരു ജലപാതയും കാണാം. 2021-ലാണ് ഇവിടെ ഈ ശില്പം പണിതത്. ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്ന ഭക്തരെ ഇത് വളരെയധികം ആകർഷിയ്ക്കുന്നുണ്ട്. ഇവിടെത്തന്നെയാണ് ക്ഷേത്രം വക അഗതിമന്ദിരവും പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. നിരാലംബരായ ആളുകൾക്ക് സുഖകരമായ താമസ-ഭക്ഷണസൗകര്യങ്ങൾ ഏർപ്പാടാക്കിയിട്ടുള്ള ഈ കെട്ടിടം, ക്ഷേത്രം ട്രസ്റ്റിന്റെ സാമൂഹികപ്രവർത്തനങ്ങളിൽ പ്രധാനപങ്കുവഹിയ്ക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്താണ് വഴിപാട് കൗണ്ടർ. മഞ്ഞൾനീരാട്ട്, കൈവട്ടകഗുരുതി, ചുറ്റുവിളക്ക്, കാര്യസിദ്ധി അഭിഷേകം, രക്തപുഷ്പാഞ്ജലി, കുങ്കുമാർച്ചന, പൂമൂടൽ, നെയ്യപ്പം മൂടൽ തുടങ്ങിയവയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. കൂടാതെ നിരവധി മന്ത്രങ്ങൾ കൊണ്ടുള്ള അർച്ചനകളും വിശേഷമാണ്. വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിലെത്തിയാൽ ഐതിഹ്യപ്രസിദ്ധമായ ചക്കരക്കുളം കാണാം. വളരെ ചെറിയൊരു കുളമാണെങ്കിലും ഇവിടെ കുളിയ്ക്കാനും കാലുകഴുകാനുമെല്ലാം സൗകര്യമുണ്ട്. ഉത്സവാവസാനം ദേവിയ്ക്ക് ഇവിടെയാണ് ആറാട്ട് നടക്കുന്നത്. ഇതിന് തൊട്ടടുത്താണ് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനം നൽകുന്ന ശിവന്റെ ശ്രീകോവിൽ. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ശിവലിംഗമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. ശംഖാഭിഷേകം, ധാര, പിൻവിളക്ക്, കൂവളമാല തുടങ്ങി നിരവധി വഴിപാടുകൾ ശിവന്നുണ്ട്. [[ശിവരാത്രി|ശിവരാത്രിയാണ്]] ഇവിടെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷം. കൂടാതെ എല്ലാ [[പ്രദോഷവ്രതം|പ്രദോഷദിവസങ്ങളും]] അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നു. ഭഗവദ്വാഹനമായ [[നന്ദി (പുരാണകഥാപാത്രം)|നന്ദികേശന്റെ]] വിഗ്രഹവും നടയ്ക്കുനേരെ കാണാം. ==== നവഗ്രഹങ്ങളും സരസ്വതീമണ്ഡപവും ==== ശിവക്ഷേത്രത്തിന്റെ പുറകിലാണ് സരസ്വതീമണ്ഡപം. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ആകർഷണങ്ങളിലൊന്നാണിവിടം. ഇവിടെ ഒരേ പീഠത്തിൽ മൂന്നുപ്രതിഷ്ഠകൾ കാണാം - ഭഗവതി (ദുർഗ്ഗ), സരസ്വതി, രാഹു (സർപ്പം). വാൽക്കണ്ണാടിരൂപത്തിലാണ് ഭഗവതിയെ ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. സരസ്വതീരൂപം സാധാരണ കാണുന്നപോലെ പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[വേദം]], പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ജപമാല]] എന്നിവ ധരിച്ച്, മുന്നിലെ രണ്ടുകൈകൾ കൊണ്ട് [[വീണ]] മീട്ടുന്ന രൂപത്തിലാണ്. മൂന്നുവിഗ്രഹങ്ങളും പഞ്ചലോഹത്തിൽ നിർമ്മിച്ചവയാണ്. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടുകളിലൊന്നായ കാര്യസിദ്ധി അഭിഷേകം നടത്തുന്നത് ഇവിടെയാണ്. ഭക്തർക്ക് സ്വന്തം കൈകൊണ്ടുതന്നെ നടത്താവുന്ന അഭിഷേകമാണിത്. ഒരു കുടത്തിൽ ജലം നിറച്ചുകൊണ്ടുവന്ന് അത് ഇവിടെയുള്ള മൂന്നുദേവതകൾക്കും അഭിഷേകം ചെയ്യുന്നു. പേര് സൂചിപ്പിയ്ക്കുന്നതുപോലെ സർവ്വകാര്യസിദ്ധിയാണ് ഇതിന്റെ ഫലമെന്ന് ഭക്തർ വിശ്വസിയ്ക്കുന്നു. സരസ്വതീമണ്ഡപത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്താണ് നവഗ്രഹപ്രതിഷ്ഠയോടുകൂടിയ ശ്രീകോവിൽ. അഴികളോടുകൂടിയ ഈ ശ്രീകോവിലിനകത്ത് ഒരേപീഠത്തിൽ വിവിധ ദിക്കുകളിലേയ്ക്ക് ദർശനമായി നവഗ്രഹദേവതകളെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. ഗ്രഹനായകനായ [[സൂര്യൻ]] നടുക്കും മറ്റുള്ളവർ ചുറ്റും നിൽക്കുന്ന പതിവുസങ്കല്പത്തിൽ തന്നെയാണ് ഇവിടെയും നവഗ്രഹപ്രതിഷ്ഠ. സൂര്യന്റെ കിഴക്കുവശത്ത് [[ശുക്രൻ]], തെക്കുകിഴക്ക് [[ചന്ദ്രൻ]], തെക്ക് [[ചൊവ്വ]], തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് രാഹു, പടിഞ്ഞാറ് [[ശനി]], വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് [[കേതു]], വടക്ക് [[വ്യാഴം]], വടക്കുകിഴക്ക് [[ബുധൻ]] എന്ന ക്രമത്തിലാണ് പ്രതിഷ്ഠ. സൂര്യനും ബുധനും ശുക്രനും കിഴക്കോട്ടും, ചന്ദ്രനും ശനിയും പടിഞ്ഞാറോട്ടും, ചൊവ്വയും രാഹുവും കേതുവും തെക്കോട്ടും വ്യാഴം മാത്രം വടക്കോട്ടും ദർശനം നൽകുന്നു. നിത്യവും ഇവർക്ക് വിശേഷാൽ പൂജകളും വഴിപാടുകളുമുണ്ടാകാറുണ്ട്. === ശ്രീകോവിൽ === ദീർഘചതുരാകൃതിയിൽ തീർത്ത, മേൽക്കൂരയില്ലാത്ത ഒരു ഒറ്റനില ശ്രീകോവിലാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. കരിങ്കല്ലിൽ തീർത്ത ഈ ശ്രീകോവിലിന്റെ മുകളിൽ കോണുകളിലേയ്ക്കുള്ള ഭാഗങ്ങൾ ചെമ്പുമേഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ഇവിടെയുള്ള സോപാനപ്പടികൾ നേരിട്ടുകയറാൻ പറ്റുന്ന രീതിയിലാണ് പണികഴിപ്പിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. അകത്തേയ്ക്കുള്ള വാതിലിന് ഇരുവശവുമായി രണ്ട് ദ്വാരപാലികമാരുടെ രൂപങ്ങൾ കൊത്തിവച്ചിട്ടുണ്ട്. ശ്രീകോവിലിനകത്ത് ഒരുമുറിയേയുള്ളൂ. അതാണ് വിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ഠിച്ച ഗർഭഗൃഹം. ഏകദേശം ഒരടി ഉയരം വരുന്ന സ്വയംഭൂവായ ശിവലിംഗവും പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുള്ള, വനദുർഗ്ഗാദേവിയുടെ നാലടി ഉയരം വരുന്ന അഷ്ടബാഹുപഞ്ചലോഹവിഗ്രഹവും കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെട്ടിരിയ്ക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിലെ മൂലപ്രതിഷ്ഠയായ സ്വയംഭൂലിംഗത്തിലാണ് ഇവിടെ പ്രധാന പൂജകൾ അധികവും നടത്താറുള്ളത്. [[കൊല്ലൂർ മൂകാംബികാക്ഷേത്രം|കൊല്ലൂർ മൂകാംബിക]], [[ചോറ്റാനിക്കര ഭഗവതിക്ഷേത്രം|ചോറ്റാനിക്കര]] തുടങ്ങിയ ക്ഷേത്രങ്ങളിലെപ്പോലെ ദേവിയുടെ സമസ്തഭാവങ്ങളും കൂടിച്ചേർന്ന ഒരു മൂർത്തിയായാണ് ഇവിടെയും സങ്കല്പമുള്ളത്. 1981-ൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നടന്ന നവീകരണകലശത്തിനുശേഷമാണ് ഇവിടെ ദേവിയ്ക്ക് സ്വരൂപത്തിൽ വിഗ്രഹമുണ്ടായത്. ഏറ്റവും പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[സുദർശനചക്രം]], അതിനുമുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[നാന്ദകം]] എന്ന [[വാൾ]], അതിന്റെയും മുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[അമ്പ്]] എന്നിവയും ഏറ്റവും പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ശംഖ്]], അതിന്റെ മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ത്രിശൂലം]], അതിന്റെയും മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[വില്ല്]] എന്നിവയും ധരിച്ച ദേവി, ഏറ്റവും മുന്നിലുള്ള രണ്ടുകൈകൾ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു. അങ്ങനെ, വിശ്വപ്രകൃതിയുടെ മൂലതേജസ്സിനെ മുഴുവൻ ആവാഹിച്ചുകൊണ്ട് സാക്ഷാൽ ചക്കുളത്തുകാവിലമ്മ, മഹാശക്തിസ്വരൂപിണിയായി ശ്രീലകത്ത് വാഴുന്നു. ശ്രീകോവിലിന്റെ പുറംചുവരുകൾ പൂർണ്ണമായും സ്വർണ്ണം പൂശിയ നിലയിലാണ് കാണപ്പെടുന്നത്. ഇവിടെ ധാരാളം ദേവതാരൂപങ്ങളുണ്ട്. അവയെല്ലാം സ്വർണ്ണത്തിൽ കുളിച്ച് കാണപ്പെടുന്ന കാഴ്ച അതിമനോഹരമാണ്. ചണ്ഡികാദേവി, മഹിഷാസുരമർദ്ദിനി, [[ത്രിപുരസുന്ദരി]], [[മധുര മീനാക്ഷി ക്ഷേത്രം|മധുര മീനാക്ഷി]], [[കാമാക്ഷി അമ്മൻ കോവിൽ|കാഞ്ചി കാമാക്ഷി]], [[സപ്തമാതൃക്കൾ]], [[അഷ്ടലക്ഷ്മി|അഷ്ടലക്ഷ്മിമാർ]] തുടങ്ങിയ ദേവീരൂപങ്ങൾക്കാണ് ഇവിടെ പ്രാധാന്യമെങ്കിലും ഗണപതി, സുബ്രഹ്മണ്യൻ തുടങ്ങിയവരുടെ രൂപങ്ങളും ഇവിടെ കാണാം. ശ്രീകോവിലിന് നേരെമുന്നിലായി ചെറിയൊരു നമസ്കാരമണ്ഡപവും കാണാം. ഇവിടെയാണ് പൂജകൾക്കുശേഷം ശാന്തിക്കാർ നമസ്കരിയ്ക്കാൻ ഉപയോഗിയ്ക്കുന്നത്. ഇവിടെ ദേവീവാഹനമായ സിംഹത്തിന്റെ ഒരു പ്രതിഷ്ഠയുമുണ്ട്. സിംഹത്തെ വണങ്ങിവേണം ദേവിയെ വണങ്ങാനെന്നാണ് ചിട്ട. വടക്കുവശത്ത് അഭിഷേകജലം ഒഴുക്കിവിടാൻ ഓവും പണിതിട്ടുണ്ട്. === നാലമ്പലം === ശ്രീകോവിലിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റി നാലമ്പലം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. സാമാന്യം വലുപ്പമുള്ള നാലമ്പലമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. അകത്തേയ്ക്ക് കയറുന്ന വാതിലിന് ഇരുവശവുമായി വാതിൽമാടങ്ങൾ പണിതിട്ടുണ്ട്. തെക്കേ വാതിൽമാടത്തിൽ വച്ചാണ് നിത്യേനയുള്ള വിശേഷാൽ പൂജകളും ഹോമങ്ങളും നടക്കുന്നത്. ഇവിടെത്തന്നെയാണ് [[ചെണ്ട]], [[മദ്ദളം]], [[തിമില]], [[ഇലത്താളം]] തുടങ്ങിയ വാദ്യങ്ങൾ സൂക്ഷിച്ചുവയ്ക്കുന്നതും. തെക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ പതിവുപോലെ [[തിടപ്പള്ളി|തിടപ്പള്ളിയും]] വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ [[കിണർ|കിണറും]] പണിതിട്ടുണ്ട്. ഇവിടത്തെ കിണർ ദീർഘചതുരാകൃതിയിലാണ് കുഴിച്ചിട്ടുള്ളത്. പമ്പ-മണിമല നദികളുമായും കുളവുമായും ഇതിന് നേരിട്ട് ബന്ധമുണ്ടെന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത്. തിടപ്പള്ളിയ്ക്ക് സമീപം പ്രത്യേകം അലങ്കരിച്ച ഒരു [[ഊഞ്ഞാൽ|ഊഞ്ഞാലും]] അതിൽ ദേവിയുടെ മറ്റൊരു പ്രതിഷ്ഠയുമുണ്ട്. മൂലവിഗ്രഹത്തിന്റെ അതേ മാതൃകയിൽ തീർത്ത ഈ വിഗ്രഹത്തിന് സമീപം രണ്ട് [[തലയിണ|തലയിണകളും]] [[മെത്ത|മെത്തയും]] അലങ്കരിച്ചുവച്ചിട്ടുണ്ട്. ആട്ടുന്നത് സർവ്വൈശ്വര്യസിദ്ധിയ്ക്ക് ഉത്തമമാണെന്ന് വിശ്വസിച്ചുവരുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്ന എല്ലാവരും ഇതും കൂടി ചെയ്തിട്ടേ പോകാറുള്ളൂ. ശ്രീകോവിലിന്റെ തെക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് മറ്റൊരു ചെറിയ ശ്രീകോവിലിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി ഗണപതിഭഗവാന്റെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ഈ വിഗ്രഹവും ശിലാനിർമ്മിതമാണ്. വലത്തോട്ട് തുമ്പിക്കൈ നീട്ടിനിൽക്കുന്ന ഗണപതിയുടെ പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[മഴു|മഴുവും]] പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[കയർ|കയറും]] മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[മോദകം|മോദകവും]] കാണാം. മുന്നിലെ വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭഗവാൻ ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു. ഗണപതിഹോമം, കറുകമാല, നാരങ്ങാമാല, ഉണ്ണിയപ്പം എന്നിവയാണ് ഗണപതിയ്ക്ക് പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. [[വിനായക ചതുർത്ഥി|വിനായക ചതുർത്ഥിനാളിൽ]] ഇവിടെ വിശേഷാൽ പൂജകളുണ്ടാകാറുണ്ട്. {{പ്രധാന ലേഖനം|ബലിക്കല്ല്}} ശ്രീകോവിലിന് ചുറ്റുമായി അകത്തെ ബലിവട്ടം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. അഷ്ടദിക്പാലകർ (കിഴക്ക് - [[ഇന്ദ്രൻ]], തെക്കുകിഴക്ക് - [[അഗ്നി]], തെക്ക് - [[യമൻ]], തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് - [[നിരൃതി]], പടിഞ്ഞാറ് - [[വരുണൻ]], വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് - [[വായു]], വടക്ക് - [[കുബേരൻ]] & [[ചന്ദ്രൻ]], വടക്കുകിഴക്ക് - [[ഈശാനൻ]]), സപ്തമാതൃക്കൾ (തെക്കുഭാഗത്ത് ഒറ്റക്കല്ലിൽ - കിഴക്കുനിന്ന് [[ബ്രാഹ്മി]], [[മാഹേശ്വരി]], [[കൗമാരി]], [[വൈഷ്ണവി]], [[വാരാഹി]], [[ഇന്ദ്രാണി]], [[ചാമുണ്ഡി]] എന്ന ക്രമത്തിൽ), [[വീരഭദ്രൻ]] (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം - കിഴക്കുഭാഗത്ത്), ഗണപതി (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം - പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത്), ബ്രഹ്മാവ് (വടക്കുകിഴക്കിനും കിഴക്കിനുമിടയിൽ), [[അനന്തൻ]] (തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനും പടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ശാസ്താവ് (തെക്കിനും തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ദുർഗ്ഗ (പടിഞ്ഞാറിനും വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), സുബ്രഹ്മണ്യൻ (വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനും വടക്കിനുമിടയിൽ), നിർമ്മാല്യധാരി (വടക്കിനും വടക്കുകിഴക്കിനുമിടയിൽ ശിവലിംഗരൂപത്തിൽ - ഇവിടെ [[മുണ്ഡിനി]]) എന്നിവരെ പ്രതിനിധീകരിയ്ക്കുന്ന ബലിക്കല്ലുകൾ ഇവിടെ കാണാം. നിലവിൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നിത്യശീവേലിയില്ലാത്തതിനാൽ ഇവ പ്രതീകാത്മകമായാണ് കണ്ടുവരുന്നത്. ബലിക്കല്ലുകൾ ദേവന്റെ/ദേവിയുടെ വികാരഭേദങ്ങളാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. തന്മൂലം അവയിൽ ചവിട്ടുന്നതും തൊട്ടുതലയിൽ വയ്ക്കുന്നതും നിരോധിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. ==കാർത്തികസ്തംഭം== അധർമ്മത്തിൻന്റെയും തിന്മയുടെയും ഭൗതിക പ്രതീകമാണ് കാർത്തികസ്തംഭം. ഇത് കത്തിച്ച് ചാമ്പലാക്കുന്ന ചടങ്ങിലൂടെ തിന്മയെ [[അഗ്നി]] വിഴുങ്ങി നന്മ ആധിപത്യം സ്ഥാപിക്കുന്നു എന്നാണ് വിശ്വാസം. വൃശ്ചികമാസത്തിലെ തൃക്കാർത്തിക ദിവസമാണ് ഈ ചടങ്ങ് നടക്കുന്നത്. പൊക്കമുള്ള തൂണിൽ വാഴക്കച്ചി, പഴയ ഓലകൾ, പടക്കം, ദേവിയ്ക്ക് ചാർത്തിയ ഒരു വർഷത്തെ ഉടയാടകൾ എന്നിവ പൊതിഞ്ഞുകെട്ടി അതിന്മേൽ നാടിൻറെ സർവ്വ തിന്മകളെയും ആവാഹിക്കുന്നു. ദീപാരാധനയ്ക്ക് മുമ്പായി ഇത് കത്തിക്കും. സർവ്വ ദുഃഖദുരിതങ്ങളും ഇതോടെ തീരുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. == നാരീപൂജ == ചക്കുളത്തുകാവിലെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ അനുഷ്ഠാനമാണ് നാരീപൂജ. അന്നേദിവസം ഇന്ത്യയിലെ പ്രശസ്തരായ വനിതകളെ അതിഥിയായി ക്ഷണിച്ച് ഇവിടെ നാരീപൂജയ്ക്കിരുത്താറുണ്ട്{{തെളിവ്}}. അലങ്കൃത പീഠത്തിൽ സ്ത്രീകളെ ഇരുത്തി, ഭക്ത്യാദരപൂർവ്വം പൂജാരി ഇവരെ ദുർഗ്ഗാസങ്കൽപ്പത്തിൽ പൂജിക്കുന്നു. സ്ത്രീകൾ എവിടെ മാനിക്കപ്പെടുന്നുവോ അവിടെ ദേവതമാർ ആനന്ദിക്കുന്നുവെന്ന സങ്കല്പവും സ്ത്രീയെ ശക്തിസ്വരൂപിണിയായി ആരാധിക്കണമെന്ന താന്ത്രിക സങ്കല്പവുമാണ് ഇത്തരമൊരു പൂജയുടെ പൊരുൾ. സ്ത്രീയാണ് സൃഷ്ടിയുടെ അടിസ്ഥാനം എന്ന സങ്കൽപ്പത്തിൽ നിന്നാണ് ശാക്തേയർ മഹാദേവിയെ ആരാധിച്ചത്‌. ഈ വിശ്വാസപ്രകാരം സ്ത്രീകളെ ലോകമാതാവായ ആദിപരാശക്തിയുടെ പ്രതീകമായി ആരാധിക്കുന്ന ശാക്തേയ പൂജയാണിത്. == വിശേഷ ദിവസങ്ങൾ == ചൊവ്വ, വെള്ളി, [[പൗർണ്ണമി]], അമാവാസി, അഷ്ടമി, നവമി, ജന്മ നക്ഷത്ര ദിവസം, മലയാളം- ഇംഗ്ലീഷ് മാസങ്ങളിലെ ഒന്നാം തീയതി തുടങ്ങിയവ ദർശനത്തിന് പ്രധാനമാണ്. പൊതുവേ ചൊവ്വ, വെള്ളി, ഞായർ ദിവസങ്ങളിൽ ദർശനത്തിന് തിരക്ക് അനുഭവപ്പെടാറുണ്ട്. കുംഭമാസത്തിലെ മകം- പൂരം ദിവസങ്ങൾ അതിവിശേഷം. [[നവരാത്രി]], [[തൃക്കാർത്തിക]], [[ശിവരാത്രി]], [[ദീപാവലി]], മണ്ഡലകാല ദിവസങ്ങൾ, മകരചൊവ്വ തുടങ്ങിയവ വിശേഷമാണ്. [[വിദ്യാരംഭം]], [[തൃക്കാർത്തിക]] ([[പൊങ്കാല]]) എന്നിവ അതിപ്രധാനം. == ദർശന സമയം == *രാവിലെ 4.30 AM മുതൽ ഉച്ചക്ക് 1 PM വരെ. *വൈകുന്നേരം 4.30 PM മുതൽ രാത്രി 8 PM വരെ. ==എത്തിച്ചേരുവാനുള്ള വഴി== തിരുവല്ലയിൽ നിന്ന് ഏകദേശം ഒമ്പതുകിലോമീറ്റർ പടിഞ്ഞാറുമാറി, അമ്പലപ്പുഴയ്ക്കുള്ള വഴിയിൽ, പത്തനംതിട്ട-ആലപ്പുഴ ജില്ലകളുടെ അതിർത്തിയിലാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. തിരുവല്ലയിൽ നിന്ന് ധാരാളം ബസ്സുകൾ അമ്പലപ്പുഴയ്ക്കുണ്ട്. അവയിലൊന്നിൽ കയറിയാൽ ക്ഷേത്രത്തിനടുത്തുള്ള ബസ് സ്റ്റോപ്പിൽ ഇറങ്ങാവുന്നതാണ്. പ്രധാന വഴിയിൽ തന്നെ ക്ഷേത്രകവാടം കാണാം. അതിലൂടെ അല്പം കൂടി മുന്നോട്ടുപോയാൽ ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലെത്താം. തീവണ്ടി വഴി വരുന്നവർക്ക് [[തിരുവല്ല തീവണ്ടിനിലയം|തിരുവല്ല റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനാണ്]] ഏറ്റവും അടുത്തുള്ളത് (9 കിലോമീറ്റർ). ഇവിടെ ഭൂരിപക്ഷം തീവണ്ടികൾക്കും സ്റ്റോപ്പുണ്ട്. മറ്റൊരു പ്രധാന സ്റ്റേഷൻ [[ഹരിപ്പാട് തീവണ്ടിനിലയം|ഹരിപ്പാട്ടാണ്]] (13 കിലോമീറ്റർ). [[അമ്പലപ്പുഴ തീവണ്ടിനിലയം|അമ്പലപ്പുഴ സ്റ്റേഷനും]] വളരെ അടുത്താണ്. തന്മൂലം [[തിരുവല്ല ശ്രീവല്ലഭമഹാക്ഷേത്രം]], [[അമ്പലപ്പുഴ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം]], [[ഹരിപ്പാട് സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമിക്ഷേത്രം]], [[മണ്ണാറശ്ശാല നാഗരാജക്ഷേത്രം]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ ദർശനം നടത്തുന്നവർക്ക് കൂട്ടിച്ചേർക്കാവുന്ന ക്ഷേത്രമാണ് ചക്കുളത്തുകാവ്. == അവലംബം == {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഭദ്രകാളിക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ദുർഗ്ഗാക്ഷേത്രങ്ങൾ]] {{Hindu temples in Kerala}} rjoj2aqtiywd6g1qz5n2nfmusrvps69 4666446 4666444 2026-09-12T18:11:43Z ~2026-48203-56 222590 /* സ്ഥലനാമം, ക്ഷേത്രപ്രതിഷ്ഠ */ 4666446 wikitext text/x-wiki {{refimprove}} {{Infobox Mandir |image = |caption=ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം |creator = |proper_name = ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം |date_built = |primary_deity = [[ദുർഗ്ഗ]] ([[ആദിപരാശക്തി]], [[ഭദ്രകാളി]], [[മഹാലക്ഷ്മി]], [[മഹാസരസ്വതി]] സങ്കല്പങ്ങൾ ഉറച്ച ദേവത) |architecture = [[തെക്കേ ഇന്ത്യൻ]], [[കേരളീയ രീതി]] |location =[[നീരേറ്റുപുറം]], [[തലവടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]], [[കുട്ടനാട് താലൂക്ക്]], [[ആലപ്പുഴ ജില്ല]], [[തിരുവല്ല|തിരുവല്ലയ്ക്ക്]] സമീപം, [[കേരളം]] |coordinates = }} [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ]] [[കുട്ടനാട് താലൂക്ക്|കുട്ടനാട് താലൂക്കിൽ]] [[തലവടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|തലവടി പഞ്ചായത്തിൽ]] [[നീരേറ്റുപുറം|നീരേറ്റുപുറത്ത്]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു പ്രസിദ്ധ ഹൈന്ദവ ക്ഷേത്രമാണ് '''ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം'''. [[പത്തനംതിട്ട ജില്ല|പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിലെ]] [[തിരുവല്ല]] നഗരത്തിൽ നിന്നും ഏകദേശം ഒൻപത് കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ജഗദീaശ്വരിയും [[പരാശക്തി|ആദിപരാശക്തിയുമായ]] [[വനദുർഗ്ഗ|വനദുർഗ്ഗയാണ്]] ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠ. '''ചക്കുളത്തമ്മ''' എന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന ഇവിടുത്തെ ഭഗവതി [[മഹാകാളി]], [[മഹാലക്ഷ്മി]], [[മഹാസരസ്വതി]], [[ഭുവനേശ്വരി]], [[ഭദ്രകാളി]] തുടങ്ങി ആദിപരാശക്തിയുടെ എല്ലാ പ്രധാന ഭാവങ്ങളിലും ആരാധിയ്ക്കപ്പെട്ടുവരുന്നു. ഉപദേവതകളായി [[ഗണപതി]], [[പരമശിവൻ]], [[മഹാവിഷ്ണു]], [[സുബ്രഹ്മണ്യൻ]], [[ശാസ്താവ്]], [[ഹനുമാൻ]], [[രാധ|രാധാസമേതനായ]] [[ശ്രീകൃഷ്ണൻ]], ദുർഗ്ഗ, സരസ്വതി, [[നവഗ്രഹങ്ങൾ]], [[നാഗദൈവങ്ങൾ]], [[രാഹു]], [[ബ്രഹ്മരക്ഷസ്സ്]], [[യക്ഷി|യക്ഷിയമ്മ]], [[ആനമറുത]] എന്നിവർക്കും പ്രതിഷ്ഠകളുണ്ട്. [[വൃശ്ചികം|വൃശ്ചികമാസത്തിലെ]] [[തൃക്കാർത്തിക]] ദിവസം പ്രസിദ്ധമായ '''[[പൊങ്കാല]]''' നടക്കുന്നു. സാക്ഷാൽ പ്രപഞ്ച നാഥയായ ഭഗവതിക്ക് മുൻപിൽ സ്ത്രീകൾ ഇഷ്ടകാര്യസിദ്ധിക്കായി നടത്തപ്പെടുന്ന [[ദ്രാവിഡർ|ദ്രാവിഡ]] ആചാരപ്രകാരമുള്ള ഒരു ആരാധനയാണ് പൊങ്കാല. അന്നേദിവസം തന്നെയുള്ള [[കാർത്തികസ്തംഭം]], ലക്ഷദീപം, [[ധനു]]മാസത്തിലെ മുപ്പെട്ട് വെള്ളിയാഴ്ചയുള്ള നാരീപൂജ, വിളിച്ചു ചൊല്ലിയുള്ള പ്രാർഥന, ലഹരിവിമോചന പ്രതിജ്ഞ തുടങ്ങിയ ചടങ്ങുകളും ഇവിടെയുണ്ട്. ഭഗവതിയ്ക്ക് ധനു ഒന്നുമുതൽ പന്ത്രണ്ടുവരെയുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ കൊടിയേറി ഉത്സവമുണ്ട്. കൂടാതെ [[നവരാത്രി]]യും ഇവിടെ അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നു. മദ്ധ്യ തിരുവതാംകൂറിലെ "സ്ത്രീകളുടെ ശബരിമല" എന്നാണു ഈ ക്ഷേത്രത്തെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. <ref>http://malayalam.nativeplanet.com/thiruvalla/attractions/chakkulathu-kavu-temple/</ref> പട്ടമന എന്നുപേരുള്ള ഒരു [[നമ്പൂതിരി]] കുടുംബം വകയാണ് ക്ഷേത്രഭരണം. ആലപ്പുഴ, പത്തനംതിട്ട, [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം]] എന്നീ ജില്ലകളുടെ അതിർത്തിയിൽ [[പമ്പാനദി|പമ്പാനദിയുടെയും]] [[മണിമലയാർ|മണിമലയാറിന്റെയും]] സംഗമസ്ഥാനത്താണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. == ഐതിഹ്യം == === സ്ഥലനാമം, ക്ഷേത്രപ്രതിഷ്ഠ === അസുരന്മാരായ ശുംഭനിശുംഭന്മാരെ നിഗ്രഹിച്ച് പ്രപഞ്ചത്തിൽ നന്മയും സമാധാനവും പുനർസ്ഥാപിച്ച ആദി പരാശക്തിയുടെ ഉജ്ജ്വലമായ ചൈതന്യമാണ് ചക്കുളത്ത് കാവിൽ വനദുർഗ്ഗയായി കുടികൊള്ളുന്നത്. ഇന്ന് ക്ഷേത്രമിരിയ്ക്കുന്ന സ്ഥലം പണ്ട് കൊടുംകാടായിരുന്നു. കാട്ടിൽ വിറകുവെട്ടാൻ പോയ ഒരു വേടൻ തന്നെ കൊത്താൻ വന്ന സർപ്പത്തെ വെട്ടി. പക്ഷേ, അതു ചത്തില്ല. പിന്നീട് ഇതേ സർപ്പത്തെ ഒരു കുളക്കരയിലെ പുറ്റിന് മുകളിൽ കണ്ടപ്പോൾ വേടൻ വീണ്ടും അതിനെ ആക്രമിച്ചു. പക്ഷേ, ഇത്തവണ പുറ്റ് പൊട്ടി ജലപ്രവാഹമുണ്ടായി. അമ്പരന്നുനിന്ന വേടന് മുന്നിൽ ഒരു സന്യാസി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട് അദ്ദേഹത്തെ ആശ്വസിപ്പിച്ചു. ഇതേ സമയം വേടന്റെ കുടുംബവും അവിടെയെത്തിയിരുന്നു. വെള്ളത്തിന് [[പാൽ|പാലും]] തേനും കലർന്ന നിറം വരുമ്പോൾ ജലപ്രവാഹം അവസാനിക്കുമെന്ന് സന്യാസി അവരോട് പറഞ്ഞു. പുറ്റിനകത്ത് പ്രപഞ്ചനാഥയായ സാക്ഷാൽ [[പരാശക്തി|ആദിപരാശക്തി]] ജലശയനം നടത്തിയ വെള്ളമാണിതെന്നും പുറ്റ് പൊളിച്ച് നോക്കിയാൽ ജഗദീശ്വരിയുടെ ഒരു പ്രതിഷ്ഠ കാണാമെന്നും അതിനെ ആരാധിച്ചാൽ സർവ്വ ഐശ്വര്യങ്ങളും ഉണ്ടാകുമെന്നും പറഞ്ഞ് പുറ്റ് ഉടച്ച് സന്യാസി വിഗ്രഹം പുറത്തെടുത്തു. അതോടെ അദ്ദേഹം അപ്രത്യക്ഷനായി. അന്ന് രാത്രി വേടൻ്റെ സ്വപ്നത്തിൽ സന്യാസിയായി വന്നത് സാക്ഷാൽ [[നാരദൻ|നാരദമുനിയാണെന്നും]] വെളിപ്പെട്ടു. ആ വിഗ്രഹമാണ് ചക്കുളത്തുകാവിൽ കുടികൊള്ളുന്നത് എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. അന്നുമുതൽ വേടനും കുടുംബവും ആ വനത്തിൽ തന്നെ താമസം തുടങ്ങി. എല്ലാ ദിവസവും കാട്ടിൽപ്പോയി വിറകും ഭക്ഷണസാധനങ്ങളും ശേഖരിച്ച് മൺകലത്തിൽ പാചകം ചെയ്താണ് അവർ കഴിഞ്ഞു പോന്നത്. ഉണ്ടാക്കുന്ന ഭക്ഷണത്തിൻ്റെ ഒരു പങ്ക് ഭഗവതിക്ക് നൽകിയ ശേഷമാണ് അവർ കഴിച്ചിരുന്നത്. ഒരു ദിവസം ഭക്ഷണസാധനങ്ങൾ ശേഖരിക്കാൻ പോയ അവർക്ക് ഒന്നും കിട്ടിയില്ല. വെറും കൈകളോടെ തിരിച്ചുവന്നു. വഴിപാട് മുടങ്ങുമല്ലോ എന്നോർത്ത് മരച്ചുവട്ടിൽ ചെന്നപ്പോൾ കലം നിറയെ ചോറും കറികളും ഇരിക്കുന്ന കാഴ്ചയാണ് വേടനും കുടുംബവും കണ്ടത്. ഇത് ഭഗവതിയുടെ അനുഗ്രഹമാണെന്നറിഞ്ഞ അവർ ഉച്ചത്തിൽ ദേവീനാമങ്ങൾ ഉരുവിട്ടു. ഇതേസമയം ഒരു അശരീരിയും ഉണ്ടായി. അതിങ്ങനെയായിരുന്നു: {{cquote|മക്കളേ, ഞാൻ നിങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി ഉണ്ടാക്കിയതാണ് ഈ ആഹാരം. ഇത് കഴിച്ച് വിശ്രമിക്കുക. നിങ്ങളുടെ നിഷ്കളങ്ക ഭക്തിയിൽ ഞാൻ സന്തുഷ്ടയാണ്. തീരാദുഃഖങ്ങളിൽ പോലും എന്നെ കൈവിടാത്തവർക്ക് ഞാൻ ദാസിയും തോഴിയുമായിരിയ്ക്കും. ഭക്തിപൂർവ്വം ആര് എവിടെനിന്ന് വിളിച്ചാലും അവരോടൊപ്പം ഞാൻ എപ്പോഴും ഉണ്ടായിരിക്കും.}} ഈ ഓർമ്മ പുതുക്കാനാണ് ചക്കുളത്തുകാവിൽ ജനലക്ഷക്ഷങ്ങൾ പൊങ്കാലയിടുന്നത്. ഭക്തർ അമ്മയ്ക്ക് പൊങ്കാലയിടുമ്പോൾ അവരിലൊരാളായി അമ്മയും പൊങ്കാലയിടാനുണ്ടാകുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. പിൽക്കാലത്ത് ആ വേടനും കുടുംബവും സ്ഥലം വിട്ടുപോകുകയും ബ്രാഹ്മണർ അവിടെ താമസമാക്കുകയും ചെയ്തു. അവരിൽ പ്രധാനിയായ പട്ടമന ഇല്ലത്തെ നമ്പൂതിരി താന്ത്രികവിധികളോടുകൂടിയ ക്ഷേത്രം ഇവിടെ പണികഴിപ്പിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. അങ്ങനെയാണ് ചക്കുളത്തുകാവ് ക്ഷേത്രം നിലവിൽ വന്നത്. 1981-ൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നടന്ന നവീകരണത്തിനുശേഷം അഷ്ടബാഹുക്കളോടുകൂടിയ ആദിപരാശക്തിയുടെ മൂർത്തരൂപമായ വനദുർഗ്ഗയെ പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. മഹാകാളി, മഹാലക്ഷ്മി, മഹാസരസ്വതി തുടങ്ങിയ പ്രധാന ഭാവങ്ങളിൽ ജഗദീശ്വരി ഇവിടെ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു.<ref>http://chakkulathukavutemple.org/about-temple/</ref> === യക്ഷിയമ്മ === കേരളത്തിലെ പല ക്ഷേത്രങ്ങളിലും കണ്ടുവരുന്ന ഒരു ഉപപ്രതിഷ്ഠയാണ് യക്ഷിയമ്മ. പ്രധാനമായും തെക്കൻ കേരളത്തിലാണ് ഈ പ്രതിഷ്ഠ കണ്ടുവരുന്നതെങ്കിലും കേരളത്തിന്റെ മറ്റുഭാഗങ്ങളിലും ഒട്ടും കുറവല്ല. ചരിത്രപരമായി നോക്കുമ്പോൾ ആദിദ്രാവിഡസങ്കല്പത്തിലെ പ്രേതാരാധനയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടുകിടക്കുന്നതാണ് യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠകൾ. അതേസമയം സൗന്ദര്യം, അമാനുഷികശക്തി, പ്രേമം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളും യക്ഷികളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടുകിടക്കുന്നു. ഇങ്ങനെയൊക്കെയാണെങ്കിലും യക്ഷിയ്ക്ക് സവിശേഷപ്രാധാന്യം നൽകുന്ന ക്ഷേത്രങ്ങൾ വളരെ കുറവാണ്. ചക്കുളത്തുകാവ് ക്ഷേത്രം അവയിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടതാണ്. ക്ഷേത്രനാലമ്പലത്തിനുപുറത്ത് തെക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത്, പ്രത്യേകം കെട്ടിയുണ്ടാക്കിയ ശ്രീകോവിലിലാണ് യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠ. ഇവിടെ ഈ പ്രതിഷ്ഠ വരാൻ കാരണമായ കഥ ഇങ്ങനെയാണ്: ഒരിയ്ക്കൽ, ക്ഷേത്ര ഊരാളകുടുംബമായ പട്ടമന ഇല്ലത്തെ ഒരു പെൺകുട്ടി, സമീപത്തുകൂടിയൊഴുകുന്ന പമ്പയാറ്റിൽ കുളിയ്ക്കാൻ പോയപ്പോൾ അവളെ അതിഭീകരിയായ ഒരു യക്ഷി ആക്രമിച്ചു. പലതവണ പെൺകുട്ടി ഓടിരക്ഷപ്പെടാൻ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും അപ്പോഴെല്ലാം യക്ഷി അവളെ പിന്തുടർന്നു. ഒടുവിൽ അവസാന രക്ഷയ്ക്കായി അവൾ ചക്കുളത്തമ്മയെത്തന്നെ ശരണം പ്രാപിച്ചു. ഭക്തയുടെ വിഷമം മനസ്സിലാക്കിയ ദേവി, ഉടനെ ത്രിശൂലവുമായി രംഗത്തുവരികയും യക്ഷിയെ ഭയപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു. പരിഭ്രാന്തയായ യക്ഷി, തന്നെ ഒന്നും ചെയ്യരുതെന്നും ഇനി ആരെയും താൻ ഉപദ്രവിയ്ക്കില്ലെന്നും സത്യം ചെയ്ത് ഒഴിഞ്ഞുപോയി. അങ്ങനെ മോക്ഷം കിട്ടിയ യക്ഷിയെ, പിന്നീട് ദേവിയുടെ സമീപം തന്നെ കുടിയിരുത്തുകയുണ്ടായി. ഇന്ന് ഇവിടെ ഒരു [[വാൽക്കണ്ണാടി|വാൽക്കണ്ണാടിയുടെ]] രൂപത്തിലാണ് യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠ. == ക്ഷേത്രനിർമ്മിതി == === ക്ഷേത്രപരിസരവും മതിലകവും === നീരേറ്റുപുറം ഗ്രാമത്തിന്റെ ഏതാണ്ട് ഒത്ത നടുക്കായാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. കിഴക്കോട്ടാണ് ക്ഷേത്രദർശനം. കേരളത്തിലെ രണ്ടു പ്രധാന നദികളായ പമ്പാനദിയും മണിമലയാറും യഥാക്രമം ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തെക്കും വടക്കും മാറിയൊഴുകുന്നു. [[ചിങ്ങം|ചിങ്ങമാസത്തിലെ]] [[തിരുവോണം (നക്ഷത്രം)|തിരുവോണം]] നാളിൽ പമ്പാനദിയിൽ നടത്തിവരുന്ന [[നീരേറ്റുപുറം പമ്പാ ജലോത്സവം]] അതിപ്രസിദ്ധമാണ്. നീരേറ്റുപുറം പോസ്റ്റ് ഓഫീസ്, സഹകരണ ബാങ്ക്, ഹോട്ടലുകൾ, വിവിധ കടകംബോളങ്ങൾ തുടങ്ങി നിരവധി സ്ഥാപനങ്ങൾ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പരിസരത്തായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്തുകൂടെ [[അമ്പലപ്പുഴ]]-[[തിരുവല്ല]] സംസ്ഥാനപാത കടന്നുപോകുന്നു. ഇവിടെത്തന്നെ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പേരെഴുതിയ മനോഹരമായ കവാടവും കാണാം. ഇതും കടന്ന് അല്പദൂരം സഞ്ചരിച്ചാൽ ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലെത്താം. ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലായി വലിയ [[അരയാൽ]]മരം കാണാം. ഹൈന്ദവവിശ്വാസപ്രകാരം പുണ്യവൃക്ഷമായ അരയാലിന്റെ മുകളിൽ [[ബ്രഹ്മാവ്|ബ്രഹ്മാവും]] നടുക്ക് വിഷ്ണുവും അടിയിൽ ശിവനും കുടികൊള്ളുന്നു. അങ്ങനെ, [[ത്രിമൂർത്തികൾ|ത്രിമൂർത്തികളുടെ]] പ്രത്യക്ഷസ്വരൂപമായി കണക്കാക്കുഅന അരയാലിനെ ദിവസവും രാവിലെ ഏഴുതവണ വലം വയ്ക്കുന്നത് ഉത്തമമായി കണക്കാക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ നേരെ വടക്കാണ് വാഹന പാർക്കിങ് സൗകര്യം ഏർപ്പെടുത്തിയിരിയ്ക്കുന്നത്. പൊങ്കാല സമയത്ത് [[കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി.]] ഇങ്ങോട്ട് പ്രത്യേകം സർവീസുകൾ നടത്താറുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്താണ് ഊരാളകുടുംബമായ പട്ടമന ഇല്ലം നിൽക്കുന്നത്. മുമ്പുണ്ടായിരുന്ന ഇല്ലം പൊളിച്ചുമാറ്റി ഇപ്പോൾ ഇവിടെയൊരു കോൺക്രീറ്റ് വീട് പണിതിരിയ്ക്കുകയാണ്. എന്നാൽ, ദേവിയുടെ ചെറിയൊരു ക്ഷേത്രം ഇവിടെയും കാണാം. ഇത് മഹാഭക്തനായ ഒരു നമ്പൂതിരിയ്ക്ക് ദേവി നൽകിയ ദർശനത്തിന്റെ സ്മാരകമായി കണക്കാക്കിവരുന്നു. ഇന്ന് ഇതിനെ '''മൂലകുടുംബക്ഷേത്രം''' എന്ന പേരിൽ വിശേഷിപ്പിച്ചുവരുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിൽ വിശദമായി ഒരു മതിലകം പണിതിട്ടില്ല. എങ്കിലും, ആനക്കൊട്ടിൽ മുതലുള്ള ഭാഗം മതിലകമായി കണക്കാക്കിവരുന്നു. 2022-ലാണ് ഇവിടെ അതിവിശാലമായ ആനക്കൊട്ടിൽ പണിതത്. അതിനുമുമ്പ് ഇവിടെ ഒരു [[അലൂമിനിയം]] ഷീറ്റ് മാത്രമേയുണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. ഇന്ന് ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്നവരുടെ പ്രധാന ആകർഷണമാണിവിടം. ചോറൂൺ, വിവാഹം, തുലാഭാരം, വിളിച്ചുചൊല്ലിപ്രാർത്ഥന തുടങ്ങിയ ചടങ്ങുകൾ നടക്കുന്നത് ഇവിടെ വച്ചാണ്. ആനക്കൊട്ടിലിനപ്പുറമാണ് ദേവീവാഹനമായ [[സിംഹം|സിംഹത്തെ]] ശിരസ്സിലേറ്റുന്ന സ്വർണ്ണക്കൊടിമരം കാണാൻ സാധിയ്ക്കുക. ഏകദേശം 50 അടി ഉയരം വരുന്ന ഈ കൊടിമരം, 1981-ലാണ് പ്രതിഷ്ഠിച്ചത്. വളരെ തിളക്കമുള്ള ഈ കൊടിമരത്തിനപ്പുറമാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ബലിക്കല്ല് പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുള്ള ബലിക്കൽപ്പുര. താരതമ്യേന ഉയരം കുറഞ്ഞ ബലിക്കല്ലാണ് ഇവിടെയുള്ളത് എന്നതിനാൽ പുറമേ നിന്നുനോക്കിയാൽത്തന്നെ വിഗ്രഹം കാണാവുന്നതാണ്. ബലിക്കൽപ്പുരയുടെ മച്ചിൽ പതിവുപോലെ ബ്രഹ്മാവിന്റെയും [[അഷ്ടദിക്പാലകർ|അഷ്ടദിക്പാലകരുടെയും]] രൂപങ്ങൾ കൊത്തിവച്ചിട്ടുണ്ട്. കൂടാതെ വേറെയും ധാരാളം രൂപങ്ങൾ കാണാം. ബലിക്കൽപ്പുരയുടെ ഇരുവശവുമായി രണ്ട് [[ആന|ആനകളുടെ]] രൂപങ്ങൾ കാണാൻ സാധിയ്ക്കും. ഇവ [[പ്ലാസ്റ്റർ ഓഫ് പാരീസ്|പ്ലാസ്റ്റർ ഓഫ് പാരീസിൽ]] നിർമ്മിച്ചതാണ്. ==== മഹാവിഷ്ണുക്ഷേത്രം, ആനമുറതപ്രതിഷ്ഠ ==== പ്രദക്ഷിണവഴിയുടെ തെക്കുകിഴക്കുഭാഗത്ത് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനമായി മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ പ്രതിഷ്ഠയോടുകൂടിയ ഒരു ശ്രീകോവിൽ കാണാം. ഏകദേശം നാലടി ഉയരം വരുന്ന അതിമനോഹരമായ ശിലാവിഗ്രഹമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[സുദർശനചക്രം]], പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[പാഞ്ചജന്യം]] എന്ന [[ശംഖ് (വാദ്യം)|ശംഖ്]], മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[കൗമോദകി]] എന്ന [[ഗദ]], മുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[താമര]] എന്നിവ ധരിച്ച ഭഗവാൻ നിൽക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ്. ഭഗവദ്വാഹനമായ ഗരുഡന്റെ പഞ്ചലോഹവിഗ്രഹം ഇവിടെ ഭഗവാന് അഭിമുഖമായി പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. പാൽപ്പായസം, കദളിപ്പഴം, തുളസിമാല തുടങ്ങിയവയാണ് മഹാവിഷ്ണുവിനുള്ള പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. [[അഷ്ടമിരോഹിണി]], [[വിഷു]], [[വൈകുണ്ഠ ഏകാദശി]] തുടങ്ങിയവ വിശേഷദിവസങ്ങളിൽ പെടുന്നു. ഇതിനുസമീപം കാണുന്ന മേൽക്കൂരയില്ലാത്ത ഒരു തറയിലാണ് ആനമറുതയുടെ പ്രതിഷ്ഠ. ക്ഷേത്രമുണ്ടായ കാലത്തുതന്നെ ഇവിടെ ആനമുറതയുടെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ടായിരുന്നു എന്നാണ് സങ്കല്പം. എന്നാൽ, ഇപ്പോഴത്തെ പ്രതിഷ്ഠ 2023 ജൂൺ 18-നാണ് നടത്തിയത്. നീരേറ്റുപുറം പരിസരത്ത് നിരവധി ഉപദ്രവങ്ങളുണ്ടാക്കിയ ഒരു ആനയുടെ പ്രേതത്തെയാണ് ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. ആനമുറതപ്രതിഷ്ഠയ്ക്കപ്പുറമാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ ഊട്ടുപുര പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. സാധാരണയായി ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്ത് വരുന്ന ഊട്ടുപുര ഇവിടെ തെക്കുഭാഗത്ത് വന്നിരിയ്ക്കുന്നത് ശ്രദ്ധേയമാണ്. നിത്യേന ഉച്ചയ്ക്ക് ഇവിടെ അന്നദാനമുണ്ടാകും. പ്രമുഖ വ്യവസായിയായ [[ഗോകുലം ഗോപാലൻ|ഗോകുലം ഗോപാലന്റെ]] വഴിപാടായി 2018-ലാണ് ഈ ഊട്ടുപുര പണിതത്. പ്രദക്ഷിണമായി വരുമ്പോൾ തെക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് പ്രത്യേകം ശ്രീകോവിലിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി അയ്യപ്പസ്വാമിയുടെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. കൃഷ്ണശിലയിൽ തീർത്ത വിഗ്രഹത്തിന് ഏകദേശം രണ്ടടി ഉയരം വരും. [[ശബരിമല ധർമ്മശാസ്താക്ഷേത്രം|ശബരിമലയിലെ]] വിഗ്രഹവുമായി നല്ല രൂപസാദൃശ്യമുള്ള വിഗ്രഹമാണിത്. ഇവിടെവച്ചാണ് ശബരിമല തീർത്ഥാടകർ മാലയിടുന്നതും കെട്ടുനിറയ്ക്കുന്നതുമെല്ലാം. അയ്യപ്പന്റെ ശ്രീകോവിലിന് തെക്കുവശത്ത് പ്രത്യേകം തീർത്ത ഒരു തറയിലാണ് നാഗദൈവങ്ങളുടെ പ്രതിഷ്ഠ. [[നാഗരാജാവ്|നാഗരാജാവായി]] [[വാസുകി]] കുടികൊള്ളുന്ന കാവിൽ, കൂടെ [[നാഗയക്ഷി|നാഗയക്ഷിയായി]] ശതശീർഷ എന്ന പത്നിയുമുണ്ട്. [[നൂറും പാലും]], [[സർപ്പംപാട്ട്]], മഞ്ഞൾപ്പൊടി അഭിഷേകം, പുറ്റും മുട്ടയും സമർപ്പണം എന്നിവയാണ് നാഗദൈവങ്ങളുടെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. എല്ലാമാസവും [[ആയില്യം (നക്ഷത്രം)|ആയില്യം]] നാളിൽ ഇവർക്ക് വിശേഷാൽ പൂജകളും കന്നിമാസത്തിലെ ആയില്യത്തിന് [[സർപ്പബലി|സർപ്പബലിയുമുണ്ടാകും]]. അയ്യപ്പന്റെ ശ്രീകോവിലിന് വടക്കുവശത്താണ് ഐതിഹ്യപ്രസിദ്ധമായ യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠയുള്ള ശ്രീകോവിൽ. തന്റെ ഭക്തയായ പെൺകുട്ടിയെ ഉപദ്രവിയ്ക്കാൻ വന്ന യക്ഷിയെ ദേവി ശാന്തയാക്കി ഇവിടെ കുടിയിരുത്തുകയായിരുന്നു എന്നാണ് സങ്കല്പം. വറപൊടി നിവേദ്യമാണ് ഇവിടെ പ്രധാന വഴിപാട്. ==== വീരഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം ==== നാഗപ്രതിഷ്ഠയുടെ നേരെ പടിഞ്ഞാറ് ഉയരത്തിലാണ് ചക്കുളത്തുകാവിലെ ഏറ്റവും പുതിയ ഉപപ്രതിഷ്ഠയായ വീരഹനുമാനെ പ്രതിഷ്ഠിച്ച ക്ഷേത്രം. കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഹനുമദ്വിഗ്രഹങ്ങളിലൊന്നാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. പതിനെട്ടടി ഉയരം വരുന്ന ഈ വിഗ്രഹം, ഒറ്റക്കല്ലിൽ തീർത്തതാണ്. ഇടതുകയ്യിൽ ഗദ തലകീഴായി പിടിച്ച്, വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ് ഇവിടെയുള്ള ഹനുമദ്വിഗ്രഹം. പ്രത്യേകം മതിലകത്തോടുകൂടിയ ഈ ക്ഷേത്രം 2016-ലാണ് പണികഴിപ്പിച്ചത്. ആദ്യകാലത്ത് ക്ഷേത്രത്തിലെ മൂലകുടുംബക്ഷേത്രത്തിൽ അഷ്ടദിക്പാലകർക്കൊപ്പം പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെട്ടിരുന്ന ഹനുമാനെ, സ്ഥലപരിമിതിമൂലം ഇങ്ങോട്ട് മാറ്റിപ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുകയായിരുന്നു. താഴെനിന്ന് പന്ത്രണ്ടുപടികൾ കയറിവേണം നടയ്ക്കുനേരെയെത്താൻ. പടികളുടെ താഴെയായി ആനമുഖത്തോടുകൂടിയ ഒരു എടുപ്പുണ്ട്. ഹനുമാൻ സ്വാമിയെ ഉപാസിയ്ക്കുന്നത് ശത്രുദോഷങ്ങളിൽ നിന്നു മോചനം നൽകുമെന്നാണ് ഭക്തജനവിശ്വാസം. തന്മൂലം നിരവധി ആളുകളാണ് ഇവിടെ ദർശനത്തിനെത്തുന്നത്. സർവ്വകാര്യസിദ്ധി വിളക്കുഴിച്ചിലാണ് ഇവിടെയുള്ള പ്രധാന വഴിപാട്. കൂടാതെ സാധാരണ ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രങ്ങളിലെപ്പോലെ വടമാല, വെറ്റിലമാല, അവിൽ നിവേദ്യം, വെണ്ണക്കാപ്പ് ചാർത്തൽ എന്നിവയും അതിവിശേഷമായ വഴിപാടുകളിൽ പെടുന്നു. [[ചൈത്രം|ചൈത്രമാസത്തിലെ]] [[പൗർണ്ണമി|പൗർണ്ണമിനാളിൽ]] നടക്കുന്ന ഹനുമാൻ ജയന്തിയാണ് ഇവിടെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷം. ഇതിനോടനുബന്ധിച്ച് ഇവിടെ '''ആഞ്ജനേയോത്സവം''' എന്ന പേരിൽ പത്തുദിവസത്തെ ഉത്സവം നടത്തിവരുന്നുണ്ട്. ഇതുകൂടാതെ [[കർക്കടകം|കർക്കടകമാസത്തിലെ]] [[രാമായണമാസം|രാമായണമാസാചരണവും]] അതിവിശേഷമാണ്. ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തൊട്ടടുത്തായി മറ്റൊരു ശ്രീകോവിലും കാണാം. ഇവിടെ രാധാകൃഷ്ണന്മാരാണ് പ്രതിഷ്ഠ. ഇതും താരതമ്യേന പുതിയൊരു ശ്രീകോവിലാണ്. കൃഷ്ണശിലാനിർമ്മിതമായ വിഗ്രഹത്തിൽ വലതുവശത്ത് ശ്രീകൃഷ്ണനും ഇടതുവശത്ത് രാധയുമാണ് പ്രതിഷ്ഠകൾ. വലതുകയ്യിൽ [[ഓടക്കുഴൽ]] പിടിച്ച്, ഇടതുകൈ രാധയുടെ തോളത്തുവച്ചുനിൽക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ് ഇവിടെ ശ്രീകൃഷ്ണപ്രതിഷ്ഠ. രാധയാണെങ്കിൽ, വലതുകയ്യിൽ താമര പിടിച്ച് ഭഗവാന്റെ കരലാളനത്താൽ നമ്രമുഖിയായി നിൽക്കുന്നു. രണ്ടുപേരെയും ഒരുമിച്ചാണ് വിഗ്രഹത്തിൽ ചിത്രീകരിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. [[അഷ്ടമിരോഹിണി]] ഇവിടെ അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നുണ്ട്. ==== സുബ്രഹ്മണ്യനും ശിവനും ==== ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറുഭാഗം മുഴുവൻ നിരവധി മരങ്ങളാൽ സമ്പുഷ്ടമാണ്. ഇവിടെയുള്ള മരങ്ങളിലെല്ലാം ധാരാളം കൊടികൾ കെട്ടിത്തൂക്കിയിരിയ്ക്കുന്നത് കാണാം. മക്കളില്ലാത്ത ദമ്പതികളുടെ നേർച്ചകളാണ് ഇവയിലധികവും. അവയെ കണ്ടുകൊണ്ട് നടന്നെത്തുന്നത് വടക്കുപടിഞ്ഞാറേമൂലയിലുള്ള സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമിയുടെ ശ്രീകോവിലിനുമുന്നിലാണ്. ഏകദേശം നാലടി ഉയരം വരുന്ന ബാലസുബ്രഹ്മണ്യവിഗ്രഹമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിച്ച്, ഇടതുകൈ അരയിൽ കുത്തിനിൽക്കുന്ന സുബ്രഹ്മണ്യന്ന് [[സ്കന്ദഷഷ്ഠി|സ്കന്ദഷഷ്ഠിയും]] [[തൈപ്പൂയം|തൈപ്പൂയവുമാണ്]] പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷങ്ങൾ. കൂടാതെ എല്ലാമാസത്തെയും വെളുത്ത [[ഷഷ്ഠി|ഷഷ്ഠിയും]] പ്രാധാന്യത്തോടെ ആചരിച്ചുവരുന്നു. സുബ്രഹ്മണ്യശ്രീകോവിലിന് സമീപത്തായി [[കാളിയമർദ്ദനം]] നടത്തുന്ന ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ അതിമനോഹരമായ ഒരു ശില്പവും അതിനോടുചേർന്നുള്ള ചെറിയൊരു ജലപാതയും കാണാം. 2021-ലാണ് ഇവിടെ ഈ ശില്പം പണിതത്. ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്ന ഭക്തരെ ഇത് വളരെയധികം ആകർഷിയ്ക്കുന്നുണ്ട്. ഇവിടെത്തന്നെയാണ് ക്ഷേത്രം വക അഗതിമന്ദിരവും പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. നിരാലംബരായ ആളുകൾക്ക് സുഖകരമായ താമസ-ഭക്ഷണസൗകര്യങ്ങൾ ഏർപ്പാടാക്കിയിട്ടുള്ള ഈ കെട്ടിടം, ക്ഷേത്രം ട്രസ്റ്റിന്റെ സാമൂഹികപ്രവർത്തനങ്ങളിൽ പ്രധാനപങ്കുവഹിയ്ക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്താണ് വഴിപാട് കൗണ്ടർ. മഞ്ഞൾനീരാട്ട്, കൈവട്ടകഗുരുതി, ചുറ്റുവിളക്ക്, കാര്യസിദ്ധി അഭിഷേകം, രക്തപുഷ്പാഞ്ജലി, കുങ്കുമാർച്ചന, പൂമൂടൽ, നെയ്യപ്പം മൂടൽ തുടങ്ങിയവയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. കൂടാതെ നിരവധി മന്ത്രങ്ങൾ കൊണ്ടുള്ള അർച്ചനകളും വിശേഷമാണ്. വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിലെത്തിയാൽ ഐതിഹ്യപ്രസിദ്ധമായ ചക്കരക്കുളം കാണാം. വളരെ ചെറിയൊരു കുളമാണെങ്കിലും ഇവിടെ കുളിയ്ക്കാനും കാലുകഴുകാനുമെല്ലാം സൗകര്യമുണ്ട്. ഉത്സവാവസാനം ദേവിയ്ക്ക് ഇവിടെയാണ് ആറാട്ട് നടക്കുന്നത്. ഇതിന് തൊട്ടടുത്താണ് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനം നൽകുന്ന ശിവന്റെ ശ്രീകോവിൽ. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ശിവലിംഗമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. ശംഖാഭിഷേകം, ധാര, പിൻവിളക്ക്, കൂവളമാല തുടങ്ങി നിരവധി വഴിപാടുകൾ ശിവന്നുണ്ട്. [[ശിവരാത്രി|ശിവരാത്രിയാണ്]] ഇവിടെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷം. കൂടാതെ എല്ലാ [[പ്രദോഷവ്രതം|പ്രദോഷദിവസങ്ങളും]] അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നു. ഭഗവദ്വാഹനമായ [[നന്ദി (പുരാണകഥാപാത്രം)|നന്ദികേശന്റെ]] വിഗ്രഹവും നടയ്ക്കുനേരെ കാണാം. ==== നവഗ്രഹങ്ങളും സരസ്വതീമണ്ഡപവും ==== ശിവക്ഷേത്രത്തിന്റെ പുറകിലാണ് സരസ്വതീമണ്ഡപം. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ആകർഷണങ്ങളിലൊന്നാണിവിടം. ഇവിടെ ഒരേ പീഠത്തിൽ മൂന്നുപ്രതിഷ്ഠകൾ കാണാം - ഭഗവതി (ദുർഗ്ഗ), സരസ്വതി, രാഹു (സർപ്പം). വാൽക്കണ്ണാടിരൂപത്തിലാണ് ഭഗവതിയെ ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. സരസ്വതീരൂപം സാധാരണ കാണുന്നപോലെ പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[വേദം]], പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ജപമാല]] എന്നിവ ധരിച്ച്, മുന്നിലെ രണ്ടുകൈകൾ കൊണ്ട് [[വീണ]] മീട്ടുന്ന രൂപത്തിലാണ്. മൂന്നുവിഗ്രഹങ്ങളും പഞ്ചലോഹത്തിൽ നിർമ്മിച്ചവയാണ്. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടുകളിലൊന്നായ കാര്യസിദ്ധി അഭിഷേകം നടത്തുന്നത് ഇവിടെയാണ്. ഭക്തർക്ക് സ്വന്തം കൈകൊണ്ടുതന്നെ നടത്താവുന്ന അഭിഷേകമാണിത്. ഒരു കുടത്തിൽ ജലം നിറച്ചുകൊണ്ടുവന്ന് അത് ഇവിടെയുള്ള മൂന്നുദേവതകൾക്കും അഭിഷേകം ചെയ്യുന്നു. പേര് സൂചിപ്പിയ്ക്കുന്നതുപോലെ സർവ്വകാര്യസിദ്ധിയാണ് ഇതിന്റെ ഫലമെന്ന് ഭക്തർ വിശ്വസിയ്ക്കുന്നു. സരസ്വതീമണ്ഡപത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്താണ് നവഗ്രഹപ്രതിഷ്ഠയോടുകൂടിയ ശ്രീകോവിൽ. അഴികളോടുകൂടിയ ഈ ശ്രീകോവിലിനകത്ത് ഒരേപീഠത്തിൽ വിവിധ ദിക്കുകളിലേയ്ക്ക് ദർശനമായി നവഗ്രഹദേവതകളെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. ഗ്രഹനായകനായ [[സൂര്യൻ]] നടുക്കും മറ്റുള്ളവർ ചുറ്റും നിൽക്കുന്ന പതിവുസങ്കല്പത്തിൽ തന്നെയാണ് ഇവിടെയും നവഗ്രഹപ്രതിഷ്ഠ. സൂര്യന്റെ കിഴക്കുവശത്ത് [[ശുക്രൻ]], തെക്കുകിഴക്ക് [[ചന്ദ്രൻ]], തെക്ക് [[ചൊവ്വ]], തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് രാഹു, പടിഞ്ഞാറ് [[ശനി]], വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് [[കേതു]], വടക്ക് [[വ്യാഴം]], വടക്കുകിഴക്ക് [[ബുധൻ]] എന്ന ക്രമത്തിലാണ് പ്രതിഷ്ഠ. സൂര്യനും ബുധനും ശുക്രനും കിഴക്കോട്ടും, ചന്ദ്രനും ശനിയും പടിഞ്ഞാറോട്ടും, ചൊവ്വയും രാഹുവും കേതുവും തെക്കോട്ടും വ്യാഴം മാത്രം വടക്കോട്ടും ദർശനം നൽകുന്നു. നിത്യവും ഇവർക്ക് വിശേഷാൽ പൂജകളും വഴിപാടുകളുമുണ്ടാകാറുണ്ട്. === ശ്രീകോവിൽ === ദീർഘചതുരാകൃതിയിൽ തീർത്ത, മേൽക്കൂരയില്ലാത്ത ഒരു ഒറ്റനില ശ്രീകോവിലാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. കരിങ്കല്ലിൽ തീർത്ത ഈ ശ്രീകോവിലിന്റെ മുകളിൽ കോണുകളിലേയ്ക്കുള്ള ഭാഗങ്ങൾ ചെമ്പുമേഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ഇവിടെയുള്ള സോപാനപ്പടികൾ നേരിട്ടുകയറാൻ പറ്റുന്ന രീതിയിലാണ് പണികഴിപ്പിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. അകത്തേയ്ക്കുള്ള വാതിലിന് ഇരുവശവുമായി രണ്ട് ദ്വാരപാലികമാരുടെ രൂപങ്ങൾ കൊത്തിവച്ചിട്ടുണ്ട്. ശ്രീകോവിലിനകത്ത് ഒരുമുറിയേയുള്ളൂ. അതാണ് വിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ഠിച്ച ഗർഭഗൃഹം. ഏകദേശം ഒരടി ഉയരം വരുന്ന സ്വയംഭൂവായ ശിവലിംഗവും പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുള്ള, വനദുർഗ്ഗാദേവിയുടെ നാലടി ഉയരം വരുന്ന അഷ്ടബാഹുപഞ്ചലോഹവിഗ്രഹവും കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെട്ടിരിയ്ക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിലെ മൂലപ്രതിഷ്ഠയായ സ്വയംഭൂലിംഗത്തിലാണ് ഇവിടെ പ്രധാന പൂജകൾ അധികവും നടത്താറുള്ളത്. [[കൊല്ലൂർ മൂകാംബികാക്ഷേത്രം|കൊല്ലൂർ മൂകാംബിക]], [[ചോറ്റാനിക്കര ഭഗവതിക്ഷേത്രം|ചോറ്റാനിക്കര]] തുടങ്ങിയ ക്ഷേത്രങ്ങളിലെപ്പോലെ ദേവിയുടെ സമസ്തഭാവങ്ങളും കൂടിച്ചേർന്ന ഒരു മൂർത്തിയായാണ് ഇവിടെയും സങ്കല്പമുള്ളത്. 1981-ൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നടന്ന നവീകരണകലശത്തിനുശേഷമാണ് ഇവിടെ ദേവിയ്ക്ക് സ്വരൂപത്തിൽ വിഗ്രഹമുണ്ടായത്. ഏറ്റവും പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[സുദർശനചക്രം]], അതിനുമുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[നാന്ദകം]] എന്ന [[വാൾ]], അതിന്റെയും മുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[അമ്പ്]] എന്നിവയും ഏറ്റവും പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ശംഖ്]], അതിന്റെ മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ത്രിശൂലം]], അതിന്റെയും മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[വില്ല്]] എന്നിവയും ധരിച്ച ദേവി, ഏറ്റവും മുന്നിലുള്ള രണ്ടുകൈകൾ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു. അങ്ങനെ, വിശ്വപ്രകൃതിയുടെ മൂലതേജസ്സിനെ മുഴുവൻ ആവാഹിച്ചുകൊണ്ട് സാക്ഷാൽ ചക്കുളത്തുകാവിലമ്മ, മഹാശക്തിസ്വരൂപിണിയായി ശ്രീലകത്ത് വാഴുന്നു. ശ്രീകോവിലിന്റെ പുറംചുവരുകൾ പൂർണ്ണമായും സ്വർണ്ണം പൂശിയ നിലയിലാണ് കാണപ്പെടുന്നത്. ഇവിടെ ധാരാളം ദേവതാരൂപങ്ങളുണ്ട്. അവയെല്ലാം സ്വർണ്ണത്തിൽ കുളിച്ച് കാണപ്പെടുന്ന കാഴ്ച അതിമനോഹരമാണ്. ചണ്ഡികാദേവി, മഹിഷാസുരമർദ്ദിനി, [[ത്രിപുരസുന്ദരി]], [[മധുര മീനാക്ഷി ക്ഷേത്രം|മധുര മീനാക്ഷി]], [[കാമാക്ഷി അമ്മൻ കോവിൽ|കാഞ്ചി കാമാക്ഷി]], [[സപ്തമാതൃക്കൾ]], [[അഷ്ടലക്ഷ്മി|അഷ്ടലക്ഷ്മിമാർ]] തുടങ്ങിയ ദേവീരൂപങ്ങൾക്കാണ് ഇവിടെ പ്രാധാന്യമെങ്കിലും ഗണപതി, സുബ്രഹ്മണ്യൻ തുടങ്ങിയവരുടെ രൂപങ്ങളും ഇവിടെ കാണാം. ശ്രീകോവിലിന് നേരെമുന്നിലായി ചെറിയൊരു നമസ്കാരമണ്ഡപവും കാണാം. ഇവിടെയാണ് പൂജകൾക്കുശേഷം ശാന്തിക്കാർ നമസ്കരിയ്ക്കാൻ ഉപയോഗിയ്ക്കുന്നത്. ഇവിടെ ദേവീവാഹനമായ സിംഹത്തിന്റെ ഒരു പ്രതിഷ്ഠയുമുണ്ട്. സിംഹത്തെ വണങ്ങിവേണം ദേവിയെ വണങ്ങാനെന്നാണ് ചിട്ട. വടക്കുവശത്ത് അഭിഷേകജലം ഒഴുക്കിവിടാൻ ഓവും പണിതിട്ടുണ്ട്. === നാലമ്പലം === ശ്രീകോവിലിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റി നാലമ്പലം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. സാമാന്യം വലുപ്പമുള്ള നാലമ്പലമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. അകത്തേയ്ക്ക് കയറുന്ന വാതിലിന് ഇരുവശവുമായി വാതിൽമാടങ്ങൾ പണിതിട്ടുണ്ട്. തെക്കേ വാതിൽമാടത്തിൽ വച്ചാണ് നിത്യേനയുള്ള വിശേഷാൽ പൂജകളും ഹോമങ്ങളും നടക്കുന്നത്. ഇവിടെത്തന്നെയാണ് [[ചെണ്ട]], [[മദ്ദളം]], [[തിമില]], [[ഇലത്താളം]] തുടങ്ങിയ വാദ്യങ്ങൾ സൂക്ഷിച്ചുവയ്ക്കുന്നതും. തെക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ പതിവുപോലെ [[തിടപ്പള്ളി|തിടപ്പള്ളിയും]] വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ [[കിണർ|കിണറും]] പണിതിട്ടുണ്ട്. ഇവിടത്തെ കിണർ ദീർഘചതുരാകൃതിയിലാണ് കുഴിച്ചിട്ടുള്ളത്. പമ്പ-മണിമല നദികളുമായും കുളവുമായും ഇതിന് നേരിട്ട് ബന്ധമുണ്ടെന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത്. തിടപ്പള്ളിയ്ക്ക് സമീപം പ്രത്യേകം അലങ്കരിച്ച ഒരു [[ഊഞ്ഞാൽ|ഊഞ്ഞാലും]] അതിൽ ദേവിയുടെ മറ്റൊരു പ്രതിഷ്ഠയുമുണ്ട്. മൂലവിഗ്രഹത്തിന്റെ അതേ മാതൃകയിൽ തീർത്ത ഈ വിഗ്രഹത്തിന് സമീപം രണ്ട് [[തലയിണ|തലയിണകളും]] [[മെത്ത|മെത്തയും]] അലങ്കരിച്ചുവച്ചിട്ടുണ്ട്. ആട്ടുന്നത് സർവ്വൈശ്വര്യസിദ്ധിയ്ക്ക് ഉത്തമമാണെന്ന് വിശ്വസിച്ചുവരുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്ന എല്ലാവരും ഇതും കൂടി ചെയ്തിട്ടേ പോകാറുള്ളൂ. ശ്രീകോവിലിന്റെ തെക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് മറ്റൊരു ചെറിയ ശ്രീകോവിലിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി ഗണപതിഭഗവാന്റെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ഈ വിഗ്രഹവും ശിലാനിർമ്മിതമാണ്. വലത്തോട്ട് തുമ്പിക്കൈ നീട്ടിനിൽക്കുന്ന ഗണപതിയുടെ പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[മഴു|മഴുവും]] പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[കയർ|കയറും]] മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[മോദകം|മോദകവും]] കാണാം. മുന്നിലെ വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭഗവാൻ ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു. ഗണപതിഹോമം, കറുകമാല, നാരങ്ങാമാല, ഉണ്ണിയപ്പം എന്നിവയാണ് ഗണപതിയ്ക്ക് പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. [[വിനായക ചതുർത്ഥി|വിനായക ചതുർത്ഥിനാളിൽ]] ഇവിടെ വിശേഷാൽ പൂജകളുണ്ടാകാറുണ്ട്. {{പ്രധാന ലേഖനം|ബലിക്കല്ല്}} ശ്രീകോവിലിന് ചുറ്റുമായി അകത്തെ ബലിവട്ടം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. അഷ്ടദിക്പാലകർ (കിഴക്ക് - [[ഇന്ദ്രൻ]], തെക്കുകിഴക്ക് - [[അഗ്നി]], തെക്ക് - [[യമൻ]], തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് - [[നിരൃതി]], പടിഞ്ഞാറ് - [[വരുണൻ]], വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് - [[വായു]], വടക്ക് - [[കുബേരൻ]] & [[ചന്ദ്രൻ]], വടക്കുകിഴക്ക് - [[ഈശാനൻ]]), സപ്തമാതൃക്കൾ (തെക്കുഭാഗത്ത് ഒറ്റക്കല്ലിൽ - കിഴക്കുനിന്ന് [[ബ്രാഹ്മി]], [[മാഹേശ്വരി]], [[കൗമാരി]], [[വൈഷ്ണവി]], [[വാരാഹി]], [[ഇന്ദ്രാണി]], [[ചാമുണ്ഡി]] എന്ന ക്രമത്തിൽ), [[വീരഭദ്രൻ]] (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം - കിഴക്കുഭാഗത്ത്), ഗണപതി (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം - പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത്), ബ്രഹ്മാവ് (വടക്കുകിഴക്കിനും കിഴക്കിനുമിടയിൽ), [[അനന്തൻ]] (തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനും പടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ശാസ്താവ് (തെക്കിനും തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ദുർഗ്ഗ (പടിഞ്ഞാറിനും വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), സുബ്രഹ്മണ്യൻ (വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനും വടക്കിനുമിടയിൽ), നിർമ്മാല്യധാരി (വടക്കിനും വടക്കുകിഴക്കിനുമിടയിൽ ശിവലിംഗരൂപത്തിൽ - ഇവിടെ [[മുണ്ഡിനി]]) എന്നിവരെ പ്രതിനിധീകരിയ്ക്കുന്ന ബലിക്കല്ലുകൾ ഇവിടെ കാണാം. നിലവിൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നിത്യശീവേലിയില്ലാത്തതിനാൽ ഇവ പ്രതീകാത്മകമായാണ് കണ്ടുവരുന്നത്. ബലിക്കല്ലുകൾ ദേവന്റെ/ദേവിയുടെ വികാരഭേദങ്ങളാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. തന്മൂലം അവയിൽ ചവിട്ടുന്നതും തൊട്ടുതലയിൽ വയ്ക്കുന്നതും നിരോധിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. ==കാർത്തികസ്തംഭം== അധർമ്മത്തിൻന്റെയും തിന്മയുടെയും ഭൗതിക പ്രതീകമാണ് കാർത്തികസ്തംഭം. ഇത് കത്തിച്ച് ചാമ്പലാക്കുന്ന ചടങ്ങിലൂടെ തിന്മയെ [[അഗ്നി]] വിഴുങ്ങി നന്മ ആധിപത്യം സ്ഥാപിക്കുന്നു എന്നാണ് വിശ്വാസം. വൃശ്ചികമാസത്തിലെ തൃക്കാർത്തിക ദിവസമാണ് ഈ ചടങ്ങ് നടക്കുന്നത്. പൊക്കമുള്ള തൂണിൽ വാഴക്കച്ചി, പഴയ ഓലകൾ, പടക്കം, ദേവിയ്ക്ക് ചാർത്തിയ ഒരു വർഷത്തെ ഉടയാടകൾ എന്നിവ പൊതിഞ്ഞുകെട്ടി അതിന്മേൽ നാടിൻറെ സർവ്വ തിന്മകളെയും ആവാഹിക്കുന്നു. ദീപാരാധനയ്ക്ക് മുമ്പായി ഇത് കത്തിക്കും. സർവ്വ ദുഃഖദുരിതങ്ങളും ഇതോടെ തീരുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. == നാരീപൂജ == ചക്കുളത്തുകാവിലെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ അനുഷ്ഠാനമാണ് നാരീപൂജ. അന്നേദിവസം ഇന്ത്യയിലെ പ്രശസ്തരായ വനിതകളെ അതിഥിയായി ക്ഷണിച്ച് ഇവിടെ നാരീപൂജയ്ക്കിരുത്താറുണ്ട്{{തെളിവ്}}. അലങ്കൃത പീഠത്തിൽ സ്ത്രീകളെ ഇരുത്തി, ഭക്ത്യാദരപൂർവ്വം പൂജാരി ഇവരെ ദുർഗ്ഗാസങ്കൽപ്പത്തിൽ പൂജിക്കുന്നു. സ്ത്രീകൾ എവിടെ മാനിക്കപ്പെടുന്നുവോ അവിടെ ദേവതമാർ ആനന്ദിക്കുന്നുവെന്ന സങ്കല്പവും സ്ത്രീയെ ശക്തിസ്വരൂപിണിയായി ആരാധിക്കണമെന്ന താന്ത്രിക സങ്കല്പവുമാണ് ഇത്തരമൊരു പൂജയുടെ പൊരുൾ. സ്ത്രീയാണ് സൃഷ്ടിയുടെ അടിസ്ഥാനം എന്ന സങ്കൽപ്പത്തിൽ നിന്നാണ് ശാക്തേയർ മഹാദേവിയെ ആരാധിച്ചത്‌. ഈ വിശ്വാസപ്രകാരം സ്ത്രീകളെ ലോകമാതാവായ ആദിപരാശക്തിയുടെ പ്രതീകമായി ആരാധിക്കുന്ന ശാക്തേയ പൂജയാണിത്. == വിശേഷ ദിവസങ്ങൾ == ചൊവ്വ, വെള്ളി, [[പൗർണ്ണമി]], അമാവാസി, അഷ്ടമി, നവമി, ജന്മ നക്ഷത്ര ദിവസം, മലയാളം- ഇംഗ്ലീഷ് മാസങ്ങളിലെ ഒന്നാം തീയതി തുടങ്ങിയവ ദർശനത്തിന് പ്രധാനമാണ്. പൊതുവേ ചൊവ്വ, വെള്ളി, ഞായർ ദിവസങ്ങളിൽ ദർശനത്തിന് തിരക്ക് അനുഭവപ്പെടാറുണ്ട്. കുംഭമാസത്തിലെ മകം- പൂരം ദിവസങ്ങൾ അതിവിശേഷം. [[നവരാത്രി]], [[തൃക്കാർത്തിക]], [[ശിവരാത്രി]], [[ദീപാവലി]], മണ്ഡലകാല ദിവസങ്ങൾ, മകരചൊവ്വ തുടങ്ങിയവ വിശേഷമാണ്. [[വിദ്യാരംഭം]], [[തൃക്കാർത്തിക]] ([[പൊങ്കാല]]) എന്നിവ അതിപ്രധാനം. == ദർശന സമയം == *രാവിലെ 4.30 AM മുതൽ ഉച്ചക്ക് 1 PM വരെ. *വൈകുന്നേരം 4.30 PM മുതൽ രാത്രി 8 PM വരെ. ==എത്തിച്ചേരുവാനുള്ള വഴി== തിരുവല്ലയിൽ നിന്ന് ഏകദേശം ഒമ്പതുകിലോമീറ്റർ പടിഞ്ഞാറുമാറി, അമ്പലപ്പുഴയ്ക്കുള്ള വഴിയിൽ, പത്തനംതിട്ട-ആലപ്പുഴ ജില്ലകളുടെ അതിർത്തിയിലാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. തിരുവല്ലയിൽ നിന്ന് ധാരാളം ബസ്സുകൾ അമ്പലപ്പുഴയ്ക്കുണ്ട്. അവയിലൊന്നിൽ കയറിയാൽ ക്ഷേത്രത്തിനടുത്തുള്ള ബസ് സ്റ്റോപ്പിൽ ഇറങ്ങാവുന്നതാണ്. പ്രധാന വഴിയിൽ തന്നെ ക്ഷേത്രകവാടം കാണാം. അതിലൂടെ അല്പം കൂടി മുന്നോട്ടുപോയാൽ ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലെത്താം. തീവണ്ടി വഴി വരുന്നവർക്ക് [[തിരുവല്ല തീവണ്ടിനിലയം|തിരുവല്ല റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനാണ്]] ഏറ്റവും അടുത്തുള്ളത് (9 കിലോമീറ്റർ). ഇവിടെ ഭൂരിപക്ഷം തീവണ്ടികൾക്കും സ്റ്റോപ്പുണ്ട്. മറ്റൊരു പ്രധാന സ്റ്റേഷൻ [[ഹരിപ്പാട് തീവണ്ടിനിലയം|ഹരിപ്പാട്ടാണ്]] (13 കിലോമീറ്റർ). [[അമ്പലപ്പുഴ തീവണ്ടിനിലയം|അമ്പലപ്പുഴ സ്റ്റേഷനും]] വളരെ അടുത്താണ്. തന്മൂലം [[തിരുവല്ല ശ്രീവല്ലഭമഹാക്ഷേത്രം]], [[അമ്പലപ്പുഴ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം]], [[ഹരിപ്പാട് സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമിക്ഷേത്രം]], [[മണ്ണാറശ്ശാല നാഗരാജക്ഷേത്രം]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ ദർശനം നടത്തുന്നവർക്ക് കൂട്ടിച്ചേർക്കാവുന്ന ക്ഷേത്രമാണ് ചക്കുളത്തുകാവ്. == അവലംബം == {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഭദ്രകാളിക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ദുർഗ്ഗാക്ഷേത്രങ്ങൾ]] {{Hindu temples in Kerala}} mddbm1gv6ap0sio1dd0wqrfe2omcl3x 4666449 4666446 2026-09-12T18:19:20Z ~2026-48203-56 222590 /* സ്ഥലനാമം, ക്ഷേത്രപ്രതിഷ്ഠ */ 4666449 wikitext text/x-wiki {{refimprove}} {{Infobox Mandir |image = |caption=ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം |creator = |proper_name = ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം |date_built = |primary_deity = [[ദുർഗ്ഗ]] ([[ആദിപരാശക്തി]], [[ഭദ്രകാളി]], [[മഹാലക്ഷ്മി]], [[മഹാസരസ്വതി]] സങ്കല്പങ്ങൾ ഉറച്ച ദേവത) |architecture = [[തെക്കേ ഇന്ത്യൻ]], [[കേരളീയ രീതി]] |location =[[നീരേറ്റുപുറം]], [[തലവടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]], [[കുട്ടനാട് താലൂക്ക്]], [[ആലപ്പുഴ ജില്ല]], [[തിരുവല്ല|തിരുവല്ലയ്ക്ക്]] സമീപം, [[കേരളം]] |coordinates = }} [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ]] [[കുട്ടനാട് താലൂക്ക്|കുട്ടനാട് താലൂക്കിൽ]] [[തലവടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|തലവടി പഞ്ചായത്തിൽ]] [[നീരേറ്റുപുറം|നീരേറ്റുപുറത്ത്]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു പ്രസിദ്ധ ഹൈന്ദവ ക്ഷേത്രമാണ് '''ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം'''. [[പത്തനംതിട്ട ജില്ല|പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിലെ]] [[തിരുവല്ല]] നഗരത്തിൽ നിന്നും ഏകദേശം ഒൻപത് കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ജഗദീaശ്വരിയും [[പരാശക്തി|ആദിപരാശക്തിയുമായ]] [[വനദുർഗ്ഗ|വനദുർഗ്ഗയാണ്]] ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠ. '''ചക്കുളത്തമ്മ''' എന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന ഇവിടുത്തെ ഭഗവതി [[മഹാകാളി]], [[മഹാലക്ഷ്മി]], [[മഹാസരസ്വതി]], [[ഭുവനേശ്വരി]], [[ഭദ്രകാളി]] തുടങ്ങി ആദിപരാശക്തിയുടെ എല്ലാ പ്രധാന ഭാവങ്ങളിലും ആരാധിയ്ക്കപ്പെട്ടുവരുന്നു. ഉപദേവതകളായി [[ഗണപതി]], [[പരമശിവൻ]], [[മഹാവിഷ്ണു]], [[സുബ്രഹ്മണ്യൻ]], [[ശാസ്താവ്]], [[ഹനുമാൻ]], [[രാധ|രാധാസമേതനായ]] [[ശ്രീകൃഷ്ണൻ]], ദുർഗ്ഗ, സരസ്വതി, [[നവഗ്രഹങ്ങൾ]], [[നാഗദൈവങ്ങൾ]], [[രാഹു]], [[ബ്രഹ്മരക്ഷസ്സ്]], [[യക്ഷി|യക്ഷിയമ്മ]], [[ആനമറുത]] എന്നിവർക്കും പ്രതിഷ്ഠകളുണ്ട്. [[വൃശ്ചികം|വൃശ്ചികമാസത്തിലെ]] [[തൃക്കാർത്തിക]] ദിവസം പ്രസിദ്ധമായ '''[[പൊങ്കാല]]''' നടക്കുന്നു. സാക്ഷാൽ പ്രപഞ്ച നാഥയായ ഭഗവതിക്ക് മുൻപിൽ സ്ത്രീകൾ ഇഷ്ടകാര്യസിദ്ധിക്കായി നടത്തപ്പെടുന്ന [[ദ്രാവിഡർ|ദ്രാവിഡ]] ആചാരപ്രകാരമുള്ള ഒരു ആരാധനയാണ് പൊങ്കാല. അന്നേദിവസം തന്നെയുള്ള [[കാർത്തികസ്തംഭം]], ലക്ഷദീപം, [[ധനു]]മാസത്തിലെ മുപ്പെട്ട് വെള്ളിയാഴ്ചയുള്ള നാരീപൂജ, വിളിച്ചു ചൊല്ലിയുള്ള പ്രാർഥന, ലഹരിവിമോചന പ്രതിജ്ഞ തുടങ്ങിയ ചടങ്ങുകളും ഇവിടെയുണ്ട്. ഭഗവതിയ്ക്ക് ധനു ഒന്നുമുതൽ പന്ത്രണ്ടുവരെയുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ കൊടിയേറി ഉത്സവമുണ്ട്. കൂടാതെ [[നവരാത്രി]]യും ഇവിടെ അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നു. മദ്ധ്യ തിരുവതാംകൂറിലെ "സ്ത്രീകളുടെ ശബരിമല" എന്നാണു ഈ ക്ഷേത്രത്തെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. <ref>http://malayalam.nativeplanet.com/thiruvalla/attractions/chakkulathu-kavu-temple/</ref> പട്ടമന എന്നുപേരുള്ള ഒരു [[നമ്പൂതിരി]] കുടുംബം വകയാണ് ക്ഷേത്രഭരണം. ആലപ്പുഴ, പത്തനംതിട്ട, [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം]] എന്നീ ജില്ലകളുടെ അതിർത്തിയിൽ [[പമ്പാനദി|പമ്പാനദിയുടെയും]] [[മണിമലയാർ|മണിമലയാറിന്റെയും]] സംഗമസ്ഥാനത്താണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. == ഐതിഹ്യം == === സ്ഥലനാമം, ക്ഷേത്രപ്രതിഷ്ഠ === അസുരന്മാരായ ശുംഭനിശുംഭന്മാരെ നിഗ്രഹിച്ച് പ്രപഞ്ചത്തിൽ നന്മയും സമാധാനവും പുനർസ്ഥാപിച്ച ആദി പരാശക്തിയുടെ ഉജ്ജ്വലമായ ചൈതന്യമാണ് ചക്കുളത്ത് കാവിൽ വനദുർഗ്ഗയായി കുടികൊള്ളുന്നത്. ഇന്ന് ക്ഷേത്രമിരിയ്ക്കുന്ന സ്ഥലം പണ്ട് കൊടുംകാടായിരുന്നു. കാട്ടിൽ വിറകുവെട്ടാൻ പോയ ഒരു വേടൻ തന്നെ കൊത്താൻ വന്ന സർപ്പത്തെ വെട്ടി. പക്ഷേ, അതു ചത്തില്ല. പിന്നീട് ഇതേ സർപ്പത്തെ ഒരു കുളക്കരയിലെ പുറ്റിന് മുകളിൽ കണ്ടപ്പോൾ വേടൻ വീണ്ടും അതിനെ ആക്രമിച്ചു. പക്ഷേ, ഇത്തവണ പുറ്റ് പൊട്ടി ജലപ്രവാഹമുണ്ടായി. അമ്പരന്നുനിന്ന വേടന് മുന്നിൽ ഒരു സന്യാസി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട് അദ്ദേഹത്തെ ആശ്വസിപ്പിച്ചു. ഇതേ സമയം വേടന്റെ കുടുംബവും അവിടെയെത്തിയിരുന്നു. വെള്ളത്തിന് [[പാൽ|പാലും]] തേനും കലർന്ന നിറം വരുമ്പോൾ ജലപ്രവാഹം അവസാനിക്കുമെന്ന് സന്യാസി അവരോട് പറഞ്ഞു. പുറ്റിനകത്ത് പ്രപഞ്ചനാഥയായ സാക്ഷാൽ [[പരാശക്തി|ആദിപരാശക്തി]] ജലശയനം നടത്തിയ വെള്ളമാണിതെന്നും പുറ്റ് പൊളിച്ച് നോക്കിയാൽ ജഗദീശ്വരിയുടെ ഒരു പ്രതിഷ്ഠ കാണാമെന്നും അതിനെ ആരാധിച്ചാൽ സർവ്വ ഐശ്വര്യങ്ങളും ഉണ്ടാകുമെന്നും പറഞ്ഞ് പുറ്റ് ഉടച്ച് സന്യാസി വിഗ്രഹം പുറത്തെടുത്തു. അതോടെ അദ്ദേഹം അപ്രത്യക്ഷനായി. അന്ന് രാത്രി വേടൻ്റെ സ്വപ്നത്തിൽ സന്യാസിയായി വന്നത് സാക്ഷാൽ [[നാരദൻ|നാരദമുനിയാണെന്നും]] വെളിപ്പെട്ടു. ആ വിഗ്രഹമാണ് ചക്കുളത്തുകാവിൽ കുടികൊള്ളുന്നത് എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. അന്നുമുതൽ വേടനും കുടുംബവും ആ വനത്തിൽ തന്നെ താമസം തുടങ്ങി. എല്ലാ ദിവസവും കാട്ടിൽപ്പോയി വിറകും ഭക്ഷണസാധനങ്ങളും ശേഖരിച്ച് മൺകലത്തിൽ പാചകം ചെയ്താണ് അവർ കഴിഞ്ഞു പോന്നത്. ഉണ്ടാക്കുന്ന ഭക്ഷണത്തിൻ്റെ ഒരു പങ്ക് ഭഗവതിക്ക് നൽകിയ ശേഷമാണ് അവർ കഴിച്ചിരുന്നത്. ഒരു ദിവസം ഭക്ഷണസാധനങ്ങൾ ശേഖരിക്കാൻ പോയ അവർക്ക് ഒന്നും കിട്ടിയില്ല. വെറും കൈകളോടെ തിരിച്ചുവന്നു. വഴിപാട് മുടങ്ങുമല്ലോ എന്നോർത്ത് മരച്ചുവട്ടിൽ ചെന്നപ്പോൾ കലം നിറയെ ചോറും കറികളും ഇരിക്കുന്ന കാഴ്ചയാണ് വേടനും കുടുംബവും കണ്ടത്. ഇത് ദേവിയുടെ അനുഗ്രഹമാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കിയ അവർ ഉച്ചത്തിൽ ദേവീ നാമങ്ങൾ ഉരുവിട്ടു. ഇതേസമയം ഒരു അശരീരിയും ഉണ്ടായി. അത് ഇങ്ങനെ ആയിരുന്നു: {{cquote|മക്കളേ, ഞാൻ നിങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി ഉണ്ടാക്കിയതാണ് ഈ ആഹാരം. ഇത് കഴിച്ച് വിശ്രമിക്കുക. നിങ്ങളുടെ നിഷ്കളങ്കമായ ഭക്തിയിൽ ഞാൻ വളരെ സന്തുഷ്ടയാണ്. തീരാദുഃഖങ്ങളിൽ പോലും എന്നെ കൈവിടാത്തവർക്ക് ഞാൻ ദാസിയും തോഴിയും ആയിരിക്കും. ഭക്തിപൂർവ്വം ആര് എവിടെനിന്ന് വിളിച്ചാലും അവരോടൊപ്പം ഞാൻ എപ്പോഴും ഉണ്ടായിരിക്കും.}} ഈ ഓർമ്മ പുതുക്കാനാണ് ചക്കുളത്തുകാവിൽ ജനലക്ഷക്ഷങ്ങൾ പൊങ്കാലയിടുന്നത്. ഭക്തർ അമ്മയ്ക്ക് പൊങ്കാലയിടുമ്പോൾ അവരിലൊരാളായി അമ്മയും പൊങ്കാലയിടാനുണ്ടാകുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. പിൽക്കാലത്ത് ആ വേടനും കുടുംബവും സ്ഥലം വിട്ടുപോകുകയും ബ്രാഹ്മണർ അവിടെ താമസമാക്കുകയും ചെയ്തു. അവരിൽ പ്രധാനിയായ പട്ടമന ഇല്ലത്തെ നമ്പൂതിരി താന്ത്രികവിധികളോടുകൂടിയ ക്ഷേത്രം ഇവിടെ പണികഴിപ്പിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. അങ്ങനെയാണ് ചക്കുളത്തുകാവ് ക്ഷേത്രം നിലവിൽ വന്നത്. 1981-ൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നടന്ന നവീകരണത്തിനുശേഷം അഷ്ടബാഹുക്കളോടുകൂടിയ ആദിപരാശക്തിയുടെ മൂർത്തരൂപമായ വനദുർഗ്ഗയെ പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. മഹാകാളി, മഹാലക്ഷ്മി, മഹാസരസ്വതി തുടങ്ങിയ പ്രധാന ഭാവങ്ങളിൽ ജഗദീശ്വരി ഇവിടെ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു.<ref>http://chakkulathukavutemple.org/about-temple/</ref> === യക്ഷിയമ്മ === കേരളത്തിലെ പല ക്ഷേത്രങ്ങളിലും കണ്ടുവരുന്ന ഒരു ഉപപ്രതിഷ്ഠയാണ് യക്ഷിയമ്മ. പ്രധാനമായും തെക്കൻ കേരളത്തിലാണ് ഈ പ്രതിഷ്ഠ കണ്ടുവരുന്നതെങ്കിലും കേരളത്തിന്റെ മറ്റുഭാഗങ്ങളിലും ഒട്ടും കുറവല്ല. ചരിത്രപരമായി നോക്കുമ്പോൾ ആദിദ്രാവിഡസങ്കല്പത്തിലെ പ്രേതാരാധനയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടുകിടക്കുന്നതാണ് യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠകൾ. അതേസമയം സൗന്ദര്യം, അമാനുഷികശക്തി, പ്രേമം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളും യക്ഷികളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടുകിടക്കുന്നു. ഇങ്ങനെയൊക്കെയാണെങ്കിലും യക്ഷിയ്ക്ക് സവിശേഷപ്രാധാന്യം നൽകുന്ന ക്ഷേത്രങ്ങൾ വളരെ കുറവാണ്. ചക്കുളത്തുകാവ് ക്ഷേത്രം അവയിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടതാണ്. ക്ഷേത്രനാലമ്പലത്തിനുപുറത്ത് തെക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത്, പ്രത്യേകം കെട്ടിയുണ്ടാക്കിയ ശ്രീകോവിലിലാണ് യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠ. ഇവിടെ ഈ പ്രതിഷ്ഠ വരാൻ കാരണമായ കഥ ഇങ്ങനെയാണ്: ഒരിയ്ക്കൽ, ക്ഷേത്ര ഊരാളകുടുംബമായ പട്ടമന ഇല്ലത്തെ ഒരു പെൺകുട്ടി, സമീപത്തുകൂടിയൊഴുകുന്ന പമ്പയാറ്റിൽ കുളിയ്ക്കാൻ പോയപ്പോൾ അവളെ അതിഭീകരിയായ ഒരു യക്ഷി ആക്രമിച്ചു. പലതവണ പെൺകുട്ടി ഓടിരക്ഷപ്പെടാൻ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും അപ്പോഴെല്ലാം യക്ഷി അവളെ പിന്തുടർന്നു. ഒടുവിൽ അവസാന രക്ഷയ്ക്കായി അവൾ ചക്കുളത്തമ്മയെത്തന്നെ ശരണം പ്രാപിച്ചു. ഭക്തയുടെ വിഷമം മനസ്സിലാക്കിയ ദേവി, ഉടനെ ത്രിശൂലവുമായി രംഗത്തുവരികയും യക്ഷിയെ ഭയപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു. പരിഭ്രാന്തയായ യക്ഷി, തന്നെ ഒന്നും ചെയ്യരുതെന്നും ഇനി ആരെയും താൻ ഉപദ്രവിയ്ക്കില്ലെന്നും സത്യം ചെയ്ത് ഒഴിഞ്ഞുപോയി. അങ്ങനെ മോക്ഷം കിട്ടിയ യക്ഷിയെ, പിന്നീട് ദേവിയുടെ സമീപം തന്നെ കുടിയിരുത്തുകയുണ്ടായി. ഇന്ന് ഇവിടെ ഒരു [[വാൽക്കണ്ണാടി|വാൽക്കണ്ണാടിയുടെ]] രൂപത്തിലാണ് യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠ. == ക്ഷേത്രനിർമ്മിതി == === ക്ഷേത്രപരിസരവും മതിലകവും === നീരേറ്റുപുറം ഗ്രാമത്തിന്റെ ഏതാണ്ട് ഒത്ത നടുക്കായാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. കിഴക്കോട്ടാണ് ക്ഷേത്രദർശനം. കേരളത്തിലെ രണ്ടു പ്രധാന നദികളായ പമ്പാനദിയും മണിമലയാറും യഥാക്രമം ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തെക്കും വടക്കും മാറിയൊഴുകുന്നു. [[ചിങ്ങം|ചിങ്ങമാസത്തിലെ]] [[തിരുവോണം (നക്ഷത്രം)|തിരുവോണം]] നാളിൽ പമ്പാനദിയിൽ നടത്തിവരുന്ന [[നീരേറ്റുപുറം പമ്പാ ജലോത്സവം]] അതിപ്രസിദ്ധമാണ്. നീരേറ്റുപുറം പോസ്റ്റ് ഓഫീസ്, സഹകരണ ബാങ്ക്, ഹോട്ടലുകൾ, വിവിധ കടകംബോളങ്ങൾ തുടങ്ങി നിരവധി സ്ഥാപനങ്ങൾ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പരിസരത്തായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്തുകൂടെ [[അമ്പലപ്പുഴ]]-[[തിരുവല്ല]] സംസ്ഥാനപാത കടന്നുപോകുന്നു. ഇവിടെത്തന്നെ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പേരെഴുതിയ മനോഹരമായ കവാടവും കാണാം. ഇതും കടന്ന് അല്പദൂരം സഞ്ചരിച്ചാൽ ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലെത്താം. ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലായി വലിയ [[അരയാൽ]]മരം കാണാം. ഹൈന്ദവവിശ്വാസപ്രകാരം പുണ്യവൃക്ഷമായ അരയാലിന്റെ മുകളിൽ [[ബ്രഹ്മാവ്|ബ്രഹ്മാവും]] നടുക്ക് വിഷ്ണുവും അടിയിൽ ശിവനും കുടികൊള്ളുന്നു. അങ്ങനെ, [[ത്രിമൂർത്തികൾ|ത്രിമൂർത്തികളുടെ]] പ്രത്യക്ഷസ്വരൂപമായി കണക്കാക്കുഅന അരയാലിനെ ദിവസവും രാവിലെ ഏഴുതവണ വലം വയ്ക്കുന്നത് ഉത്തമമായി കണക്കാക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ നേരെ വടക്കാണ് വാഹന പാർക്കിങ് സൗകര്യം ഏർപ്പെടുത്തിയിരിയ്ക്കുന്നത്. പൊങ്കാല സമയത്ത് [[കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി.]] ഇങ്ങോട്ട് പ്രത്യേകം സർവീസുകൾ നടത്താറുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്താണ് ഊരാളകുടുംബമായ പട്ടമന ഇല്ലം നിൽക്കുന്നത്. മുമ്പുണ്ടായിരുന്ന ഇല്ലം പൊളിച്ചുമാറ്റി ഇപ്പോൾ ഇവിടെയൊരു കോൺക്രീറ്റ് വീട് പണിതിരിയ്ക്കുകയാണ്. എന്നാൽ, ദേവിയുടെ ചെറിയൊരു ക്ഷേത്രം ഇവിടെയും കാണാം. ഇത് മഹാഭക്തനായ ഒരു നമ്പൂതിരിയ്ക്ക് ദേവി നൽകിയ ദർശനത്തിന്റെ സ്മാരകമായി കണക്കാക്കിവരുന്നു. ഇന്ന് ഇതിനെ '''മൂലകുടുംബക്ഷേത്രം''' എന്ന പേരിൽ വിശേഷിപ്പിച്ചുവരുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിൽ വിശദമായി ഒരു മതിലകം പണിതിട്ടില്ല. എങ്കിലും, ആനക്കൊട്ടിൽ മുതലുള്ള ഭാഗം മതിലകമായി കണക്കാക്കിവരുന്നു. 2022-ലാണ് ഇവിടെ അതിവിശാലമായ ആനക്കൊട്ടിൽ പണിതത്. അതിനുമുമ്പ് ഇവിടെ ഒരു [[അലൂമിനിയം]] ഷീറ്റ് മാത്രമേയുണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. ഇന്ന് ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്നവരുടെ പ്രധാന ആകർഷണമാണിവിടം. ചോറൂൺ, വിവാഹം, തുലാഭാരം, വിളിച്ചുചൊല്ലിപ്രാർത്ഥന തുടങ്ങിയ ചടങ്ങുകൾ നടക്കുന്നത് ഇവിടെ വച്ചാണ്. ആനക്കൊട്ടിലിനപ്പുറമാണ് ദേവീവാഹനമായ [[സിംഹം|സിംഹത്തെ]] ശിരസ്സിലേറ്റുന്ന സ്വർണ്ണക്കൊടിമരം കാണാൻ സാധിയ്ക്കുക. ഏകദേശം 50 അടി ഉയരം വരുന്ന ഈ കൊടിമരം, 1981-ലാണ് പ്രതിഷ്ഠിച്ചത്. വളരെ തിളക്കമുള്ള ഈ കൊടിമരത്തിനപ്പുറമാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ബലിക്കല്ല് പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുള്ള ബലിക്കൽപ്പുര. താരതമ്യേന ഉയരം കുറഞ്ഞ ബലിക്കല്ലാണ് ഇവിടെയുള്ളത് എന്നതിനാൽ പുറമേ നിന്നുനോക്കിയാൽത്തന്നെ വിഗ്രഹം കാണാവുന്നതാണ്. ബലിക്കൽപ്പുരയുടെ മച്ചിൽ പതിവുപോലെ ബ്രഹ്മാവിന്റെയും [[അഷ്ടദിക്പാലകർ|അഷ്ടദിക്പാലകരുടെയും]] രൂപങ്ങൾ കൊത്തിവച്ചിട്ടുണ്ട്. കൂടാതെ വേറെയും ധാരാളം രൂപങ്ങൾ കാണാം. ബലിക്കൽപ്പുരയുടെ ഇരുവശവുമായി രണ്ട് [[ആന|ആനകളുടെ]] രൂപങ്ങൾ കാണാൻ സാധിയ്ക്കും. ഇവ [[പ്ലാസ്റ്റർ ഓഫ് പാരീസ്|പ്ലാസ്റ്റർ ഓഫ് പാരീസിൽ]] നിർമ്മിച്ചതാണ്. ==== മഹാവിഷ്ണുക്ഷേത്രം, ആനമുറതപ്രതിഷ്ഠ ==== പ്രദക്ഷിണവഴിയുടെ തെക്കുകിഴക്കുഭാഗത്ത് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനമായി മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ പ്രതിഷ്ഠയോടുകൂടിയ ഒരു ശ്രീകോവിൽ കാണാം. ഏകദേശം നാലടി ഉയരം വരുന്ന അതിമനോഹരമായ ശിലാവിഗ്രഹമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[സുദർശനചക്രം]], പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[പാഞ്ചജന്യം]] എന്ന [[ശംഖ് (വാദ്യം)|ശംഖ്]], മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[കൗമോദകി]] എന്ന [[ഗദ]], മുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[താമര]] എന്നിവ ധരിച്ച ഭഗവാൻ നിൽക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ്. ഭഗവദ്വാഹനമായ ഗരുഡന്റെ പഞ്ചലോഹവിഗ്രഹം ഇവിടെ ഭഗവാന് അഭിമുഖമായി പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. പാൽപ്പായസം, കദളിപ്പഴം, തുളസിമാല തുടങ്ങിയവയാണ് മഹാവിഷ്ണുവിനുള്ള പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. [[അഷ്ടമിരോഹിണി]], [[വിഷു]], [[വൈകുണ്ഠ ഏകാദശി]] തുടങ്ങിയവ വിശേഷദിവസങ്ങളിൽ പെടുന്നു. ഇതിനുസമീപം കാണുന്ന മേൽക്കൂരയില്ലാത്ത ഒരു തറയിലാണ് ആനമറുതയുടെ പ്രതിഷ്ഠ. ക്ഷേത്രമുണ്ടായ കാലത്തുതന്നെ ഇവിടെ ആനമുറതയുടെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ടായിരുന്നു എന്നാണ് സങ്കല്പം. എന്നാൽ, ഇപ്പോഴത്തെ പ്രതിഷ്ഠ 2023 ജൂൺ 18-നാണ് നടത്തിയത്. നീരേറ്റുപുറം പരിസരത്ത് നിരവധി ഉപദ്രവങ്ങളുണ്ടാക്കിയ ഒരു ആനയുടെ പ്രേതത്തെയാണ് ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. ആനമുറതപ്രതിഷ്ഠയ്ക്കപ്പുറമാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ ഊട്ടുപുര പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. സാധാരണയായി ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്ത് വരുന്ന ഊട്ടുപുര ഇവിടെ തെക്കുഭാഗത്ത് വന്നിരിയ്ക്കുന്നത് ശ്രദ്ധേയമാണ്. നിത്യേന ഉച്ചയ്ക്ക് ഇവിടെ അന്നദാനമുണ്ടാകും. പ്രമുഖ വ്യവസായിയായ [[ഗോകുലം ഗോപാലൻ|ഗോകുലം ഗോപാലന്റെ]] വഴിപാടായി 2018-ലാണ് ഈ ഊട്ടുപുര പണിതത്. പ്രദക്ഷിണമായി വരുമ്പോൾ തെക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് പ്രത്യേകം ശ്രീകോവിലിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി അയ്യപ്പസ്വാമിയുടെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. കൃഷ്ണശിലയിൽ തീർത്ത വിഗ്രഹത്തിന് ഏകദേശം രണ്ടടി ഉയരം വരും. [[ശബരിമല ധർമ്മശാസ്താക്ഷേത്രം|ശബരിമലയിലെ]] വിഗ്രഹവുമായി നല്ല രൂപസാദൃശ്യമുള്ള വിഗ്രഹമാണിത്. ഇവിടെവച്ചാണ് ശബരിമല തീർത്ഥാടകർ മാലയിടുന്നതും കെട്ടുനിറയ്ക്കുന്നതുമെല്ലാം. അയ്യപ്പന്റെ ശ്രീകോവിലിന് തെക്കുവശത്ത് പ്രത്യേകം തീർത്ത ഒരു തറയിലാണ് നാഗദൈവങ്ങളുടെ പ്രതിഷ്ഠ. [[നാഗരാജാവ്|നാഗരാജാവായി]] [[വാസുകി]] കുടികൊള്ളുന്ന കാവിൽ, കൂടെ [[നാഗയക്ഷി|നാഗയക്ഷിയായി]] ശതശീർഷ എന്ന പത്നിയുമുണ്ട്. [[നൂറും പാലും]], [[സർപ്പംപാട്ട്]], മഞ്ഞൾപ്പൊടി അഭിഷേകം, പുറ്റും മുട്ടയും സമർപ്പണം എന്നിവയാണ് നാഗദൈവങ്ങളുടെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. എല്ലാമാസവും [[ആയില്യം (നക്ഷത്രം)|ആയില്യം]] നാളിൽ ഇവർക്ക് വിശേഷാൽ പൂജകളും കന്നിമാസത്തിലെ ആയില്യത്തിന് [[സർപ്പബലി|സർപ്പബലിയുമുണ്ടാകും]]. അയ്യപ്പന്റെ ശ്രീകോവിലിന് വടക്കുവശത്താണ് ഐതിഹ്യപ്രസിദ്ധമായ യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠയുള്ള ശ്രീകോവിൽ. തന്റെ ഭക്തയായ പെൺകുട്ടിയെ ഉപദ്രവിയ്ക്കാൻ വന്ന യക്ഷിയെ ദേവി ശാന്തയാക്കി ഇവിടെ കുടിയിരുത്തുകയായിരുന്നു എന്നാണ് സങ്കല്പം. വറപൊടി നിവേദ്യമാണ് ഇവിടെ പ്രധാന വഴിപാട്. ==== വീരഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം ==== നാഗപ്രതിഷ്ഠയുടെ നേരെ പടിഞ്ഞാറ് ഉയരത്തിലാണ് ചക്കുളത്തുകാവിലെ ഏറ്റവും പുതിയ ഉപപ്രതിഷ്ഠയായ വീരഹനുമാനെ പ്രതിഷ്ഠിച്ച ക്ഷേത്രം. കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഹനുമദ്വിഗ്രഹങ്ങളിലൊന്നാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. പതിനെട്ടടി ഉയരം വരുന്ന ഈ വിഗ്രഹം, ഒറ്റക്കല്ലിൽ തീർത്തതാണ്. ഇടതുകയ്യിൽ ഗദ തലകീഴായി പിടിച്ച്, വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ് ഇവിടെയുള്ള ഹനുമദ്വിഗ്രഹം. പ്രത്യേകം മതിലകത്തോടുകൂടിയ ഈ ക്ഷേത്രം 2016-ലാണ് പണികഴിപ്പിച്ചത്. ആദ്യകാലത്ത് ക്ഷേത്രത്തിലെ മൂലകുടുംബക്ഷേത്രത്തിൽ അഷ്ടദിക്പാലകർക്കൊപ്പം പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെട്ടിരുന്ന ഹനുമാനെ, സ്ഥലപരിമിതിമൂലം ഇങ്ങോട്ട് മാറ്റിപ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുകയായിരുന്നു. താഴെനിന്ന് പന്ത്രണ്ടുപടികൾ കയറിവേണം നടയ്ക്കുനേരെയെത്താൻ. പടികളുടെ താഴെയായി ആനമുഖത്തോടുകൂടിയ ഒരു എടുപ്പുണ്ട്. ഹനുമാൻ സ്വാമിയെ ഉപാസിയ്ക്കുന്നത് ശത്രുദോഷങ്ങളിൽ നിന്നു മോചനം നൽകുമെന്നാണ് ഭക്തജനവിശ്വാസം. തന്മൂലം നിരവധി ആളുകളാണ് ഇവിടെ ദർശനത്തിനെത്തുന്നത്. സർവ്വകാര്യസിദ്ധി വിളക്കുഴിച്ചിലാണ് ഇവിടെയുള്ള പ്രധാന വഴിപാട്. കൂടാതെ സാധാരണ ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രങ്ങളിലെപ്പോലെ വടമാല, വെറ്റിലമാല, അവിൽ നിവേദ്യം, വെണ്ണക്കാപ്പ് ചാർത്തൽ എന്നിവയും അതിവിശേഷമായ വഴിപാടുകളിൽ പെടുന്നു. [[ചൈത്രം|ചൈത്രമാസത്തിലെ]] [[പൗർണ്ണമി|പൗർണ്ണമിനാളിൽ]] നടക്കുന്ന ഹനുമാൻ ജയന്തിയാണ് ഇവിടെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷം. ഇതിനോടനുബന്ധിച്ച് ഇവിടെ '''ആഞ്ജനേയോത്സവം''' എന്ന പേരിൽ പത്തുദിവസത്തെ ഉത്സവം നടത്തിവരുന്നുണ്ട്. ഇതുകൂടാതെ [[കർക്കടകം|കർക്കടകമാസത്തിലെ]] [[രാമായണമാസം|രാമായണമാസാചരണവും]] അതിവിശേഷമാണ്. ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തൊട്ടടുത്തായി മറ്റൊരു ശ്രീകോവിലും കാണാം. ഇവിടെ രാധാകൃഷ്ണന്മാരാണ് പ്രതിഷ്ഠ. ഇതും താരതമ്യേന പുതിയൊരു ശ്രീകോവിലാണ്. കൃഷ്ണശിലാനിർമ്മിതമായ വിഗ്രഹത്തിൽ വലതുവശത്ത് ശ്രീകൃഷ്ണനും ഇടതുവശത്ത് രാധയുമാണ് പ്രതിഷ്ഠകൾ. വലതുകയ്യിൽ [[ഓടക്കുഴൽ]] പിടിച്ച്, ഇടതുകൈ രാധയുടെ തോളത്തുവച്ചുനിൽക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ് ഇവിടെ ശ്രീകൃഷ്ണപ്രതിഷ്ഠ. രാധയാണെങ്കിൽ, വലതുകയ്യിൽ താമര പിടിച്ച് ഭഗവാന്റെ കരലാളനത്താൽ നമ്രമുഖിയായി നിൽക്കുന്നു. രണ്ടുപേരെയും ഒരുമിച്ചാണ് വിഗ്രഹത്തിൽ ചിത്രീകരിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. [[അഷ്ടമിരോഹിണി]] ഇവിടെ അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നുണ്ട്. ==== സുബ്രഹ്മണ്യനും ശിവനും ==== ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറുഭാഗം മുഴുവൻ നിരവധി മരങ്ങളാൽ സമ്പുഷ്ടമാണ്. ഇവിടെയുള്ള മരങ്ങളിലെല്ലാം ധാരാളം കൊടികൾ കെട്ടിത്തൂക്കിയിരിയ്ക്കുന്നത് കാണാം. മക്കളില്ലാത്ത ദമ്പതികളുടെ നേർച്ചകളാണ് ഇവയിലധികവും. അവയെ കണ്ടുകൊണ്ട് നടന്നെത്തുന്നത് വടക്കുപടിഞ്ഞാറേമൂലയിലുള്ള സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമിയുടെ ശ്രീകോവിലിനുമുന്നിലാണ്. ഏകദേശം നാലടി ഉയരം വരുന്ന ബാലസുബ്രഹ്മണ്യവിഗ്രഹമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിച്ച്, ഇടതുകൈ അരയിൽ കുത്തിനിൽക്കുന്ന സുബ്രഹ്മണ്യന്ന് [[സ്കന്ദഷഷ്ഠി|സ്കന്ദഷഷ്ഠിയും]] [[തൈപ്പൂയം|തൈപ്പൂയവുമാണ്]] പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷങ്ങൾ. കൂടാതെ എല്ലാമാസത്തെയും വെളുത്ത [[ഷഷ്ഠി|ഷഷ്ഠിയും]] പ്രാധാന്യത്തോടെ ആചരിച്ചുവരുന്നു. സുബ്രഹ്മണ്യശ്രീകോവിലിന് സമീപത്തായി [[കാളിയമർദ്ദനം]] നടത്തുന്ന ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ അതിമനോഹരമായ ഒരു ശില്പവും അതിനോടുചേർന്നുള്ള ചെറിയൊരു ജലപാതയും കാണാം. 2021-ലാണ് ഇവിടെ ഈ ശില്പം പണിതത്. ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്ന ഭക്തരെ ഇത് വളരെയധികം ആകർഷിയ്ക്കുന്നുണ്ട്. ഇവിടെത്തന്നെയാണ് ക്ഷേത്രം വക അഗതിമന്ദിരവും പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. നിരാലംബരായ ആളുകൾക്ക് സുഖകരമായ താമസ-ഭക്ഷണസൗകര്യങ്ങൾ ഏർപ്പാടാക്കിയിട്ടുള്ള ഈ കെട്ടിടം, ക്ഷേത്രം ട്രസ്റ്റിന്റെ സാമൂഹികപ്രവർത്തനങ്ങളിൽ പ്രധാനപങ്കുവഹിയ്ക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്താണ് വഴിപാട് കൗണ്ടർ. മഞ്ഞൾനീരാട്ട്, കൈവട്ടകഗുരുതി, ചുറ്റുവിളക്ക്, കാര്യസിദ്ധി അഭിഷേകം, രക്തപുഷ്പാഞ്ജലി, കുങ്കുമാർച്ചന, പൂമൂടൽ, നെയ്യപ്പം മൂടൽ തുടങ്ങിയവയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. കൂടാതെ നിരവധി മന്ത്രങ്ങൾ കൊണ്ടുള്ള അർച്ചനകളും വിശേഷമാണ്. വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിലെത്തിയാൽ ഐതിഹ്യപ്രസിദ്ധമായ ചക്കരക്കുളം കാണാം. വളരെ ചെറിയൊരു കുളമാണെങ്കിലും ഇവിടെ കുളിയ്ക്കാനും കാലുകഴുകാനുമെല്ലാം സൗകര്യമുണ്ട്. ഉത്സവാവസാനം ദേവിയ്ക്ക് ഇവിടെയാണ് ആറാട്ട് നടക്കുന്നത്. ഇതിന് തൊട്ടടുത്താണ് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനം നൽകുന്ന ശിവന്റെ ശ്രീകോവിൽ. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ശിവലിംഗമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. ശംഖാഭിഷേകം, ധാര, പിൻവിളക്ക്, കൂവളമാല തുടങ്ങി നിരവധി വഴിപാടുകൾ ശിവന്നുണ്ട്. [[ശിവരാത്രി|ശിവരാത്രിയാണ്]] ഇവിടെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷം. കൂടാതെ എല്ലാ [[പ്രദോഷവ്രതം|പ്രദോഷദിവസങ്ങളും]] അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നു. ഭഗവദ്വാഹനമായ [[നന്ദി (പുരാണകഥാപാത്രം)|നന്ദികേശന്റെ]] വിഗ്രഹവും നടയ്ക്കുനേരെ കാണാം. ==== നവഗ്രഹങ്ങളും സരസ്വതീമണ്ഡപവും ==== ശിവക്ഷേത്രത്തിന്റെ പുറകിലാണ് സരസ്വതീമണ്ഡപം. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ആകർഷണങ്ങളിലൊന്നാണിവിടം. ഇവിടെ ഒരേ പീഠത്തിൽ മൂന്നുപ്രതിഷ്ഠകൾ കാണാം - ഭഗവതി (ദുർഗ്ഗ), സരസ്വതി, രാഹു (സർപ്പം). വാൽക്കണ്ണാടിരൂപത്തിലാണ് ഭഗവതിയെ ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. സരസ്വതീരൂപം സാധാരണ കാണുന്നപോലെ പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[വേദം]], പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ജപമാല]] എന്നിവ ധരിച്ച്, മുന്നിലെ രണ്ടുകൈകൾ കൊണ്ട് [[വീണ]] മീട്ടുന്ന രൂപത്തിലാണ്. മൂന്നുവിഗ്രഹങ്ങളും പഞ്ചലോഹത്തിൽ നിർമ്മിച്ചവയാണ്. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടുകളിലൊന്നായ കാര്യസിദ്ധി അഭിഷേകം നടത്തുന്നത് ഇവിടെയാണ്. ഭക്തർക്ക് സ്വന്തം കൈകൊണ്ടുതന്നെ നടത്താവുന്ന അഭിഷേകമാണിത്. ഒരു കുടത്തിൽ ജലം നിറച്ചുകൊണ്ടുവന്ന് അത് ഇവിടെയുള്ള മൂന്നുദേവതകൾക്കും അഭിഷേകം ചെയ്യുന്നു. പേര് സൂചിപ്പിയ്ക്കുന്നതുപോലെ സർവ്വകാര്യസിദ്ധിയാണ് ഇതിന്റെ ഫലമെന്ന് ഭക്തർ വിശ്വസിയ്ക്കുന്നു. സരസ്വതീമണ്ഡപത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്താണ് നവഗ്രഹപ്രതിഷ്ഠയോടുകൂടിയ ശ്രീകോവിൽ. അഴികളോടുകൂടിയ ഈ ശ്രീകോവിലിനകത്ത് ഒരേപീഠത്തിൽ വിവിധ ദിക്കുകളിലേയ്ക്ക് ദർശനമായി നവഗ്രഹദേവതകളെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. ഗ്രഹനായകനായ [[സൂര്യൻ]] നടുക്കും മറ്റുള്ളവർ ചുറ്റും നിൽക്കുന്ന പതിവുസങ്കല്പത്തിൽ തന്നെയാണ് ഇവിടെയും നവഗ്രഹപ്രതിഷ്ഠ. സൂര്യന്റെ കിഴക്കുവശത്ത് [[ശുക്രൻ]], തെക്കുകിഴക്ക് [[ചന്ദ്രൻ]], തെക്ക് [[ചൊവ്വ]], തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് രാഹു, പടിഞ്ഞാറ് [[ശനി]], വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് [[കേതു]], വടക്ക് [[വ്യാഴം]], വടക്കുകിഴക്ക് [[ബുധൻ]] എന്ന ക്രമത്തിലാണ് പ്രതിഷ്ഠ. സൂര്യനും ബുധനും ശുക്രനും കിഴക്കോട്ടും, ചന്ദ്രനും ശനിയും പടിഞ്ഞാറോട്ടും, ചൊവ്വയും രാഹുവും കേതുവും തെക്കോട്ടും വ്യാഴം മാത്രം വടക്കോട്ടും ദർശനം നൽകുന്നു. നിത്യവും ഇവർക്ക് വിശേഷാൽ പൂജകളും വഴിപാടുകളുമുണ്ടാകാറുണ്ട്. === ശ്രീകോവിൽ === ദീർഘചതുരാകൃതിയിൽ തീർത്ത, മേൽക്കൂരയില്ലാത്ത ഒരു ഒറ്റനില ശ്രീകോവിലാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. കരിങ്കല്ലിൽ തീർത്ത ഈ ശ്രീകോവിലിന്റെ മുകളിൽ കോണുകളിലേയ്ക്കുള്ള ഭാഗങ്ങൾ ചെമ്പുമേഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ഇവിടെയുള്ള സോപാനപ്പടികൾ നേരിട്ടുകയറാൻ പറ്റുന്ന രീതിയിലാണ് പണികഴിപ്പിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. അകത്തേയ്ക്കുള്ള വാതിലിന് ഇരുവശവുമായി രണ്ട് ദ്വാരപാലികമാരുടെ രൂപങ്ങൾ കൊത്തിവച്ചിട്ടുണ്ട്. ശ്രീകോവിലിനകത്ത് ഒരുമുറിയേയുള്ളൂ. അതാണ് വിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ഠിച്ച ഗർഭഗൃഹം. ഏകദേശം ഒരടി ഉയരം വരുന്ന സ്വയംഭൂവായ ശിവലിംഗവും പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുള്ള, വനദുർഗ്ഗാദേവിയുടെ നാലടി ഉയരം വരുന്ന അഷ്ടബാഹുപഞ്ചലോഹവിഗ്രഹവും കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെട്ടിരിയ്ക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിലെ മൂലപ്രതിഷ്ഠയായ സ്വയംഭൂലിംഗത്തിലാണ് ഇവിടെ പ്രധാന പൂജകൾ അധികവും നടത്താറുള്ളത്. [[കൊല്ലൂർ മൂകാംബികാക്ഷേത്രം|കൊല്ലൂർ മൂകാംബിക]], [[ചോറ്റാനിക്കര ഭഗവതിക്ഷേത്രം|ചോറ്റാനിക്കര]] തുടങ്ങിയ ക്ഷേത്രങ്ങളിലെപ്പോലെ ദേവിയുടെ സമസ്തഭാവങ്ങളും കൂടിച്ചേർന്ന ഒരു മൂർത്തിയായാണ് ഇവിടെയും സങ്കല്പമുള്ളത്. 1981-ൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നടന്ന നവീകരണകലശത്തിനുശേഷമാണ് ഇവിടെ ദേവിയ്ക്ക് സ്വരൂപത്തിൽ വിഗ്രഹമുണ്ടായത്. ഏറ്റവും പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[സുദർശനചക്രം]], അതിനുമുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[നാന്ദകം]] എന്ന [[വാൾ]], അതിന്റെയും മുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[അമ്പ്]] എന്നിവയും ഏറ്റവും പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ശംഖ്]], അതിന്റെ മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ത്രിശൂലം]], അതിന്റെയും മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[വില്ല്]] എന്നിവയും ധരിച്ച ദേവി, ഏറ്റവും മുന്നിലുള്ള രണ്ടുകൈകൾ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു. അങ്ങനെ, വിശ്വപ്രകൃതിയുടെ മൂലതേജസ്സിനെ മുഴുവൻ ആവാഹിച്ചുകൊണ്ട് സാക്ഷാൽ ചക്കുളത്തുകാവിലമ്മ, മഹാശക്തിസ്വരൂപിണിയായി ശ്രീലകത്ത് വാഴുന്നു. ശ്രീകോവിലിന്റെ പുറംചുവരുകൾ പൂർണ്ണമായും സ്വർണ്ണം പൂശിയ നിലയിലാണ് കാണപ്പെടുന്നത്. ഇവിടെ ധാരാളം ദേവതാരൂപങ്ങളുണ്ട്. അവയെല്ലാം സ്വർണ്ണത്തിൽ കുളിച്ച് കാണപ്പെടുന്ന കാഴ്ച അതിമനോഹരമാണ്. ചണ്ഡികാദേവി, മഹിഷാസുരമർദ്ദിനി, [[ത്രിപുരസുന്ദരി]], [[മധുര മീനാക്ഷി ക്ഷേത്രം|മധുര മീനാക്ഷി]], [[കാമാക്ഷി അമ്മൻ കോവിൽ|കാഞ്ചി കാമാക്ഷി]], [[സപ്തമാതൃക്കൾ]], [[അഷ്ടലക്ഷ്മി|അഷ്ടലക്ഷ്മിമാർ]] തുടങ്ങിയ ദേവീരൂപങ്ങൾക്കാണ് ഇവിടെ പ്രാധാന്യമെങ്കിലും ഗണപതി, സുബ്രഹ്മണ്യൻ തുടങ്ങിയവരുടെ രൂപങ്ങളും ഇവിടെ കാണാം. ശ്രീകോവിലിന് നേരെമുന്നിലായി ചെറിയൊരു നമസ്കാരമണ്ഡപവും കാണാം. ഇവിടെയാണ് പൂജകൾക്കുശേഷം ശാന്തിക്കാർ നമസ്കരിയ്ക്കാൻ ഉപയോഗിയ്ക്കുന്നത്. ഇവിടെ ദേവീവാഹനമായ സിംഹത്തിന്റെ ഒരു പ്രതിഷ്ഠയുമുണ്ട്. സിംഹത്തെ വണങ്ങിവേണം ദേവിയെ വണങ്ങാനെന്നാണ് ചിട്ട. വടക്കുവശത്ത് അഭിഷേകജലം ഒഴുക്കിവിടാൻ ഓവും പണിതിട്ടുണ്ട്. === നാലമ്പലം === ശ്രീകോവിലിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റി നാലമ്പലം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. സാമാന്യം വലുപ്പമുള്ള നാലമ്പലമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. അകത്തേയ്ക്ക് കയറുന്ന വാതിലിന് ഇരുവശവുമായി വാതിൽമാടങ്ങൾ പണിതിട്ടുണ്ട്. തെക്കേ വാതിൽമാടത്തിൽ വച്ചാണ് നിത്യേനയുള്ള വിശേഷാൽ പൂജകളും ഹോമങ്ങളും നടക്കുന്നത്. ഇവിടെത്തന്നെയാണ് [[ചെണ്ട]], [[മദ്ദളം]], [[തിമില]], [[ഇലത്താളം]] തുടങ്ങിയ വാദ്യങ്ങൾ സൂക്ഷിച്ചുവയ്ക്കുന്നതും. തെക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ പതിവുപോലെ [[തിടപ്പള്ളി|തിടപ്പള്ളിയും]] വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ [[കിണർ|കിണറും]] പണിതിട്ടുണ്ട്. ഇവിടത്തെ കിണർ ദീർഘചതുരാകൃതിയിലാണ് കുഴിച്ചിട്ടുള്ളത്. പമ്പ-മണിമല നദികളുമായും കുളവുമായും ഇതിന് നേരിട്ട് ബന്ധമുണ്ടെന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത്. തിടപ്പള്ളിയ്ക്ക് സമീപം പ്രത്യേകം അലങ്കരിച്ച ഒരു [[ഊഞ്ഞാൽ|ഊഞ്ഞാലും]] അതിൽ ദേവിയുടെ മറ്റൊരു പ്രതിഷ്ഠയുമുണ്ട്. മൂലവിഗ്രഹത്തിന്റെ അതേ മാതൃകയിൽ തീർത്ത ഈ വിഗ്രഹത്തിന് സമീപം രണ്ട് [[തലയിണ|തലയിണകളും]] [[മെത്ത|മെത്തയും]] അലങ്കരിച്ചുവച്ചിട്ടുണ്ട്. ആട്ടുന്നത് സർവ്വൈശ്വര്യസിദ്ധിയ്ക്ക് ഉത്തമമാണെന്ന് വിശ്വസിച്ചുവരുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്ന എല്ലാവരും ഇതും കൂടി ചെയ്തിട്ടേ പോകാറുള്ളൂ. ശ്രീകോവിലിന്റെ തെക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് മറ്റൊരു ചെറിയ ശ്രീകോവിലിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി ഗണപതിഭഗവാന്റെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ഈ വിഗ്രഹവും ശിലാനിർമ്മിതമാണ്. വലത്തോട്ട് തുമ്പിക്കൈ നീട്ടിനിൽക്കുന്ന ഗണപതിയുടെ പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[മഴു|മഴുവും]] പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[കയർ|കയറും]] മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[മോദകം|മോദകവും]] കാണാം. മുന്നിലെ വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭഗവാൻ ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു. ഗണപതിഹോമം, കറുകമാല, നാരങ്ങാമാല, ഉണ്ണിയപ്പം എന്നിവയാണ് ഗണപതിയ്ക്ക് പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. [[വിനായക ചതുർത്ഥി|വിനായക ചതുർത്ഥിനാളിൽ]] ഇവിടെ വിശേഷാൽ പൂജകളുണ്ടാകാറുണ്ട്. {{പ്രധാന ലേഖനം|ബലിക്കല്ല്}} ശ്രീകോവിലിന് ചുറ്റുമായി അകത്തെ ബലിവട്ടം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. അഷ്ടദിക്പാലകർ (കിഴക്ക് - [[ഇന്ദ്രൻ]], തെക്കുകിഴക്ക് - [[അഗ്നി]], തെക്ക് - [[യമൻ]], തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് - [[നിരൃതി]], പടിഞ്ഞാറ് - [[വരുണൻ]], വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് - [[വായു]], വടക്ക് - [[കുബേരൻ]] & [[ചന്ദ്രൻ]], വടക്കുകിഴക്ക് - [[ഈശാനൻ]]), സപ്തമാതൃക്കൾ (തെക്കുഭാഗത്ത് ഒറ്റക്കല്ലിൽ - കിഴക്കുനിന്ന് [[ബ്രാഹ്മി]], [[മാഹേശ്വരി]], [[കൗമാരി]], [[വൈഷ്ണവി]], [[വാരാഹി]], [[ഇന്ദ്രാണി]], [[ചാമുണ്ഡി]] എന്ന ക്രമത്തിൽ), [[വീരഭദ്രൻ]] (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം - കിഴക്കുഭാഗത്ത്), ഗണപതി (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം - പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത്), ബ്രഹ്മാവ് (വടക്കുകിഴക്കിനും കിഴക്കിനുമിടയിൽ), [[അനന്തൻ]] (തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനും പടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ശാസ്താവ് (തെക്കിനും തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ദുർഗ്ഗ (പടിഞ്ഞാറിനും വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), സുബ്രഹ്മണ്യൻ (വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനും വടക്കിനുമിടയിൽ), നിർമ്മാല്യധാരി (വടക്കിനും വടക്കുകിഴക്കിനുമിടയിൽ ശിവലിംഗരൂപത്തിൽ - ഇവിടെ [[മുണ്ഡിനി]]) എന്നിവരെ പ്രതിനിധീകരിയ്ക്കുന്ന ബലിക്കല്ലുകൾ ഇവിടെ കാണാം. നിലവിൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നിത്യശീവേലിയില്ലാത്തതിനാൽ ഇവ പ്രതീകാത്മകമായാണ് കണ്ടുവരുന്നത്. ബലിക്കല്ലുകൾ ദേവന്റെ/ദേവിയുടെ വികാരഭേദങ്ങളാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. തന്മൂലം അവയിൽ ചവിട്ടുന്നതും തൊട്ടുതലയിൽ വയ്ക്കുന്നതും നിരോധിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. ==കാർത്തികസ്തംഭം== അധർമ്മത്തിൻന്റെയും തിന്മയുടെയും ഭൗതിക പ്രതീകമാണ് കാർത്തികസ്തംഭം. ഇത് കത്തിച്ച് ചാമ്പലാക്കുന്ന ചടങ്ങിലൂടെ തിന്മയെ [[അഗ്നി]] വിഴുങ്ങി നന്മ ആധിപത്യം സ്ഥാപിക്കുന്നു എന്നാണ് വിശ്വാസം. വൃശ്ചികമാസത്തിലെ തൃക്കാർത്തിക ദിവസമാണ് ഈ ചടങ്ങ് നടക്കുന്നത്. പൊക്കമുള്ള തൂണിൽ വാഴക്കച്ചി, പഴയ ഓലകൾ, പടക്കം, ദേവിയ്ക്ക് ചാർത്തിയ ഒരു വർഷത്തെ ഉടയാടകൾ എന്നിവ പൊതിഞ്ഞുകെട്ടി അതിന്മേൽ നാടിൻറെ സർവ്വ തിന്മകളെയും ആവാഹിക്കുന്നു. ദീപാരാധനയ്ക്ക് മുമ്പായി ഇത് കത്തിക്കും. സർവ്വ ദുഃഖദുരിതങ്ങളും ഇതോടെ തീരുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. == നാരീപൂജ == ചക്കുളത്തുകാവിലെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ അനുഷ്ഠാനമാണ് നാരീപൂജ. അന്നേദിവസം ഇന്ത്യയിലെ പ്രശസ്തരായ വനിതകളെ അതിഥിയായി ക്ഷണിച്ച് ഇവിടെ നാരീപൂജയ്ക്കിരുത്താറുണ്ട്{{തെളിവ്}}. അലങ്കൃത പീഠത്തിൽ സ്ത്രീകളെ ഇരുത്തി, ഭക്ത്യാദരപൂർവ്വം പൂജാരി ഇവരെ ദുർഗ്ഗാസങ്കൽപ്പത്തിൽ പൂജിക്കുന്നു. സ്ത്രീകൾ എവിടെ മാനിക്കപ്പെടുന്നുവോ അവിടെ ദേവതമാർ ആനന്ദിക്കുന്നുവെന്ന സങ്കല്പവും സ്ത്രീയെ ശക്തിസ്വരൂപിണിയായി ആരാധിക്കണമെന്ന താന്ത്രിക സങ്കല്പവുമാണ് ഇത്തരമൊരു പൂജയുടെ പൊരുൾ. സ്ത്രീയാണ് സൃഷ്ടിയുടെ അടിസ്ഥാനം എന്ന സങ്കൽപ്പത്തിൽ നിന്നാണ് ശാക്തേയർ മഹാദേവിയെ ആരാധിച്ചത്‌. ഈ വിശ്വാസപ്രകാരം സ്ത്രീകളെ ലോകമാതാവായ ആദിപരാശക്തിയുടെ പ്രതീകമായി ആരാധിക്കുന്ന ശാക്തേയ പൂജയാണിത്. == വിശേഷ ദിവസങ്ങൾ == ചൊവ്വ, വെള്ളി, [[പൗർണ്ണമി]], അമാവാസി, അഷ്ടമി, നവമി, ജന്മ നക്ഷത്ര ദിവസം, മലയാളം- ഇംഗ്ലീഷ് മാസങ്ങളിലെ ഒന്നാം തീയതി തുടങ്ങിയവ ദർശനത്തിന് പ്രധാനമാണ്. പൊതുവേ ചൊവ്വ, വെള്ളി, ഞായർ ദിവസങ്ങളിൽ ദർശനത്തിന് തിരക്ക് അനുഭവപ്പെടാറുണ്ട്. കുംഭമാസത്തിലെ മകം- പൂരം ദിവസങ്ങൾ അതിവിശേഷം. [[നവരാത്രി]], [[തൃക്കാർത്തിക]], [[ശിവരാത്രി]], [[ദീപാവലി]], മണ്ഡലകാല ദിവസങ്ങൾ, മകരചൊവ്വ തുടങ്ങിയവ വിശേഷമാണ്. [[വിദ്യാരംഭം]], [[തൃക്കാർത്തിക]] ([[പൊങ്കാല]]) എന്നിവ അതിപ്രധാനം. == ദർശന സമയം == *രാവിലെ 4.30 AM മുതൽ ഉച്ചക്ക് 1 PM വരെ. *വൈകുന്നേരം 4.30 PM മുതൽ രാത്രി 8 PM വരെ. ==എത്തിച്ചേരുവാനുള്ള വഴി== തിരുവല്ലയിൽ നിന്ന് ഏകദേശം ഒമ്പതുകിലോമീറ്റർ പടിഞ്ഞാറുമാറി, അമ്പലപ്പുഴയ്ക്കുള്ള വഴിയിൽ, പത്തനംതിട്ട-ആലപ്പുഴ ജില്ലകളുടെ അതിർത്തിയിലാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. തിരുവല്ലയിൽ നിന്ന് ധാരാളം ബസ്സുകൾ അമ്പലപ്പുഴയ്ക്കുണ്ട്. അവയിലൊന്നിൽ കയറിയാൽ ക്ഷേത്രത്തിനടുത്തുള്ള ബസ് സ്റ്റോപ്പിൽ ഇറങ്ങാവുന്നതാണ്. പ്രധാന വഴിയിൽ തന്നെ ക്ഷേത്രകവാടം കാണാം. അതിലൂടെ അല്പം കൂടി മുന്നോട്ടുപോയാൽ ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലെത്താം. തീവണ്ടി വഴി വരുന്നവർക്ക് [[തിരുവല്ല തീവണ്ടിനിലയം|തിരുവല്ല റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനാണ്]] ഏറ്റവും അടുത്തുള്ളത് (9 കിലോമീറ്റർ). ഇവിടെ ഭൂരിപക്ഷം തീവണ്ടികൾക്കും സ്റ്റോപ്പുണ്ട്. മറ്റൊരു പ്രധാന സ്റ്റേഷൻ [[ഹരിപ്പാട് തീവണ്ടിനിലയം|ഹരിപ്പാട്ടാണ്]] (13 കിലോമീറ്റർ). [[അമ്പലപ്പുഴ തീവണ്ടിനിലയം|അമ്പലപ്പുഴ സ്റ്റേഷനും]] വളരെ അടുത്താണ്. തന്മൂലം [[തിരുവല്ല ശ്രീവല്ലഭമഹാക്ഷേത്രം]], [[അമ്പലപ്പുഴ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം]], [[ഹരിപ്പാട് സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമിക്ഷേത്രം]], [[മണ്ണാറശ്ശാല നാഗരാജക്ഷേത്രം]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ ദർശനം നടത്തുന്നവർക്ക് കൂട്ടിച്ചേർക്കാവുന്ന ക്ഷേത്രമാണ് ചക്കുളത്തുകാവ്. == അവലംബം == {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഭദ്രകാളിക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ദുർഗ്ഗാക്ഷേത്രങ്ങൾ]] {{Hindu temples in Kerala}} kq66j0bnxdl5kspbprc87pufdcd11zm 4666450 4666449 2026-09-12T18:21:02Z ~2026-48203-56 222590 /* സ്ഥലനാമം, ക്ഷേത്രപ്രതിഷ്ഠ */ 4666450 wikitext text/x-wiki {{refimprove}} {{Infobox Mandir |image = |caption=ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം |creator = |proper_name = ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം |date_built = |primary_deity = [[ദുർഗ്ഗ]] ([[ആദിപരാശക്തി]], [[ഭദ്രകാളി]], [[മഹാലക്ഷ്മി]], [[മഹാസരസ്വതി]] സങ്കല്പങ്ങൾ ഉറച്ച ദേവത) |architecture = [[തെക്കേ ഇന്ത്യൻ]], [[കേരളീയ രീതി]] |location =[[നീരേറ്റുപുറം]], [[തലവടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]], [[കുട്ടനാട് താലൂക്ക്]], [[ആലപ്പുഴ ജില്ല]], [[തിരുവല്ല|തിരുവല്ലയ്ക്ക്]] സമീപം, [[കേരളം]] |coordinates = }} [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ]] [[കുട്ടനാട് താലൂക്ക്|കുട്ടനാട് താലൂക്കിൽ]] [[തലവടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|തലവടി പഞ്ചായത്തിൽ]] [[നീരേറ്റുപുറം|നീരേറ്റുപുറത്ത്]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു പ്രസിദ്ധ ഹൈന്ദവ ക്ഷേത്രമാണ് '''ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം'''. [[പത്തനംതിട്ട ജില്ല|പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിലെ]] [[തിരുവല്ല]] നഗരത്തിൽ നിന്നും ഏകദേശം ഒൻപത് കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ജഗദീaശ്വരിയും [[പരാശക്തി|ആദിപരാശക്തിയുമായ]] [[വനദുർഗ്ഗ|വനദുർഗ്ഗയാണ്]] ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠ. '''ചക്കുളത്തമ്മ''' എന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന ഇവിടുത്തെ ഭഗവതി [[മഹാകാളി]], [[മഹാലക്ഷ്മി]], [[മഹാസരസ്വതി]], [[ഭുവനേശ്വരി]], [[ഭദ്രകാളി]] തുടങ്ങി ആദിപരാശക്തിയുടെ എല്ലാ പ്രധാന ഭാവങ്ങളിലും ആരാധിയ്ക്കപ്പെട്ടുവരുന്നു. ഉപദേവതകളായി [[ഗണപതി]], [[പരമശിവൻ]], [[മഹാവിഷ്ണു]], [[സുബ്രഹ്മണ്യൻ]], [[ശാസ്താവ്]], [[ഹനുമാൻ]], [[രാധ|രാധാസമേതനായ]] [[ശ്രീകൃഷ്ണൻ]], ദുർഗ്ഗ, സരസ്വതി, [[നവഗ്രഹങ്ങൾ]], [[നാഗദൈവങ്ങൾ]], [[രാഹു]], [[ബ്രഹ്മരക്ഷസ്സ്]], [[യക്ഷി|യക്ഷിയമ്മ]], [[ആനമറുത]] എന്നിവർക്കും പ്രതിഷ്ഠകളുണ്ട്. [[വൃശ്ചികം|വൃശ്ചികമാസത്തിലെ]] [[തൃക്കാർത്തിക]] ദിവസം പ്രസിദ്ധമായ '''[[പൊങ്കാല]]''' നടക്കുന്നു. സാക്ഷാൽ പ്രപഞ്ച നാഥയായ ഭഗവതിക്ക് മുൻപിൽ സ്ത്രീകൾ ഇഷ്ടകാര്യസിദ്ധിക്കായി നടത്തപ്പെടുന്ന [[ദ്രാവിഡർ|ദ്രാവിഡ]] ആചാരപ്രകാരമുള്ള ഒരു ആരാധനയാണ് പൊങ്കാല. അന്നേദിവസം തന്നെയുള്ള [[കാർത്തികസ്തംഭം]], ലക്ഷദീപം, [[ധനു]]മാസത്തിലെ മുപ്പെട്ട് വെള്ളിയാഴ്ചയുള്ള നാരീപൂജ, വിളിച്ചു ചൊല്ലിയുള്ള പ്രാർഥന, ലഹരിവിമോചന പ്രതിജ്ഞ തുടങ്ങിയ ചടങ്ങുകളും ഇവിടെയുണ്ട്. ഭഗവതിയ്ക്ക് ധനു ഒന്നുമുതൽ പന്ത്രണ്ടുവരെയുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ കൊടിയേറി ഉത്സവമുണ്ട്. കൂടാതെ [[നവരാത്രി]]യും ഇവിടെ അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നു. മദ്ധ്യ തിരുവതാംകൂറിലെ "സ്ത്രീകളുടെ ശബരിമല" എന്നാണു ഈ ക്ഷേത്രത്തെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. <ref>http://malayalam.nativeplanet.com/thiruvalla/attractions/chakkulathu-kavu-temple/</ref> പട്ടമന എന്നുപേരുള്ള ഒരു [[നമ്പൂതിരി]] കുടുംബം വകയാണ് ക്ഷേത്രഭരണം. ആലപ്പുഴ, പത്തനംതിട്ട, [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം]] എന്നീ ജില്ലകളുടെ അതിർത്തിയിൽ [[പമ്പാനദി|പമ്പാനദിയുടെയും]] [[മണിമലയാർ|മണിമലയാറിന്റെയും]] സംഗമസ്ഥാനത്താണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. == ഐതിഹ്യം == === സ്ഥലനാമം, ക്ഷേത്രപ്രതിഷ്ഠ === അസുരന്മാരായ ശുംഭനിശുംഭന്മാരെ നിഗ്രഹിച്ച് പ്രപഞ്ചത്തിൽ നന്മയും സമാധാനവും പുനർസ്ഥാപിച്ച ആദി പരാശക്തിയുടെ ഉജ്ജ്വലമായ ചൈതന്യമാണ് ചക്കുളത്ത് കാവിൽ വനദുർഗ്ഗയായി കുടികൊള്ളുന്നത്. ഇന്ന് ക്ഷേത്രമിരിയ്ക്കുന്ന സ്ഥലം പണ്ട് കൊടുംകാടായിരുന്നു. കാട്ടിൽ വിറകുവെട്ടാൻ പോയ ഒരു വേടൻ തന്നെ കൊത്താൻ വന്ന സർപ്പത്തെ വെട്ടി. പക്ഷേ, അതു ചത്തില്ല. പിന്നീട് ഇതേ സർപ്പത്തെ ഒരു കുളക്കരയിലെ പുറ്റിന് മുകളിൽ കണ്ടപ്പോൾ വേടൻ വീണ്ടും അതിനെ ആക്രമിച്ചു. പക്ഷേ, ഇത്തവണ പുറ്റ് പൊട്ടി ജലപ്രവാഹമുണ്ടായി. അമ്പരന്നുനിന്ന വേടന് മുന്നിൽ ഒരു സന്യാസി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട് അദ്ദേഹത്തെ ആശ്വസിപ്പിച്ചു. ഇതേ സമയം വേടന്റെ കുടുംബവും അവിടെയെത്തിയിരുന്നു. വെള്ളത്തിന് [[പാൽ|പാലും]] തേനും കലർന്ന നിറം വരുമ്പോൾ ജലപ്രവാഹം അവസാനിക്കുമെന്ന് സന്യാസി അവരോട് പറഞ്ഞു. പുറ്റിനകത്ത് പ്രപഞ്ചനാഥയായ സാക്ഷാൽ [[പരാശക്തി|ആദിപരാശക്തി]] ജലശയനം നടത്തിയ വെള്ളമാണിതെന്നും പുറ്റ് പൊളിച്ച് നോക്കിയാൽ ജഗദീശ്വരിയുടെ ഒരു പ്രതിഷ്ഠ കാണാമെന്നും അതിനെ ആരാധിച്ചാൽ സർവ്വ ഐശ്വര്യങ്ങളും ഉണ്ടാകുമെന്നും പറഞ്ഞ് പുറ്റ് ഉടച്ച് സന്യാസി വിഗ്രഹം പുറത്തെടുത്തു. അതോടെ അദ്ദേഹം അപ്രത്യക്ഷനായി. അന്ന് രാത്രി വേടൻ്റെ സ്വപ്നത്തിൽ സന്യാസിയായി വന്നത് സാക്ഷാൽ [[നാരദൻ|നാരദമുനിയാണെന്നും]] വെളിപ്പെട്ടു. ആ വിഗ്രഹമാണ് ചക്കുളത്തുകാവിൽ കുടികൊള്ളുന്നത് എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. അന്നുമുതൽ വേടനും കുടുംബവും ആ വനത്തിൽ തന്നെ താമസം തുടങ്ങി. എല്ലാ ദിവസവും കാട്ടിൽപ്പോയി വിറകും ഭക്ഷണസാധനങ്ങളും ശേഖരിച്ച് മൺകലത്തിൽ പാചകം ചെയ്താണ് അവർ കഴിഞ്ഞു പോന്നത്. ഉണ്ടാക്കുന്ന ഭക്ഷണത്തിൻ്റെ ഒരു പങ്ക് ഭഗവതിക്ക് നൽകിയ ശേഷമാണ് അവർ കഴിച്ചിരുന്നത്. ഒരു ദിവസം ഭക്ഷണസാധനങ്ങൾ ശേഖരിക്കാൻ പോയ അവർക്ക് ഒന്നും കിട്ടിയില്ല. വെറും കൈകളോടെ തിരിച്ചുവന്നു. വഴിപാട് മുടങ്ങുമല്ലോ എന്നോർത്ത് മരച്ചുവട്ടിൽ ചെന്നപ്പോൾ കലം നിറയെ ചോറും കറികളും ഇരിക്കുന്ന കാഴ്ചയാണ് വേടനും കുടുംബവും കണ്ടത്. ഇത് ദേവിയുടെ അനുഗ്രഹമാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കിയ അവർ ഉച്ചത്തിൽ ദേവീ നാമങ്ങൾ ഉരുവിട്ടു. ഇതേസമയം ഒരു അശരീരിയും ഉണ്ടായി. അത് ഇങ്ങനെ ആയിരുന്നു: {{cquote|മക്കളേ, ഞാൻ നിങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി ഉണ്ടാക്കിയതാണ് ഈ ആഹാരം. ഇത് കഴിച്ച് വിശ്രമിക്കുക. നിങ്ങളുടെ നിഷ്കളങ്കമായ ഭക്തിയിൽ ഞാൻ വളരെ സന്തുഷ്ടയാണ്. തീരാദുഃഖങ്ങളിൽ പോലും എന്നെ കൈവിടാത്തവർക്ക് ഞാൻ ദാസിയും തോഴിയും ആയിരിക്കും. ഭക്തിപൂർവ്വം ആര് എവിടെനിന്ന് വിളിച്ചാലും അവരോടൊപ്പം ഞാൻ എപ്പോഴും ഉണ്ടായിരിക്കും.}} ഈ ഓർമ്മ പുതുക്കാനാണ് ചക്കുളത്തു കാവിൽ ജനലക്ഷക്ഷങ്ങൾ പൊങ്കാല ഇടുന്നത്. ഭക്തർ അമ്മയ്ക്ക് പൊങ്കാല ഇടുമ്പോൾ അവരിലൊരാളായി അമ്മയും പൊങ്കാലയിടാനുണ്ടാകുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. പിൽക്കാലത്ത് ആ വേടനും കുടുംബവും സ്ഥലം വിട്ടുപോകുകയും ബ്രാഹ്മണർ അവിടെ താമസമാക്കുകയും ചെയ്തു. അവരിൽ പ്രധാനിയായ പട്ടമന ഇല്ലത്തെ നമ്പൂതിരി താന്ത്രികവിധികളോടുകൂടിയ ക്ഷേത്രം ഇവിടെ പണികഴിപ്പിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. അങ്ങനെയാണ് ചക്കുളത്തുകാവ് ക്ഷേത്രം നിലവിൽ വന്നത്. 1981-ൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നടന്ന നവീകരണത്തിനു ശേഷം അഷ്ടബാഹുക്കളോടുകൂടിയ ആദിപരാശക്തിയുടെ മൂർത്തരൂപമായ വനദുർഗ്ഗയെ പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. മഹാകാളി, മഹാലക്ഷ്മി, മഹാസരസ്വതി തുടങ്ങിയ പ്രധാന ഭാവങ്ങളിൽ ജഗദീശ്വരി ഇവിടെ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു.<ref>http://chakkulathukavutemple.org/about-temple/</ref> === യക്ഷിയമ്മ === കേരളത്തിലെ പല ക്ഷേത്രങ്ങളിലും കണ്ടുവരുന്ന ഒരു ഉപപ്രതിഷ്ഠയാണ് യക്ഷിയമ്മ. പ്രധാനമായും തെക്കൻ കേരളത്തിലാണ് ഈ പ്രതിഷ്ഠ കണ്ടുവരുന്നതെങ്കിലും കേരളത്തിന്റെ മറ്റുഭാഗങ്ങളിലും ഒട്ടും കുറവല്ല. ചരിത്രപരമായി നോക്കുമ്പോൾ ആദിദ്രാവിഡസങ്കല്പത്തിലെ പ്രേതാരാധനയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടുകിടക്കുന്നതാണ് യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠകൾ. അതേസമയം സൗന്ദര്യം, അമാനുഷികശക്തി, പ്രേമം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളും യക്ഷികളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടുകിടക്കുന്നു. ഇങ്ങനെയൊക്കെയാണെങ്കിലും യക്ഷിയ്ക്ക് സവിശേഷപ്രാധാന്യം നൽകുന്ന ക്ഷേത്രങ്ങൾ വളരെ കുറവാണ്. ചക്കുളത്തുകാവ് ക്ഷേത്രം അവയിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടതാണ്. ക്ഷേത്രനാലമ്പലത്തിനുപുറത്ത് തെക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത്, പ്രത്യേകം കെട്ടിയുണ്ടാക്കിയ ശ്രീകോവിലിലാണ് യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠ. ഇവിടെ ഈ പ്രതിഷ്ഠ വരാൻ കാരണമായ കഥ ഇങ്ങനെയാണ്: ഒരിയ്ക്കൽ, ക്ഷേത്ര ഊരാളകുടുംബമായ പട്ടമന ഇല്ലത്തെ ഒരു പെൺകുട്ടി, സമീപത്തുകൂടിയൊഴുകുന്ന പമ്പയാറ്റിൽ കുളിയ്ക്കാൻ പോയപ്പോൾ അവളെ അതിഭീകരിയായ ഒരു യക്ഷി ആക്രമിച്ചു. പലതവണ പെൺകുട്ടി ഓടിരക്ഷപ്പെടാൻ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും അപ്പോഴെല്ലാം യക്ഷി അവളെ പിന്തുടർന്നു. ഒടുവിൽ അവസാന രക്ഷയ്ക്കായി അവൾ ചക്കുളത്തമ്മയെത്തന്നെ ശരണം പ്രാപിച്ചു. ഭക്തയുടെ വിഷമം മനസ്സിലാക്കിയ ദേവി, ഉടനെ ത്രിശൂലവുമായി രംഗത്തുവരികയും യക്ഷിയെ ഭയപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു. പരിഭ്രാന്തയായ യക്ഷി, തന്നെ ഒന്നും ചെയ്യരുതെന്നും ഇനി ആരെയും താൻ ഉപദ്രവിയ്ക്കില്ലെന്നും സത്യം ചെയ്ത് ഒഴിഞ്ഞുപോയി. അങ്ങനെ മോക്ഷം കിട്ടിയ യക്ഷിയെ, പിന്നീട് ദേവിയുടെ സമീപം തന്നെ കുടിയിരുത്തുകയുണ്ടായി. ഇന്ന് ഇവിടെ ഒരു [[വാൽക്കണ്ണാടി|വാൽക്കണ്ണാടിയുടെ]] രൂപത്തിലാണ് യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠ. == ക്ഷേത്രനിർമ്മിതി == === ക്ഷേത്രപരിസരവും മതിലകവും === നീരേറ്റുപുറം ഗ്രാമത്തിന്റെ ഏതാണ്ട് ഒത്ത നടുക്കായാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. കിഴക്കോട്ടാണ് ക്ഷേത്രദർശനം. കേരളത്തിലെ രണ്ടു പ്രധാന നദികളായ പമ്പാനദിയും മണിമലയാറും യഥാക്രമം ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തെക്കും വടക്കും മാറിയൊഴുകുന്നു. [[ചിങ്ങം|ചിങ്ങമാസത്തിലെ]] [[തിരുവോണം (നക്ഷത്രം)|തിരുവോണം]] നാളിൽ പമ്പാനദിയിൽ നടത്തിവരുന്ന [[നീരേറ്റുപുറം പമ്പാ ജലോത്സവം]] അതിപ്രസിദ്ധമാണ്. നീരേറ്റുപുറം പോസ്റ്റ് ഓഫീസ്, സഹകരണ ബാങ്ക്, ഹോട്ടലുകൾ, വിവിധ കടകംബോളങ്ങൾ തുടങ്ങി നിരവധി സ്ഥാപനങ്ങൾ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പരിസരത്തായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്തുകൂടെ [[അമ്പലപ്പുഴ]]-[[തിരുവല്ല]] സംസ്ഥാനപാത കടന്നുപോകുന്നു. ഇവിടെത്തന്നെ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പേരെഴുതിയ മനോഹരമായ കവാടവും കാണാം. ഇതും കടന്ന് അല്പദൂരം സഞ്ചരിച്ചാൽ ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലെത്താം. ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലായി വലിയ [[അരയാൽ]]മരം കാണാം. ഹൈന്ദവവിശ്വാസപ്രകാരം പുണ്യവൃക്ഷമായ അരയാലിന്റെ മുകളിൽ [[ബ്രഹ്മാവ്|ബ്രഹ്മാവും]] നടുക്ക് വിഷ്ണുവും അടിയിൽ ശിവനും കുടികൊള്ളുന്നു. അങ്ങനെ, [[ത്രിമൂർത്തികൾ|ത്രിമൂർത്തികളുടെ]] പ്രത്യക്ഷസ്വരൂപമായി കണക്കാക്കുഅന അരയാലിനെ ദിവസവും രാവിലെ ഏഴുതവണ വലം വയ്ക്കുന്നത് ഉത്തമമായി കണക്കാക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ നേരെ വടക്കാണ് വാഹന പാർക്കിങ് സൗകര്യം ഏർപ്പെടുത്തിയിരിയ്ക്കുന്നത്. പൊങ്കാല സമയത്ത് [[കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി.]] ഇങ്ങോട്ട് പ്രത്യേകം സർവീസുകൾ നടത്താറുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്താണ് ഊരാളകുടുംബമായ പട്ടമന ഇല്ലം നിൽക്കുന്നത്. മുമ്പുണ്ടായിരുന്ന ഇല്ലം പൊളിച്ചുമാറ്റി ഇപ്പോൾ ഇവിടെയൊരു കോൺക്രീറ്റ് വീട് പണിതിരിയ്ക്കുകയാണ്. എന്നാൽ, ദേവിയുടെ ചെറിയൊരു ക്ഷേത്രം ഇവിടെയും കാണാം. ഇത് മഹാഭക്തനായ ഒരു നമ്പൂതിരിയ്ക്ക് ദേവി നൽകിയ ദർശനത്തിന്റെ സ്മാരകമായി കണക്കാക്കിവരുന്നു. ഇന്ന് ഇതിനെ '''മൂലകുടുംബക്ഷേത്രം''' എന്ന പേരിൽ വിശേഷിപ്പിച്ചുവരുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിൽ വിശദമായി ഒരു മതിലകം പണിതിട്ടില്ല. എങ്കിലും, ആനക്കൊട്ടിൽ മുതലുള്ള ഭാഗം മതിലകമായി കണക്കാക്കിവരുന്നു. 2022-ലാണ് ഇവിടെ അതിവിശാലമായ ആനക്കൊട്ടിൽ പണിതത്. അതിനുമുമ്പ് ഇവിടെ ഒരു [[അലൂമിനിയം]] ഷീറ്റ് മാത്രമേയുണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. ഇന്ന് ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്നവരുടെ പ്രധാന ആകർഷണമാണിവിടം. ചോറൂൺ, വിവാഹം, തുലാഭാരം, വിളിച്ചുചൊല്ലിപ്രാർത്ഥന തുടങ്ങിയ ചടങ്ങുകൾ നടക്കുന്നത് ഇവിടെ വച്ചാണ്. ആനക്കൊട്ടിലിനപ്പുറമാണ് ദേവീവാഹനമായ [[സിംഹം|സിംഹത്തെ]] ശിരസ്സിലേറ്റുന്ന സ്വർണ്ണക്കൊടിമരം കാണാൻ സാധിയ്ക്കുക. ഏകദേശം 50 അടി ഉയരം വരുന്ന ഈ കൊടിമരം, 1981-ലാണ് പ്രതിഷ്ഠിച്ചത്. വളരെ തിളക്കമുള്ള ഈ കൊടിമരത്തിനപ്പുറമാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ബലിക്കല്ല് പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുള്ള ബലിക്കൽപ്പുര. താരതമ്യേന ഉയരം കുറഞ്ഞ ബലിക്കല്ലാണ് ഇവിടെയുള്ളത് എന്നതിനാൽ പുറമേ നിന്നുനോക്കിയാൽത്തന്നെ വിഗ്രഹം കാണാവുന്നതാണ്. ബലിക്കൽപ്പുരയുടെ മച്ചിൽ പതിവുപോലെ ബ്രഹ്മാവിന്റെയും [[അഷ്ടദിക്പാലകർ|അഷ്ടദിക്പാലകരുടെയും]] രൂപങ്ങൾ കൊത്തിവച്ചിട്ടുണ്ട്. കൂടാതെ വേറെയും ധാരാളം രൂപങ്ങൾ കാണാം. ബലിക്കൽപ്പുരയുടെ ഇരുവശവുമായി രണ്ട് [[ആന|ആനകളുടെ]] രൂപങ്ങൾ കാണാൻ സാധിയ്ക്കും. ഇവ [[പ്ലാസ്റ്റർ ഓഫ് പാരീസ്|പ്ലാസ്റ്റർ ഓഫ് പാരീസിൽ]] നിർമ്മിച്ചതാണ്. ==== മഹാവിഷ്ണുക്ഷേത്രം, ആനമുറതപ്രതിഷ്ഠ ==== പ്രദക്ഷിണവഴിയുടെ തെക്കുകിഴക്കുഭാഗത്ത് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനമായി മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ പ്രതിഷ്ഠയോടുകൂടിയ ഒരു ശ്രീകോവിൽ കാണാം. ഏകദേശം നാലടി ഉയരം വരുന്ന അതിമനോഹരമായ ശിലാവിഗ്രഹമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[സുദർശനചക്രം]], പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[പാഞ്ചജന്യം]] എന്ന [[ശംഖ് (വാദ്യം)|ശംഖ്]], മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[കൗമോദകി]] എന്ന [[ഗദ]], മുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[താമര]] എന്നിവ ധരിച്ച ഭഗവാൻ നിൽക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ്. ഭഗവദ്വാഹനമായ ഗരുഡന്റെ പഞ്ചലോഹവിഗ്രഹം ഇവിടെ ഭഗവാന് അഭിമുഖമായി പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. പാൽപ്പായസം, കദളിപ്പഴം, തുളസിമാല തുടങ്ങിയവയാണ് മഹാവിഷ്ണുവിനുള്ള പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. [[അഷ്ടമിരോഹിണി]], [[വിഷു]], [[വൈകുണ്ഠ ഏകാദശി]] തുടങ്ങിയവ വിശേഷദിവസങ്ങളിൽ പെടുന്നു. ഇതിനുസമീപം കാണുന്ന മേൽക്കൂരയില്ലാത്ത ഒരു തറയിലാണ് ആനമറുതയുടെ പ്രതിഷ്ഠ. ക്ഷേത്രമുണ്ടായ കാലത്തുതന്നെ ഇവിടെ ആനമുറതയുടെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ടായിരുന്നു എന്നാണ് സങ്കല്പം. എന്നാൽ, ഇപ്പോഴത്തെ പ്രതിഷ്ഠ 2023 ജൂൺ 18-നാണ് നടത്തിയത്. നീരേറ്റുപുറം പരിസരത്ത് നിരവധി ഉപദ്രവങ്ങളുണ്ടാക്കിയ ഒരു ആനയുടെ പ്രേതത്തെയാണ് ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. ആനമുറതപ്രതിഷ്ഠയ്ക്കപ്പുറമാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ ഊട്ടുപുര പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. സാധാരണയായി ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്ത് വരുന്ന ഊട്ടുപുര ഇവിടെ തെക്കുഭാഗത്ത് വന്നിരിയ്ക്കുന്നത് ശ്രദ്ധേയമാണ്. നിത്യേന ഉച്ചയ്ക്ക് ഇവിടെ അന്നദാനമുണ്ടാകും. പ്രമുഖ വ്യവസായിയായ [[ഗോകുലം ഗോപാലൻ|ഗോകുലം ഗോപാലന്റെ]] വഴിപാടായി 2018-ലാണ് ഈ ഊട്ടുപുര പണിതത്. പ്രദക്ഷിണമായി വരുമ്പോൾ തെക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് പ്രത്യേകം ശ്രീകോവിലിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി അയ്യപ്പസ്വാമിയുടെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. കൃഷ്ണശിലയിൽ തീർത്ത വിഗ്രഹത്തിന് ഏകദേശം രണ്ടടി ഉയരം വരും. [[ശബരിമല ധർമ്മശാസ്താക്ഷേത്രം|ശബരിമലയിലെ]] വിഗ്രഹവുമായി നല്ല രൂപസാദൃശ്യമുള്ള വിഗ്രഹമാണിത്. ഇവിടെവച്ചാണ് ശബരിമല തീർത്ഥാടകർ മാലയിടുന്നതും കെട്ടുനിറയ്ക്കുന്നതുമെല്ലാം. അയ്യപ്പന്റെ ശ്രീകോവിലിന് തെക്കുവശത്ത് പ്രത്യേകം തീർത്ത ഒരു തറയിലാണ് നാഗദൈവങ്ങളുടെ പ്രതിഷ്ഠ. [[നാഗരാജാവ്|നാഗരാജാവായി]] [[വാസുകി]] കുടികൊള്ളുന്ന കാവിൽ, കൂടെ [[നാഗയക്ഷി|നാഗയക്ഷിയായി]] ശതശീർഷ എന്ന പത്നിയുമുണ്ട്. [[നൂറും പാലും]], [[സർപ്പംപാട്ട്]], മഞ്ഞൾപ്പൊടി അഭിഷേകം, പുറ്റും മുട്ടയും സമർപ്പണം എന്നിവയാണ് നാഗദൈവങ്ങളുടെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. എല്ലാമാസവും [[ആയില്യം (നക്ഷത്രം)|ആയില്യം]] നാളിൽ ഇവർക്ക് വിശേഷാൽ പൂജകളും കന്നിമാസത്തിലെ ആയില്യത്തിന് [[സർപ്പബലി|സർപ്പബലിയുമുണ്ടാകും]]. അയ്യപ്പന്റെ ശ്രീകോവിലിന് വടക്കുവശത്താണ് ഐതിഹ്യപ്രസിദ്ധമായ യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠയുള്ള ശ്രീകോവിൽ. തന്റെ ഭക്തയായ പെൺകുട്ടിയെ ഉപദ്രവിയ്ക്കാൻ വന്ന യക്ഷിയെ ദേവി ശാന്തയാക്കി ഇവിടെ കുടിയിരുത്തുകയായിരുന്നു എന്നാണ് സങ്കല്പം. വറപൊടി നിവേദ്യമാണ് ഇവിടെ പ്രധാന വഴിപാട്. ==== വീരഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം ==== നാഗപ്രതിഷ്ഠയുടെ നേരെ പടിഞ്ഞാറ് ഉയരത്തിലാണ് ചക്കുളത്തുകാവിലെ ഏറ്റവും പുതിയ ഉപപ്രതിഷ്ഠയായ വീരഹനുമാനെ പ്രതിഷ്ഠിച്ച ക്ഷേത്രം. കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഹനുമദ്വിഗ്രഹങ്ങളിലൊന്നാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. പതിനെട്ടടി ഉയരം വരുന്ന ഈ വിഗ്രഹം, ഒറ്റക്കല്ലിൽ തീർത്തതാണ്. ഇടതുകയ്യിൽ ഗദ തലകീഴായി പിടിച്ച്, വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ് ഇവിടെയുള്ള ഹനുമദ്വിഗ്രഹം. പ്രത്യേകം മതിലകത്തോടുകൂടിയ ഈ ക്ഷേത്രം 2016-ലാണ് പണികഴിപ്പിച്ചത്. ആദ്യകാലത്ത് ക്ഷേത്രത്തിലെ മൂലകുടുംബക്ഷേത്രത്തിൽ അഷ്ടദിക്പാലകർക്കൊപ്പം പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെട്ടിരുന്ന ഹനുമാനെ, സ്ഥലപരിമിതിമൂലം ഇങ്ങോട്ട് മാറ്റിപ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുകയായിരുന്നു. താഴെനിന്ന് പന്ത്രണ്ടുപടികൾ കയറിവേണം നടയ്ക്കുനേരെയെത്താൻ. പടികളുടെ താഴെയായി ആനമുഖത്തോടുകൂടിയ ഒരു എടുപ്പുണ്ട്. ഹനുമാൻ സ്വാമിയെ ഉപാസിയ്ക്കുന്നത് ശത്രുദോഷങ്ങളിൽ നിന്നു മോചനം നൽകുമെന്നാണ് ഭക്തജനവിശ്വാസം. തന്മൂലം നിരവധി ആളുകളാണ് ഇവിടെ ദർശനത്തിനെത്തുന്നത്. സർവ്വകാര്യസിദ്ധി വിളക്കുഴിച്ചിലാണ് ഇവിടെയുള്ള പ്രധാന വഴിപാട്. കൂടാതെ സാധാരണ ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രങ്ങളിലെപ്പോലെ വടമാല, വെറ്റിലമാല, അവിൽ നിവേദ്യം, വെണ്ണക്കാപ്പ് ചാർത്തൽ എന്നിവയും അതിവിശേഷമായ വഴിപാടുകളിൽ പെടുന്നു. [[ചൈത്രം|ചൈത്രമാസത്തിലെ]] [[പൗർണ്ണമി|പൗർണ്ണമിനാളിൽ]] നടക്കുന്ന ഹനുമാൻ ജയന്തിയാണ് ഇവിടെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷം. ഇതിനോടനുബന്ധിച്ച് ഇവിടെ '''ആഞ്ജനേയോത്സവം''' എന്ന പേരിൽ പത്തുദിവസത്തെ ഉത്സവം നടത്തിവരുന്നുണ്ട്. ഇതുകൂടാതെ [[കർക്കടകം|കർക്കടകമാസത്തിലെ]] [[രാമായണമാസം|രാമായണമാസാചരണവും]] അതിവിശേഷമാണ്. ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തൊട്ടടുത്തായി മറ്റൊരു ശ്രീകോവിലും കാണാം. ഇവിടെ രാധാകൃഷ്ണന്മാരാണ് പ്രതിഷ്ഠ. ഇതും താരതമ്യേന പുതിയൊരു ശ്രീകോവിലാണ്. കൃഷ്ണശിലാനിർമ്മിതമായ വിഗ്രഹത്തിൽ വലതുവശത്ത് ശ്രീകൃഷ്ണനും ഇടതുവശത്ത് രാധയുമാണ് പ്രതിഷ്ഠകൾ. വലതുകയ്യിൽ [[ഓടക്കുഴൽ]] പിടിച്ച്, ഇടതുകൈ രാധയുടെ തോളത്തുവച്ചുനിൽക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ് ഇവിടെ ശ്രീകൃഷ്ണപ്രതിഷ്ഠ. രാധയാണെങ്കിൽ, വലതുകയ്യിൽ താമര പിടിച്ച് ഭഗവാന്റെ കരലാളനത്താൽ നമ്രമുഖിയായി നിൽക്കുന്നു. രണ്ടുപേരെയും ഒരുമിച്ചാണ് വിഗ്രഹത്തിൽ ചിത്രീകരിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. [[അഷ്ടമിരോഹിണി]] ഇവിടെ അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നുണ്ട്. ==== സുബ്രഹ്മണ്യനും ശിവനും ==== ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറുഭാഗം മുഴുവൻ നിരവധി മരങ്ങളാൽ സമ്പുഷ്ടമാണ്. ഇവിടെയുള്ള മരങ്ങളിലെല്ലാം ധാരാളം കൊടികൾ കെട്ടിത്തൂക്കിയിരിയ്ക്കുന്നത് കാണാം. മക്കളില്ലാത്ത ദമ്പതികളുടെ നേർച്ചകളാണ് ഇവയിലധികവും. അവയെ കണ്ടുകൊണ്ട് നടന്നെത്തുന്നത് വടക്കുപടിഞ്ഞാറേമൂലയിലുള്ള സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമിയുടെ ശ്രീകോവിലിനുമുന്നിലാണ്. ഏകദേശം നാലടി ഉയരം വരുന്ന ബാലസുബ്രഹ്മണ്യവിഗ്രഹമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിച്ച്, ഇടതുകൈ അരയിൽ കുത്തിനിൽക്കുന്ന സുബ്രഹ്മണ്യന്ന് [[സ്കന്ദഷഷ്ഠി|സ്കന്ദഷഷ്ഠിയും]] [[തൈപ്പൂയം|തൈപ്പൂയവുമാണ്]] പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷങ്ങൾ. കൂടാതെ എല്ലാമാസത്തെയും വെളുത്ത [[ഷഷ്ഠി|ഷഷ്ഠിയും]] പ്രാധാന്യത്തോടെ ആചരിച്ചുവരുന്നു. സുബ്രഹ്മണ്യശ്രീകോവിലിന് സമീപത്തായി [[കാളിയമർദ്ദനം]] നടത്തുന്ന ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ അതിമനോഹരമായ ഒരു ശില്പവും അതിനോടുചേർന്നുള്ള ചെറിയൊരു ജലപാതയും കാണാം. 2021-ലാണ് ഇവിടെ ഈ ശില്പം പണിതത്. ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്ന ഭക്തരെ ഇത് വളരെയധികം ആകർഷിയ്ക്കുന്നുണ്ട്. ഇവിടെത്തന്നെയാണ് ക്ഷേത്രം വക അഗതിമന്ദിരവും പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. നിരാലംബരായ ആളുകൾക്ക് സുഖകരമായ താമസ-ഭക്ഷണസൗകര്യങ്ങൾ ഏർപ്പാടാക്കിയിട്ടുള്ള ഈ കെട്ടിടം, ക്ഷേത്രം ട്രസ്റ്റിന്റെ സാമൂഹികപ്രവർത്തനങ്ങളിൽ പ്രധാനപങ്കുവഹിയ്ക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്താണ് വഴിപാട് കൗണ്ടർ. മഞ്ഞൾനീരാട്ട്, കൈവട്ടകഗുരുതി, ചുറ്റുവിളക്ക്, കാര്യസിദ്ധി അഭിഷേകം, രക്തപുഷ്പാഞ്ജലി, കുങ്കുമാർച്ചന, പൂമൂടൽ, നെയ്യപ്പം മൂടൽ തുടങ്ങിയവയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. കൂടാതെ നിരവധി മന്ത്രങ്ങൾ കൊണ്ടുള്ള അർച്ചനകളും വിശേഷമാണ്. വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിലെത്തിയാൽ ഐതിഹ്യപ്രസിദ്ധമായ ചക്കരക്കുളം കാണാം. വളരെ ചെറിയൊരു കുളമാണെങ്കിലും ഇവിടെ കുളിയ്ക്കാനും കാലുകഴുകാനുമെല്ലാം സൗകര്യമുണ്ട്. ഉത്സവാവസാനം ദേവിയ്ക്ക് ഇവിടെയാണ് ആറാട്ട് നടക്കുന്നത്. ഇതിന് തൊട്ടടുത്താണ് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനം നൽകുന്ന ശിവന്റെ ശ്രീകോവിൽ. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ശിവലിംഗമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. ശംഖാഭിഷേകം, ധാര, പിൻവിളക്ക്, കൂവളമാല തുടങ്ങി നിരവധി വഴിപാടുകൾ ശിവന്നുണ്ട്. [[ശിവരാത്രി|ശിവരാത്രിയാണ്]] ഇവിടെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷം. കൂടാതെ എല്ലാ [[പ്രദോഷവ്രതം|പ്രദോഷദിവസങ്ങളും]] അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നു. ഭഗവദ്വാഹനമായ [[നന്ദി (പുരാണകഥാപാത്രം)|നന്ദികേശന്റെ]] വിഗ്രഹവും നടയ്ക്കുനേരെ കാണാം. ==== നവഗ്രഹങ്ങളും സരസ്വതീമണ്ഡപവും ==== ശിവക്ഷേത്രത്തിന്റെ പുറകിലാണ് സരസ്വതീമണ്ഡപം. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ആകർഷണങ്ങളിലൊന്നാണിവിടം. ഇവിടെ ഒരേ പീഠത്തിൽ മൂന്നുപ്രതിഷ്ഠകൾ കാണാം - ഭഗവതി (ദുർഗ്ഗ), സരസ്വതി, രാഹു (സർപ്പം). വാൽക്കണ്ണാടിരൂപത്തിലാണ് ഭഗവതിയെ ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. സരസ്വതീരൂപം സാധാരണ കാണുന്നപോലെ പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[വേദം]], പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ജപമാല]] എന്നിവ ധരിച്ച്, മുന്നിലെ രണ്ടുകൈകൾ കൊണ്ട് [[വീണ]] മീട്ടുന്ന രൂപത്തിലാണ്. മൂന്നുവിഗ്രഹങ്ങളും പഞ്ചലോഹത്തിൽ നിർമ്മിച്ചവയാണ്. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടുകളിലൊന്നായ കാര്യസിദ്ധി അഭിഷേകം നടത്തുന്നത് ഇവിടെയാണ്. ഭക്തർക്ക് സ്വന്തം കൈകൊണ്ടുതന്നെ നടത്താവുന്ന അഭിഷേകമാണിത്. ഒരു കുടത്തിൽ ജലം നിറച്ചുകൊണ്ടുവന്ന് അത് ഇവിടെയുള്ള മൂന്നുദേവതകൾക്കും അഭിഷേകം ചെയ്യുന്നു. പേര് സൂചിപ്പിയ്ക്കുന്നതുപോലെ സർവ്വകാര്യസിദ്ധിയാണ് ഇതിന്റെ ഫലമെന്ന് ഭക്തർ വിശ്വസിയ്ക്കുന്നു. സരസ്വതീമണ്ഡപത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്താണ് നവഗ്രഹപ്രതിഷ്ഠയോടുകൂടിയ ശ്രീകോവിൽ. അഴികളോടുകൂടിയ ഈ ശ്രീകോവിലിനകത്ത് ഒരേപീഠത്തിൽ വിവിധ ദിക്കുകളിലേയ്ക്ക് ദർശനമായി നവഗ്രഹദേവതകളെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. ഗ്രഹനായകനായ [[സൂര്യൻ]] നടുക്കും മറ്റുള്ളവർ ചുറ്റും നിൽക്കുന്ന പതിവുസങ്കല്പത്തിൽ തന്നെയാണ് ഇവിടെയും നവഗ്രഹപ്രതിഷ്ഠ. സൂര്യന്റെ കിഴക്കുവശത്ത് [[ശുക്രൻ]], തെക്കുകിഴക്ക് [[ചന്ദ്രൻ]], തെക്ക് [[ചൊവ്വ]], തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് രാഹു, പടിഞ്ഞാറ് [[ശനി]], വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് [[കേതു]], വടക്ക് [[വ്യാഴം]], വടക്കുകിഴക്ക് [[ബുധൻ]] എന്ന ക്രമത്തിലാണ് പ്രതിഷ്ഠ. സൂര്യനും ബുധനും ശുക്രനും കിഴക്കോട്ടും, ചന്ദ്രനും ശനിയും പടിഞ്ഞാറോട്ടും, ചൊവ്വയും രാഹുവും കേതുവും തെക്കോട്ടും വ്യാഴം മാത്രം വടക്കോട്ടും ദർശനം നൽകുന്നു. നിത്യവും ഇവർക്ക് വിശേഷാൽ പൂജകളും വഴിപാടുകളുമുണ്ടാകാറുണ്ട്. === ശ്രീകോവിൽ === ദീർഘചതുരാകൃതിയിൽ തീർത്ത, മേൽക്കൂരയില്ലാത്ത ഒരു ഒറ്റനില ശ്രീകോവിലാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. കരിങ്കല്ലിൽ തീർത്ത ഈ ശ്രീകോവിലിന്റെ മുകളിൽ കോണുകളിലേയ്ക്കുള്ള ഭാഗങ്ങൾ ചെമ്പുമേഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ഇവിടെയുള്ള സോപാനപ്പടികൾ നേരിട്ടുകയറാൻ പറ്റുന്ന രീതിയിലാണ് പണികഴിപ്പിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. അകത്തേയ്ക്കുള്ള വാതിലിന് ഇരുവശവുമായി രണ്ട് ദ്വാരപാലികമാരുടെ രൂപങ്ങൾ കൊത്തിവച്ചിട്ടുണ്ട്. ശ്രീകോവിലിനകത്ത് ഒരുമുറിയേയുള്ളൂ. അതാണ് വിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ഠിച്ച ഗർഭഗൃഹം. ഏകദേശം ഒരടി ഉയരം വരുന്ന സ്വയംഭൂവായ ശിവലിംഗവും പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുള്ള, വനദുർഗ്ഗാദേവിയുടെ നാലടി ഉയരം വരുന്ന അഷ്ടബാഹുപഞ്ചലോഹവിഗ്രഹവും കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെട്ടിരിയ്ക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിലെ മൂലപ്രതിഷ്ഠയായ സ്വയംഭൂലിംഗത്തിലാണ് ഇവിടെ പ്രധാന പൂജകൾ അധികവും നടത്താറുള്ളത്. [[കൊല്ലൂർ മൂകാംബികാക്ഷേത്രം|കൊല്ലൂർ മൂകാംബിക]], [[ചോറ്റാനിക്കര ഭഗവതിക്ഷേത്രം|ചോറ്റാനിക്കര]] തുടങ്ങിയ ക്ഷേത്രങ്ങളിലെപ്പോലെ ദേവിയുടെ സമസ്തഭാവങ്ങളും കൂടിച്ചേർന്ന ഒരു മൂർത്തിയായാണ് ഇവിടെയും സങ്കല്പമുള്ളത്. 1981-ൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നടന്ന നവീകരണകലശത്തിനുശേഷമാണ് ഇവിടെ ദേവിയ്ക്ക് സ്വരൂപത്തിൽ വിഗ്രഹമുണ്ടായത്. ഏറ്റവും പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[സുദർശനചക്രം]], അതിനുമുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[നാന്ദകം]] എന്ന [[വാൾ]], അതിന്റെയും മുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[അമ്പ്]] എന്നിവയും ഏറ്റവും പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ശംഖ്]], അതിന്റെ മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ത്രിശൂലം]], അതിന്റെയും മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[വില്ല്]] എന്നിവയും ധരിച്ച ദേവി, ഏറ്റവും മുന്നിലുള്ള രണ്ടുകൈകൾ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു. അങ്ങനെ, വിശ്വപ്രകൃതിയുടെ മൂലതേജസ്സിനെ മുഴുവൻ ആവാഹിച്ചുകൊണ്ട് സാക്ഷാൽ ചക്കുളത്തുകാവിലമ്മ, മഹാശക്തിസ്വരൂപിണിയായി ശ്രീലകത്ത് വാഴുന്നു. ശ്രീകോവിലിന്റെ പുറംചുവരുകൾ പൂർണ്ണമായും സ്വർണ്ണം പൂശിയ നിലയിലാണ് കാണപ്പെടുന്നത്. ഇവിടെ ധാരാളം ദേവതാരൂപങ്ങളുണ്ട്. അവയെല്ലാം സ്വർണ്ണത്തിൽ കുളിച്ച് കാണപ്പെടുന്ന കാഴ്ച അതിമനോഹരമാണ്. ചണ്ഡികാദേവി, മഹിഷാസുരമർദ്ദിനി, [[ത്രിപുരസുന്ദരി]], [[മധുര മീനാക്ഷി ക്ഷേത്രം|മധുര മീനാക്ഷി]], [[കാമാക്ഷി അമ്മൻ കോവിൽ|കാഞ്ചി കാമാക്ഷി]], [[സപ്തമാതൃക്കൾ]], [[അഷ്ടലക്ഷ്മി|അഷ്ടലക്ഷ്മിമാർ]] തുടങ്ങിയ ദേവീരൂപങ്ങൾക്കാണ് ഇവിടെ പ്രാധാന്യമെങ്കിലും ഗണപതി, സുബ്രഹ്മണ്യൻ തുടങ്ങിയവരുടെ രൂപങ്ങളും ഇവിടെ കാണാം. ശ്രീകോവിലിന് നേരെമുന്നിലായി ചെറിയൊരു നമസ്കാരമണ്ഡപവും കാണാം. ഇവിടെയാണ് പൂജകൾക്കുശേഷം ശാന്തിക്കാർ നമസ്കരിയ്ക്കാൻ ഉപയോഗിയ്ക്കുന്നത്. ഇവിടെ ദേവീവാഹനമായ സിംഹത്തിന്റെ ഒരു പ്രതിഷ്ഠയുമുണ്ട്. സിംഹത്തെ വണങ്ങിവേണം ദേവിയെ വണങ്ങാനെന്നാണ് ചിട്ട. വടക്കുവശത്ത് അഭിഷേകജലം ഒഴുക്കിവിടാൻ ഓവും പണിതിട്ടുണ്ട്. === നാലമ്പലം === ശ്രീകോവിലിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റി നാലമ്പലം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. സാമാന്യം വലുപ്പമുള്ള നാലമ്പലമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. അകത്തേയ്ക്ക് കയറുന്ന വാതിലിന് ഇരുവശവുമായി വാതിൽമാടങ്ങൾ പണിതിട്ടുണ്ട്. തെക്കേ വാതിൽമാടത്തിൽ വച്ചാണ് നിത്യേനയുള്ള വിശേഷാൽ പൂജകളും ഹോമങ്ങളും നടക്കുന്നത്. ഇവിടെത്തന്നെയാണ് [[ചെണ്ട]], [[മദ്ദളം]], [[തിമില]], [[ഇലത്താളം]] തുടങ്ങിയ വാദ്യങ്ങൾ സൂക്ഷിച്ചുവയ്ക്കുന്നതും. തെക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ പതിവുപോലെ [[തിടപ്പള്ളി|തിടപ്പള്ളിയും]] വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ [[കിണർ|കിണറും]] പണിതിട്ടുണ്ട്. ഇവിടത്തെ കിണർ ദീർഘചതുരാകൃതിയിലാണ് കുഴിച്ചിട്ടുള്ളത്. പമ്പ-മണിമല നദികളുമായും കുളവുമായും ഇതിന് നേരിട്ട് ബന്ധമുണ്ടെന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത്. തിടപ്പള്ളിയ്ക്ക് സമീപം പ്രത്യേകം അലങ്കരിച്ച ഒരു [[ഊഞ്ഞാൽ|ഊഞ്ഞാലും]] അതിൽ ദേവിയുടെ മറ്റൊരു പ്രതിഷ്ഠയുമുണ്ട്. മൂലവിഗ്രഹത്തിന്റെ അതേ മാതൃകയിൽ തീർത്ത ഈ വിഗ്രഹത്തിന് സമീപം രണ്ട് [[തലയിണ|തലയിണകളും]] [[മെത്ത|മെത്തയും]] അലങ്കരിച്ചുവച്ചിട്ടുണ്ട്. ആട്ടുന്നത് സർവ്വൈശ്വര്യസിദ്ധിയ്ക്ക് ഉത്തമമാണെന്ന് വിശ്വസിച്ചുവരുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്ന എല്ലാവരും ഇതും കൂടി ചെയ്തിട്ടേ പോകാറുള്ളൂ. ശ്രീകോവിലിന്റെ തെക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് മറ്റൊരു ചെറിയ ശ്രീകോവിലിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി ഗണപതിഭഗവാന്റെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ഈ വിഗ്രഹവും ശിലാനിർമ്മിതമാണ്. വലത്തോട്ട് തുമ്പിക്കൈ നീട്ടിനിൽക്കുന്ന ഗണപതിയുടെ പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[മഴു|മഴുവും]] പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[കയർ|കയറും]] മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[മോദകം|മോദകവും]] കാണാം. മുന്നിലെ വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭഗവാൻ ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു. ഗണപതിഹോമം, കറുകമാല, നാരങ്ങാമാല, ഉണ്ണിയപ്പം എന്നിവയാണ് ഗണപതിയ്ക്ക് പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. [[വിനായക ചതുർത്ഥി|വിനായക ചതുർത്ഥിനാളിൽ]] ഇവിടെ വിശേഷാൽ പൂജകളുണ്ടാകാറുണ്ട്. {{പ്രധാന ലേഖനം|ബലിക്കല്ല്}} ശ്രീകോവിലിന് ചുറ്റുമായി അകത്തെ ബലിവട്ടം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. അഷ്ടദിക്പാലകർ (കിഴക്ക് - [[ഇന്ദ്രൻ]], തെക്കുകിഴക്ക് - [[അഗ്നി]], തെക്ക് - [[യമൻ]], തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് - [[നിരൃതി]], പടിഞ്ഞാറ് - [[വരുണൻ]], വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് - [[വായു]], വടക്ക് - [[കുബേരൻ]] & [[ചന്ദ്രൻ]], വടക്കുകിഴക്ക് - [[ഈശാനൻ]]), സപ്തമാതൃക്കൾ (തെക്കുഭാഗത്ത് ഒറ്റക്കല്ലിൽ - കിഴക്കുനിന്ന് [[ബ്രാഹ്മി]], [[മാഹേശ്വരി]], [[കൗമാരി]], [[വൈഷ്ണവി]], [[വാരാഹി]], [[ഇന്ദ്രാണി]], [[ചാമുണ്ഡി]] എന്ന ക്രമത്തിൽ), [[വീരഭദ്രൻ]] (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം - കിഴക്കുഭാഗത്ത്), ഗണപതി (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം - പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത്), ബ്രഹ്മാവ് (വടക്കുകിഴക്കിനും കിഴക്കിനുമിടയിൽ), [[അനന്തൻ]] (തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനും പടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ശാസ്താവ് (തെക്കിനും തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ദുർഗ്ഗ (പടിഞ്ഞാറിനും വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), സുബ്രഹ്മണ്യൻ (വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനും വടക്കിനുമിടയിൽ), നിർമ്മാല്യധാരി (വടക്കിനും വടക്കുകിഴക്കിനുമിടയിൽ ശിവലിംഗരൂപത്തിൽ - ഇവിടെ [[മുണ്ഡിനി]]) എന്നിവരെ പ്രതിനിധീകരിയ്ക്കുന്ന ബലിക്കല്ലുകൾ ഇവിടെ കാണാം. നിലവിൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നിത്യശീവേലിയില്ലാത്തതിനാൽ ഇവ പ്രതീകാത്മകമായാണ് കണ്ടുവരുന്നത്. ബലിക്കല്ലുകൾ ദേവന്റെ/ദേവിയുടെ വികാരഭേദങ്ങളാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. തന്മൂലം അവയിൽ ചവിട്ടുന്നതും തൊട്ടുതലയിൽ വയ്ക്കുന്നതും നിരോധിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. ==കാർത്തികസ്തംഭം== അധർമ്മത്തിൻന്റെയും തിന്മയുടെയും ഭൗതിക പ്രതീകമാണ് കാർത്തികസ്തംഭം. ഇത് കത്തിച്ച് ചാമ്പലാക്കുന്ന ചടങ്ങിലൂടെ തിന്മയെ [[അഗ്നി]] വിഴുങ്ങി നന്മ ആധിപത്യം സ്ഥാപിക്കുന്നു എന്നാണ് വിശ്വാസം. വൃശ്ചികമാസത്തിലെ തൃക്കാർത്തിക ദിവസമാണ് ഈ ചടങ്ങ് നടക്കുന്നത്. പൊക്കമുള്ള തൂണിൽ വാഴക്കച്ചി, പഴയ ഓലകൾ, പടക്കം, ദേവിയ്ക്ക് ചാർത്തിയ ഒരു വർഷത്തെ ഉടയാടകൾ എന്നിവ പൊതിഞ്ഞുകെട്ടി അതിന്മേൽ നാടിൻറെ സർവ്വ തിന്മകളെയും ആവാഹിക്കുന്നു. ദീപാരാധനയ്ക്ക് മുമ്പായി ഇത് കത്തിക്കും. സർവ്വ ദുഃഖദുരിതങ്ങളും ഇതോടെ തീരുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. == നാരീപൂജ == ചക്കുളത്തുകാവിലെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ അനുഷ്ഠാനമാണ് നാരീപൂജ. അന്നേദിവസം ഇന്ത്യയിലെ പ്രശസ്തരായ വനിതകളെ അതിഥിയായി ക്ഷണിച്ച് ഇവിടെ നാരീപൂജയ്ക്കിരുത്താറുണ്ട്{{തെളിവ്}}. അലങ്കൃത പീഠത്തിൽ സ്ത്രീകളെ ഇരുത്തി, ഭക്ത്യാദരപൂർവ്വം പൂജാരി ഇവരെ ദുർഗ്ഗാസങ്കൽപ്പത്തിൽ പൂജിക്കുന്നു. സ്ത്രീകൾ എവിടെ മാനിക്കപ്പെടുന്നുവോ അവിടെ ദേവതമാർ ആനന്ദിക്കുന്നുവെന്ന സങ്കല്പവും സ്ത്രീയെ ശക്തിസ്വരൂപിണിയായി ആരാധിക്കണമെന്ന താന്ത്രിക സങ്കല്പവുമാണ് ഇത്തരമൊരു പൂജയുടെ പൊരുൾ. സ്ത്രീയാണ് സൃഷ്ടിയുടെ അടിസ്ഥാനം എന്ന സങ്കൽപ്പത്തിൽ നിന്നാണ് ശാക്തേയർ മഹാദേവിയെ ആരാധിച്ചത്‌. ഈ വിശ്വാസപ്രകാരം സ്ത്രീകളെ ലോകമാതാവായ ആദിപരാശക്തിയുടെ പ്രതീകമായി ആരാധിക്കുന്ന ശാക്തേയ പൂജയാണിത്. == വിശേഷ ദിവസങ്ങൾ == ചൊവ്വ, വെള്ളി, [[പൗർണ്ണമി]], അമാവാസി, അഷ്ടമി, നവമി, ജന്മ നക്ഷത്ര ദിവസം, മലയാളം- ഇംഗ്ലീഷ് മാസങ്ങളിലെ ഒന്നാം തീയതി തുടങ്ങിയവ ദർശനത്തിന് പ്രധാനമാണ്. പൊതുവേ ചൊവ്വ, വെള്ളി, ഞായർ ദിവസങ്ങളിൽ ദർശനത്തിന് തിരക്ക് അനുഭവപ്പെടാറുണ്ട്. കുംഭമാസത്തിലെ മകം- പൂരം ദിവസങ്ങൾ അതിവിശേഷം. [[നവരാത്രി]], [[തൃക്കാർത്തിക]], [[ശിവരാത്രി]], [[ദീപാവലി]], മണ്ഡലകാല ദിവസങ്ങൾ, മകരചൊവ്വ തുടങ്ങിയവ വിശേഷമാണ്. [[വിദ്യാരംഭം]], [[തൃക്കാർത്തിക]] ([[പൊങ്കാല]]) എന്നിവ അതിപ്രധാനം. == ദർശന സമയം == *രാവിലെ 4.30 AM മുതൽ ഉച്ചക്ക് 1 PM വരെ. *വൈകുന്നേരം 4.30 PM മുതൽ രാത്രി 8 PM വരെ. ==എത്തിച്ചേരുവാനുള്ള വഴി== തിരുവല്ലയിൽ നിന്ന് ഏകദേശം ഒമ്പതുകിലോമീറ്റർ പടിഞ്ഞാറുമാറി, അമ്പലപ്പുഴയ്ക്കുള്ള വഴിയിൽ, പത്തനംതിട്ട-ആലപ്പുഴ ജില്ലകളുടെ അതിർത്തിയിലാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. തിരുവല്ലയിൽ നിന്ന് ധാരാളം ബസ്സുകൾ അമ്പലപ്പുഴയ്ക്കുണ്ട്. അവയിലൊന്നിൽ കയറിയാൽ ക്ഷേത്രത്തിനടുത്തുള്ള ബസ് സ്റ്റോപ്പിൽ ഇറങ്ങാവുന്നതാണ്. പ്രധാന വഴിയിൽ തന്നെ ക്ഷേത്രകവാടം കാണാം. അതിലൂടെ അല്പം കൂടി മുന്നോട്ടുപോയാൽ ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലെത്താം. തീവണ്ടി വഴി വരുന്നവർക്ക് [[തിരുവല്ല തീവണ്ടിനിലയം|തിരുവല്ല റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനാണ്]] ഏറ്റവും അടുത്തുള്ളത് (9 കിലോമീറ്റർ). ഇവിടെ ഭൂരിപക്ഷം തീവണ്ടികൾക്കും സ്റ്റോപ്പുണ്ട്. മറ്റൊരു പ്രധാന സ്റ്റേഷൻ [[ഹരിപ്പാട് തീവണ്ടിനിലയം|ഹരിപ്പാട്ടാണ്]] (13 കിലോമീറ്റർ). [[അമ്പലപ്പുഴ തീവണ്ടിനിലയം|അമ്പലപ്പുഴ സ്റ്റേഷനും]] വളരെ അടുത്താണ്. തന്മൂലം [[തിരുവല്ല ശ്രീവല്ലഭമഹാക്ഷേത്രം]], [[അമ്പലപ്പുഴ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം]], [[ഹരിപ്പാട് സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമിക്ഷേത്രം]], [[മണ്ണാറശ്ശാല നാഗരാജക്ഷേത്രം]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ ദർശനം നടത്തുന്നവർക്ക് കൂട്ടിച്ചേർക്കാവുന്ന ക്ഷേത്രമാണ് ചക്കുളത്തുകാവ്. == അവലംബം == {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഭദ്രകാളിക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ദുർഗ്ഗാക്ഷേത്രങ്ങൾ]] {{Hindu temples in Kerala}} 5khbac5lm8uz3dine7mmr07sj1om8xg 4666456 4666450 2026-09-12T18:25:07Z ~2026-48203-56 222590 /* യക്ഷിയമ്മ */ 4666456 wikitext text/x-wiki {{refimprove}} {{Infobox Mandir |image = |caption=ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം |creator = |proper_name = ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം |date_built = |primary_deity = [[ദുർഗ്ഗ]] ([[ആദിപരാശക്തി]], [[ഭദ്രകാളി]], [[മഹാലക്ഷ്മി]], [[മഹാസരസ്വതി]] സങ്കല്പങ്ങൾ ഉറച്ച ദേവത) |architecture = [[തെക്കേ ഇന്ത്യൻ]], [[കേരളീയ രീതി]] |location =[[നീരേറ്റുപുറം]], [[തലവടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]], [[കുട്ടനാട് താലൂക്ക്]], [[ആലപ്പുഴ ജില്ല]], [[തിരുവല്ല|തിരുവല്ലയ്ക്ക്]] സമീപം, [[കേരളം]] |coordinates = }} [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ]] [[കുട്ടനാട് താലൂക്ക്|കുട്ടനാട് താലൂക്കിൽ]] [[തലവടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|തലവടി പഞ്ചായത്തിൽ]] [[നീരേറ്റുപുറം|നീരേറ്റുപുറത്ത്]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു പ്രസിദ്ധ ഹൈന്ദവ ക്ഷേത്രമാണ് '''ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം'''. [[പത്തനംതിട്ട ജില്ല|പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിലെ]] [[തിരുവല്ല]] നഗരത്തിൽ നിന്നും ഏകദേശം ഒൻപത് കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ജഗദീaശ്വരിയും [[പരാശക്തി|ആദിപരാശക്തിയുമായ]] [[വനദുർഗ്ഗ|വനദുർഗ്ഗയാണ്]] ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠ. '''ചക്കുളത്തമ്മ''' എന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന ഇവിടുത്തെ ഭഗവതി [[മഹാകാളി]], [[മഹാലക്ഷ്മി]], [[മഹാസരസ്വതി]], [[ഭുവനേശ്വരി]], [[ഭദ്രകാളി]] തുടങ്ങി ആദിപരാശക്തിയുടെ എല്ലാ പ്രധാന ഭാവങ്ങളിലും ആരാധിയ്ക്കപ്പെട്ടുവരുന്നു. ഉപദേവതകളായി [[ഗണപതി]], [[പരമശിവൻ]], [[മഹാവിഷ്ണു]], [[സുബ്രഹ്മണ്യൻ]], [[ശാസ്താവ്]], [[ഹനുമാൻ]], [[രാധ|രാധാസമേതനായ]] [[ശ്രീകൃഷ്ണൻ]], ദുർഗ്ഗ, സരസ്വതി, [[നവഗ്രഹങ്ങൾ]], [[നാഗദൈവങ്ങൾ]], [[രാഹു]], [[ബ്രഹ്മരക്ഷസ്സ്]], [[യക്ഷി|യക്ഷിയമ്മ]], [[ആനമറുത]] എന്നിവർക്കും പ്രതിഷ്ഠകളുണ്ട്. [[വൃശ്ചികം|വൃശ്ചികമാസത്തിലെ]] [[തൃക്കാർത്തിക]] ദിവസം പ്രസിദ്ധമായ '''[[പൊങ്കാല]]''' നടക്കുന്നു. സാക്ഷാൽ പ്രപഞ്ച നാഥയായ ഭഗവതിക്ക് മുൻപിൽ സ്ത്രീകൾ ഇഷ്ടകാര്യസിദ്ധിക്കായി നടത്തപ്പെടുന്ന [[ദ്രാവിഡർ|ദ്രാവിഡ]] ആചാരപ്രകാരമുള്ള ഒരു ആരാധനയാണ് പൊങ്കാല. അന്നേദിവസം തന്നെയുള്ള [[കാർത്തികസ്തംഭം]], ലക്ഷദീപം, [[ധനു]]മാസത്തിലെ മുപ്പെട്ട് വെള്ളിയാഴ്ചയുള്ള നാരീപൂജ, വിളിച്ചു ചൊല്ലിയുള്ള പ്രാർഥന, ലഹരിവിമോചന പ്രതിജ്ഞ തുടങ്ങിയ ചടങ്ങുകളും ഇവിടെയുണ്ട്. ഭഗവതിയ്ക്ക് ധനു ഒന്നുമുതൽ പന്ത്രണ്ടുവരെയുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ കൊടിയേറി ഉത്സവമുണ്ട്. കൂടാതെ [[നവരാത്രി]]യും ഇവിടെ അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നു. മദ്ധ്യ തിരുവതാംകൂറിലെ "സ്ത്രീകളുടെ ശബരിമല" എന്നാണു ഈ ക്ഷേത്രത്തെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. <ref>http://malayalam.nativeplanet.com/thiruvalla/attractions/chakkulathu-kavu-temple/</ref> പട്ടമന എന്നുപേരുള്ള ഒരു [[നമ്പൂതിരി]] കുടുംബം വകയാണ് ക്ഷേത്രഭരണം. ആലപ്പുഴ, പത്തനംതിട്ട, [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം]] എന്നീ ജില്ലകളുടെ അതിർത്തിയിൽ [[പമ്പാനദി|പമ്പാനദിയുടെയും]] [[മണിമലയാർ|മണിമലയാറിന്റെയും]] സംഗമസ്ഥാനത്താണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. == ഐതിഹ്യം == === സ്ഥലനാമം, ക്ഷേത്രപ്രതിഷ്ഠ === അസുരന്മാരായ ശുംഭനിശുംഭന്മാരെ നിഗ്രഹിച്ച് പ്രപഞ്ചത്തിൽ നന്മയും സമാധാനവും പുനർസ്ഥാപിച്ച ആദി പരാശക്തിയുടെ ഉജ്ജ്വലമായ ചൈതന്യമാണ് ചക്കുളത്ത് കാവിൽ വനദുർഗ്ഗയായി കുടികൊള്ളുന്നത്. ഇന്ന് ക്ഷേത്രമിരിയ്ക്കുന്ന സ്ഥലം പണ്ട് കൊടുംകാടായിരുന്നു. കാട്ടിൽ വിറകുവെട്ടാൻ പോയ ഒരു വേടൻ തന്നെ കൊത്താൻ വന്ന സർപ്പത്തെ വെട്ടി. പക്ഷേ, അതു ചത്തില്ല. പിന്നീട് ഇതേ സർപ്പത്തെ ഒരു കുളക്കരയിലെ പുറ്റിന് മുകളിൽ കണ്ടപ്പോൾ വേടൻ വീണ്ടും അതിനെ ആക്രമിച്ചു. പക്ഷേ, ഇത്തവണ പുറ്റ് പൊട്ടി ജലപ്രവാഹമുണ്ടായി. അമ്പരന്നുനിന്ന വേടന് മുന്നിൽ ഒരു സന്യാസി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട് അദ്ദേഹത്തെ ആശ്വസിപ്പിച്ചു. ഇതേ സമയം വേടന്റെ കുടുംബവും അവിടെയെത്തിയിരുന്നു. വെള്ളത്തിന് [[പാൽ|പാലും]] തേനും കലർന്ന നിറം വരുമ്പോൾ ജലപ്രവാഹം അവസാനിക്കുമെന്ന് സന്യാസി അവരോട് പറഞ്ഞു. പുറ്റിനകത്ത് പ്രപഞ്ചനാഥയായ സാക്ഷാൽ [[പരാശക്തി|ആദിപരാശക്തി]] ജലശയനം നടത്തിയ വെള്ളമാണിതെന്നും പുറ്റ് പൊളിച്ച് നോക്കിയാൽ ജഗദീശ്വരിയുടെ ഒരു പ്രതിഷ്ഠ കാണാമെന്നും അതിനെ ആരാധിച്ചാൽ സർവ്വ ഐശ്വര്യങ്ങളും ഉണ്ടാകുമെന്നും പറഞ്ഞ് പുറ്റ് ഉടച്ച് സന്യാസി വിഗ്രഹം പുറത്തെടുത്തു. അതോടെ അദ്ദേഹം അപ്രത്യക്ഷനായി. അന്ന് രാത്രി വേടൻ്റെ സ്വപ്നത്തിൽ സന്യാസിയായി വന്നത് സാക്ഷാൽ [[നാരദൻ|നാരദമുനിയാണെന്നും]] വെളിപ്പെട്ടു. ആ വിഗ്രഹമാണ് ചക്കുളത്തുകാവിൽ കുടികൊള്ളുന്നത് എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. അന്നുമുതൽ വേടനും കുടുംബവും ആ വനത്തിൽ തന്നെ താമസം തുടങ്ങി. എല്ലാ ദിവസവും കാട്ടിൽപ്പോയി വിറകും ഭക്ഷണസാധനങ്ങളും ശേഖരിച്ച് മൺകലത്തിൽ പാചകം ചെയ്താണ് അവർ കഴിഞ്ഞു പോന്നത്. ഉണ്ടാക്കുന്ന ഭക്ഷണത്തിൻ്റെ ഒരു പങ്ക് ഭഗവതിക്ക് നൽകിയ ശേഷമാണ് അവർ കഴിച്ചിരുന്നത്. ഒരു ദിവസം ഭക്ഷണസാധനങ്ങൾ ശേഖരിക്കാൻ പോയ അവർക്ക് ഒന്നും കിട്ടിയില്ല. വെറും കൈകളോടെ തിരിച്ചുവന്നു. വഴിപാട് മുടങ്ങുമല്ലോ എന്നോർത്ത് മരച്ചുവട്ടിൽ ചെന്നപ്പോൾ കലം നിറയെ ചോറും കറികളും ഇരിക്കുന്ന കാഴ്ചയാണ് വേടനും കുടുംബവും കണ്ടത്. ഇത് ദേവിയുടെ അനുഗ്രഹമാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കിയ അവർ ഉച്ചത്തിൽ ദേവീ നാമങ്ങൾ ഉരുവിട്ടു. ഇതേസമയം ഒരു അശരീരിയും ഉണ്ടായി. അത് ഇങ്ങനെ ആയിരുന്നു: {{cquote|മക്കളേ, ഞാൻ നിങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി ഉണ്ടാക്കിയതാണ് ഈ ആഹാരം. ഇത് കഴിച്ച് വിശ്രമിക്കുക. നിങ്ങളുടെ നിഷ്കളങ്കമായ ഭക്തിയിൽ ഞാൻ വളരെ സന്തുഷ്ടയാണ്. തീരാദുഃഖങ്ങളിൽ പോലും എന്നെ കൈവിടാത്തവർക്ക് ഞാൻ ദാസിയും തോഴിയും ആയിരിക്കും. ഭക്തിപൂർവ്വം ആര് എവിടെനിന്ന് വിളിച്ചാലും അവരോടൊപ്പം ഞാൻ എപ്പോഴും ഉണ്ടായിരിക്കും.}} ഈ ഓർമ്മ പുതുക്കാനാണ് ചക്കുളത്തു കാവിൽ ജനലക്ഷക്ഷങ്ങൾ പൊങ്കാല ഇടുന്നത്. ഭക്തർ അമ്മയ്ക്ക് പൊങ്കാല ഇടുമ്പോൾ അവരിലൊരാളായി അമ്മയും പൊങ്കാലയിടാനുണ്ടാകുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. പിൽക്കാലത്ത് ആ വേടനും കുടുംബവും സ്ഥലം വിട്ടുപോകുകയും ബ്രാഹ്മണർ അവിടെ താമസമാക്കുകയും ചെയ്തു. അവരിൽ പ്രധാനിയായ പട്ടമന ഇല്ലത്തെ നമ്പൂതിരി താന്ത്രികവിധികളോടുകൂടിയ ക്ഷേത്രം ഇവിടെ പണികഴിപ്പിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. അങ്ങനെയാണ് ചക്കുളത്തുകാവ് ക്ഷേത്രം നിലവിൽ വന്നത്. 1981-ൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നടന്ന നവീകരണത്തിനു ശേഷം അഷ്ടബാഹുക്കളോടുകൂടിയ ആദിപരാശക്തിയുടെ മൂർത്തരൂപമായ വനദുർഗ്ഗയെ പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. മഹാകാളി, മഹാലക്ഷ്മി, മഹാസരസ്വതി തുടങ്ങിയ പ്രധാന ഭാവങ്ങളിൽ ജഗദീശ്വരി ഇവിടെ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു.<ref>http://chakkulathukavutemple.org/about-temple/</ref> === യക്ഷിയമ്മ === കേരളത്തിലെ പല ക്ഷേത്രങ്ങളിലും കണ്ടുവരുന്ന ഒരു ഉപപ്രതിഷ്ഠയാണ് യക്ഷിയമ്മ. പ്രധാനമായും തെക്കൻ കേരളത്തിലാണ് ഈ പ്രതിഷ്ഠ കണ്ടു വരുന്നതെങ്കിലും കേരളത്തിന്റെ മറ്റുഭാഗങ്ങളിലും ഒട്ടും കുറവല്ല. ചരിത്രപരമായി നോക്കുമ്പോൾ ആദിദ്രാവിഡസങ്കല്പത്തിലെ പ്രേതാരാധനയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു കിടക്കുന്നതാണ് യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠകൾ. അതേസമയം സൗന്ദര്യം, അമാനുഷിക ശക്തി, പ്രേമം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളും യക്ഷികളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടുകിടക്കുന്നു. ഇങ്ങനെയൊക്കെയാണെങ്കിലും യക്ഷിയ്ക്ക് സവിശേഷപ്രാധാന്യം നൽകുന്ന ക്ഷേത്രങ്ങൾ വളരെ കുറവാണ്. ചക്കുളത്തുകാവ് ക്ഷേത്രം അവയിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടതാണ്. ക്ഷേത്രനാലമ്പലത്തിനുപുറത്ത് തെക്കു പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത്, പ്രത്യേകം കെട്ടിയുണ്ടാക്കിയ ശ്രീകോവിലിലാണ് യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠ. ഇവിടെ ഈ പ്രതിഷ്ഠ വരാൻ കാരണമായ കഥ ഇങ്ങനെയാണ്: ഒരിയ്ക്കൽ, ക്ഷേത്ര ഊരാളകുടുംബമായ പട്ടമന ഇല്ലത്തെ ഒരു പെൺകുട്ടി, സമീപത്തുകൂടിയൊഴുകുന്ന പമ്പയാറ്റിൽ കുളിയ്ക്കാൻ പോയപ്പോൾ അവളെ അതിഭീകരിയായ ഒരു യക്ഷി ആക്രമിച്ചു. പലതവണ പെൺകുട്ടി ഓടിരക്ഷപ്പെടാൻ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും അപ്പോഴെല്ലാം യക്ഷി അവളെ പിന്തുടർന്നു. ഒടുവിൽ അവസാന രക്ഷയ്ക്കായി അവൾ ചക്കുളത്തമ്മയെ ത്തന്നെ ശരണം പ്രാപിച്ചു. ഭക്തയുടെ വിഷമം മനസ്സിലാക്കിയ ദേവി, ഉടനെ ത്രിശൂലവുമായി രംഗത്തുവരികയും യക്ഷിയെ ഭയപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു. പരിഭ്രാന്തയായ യക്ഷി, തന്നെ ഒന്നും ചെയ്യരുതെന്നും ഇനി ആരെയും താൻ ഉപദ്രവിയ്ക്കില്ലെന്നും സത്യം ചെയ്ത് ഒഴിഞ്ഞുപോയി. അങ്ങനെ മോക്ഷം കിട്ടിയ യക്ഷിയെ, പിന്നീട് ദേവിയുടെ സമീപം തന്നെ കുടിയിരുത്തുകയുണ്ടായി. ഇവിടെ ഒരു [[വാൽക്കണ്ണാടി|വാൽക്കണ്ണാടിയുടെ]] രൂപത്തിലുള്ളതാണ് യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠ. == ക്ഷേത്രനിർമ്മിതി == === ക്ഷേത്രപരിസരവും മതിലകവും === നീരേറ്റുപുറം ഗ്രാമത്തിന്റെ ഏതാണ്ട് ഒത്ത നടുക്കായാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. കിഴക്കോട്ടാണ് ക്ഷേത്രദർശനം. കേരളത്തിലെ രണ്ടു പ്രധാന നദികളായ പമ്പാനദിയും മണിമലയാറും യഥാക്രമം ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തെക്കും വടക്കും മാറിയൊഴുകുന്നു. [[ചിങ്ങം|ചിങ്ങമാസത്തിലെ]] [[തിരുവോണം (നക്ഷത്രം)|തിരുവോണം]] നാളിൽ പമ്പാനദിയിൽ നടത്തിവരുന്ന [[നീരേറ്റുപുറം പമ്പാ ജലോത്സവം]] അതിപ്രസിദ്ധമാണ്. നീരേറ്റുപുറം പോസ്റ്റ് ഓഫീസ്, സഹകരണ ബാങ്ക്, ഹോട്ടലുകൾ, വിവിധ കടകംബോളങ്ങൾ തുടങ്ങി നിരവധി സ്ഥാപനങ്ങൾ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പരിസരത്തായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്തുകൂടെ [[അമ്പലപ്പുഴ]]-[[തിരുവല്ല]] സംസ്ഥാനപാത കടന്നുപോകുന്നു. ഇവിടെത്തന്നെ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പേരെഴുതിയ മനോഹരമായ കവാടവും കാണാം. ഇതും കടന്ന് അല്പദൂരം സഞ്ചരിച്ചാൽ ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലെത്താം. ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലായി വലിയ [[അരയാൽ]]മരം കാണാം. ഹൈന്ദവവിശ്വാസപ്രകാരം പുണ്യവൃക്ഷമായ അരയാലിന്റെ മുകളിൽ [[ബ്രഹ്മാവ്|ബ്രഹ്മാവും]] നടുക്ക് വിഷ്ണുവും അടിയിൽ ശിവനും കുടികൊള്ളുന്നു. അങ്ങനെ, [[ത്രിമൂർത്തികൾ|ത്രിമൂർത്തികളുടെ]] പ്രത്യക്ഷസ്വരൂപമായി കണക്കാക്കുഅന അരയാലിനെ ദിവസവും രാവിലെ ഏഴുതവണ വലം വയ്ക്കുന്നത് ഉത്തമമായി കണക്കാക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ നേരെ വടക്കാണ് വാഹന പാർക്കിങ് സൗകര്യം ഏർപ്പെടുത്തിയിരിയ്ക്കുന്നത്. പൊങ്കാല സമയത്ത് [[കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി.]] ഇങ്ങോട്ട് പ്രത്യേകം സർവീസുകൾ നടത്താറുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്താണ് ഊരാളകുടുംബമായ പട്ടമന ഇല്ലം നിൽക്കുന്നത്. മുമ്പുണ്ടായിരുന്ന ഇല്ലം പൊളിച്ചുമാറ്റി ഇപ്പോൾ ഇവിടെയൊരു കോൺക്രീറ്റ് വീട് പണിതിരിയ്ക്കുകയാണ്. എന്നാൽ, ദേവിയുടെ ചെറിയൊരു ക്ഷേത്രം ഇവിടെയും കാണാം. ഇത് മഹാഭക്തനായ ഒരു നമ്പൂതിരിയ്ക്ക് ദേവി നൽകിയ ദർശനത്തിന്റെ സ്മാരകമായി കണക്കാക്കിവരുന്നു. ഇന്ന് ഇതിനെ '''മൂലകുടുംബക്ഷേത്രം''' എന്ന പേരിൽ വിശേഷിപ്പിച്ചുവരുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിൽ വിശദമായി ഒരു മതിലകം പണിതിട്ടില്ല. എങ്കിലും, ആനക്കൊട്ടിൽ മുതലുള്ള ഭാഗം മതിലകമായി കണക്കാക്കിവരുന്നു. 2022-ലാണ് ഇവിടെ അതിവിശാലമായ ആനക്കൊട്ടിൽ പണിതത്. അതിനുമുമ്പ് ഇവിടെ ഒരു [[അലൂമിനിയം]] ഷീറ്റ് മാത്രമേയുണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. ഇന്ന് ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്നവരുടെ പ്രധാന ആകർഷണമാണിവിടം. ചോറൂൺ, വിവാഹം, തുലാഭാരം, വിളിച്ചുചൊല്ലിപ്രാർത്ഥന തുടങ്ങിയ ചടങ്ങുകൾ നടക്കുന്നത് ഇവിടെ വച്ചാണ്. ആനക്കൊട്ടിലിനപ്പുറമാണ് ദേവീവാഹനമായ [[സിംഹം|സിംഹത്തെ]] ശിരസ്സിലേറ്റുന്ന സ്വർണ്ണക്കൊടിമരം കാണാൻ സാധിയ്ക്കുക. ഏകദേശം 50 അടി ഉയരം വരുന്ന ഈ കൊടിമരം, 1981-ലാണ് പ്രതിഷ്ഠിച്ചത്. വളരെ തിളക്കമുള്ള ഈ കൊടിമരത്തിനപ്പുറമാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ബലിക്കല്ല് പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുള്ള ബലിക്കൽപ്പുര. താരതമ്യേന ഉയരം കുറഞ്ഞ ബലിക്കല്ലാണ് ഇവിടെയുള്ളത് എന്നതിനാൽ പുറമേ നിന്നുനോക്കിയാൽത്തന്നെ വിഗ്രഹം കാണാവുന്നതാണ്. ബലിക്കൽപ്പുരയുടെ മച്ചിൽ പതിവുപോലെ ബ്രഹ്മാവിന്റെയും [[അഷ്ടദിക്പാലകർ|അഷ്ടദിക്പാലകരുടെയും]] രൂപങ്ങൾ കൊത്തിവച്ചിട്ടുണ്ട്. കൂടാതെ വേറെയും ധാരാളം രൂപങ്ങൾ കാണാം. ബലിക്കൽപ്പുരയുടെ ഇരുവശവുമായി രണ്ട് [[ആന|ആനകളുടെ]] രൂപങ്ങൾ കാണാൻ സാധിയ്ക്കും. ഇവ [[പ്ലാസ്റ്റർ ഓഫ് പാരീസ്|പ്ലാസ്റ്റർ ഓഫ് പാരീസിൽ]] നിർമ്മിച്ചതാണ്. ==== മഹാവിഷ്ണുക്ഷേത്രം, ആനമുറതപ്രതിഷ്ഠ ==== പ്രദക്ഷിണവഴിയുടെ തെക്കുകിഴക്കുഭാഗത്ത് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനമായി മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ പ്രതിഷ്ഠയോടുകൂടിയ ഒരു ശ്രീകോവിൽ കാണാം. ഏകദേശം നാലടി ഉയരം വരുന്ന അതിമനോഹരമായ ശിലാവിഗ്രഹമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[സുദർശനചക്രം]], പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[പാഞ്ചജന്യം]] എന്ന [[ശംഖ് (വാദ്യം)|ശംഖ്]], മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[കൗമോദകി]] എന്ന [[ഗദ]], മുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[താമര]] എന്നിവ ധരിച്ച ഭഗവാൻ നിൽക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ്. ഭഗവദ്വാഹനമായ ഗരുഡന്റെ പഞ്ചലോഹവിഗ്രഹം ഇവിടെ ഭഗവാന് അഭിമുഖമായി പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. പാൽപ്പായസം, കദളിപ്പഴം, തുളസിമാല തുടങ്ങിയവയാണ് മഹാവിഷ്ണുവിനുള്ള പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. [[അഷ്ടമിരോഹിണി]], [[വിഷു]], [[വൈകുണ്ഠ ഏകാദശി]] തുടങ്ങിയവ വിശേഷദിവസങ്ങളിൽ പെടുന്നു. ഇതിനുസമീപം കാണുന്ന മേൽക്കൂരയില്ലാത്ത ഒരു തറയിലാണ് ആനമറുതയുടെ പ്രതിഷ്ഠ. ക്ഷേത്രമുണ്ടായ കാലത്തുതന്നെ ഇവിടെ ആനമുറതയുടെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ടായിരുന്നു എന്നാണ് സങ്കല്പം. എന്നാൽ, ഇപ്പോഴത്തെ പ്രതിഷ്ഠ 2023 ജൂൺ 18-നാണ് നടത്തിയത്. നീരേറ്റുപുറം പരിസരത്ത് നിരവധി ഉപദ്രവങ്ങളുണ്ടാക്കിയ ഒരു ആനയുടെ പ്രേതത്തെയാണ് ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. ആനമുറതപ്രതിഷ്ഠയ്ക്കപ്പുറമാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ ഊട്ടുപുര പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. സാധാരണയായി ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്ത് വരുന്ന ഊട്ടുപുര ഇവിടെ തെക്കുഭാഗത്ത് വന്നിരിയ്ക്കുന്നത് ശ്രദ്ധേയമാണ്. നിത്യേന ഉച്ചയ്ക്ക് ഇവിടെ അന്നദാനമുണ്ടാകും. പ്രമുഖ വ്യവസായിയായ [[ഗോകുലം ഗോപാലൻ|ഗോകുലം ഗോപാലന്റെ]] വഴിപാടായി 2018-ലാണ് ഈ ഊട്ടുപുര പണിതത്. പ്രദക്ഷിണമായി വരുമ്പോൾ തെക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് പ്രത്യേകം ശ്രീകോവിലിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി അയ്യപ്പസ്വാമിയുടെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. കൃഷ്ണശിലയിൽ തീർത്ത വിഗ്രഹത്തിന് ഏകദേശം രണ്ടടി ഉയരം വരും. [[ശബരിമല ധർമ്മശാസ്താക്ഷേത്രം|ശബരിമലയിലെ]] വിഗ്രഹവുമായി നല്ല രൂപസാദൃശ്യമുള്ള വിഗ്രഹമാണിത്. ഇവിടെവച്ചാണ് ശബരിമല തീർത്ഥാടകർ മാലയിടുന്നതും കെട്ടുനിറയ്ക്കുന്നതുമെല്ലാം. അയ്യപ്പന്റെ ശ്രീകോവിലിന് തെക്കുവശത്ത് പ്രത്യേകം തീർത്ത ഒരു തറയിലാണ് നാഗദൈവങ്ങളുടെ പ്രതിഷ്ഠ. [[നാഗരാജാവ്|നാഗരാജാവായി]] [[വാസുകി]] കുടികൊള്ളുന്ന കാവിൽ, കൂടെ [[നാഗയക്ഷി|നാഗയക്ഷിയായി]] ശതശീർഷ എന്ന പത്നിയുമുണ്ട്. [[നൂറും പാലും]], [[സർപ്പംപാട്ട്]], മഞ്ഞൾപ്പൊടി അഭിഷേകം, പുറ്റും മുട്ടയും സമർപ്പണം എന്നിവയാണ് നാഗദൈവങ്ങളുടെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. എല്ലാമാസവും [[ആയില്യം (നക്ഷത്രം)|ആയില്യം]] നാളിൽ ഇവർക്ക് വിശേഷാൽ പൂജകളും കന്നിമാസത്തിലെ ആയില്യത്തിന് [[സർപ്പബലി|സർപ്പബലിയുമുണ്ടാകും]]. അയ്യപ്പന്റെ ശ്രീകോവിലിന് വടക്കുവശത്താണ് ഐതിഹ്യപ്രസിദ്ധമായ യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠയുള്ള ശ്രീകോവിൽ. തന്റെ ഭക്തയായ പെൺകുട്ടിയെ ഉപദ്രവിയ്ക്കാൻ വന്ന യക്ഷിയെ ദേവി ശാന്തയാക്കി ഇവിടെ കുടിയിരുത്തുകയായിരുന്നു എന്നാണ് സങ്കല്പം. വറപൊടി നിവേദ്യമാണ് ഇവിടെ പ്രധാന വഴിപാട്. ==== വീരഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം ==== നാഗപ്രതിഷ്ഠയുടെ നേരെ പടിഞ്ഞാറ് ഉയരത്തിലാണ് ചക്കുളത്തുകാവിലെ ഏറ്റവും പുതിയ ഉപപ്രതിഷ്ഠയായ വീരഹനുമാനെ പ്രതിഷ്ഠിച്ച ക്ഷേത്രം. കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഹനുമദ്വിഗ്രഹങ്ങളിലൊന്നാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. പതിനെട്ടടി ഉയരം വരുന്ന ഈ വിഗ്രഹം, ഒറ്റക്കല്ലിൽ തീർത്തതാണ്. ഇടതുകയ്യിൽ ഗദ തലകീഴായി പിടിച്ച്, വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ് ഇവിടെയുള്ള ഹനുമദ്വിഗ്രഹം. പ്രത്യേകം മതിലകത്തോടുകൂടിയ ഈ ക്ഷേത്രം 2016-ലാണ് പണികഴിപ്പിച്ചത്. ആദ്യകാലത്ത് ക്ഷേത്രത്തിലെ മൂലകുടുംബക്ഷേത്രത്തിൽ അഷ്ടദിക്പാലകർക്കൊപ്പം പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെട്ടിരുന്ന ഹനുമാനെ, സ്ഥലപരിമിതിമൂലം ഇങ്ങോട്ട് മാറ്റിപ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുകയായിരുന്നു. താഴെനിന്ന് പന്ത്രണ്ടുപടികൾ കയറിവേണം നടയ്ക്കുനേരെയെത്താൻ. പടികളുടെ താഴെയായി ആനമുഖത്തോടുകൂടിയ ഒരു എടുപ്പുണ്ട്. ഹനുമാൻ സ്വാമിയെ ഉപാസിയ്ക്കുന്നത് ശത്രുദോഷങ്ങളിൽ നിന്നു മോചനം നൽകുമെന്നാണ് ഭക്തജനവിശ്വാസം. തന്മൂലം നിരവധി ആളുകളാണ് ഇവിടെ ദർശനത്തിനെത്തുന്നത്. സർവ്വകാര്യസിദ്ധി വിളക്കുഴിച്ചിലാണ് ഇവിടെയുള്ള പ്രധാന വഴിപാട്. കൂടാതെ സാധാരണ ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രങ്ങളിലെപ്പോലെ വടമാല, വെറ്റിലമാല, അവിൽ നിവേദ്യം, വെണ്ണക്കാപ്പ് ചാർത്തൽ എന്നിവയും അതിവിശേഷമായ വഴിപാടുകളിൽ പെടുന്നു. [[ചൈത്രം|ചൈത്രമാസത്തിലെ]] [[പൗർണ്ണമി|പൗർണ്ണമിനാളിൽ]] നടക്കുന്ന ഹനുമാൻ ജയന്തിയാണ് ഇവിടെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷം. ഇതിനോടനുബന്ധിച്ച് ഇവിടെ '''ആഞ്ജനേയോത്സവം''' എന്ന പേരിൽ പത്തുദിവസത്തെ ഉത്സവം നടത്തിവരുന്നുണ്ട്. ഇതുകൂടാതെ [[കർക്കടകം|കർക്കടകമാസത്തിലെ]] [[രാമായണമാസം|രാമായണമാസാചരണവും]] അതിവിശേഷമാണ്. ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തൊട്ടടുത്തായി മറ്റൊരു ശ്രീകോവിലും കാണാം. ഇവിടെ രാധാകൃഷ്ണന്മാരാണ് പ്രതിഷ്ഠ. ഇതും താരതമ്യേന പുതിയൊരു ശ്രീകോവിലാണ്. കൃഷ്ണശിലാനിർമ്മിതമായ വിഗ്രഹത്തിൽ വലതുവശത്ത് ശ്രീകൃഷ്ണനും ഇടതുവശത്ത് രാധയുമാണ് പ്രതിഷ്ഠകൾ. വലതുകയ്യിൽ [[ഓടക്കുഴൽ]] പിടിച്ച്, ഇടതുകൈ രാധയുടെ തോളത്തുവച്ചുനിൽക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ് ഇവിടെ ശ്രീകൃഷ്ണപ്രതിഷ്ഠ. രാധയാണെങ്കിൽ, വലതുകയ്യിൽ താമര പിടിച്ച് ഭഗവാന്റെ കരലാളനത്താൽ നമ്രമുഖിയായി നിൽക്കുന്നു. രണ്ടുപേരെയും ഒരുമിച്ചാണ് വിഗ്രഹത്തിൽ ചിത്രീകരിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. [[അഷ്ടമിരോഹിണി]] ഇവിടെ അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നുണ്ട്. ==== സുബ്രഹ്മണ്യനും ശിവനും ==== ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറുഭാഗം മുഴുവൻ നിരവധി മരങ്ങളാൽ സമ്പുഷ്ടമാണ്. ഇവിടെയുള്ള മരങ്ങളിലെല്ലാം ധാരാളം കൊടികൾ കെട്ടിത്തൂക്കിയിരിയ്ക്കുന്നത് കാണാം. മക്കളില്ലാത്ത ദമ്പതികളുടെ നേർച്ചകളാണ് ഇവയിലധികവും. അവയെ കണ്ടുകൊണ്ട് നടന്നെത്തുന്നത് വടക്കുപടിഞ്ഞാറേമൂലയിലുള്ള സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമിയുടെ ശ്രീകോവിലിനുമുന്നിലാണ്. ഏകദേശം നാലടി ഉയരം വരുന്ന ബാലസുബ്രഹ്മണ്യവിഗ്രഹമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിച്ച്, ഇടതുകൈ അരയിൽ കുത്തിനിൽക്കുന്ന സുബ്രഹ്മണ്യന്ന് [[സ്കന്ദഷഷ്ഠി|സ്കന്ദഷഷ്ഠിയും]] [[തൈപ്പൂയം|തൈപ്പൂയവുമാണ്]] പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷങ്ങൾ. കൂടാതെ എല്ലാമാസത്തെയും വെളുത്ത [[ഷഷ്ഠി|ഷഷ്ഠിയും]] പ്രാധാന്യത്തോടെ ആചരിച്ചുവരുന്നു. സുബ്രഹ്മണ്യശ്രീകോവിലിന് സമീപത്തായി [[കാളിയമർദ്ദനം]] നടത്തുന്ന ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ അതിമനോഹരമായ ഒരു ശില്പവും അതിനോടുചേർന്നുള്ള ചെറിയൊരു ജലപാതയും കാണാം. 2021-ലാണ് ഇവിടെ ഈ ശില്പം പണിതത്. ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്ന ഭക്തരെ ഇത് വളരെയധികം ആകർഷിയ്ക്കുന്നുണ്ട്. ഇവിടെത്തന്നെയാണ് ക്ഷേത്രം വക അഗതിമന്ദിരവും പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. നിരാലംബരായ ആളുകൾക്ക് സുഖകരമായ താമസ-ഭക്ഷണസൗകര്യങ്ങൾ ഏർപ്പാടാക്കിയിട്ടുള്ള ഈ കെട്ടിടം, ക്ഷേത്രം ട്രസ്റ്റിന്റെ സാമൂഹികപ്രവർത്തനങ്ങളിൽ പ്രധാനപങ്കുവഹിയ്ക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്താണ് വഴിപാട് കൗണ്ടർ. മഞ്ഞൾനീരാട്ട്, കൈവട്ടകഗുരുതി, ചുറ്റുവിളക്ക്, കാര്യസിദ്ധി അഭിഷേകം, രക്തപുഷ്പാഞ്ജലി, കുങ്കുമാർച്ചന, പൂമൂടൽ, നെയ്യപ്പം മൂടൽ തുടങ്ങിയവയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. കൂടാതെ നിരവധി മന്ത്രങ്ങൾ കൊണ്ടുള്ള അർച്ചനകളും വിശേഷമാണ്. വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിലെത്തിയാൽ ഐതിഹ്യപ്രസിദ്ധമായ ചക്കരക്കുളം കാണാം. വളരെ ചെറിയൊരു കുളമാണെങ്കിലും ഇവിടെ കുളിയ്ക്കാനും കാലുകഴുകാനുമെല്ലാം സൗകര്യമുണ്ട്. ഉത്സവാവസാനം ദേവിയ്ക്ക് ഇവിടെയാണ് ആറാട്ട് നടക്കുന്നത്. ഇതിന് തൊട്ടടുത്താണ് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനം നൽകുന്ന ശിവന്റെ ശ്രീകോവിൽ. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ശിവലിംഗമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. ശംഖാഭിഷേകം, ധാര, പിൻവിളക്ക്, കൂവളമാല തുടങ്ങി നിരവധി വഴിപാടുകൾ ശിവന്നുണ്ട്. [[ശിവരാത്രി|ശിവരാത്രിയാണ്]] ഇവിടെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷം. കൂടാതെ എല്ലാ [[പ്രദോഷവ്രതം|പ്രദോഷദിവസങ്ങളും]] അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നു. ഭഗവദ്വാഹനമായ [[നന്ദി (പുരാണകഥാപാത്രം)|നന്ദികേശന്റെ]] വിഗ്രഹവും നടയ്ക്കുനേരെ കാണാം. ==== നവഗ്രഹങ്ങളും സരസ്വതീമണ്ഡപവും ==== ശിവക്ഷേത്രത്തിന്റെ പുറകിലാണ് സരസ്വതീമണ്ഡപം. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ആകർഷണങ്ങളിലൊന്നാണിവിടം. ഇവിടെ ഒരേ പീഠത്തിൽ മൂന്നുപ്രതിഷ്ഠകൾ കാണാം - ഭഗവതി (ദുർഗ്ഗ), സരസ്വതി, രാഹു (സർപ്പം). വാൽക്കണ്ണാടിരൂപത്തിലാണ് ഭഗവതിയെ ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. സരസ്വതീരൂപം സാധാരണ കാണുന്നപോലെ പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[വേദം]], പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ജപമാല]] എന്നിവ ധരിച്ച്, മുന്നിലെ രണ്ടുകൈകൾ കൊണ്ട് [[വീണ]] മീട്ടുന്ന രൂപത്തിലാണ്. മൂന്നുവിഗ്രഹങ്ങളും പഞ്ചലോഹത്തിൽ നിർമ്മിച്ചവയാണ്. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടുകളിലൊന്നായ കാര്യസിദ്ധി അഭിഷേകം നടത്തുന്നത് ഇവിടെയാണ്. ഭക്തർക്ക് സ്വന്തം കൈകൊണ്ടുതന്നെ നടത്താവുന്ന അഭിഷേകമാണിത്. ഒരു കുടത്തിൽ ജലം നിറച്ചുകൊണ്ടുവന്ന് അത് ഇവിടെയുള്ള മൂന്നുദേവതകൾക്കും അഭിഷേകം ചെയ്യുന്നു. പേര് സൂചിപ്പിയ്ക്കുന്നതുപോലെ സർവ്വകാര്യസിദ്ധിയാണ് ഇതിന്റെ ഫലമെന്ന് ഭക്തർ വിശ്വസിയ്ക്കുന്നു. സരസ്വതീമണ്ഡപത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്താണ് നവഗ്രഹപ്രതിഷ്ഠയോടുകൂടിയ ശ്രീകോവിൽ. അഴികളോടുകൂടിയ ഈ ശ്രീകോവിലിനകത്ത് ഒരേപീഠത്തിൽ വിവിധ ദിക്കുകളിലേയ്ക്ക് ദർശനമായി നവഗ്രഹദേവതകളെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. ഗ്രഹനായകനായ [[സൂര്യൻ]] നടുക്കും മറ്റുള്ളവർ ചുറ്റും നിൽക്കുന്ന പതിവുസങ്കല്പത്തിൽ തന്നെയാണ് ഇവിടെയും നവഗ്രഹപ്രതിഷ്ഠ. സൂര്യന്റെ കിഴക്കുവശത്ത് [[ശുക്രൻ]], തെക്കുകിഴക്ക് [[ചന്ദ്രൻ]], തെക്ക് [[ചൊവ്വ]], തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് രാഹു, പടിഞ്ഞാറ് [[ശനി]], വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് [[കേതു]], വടക്ക് [[വ്യാഴം]], വടക്കുകിഴക്ക് [[ബുധൻ]] എന്ന ക്രമത്തിലാണ് പ്രതിഷ്ഠ. സൂര്യനും ബുധനും ശുക്രനും കിഴക്കോട്ടും, ചന്ദ്രനും ശനിയും പടിഞ്ഞാറോട്ടും, ചൊവ്വയും രാഹുവും കേതുവും തെക്കോട്ടും വ്യാഴം മാത്രം വടക്കോട്ടും ദർശനം നൽകുന്നു. നിത്യവും ഇവർക്ക് വിശേഷാൽ പൂജകളും വഴിപാടുകളുമുണ്ടാകാറുണ്ട്. === ശ്രീകോവിൽ === ദീർഘചതുരാകൃതിയിൽ തീർത്ത, മേൽക്കൂരയില്ലാത്ത ഒരു ഒറ്റനില ശ്രീകോവിലാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. കരിങ്കല്ലിൽ തീർത്ത ഈ ശ്രീകോവിലിന്റെ മുകളിൽ കോണുകളിലേയ്ക്കുള്ള ഭാഗങ്ങൾ ചെമ്പുമേഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ഇവിടെയുള്ള സോപാനപ്പടികൾ നേരിട്ടുകയറാൻ പറ്റുന്ന രീതിയിലാണ് പണികഴിപ്പിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. അകത്തേയ്ക്കുള്ള വാതിലിന് ഇരുവശവുമായി രണ്ട് ദ്വാരപാലികമാരുടെ രൂപങ്ങൾ കൊത്തിവച്ചിട്ടുണ്ട്. ശ്രീകോവിലിനകത്ത് ഒരുമുറിയേയുള്ളൂ. അതാണ് വിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ഠിച്ച ഗർഭഗൃഹം. ഏകദേശം ഒരടി ഉയരം വരുന്ന സ്വയംഭൂവായ ശിവലിംഗവും പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുള്ള, വനദുർഗ്ഗാദേവിയുടെ നാലടി ഉയരം വരുന്ന അഷ്ടബാഹുപഞ്ചലോഹവിഗ്രഹവും കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെട്ടിരിയ്ക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിലെ മൂലപ്രതിഷ്ഠയായ സ്വയംഭൂലിംഗത്തിലാണ് ഇവിടെ പ്രധാന പൂജകൾ അധികവും നടത്താറുള്ളത്. [[കൊല്ലൂർ മൂകാംബികാക്ഷേത്രം|കൊല്ലൂർ മൂകാംബിക]], [[ചോറ്റാനിക്കര ഭഗവതിക്ഷേത്രം|ചോറ്റാനിക്കര]] തുടങ്ങിയ ക്ഷേത്രങ്ങളിലെപ്പോലെ ദേവിയുടെ സമസ്തഭാവങ്ങളും കൂടിച്ചേർന്ന ഒരു മൂർത്തിയായാണ് ഇവിടെയും സങ്കല്പമുള്ളത്. 1981-ൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നടന്ന നവീകരണകലശത്തിനുശേഷമാണ് ഇവിടെ ദേവിയ്ക്ക് സ്വരൂപത്തിൽ വിഗ്രഹമുണ്ടായത്. ഏറ്റവും പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[സുദർശനചക്രം]], അതിനുമുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[നാന്ദകം]] എന്ന [[വാൾ]], അതിന്റെയും മുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[അമ്പ്]] എന്നിവയും ഏറ്റവും പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ശംഖ്]], അതിന്റെ മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ത്രിശൂലം]], അതിന്റെയും മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[വില്ല്]] എന്നിവയും ധരിച്ച ദേവി, ഏറ്റവും മുന്നിലുള്ള രണ്ടുകൈകൾ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു. അങ്ങനെ, വിശ്വപ്രകൃതിയുടെ മൂലതേജസ്സിനെ മുഴുവൻ ആവാഹിച്ചുകൊണ്ട് സാക്ഷാൽ ചക്കുളത്തുകാവിലമ്മ, മഹാശക്തിസ്വരൂപിണിയായി ശ്രീലകത്ത് വാഴുന്നു. ശ്രീകോവിലിന്റെ പുറംചുവരുകൾ പൂർണ്ണമായും സ്വർണ്ണം പൂശിയ നിലയിലാണ് കാണപ്പെടുന്നത്. ഇവിടെ ധാരാളം ദേവതാരൂപങ്ങളുണ്ട്. അവയെല്ലാം സ്വർണ്ണത്തിൽ കുളിച്ച് കാണപ്പെടുന്ന കാഴ്ച അതിമനോഹരമാണ്. ചണ്ഡികാദേവി, മഹിഷാസുരമർദ്ദിനി, [[ത്രിപുരസുന്ദരി]], [[മധുര മീനാക്ഷി ക്ഷേത്രം|മധുര മീനാക്ഷി]], [[കാമാക്ഷി അമ്മൻ കോവിൽ|കാഞ്ചി കാമാക്ഷി]], [[സപ്തമാതൃക്കൾ]], [[അഷ്ടലക്ഷ്മി|അഷ്ടലക്ഷ്മിമാർ]] തുടങ്ങിയ ദേവീരൂപങ്ങൾക്കാണ് ഇവിടെ പ്രാധാന്യമെങ്കിലും ഗണപതി, സുബ്രഹ്മണ്യൻ തുടങ്ങിയവരുടെ രൂപങ്ങളും ഇവിടെ കാണാം. ശ്രീകോവിലിന് നേരെമുന്നിലായി ചെറിയൊരു നമസ്കാരമണ്ഡപവും കാണാം. ഇവിടെയാണ് പൂജകൾക്കുശേഷം ശാന്തിക്കാർ നമസ്കരിയ്ക്കാൻ ഉപയോഗിയ്ക്കുന്നത്. ഇവിടെ ദേവീവാഹനമായ സിംഹത്തിന്റെ ഒരു പ്രതിഷ്ഠയുമുണ്ട്. സിംഹത്തെ വണങ്ങിവേണം ദേവിയെ വണങ്ങാനെന്നാണ് ചിട്ട. വടക്കുവശത്ത് അഭിഷേകജലം ഒഴുക്കിവിടാൻ ഓവും പണിതിട്ടുണ്ട്. === നാലമ്പലം === ശ്രീകോവിലിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റി നാലമ്പലം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. സാമാന്യം വലുപ്പമുള്ള നാലമ്പലമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. അകത്തേയ്ക്ക് കയറുന്ന വാതിലിന് ഇരുവശവുമായി വാതിൽമാടങ്ങൾ പണിതിട്ടുണ്ട്. തെക്കേ വാതിൽമാടത്തിൽ വച്ചാണ് നിത്യേനയുള്ള വിശേഷാൽ പൂജകളും ഹോമങ്ങളും നടക്കുന്നത്. ഇവിടെത്തന്നെയാണ് [[ചെണ്ട]], [[മദ്ദളം]], [[തിമില]], [[ഇലത്താളം]] തുടങ്ങിയ വാദ്യങ്ങൾ സൂക്ഷിച്ചുവയ്ക്കുന്നതും. തെക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ പതിവുപോലെ [[തിടപ്പള്ളി|തിടപ്പള്ളിയും]] വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ [[കിണർ|കിണറും]] പണിതിട്ടുണ്ട്. ഇവിടത്തെ കിണർ ദീർഘചതുരാകൃതിയിലാണ് കുഴിച്ചിട്ടുള്ളത്. പമ്പ-മണിമല നദികളുമായും കുളവുമായും ഇതിന് നേരിട്ട് ബന്ധമുണ്ടെന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത്. തിടപ്പള്ളിയ്ക്ക് സമീപം പ്രത്യേകം അലങ്കരിച്ച ഒരു [[ഊഞ്ഞാൽ|ഊഞ്ഞാലും]] അതിൽ ദേവിയുടെ മറ്റൊരു പ്രതിഷ്ഠയുമുണ്ട്. മൂലവിഗ്രഹത്തിന്റെ അതേ മാതൃകയിൽ തീർത്ത ഈ വിഗ്രഹത്തിന് സമീപം രണ്ട് [[തലയിണ|തലയിണകളും]] [[മെത്ത|മെത്തയും]] അലങ്കരിച്ചുവച്ചിട്ടുണ്ട്. ആട്ടുന്നത് സർവ്വൈശ്വര്യസിദ്ധിയ്ക്ക് ഉത്തമമാണെന്ന് വിശ്വസിച്ചുവരുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്ന എല്ലാവരും ഇതും കൂടി ചെയ്തിട്ടേ പോകാറുള്ളൂ. ശ്രീകോവിലിന്റെ തെക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് മറ്റൊരു ചെറിയ ശ്രീകോവിലിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി ഗണപതിഭഗവാന്റെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ഈ വിഗ്രഹവും ശിലാനിർമ്മിതമാണ്. വലത്തോട്ട് തുമ്പിക്കൈ നീട്ടിനിൽക്കുന്ന ഗണപതിയുടെ പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[മഴു|മഴുവും]] പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[കയർ|കയറും]] മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[മോദകം|മോദകവും]] കാണാം. മുന്നിലെ വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭഗവാൻ ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു. ഗണപതിഹോമം, കറുകമാല, നാരങ്ങാമാല, ഉണ്ണിയപ്പം എന്നിവയാണ് ഗണപതിയ്ക്ക് പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. [[വിനായക ചതുർത്ഥി|വിനായക ചതുർത്ഥിനാളിൽ]] ഇവിടെ വിശേഷാൽ പൂജകളുണ്ടാകാറുണ്ട്. {{പ്രധാന ലേഖനം|ബലിക്കല്ല്}} ശ്രീകോവിലിന് ചുറ്റുമായി അകത്തെ ബലിവട്ടം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. അഷ്ടദിക്പാലകർ (കിഴക്ക് - [[ഇന്ദ്രൻ]], തെക്കുകിഴക്ക് - [[അഗ്നി]], തെക്ക് - [[യമൻ]], തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് - [[നിരൃതി]], പടിഞ്ഞാറ് - [[വരുണൻ]], വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് - [[വായു]], വടക്ക് - [[കുബേരൻ]] & [[ചന്ദ്രൻ]], വടക്കുകിഴക്ക് - [[ഈശാനൻ]]), സപ്തമാതൃക്കൾ (തെക്കുഭാഗത്ത് ഒറ്റക്കല്ലിൽ - കിഴക്കുനിന്ന് [[ബ്രാഹ്മി]], [[മാഹേശ്വരി]], [[കൗമാരി]], [[വൈഷ്ണവി]], [[വാരാഹി]], [[ഇന്ദ്രാണി]], [[ചാമുണ്ഡി]] എന്ന ക്രമത്തിൽ), [[വീരഭദ്രൻ]] (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം - കിഴക്കുഭാഗത്ത്), ഗണപതി (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം - പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത്), ബ്രഹ്മാവ് (വടക്കുകിഴക്കിനും കിഴക്കിനുമിടയിൽ), [[അനന്തൻ]] (തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനും പടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ശാസ്താവ് (തെക്കിനും തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ദുർഗ്ഗ (പടിഞ്ഞാറിനും വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), സുബ്രഹ്മണ്യൻ (വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനും വടക്കിനുമിടയിൽ), നിർമ്മാല്യധാരി (വടക്കിനും വടക്കുകിഴക്കിനുമിടയിൽ ശിവലിംഗരൂപത്തിൽ - ഇവിടെ [[മുണ്ഡിനി]]) എന്നിവരെ പ്രതിനിധീകരിയ്ക്കുന്ന ബലിക്കല്ലുകൾ ഇവിടെ കാണാം. നിലവിൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നിത്യശീവേലിയില്ലാത്തതിനാൽ ഇവ പ്രതീകാത്മകമായാണ് കണ്ടുവരുന്നത്. ബലിക്കല്ലുകൾ ദേവന്റെ/ദേവിയുടെ വികാരഭേദങ്ങളാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. തന്മൂലം അവയിൽ ചവിട്ടുന്നതും തൊട്ടുതലയിൽ വയ്ക്കുന്നതും നിരോധിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. ==കാർത്തികസ്തംഭം== അധർമ്മത്തിൻന്റെയും തിന്മയുടെയും ഭൗതിക പ്രതീകമാണ് കാർത്തികസ്തംഭം. ഇത് കത്തിച്ച് ചാമ്പലാക്കുന്ന ചടങ്ങിലൂടെ തിന്മയെ [[അഗ്നി]] വിഴുങ്ങി നന്മ ആധിപത്യം സ്ഥാപിക്കുന്നു എന്നാണ് വിശ്വാസം. വൃശ്ചികമാസത്തിലെ തൃക്കാർത്തിക ദിവസമാണ് ഈ ചടങ്ങ് നടക്കുന്നത്. പൊക്കമുള്ള തൂണിൽ വാഴക്കച്ചി, പഴയ ഓലകൾ, പടക്കം, ദേവിയ്ക്ക് ചാർത്തിയ ഒരു വർഷത്തെ ഉടയാടകൾ എന്നിവ പൊതിഞ്ഞുകെട്ടി അതിന്മേൽ നാടിൻറെ സർവ്വ തിന്മകളെയും ആവാഹിക്കുന്നു. ദീപാരാധനയ്ക്ക് മുമ്പായി ഇത് കത്തിക്കും. സർവ്വ ദുഃഖദുരിതങ്ങളും ഇതോടെ തീരുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. == നാരീപൂജ == ചക്കുളത്തുകാവിലെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ അനുഷ്ഠാനമാണ് നാരീപൂജ. അന്നേദിവസം ഇന്ത്യയിലെ പ്രശസ്തരായ വനിതകളെ അതിഥിയായി ക്ഷണിച്ച് ഇവിടെ നാരീപൂജയ്ക്കിരുത്താറുണ്ട്{{തെളിവ്}}. അലങ്കൃത പീഠത്തിൽ സ്ത്രീകളെ ഇരുത്തി, ഭക്ത്യാദരപൂർവ്വം പൂജാരി ഇവരെ ദുർഗ്ഗാസങ്കൽപ്പത്തിൽ പൂജിക്കുന്നു. സ്ത്രീകൾ എവിടെ മാനിക്കപ്പെടുന്നുവോ അവിടെ ദേവതമാർ ആനന്ദിക്കുന്നുവെന്ന സങ്കല്പവും സ്ത്രീയെ ശക്തിസ്വരൂപിണിയായി ആരാധിക്കണമെന്ന താന്ത്രിക സങ്കല്പവുമാണ് ഇത്തരമൊരു പൂജയുടെ പൊരുൾ. സ്ത്രീയാണ് സൃഷ്ടിയുടെ അടിസ്ഥാനം എന്ന സങ്കൽപ്പത്തിൽ നിന്നാണ് ശാക്തേയർ മഹാദേവിയെ ആരാധിച്ചത്‌. ഈ വിശ്വാസപ്രകാരം സ്ത്രീകളെ ലോകമാതാവായ ആദിപരാശക്തിയുടെ പ്രതീകമായി ആരാധിക്കുന്ന ശാക്തേയ പൂജയാണിത്. == വിശേഷ ദിവസങ്ങൾ == ചൊവ്വ, വെള്ളി, [[പൗർണ്ണമി]], അമാവാസി, അഷ്ടമി, നവമി, ജന്മ നക്ഷത്ര ദിവസം, മലയാളം- ഇംഗ്ലീഷ് മാസങ്ങളിലെ ഒന്നാം തീയതി തുടങ്ങിയവ ദർശനത്തിന് പ്രധാനമാണ്. പൊതുവേ ചൊവ്വ, വെള്ളി, ഞായർ ദിവസങ്ങളിൽ ദർശനത്തിന് തിരക്ക് അനുഭവപ്പെടാറുണ്ട്. കുംഭമാസത്തിലെ മകം- പൂരം ദിവസങ്ങൾ അതിവിശേഷം. [[നവരാത്രി]], [[തൃക്കാർത്തിക]], [[ശിവരാത്രി]], [[ദീപാവലി]], മണ്ഡലകാല ദിവസങ്ങൾ, മകരചൊവ്വ തുടങ്ങിയവ വിശേഷമാണ്. [[വിദ്യാരംഭം]], [[തൃക്കാർത്തിക]] ([[പൊങ്കാല]]) എന്നിവ അതിപ്രധാനം. == ദർശന സമയം == *രാവിലെ 4.30 AM മുതൽ ഉച്ചക്ക് 1 PM വരെ. *വൈകുന്നേരം 4.30 PM മുതൽ രാത്രി 8 PM വരെ. ==എത്തിച്ചേരുവാനുള്ള വഴി== തിരുവല്ലയിൽ നിന്ന് ഏകദേശം ഒമ്പതുകിലോമീറ്റർ പടിഞ്ഞാറുമാറി, അമ്പലപ്പുഴയ്ക്കുള്ള വഴിയിൽ, പത്തനംതിട്ട-ആലപ്പുഴ ജില്ലകളുടെ അതിർത്തിയിലാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. തിരുവല്ലയിൽ നിന്ന് ധാരാളം ബസ്സുകൾ അമ്പലപ്പുഴയ്ക്കുണ്ട്. അവയിലൊന്നിൽ കയറിയാൽ ക്ഷേത്രത്തിനടുത്തുള്ള ബസ് സ്റ്റോപ്പിൽ ഇറങ്ങാവുന്നതാണ്. പ്രധാന വഴിയിൽ തന്നെ ക്ഷേത്രകവാടം കാണാം. അതിലൂടെ അല്പം കൂടി മുന്നോട്ടുപോയാൽ ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലെത്താം. തീവണ്ടി വഴി വരുന്നവർക്ക് [[തിരുവല്ല തീവണ്ടിനിലയം|തിരുവല്ല റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനാണ്]] ഏറ്റവും അടുത്തുള്ളത് (9 കിലോമീറ്റർ). ഇവിടെ ഭൂരിപക്ഷം തീവണ്ടികൾക്കും സ്റ്റോപ്പുണ്ട്. മറ്റൊരു പ്രധാന സ്റ്റേഷൻ [[ഹരിപ്പാട് തീവണ്ടിനിലയം|ഹരിപ്പാട്ടാണ്]] (13 കിലോമീറ്റർ). [[അമ്പലപ്പുഴ തീവണ്ടിനിലയം|അമ്പലപ്പുഴ സ്റ്റേഷനും]] വളരെ അടുത്താണ്. തന്മൂലം [[തിരുവല്ല ശ്രീവല്ലഭമഹാക്ഷേത്രം]], [[അമ്പലപ്പുഴ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം]], [[ഹരിപ്പാട് സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമിക്ഷേത്രം]], [[മണ്ണാറശ്ശാല നാഗരാജക്ഷേത്രം]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ ദർശനം നടത്തുന്നവർക്ക് കൂട്ടിച്ചേർക്കാവുന്ന ക്ഷേത്രമാണ് ചക്കുളത്തുകാവ്. == അവലംബം == {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഭദ്രകാളിക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ദുർഗ്ഗാക്ഷേത്രങ്ങൾ]] {{Hindu temples in Kerala}} rsnrrefelrjr11j3x6j2j4do99e46lp 4666462 4666456 2026-09-12T18:33:39Z ~2026-48203-56 222590 /* ഐതിഹ്യം */ 4666462 wikitext text/x-wiki {{refimprove}} {{Infobox Mandir |image = |caption=ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം |creator = |proper_name = ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം |date_built = |primary_deity = [[ദുർഗ്ഗ]] ([[ആദിപരാശക്തി]], [[ഭദ്രകാളി]], [[മഹാലക്ഷ്മി]], [[മഹാസരസ്വതി]] സങ്കല്പങ്ങൾ ഉറച്ച ദേവത) |architecture = [[തെക്കേ ഇന്ത്യൻ]], [[കേരളീയ രീതി]] |location =[[നീരേറ്റുപുറം]], [[തലവടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]], [[കുട്ടനാട് താലൂക്ക്]], [[ആലപ്പുഴ ജില്ല]], [[തിരുവല്ല|തിരുവല്ലയ്ക്ക്]] സമീപം, [[കേരളം]] |coordinates = }} [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ]] [[കുട്ടനാട് താലൂക്ക്|കുട്ടനാട് താലൂക്കിൽ]] [[തലവടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|തലവടി പഞ്ചായത്തിൽ]] [[നീരേറ്റുപുറം|നീരേറ്റുപുറത്ത്]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു പ്രസിദ്ധ ഹൈന്ദവ ക്ഷേത്രമാണ് '''ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം'''. [[പത്തനംതിട്ട ജില്ല|പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിലെ]] [[തിരുവല്ല]] നഗരത്തിൽ നിന്നും ഏകദേശം ഒൻപത് കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ജഗദീaശ്വരിയും [[പരാശക്തി|ആദിപരാശക്തിയുമായ]] [[വനദുർഗ്ഗ|വനദുർഗ്ഗയാണ്]] ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠ. '''ചക്കുളത്തമ്മ''' എന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന ഇവിടുത്തെ ഭഗവതി [[മഹാകാളി]], [[മഹാലക്ഷ്മി]], [[മഹാസരസ്വതി]], [[ഭുവനേശ്വരി]], [[ഭദ്രകാളി]] തുടങ്ങി ആദിപരാശക്തിയുടെ എല്ലാ പ്രധാന ഭാവങ്ങളിലും ആരാധിയ്ക്കപ്പെട്ടുവരുന്നു. ഉപദേവതകളായി [[ഗണപതി]], [[പരമശിവൻ]], [[മഹാവിഷ്ണു]], [[സുബ്രഹ്മണ്യൻ]], [[ശാസ്താവ്]], [[ഹനുമാൻ]], [[രാധ|രാധാസമേതനായ]] [[ശ്രീകൃഷ്ണൻ]], ദുർഗ്ഗ, സരസ്വതി, [[നവഗ്രഹങ്ങൾ]], [[നാഗദൈവങ്ങൾ]], [[രാഹു]], [[ബ്രഹ്മരക്ഷസ്സ്]], [[യക്ഷി|യക്ഷിയമ്മ]], [[ആനമറുത]] എന്നിവർക്കും പ്രതിഷ്ഠകളുണ്ട്. [[വൃശ്ചികം|വൃശ്ചികമാസത്തിലെ]] [[തൃക്കാർത്തിക]] ദിവസം പ്രസിദ്ധമായ '''[[പൊങ്കാല]]''' നടക്കുന്നു. സാക്ഷാൽ പ്രപഞ്ച നാഥയായ ഭഗവതിക്ക് മുൻപിൽ സ്ത്രീകൾ ഇഷ്ടകാര്യസിദ്ധിക്കായി നടത്തപ്പെടുന്ന [[ദ്രാവിഡർ|ദ്രാവിഡ]] ആചാരപ്രകാരമുള്ള ഒരു ആരാധനയാണ് പൊങ്കാല. അന്നേദിവസം തന്നെയുള്ള [[കാർത്തികസ്തംഭം]], ലക്ഷദീപം, [[ധനു]]മാസത്തിലെ മുപ്പെട്ട് വെള്ളിയാഴ്ചയുള്ള നാരീപൂജ, വിളിച്ചു ചൊല്ലിയുള്ള പ്രാർഥന, ലഹരിവിമോചന പ്രതിജ്ഞ തുടങ്ങിയ ചടങ്ങുകളും ഇവിടെയുണ്ട്. ഭഗവതിയ്ക്ക് ധനു ഒന്നുമുതൽ പന്ത്രണ്ടുവരെയുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ കൊടിയേറി ഉത്സവമുണ്ട്. കൂടാതെ [[നവരാത്രി]]യും ഇവിടെ അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നു. മദ്ധ്യ തിരുവതാംകൂറിലെ "സ്ത്രീകളുടെ ശബരിമല" എന്നാണു ഈ ക്ഷേത്രത്തെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. <ref>http://malayalam.nativeplanet.com/thiruvalla/attractions/chakkulathu-kavu-temple/</ref> പട്ടമന എന്നുപേരുള്ള ഒരു [[നമ്പൂതിരി]] കുടുംബം വകയാണ് ക്ഷേത്രഭരണം. ആലപ്പുഴ, പത്തനംതിട്ട, [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം]] എന്നീ ജില്ലകളുടെ അതിർത്തിയിൽ [[പമ്പാനദി|പമ്പാനദിയുടെയും]] [[മണിമലയാർ|മണിമലയാറിന്റെയും]] സംഗമസ്ഥാനത്താണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. == ഐതിഹ്യം == === സ്ഥലനാമം, ക്ഷേത്രപ്രതിഷ്ഠ === അസുരന്മാരായ ശുംഭനിശുംഭന്മാരെ നിഗ്രഹിച്ച് പ്രപഞ്ചത്തിൽ നന്മയും സമാധാനവും പുനർസ്ഥാപിച്ച ആദി പരാശക്തിയുടെ ഉജ്ജ്വലമായ ചൈതന്യമാണ് ചക്കുളത്ത് കാവിൽ വനദുർഗ്ഗയായി കുടികൊള്ളുന്നത്. ഇന്ന് ക്ഷേത്രമിരിയ്ക്കുന്ന സ്ഥലം പണ്ട് കൊടുംകാടായിരുന്നു. കാട്ടിൽ വിറകുവെട്ടാൻ പോയ ഒരു വേടൻ തന്നെ കൊത്താൻ വന്ന സർപ്പത്തെ വെട്ടി. പക്ഷേ, അതു ചത്തില്ല. പിന്നീട് ഇതേ സർപ്പത്തെ ഒരു കുളക്കരയിലെ പുറ്റിന് മുകളിൽ കണ്ടപ്പോൾ വേടൻ വീണ്ടും അതിനെ ആക്രമിച്ചു. പക്ഷേ, ഇത്തവണ പുറ്റ് പൊട്ടി ജലപ്രവാഹമുണ്ടായി. അമ്പരന്നുനിന്ന വേടന് മുന്നിൽ ഒരു സന്യാസി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട് അദ്ദേഹത്തെ ആശ്വസിപ്പിച്ചു. ഇതേ സമയം വേടന്റെ കുടുംബവും അവിടെയെത്തിയിരുന്നു. വെള്ളത്തിന് [[പാൽ|പാലും]] തേനും കലർന്ന നിറം വരുമ്പോൾ ജലപ്രവാഹം അവസാനിക്കുമെന്ന് സന്യാസി അവരോട് പറഞ്ഞു. പുറ്റിനകത്ത് പ്രപഞ്ചനാഥയായ സാക്ഷാൽ [[പരാശക്തി|ആദിപരാശക്തി]] ജലശയനം നടത്തിയ വെള്ളമാണിതെന്നും പുറ്റ് പൊളിച്ച് നോക്കിയാൽ ജഗദീശ്വരിയുടെ ഒരു പ്രതിഷ്ഠ കാണാമെന്നും അതിനെ ആരാധിച്ചാൽ സർവ്വ ഐശ്വര്യങ്ങളും ഉണ്ടാകുമെന്നും പറഞ്ഞ് പുറ്റ് ഉടച്ച് സന്യാസി വിഗ്രഹം പുറത്തെടുത്തു. അതോടെ അദ്ദേഹം അപ്രത്യക്ഷനായി. അന്ന് രാത്രി വേടൻ്റെ സ്വപ്നത്തിൽ സന്യാസിയായി വന്നത് സാക്ഷാൽ [[നാരദൻ|നാരദമുനിയാണെന്നും]] വെളിപ്പെട്ടു. ആ വിഗ്രഹമാണ് ചക്കുളത്തുകാവിൽ കുടികൊള്ളുന്നത് എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. അന്നുമുതൽ വേടനും കുടുംബവും ആ വനത്തിൽ തന്നെ താമസം തുടങ്ങി. എല്ലാ ദിവസവും കാട്ടിൽപ്പോയി വിറകും ഭക്ഷണസാധനങ്ങളും ശേഖരിച്ച് മൺകലത്തിൽ പാചകം ചെയ്താണ് അവർ കഴിഞ്ഞു പോന്നത്. ഉണ്ടാക്കുന്ന ഭക്ഷണത്തിൻ്റെ ഒരു പങ്ക് ഭഗവതിക്ക് നൽകിയ ശേഷമാണ് അവർ കഴിച്ചിരുന്നത്. ഒരു ദിവസം ഭക്ഷണസാധനങ്ങൾ ശേഖരിക്കാൻ പോയ അവർക്ക് ഒന്നും കിട്ടിയില്ല. വെറും കൈകളോടെ തിരിച്ചുവന്നു. വഴിപാട് മുടങ്ങുമല്ലോ എന്നോർത്ത് മരച്ചുവട്ടിൽ ചെന്നപ്പോൾ കലം നിറയെ ചോറും കറികളും ഇരിക്കുന്ന കാഴ്ചയാണ് വേടനും കുടുംബവും കണ്ടത്. ഇത് ദേവിയുടെ അനുഗ്രഹമാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കിയ അവർ ഉച്ചത്തിൽ ദേവീ നാമങ്ങൾ ഉരുവിട്ടു. ഇതേസമയം ഒരു അശരീരിയും ഉണ്ടായി. അത് ഇങ്ങനെ ആയിരുന്നു: {{cquote|മക്കളേ, ഞാൻ നിങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി ഉണ്ടാക്കിയതാണ് ഈ ആഹാരം. ഇത് കഴിച്ച് വിശ്രമിക്കുക. നിങ്ങളുടെ നിഷ്കളങ്കമായ ഭക്തിയിൽ ഞാൻ വളരെ സന്തുഷ്ടയാണ്. തീരാദുഃഖങ്ങളിൽ പോലും എന്നെ കൈവിടാത്തവർക്ക് ഞാൻ ദാസിയും തോഴിയും ആയിരിക്കും. ഭക്തിപൂർവ്വം ആര് എവിടെനിന്ന് വിളിച്ചാലും അവരോടൊപ്പം ഞാൻ എപ്പോഴും ഉണ്ടായിരിക്കും.}} ഈ ഓർമ്മ പുതുക്കാനാണ് ചക്കുളത്തു കാവിൽ ജനലക്ഷക്ഷങ്ങൾ പൊങ്കാല ഇടുന്നത്. ഭക്തർ അമ്മയ്ക്ക് പൊങ്കാല ഇടുമ്പോൾ അവരിലൊരാളായി അമ്മയും പൊങ്കാലയിടാനുണ്ടാകുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. പിൽക്കാലത്ത് ആ വേടനും കുടുംബവും സ്ഥലം വിട്ടുപോകുകയും ബ്രാഹ്മണർ അവിടെ താമസമാക്കുകയും ചെയ്തു. അവരിൽ പ്രധാനിയായ പട്ടമന ഇല്ലത്തെ നമ്പൂതിരി താന്ത്രികവിധികളോടുകൂടിയ ക്ഷേത്രം ഇവിടെ പണികഴിപ്പിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. അങ്ങനെയാണ് ചക്കുളത്തുകാവ് ക്ഷേത്രം നിലവിൽ വന്നത്. 1981-ൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നടന്ന നവീകരണത്തിനു ശേഷം അഷ്ടബാഹുക്കളോടുകൂടിയ ആദിപരാശക്തിയുടെ മൂർത്തരൂപമായ വനദുർഗ്ഗയെ പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. മഹാകാളി, മഹാലക്ഷ്മി, മഹാസരസ്വതി തുടങ്ങിയ പ്രധാന ഭാവങ്ങളിൽ ജഗദീശ്വരി ഇവിടെ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു.<ref>http://chakkulathukavutemple.org/about-temple/</ref> പ്രധാന പ്രതിഷ്‌ഠയായ വനദുർഗ്ഗയ്ക്ക് പുറമേ പരമശിവൻ, മഹാവിഷ്‌ണു, ഗണപതി, ധർമ്മശാസ്താവ്, സുബ്രഹ്മണ്യൻ, യക്ഷിയമ്മ, നവഗ്രഹങ്ങൾ എന്നിവർക്കും തുല്യ പ്രാധാന്യത്തോടെ സ്ഥാനം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. === യക്ഷിയമ്മ === കേരളത്തിലെ പല ക്ഷേത്രങ്ങളിലും കണ്ടുവരുന്ന ഒരു ഉപപ്രതിഷ്ഠയാണ് യക്ഷിയമ്മ. പ്രധാനമായും തെക്കൻ കേരളത്തിലാണ് ഈ പ്രതിഷ്ഠ കണ്ടു വരുന്നതെങ്കിലും കേരളത്തിന്റെ മറ്റുഭാഗങ്ങളിലും ഒട്ടും കുറവല്ല. ചരിത്രപരമായി നോക്കുമ്പോൾ ആദിദ്രാവിഡസങ്കല്പത്തിലെ പ്രേതാരാധനയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു കിടക്കുന്നതാണ് യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠകൾ. അതേസമയം സൗന്ദര്യം, അമാനുഷിക ശക്തി, പ്രേമം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളും യക്ഷികളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടുകിടക്കുന്നു. ഇങ്ങനെയൊക്കെയാണെങ്കിലും യക്ഷിയ്ക്ക് സവിശേഷപ്രാധാന്യം നൽകുന്ന ക്ഷേത്രങ്ങൾ വളരെ കുറവാണ്. ചക്കുളത്തുകാവ് ക്ഷേത്രം അവയിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടതാണ്. ക്ഷേത്രനാലമ്പലത്തിനുപുറത്ത് തെക്കു പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത്, പ്രത്യേകം കെട്ടിയുണ്ടാക്കിയ ശ്രീകോവിലിലാണ് യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠ. ഇവിടെ ഈ പ്രതിഷ്ഠ വരാൻ കാരണമായ കഥ ഇങ്ങനെയാണ്: ഒരിയ്ക്കൽ, ക്ഷേത്ര ഊരാളകുടുംബമായ പട്ടമന ഇല്ലത്തെ ഒരു പെൺകുട്ടി, സമീപത്തുകൂടിയൊഴുകുന്ന പമ്പയാറ്റിൽ കുളിയ്ക്കാൻ പോയപ്പോൾ അവളെ അതിഭീകരിയായ ഒരു യക്ഷി ആക്രമിച്ചു. പലതവണ പെൺകുട്ടി ഓടിരക്ഷപ്പെടാൻ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും അപ്പോഴെല്ലാം യക്ഷി അവളെ പിന്തുടർന്നു. ഒടുവിൽ അവസാന രക്ഷയ്ക്കായി അവൾ ചക്കുളത്തമ്മയെ ത്തന്നെ ശരണം പ്രാപിച്ചു. ഭക്തയുടെ വിഷമം മനസ്സിലാക്കിയ ദേവി, ഉടനെ ത്രിശൂലവുമായി രംഗത്തുവരികയും യക്ഷിയെ ഭയപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു. പരിഭ്രാന്തയായ യക്ഷി, തന്നെ ഒന്നും ചെയ്യരുതെന്നും ഇനി ആരെയും താൻ ഉപദ്രവിയ്ക്കില്ലെന്നും സത്യം ചെയ്ത് ഒഴിഞ്ഞുപോയി. അങ്ങനെ മോക്ഷം കിട്ടിയ യക്ഷിയെ, പിന്നീട് ദേവിയുടെ സമീപം തന്നെ കുടിയിരുത്തുകയുണ്ടായി. ഇവിടെ ഒരു [[വാൽക്കണ്ണാടി|വാൽക്കണ്ണാടിയുടെ]] രൂപത്തിലുള്ളതാണ് യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠ. == ക്ഷേത്രനിർമ്മിതി == === ക്ഷേത്രപരിസരവും മതിലകവും === നീരേറ്റുപുറം ഗ്രാമത്തിന്റെ ഏതാണ്ട് ഒത്ത നടുക്കായാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. കിഴക്കോട്ടാണ് ക്ഷേത്രദർശനം. കേരളത്തിലെ രണ്ടു പ്രധാന നദികളായ പമ്പാനദിയും മണിമലയാറും യഥാക്രമം ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തെക്കും വടക്കും മാറിയൊഴുകുന്നു. [[ചിങ്ങം|ചിങ്ങമാസത്തിലെ]] [[തിരുവോണം (നക്ഷത്രം)|തിരുവോണം]] നാളിൽ പമ്പാനദിയിൽ നടത്തിവരുന്ന [[നീരേറ്റുപുറം പമ്പാ ജലോത്സവം]] അതിപ്രസിദ്ധമാണ്. നീരേറ്റുപുറം പോസ്റ്റ് ഓഫീസ്, സഹകരണ ബാങ്ക്, ഹോട്ടലുകൾ, വിവിധ കടകംബോളങ്ങൾ തുടങ്ങി നിരവധി സ്ഥാപനങ്ങൾ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പരിസരത്തായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്തുകൂടെ [[അമ്പലപ്പുഴ]]-[[തിരുവല്ല]] സംസ്ഥാനപാത കടന്നുപോകുന്നു. ഇവിടെത്തന്നെ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പേരെഴുതിയ മനോഹരമായ കവാടവും കാണാം. ഇതും കടന്ന് അല്പദൂരം സഞ്ചരിച്ചാൽ ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലെത്താം. ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലായി വലിയ [[അരയാൽ]]മരം കാണാം. ഹൈന്ദവവിശ്വാസപ്രകാരം പുണ്യവൃക്ഷമായ അരയാലിന്റെ മുകളിൽ [[ബ്രഹ്മാവ്|ബ്രഹ്മാവും]] നടുക്ക് വിഷ്ണുവും അടിയിൽ ശിവനും കുടികൊള്ളുന്നു. അങ്ങനെ, [[ത്രിമൂർത്തികൾ|ത്രിമൂർത്തികളുടെ]] പ്രത്യക്ഷസ്വരൂപമായി കണക്കാക്കുഅന അരയാലിനെ ദിവസവും രാവിലെ ഏഴുതവണ വലം വയ്ക്കുന്നത് ഉത്തമമായി കണക്കാക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ നേരെ വടക്കാണ് വാഹന പാർക്കിങ് സൗകര്യം ഏർപ്പെടുത്തിയിരിയ്ക്കുന്നത്. പൊങ്കാല സമയത്ത് [[കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി.]] ഇങ്ങോട്ട് പ്രത്യേകം സർവീസുകൾ നടത്താറുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്താണ് ഊരാളകുടുംബമായ പട്ടമന ഇല്ലം നിൽക്കുന്നത്. മുമ്പുണ്ടായിരുന്ന ഇല്ലം പൊളിച്ചുമാറ്റി ഇപ്പോൾ ഇവിടെയൊരു കോൺക്രീറ്റ് വീട് പണിതിരിയ്ക്കുകയാണ്. എന്നാൽ, ദേവിയുടെ ചെറിയൊരു ക്ഷേത്രം ഇവിടെയും കാണാം. ഇത് മഹാഭക്തനായ ഒരു നമ്പൂതിരിയ്ക്ക് ദേവി നൽകിയ ദർശനത്തിന്റെ സ്മാരകമായി കണക്കാക്കിവരുന്നു. ഇന്ന് ഇതിനെ '''മൂലകുടുംബക്ഷേത്രം''' എന്ന പേരിൽ വിശേഷിപ്പിച്ചുവരുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിൽ വിശദമായി ഒരു മതിലകം പണിതിട്ടില്ല. എങ്കിലും, ആനക്കൊട്ടിൽ മുതലുള്ള ഭാഗം മതിലകമായി കണക്കാക്കിവരുന്നു. 2022-ലാണ് ഇവിടെ അതിവിശാലമായ ആനക്കൊട്ടിൽ പണിതത്. അതിനുമുമ്പ് ഇവിടെ ഒരു [[അലൂമിനിയം]] ഷീറ്റ് മാത്രമേയുണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. ഇന്ന് ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്നവരുടെ പ്രധാന ആകർഷണമാണിവിടം. ചോറൂൺ, വിവാഹം, തുലാഭാരം, വിളിച്ചുചൊല്ലിപ്രാർത്ഥന തുടങ്ങിയ ചടങ്ങുകൾ നടക്കുന്നത് ഇവിടെ വച്ചാണ്. ആനക്കൊട്ടിലിനപ്പുറമാണ് ദേവീവാഹനമായ [[സിംഹം|സിംഹത്തെ]] ശിരസ്സിലേറ്റുന്ന സ്വർണ്ണക്കൊടിമരം കാണാൻ സാധിയ്ക്കുക. ഏകദേശം 50 അടി ഉയരം വരുന്ന ഈ കൊടിമരം, 1981-ലാണ് പ്രതിഷ്ഠിച്ചത്. വളരെ തിളക്കമുള്ള ഈ കൊടിമരത്തിനപ്പുറമാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ബലിക്കല്ല് പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുള്ള ബലിക്കൽപ്പുര. താരതമ്യേന ഉയരം കുറഞ്ഞ ബലിക്കല്ലാണ് ഇവിടെയുള്ളത് എന്നതിനാൽ പുറമേ നിന്നുനോക്കിയാൽത്തന്നെ വിഗ്രഹം കാണാവുന്നതാണ്. ബലിക്കൽപ്പുരയുടെ മച്ചിൽ പതിവുപോലെ ബ്രഹ്മാവിന്റെയും [[അഷ്ടദിക്പാലകർ|അഷ്ടദിക്പാലകരുടെയും]] രൂപങ്ങൾ കൊത്തിവച്ചിട്ടുണ്ട്. കൂടാതെ വേറെയും ധാരാളം രൂപങ്ങൾ കാണാം. ബലിക്കൽപ്പുരയുടെ ഇരുവശവുമായി രണ്ട് [[ആന|ആനകളുടെ]] രൂപങ്ങൾ കാണാൻ സാധിയ്ക്കും. ഇവ [[പ്ലാസ്റ്റർ ഓഫ് പാരീസ്|പ്ലാസ്റ്റർ ഓഫ് പാരീസിൽ]] നിർമ്മിച്ചതാണ്. ==== മഹാവിഷ്ണുക്ഷേത്രം, ആനമുറതപ്രതിഷ്ഠ ==== പ്രദക്ഷിണവഴിയുടെ തെക്കുകിഴക്കുഭാഗത്ത് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനമായി മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ പ്രതിഷ്ഠയോടുകൂടിയ ഒരു ശ്രീകോവിൽ കാണാം. ഏകദേശം നാലടി ഉയരം വരുന്ന അതിമനോഹരമായ ശിലാവിഗ്രഹമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[സുദർശനചക്രം]], പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[പാഞ്ചജന്യം]] എന്ന [[ശംഖ് (വാദ്യം)|ശംഖ്]], മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[കൗമോദകി]] എന്ന [[ഗദ]], മുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[താമര]] എന്നിവ ധരിച്ച ഭഗവാൻ നിൽക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ്. ഭഗവദ്വാഹനമായ ഗരുഡന്റെ പഞ്ചലോഹവിഗ്രഹം ഇവിടെ ഭഗവാന് അഭിമുഖമായി പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. പാൽപ്പായസം, കദളിപ്പഴം, തുളസിമാല തുടങ്ങിയവയാണ് മഹാവിഷ്ണുവിനുള്ള പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. [[അഷ്ടമിരോഹിണി]], [[വിഷു]], [[വൈകുണ്ഠ ഏകാദശി]] തുടങ്ങിയവ വിശേഷദിവസങ്ങളിൽ പെടുന്നു. ഇതിനുസമീപം കാണുന്ന മേൽക്കൂരയില്ലാത്ത ഒരു തറയിലാണ് ആനമറുതയുടെ പ്രതിഷ്ഠ. ക്ഷേത്രമുണ്ടായ കാലത്തുതന്നെ ഇവിടെ ആനമുറതയുടെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ടായിരുന്നു എന്നാണ് സങ്കല്പം. എന്നാൽ, ഇപ്പോഴത്തെ പ്രതിഷ്ഠ 2023 ജൂൺ 18-നാണ് നടത്തിയത്. നീരേറ്റുപുറം പരിസരത്ത് നിരവധി ഉപദ്രവങ്ങളുണ്ടാക്കിയ ഒരു ആനയുടെ പ്രേതത്തെയാണ് ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. ആനമുറതപ്രതിഷ്ഠയ്ക്കപ്പുറമാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ ഊട്ടുപുര പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. സാധാരണയായി ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്ത് വരുന്ന ഊട്ടുപുര ഇവിടെ തെക്കുഭാഗത്ത് വന്നിരിയ്ക്കുന്നത് ശ്രദ്ധേയമാണ്. നിത്യേന ഉച്ചയ്ക്ക് ഇവിടെ അന്നദാനമുണ്ടാകും. പ്രമുഖ വ്യവസായിയായ [[ഗോകുലം ഗോപാലൻ|ഗോകുലം ഗോപാലന്റെ]] വഴിപാടായി 2018-ലാണ് ഈ ഊട്ടുപുര പണിതത്. പ്രദക്ഷിണമായി വരുമ്പോൾ തെക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് പ്രത്യേകം ശ്രീകോവിലിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി അയ്യപ്പസ്വാമിയുടെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. കൃഷ്ണശിലയിൽ തീർത്ത വിഗ്രഹത്തിന് ഏകദേശം രണ്ടടി ഉയരം വരും. [[ശബരിമല ധർമ്മശാസ്താക്ഷേത്രം|ശബരിമലയിലെ]] വിഗ്രഹവുമായി നല്ല രൂപസാദൃശ്യമുള്ള വിഗ്രഹമാണിത്. ഇവിടെവച്ചാണ് ശബരിമല തീർത്ഥാടകർ മാലയിടുന്നതും കെട്ടുനിറയ്ക്കുന്നതുമെല്ലാം. അയ്യപ്പന്റെ ശ്രീകോവിലിന് തെക്കുവശത്ത് പ്രത്യേകം തീർത്ത ഒരു തറയിലാണ് നാഗദൈവങ്ങളുടെ പ്രതിഷ്ഠ. [[നാഗരാജാവ്|നാഗരാജാവായി]] [[വാസുകി]] കുടികൊള്ളുന്ന കാവിൽ, കൂടെ [[നാഗയക്ഷി|നാഗയക്ഷിയായി]] ശതശീർഷ എന്ന പത്നിയുമുണ്ട്. [[നൂറും പാലും]], [[സർപ്പംപാട്ട്]], മഞ്ഞൾപ്പൊടി അഭിഷേകം, പുറ്റും മുട്ടയും സമർപ്പണം എന്നിവയാണ് നാഗദൈവങ്ങളുടെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. എല്ലാമാസവും [[ആയില്യം (നക്ഷത്രം)|ആയില്യം]] നാളിൽ ഇവർക്ക് വിശേഷാൽ പൂജകളും കന്നിമാസത്തിലെ ആയില്യത്തിന് [[സർപ്പബലി|സർപ്പബലിയുമുണ്ടാകും]]. അയ്യപ്പന്റെ ശ്രീകോവിലിന് വടക്കുവശത്താണ് ഐതിഹ്യപ്രസിദ്ധമായ യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠയുള്ള ശ്രീകോവിൽ. തന്റെ ഭക്തയായ പെൺകുട്ടിയെ ഉപദ്രവിയ്ക്കാൻ വന്ന യക്ഷിയെ ദേവി ശാന്തയാക്കി ഇവിടെ കുടിയിരുത്തുകയായിരുന്നു എന്നാണ് സങ്കല്പം. വറപൊടി നിവേദ്യമാണ് ഇവിടെ പ്രധാന വഴിപാട്. ==== വീരഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം ==== നാഗപ്രതിഷ്ഠയുടെ നേരെ പടിഞ്ഞാറ് ഉയരത്തിലാണ് ചക്കുളത്തുകാവിലെ ഏറ്റവും പുതിയ ഉപപ്രതിഷ്ഠയായ വീരഹനുമാനെ പ്രതിഷ്ഠിച്ച ക്ഷേത്രം. കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഹനുമദ്വിഗ്രഹങ്ങളിലൊന്നാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. പതിനെട്ടടി ഉയരം വരുന്ന ഈ വിഗ്രഹം, ഒറ്റക്കല്ലിൽ തീർത്തതാണ്. ഇടതുകയ്യിൽ ഗദ തലകീഴായി പിടിച്ച്, വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ് ഇവിടെയുള്ള ഹനുമദ്വിഗ്രഹം. പ്രത്യേകം മതിലകത്തോടുകൂടിയ ഈ ക്ഷേത്രം 2016-ലാണ് പണികഴിപ്പിച്ചത്. ആദ്യകാലത്ത് ക്ഷേത്രത്തിലെ മൂലകുടുംബക്ഷേത്രത്തിൽ അഷ്ടദിക്പാലകർക്കൊപ്പം പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെട്ടിരുന്ന ഹനുമാനെ, സ്ഥലപരിമിതിമൂലം ഇങ്ങോട്ട് മാറ്റിപ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുകയായിരുന്നു. താഴെനിന്ന് പന്ത്രണ്ടുപടികൾ കയറിവേണം നടയ്ക്കുനേരെയെത്താൻ. പടികളുടെ താഴെയായി ആനമുഖത്തോടുകൂടിയ ഒരു എടുപ്പുണ്ട്. ഹനുമാൻ സ്വാമിയെ ഉപാസിയ്ക്കുന്നത് ശത്രുദോഷങ്ങളിൽ നിന്നു മോചനം നൽകുമെന്നാണ് ഭക്തജനവിശ്വാസം. തന്മൂലം നിരവധി ആളുകളാണ് ഇവിടെ ദർശനത്തിനെത്തുന്നത്. സർവ്വകാര്യസിദ്ധി വിളക്കുഴിച്ചിലാണ് ഇവിടെയുള്ള പ്രധാന വഴിപാട്. കൂടാതെ സാധാരണ ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രങ്ങളിലെപ്പോലെ വടമാല, വെറ്റിലമാല, അവിൽ നിവേദ്യം, വെണ്ണക്കാപ്പ് ചാർത്തൽ എന്നിവയും അതിവിശേഷമായ വഴിപാടുകളിൽ പെടുന്നു. [[ചൈത്രം|ചൈത്രമാസത്തിലെ]] [[പൗർണ്ണമി|പൗർണ്ണമിനാളിൽ]] നടക്കുന്ന ഹനുമാൻ ജയന്തിയാണ് ഇവിടെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷം. ഇതിനോടനുബന്ധിച്ച് ഇവിടെ '''ആഞ്ജനേയോത്സവം''' എന്ന പേരിൽ പത്തുദിവസത്തെ ഉത്സവം നടത്തിവരുന്നുണ്ട്. ഇതുകൂടാതെ [[കർക്കടകം|കർക്കടകമാസത്തിലെ]] [[രാമായണമാസം|രാമായണമാസാചരണവും]] അതിവിശേഷമാണ്. ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തൊട്ടടുത്തായി മറ്റൊരു ശ്രീകോവിലും കാണാം. ഇവിടെ രാധാകൃഷ്ണന്മാരാണ് പ്രതിഷ്ഠ. ഇതും താരതമ്യേന പുതിയൊരു ശ്രീകോവിലാണ്. കൃഷ്ണശിലാനിർമ്മിതമായ വിഗ്രഹത്തിൽ വലതുവശത്ത് ശ്രീകൃഷ്ണനും ഇടതുവശത്ത് രാധയുമാണ് പ്രതിഷ്ഠകൾ. വലതുകയ്യിൽ [[ഓടക്കുഴൽ]] പിടിച്ച്, ഇടതുകൈ രാധയുടെ തോളത്തുവച്ചുനിൽക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ് ഇവിടെ ശ്രീകൃഷ്ണപ്രതിഷ്ഠ. രാധയാണെങ്കിൽ, വലതുകയ്യിൽ താമര പിടിച്ച് ഭഗവാന്റെ കരലാളനത്താൽ നമ്രമുഖിയായി നിൽക്കുന്നു. രണ്ടുപേരെയും ഒരുമിച്ചാണ് വിഗ്രഹത്തിൽ ചിത്രീകരിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. [[അഷ്ടമിരോഹിണി]] ഇവിടെ അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നുണ്ട്. ==== സുബ്രഹ്മണ്യനും ശിവനും ==== ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറുഭാഗം മുഴുവൻ നിരവധി മരങ്ങളാൽ സമ്പുഷ്ടമാണ്. ഇവിടെയുള്ള മരങ്ങളിലെല്ലാം ധാരാളം കൊടികൾ കെട്ടിത്തൂക്കിയിരിയ്ക്കുന്നത് കാണാം. മക്കളില്ലാത്ത ദമ്പതികളുടെ നേർച്ചകളാണ് ഇവയിലധികവും. അവയെ കണ്ടുകൊണ്ട് നടന്നെത്തുന്നത് വടക്കുപടിഞ്ഞാറേമൂലയിലുള്ള സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമിയുടെ ശ്രീകോവിലിനുമുന്നിലാണ്. ഏകദേശം നാലടി ഉയരം വരുന്ന ബാലസുബ്രഹ്മണ്യവിഗ്രഹമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിച്ച്, ഇടതുകൈ അരയിൽ കുത്തിനിൽക്കുന്ന സുബ്രഹ്മണ്യന്ന് [[സ്കന്ദഷഷ്ഠി|സ്കന്ദഷഷ്ഠിയും]] [[തൈപ്പൂയം|തൈപ്പൂയവുമാണ്]] പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷങ്ങൾ. കൂടാതെ എല്ലാമാസത്തെയും വെളുത്ത [[ഷഷ്ഠി|ഷഷ്ഠിയും]] പ്രാധാന്യത്തോടെ ആചരിച്ചുവരുന്നു. സുബ്രഹ്മണ്യശ്രീകോവിലിന് സമീപത്തായി [[കാളിയമർദ്ദനം]] നടത്തുന്ന ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ അതിമനോഹരമായ ഒരു ശില്പവും അതിനോടുചേർന്നുള്ള ചെറിയൊരു ജലപാതയും കാണാം. 2021-ലാണ് ഇവിടെ ഈ ശില്പം പണിതത്. ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്ന ഭക്തരെ ഇത് വളരെയധികം ആകർഷിയ്ക്കുന്നുണ്ട്. ഇവിടെത്തന്നെയാണ് ക്ഷേത്രം വക അഗതിമന്ദിരവും പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. നിരാലംബരായ ആളുകൾക്ക് സുഖകരമായ താമസ-ഭക്ഷണസൗകര്യങ്ങൾ ഏർപ്പാടാക്കിയിട്ടുള്ള ഈ കെട്ടിടം, ക്ഷേത്രം ട്രസ്റ്റിന്റെ സാമൂഹികപ്രവർത്തനങ്ങളിൽ പ്രധാനപങ്കുവഹിയ്ക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്താണ് വഴിപാട് കൗണ്ടർ. മഞ്ഞൾനീരാട്ട്, കൈവട്ടകഗുരുതി, ചുറ്റുവിളക്ക്, കാര്യസിദ്ധി അഭിഷേകം, രക്തപുഷ്പാഞ്ജലി, കുങ്കുമാർച്ചന, പൂമൂടൽ, നെയ്യപ്പം മൂടൽ തുടങ്ങിയവയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. കൂടാതെ നിരവധി മന്ത്രങ്ങൾ കൊണ്ടുള്ള അർച്ചനകളും വിശേഷമാണ്. വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിലെത്തിയാൽ ഐതിഹ്യപ്രസിദ്ധമായ ചക്കരക്കുളം കാണാം. വളരെ ചെറിയൊരു കുളമാണെങ്കിലും ഇവിടെ കുളിയ്ക്കാനും കാലുകഴുകാനുമെല്ലാം സൗകര്യമുണ്ട്. ഉത്സവാവസാനം ദേവിയ്ക്ക് ഇവിടെയാണ് ആറാട്ട് നടക്കുന്നത്. ഇതിന് തൊട്ടടുത്താണ് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനം നൽകുന്ന ശിവന്റെ ശ്രീകോവിൽ. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ശിവലിംഗമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. ശംഖാഭിഷേകം, ധാര, പിൻവിളക്ക്, കൂവളമാല തുടങ്ങി നിരവധി വഴിപാടുകൾ ശിവന്നുണ്ട്. [[ശിവരാത്രി|ശിവരാത്രിയാണ്]] ഇവിടെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷം. കൂടാതെ എല്ലാ [[പ്രദോഷവ്രതം|പ്രദോഷദിവസങ്ങളും]] അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നു. ഭഗവദ്വാഹനമായ [[നന്ദി (പുരാണകഥാപാത്രം)|നന്ദികേശന്റെ]] വിഗ്രഹവും നടയ്ക്കുനേരെ കാണാം. ==== നവഗ്രഹങ്ങളും സരസ്വതീമണ്ഡപവും ==== ശിവക്ഷേത്രത്തിന്റെ പുറകിലാണ് സരസ്വതീമണ്ഡപം. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ആകർഷണങ്ങളിലൊന്നാണിവിടം. ഇവിടെ ഒരേ പീഠത്തിൽ മൂന്നുപ്രതിഷ്ഠകൾ കാണാം - ഭഗവതി (ദുർഗ്ഗ), സരസ്വതി, രാഹു (സർപ്പം). വാൽക്കണ്ണാടിരൂപത്തിലാണ് ഭഗവതിയെ ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. സരസ്വതീരൂപം സാധാരണ കാണുന്നപോലെ പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[വേദം]], പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ജപമാല]] എന്നിവ ധരിച്ച്, മുന്നിലെ രണ്ടുകൈകൾ കൊണ്ട് [[വീണ]] മീട്ടുന്ന രൂപത്തിലാണ്. മൂന്നുവിഗ്രഹങ്ങളും പഞ്ചലോഹത്തിൽ നിർമ്മിച്ചവയാണ്. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടുകളിലൊന്നായ കാര്യസിദ്ധി അഭിഷേകം നടത്തുന്നത് ഇവിടെയാണ്. ഭക്തർക്ക് സ്വന്തം കൈകൊണ്ടുതന്നെ നടത്താവുന്ന അഭിഷേകമാണിത്. ഒരു കുടത്തിൽ ജലം നിറച്ചുകൊണ്ടുവന്ന് അത് ഇവിടെയുള്ള മൂന്നുദേവതകൾക്കും അഭിഷേകം ചെയ്യുന്നു. പേര് സൂചിപ്പിയ്ക്കുന്നതുപോലെ സർവ്വകാര്യസിദ്ധിയാണ് ഇതിന്റെ ഫലമെന്ന് ഭക്തർ വിശ്വസിയ്ക്കുന്നു. സരസ്വതീമണ്ഡപത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്താണ് നവഗ്രഹപ്രതിഷ്ഠയോടുകൂടിയ ശ്രീകോവിൽ. അഴികളോടുകൂടിയ ഈ ശ്രീകോവിലിനകത്ത് ഒരേപീഠത്തിൽ വിവിധ ദിക്കുകളിലേയ്ക്ക് ദർശനമായി നവഗ്രഹദേവതകളെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. ഗ്രഹനായകനായ [[സൂര്യൻ]] നടുക്കും മറ്റുള്ളവർ ചുറ്റും നിൽക്കുന്ന പതിവുസങ്കല്പത്തിൽ തന്നെയാണ് ഇവിടെയും നവഗ്രഹപ്രതിഷ്ഠ. സൂര്യന്റെ കിഴക്കുവശത്ത് [[ശുക്രൻ]], തെക്കുകിഴക്ക് [[ചന്ദ്രൻ]], തെക്ക് [[ചൊവ്വ]], തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് രാഹു, പടിഞ്ഞാറ് [[ശനി]], വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് [[കേതു]], വടക്ക് [[വ്യാഴം]], വടക്കുകിഴക്ക് [[ബുധൻ]] എന്ന ക്രമത്തിലാണ് പ്രതിഷ്ഠ. സൂര്യനും ബുധനും ശുക്രനും കിഴക്കോട്ടും, ചന്ദ്രനും ശനിയും പടിഞ്ഞാറോട്ടും, ചൊവ്വയും രാഹുവും കേതുവും തെക്കോട്ടും വ്യാഴം മാത്രം വടക്കോട്ടും ദർശനം നൽകുന്നു. നിത്യവും ഇവർക്ക് വിശേഷാൽ പൂജകളും വഴിപാടുകളുമുണ്ടാകാറുണ്ട്. === ശ്രീകോവിൽ === ദീർഘചതുരാകൃതിയിൽ തീർത്ത, മേൽക്കൂരയില്ലാത്ത ഒരു ഒറ്റനില ശ്രീകോവിലാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. കരിങ്കല്ലിൽ തീർത്ത ഈ ശ്രീകോവിലിന്റെ മുകളിൽ കോണുകളിലേയ്ക്കുള്ള ഭാഗങ്ങൾ ചെമ്പുമേഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ഇവിടെയുള്ള സോപാനപ്പടികൾ നേരിട്ടുകയറാൻ പറ്റുന്ന രീതിയിലാണ് പണികഴിപ്പിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. അകത്തേയ്ക്കുള്ള വാതിലിന് ഇരുവശവുമായി രണ്ട് ദ്വാരപാലികമാരുടെ രൂപങ്ങൾ കൊത്തിവച്ചിട്ടുണ്ട്. ശ്രീകോവിലിനകത്ത് ഒരുമുറിയേയുള്ളൂ. അതാണ് വിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ഠിച്ച ഗർഭഗൃഹം. ഏകദേശം ഒരടി ഉയരം വരുന്ന സ്വയംഭൂവായ ശിവലിംഗവും പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുള്ള, വനദുർഗ്ഗാദേവിയുടെ നാലടി ഉയരം വരുന്ന അഷ്ടബാഹുപഞ്ചലോഹവിഗ്രഹവും കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെട്ടിരിയ്ക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിലെ മൂലപ്രതിഷ്ഠയായ സ്വയംഭൂലിംഗത്തിലാണ് ഇവിടെ പ്രധാന പൂജകൾ അധികവും നടത്താറുള്ളത്. [[കൊല്ലൂർ മൂകാംബികാക്ഷേത്രം|കൊല്ലൂർ മൂകാംബിക]], [[ചോറ്റാനിക്കര ഭഗവതിക്ഷേത്രം|ചോറ്റാനിക്കര]] തുടങ്ങിയ ക്ഷേത്രങ്ങളിലെപ്പോലെ ദേവിയുടെ സമസ്തഭാവങ്ങളും കൂടിച്ചേർന്ന ഒരു മൂർത്തിയായാണ് ഇവിടെയും സങ്കല്പമുള്ളത്. 1981-ൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നടന്ന നവീകരണകലശത്തിനുശേഷമാണ് ഇവിടെ ദേവിയ്ക്ക് സ്വരൂപത്തിൽ വിഗ്രഹമുണ്ടായത്. ഏറ്റവും പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[സുദർശനചക്രം]], അതിനുമുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[നാന്ദകം]] എന്ന [[വാൾ]], അതിന്റെയും മുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[അമ്പ്]] എന്നിവയും ഏറ്റവും പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ശംഖ്]], അതിന്റെ മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ത്രിശൂലം]], അതിന്റെയും മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[വില്ല്]] എന്നിവയും ധരിച്ച ദേവി, ഏറ്റവും മുന്നിലുള്ള രണ്ടുകൈകൾ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു. അങ്ങനെ, വിശ്വപ്രകൃതിയുടെ മൂലതേജസ്സിനെ മുഴുവൻ ആവാഹിച്ചുകൊണ്ട് സാക്ഷാൽ ചക്കുളത്തുകാവിലമ്മ, മഹാശക്തിസ്വരൂപിണിയായി ശ്രീലകത്ത് വാഴുന്നു. ശ്രീകോവിലിന്റെ പുറംചുവരുകൾ പൂർണ്ണമായും സ്വർണ്ണം പൂശിയ നിലയിലാണ് കാണപ്പെടുന്നത്. ഇവിടെ ധാരാളം ദേവതാരൂപങ്ങളുണ്ട്. അവയെല്ലാം സ്വർണ്ണത്തിൽ കുളിച്ച് കാണപ്പെടുന്ന കാഴ്ച അതിമനോഹരമാണ്. ചണ്ഡികാദേവി, മഹിഷാസുരമർദ്ദിനി, [[ത്രിപുരസുന്ദരി]], [[മധുര മീനാക്ഷി ക്ഷേത്രം|മധുര മീനാക്ഷി]], [[കാമാക്ഷി അമ്മൻ കോവിൽ|കാഞ്ചി കാമാക്ഷി]], [[സപ്തമാതൃക്കൾ]], [[അഷ്ടലക്ഷ്മി|അഷ്ടലക്ഷ്മിമാർ]] തുടങ്ങിയ ദേവീരൂപങ്ങൾക്കാണ് ഇവിടെ പ്രാധാന്യമെങ്കിലും ഗണപതി, സുബ്രഹ്മണ്യൻ തുടങ്ങിയവരുടെ രൂപങ്ങളും ഇവിടെ കാണാം. ശ്രീകോവിലിന് നേരെമുന്നിലായി ചെറിയൊരു നമസ്കാരമണ്ഡപവും കാണാം. ഇവിടെയാണ് പൂജകൾക്കുശേഷം ശാന്തിക്കാർ നമസ്കരിയ്ക്കാൻ ഉപയോഗിയ്ക്കുന്നത്. ഇവിടെ ദേവീവാഹനമായ സിംഹത്തിന്റെ ഒരു പ്രതിഷ്ഠയുമുണ്ട്. സിംഹത്തെ വണങ്ങിവേണം ദേവിയെ വണങ്ങാനെന്നാണ് ചിട്ട. വടക്കുവശത്ത് അഭിഷേകജലം ഒഴുക്കിവിടാൻ ഓവും പണിതിട്ടുണ്ട്. === നാലമ്പലം === ശ്രീകോവിലിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റി നാലമ്പലം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. സാമാന്യം വലുപ്പമുള്ള നാലമ്പലമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. അകത്തേയ്ക്ക് കയറുന്ന വാതിലിന് ഇരുവശവുമായി വാതിൽമാടങ്ങൾ പണിതിട്ടുണ്ട്. തെക്കേ വാതിൽമാടത്തിൽ വച്ചാണ് നിത്യേനയുള്ള വിശേഷാൽ പൂജകളും ഹോമങ്ങളും നടക്കുന്നത്. ഇവിടെത്തന്നെയാണ് [[ചെണ്ട]], [[മദ്ദളം]], [[തിമില]], [[ഇലത്താളം]] തുടങ്ങിയ വാദ്യങ്ങൾ സൂക്ഷിച്ചുവയ്ക്കുന്നതും. തെക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ പതിവുപോലെ [[തിടപ്പള്ളി|തിടപ്പള്ളിയും]] വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ [[കിണർ|കിണറും]] പണിതിട്ടുണ്ട്. ഇവിടത്തെ കിണർ ദീർഘചതുരാകൃതിയിലാണ് കുഴിച്ചിട്ടുള്ളത്. പമ്പ-മണിമല നദികളുമായും കുളവുമായും ഇതിന് നേരിട്ട് ബന്ധമുണ്ടെന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത്. തിടപ്പള്ളിയ്ക്ക് സമീപം പ്രത്യേകം അലങ്കരിച്ച ഒരു [[ഊഞ്ഞാൽ|ഊഞ്ഞാലും]] അതിൽ ദേവിയുടെ മറ്റൊരു പ്രതിഷ്ഠയുമുണ്ട്. മൂലവിഗ്രഹത്തിന്റെ അതേ മാതൃകയിൽ തീർത്ത ഈ വിഗ്രഹത്തിന് സമീപം രണ്ട് [[തലയിണ|തലയിണകളും]] [[മെത്ത|മെത്തയും]] അലങ്കരിച്ചുവച്ചിട്ടുണ്ട്. ആട്ടുന്നത് സർവ്വൈശ്വര്യസിദ്ധിയ്ക്ക് ഉത്തമമാണെന്ന് വിശ്വസിച്ചുവരുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്ന എല്ലാവരും ഇതും കൂടി ചെയ്തിട്ടേ പോകാറുള്ളൂ. ശ്രീകോവിലിന്റെ തെക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് മറ്റൊരു ചെറിയ ശ്രീകോവിലിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി ഗണപതിഭഗവാന്റെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ഈ വിഗ്രഹവും ശിലാനിർമ്മിതമാണ്. വലത്തോട്ട് തുമ്പിക്കൈ നീട്ടിനിൽക്കുന്ന ഗണപതിയുടെ പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[മഴു|മഴുവും]] പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[കയർ|കയറും]] മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[മോദകം|മോദകവും]] കാണാം. മുന്നിലെ വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭഗവാൻ ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു. ഗണപതിഹോമം, കറുകമാല, നാരങ്ങാമാല, ഉണ്ണിയപ്പം എന്നിവയാണ് ഗണപതിയ്ക്ക് പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. [[വിനായക ചതുർത്ഥി|വിനായക ചതുർത്ഥിനാളിൽ]] ഇവിടെ വിശേഷാൽ പൂജകളുണ്ടാകാറുണ്ട്. {{പ്രധാന ലേഖനം|ബലിക്കല്ല്}} ശ്രീകോവിലിന് ചുറ്റുമായി അകത്തെ ബലിവട്ടം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. അഷ്ടദിക്പാലകർ (കിഴക്ക് - [[ഇന്ദ്രൻ]], തെക്കുകിഴക്ക് - [[അഗ്നി]], തെക്ക് - [[യമൻ]], തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് - [[നിരൃതി]], പടിഞ്ഞാറ് - [[വരുണൻ]], വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് - [[വായു]], വടക്ക് - [[കുബേരൻ]] & [[ചന്ദ്രൻ]], വടക്കുകിഴക്ക് - [[ഈശാനൻ]]), സപ്തമാതൃക്കൾ (തെക്കുഭാഗത്ത് ഒറ്റക്കല്ലിൽ - കിഴക്കുനിന്ന് [[ബ്രാഹ്മി]], [[മാഹേശ്വരി]], [[കൗമാരി]], [[വൈഷ്ണവി]], [[വാരാഹി]], [[ഇന്ദ്രാണി]], [[ചാമുണ്ഡി]] എന്ന ക്രമത്തിൽ), [[വീരഭദ്രൻ]] (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം - കിഴക്കുഭാഗത്ത്), ഗണപതി (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം - പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത്), ബ്രഹ്മാവ് (വടക്കുകിഴക്കിനും കിഴക്കിനുമിടയിൽ), [[അനന്തൻ]] (തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനും പടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ശാസ്താവ് (തെക്കിനും തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ദുർഗ്ഗ (പടിഞ്ഞാറിനും വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), സുബ്രഹ്മണ്യൻ (വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനും വടക്കിനുമിടയിൽ), നിർമ്മാല്യധാരി (വടക്കിനും വടക്കുകിഴക്കിനുമിടയിൽ ശിവലിംഗരൂപത്തിൽ - ഇവിടെ [[മുണ്ഡിനി]]) എന്നിവരെ പ്രതിനിധീകരിയ്ക്കുന്ന ബലിക്കല്ലുകൾ ഇവിടെ കാണാം. നിലവിൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നിത്യശീവേലിയില്ലാത്തതിനാൽ ഇവ പ്രതീകാത്മകമായാണ് കണ്ടുവരുന്നത്. ബലിക്കല്ലുകൾ ദേവന്റെ/ദേവിയുടെ വികാരഭേദങ്ങളാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. തന്മൂലം അവയിൽ ചവിട്ടുന്നതും തൊട്ടുതലയിൽ വയ്ക്കുന്നതും നിരോധിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. ==കാർത്തികസ്തംഭം== അധർമ്മത്തിൻന്റെയും തിന്മയുടെയും ഭൗതിക പ്രതീകമാണ് കാർത്തികസ്തംഭം. ഇത് കത്തിച്ച് ചാമ്പലാക്കുന്ന ചടങ്ങിലൂടെ തിന്മയെ [[അഗ്നി]] വിഴുങ്ങി നന്മ ആധിപത്യം സ്ഥാപിക്കുന്നു എന്നാണ് വിശ്വാസം. വൃശ്ചികമാസത്തിലെ തൃക്കാർത്തിക ദിവസമാണ് ഈ ചടങ്ങ് നടക്കുന്നത്. പൊക്കമുള്ള തൂണിൽ വാഴക്കച്ചി, പഴയ ഓലകൾ, പടക്കം, ദേവിയ്ക്ക് ചാർത്തിയ ഒരു വർഷത്തെ ഉടയാടകൾ എന്നിവ പൊതിഞ്ഞുകെട്ടി അതിന്മേൽ നാടിൻറെ സർവ്വ തിന്മകളെയും ആവാഹിക്കുന്നു. ദീപാരാധനയ്ക്ക് മുമ്പായി ഇത് കത്തിക്കും. സർവ്വ ദുഃഖദുരിതങ്ങളും ഇതോടെ തീരുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. == നാരീപൂജ == ചക്കുളത്തുകാവിലെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ അനുഷ്ഠാനമാണ് നാരീപൂജ. അന്നേദിവസം ഇന്ത്യയിലെ പ്രശസ്തരായ വനിതകളെ അതിഥിയായി ക്ഷണിച്ച് ഇവിടെ നാരീപൂജയ്ക്കിരുത്താറുണ്ട്{{തെളിവ്}}. അലങ്കൃത പീഠത്തിൽ സ്ത്രീകളെ ഇരുത്തി, ഭക്ത്യാദരപൂർവ്വം പൂജാരി ഇവരെ ദുർഗ്ഗാസങ്കൽപ്പത്തിൽ പൂജിക്കുന്നു. സ്ത്രീകൾ എവിടെ മാനിക്കപ്പെടുന്നുവോ അവിടെ ദേവതമാർ ആനന്ദിക്കുന്നുവെന്ന സങ്കല്പവും സ്ത്രീയെ ശക്തിസ്വരൂപിണിയായി ആരാധിക്കണമെന്ന താന്ത്രിക സങ്കല്പവുമാണ് ഇത്തരമൊരു പൂജയുടെ പൊരുൾ. സ്ത്രീയാണ് സൃഷ്ടിയുടെ അടിസ്ഥാനം എന്ന സങ്കൽപ്പത്തിൽ നിന്നാണ് ശാക്തേയർ മഹാദേവിയെ ആരാധിച്ചത്‌. ഈ വിശ്വാസപ്രകാരം സ്ത്രീകളെ ലോകമാതാവായ ആദിപരാശക്തിയുടെ പ്രതീകമായി ആരാധിക്കുന്ന ശാക്തേയ പൂജയാണിത്. == വിശേഷ ദിവസങ്ങൾ == ചൊവ്വ, വെള്ളി, [[പൗർണ്ണമി]], അമാവാസി, അഷ്ടമി, നവമി, ജന്മ നക്ഷത്ര ദിവസം, മലയാളം- ഇംഗ്ലീഷ് മാസങ്ങളിലെ ഒന്നാം തീയതി തുടങ്ങിയവ ദർശനത്തിന് പ്രധാനമാണ്. പൊതുവേ ചൊവ്വ, വെള്ളി, ഞായർ ദിവസങ്ങളിൽ ദർശനത്തിന് തിരക്ക് അനുഭവപ്പെടാറുണ്ട്. കുംഭമാസത്തിലെ മകം- പൂരം ദിവസങ്ങൾ അതിവിശേഷം. [[നവരാത്രി]], [[തൃക്കാർത്തിക]], [[ശിവരാത്രി]], [[ദീപാവലി]], മണ്ഡലകാല ദിവസങ്ങൾ, മകരചൊവ്വ തുടങ്ങിയവ വിശേഷമാണ്. [[വിദ്യാരംഭം]], [[തൃക്കാർത്തിക]] ([[പൊങ്കാല]]) എന്നിവ അതിപ്രധാനം. == ദർശന സമയം == *രാവിലെ 4.30 AM മുതൽ ഉച്ചക്ക് 1 PM വരെ. *വൈകുന്നേരം 4.30 PM മുതൽ രാത്രി 8 PM വരെ. ==എത്തിച്ചേരുവാനുള്ള വഴി== തിരുവല്ലയിൽ നിന്ന് ഏകദേശം ഒമ്പതുകിലോമീറ്റർ പടിഞ്ഞാറുമാറി, അമ്പലപ്പുഴയ്ക്കുള്ള വഴിയിൽ, പത്തനംതിട്ട-ആലപ്പുഴ ജില്ലകളുടെ അതിർത്തിയിലാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. തിരുവല്ലയിൽ നിന്ന് ധാരാളം ബസ്സുകൾ അമ്പലപ്പുഴയ്ക്കുണ്ട്. അവയിലൊന്നിൽ കയറിയാൽ ക്ഷേത്രത്തിനടുത്തുള്ള ബസ് സ്റ്റോപ്പിൽ ഇറങ്ങാവുന്നതാണ്. പ്രധാന വഴിയിൽ തന്നെ ക്ഷേത്രകവാടം കാണാം. അതിലൂടെ അല്പം കൂടി മുന്നോട്ടുപോയാൽ ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലെത്താം. തീവണ്ടി വഴി വരുന്നവർക്ക് [[തിരുവല്ല തീവണ്ടിനിലയം|തിരുവല്ല റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനാണ്]] ഏറ്റവും അടുത്തുള്ളത് (9 കിലോമീറ്റർ). ഇവിടെ ഭൂരിപക്ഷം തീവണ്ടികൾക്കും സ്റ്റോപ്പുണ്ട്. മറ്റൊരു പ്രധാന സ്റ്റേഷൻ [[ഹരിപ്പാട് തീവണ്ടിനിലയം|ഹരിപ്പാട്ടാണ്]] (13 കിലോമീറ്റർ). [[അമ്പലപ്പുഴ തീവണ്ടിനിലയം|അമ്പലപ്പുഴ സ്റ്റേഷനും]] വളരെ അടുത്താണ്. തന്മൂലം [[തിരുവല്ല ശ്രീവല്ലഭമഹാക്ഷേത്രം]], [[അമ്പലപ്പുഴ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം]], [[ഹരിപ്പാട് സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമിക്ഷേത്രം]], [[മണ്ണാറശ്ശാല നാഗരാജക്ഷേത്രം]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ ദർശനം നടത്തുന്നവർക്ക് കൂട്ടിച്ചേർക്കാവുന്ന ക്ഷേത്രമാണ് ചക്കുളത്തുകാവ്. == അവലംബം == {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഭദ്രകാളിക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ദുർഗ്ഗാക്ഷേത്രങ്ങൾ]] {{Hindu temples in Kerala}} reto9kywjvms9kv539l5bl3fgafrkn9 4666463 4666462 2026-09-12T18:34:58Z ~2026-48203-56 222590 4666463 wikitext text/x-wiki {{refimprove}} {{Infobox Mandir |image = |caption=ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം |creator = |proper_name = ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം |date_built = |primary_deity = [[ദുർഗ്ഗ]] ([[ആദിപരാശക്തി]], [[ഭദ്രകാളി]], [[മഹാലക്ഷ്മി]], [[മഹാസരസ്വതി]] സങ്കല്പങ്ങൾ ഉറച്ച ദേവത) |architecture = [[തെക്കേ ഇന്ത്യൻ]], [[കേരളീയ രീതി]] |location =[[നീരേറ്റുപുറം]], [[തലവടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]], [[കുട്ടനാട് താലൂക്ക്]], [[ആലപ്പുഴ ജില്ല]], [[തിരുവല്ല|തിരുവല്ലയ്ക്ക്]] സമീപം, [[കേരളം]] |coordinates = }} [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ]] [[കുട്ടനാട് താലൂക്ക്|കുട്ടനാട് താലൂക്കിൽ]] [[തലവടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|തലവടി പഞ്ചായത്തിൽ]] [[നീരേറ്റുപുറം|നീരേറ്റുപുറത്ത്]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു പ്രസിദ്ധ ഹൈന്ദവ ക്ഷേത്രമാണ് '''ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം'''. [[പത്തനംതിട്ട ജില്ല|പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിലെ]] [[തിരുവല്ല]] നഗരത്തിൽ നിന്നും ഏകദേശം ഒൻപത് കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ജഗദീaശ്വരിയും [[പരാശക്തി|ആദിപരാശക്തിയുമായ]] [[വനദുർഗ്ഗ|വനദുർഗ്ഗയാണ്]] ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠ. '''ചക്കുളത്തമ്മ''' എന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന ഇവിടുത്തെ ഭഗവതി [[മഹാകാളി]], [[മഹാലക്ഷ്മി]], [[മഹാസരസ്വതി]], [[ഭുവനേശ്വരി]], [[ഭദ്രകാളി]] തുടങ്ങി ആദിപരാശക്തിയുടെ എല്ലാ പ്രധാന ഭാവങ്ങളിലും ആരാധിയ്ക്കപ്പെട്ടുവരുന്നു. ഉപദേവതകളായി [[ഗണപതി]], [[പരമശിവൻ]], [[മഹാവിഷ്ണു]], [[സുബ്രഹ്മണ്യൻ]], [[ശാസ്താവ്]], [[ഹനുമാൻ]], [[രാധ|രാധാസമേതനായ]] [[ശ്രീകൃഷ്ണൻ]], ദുർഗ്ഗ, സരസ്വതി, [[നവഗ്രഹങ്ങൾ]], [[നാഗദൈവങ്ങൾ]], [[രാഹു]], [[ബ്രഹ്മരക്ഷസ്സ്]], [[യക്ഷി|യക്ഷിയമ്മ]], [[ആനമറുത]] എന്നിവർക്കും പ്രതിഷ്ഠകളുണ്ട്. [[വൃശ്ചികം|വൃശ്ചികമാസത്തിലെ]] [[തൃക്കാർത്തിക]] ദിവസം പ്രസിദ്ധമായ '''[[പൊങ്കാല]]''' നടക്കുന്നു. സാക്ഷാൽ പ്രപഞ്ച നാഥയായ ഭഗവതിക്ക് മുൻപിൽ സ്ത്രീകൾ ഇഷ്ടകാര്യസിദ്ധിക്കായി നടത്തപ്പെടുന്ന [[ദ്രാവിഡർ|ദ്രാവിഡ]] ആചാരപ്രകാരമുള്ള ഒരു ആരാധനയാണ് പൊങ്കാല. അന്നേദിവസം തന്നെയുള്ള [[കാർത്തികസ്തംഭം]], ലക്ഷദീപം, [[ധനു]]മാസത്തിലെ മുപ്പെട്ട് വെള്ളിയാഴ്ചയുള്ള നാരീപൂജ, വിളിച്ചു ചൊല്ലിയുള്ള പ്രാർഥന, ലഹരിവിമോചന പ്രതിജ്ഞ തുടങ്ങിയ ചടങ്ങുകളും ഇവിടെയുണ്ട്. ഭഗവതിയ്ക്ക് ധനു ഒന്നുമുതൽ പന്ത്രണ്ടുവരെയുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ കൊടിയേറി ഉത്സവമുണ്ട്. കൂടാതെ [[നവരാത്രി]]യും ഇവിടെ അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നു. മദ്ധ്യ തിരുവതാംകൂറിലെ "സ്ത്രീകളുടെ ശബരിമല" എന്നാണു ഈ ക്ഷേത്രത്തെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. <ref>http://malayalam.nativeplanet.com/thiruvalla/attractions/chakkulathu-kavu-temple/</ref> പട്ടമന എന്നുപേരുള്ള ഒരു [[നമ്പൂതിരി]] കുടുംബം വകയാണ് ക്ഷേത്രഭരണം. ആലപ്പുഴ, പത്തനംതിട്ട, [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം]] എന്നീ ജില്ലകളുടെ അതിർത്തിയിൽ [[പമ്പാനദി|പമ്പാനദിയുടെയും]] [[മണിമലയാർ|മണിമലയാറിന്റെയും]] സംഗമസ്ഥാനത്താണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. == ഐതിഹ്യം == === സ്ഥലനാമം, ക്ഷേത്രപ്രതിഷ്ഠ === അസുരന്മാരായ ശുംഭനിശുംഭന്മാരെ നിഗ്രഹിച്ച് പ്രപഞ്ചത്തിൽ നന്മയും സമാധാനവും പുനർസ്ഥാപിച്ച ആദി പരാശക്തിയുടെ ഉജ്ജ്വലമായ ചൈതന്യമാണ് ചക്കുളത്ത് കാവിൽ വനദുർഗ്ഗയായി കുടികൊള്ളുന്നത്. ഇന്ന് ക്ഷേത്രമിരിയ്ക്കുന്ന സ്ഥലം പണ്ട് കൊടുംകാടായിരുന്നു. കാട്ടിൽ വിറകുവെട്ടാൻ പോയ ഒരു വേടൻ തന്നെ കൊത്താൻ വന്ന സർപ്പത്തെ വെട്ടി. പക്ഷേ, അതു ചത്തില്ല. പിന്നീട് ഇതേ സർപ്പത്തെ ഒരു കുളക്കരയിലെ പുറ്റിന് മുകളിൽ കണ്ടപ്പോൾ വേടൻ വീണ്ടും അതിനെ ആക്രമിച്ചു. പക്ഷേ, ഇത്തവണ പുറ്റ് പൊട്ടി ജലപ്രവാഹമുണ്ടായി. അമ്പരന്നുനിന്ന വേടന് മുന്നിൽ ഒരു സന്യാസി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട് അദ്ദേഹത്തെ ആശ്വസിപ്പിച്ചു. ഇതേ സമയം വേടന്റെ കുടുംബവും അവിടെയെത്തിയിരുന്നു. വെള്ളത്തിന് [[പാൽ|പാലും]] തേനും കലർന്ന നിറം വരുമ്പോൾ ജലപ്രവാഹം അവസാനിക്കുമെന്ന് സന്യാസി അവരോട് പറഞ്ഞു. പുറ്റിനകത്ത് പ്രപഞ്ചനാഥയായ സാക്ഷാൽ [[പരാശക്തി|ആദിപരാശക്തി]] ജലശയനം നടത്തിയ വെള്ളമാണിതെന്നും പുറ്റ് പൊളിച്ച് നോക്കിയാൽ ജഗദീശ്വരിയുടെ ഒരു പ്രതിഷ്ഠ കാണാമെന്നും അതിനെ ആരാധിച്ചാൽ സർവ്വ ഐശ്വര്യങ്ങളും ഉണ്ടാകുമെന്നും പറഞ്ഞ് പുറ്റ് ഉടച്ച് സന്യാസി വിഗ്രഹം പുറത്തെടുത്തു. അതോടെ അദ്ദേഹം അപ്രത്യക്ഷനായി. അന്ന് രാത്രി വേടൻ്റെ സ്വപ്നത്തിൽ സന്യാസിയായി വന്നത് സാക്ഷാൽ [[നാരദൻ|നാരദമുനിയാണെന്നും]] വെളിപ്പെട്ടു. ആ വിഗ്രഹമാണ് ചക്കുളത്തുകാവിൽ കുടികൊള്ളുന്നത് എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. അന്നുമുതൽ വേടനും കുടുംബവും ആ വനത്തിൽ തന്നെ താമസം തുടങ്ങി. എല്ലാ ദിവസവും കാട്ടിൽപ്പോയി വിറകും ഭക്ഷണസാധനങ്ങളും ശേഖരിച്ച് മൺകലത്തിൽ പാചകം ചെയ്താണ് അവർ കഴിഞ്ഞു പോന്നത്. ഉണ്ടാക്കുന്ന ഭക്ഷണത്തിൻ്റെ ഒരു പങ്ക് ഭഗവതിക്ക് നൽകിയ ശേഷമാണ് അവർ കഴിച്ചിരുന്നത്. ഒരു ദിവസം ഭക്ഷണസാധനങ്ങൾ ശേഖരിക്കാൻ പോയ അവർക്ക് ഒന്നും കിട്ടിയില്ല. വെറും കൈകളോടെ തിരിച്ചുവന്നു. വഴിപാട് മുടങ്ങുമല്ലോ എന്നോർത്ത് മരച്ചുവട്ടിൽ ചെന്നപ്പോൾ കലം നിറയെ ചോറും കറികളും ഇരിക്കുന്ന കാഴ്ചയാണ് വേടനും കുടുംബവും കണ്ടത്. ഇത് ദേവിയുടെ അനുഗ്രഹമാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കിയ അവർ ഉച്ചത്തിൽ ദേവീ നാമങ്ങൾ ഉരുവിട്ടു. ഇതേസമയം ഒരു അശരീരിയും ഉണ്ടായി. അത് ഇങ്ങനെ ആയിരുന്നു: {{cquote|മക്കളേ, ഞാൻ നിങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി ഉണ്ടാക്കിയതാണ് ഈ ആഹാരം. ഇത് കഴിച്ച് വിശ്രമിക്കുക. നിങ്ങളുടെ നിഷ്കളങ്കമായ ഭക്തിയിൽ ഞാൻ വളരെ സന്തുഷ്ടയാണ്. തീരാദുഃഖങ്ങളിൽ പോലും എന്നെ കൈവിടാത്തവർക്ക് ഞാൻ ദാസിയും തോഴിയും ആയിരിക്കും. ഭക്തിപൂർവ്വം ആര് എവിടെനിന്ന് വിളിച്ചാലും അവരോടൊപ്പം ഞാൻ എപ്പോഴും ഉണ്ടായിരിക്കും.}} ഈ ഓർമ്മ പുതുക്കാനാണ് ചക്കുളത്തു കാവിൽ ജനലക്ഷക്ഷങ്ങൾ പൊങ്കാല ഇടുന്നത്. ഭക്തർ അമ്മയ്ക്ക് പൊങ്കാല ഇടുമ്പോൾ അവരിലൊരാളായി അമ്മയും പൊങ്കാലയിടാനുണ്ടാകുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. പിൽക്കാലത്ത് ആ വേടനും കുടുംബവും സ്ഥലം വിട്ടുപോകുകയും ബ്രാഹ്മണർ അവിടെ താമസമാക്കുകയും ചെയ്തു. അവരിൽ പ്രധാനിയായ പട്ടമന ഇല്ലത്തെ നമ്പൂതിരി താന്ത്രികവിധികളോടുകൂടിയ ക്ഷേത്രം ഇവിടെ പണികഴിപ്പിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. അങ്ങനെയാണ് ചക്കുളത്തുകാവ് ക്ഷേത്രം നിലവിൽ വന്നത്. 1981-ൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നടന്ന നവീകരണത്തിനു ശേഷം അഷ്ടബാഹുക്കളോടുകൂടിയ ആദിപരാശക്തിയുടെ മൂർത്തരൂപമായ വനദുർഗ്ഗയെ പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. മഹാകാളി, മഹാലക്ഷ്മി, മഹാസരസ്വതി തുടങ്ങിയ പ്രധാന ഭാവങ്ങളിൽ ജഗദീശ്വരി ഇവിടെ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു.<ref>http://chakkulathukavutemple.org/about-temple/</ref> പ്രധാന പ്രതിഷ്‌ഠയായ വനദുർഗ്ഗയ്ക്ക് പുറമേ പരമശിവൻ, മഹാവിഷ്‌ണു, ഗണപതി, ധർമ്മശാസ്താവ്, സുബ്രഹ്മണ്യൻ, യക്ഷിയമ്മ, നവഗ്രഹങ്ങൾ എന്നിവർക്കും തുല്യ പ്രാധാന്യത്തോടെ ഇവിടെ സ്ഥാനം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. === യക്ഷിയമ്മ === കേരളത്തിലെ പല ക്ഷേത്രങ്ങളിലും കണ്ടുവരുന്ന ഒരു ഉപപ്രതിഷ്ഠയാണ് യക്ഷിയമ്മ. പ്രധാനമായും തെക്കൻ കേരളത്തിലാണ് ഈ പ്രതിഷ്ഠ കണ്ടു വരുന്നതെങ്കിലും കേരളത്തിന്റെ മറ്റുഭാഗങ്ങളിലും ഒട്ടും കുറവല്ല. ചരിത്രപരമായി നോക്കുമ്പോൾ ആദിദ്രാവിഡസങ്കല്പത്തിലെ പ്രേതാരാധനയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു കിടക്കുന്നതാണ് യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠകൾ. അതേസമയം സൗന്ദര്യം, അമാനുഷിക ശക്തി, പ്രേമം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളും യക്ഷികളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടുകിടക്കുന്നു. ഇങ്ങനെയൊക്കെയാണെങ്കിലും യക്ഷിയ്ക്ക് സവിശേഷപ്രാധാന്യം നൽകുന്ന ക്ഷേത്രങ്ങൾ വളരെ കുറവാണ്. ചക്കുളത്തുകാവ് ക്ഷേത്രം അവയിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടതാണ്. ക്ഷേത്രനാലമ്പലത്തിനുപുറത്ത് തെക്കു പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത്, പ്രത്യേകം കെട്ടിയുണ്ടാക്കിയ ശ്രീകോവിലിലാണ് യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠ. ഇവിടെ ഈ പ്രതിഷ്ഠ വരാൻ കാരണമായ കഥ ഇങ്ങനെയാണ്: ഒരിയ്ക്കൽ, ക്ഷേത്ര ഊരാളകുടുംബമായ പട്ടമന ഇല്ലത്തെ ഒരു പെൺകുട്ടി, സമീപത്തുകൂടിയൊഴുകുന്ന പമ്പയാറ്റിൽ കുളിയ്ക്കാൻ പോയപ്പോൾ അവളെ അതിഭീകരിയായ ഒരു യക്ഷി ആക്രമിച്ചു. പലതവണ പെൺകുട്ടി ഓടിരക്ഷപ്പെടാൻ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും അപ്പോഴെല്ലാം യക്ഷി അവളെ പിന്തുടർന്നു. ഒടുവിൽ അവസാന രക്ഷയ്ക്കായി അവൾ ചക്കുളത്തമ്മയെ ത്തന്നെ ശരണം പ്രാപിച്ചു. ഭക്തയുടെ വിഷമം മനസ്സിലാക്കിയ ദേവി, ഉടനെ ത്രിശൂലവുമായി രംഗത്തുവരികയും യക്ഷിയെ ഭയപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു. പരിഭ്രാന്തയായ യക്ഷി, തന്നെ ഒന്നും ചെയ്യരുതെന്നും ഇനി ആരെയും താൻ ഉപദ്രവിയ്ക്കില്ലെന്നും സത്യം ചെയ്ത് ഒഴിഞ്ഞുപോയി. അങ്ങനെ മോക്ഷം കിട്ടിയ യക്ഷിയെ, പിന്നീട് ദേവിയുടെ സമീപം തന്നെ കുടിയിരുത്തുകയുണ്ടായി. ഇവിടെ ഒരു [[വാൽക്കണ്ണാടി|വാൽക്കണ്ണാടിയുടെ]] രൂപത്തിലുള്ളതാണ് യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠ. == ക്ഷേത്രനിർമ്മിതി == === ക്ഷേത്രപരിസരവും മതിലകവും === നീരേറ്റുപുറം ഗ്രാമത്തിന്റെ ഏതാണ്ട് ഒത്ത നടുക്കായാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. കിഴക്കോട്ടാണ് ക്ഷേത്രദർശനം. കേരളത്തിലെ രണ്ടു പ്രധാന നദികളായ പമ്പാനദിയും മണിമലയാറും യഥാക്രമം ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തെക്കും വടക്കും മാറിയൊഴുകുന്നു. [[ചിങ്ങം|ചിങ്ങമാസത്തിലെ]] [[തിരുവോണം (നക്ഷത്രം)|തിരുവോണം]] നാളിൽ പമ്പാനദിയിൽ നടത്തിവരുന്ന [[നീരേറ്റുപുറം പമ്പാ ജലോത്സവം]] അതിപ്രസിദ്ധമാണ്. നീരേറ്റുപുറം പോസ്റ്റ് ഓഫീസ്, സഹകരണ ബാങ്ക്, ഹോട്ടലുകൾ, വിവിധ കടകംബോളങ്ങൾ തുടങ്ങി നിരവധി സ്ഥാപനങ്ങൾ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പരിസരത്തായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്തുകൂടെ [[അമ്പലപ്പുഴ]]-[[തിരുവല്ല]] സംസ്ഥാനപാത കടന്നുപോകുന്നു. ഇവിടെത്തന്നെ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പേരെഴുതിയ മനോഹരമായ കവാടവും കാണാം. ഇതും കടന്ന് അല്പദൂരം സഞ്ചരിച്ചാൽ ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലെത്താം. ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലായി വലിയ [[അരയാൽ]]മരം കാണാം. ഹൈന്ദവവിശ്വാസപ്രകാരം പുണ്യവൃക്ഷമായ അരയാലിന്റെ മുകളിൽ [[ബ്രഹ്മാവ്|ബ്രഹ്മാവും]] നടുക്ക് വിഷ്ണുവും അടിയിൽ ശിവനും കുടികൊള്ളുന്നു. അങ്ങനെ, [[ത്രിമൂർത്തികൾ|ത്രിമൂർത്തികളുടെ]] പ്രത്യക്ഷസ്വരൂപമായി കണക്കാക്കുഅന അരയാലിനെ ദിവസവും രാവിലെ ഏഴുതവണ വലം വയ്ക്കുന്നത് ഉത്തമമായി കണക്കാക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ നേരെ വടക്കാണ് വാഹന പാർക്കിങ് സൗകര്യം ഏർപ്പെടുത്തിയിരിയ്ക്കുന്നത്. പൊങ്കാല സമയത്ത് [[കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി.]] ഇങ്ങോട്ട് പ്രത്യേകം സർവീസുകൾ നടത്താറുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്താണ് ഊരാളകുടുംബമായ പട്ടമന ഇല്ലം നിൽക്കുന്നത്. മുമ്പുണ്ടായിരുന്ന ഇല്ലം പൊളിച്ചുമാറ്റി ഇപ്പോൾ ഇവിടെയൊരു കോൺക്രീറ്റ് വീട് പണിതിരിയ്ക്കുകയാണ്. എന്നാൽ, ദേവിയുടെ ചെറിയൊരു ക്ഷേത്രം ഇവിടെയും കാണാം. ഇത് മഹാഭക്തനായ ഒരു നമ്പൂതിരിയ്ക്ക് ദേവി നൽകിയ ദർശനത്തിന്റെ സ്മാരകമായി കണക്കാക്കിവരുന്നു. ഇന്ന് ഇതിനെ '''മൂലകുടുംബക്ഷേത്രം''' എന്ന പേരിൽ വിശേഷിപ്പിച്ചുവരുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിൽ വിശദമായി ഒരു മതിലകം പണിതിട്ടില്ല. എങ്കിലും, ആനക്കൊട്ടിൽ മുതലുള്ള ഭാഗം മതിലകമായി കണക്കാക്കിവരുന്നു. 2022-ലാണ് ഇവിടെ അതിവിശാലമായ ആനക്കൊട്ടിൽ പണിതത്. അതിനുമുമ്പ് ഇവിടെ ഒരു [[അലൂമിനിയം]] ഷീറ്റ് മാത്രമേയുണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. ഇന്ന് ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്നവരുടെ പ്രധാന ആകർഷണമാണിവിടം. ചോറൂൺ, വിവാഹം, തുലാഭാരം, വിളിച്ചുചൊല്ലിപ്രാർത്ഥന തുടങ്ങിയ ചടങ്ങുകൾ നടക്കുന്നത് ഇവിടെ വച്ചാണ്. ആനക്കൊട്ടിലിനപ്പുറമാണ് ദേവീവാഹനമായ [[സിംഹം|സിംഹത്തെ]] ശിരസ്സിലേറ്റുന്ന സ്വർണ്ണക്കൊടിമരം കാണാൻ സാധിയ്ക്കുക. ഏകദേശം 50 അടി ഉയരം വരുന്ന ഈ കൊടിമരം, 1981-ലാണ് പ്രതിഷ്ഠിച്ചത്. വളരെ തിളക്കമുള്ള ഈ കൊടിമരത്തിനപ്പുറമാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ബലിക്കല്ല് പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുള്ള ബലിക്കൽപ്പുര. താരതമ്യേന ഉയരം കുറഞ്ഞ ബലിക്കല്ലാണ് ഇവിടെയുള്ളത് എന്നതിനാൽ പുറമേ നിന്നുനോക്കിയാൽത്തന്നെ വിഗ്രഹം കാണാവുന്നതാണ്. ബലിക്കൽപ്പുരയുടെ മച്ചിൽ പതിവുപോലെ ബ്രഹ്മാവിന്റെയും [[അഷ്ടദിക്പാലകർ|അഷ്ടദിക്പാലകരുടെയും]] രൂപങ്ങൾ കൊത്തിവച്ചിട്ടുണ്ട്. കൂടാതെ വേറെയും ധാരാളം രൂപങ്ങൾ കാണാം. ബലിക്കൽപ്പുരയുടെ ഇരുവശവുമായി രണ്ട് [[ആന|ആനകളുടെ]] രൂപങ്ങൾ കാണാൻ സാധിയ്ക്കും. ഇവ [[പ്ലാസ്റ്റർ ഓഫ് പാരീസ്|പ്ലാസ്റ്റർ ഓഫ് പാരീസിൽ]] നിർമ്മിച്ചതാണ്. ==== മഹാവിഷ്ണുക്ഷേത്രം, ആനമുറതപ്രതിഷ്ഠ ==== പ്രദക്ഷിണവഴിയുടെ തെക്കുകിഴക്കുഭാഗത്ത് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനമായി മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ പ്രതിഷ്ഠയോടുകൂടിയ ഒരു ശ്രീകോവിൽ കാണാം. ഏകദേശം നാലടി ഉയരം വരുന്ന അതിമനോഹരമായ ശിലാവിഗ്രഹമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[സുദർശനചക്രം]], പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[പാഞ്ചജന്യം]] എന്ന [[ശംഖ് (വാദ്യം)|ശംഖ്]], മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[കൗമോദകി]] എന്ന [[ഗദ]], മുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[താമര]] എന്നിവ ധരിച്ച ഭഗവാൻ നിൽക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ്. ഭഗവദ്വാഹനമായ ഗരുഡന്റെ പഞ്ചലോഹവിഗ്രഹം ഇവിടെ ഭഗവാന് അഭിമുഖമായി പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. പാൽപ്പായസം, കദളിപ്പഴം, തുളസിമാല തുടങ്ങിയവയാണ് മഹാവിഷ്ണുവിനുള്ള പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. [[അഷ്ടമിരോഹിണി]], [[വിഷു]], [[വൈകുണ്ഠ ഏകാദശി]] തുടങ്ങിയവ വിശേഷദിവസങ്ങളിൽ പെടുന്നു. ഇതിനുസമീപം കാണുന്ന മേൽക്കൂരയില്ലാത്ത ഒരു തറയിലാണ് ആനമറുതയുടെ പ്രതിഷ്ഠ. ക്ഷേത്രമുണ്ടായ കാലത്തുതന്നെ ഇവിടെ ആനമുറതയുടെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ടായിരുന്നു എന്നാണ് സങ്കല്പം. എന്നാൽ, ഇപ്പോഴത്തെ പ്രതിഷ്ഠ 2023 ജൂൺ 18-നാണ് നടത്തിയത്. നീരേറ്റുപുറം പരിസരത്ത് നിരവധി ഉപദ്രവങ്ങളുണ്ടാക്കിയ ഒരു ആനയുടെ പ്രേതത്തെയാണ് ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. ആനമുറതപ്രതിഷ്ഠയ്ക്കപ്പുറമാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ ഊട്ടുപുര പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. സാധാരണയായി ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്ത് വരുന്ന ഊട്ടുപുര ഇവിടെ തെക്കുഭാഗത്ത് വന്നിരിയ്ക്കുന്നത് ശ്രദ്ധേയമാണ്. നിത്യേന ഉച്ചയ്ക്ക് ഇവിടെ അന്നദാനമുണ്ടാകും. പ്രമുഖ വ്യവസായിയായ [[ഗോകുലം ഗോപാലൻ|ഗോകുലം ഗോപാലന്റെ]] വഴിപാടായി 2018-ലാണ് ഈ ഊട്ടുപുര പണിതത്. പ്രദക്ഷിണമായി വരുമ്പോൾ തെക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് പ്രത്യേകം ശ്രീകോവിലിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി അയ്യപ്പസ്വാമിയുടെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. കൃഷ്ണശിലയിൽ തീർത്ത വിഗ്രഹത്തിന് ഏകദേശം രണ്ടടി ഉയരം വരും. [[ശബരിമല ധർമ്മശാസ്താക്ഷേത്രം|ശബരിമലയിലെ]] വിഗ്രഹവുമായി നല്ല രൂപസാദൃശ്യമുള്ള വിഗ്രഹമാണിത്. ഇവിടെവച്ചാണ് ശബരിമല തീർത്ഥാടകർ മാലയിടുന്നതും കെട്ടുനിറയ്ക്കുന്നതുമെല്ലാം. അയ്യപ്പന്റെ ശ്രീകോവിലിന് തെക്കുവശത്ത് പ്രത്യേകം തീർത്ത ഒരു തറയിലാണ് നാഗദൈവങ്ങളുടെ പ്രതിഷ്ഠ. [[നാഗരാജാവ്|നാഗരാജാവായി]] [[വാസുകി]] കുടികൊള്ളുന്ന കാവിൽ, കൂടെ [[നാഗയക്ഷി|നാഗയക്ഷിയായി]] ശതശീർഷ എന്ന പത്നിയുമുണ്ട്. [[നൂറും പാലും]], [[സർപ്പംപാട്ട്]], മഞ്ഞൾപ്പൊടി അഭിഷേകം, പുറ്റും മുട്ടയും സമർപ്പണം എന്നിവയാണ് നാഗദൈവങ്ങളുടെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. എല്ലാമാസവും [[ആയില്യം (നക്ഷത്രം)|ആയില്യം]] നാളിൽ ഇവർക്ക് വിശേഷാൽ പൂജകളും കന്നിമാസത്തിലെ ആയില്യത്തിന് [[സർപ്പബലി|സർപ്പബലിയുമുണ്ടാകും]]. അയ്യപ്പന്റെ ശ്രീകോവിലിന് വടക്കുവശത്താണ് ഐതിഹ്യപ്രസിദ്ധമായ യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠയുള്ള ശ്രീകോവിൽ. തന്റെ ഭക്തയായ പെൺകുട്ടിയെ ഉപദ്രവിയ്ക്കാൻ വന്ന യക്ഷിയെ ദേവി ശാന്തയാക്കി ഇവിടെ കുടിയിരുത്തുകയായിരുന്നു എന്നാണ് സങ്കല്പം. വറപൊടി നിവേദ്യമാണ് ഇവിടെ പ്രധാന വഴിപാട്. ==== വീരഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം ==== നാഗപ്രതിഷ്ഠയുടെ നേരെ പടിഞ്ഞാറ് ഉയരത്തിലാണ് ചക്കുളത്തുകാവിലെ ഏറ്റവും പുതിയ ഉപപ്രതിഷ്ഠയായ വീരഹനുമാനെ പ്രതിഷ്ഠിച്ച ക്ഷേത്രം. കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഹനുമദ്വിഗ്രഹങ്ങളിലൊന്നാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. പതിനെട്ടടി ഉയരം വരുന്ന ഈ വിഗ്രഹം, ഒറ്റക്കല്ലിൽ തീർത്തതാണ്. ഇടതുകയ്യിൽ ഗദ തലകീഴായി പിടിച്ച്, വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ് ഇവിടെയുള്ള ഹനുമദ്വിഗ്രഹം. പ്രത്യേകം മതിലകത്തോടുകൂടിയ ഈ ക്ഷേത്രം 2016-ലാണ് പണികഴിപ്പിച്ചത്. ആദ്യകാലത്ത് ക്ഷേത്രത്തിലെ മൂലകുടുംബക്ഷേത്രത്തിൽ അഷ്ടദിക്പാലകർക്കൊപ്പം പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെട്ടിരുന്ന ഹനുമാനെ, സ്ഥലപരിമിതിമൂലം ഇങ്ങോട്ട് മാറ്റിപ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുകയായിരുന്നു. താഴെനിന്ന് പന്ത്രണ്ടുപടികൾ കയറിവേണം നടയ്ക്കുനേരെയെത്താൻ. പടികളുടെ താഴെയായി ആനമുഖത്തോടുകൂടിയ ഒരു എടുപ്പുണ്ട്. ഹനുമാൻ സ്വാമിയെ ഉപാസിയ്ക്കുന്നത് ശത്രുദോഷങ്ങളിൽ നിന്നു മോചനം നൽകുമെന്നാണ് ഭക്തജനവിശ്വാസം. തന്മൂലം നിരവധി ആളുകളാണ് ഇവിടെ ദർശനത്തിനെത്തുന്നത്. സർവ്വകാര്യസിദ്ധി വിളക്കുഴിച്ചിലാണ് ഇവിടെയുള്ള പ്രധാന വഴിപാട്. കൂടാതെ സാധാരണ ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രങ്ങളിലെപ്പോലെ വടമാല, വെറ്റിലമാല, അവിൽ നിവേദ്യം, വെണ്ണക്കാപ്പ് ചാർത്തൽ എന്നിവയും അതിവിശേഷമായ വഴിപാടുകളിൽ പെടുന്നു. [[ചൈത്രം|ചൈത്രമാസത്തിലെ]] [[പൗർണ്ണമി|പൗർണ്ണമിനാളിൽ]] നടക്കുന്ന ഹനുമാൻ ജയന്തിയാണ് ഇവിടെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷം. ഇതിനോടനുബന്ധിച്ച് ഇവിടെ '''ആഞ്ജനേയോത്സവം''' എന്ന പേരിൽ പത്തുദിവസത്തെ ഉത്സവം നടത്തിവരുന്നുണ്ട്. ഇതുകൂടാതെ [[കർക്കടകം|കർക്കടകമാസത്തിലെ]] [[രാമായണമാസം|രാമായണമാസാചരണവും]] അതിവിശേഷമാണ്. ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തൊട്ടടുത്തായി മറ്റൊരു ശ്രീകോവിലും കാണാം. ഇവിടെ രാധാകൃഷ്ണന്മാരാണ് പ്രതിഷ്ഠ. ഇതും താരതമ്യേന പുതിയൊരു ശ്രീകോവിലാണ്. കൃഷ്ണശിലാനിർമ്മിതമായ വിഗ്രഹത്തിൽ വലതുവശത്ത് ശ്രീകൃഷ്ണനും ഇടതുവശത്ത് രാധയുമാണ് പ്രതിഷ്ഠകൾ. വലതുകയ്യിൽ [[ഓടക്കുഴൽ]] പിടിച്ച്, ഇടതുകൈ രാധയുടെ തോളത്തുവച്ചുനിൽക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ് ഇവിടെ ശ്രീകൃഷ്ണപ്രതിഷ്ഠ. രാധയാണെങ്കിൽ, വലതുകയ്യിൽ താമര പിടിച്ച് ഭഗവാന്റെ കരലാളനത്താൽ നമ്രമുഖിയായി നിൽക്കുന്നു. രണ്ടുപേരെയും ഒരുമിച്ചാണ് വിഗ്രഹത്തിൽ ചിത്രീകരിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. [[അഷ്ടമിരോഹിണി]] ഇവിടെ അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നുണ്ട്. ==== സുബ്രഹ്മണ്യനും ശിവനും ==== ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറുഭാഗം മുഴുവൻ നിരവധി മരങ്ങളാൽ സമ്പുഷ്ടമാണ്. ഇവിടെയുള്ള മരങ്ങളിലെല്ലാം ധാരാളം കൊടികൾ കെട്ടിത്തൂക്കിയിരിയ്ക്കുന്നത് കാണാം. മക്കളില്ലാത്ത ദമ്പതികളുടെ നേർച്ചകളാണ് ഇവയിലധികവും. അവയെ കണ്ടുകൊണ്ട് നടന്നെത്തുന്നത് വടക്കുപടിഞ്ഞാറേമൂലയിലുള്ള സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമിയുടെ ശ്രീകോവിലിനുമുന്നിലാണ്. ഏകദേശം നാലടി ഉയരം വരുന്ന ബാലസുബ്രഹ്മണ്യവിഗ്രഹമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിച്ച്, ഇടതുകൈ അരയിൽ കുത്തിനിൽക്കുന്ന സുബ്രഹ്മണ്യന്ന് [[സ്കന്ദഷഷ്ഠി|സ്കന്ദഷഷ്ഠിയും]] [[തൈപ്പൂയം|തൈപ്പൂയവുമാണ്]] പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷങ്ങൾ. കൂടാതെ എല്ലാമാസത്തെയും വെളുത്ത [[ഷഷ്ഠി|ഷഷ്ഠിയും]] പ്രാധാന്യത്തോടെ ആചരിച്ചുവരുന്നു. സുബ്രഹ്മണ്യശ്രീകോവിലിന് സമീപത്തായി [[കാളിയമർദ്ദനം]] നടത്തുന്ന ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ അതിമനോഹരമായ ഒരു ശില്പവും അതിനോടുചേർന്നുള്ള ചെറിയൊരു ജലപാതയും കാണാം. 2021-ലാണ് ഇവിടെ ഈ ശില്പം പണിതത്. ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്ന ഭക്തരെ ഇത് വളരെയധികം ആകർഷിയ്ക്കുന്നുണ്ട്. ഇവിടെത്തന്നെയാണ് ക്ഷേത്രം വക അഗതിമന്ദിരവും പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. നിരാലംബരായ ആളുകൾക്ക് സുഖകരമായ താമസ-ഭക്ഷണസൗകര്യങ്ങൾ ഏർപ്പാടാക്കിയിട്ടുള്ള ഈ കെട്ടിടം, ക്ഷേത്രം ട്രസ്റ്റിന്റെ സാമൂഹികപ്രവർത്തനങ്ങളിൽ പ്രധാനപങ്കുവഹിയ്ക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്താണ് വഴിപാട് കൗണ്ടർ. മഞ്ഞൾനീരാട്ട്, കൈവട്ടകഗുരുതി, ചുറ്റുവിളക്ക്, കാര്യസിദ്ധി അഭിഷേകം, രക്തപുഷ്പാഞ്ജലി, കുങ്കുമാർച്ചന, പൂമൂടൽ, നെയ്യപ്പം മൂടൽ തുടങ്ങിയവയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. കൂടാതെ നിരവധി മന്ത്രങ്ങൾ കൊണ്ടുള്ള അർച്ചനകളും വിശേഷമാണ്. വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിലെത്തിയാൽ ഐതിഹ്യപ്രസിദ്ധമായ ചക്കരക്കുളം കാണാം. വളരെ ചെറിയൊരു കുളമാണെങ്കിലും ഇവിടെ കുളിയ്ക്കാനും കാലുകഴുകാനുമെല്ലാം സൗകര്യമുണ്ട്. ഉത്സവാവസാനം ദേവിയ്ക്ക് ഇവിടെയാണ് ആറാട്ട് നടക്കുന്നത്. ഇതിന് തൊട്ടടുത്താണ് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനം നൽകുന്ന ശിവന്റെ ശ്രീകോവിൽ. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ശിവലിംഗമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. ശംഖാഭിഷേകം, ധാര, പിൻവിളക്ക്, കൂവളമാല തുടങ്ങി നിരവധി വഴിപാടുകൾ ശിവന്നുണ്ട്. [[ശിവരാത്രി|ശിവരാത്രിയാണ്]] ഇവിടെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷം. കൂടാതെ എല്ലാ [[പ്രദോഷവ്രതം|പ്രദോഷദിവസങ്ങളും]] അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നു. ഭഗവദ്വാഹനമായ [[നന്ദി (പുരാണകഥാപാത്രം)|നന്ദികേശന്റെ]] വിഗ്രഹവും നടയ്ക്കുനേരെ കാണാം. ==== നവഗ്രഹങ്ങളും സരസ്വതീമണ്ഡപവും ==== ശിവക്ഷേത്രത്തിന്റെ പുറകിലാണ് സരസ്വതീമണ്ഡപം. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ആകർഷണങ്ങളിലൊന്നാണിവിടം. ഇവിടെ ഒരേ പീഠത്തിൽ മൂന്നുപ്രതിഷ്ഠകൾ കാണാം - ഭഗവതി (ദുർഗ്ഗ), സരസ്വതി, രാഹു (സർപ്പം). വാൽക്കണ്ണാടിരൂപത്തിലാണ് ഭഗവതിയെ ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. സരസ്വതീരൂപം സാധാരണ കാണുന്നപോലെ പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[വേദം]], പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ജപമാല]] എന്നിവ ധരിച്ച്, മുന്നിലെ രണ്ടുകൈകൾ കൊണ്ട് [[വീണ]] മീട്ടുന്ന രൂപത്തിലാണ്. മൂന്നുവിഗ്രഹങ്ങളും പഞ്ചലോഹത്തിൽ നിർമ്മിച്ചവയാണ്. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടുകളിലൊന്നായ കാര്യസിദ്ധി അഭിഷേകം നടത്തുന്നത് ഇവിടെയാണ്. ഭക്തർക്ക് സ്വന്തം കൈകൊണ്ടുതന്നെ നടത്താവുന്ന അഭിഷേകമാണിത്. ഒരു കുടത്തിൽ ജലം നിറച്ചുകൊണ്ടുവന്ന് അത് ഇവിടെയുള്ള മൂന്നുദേവതകൾക്കും അഭിഷേകം ചെയ്യുന്നു. പേര് സൂചിപ്പിയ്ക്കുന്നതുപോലെ സർവ്വകാര്യസിദ്ധിയാണ് ഇതിന്റെ ഫലമെന്ന് ഭക്തർ വിശ്വസിയ്ക്കുന്നു. സരസ്വതീമണ്ഡപത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്താണ് നവഗ്രഹപ്രതിഷ്ഠയോടുകൂടിയ ശ്രീകോവിൽ. അഴികളോടുകൂടിയ ഈ ശ്രീകോവിലിനകത്ത് ഒരേപീഠത്തിൽ വിവിധ ദിക്കുകളിലേയ്ക്ക് ദർശനമായി നവഗ്രഹദേവതകളെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. ഗ്രഹനായകനായ [[സൂര്യൻ]] നടുക്കും മറ്റുള്ളവർ ചുറ്റും നിൽക്കുന്ന പതിവുസങ്കല്പത്തിൽ തന്നെയാണ് ഇവിടെയും നവഗ്രഹപ്രതിഷ്ഠ. സൂര്യന്റെ കിഴക്കുവശത്ത് [[ശുക്രൻ]], തെക്കുകിഴക്ക് [[ചന്ദ്രൻ]], തെക്ക് [[ചൊവ്വ]], തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് രാഹു, പടിഞ്ഞാറ് [[ശനി]], വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് [[കേതു]], വടക്ക് [[വ്യാഴം]], വടക്കുകിഴക്ക് [[ബുധൻ]] എന്ന ക്രമത്തിലാണ് പ്രതിഷ്ഠ. സൂര്യനും ബുധനും ശുക്രനും കിഴക്കോട്ടും, ചന്ദ്രനും ശനിയും പടിഞ്ഞാറോട്ടും, ചൊവ്വയും രാഹുവും കേതുവും തെക്കോട്ടും വ്യാഴം മാത്രം വടക്കോട്ടും ദർശനം നൽകുന്നു. നിത്യവും ഇവർക്ക് വിശേഷാൽ പൂജകളും വഴിപാടുകളുമുണ്ടാകാറുണ്ട്. === ശ്രീകോവിൽ === ദീർഘചതുരാകൃതിയിൽ തീർത്ത, മേൽക്കൂരയില്ലാത്ത ഒരു ഒറ്റനില ശ്രീകോവിലാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. കരിങ്കല്ലിൽ തീർത്ത ഈ ശ്രീകോവിലിന്റെ മുകളിൽ കോണുകളിലേയ്ക്കുള്ള ഭാഗങ്ങൾ ചെമ്പുമേഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ഇവിടെയുള്ള സോപാനപ്പടികൾ നേരിട്ടുകയറാൻ പറ്റുന്ന രീതിയിലാണ് പണികഴിപ്പിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. അകത്തേയ്ക്കുള്ള വാതിലിന് ഇരുവശവുമായി രണ്ട് ദ്വാരപാലികമാരുടെ രൂപങ്ങൾ കൊത്തിവച്ചിട്ടുണ്ട്. ശ്രീകോവിലിനകത്ത് ഒരുമുറിയേയുള്ളൂ. അതാണ് വിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ഠിച്ച ഗർഭഗൃഹം. ഏകദേശം ഒരടി ഉയരം വരുന്ന സ്വയംഭൂവായ ശിവലിംഗവും പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുള്ള, വനദുർഗ്ഗാദേവിയുടെ നാലടി ഉയരം വരുന്ന അഷ്ടബാഹുപഞ്ചലോഹവിഗ്രഹവും കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെട്ടിരിയ്ക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിലെ മൂലപ്രതിഷ്ഠയായ സ്വയംഭൂലിംഗത്തിലാണ് ഇവിടെ പ്രധാന പൂജകൾ അധികവും നടത്താറുള്ളത്. [[കൊല്ലൂർ മൂകാംബികാക്ഷേത്രം|കൊല്ലൂർ മൂകാംബിക]], [[ചോറ്റാനിക്കര ഭഗവതിക്ഷേത്രം|ചോറ്റാനിക്കര]] തുടങ്ങിയ ക്ഷേത്രങ്ങളിലെപ്പോലെ ദേവിയുടെ സമസ്തഭാവങ്ങളും കൂടിച്ചേർന്ന ഒരു മൂർത്തിയായാണ് ഇവിടെയും സങ്കല്പമുള്ളത്. 1981-ൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നടന്ന നവീകരണകലശത്തിനുശേഷമാണ് ഇവിടെ ദേവിയ്ക്ക് സ്വരൂപത്തിൽ വിഗ്രഹമുണ്ടായത്. ഏറ്റവും പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[സുദർശനചക്രം]], അതിനുമുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[നാന്ദകം]] എന്ന [[വാൾ]], അതിന്റെയും മുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[അമ്പ്]] എന്നിവയും ഏറ്റവും പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ശംഖ്]], അതിന്റെ മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ത്രിശൂലം]], അതിന്റെയും മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[വില്ല്]] എന്നിവയും ധരിച്ച ദേവി, ഏറ്റവും മുന്നിലുള്ള രണ്ടുകൈകൾ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു. അങ്ങനെ, വിശ്വപ്രകൃതിയുടെ മൂലതേജസ്സിനെ മുഴുവൻ ആവാഹിച്ചുകൊണ്ട് സാക്ഷാൽ ചക്കുളത്തുകാവിലമ്മ, മഹാശക്തിസ്വരൂപിണിയായി ശ്രീലകത്ത് വാഴുന്നു. ശ്രീകോവിലിന്റെ പുറംചുവരുകൾ പൂർണ്ണമായും സ്വർണ്ണം പൂശിയ നിലയിലാണ് കാണപ്പെടുന്നത്. ഇവിടെ ധാരാളം ദേവതാരൂപങ്ങളുണ്ട്. അവയെല്ലാം സ്വർണ്ണത്തിൽ കുളിച്ച് കാണപ്പെടുന്ന കാഴ്ച അതിമനോഹരമാണ്. ചണ്ഡികാദേവി, മഹിഷാസുരമർദ്ദിനി, [[ത്രിപുരസുന്ദരി]], [[മധുര മീനാക്ഷി ക്ഷേത്രം|മധുര മീനാക്ഷി]], [[കാമാക്ഷി അമ്മൻ കോവിൽ|കാഞ്ചി കാമാക്ഷി]], [[സപ്തമാതൃക്കൾ]], [[അഷ്ടലക്ഷ്മി|അഷ്ടലക്ഷ്മിമാർ]] തുടങ്ങിയ ദേവീരൂപങ്ങൾക്കാണ് ഇവിടെ പ്രാധാന്യമെങ്കിലും ഗണപതി, സുബ്രഹ്മണ്യൻ തുടങ്ങിയവരുടെ രൂപങ്ങളും ഇവിടെ കാണാം. ശ്രീകോവിലിന് നേരെമുന്നിലായി ചെറിയൊരു നമസ്കാരമണ്ഡപവും കാണാം. ഇവിടെയാണ് പൂജകൾക്കുശേഷം ശാന്തിക്കാർ നമസ്കരിയ്ക്കാൻ ഉപയോഗിയ്ക്കുന്നത്. ഇവിടെ ദേവീവാഹനമായ സിംഹത്തിന്റെ ഒരു പ്രതിഷ്ഠയുമുണ്ട്. സിംഹത്തെ വണങ്ങിവേണം ദേവിയെ വണങ്ങാനെന്നാണ് ചിട്ട. വടക്കുവശത്ത് അഭിഷേകജലം ഒഴുക്കിവിടാൻ ഓവും പണിതിട്ടുണ്ട്. === നാലമ്പലം === ശ്രീകോവിലിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റി നാലമ്പലം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. സാമാന്യം വലുപ്പമുള്ള നാലമ്പലമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. അകത്തേയ്ക്ക് കയറുന്ന വാതിലിന് ഇരുവശവുമായി വാതിൽമാടങ്ങൾ പണിതിട്ടുണ്ട്. തെക്കേ വാതിൽമാടത്തിൽ വച്ചാണ് നിത്യേനയുള്ള വിശേഷാൽ പൂജകളും ഹോമങ്ങളും നടക്കുന്നത്. ഇവിടെത്തന്നെയാണ് [[ചെണ്ട]], [[മദ്ദളം]], [[തിമില]], [[ഇലത്താളം]] തുടങ്ങിയ വാദ്യങ്ങൾ സൂക്ഷിച്ചുവയ്ക്കുന്നതും. തെക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ പതിവുപോലെ [[തിടപ്പള്ളി|തിടപ്പള്ളിയും]] വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ [[കിണർ|കിണറും]] പണിതിട്ടുണ്ട്. ഇവിടത്തെ കിണർ ദീർഘചതുരാകൃതിയിലാണ് കുഴിച്ചിട്ടുള്ളത്. പമ്പ-മണിമല നദികളുമായും കുളവുമായും ഇതിന് നേരിട്ട് ബന്ധമുണ്ടെന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത്. തിടപ്പള്ളിയ്ക്ക് സമീപം പ്രത്യേകം അലങ്കരിച്ച ഒരു [[ഊഞ്ഞാൽ|ഊഞ്ഞാലും]] അതിൽ ദേവിയുടെ മറ്റൊരു പ്രതിഷ്ഠയുമുണ്ട്. മൂലവിഗ്രഹത്തിന്റെ അതേ മാതൃകയിൽ തീർത്ത ഈ വിഗ്രഹത്തിന് സമീപം രണ്ട് [[തലയിണ|തലയിണകളും]] [[മെത്ത|മെത്തയും]] അലങ്കരിച്ചുവച്ചിട്ടുണ്ട്. ആട്ടുന്നത് സർവ്വൈശ്വര്യസിദ്ധിയ്ക്ക് ഉത്തമമാണെന്ന് വിശ്വസിച്ചുവരുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്ന എല്ലാവരും ഇതും കൂടി ചെയ്തിട്ടേ പോകാറുള്ളൂ. ശ്രീകോവിലിന്റെ തെക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് മറ്റൊരു ചെറിയ ശ്രീകോവിലിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി ഗണപതിഭഗവാന്റെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ഈ വിഗ്രഹവും ശിലാനിർമ്മിതമാണ്. വലത്തോട്ട് തുമ്പിക്കൈ നീട്ടിനിൽക്കുന്ന ഗണപതിയുടെ പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[മഴു|മഴുവും]] പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[കയർ|കയറും]] മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[മോദകം|മോദകവും]] കാണാം. മുന്നിലെ വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭഗവാൻ ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു. ഗണപതിഹോമം, കറുകമാല, നാരങ്ങാമാല, ഉണ്ണിയപ്പം എന്നിവയാണ് ഗണപതിയ്ക്ക് പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. [[വിനായക ചതുർത്ഥി|വിനായക ചതുർത്ഥിനാളിൽ]] ഇവിടെ വിശേഷാൽ പൂജകളുണ്ടാകാറുണ്ട്. {{പ്രധാന ലേഖനം|ബലിക്കല്ല്}} ശ്രീകോവിലിന് ചുറ്റുമായി അകത്തെ ബലിവട്ടം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. അഷ്ടദിക്പാലകർ (കിഴക്ക് - [[ഇന്ദ്രൻ]], തെക്കുകിഴക്ക് - [[അഗ്നി]], തെക്ക് - [[യമൻ]], തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് - [[നിരൃതി]], പടിഞ്ഞാറ് - [[വരുണൻ]], വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് - [[വായു]], വടക്ക് - [[കുബേരൻ]] & [[ചന്ദ്രൻ]], വടക്കുകിഴക്ക് - [[ഈശാനൻ]]), സപ്തമാതൃക്കൾ (തെക്കുഭാഗത്ത് ഒറ്റക്കല്ലിൽ - കിഴക്കുനിന്ന് [[ബ്രാഹ്മി]], [[മാഹേശ്വരി]], [[കൗമാരി]], [[വൈഷ്ണവി]], [[വാരാഹി]], [[ഇന്ദ്രാണി]], [[ചാമുണ്ഡി]] എന്ന ക്രമത്തിൽ), [[വീരഭദ്രൻ]] (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം - കിഴക്കുഭാഗത്ത്), ഗണപതി (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം - പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത്), ബ്രഹ്മാവ് (വടക്കുകിഴക്കിനും കിഴക്കിനുമിടയിൽ), [[അനന്തൻ]] (തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനും പടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ശാസ്താവ് (തെക്കിനും തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ദുർഗ്ഗ (പടിഞ്ഞാറിനും വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), സുബ്രഹ്മണ്യൻ (വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനും വടക്കിനുമിടയിൽ), നിർമ്മാല്യധാരി (വടക്കിനും വടക്കുകിഴക്കിനുമിടയിൽ ശിവലിംഗരൂപത്തിൽ - ഇവിടെ [[മുണ്ഡിനി]]) എന്നിവരെ പ്രതിനിധീകരിയ്ക്കുന്ന ബലിക്കല്ലുകൾ ഇവിടെ കാണാം. നിലവിൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നിത്യശീവേലിയില്ലാത്തതിനാൽ ഇവ പ്രതീകാത്മകമായാണ് കണ്ടുവരുന്നത്. ബലിക്കല്ലുകൾ ദേവന്റെ/ദേവിയുടെ വികാരഭേദങ്ങളാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. തന്മൂലം അവയിൽ ചവിട്ടുന്നതും തൊട്ടുതലയിൽ വയ്ക്കുന്നതും നിരോധിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. ==കാർത്തികസ്തംഭം== അധർമ്മത്തിൻന്റെയും തിന്മയുടെയും ഭൗതിക പ്രതീകമാണ് കാർത്തികസ്തംഭം. ഇത് കത്തിച്ച് ചാമ്പലാക്കുന്ന ചടങ്ങിലൂടെ തിന്മയെ [[അഗ്നി]] വിഴുങ്ങി നന്മ ആധിപത്യം സ്ഥാപിക്കുന്നു എന്നാണ് വിശ്വാസം. വൃശ്ചികമാസത്തിലെ തൃക്കാർത്തിക ദിവസമാണ് ഈ ചടങ്ങ് നടക്കുന്നത്. പൊക്കമുള്ള തൂണിൽ വാഴക്കച്ചി, പഴയ ഓലകൾ, പടക്കം, ദേവിയ്ക്ക് ചാർത്തിയ ഒരു വർഷത്തെ ഉടയാടകൾ എന്നിവ പൊതിഞ്ഞുകെട്ടി അതിന്മേൽ നാടിൻറെ സർവ്വ തിന്മകളെയും ആവാഹിക്കുന്നു. ദീപാരാധനയ്ക്ക് മുമ്പായി ഇത് കത്തിക്കും. സർവ്വ ദുഃഖദുരിതങ്ങളും ഇതോടെ തീരുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. == നാരീപൂജ == ചക്കുളത്തുകാവിലെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ അനുഷ്ഠാനമാണ് നാരീപൂജ. അന്നേദിവസം ഇന്ത്യയിലെ പ്രശസ്തരായ വനിതകളെ അതിഥിയായി ക്ഷണിച്ച് ഇവിടെ നാരീപൂജയ്ക്കിരുത്താറുണ്ട്{{തെളിവ്}}. അലങ്കൃത പീഠത്തിൽ സ്ത്രീകളെ ഇരുത്തി, ഭക്ത്യാദരപൂർവ്വം പൂജാരി ഇവരെ ദുർഗ്ഗാസങ്കൽപ്പത്തിൽ പൂജിക്കുന്നു. സ്ത്രീകൾ എവിടെ മാനിക്കപ്പെടുന്നുവോ അവിടെ ദേവതമാർ ആനന്ദിക്കുന്നുവെന്ന സങ്കല്പവും സ്ത്രീയെ ശക്തിസ്വരൂപിണിയായി ആരാധിക്കണമെന്ന താന്ത്രിക സങ്കല്പവുമാണ് ഇത്തരമൊരു പൂജയുടെ പൊരുൾ. സ്ത്രീയാണ് സൃഷ്ടിയുടെ അടിസ്ഥാനം എന്ന സങ്കൽപ്പത്തിൽ നിന്നാണ് ശാക്തേയർ മഹാദേവിയെ ആരാധിച്ചത്‌. ഈ വിശ്വാസപ്രകാരം സ്ത്രീകളെ ലോകമാതാവായ ആദിപരാശക്തിയുടെ പ്രതീകമായി ആരാധിക്കുന്ന ശാക്തേയ പൂജയാണിത്. == വിശേഷ ദിവസങ്ങൾ == ചൊവ്വ, വെള്ളി, [[പൗർണ്ണമി]], അമാവാസി, അഷ്ടമി, നവമി, ജന്മ നക്ഷത്ര ദിവസം, മലയാളം- ഇംഗ്ലീഷ് മാസങ്ങളിലെ ഒന്നാം തീയതി തുടങ്ങിയവ ദർശനത്തിന് പ്രധാനമാണ്. പൊതുവേ ചൊവ്വ, വെള്ളി, ഞായർ ദിവസങ്ങളിൽ ദർശനത്തിന് തിരക്ക് അനുഭവപ്പെടാറുണ്ട്. കുംഭമാസത്തിലെ മകം- പൂരം ദിവസങ്ങൾ അതിവിശേഷം. [[നവരാത്രി]], [[തൃക്കാർത്തിക]], [[ശിവരാത്രി]], [[ദീപാവലി]], മണ്ഡലകാല ദിവസങ്ങൾ, മകരചൊവ്വ തുടങ്ങിയവ വിശേഷമാണ്. [[വിദ്യാരംഭം]], [[തൃക്കാർത്തിക]] ([[പൊങ്കാല]]) എന്നിവ അതിപ്രധാനം. == ദർശന സമയം == *രാവിലെ 4.30 AM മുതൽ ഉച്ചക്ക് 1 PM വരെ. *വൈകുന്നേരം 4.30 PM മുതൽ രാത്രി 8 PM വരെ. ==എത്തിച്ചേരുവാനുള്ള വഴി== തിരുവല്ലയിൽ നിന്ന് ഏകദേശം ഒമ്പതുകിലോമീറ്റർ പടിഞ്ഞാറുമാറി, അമ്പലപ്പുഴയ്ക്കുള്ള വഴിയിൽ, പത്തനംതിട്ട-ആലപ്പുഴ ജില്ലകളുടെ അതിർത്തിയിലാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. തിരുവല്ലയിൽ നിന്ന് ധാരാളം ബസ്സുകൾ അമ്പലപ്പുഴയ്ക്കുണ്ട്. അവയിലൊന്നിൽ കയറിയാൽ ക്ഷേത്രത്തിനടുത്തുള്ള ബസ് സ്റ്റോപ്പിൽ ഇറങ്ങാവുന്നതാണ്. പ്രധാന വഴിയിൽ തന്നെ ക്ഷേത്രകവാടം കാണാം. അതിലൂടെ അല്പം കൂടി മുന്നോട്ടുപോയാൽ ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലെത്താം. തീവണ്ടി വഴി വരുന്നവർക്ക് [[തിരുവല്ല തീവണ്ടിനിലയം|തിരുവല്ല റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനാണ്]] ഏറ്റവും അടുത്തുള്ളത് (9 കിലോമീറ്റർ). ഇവിടെ ഭൂരിപക്ഷം തീവണ്ടികൾക്കും സ്റ്റോപ്പുണ്ട്. മറ്റൊരു പ്രധാന സ്റ്റേഷൻ [[ഹരിപ്പാട് തീവണ്ടിനിലയം|ഹരിപ്പാട്ടാണ്]] (13 കിലോമീറ്റർ). [[അമ്പലപ്പുഴ തീവണ്ടിനിലയം|അമ്പലപ്പുഴ സ്റ്റേഷനും]] വളരെ അടുത്താണ്. തന്മൂലം [[തിരുവല്ല ശ്രീവല്ലഭമഹാക്ഷേത്രം]], [[അമ്പലപ്പുഴ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം]], [[ഹരിപ്പാട് സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമിക്ഷേത്രം]], [[മണ്ണാറശ്ശാല നാഗരാജക്ഷേത്രം]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ ദർശനം നടത്തുന്നവർക്ക് കൂട്ടിച്ചേർക്കാവുന്ന ക്ഷേത്രമാണ് ചക്കുളത്തുകാവ്. == അവലംബം == {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഭദ്രകാളിക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ദുർഗ്ഗാക്ഷേത്രങ്ങൾ]] {{Hindu temples in Kerala}} 9qy8w3f53bh8u6pzzaqbgmrkyjfjio0 4666465 4666463 2026-09-12T18:37:46Z ~2026-48203-56 222590 /* സ്ഥലനാമം, ക്ഷേത്രപ്രതിഷ്ഠ */ 4666465 wikitext text/x-wiki {{refimprove}} {{Infobox Mandir |image = |caption=ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം |creator = |proper_name = ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം |date_built = |primary_deity = [[ദുർഗ്ഗ]] ([[ആദിപരാശക്തി]], [[ഭദ്രകാളി]], [[മഹാലക്ഷ്മി]], [[മഹാസരസ്വതി]] സങ്കല്പങ്ങൾ ഉറച്ച ദേവത) |architecture = [[തെക്കേ ഇന്ത്യൻ]], [[കേരളീയ രീതി]] |location =[[നീരേറ്റുപുറം]], [[തലവടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]], [[കുട്ടനാട് താലൂക്ക്]], [[ആലപ്പുഴ ജില്ല]], [[തിരുവല്ല|തിരുവല്ലയ്ക്ക്]] സമീപം, [[കേരളം]] |coordinates = }} [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ]] [[കുട്ടനാട് താലൂക്ക്|കുട്ടനാട് താലൂക്കിൽ]] [[തലവടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|തലവടി പഞ്ചായത്തിൽ]] [[നീരേറ്റുപുറം|നീരേറ്റുപുറത്ത്]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു പ്രസിദ്ധ ഹൈന്ദവ ക്ഷേത്രമാണ് '''ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം'''. [[പത്തനംതിട്ട ജില്ല|പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിലെ]] [[തിരുവല്ല]] നഗരത്തിൽ നിന്നും ഏകദേശം ഒൻപത് കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ജഗദീaശ്വരിയും [[പരാശക്തി|ആദിപരാശക്തിയുമായ]] [[വനദുർഗ്ഗ|വനദുർഗ്ഗയാണ്]] ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠ. '''ചക്കുളത്തമ്മ''' എന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന ഇവിടുത്തെ ഭഗവതി [[മഹാകാളി]], [[മഹാലക്ഷ്മി]], [[മഹാസരസ്വതി]], [[ഭുവനേശ്വരി]], [[ഭദ്രകാളി]] തുടങ്ങി ആദിപരാശക്തിയുടെ എല്ലാ പ്രധാന ഭാവങ്ങളിലും ആരാധിയ്ക്കപ്പെട്ടുവരുന്നു. ഉപദേവതകളായി [[ഗണപതി]], [[പരമശിവൻ]], [[മഹാവിഷ്ണു]], [[സുബ്രഹ്മണ്യൻ]], [[ശാസ്താവ്]], [[ഹനുമാൻ]], [[രാധ|രാധാസമേതനായ]] [[ശ്രീകൃഷ്ണൻ]], ദുർഗ്ഗ, സരസ്വതി, [[നവഗ്രഹങ്ങൾ]], [[നാഗദൈവങ്ങൾ]], [[രാഹു]], [[ബ്രഹ്മരക്ഷസ്സ്]], [[യക്ഷി|യക്ഷിയമ്മ]], [[ആനമറുത]] എന്നിവർക്കും പ്രതിഷ്ഠകളുണ്ട്. [[വൃശ്ചികം|വൃശ്ചികമാസത്തിലെ]] [[തൃക്കാർത്തിക]] ദിവസം പ്രസിദ്ധമായ '''[[പൊങ്കാല]]''' നടക്കുന്നു. സാക്ഷാൽ പ്രപഞ്ച നാഥയായ ഭഗവതിക്ക് മുൻപിൽ സ്ത്രീകൾ ഇഷ്ടകാര്യസിദ്ധിക്കായി നടത്തപ്പെടുന്ന [[ദ്രാവിഡർ|ദ്രാവിഡ]] ആചാരപ്രകാരമുള്ള ഒരു ആരാധനയാണ് പൊങ്കാല. അന്നേദിവസം തന്നെയുള്ള [[കാർത്തികസ്തംഭം]], ലക്ഷദീപം, [[ധനു]]മാസത്തിലെ മുപ്പെട്ട് വെള്ളിയാഴ്ചയുള്ള നാരീപൂജ, വിളിച്ചു ചൊല്ലിയുള്ള പ്രാർഥന, ലഹരിവിമോചന പ്രതിജ്ഞ തുടങ്ങിയ ചടങ്ങുകളും ഇവിടെയുണ്ട്. ഭഗവതിയ്ക്ക് ധനു ഒന്നുമുതൽ പന്ത്രണ്ടുവരെയുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ കൊടിയേറി ഉത്സവമുണ്ട്. കൂടാതെ [[നവരാത്രി]]യും ഇവിടെ അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നു. മദ്ധ്യ തിരുവതാംകൂറിലെ "സ്ത്രീകളുടെ ശബരിമല" എന്നാണു ഈ ക്ഷേത്രത്തെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. <ref>http://malayalam.nativeplanet.com/thiruvalla/attractions/chakkulathu-kavu-temple/</ref> പട്ടമന എന്നുപേരുള്ള ഒരു [[നമ്പൂതിരി]] കുടുംബം വകയാണ് ക്ഷേത്രഭരണം. ആലപ്പുഴ, പത്തനംതിട്ട, [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം]] എന്നീ ജില്ലകളുടെ അതിർത്തിയിൽ [[പമ്പാനദി|പമ്പാനദിയുടെയും]] [[മണിമലയാർ|മണിമലയാറിന്റെയും]] സംഗമസ്ഥാനത്താണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. == ഐതിഹ്യം == === സ്ഥലനാമം, ക്ഷേത്രപ്രതിഷ്ഠ === അസുരന്മാരായ ശുംഭനിശുംഭന്മാരെ നിഗ്രഹിച്ച് പ്രപഞ്ചത്തിൽ നന്മയും സമാധാനവും പുനർസ്ഥാപിച്ച ആദി പരാശക്തിയുടെ ഉജ്ജ്വലമായ ചൈതന്യമാണ് ചക്കുളത്ത് കാവിൽ വനദുർഗ്ഗയായി കുടികൊള്ളുന്നത്. ഇന്ന് ക്ഷേത്രമിരിയ്ക്കുന്ന സ്ഥലം പണ്ട് കൊടുംകാടായിരുന്നു. കാട്ടിൽ വിറകുവെട്ടാൻ പോയ ഒരു വേടൻ തന്നെ കൊത്താൻ വന്ന സർപ്പത്തെ വെട്ടി. പക്ഷേ, അതു ചത്തില്ല. പിന്നീട് ഇതേ സർപ്പത്തെ ഒരു കുളക്കരയിലെ പുറ്റിന് മുകളിൽ കണ്ടപ്പോൾ വേടൻ വീണ്ടും അതിനെ ആക്രമിച്ചു. പക്ഷേ, ഇത്തവണ പുറ്റ് പൊട്ടി ജലപ്രവാഹമുണ്ടായി. അമ്പരന്നുനിന്ന വേടന് മുന്നിൽ ഒരു സന്യാസി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട് അദ്ദേഹത്തെ ആശ്വസിപ്പിച്ചു. ഇതേ സമയം വേടന്റെ കുടുംബവും അവിടെയെത്തിയിരുന്നു. വെള്ളത്തിന് [[പാൽ|പാലും]] തേനും കലർന്ന നിറം വരുമ്പോൾ ജലപ്രവാഹം അവസാനിക്കുമെന്ന് സന്യാസി അവരോട് പറഞ്ഞു. പുറ്റിനകത്ത് പ്രപഞ്ചനാഥയായ സാക്ഷാൽ [[പരാശക്തി|ആദിപരാശക്തി]] ജലശയനം നടത്തിയ വെള്ളമാണിതെന്നും പുറ്റ് പൊളിച്ച് നോക്കിയാൽ ജഗദീശ്വരിയുടെ ഒരു പ്രതിഷ്ഠ കാണാമെന്നും അതിനെ ആരാധിച്ചാൽ സർവ്വ ഐശ്വര്യങ്ങളും ഉണ്ടാകുമെന്നും പറഞ്ഞ് പുറ്റ് ഉടച്ച് സന്യാസി വിഗ്രഹം പുറത്തെടുത്തു. അതോടെ അദ്ദേഹം അപ്രത്യക്ഷനായി. അന്ന് രാത്രി വേടൻ്റെ സ്വപ്നത്തിൽ സന്യാസിയായി വന്നത് സാക്ഷാൽ [[നാരദൻ|നാരദമുനിയാണെന്നും]] വെളിപ്പെട്ടു. ആ വിഗ്രഹമാണ് ചക്കുളത്തുകാവിൽ കുടികൊള്ളുന്നത് എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. അന്നുമുതൽ വേടനും കുടുംബവും ആ വനത്തിൽ തന്നെ താമസം തുടങ്ങി. എല്ലാ ദിവസവും കാട്ടിൽപ്പോയി വിറകും ഭക്ഷണസാധനങ്ങളും ശേഖരിച്ച് മൺകലത്തിൽ പാചകം ചെയ്താണ് അവർ കഴിഞ്ഞു പോന്നത്. ഉണ്ടാക്കുന്ന ഭക്ഷണത്തിൻ്റെ ഒരു പങ്ക് ഭഗവതിക്ക് നൽകിയ ശേഷമാണ് അവർ കഴിച്ചിരുന്നത്. ഒരു ദിവസം ഭക്ഷണസാധനങ്ങൾ ശേഖരിക്കാൻ പോയ അവർക്ക് ഒന്നും കിട്ടിയില്ല. വെറും കൈകളോടെ തിരിച്ചുവന്നു. വഴിപാട് മുടങ്ങുമല്ലോ എന്നോർത്ത് മരച്ചുവട്ടിൽ ചെന്നപ്പോൾ കലം നിറയെ ചോറും കറികളും ഇരിക്കുന്ന കാഴ്ചയാണ് വേടനും കുടുംബവും കണ്ടത്. ഇത് ദേവിയുടെ അനുഗ്രഹമാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കിയ അവർ ഉച്ചത്തിൽ ദേവീ നാമങ്ങൾ ഉരുവിട്ടു. ഇതേസമയം ഒരു അശരീരിയും ഉണ്ടായി. അത് ഇങ്ങനെ ആയിരുന്നു: {{cquote|മക്കളേ, ഞാൻ നിങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി ഉണ്ടാക്കിയതാണ് ഈ ആഹാരം. ഇത് കഴിച്ച് വിശ്രമിക്കുക. നിങ്ങളുടെ നിഷ്കളങ്കമായ ഭക്തിയിൽ ഞാൻ വളരെ സന്തുഷ്ടയാണ്. തീരാദുഃഖങ്ങളിൽ പോലും എന്നെ കൈവിടാത്തവർക്ക് ഞാൻ ദാസിയും തോഴിയും ആയിരിക്കും. ഭക്തിപൂർവ്വം ആര് എവിടെനിന്ന് വിളിച്ചാലും അവരോടൊപ്പം ഞാൻ എപ്പോഴും ഉണ്ടായിരിക്കും.}} ഈ ഓർമ്മ പുതുക്കാനാണ് ചക്കുളത്തു കാവിൽ ജനലക്ഷക്ഷങ്ങൾ പൊങ്കാല ഇടുന്നത്. ഭക്തർ അമ്മയ്ക്ക് പൊങ്കാല ഇടുമ്പോൾ അവരിലൊരാളായി അമ്മയും പൊങ്കാലയിടാനുണ്ടാകുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. പിൽക്കാലത്ത് ആ വേടനും കുടുംബവും സ്ഥലം വിട്ടുപോകുകയും ബ്രാഹ്മണർ അവിടെ താമസമാക്കുകയും ചെയ്തു. അവരിൽ പ്രധാനിയായ പട്ടമന ഇല്ലത്തെ നമ്പൂതിരി താന്ത്രികവിധികളോടുകൂടിയ ക്ഷേത്രം ഇവിടെ പണികഴിപ്പിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. അങ്ങനെയാണ് ചക്കുളത്തുകാവ് ക്ഷേത്രം നിലവിൽ വന്നത്. 1981-ൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നടന്ന നവീകരണത്തിനു ശേഷം അഷ്ടബാഹുക്കളോടുകൂടിയ ആദിപരാശക്തിയുടെ മൂർത്തരൂപമായ വനദുർഗ്ഗയെ പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. മഹാകാളി, മഹാലക്ഷ്മി, മഹാസരസ്വതി തുടങ്ങിയ പ്രധാന ഭാവങ്ങളിൽ ജഗദീശ്വരി ഇവിടെ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു.<ref>http://chakkulathukavutemple.org/about-temple/</ref> പ്രധാന പ്രതിഷ്‌ഠയായ വനദുർഗ്ഗയ്ക്ക് പുറമേ പരമശിവൻ, മഹാവിഷ്‌ണു, ഗണപതി, ധർമ്മശാസ്താവ്, സുബ്രഹ്മണ്യൻ, യക്ഷിയമ്മ, നവഗ്രഹങ്ങൾ എന്നിവർക്കും ഇവിടെ തുല്യ പ്രാധാന്യത്തോടെ സ്ഥാനം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. === യക്ഷിയമ്മ === കേരളത്തിലെ പല ക്ഷേത്രങ്ങളിലും കണ്ടുവരുന്ന ഒരു ഉപപ്രതിഷ്ഠയാണ് യക്ഷിയമ്മ. പ്രധാനമായും തെക്കൻ കേരളത്തിലാണ് ഈ പ്രതിഷ്ഠ കണ്ടു വരുന്നതെങ്കിലും കേരളത്തിന്റെ മറ്റുഭാഗങ്ങളിലും ഒട്ടും കുറവല്ല. ചരിത്രപരമായി നോക്കുമ്പോൾ ആദിദ്രാവിഡസങ്കല്പത്തിലെ പ്രേതാരാധനയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു കിടക്കുന്നതാണ് യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠകൾ. അതേസമയം സൗന്ദര്യം, അമാനുഷിക ശക്തി, പ്രേമം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളും യക്ഷികളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടുകിടക്കുന്നു. ഇങ്ങനെയൊക്കെയാണെങ്കിലും യക്ഷിയ്ക്ക് സവിശേഷപ്രാധാന്യം നൽകുന്ന ക്ഷേത്രങ്ങൾ വളരെ കുറവാണ്. ചക്കുളത്തുകാവ് ക്ഷേത്രം അവയിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടതാണ്. ക്ഷേത്രനാലമ്പലത്തിനുപുറത്ത് തെക്കു പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത്, പ്രത്യേകം കെട്ടിയുണ്ടാക്കിയ ശ്രീകോവിലിലാണ് യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠ. ഇവിടെ ഈ പ്രതിഷ്ഠ വരാൻ കാരണമായ കഥ ഇങ്ങനെയാണ്: ഒരിയ്ക്കൽ, ക്ഷേത്ര ഊരാളകുടുംബമായ പട്ടമന ഇല്ലത്തെ ഒരു പെൺകുട്ടി, സമീപത്തുകൂടിയൊഴുകുന്ന പമ്പയാറ്റിൽ കുളിയ്ക്കാൻ പോയപ്പോൾ അവളെ അതിഭീകരിയായ ഒരു യക്ഷി ആക്രമിച്ചു. പലതവണ പെൺകുട്ടി ഓടിരക്ഷപ്പെടാൻ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും അപ്പോഴെല്ലാം യക്ഷി അവളെ പിന്തുടർന്നു. ഒടുവിൽ അവസാന രക്ഷയ്ക്കായി അവൾ ചക്കുളത്തമ്മയെ ത്തന്നെ ശരണം പ്രാപിച്ചു. ഭക്തയുടെ വിഷമം മനസ്സിലാക്കിയ ദേവി, ഉടനെ ത്രിശൂലവുമായി രംഗത്തുവരികയും യക്ഷിയെ ഭയപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു. പരിഭ്രാന്തയായ യക്ഷി, തന്നെ ഒന്നും ചെയ്യരുതെന്നും ഇനി ആരെയും താൻ ഉപദ്രവിയ്ക്കില്ലെന്നും സത്യം ചെയ്ത് ഒഴിഞ്ഞുപോയി. അങ്ങനെ മോക്ഷം കിട്ടിയ യക്ഷിയെ, പിന്നീട് ദേവിയുടെ സമീപം തന്നെ കുടിയിരുത്തുകയുണ്ടായി. ഇവിടെ ഒരു [[വാൽക്കണ്ണാടി|വാൽക്കണ്ണാടിയുടെ]] രൂപത്തിലുള്ളതാണ് യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠ. == ക്ഷേത്രനിർമ്മിതി == === ക്ഷേത്രപരിസരവും മതിലകവും === നീരേറ്റുപുറം ഗ്രാമത്തിന്റെ ഏതാണ്ട് ഒത്ത നടുക്കായാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. കിഴക്കോട്ടാണ് ക്ഷേത്രദർശനം. കേരളത്തിലെ രണ്ടു പ്രധാന നദികളായ പമ്പാനദിയും മണിമലയാറും യഥാക്രമം ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തെക്കും വടക്കും മാറിയൊഴുകുന്നു. [[ചിങ്ങം|ചിങ്ങമാസത്തിലെ]] [[തിരുവോണം (നക്ഷത്രം)|തിരുവോണം]] നാളിൽ പമ്പാനദിയിൽ നടത്തിവരുന്ന [[നീരേറ്റുപുറം പമ്പാ ജലോത്സവം]] അതിപ്രസിദ്ധമാണ്. നീരേറ്റുപുറം പോസ്റ്റ് ഓഫീസ്, സഹകരണ ബാങ്ക്, ഹോട്ടലുകൾ, വിവിധ കടകംബോളങ്ങൾ തുടങ്ങി നിരവധി സ്ഥാപനങ്ങൾ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പരിസരത്തായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്തുകൂടെ [[അമ്പലപ്പുഴ]]-[[തിരുവല്ല]] സംസ്ഥാനപാത കടന്നുപോകുന്നു. ഇവിടെത്തന്നെ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പേരെഴുതിയ മനോഹരമായ കവാടവും കാണാം. ഇതും കടന്ന് അല്പദൂരം സഞ്ചരിച്ചാൽ ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലെത്താം. ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലായി വലിയ [[അരയാൽ]]മരം കാണാം. ഹൈന്ദവവിശ്വാസപ്രകാരം പുണ്യവൃക്ഷമായ അരയാലിന്റെ മുകളിൽ [[ബ്രഹ്മാവ്|ബ്രഹ്മാവും]] നടുക്ക് വിഷ്ണുവും അടിയിൽ ശിവനും കുടികൊള്ളുന്നു. അങ്ങനെ, [[ത്രിമൂർത്തികൾ|ത്രിമൂർത്തികളുടെ]] പ്രത്യക്ഷസ്വരൂപമായി കണക്കാക്കുഅന അരയാലിനെ ദിവസവും രാവിലെ ഏഴുതവണ വലം വയ്ക്കുന്നത് ഉത്തമമായി കണക്കാക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ നേരെ വടക്കാണ് വാഹന പാർക്കിങ് സൗകര്യം ഏർപ്പെടുത്തിയിരിയ്ക്കുന്നത്. പൊങ്കാല സമയത്ത് [[കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി.]] ഇങ്ങോട്ട് പ്രത്യേകം സർവീസുകൾ നടത്താറുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്താണ് ഊരാളകുടുംബമായ പട്ടമന ഇല്ലം നിൽക്കുന്നത്. മുമ്പുണ്ടായിരുന്ന ഇല്ലം പൊളിച്ചുമാറ്റി ഇപ്പോൾ ഇവിടെയൊരു കോൺക്രീറ്റ് വീട് പണിതിരിയ്ക്കുകയാണ്. എന്നാൽ, ദേവിയുടെ ചെറിയൊരു ക്ഷേത്രം ഇവിടെയും കാണാം. ഇത് മഹാഭക്തനായ ഒരു നമ്പൂതിരിയ്ക്ക് ദേവി നൽകിയ ദർശനത്തിന്റെ സ്മാരകമായി കണക്കാക്കിവരുന്നു. ഇന്ന് ഇതിനെ '''മൂലകുടുംബക്ഷേത്രം''' എന്ന പേരിൽ വിശേഷിപ്പിച്ചുവരുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിൽ വിശദമായി ഒരു മതിലകം പണിതിട്ടില്ല. എങ്കിലും, ആനക്കൊട്ടിൽ മുതലുള്ള ഭാഗം മതിലകമായി കണക്കാക്കിവരുന്നു. 2022-ലാണ് ഇവിടെ അതിവിശാലമായ ആനക്കൊട്ടിൽ പണിതത്. അതിനുമുമ്പ് ഇവിടെ ഒരു [[അലൂമിനിയം]] ഷീറ്റ് മാത്രമേയുണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. ഇന്ന് ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്നവരുടെ പ്രധാന ആകർഷണമാണിവിടം. ചോറൂൺ, വിവാഹം, തുലാഭാരം, വിളിച്ചുചൊല്ലിപ്രാർത്ഥന തുടങ്ങിയ ചടങ്ങുകൾ നടക്കുന്നത് ഇവിടെ വച്ചാണ്. ആനക്കൊട്ടിലിനപ്പുറമാണ് ദേവീവാഹനമായ [[സിംഹം|സിംഹത്തെ]] ശിരസ്സിലേറ്റുന്ന സ്വർണ്ണക്കൊടിമരം കാണാൻ സാധിയ്ക്കുക. ഏകദേശം 50 അടി ഉയരം വരുന്ന ഈ കൊടിമരം, 1981-ലാണ് പ്രതിഷ്ഠിച്ചത്. വളരെ തിളക്കമുള്ള ഈ കൊടിമരത്തിനപ്പുറമാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ബലിക്കല്ല് പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുള്ള ബലിക്കൽപ്പുര. താരതമ്യേന ഉയരം കുറഞ്ഞ ബലിക്കല്ലാണ് ഇവിടെയുള്ളത് എന്നതിനാൽ പുറമേ നിന്നുനോക്കിയാൽത്തന്നെ വിഗ്രഹം കാണാവുന്നതാണ്. ബലിക്കൽപ്പുരയുടെ മച്ചിൽ പതിവുപോലെ ബ്രഹ്മാവിന്റെയും [[അഷ്ടദിക്പാലകർ|അഷ്ടദിക്പാലകരുടെയും]] രൂപങ്ങൾ കൊത്തിവച്ചിട്ടുണ്ട്. കൂടാതെ വേറെയും ധാരാളം രൂപങ്ങൾ കാണാം. ബലിക്കൽപ്പുരയുടെ ഇരുവശവുമായി രണ്ട് [[ആന|ആനകളുടെ]] രൂപങ്ങൾ കാണാൻ സാധിയ്ക്കും. ഇവ [[പ്ലാസ്റ്റർ ഓഫ് പാരീസ്|പ്ലാസ്റ്റർ ഓഫ് പാരീസിൽ]] നിർമ്മിച്ചതാണ്. ==== മഹാവിഷ്ണുക്ഷേത്രം, ആനമുറതപ്രതിഷ്ഠ ==== പ്രദക്ഷിണവഴിയുടെ തെക്കുകിഴക്കുഭാഗത്ത് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനമായി മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ പ്രതിഷ്ഠയോടുകൂടിയ ഒരു ശ്രീകോവിൽ കാണാം. ഏകദേശം നാലടി ഉയരം വരുന്ന അതിമനോഹരമായ ശിലാവിഗ്രഹമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[സുദർശനചക്രം]], പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[പാഞ്ചജന്യം]] എന്ന [[ശംഖ് (വാദ്യം)|ശംഖ്]], മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[കൗമോദകി]] എന്ന [[ഗദ]], മുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[താമര]] എന്നിവ ധരിച്ച ഭഗവാൻ നിൽക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ്. ഭഗവദ്വാഹനമായ ഗരുഡന്റെ പഞ്ചലോഹവിഗ്രഹം ഇവിടെ ഭഗവാന് അഭിമുഖമായി പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. പാൽപ്പായസം, കദളിപ്പഴം, തുളസിമാല തുടങ്ങിയവയാണ് മഹാവിഷ്ണുവിനുള്ള പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. [[അഷ്ടമിരോഹിണി]], [[വിഷു]], [[വൈകുണ്ഠ ഏകാദശി]] തുടങ്ങിയവ വിശേഷദിവസങ്ങളിൽ പെടുന്നു. ഇതിനുസമീപം കാണുന്ന മേൽക്കൂരയില്ലാത്ത ഒരു തറയിലാണ് ആനമറുതയുടെ പ്രതിഷ്ഠ. ക്ഷേത്രമുണ്ടായ കാലത്തുതന്നെ ഇവിടെ ആനമുറതയുടെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ടായിരുന്നു എന്നാണ് സങ്കല്പം. എന്നാൽ, ഇപ്പോഴത്തെ പ്രതിഷ്ഠ 2023 ജൂൺ 18-നാണ് നടത്തിയത്. നീരേറ്റുപുറം പരിസരത്ത് നിരവധി ഉപദ്രവങ്ങളുണ്ടാക്കിയ ഒരു ആനയുടെ പ്രേതത്തെയാണ് ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. ആനമുറതപ്രതിഷ്ഠയ്ക്കപ്പുറമാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ ഊട്ടുപുര പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. സാധാരണയായി ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്ത് വരുന്ന ഊട്ടുപുര ഇവിടെ തെക്കുഭാഗത്ത് വന്നിരിയ്ക്കുന്നത് ശ്രദ്ധേയമാണ്. നിത്യേന ഉച്ചയ്ക്ക് ഇവിടെ അന്നദാനമുണ്ടാകും. പ്രമുഖ വ്യവസായിയായ [[ഗോകുലം ഗോപാലൻ|ഗോകുലം ഗോപാലന്റെ]] വഴിപാടായി 2018-ലാണ് ഈ ഊട്ടുപുര പണിതത്. പ്രദക്ഷിണമായി വരുമ്പോൾ തെക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് പ്രത്യേകം ശ്രീകോവിലിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി അയ്യപ്പസ്വാമിയുടെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. കൃഷ്ണശിലയിൽ തീർത്ത വിഗ്രഹത്തിന് ഏകദേശം രണ്ടടി ഉയരം വരും. [[ശബരിമല ധർമ്മശാസ്താക്ഷേത്രം|ശബരിമലയിലെ]] വിഗ്രഹവുമായി നല്ല രൂപസാദൃശ്യമുള്ള വിഗ്രഹമാണിത്. ഇവിടെവച്ചാണ് ശബരിമല തീർത്ഥാടകർ മാലയിടുന്നതും കെട്ടുനിറയ്ക്കുന്നതുമെല്ലാം. അയ്യപ്പന്റെ ശ്രീകോവിലിന് തെക്കുവശത്ത് പ്രത്യേകം തീർത്ത ഒരു തറയിലാണ് നാഗദൈവങ്ങളുടെ പ്രതിഷ്ഠ. [[നാഗരാജാവ്|നാഗരാജാവായി]] [[വാസുകി]] കുടികൊള്ളുന്ന കാവിൽ, കൂടെ [[നാഗയക്ഷി|നാഗയക്ഷിയായി]] ശതശീർഷ എന്ന പത്നിയുമുണ്ട്. [[നൂറും പാലും]], [[സർപ്പംപാട്ട്]], മഞ്ഞൾപ്പൊടി അഭിഷേകം, പുറ്റും മുട്ടയും സമർപ്പണം എന്നിവയാണ് നാഗദൈവങ്ങളുടെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. എല്ലാമാസവും [[ആയില്യം (നക്ഷത്രം)|ആയില്യം]] നാളിൽ ഇവർക്ക് വിശേഷാൽ പൂജകളും കന്നിമാസത്തിലെ ആയില്യത്തിന് [[സർപ്പബലി|സർപ്പബലിയുമുണ്ടാകും]]. അയ്യപ്പന്റെ ശ്രീകോവിലിന് വടക്കുവശത്താണ് ഐതിഹ്യപ്രസിദ്ധമായ യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠയുള്ള ശ്രീകോവിൽ. തന്റെ ഭക്തയായ പെൺകുട്ടിയെ ഉപദ്രവിയ്ക്കാൻ വന്ന യക്ഷിയെ ദേവി ശാന്തയാക്കി ഇവിടെ കുടിയിരുത്തുകയായിരുന്നു എന്നാണ് സങ്കല്പം. വറപൊടി നിവേദ്യമാണ് ഇവിടെ പ്രധാന വഴിപാട്. ==== വീരഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം ==== നാഗപ്രതിഷ്ഠയുടെ നേരെ പടിഞ്ഞാറ് ഉയരത്തിലാണ് ചക്കുളത്തുകാവിലെ ഏറ്റവും പുതിയ ഉപപ്രതിഷ്ഠയായ വീരഹനുമാനെ പ്രതിഷ്ഠിച്ച ക്ഷേത്രം. കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഹനുമദ്വിഗ്രഹങ്ങളിലൊന്നാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. പതിനെട്ടടി ഉയരം വരുന്ന ഈ വിഗ്രഹം, ഒറ്റക്കല്ലിൽ തീർത്തതാണ്. ഇടതുകയ്യിൽ ഗദ തലകീഴായി പിടിച്ച്, വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ് ഇവിടെയുള്ള ഹനുമദ്വിഗ്രഹം. പ്രത്യേകം മതിലകത്തോടുകൂടിയ ഈ ക്ഷേത്രം 2016-ലാണ് പണികഴിപ്പിച്ചത്. ആദ്യകാലത്ത് ക്ഷേത്രത്തിലെ മൂലകുടുംബക്ഷേത്രത്തിൽ അഷ്ടദിക്പാലകർക്കൊപ്പം പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെട്ടിരുന്ന ഹനുമാനെ, സ്ഥലപരിമിതിമൂലം ഇങ്ങോട്ട് മാറ്റിപ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുകയായിരുന്നു. താഴെനിന്ന് പന്ത്രണ്ടുപടികൾ കയറിവേണം നടയ്ക്കുനേരെയെത്താൻ. പടികളുടെ താഴെയായി ആനമുഖത്തോടുകൂടിയ ഒരു എടുപ്പുണ്ട്. ഹനുമാൻ സ്വാമിയെ ഉപാസിയ്ക്കുന്നത് ശത്രുദോഷങ്ങളിൽ നിന്നു മോചനം നൽകുമെന്നാണ് ഭക്തജനവിശ്വാസം. തന്മൂലം നിരവധി ആളുകളാണ് ഇവിടെ ദർശനത്തിനെത്തുന്നത്. സർവ്വകാര്യസിദ്ധി വിളക്കുഴിച്ചിലാണ് ഇവിടെയുള്ള പ്രധാന വഴിപാട്. കൂടാതെ സാധാരണ ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രങ്ങളിലെപ്പോലെ വടമാല, വെറ്റിലമാല, അവിൽ നിവേദ്യം, വെണ്ണക്കാപ്പ് ചാർത്തൽ എന്നിവയും അതിവിശേഷമായ വഴിപാടുകളിൽ പെടുന്നു. [[ചൈത്രം|ചൈത്രമാസത്തിലെ]] [[പൗർണ്ണമി|പൗർണ്ണമിനാളിൽ]] നടക്കുന്ന ഹനുമാൻ ജയന്തിയാണ് ഇവിടെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷം. ഇതിനോടനുബന്ധിച്ച് ഇവിടെ '''ആഞ്ജനേയോത്സവം''' എന്ന പേരിൽ പത്തുദിവസത്തെ ഉത്സവം നടത്തിവരുന്നുണ്ട്. ഇതുകൂടാതെ [[കർക്കടകം|കർക്കടകമാസത്തിലെ]] [[രാമായണമാസം|രാമായണമാസാചരണവും]] അതിവിശേഷമാണ്. ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തൊട്ടടുത്തായി മറ്റൊരു ശ്രീകോവിലും കാണാം. ഇവിടെ രാധാകൃഷ്ണന്മാരാണ് പ്രതിഷ്ഠ. ഇതും താരതമ്യേന പുതിയൊരു ശ്രീകോവിലാണ്. കൃഷ്ണശിലാനിർമ്മിതമായ വിഗ്രഹത്തിൽ വലതുവശത്ത് ശ്രീകൃഷ്ണനും ഇടതുവശത്ത് രാധയുമാണ് പ്രതിഷ്ഠകൾ. വലതുകയ്യിൽ [[ഓടക്കുഴൽ]] പിടിച്ച്, ഇടതുകൈ രാധയുടെ തോളത്തുവച്ചുനിൽക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ് ഇവിടെ ശ്രീകൃഷ്ണപ്രതിഷ്ഠ. രാധയാണെങ്കിൽ, വലതുകയ്യിൽ താമര പിടിച്ച് ഭഗവാന്റെ കരലാളനത്താൽ നമ്രമുഖിയായി നിൽക്കുന്നു. രണ്ടുപേരെയും ഒരുമിച്ചാണ് വിഗ്രഹത്തിൽ ചിത്രീകരിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. [[അഷ്ടമിരോഹിണി]] ഇവിടെ അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നുണ്ട്. ==== സുബ്രഹ്മണ്യനും ശിവനും ==== ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറുഭാഗം മുഴുവൻ നിരവധി മരങ്ങളാൽ സമ്പുഷ്ടമാണ്. ഇവിടെയുള്ള മരങ്ങളിലെല്ലാം ധാരാളം കൊടികൾ കെട്ടിത്തൂക്കിയിരിയ്ക്കുന്നത് കാണാം. മക്കളില്ലാത്ത ദമ്പതികളുടെ നേർച്ചകളാണ് ഇവയിലധികവും. അവയെ കണ്ടുകൊണ്ട് നടന്നെത്തുന്നത് വടക്കുപടിഞ്ഞാറേമൂലയിലുള്ള സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമിയുടെ ശ്രീകോവിലിനുമുന്നിലാണ്. ഏകദേശം നാലടി ഉയരം വരുന്ന ബാലസുബ്രഹ്മണ്യവിഗ്രഹമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിച്ച്, ഇടതുകൈ അരയിൽ കുത്തിനിൽക്കുന്ന സുബ്രഹ്മണ്യന്ന് [[സ്കന്ദഷഷ്ഠി|സ്കന്ദഷഷ്ഠിയും]] [[തൈപ്പൂയം|തൈപ്പൂയവുമാണ്]] പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷങ്ങൾ. കൂടാതെ എല്ലാമാസത്തെയും വെളുത്ത [[ഷഷ്ഠി|ഷഷ്ഠിയും]] പ്രാധാന്യത്തോടെ ആചരിച്ചുവരുന്നു. സുബ്രഹ്മണ്യശ്രീകോവിലിന് സമീപത്തായി [[കാളിയമർദ്ദനം]] നടത്തുന്ന ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ അതിമനോഹരമായ ഒരു ശില്പവും അതിനോടുചേർന്നുള്ള ചെറിയൊരു ജലപാതയും കാണാം. 2021-ലാണ് ഇവിടെ ഈ ശില്പം പണിതത്. ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്ന ഭക്തരെ ഇത് വളരെയധികം ആകർഷിയ്ക്കുന്നുണ്ട്. ഇവിടെത്തന്നെയാണ് ക്ഷേത്രം വക അഗതിമന്ദിരവും പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. നിരാലംബരായ ആളുകൾക്ക് സുഖകരമായ താമസ-ഭക്ഷണസൗകര്യങ്ങൾ ഏർപ്പാടാക്കിയിട്ടുള്ള ഈ കെട്ടിടം, ക്ഷേത്രം ട്രസ്റ്റിന്റെ സാമൂഹികപ്രവർത്തനങ്ങളിൽ പ്രധാനപങ്കുവഹിയ്ക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്താണ് വഴിപാട് കൗണ്ടർ. മഞ്ഞൾനീരാട്ട്, കൈവട്ടകഗുരുതി, ചുറ്റുവിളക്ക്, കാര്യസിദ്ധി അഭിഷേകം, രക്തപുഷ്പാഞ്ജലി, കുങ്കുമാർച്ചന, പൂമൂടൽ, നെയ്യപ്പം മൂടൽ തുടങ്ങിയവയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. കൂടാതെ നിരവധി മന്ത്രങ്ങൾ കൊണ്ടുള്ള അർച്ചനകളും വിശേഷമാണ്. വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിലെത്തിയാൽ ഐതിഹ്യപ്രസിദ്ധമായ ചക്കരക്കുളം കാണാം. വളരെ ചെറിയൊരു കുളമാണെങ്കിലും ഇവിടെ കുളിയ്ക്കാനും കാലുകഴുകാനുമെല്ലാം സൗകര്യമുണ്ട്. ഉത്സവാവസാനം ദേവിയ്ക്ക് ഇവിടെയാണ് ആറാട്ട് നടക്കുന്നത്. ഇതിന് തൊട്ടടുത്താണ് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനം നൽകുന്ന ശിവന്റെ ശ്രീകോവിൽ. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ശിവലിംഗമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. ശംഖാഭിഷേകം, ധാര, പിൻവിളക്ക്, കൂവളമാല തുടങ്ങി നിരവധി വഴിപാടുകൾ ശിവന്നുണ്ട്. [[ശിവരാത്രി|ശിവരാത്രിയാണ്]] ഇവിടെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷം. കൂടാതെ എല്ലാ [[പ്രദോഷവ്രതം|പ്രദോഷദിവസങ്ങളും]] അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നു. ഭഗവദ്വാഹനമായ [[നന്ദി (പുരാണകഥാപാത്രം)|നന്ദികേശന്റെ]] വിഗ്രഹവും നടയ്ക്കുനേരെ കാണാം. ==== നവഗ്രഹങ്ങളും സരസ്വതീമണ്ഡപവും ==== ശിവക്ഷേത്രത്തിന്റെ പുറകിലാണ് സരസ്വതീമണ്ഡപം. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ആകർഷണങ്ങളിലൊന്നാണിവിടം. ഇവിടെ ഒരേ പീഠത്തിൽ മൂന്നുപ്രതിഷ്ഠകൾ കാണാം - ഭഗവതി (ദുർഗ്ഗ), സരസ്വതി, രാഹു (സർപ്പം). വാൽക്കണ്ണാടിരൂപത്തിലാണ് ഭഗവതിയെ ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. സരസ്വതീരൂപം സാധാരണ കാണുന്നപോലെ പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[വേദം]], പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ജപമാല]] എന്നിവ ധരിച്ച്, മുന്നിലെ രണ്ടുകൈകൾ കൊണ്ട് [[വീണ]] മീട്ടുന്ന രൂപത്തിലാണ്. മൂന്നുവിഗ്രഹങ്ങളും പഞ്ചലോഹത്തിൽ നിർമ്മിച്ചവയാണ്. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടുകളിലൊന്നായ കാര്യസിദ്ധി അഭിഷേകം നടത്തുന്നത് ഇവിടെയാണ്. ഭക്തർക്ക് സ്വന്തം കൈകൊണ്ടുതന്നെ നടത്താവുന്ന അഭിഷേകമാണിത്. ഒരു കുടത്തിൽ ജലം നിറച്ചുകൊണ്ടുവന്ന് അത് ഇവിടെയുള്ള മൂന്നുദേവതകൾക്കും അഭിഷേകം ചെയ്യുന്നു. പേര് സൂചിപ്പിയ്ക്കുന്നതുപോലെ സർവ്വകാര്യസിദ്ധിയാണ് ഇതിന്റെ ഫലമെന്ന് ഭക്തർ വിശ്വസിയ്ക്കുന്നു. സരസ്വതീമണ്ഡപത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്താണ് നവഗ്രഹപ്രതിഷ്ഠയോടുകൂടിയ ശ്രീകോവിൽ. അഴികളോടുകൂടിയ ഈ ശ്രീകോവിലിനകത്ത് ഒരേപീഠത്തിൽ വിവിധ ദിക്കുകളിലേയ്ക്ക് ദർശനമായി നവഗ്രഹദേവതകളെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. ഗ്രഹനായകനായ [[സൂര്യൻ]] നടുക്കും മറ്റുള്ളവർ ചുറ്റും നിൽക്കുന്ന പതിവുസങ്കല്പത്തിൽ തന്നെയാണ് ഇവിടെയും നവഗ്രഹപ്രതിഷ്ഠ. സൂര്യന്റെ കിഴക്കുവശത്ത് [[ശുക്രൻ]], തെക്കുകിഴക്ക് [[ചന്ദ്രൻ]], തെക്ക് [[ചൊവ്വ]], തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് രാഹു, പടിഞ്ഞാറ് [[ശനി]], വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് [[കേതു]], വടക്ക് [[വ്യാഴം]], വടക്കുകിഴക്ക് [[ബുധൻ]] എന്ന ക്രമത്തിലാണ് പ്രതിഷ്ഠ. സൂര്യനും ബുധനും ശുക്രനും കിഴക്കോട്ടും, ചന്ദ്രനും ശനിയും പടിഞ്ഞാറോട്ടും, ചൊവ്വയും രാഹുവും കേതുവും തെക്കോട്ടും വ്യാഴം മാത്രം വടക്കോട്ടും ദർശനം നൽകുന്നു. നിത്യവും ഇവർക്ക് വിശേഷാൽ പൂജകളും വഴിപാടുകളുമുണ്ടാകാറുണ്ട്. === ശ്രീകോവിൽ === ദീർഘചതുരാകൃതിയിൽ തീർത്ത, മേൽക്കൂരയില്ലാത്ത ഒരു ഒറ്റനില ശ്രീകോവിലാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. കരിങ്കല്ലിൽ തീർത്ത ഈ ശ്രീകോവിലിന്റെ മുകളിൽ കോണുകളിലേയ്ക്കുള്ള ഭാഗങ്ങൾ ചെമ്പുമേഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ഇവിടെയുള്ള സോപാനപ്പടികൾ നേരിട്ടുകയറാൻ പറ്റുന്ന രീതിയിലാണ് പണികഴിപ്പിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. അകത്തേയ്ക്കുള്ള വാതിലിന് ഇരുവശവുമായി രണ്ട് ദ്വാരപാലികമാരുടെ രൂപങ്ങൾ കൊത്തിവച്ചിട്ടുണ്ട്. ശ്രീകോവിലിനകത്ത് ഒരുമുറിയേയുള്ളൂ. അതാണ് വിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ഠിച്ച ഗർഭഗൃഹം. ഏകദേശം ഒരടി ഉയരം വരുന്ന സ്വയംഭൂവായ ശിവലിംഗവും പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുള്ള, വനദുർഗ്ഗാദേവിയുടെ നാലടി ഉയരം വരുന്ന അഷ്ടബാഹുപഞ്ചലോഹവിഗ്രഹവും കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെട്ടിരിയ്ക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിലെ മൂലപ്രതിഷ്ഠയായ സ്വയംഭൂലിംഗത്തിലാണ് ഇവിടെ പ്രധാന പൂജകൾ അധികവും നടത്താറുള്ളത്. [[കൊല്ലൂർ മൂകാംബികാക്ഷേത്രം|കൊല്ലൂർ മൂകാംബിക]], [[ചോറ്റാനിക്കര ഭഗവതിക്ഷേത്രം|ചോറ്റാനിക്കര]] തുടങ്ങിയ ക്ഷേത്രങ്ങളിലെപ്പോലെ ദേവിയുടെ സമസ്തഭാവങ്ങളും കൂടിച്ചേർന്ന ഒരു മൂർത്തിയായാണ് ഇവിടെയും സങ്കല്പമുള്ളത്. 1981-ൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നടന്ന നവീകരണകലശത്തിനുശേഷമാണ് ഇവിടെ ദേവിയ്ക്ക് സ്വരൂപത്തിൽ വിഗ്രഹമുണ്ടായത്. ഏറ്റവും പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[സുദർശനചക്രം]], അതിനുമുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[നാന്ദകം]] എന്ന [[വാൾ]], അതിന്റെയും മുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[അമ്പ്]] എന്നിവയും ഏറ്റവും പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ശംഖ്]], അതിന്റെ മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ത്രിശൂലം]], അതിന്റെയും മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[വില്ല്]] എന്നിവയും ധരിച്ച ദേവി, ഏറ്റവും മുന്നിലുള്ള രണ്ടുകൈകൾ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു. അങ്ങനെ, വിശ്വപ്രകൃതിയുടെ മൂലതേജസ്സിനെ മുഴുവൻ ആവാഹിച്ചുകൊണ്ട് സാക്ഷാൽ ചക്കുളത്തുകാവിലമ്മ, മഹാശക്തിസ്വരൂപിണിയായി ശ്രീലകത്ത് വാഴുന്നു. ശ്രീകോവിലിന്റെ പുറംചുവരുകൾ പൂർണ്ണമായും സ്വർണ്ണം പൂശിയ നിലയിലാണ് കാണപ്പെടുന്നത്. ഇവിടെ ധാരാളം ദേവതാരൂപങ്ങളുണ്ട്. അവയെല്ലാം സ്വർണ്ണത്തിൽ കുളിച്ച് കാണപ്പെടുന്ന കാഴ്ച അതിമനോഹരമാണ്. ചണ്ഡികാദേവി, മഹിഷാസുരമർദ്ദിനി, [[ത്രിപുരസുന്ദരി]], [[മധുര മീനാക്ഷി ക്ഷേത്രം|മധുര മീനാക്ഷി]], [[കാമാക്ഷി അമ്മൻ കോവിൽ|കാഞ്ചി കാമാക്ഷി]], [[സപ്തമാതൃക്കൾ]], [[അഷ്ടലക്ഷ്മി|അഷ്ടലക്ഷ്മിമാർ]] തുടങ്ങിയ ദേവീരൂപങ്ങൾക്കാണ് ഇവിടെ പ്രാധാന്യമെങ്കിലും ഗണപതി, സുബ്രഹ്മണ്യൻ തുടങ്ങിയവരുടെ രൂപങ്ങളും ഇവിടെ കാണാം. ശ്രീകോവിലിന് നേരെമുന്നിലായി ചെറിയൊരു നമസ്കാരമണ്ഡപവും കാണാം. ഇവിടെയാണ് പൂജകൾക്കുശേഷം ശാന്തിക്കാർ നമസ്കരിയ്ക്കാൻ ഉപയോഗിയ്ക്കുന്നത്. ഇവിടെ ദേവീവാഹനമായ സിംഹത്തിന്റെ ഒരു പ്രതിഷ്ഠയുമുണ്ട്. സിംഹത്തെ വണങ്ങിവേണം ദേവിയെ വണങ്ങാനെന്നാണ് ചിട്ട. വടക്കുവശത്ത് അഭിഷേകജലം ഒഴുക്കിവിടാൻ ഓവും പണിതിട്ടുണ്ട്. === നാലമ്പലം === ശ്രീകോവിലിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റി നാലമ്പലം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. സാമാന്യം വലുപ്പമുള്ള നാലമ്പലമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. അകത്തേയ്ക്ക് കയറുന്ന വാതിലിന് ഇരുവശവുമായി വാതിൽമാടങ്ങൾ പണിതിട്ടുണ്ട്. തെക്കേ വാതിൽമാടത്തിൽ വച്ചാണ് നിത്യേനയുള്ള വിശേഷാൽ പൂജകളും ഹോമങ്ങളും നടക്കുന്നത്. ഇവിടെത്തന്നെയാണ് [[ചെണ്ട]], [[മദ്ദളം]], [[തിമില]], [[ഇലത്താളം]] തുടങ്ങിയ വാദ്യങ്ങൾ സൂക്ഷിച്ചുവയ്ക്കുന്നതും. തെക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ പതിവുപോലെ [[തിടപ്പള്ളി|തിടപ്പള്ളിയും]] വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ [[കിണർ|കിണറും]] പണിതിട്ടുണ്ട്. ഇവിടത്തെ കിണർ ദീർഘചതുരാകൃതിയിലാണ് കുഴിച്ചിട്ടുള്ളത്. പമ്പ-മണിമല നദികളുമായും കുളവുമായും ഇതിന് നേരിട്ട് ബന്ധമുണ്ടെന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത്. തിടപ്പള്ളിയ്ക്ക് സമീപം പ്രത്യേകം അലങ്കരിച്ച ഒരു [[ഊഞ്ഞാൽ|ഊഞ്ഞാലും]] അതിൽ ദേവിയുടെ മറ്റൊരു പ്രതിഷ്ഠയുമുണ്ട്. മൂലവിഗ്രഹത്തിന്റെ അതേ മാതൃകയിൽ തീർത്ത ഈ വിഗ്രഹത്തിന് സമീപം രണ്ട് [[തലയിണ|തലയിണകളും]] [[മെത്ത|മെത്തയും]] അലങ്കരിച്ചുവച്ചിട്ടുണ്ട്. ആട്ടുന്നത് സർവ്വൈശ്വര്യസിദ്ധിയ്ക്ക് ഉത്തമമാണെന്ന് വിശ്വസിച്ചുവരുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്ന എല്ലാവരും ഇതും കൂടി ചെയ്തിട്ടേ പോകാറുള്ളൂ. ശ്രീകോവിലിന്റെ തെക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് മറ്റൊരു ചെറിയ ശ്രീകോവിലിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി ഗണപതിഭഗവാന്റെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ഈ വിഗ്രഹവും ശിലാനിർമ്മിതമാണ്. വലത്തോട്ട് തുമ്പിക്കൈ നീട്ടിനിൽക്കുന്ന ഗണപതിയുടെ പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[മഴു|മഴുവും]] പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[കയർ|കയറും]] മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[മോദകം|മോദകവും]] കാണാം. മുന്നിലെ വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭഗവാൻ ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു. ഗണപതിഹോമം, കറുകമാല, നാരങ്ങാമാല, ഉണ്ണിയപ്പം എന്നിവയാണ് ഗണപതിയ്ക്ക് പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. [[വിനായക ചതുർത്ഥി|വിനായക ചതുർത്ഥിനാളിൽ]] ഇവിടെ വിശേഷാൽ പൂജകളുണ്ടാകാറുണ്ട്. {{പ്രധാന ലേഖനം|ബലിക്കല്ല്}} ശ്രീകോവിലിന് ചുറ്റുമായി അകത്തെ ബലിവട്ടം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. അഷ്ടദിക്പാലകർ (കിഴക്ക് - [[ഇന്ദ്രൻ]], തെക്കുകിഴക്ക് - [[അഗ്നി]], തെക്ക് - [[യമൻ]], തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് - [[നിരൃതി]], പടിഞ്ഞാറ് - [[വരുണൻ]], വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് - [[വായു]], വടക്ക് - [[കുബേരൻ]] & [[ചന്ദ്രൻ]], വടക്കുകിഴക്ക് - [[ഈശാനൻ]]), സപ്തമാതൃക്കൾ (തെക്കുഭാഗത്ത് ഒറ്റക്കല്ലിൽ - കിഴക്കുനിന്ന് [[ബ്രാഹ്മി]], [[മാഹേശ്വരി]], [[കൗമാരി]], [[വൈഷ്ണവി]], [[വാരാഹി]], [[ഇന്ദ്രാണി]], [[ചാമുണ്ഡി]] എന്ന ക്രമത്തിൽ), [[വീരഭദ്രൻ]] (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം - കിഴക്കുഭാഗത്ത്), ഗണപതി (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം - പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത്), ബ്രഹ്മാവ് (വടക്കുകിഴക്കിനും കിഴക്കിനുമിടയിൽ), [[അനന്തൻ]] (തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനും പടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ശാസ്താവ് (തെക്കിനും തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ദുർഗ്ഗ (പടിഞ്ഞാറിനും വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), സുബ്രഹ്മണ്യൻ (വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനും വടക്കിനുമിടയിൽ), നിർമ്മാല്യധാരി (വടക്കിനും വടക്കുകിഴക്കിനുമിടയിൽ ശിവലിംഗരൂപത്തിൽ - ഇവിടെ [[മുണ്ഡിനി]]) എന്നിവരെ പ്രതിനിധീകരിയ്ക്കുന്ന ബലിക്കല്ലുകൾ ഇവിടെ കാണാം. നിലവിൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നിത്യശീവേലിയില്ലാത്തതിനാൽ ഇവ പ്രതീകാത്മകമായാണ് കണ്ടുവരുന്നത്. ബലിക്കല്ലുകൾ ദേവന്റെ/ദേവിയുടെ വികാരഭേദങ്ങളാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. തന്മൂലം അവയിൽ ചവിട്ടുന്നതും തൊട്ടുതലയിൽ വയ്ക്കുന്നതും നിരോധിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. ==കാർത്തികസ്തംഭം== അധർമ്മത്തിൻന്റെയും തിന്മയുടെയും ഭൗതിക പ്രതീകമാണ് കാർത്തികസ്തംഭം. ഇത് കത്തിച്ച് ചാമ്പലാക്കുന്ന ചടങ്ങിലൂടെ തിന്മയെ [[അഗ്നി]] വിഴുങ്ങി നന്മ ആധിപത്യം സ്ഥാപിക്കുന്നു എന്നാണ് വിശ്വാസം. വൃശ്ചികമാസത്തിലെ തൃക്കാർത്തിക ദിവസമാണ് ഈ ചടങ്ങ് നടക്കുന്നത്. പൊക്കമുള്ള തൂണിൽ വാഴക്കച്ചി, പഴയ ഓലകൾ, പടക്കം, ദേവിയ്ക്ക് ചാർത്തിയ ഒരു വർഷത്തെ ഉടയാടകൾ എന്നിവ പൊതിഞ്ഞുകെട്ടി അതിന്മേൽ നാടിൻറെ സർവ്വ തിന്മകളെയും ആവാഹിക്കുന്നു. ദീപാരാധനയ്ക്ക് മുമ്പായി ഇത് കത്തിക്കും. സർവ്വ ദുഃഖദുരിതങ്ങളും ഇതോടെ തീരുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. == നാരീപൂജ == ചക്കുളത്തുകാവിലെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ അനുഷ്ഠാനമാണ് നാരീപൂജ. അന്നേദിവസം ഇന്ത്യയിലെ പ്രശസ്തരായ വനിതകളെ അതിഥിയായി ക്ഷണിച്ച് ഇവിടെ നാരീപൂജയ്ക്കിരുത്താറുണ്ട്{{തെളിവ്}}. അലങ്കൃത പീഠത്തിൽ സ്ത്രീകളെ ഇരുത്തി, ഭക്ത്യാദരപൂർവ്വം പൂജാരി ഇവരെ ദുർഗ്ഗാസങ്കൽപ്പത്തിൽ പൂജിക്കുന്നു. സ്ത്രീകൾ എവിടെ മാനിക്കപ്പെടുന്നുവോ അവിടെ ദേവതമാർ ആനന്ദിക്കുന്നുവെന്ന സങ്കല്പവും സ്ത്രീയെ ശക്തിസ്വരൂപിണിയായി ആരാധിക്കണമെന്ന താന്ത്രിക സങ്കല്പവുമാണ് ഇത്തരമൊരു പൂജയുടെ പൊരുൾ. സ്ത്രീയാണ് സൃഷ്ടിയുടെ അടിസ്ഥാനം എന്ന സങ്കൽപ്പത്തിൽ നിന്നാണ് ശാക്തേയർ മഹാദേവിയെ ആരാധിച്ചത്‌. ഈ വിശ്വാസപ്രകാരം സ്ത്രീകളെ ലോകമാതാവായ ആദിപരാശക്തിയുടെ പ്രതീകമായി ആരാധിക്കുന്ന ശാക്തേയ പൂജയാണിത്. == വിശേഷ ദിവസങ്ങൾ == ചൊവ്വ, വെള്ളി, [[പൗർണ്ണമി]], അമാവാസി, അഷ്ടമി, നവമി, ജന്മ നക്ഷത്ര ദിവസം, മലയാളം- ഇംഗ്ലീഷ് മാസങ്ങളിലെ ഒന്നാം തീയതി തുടങ്ങിയവ ദർശനത്തിന് പ്രധാനമാണ്. പൊതുവേ ചൊവ്വ, വെള്ളി, ഞായർ ദിവസങ്ങളിൽ ദർശനത്തിന് തിരക്ക് അനുഭവപ്പെടാറുണ്ട്. കുംഭമാസത്തിലെ മകം- പൂരം ദിവസങ്ങൾ അതിവിശേഷം. [[നവരാത്രി]], [[തൃക്കാർത്തിക]], [[ശിവരാത്രി]], [[ദീപാവലി]], മണ്ഡലകാല ദിവസങ്ങൾ, മകരചൊവ്വ തുടങ്ങിയവ വിശേഷമാണ്. [[വിദ്യാരംഭം]], [[തൃക്കാർത്തിക]] ([[പൊങ്കാല]]) എന്നിവ അതിപ്രധാനം. == ദർശന സമയം == *രാവിലെ 4.30 AM മുതൽ ഉച്ചക്ക് 1 PM വരെ. *വൈകുന്നേരം 4.30 PM മുതൽ രാത്രി 8 PM വരെ. ==എത്തിച്ചേരുവാനുള്ള വഴി== തിരുവല്ലയിൽ നിന്ന് ഏകദേശം ഒമ്പതുകിലോമീറ്റർ പടിഞ്ഞാറുമാറി, അമ്പലപ്പുഴയ്ക്കുള്ള വഴിയിൽ, പത്തനംതിട്ട-ആലപ്പുഴ ജില്ലകളുടെ അതിർത്തിയിലാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. തിരുവല്ലയിൽ നിന്ന് ധാരാളം ബസ്സുകൾ അമ്പലപ്പുഴയ്ക്കുണ്ട്. അവയിലൊന്നിൽ കയറിയാൽ ക്ഷേത്രത്തിനടുത്തുള്ള ബസ് സ്റ്റോപ്പിൽ ഇറങ്ങാവുന്നതാണ്. പ്രധാന വഴിയിൽ തന്നെ ക്ഷേത്രകവാടം കാണാം. അതിലൂടെ അല്പം കൂടി മുന്നോട്ടുപോയാൽ ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലെത്താം. തീവണ്ടി വഴി വരുന്നവർക്ക് [[തിരുവല്ല തീവണ്ടിനിലയം|തിരുവല്ല റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനാണ്]] ഏറ്റവും അടുത്തുള്ളത് (9 കിലോമീറ്റർ). ഇവിടെ ഭൂരിപക്ഷം തീവണ്ടികൾക്കും സ്റ്റോപ്പുണ്ട്. മറ്റൊരു പ്രധാന സ്റ്റേഷൻ [[ഹരിപ്പാട് തീവണ്ടിനിലയം|ഹരിപ്പാട്ടാണ്]] (13 കിലോമീറ്റർ). [[അമ്പലപ്പുഴ തീവണ്ടിനിലയം|അമ്പലപ്പുഴ സ്റ്റേഷനും]] വളരെ അടുത്താണ്. തന്മൂലം [[തിരുവല്ല ശ്രീവല്ലഭമഹാക്ഷേത്രം]], [[അമ്പലപ്പുഴ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം]], [[ഹരിപ്പാട് സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമിക്ഷേത്രം]], [[മണ്ണാറശ്ശാല നാഗരാജക്ഷേത്രം]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ ദർശനം നടത്തുന്നവർക്ക് കൂട്ടിച്ചേർക്കാവുന്ന ക്ഷേത്രമാണ് ചക്കുളത്തുകാവ്. == അവലംബം == {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഭദ്രകാളിക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ദുർഗ്ഗാക്ഷേത്രങ്ങൾ]] {{Hindu temples in Kerala}} 31rug96l83y3ll2s2jtymtxm646uwtj 4666468 4666465 2026-09-12T18:45:18Z ~2026-48203-56 222590 /* യക്ഷിയമ്മ */ 4666468 wikitext text/x-wiki {{refimprove}} {{Infobox Mandir |image = |caption=ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം |creator = |proper_name = ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം |date_built = |primary_deity = [[ദുർഗ്ഗ]] ([[ആദിപരാശക്തി]], [[ഭദ്രകാളി]], [[മഹാലക്ഷ്മി]], [[മഹാസരസ്വതി]] സങ്കല്പങ്ങൾ ഉറച്ച ദേവത) |architecture = [[തെക്കേ ഇന്ത്യൻ]], [[കേരളീയ രീതി]] |location =[[നീരേറ്റുപുറം]], [[തലവടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]], [[കുട്ടനാട് താലൂക്ക്]], [[ആലപ്പുഴ ജില്ല]], [[തിരുവല്ല|തിരുവല്ലയ്ക്ക്]] സമീപം, [[കേരളം]] |coordinates = }} [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ]] [[കുട്ടനാട് താലൂക്ക്|കുട്ടനാട് താലൂക്കിൽ]] [[തലവടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|തലവടി പഞ്ചായത്തിൽ]] [[നീരേറ്റുപുറം|നീരേറ്റുപുറത്ത്]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു പ്രസിദ്ധ ഹൈന്ദവ ക്ഷേത്രമാണ് '''ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം'''. [[പത്തനംതിട്ട ജില്ല|പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിലെ]] [[തിരുവല്ല]] നഗരത്തിൽ നിന്നും ഏകദേശം ഒൻപത് കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ജഗദീaശ്വരിയും [[പരാശക്തി|ആദിപരാശക്തിയുമായ]] [[വനദുർഗ്ഗ|വനദുർഗ്ഗയാണ്]] ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠ. '''ചക്കുളത്തമ്മ''' എന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന ഇവിടുത്തെ ഭഗവതി [[മഹാകാളി]], [[മഹാലക്ഷ്മി]], [[മഹാസരസ്വതി]], [[ഭുവനേശ്വരി]], [[ഭദ്രകാളി]] തുടങ്ങി ആദിപരാശക്തിയുടെ എല്ലാ പ്രധാന ഭാവങ്ങളിലും ആരാധിയ്ക്കപ്പെട്ടുവരുന്നു. ഉപദേവതകളായി [[ഗണപതി]], [[പരമശിവൻ]], [[മഹാവിഷ്ണു]], [[സുബ്രഹ്മണ്യൻ]], [[ശാസ്താവ്]], [[ഹനുമാൻ]], [[രാധ|രാധാസമേതനായ]] [[ശ്രീകൃഷ്ണൻ]], ദുർഗ്ഗ, സരസ്വതി, [[നവഗ്രഹങ്ങൾ]], [[നാഗദൈവങ്ങൾ]], [[രാഹു]], [[ബ്രഹ്മരക്ഷസ്സ്]], [[യക്ഷി|യക്ഷിയമ്മ]], [[ആനമറുത]] എന്നിവർക്കും പ്രതിഷ്ഠകളുണ്ട്. [[വൃശ്ചികം|വൃശ്ചികമാസത്തിലെ]] [[തൃക്കാർത്തിക]] ദിവസം പ്രസിദ്ധമായ '''[[പൊങ്കാല]]''' നടക്കുന്നു. സാക്ഷാൽ പ്രപഞ്ച നാഥയായ ഭഗവതിക്ക് മുൻപിൽ സ്ത്രീകൾ ഇഷ്ടകാര്യസിദ്ധിക്കായി നടത്തപ്പെടുന്ന [[ദ്രാവിഡർ|ദ്രാവിഡ]] ആചാരപ്രകാരമുള്ള ഒരു ആരാധനയാണ് പൊങ്കാല. അന്നേദിവസം തന്നെയുള്ള [[കാർത്തികസ്തംഭം]], ലക്ഷദീപം, [[ധനു]]മാസത്തിലെ മുപ്പെട്ട് വെള്ളിയാഴ്ചയുള്ള നാരീപൂജ, വിളിച്ചു ചൊല്ലിയുള്ള പ്രാർഥന, ലഹരിവിമോചന പ്രതിജ്ഞ തുടങ്ങിയ ചടങ്ങുകളും ഇവിടെയുണ്ട്. ഭഗവതിയ്ക്ക് ധനു ഒന്നുമുതൽ പന്ത്രണ്ടുവരെയുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ കൊടിയേറി ഉത്സവമുണ്ട്. കൂടാതെ [[നവരാത്രി]]യും ഇവിടെ അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നു. മദ്ധ്യ തിരുവതാംകൂറിലെ "സ്ത്രീകളുടെ ശബരിമല" എന്നാണു ഈ ക്ഷേത്രത്തെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. <ref>http://malayalam.nativeplanet.com/thiruvalla/attractions/chakkulathu-kavu-temple/</ref> പട്ടമന എന്നുപേരുള്ള ഒരു [[നമ്പൂതിരി]] കുടുംബം വകയാണ് ക്ഷേത്രഭരണം. ആലപ്പുഴ, പത്തനംതിട്ട, [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം]] എന്നീ ജില്ലകളുടെ അതിർത്തിയിൽ [[പമ്പാനദി|പമ്പാനദിയുടെയും]] [[മണിമലയാർ|മണിമലയാറിന്റെയും]] സംഗമസ്ഥാനത്താണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. == ഐതിഹ്യം == === സ്ഥലനാമം, ക്ഷേത്രപ്രതിഷ്ഠ === അസുരന്മാരായ ശുംഭനിശുംഭന്മാരെ നിഗ്രഹിച്ച് പ്രപഞ്ചത്തിൽ നന്മയും സമാധാനവും പുനർസ്ഥാപിച്ച ആദി പരാശക്തിയുടെ ഉജ്ജ്വലമായ ചൈതന്യമാണ് ചക്കുളത്ത് കാവിൽ വനദുർഗ്ഗയായി കുടികൊള്ളുന്നത്. ഇന്ന് ക്ഷേത്രമിരിയ്ക്കുന്ന സ്ഥലം പണ്ട് കൊടുംകാടായിരുന്നു. കാട്ടിൽ വിറകുവെട്ടാൻ പോയ ഒരു വേടൻ തന്നെ കൊത്താൻ വന്ന സർപ്പത്തെ വെട്ടി. പക്ഷേ, അതു ചത്തില്ല. പിന്നീട് ഇതേ സർപ്പത്തെ ഒരു കുളക്കരയിലെ പുറ്റിന് മുകളിൽ കണ്ടപ്പോൾ വേടൻ വീണ്ടും അതിനെ ആക്രമിച്ചു. പക്ഷേ, ഇത്തവണ പുറ്റ് പൊട്ടി ജലപ്രവാഹമുണ്ടായി. അമ്പരന്നുനിന്ന വേടന് മുന്നിൽ ഒരു സന്യാസി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട് അദ്ദേഹത്തെ ആശ്വസിപ്പിച്ചു. ഇതേ സമയം വേടന്റെ കുടുംബവും അവിടെയെത്തിയിരുന്നു. വെള്ളത്തിന് [[പാൽ|പാലും]] തേനും കലർന്ന നിറം വരുമ്പോൾ ജലപ്രവാഹം അവസാനിക്കുമെന്ന് സന്യാസി അവരോട് പറഞ്ഞു. പുറ്റിനകത്ത് പ്രപഞ്ചനാഥയായ സാക്ഷാൽ [[പരാശക്തി|ആദിപരാശക്തി]] ജലശയനം നടത്തിയ വെള്ളമാണിതെന്നും പുറ്റ് പൊളിച്ച് നോക്കിയാൽ ജഗദീശ്വരിയുടെ ഒരു പ്രതിഷ്ഠ കാണാമെന്നും അതിനെ ആരാധിച്ചാൽ സർവ്വ ഐശ്വര്യങ്ങളും ഉണ്ടാകുമെന്നും പറഞ്ഞ് പുറ്റ് ഉടച്ച് സന്യാസി വിഗ്രഹം പുറത്തെടുത്തു. അതോടെ അദ്ദേഹം അപ്രത്യക്ഷനായി. അന്ന് രാത്രി വേടൻ്റെ സ്വപ്നത്തിൽ സന്യാസിയായി വന്നത് സാക്ഷാൽ [[നാരദൻ|നാരദമുനിയാണെന്നും]] വെളിപ്പെട്ടു. ആ വിഗ്രഹമാണ് ചക്കുളത്തുകാവിൽ കുടികൊള്ളുന്നത് എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. അന്നുമുതൽ വേടനും കുടുംബവും ആ വനത്തിൽ തന്നെ താമസം തുടങ്ങി. എല്ലാ ദിവസവും കാട്ടിൽപ്പോയി വിറകും ഭക്ഷണസാധനങ്ങളും ശേഖരിച്ച് മൺകലത്തിൽ പാചകം ചെയ്താണ് അവർ കഴിഞ്ഞു പോന്നത്. ഉണ്ടാക്കുന്ന ഭക്ഷണത്തിൻ്റെ ഒരു പങ്ക് ഭഗവതിക്ക് നൽകിയ ശേഷമാണ് അവർ കഴിച്ചിരുന്നത്. ഒരു ദിവസം ഭക്ഷണസാധനങ്ങൾ ശേഖരിക്കാൻ പോയ അവർക്ക് ഒന്നും കിട്ടിയില്ല. വെറും കൈകളോടെ തിരിച്ചുവന്നു. വഴിപാട് മുടങ്ങുമല്ലോ എന്നോർത്ത് മരച്ചുവട്ടിൽ ചെന്നപ്പോൾ കലം നിറയെ ചോറും കറികളും ഇരിക്കുന്ന കാഴ്ചയാണ് വേടനും കുടുംബവും കണ്ടത്. ഇത് ദേവിയുടെ അനുഗ്രഹമാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കിയ അവർ ഉച്ചത്തിൽ ദേവീ നാമങ്ങൾ ഉരുവിട്ടു. ഇതേസമയം ഒരു അശരീരിയും ഉണ്ടായി. അത് ഇങ്ങനെ ആയിരുന്നു: {{cquote|മക്കളേ, ഞാൻ നിങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി ഉണ്ടാക്കിയതാണ് ഈ ആഹാരം. ഇത് കഴിച്ച് വിശ്രമിക്കുക. നിങ്ങളുടെ നിഷ്കളങ്കമായ ഭക്തിയിൽ ഞാൻ വളരെ സന്തുഷ്ടയാണ്. തീരാദുഃഖങ്ങളിൽ പോലും എന്നെ കൈവിടാത്തവർക്ക് ഞാൻ ദാസിയും തോഴിയും ആയിരിക്കും. ഭക്തിപൂർവ്വം ആര് എവിടെനിന്ന് വിളിച്ചാലും അവരോടൊപ്പം ഞാൻ എപ്പോഴും ഉണ്ടായിരിക്കും.}} ഈ ഓർമ്മ പുതുക്കാനാണ് ചക്കുളത്തു കാവിൽ ജനലക്ഷക്ഷങ്ങൾ പൊങ്കാല ഇടുന്നത്. ഭക്തർ അമ്മയ്ക്ക് പൊങ്കാല ഇടുമ്പോൾ അവരിലൊരാളായി അമ്മയും പൊങ്കാലയിടാനുണ്ടാകുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. പിൽക്കാലത്ത് ആ വേടനും കുടുംബവും സ്ഥലം വിട്ടുപോകുകയും ബ്രാഹ്മണർ അവിടെ താമസമാക്കുകയും ചെയ്തു. അവരിൽ പ്രധാനിയായ പട്ടമന ഇല്ലത്തെ നമ്പൂതിരി താന്ത്രികവിധികളോടുകൂടിയ ക്ഷേത്രം ഇവിടെ പണികഴിപ്പിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. അങ്ങനെയാണ് ചക്കുളത്തുകാവ് ക്ഷേത്രം നിലവിൽ വന്നത്. 1981-ൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നടന്ന നവീകരണത്തിനു ശേഷം അഷ്ടബാഹുക്കളോടുകൂടിയ ആദിപരാശക്തിയുടെ മൂർത്തരൂപമായ വനദുർഗ്ഗയെ പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. മഹാകാളി, മഹാലക്ഷ്മി, മഹാസരസ്വതി തുടങ്ങിയ പ്രധാന ഭാവങ്ങളിൽ ജഗദീശ്വരി ഇവിടെ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു.<ref>http://chakkulathukavutemple.org/about-temple/</ref> പ്രധാന പ്രതിഷ്‌ഠയായ വനദുർഗ്ഗയ്ക്ക് പുറമേ പരമശിവൻ, മഹാവിഷ്‌ണു, ഗണപതി, ധർമ്മശാസ്താവ്, സുബ്രഹ്മണ്യൻ, യക്ഷിയമ്മ, നവഗ്രഹങ്ങൾ എന്നിവർക്കും ഇവിടെ തുല്യ പ്രാധാന്യത്തോടെ സ്ഥാനം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. === യക്ഷിയമ്മ === കേരളത്തിലെ പല ക്ഷേത്രങ്ങളിലും കണ്ടുവരുന്ന ഒരു ഉപപ്രതിഷ്ഠയാണ് യക്ഷിയമ്മ. പ്രധാനമായും തെക്കൻ കേരളത്തിലാണ് ഈ പ്രതിഷ്ഠ കണ്ടു വരുന്നതെങ്കിലും കേരളത്തിന്റെ മറ്റുഭാഗങ്ങളിലും ഒട്ടും കുറവല്ല. ചരിത്രപരമായി നോക്കുമ്പോൾ ആദി ദ്രാവിഡസങ്കല്പത്തിലെ പ്രേതാരാധനയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു കിടക്കുന്നതാണ് യക്ഷി പ്രതിഷ്ഠകൾ. അതേസമയം സൗന്ദര്യം, അമാനുഷിക ശക്തി, പ്രേമം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളും യക്ഷികളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു കിടക്കുന്നു. ഇങ്ങനെയൊക്കെയാണെങ്കിലും യക്ഷിയ്ക്ക് സവിശേഷപ്രാധാന്യം നൽകുന്ന ക്ഷേത്രങ്ങൾ വളരെ കുറവാണ്. ചക്കുളത്തുകാവ് ക്ഷേത്രം അവയിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടതാണ്. നാലമ്പലത്തിനു പുറത്ത് തെക്കു പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത്, പ്രത്യേകം കെട്ടിയുണ്ടാക്കിയ ശ്രീകോവിലിലാണ് യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠ. ഇവിടെ ഈ പ്രതിഷ്ഠ വരാൻ കാരണമായ കഥ ഇങ്ങനെയാണ്: ഒരിയ്ക്കൽ, ക്ഷേത്ര ഊരാളകുടുംബമായ പട്ടമന ഇല്ലത്തെ ഒരു പെൺകുട്ടി, സമീപത്തുകൂടിയൊഴുകുന്ന പമ്പയാറ്റിൽ കുളിയ്ക്കാൻ പോയപ്പോൾ അവളെ അതിഭീകരിയായ ഒരു യക്ഷി ആക്രമിച്ചു. പലതവണ പെൺകുട്ടി ഓടിരക്ഷപ്പെടാൻ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും അപ്പോഴെല്ലാം യക്ഷി അവളെ പിന്തുടർന്നു. ഒടുവിൽ അവസാന രക്ഷയ്ക്കായി അവൾ ചക്കുളത്തമ്മയെ ത്തന്നെ ശരണം പ്രാപിച്ചു. ഭക്തയുടെ വിഷമം മനസ്സിലാക്കിയ ദേവി, ഉടനെ ത്രിശൂലവുമായി രംഗത്തുവരികയും യക്ഷിയെ ഭയപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു. പരിഭ്രാന്തയായ യക്ഷി, തന്നെ ഒന്നും ചെയ്യരുതെന്നും ഇനി ആരെയും താൻ ഉപദ്രവിയ്ക്കില്ലെന്നും സത്യം ചെയ്ത് ഒഴിഞ്ഞുപോയി. അങ്ങനെ മോക്ഷം കിട്ടിയ യക്ഷിയെ, പിന്നീട് ദേവിയുടെ സമീപം തന്നെ കുടിയിരുത്തുകയുണ്ടായി. ഇവിടെ ഒരു [[വാൽക്കണ്ണാടി|വാൽക്കണ്ണാടിയുടെ]] രൂപത്തിലുള്ളതാണ് യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠ. == ക്ഷേത്രനിർമ്മിതി == === ക്ഷേത്രപരിസരവും മതിലകവും === നീരേറ്റുപുറം ഗ്രാമത്തിന്റെ ഏതാണ്ട് ഒത്ത നടുക്കായാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. കിഴക്കോട്ടാണ് ക്ഷേത്രദർശനം. കേരളത്തിലെ രണ്ടു പ്രധാന നദികളായ പമ്പാനദിയും മണിമലയാറും യഥാക്രമം ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തെക്കും വടക്കും മാറിയൊഴുകുന്നു. [[ചിങ്ങം|ചിങ്ങമാസത്തിലെ]] [[തിരുവോണം (നക്ഷത്രം)|തിരുവോണം]] നാളിൽ പമ്പാനദിയിൽ നടത്തിവരുന്ന [[നീരേറ്റുപുറം പമ്പാ ജലോത്സവം]] അതിപ്രസിദ്ധമാണ്. നീരേറ്റുപുറം പോസ്റ്റ് ഓഫീസ്, സഹകരണ ബാങ്ക്, ഹോട്ടലുകൾ, വിവിധ കടകംബോളങ്ങൾ തുടങ്ങി നിരവധി സ്ഥാപനങ്ങൾ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പരിസരത്തായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്തുകൂടെ [[അമ്പലപ്പുഴ]]-[[തിരുവല്ല]] സംസ്ഥാനപാത കടന്നുപോകുന്നു. ഇവിടെത്തന്നെ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പേരെഴുതിയ മനോഹരമായ കവാടവും കാണാം. ഇതും കടന്ന് അല്പദൂരം സഞ്ചരിച്ചാൽ ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലെത്താം. ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലായി വലിയ [[അരയാൽ]]മരം കാണാം. ഹൈന്ദവവിശ്വാസപ്രകാരം പുണ്യവൃക്ഷമായ അരയാലിന്റെ മുകളിൽ [[ബ്രഹ്മാവ്|ബ്രഹ്മാവും]] നടുക്ക് വിഷ്ണുവും അടിയിൽ ശിവനും കുടികൊള്ളുന്നു. അങ്ങനെ, [[ത്രിമൂർത്തികൾ|ത്രിമൂർത്തികളുടെ]] പ്രത്യക്ഷസ്വരൂപമായി കണക്കാക്കുഅന അരയാലിനെ ദിവസവും രാവിലെ ഏഴുതവണ വലം വയ്ക്കുന്നത് ഉത്തമമായി കണക്കാക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ നേരെ വടക്കാണ് വാഹന പാർക്കിങ് സൗകര്യം ഏർപ്പെടുത്തിയിരിയ്ക്കുന്നത്. പൊങ്കാല സമയത്ത് [[കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി.]] ഇങ്ങോട്ട് പ്രത്യേകം സർവീസുകൾ നടത്താറുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്താണ് ഊരാളകുടുംബമായ പട്ടമന ഇല്ലം നിൽക്കുന്നത്. മുമ്പുണ്ടായിരുന്ന ഇല്ലം പൊളിച്ചുമാറ്റി ഇപ്പോൾ ഇവിടെയൊരു കോൺക്രീറ്റ് വീട് പണിതിരിയ്ക്കുകയാണ്. എന്നാൽ, ദേവിയുടെ ചെറിയൊരു ക്ഷേത്രം ഇവിടെയും കാണാം. ഇത് മഹാഭക്തനായ ഒരു നമ്പൂതിരിയ്ക്ക് ദേവി നൽകിയ ദർശനത്തിന്റെ സ്മാരകമായി കണക്കാക്കിവരുന്നു. ഇന്ന് ഇതിനെ '''മൂലകുടുംബക്ഷേത്രം''' എന്ന പേരിൽ വിശേഷിപ്പിച്ചുവരുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിൽ വിശദമായി ഒരു മതിലകം പണിതിട്ടില്ല. എങ്കിലും, ആനക്കൊട്ടിൽ മുതലുള്ള ഭാഗം മതിലകമായി കണക്കാക്കിവരുന്നു. 2022-ലാണ് ഇവിടെ അതിവിശാലമായ ആനക്കൊട്ടിൽ പണിതത്. അതിനുമുമ്പ് ഇവിടെ ഒരു [[അലൂമിനിയം]] ഷീറ്റ് മാത്രമേയുണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. ഇന്ന് ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്നവരുടെ പ്രധാന ആകർഷണമാണിവിടം. ചോറൂൺ, വിവാഹം, തുലാഭാരം, വിളിച്ചുചൊല്ലിപ്രാർത്ഥന തുടങ്ങിയ ചടങ്ങുകൾ നടക്കുന്നത് ഇവിടെ വച്ചാണ്. ആനക്കൊട്ടിലിനപ്പുറമാണ് ദേവീവാഹനമായ [[സിംഹം|സിംഹത്തെ]] ശിരസ്സിലേറ്റുന്ന സ്വർണ്ണക്കൊടിമരം കാണാൻ സാധിയ്ക്കുക. ഏകദേശം 50 അടി ഉയരം വരുന്ന ഈ കൊടിമരം, 1981-ലാണ് പ്രതിഷ്ഠിച്ചത്. വളരെ തിളക്കമുള്ള ഈ കൊടിമരത്തിനപ്പുറമാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ബലിക്കല്ല് പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുള്ള ബലിക്കൽപ്പുര. താരതമ്യേന ഉയരം കുറഞ്ഞ ബലിക്കല്ലാണ് ഇവിടെയുള്ളത് എന്നതിനാൽ പുറമേ നിന്നുനോക്കിയാൽത്തന്നെ വിഗ്രഹം കാണാവുന്നതാണ്. ബലിക്കൽപ്പുരയുടെ മച്ചിൽ പതിവുപോലെ ബ്രഹ്മാവിന്റെയും [[അഷ്ടദിക്പാലകർ|അഷ്ടദിക്പാലകരുടെയും]] രൂപങ്ങൾ കൊത്തിവച്ചിട്ടുണ്ട്. കൂടാതെ വേറെയും ധാരാളം രൂപങ്ങൾ കാണാം. ബലിക്കൽപ്പുരയുടെ ഇരുവശവുമായി രണ്ട് [[ആന|ആനകളുടെ]] രൂപങ്ങൾ കാണാൻ സാധിയ്ക്കും. ഇവ [[പ്ലാസ്റ്റർ ഓഫ് പാരീസ്|പ്ലാസ്റ്റർ ഓഫ് പാരീസിൽ]] നിർമ്മിച്ചതാണ്. ==== മഹാവിഷ്ണുക്ഷേത്രം, ആനമുറതപ്രതിഷ്ഠ ==== പ്രദക്ഷിണവഴിയുടെ തെക്കുകിഴക്കുഭാഗത്ത് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനമായി മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ പ്രതിഷ്ഠയോടുകൂടിയ ഒരു ശ്രീകോവിൽ കാണാം. ഏകദേശം നാലടി ഉയരം വരുന്ന അതിമനോഹരമായ ശിലാവിഗ്രഹമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[സുദർശനചക്രം]], പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[പാഞ്ചജന്യം]] എന്ന [[ശംഖ് (വാദ്യം)|ശംഖ്]], മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[കൗമോദകി]] എന്ന [[ഗദ]], മുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[താമര]] എന്നിവ ധരിച്ച ഭഗവാൻ നിൽക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ്. ഭഗവദ്വാഹനമായ ഗരുഡന്റെ പഞ്ചലോഹവിഗ്രഹം ഇവിടെ ഭഗവാന് അഭിമുഖമായി പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. പാൽപ്പായസം, കദളിപ്പഴം, തുളസിമാല തുടങ്ങിയവയാണ് മഹാവിഷ്ണുവിനുള്ള പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. [[അഷ്ടമിരോഹിണി]], [[വിഷു]], [[വൈകുണ്ഠ ഏകാദശി]] തുടങ്ങിയവ വിശേഷദിവസങ്ങളിൽ പെടുന്നു. ഇതിനുസമീപം കാണുന്ന മേൽക്കൂരയില്ലാത്ത ഒരു തറയിലാണ് ആനമറുതയുടെ പ്രതിഷ്ഠ. ക്ഷേത്രമുണ്ടായ കാലത്തുതന്നെ ഇവിടെ ആനമുറതയുടെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ടായിരുന്നു എന്നാണ് സങ്കല്പം. എന്നാൽ, ഇപ്പോഴത്തെ പ്രതിഷ്ഠ 2023 ജൂൺ 18-നാണ് നടത്തിയത്. നീരേറ്റുപുറം പരിസരത്ത് നിരവധി ഉപദ്രവങ്ങളുണ്ടാക്കിയ ഒരു ആനയുടെ പ്രേതത്തെയാണ് ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. ആനമുറതപ്രതിഷ്ഠയ്ക്കപ്പുറമാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ ഊട്ടുപുര പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. സാധാരണയായി ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്ത് വരുന്ന ഊട്ടുപുര ഇവിടെ തെക്കുഭാഗത്ത് വന്നിരിയ്ക്കുന്നത് ശ്രദ്ധേയമാണ്. നിത്യേന ഉച്ചയ്ക്ക് ഇവിടെ അന്നദാനമുണ്ടാകും. പ്രമുഖ വ്യവസായിയായ [[ഗോകുലം ഗോപാലൻ|ഗോകുലം ഗോപാലന്റെ]] വഴിപാടായി 2018-ലാണ് ഈ ഊട്ടുപുര പണിതത്. പ്രദക്ഷിണമായി വരുമ്പോൾ തെക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് പ്രത്യേകം ശ്രീകോവിലിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി അയ്യപ്പസ്വാമിയുടെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. കൃഷ്ണശിലയിൽ തീർത്ത വിഗ്രഹത്തിന് ഏകദേശം രണ്ടടി ഉയരം വരും. [[ശബരിമല ധർമ്മശാസ്താക്ഷേത്രം|ശബരിമലയിലെ]] വിഗ്രഹവുമായി നല്ല രൂപസാദൃശ്യമുള്ള വിഗ്രഹമാണിത്. ഇവിടെവച്ചാണ് ശബരിമല തീർത്ഥാടകർ മാലയിടുന്നതും കെട്ടുനിറയ്ക്കുന്നതുമെല്ലാം. അയ്യപ്പന്റെ ശ്രീകോവിലിന് തെക്കുവശത്ത് പ്രത്യേകം തീർത്ത ഒരു തറയിലാണ് നാഗദൈവങ്ങളുടെ പ്രതിഷ്ഠ. [[നാഗരാജാവ്|നാഗരാജാവായി]] [[വാസുകി]] കുടികൊള്ളുന്ന കാവിൽ, കൂടെ [[നാഗയക്ഷി|നാഗയക്ഷിയായി]] ശതശീർഷ എന്ന പത്നിയുമുണ്ട്. [[നൂറും പാലും]], [[സർപ്പംപാട്ട്]], മഞ്ഞൾപ്പൊടി അഭിഷേകം, പുറ്റും മുട്ടയും സമർപ്പണം എന്നിവയാണ് നാഗദൈവങ്ങളുടെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. എല്ലാമാസവും [[ആയില്യം (നക്ഷത്രം)|ആയില്യം]] നാളിൽ ഇവർക്ക് വിശേഷാൽ പൂജകളും കന്നിമാസത്തിലെ ആയില്യത്തിന് [[സർപ്പബലി|സർപ്പബലിയുമുണ്ടാകും]]. അയ്യപ്പന്റെ ശ്രീകോവിലിന് വടക്കുവശത്താണ് ഐതിഹ്യപ്രസിദ്ധമായ യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠയുള്ള ശ്രീകോവിൽ. തന്റെ ഭക്തയായ പെൺകുട്ടിയെ ഉപദ്രവിയ്ക്കാൻ വന്ന യക്ഷിയെ ദേവി ശാന്തയാക്കി ഇവിടെ കുടിയിരുത്തുകയായിരുന്നു എന്നാണ് സങ്കല്പം. വറപൊടി നിവേദ്യമാണ് ഇവിടെ പ്രധാന വഴിപാട്. ==== വീരഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം ==== നാഗപ്രതിഷ്ഠയുടെ നേരെ പടിഞ്ഞാറ് ഉയരത്തിലാണ് ചക്കുളത്തുകാവിലെ ഏറ്റവും പുതിയ ഉപപ്രതിഷ്ഠയായ വീരഹനുമാനെ പ്രതിഷ്ഠിച്ച ക്ഷേത്രം. കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഹനുമദ്വിഗ്രഹങ്ങളിലൊന്നാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. പതിനെട്ടടി ഉയരം വരുന്ന ഈ വിഗ്രഹം, ഒറ്റക്കല്ലിൽ തീർത്തതാണ്. ഇടതുകയ്യിൽ ഗദ തലകീഴായി പിടിച്ച്, വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ് ഇവിടെയുള്ള ഹനുമദ്വിഗ്രഹം. പ്രത്യേകം മതിലകത്തോടുകൂടിയ ഈ ക്ഷേത്രം 2016-ലാണ് പണികഴിപ്പിച്ചത്. ആദ്യകാലത്ത് ക്ഷേത്രത്തിലെ മൂലകുടുംബക്ഷേത്രത്തിൽ അഷ്ടദിക്പാലകർക്കൊപ്പം പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെട്ടിരുന്ന ഹനുമാനെ, സ്ഥലപരിമിതിമൂലം ഇങ്ങോട്ട് മാറ്റിപ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുകയായിരുന്നു. താഴെനിന്ന് പന്ത്രണ്ടുപടികൾ കയറിവേണം നടയ്ക്കുനേരെയെത്താൻ. പടികളുടെ താഴെയായി ആനമുഖത്തോടുകൂടിയ ഒരു എടുപ്പുണ്ട്. ഹനുമാൻ സ്വാമിയെ ഉപാസിയ്ക്കുന്നത് ശത്രുദോഷങ്ങളിൽ നിന്നു മോചനം നൽകുമെന്നാണ് ഭക്തജനവിശ്വാസം. തന്മൂലം നിരവധി ആളുകളാണ് ഇവിടെ ദർശനത്തിനെത്തുന്നത്. സർവ്വകാര്യസിദ്ധി വിളക്കുഴിച്ചിലാണ് ഇവിടെയുള്ള പ്രധാന വഴിപാട്. കൂടാതെ സാധാരണ ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രങ്ങളിലെപ്പോലെ വടമാല, വെറ്റിലമാല, അവിൽ നിവേദ്യം, വെണ്ണക്കാപ്പ് ചാർത്തൽ എന്നിവയും അതിവിശേഷമായ വഴിപാടുകളിൽ പെടുന്നു. [[ചൈത്രം|ചൈത്രമാസത്തിലെ]] [[പൗർണ്ണമി|പൗർണ്ണമിനാളിൽ]] നടക്കുന്ന ഹനുമാൻ ജയന്തിയാണ് ഇവിടെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷം. ഇതിനോടനുബന്ധിച്ച് ഇവിടെ '''ആഞ്ജനേയോത്സവം''' എന്ന പേരിൽ പത്തുദിവസത്തെ ഉത്സവം നടത്തിവരുന്നുണ്ട്. ഇതുകൂടാതെ [[കർക്കടകം|കർക്കടകമാസത്തിലെ]] [[രാമായണമാസം|രാമായണമാസാചരണവും]] അതിവിശേഷമാണ്. ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തൊട്ടടുത്തായി മറ്റൊരു ശ്രീകോവിലും കാണാം. ഇവിടെ രാധാകൃഷ്ണന്മാരാണ് പ്രതിഷ്ഠ. ഇതും താരതമ്യേന പുതിയൊരു ശ്രീകോവിലാണ്. കൃഷ്ണശിലാനിർമ്മിതമായ വിഗ്രഹത്തിൽ വലതുവശത്ത് ശ്രീകൃഷ്ണനും ഇടതുവശത്ത് രാധയുമാണ് പ്രതിഷ്ഠകൾ. വലതുകയ്യിൽ [[ഓടക്കുഴൽ]] പിടിച്ച്, ഇടതുകൈ രാധയുടെ തോളത്തുവച്ചുനിൽക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ് ഇവിടെ ശ്രീകൃഷ്ണപ്രതിഷ്ഠ. രാധയാണെങ്കിൽ, വലതുകയ്യിൽ താമര പിടിച്ച് ഭഗവാന്റെ കരലാളനത്താൽ നമ്രമുഖിയായി നിൽക്കുന്നു. രണ്ടുപേരെയും ഒരുമിച്ചാണ് വിഗ്രഹത്തിൽ ചിത്രീകരിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. [[അഷ്ടമിരോഹിണി]] ഇവിടെ അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നുണ്ട്. ==== സുബ്രഹ്മണ്യനും ശിവനും ==== ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറുഭാഗം മുഴുവൻ നിരവധി മരങ്ങളാൽ സമ്പുഷ്ടമാണ്. ഇവിടെയുള്ള മരങ്ങളിലെല്ലാം ധാരാളം കൊടികൾ കെട്ടിത്തൂക്കിയിരിയ്ക്കുന്നത് കാണാം. മക്കളില്ലാത്ത ദമ്പതികളുടെ നേർച്ചകളാണ് ഇവയിലധികവും. അവയെ കണ്ടുകൊണ്ട് നടന്നെത്തുന്നത് വടക്കുപടിഞ്ഞാറേമൂലയിലുള്ള സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമിയുടെ ശ്രീകോവിലിനുമുന്നിലാണ്. ഏകദേശം നാലടി ഉയരം വരുന്ന ബാലസുബ്രഹ്മണ്യവിഗ്രഹമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിച്ച്, ഇടതുകൈ അരയിൽ കുത്തിനിൽക്കുന്ന സുബ്രഹ്മണ്യന്ന് [[സ്കന്ദഷഷ്ഠി|സ്കന്ദഷഷ്ഠിയും]] [[തൈപ്പൂയം|തൈപ്പൂയവുമാണ്]] പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷങ്ങൾ. കൂടാതെ എല്ലാമാസത്തെയും വെളുത്ത [[ഷഷ്ഠി|ഷഷ്ഠിയും]] പ്രാധാന്യത്തോടെ ആചരിച്ചുവരുന്നു. സുബ്രഹ്മണ്യശ്രീകോവിലിന് സമീപത്തായി [[കാളിയമർദ്ദനം]] നടത്തുന്ന ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ അതിമനോഹരമായ ഒരു ശില്പവും അതിനോടുചേർന്നുള്ള ചെറിയൊരു ജലപാതയും കാണാം. 2021-ലാണ് ഇവിടെ ഈ ശില്പം പണിതത്. ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്ന ഭക്തരെ ഇത് വളരെയധികം ആകർഷിയ്ക്കുന്നുണ്ട്. ഇവിടെത്തന്നെയാണ് ക്ഷേത്രം വക അഗതിമന്ദിരവും പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. നിരാലംബരായ ആളുകൾക്ക് സുഖകരമായ താമസ-ഭക്ഷണസൗകര്യങ്ങൾ ഏർപ്പാടാക്കിയിട്ടുള്ള ഈ കെട്ടിടം, ക്ഷേത്രം ട്രസ്റ്റിന്റെ സാമൂഹികപ്രവർത്തനങ്ങളിൽ പ്രധാനപങ്കുവഹിയ്ക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്താണ് വഴിപാട് കൗണ്ടർ. മഞ്ഞൾനീരാട്ട്, കൈവട്ടകഗുരുതി, ചുറ്റുവിളക്ക്, കാര്യസിദ്ധി അഭിഷേകം, രക്തപുഷ്പാഞ്ജലി, കുങ്കുമാർച്ചന, പൂമൂടൽ, നെയ്യപ്പം മൂടൽ തുടങ്ങിയവയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. കൂടാതെ നിരവധി മന്ത്രങ്ങൾ കൊണ്ടുള്ള അർച്ചനകളും വിശേഷമാണ്. വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിലെത്തിയാൽ ഐതിഹ്യപ്രസിദ്ധമായ ചക്കരക്കുളം കാണാം. വളരെ ചെറിയൊരു കുളമാണെങ്കിലും ഇവിടെ കുളിയ്ക്കാനും കാലുകഴുകാനുമെല്ലാം സൗകര്യമുണ്ട്. ഉത്സവാവസാനം ദേവിയ്ക്ക് ഇവിടെയാണ് ആറാട്ട് നടക്കുന്നത്. ഇതിന് തൊട്ടടുത്താണ് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനം നൽകുന്ന ശിവന്റെ ശ്രീകോവിൽ. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ശിവലിംഗമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. ശംഖാഭിഷേകം, ധാര, പിൻവിളക്ക്, കൂവളമാല തുടങ്ങി നിരവധി വഴിപാടുകൾ ശിവന്നുണ്ട്. [[ശിവരാത്രി|ശിവരാത്രിയാണ്]] ഇവിടെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷം. കൂടാതെ എല്ലാ [[പ്രദോഷവ്രതം|പ്രദോഷദിവസങ്ങളും]] അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നു. ഭഗവദ്വാഹനമായ [[നന്ദി (പുരാണകഥാപാത്രം)|നന്ദികേശന്റെ]] വിഗ്രഹവും നടയ്ക്കുനേരെ കാണാം. ==== നവഗ്രഹങ്ങളും സരസ്വതീമണ്ഡപവും ==== ശിവക്ഷേത്രത്തിന്റെ പുറകിലാണ് സരസ്വതീമണ്ഡപം. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ആകർഷണങ്ങളിലൊന്നാണിവിടം. ഇവിടെ ഒരേ പീഠത്തിൽ മൂന്നുപ്രതിഷ്ഠകൾ കാണാം - ഭഗവതി (ദുർഗ്ഗ), സരസ്വതി, രാഹു (സർപ്പം). വാൽക്കണ്ണാടിരൂപത്തിലാണ് ഭഗവതിയെ ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. സരസ്വതീരൂപം സാധാരണ കാണുന്നപോലെ പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[വേദം]], പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ജപമാല]] എന്നിവ ധരിച്ച്, മുന്നിലെ രണ്ടുകൈകൾ കൊണ്ട് [[വീണ]] മീട്ടുന്ന രൂപത്തിലാണ്. മൂന്നുവിഗ്രഹങ്ങളും പഞ്ചലോഹത്തിൽ നിർമ്മിച്ചവയാണ്. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടുകളിലൊന്നായ കാര്യസിദ്ധി അഭിഷേകം നടത്തുന്നത് ഇവിടെയാണ്. ഭക്തർക്ക് സ്വന്തം കൈകൊണ്ടുതന്നെ നടത്താവുന്ന അഭിഷേകമാണിത്. ഒരു കുടത്തിൽ ജലം നിറച്ചുകൊണ്ടുവന്ന് അത് ഇവിടെയുള്ള മൂന്നുദേവതകൾക്കും അഭിഷേകം ചെയ്യുന്നു. പേര് സൂചിപ്പിയ്ക്കുന്നതുപോലെ സർവ്വകാര്യസിദ്ധിയാണ് ഇതിന്റെ ഫലമെന്ന് ഭക്തർ വിശ്വസിയ്ക്കുന്നു. സരസ്വതീമണ്ഡപത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്താണ് നവഗ്രഹപ്രതിഷ്ഠയോടുകൂടിയ ശ്രീകോവിൽ. അഴികളോടുകൂടിയ ഈ ശ്രീകോവിലിനകത്ത് ഒരേപീഠത്തിൽ വിവിധ ദിക്കുകളിലേയ്ക്ക് ദർശനമായി നവഗ്രഹദേവതകളെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. ഗ്രഹനായകനായ [[സൂര്യൻ]] നടുക്കും മറ്റുള്ളവർ ചുറ്റും നിൽക്കുന്ന പതിവുസങ്കല്പത്തിൽ തന്നെയാണ് ഇവിടെയും നവഗ്രഹപ്രതിഷ്ഠ. സൂര്യന്റെ കിഴക്കുവശത്ത് [[ശുക്രൻ]], തെക്കുകിഴക്ക് [[ചന്ദ്രൻ]], തെക്ക് [[ചൊവ്വ]], തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് രാഹു, പടിഞ്ഞാറ് [[ശനി]], വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് [[കേതു]], വടക്ക് [[വ്യാഴം]], വടക്കുകിഴക്ക് [[ബുധൻ]] എന്ന ക്രമത്തിലാണ് പ്രതിഷ്ഠ. സൂര്യനും ബുധനും ശുക്രനും കിഴക്കോട്ടും, ചന്ദ്രനും ശനിയും പടിഞ്ഞാറോട്ടും, ചൊവ്വയും രാഹുവും കേതുവും തെക്കോട്ടും വ്യാഴം മാത്രം വടക്കോട്ടും ദർശനം നൽകുന്നു. നിത്യവും ഇവർക്ക് വിശേഷാൽ പൂജകളും വഴിപാടുകളുമുണ്ടാകാറുണ്ട്. === ശ്രീകോവിൽ === ദീർഘചതുരാകൃതിയിൽ തീർത്ത, മേൽക്കൂരയില്ലാത്ത ഒരു ഒറ്റനില ശ്രീകോവിലാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. കരിങ്കല്ലിൽ തീർത്ത ഈ ശ്രീകോവിലിന്റെ മുകളിൽ കോണുകളിലേയ്ക്കുള്ള ഭാഗങ്ങൾ ചെമ്പുമേഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ഇവിടെയുള്ള സോപാനപ്പടികൾ നേരിട്ടുകയറാൻ പറ്റുന്ന രീതിയിലാണ് പണികഴിപ്പിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. അകത്തേയ്ക്കുള്ള വാതിലിന് ഇരുവശവുമായി രണ്ട് ദ്വാരപാലികമാരുടെ രൂപങ്ങൾ കൊത്തിവച്ചിട്ടുണ്ട്. ശ്രീകോവിലിനകത്ത് ഒരുമുറിയേയുള്ളൂ. അതാണ് വിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ഠിച്ച ഗർഭഗൃഹം. ഏകദേശം ഒരടി ഉയരം വരുന്ന സ്വയംഭൂവായ ശിവലിംഗവും പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുള്ള, വനദുർഗ്ഗാദേവിയുടെ നാലടി ഉയരം വരുന്ന അഷ്ടബാഹുപഞ്ചലോഹവിഗ്രഹവും കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെട്ടിരിയ്ക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിലെ മൂലപ്രതിഷ്ഠയായ സ്വയംഭൂലിംഗത്തിലാണ് ഇവിടെ പ്രധാന പൂജകൾ അധികവും നടത്താറുള്ളത്. [[കൊല്ലൂർ മൂകാംബികാക്ഷേത്രം|കൊല്ലൂർ മൂകാംബിക]], [[ചോറ്റാനിക്കര ഭഗവതിക്ഷേത്രം|ചോറ്റാനിക്കര]] തുടങ്ങിയ ക്ഷേത്രങ്ങളിലെപ്പോലെ ദേവിയുടെ സമസ്തഭാവങ്ങളും കൂടിച്ചേർന്ന ഒരു മൂർത്തിയായാണ് ഇവിടെയും സങ്കല്പമുള്ളത്. 1981-ൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നടന്ന നവീകരണകലശത്തിനുശേഷമാണ് ഇവിടെ ദേവിയ്ക്ക് സ്വരൂപത്തിൽ വിഗ്രഹമുണ്ടായത്. ഏറ്റവും പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[സുദർശനചക്രം]], അതിനുമുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[നാന്ദകം]] എന്ന [[വാൾ]], അതിന്റെയും മുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[അമ്പ്]] എന്നിവയും ഏറ്റവും പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ശംഖ്]], അതിന്റെ മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ത്രിശൂലം]], അതിന്റെയും മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[വില്ല്]] എന്നിവയും ധരിച്ച ദേവി, ഏറ്റവും മുന്നിലുള്ള രണ്ടുകൈകൾ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു. അങ്ങനെ, വിശ്വപ്രകൃതിയുടെ മൂലതേജസ്സിനെ മുഴുവൻ ആവാഹിച്ചുകൊണ്ട് സാക്ഷാൽ ചക്കുളത്തുകാവിലമ്മ, മഹാശക്തിസ്വരൂപിണിയായി ശ്രീലകത്ത് വാഴുന്നു. ശ്രീകോവിലിന്റെ പുറംചുവരുകൾ പൂർണ്ണമായും സ്വർണ്ണം പൂശിയ നിലയിലാണ് കാണപ്പെടുന്നത്. ഇവിടെ ധാരാളം ദേവതാരൂപങ്ങളുണ്ട്. അവയെല്ലാം സ്വർണ്ണത്തിൽ കുളിച്ച് കാണപ്പെടുന്ന കാഴ്ച അതിമനോഹരമാണ്. ചണ്ഡികാദേവി, മഹിഷാസുരമർദ്ദിനി, [[ത്രിപുരസുന്ദരി]], [[മധുര മീനാക്ഷി ക്ഷേത്രം|മധുര മീനാക്ഷി]], [[കാമാക്ഷി അമ്മൻ കോവിൽ|കാഞ്ചി കാമാക്ഷി]], [[സപ്തമാതൃക്കൾ]], [[അഷ്ടലക്ഷ്മി|അഷ്ടലക്ഷ്മിമാർ]] തുടങ്ങിയ ദേവീരൂപങ്ങൾക്കാണ് ഇവിടെ പ്രാധാന്യമെങ്കിലും ഗണപതി, സുബ്രഹ്മണ്യൻ തുടങ്ങിയവരുടെ രൂപങ്ങളും ഇവിടെ കാണാം. ശ്രീകോവിലിന് നേരെമുന്നിലായി ചെറിയൊരു നമസ്കാരമണ്ഡപവും കാണാം. ഇവിടെയാണ് പൂജകൾക്കുശേഷം ശാന്തിക്കാർ നമസ്കരിയ്ക്കാൻ ഉപയോഗിയ്ക്കുന്നത്. ഇവിടെ ദേവീവാഹനമായ സിംഹത്തിന്റെ ഒരു പ്രതിഷ്ഠയുമുണ്ട്. സിംഹത്തെ വണങ്ങിവേണം ദേവിയെ വണങ്ങാനെന്നാണ് ചിട്ട. വടക്കുവശത്ത് അഭിഷേകജലം ഒഴുക്കിവിടാൻ ഓവും പണിതിട്ടുണ്ട്. === നാലമ്പലം === ശ്രീകോവിലിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റി നാലമ്പലം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. സാമാന്യം വലുപ്പമുള്ള നാലമ്പലമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. അകത്തേയ്ക്ക് കയറുന്ന വാതിലിന് ഇരുവശവുമായി വാതിൽമാടങ്ങൾ പണിതിട്ടുണ്ട്. തെക്കേ വാതിൽമാടത്തിൽ വച്ചാണ് നിത്യേനയുള്ള വിശേഷാൽ പൂജകളും ഹോമങ്ങളും നടക്കുന്നത്. ഇവിടെത്തന്നെയാണ് [[ചെണ്ട]], [[മദ്ദളം]], [[തിമില]], [[ഇലത്താളം]] തുടങ്ങിയ വാദ്യങ്ങൾ സൂക്ഷിച്ചുവയ്ക്കുന്നതും. തെക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ പതിവുപോലെ [[തിടപ്പള്ളി|തിടപ്പള്ളിയും]] വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ [[കിണർ|കിണറും]] പണിതിട്ടുണ്ട്. ഇവിടത്തെ കിണർ ദീർഘചതുരാകൃതിയിലാണ് കുഴിച്ചിട്ടുള്ളത്. പമ്പ-മണിമല നദികളുമായും കുളവുമായും ഇതിന് നേരിട്ട് ബന്ധമുണ്ടെന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത്. തിടപ്പള്ളിയ്ക്ക് സമീപം പ്രത്യേകം അലങ്കരിച്ച ഒരു [[ഊഞ്ഞാൽ|ഊഞ്ഞാലും]] അതിൽ ദേവിയുടെ മറ്റൊരു പ്രതിഷ്ഠയുമുണ്ട്. മൂലവിഗ്രഹത്തിന്റെ അതേ മാതൃകയിൽ തീർത്ത ഈ വിഗ്രഹത്തിന് സമീപം രണ്ട് [[തലയിണ|തലയിണകളും]] [[മെത്ത|മെത്തയും]] അലങ്കരിച്ചുവച്ചിട്ടുണ്ട്. ആട്ടുന്നത് സർവ്വൈശ്വര്യസിദ്ധിയ്ക്ക് ഉത്തമമാണെന്ന് വിശ്വസിച്ചുവരുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്ന എല്ലാവരും ഇതും കൂടി ചെയ്തിട്ടേ പോകാറുള്ളൂ. ശ്രീകോവിലിന്റെ തെക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് മറ്റൊരു ചെറിയ ശ്രീകോവിലിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി ഗണപതിഭഗവാന്റെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ഈ വിഗ്രഹവും ശിലാനിർമ്മിതമാണ്. വലത്തോട്ട് തുമ്പിക്കൈ നീട്ടിനിൽക്കുന്ന ഗണപതിയുടെ പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[മഴു|മഴുവും]] പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[കയർ|കയറും]] മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[മോദകം|മോദകവും]] കാണാം. മുന്നിലെ വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭഗവാൻ ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു. ഗണപതിഹോമം, കറുകമാല, നാരങ്ങാമാല, ഉണ്ണിയപ്പം എന്നിവയാണ് ഗണപതിയ്ക്ക് പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. [[വിനായക ചതുർത്ഥി|വിനായക ചതുർത്ഥിനാളിൽ]] ഇവിടെ വിശേഷാൽ പൂജകളുണ്ടാകാറുണ്ട്. {{പ്രധാന ലേഖനം|ബലിക്കല്ല്}} ശ്രീകോവിലിന് ചുറ്റുമായി അകത്തെ ബലിവട്ടം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. അഷ്ടദിക്പാലകർ (കിഴക്ക് - [[ഇന്ദ്രൻ]], തെക്കുകിഴക്ക് - [[അഗ്നി]], തെക്ക് - [[യമൻ]], തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് - [[നിരൃതി]], പടിഞ്ഞാറ് - [[വരുണൻ]], വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് - [[വായു]], വടക്ക് - [[കുബേരൻ]] & [[ചന്ദ്രൻ]], വടക്കുകിഴക്ക് - [[ഈശാനൻ]]), സപ്തമാതൃക്കൾ (തെക്കുഭാഗത്ത് ഒറ്റക്കല്ലിൽ - കിഴക്കുനിന്ന് [[ബ്രാഹ്മി]], [[മാഹേശ്വരി]], [[കൗമാരി]], [[വൈഷ്ണവി]], [[വാരാഹി]], [[ഇന്ദ്രാണി]], [[ചാമുണ്ഡി]] എന്ന ക്രമത്തിൽ), [[വീരഭദ്രൻ]] (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം - കിഴക്കുഭാഗത്ത്), ഗണപതി (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം - പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത്), ബ്രഹ്മാവ് (വടക്കുകിഴക്കിനും കിഴക്കിനുമിടയിൽ), [[അനന്തൻ]] (തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനും പടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ശാസ്താവ് (തെക്കിനും തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ദുർഗ്ഗ (പടിഞ്ഞാറിനും വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), സുബ്രഹ്മണ്യൻ (വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനും വടക്കിനുമിടയിൽ), നിർമ്മാല്യധാരി (വടക്കിനും വടക്കുകിഴക്കിനുമിടയിൽ ശിവലിംഗരൂപത്തിൽ - ഇവിടെ [[മുണ്ഡിനി]]) എന്നിവരെ പ്രതിനിധീകരിയ്ക്കുന്ന ബലിക്കല്ലുകൾ ഇവിടെ കാണാം. നിലവിൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നിത്യശീവേലിയില്ലാത്തതിനാൽ ഇവ പ്രതീകാത്മകമായാണ് കണ്ടുവരുന്നത്. ബലിക്കല്ലുകൾ ദേവന്റെ/ദേവിയുടെ വികാരഭേദങ്ങളാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. തന്മൂലം അവയിൽ ചവിട്ടുന്നതും തൊട്ടുതലയിൽ വയ്ക്കുന്നതും നിരോധിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. ==കാർത്തികസ്തംഭം== അധർമ്മത്തിൻന്റെയും തിന്മയുടെയും ഭൗതിക പ്രതീകമാണ് കാർത്തികസ്തംഭം. ഇത് കത്തിച്ച് ചാമ്പലാക്കുന്ന ചടങ്ങിലൂടെ തിന്മയെ [[അഗ്നി]] വിഴുങ്ങി നന്മ ആധിപത്യം സ്ഥാപിക്കുന്നു എന്നാണ് വിശ്വാസം. വൃശ്ചികമാസത്തിലെ തൃക്കാർത്തിക ദിവസമാണ് ഈ ചടങ്ങ് നടക്കുന്നത്. പൊക്കമുള്ള തൂണിൽ വാഴക്കച്ചി, പഴയ ഓലകൾ, പടക്കം, ദേവിയ്ക്ക് ചാർത്തിയ ഒരു വർഷത്തെ ഉടയാടകൾ എന്നിവ പൊതിഞ്ഞുകെട്ടി അതിന്മേൽ നാടിൻറെ സർവ്വ തിന്മകളെയും ആവാഹിക്കുന്നു. ദീപാരാധനയ്ക്ക് മുമ്പായി ഇത് കത്തിക്കും. സർവ്വ ദുഃഖദുരിതങ്ങളും ഇതോടെ തീരുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. == നാരീപൂജ == ചക്കുളത്തുകാവിലെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ അനുഷ്ഠാനമാണ് നാരീപൂജ. അന്നേദിവസം ഇന്ത്യയിലെ പ്രശസ്തരായ വനിതകളെ അതിഥിയായി ക്ഷണിച്ച് ഇവിടെ നാരീപൂജയ്ക്കിരുത്താറുണ്ട്{{തെളിവ്}}. അലങ്കൃത പീഠത്തിൽ സ്ത്രീകളെ ഇരുത്തി, ഭക്ത്യാദരപൂർവ്വം പൂജാരി ഇവരെ ദുർഗ്ഗാസങ്കൽപ്പത്തിൽ പൂജിക്കുന്നു. സ്ത്രീകൾ എവിടെ മാനിക്കപ്പെടുന്നുവോ അവിടെ ദേവതമാർ ആനന്ദിക്കുന്നുവെന്ന സങ്കല്പവും സ്ത്രീയെ ശക്തിസ്വരൂപിണിയായി ആരാധിക്കണമെന്ന താന്ത്രിക സങ്കല്പവുമാണ് ഇത്തരമൊരു പൂജയുടെ പൊരുൾ. സ്ത്രീയാണ് സൃഷ്ടിയുടെ അടിസ്ഥാനം എന്ന സങ്കൽപ്പത്തിൽ നിന്നാണ് ശാക്തേയർ മഹാദേവിയെ ആരാധിച്ചത്‌. ഈ വിശ്വാസപ്രകാരം സ്ത്രീകളെ ലോകമാതാവായ ആദിപരാശക്തിയുടെ പ്രതീകമായി ആരാധിക്കുന്ന ശാക്തേയ പൂജയാണിത്. == വിശേഷ ദിവസങ്ങൾ == ചൊവ്വ, വെള്ളി, [[പൗർണ്ണമി]], അമാവാസി, അഷ്ടമി, നവമി, ജന്മ നക്ഷത്ര ദിവസം, മലയാളം- ഇംഗ്ലീഷ് മാസങ്ങളിലെ ഒന്നാം തീയതി തുടങ്ങിയവ ദർശനത്തിന് പ്രധാനമാണ്. പൊതുവേ ചൊവ്വ, വെള്ളി, ഞായർ ദിവസങ്ങളിൽ ദർശനത്തിന് തിരക്ക് അനുഭവപ്പെടാറുണ്ട്. കുംഭമാസത്തിലെ മകം- പൂരം ദിവസങ്ങൾ അതിവിശേഷം. [[നവരാത്രി]], [[തൃക്കാർത്തിക]], [[ശിവരാത്രി]], [[ദീപാവലി]], മണ്ഡലകാല ദിവസങ്ങൾ, മകരചൊവ്വ തുടങ്ങിയവ വിശേഷമാണ്. [[വിദ്യാരംഭം]], [[തൃക്കാർത്തിക]] ([[പൊങ്കാല]]) എന്നിവ അതിപ്രധാനം. == ദർശന സമയം == *രാവിലെ 4.30 AM മുതൽ ഉച്ചക്ക് 1 PM വരെ. *വൈകുന്നേരം 4.30 PM മുതൽ രാത്രി 8 PM വരെ. ==എത്തിച്ചേരുവാനുള്ള വഴി== തിരുവല്ലയിൽ നിന്ന് ഏകദേശം ഒമ്പതുകിലോമീറ്റർ പടിഞ്ഞാറുമാറി, അമ്പലപ്പുഴയ്ക്കുള്ള വഴിയിൽ, പത്തനംതിട്ട-ആലപ്പുഴ ജില്ലകളുടെ അതിർത്തിയിലാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. തിരുവല്ലയിൽ നിന്ന് ധാരാളം ബസ്സുകൾ അമ്പലപ്പുഴയ്ക്കുണ്ട്. അവയിലൊന്നിൽ കയറിയാൽ ക്ഷേത്രത്തിനടുത്തുള്ള ബസ് സ്റ്റോപ്പിൽ ഇറങ്ങാവുന്നതാണ്. പ്രധാന വഴിയിൽ തന്നെ ക്ഷേത്രകവാടം കാണാം. അതിലൂടെ അല്പം കൂടി മുന്നോട്ടുപോയാൽ ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലെത്താം. തീവണ്ടി വഴി വരുന്നവർക്ക് [[തിരുവല്ല തീവണ്ടിനിലയം|തിരുവല്ല റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനാണ്]] ഏറ്റവും അടുത്തുള്ളത് (9 കിലോമീറ്റർ). ഇവിടെ ഭൂരിപക്ഷം തീവണ്ടികൾക്കും സ്റ്റോപ്പുണ്ട്. മറ്റൊരു പ്രധാന സ്റ്റേഷൻ [[ഹരിപ്പാട് തീവണ്ടിനിലയം|ഹരിപ്പാട്ടാണ്]] (13 കിലോമീറ്റർ). [[അമ്പലപ്പുഴ തീവണ്ടിനിലയം|അമ്പലപ്പുഴ സ്റ്റേഷനും]] വളരെ അടുത്താണ്. തന്മൂലം [[തിരുവല്ല ശ്രീവല്ലഭമഹാക്ഷേത്രം]], [[അമ്പലപ്പുഴ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം]], [[ഹരിപ്പാട് സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമിക്ഷേത്രം]], [[മണ്ണാറശ്ശാല നാഗരാജക്ഷേത്രം]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ ദർശനം നടത്തുന്നവർക്ക് കൂട്ടിച്ചേർക്കാവുന്ന ക്ഷേത്രമാണ് ചക്കുളത്തുകാവ്. == അവലംബം == {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഭദ്രകാളിക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ദുർഗ്ഗാക്ഷേത്രങ്ങൾ]] {{Hindu temples in Kerala}} 0k495s4wt070ae05ltdxjc3khf5s3de 4666470 4666468 2026-09-12T18:49:54Z ~2026-48203-56 222590 /* യക്ഷിയമ്മ */ 4666470 wikitext text/x-wiki {{refimprove}} {{Infobox Mandir |image = |caption=ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം |creator = |proper_name = ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം |date_built = |primary_deity = [[ദുർഗ്ഗ]] ([[ആദിപരാശക്തി]], [[ഭദ്രകാളി]], [[മഹാലക്ഷ്മി]], [[മഹാസരസ്വതി]] സങ്കല്പങ്ങൾ ഉറച്ച ദേവത) |architecture = [[തെക്കേ ഇന്ത്യൻ]], [[കേരളീയ രീതി]] |location =[[നീരേറ്റുപുറം]], [[തലവടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]], [[കുട്ടനാട് താലൂക്ക്]], [[ആലപ്പുഴ ജില്ല]], [[തിരുവല്ല|തിരുവല്ലയ്ക്ക്]] സമീപം, [[കേരളം]] |coordinates = }} [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ]] [[കുട്ടനാട് താലൂക്ക്|കുട്ടനാട് താലൂക്കിൽ]] [[തലവടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|തലവടി പഞ്ചായത്തിൽ]] [[നീരേറ്റുപുറം|നീരേറ്റുപുറത്ത്]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു പ്രസിദ്ധ ഹൈന്ദവ ക്ഷേത്രമാണ് '''ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം'''. [[പത്തനംതിട്ട ജില്ല|പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിലെ]] [[തിരുവല്ല]] നഗരത്തിൽ നിന്നും ഏകദേശം ഒൻപത് കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ജഗദീaശ്വരിയും [[പരാശക്തി|ആദിപരാശക്തിയുമായ]] [[വനദുർഗ്ഗ|വനദുർഗ്ഗയാണ്]] ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠ. '''ചക്കുളത്തമ്മ''' എന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന ഇവിടുത്തെ ഭഗവതി [[മഹാകാളി]], [[മഹാലക്ഷ്മി]], [[മഹാസരസ്വതി]], [[ഭുവനേശ്വരി]], [[ഭദ്രകാളി]] തുടങ്ങി ആദിപരാശക്തിയുടെ എല്ലാ പ്രധാന ഭാവങ്ങളിലും ആരാധിയ്ക്കപ്പെട്ടുവരുന്നു. ഉപദേവതകളായി [[ഗണപതി]], [[പരമശിവൻ]], [[മഹാവിഷ്ണു]], [[സുബ്രഹ്മണ്യൻ]], [[ശാസ്താവ്]], [[ഹനുമാൻ]], [[രാധ|രാധാസമേതനായ]] [[ശ്രീകൃഷ്ണൻ]], ദുർഗ്ഗ, സരസ്വതി, [[നവഗ്രഹങ്ങൾ]], [[നാഗദൈവങ്ങൾ]], [[രാഹു]], [[ബ്രഹ്മരക്ഷസ്സ്]], [[യക്ഷി|യക്ഷിയമ്മ]], [[ആനമറുത]] എന്നിവർക്കും പ്രതിഷ്ഠകളുണ്ട്. [[വൃശ്ചികം|വൃശ്ചികമാസത്തിലെ]] [[തൃക്കാർത്തിക]] ദിവസം പ്രസിദ്ധമായ '''[[പൊങ്കാല]]''' നടക്കുന്നു. സാക്ഷാൽ പ്രപഞ്ച നാഥയായ ഭഗവതിക്ക് മുൻപിൽ സ്ത്രീകൾ ഇഷ്ടകാര്യസിദ്ധിക്കായി നടത്തപ്പെടുന്ന [[ദ്രാവിഡർ|ദ്രാവിഡ]] ആചാരപ്രകാരമുള്ള ഒരു ആരാധനയാണ് പൊങ്കാല. അന്നേദിവസം തന്നെയുള്ള [[കാർത്തികസ്തംഭം]], ലക്ഷദീപം, [[ധനു]]മാസത്തിലെ മുപ്പെട്ട് വെള്ളിയാഴ്ചയുള്ള നാരീപൂജ, വിളിച്ചു ചൊല്ലിയുള്ള പ്രാർഥന, ലഹരിവിമോചന പ്രതിജ്ഞ തുടങ്ങിയ ചടങ്ങുകളും ഇവിടെയുണ്ട്. ഭഗവതിയ്ക്ക് ധനു ഒന്നുമുതൽ പന്ത്രണ്ടുവരെയുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ കൊടിയേറി ഉത്സവമുണ്ട്. കൂടാതെ [[നവരാത്രി]]യും ഇവിടെ അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നു. മദ്ധ്യ തിരുവതാംകൂറിലെ "സ്ത്രീകളുടെ ശബരിമല" എന്നാണു ഈ ക്ഷേത്രത്തെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. <ref>http://malayalam.nativeplanet.com/thiruvalla/attractions/chakkulathu-kavu-temple/</ref> പട്ടമന എന്നുപേരുള്ള ഒരു [[നമ്പൂതിരി]] കുടുംബം വകയാണ് ക്ഷേത്രഭരണം. ആലപ്പുഴ, പത്തനംതിട്ട, [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം]] എന്നീ ജില്ലകളുടെ അതിർത്തിയിൽ [[പമ്പാനദി|പമ്പാനദിയുടെയും]] [[മണിമലയാർ|മണിമലയാറിന്റെയും]] സംഗമസ്ഥാനത്താണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. == ഐതിഹ്യം == === സ്ഥലനാമം, ക്ഷേത്രപ്രതിഷ്ഠ === അസുരന്മാരായ ശുംഭനിശുംഭന്മാരെ നിഗ്രഹിച്ച് പ്രപഞ്ചത്തിൽ നന്മയും സമാധാനവും പുനർസ്ഥാപിച്ച ആദി പരാശക്തിയുടെ ഉജ്ജ്വലമായ ചൈതന്യമാണ് ചക്കുളത്ത് കാവിൽ വനദുർഗ്ഗയായി കുടികൊള്ളുന്നത്. ഇന്ന് ക്ഷേത്രമിരിയ്ക്കുന്ന സ്ഥലം പണ്ട് കൊടുംകാടായിരുന്നു. കാട്ടിൽ വിറകുവെട്ടാൻ പോയ ഒരു വേടൻ തന്നെ കൊത്താൻ വന്ന സർപ്പത്തെ വെട്ടി. പക്ഷേ, അതു ചത്തില്ല. പിന്നീട് ഇതേ സർപ്പത്തെ ഒരു കുളക്കരയിലെ പുറ്റിന് മുകളിൽ കണ്ടപ്പോൾ വേടൻ വീണ്ടും അതിനെ ആക്രമിച്ചു. പക്ഷേ, ഇത്തവണ പുറ്റ് പൊട്ടി ജലപ്രവാഹമുണ്ടായി. അമ്പരന്നുനിന്ന വേടന് മുന്നിൽ ഒരു സന്യാസി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട് അദ്ദേഹത്തെ ആശ്വസിപ്പിച്ചു. ഇതേ സമയം വേടന്റെ കുടുംബവും അവിടെയെത്തിയിരുന്നു. വെള്ളത്തിന് [[പാൽ|പാലും]] തേനും കലർന്ന നിറം വരുമ്പോൾ ജലപ്രവാഹം അവസാനിക്കുമെന്ന് സന്യാസി അവരോട് പറഞ്ഞു. പുറ്റിനകത്ത് പ്രപഞ്ചനാഥയായ സാക്ഷാൽ [[പരാശക്തി|ആദിപരാശക്തി]] ജലശയനം നടത്തിയ വെള്ളമാണിതെന്നും പുറ്റ് പൊളിച്ച് നോക്കിയാൽ ജഗദീശ്വരിയുടെ ഒരു പ്രതിഷ്ഠ കാണാമെന്നും അതിനെ ആരാധിച്ചാൽ സർവ്വ ഐശ്വര്യങ്ങളും ഉണ്ടാകുമെന്നും പറഞ്ഞ് പുറ്റ് ഉടച്ച് സന്യാസി വിഗ്രഹം പുറത്തെടുത്തു. അതോടെ അദ്ദേഹം അപ്രത്യക്ഷനായി. അന്ന് രാത്രി വേടൻ്റെ സ്വപ്നത്തിൽ സന്യാസിയായി വന്നത് സാക്ഷാൽ [[നാരദൻ|നാരദമുനിയാണെന്നും]] വെളിപ്പെട്ടു. ആ വിഗ്രഹമാണ് ചക്കുളത്തുകാവിൽ കുടികൊള്ളുന്നത് എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. അന്നുമുതൽ വേടനും കുടുംബവും ആ വനത്തിൽ തന്നെ താമസം തുടങ്ങി. എല്ലാ ദിവസവും കാട്ടിൽപ്പോയി വിറകും ഭക്ഷണസാധനങ്ങളും ശേഖരിച്ച് മൺകലത്തിൽ പാചകം ചെയ്താണ് അവർ കഴിഞ്ഞു പോന്നത്. ഉണ്ടാക്കുന്ന ഭക്ഷണത്തിൻ്റെ ഒരു പങ്ക് ഭഗവതിക്ക് നൽകിയ ശേഷമാണ് അവർ കഴിച്ചിരുന്നത്. ഒരു ദിവസം ഭക്ഷണസാധനങ്ങൾ ശേഖരിക്കാൻ പോയ അവർക്ക് ഒന്നും കിട്ടിയില്ല. വെറും കൈകളോടെ തിരിച്ചുവന്നു. വഴിപാട് മുടങ്ങുമല്ലോ എന്നോർത്ത് മരച്ചുവട്ടിൽ ചെന്നപ്പോൾ കലം നിറയെ ചോറും കറികളും ഇരിക്കുന്ന കാഴ്ചയാണ് വേടനും കുടുംബവും കണ്ടത്. ഇത് ദേവിയുടെ അനുഗ്രഹമാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കിയ അവർ ഉച്ചത്തിൽ ദേവീ നാമങ്ങൾ ഉരുവിട്ടു. ഇതേസമയം ഒരു അശരീരിയും ഉണ്ടായി. അത് ഇങ്ങനെ ആയിരുന്നു: {{cquote|മക്കളേ, ഞാൻ നിങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി ഉണ്ടാക്കിയതാണ് ഈ ആഹാരം. ഇത് കഴിച്ച് വിശ്രമിക്കുക. നിങ്ങളുടെ നിഷ്കളങ്കമായ ഭക്തിയിൽ ഞാൻ വളരെ സന്തുഷ്ടയാണ്. തീരാദുഃഖങ്ങളിൽ പോലും എന്നെ കൈവിടാത്തവർക്ക് ഞാൻ ദാസിയും തോഴിയും ആയിരിക്കും. ഭക്തിപൂർവ്വം ആര് എവിടെനിന്ന് വിളിച്ചാലും അവരോടൊപ്പം ഞാൻ എപ്പോഴും ഉണ്ടായിരിക്കും.}} ഈ ഓർമ്മ പുതുക്കാനാണ് ചക്കുളത്തു കാവിൽ ജനലക്ഷക്ഷങ്ങൾ പൊങ്കാല ഇടുന്നത്. ഭക്തർ അമ്മയ്ക്ക് പൊങ്കാല ഇടുമ്പോൾ അവരിലൊരാളായി അമ്മയും പൊങ്കാലയിടാനുണ്ടാകുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. പിൽക്കാലത്ത് ആ വേടനും കുടുംബവും സ്ഥലം വിട്ടുപോകുകയും ബ്രാഹ്മണർ അവിടെ താമസമാക്കുകയും ചെയ്തു. അവരിൽ പ്രധാനിയായ പട്ടമന ഇല്ലത്തെ നമ്പൂതിരി താന്ത്രികവിധികളോടുകൂടിയ ക്ഷേത്രം ഇവിടെ പണികഴിപ്പിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. അങ്ങനെയാണ് ചക്കുളത്തുകാവ് ക്ഷേത്രം നിലവിൽ വന്നത്. 1981-ൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നടന്ന നവീകരണത്തിനു ശേഷം അഷ്ടബാഹുക്കളോടുകൂടിയ ആദിപരാശക്തിയുടെ മൂർത്തരൂപമായ വനദുർഗ്ഗയെ പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. മഹാകാളി, മഹാലക്ഷ്മി, മഹാസരസ്വതി തുടങ്ങിയ പ്രധാന ഭാവങ്ങളിൽ ജഗദീശ്വരി ഇവിടെ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു.<ref>http://chakkulathukavutemple.org/about-temple/</ref> പ്രധാന പ്രതിഷ്‌ഠയായ വനദുർഗ്ഗയ്ക്ക് പുറമേ പരമശിവൻ, മഹാവിഷ്‌ണു, ഗണപതി, ധർമ്മശാസ്താവ്, സുബ്രഹ്മണ്യൻ, യക്ഷിയമ്മ, നവഗ്രഹങ്ങൾ എന്നിവർക്കും ഇവിടെ തുല്യ പ്രാധാന്യത്തോടെ സ്ഥാനം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. === യക്ഷിയമ്മ === കേരളത്തിലെ പല ക്ഷേത്രങ്ങളിലും കണ്ടുവരുന്ന ഒരു ഉപപ്രതിഷ്ഠയാണ് യക്ഷിയമ്മ. പ്രധാനമായും തെക്കൻ കേരളത്തിലാണ് ഈ പ്രതിഷ്ഠ കണ്ടു വരുന്നതെങ്കിലും കേരളത്തിന്റെ മറ്റു ഭാഗങ്ങളിലും ഒട്ടും കുറവല്ല. ചരിത്രപരമായി നോക്കുമ്പോൾ ആദിദ്രാവിഡസങ്കല്പത്തിലെ പ്രേതാരാധനയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു കിടക്കുന്നതാണ് യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠകൾ. അതേ സമയം സൗന്ദര്യം, അമാനുഷിക ശക്തി, പ്രേമം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളും യക്ഷികളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടുകിടക്കുന്നു. ഇങ്ങനെയൊക്കെ ആന്നെങ്കിലും യക്ഷിയ്ക്ക് സവിശേഷ പ്രാധാന്യം നൽകുന്ന ക്ഷേത്രങ്ങൾ വളരെ കുറവാണ്. ചക്കുളത്തുകാവ് ക്ഷേത്രം അവയിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടതാണ്. നാലമ്പലത്തിനു പുറത്ത് തെക്കു പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത്, പ്രത്യേകം കെട്ടിയുണ്ടാക്കിയ ശ്രീകോവിലിലാണ് യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠ. ഇവിടെ ഈ പ്രതിഷ്ഠ വരാൻ കാരണമായ കഥ ഇങ്ങനെയാണ്: ഒരിയ്ക്കൽ, ക്ഷേത്ര ഊരാളകുടുംബമായ പട്ടമന ഇല്ലത്തെ ഒരു പെൺകുട്ടി, സമീപത്തുകൂടിയൊഴുകുന്ന പമ്പയാറ്റിൽ കുളിയ്ക്കാൻ പോയപ്പോൾ അവളെ അതിഭീകരിയായ ഒരു യക്ഷി ആക്രമിച്ചു. പലതവണ പെൺകുട്ടി ഓടിരക്ഷപ്പെടാൻ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും അപ്പോഴെല്ലാം യക്ഷി അവളെ പിന്തുടർന്നു. ഒടുവിൽ അവസാന രക്ഷയ്ക്കായി അവൾ ചക്കുളത്തമ്മയെ ത്തന്നെ ശരണം പ്രാപിച്ചു. ഭക്തയുടെ വിഷമം മനസ്സിലാക്കിയ ദേവി, ഉടനെ ത്രിശൂലവുമായി രംഗത്തുവരികയും യക്ഷിയെ ഭയപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു. പരിഭ്രാന്തയായ യക്ഷി, തന്നെ ഒന്നും ചെയ്യരുതെന്നും ഇനി ആരെയും താൻ ഉപദ്രവിയ്ക്കില്ലെന്നും സത്യം ചെയ്ത് ഒഴിഞ്ഞുപോയി. അങ്ങനെ മോക്ഷം കിട്ടിയ യക്ഷിയെ, പിന്നീട് ദേവിയുടെ സമീപം തന്നെ കുടിയിരുത്തുകയുണ്ടായി. ഇവിടെ ഒരു [[വാൽക്കണ്ണാടി|വാൽക്കണ്ണാടിയുടെ]] രൂപത്തിലുള്ളതാണ് യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠ. == ക്ഷേത്രനിർമ്മിതി == === ക്ഷേത്രപരിസരവും മതിലകവും === നീരേറ്റുപുറം ഗ്രാമത്തിന്റെ ഏതാണ്ട് ഒത്ത നടുക്കായാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. കിഴക്കോട്ടാണ് ക്ഷേത്രദർശനം. കേരളത്തിലെ രണ്ടു പ്രധാന നദികളായ പമ്പാനദിയും മണിമലയാറും യഥാക്രമം ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തെക്കും വടക്കും മാറിയൊഴുകുന്നു. [[ചിങ്ങം|ചിങ്ങമാസത്തിലെ]] [[തിരുവോണം (നക്ഷത്രം)|തിരുവോണം]] നാളിൽ പമ്പാനദിയിൽ നടത്തിവരുന്ന [[നീരേറ്റുപുറം പമ്പാ ജലോത്സവം]] അതിപ്രസിദ്ധമാണ്. നീരേറ്റുപുറം പോസ്റ്റ് ഓഫീസ്, സഹകരണ ബാങ്ക്, ഹോട്ടലുകൾ, വിവിധ കടകംബോളങ്ങൾ തുടങ്ങി നിരവധി സ്ഥാപനങ്ങൾ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പരിസരത്തായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്തുകൂടെ [[അമ്പലപ്പുഴ]]-[[തിരുവല്ല]] സംസ്ഥാനപാത കടന്നുപോകുന്നു. ഇവിടെത്തന്നെ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പേരെഴുതിയ മനോഹരമായ കവാടവും കാണാം. ഇതും കടന്ന് അല്പദൂരം സഞ്ചരിച്ചാൽ ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലെത്താം. ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലായി വലിയ [[അരയാൽ]]മരം കാണാം. ഹൈന്ദവവിശ്വാസപ്രകാരം പുണ്യവൃക്ഷമായ അരയാലിന്റെ മുകളിൽ [[ബ്രഹ്മാവ്|ബ്രഹ്മാവും]] നടുക്ക് വിഷ്ണുവും അടിയിൽ ശിവനും കുടികൊള്ളുന്നു. അങ്ങനെ, [[ത്രിമൂർത്തികൾ|ത്രിമൂർത്തികളുടെ]] പ്രത്യക്ഷസ്വരൂപമായി കണക്കാക്കുഅന അരയാലിനെ ദിവസവും രാവിലെ ഏഴുതവണ വലം വയ്ക്കുന്നത് ഉത്തമമായി കണക്കാക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ നേരെ വടക്കാണ് വാഹന പാർക്കിങ് സൗകര്യം ഏർപ്പെടുത്തിയിരിയ്ക്കുന്നത്. പൊങ്കാല സമയത്ത് [[കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി.]] ഇങ്ങോട്ട് പ്രത്യേകം സർവീസുകൾ നടത്താറുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്താണ് ഊരാളകുടുംബമായ പട്ടമന ഇല്ലം നിൽക്കുന്നത്. മുമ്പുണ്ടായിരുന്ന ഇല്ലം പൊളിച്ചുമാറ്റി ഇപ്പോൾ ഇവിടെയൊരു കോൺക്രീറ്റ് വീട് പണിതിരിയ്ക്കുകയാണ്. എന്നാൽ, ദേവിയുടെ ചെറിയൊരു ക്ഷേത്രം ഇവിടെയും കാണാം. ഇത് മഹാഭക്തനായ ഒരു നമ്പൂതിരിയ്ക്ക് ദേവി നൽകിയ ദർശനത്തിന്റെ സ്മാരകമായി കണക്കാക്കിവരുന്നു. ഇന്ന് ഇതിനെ '''മൂലകുടുംബക്ഷേത്രം''' എന്ന പേരിൽ വിശേഷിപ്പിച്ചുവരുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിൽ വിശദമായി ഒരു മതിലകം പണിതിട്ടില്ല. എങ്കിലും, ആനക്കൊട്ടിൽ മുതലുള്ള ഭാഗം മതിലകമായി കണക്കാക്കിവരുന്നു. 2022-ലാണ് ഇവിടെ അതിവിശാലമായ ആനക്കൊട്ടിൽ പണിതത്. അതിനുമുമ്പ് ഇവിടെ ഒരു [[അലൂമിനിയം]] ഷീറ്റ് മാത്രമേയുണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. ഇന്ന് ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്നവരുടെ പ്രധാന ആകർഷണമാണിവിടം. ചോറൂൺ, വിവാഹം, തുലാഭാരം, വിളിച്ചുചൊല്ലിപ്രാർത്ഥന തുടങ്ങിയ ചടങ്ങുകൾ നടക്കുന്നത് ഇവിടെ വച്ചാണ്. ആനക്കൊട്ടിലിനപ്പുറമാണ് ദേവീവാഹനമായ [[സിംഹം|സിംഹത്തെ]] ശിരസ്സിലേറ്റുന്ന സ്വർണ്ണക്കൊടിമരം കാണാൻ സാധിയ്ക്കുക. ഏകദേശം 50 അടി ഉയരം വരുന്ന ഈ കൊടിമരം, 1981-ലാണ് പ്രതിഷ്ഠിച്ചത്. വളരെ തിളക്കമുള്ള ഈ കൊടിമരത്തിനപ്പുറമാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ബലിക്കല്ല് പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുള്ള ബലിക്കൽപ്പുര. താരതമ്യേന ഉയരം കുറഞ്ഞ ബലിക്കല്ലാണ് ഇവിടെയുള്ളത് എന്നതിനാൽ പുറമേ നിന്നുനോക്കിയാൽത്തന്നെ വിഗ്രഹം കാണാവുന്നതാണ്. ബലിക്കൽപ്പുരയുടെ മച്ചിൽ പതിവുപോലെ ബ്രഹ്മാവിന്റെയും [[അഷ്ടദിക്പാലകർ|അഷ്ടദിക്പാലകരുടെയും]] രൂപങ്ങൾ കൊത്തിവച്ചിട്ടുണ്ട്. കൂടാതെ വേറെയും ധാരാളം രൂപങ്ങൾ കാണാം. ബലിക്കൽപ്പുരയുടെ ഇരുവശവുമായി രണ്ട് [[ആന|ആനകളുടെ]] രൂപങ്ങൾ കാണാൻ സാധിയ്ക്കും. ഇവ [[പ്ലാസ്റ്റർ ഓഫ് പാരീസ്|പ്ലാസ്റ്റർ ഓഫ് പാരീസിൽ]] നിർമ്മിച്ചതാണ്. ==== മഹാവിഷ്ണുക്ഷേത്രം, ആനമുറതപ്രതിഷ്ഠ ==== പ്രദക്ഷിണവഴിയുടെ തെക്കുകിഴക്കുഭാഗത്ത് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനമായി മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ പ്രതിഷ്ഠയോടുകൂടിയ ഒരു ശ്രീകോവിൽ കാണാം. ഏകദേശം നാലടി ഉയരം വരുന്ന അതിമനോഹരമായ ശിലാവിഗ്രഹമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[സുദർശനചക്രം]], പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[പാഞ്ചജന്യം]] എന്ന [[ശംഖ് (വാദ്യം)|ശംഖ്]], മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[കൗമോദകി]] എന്ന [[ഗദ]], മുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[താമര]] എന്നിവ ധരിച്ച ഭഗവാൻ നിൽക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ്. ഭഗവദ്വാഹനമായ ഗരുഡന്റെ പഞ്ചലോഹവിഗ്രഹം ഇവിടെ ഭഗവാന് അഭിമുഖമായി പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. പാൽപ്പായസം, കദളിപ്പഴം, തുളസിമാല തുടങ്ങിയവയാണ് മഹാവിഷ്ണുവിനുള്ള പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. [[അഷ്ടമിരോഹിണി]], [[വിഷു]], [[വൈകുണ്ഠ ഏകാദശി]] തുടങ്ങിയവ വിശേഷദിവസങ്ങളിൽ പെടുന്നു. ഇതിനുസമീപം കാണുന്ന മേൽക്കൂരയില്ലാത്ത ഒരു തറയിലാണ് ആനമറുതയുടെ പ്രതിഷ്ഠ. ക്ഷേത്രമുണ്ടായ കാലത്തുതന്നെ ഇവിടെ ആനമുറതയുടെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ടായിരുന്നു എന്നാണ് സങ്കല്പം. എന്നാൽ, ഇപ്പോഴത്തെ പ്രതിഷ്ഠ 2023 ജൂൺ 18-നാണ് നടത്തിയത്. നീരേറ്റുപുറം പരിസരത്ത് നിരവധി ഉപദ്രവങ്ങളുണ്ടാക്കിയ ഒരു ആനയുടെ പ്രേതത്തെയാണ് ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. ആനമുറതപ്രതിഷ്ഠയ്ക്കപ്പുറമാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ ഊട്ടുപുര പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. സാധാരണയായി ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്ത് വരുന്ന ഊട്ടുപുര ഇവിടെ തെക്കുഭാഗത്ത് വന്നിരിയ്ക്കുന്നത് ശ്രദ്ധേയമാണ്. നിത്യേന ഉച്ചയ്ക്ക് ഇവിടെ അന്നദാനമുണ്ടാകും. പ്രമുഖ വ്യവസായിയായ [[ഗോകുലം ഗോപാലൻ|ഗോകുലം ഗോപാലന്റെ]] വഴിപാടായി 2018-ലാണ് ഈ ഊട്ടുപുര പണിതത്. പ്രദക്ഷിണമായി വരുമ്പോൾ തെക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് പ്രത്യേകം ശ്രീകോവിലിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി അയ്യപ്പസ്വാമിയുടെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. കൃഷ്ണശിലയിൽ തീർത്ത വിഗ്രഹത്തിന് ഏകദേശം രണ്ടടി ഉയരം വരും. [[ശബരിമല ധർമ്മശാസ്താക്ഷേത്രം|ശബരിമലയിലെ]] വിഗ്രഹവുമായി നല്ല രൂപസാദൃശ്യമുള്ള വിഗ്രഹമാണിത്. ഇവിടെവച്ചാണ് ശബരിമല തീർത്ഥാടകർ മാലയിടുന്നതും കെട്ടുനിറയ്ക്കുന്നതുമെല്ലാം. അയ്യപ്പന്റെ ശ്രീകോവിലിന് തെക്കുവശത്ത് പ്രത്യേകം തീർത്ത ഒരു തറയിലാണ് നാഗദൈവങ്ങളുടെ പ്രതിഷ്ഠ. [[നാഗരാജാവ്|നാഗരാജാവായി]] [[വാസുകി]] കുടികൊള്ളുന്ന കാവിൽ, കൂടെ [[നാഗയക്ഷി|നാഗയക്ഷിയായി]] ശതശീർഷ എന്ന പത്നിയുമുണ്ട്. [[നൂറും പാലും]], [[സർപ്പംപാട്ട്]], മഞ്ഞൾപ്പൊടി അഭിഷേകം, പുറ്റും മുട്ടയും സമർപ്പണം എന്നിവയാണ് നാഗദൈവങ്ങളുടെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. എല്ലാമാസവും [[ആയില്യം (നക്ഷത്രം)|ആയില്യം]] നാളിൽ ഇവർക്ക് വിശേഷാൽ പൂജകളും കന്നിമാസത്തിലെ ആയില്യത്തിന് [[സർപ്പബലി|സർപ്പബലിയുമുണ്ടാകും]]. അയ്യപ്പന്റെ ശ്രീകോവിലിന് വടക്കുവശത്താണ് ഐതിഹ്യപ്രസിദ്ധമായ യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠയുള്ള ശ്രീകോവിൽ. തന്റെ ഭക്തയായ പെൺകുട്ടിയെ ഉപദ്രവിയ്ക്കാൻ വന്ന യക്ഷിയെ ദേവി ശാന്തയാക്കി ഇവിടെ കുടിയിരുത്തുകയായിരുന്നു എന്നാണ് സങ്കല്പം. വറപൊടി നിവേദ്യമാണ് ഇവിടെ പ്രധാന വഴിപാട്. ==== വീരഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം ==== നാഗപ്രതിഷ്ഠയുടെ നേരെ പടിഞ്ഞാറ് ഉയരത്തിലാണ് ചക്കുളത്തുകാവിലെ ഏറ്റവും പുതിയ ഉപപ്രതിഷ്ഠയായ വീരഹനുമാനെ പ്രതിഷ്ഠിച്ച ക്ഷേത്രം. കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഹനുമദ്വിഗ്രഹങ്ങളിലൊന്നാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. പതിനെട്ടടി ഉയരം വരുന്ന ഈ വിഗ്രഹം, ഒറ്റക്കല്ലിൽ തീർത്തതാണ്. ഇടതുകയ്യിൽ ഗദ തലകീഴായി പിടിച്ച്, വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ് ഇവിടെയുള്ള ഹനുമദ്വിഗ്രഹം. പ്രത്യേകം മതിലകത്തോടുകൂടിയ ഈ ക്ഷേത്രം 2016-ലാണ് പണികഴിപ്പിച്ചത്. ആദ്യകാലത്ത് ക്ഷേത്രത്തിലെ മൂലകുടുംബക്ഷേത്രത്തിൽ അഷ്ടദിക്പാലകർക്കൊപ്പം പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെട്ടിരുന്ന ഹനുമാനെ, സ്ഥലപരിമിതിമൂലം ഇങ്ങോട്ട് മാറ്റിപ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുകയായിരുന്നു. താഴെനിന്ന് പന്ത്രണ്ടുപടികൾ കയറിവേണം നടയ്ക്കുനേരെയെത്താൻ. പടികളുടെ താഴെയായി ആനമുഖത്തോടുകൂടിയ ഒരു എടുപ്പുണ്ട്. ഹനുമാൻ സ്വാമിയെ ഉപാസിയ്ക്കുന്നത് ശത്രുദോഷങ്ങളിൽ നിന്നു മോചനം നൽകുമെന്നാണ് ഭക്തജനവിശ്വാസം. തന്മൂലം നിരവധി ആളുകളാണ് ഇവിടെ ദർശനത്തിനെത്തുന്നത്. സർവ്വകാര്യസിദ്ധി വിളക്കുഴിച്ചിലാണ് ഇവിടെയുള്ള പ്രധാന വഴിപാട്. കൂടാതെ സാധാരണ ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രങ്ങളിലെപ്പോലെ വടമാല, വെറ്റിലമാല, അവിൽ നിവേദ്യം, വെണ്ണക്കാപ്പ് ചാർത്തൽ എന്നിവയും അതിവിശേഷമായ വഴിപാടുകളിൽ പെടുന്നു. [[ചൈത്രം|ചൈത്രമാസത്തിലെ]] [[പൗർണ്ണമി|പൗർണ്ണമിനാളിൽ]] നടക്കുന്ന ഹനുമാൻ ജയന്തിയാണ് ഇവിടെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷം. ഇതിനോടനുബന്ധിച്ച് ഇവിടെ '''ആഞ്ജനേയോത്സവം''' എന്ന പേരിൽ പത്തുദിവസത്തെ ഉത്സവം നടത്തിവരുന്നുണ്ട്. ഇതുകൂടാതെ [[കർക്കടകം|കർക്കടകമാസത്തിലെ]] [[രാമായണമാസം|രാമായണമാസാചരണവും]] അതിവിശേഷമാണ്. ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തൊട്ടടുത്തായി മറ്റൊരു ശ്രീകോവിലും കാണാം. ഇവിടെ രാധാകൃഷ്ണന്മാരാണ് പ്രതിഷ്ഠ. ഇതും താരതമ്യേന പുതിയൊരു ശ്രീകോവിലാണ്. കൃഷ്ണശിലാനിർമ്മിതമായ വിഗ്രഹത്തിൽ വലതുവശത്ത് ശ്രീകൃഷ്ണനും ഇടതുവശത്ത് രാധയുമാണ് പ്രതിഷ്ഠകൾ. വലതുകയ്യിൽ [[ഓടക്കുഴൽ]] പിടിച്ച്, ഇടതുകൈ രാധയുടെ തോളത്തുവച്ചുനിൽക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ് ഇവിടെ ശ്രീകൃഷ്ണപ്രതിഷ്ഠ. രാധയാണെങ്കിൽ, വലതുകയ്യിൽ താമര പിടിച്ച് ഭഗവാന്റെ കരലാളനത്താൽ നമ്രമുഖിയായി നിൽക്കുന്നു. രണ്ടുപേരെയും ഒരുമിച്ചാണ് വിഗ്രഹത്തിൽ ചിത്രീകരിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. [[അഷ്ടമിരോഹിണി]] ഇവിടെ അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നുണ്ട്. ==== സുബ്രഹ്മണ്യനും ശിവനും ==== ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറുഭാഗം മുഴുവൻ നിരവധി മരങ്ങളാൽ സമ്പുഷ്ടമാണ്. ഇവിടെയുള്ള മരങ്ങളിലെല്ലാം ധാരാളം കൊടികൾ കെട്ടിത്തൂക്കിയിരിയ്ക്കുന്നത് കാണാം. മക്കളില്ലാത്ത ദമ്പതികളുടെ നേർച്ചകളാണ് ഇവയിലധികവും. അവയെ കണ്ടുകൊണ്ട് നടന്നെത്തുന്നത് വടക്കുപടിഞ്ഞാറേമൂലയിലുള്ള സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമിയുടെ ശ്രീകോവിലിനുമുന്നിലാണ്. ഏകദേശം നാലടി ഉയരം വരുന്ന ബാലസുബ്രഹ്മണ്യവിഗ്രഹമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിച്ച്, ഇടതുകൈ അരയിൽ കുത്തിനിൽക്കുന്ന സുബ്രഹ്മണ്യന്ന് [[സ്കന്ദഷഷ്ഠി|സ്കന്ദഷഷ്ഠിയും]] [[തൈപ്പൂയം|തൈപ്പൂയവുമാണ്]] പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷങ്ങൾ. കൂടാതെ എല്ലാമാസത്തെയും വെളുത്ത [[ഷഷ്ഠി|ഷഷ്ഠിയും]] പ്രാധാന്യത്തോടെ ആചരിച്ചുവരുന്നു. സുബ്രഹ്മണ്യശ്രീകോവിലിന് സമീപത്തായി [[കാളിയമർദ്ദനം]] നടത്തുന്ന ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ അതിമനോഹരമായ ഒരു ശില്പവും അതിനോടുചേർന്നുള്ള ചെറിയൊരു ജലപാതയും കാണാം. 2021-ലാണ് ഇവിടെ ഈ ശില്പം പണിതത്. ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്ന ഭക്തരെ ഇത് വളരെയധികം ആകർഷിയ്ക്കുന്നുണ്ട്. ഇവിടെത്തന്നെയാണ് ക്ഷേത്രം വക അഗതിമന്ദിരവും പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. നിരാലംബരായ ആളുകൾക്ക് സുഖകരമായ താമസ-ഭക്ഷണസൗകര്യങ്ങൾ ഏർപ്പാടാക്കിയിട്ടുള്ള ഈ കെട്ടിടം, ക്ഷേത്രം ട്രസ്റ്റിന്റെ സാമൂഹികപ്രവർത്തനങ്ങളിൽ പ്രധാനപങ്കുവഹിയ്ക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്താണ് വഴിപാട് കൗണ്ടർ. മഞ്ഞൾനീരാട്ട്, കൈവട്ടകഗുരുതി, ചുറ്റുവിളക്ക്, കാര്യസിദ്ധി അഭിഷേകം, രക്തപുഷ്പാഞ്ജലി, കുങ്കുമാർച്ചന, പൂമൂടൽ, നെയ്യപ്പം മൂടൽ തുടങ്ങിയവയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. കൂടാതെ നിരവധി മന്ത്രങ്ങൾ കൊണ്ടുള്ള അർച്ചനകളും വിശേഷമാണ്. വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിലെത്തിയാൽ ഐതിഹ്യപ്രസിദ്ധമായ ചക്കരക്കുളം കാണാം. വളരെ ചെറിയൊരു കുളമാണെങ്കിലും ഇവിടെ കുളിയ്ക്കാനും കാലുകഴുകാനുമെല്ലാം സൗകര്യമുണ്ട്. ഉത്സവാവസാനം ദേവിയ്ക്ക് ഇവിടെയാണ് ആറാട്ട് നടക്കുന്നത്. ഇതിന് തൊട്ടടുത്താണ് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനം നൽകുന്ന ശിവന്റെ ശ്രീകോവിൽ. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ശിവലിംഗമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. ശംഖാഭിഷേകം, ധാര, പിൻവിളക്ക്, കൂവളമാല തുടങ്ങി നിരവധി വഴിപാടുകൾ ശിവന്നുണ്ട്. [[ശിവരാത്രി|ശിവരാത്രിയാണ്]] ഇവിടെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷം. കൂടാതെ എല്ലാ [[പ്രദോഷവ്രതം|പ്രദോഷദിവസങ്ങളും]] അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നു. ഭഗവദ്വാഹനമായ [[നന്ദി (പുരാണകഥാപാത്രം)|നന്ദികേശന്റെ]] വിഗ്രഹവും നടയ്ക്കുനേരെ കാണാം. ==== നവഗ്രഹങ്ങളും സരസ്വതീമണ്ഡപവും ==== ശിവക്ഷേത്രത്തിന്റെ പുറകിലാണ് സരസ്വതീമണ്ഡപം. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ആകർഷണങ്ങളിലൊന്നാണിവിടം. ഇവിടെ ഒരേ പീഠത്തിൽ മൂന്നുപ്രതിഷ്ഠകൾ കാണാം - ഭഗവതി (ദുർഗ്ഗ), സരസ്വതി, രാഹു (സർപ്പം). വാൽക്കണ്ണാടിരൂപത്തിലാണ് ഭഗവതിയെ ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. സരസ്വതീരൂപം സാധാരണ കാണുന്നപോലെ പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[വേദം]], പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ജപമാല]] എന്നിവ ധരിച്ച്, മുന്നിലെ രണ്ടുകൈകൾ കൊണ്ട് [[വീണ]] മീട്ടുന്ന രൂപത്തിലാണ്. മൂന്നുവിഗ്രഹങ്ങളും പഞ്ചലോഹത്തിൽ നിർമ്മിച്ചവയാണ്. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടുകളിലൊന്നായ കാര്യസിദ്ധി അഭിഷേകം നടത്തുന്നത് ഇവിടെയാണ്. ഭക്തർക്ക് സ്വന്തം കൈകൊണ്ടുതന്നെ നടത്താവുന്ന അഭിഷേകമാണിത്. ഒരു കുടത്തിൽ ജലം നിറച്ചുകൊണ്ടുവന്ന് അത് ഇവിടെയുള്ള മൂന്നുദേവതകൾക്കും അഭിഷേകം ചെയ്യുന്നു. പേര് സൂചിപ്പിയ്ക്കുന്നതുപോലെ സർവ്വകാര്യസിദ്ധിയാണ് ഇതിന്റെ ഫലമെന്ന് ഭക്തർ വിശ്വസിയ്ക്കുന്നു. സരസ്വതീമണ്ഡപത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്താണ് നവഗ്രഹപ്രതിഷ്ഠയോടുകൂടിയ ശ്രീകോവിൽ. അഴികളോടുകൂടിയ ഈ ശ്രീകോവിലിനകത്ത് ഒരേപീഠത്തിൽ വിവിധ ദിക്കുകളിലേയ്ക്ക് ദർശനമായി നവഗ്രഹദേവതകളെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. ഗ്രഹനായകനായ [[സൂര്യൻ]] നടുക്കും മറ്റുള്ളവർ ചുറ്റും നിൽക്കുന്ന പതിവുസങ്കല്പത്തിൽ തന്നെയാണ് ഇവിടെയും നവഗ്രഹപ്രതിഷ്ഠ. സൂര്യന്റെ കിഴക്കുവശത്ത് [[ശുക്രൻ]], തെക്കുകിഴക്ക് [[ചന്ദ്രൻ]], തെക്ക് [[ചൊവ്വ]], തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് രാഹു, പടിഞ്ഞാറ് [[ശനി]], വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് [[കേതു]], വടക്ക് [[വ്യാഴം]], വടക്കുകിഴക്ക് [[ബുധൻ]] എന്ന ക്രമത്തിലാണ് പ്രതിഷ്ഠ. സൂര്യനും ബുധനും ശുക്രനും കിഴക്കോട്ടും, ചന്ദ്രനും ശനിയും പടിഞ്ഞാറോട്ടും, ചൊവ്വയും രാഹുവും കേതുവും തെക്കോട്ടും വ്യാഴം മാത്രം വടക്കോട്ടും ദർശനം നൽകുന്നു. നിത്യവും ഇവർക്ക് വിശേഷാൽ പൂജകളും വഴിപാടുകളുമുണ്ടാകാറുണ്ട്. === ശ്രീകോവിൽ === ദീർഘചതുരാകൃതിയിൽ തീർത്ത, മേൽക്കൂരയില്ലാത്ത ഒരു ഒറ്റനില ശ്രീകോവിലാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. കരിങ്കല്ലിൽ തീർത്ത ഈ ശ്രീകോവിലിന്റെ മുകളിൽ കോണുകളിലേയ്ക്കുള്ള ഭാഗങ്ങൾ ചെമ്പുമേഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ഇവിടെയുള്ള സോപാനപ്പടികൾ നേരിട്ടുകയറാൻ പറ്റുന്ന രീതിയിലാണ് പണികഴിപ്പിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. അകത്തേയ്ക്കുള്ള വാതിലിന് ഇരുവശവുമായി രണ്ട് ദ്വാരപാലികമാരുടെ രൂപങ്ങൾ കൊത്തിവച്ചിട്ടുണ്ട്. ശ്രീകോവിലിനകത്ത് ഒരുമുറിയേയുള്ളൂ. അതാണ് വിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ഠിച്ച ഗർഭഗൃഹം. ഏകദേശം ഒരടി ഉയരം വരുന്ന സ്വയംഭൂവായ ശിവലിംഗവും പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുള്ള, വനദുർഗ്ഗാദേവിയുടെ നാലടി ഉയരം വരുന്ന അഷ്ടബാഹുപഞ്ചലോഹവിഗ്രഹവും കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെട്ടിരിയ്ക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിലെ മൂലപ്രതിഷ്ഠയായ സ്വയംഭൂലിംഗത്തിലാണ് ഇവിടെ പ്രധാന പൂജകൾ അധികവും നടത്താറുള്ളത്. [[കൊല്ലൂർ മൂകാംബികാക്ഷേത്രം|കൊല്ലൂർ മൂകാംബിക]], [[ചോറ്റാനിക്കര ഭഗവതിക്ഷേത്രം|ചോറ്റാനിക്കര]] തുടങ്ങിയ ക്ഷേത്രങ്ങളിലെപ്പോലെ ദേവിയുടെ സമസ്തഭാവങ്ങളും കൂടിച്ചേർന്ന ഒരു മൂർത്തിയായാണ് ഇവിടെയും സങ്കല്പമുള്ളത്. 1981-ൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നടന്ന നവീകരണകലശത്തിനുശേഷമാണ് ഇവിടെ ദേവിയ്ക്ക് സ്വരൂപത്തിൽ വിഗ്രഹമുണ്ടായത്. ഏറ്റവും പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[സുദർശനചക്രം]], അതിനുമുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[നാന്ദകം]] എന്ന [[വാൾ]], അതിന്റെയും മുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[അമ്പ്]] എന്നിവയും ഏറ്റവും പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ശംഖ്]], അതിന്റെ മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ത്രിശൂലം]], അതിന്റെയും മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[വില്ല്]] എന്നിവയും ധരിച്ച ദേവി, ഏറ്റവും മുന്നിലുള്ള രണ്ടുകൈകൾ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു. അങ്ങനെ, വിശ്വപ്രകൃതിയുടെ മൂലതേജസ്സിനെ മുഴുവൻ ആവാഹിച്ചുകൊണ്ട് സാക്ഷാൽ ചക്കുളത്തുകാവിലമ്മ, മഹാശക്തിസ്വരൂപിണിയായി ശ്രീലകത്ത് വാഴുന്നു. ശ്രീകോവിലിന്റെ പുറംചുവരുകൾ പൂർണ്ണമായും സ്വർണ്ണം പൂശിയ നിലയിലാണ് കാണപ്പെടുന്നത്. ഇവിടെ ധാരാളം ദേവതാരൂപങ്ങളുണ്ട്. അവയെല്ലാം സ്വർണ്ണത്തിൽ കുളിച്ച് കാണപ്പെടുന്ന കാഴ്ച അതിമനോഹരമാണ്. ചണ്ഡികാദേവി, മഹിഷാസുരമർദ്ദിനി, [[ത്രിപുരസുന്ദരി]], [[മധുര മീനാക്ഷി ക്ഷേത്രം|മധുര മീനാക്ഷി]], [[കാമാക്ഷി അമ്മൻ കോവിൽ|കാഞ്ചി കാമാക്ഷി]], [[സപ്തമാതൃക്കൾ]], [[അഷ്ടലക്ഷ്മി|അഷ്ടലക്ഷ്മിമാർ]] തുടങ്ങിയ ദേവീരൂപങ്ങൾക്കാണ് ഇവിടെ പ്രാധാന്യമെങ്കിലും ഗണപതി, സുബ്രഹ്മണ്യൻ തുടങ്ങിയവരുടെ രൂപങ്ങളും ഇവിടെ കാണാം. ശ്രീകോവിലിന് നേരെമുന്നിലായി ചെറിയൊരു നമസ്കാരമണ്ഡപവും കാണാം. ഇവിടെയാണ് പൂജകൾക്കുശേഷം ശാന്തിക്കാർ നമസ്കരിയ്ക്കാൻ ഉപയോഗിയ്ക്കുന്നത്. ഇവിടെ ദേവീവാഹനമായ സിംഹത്തിന്റെ ഒരു പ്രതിഷ്ഠയുമുണ്ട്. സിംഹത്തെ വണങ്ങിവേണം ദേവിയെ വണങ്ങാനെന്നാണ് ചിട്ട. വടക്കുവശത്ത് അഭിഷേകജലം ഒഴുക്കിവിടാൻ ഓവും പണിതിട്ടുണ്ട്. === നാലമ്പലം === ശ്രീകോവിലിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റി നാലമ്പലം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. സാമാന്യം വലുപ്പമുള്ള നാലമ്പലമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. അകത്തേയ്ക്ക് കയറുന്ന വാതിലിന് ഇരുവശവുമായി വാതിൽമാടങ്ങൾ പണിതിട്ടുണ്ട്. തെക്കേ വാതിൽമാടത്തിൽ വച്ചാണ് നിത്യേനയുള്ള വിശേഷാൽ പൂജകളും ഹോമങ്ങളും നടക്കുന്നത്. ഇവിടെത്തന്നെയാണ് [[ചെണ്ട]], [[മദ്ദളം]], [[തിമില]], [[ഇലത്താളം]] തുടങ്ങിയ വാദ്യങ്ങൾ സൂക്ഷിച്ചുവയ്ക്കുന്നതും. തെക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ പതിവുപോലെ [[തിടപ്പള്ളി|തിടപ്പള്ളിയും]] വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ [[കിണർ|കിണറും]] പണിതിട്ടുണ്ട്. ഇവിടത്തെ കിണർ ദീർഘചതുരാകൃതിയിലാണ് കുഴിച്ചിട്ടുള്ളത്. പമ്പ-മണിമല നദികളുമായും കുളവുമായും ഇതിന് നേരിട്ട് ബന്ധമുണ്ടെന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത്. തിടപ്പള്ളിയ്ക്ക് സമീപം പ്രത്യേകം അലങ്കരിച്ച ഒരു [[ഊഞ്ഞാൽ|ഊഞ്ഞാലും]] അതിൽ ദേവിയുടെ മറ്റൊരു പ്രതിഷ്ഠയുമുണ്ട്. മൂലവിഗ്രഹത്തിന്റെ അതേ മാതൃകയിൽ തീർത്ത ഈ വിഗ്രഹത്തിന് സമീപം രണ്ട് [[തലയിണ|തലയിണകളും]] [[മെത്ത|മെത്തയും]] അലങ്കരിച്ചുവച്ചിട്ടുണ്ട്. ആട്ടുന്നത് സർവ്വൈശ്വര്യസിദ്ധിയ്ക്ക് ഉത്തമമാണെന്ന് വിശ്വസിച്ചുവരുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്ന എല്ലാവരും ഇതും കൂടി ചെയ്തിട്ടേ പോകാറുള്ളൂ. ശ്രീകോവിലിന്റെ തെക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് മറ്റൊരു ചെറിയ ശ്രീകോവിലിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി ഗണപതിഭഗവാന്റെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ഈ വിഗ്രഹവും ശിലാനിർമ്മിതമാണ്. വലത്തോട്ട് തുമ്പിക്കൈ നീട്ടിനിൽക്കുന്ന ഗണപതിയുടെ പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[മഴു|മഴുവും]] പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[കയർ|കയറും]] മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[മോദകം|മോദകവും]] കാണാം. മുന്നിലെ വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭഗവാൻ ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു. ഗണപതിഹോമം, കറുകമാല, നാരങ്ങാമാല, ഉണ്ണിയപ്പം എന്നിവയാണ് ഗണപതിയ്ക്ക് പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. [[വിനായക ചതുർത്ഥി|വിനായക ചതുർത്ഥിനാളിൽ]] ഇവിടെ വിശേഷാൽ പൂജകളുണ്ടാകാറുണ്ട്. {{പ്രധാന ലേഖനം|ബലിക്കല്ല്}} ശ്രീകോവിലിന് ചുറ്റുമായി അകത്തെ ബലിവട്ടം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. അഷ്ടദിക്പാലകർ (കിഴക്ക് - [[ഇന്ദ്രൻ]], തെക്കുകിഴക്ക് - [[അഗ്നി]], തെക്ക് - [[യമൻ]], തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് - [[നിരൃതി]], പടിഞ്ഞാറ് - [[വരുണൻ]], വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് - [[വായു]], വടക്ക് - [[കുബേരൻ]] & [[ചന്ദ്രൻ]], വടക്കുകിഴക്ക് - [[ഈശാനൻ]]), സപ്തമാതൃക്കൾ (തെക്കുഭാഗത്ത് ഒറ്റക്കല്ലിൽ - കിഴക്കുനിന്ന് [[ബ്രാഹ്മി]], [[മാഹേശ്വരി]], [[കൗമാരി]], [[വൈഷ്ണവി]], [[വാരാഹി]], [[ഇന്ദ്രാണി]], [[ചാമുണ്ഡി]] എന്ന ക്രമത്തിൽ), [[വീരഭദ്രൻ]] (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം - കിഴക്കുഭാഗത്ത്), ഗണപതി (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം - പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത്), ബ്രഹ്മാവ് (വടക്കുകിഴക്കിനും കിഴക്കിനുമിടയിൽ), [[അനന്തൻ]] (തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനും പടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ശാസ്താവ് (തെക്കിനും തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ദുർഗ്ഗ (പടിഞ്ഞാറിനും വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), സുബ്രഹ്മണ്യൻ (വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനും വടക്കിനുമിടയിൽ), നിർമ്മാല്യധാരി (വടക്കിനും വടക്കുകിഴക്കിനുമിടയിൽ ശിവലിംഗരൂപത്തിൽ - ഇവിടെ [[മുണ്ഡിനി]]) എന്നിവരെ പ്രതിനിധീകരിയ്ക്കുന്ന ബലിക്കല്ലുകൾ ഇവിടെ കാണാം. നിലവിൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നിത്യശീവേലിയില്ലാത്തതിനാൽ ഇവ പ്രതീകാത്മകമായാണ് കണ്ടുവരുന്നത്. ബലിക്കല്ലുകൾ ദേവന്റെ/ദേവിയുടെ വികാരഭേദങ്ങളാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. തന്മൂലം അവയിൽ ചവിട്ടുന്നതും തൊട്ടുതലയിൽ വയ്ക്കുന്നതും നിരോധിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. ==കാർത്തികസ്തംഭം== അധർമ്മത്തിൻന്റെയും തിന്മയുടെയും ഭൗതിക പ്രതീകമാണ് കാർത്തികസ്തംഭം. ഇത് കത്തിച്ച് ചാമ്പലാക്കുന്ന ചടങ്ങിലൂടെ തിന്മയെ [[അഗ്നി]] വിഴുങ്ങി നന്മ ആധിപത്യം സ്ഥാപിക്കുന്നു എന്നാണ് വിശ്വാസം. വൃശ്ചികമാസത്തിലെ തൃക്കാർത്തിക ദിവസമാണ് ഈ ചടങ്ങ് നടക്കുന്നത്. പൊക്കമുള്ള തൂണിൽ വാഴക്കച്ചി, പഴയ ഓലകൾ, പടക്കം, ദേവിയ്ക്ക് ചാർത്തിയ ഒരു വർഷത്തെ ഉടയാടകൾ എന്നിവ പൊതിഞ്ഞുകെട്ടി അതിന്മേൽ നാടിൻറെ സർവ്വ തിന്മകളെയും ആവാഹിക്കുന്നു. ദീപാരാധനയ്ക്ക് മുമ്പായി ഇത് കത്തിക്കും. സർവ്വ ദുഃഖദുരിതങ്ങളും ഇതോടെ തീരുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. == നാരീപൂജ == ചക്കുളത്തുകാവിലെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ അനുഷ്ഠാനമാണ് നാരീപൂജ. അന്നേദിവസം ഇന്ത്യയിലെ പ്രശസ്തരായ വനിതകളെ അതിഥിയായി ക്ഷണിച്ച് ഇവിടെ നാരീപൂജയ്ക്കിരുത്താറുണ്ട്{{തെളിവ്}}. അലങ്കൃത പീഠത്തിൽ സ്ത്രീകളെ ഇരുത്തി, ഭക്ത്യാദരപൂർവ്വം പൂജാരി ഇവരെ ദുർഗ്ഗാസങ്കൽപ്പത്തിൽ പൂജിക്കുന്നു. സ്ത്രീകൾ എവിടെ മാനിക്കപ്പെടുന്നുവോ അവിടെ ദേവതമാർ ആനന്ദിക്കുന്നുവെന്ന സങ്കല്പവും സ്ത്രീയെ ശക്തിസ്വരൂപിണിയായി ആരാധിക്കണമെന്ന താന്ത്രിക സങ്കല്പവുമാണ് ഇത്തരമൊരു പൂജയുടെ പൊരുൾ. സ്ത്രീയാണ് സൃഷ്ടിയുടെ അടിസ്ഥാനം എന്ന സങ്കൽപ്പത്തിൽ നിന്നാണ് ശാക്തേയർ മഹാദേവിയെ ആരാധിച്ചത്‌. ഈ വിശ്വാസപ്രകാരം സ്ത്രീകളെ ലോകമാതാവായ ആദിപരാശക്തിയുടെ പ്രതീകമായി ആരാധിക്കുന്ന ശാക്തേയ പൂജയാണിത്. == വിശേഷ ദിവസങ്ങൾ == ചൊവ്വ, വെള്ളി, [[പൗർണ്ണമി]], അമാവാസി, അഷ്ടമി, നവമി, ജന്മ നക്ഷത്ര ദിവസം, മലയാളം- ഇംഗ്ലീഷ് മാസങ്ങളിലെ ഒന്നാം തീയതി തുടങ്ങിയവ ദർശനത്തിന് പ്രധാനമാണ്. പൊതുവേ ചൊവ്വ, വെള്ളി, ഞായർ ദിവസങ്ങളിൽ ദർശനത്തിന് തിരക്ക് അനുഭവപ്പെടാറുണ്ട്. കുംഭമാസത്തിലെ മകം- പൂരം ദിവസങ്ങൾ അതിവിശേഷം. [[നവരാത്രി]], [[തൃക്കാർത്തിക]], [[ശിവരാത്രി]], [[ദീപാവലി]], മണ്ഡലകാല ദിവസങ്ങൾ, മകരചൊവ്വ തുടങ്ങിയവ വിശേഷമാണ്. [[വിദ്യാരംഭം]], [[തൃക്കാർത്തിക]] ([[പൊങ്കാല]]) എന്നിവ അതിപ്രധാനം. == ദർശന സമയം == *രാവിലെ 4.30 AM മുതൽ ഉച്ചക്ക് 1 PM വരെ. *വൈകുന്നേരം 4.30 PM മുതൽ രാത്രി 8 PM വരെ. ==എത്തിച്ചേരുവാനുള്ള വഴി== തിരുവല്ലയിൽ നിന്ന് ഏകദേശം ഒമ്പതുകിലോമീറ്റർ പടിഞ്ഞാറുമാറി, അമ്പലപ്പുഴയ്ക്കുള്ള വഴിയിൽ, പത്തനംതിട്ട-ആലപ്പുഴ ജില്ലകളുടെ അതിർത്തിയിലാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. തിരുവല്ലയിൽ നിന്ന് ധാരാളം ബസ്സുകൾ അമ്പലപ്പുഴയ്ക്കുണ്ട്. അവയിലൊന്നിൽ കയറിയാൽ ക്ഷേത്രത്തിനടുത്തുള്ള ബസ് സ്റ്റോപ്പിൽ ഇറങ്ങാവുന്നതാണ്. പ്രധാന വഴിയിൽ തന്നെ ക്ഷേത്രകവാടം കാണാം. അതിലൂടെ അല്പം കൂടി മുന്നോട്ടുപോയാൽ ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലെത്താം. തീവണ്ടി വഴി വരുന്നവർക്ക് [[തിരുവല്ല തീവണ്ടിനിലയം|തിരുവല്ല റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനാണ്]] ഏറ്റവും അടുത്തുള്ളത് (9 കിലോമീറ്റർ). ഇവിടെ ഭൂരിപക്ഷം തീവണ്ടികൾക്കും സ്റ്റോപ്പുണ്ട്. മറ്റൊരു പ്രധാന സ്റ്റേഷൻ [[ഹരിപ്പാട് തീവണ്ടിനിലയം|ഹരിപ്പാട്ടാണ്]] (13 കിലോമീറ്റർ). [[അമ്പലപ്പുഴ തീവണ്ടിനിലയം|അമ്പലപ്പുഴ സ്റ്റേഷനും]] വളരെ അടുത്താണ്. തന്മൂലം [[തിരുവല്ല ശ്രീവല്ലഭമഹാക്ഷേത്രം]], [[അമ്പലപ്പുഴ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം]], [[ഹരിപ്പാട് സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമിക്ഷേത്രം]], [[മണ്ണാറശ്ശാല നാഗരാജക്ഷേത്രം]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ ദർശനം നടത്തുന്നവർക്ക് കൂട്ടിച്ചേർക്കാവുന്ന ക്ഷേത്രമാണ് ചക്കുളത്തുകാവ്. == അവലംബം == {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഭദ്രകാളിക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ദുർഗ്ഗാക്ഷേത്രങ്ങൾ]] {{Hindu temples in Kerala}} n2d5vc633s5cyer895jv363yqkm6wl9 4666471 4666470 2026-09-12T18:55:20Z ~2026-48203-56 222590 /* യക്ഷിയമ്മ */ 4666471 wikitext text/x-wiki {{refimprove}} {{Infobox Mandir |image = |caption=ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം |creator = |proper_name = ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം |date_built = |primary_deity = [[ദുർഗ്ഗ]] ([[ആദിപരാശക്തി]], [[ഭദ്രകാളി]], [[മഹാലക്ഷ്മി]], [[മഹാസരസ്വതി]] സങ്കല്പങ്ങൾ ഉറച്ച ദേവത) |architecture = [[തെക്കേ ഇന്ത്യൻ]], [[കേരളീയ രീതി]] |location =[[നീരേറ്റുപുറം]], [[തലവടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]], [[കുട്ടനാട് താലൂക്ക്]], [[ആലപ്പുഴ ജില്ല]], [[തിരുവല്ല|തിരുവല്ലയ്ക്ക്]] സമീപം, [[കേരളം]] |coordinates = }} [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ]] [[കുട്ടനാട് താലൂക്ക്|കുട്ടനാട് താലൂക്കിൽ]] [[തലവടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|തലവടി പഞ്ചായത്തിൽ]] [[നീരേറ്റുപുറം|നീരേറ്റുപുറത്ത്]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു പ്രസിദ്ധ ഹൈന്ദവ ക്ഷേത്രമാണ് '''ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം'''. [[പത്തനംതിട്ട ജില്ല|പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിലെ]] [[തിരുവല്ല]] നഗരത്തിൽ നിന്നും ഏകദേശം ഒൻപത് കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ജഗദീaശ്വരിയും [[പരാശക്തി|ആദിപരാശക്തിയുമായ]] [[വനദുർഗ്ഗ|വനദുർഗ്ഗയാണ്]] ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠ. '''ചക്കുളത്തമ്മ''' എന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന ഇവിടുത്തെ ഭഗവതി [[മഹാകാളി]], [[മഹാലക്ഷ്മി]], [[മഹാസരസ്വതി]], [[ഭുവനേശ്വരി]], [[ഭദ്രകാളി]] തുടങ്ങി ആദിപരാശക്തിയുടെ എല്ലാ പ്രധാന ഭാവങ്ങളിലും ആരാധിയ്ക്കപ്പെട്ടുവരുന്നു. ഉപദേവതകളായി [[ഗണപതി]], [[പരമശിവൻ]], [[മഹാവിഷ്ണു]], [[സുബ്രഹ്മണ്യൻ]], [[ശാസ്താവ്]], [[ഹനുമാൻ]], [[രാധ|രാധാസമേതനായ]] [[ശ്രീകൃഷ്ണൻ]], ദുർഗ്ഗ, സരസ്വതി, [[നവഗ്രഹങ്ങൾ]], [[നാഗദൈവങ്ങൾ]], [[രാഹു]], [[ബ്രഹ്മരക്ഷസ്സ്]], [[യക്ഷി|യക്ഷിയമ്മ]], [[ആനമറുത]] എന്നിവർക്കും പ്രതിഷ്ഠകളുണ്ട്. [[വൃശ്ചികം|വൃശ്ചികമാസത്തിലെ]] [[തൃക്കാർത്തിക]] ദിവസം പ്രസിദ്ധമായ '''[[പൊങ്കാല]]''' നടക്കുന്നു. സാക്ഷാൽ പ്രപഞ്ച നാഥയായ ഭഗവതിക്ക് മുൻപിൽ സ്ത്രീകൾ ഇഷ്ടകാര്യസിദ്ധിക്കായി നടത്തപ്പെടുന്ന [[ദ്രാവിഡർ|ദ്രാവിഡ]] ആചാരപ്രകാരമുള്ള ഒരു ആരാധനയാണ് പൊങ്കാല. അന്നേദിവസം തന്നെയുള്ള [[കാർത്തികസ്തംഭം]], ലക്ഷദീപം, [[ധനു]]മാസത്തിലെ മുപ്പെട്ട് വെള്ളിയാഴ്ചയുള്ള നാരീപൂജ, വിളിച്ചു ചൊല്ലിയുള്ള പ്രാർഥന, ലഹരിവിമോചന പ്രതിജ്ഞ തുടങ്ങിയ ചടങ്ങുകളും ഇവിടെയുണ്ട്. ഭഗവതിയ്ക്ക് ധനു ഒന്നുമുതൽ പന്ത്രണ്ടുവരെയുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ കൊടിയേറി ഉത്സവമുണ്ട്. കൂടാതെ [[നവരാത്രി]]യും ഇവിടെ അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നു. മദ്ധ്യ തിരുവതാംകൂറിലെ "സ്ത്രീകളുടെ ശബരിമല" എന്നാണു ഈ ക്ഷേത്രത്തെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. <ref>http://malayalam.nativeplanet.com/thiruvalla/attractions/chakkulathu-kavu-temple/</ref> പട്ടമന എന്നുപേരുള്ള ഒരു [[നമ്പൂതിരി]] കുടുംബം വകയാണ് ക്ഷേത്രഭരണം. ആലപ്പുഴ, പത്തനംതിട്ട, [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം]] എന്നീ ജില്ലകളുടെ അതിർത്തിയിൽ [[പമ്പാനദി|പമ്പാനദിയുടെയും]] [[മണിമലയാർ|മണിമലയാറിന്റെയും]] സംഗമസ്ഥാനത്താണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. == ഐതിഹ്യം == === സ്ഥലനാമം, ക്ഷേത്രപ്രതിഷ്ഠ === അസുരന്മാരായ ശുംഭനിശുംഭന്മാരെ നിഗ്രഹിച്ച് പ്രപഞ്ചത്തിൽ നന്മയും സമാധാനവും പുനർസ്ഥാപിച്ച ആദി പരാശക്തിയുടെ ഉജ്ജ്വലമായ ചൈതന്യമാണ് ചക്കുളത്ത് കാവിൽ വനദുർഗ്ഗയായി കുടികൊള്ളുന്നത്. ഇന്ന് ക്ഷേത്രമിരിയ്ക്കുന്ന സ്ഥലം പണ്ട് കൊടുംകാടായിരുന്നു. കാട്ടിൽ വിറകുവെട്ടാൻ പോയ ഒരു വേടൻ തന്നെ കൊത്താൻ വന്ന സർപ്പത്തെ വെട്ടി. പക്ഷേ, അതു ചത്തില്ല. പിന്നീട് ഇതേ സർപ്പത്തെ ഒരു കുളക്കരയിലെ പുറ്റിന് മുകളിൽ കണ്ടപ്പോൾ വേടൻ വീണ്ടും അതിനെ ആക്രമിച്ചു. പക്ഷേ, ഇത്തവണ പുറ്റ് പൊട്ടി ജലപ്രവാഹമുണ്ടായി. അമ്പരന്നുനിന്ന വേടന് മുന്നിൽ ഒരു സന്യാസി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട് അദ്ദേഹത്തെ ആശ്വസിപ്പിച്ചു. ഇതേ സമയം വേടന്റെ കുടുംബവും അവിടെയെത്തിയിരുന്നു. വെള്ളത്തിന് [[പാൽ|പാലും]] തേനും കലർന്ന നിറം വരുമ്പോൾ ജലപ്രവാഹം അവസാനിക്കുമെന്ന് സന്യാസി അവരോട് പറഞ്ഞു. പുറ്റിനകത്ത് പ്രപഞ്ചനാഥയായ സാക്ഷാൽ [[പരാശക്തി|ആദിപരാശക്തി]] ജലശയനം നടത്തിയ വെള്ളമാണിതെന്നും പുറ്റ് പൊളിച്ച് നോക്കിയാൽ ജഗദീശ്വരിയുടെ ഒരു പ്രതിഷ്ഠ കാണാമെന്നും അതിനെ ആരാധിച്ചാൽ സർവ്വ ഐശ്വര്യങ്ങളും ഉണ്ടാകുമെന്നും പറഞ്ഞ് പുറ്റ് ഉടച്ച് സന്യാസി വിഗ്രഹം പുറത്തെടുത്തു. അതോടെ അദ്ദേഹം അപ്രത്യക്ഷനായി. അന്ന് രാത്രി വേടൻ്റെ സ്വപ്നത്തിൽ സന്യാസിയായി വന്നത് സാക്ഷാൽ [[നാരദൻ|നാരദമുനിയാണെന്നും]] വെളിപ്പെട്ടു. ആ വിഗ്രഹമാണ് ചക്കുളത്തുകാവിൽ കുടികൊള്ളുന്നത് എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. അന്നുമുതൽ വേടനും കുടുംബവും ആ വനത്തിൽ തന്നെ താമസം തുടങ്ങി. എല്ലാ ദിവസവും കാട്ടിൽപ്പോയി വിറകും ഭക്ഷണസാധനങ്ങളും ശേഖരിച്ച് മൺകലത്തിൽ പാചകം ചെയ്താണ് അവർ കഴിഞ്ഞു പോന്നത്. ഉണ്ടാക്കുന്ന ഭക്ഷണത്തിൻ്റെ ഒരു പങ്ക് ഭഗവതിക്ക് നൽകിയ ശേഷമാണ് അവർ കഴിച്ചിരുന്നത്. ഒരു ദിവസം ഭക്ഷണസാധനങ്ങൾ ശേഖരിക്കാൻ പോയ അവർക്ക് ഒന്നും കിട്ടിയില്ല. വെറും കൈകളോടെ തിരിച്ചുവന്നു. വഴിപാട് മുടങ്ങുമല്ലോ എന്നോർത്ത് മരച്ചുവട്ടിൽ ചെന്നപ്പോൾ കലം നിറയെ ചോറും കറികളും ഇരിക്കുന്ന കാഴ്ചയാണ് വേടനും കുടുംബവും കണ്ടത്. ഇത് ദേവിയുടെ അനുഗ്രഹമാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കിയ അവർ ഉച്ചത്തിൽ ദേവീ നാമങ്ങൾ ഉരുവിട്ടു. ഇതേസമയം ഒരു അശരീരിയും ഉണ്ടായി. അത് ഇങ്ങനെ ആയിരുന്നു: {{cquote|മക്കളേ, ഞാൻ നിങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി ഉണ്ടാക്കിയതാണ് ഈ ആഹാരം. ഇത് കഴിച്ച് വിശ്രമിക്കുക. നിങ്ങളുടെ നിഷ്കളങ്കമായ ഭക്തിയിൽ ഞാൻ വളരെ സന്തുഷ്ടയാണ്. തീരാദുഃഖങ്ങളിൽ പോലും എന്നെ കൈവിടാത്തവർക്ക് ഞാൻ ദാസിയും തോഴിയും ആയിരിക്കും. ഭക്തിപൂർവ്വം ആര് എവിടെനിന്ന് വിളിച്ചാലും അവരോടൊപ്പം ഞാൻ എപ്പോഴും ഉണ്ടായിരിക്കും.}} ഈ ഓർമ്മ പുതുക്കാനാണ് ചക്കുളത്തു കാവിൽ ജനലക്ഷക്ഷങ്ങൾ പൊങ്കാല ഇടുന്നത്. ഭക്തർ അമ്മയ്ക്ക് പൊങ്കാല ഇടുമ്പോൾ അവരിലൊരാളായി അമ്മയും പൊങ്കാലയിടാനുണ്ടാകുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. പിൽക്കാലത്ത് ആ വേടനും കുടുംബവും സ്ഥലം വിട്ടുപോകുകയും ബ്രാഹ്മണർ അവിടെ താമസമാക്കുകയും ചെയ്തു. അവരിൽ പ്രധാനിയായ പട്ടമന ഇല്ലത്തെ നമ്പൂതിരി താന്ത്രികവിധികളോടുകൂടിയ ക്ഷേത്രം ഇവിടെ പണികഴിപ്പിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. അങ്ങനെയാണ് ചക്കുളത്തുകാവ് ക്ഷേത്രം നിലവിൽ വന്നത്. 1981-ൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നടന്ന നവീകരണത്തിനു ശേഷം അഷ്ടബാഹുക്കളോടുകൂടിയ ആദിപരാശക്തിയുടെ മൂർത്തരൂപമായ വനദുർഗ്ഗയെ പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. മഹാകാളി, മഹാലക്ഷ്മി, മഹാസരസ്വതി തുടങ്ങിയ പ്രധാന ഭാവങ്ങളിൽ ജഗദീശ്വരി ഇവിടെ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു.<ref>http://chakkulathukavutemple.org/about-temple/</ref> പ്രധാന പ്രതിഷ്‌ഠയായ വനദുർഗ്ഗയ്ക്ക് പുറമേ പരമശിവൻ, മഹാവിഷ്‌ണു, ഗണപതി, ധർമ്മശാസ്താവ്, സുബ്രഹ്മണ്യൻ, യക്ഷിയമ്മ, നവഗ്രഹങ്ങൾ എന്നിവർക്കും ഇവിടെ തുല്യ പ്രാധാന്യത്തോടെ സ്ഥാനം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. === യക്ഷിയമ്മ === കേരളത്തിലെ പല ക്ഷേത്രങ്ങളിലും കണ്ടുവരുന്ന ഒരു ഉപപ്രതിഷ്ഠയാണ് യക്ഷിയമ്മ. പ്രധാനമായും തെക്കൻ കേരളത്തിലാണ് ഈ പ്രതിഷ്ഠ കണ്ടു വരുന്നതെങ്കിലും കേരളത്തിന്റെ മറ്റു ഭാഗങ്ങളിലും ഒട്ടും കുറവല്ല. ചരിത്രപരമായി നോക്കുമ്പോൾ ആദിദ്രാവിഡസങ്കല്പത്തിലെ പ്രേതാരാധനയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു കിടക്കുന്നതാണ് യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠകൾ. അതേ സമയം സൗന്ദര്യം, അമാനുഷിക ശക്തി, പ്രേമം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളും യക്ഷികളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടുകിടക്കുന്നു. ഇങ്ങനെയൊക്കെ ആന്നെങ്കിലും യക്ഷിയ്ക്ക് സവിശേഷ പ്രാധാന്യം നൽകുന്ന ക്ഷേത്രങ്ങൾ വളരെ കുറവാണ്. ചക്കുളത്തുകാവ് ക്ഷേത്രം അവയിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടതാണ്. നാലമ്പലത്തിനു പുറത്ത് തെക്കു പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത്, പ്രത്യേകം കെട്ടിയുണ്ടാക്കിയ ശ്രീകോവിലിലാണ് യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠ. ഇവിടെ ഈ പ്രതിഷ്ഠ വരാൻ കാരണമായ കഥ ഇങ്ങനെയാണ്: ഒരിയ്ക്കൽ, ക്ഷേത്ര ഊരാളകുടുംബമായ പട്ടമന ഇല്ലത്തെ ഒരു പെൺകുട്ടി, സമീപത്തുകൂടിയൊഴുകുന്ന പമ്പയാറ്റിൽ കുളിയ്ക്കാൻ പോയപ്പോൾ അവളെ അതിഭീകരിയായ ഒരു യക്ഷി ആക്രമിച്ചു. പലതവണ പെൺകുട്ടി ഓടിരക്ഷപ്പെടാൻ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും അപ്പോഴെല്ലാം യക്ഷി അവളെ പിന്തുടർന്നു. ഒടുവിൽ അവസാന രക്ഷയ്ക്കായി അവൾ ചക്കുളത്തമ്മയെ ത്തന്നെ ശരണം പ്രാപിച്ചു. ഭക്തയുടെ വിഷമം മനസ്സിലാക്കിയ ദേവി, ഉടനെ ത്രിശൂലവുമായി വരികയും യക്ഷിയെ ഭയപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു. പരിഭ്രാന്തയായ യക്ഷി, തന്നെ ഒന്നും ചെയ്യരുതെന്നും ഇനി ആരെയും താൻ ഉപദ്രവിയ്ക്കില്ലെന്നും സത്യം ചെയ്ത് ഒഴിഞ്ഞുപോയി. അങ്ങനെ മോക്ഷം കിട്ടിയ യക്ഷിയെ, പിന്നീട് ദേവിയുടെ സമീപം തന്നെ കുടിയിരുത്തുകയുണ്ടായി. ഇവിടെ ഒരു [[വാൽക്കണ്ണാടി|വാൽക്കണ്ണാടിയുടെ]] രൂപത്തിലാണ് യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠ. == ക്ഷേത്രനിർമ്മിതി == === ക്ഷേത്രപരിസരവും മതിലകവും === നീരേറ്റുപുറം ഗ്രാമത്തിന്റെ ഏതാണ്ട് ഒത്ത നടുക്കായാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. കിഴക്കോട്ടാണ് ക്ഷേത്രദർശനം. കേരളത്തിലെ രണ്ടു പ്രധാന നദികളായ പമ്പാനദിയും മണിമലയാറും യഥാക്രമം ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തെക്കും വടക്കും മാറിയൊഴുകുന്നു. [[ചിങ്ങം|ചിങ്ങമാസത്തിലെ]] [[തിരുവോണം (നക്ഷത്രം)|തിരുവോണം]] നാളിൽ പമ്പാനദിയിൽ നടത്തിവരുന്ന [[നീരേറ്റുപുറം പമ്പാ ജലോത്സവം]] അതിപ്രസിദ്ധമാണ്. നീരേറ്റുപുറം പോസ്റ്റ് ഓഫീസ്, സഹകരണ ബാങ്ക്, ഹോട്ടലുകൾ, വിവിധ കടകംബോളങ്ങൾ തുടങ്ങി നിരവധി സ്ഥാപനങ്ങൾ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പരിസരത്തായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്തുകൂടെ [[അമ്പലപ്പുഴ]]-[[തിരുവല്ല]] സംസ്ഥാനപാത കടന്നുപോകുന്നു. ഇവിടെത്തന്നെ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പേരെഴുതിയ മനോഹരമായ കവാടവും കാണാം. ഇതും കടന്ന് അല്പദൂരം സഞ്ചരിച്ചാൽ ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലെത്താം. ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലായി വലിയ [[അരയാൽ]]മരം കാണാം. ഹൈന്ദവവിശ്വാസപ്രകാരം പുണ്യവൃക്ഷമായ അരയാലിന്റെ മുകളിൽ [[ബ്രഹ്മാവ്|ബ്രഹ്മാവും]] നടുക്ക് വിഷ്ണുവും അടിയിൽ ശിവനും കുടികൊള്ളുന്നു. അങ്ങനെ, [[ത്രിമൂർത്തികൾ|ത്രിമൂർത്തികളുടെ]] പ്രത്യക്ഷസ്വരൂപമായി കണക്കാക്കുഅന അരയാലിനെ ദിവസവും രാവിലെ ഏഴുതവണ വലം വയ്ക്കുന്നത് ഉത്തമമായി കണക്കാക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ നേരെ വടക്കാണ് വാഹന പാർക്കിങ് സൗകര്യം ഏർപ്പെടുത്തിയിരിയ്ക്കുന്നത്. പൊങ്കാല സമയത്ത് [[കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി.]] ഇങ്ങോട്ട് പ്രത്യേകം സർവീസുകൾ നടത്താറുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്താണ് ഊരാളകുടുംബമായ പട്ടമന ഇല്ലം നിൽക്കുന്നത്. മുമ്പുണ്ടായിരുന്ന ഇല്ലം പൊളിച്ചുമാറ്റി ഇപ്പോൾ ഇവിടെയൊരു കോൺക്രീറ്റ് വീട് പണിതിരിയ്ക്കുകയാണ്. എന്നാൽ, ദേവിയുടെ ചെറിയൊരു ക്ഷേത്രം ഇവിടെയും കാണാം. ഇത് മഹാഭക്തനായ ഒരു നമ്പൂതിരിയ്ക്ക് ദേവി നൽകിയ ദർശനത്തിന്റെ സ്മാരകമായി കണക്കാക്കിവരുന്നു. ഇന്ന് ഇതിനെ '''മൂലകുടുംബക്ഷേത്രം''' എന്ന പേരിൽ വിശേഷിപ്പിച്ചുവരുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിൽ വിശദമായി ഒരു മതിലകം പണിതിട്ടില്ല. എങ്കിലും, ആനക്കൊട്ടിൽ മുതലുള്ള ഭാഗം മതിലകമായി കണക്കാക്കിവരുന്നു. 2022-ലാണ് ഇവിടെ അതിവിശാലമായ ആനക്കൊട്ടിൽ പണിതത്. അതിനുമുമ്പ് ഇവിടെ ഒരു [[അലൂമിനിയം]] ഷീറ്റ് മാത്രമേയുണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. ഇന്ന് ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്നവരുടെ പ്രധാന ആകർഷണമാണിവിടം. ചോറൂൺ, വിവാഹം, തുലാഭാരം, വിളിച്ചുചൊല്ലിപ്രാർത്ഥന തുടങ്ങിയ ചടങ്ങുകൾ നടക്കുന്നത് ഇവിടെ വച്ചാണ്. ആനക്കൊട്ടിലിനപ്പുറമാണ് ദേവീവാഹനമായ [[സിംഹം|സിംഹത്തെ]] ശിരസ്സിലേറ്റുന്ന സ്വർണ്ണക്കൊടിമരം കാണാൻ സാധിയ്ക്കുക. ഏകദേശം 50 അടി ഉയരം വരുന്ന ഈ കൊടിമരം, 1981-ലാണ് പ്രതിഷ്ഠിച്ചത്. വളരെ തിളക്കമുള്ള ഈ കൊടിമരത്തിനപ്പുറമാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ബലിക്കല്ല് പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുള്ള ബലിക്കൽപ്പുര. താരതമ്യേന ഉയരം കുറഞ്ഞ ബലിക്കല്ലാണ് ഇവിടെയുള്ളത് എന്നതിനാൽ പുറമേ നിന്നുനോക്കിയാൽത്തന്നെ വിഗ്രഹം കാണാവുന്നതാണ്. ബലിക്കൽപ്പുരയുടെ മച്ചിൽ പതിവുപോലെ ബ്രഹ്മാവിന്റെയും [[അഷ്ടദിക്പാലകർ|അഷ്ടദിക്പാലകരുടെയും]] രൂപങ്ങൾ കൊത്തിവച്ചിട്ടുണ്ട്. കൂടാതെ വേറെയും ധാരാളം രൂപങ്ങൾ കാണാം. ബലിക്കൽപ്പുരയുടെ ഇരുവശവുമായി രണ്ട് [[ആന|ആനകളുടെ]] രൂപങ്ങൾ കാണാൻ സാധിയ്ക്കും. ഇവ [[പ്ലാസ്റ്റർ ഓഫ് പാരീസ്|പ്ലാസ്റ്റർ ഓഫ് പാരീസിൽ]] നിർമ്മിച്ചതാണ്. ==== മഹാവിഷ്ണുക്ഷേത്രം, ആനമുറതപ്രതിഷ്ഠ ==== പ്രദക്ഷിണവഴിയുടെ തെക്കുകിഴക്കുഭാഗത്ത് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനമായി മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ പ്രതിഷ്ഠയോടുകൂടിയ ഒരു ശ്രീകോവിൽ കാണാം. ഏകദേശം നാലടി ഉയരം വരുന്ന അതിമനോഹരമായ ശിലാവിഗ്രഹമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[സുദർശനചക്രം]], പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[പാഞ്ചജന്യം]] എന്ന [[ശംഖ് (വാദ്യം)|ശംഖ്]], മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[കൗമോദകി]] എന്ന [[ഗദ]], മുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[താമര]] എന്നിവ ധരിച്ച ഭഗവാൻ നിൽക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ്. ഭഗവദ്വാഹനമായ ഗരുഡന്റെ പഞ്ചലോഹവിഗ്രഹം ഇവിടെ ഭഗവാന് അഭിമുഖമായി പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. പാൽപ്പായസം, കദളിപ്പഴം, തുളസിമാല തുടങ്ങിയവയാണ് മഹാവിഷ്ണുവിനുള്ള പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. [[അഷ്ടമിരോഹിണി]], [[വിഷു]], [[വൈകുണ്ഠ ഏകാദശി]] തുടങ്ങിയവ വിശേഷദിവസങ്ങളിൽ പെടുന്നു. ഇതിനുസമീപം കാണുന്ന മേൽക്കൂരയില്ലാത്ത ഒരു തറയിലാണ് ആനമറുതയുടെ പ്രതിഷ്ഠ. ക്ഷേത്രമുണ്ടായ കാലത്തുതന്നെ ഇവിടെ ആനമുറതയുടെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ടായിരുന്നു എന്നാണ് സങ്കല്പം. എന്നാൽ, ഇപ്പോഴത്തെ പ്രതിഷ്ഠ 2023 ജൂൺ 18-നാണ് നടത്തിയത്. നീരേറ്റുപുറം പരിസരത്ത് നിരവധി ഉപദ്രവങ്ങളുണ്ടാക്കിയ ഒരു ആനയുടെ പ്രേതത്തെയാണ് ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. ആനമുറതപ്രതിഷ്ഠയ്ക്കപ്പുറമാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ ഊട്ടുപുര പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. സാധാരണയായി ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്ത് വരുന്ന ഊട്ടുപുര ഇവിടെ തെക്കുഭാഗത്ത് വന്നിരിയ്ക്കുന്നത് ശ്രദ്ധേയമാണ്. നിത്യേന ഉച്ചയ്ക്ക് ഇവിടെ അന്നദാനമുണ്ടാകും. പ്രമുഖ വ്യവസായിയായ [[ഗോകുലം ഗോപാലൻ|ഗോകുലം ഗോപാലന്റെ]] വഴിപാടായി 2018-ലാണ് ഈ ഊട്ടുപുര പണിതത്. പ്രദക്ഷിണമായി വരുമ്പോൾ തെക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് പ്രത്യേകം ശ്രീകോവിലിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി അയ്യപ്പസ്വാമിയുടെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. കൃഷ്ണശിലയിൽ തീർത്ത വിഗ്രഹത്തിന് ഏകദേശം രണ്ടടി ഉയരം വരും. [[ശബരിമല ധർമ്മശാസ്താക്ഷേത്രം|ശബരിമലയിലെ]] വിഗ്രഹവുമായി നല്ല രൂപസാദൃശ്യമുള്ള വിഗ്രഹമാണിത്. ഇവിടെവച്ചാണ് ശബരിമല തീർത്ഥാടകർ മാലയിടുന്നതും കെട്ടുനിറയ്ക്കുന്നതുമെല്ലാം. അയ്യപ്പന്റെ ശ്രീകോവിലിന് തെക്കുവശത്ത് പ്രത്യേകം തീർത്ത ഒരു തറയിലാണ് നാഗദൈവങ്ങളുടെ പ്രതിഷ്ഠ. [[നാഗരാജാവ്|നാഗരാജാവായി]] [[വാസുകി]] കുടികൊള്ളുന്ന കാവിൽ, കൂടെ [[നാഗയക്ഷി|നാഗയക്ഷിയായി]] ശതശീർഷ എന്ന പത്നിയുമുണ്ട്. [[നൂറും പാലും]], [[സർപ്പംപാട്ട്]], മഞ്ഞൾപ്പൊടി അഭിഷേകം, പുറ്റും മുട്ടയും സമർപ്പണം എന്നിവയാണ് നാഗദൈവങ്ങളുടെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. എല്ലാമാസവും [[ആയില്യം (നക്ഷത്രം)|ആയില്യം]] നാളിൽ ഇവർക്ക് വിശേഷാൽ പൂജകളും കന്നിമാസത്തിലെ ആയില്യത്തിന് [[സർപ്പബലി|സർപ്പബലിയുമുണ്ടാകും]]. അയ്യപ്പന്റെ ശ്രീകോവിലിന് വടക്കുവശത്താണ് ഐതിഹ്യപ്രസിദ്ധമായ യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠയുള്ള ശ്രീകോവിൽ. തന്റെ ഭക്തയായ പെൺകുട്ടിയെ ഉപദ്രവിയ്ക്കാൻ വന്ന യക്ഷിയെ ദേവി ശാന്തയാക്കി ഇവിടെ കുടിയിരുത്തുകയായിരുന്നു എന്നാണ് സങ്കല്പം. വറപൊടി നിവേദ്യമാണ് ഇവിടെ പ്രധാന വഴിപാട്. ==== വീരഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം ==== നാഗപ്രതിഷ്ഠയുടെ നേരെ പടിഞ്ഞാറ് ഉയരത്തിലാണ് ചക്കുളത്തുകാവിലെ ഏറ്റവും പുതിയ ഉപപ്രതിഷ്ഠയായ വീരഹനുമാനെ പ്രതിഷ്ഠിച്ച ക്ഷേത്രം. കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഹനുമദ്വിഗ്രഹങ്ങളിലൊന്നാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. പതിനെട്ടടി ഉയരം വരുന്ന ഈ വിഗ്രഹം, ഒറ്റക്കല്ലിൽ തീർത്തതാണ്. ഇടതുകയ്യിൽ ഗദ തലകീഴായി പിടിച്ച്, വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ് ഇവിടെയുള്ള ഹനുമദ്വിഗ്രഹം. പ്രത്യേകം മതിലകത്തോടുകൂടിയ ഈ ക്ഷേത്രം 2016-ലാണ് പണികഴിപ്പിച്ചത്. ആദ്യകാലത്ത് ക്ഷേത്രത്തിലെ മൂലകുടുംബക്ഷേത്രത്തിൽ അഷ്ടദിക്പാലകർക്കൊപ്പം പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെട്ടിരുന്ന ഹനുമാനെ, സ്ഥലപരിമിതിമൂലം ഇങ്ങോട്ട് മാറ്റിപ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുകയായിരുന്നു. താഴെനിന്ന് പന്ത്രണ്ടുപടികൾ കയറിവേണം നടയ്ക്കുനേരെയെത്താൻ. പടികളുടെ താഴെയായി ആനമുഖത്തോടുകൂടിയ ഒരു എടുപ്പുണ്ട്. ഹനുമാൻ സ്വാമിയെ ഉപാസിയ്ക്കുന്നത് ശത്രുദോഷങ്ങളിൽ നിന്നു മോചനം നൽകുമെന്നാണ് ഭക്തജനവിശ്വാസം. തന്മൂലം നിരവധി ആളുകളാണ് ഇവിടെ ദർശനത്തിനെത്തുന്നത്. സർവ്വകാര്യസിദ്ധി വിളക്കുഴിച്ചിലാണ് ഇവിടെയുള്ള പ്രധാന വഴിപാട്. കൂടാതെ സാധാരണ ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രങ്ങളിലെപ്പോലെ വടമാല, വെറ്റിലമാല, അവിൽ നിവേദ്യം, വെണ്ണക്കാപ്പ് ചാർത്തൽ എന്നിവയും അതിവിശേഷമായ വഴിപാടുകളിൽ പെടുന്നു. [[ചൈത്രം|ചൈത്രമാസത്തിലെ]] [[പൗർണ്ണമി|പൗർണ്ണമിനാളിൽ]] നടക്കുന്ന ഹനുമാൻ ജയന്തിയാണ് ഇവിടെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷം. ഇതിനോടനുബന്ധിച്ച് ഇവിടെ '''ആഞ്ജനേയോത്സവം''' എന്ന പേരിൽ പത്തുദിവസത്തെ ഉത്സവം നടത്തിവരുന്നുണ്ട്. ഇതുകൂടാതെ [[കർക്കടകം|കർക്കടകമാസത്തിലെ]] [[രാമായണമാസം|രാമായണമാസാചരണവും]] അതിവിശേഷമാണ്. ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തൊട്ടടുത്തായി മറ്റൊരു ശ്രീകോവിലും കാണാം. ഇവിടെ രാധാകൃഷ്ണന്മാരാണ് പ്രതിഷ്ഠ. ഇതും താരതമ്യേന പുതിയൊരു ശ്രീകോവിലാണ്. കൃഷ്ണശിലാനിർമ്മിതമായ വിഗ്രഹത്തിൽ വലതുവശത്ത് ശ്രീകൃഷ്ണനും ഇടതുവശത്ത് രാധയുമാണ് പ്രതിഷ്ഠകൾ. വലതുകയ്യിൽ [[ഓടക്കുഴൽ]] പിടിച്ച്, ഇടതുകൈ രാധയുടെ തോളത്തുവച്ചുനിൽക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ് ഇവിടെ ശ്രീകൃഷ്ണപ്രതിഷ്ഠ. രാധയാണെങ്കിൽ, വലതുകയ്യിൽ താമര പിടിച്ച് ഭഗവാന്റെ കരലാളനത്താൽ നമ്രമുഖിയായി നിൽക്കുന്നു. രണ്ടുപേരെയും ഒരുമിച്ചാണ് വിഗ്രഹത്തിൽ ചിത്രീകരിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. [[അഷ്ടമിരോഹിണി]] ഇവിടെ അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നുണ്ട്. ==== സുബ്രഹ്മണ്യനും ശിവനും ==== ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറുഭാഗം മുഴുവൻ നിരവധി മരങ്ങളാൽ സമ്പുഷ്ടമാണ്. ഇവിടെയുള്ള മരങ്ങളിലെല്ലാം ധാരാളം കൊടികൾ കെട്ടിത്തൂക്കിയിരിയ്ക്കുന്നത് കാണാം. മക്കളില്ലാത്ത ദമ്പതികളുടെ നേർച്ചകളാണ് ഇവയിലധികവും. അവയെ കണ്ടുകൊണ്ട് നടന്നെത്തുന്നത് വടക്കുപടിഞ്ഞാറേമൂലയിലുള്ള സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമിയുടെ ശ്രീകോവിലിനുമുന്നിലാണ്. ഏകദേശം നാലടി ഉയരം വരുന്ന ബാലസുബ്രഹ്മണ്യവിഗ്രഹമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിച്ച്, ഇടതുകൈ അരയിൽ കുത്തിനിൽക്കുന്ന സുബ്രഹ്മണ്യന്ന് [[സ്കന്ദഷഷ്ഠി|സ്കന്ദഷഷ്ഠിയും]] [[തൈപ്പൂയം|തൈപ്പൂയവുമാണ്]] പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷങ്ങൾ. കൂടാതെ എല്ലാമാസത്തെയും വെളുത്ത [[ഷഷ്ഠി|ഷഷ്ഠിയും]] പ്രാധാന്യത്തോടെ ആചരിച്ചുവരുന്നു. സുബ്രഹ്മണ്യശ്രീകോവിലിന് സമീപത്തായി [[കാളിയമർദ്ദനം]] നടത്തുന്ന ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ അതിമനോഹരമായ ഒരു ശില്പവും അതിനോടുചേർന്നുള്ള ചെറിയൊരു ജലപാതയും കാണാം. 2021-ലാണ് ഇവിടെ ഈ ശില്പം പണിതത്. ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്ന ഭക്തരെ ഇത് വളരെയധികം ആകർഷിയ്ക്കുന്നുണ്ട്. ഇവിടെത്തന്നെയാണ് ക്ഷേത്രം വക അഗതിമന്ദിരവും പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. നിരാലംബരായ ആളുകൾക്ക് സുഖകരമായ താമസ-ഭക്ഷണസൗകര്യങ്ങൾ ഏർപ്പാടാക്കിയിട്ടുള്ള ഈ കെട്ടിടം, ക്ഷേത്രം ട്രസ്റ്റിന്റെ സാമൂഹികപ്രവർത്തനങ്ങളിൽ പ്രധാനപങ്കുവഹിയ്ക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്താണ് വഴിപാട് കൗണ്ടർ. മഞ്ഞൾനീരാട്ട്, കൈവട്ടകഗുരുതി, ചുറ്റുവിളക്ക്, കാര്യസിദ്ധി അഭിഷേകം, രക്തപുഷ്പാഞ്ജലി, കുങ്കുമാർച്ചന, പൂമൂടൽ, നെയ്യപ്പം മൂടൽ തുടങ്ങിയവയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. കൂടാതെ നിരവധി മന്ത്രങ്ങൾ കൊണ്ടുള്ള അർച്ചനകളും വിശേഷമാണ്. വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിലെത്തിയാൽ ഐതിഹ്യപ്രസിദ്ധമായ ചക്കരക്കുളം കാണാം. വളരെ ചെറിയൊരു കുളമാണെങ്കിലും ഇവിടെ കുളിയ്ക്കാനും കാലുകഴുകാനുമെല്ലാം സൗകര്യമുണ്ട്. ഉത്സവാവസാനം ദേവിയ്ക്ക് ഇവിടെയാണ് ആറാട്ട് നടക്കുന്നത്. ഇതിന് തൊട്ടടുത്താണ് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനം നൽകുന്ന ശിവന്റെ ശ്രീകോവിൽ. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ശിവലിംഗമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. ശംഖാഭിഷേകം, ധാര, പിൻവിളക്ക്, കൂവളമാല തുടങ്ങി നിരവധി വഴിപാടുകൾ ശിവന്നുണ്ട്. [[ശിവരാത്രി|ശിവരാത്രിയാണ്]] ഇവിടെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷം. കൂടാതെ എല്ലാ [[പ്രദോഷവ്രതം|പ്രദോഷദിവസങ്ങളും]] അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നു. ഭഗവദ്വാഹനമായ [[നന്ദി (പുരാണകഥാപാത്രം)|നന്ദികേശന്റെ]] വിഗ്രഹവും നടയ്ക്കുനേരെ കാണാം. ==== നവഗ്രഹങ്ങളും സരസ്വതീമണ്ഡപവും ==== ശിവക്ഷേത്രത്തിന്റെ പുറകിലാണ് സരസ്വതീമണ്ഡപം. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ആകർഷണങ്ങളിലൊന്നാണിവിടം. ഇവിടെ ഒരേ പീഠത്തിൽ മൂന്നുപ്രതിഷ്ഠകൾ കാണാം - ഭഗവതി (ദുർഗ്ഗ), സരസ്വതി, രാഹു (സർപ്പം). വാൽക്കണ്ണാടിരൂപത്തിലാണ് ഭഗവതിയെ ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. സരസ്വതീരൂപം സാധാരണ കാണുന്നപോലെ പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[വേദം]], പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ജപമാല]] എന്നിവ ധരിച്ച്, മുന്നിലെ രണ്ടുകൈകൾ കൊണ്ട് [[വീണ]] മീട്ടുന്ന രൂപത്തിലാണ്. മൂന്നുവിഗ്രഹങ്ങളും പഞ്ചലോഹത്തിൽ നിർമ്മിച്ചവയാണ്. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടുകളിലൊന്നായ കാര്യസിദ്ധി അഭിഷേകം നടത്തുന്നത് ഇവിടെയാണ്. ഭക്തർക്ക് സ്വന്തം കൈകൊണ്ടുതന്നെ നടത്താവുന്ന അഭിഷേകമാണിത്. ഒരു കുടത്തിൽ ജലം നിറച്ചുകൊണ്ടുവന്ന് അത് ഇവിടെയുള്ള മൂന്നുദേവതകൾക്കും അഭിഷേകം ചെയ്യുന്നു. പേര് സൂചിപ്പിയ്ക്കുന്നതുപോലെ സർവ്വകാര്യസിദ്ധിയാണ് ഇതിന്റെ ഫലമെന്ന് ഭക്തർ വിശ്വസിയ്ക്കുന്നു. സരസ്വതീമണ്ഡപത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്താണ് നവഗ്രഹപ്രതിഷ്ഠയോടുകൂടിയ ശ്രീകോവിൽ. അഴികളോടുകൂടിയ ഈ ശ്രീകോവിലിനകത്ത് ഒരേപീഠത്തിൽ വിവിധ ദിക്കുകളിലേയ്ക്ക് ദർശനമായി നവഗ്രഹദേവതകളെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. ഗ്രഹനായകനായ [[സൂര്യൻ]] നടുക്കും മറ്റുള്ളവർ ചുറ്റും നിൽക്കുന്ന പതിവുസങ്കല്പത്തിൽ തന്നെയാണ് ഇവിടെയും നവഗ്രഹപ്രതിഷ്ഠ. സൂര്യന്റെ കിഴക്കുവശത്ത് [[ശുക്രൻ]], തെക്കുകിഴക്ക് [[ചന്ദ്രൻ]], തെക്ക് [[ചൊവ്വ]], തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് രാഹു, പടിഞ്ഞാറ് [[ശനി]], വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് [[കേതു]], വടക്ക് [[വ്യാഴം]], വടക്കുകിഴക്ക് [[ബുധൻ]] എന്ന ക്രമത്തിലാണ് പ്രതിഷ്ഠ. സൂര്യനും ബുധനും ശുക്രനും കിഴക്കോട്ടും, ചന്ദ്രനും ശനിയും പടിഞ്ഞാറോട്ടും, ചൊവ്വയും രാഹുവും കേതുവും തെക്കോട്ടും വ്യാഴം മാത്രം വടക്കോട്ടും ദർശനം നൽകുന്നു. നിത്യവും ഇവർക്ക് വിശേഷാൽ പൂജകളും വഴിപാടുകളുമുണ്ടാകാറുണ്ട്. === ശ്രീകോവിൽ === ദീർഘചതുരാകൃതിയിൽ തീർത്ത, മേൽക്കൂരയില്ലാത്ത ഒരു ഒറ്റനില ശ്രീകോവിലാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. കരിങ്കല്ലിൽ തീർത്ത ഈ ശ്രീകോവിലിന്റെ മുകളിൽ കോണുകളിലേയ്ക്കുള്ള ഭാഗങ്ങൾ ചെമ്പുമേഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ഇവിടെയുള്ള സോപാനപ്പടികൾ നേരിട്ടുകയറാൻ പറ്റുന്ന രീതിയിലാണ് പണികഴിപ്പിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. അകത്തേയ്ക്കുള്ള വാതിലിന് ഇരുവശവുമായി രണ്ട് ദ്വാരപാലികമാരുടെ രൂപങ്ങൾ കൊത്തിവച്ചിട്ടുണ്ട്. ശ്രീകോവിലിനകത്ത് ഒരുമുറിയേയുള്ളൂ. അതാണ് വിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ഠിച്ച ഗർഭഗൃഹം. ഏകദേശം ഒരടി ഉയരം വരുന്ന സ്വയംഭൂവായ ശിവലിംഗവും പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുള്ള, വനദുർഗ്ഗാദേവിയുടെ നാലടി ഉയരം വരുന്ന അഷ്ടബാഹുപഞ്ചലോഹവിഗ്രഹവും കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെട്ടിരിയ്ക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിലെ മൂലപ്രതിഷ്ഠയായ സ്വയംഭൂലിംഗത്തിലാണ് ഇവിടെ പ്രധാന പൂജകൾ അധികവും നടത്താറുള്ളത്. [[കൊല്ലൂർ മൂകാംബികാക്ഷേത്രം|കൊല്ലൂർ മൂകാംബിക]], [[ചോറ്റാനിക്കര ഭഗവതിക്ഷേത്രം|ചോറ്റാനിക്കര]] തുടങ്ങിയ ക്ഷേത്രങ്ങളിലെപ്പോലെ ദേവിയുടെ സമസ്തഭാവങ്ങളും കൂടിച്ചേർന്ന ഒരു മൂർത്തിയായാണ് ഇവിടെയും സങ്കല്പമുള്ളത്. 1981-ൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നടന്ന നവീകരണകലശത്തിനുശേഷമാണ് ഇവിടെ ദേവിയ്ക്ക് സ്വരൂപത്തിൽ വിഗ്രഹമുണ്ടായത്. ഏറ്റവും പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[സുദർശനചക്രം]], അതിനുമുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[നാന്ദകം]] എന്ന [[വാൾ]], അതിന്റെയും മുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[അമ്പ്]] എന്നിവയും ഏറ്റവും പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ശംഖ്]], അതിന്റെ മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ത്രിശൂലം]], അതിന്റെയും മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[വില്ല്]] എന്നിവയും ധരിച്ച ദേവി, ഏറ്റവും മുന്നിലുള്ള രണ്ടുകൈകൾ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു. അങ്ങനെ, വിശ്വപ്രകൃതിയുടെ മൂലതേജസ്സിനെ മുഴുവൻ ആവാഹിച്ചുകൊണ്ട് സാക്ഷാൽ ചക്കുളത്തുകാവിലമ്മ, മഹാശക്തിസ്വരൂപിണിയായി ശ്രീലകത്ത് വാഴുന്നു. ശ്രീകോവിലിന്റെ പുറംചുവരുകൾ പൂർണ്ണമായും സ്വർണ്ണം പൂശിയ നിലയിലാണ് കാണപ്പെടുന്നത്. ഇവിടെ ധാരാളം ദേവതാരൂപങ്ങളുണ്ട്. അവയെല്ലാം സ്വർണ്ണത്തിൽ കുളിച്ച് കാണപ്പെടുന്ന കാഴ്ച അതിമനോഹരമാണ്. ചണ്ഡികാദേവി, മഹിഷാസുരമർദ്ദിനി, [[ത്രിപുരസുന്ദരി]], [[മധുര മീനാക്ഷി ക്ഷേത്രം|മധുര മീനാക്ഷി]], [[കാമാക്ഷി അമ്മൻ കോവിൽ|കാഞ്ചി കാമാക്ഷി]], [[സപ്തമാതൃക്കൾ]], [[അഷ്ടലക്ഷ്മി|അഷ്ടലക്ഷ്മിമാർ]] തുടങ്ങിയ ദേവീരൂപങ്ങൾക്കാണ് ഇവിടെ പ്രാധാന്യമെങ്കിലും ഗണപതി, സുബ്രഹ്മണ്യൻ തുടങ്ങിയവരുടെ രൂപങ്ങളും ഇവിടെ കാണാം. ശ്രീകോവിലിന് നേരെമുന്നിലായി ചെറിയൊരു നമസ്കാരമണ്ഡപവും കാണാം. ഇവിടെയാണ് പൂജകൾക്കുശേഷം ശാന്തിക്കാർ നമസ്കരിയ്ക്കാൻ ഉപയോഗിയ്ക്കുന്നത്. ഇവിടെ ദേവീവാഹനമായ സിംഹത്തിന്റെ ഒരു പ്രതിഷ്ഠയുമുണ്ട്. സിംഹത്തെ വണങ്ങിവേണം ദേവിയെ വണങ്ങാനെന്നാണ് ചിട്ട. വടക്കുവശത്ത് അഭിഷേകജലം ഒഴുക്കിവിടാൻ ഓവും പണിതിട്ടുണ്ട്. === നാലമ്പലം === ശ്രീകോവിലിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റി നാലമ്പലം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. സാമാന്യം വലുപ്പമുള്ള നാലമ്പലമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. അകത്തേയ്ക്ക് കയറുന്ന വാതിലിന് ഇരുവശവുമായി വാതിൽമാടങ്ങൾ പണിതിട്ടുണ്ട്. തെക്കേ വാതിൽമാടത്തിൽ വച്ചാണ് നിത്യേനയുള്ള വിശേഷാൽ പൂജകളും ഹോമങ്ങളും നടക്കുന്നത്. ഇവിടെത്തന്നെയാണ് [[ചെണ്ട]], [[മദ്ദളം]], [[തിമില]], [[ഇലത്താളം]] തുടങ്ങിയ വാദ്യങ്ങൾ സൂക്ഷിച്ചുവയ്ക്കുന്നതും. തെക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ പതിവുപോലെ [[തിടപ്പള്ളി|തിടപ്പള്ളിയും]] വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ [[കിണർ|കിണറും]] പണിതിട്ടുണ്ട്. ഇവിടത്തെ കിണർ ദീർഘചതുരാകൃതിയിലാണ് കുഴിച്ചിട്ടുള്ളത്. പമ്പ-മണിമല നദികളുമായും കുളവുമായും ഇതിന് നേരിട്ട് ബന്ധമുണ്ടെന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത്. തിടപ്പള്ളിയ്ക്ക് സമീപം പ്രത്യേകം അലങ്കരിച്ച ഒരു [[ഊഞ്ഞാൽ|ഊഞ്ഞാലും]] അതിൽ ദേവിയുടെ മറ്റൊരു പ്രതിഷ്ഠയുമുണ്ട്. മൂലവിഗ്രഹത്തിന്റെ അതേ മാതൃകയിൽ തീർത്ത ഈ വിഗ്രഹത്തിന് സമീപം രണ്ട് [[തലയിണ|തലയിണകളും]] [[മെത്ത|മെത്തയും]] അലങ്കരിച്ചുവച്ചിട്ടുണ്ട്. ആട്ടുന്നത് സർവ്വൈശ്വര്യസിദ്ധിയ്ക്ക് ഉത്തമമാണെന്ന് വിശ്വസിച്ചുവരുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്ന എല്ലാവരും ഇതും കൂടി ചെയ്തിട്ടേ പോകാറുള്ളൂ. ശ്രീകോവിലിന്റെ തെക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് മറ്റൊരു ചെറിയ ശ്രീകോവിലിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി ഗണപതിഭഗവാന്റെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ഈ വിഗ്രഹവും ശിലാനിർമ്മിതമാണ്. വലത്തോട്ട് തുമ്പിക്കൈ നീട്ടിനിൽക്കുന്ന ഗണപതിയുടെ പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[മഴു|മഴുവും]] പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[കയർ|കയറും]] മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[മോദകം|മോദകവും]] കാണാം. മുന്നിലെ വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭഗവാൻ ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു. ഗണപതിഹോമം, കറുകമാല, നാരങ്ങാമാല, ഉണ്ണിയപ്പം എന്നിവയാണ് ഗണപതിയ്ക്ക് പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. [[വിനായക ചതുർത്ഥി|വിനായക ചതുർത്ഥിനാളിൽ]] ഇവിടെ വിശേഷാൽ പൂജകളുണ്ടാകാറുണ്ട്. {{പ്രധാന ലേഖനം|ബലിക്കല്ല്}} ശ്രീകോവിലിന് ചുറ്റുമായി അകത്തെ ബലിവട്ടം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. അഷ്ടദിക്പാലകർ (കിഴക്ക് - [[ഇന്ദ്രൻ]], തെക്കുകിഴക്ക് - [[അഗ്നി]], തെക്ക് - [[യമൻ]], തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് - [[നിരൃതി]], പടിഞ്ഞാറ് - [[വരുണൻ]], വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് - [[വായു]], വടക്ക് - [[കുബേരൻ]] & [[ചന്ദ്രൻ]], വടക്കുകിഴക്ക് - [[ഈശാനൻ]]), സപ്തമാതൃക്കൾ (തെക്കുഭാഗത്ത് ഒറ്റക്കല്ലിൽ - കിഴക്കുനിന്ന് [[ബ്രാഹ്മി]], [[മാഹേശ്വരി]], [[കൗമാരി]], [[വൈഷ്ണവി]], [[വാരാഹി]], [[ഇന്ദ്രാണി]], [[ചാമുണ്ഡി]] എന്ന ക്രമത്തിൽ), [[വീരഭദ്രൻ]] (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം - കിഴക്കുഭാഗത്ത്), ഗണപതി (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം - പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത്), ബ്രഹ്മാവ് (വടക്കുകിഴക്കിനും കിഴക്കിനുമിടയിൽ), [[അനന്തൻ]] (തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനും പടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ശാസ്താവ് (തെക്കിനും തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ദുർഗ്ഗ (പടിഞ്ഞാറിനും വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), സുബ്രഹ്മണ്യൻ (വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനും വടക്കിനുമിടയിൽ), നിർമ്മാല്യധാരി (വടക്കിനും വടക്കുകിഴക്കിനുമിടയിൽ ശിവലിംഗരൂപത്തിൽ - ഇവിടെ [[മുണ്ഡിനി]]) എന്നിവരെ പ്രതിനിധീകരിയ്ക്കുന്ന ബലിക്കല്ലുകൾ ഇവിടെ കാണാം. നിലവിൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നിത്യശീവേലിയില്ലാത്തതിനാൽ ഇവ പ്രതീകാത്മകമായാണ് കണ്ടുവരുന്നത്. ബലിക്കല്ലുകൾ ദേവന്റെ/ദേവിയുടെ വികാരഭേദങ്ങളാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. തന്മൂലം അവയിൽ ചവിട്ടുന്നതും തൊട്ടുതലയിൽ വയ്ക്കുന്നതും നിരോധിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. ==കാർത്തികസ്തംഭം== അധർമ്മത്തിൻന്റെയും തിന്മയുടെയും ഭൗതിക പ്രതീകമാണ് കാർത്തികസ്തംഭം. ഇത് കത്തിച്ച് ചാമ്പലാക്കുന്ന ചടങ്ങിലൂടെ തിന്മയെ [[അഗ്നി]] വിഴുങ്ങി നന്മ ആധിപത്യം സ്ഥാപിക്കുന്നു എന്നാണ് വിശ്വാസം. വൃശ്ചികമാസത്തിലെ തൃക്കാർത്തിക ദിവസമാണ് ഈ ചടങ്ങ് നടക്കുന്നത്. പൊക്കമുള്ള തൂണിൽ വാഴക്കച്ചി, പഴയ ഓലകൾ, പടക്കം, ദേവിയ്ക്ക് ചാർത്തിയ ഒരു വർഷത്തെ ഉടയാടകൾ എന്നിവ പൊതിഞ്ഞുകെട്ടി അതിന്മേൽ നാടിൻറെ സർവ്വ തിന്മകളെയും ആവാഹിക്കുന്നു. ദീപാരാധനയ്ക്ക് മുമ്പായി ഇത് കത്തിക്കും. സർവ്വ ദുഃഖദുരിതങ്ങളും ഇതോടെ തീരുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. == നാരീപൂജ == ചക്കുളത്തുകാവിലെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ അനുഷ്ഠാനമാണ് നാരീപൂജ. അന്നേദിവസം ഇന്ത്യയിലെ പ്രശസ്തരായ വനിതകളെ അതിഥിയായി ക്ഷണിച്ച് ഇവിടെ നാരീപൂജയ്ക്കിരുത്താറുണ്ട്{{തെളിവ്}}. അലങ്കൃത പീഠത്തിൽ സ്ത്രീകളെ ഇരുത്തി, ഭക്ത്യാദരപൂർവ്വം പൂജാരി ഇവരെ ദുർഗ്ഗാസങ്കൽപ്പത്തിൽ പൂജിക്കുന്നു. സ്ത്രീകൾ എവിടെ മാനിക്കപ്പെടുന്നുവോ അവിടെ ദേവതമാർ ആനന്ദിക്കുന്നുവെന്ന സങ്കല്പവും സ്ത്രീയെ ശക്തിസ്വരൂപിണിയായി ആരാധിക്കണമെന്ന താന്ത്രിക സങ്കല്പവുമാണ് ഇത്തരമൊരു പൂജയുടെ പൊരുൾ. സ്ത്രീയാണ് സൃഷ്ടിയുടെ അടിസ്ഥാനം എന്ന സങ്കൽപ്പത്തിൽ നിന്നാണ് ശാക്തേയർ മഹാദേവിയെ ആരാധിച്ചത്‌. ഈ വിശ്വാസപ്രകാരം സ്ത്രീകളെ ലോകമാതാവായ ആദിപരാശക്തിയുടെ പ്രതീകമായി ആരാധിക്കുന്ന ശാക്തേയ പൂജയാണിത്. == വിശേഷ ദിവസങ്ങൾ == ചൊവ്വ, വെള്ളി, [[പൗർണ്ണമി]], അമാവാസി, അഷ്ടമി, നവമി, ജന്മ നക്ഷത്ര ദിവസം, മലയാളം- ഇംഗ്ലീഷ് മാസങ്ങളിലെ ഒന്നാം തീയതി തുടങ്ങിയവ ദർശനത്തിന് പ്രധാനമാണ്. പൊതുവേ ചൊവ്വ, വെള്ളി, ഞായർ ദിവസങ്ങളിൽ ദർശനത്തിന് തിരക്ക് അനുഭവപ്പെടാറുണ്ട്. കുംഭമാസത്തിലെ മകം- പൂരം ദിവസങ്ങൾ അതിവിശേഷം. [[നവരാത്രി]], [[തൃക്കാർത്തിക]], [[ശിവരാത്രി]], [[ദീപാവലി]], മണ്ഡലകാല ദിവസങ്ങൾ, മകരചൊവ്വ തുടങ്ങിയവ വിശേഷമാണ്. [[വിദ്യാരംഭം]], [[തൃക്കാർത്തിക]] ([[പൊങ്കാല]]) എന്നിവ അതിപ്രധാനം. == ദർശന സമയം == *രാവിലെ 4.30 AM മുതൽ ഉച്ചക്ക് 1 PM വരെ. *വൈകുന്നേരം 4.30 PM മുതൽ രാത്രി 8 PM വരെ. ==എത്തിച്ചേരുവാനുള്ള വഴി== തിരുവല്ലയിൽ നിന്ന് ഏകദേശം ഒമ്പതുകിലോമീറ്റർ പടിഞ്ഞാറുമാറി, അമ്പലപ്പുഴയ്ക്കുള്ള വഴിയിൽ, പത്തനംതിട്ട-ആലപ്പുഴ ജില്ലകളുടെ അതിർത്തിയിലാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. തിരുവല്ലയിൽ നിന്ന് ധാരാളം ബസ്സുകൾ അമ്പലപ്പുഴയ്ക്കുണ്ട്. അവയിലൊന്നിൽ കയറിയാൽ ക്ഷേത്രത്തിനടുത്തുള്ള ബസ് സ്റ്റോപ്പിൽ ഇറങ്ങാവുന്നതാണ്. പ്രധാന വഴിയിൽ തന്നെ ക്ഷേത്രകവാടം കാണാം. അതിലൂടെ അല്പം കൂടി മുന്നോട്ടുപോയാൽ ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലെത്താം. തീവണ്ടി വഴി വരുന്നവർക്ക് [[തിരുവല്ല തീവണ്ടിനിലയം|തിരുവല്ല റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനാണ്]] ഏറ്റവും അടുത്തുള്ളത് (9 കിലോമീറ്റർ). ഇവിടെ ഭൂരിപക്ഷം തീവണ്ടികൾക്കും സ്റ്റോപ്പുണ്ട്. മറ്റൊരു പ്രധാന സ്റ്റേഷൻ [[ഹരിപ്പാട് തീവണ്ടിനിലയം|ഹരിപ്പാട്ടാണ്]] (13 കിലോമീറ്റർ). [[അമ്പലപ്പുഴ തീവണ്ടിനിലയം|അമ്പലപ്പുഴ സ്റ്റേഷനും]] വളരെ അടുത്താണ്. തന്മൂലം [[തിരുവല്ല ശ്രീവല്ലഭമഹാക്ഷേത്രം]], [[അമ്പലപ്പുഴ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം]], [[ഹരിപ്പാട് സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമിക്ഷേത്രം]], [[മണ്ണാറശ്ശാല നാഗരാജക്ഷേത്രം]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ ദർശനം നടത്തുന്നവർക്ക് കൂട്ടിച്ചേർക്കാവുന്ന ക്ഷേത്രമാണ് ചക്കുളത്തുകാവ്. == അവലംബം == {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഭദ്രകാളിക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ദുർഗ്ഗാക്ഷേത്രങ്ങൾ]] {{Hindu temples in Kerala}} sr54nabhazg8pax0xkpgufl6i1a8ruo 4666472 4666471 2026-09-12T18:57:54Z ~2026-48203-56 222590 /* യക്ഷിയമ്മ */ 4666472 wikitext text/x-wiki {{refimprove}} {{Infobox Mandir |image = |caption=ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം |creator = |proper_name = ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം |date_built = |primary_deity = [[ദുർഗ്ഗ]] ([[ആദിപരാശക്തി]], [[ഭദ്രകാളി]], [[മഹാലക്ഷ്മി]], [[മഹാസരസ്വതി]] സങ്കല്പങ്ങൾ ഉറച്ച ദേവത) |architecture = [[തെക്കേ ഇന്ത്യൻ]], [[കേരളീയ രീതി]] |location =[[നീരേറ്റുപുറം]], [[തലവടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]], [[കുട്ടനാട് താലൂക്ക്]], [[ആലപ്പുഴ ജില്ല]], [[തിരുവല്ല|തിരുവല്ലയ്ക്ക്]] സമീപം, [[കേരളം]] |coordinates = }} [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ]] [[കുട്ടനാട് താലൂക്ക്|കുട്ടനാട് താലൂക്കിൽ]] [[തലവടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|തലവടി പഞ്ചായത്തിൽ]] [[നീരേറ്റുപുറം|നീരേറ്റുപുറത്ത്]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു പ്രസിദ്ധ ഹൈന്ദവ ക്ഷേത്രമാണ് '''ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം'''. [[പത്തനംതിട്ട ജില്ല|പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിലെ]] [[തിരുവല്ല]] നഗരത്തിൽ നിന്നും ഏകദേശം ഒൻപത് കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ജഗദീaശ്വരിയും [[പരാശക്തി|ആദിപരാശക്തിയുമായ]] [[വനദുർഗ്ഗ|വനദുർഗ്ഗയാണ്]] ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠ. '''ചക്കുളത്തമ്മ''' എന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന ഇവിടുത്തെ ഭഗവതി [[മഹാകാളി]], [[മഹാലക്ഷ്മി]], [[മഹാസരസ്വതി]], [[ഭുവനേശ്വരി]], [[ഭദ്രകാളി]] തുടങ്ങി ആദിപരാശക്തിയുടെ എല്ലാ പ്രധാന ഭാവങ്ങളിലും ആരാധിയ്ക്കപ്പെട്ടുവരുന്നു. ഉപദേവതകളായി [[ഗണപതി]], [[പരമശിവൻ]], [[മഹാവിഷ്ണു]], [[സുബ്രഹ്മണ്യൻ]], [[ശാസ്താവ്]], [[ഹനുമാൻ]], [[രാധ|രാധാസമേതനായ]] [[ശ്രീകൃഷ്ണൻ]], ദുർഗ്ഗ, സരസ്വതി, [[നവഗ്രഹങ്ങൾ]], [[നാഗദൈവങ്ങൾ]], [[രാഹു]], [[ബ്രഹ്മരക്ഷസ്സ്]], [[യക്ഷി|യക്ഷിയമ്മ]], [[ആനമറുത]] എന്നിവർക്കും പ്രതിഷ്ഠകളുണ്ട്. [[വൃശ്ചികം|വൃശ്ചികമാസത്തിലെ]] [[തൃക്കാർത്തിക]] ദിവസം പ്രസിദ്ധമായ '''[[പൊങ്കാല]]''' നടക്കുന്നു. സാക്ഷാൽ പ്രപഞ്ച നാഥയായ ഭഗവതിക്ക് മുൻപിൽ സ്ത്രീകൾ ഇഷ്ടകാര്യസിദ്ധിക്കായി നടത്തപ്പെടുന്ന [[ദ്രാവിഡർ|ദ്രാവിഡ]] ആചാരപ്രകാരമുള്ള ഒരു ആരാധനയാണ് പൊങ്കാല. അന്നേദിവസം തന്നെയുള്ള [[കാർത്തികസ്തംഭം]], ലക്ഷദീപം, [[ധനു]]മാസത്തിലെ മുപ്പെട്ട് വെള്ളിയാഴ്ചയുള്ള നാരീപൂജ, വിളിച്ചു ചൊല്ലിയുള്ള പ്രാർഥന, ലഹരിവിമോചന പ്രതിജ്ഞ തുടങ്ങിയ ചടങ്ങുകളും ഇവിടെയുണ്ട്. ഭഗവതിയ്ക്ക് ധനു ഒന്നുമുതൽ പന്ത്രണ്ടുവരെയുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ കൊടിയേറി ഉത്സവമുണ്ട്. കൂടാതെ [[നവരാത്രി]]യും ഇവിടെ അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നു. മദ്ധ്യ തിരുവതാംകൂറിലെ "സ്ത്രീകളുടെ ശബരിമല" എന്നാണു ഈ ക്ഷേത്രത്തെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. <ref>http://malayalam.nativeplanet.com/thiruvalla/attractions/chakkulathu-kavu-temple/</ref> പട്ടമന എന്നുപേരുള്ള ഒരു [[നമ്പൂതിരി]] കുടുംബം വകയാണ് ക്ഷേത്രഭരണം. ആലപ്പുഴ, പത്തനംതിട്ട, [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം]] എന്നീ ജില്ലകളുടെ അതിർത്തിയിൽ [[പമ്പാനദി|പമ്പാനദിയുടെയും]] [[മണിമലയാർ|മണിമലയാറിന്റെയും]] സംഗമസ്ഥാനത്താണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. == ഐതിഹ്യം == === സ്ഥലനാമം, ക്ഷേത്രപ്രതിഷ്ഠ === അസുരന്മാരായ ശുംഭനിശുംഭന്മാരെ നിഗ്രഹിച്ച് പ്രപഞ്ചത്തിൽ നന്മയും സമാധാനവും പുനർസ്ഥാപിച്ച ആദി പരാശക്തിയുടെ ഉജ്ജ്വലമായ ചൈതന്യമാണ് ചക്കുളത്ത് കാവിൽ വനദുർഗ്ഗയായി കുടികൊള്ളുന്നത്. ഇന്ന് ക്ഷേത്രമിരിയ്ക്കുന്ന സ്ഥലം പണ്ട് കൊടുംകാടായിരുന്നു. കാട്ടിൽ വിറകുവെട്ടാൻ പോയ ഒരു വേടൻ തന്നെ കൊത്താൻ വന്ന സർപ്പത്തെ വെട്ടി. പക്ഷേ, അതു ചത്തില്ല. പിന്നീട് ഇതേ സർപ്പത്തെ ഒരു കുളക്കരയിലെ പുറ്റിന് മുകളിൽ കണ്ടപ്പോൾ വേടൻ വീണ്ടും അതിനെ ആക്രമിച്ചു. പക്ഷേ, ഇത്തവണ പുറ്റ് പൊട്ടി ജലപ്രവാഹമുണ്ടായി. അമ്പരന്നുനിന്ന വേടന് മുന്നിൽ ഒരു സന്യാസി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട് അദ്ദേഹത്തെ ആശ്വസിപ്പിച്ചു. ഇതേ സമയം വേടന്റെ കുടുംബവും അവിടെയെത്തിയിരുന്നു. വെള്ളത്തിന് [[പാൽ|പാലും]] തേനും കലർന്ന നിറം വരുമ്പോൾ ജലപ്രവാഹം അവസാനിക്കുമെന്ന് സന്യാസി അവരോട് പറഞ്ഞു. പുറ്റിനകത്ത് പ്രപഞ്ചനാഥയായ സാക്ഷാൽ [[പരാശക്തി|ആദിപരാശക്തി]] ജലശയനം നടത്തിയ വെള്ളമാണിതെന്നും പുറ്റ് പൊളിച്ച് നോക്കിയാൽ ജഗദീശ്വരിയുടെ ഒരു പ്രതിഷ്ഠ കാണാമെന്നും അതിനെ ആരാധിച്ചാൽ സർവ്വ ഐശ്വര്യങ്ങളും ഉണ്ടാകുമെന്നും പറഞ്ഞ് പുറ്റ് ഉടച്ച് സന്യാസി വിഗ്രഹം പുറത്തെടുത്തു. അതോടെ അദ്ദേഹം അപ്രത്യക്ഷനായി. അന്ന് രാത്രി വേടൻ്റെ സ്വപ്നത്തിൽ സന്യാസിയായി വന്നത് സാക്ഷാൽ [[നാരദൻ|നാരദമുനിയാണെന്നും]] വെളിപ്പെട്ടു. ആ വിഗ്രഹമാണ് ചക്കുളത്തുകാവിൽ കുടികൊള്ളുന്നത് എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. അന്നുമുതൽ വേടനും കുടുംബവും ആ വനത്തിൽ തന്നെ താമസം തുടങ്ങി. എല്ലാ ദിവസവും കാട്ടിൽപ്പോയി വിറകും ഭക്ഷണസാധനങ്ങളും ശേഖരിച്ച് മൺകലത്തിൽ പാചകം ചെയ്താണ് അവർ കഴിഞ്ഞു പോന്നത്. ഉണ്ടാക്കുന്ന ഭക്ഷണത്തിൻ്റെ ഒരു പങ്ക് ഭഗവതിക്ക് നൽകിയ ശേഷമാണ് അവർ കഴിച്ചിരുന്നത്. ഒരു ദിവസം ഭക്ഷണസാധനങ്ങൾ ശേഖരിക്കാൻ പോയ അവർക്ക് ഒന്നും കിട്ടിയില്ല. വെറും കൈകളോടെ തിരിച്ചുവന്നു. വഴിപാട് മുടങ്ങുമല്ലോ എന്നോർത്ത് മരച്ചുവട്ടിൽ ചെന്നപ്പോൾ കലം നിറയെ ചോറും കറികളും ഇരിക്കുന്ന കാഴ്ചയാണ് വേടനും കുടുംബവും കണ്ടത്. ഇത് ദേവിയുടെ അനുഗ്രഹമാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കിയ അവർ ഉച്ചത്തിൽ ദേവീ നാമങ്ങൾ ഉരുവിട്ടു. ഇതേസമയം ഒരു അശരീരിയും ഉണ്ടായി. അത് ഇങ്ങനെ ആയിരുന്നു: {{cquote|മക്കളേ, ഞാൻ നിങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി ഉണ്ടാക്കിയതാണ് ഈ ആഹാരം. ഇത് കഴിച്ച് വിശ്രമിക്കുക. നിങ്ങളുടെ നിഷ്കളങ്കമായ ഭക്തിയിൽ ഞാൻ വളരെ സന്തുഷ്ടയാണ്. തീരാദുഃഖങ്ങളിൽ പോലും എന്നെ കൈവിടാത്തവർക്ക് ഞാൻ ദാസിയും തോഴിയും ആയിരിക്കും. ഭക്തിപൂർവ്വം ആര് എവിടെനിന്ന് വിളിച്ചാലും അവരോടൊപ്പം ഞാൻ എപ്പോഴും ഉണ്ടായിരിക്കും.}} ഈ ഓർമ്മ പുതുക്കാനാണ് ചക്കുളത്തു കാവിൽ ജനലക്ഷക്ഷങ്ങൾ പൊങ്കാല ഇടുന്നത്. ഭക്തർ അമ്മയ്ക്ക് പൊങ്കാല ഇടുമ്പോൾ അവരിലൊരാളായി അമ്മയും പൊങ്കാലയിടാനുണ്ടാകുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. പിൽക്കാലത്ത് ആ വേടനും കുടുംബവും സ്ഥലം വിട്ടുപോകുകയും ബ്രാഹ്മണർ അവിടെ താമസമാക്കുകയും ചെയ്തു. അവരിൽ പ്രധാനിയായ പട്ടമന ഇല്ലത്തെ നമ്പൂതിരി താന്ത്രികവിധികളോടുകൂടിയ ക്ഷേത്രം ഇവിടെ പണികഴിപ്പിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. അങ്ങനെയാണ് ചക്കുളത്തുകാവ് ക്ഷേത്രം നിലവിൽ വന്നത്. 1981-ൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നടന്ന നവീകരണത്തിനു ശേഷം അഷ്ടബാഹുക്കളോടുകൂടിയ ആദിപരാശക്തിയുടെ മൂർത്തരൂപമായ വനദുർഗ്ഗയെ പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. മഹാകാളി, മഹാലക്ഷ്മി, മഹാസരസ്വതി തുടങ്ങിയ പ്രധാന ഭാവങ്ങളിൽ ജഗദീശ്വരി ഇവിടെ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു.<ref>http://chakkulathukavutemple.org/about-temple/</ref> പ്രധാന പ്രതിഷ്‌ഠയായ വനദുർഗ്ഗയ്ക്ക് പുറമേ പരമശിവൻ, മഹാവിഷ്‌ണു, ഗണപതി, ധർമ്മശാസ്താവ്, സുബ്രഹ്മണ്യൻ, യക്ഷിയമ്മ, നവഗ്രഹങ്ങൾ എന്നിവർക്കും ഇവിടെ തുല്യ പ്രാധാന്യത്തോടെ സ്ഥാനം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. === യക്ഷിയമ്മ === കേരളത്തിലെ പല ക്ഷേത്രങ്ങളിലും കണ്ടുവരുന്ന ഒരു ഉപപ്രതിഷ്ഠയാണ് യക്ഷിയമ്മ. പ്രധാനമായും തെക്കൻ കേരളത്തിലാണ് ഈ പ്രതിഷ്ഠ കണ്ടു വരുന്നതെങ്കിലും കേരളത്തിന്റെ മറ്റു ഭാഗങ്ങളിലും ഒട്ടും കുറവല്ല. ചരിത്രപരമായി നോക്കുമ്പോൾ ആദിദ്രാവിഡസങ്കല്പത്തിലെ പ്രേതാരാധനയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു കിടക്കുന്നതാണ് യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠകൾ. അതേ സമയം സൗന്ദര്യം, അമാനുഷിക ശക്തി, പ്രേമം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളും യക്ഷികളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടുകിടക്കുന്നു. ഇങ്ങനെയൊക്കെ ആന്നെങ്കിലും യക്ഷിയ്ക്ക് സവിശേഷ പ്രാധാന്യം നൽകുന്ന ക്ഷേത്രങ്ങൾ വളരെ കുറവാണ്. ചക്കുളത്തുകാവ് ക്ഷേത്രം അവയിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടതാണ്. നാലമ്പലത്തിനു പുറത്ത് തെക്കു പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത്, പ്രത്യേകം കെട്ടിയുണ്ടാക്കിയ ശ്രീകോവിലിലാണ് യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠ. ഇവിടെ ഈ പ്രതിഷ്ഠ വരാൻ കാരണമായ കഥ ഇങ്ങനെയാണ്: ഒരിയ്ക്കൽ, ക്ഷേത്ര ഊരാളകുടുംബമായ പട്ടമന ഇല്ലത്തെ ഒരു പെൺകുട്ടി, പമ്പയാറ്റിൽ കുളിയ്ക്കാൻ പോയപ്പോൾ അവളെ അതിഭീകരിയായ ഒരു യക്ഷി ആക്രമിച്ചു. പലതവണ പെൺകുട്ടി ഓടിരക്ഷപ്പെടാൻ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും അപ്പോഴെല്ലാം യക്ഷി അവളെ പിന്തുടർന്നു. അവസാന രക്ഷയ്ക്കായി അവൾ ചക്കുളത്തമ്മയെത്തന്നെ ശരണം പ്രാപിച്ചു. ഭക്തയുടെ വിഷമം മനസ്സിലാക്കിയ ദേവി, ഉടനെ ത്രിശൂലവുമായി വരികയും യക്ഷിയെ ഭയപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു. പരിഭ്രാന്തയായ യക്ഷി, തന്നെ ഒന്നും ചെയ്യരുതെന്നും ഇനി ആരെയും താൻ ഉപദ്രവിയ്ക്കില്ലെന്നും സത്യം ചെയ്ത് ഒഴിഞ്ഞുപോയി. അങ്ങനെ മോക്ഷം കിട്ടിയ യക്ഷിയെ, പിന്നീട് ദേവിയുടെ സമീപം തന്നെ കുടിയിരുത്തുകയുണ്ടായി. ഇവിടെ ഒരു [[വാൽക്കണ്ണാടി|വാൽക്കണ്ണാടിയുടെ]] രൂപത്തിലാണ് യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠ. == ക്ഷേത്രനിർമ്മിതി == === ക്ഷേത്രപരിസരവും മതിലകവും === നീരേറ്റുപുറം ഗ്രാമത്തിന്റെ ഏതാണ്ട് ഒത്ത നടുക്കായാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. കിഴക്കോട്ടാണ് ക്ഷേത്രദർശനം. കേരളത്തിലെ രണ്ടു പ്രധാന നദികളായ പമ്പാനദിയും മണിമലയാറും യഥാക്രമം ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തെക്കും വടക്കും മാറിയൊഴുകുന്നു. [[ചിങ്ങം|ചിങ്ങമാസത്തിലെ]] [[തിരുവോണം (നക്ഷത്രം)|തിരുവോണം]] നാളിൽ പമ്പാനദിയിൽ നടത്തിവരുന്ന [[നീരേറ്റുപുറം പമ്പാ ജലോത്സവം]] അതിപ്രസിദ്ധമാണ്. നീരേറ്റുപുറം പോസ്റ്റ് ഓഫീസ്, സഹകരണ ബാങ്ക്, ഹോട്ടലുകൾ, വിവിധ കടകംബോളങ്ങൾ തുടങ്ങി നിരവധി സ്ഥാപനങ്ങൾ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പരിസരത്തായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്തുകൂടെ [[അമ്പലപ്പുഴ]]-[[തിരുവല്ല]] സംസ്ഥാനപാത കടന്നുപോകുന്നു. ഇവിടെത്തന്നെ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പേരെഴുതിയ മനോഹരമായ കവാടവും കാണാം. ഇതും കടന്ന് അല്പദൂരം സഞ്ചരിച്ചാൽ ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലെത്താം. ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലായി വലിയ [[അരയാൽ]]മരം കാണാം. ഹൈന്ദവവിശ്വാസപ്രകാരം പുണ്യവൃക്ഷമായ അരയാലിന്റെ മുകളിൽ [[ബ്രഹ്മാവ്|ബ്രഹ്മാവും]] നടുക്ക് വിഷ്ണുവും അടിയിൽ ശിവനും കുടികൊള്ളുന്നു. അങ്ങനെ, [[ത്രിമൂർത്തികൾ|ത്രിമൂർത്തികളുടെ]] പ്രത്യക്ഷസ്വരൂപമായി കണക്കാക്കുഅന അരയാലിനെ ദിവസവും രാവിലെ ഏഴുതവണ വലം വയ്ക്കുന്നത് ഉത്തമമായി കണക്കാക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ നേരെ വടക്കാണ് വാഹന പാർക്കിങ് സൗകര്യം ഏർപ്പെടുത്തിയിരിയ്ക്കുന്നത്. പൊങ്കാല സമയത്ത് [[കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി.]] ഇങ്ങോട്ട് പ്രത്യേകം സർവീസുകൾ നടത്താറുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്താണ് ഊരാളകുടുംബമായ പട്ടമന ഇല്ലം നിൽക്കുന്നത്. മുമ്പുണ്ടായിരുന്ന ഇല്ലം പൊളിച്ചുമാറ്റി ഇപ്പോൾ ഇവിടെയൊരു കോൺക്രീറ്റ് വീട് പണിതിരിയ്ക്കുകയാണ്. എന്നാൽ, ദേവിയുടെ ചെറിയൊരു ക്ഷേത്രം ഇവിടെയും കാണാം. ഇത് മഹാഭക്തനായ ഒരു നമ്പൂതിരിയ്ക്ക് ദേവി നൽകിയ ദർശനത്തിന്റെ സ്മാരകമായി കണക്കാക്കിവരുന്നു. ഇന്ന് ഇതിനെ '''മൂലകുടുംബക്ഷേത്രം''' എന്ന പേരിൽ വിശേഷിപ്പിച്ചുവരുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിൽ വിശദമായി ഒരു മതിലകം പണിതിട്ടില്ല. എങ്കിലും, ആനക്കൊട്ടിൽ മുതലുള്ള ഭാഗം മതിലകമായി കണക്കാക്കിവരുന്നു. 2022-ലാണ് ഇവിടെ അതിവിശാലമായ ആനക്കൊട്ടിൽ പണിതത്. അതിനുമുമ്പ് ഇവിടെ ഒരു [[അലൂമിനിയം]] ഷീറ്റ് മാത്രമേയുണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. ഇന്ന് ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്നവരുടെ പ്രധാന ആകർഷണമാണിവിടം. ചോറൂൺ, വിവാഹം, തുലാഭാരം, വിളിച്ചുചൊല്ലിപ്രാർത്ഥന തുടങ്ങിയ ചടങ്ങുകൾ നടക്കുന്നത് ഇവിടെ വച്ചാണ്. ആനക്കൊട്ടിലിനപ്പുറമാണ് ദേവീവാഹനമായ [[സിംഹം|സിംഹത്തെ]] ശിരസ്സിലേറ്റുന്ന സ്വർണ്ണക്കൊടിമരം കാണാൻ സാധിയ്ക്കുക. ഏകദേശം 50 അടി ഉയരം വരുന്ന ഈ കൊടിമരം, 1981-ലാണ് പ്രതിഷ്ഠിച്ചത്. വളരെ തിളക്കമുള്ള ഈ കൊടിമരത്തിനപ്പുറമാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ബലിക്കല്ല് പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുള്ള ബലിക്കൽപ്പുര. താരതമ്യേന ഉയരം കുറഞ്ഞ ബലിക്കല്ലാണ് ഇവിടെയുള്ളത് എന്നതിനാൽ പുറമേ നിന്നുനോക്കിയാൽത്തന്നെ വിഗ്രഹം കാണാവുന്നതാണ്. ബലിക്കൽപ്പുരയുടെ മച്ചിൽ പതിവുപോലെ ബ്രഹ്മാവിന്റെയും [[അഷ്ടദിക്പാലകർ|അഷ്ടദിക്പാലകരുടെയും]] രൂപങ്ങൾ കൊത്തിവച്ചിട്ടുണ്ട്. കൂടാതെ വേറെയും ധാരാളം രൂപങ്ങൾ കാണാം. ബലിക്കൽപ്പുരയുടെ ഇരുവശവുമായി രണ്ട് [[ആന|ആനകളുടെ]] രൂപങ്ങൾ കാണാൻ സാധിയ്ക്കും. ഇവ [[പ്ലാസ്റ്റർ ഓഫ് പാരീസ്|പ്ലാസ്റ്റർ ഓഫ് പാരീസിൽ]] നിർമ്മിച്ചതാണ്. ==== മഹാവിഷ്ണുക്ഷേത്രം, ആനമുറതപ്രതിഷ്ഠ ==== പ്രദക്ഷിണവഴിയുടെ തെക്കുകിഴക്കുഭാഗത്ത് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനമായി മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ പ്രതിഷ്ഠയോടുകൂടിയ ഒരു ശ്രീകോവിൽ കാണാം. ഏകദേശം നാലടി ഉയരം വരുന്ന അതിമനോഹരമായ ശിലാവിഗ്രഹമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[സുദർശനചക്രം]], പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[പാഞ്ചജന്യം]] എന്ന [[ശംഖ് (വാദ്യം)|ശംഖ്]], മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[കൗമോദകി]] എന്ന [[ഗദ]], മുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[താമര]] എന്നിവ ധരിച്ച ഭഗവാൻ നിൽക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ്. ഭഗവദ്വാഹനമായ ഗരുഡന്റെ പഞ്ചലോഹവിഗ്രഹം ഇവിടെ ഭഗവാന് അഭിമുഖമായി പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. പാൽപ്പായസം, കദളിപ്പഴം, തുളസിമാല തുടങ്ങിയവയാണ് മഹാവിഷ്ണുവിനുള്ള പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. [[അഷ്ടമിരോഹിണി]], [[വിഷു]], [[വൈകുണ്ഠ ഏകാദശി]] തുടങ്ങിയവ വിശേഷദിവസങ്ങളിൽ പെടുന്നു. ഇതിനുസമീപം കാണുന്ന മേൽക്കൂരയില്ലാത്ത ഒരു തറയിലാണ് ആനമറുതയുടെ പ്രതിഷ്ഠ. ക്ഷേത്രമുണ്ടായ കാലത്തുതന്നെ ഇവിടെ ആനമുറതയുടെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ടായിരുന്നു എന്നാണ് സങ്കല്പം. എന്നാൽ, ഇപ്പോഴത്തെ പ്രതിഷ്ഠ 2023 ജൂൺ 18-നാണ് നടത്തിയത്. നീരേറ്റുപുറം പരിസരത്ത് നിരവധി ഉപദ്രവങ്ങളുണ്ടാക്കിയ ഒരു ആനയുടെ പ്രേതത്തെയാണ് ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. ആനമുറതപ്രതിഷ്ഠയ്ക്കപ്പുറമാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ ഊട്ടുപുര പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. സാധാരണയായി ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്ത് വരുന്ന ഊട്ടുപുര ഇവിടെ തെക്കുഭാഗത്ത് വന്നിരിയ്ക്കുന്നത് ശ്രദ്ധേയമാണ്. നിത്യേന ഉച്ചയ്ക്ക് ഇവിടെ അന്നദാനമുണ്ടാകും. പ്രമുഖ വ്യവസായിയായ [[ഗോകുലം ഗോപാലൻ|ഗോകുലം ഗോപാലന്റെ]] വഴിപാടായി 2018-ലാണ് ഈ ഊട്ടുപുര പണിതത്. പ്രദക്ഷിണമായി വരുമ്പോൾ തെക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് പ്രത്യേകം ശ്രീകോവിലിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി അയ്യപ്പസ്വാമിയുടെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. കൃഷ്ണശിലയിൽ തീർത്ത വിഗ്രഹത്തിന് ഏകദേശം രണ്ടടി ഉയരം വരും. [[ശബരിമല ധർമ്മശാസ്താക്ഷേത്രം|ശബരിമലയിലെ]] വിഗ്രഹവുമായി നല്ല രൂപസാദൃശ്യമുള്ള വിഗ്രഹമാണിത്. ഇവിടെവച്ചാണ് ശബരിമല തീർത്ഥാടകർ മാലയിടുന്നതും കെട്ടുനിറയ്ക്കുന്നതുമെല്ലാം. അയ്യപ്പന്റെ ശ്രീകോവിലിന് തെക്കുവശത്ത് പ്രത്യേകം തീർത്ത ഒരു തറയിലാണ് നാഗദൈവങ്ങളുടെ പ്രതിഷ്ഠ. [[നാഗരാജാവ്|നാഗരാജാവായി]] [[വാസുകി]] കുടികൊള്ളുന്ന കാവിൽ, കൂടെ [[നാഗയക്ഷി|നാഗയക്ഷിയായി]] ശതശീർഷ എന്ന പത്നിയുമുണ്ട്. [[നൂറും പാലും]], [[സർപ്പംപാട്ട്]], മഞ്ഞൾപ്പൊടി അഭിഷേകം, പുറ്റും മുട്ടയും സമർപ്പണം എന്നിവയാണ് നാഗദൈവങ്ങളുടെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. എല്ലാമാസവും [[ആയില്യം (നക്ഷത്രം)|ആയില്യം]] നാളിൽ ഇവർക്ക് വിശേഷാൽ പൂജകളും കന്നിമാസത്തിലെ ആയില്യത്തിന് [[സർപ്പബലി|സർപ്പബലിയുമുണ്ടാകും]]. അയ്യപ്പന്റെ ശ്രീകോവിലിന് വടക്കുവശത്താണ് ഐതിഹ്യപ്രസിദ്ധമായ യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠയുള്ള ശ്രീകോവിൽ. തന്റെ ഭക്തയായ പെൺകുട്ടിയെ ഉപദ്രവിയ്ക്കാൻ വന്ന യക്ഷിയെ ദേവി ശാന്തയാക്കി ഇവിടെ കുടിയിരുത്തുകയായിരുന്നു എന്നാണ് സങ്കല്പം. വറപൊടി നിവേദ്യമാണ് ഇവിടെ പ്രധാന വഴിപാട്. ==== വീരഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം ==== നാഗപ്രതിഷ്ഠയുടെ നേരെ പടിഞ്ഞാറ് ഉയരത്തിലാണ് ചക്കുളത്തുകാവിലെ ഏറ്റവും പുതിയ ഉപപ്രതിഷ്ഠയായ വീരഹനുമാനെ പ്രതിഷ്ഠിച്ച ക്ഷേത്രം. കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഹനുമദ്വിഗ്രഹങ്ങളിലൊന്നാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. പതിനെട്ടടി ഉയരം വരുന്ന ഈ വിഗ്രഹം, ഒറ്റക്കല്ലിൽ തീർത്തതാണ്. ഇടതുകയ്യിൽ ഗദ തലകീഴായി പിടിച്ച്, വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ് ഇവിടെയുള്ള ഹനുമദ്വിഗ്രഹം. പ്രത്യേകം മതിലകത്തോടുകൂടിയ ഈ ക്ഷേത്രം 2016-ലാണ് പണികഴിപ്പിച്ചത്. ആദ്യകാലത്ത് ക്ഷേത്രത്തിലെ മൂലകുടുംബക്ഷേത്രത്തിൽ അഷ്ടദിക്പാലകർക്കൊപ്പം പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെട്ടിരുന്ന ഹനുമാനെ, സ്ഥലപരിമിതിമൂലം ഇങ്ങോട്ട് മാറ്റിപ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുകയായിരുന്നു. താഴെനിന്ന് പന്ത്രണ്ടുപടികൾ കയറിവേണം നടയ്ക്കുനേരെയെത്താൻ. പടികളുടെ താഴെയായി ആനമുഖത്തോടുകൂടിയ ഒരു എടുപ്പുണ്ട്. ഹനുമാൻ സ്വാമിയെ ഉപാസിയ്ക്കുന്നത് ശത്രുദോഷങ്ങളിൽ നിന്നു മോചനം നൽകുമെന്നാണ് ഭക്തജനവിശ്വാസം. തന്മൂലം നിരവധി ആളുകളാണ് ഇവിടെ ദർശനത്തിനെത്തുന്നത്. സർവ്വകാര്യസിദ്ധി വിളക്കുഴിച്ചിലാണ് ഇവിടെയുള്ള പ്രധാന വഴിപാട്. കൂടാതെ സാധാരണ ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രങ്ങളിലെപ്പോലെ വടമാല, വെറ്റിലമാല, അവിൽ നിവേദ്യം, വെണ്ണക്കാപ്പ് ചാർത്തൽ എന്നിവയും അതിവിശേഷമായ വഴിപാടുകളിൽ പെടുന്നു. [[ചൈത്രം|ചൈത്രമാസത്തിലെ]] [[പൗർണ്ണമി|പൗർണ്ണമിനാളിൽ]] നടക്കുന്ന ഹനുമാൻ ജയന്തിയാണ് ഇവിടെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷം. ഇതിനോടനുബന്ധിച്ച് ഇവിടെ '''ആഞ്ജനേയോത്സവം''' എന്ന പേരിൽ പത്തുദിവസത്തെ ഉത്സവം നടത്തിവരുന്നുണ്ട്. ഇതുകൂടാതെ [[കർക്കടകം|കർക്കടകമാസത്തിലെ]] [[രാമായണമാസം|രാമായണമാസാചരണവും]] അതിവിശേഷമാണ്. ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തൊട്ടടുത്തായി മറ്റൊരു ശ്രീകോവിലും കാണാം. ഇവിടെ രാധാകൃഷ്ണന്മാരാണ് പ്രതിഷ്ഠ. ഇതും താരതമ്യേന പുതിയൊരു ശ്രീകോവിലാണ്. കൃഷ്ണശിലാനിർമ്മിതമായ വിഗ്രഹത്തിൽ വലതുവശത്ത് ശ്രീകൃഷ്ണനും ഇടതുവശത്ത് രാധയുമാണ് പ്രതിഷ്ഠകൾ. വലതുകയ്യിൽ [[ഓടക്കുഴൽ]] പിടിച്ച്, ഇടതുകൈ രാധയുടെ തോളത്തുവച്ചുനിൽക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ് ഇവിടെ ശ്രീകൃഷ്ണപ്രതിഷ്ഠ. രാധയാണെങ്കിൽ, വലതുകയ്യിൽ താമര പിടിച്ച് ഭഗവാന്റെ കരലാളനത്താൽ നമ്രമുഖിയായി നിൽക്കുന്നു. രണ്ടുപേരെയും ഒരുമിച്ചാണ് വിഗ്രഹത്തിൽ ചിത്രീകരിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. [[അഷ്ടമിരോഹിണി]] ഇവിടെ അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നുണ്ട്. ==== സുബ്രഹ്മണ്യനും ശിവനും ==== ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറുഭാഗം മുഴുവൻ നിരവധി മരങ്ങളാൽ സമ്പുഷ്ടമാണ്. ഇവിടെയുള്ള മരങ്ങളിലെല്ലാം ധാരാളം കൊടികൾ കെട്ടിത്തൂക്കിയിരിയ്ക്കുന്നത് കാണാം. മക്കളില്ലാത്ത ദമ്പതികളുടെ നേർച്ചകളാണ് ഇവയിലധികവും. അവയെ കണ്ടുകൊണ്ട് നടന്നെത്തുന്നത് വടക്കുപടിഞ്ഞാറേമൂലയിലുള്ള സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമിയുടെ ശ്രീകോവിലിനുമുന്നിലാണ്. ഏകദേശം നാലടി ഉയരം വരുന്ന ബാലസുബ്രഹ്മണ്യവിഗ്രഹമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിച്ച്, ഇടതുകൈ അരയിൽ കുത്തിനിൽക്കുന്ന സുബ്രഹ്മണ്യന്ന് [[സ്കന്ദഷഷ്ഠി|സ്കന്ദഷഷ്ഠിയും]] [[തൈപ്പൂയം|തൈപ്പൂയവുമാണ്]] പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷങ്ങൾ. കൂടാതെ എല്ലാമാസത്തെയും വെളുത്ത [[ഷഷ്ഠി|ഷഷ്ഠിയും]] പ്രാധാന്യത്തോടെ ആചരിച്ചുവരുന്നു. സുബ്രഹ്മണ്യശ്രീകോവിലിന് സമീപത്തായി [[കാളിയമർദ്ദനം]] നടത്തുന്ന ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ അതിമനോഹരമായ ഒരു ശില്പവും അതിനോടുചേർന്നുള്ള ചെറിയൊരു ജലപാതയും കാണാം. 2021-ലാണ് ഇവിടെ ഈ ശില്പം പണിതത്. ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്ന ഭക്തരെ ഇത് വളരെയധികം ആകർഷിയ്ക്കുന്നുണ്ട്. ഇവിടെത്തന്നെയാണ് ക്ഷേത്രം വക അഗതിമന്ദിരവും പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. നിരാലംബരായ ആളുകൾക്ക് സുഖകരമായ താമസ-ഭക്ഷണസൗകര്യങ്ങൾ ഏർപ്പാടാക്കിയിട്ടുള്ള ഈ കെട്ടിടം, ക്ഷേത്രം ട്രസ്റ്റിന്റെ സാമൂഹികപ്രവർത്തനങ്ങളിൽ പ്രധാനപങ്കുവഹിയ്ക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്താണ് വഴിപാട് കൗണ്ടർ. മഞ്ഞൾനീരാട്ട്, കൈവട്ടകഗുരുതി, ചുറ്റുവിളക്ക്, കാര്യസിദ്ധി അഭിഷേകം, രക്തപുഷ്പാഞ്ജലി, കുങ്കുമാർച്ചന, പൂമൂടൽ, നെയ്യപ്പം മൂടൽ തുടങ്ങിയവയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. കൂടാതെ നിരവധി മന്ത്രങ്ങൾ കൊണ്ടുള്ള അർച്ചനകളും വിശേഷമാണ്. വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിലെത്തിയാൽ ഐതിഹ്യപ്രസിദ്ധമായ ചക്കരക്കുളം കാണാം. വളരെ ചെറിയൊരു കുളമാണെങ്കിലും ഇവിടെ കുളിയ്ക്കാനും കാലുകഴുകാനുമെല്ലാം സൗകര്യമുണ്ട്. ഉത്സവാവസാനം ദേവിയ്ക്ക് ഇവിടെയാണ് ആറാട്ട് നടക്കുന്നത്. ഇതിന് തൊട്ടടുത്താണ് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനം നൽകുന്ന ശിവന്റെ ശ്രീകോവിൽ. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ശിവലിംഗമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. ശംഖാഭിഷേകം, ധാര, പിൻവിളക്ക്, കൂവളമാല തുടങ്ങി നിരവധി വഴിപാടുകൾ ശിവന്നുണ്ട്. [[ശിവരാത്രി|ശിവരാത്രിയാണ്]] ഇവിടെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷം. കൂടാതെ എല്ലാ [[പ്രദോഷവ്രതം|പ്രദോഷദിവസങ്ങളും]] അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നു. ഭഗവദ്വാഹനമായ [[നന്ദി (പുരാണകഥാപാത്രം)|നന്ദികേശന്റെ]] വിഗ്രഹവും നടയ്ക്കുനേരെ കാണാം. ==== നവഗ്രഹങ്ങളും സരസ്വതീമണ്ഡപവും ==== ശിവക്ഷേത്രത്തിന്റെ പുറകിലാണ് സരസ്വതീമണ്ഡപം. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ആകർഷണങ്ങളിലൊന്നാണിവിടം. ഇവിടെ ഒരേ പീഠത്തിൽ മൂന്നുപ്രതിഷ്ഠകൾ കാണാം - ഭഗവതി (ദുർഗ്ഗ), സരസ്വതി, രാഹു (സർപ്പം). വാൽക്കണ്ണാടിരൂപത്തിലാണ് ഭഗവതിയെ ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. സരസ്വതീരൂപം സാധാരണ കാണുന്നപോലെ പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[വേദം]], പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ജപമാല]] എന്നിവ ധരിച്ച്, മുന്നിലെ രണ്ടുകൈകൾ കൊണ്ട് [[വീണ]] മീട്ടുന്ന രൂപത്തിലാണ്. മൂന്നുവിഗ്രഹങ്ങളും പഞ്ചലോഹത്തിൽ നിർമ്മിച്ചവയാണ്. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടുകളിലൊന്നായ കാര്യസിദ്ധി അഭിഷേകം നടത്തുന്നത് ഇവിടെയാണ്. ഭക്തർക്ക് സ്വന്തം കൈകൊണ്ടുതന്നെ നടത്താവുന്ന അഭിഷേകമാണിത്. ഒരു കുടത്തിൽ ജലം നിറച്ചുകൊണ്ടുവന്ന് അത് ഇവിടെയുള്ള മൂന്നുദേവതകൾക്കും അഭിഷേകം ചെയ്യുന്നു. പേര് സൂചിപ്പിയ്ക്കുന്നതുപോലെ സർവ്വകാര്യസിദ്ധിയാണ് ഇതിന്റെ ഫലമെന്ന് ഭക്തർ വിശ്വസിയ്ക്കുന്നു. സരസ്വതീമണ്ഡപത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്താണ് നവഗ്രഹപ്രതിഷ്ഠയോടുകൂടിയ ശ്രീകോവിൽ. അഴികളോടുകൂടിയ ഈ ശ്രീകോവിലിനകത്ത് ഒരേപീഠത്തിൽ വിവിധ ദിക്കുകളിലേയ്ക്ക് ദർശനമായി നവഗ്രഹദേവതകളെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. ഗ്രഹനായകനായ [[സൂര്യൻ]] നടുക്കും മറ്റുള്ളവർ ചുറ്റും നിൽക്കുന്ന പതിവുസങ്കല്പത്തിൽ തന്നെയാണ് ഇവിടെയും നവഗ്രഹപ്രതിഷ്ഠ. സൂര്യന്റെ കിഴക്കുവശത്ത് [[ശുക്രൻ]], തെക്കുകിഴക്ക് [[ചന്ദ്രൻ]], തെക്ക് [[ചൊവ്വ]], തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് രാഹു, പടിഞ്ഞാറ് [[ശനി]], വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് [[കേതു]], വടക്ക് [[വ്യാഴം]], വടക്കുകിഴക്ക് [[ബുധൻ]] എന്ന ക്രമത്തിലാണ് പ്രതിഷ്ഠ. സൂര്യനും ബുധനും ശുക്രനും കിഴക്കോട്ടും, ചന്ദ്രനും ശനിയും പടിഞ്ഞാറോട്ടും, ചൊവ്വയും രാഹുവും കേതുവും തെക്കോട്ടും വ്യാഴം മാത്രം വടക്കോട്ടും ദർശനം നൽകുന്നു. നിത്യവും ഇവർക്ക് വിശേഷാൽ പൂജകളും വഴിപാടുകളുമുണ്ടാകാറുണ്ട്. === ശ്രീകോവിൽ === ദീർഘചതുരാകൃതിയിൽ തീർത്ത, മേൽക്കൂരയില്ലാത്ത ഒരു ഒറ്റനില ശ്രീകോവിലാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. കരിങ്കല്ലിൽ തീർത്ത ഈ ശ്രീകോവിലിന്റെ മുകളിൽ കോണുകളിലേയ്ക്കുള്ള ഭാഗങ്ങൾ ചെമ്പുമേഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ഇവിടെയുള്ള സോപാനപ്പടികൾ നേരിട്ടുകയറാൻ പറ്റുന്ന രീതിയിലാണ് പണികഴിപ്പിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. അകത്തേയ്ക്കുള്ള വാതിലിന് ഇരുവശവുമായി രണ്ട് ദ്വാരപാലികമാരുടെ രൂപങ്ങൾ കൊത്തിവച്ചിട്ടുണ്ട്. ശ്രീകോവിലിനകത്ത് ഒരുമുറിയേയുള്ളൂ. അതാണ് വിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ഠിച്ച ഗർഭഗൃഹം. ഏകദേശം ഒരടി ഉയരം വരുന്ന സ്വയംഭൂവായ ശിവലിംഗവും പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുള്ള, വനദുർഗ്ഗാദേവിയുടെ നാലടി ഉയരം വരുന്ന അഷ്ടബാഹുപഞ്ചലോഹവിഗ്രഹവും കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെട്ടിരിയ്ക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിലെ മൂലപ്രതിഷ്ഠയായ സ്വയംഭൂലിംഗത്തിലാണ് ഇവിടെ പ്രധാന പൂജകൾ അധികവും നടത്താറുള്ളത്. [[കൊല്ലൂർ മൂകാംബികാക്ഷേത്രം|കൊല്ലൂർ മൂകാംബിക]], [[ചോറ്റാനിക്കര ഭഗവതിക്ഷേത്രം|ചോറ്റാനിക്കര]] തുടങ്ങിയ ക്ഷേത്രങ്ങളിലെപ്പോലെ ദേവിയുടെ സമസ്തഭാവങ്ങളും കൂടിച്ചേർന്ന ഒരു മൂർത്തിയായാണ് ഇവിടെയും സങ്കല്പമുള്ളത്. 1981-ൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നടന്ന നവീകരണകലശത്തിനുശേഷമാണ് ഇവിടെ ദേവിയ്ക്ക് സ്വരൂപത്തിൽ വിഗ്രഹമുണ്ടായത്. ഏറ്റവും പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[സുദർശനചക്രം]], അതിനുമുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[നാന്ദകം]] എന്ന [[വാൾ]], അതിന്റെയും മുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[അമ്പ്]] എന്നിവയും ഏറ്റവും പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ശംഖ്]], അതിന്റെ മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ത്രിശൂലം]], അതിന്റെയും മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[വില്ല്]] എന്നിവയും ധരിച്ച ദേവി, ഏറ്റവും മുന്നിലുള്ള രണ്ടുകൈകൾ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു. അങ്ങനെ, വിശ്വപ്രകൃതിയുടെ മൂലതേജസ്സിനെ മുഴുവൻ ആവാഹിച്ചുകൊണ്ട് സാക്ഷാൽ ചക്കുളത്തുകാവിലമ്മ, മഹാശക്തിസ്വരൂപിണിയായി ശ്രീലകത്ത് വാഴുന്നു. ശ്രീകോവിലിന്റെ പുറംചുവരുകൾ പൂർണ്ണമായും സ്വർണ്ണം പൂശിയ നിലയിലാണ് കാണപ്പെടുന്നത്. ഇവിടെ ധാരാളം ദേവതാരൂപങ്ങളുണ്ട്. അവയെല്ലാം സ്വർണ്ണത്തിൽ കുളിച്ച് കാണപ്പെടുന്ന കാഴ്ച അതിമനോഹരമാണ്. ചണ്ഡികാദേവി, മഹിഷാസുരമർദ്ദിനി, [[ത്രിപുരസുന്ദരി]], [[മധുര മീനാക്ഷി ക്ഷേത്രം|മധുര മീനാക്ഷി]], [[കാമാക്ഷി അമ്മൻ കോവിൽ|കാഞ്ചി കാമാക്ഷി]], [[സപ്തമാതൃക്കൾ]], [[അഷ്ടലക്ഷ്മി|അഷ്ടലക്ഷ്മിമാർ]] തുടങ്ങിയ ദേവീരൂപങ്ങൾക്കാണ് ഇവിടെ പ്രാധാന്യമെങ്കിലും ഗണപതി, സുബ്രഹ്മണ്യൻ തുടങ്ങിയവരുടെ രൂപങ്ങളും ഇവിടെ കാണാം. ശ്രീകോവിലിന് നേരെമുന്നിലായി ചെറിയൊരു നമസ്കാരമണ്ഡപവും കാണാം. ഇവിടെയാണ് പൂജകൾക്കുശേഷം ശാന്തിക്കാർ നമസ്കരിയ്ക്കാൻ ഉപയോഗിയ്ക്കുന്നത്. ഇവിടെ ദേവീവാഹനമായ സിംഹത്തിന്റെ ഒരു പ്രതിഷ്ഠയുമുണ്ട്. സിംഹത്തെ വണങ്ങിവേണം ദേവിയെ വണങ്ങാനെന്നാണ് ചിട്ട. വടക്കുവശത്ത് അഭിഷേകജലം ഒഴുക്കിവിടാൻ ഓവും പണിതിട്ടുണ്ട്. === നാലമ്പലം === ശ്രീകോവിലിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റി നാലമ്പലം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. സാമാന്യം വലുപ്പമുള്ള നാലമ്പലമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. അകത്തേയ്ക്ക് കയറുന്ന വാതിലിന് ഇരുവശവുമായി വാതിൽമാടങ്ങൾ പണിതിട്ടുണ്ട്. തെക്കേ വാതിൽമാടത്തിൽ വച്ചാണ് നിത്യേനയുള്ള വിശേഷാൽ പൂജകളും ഹോമങ്ങളും നടക്കുന്നത്. ഇവിടെത്തന്നെയാണ് [[ചെണ്ട]], [[മദ്ദളം]], [[തിമില]], [[ഇലത്താളം]] തുടങ്ങിയ വാദ്യങ്ങൾ സൂക്ഷിച്ചുവയ്ക്കുന്നതും. തെക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ പതിവുപോലെ [[തിടപ്പള്ളി|തിടപ്പള്ളിയും]] വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ [[കിണർ|കിണറും]] പണിതിട്ടുണ്ട്. ഇവിടത്തെ കിണർ ദീർഘചതുരാകൃതിയിലാണ് കുഴിച്ചിട്ടുള്ളത്. പമ്പ-മണിമല നദികളുമായും കുളവുമായും ഇതിന് നേരിട്ട് ബന്ധമുണ്ടെന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത്. തിടപ്പള്ളിയ്ക്ക് സമീപം പ്രത്യേകം അലങ്കരിച്ച ഒരു [[ഊഞ്ഞാൽ|ഊഞ്ഞാലും]] അതിൽ ദേവിയുടെ മറ്റൊരു പ്രതിഷ്ഠയുമുണ്ട്. മൂലവിഗ്രഹത്തിന്റെ അതേ മാതൃകയിൽ തീർത്ത ഈ വിഗ്രഹത്തിന് സമീപം രണ്ട് [[തലയിണ|തലയിണകളും]] [[മെത്ത|മെത്തയും]] അലങ്കരിച്ചുവച്ചിട്ടുണ്ട്. ആട്ടുന്നത് സർവ്വൈശ്വര്യസിദ്ധിയ്ക്ക് ഉത്തമമാണെന്ന് വിശ്വസിച്ചുവരുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്ന എല്ലാവരും ഇതും കൂടി ചെയ്തിട്ടേ പോകാറുള്ളൂ. ശ്രീകോവിലിന്റെ തെക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് മറ്റൊരു ചെറിയ ശ്രീകോവിലിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി ഗണപതിഭഗവാന്റെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ഈ വിഗ്രഹവും ശിലാനിർമ്മിതമാണ്. വലത്തോട്ട് തുമ്പിക്കൈ നീട്ടിനിൽക്കുന്ന ഗണപതിയുടെ പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[മഴു|മഴുവും]] പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[കയർ|കയറും]] മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[മോദകം|മോദകവും]] കാണാം. മുന്നിലെ വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭഗവാൻ ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു. ഗണപതിഹോമം, കറുകമാല, നാരങ്ങാമാല, ഉണ്ണിയപ്പം എന്നിവയാണ് ഗണപതിയ്ക്ക് പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. [[വിനായക ചതുർത്ഥി|വിനായക ചതുർത്ഥിനാളിൽ]] ഇവിടെ വിശേഷാൽ പൂജകളുണ്ടാകാറുണ്ട്. {{പ്രധാന ലേഖനം|ബലിക്കല്ല്}} ശ്രീകോവിലിന് ചുറ്റുമായി അകത്തെ ബലിവട്ടം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. അഷ്ടദിക്പാലകർ (കിഴക്ക് - [[ഇന്ദ്രൻ]], തെക്കുകിഴക്ക് - [[അഗ്നി]], തെക്ക് - [[യമൻ]], തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് - [[നിരൃതി]], പടിഞ്ഞാറ് - [[വരുണൻ]], വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് - [[വായു]], വടക്ക് - [[കുബേരൻ]] & [[ചന്ദ്രൻ]], വടക്കുകിഴക്ക് - [[ഈശാനൻ]]), സപ്തമാതൃക്കൾ (തെക്കുഭാഗത്ത് ഒറ്റക്കല്ലിൽ - കിഴക്കുനിന്ന് [[ബ്രാഹ്മി]], [[മാഹേശ്വരി]], [[കൗമാരി]], [[വൈഷ്ണവി]], [[വാരാഹി]], [[ഇന്ദ്രാണി]], [[ചാമുണ്ഡി]] എന്ന ക്രമത്തിൽ), [[വീരഭദ്രൻ]] (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം - കിഴക്കുഭാഗത്ത്), ഗണപതി (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം - പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത്), ബ്രഹ്മാവ് (വടക്കുകിഴക്കിനും കിഴക്കിനുമിടയിൽ), [[അനന്തൻ]] (തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനും പടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ശാസ്താവ് (തെക്കിനും തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ദുർഗ്ഗ (പടിഞ്ഞാറിനും വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), സുബ്രഹ്മണ്യൻ (വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനും വടക്കിനുമിടയിൽ), നിർമ്മാല്യധാരി (വടക്കിനും വടക്കുകിഴക്കിനുമിടയിൽ ശിവലിംഗരൂപത്തിൽ - ഇവിടെ [[മുണ്ഡിനി]]) എന്നിവരെ പ്രതിനിധീകരിയ്ക്കുന്ന ബലിക്കല്ലുകൾ ഇവിടെ കാണാം. നിലവിൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നിത്യശീവേലിയില്ലാത്തതിനാൽ ഇവ പ്രതീകാത്മകമായാണ് കണ്ടുവരുന്നത്. ബലിക്കല്ലുകൾ ദേവന്റെ/ദേവിയുടെ വികാരഭേദങ്ങളാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. തന്മൂലം അവയിൽ ചവിട്ടുന്നതും തൊട്ടുതലയിൽ വയ്ക്കുന്നതും നിരോധിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. ==കാർത്തികസ്തംഭം== അധർമ്മത്തിൻന്റെയും തിന്മയുടെയും ഭൗതിക പ്രതീകമാണ് കാർത്തികസ്തംഭം. ഇത് കത്തിച്ച് ചാമ്പലാക്കുന്ന ചടങ്ങിലൂടെ തിന്മയെ [[അഗ്നി]] വിഴുങ്ങി നന്മ ആധിപത്യം സ്ഥാപിക്കുന്നു എന്നാണ് വിശ്വാസം. വൃശ്ചികമാസത്തിലെ തൃക്കാർത്തിക ദിവസമാണ് ഈ ചടങ്ങ് നടക്കുന്നത്. പൊക്കമുള്ള തൂണിൽ വാഴക്കച്ചി, പഴയ ഓലകൾ, പടക്കം, ദേവിയ്ക്ക് ചാർത്തിയ ഒരു വർഷത്തെ ഉടയാടകൾ എന്നിവ പൊതിഞ്ഞുകെട്ടി അതിന്മേൽ നാടിൻറെ സർവ്വ തിന്മകളെയും ആവാഹിക്കുന്നു. ദീപാരാധനയ്ക്ക് മുമ്പായി ഇത് കത്തിക്കും. സർവ്വ ദുഃഖദുരിതങ്ങളും ഇതോടെ തീരുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. == നാരീപൂജ == ചക്കുളത്തുകാവിലെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ അനുഷ്ഠാനമാണ് നാരീപൂജ. അന്നേദിവസം ഇന്ത്യയിലെ പ്രശസ്തരായ വനിതകളെ അതിഥിയായി ക്ഷണിച്ച് ഇവിടെ നാരീപൂജയ്ക്കിരുത്താറുണ്ട്{{തെളിവ്}}. അലങ്കൃത പീഠത്തിൽ സ്ത്രീകളെ ഇരുത്തി, ഭക്ത്യാദരപൂർവ്വം പൂജാരി ഇവരെ ദുർഗ്ഗാസങ്കൽപ്പത്തിൽ പൂജിക്കുന്നു. സ്ത്രീകൾ എവിടെ മാനിക്കപ്പെടുന്നുവോ അവിടെ ദേവതമാർ ആനന്ദിക്കുന്നുവെന്ന സങ്കല്പവും സ്ത്രീയെ ശക്തിസ്വരൂപിണിയായി ആരാധിക്കണമെന്ന താന്ത്രിക സങ്കല്പവുമാണ് ഇത്തരമൊരു പൂജയുടെ പൊരുൾ. സ്ത്രീയാണ് സൃഷ്ടിയുടെ അടിസ്ഥാനം എന്ന സങ്കൽപ്പത്തിൽ നിന്നാണ് ശാക്തേയർ മഹാദേവിയെ ആരാധിച്ചത്‌. ഈ വിശ്വാസപ്രകാരം സ്ത്രീകളെ ലോകമാതാവായ ആദിപരാശക്തിയുടെ പ്രതീകമായി ആരാധിക്കുന്ന ശാക്തേയ പൂജയാണിത്. == വിശേഷ ദിവസങ്ങൾ == ചൊവ്വ, വെള്ളി, [[പൗർണ്ണമി]], അമാവാസി, അഷ്ടമി, നവമി, ജന്മ നക്ഷത്ര ദിവസം, മലയാളം- ഇംഗ്ലീഷ് മാസങ്ങളിലെ ഒന്നാം തീയതി തുടങ്ങിയവ ദർശനത്തിന് പ്രധാനമാണ്. പൊതുവേ ചൊവ്വ, വെള്ളി, ഞായർ ദിവസങ്ങളിൽ ദർശനത്തിന് തിരക്ക് അനുഭവപ്പെടാറുണ്ട്. കുംഭമാസത്തിലെ മകം- പൂരം ദിവസങ്ങൾ അതിവിശേഷം. [[നവരാത്രി]], [[തൃക്കാർത്തിക]], [[ശിവരാത്രി]], [[ദീപാവലി]], മണ്ഡലകാല ദിവസങ്ങൾ, മകരചൊവ്വ തുടങ്ങിയവ വിശേഷമാണ്. [[വിദ്യാരംഭം]], [[തൃക്കാർത്തിക]] ([[പൊങ്കാല]]) എന്നിവ അതിപ്രധാനം. == ദർശന സമയം == *രാവിലെ 4.30 AM മുതൽ ഉച്ചക്ക് 1 PM വരെ. *വൈകുന്നേരം 4.30 PM മുതൽ രാത്രി 8 PM വരെ. ==എത്തിച്ചേരുവാനുള്ള വഴി== തിരുവല്ലയിൽ നിന്ന് ഏകദേശം ഒമ്പതുകിലോമീറ്റർ പടിഞ്ഞാറുമാറി, അമ്പലപ്പുഴയ്ക്കുള്ള വഴിയിൽ, പത്തനംതിട്ട-ആലപ്പുഴ ജില്ലകളുടെ അതിർത്തിയിലാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. തിരുവല്ലയിൽ നിന്ന് ധാരാളം ബസ്സുകൾ അമ്പലപ്പുഴയ്ക്കുണ്ട്. അവയിലൊന്നിൽ കയറിയാൽ ക്ഷേത്രത്തിനടുത്തുള്ള ബസ് സ്റ്റോപ്പിൽ ഇറങ്ങാവുന്നതാണ്. പ്രധാന വഴിയിൽ തന്നെ ക്ഷേത്രകവാടം കാണാം. അതിലൂടെ അല്പം കൂടി മുന്നോട്ടുപോയാൽ ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലെത്താം. തീവണ്ടി വഴി വരുന്നവർക്ക് [[തിരുവല്ല തീവണ്ടിനിലയം|തിരുവല്ല റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനാണ്]] ഏറ്റവും അടുത്തുള്ളത് (9 കിലോമീറ്റർ). ഇവിടെ ഭൂരിപക്ഷം തീവണ്ടികൾക്കും സ്റ്റോപ്പുണ്ട്. മറ്റൊരു പ്രധാന സ്റ്റേഷൻ [[ഹരിപ്പാട് തീവണ്ടിനിലയം|ഹരിപ്പാട്ടാണ്]] (13 കിലോമീറ്റർ). [[അമ്പലപ്പുഴ തീവണ്ടിനിലയം|അമ്പലപ്പുഴ സ്റ്റേഷനും]] വളരെ അടുത്താണ്. തന്മൂലം [[തിരുവല്ല ശ്രീവല്ലഭമഹാക്ഷേത്രം]], [[അമ്പലപ്പുഴ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം]], [[ഹരിപ്പാട് സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമിക്ഷേത്രം]], [[മണ്ണാറശ്ശാല നാഗരാജക്ഷേത്രം]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ ദർശനം നടത്തുന്നവർക്ക് കൂട്ടിച്ചേർക്കാവുന്ന ക്ഷേത്രമാണ് ചക്കുളത്തുകാവ്. == അവലംബം == {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഭദ്രകാളിക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ദുർഗ്ഗാക്ഷേത്രങ്ങൾ]] {{Hindu temples in Kerala}} 4jm62ld7xmspjnzuhew4f62yzp00847 4666473 4666472 2026-09-12T19:01:13Z ~2026-48203-56 222590 4666473 wikitext text/x-wiki {{refimprove}} {{Infobox Mandir |image = |caption=ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം |creator = |proper_name = ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം |date_built = |primary_deity = [[ദുർഗ്ഗ]] ([[ആദിപരാശക്തി]], [[ഭദ്രകാളി]], [[മഹാലക്ഷ്മി]], [[മഹാസരസ്വതി]] സങ്കല്പങ്ങൾ ഉറച്ച ദേവത) |architecture = [[തെക്കേ ഇന്ത്യൻ]], [[കേരളീയ രീതി]] |location =[[നീരേറ്റുപുറം]], [[തലവടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]], [[കുട്ടനാട് താലൂക്ക്]], [[ആലപ്പുഴ ജില്ല]], [[തിരുവല്ല|തിരുവല്ലയ്ക്ക്]] സമീപം, [[കേരളം]] |coordinates = }} [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ]] [[കുട്ടനാട് താലൂക്ക്|കുട്ടനാട് താലൂക്കിൽ]] [[തലവടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|തലവടി പഞ്ചായത്തിൽ]] [[നീരേറ്റുപുറം|നീരേറ്റുപുറത്ത്]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു പ്രസിദ്ധ ഹൈന്ദവ ക്ഷേത്രമാണ് '''ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം'''. [[പത്തനംതിട്ട ജില്ല|പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിലെ]] [[തിരുവല്ല]] നഗരത്തിൽ നിന്നും ഏകദേശം ഒൻപത് കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ജഗദീaശ്വരിയും [[പരാശക്തി|ആദിപരാശക്തിയുമായ]] [[വനദുർഗ്ഗ|വനദുർഗ്ഗയാണ്]] ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠ. '''ചക്കുളത്തമ്മ''' എന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന ഇവിടുത്തെ ഭഗവതി [[മഹാകാളി]], [[മഹാലക്ഷ്മി]], [[മഹാസരസ്വതി]], [[ഭുവനേശ്വരി]], [[ഭദ്രകാളി]] തുടങ്ങി ആദിപരാശക്തിയുടെ എല്ലാ പ്രധാന ഭാവങ്ങളിലും ആരാധിയ്ക്കപ്പെട്ടുവരുന്നു. ഉപദേവതകളായി [[ഗണപതി]], [[പരമശിവൻ]], [[മഹാവിഷ്ണു]], [[സുബ്രഹ്മണ്യൻ]], [[ശാസ്താവ്]], [[ഹനുമാൻ]], [[രാധ|രാധാസമേതനായ]] [[ശ്രീകൃഷ്ണൻ]], ദുർഗ്ഗ, സരസ്വതി, [[നവഗ്രഹങ്ങൾ]], [[നാഗദൈവങ്ങൾ]], [[രാഹു]], [[ബ്രഹ്മരക്ഷസ്സ്]], [[യക്ഷി|യക്ഷിയമ്മ]], [[ആനമറുത]] എന്നിവർക്കും പ്രതിഷ്ഠകളുണ്ട്. [[വൃശ്ചികം|വൃശ്ചികമാസത്തിലെ]] [[തൃക്കാർത്തിക]] ദിവസം പ്രസിദ്ധമായ '''[[പൊങ്കാല]]''' നടക്കുന്നു. സാക്ഷാൽ പ്രപഞ്ച നാഥയായ ഭഗവതിക്ക് മുൻപിൽ സ്ത്രീകൾ ഇഷ്ടകാര്യസിദ്ധിക്കായി നടത്തപ്പെടുന്ന [[ദ്രാവിഡർ|ദ്രാവിഡ]] ആചാരപ്രകാരമുള്ള ഒരു ആരാധനയാണ് പൊങ്കാല. അന്നേദിവസം തന്നെയുള്ള [[കാർത്തികസ്തംഭം]], ലക്ഷദീപം, [[ധനു]]മാസത്തിലെ മുപ്പെട്ട് വെള്ളിയാഴ്ചയുള്ള നാരീപൂജ, വിളിച്ചു ചൊല്ലിയുള്ള പ്രാർഥന, ലഹരിവിമോചന പ്രതിജ്ഞ തുടങ്ങിയ ചടങ്ങുകളും ഇവിടെയുണ്ട്. ഭഗവതിയ്ക്ക് ധനു ഒന്നുമുതൽ പന്ത്രണ്ടുവരെയുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ കൊടിയേറി ഉത്സവമുണ്ട്. കൂടാതെ [[നവരാത്രി]]യും ഇവിടെ അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നു. മദ്ധ്യ തിരുവതാംകൂറിലെ "സ്ത്രീകളുടെ ശബരിമല" എന്നാണു ഈ ക്ഷേത്രത്തെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. <ref>http://malayalam.nativeplanet.com/thiruvalla/attractions/chakkulathu-kavu-temple/</ref> പട്ടമന എന്നുപേരുള്ള ഒരു [[നമ്പൂതിരി]] കുടുംബം വകയാണ് ക്ഷേത്രഭരണം. ആലപ്പുഴ, പത്തനംതിട്ട, [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം]] എന്നീ ജില്ലകളുടെ അതിർത്തിയിൽ [[പമ്പാനദി|പമ്പാനദിയുടെയും]] [[മണിമലയാർ|മണിമലയാറിന്റെയും]] സംഗമസ്ഥാനത്താണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. == ഐതിഹ്യം == === സ്ഥലനാമം, ക്ഷേത്രപ്രതിഷ്ഠ === അസുരന്മാരായ ശുംഭനിശുംഭന്മാരെ നിഗ്രഹിച്ച് പ്രപഞ്ചത്തിൽ നന്മയും സമാധാനവും പുനർസ്ഥാപിച്ച ആദിപരാശക്തിയുടെ ഉജ്ജ്വലമായ ചൈതന്യമാണ് ചക്കുളത്ത് കാവിൽ വനദുർഗ്ഗയായി കുടികൊള്ളുന്നത്. ഇന്ന് ക്ഷേത്രമിരിയ്ക്കുന്ന സ്ഥലം പണ്ട് കൊടുംകാടായിരുന്നു. കാട്ടിൽ വിറകുവെട്ടാൻ പോയ ഒരു വേടൻ തന്നെ കൊത്താൻ വന്ന സർപ്പത്തെ വെട്ടി. പക്ഷേ, അതു ചത്തില്ല. പിന്നീട് ഇതേ സർപ്പത്തെ ഒരു കുളക്കരയിലെ പുറ്റിന് മുകളിൽ കണ്ടപ്പോൾ വേടൻ വീണ്ടും അതിനെ ആക്രമിച്ചു. പക്ഷേ, ഇത്തവണ പുറ്റ് പൊട്ടി ജലപ്രവാഹമുണ്ടായി. അമ്പരന്നുനിന്ന വേടന് മുന്നിൽ ഒരു സന്യാസി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട് അദ്ദേഹത്തെ ആശ്വസിപ്പിച്ചു. ഇതേ സമയം വേടന്റെ കുടുംബവും അവിടെയെത്തിയിരുന്നു. വെള്ളത്തിന് [[പാൽ|പാലും]] തേനും കലർന്ന നിറം വരുമ്പോൾ ജലപ്രവാഹം അവസാനിക്കുമെന്ന് സന്യാസി അവരോട് പറഞ്ഞു. പുറ്റിനകത്ത് പ്രപഞ്ചനാഥയായ സാക്ഷാൽ [[പരാശക്തി|ആദിപരാശക്തി]] ജലശയനം നടത്തിയ വെള്ളമാണിതെന്നും പുറ്റ് പൊളിച്ച് നോക്കിയാൽ ജഗദീശ്വരിയുടെ ഒരു പ്രതിഷ്ഠ കാണാമെന്നും അതിനെ ആരാധിച്ചാൽ സർവ്വ ഐശ്വര്യങ്ങളും ഉണ്ടാകുമെന്നും പറഞ്ഞ് പുറ്റ് ഉടച്ച് സന്യാസി വിഗ്രഹം പുറത്തെടുത്തു. അതോടെ അദ്ദേഹം അപ്രത്യക്ഷനായി. അന്ന് രാത്രി വേടൻ്റെ സ്വപ്നത്തിൽ സന്യാസിയായി വന്നത് സാക്ഷാൽ [[നാരദൻ|നാരദമുനിയാണെന്നും]] വെളിപ്പെട്ടു. ആ വിഗ്രഹമാണ് ചക്കുളത്തുകാവിൽ കുടികൊള്ളുന്നത് എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. അന്നുമുതൽ വേടനും കുടുംബവും ആ വനത്തിൽ തന്നെ താമസം തുടങ്ങി. എല്ലാ ദിവസവും കാട്ടിൽപ്പോയി വിറകും ഭക്ഷണസാധനങ്ങളും ശേഖരിച്ച് മൺകലത്തിൽ പാചകം ചെയ്താണ് അവർ കഴിഞ്ഞു പോന്നത്. ഉണ്ടാക്കുന്ന ഭക്ഷണത്തിൻ്റെ ഒരു പങ്ക് ഭഗവതിക്ക് നൽകിയ ശേഷമാണ് അവർ കഴിച്ചിരുന്നത്. ഒരു ദിവസം ഭക്ഷണസാധനങ്ങൾ ശേഖരിക്കാൻ പോയ അവർക്ക് ഒന്നും കിട്ടിയില്ല. വെറും കൈകളോടെ തിരിച്ചുവന്നു. വഴിപാട് മുടങ്ങുമല്ലോ എന്നോർത്ത് മരച്ചുവട്ടിൽ ചെന്നപ്പോൾ കലം നിറയെ ചോറും കറികളും ഇരിക്കുന്ന കാഴ്ചയാണ് വേടനും കുടുംബവും കണ്ടത്. ഇത് ദേവിയുടെ അനുഗ്രഹമാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കിയ അവർ ഉച്ചത്തിൽ ദേവീ നാമങ്ങൾ ഉരുവിട്ടു. ഇതേസമയം ഒരു അശരീരിയും ഉണ്ടായി. അത് ഇങ്ങനെ ആയിരുന്നു: {{cquote|മക്കളേ, ഞാൻ നിങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി ഉണ്ടാക്കിയതാണ് ഈ ആഹാരം. ഇത് കഴിച്ച് വിശ്രമിക്കുക. നിങ്ങളുടെ നിഷ്കളങ്കമായ ഭക്തിയിൽ ഞാൻ വളരെ സന്തുഷ്ടയാണ്. തീരാദുഃഖങ്ങളിൽ പോലും എന്നെ കൈവിടാത്തവർക്ക് ഞാൻ ദാസിയും തോഴിയും ആയിരിക്കും. ഭക്തിപൂർവ്വം ആര് എവിടെനിന്ന് വിളിച്ചാലും അവരോടൊപ്പം ഞാൻ എപ്പോഴും ഉണ്ടായിരിക്കും.}} ഈ ഓർമ്മ പുതുക്കാനാണ് ചക്കുളത്തു കാവിൽ ജനലക്ഷക്ഷങ്ങൾ പൊങ്കാല ഇടുന്നത്. ഭക്തർ അമ്മയ്ക്ക് പൊങ്കാല ഇടുമ്പോൾ അവരിലൊരാളായി അമ്മയും പൊങ്കാലയിടാനുണ്ടാകുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. പിൽക്കാലത്ത് ആ വേടനും കുടുംബവും സ്ഥലം വിട്ടുപോകുകയും ബ്രാഹ്മണർ അവിടെ താമസമാക്കുകയും ചെയ്തു. അവരിൽ പ്രധാനിയായ പട്ടമന ഇല്ലത്തെ നമ്പൂതിരി താന്ത്രികവിധികളോടുകൂടിയ ക്ഷേത്രം ഇവിടെ പണികഴിപ്പിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. അങ്ങനെയാണ് ചക്കുളത്തുകാവ് ക്ഷേത്രം നിലവിൽ വന്നത്. 1981-ൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നടന്ന നവീകരണത്തിനു ശേഷം അഷ്ടബാഹുക്കളോടുകൂടിയ ആദിപരാശക്തിയുടെ മൂർത്തരൂപമായ വനദുർഗ്ഗയെ പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. മഹാകാളി, മഹാലക്ഷ്മി, മഹാസരസ്വതി തുടങ്ങിയ പ്രധാന ഭാവങ്ങളിൽ ജഗദീശ്വരി ഇവിടെ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു.<ref>http://chakkulathukavutemple.org/about-temple/</ref> പ്രധാന പ്രതിഷ്‌ഠയായ വനദുർഗ്ഗയ്ക്ക് പുറമേ പരമശിവൻ, മഹാവിഷ്‌ണു, ഗണപതി, ധർമ്മശാസ്താവ്, സുബ്രഹ്മണ്യൻ, യക്ഷിയമ്മ, നവഗ്രഹങ്ങൾ എന്നിവർക്കും ഇവിടെ തുല്യ പ്രാധാന്യത്തോടെ സ്ഥാനം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. === യക്ഷിയമ്മ === കേരളത്തിലെ പല ക്ഷേത്രങ്ങളിലും കണ്ടുവരുന്ന ഒരു ഉപപ്രതിഷ്ഠയാണ് യക്ഷിയമ്മ. പ്രധാനമായും തെക്കൻ കേരളത്തിലാണ് ഈ പ്രതിഷ്ഠ കണ്ടു വരുന്നതെങ്കിലും കേരളത്തിന്റെ മറ്റു ഭാഗങ്ങളിലും ഒട്ടും കുറവല്ല. ചരിത്രപരമായി നോക്കുമ്പോൾ ആദിദ്രാവിഡസങ്കല്പത്തിലെ പ്രേതാരാധനയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു കിടക്കുന്നതാണ് യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠകൾ. അതേ സമയം സൗന്ദര്യം, അമാനുഷിക ശക്തി, പ്രേമം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളും യക്ഷികളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടുകിടക്കുന്നു. ഇങ്ങനെയൊക്കെ ആന്നെങ്കിലും യക്ഷിയ്ക്ക് സവിശേഷ പ്രാധാന്യം നൽകുന്ന ക്ഷേത്രങ്ങൾ വളരെ കുറവാണ്. ചക്കുളത്തുകാവ് ക്ഷേത്രം അവയിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടതാണ്. നാലമ്പലത്തിനു പുറത്ത് തെക്കു പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത്, പ്രത്യേകം കെട്ടിയുണ്ടാക്കിയ ശ്രീകോവിലിലാണ് യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠ. ഇവിടെ ഈ പ്രതിഷ്ഠ വരാൻ കാരണമായ കഥ ഇങ്ങനെയാണ്: ഒരിയ്ക്കൽ, ക്ഷേത്ര ഊരാളകുടുംബമായ പട്ടമന ഇല്ലത്തെ ഒരു പെൺകുട്ടി, പമ്പയാറ്റിൽ കുളിയ്ക്കാൻ പോയപ്പോൾ അവളെ അതിഭീകരിയായ ഒരു യക്ഷി ആക്രമിച്ചു. പലതവണ പെൺകുട്ടി ഓടിരക്ഷപ്പെടാൻ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും അപ്പോഴെല്ലാം യക്ഷി അവളെ പിന്തുടർന്നു. അവസാന രക്ഷയ്ക്കായി അവൾ ചക്കുളത്തമ്മയെത്തന്നെ ശരണം പ്രാപിച്ചു. ഭക്തയുടെ വിഷമം മനസ്സിലാക്കിയ ദേവി, ഉടനെ ത്രിശൂലവുമായി വരികയും യക്ഷിയെ ഭയപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു. പരിഭ്രാന്തയായ യക്ഷി, തന്നെ ഒന്നും ചെയ്യരുതെന്നും ഇനി ആരെയും താൻ ഉപദ്രവിയ്ക്കില്ലെന്നും സത്യം ചെയ്ത് ഒഴിഞ്ഞുപോയി. അങ്ങനെ മോക്ഷം കിട്ടിയ യക്ഷിയെ, പിന്നീട് ദേവിയുടെ സമീപം തന്നെ കുടിയിരുത്തുകയുണ്ടായി. ഇവിടെ ഒരു [[വാൽക്കണ്ണാടി|വാൽക്കണ്ണാടിയുടെ]] രൂപത്തിലാണ് യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠ. == ക്ഷേത്രനിർമ്മിതി == === ക്ഷേത്രപരിസരവും മതിലകവും === നീരേറ്റുപുറം ഗ്രാമത്തിന്റെ ഏതാണ്ട് ഒത്ത നടുക്കായാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. കിഴക്കോട്ടാണ് ക്ഷേത്രദർശനം. കേരളത്തിലെ രണ്ടു പ്രധാന നദികളായ പമ്പാനദിയും മണിമലയാറും യഥാക്രമം ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തെക്കും വടക്കും മാറിയൊഴുകുന്നു. [[ചിങ്ങം|ചിങ്ങമാസത്തിലെ]] [[തിരുവോണം (നക്ഷത്രം)|തിരുവോണം]] നാളിൽ പമ്പാനദിയിൽ നടത്തിവരുന്ന [[നീരേറ്റുപുറം പമ്പാ ജലോത്സവം]] അതിപ്രസിദ്ധമാണ്. നീരേറ്റുപുറം പോസ്റ്റ് ഓഫീസ്, സഹകരണ ബാങ്ക്, ഹോട്ടലുകൾ, വിവിധ കടകംബോളങ്ങൾ തുടങ്ങി നിരവധി സ്ഥാപനങ്ങൾ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പരിസരത്തായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്തുകൂടെ [[അമ്പലപ്പുഴ]]-[[തിരുവല്ല]] സംസ്ഥാനപാത കടന്നുപോകുന്നു. ഇവിടെത്തന്നെ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പേരെഴുതിയ മനോഹരമായ കവാടവും കാണാം. ഇതും കടന്ന് അല്പദൂരം സഞ്ചരിച്ചാൽ ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലെത്താം. ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലായി വലിയ [[അരയാൽ]]മരം കാണാം. ഹൈന്ദവവിശ്വാസപ്രകാരം പുണ്യവൃക്ഷമായ അരയാലിന്റെ മുകളിൽ [[ബ്രഹ്മാവ്|ബ്രഹ്മാവും]] നടുക്ക് വിഷ്ണുവും അടിയിൽ ശിവനും കുടികൊള്ളുന്നു. അങ്ങനെ, [[ത്രിമൂർത്തികൾ|ത്രിമൂർത്തികളുടെ]] പ്രത്യക്ഷസ്വരൂപമായി കണക്കാക്കുഅന അരയാലിനെ ദിവസവും രാവിലെ ഏഴുതവണ വലം വയ്ക്കുന്നത് ഉത്തമമായി കണക്കാക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ നേരെ വടക്കാണ് വാഹന പാർക്കിങ് സൗകര്യം ഏർപ്പെടുത്തിയിരിയ്ക്കുന്നത്. പൊങ്കാല സമയത്ത് [[കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി.]] ഇങ്ങോട്ട് പ്രത്യേകം സർവീസുകൾ നടത്താറുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്താണ് ഊരാളകുടുംബമായ പട്ടമന ഇല്ലം നിൽക്കുന്നത്. മുമ്പുണ്ടായിരുന്ന ഇല്ലം പൊളിച്ചുമാറ്റി ഇപ്പോൾ ഇവിടെയൊരു കോൺക്രീറ്റ് വീട് പണിതിരിയ്ക്കുകയാണ്. എന്നാൽ, ദേവിയുടെ ചെറിയൊരു ക്ഷേത്രം ഇവിടെയും കാണാം. ഇത് മഹാഭക്തനായ ഒരു നമ്പൂതിരിയ്ക്ക് ദേവി നൽകിയ ദർശനത്തിന്റെ സ്മാരകമായി കണക്കാക്കിവരുന്നു. ഇന്ന് ഇതിനെ '''മൂലകുടുംബക്ഷേത്രം''' എന്ന പേരിൽ വിശേഷിപ്പിച്ചുവരുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിൽ വിശദമായി ഒരു മതിലകം പണിതിട്ടില്ല. എങ്കിലും, ആനക്കൊട്ടിൽ മുതലുള്ള ഭാഗം മതിലകമായി കണക്കാക്കിവരുന്നു. 2022-ലാണ് ഇവിടെ അതിവിശാലമായ ആനക്കൊട്ടിൽ പണിതത്. അതിനുമുമ്പ് ഇവിടെ ഒരു [[അലൂമിനിയം]] ഷീറ്റ് മാത്രമേയുണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. ഇന്ന് ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്നവരുടെ പ്രധാന ആകർഷണമാണിവിടം. ചോറൂൺ, വിവാഹം, തുലാഭാരം, വിളിച്ചുചൊല്ലിപ്രാർത്ഥന തുടങ്ങിയ ചടങ്ങുകൾ നടക്കുന്നത് ഇവിടെ വച്ചാണ്. ആനക്കൊട്ടിലിനപ്പുറമാണ് ദേവീവാഹനമായ [[സിംഹം|സിംഹത്തെ]] ശിരസ്സിലേറ്റുന്ന സ്വർണ്ണക്കൊടിമരം കാണാൻ സാധിയ്ക്കുക. ഏകദേശം 50 അടി ഉയരം വരുന്ന ഈ കൊടിമരം, 1981-ലാണ് പ്രതിഷ്ഠിച്ചത്. വളരെ തിളക്കമുള്ള ഈ കൊടിമരത്തിനപ്പുറമാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ബലിക്കല്ല് പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുള്ള ബലിക്കൽപ്പുര. താരതമ്യേന ഉയരം കുറഞ്ഞ ബലിക്കല്ലാണ് ഇവിടെയുള്ളത് എന്നതിനാൽ പുറമേ നിന്നുനോക്കിയാൽത്തന്നെ വിഗ്രഹം കാണാവുന്നതാണ്. ബലിക്കൽപ്പുരയുടെ മച്ചിൽ പതിവുപോലെ ബ്രഹ്മാവിന്റെയും [[അഷ്ടദിക്പാലകർ|അഷ്ടദിക്പാലകരുടെയും]] രൂപങ്ങൾ കൊത്തിവച്ചിട്ടുണ്ട്. കൂടാതെ വേറെയും ധാരാളം രൂപങ്ങൾ കാണാം. ബലിക്കൽപ്പുരയുടെ ഇരുവശവുമായി രണ്ട് [[ആന|ആനകളുടെ]] രൂപങ്ങൾ കാണാൻ സാധിയ്ക്കും. ഇവ [[പ്ലാസ്റ്റർ ഓഫ് പാരീസ്|പ്ലാസ്റ്റർ ഓഫ് പാരീസിൽ]] നിർമ്മിച്ചതാണ്. ==== മഹാവിഷ്ണുക്ഷേത്രം, ആനമുറതപ്രതിഷ്ഠ ==== പ്രദക്ഷിണവഴിയുടെ തെക്കുകിഴക്കുഭാഗത്ത് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനമായി മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ പ്രതിഷ്ഠയോടുകൂടിയ ഒരു ശ്രീകോവിൽ കാണാം. ഏകദേശം നാലടി ഉയരം വരുന്ന അതിമനോഹരമായ ശിലാവിഗ്രഹമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[സുദർശനചക്രം]], പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[പാഞ്ചജന്യം]] എന്ന [[ശംഖ് (വാദ്യം)|ശംഖ്]], മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[കൗമോദകി]] എന്ന [[ഗദ]], മുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[താമര]] എന്നിവ ധരിച്ച ഭഗവാൻ നിൽക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ്. ഭഗവദ്വാഹനമായ ഗരുഡന്റെ പഞ്ചലോഹവിഗ്രഹം ഇവിടെ ഭഗവാന് അഭിമുഖമായി പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. പാൽപ്പായസം, കദളിപ്പഴം, തുളസിമാല തുടങ്ങിയവയാണ് മഹാവിഷ്ണുവിനുള്ള പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. [[അഷ്ടമിരോഹിണി]], [[വിഷു]], [[വൈകുണ്ഠ ഏകാദശി]] തുടങ്ങിയവ വിശേഷദിവസങ്ങളിൽ പെടുന്നു. ഇതിനുസമീപം കാണുന്ന മേൽക്കൂരയില്ലാത്ത ഒരു തറയിലാണ് ആനമറുതയുടെ പ്രതിഷ്ഠ. ക്ഷേത്രമുണ്ടായ കാലത്തുതന്നെ ഇവിടെ ആനമുറതയുടെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ടായിരുന്നു എന്നാണ് സങ്കല്പം. എന്നാൽ, ഇപ്പോഴത്തെ പ്രതിഷ്ഠ 2023 ജൂൺ 18-നാണ് നടത്തിയത്. നീരേറ്റുപുറം പരിസരത്ത് നിരവധി ഉപദ്രവങ്ങളുണ്ടാക്കിയ ഒരു ആനയുടെ പ്രേതത്തെയാണ് ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. ആനമുറതപ്രതിഷ്ഠയ്ക്കപ്പുറമാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ ഊട്ടുപുര പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. സാധാരണയായി ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്ത് വരുന്ന ഊട്ടുപുര ഇവിടെ തെക്കുഭാഗത്ത് വന്നിരിയ്ക്കുന്നത് ശ്രദ്ധേയമാണ്. നിത്യേന ഉച്ചയ്ക്ക് ഇവിടെ അന്നദാനമുണ്ടാകും. പ്രമുഖ വ്യവസായിയായ [[ഗോകുലം ഗോപാലൻ|ഗോകുലം ഗോപാലന്റെ]] വഴിപാടായി 2018-ലാണ് ഈ ഊട്ടുപുര പണിതത്. പ്രദക്ഷിണമായി വരുമ്പോൾ തെക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് പ്രത്യേകം ശ്രീകോവിലിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി അയ്യപ്പസ്വാമിയുടെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. കൃഷ്ണശിലയിൽ തീർത്ത വിഗ്രഹത്തിന് ഏകദേശം രണ്ടടി ഉയരം വരും. [[ശബരിമല ധർമ്മശാസ്താക്ഷേത്രം|ശബരിമലയിലെ]] വിഗ്രഹവുമായി നല്ല രൂപസാദൃശ്യമുള്ള വിഗ്രഹമാണിത്. ഇവിടെവച്ചാണ് ശബരിമല തീർത്ഥാടകർ മാലയിടുന്നതും കെട്ടുനിറയ്ക്കുന്നതുമെല്ലാം. അയ്യപ്പന്റെ ശ്രീകോവിലിന് തെക്കുവശത്ത് പ്രത്യേകം തീർത്ത ഒരു തറയിലാണ് നാഗദൈവങ്ങളുടെ പ്രതിഷ്ഠ. [[നാഗരാജാവ്|നാഗരാജാവായി]] [[വാസുകി]] കുടികൊള്ളുന്ന കാവിൽ, കൂടെ [[നാഗയക്ഷി|നാഗയക്ഷിയായി]] ശതശീർഷ എന്ന പത്നിയുമുണ്ട്. [[നൂറും പാലും]], [[സർപ്പംപാട്ട്]], മഞ്ഞൾപ്പൊടി അഭിഷേകം, പുറ്റും മുട്ടയും സമർപ്പണം എന്നിവയാണ് നാഗദൈവങ്ങളുടെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. എല്ലാമാസവും [[ആയില്യം (നക്ഷത്രം)|ആയില്യം]] നാളിൽ ഇവർക്ക് വിശേഷാൽ പൂജകളും കന്നിമാസത്തിലെ ആയില്യത്തിന് [[സർപ്പബലി|സർപ്പബലിയുമുണ്ടാകും]]. അയ്യപ്പന്റെ ശ്രീകോവിലിന് വടക്കുവശത്താണ് ഐതിഹ്യപ്രസിദ്ധമായ യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠയുള്ള ശ്രീകോവിൽ. തന്റെ ഭക്തയായ പെൺകുട്ടിയെ ഉപദ്രവിയ്ക്കാൻ വന്ന യക്ഷിയെ ദേവി ശാന്തയാക്കി ഇവിടെ കുടിയിരുത്തുകയായിരുന്നു എന്നാണ് സങ്കല്പം. വറപൊടി നിവേദ്യമാണ് ഇവിടെ പ്രധാന വഴിപാട്. ==== വീരഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം ==== നാഗപ്രതിഷ്ഠയുടെ നേരെ പടിഞ്ഞാറ് ഉയരത്തിലാണ് ചക്കുളത്തുകാവിലെ ഏറ്റവും പുതിയ ഉപപ്രതിഷ്ഠയായ വീരഹനുമാനെ പ്രതിഷ്ഠിച്ച ക്ഷേത്രം. കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഹനുമദ്വിഗ്രഹങ്ങളിലൊന്നാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. പതിനെട്ടടി ഉയരം വരുന്ന ഈ വിഗ്രഹം, ഒറ്റക്കല്ലിൽ തീർത്തതാണ്. ഇടതുകയ്യിൽ ഗദ തലകീഴായി പിടിച്ച്, വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ് ഇവിടെയുള്ള ഹനുമദ്വിഗ്രഹം. പ്രത്യേകം മതിലകത്തോടുകൂടിയ ഈ ക്ഷേത്രം 2016-ലാണ് പണികഴിപ്പിച്ചത്. ആദ്യകാലത്ത് ക്ഷേത്രത്തിലെ മൂലകുടുംബക്ഷേത്രത്തിൽ അഷ്ടദിക്പാലകർക്കൊപ്പം പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെട്ടിരുന്ന ഹനുമാനെ, സ്ഥലപരിമിതിമൂലം ഇങ്ങോട്ട് മാറ്റിപ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുകയായിരുന്നു. താഴെനിന്ന് പന്ത്രണ്ടുപടികൾ കയറിവേണം നടയ്ക്കുനേരെയെത്താൻ. പടികളുടെ താഴെയായി ആനമുഖത്തോടുകൂടിയ ഒരു എടുപ്പുണ്ട്. ഹനുമാൻ സ്വാമിയെ ഉപാസിയ്ക്കുന്നത് ശത്രുദോഷങ്ങളിൽ നിന്നു മോചനം നൽകുമെന്നാണ് ഭക്തജനവിശ്വാസം. തന്മൂലം നിരവധി ആളുകളാണ് ഇവിടെ ദർശനത്തിനെത്തുന്നത്. സർവ്വകാര്യസിദ്ധി വിളക്കുഴിച്ചിലാണ് ഇവിടെയുള്ള പ്രധാന വഴിപാട്. കൂടാതെ സാധാരണ ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രങ്ങളിലെപ്പോലെ വടമാല, വെറ്റിലമാല, അവിൽ നിവേദ്യം, വെണ്ണക്കാപ്പ് ചാർത്തൽ എന്നിവയും അതിവിശേഷമായ വഴിപാടുകളിൽ പെടുന്നു. [[ചൈത്രം|ചൈത്രമാസത്തിലെ]] [[പൗർണ്ണമി|പൗർണ്ണമിനാളിൽ]] നടക്കുന്ന ഹനുമാൻ ജയന്തിയാണ് ഇവിടെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷം. ഇതിനോടനുബന്ധിച്ച് ഇവിടെ '''ആഞ്ജനേയോത്സവം''' എന്ന പേരിൽ പത്തുദിവസത്തെ ഉത്സവം നടത്തിവരുന്നുണ്ട്. ഇതുകൂടാതെ [[കർക്കടകം|കർക്കടകമാസത്തിലെ]] [[രാമായണമാസം|രാമായണമാസാചരണവും]] അതിവിശേഷമാണ്. ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തൊട്ടടുത്തായി മറ്റൊരു ശ്രീകോവിലും കാണാം. ഇവിടെ രാധാകൃഷ്ണന്മാരാണ് പ്രതിഷ്ഠ. ഇതും താരതമ്യേന പുതിയൊരു ശ്രീകോവിലാണ്. കൃഷ്ണശിലാനിർമ്മിതമായ വിഗ്രഹത്തിൽ വലതുവശത്ത് ശ്രീകൃഷ്ണനും ഇടതുവശത്ത് രാധയുമാണ് പ്രതിഷ്ഠകൾ. വലതുകയ്യിൽ [[ഓടക്കുഴൽ]] പിടിച്ച്, ഇടതുകൈ രാധയുടെ തോളത്തുവച്ചുനിൽക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ് ഇവിടെ ശ്രീകൃഷ്ണപ്രതിഷ്ഠ. രാധയാണെങ്കിൽ, വലതുകയ്യിൽ താമര പിടിച്ച് ഭഗവാന്റെ കരലാളനത്താൽ നമ്രമുഖിയായി നിൽക്കുന്നു. രണ്ടുപേരെയും ഒരുമിച്ചാണ് വിഗ്രഹത്തിൽ ചിത്രീകരിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. [[അഷ്ടമിരോഹിണി]] ഇവിടെ അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നുണ്ട്. ==== സുബ്രഹ്മണ്യനും ശിവനും ==== ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറുഭാഗം മുഴുവൻ നിരവധി മരങ്ങളാൽ സമ്പുഷ്ടമാണ്. ഇവിടെയുള്ള മരങ്ങളിലെല്ലാം ധാരാളം കൊടികൾ കെട്ടിത്തൂക്കിയിരിയ്ക്കുന്നത് കാണാം. മക്കളില്ലാത്ത ദമ്പതികളുടെ നേർച്ചകളാണ് ഇവയിലധികവും. അവയെ കണ്ടുകൊണ്ട് നടന്നെത്തുന്നത് വടക്കുപടിഞ്ഞാറേമൂലയിലുള്ള സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമിയുടെ ശ്രീകോവിലിനുമുന്നിലാണ്. ഏകദേശം നാലടി ഉയരം വരുന്ന ബാലസുബ്രഹ്മണ്യവിഗ്രഹമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിച്ച്, ഇടതുകൈ അരയിൽ കുത്തിനിൽക്കുന്ന സുബ്രഹ്മണ്യന്ന് [[സ്കന്ദഷഷ്ഠി|സ്കന്ദഷഷ്ഠിയും]] [[തൈപ്പൂയം|തൈപ്പൂയവുമാണ്]] പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷങ്ങൾ. കൂടാതെ എല്ലാമാസത്തെയും വെളുത്ത [[ഷഷ്ഠി|ഷഷ്ഠിയും]] പ്രാധാന്യത്തോടെ ആചരിച്ചുവരുന്നു. സുബ്രഹ്മണ്യശ്രീകോവിലിന് സമീപത്തായി [[കാളിയമർദ്ദനം]] നടത്തുന്ന ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ അതിമനോഹരമായ ഒരു ശില്പവും അതിനോടുചേർന്നുള്ള ചെറിയൊരു ജലപാതയും കാണാം. 2021-ലാണ് ഇവിടെ ഈ ശില്പം പണിതത്. ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്ന ഭക്തരെ ഇത് വളരെയധികം ആകർഷിയ്ക്കുന്നുണ്ട്. ഇവിടെത്തന്നെയാണ് ക്ഷേത്രം വക അഗതിമന്ദിരവും പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. നിരാലംബരായ ആളുകൾക്ക് സുഖകരമായ താമസ-ഭക്ഷണസൗകര്യങ്ങൾ ഏർപ്പാടാക്കിയിട്ടുള്ള ഈ കെട്ടിടം, ക്ഷേത്രം ട്രസ്റ്റിന്റെ സാമൂഹികപ്രവർത്തനങ്ങളിൽ പ്രധാനപങ്കുവഹിയ്ക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്താണ് വഴിപാട് കൗണ്ടർ. മഞ്ഞൾനീരാട്ട്, കൈവട്ടകഗുരുതി, ചുറ്റുവിളക്ക്, കാര്യസിദ്ധി അഭിഷേകം, രക്തപുഷ്പാഞ്ജലി, കുങ്കുമാർച്ചന, പൂമൂടൽ, നെയ്യപ്പം മൂടൽ തുടങ്ങിയവയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. കൂടാതെ നിരവധി മന്ത്രങ്ങൾ കൊണ്ടുള്ള അർച്ചനകളും വിശേഷമാണ്. വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിലെത്തിയാൽ ഐതിഹ്യപ്രസിദ്ധമായ ചക്കരക്കുളം കാണാം. വളരെ ചെറിയൊരു കുളമാണെങ്കിലും ഇവിടെ കുളിയ്ക്കാനും കാലുകഴുകാനുമെല്ലാം സൗകര്യമുണ്ട്. ഉത്സവാവസാനം ദേവിയ്ക്ക് ഇവിടെയാണ് ആറാട്ട് നടക്കുന്നത്. ഇതിന് തൊട്ടടുത്താണ് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനം നൽകുന്ന ശിവന്റെ ശ്രീകോവിൽ. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ശിവലിംഗമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. ശംഖാഭിഷേകം, ധാര, പിൻവിളക്ക്, കൂവളമാല തുടങ്ങി നിരവധി വഴിപാടുകൾ ശിവന്നുണ്ട്. [[ശിവരാത്രി|ശിവരാത്രിയാണ്]] ഇവിടെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷം. കൂടാതെ എല്ലാ [[പ്രദോഷവ്രതം|പ്രദോഷദിവസങ്ങളും]] അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നു. ഭഗവദ്വാഹനമായ [[നന്ദി (പുരാണകഥാപാത്രം)|നന്ദികേശന്റെ]] വിഗ്രഹവും നടയ്ക്കുനേരെ കാണാം. ==== നവഗ്രഹങ്ങളും സരസ്വതീമണ്ഡപവും ==== ശിവക്ഷേത്രത്തിന്റെ പുറകിലാണ് സരസ്വതീമണ്ഡപം. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ആകർഷണങ്ങളിലൊന്നാണിവിടം. ഇവിടെ ഒരേ പീഠത്തിൽ മൂന്നുപ്രതിഷ്ഠകൾ കാണാം - ഭഗവതി (ദുർഗ്ഗ), സരസ്വതി, രാഹു (സർപ്പം). വാൽക്കണ്ണാടിരൂപത്തിലാണ് ഭഗവതിയെ ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. സരസ്വതീരൂപം സാധാരണ കാണുന്നപോലെ പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[വേദം]], പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ജപമാല]] എന്നിവ ധരിച്ച്, മുന്നിലെ രണ്ടുകൈകൾ കൊണ്ട് [[വീണ]] മീട്ടുന്ന രൂപത്തിലാണ്. മൂന്നുവിഗ്രഹങ്ങളും പഞ്ചലോഹത്തിൽ നിർമ്മിച്ചവയാണ്. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടുകളിലൊന്നായ കാര്യസിദ്ധി അഭിഷേകം നടത്തുന്നത് ഇവിടെയാണ്. ഭക്തർക്ക് സ്വന്തം കൈകൊണ്ടുതന്നെ നടത്താവുന്ന അഭിഷേകമാണിത്. ഒരു കുടത്തിൽ ജലം നിറച്ചുകൊണ്ടുവന്ന് അത് ഇവിടെയുള്ള മൂന്നുദേവതകൾക്കും അഭിഷേകം ചെയ്യുന്നു. പേര് സൂചിപ്പിയ്ക്കുന്നതുപോലെ സർവ്വകാര്യസിദ്ധിയാണ് ഇതിന്റെ ഫലമെന്ന് ഭക്തർ വിശ്വസിയ്ക്കുന്നു. സരസ്വതീമണ്ഡപത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്താണ് നവഗ്രഹപ്രതിഷ്ഠയോടുകൂടിയ ശ്രീകോവിൽ. അഴികളോടുകൂടിയ ഈ ശ്രീകോവിലിനകത്ത് ഒരേപീഠത്തിൽ വിവിധ ദിക്കുകളിലേയ്ക്ക് ദർശനമായി നവഗ്രഹദേവതകളെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. ഗ്രഹനായകനായ [[സൂര്യൻ]] നടുക്കും മറ്റുള്ളവർ ചുറ്റും നിൽക്കുന്ന പതിവുസങ്കല്പത്തിൽ തന്നെയാണ് ഇവിടെയും നവഗ്രഹപ്രതിഷ്ഠ. സൂര്യന്റെ കിഴക്കുവശത്ത് [[ശുക്രൻ]], തെക്കുകിഴക്ക് [[ചന്ദ്രൻ]], തെക്ക് [[ചൊവ്വ]], തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് രാഹു, പടിഞ്ഞാറ് [[ശനി]], വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് [[കേതു]], വടക്ക് [[വ്യാഴം]], വടക്കുകിഴക്ക് [[ബുധൻ]] എന്ന ക്രമത്തിലാണ് പ്രതിഷ്ഠ. സൂര്യനും ബുധനും ശുക്രനും കിഴക്കോട്ടും, ചന്ദ്രനും ശനിയും പടിഞ്ഞാറോട്ടും, ചൊവ്വയും രാഹുവും കേതുവും തെക്കോട്ടും വ്യാഴം മാത്രം വടക്കോട്ടും ദർശനം നൽകുന്നു. നിത്യവും ഇവർക്ക് വിശേഷാൽ പൂജകളും വഴിപാടുകളുമുണ്ടാകാറുണ്ട്. === ശ്രീകോവിൽ === ദീർഘചതുരാകൃതിയിൽ തീർത്ത, മേൽക്കൂരയില്ലാത്ത ഒരു ഒറ്റനില ശ്രീകോവിലാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. കരിങ്കല്ലിൽ തീർത്ത ഈ ശ്രീകോവിലിന്റെ മുകളിൽ കോണുകളിലേയ്ക്കുള്ള ഭാഗങ്ങൾ ചെമ്പുമേഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ഇവിടെയുള്ള സോപാനപ്പടികൾ നേരിട്ടുകയറാൻ പറ്റുന്ന രീതിയിലാണ് പണികഴിപ്പിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. അകത്തേയ്ക്കുള്ള വാതിലിന് ഇരുവശവുമായി രണ്ട് ദ്വാരപാലികമാരുടെ രൂപങ്ങൾ കൊത്തിവച്ചിട്ടുണ്ട്. ശ്രീകോവിലിനകത്ത് ഒരുമുറിയേയുള്ളൂ. അതാണ് വിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ഠിച്ച ഗർഭഗൃഹം. ഏകദേശം ഒരടി ഉയരം വരുന്ന സ്വയംഭൂവായ ശിവലിംഗവും പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുള്ള, വനദുർഗ്ഗാദേവിയുടെ നാലടി ഉയരം വരുന്ന അഷ്ടബാഹുപഞ്ചലോഹവിഗ്രഹവും കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെട്ടിരിയ്ക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിലെ മൂലപ്രതിഷ്ഠയായ സ്വയംഭൂലിംഗത്തിലാണ് ഇവിടെ പ്രധാന പൂജകൾ അധികവും നടത്താറുള്ളത്. [[കൊല്ലൂർ മൂകാംബികാക്ഷേത്രം|കൊല്ലൂർ മൂകാംബിക]], [[ചോറ്റാനിക്കര ഭഗവതിക്ഷേത്രം|ചോറ്റാനിക്കര]] തുടങ്ങിയ ക്ഷേത്രങ്ങളിലെപ്പോലെ ദേവിയുടെ സമസ്തഭാവങ്ങളും കൂടിച്ചേർന്ന ഒരു മൂർത്തിയായാണ് ഇവിടെയും സങ്കല്പമുള്ളത്. 1981-ൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നടന്ന നവീകരണകലശത്തിനുശേഷമാണ് ഇവിടെ ദേവിയ്ക്ക് സ്വരൂപത്തിൽ വിഗ്രഹമുണ്ടായത്. ഏറ്റവും പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[സുദർശനചക്രം]], അതിനുമുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[നാന്ദകം]] എന്ന [[വാൾ]], അതിന്റെയും മുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[അമ്പ്]] എന്നിവയും ഏറ്റവും പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ശംഖ്]], അതിന്റെ മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ത്രിശൂലം]], അതിന്റെയും മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[വില്ല്]] എന്നിവയും ധരിച്ച ദേവി, ഏറ്റവും മുന്നിലുള്ള രണ്ടുകൈകൾ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു. അങ്ങനെ, വിശ്വപ്രകൃതിയുടെ മൂലതേജസ്സിനെ മുഴുവൻ ആവാഹിച്ചുകൊണ്ട് സാക്ഷാൽ ചക്കുളത്തുകാവിലമ്മ, മഹാശക്തിസ്വരൂപിണിയായി ശ്രീലകത്ത് വാഴുന്നു. ശ്രീകോവിലിന്റെ പുറംചുവരുകൾ പൂർണ്ണമായും സ്വർണ്ണം പൂശിയ നിലയിലാണ് കാണപ്പെടുന്നത്. ഇവിടെ ധാരാളം ദേവതാരൂപങ്ങളുണ്ട്. അവയെല്ലാം സ്വർണ്ണത്തിൽ കുളിച്ച് കാണപ്പെടുന്ന കാഴ്ച അതിമനോഹരമാണ്. ചണ്ഡികാദേവി, മഹിഷാസുരമർദ്ദിനി, [[ത്രിപുരസുന്ദരി]], [[മധുര മീനാക്ഷി ക്ഷേത്രം|മധുര മീനാക്ഷി]], [[കാമാക്ഷി അമ്മൻ കോവിൽ|കാഞ്ചി കാമാക്ഷി]], [[സപ്തമാതൃക്കൾ]], [[അഷ്ടലക്ഷ്മി|അഷ്ടലക്ഷ്മിമാർ]] തുടങ്ങിയ ദേവീരൂപങ്ങൾക്കാണ് ഇവിടെ പ്രാധാന്യമെങ്കിലും ഗണപതി, സുബ്രഹ്മണ്യൻ തുടങ്ങിയവരുടെ രൂപങ്ങളും ഇവിടെ കാണാം. ശ്രീകോവിലിന് നേരെമുന്നിലായി ചെറിയൊരു നമസ്കാരമണ്ഡപവും കാണാം. ഇവിടെയാണ് പൂജകൾക്കുശേഷം ശാന്തിക്കാർ നമസ്കരിയ്ക്കാൻ ഉപയോഗിയ്ക്കുന്നത്. ഇവിടെ ദേവീവാഹനമായ സിംഹത്തിന്റെ ഒരു പ്രതിഷ്ഠയുമുണ്ട്. സിംഹത്തെ വണങ്ങിവേണം ദേവിയെ വണങ്ങാനെന്നാണ് ചിട്ട. വടക്കുവശത്ത് അഭിഷേകജലം ഒഴുക്കിവിടാൻ ഓവും പണിതിട്ടുണ്ട്. === നാലമ്പലം === ശ്രീകോവിലിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റി നാലമ്പലം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. സാമാന്യം വലുപ്പമുള്ള നാലമ്പലമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. അകത്തേയ്ക്ക് കയറുന്ന വാതിലിന് ഇരുവശവുമായി വാതിൽമാടങ്ങൾ പണിതിട്ടുണ്ട്. തെക്കേ വാതിൽമാടത്തിൽ വച്ചാണ് നിത്യേനയുള്ള വിശേഷാൽ പൂജകളും ഹോമങ്ങളും നടക്കുന്നത്. ഇവിടെത്തന്നെയാണ് [[ചെണ്ട]], [[മദ്ദളം]], [[തിമില]], [[ഇലത്താളം]] തുടങ്ങിയ വാദ്യങ്ങൾ സൂക്ഷിച്ചുവയ്ക്കുന്നതും. തെക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ പതിവുപോലെ [[തിടപ്പള്ളി|തിടപ്പള്ളിയും]] വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ [[കിണർ|കിണറും]] പണിതിട്ടുണ്ട്. ഇവിടത്തെ കിണർ ദീർഘചതുരാകൃതിയിലാണ് കുഴിച്ചിട്ടുള്ളത്. പമ്പ-മണിമല നദികളുമായും കുളവുമായും ഇതിന് നേരിട്ട് ബന്ധമുണ്ടെന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത്. തിടപ്പള്ളിയ്ക്ക് സമീപം പ്രത്യേകം അലങ്കരിച്ച ഒരു [[ഊഞ്ഞാൽ|ഊഞ്ഞാലും]] അതിൽ ദേവിയുടെ മറ്റൊരു പ്രതിഷ്ഠയുമുണ്ട്. മൂലവിഗ്രഹത്തിന്റെ അതേ മാതൃകയിൽ തീർത്ത ഈ വിഗ്രഹത്തിന് സമീപം രണ്ട് [[തലയിണ|തലയിണകളും]] [[മെത്ത|മെത്തയും]] അലങ്കരിച്ചുവച്ചിട്ടുണ്ട്. ആട്ടുന്നത് സർവ്വൈശ്വര്യസിദ്ധിയ്ക്ക് ഉത്തമമാണെന്ന് വിശ്വസിച്ചുവരുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്ന എല്ലാവരും ഇതും കൂടി ചെയ്തിട്ടേ പോകാറുള്ളൂ. ശ്രീകോവിലിന്റെ തെക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് മറ്റൊരു ചെറിയ ശ്രീകോവിലിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി ഗണപതിഭഗവാന്റെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ഈ വിഗ്രഹവും ശിലാനിർമ്മിതമാണ്. വലത്തോട്ട് തുമ്പിക്കൈ നീട്ടിനിൽക്കുന്ന ഗണപതിയുടെ പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[മഴു|മഴുവും]] പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[കയർ|കയറും]] മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[മോദകം|മോദകവും]] കാണാം. മുന്നിലെ വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭഗവാൻ ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു. ഗണപതിഹോമം, കറുകമാല, നാരങ്ങാമാല, ഉണ്ണിയപ്പം എന്നിവയാണ് ഗണപതിയ്ക്ക് പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. [[വിനായക ചതുർത്ഥി|വിനായക ചതുർത്ഥിനാളിൽ]] ഇവിടെ വിശേഷാൽ പൂജകളുണ്ടാകാറുണ്ട്. {{പ്രധാന ലേഖനം|ബലിക്കല്ല്}} ശ്രീകോവിലിന് ചുറ്റുമായി അകത്തെ ബലിവട്ടം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. അഷ്ടദിക്പാലകർ (കിഴക്ക് - [[ഇന്ദ്രൻ]], തെക്കുകിഴക്ക് - [[അഗ്നി]], തെക്ക് - [[യമൻ]], തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് - [[നിരൃതി]], പടിഞ്ഞാറ് - [[വരുണൻ]], വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് - [[വായു]], വടക്ക് - [[കുബേരൻ]] & [[ചന്ദ്രൻ]], വടക്കുകിഴക്ക് - [[ഈശാനൻ]]), സപ്തമാതൃക്കൾ (തെക്കുഭാഗത്ത് ഒറ്റക്കല്ലിൽ - കിഴക്കുനിന്ന് [[ബ്രാഹ്മി]], [[മാഹേശ്വരി]], [[കൗമാരി]], [[വൈഷ്ണവി]], [[വാരാഹി]], [[ഇന്ദ്രാണി]], [[ചാമുണ്ഡി]] എന്ന ക്രമത്തിൽ), [[വീരഭദ്രൻ]] (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം - കിഴക്കുഭാഗത്ത്), ഗണപതി (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം - പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത്), ബ്രഹ്മാവ് (വടക്കുകിഴക്കിനും കിഴക്കിനുമിടയിൽ), [[അനന്തൻ]] (തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനും പടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ശാസ്താവ് (തെക്കിനും തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ദുർഗ്ഗ (പടിഞ്ഞാറിനും വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), സുബ്രഹ്മണ്യൻ (വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനും വടക്കിനുമിടയിൽ), നിർമ്മാല്യധാരി (വടക്കിനും വടക്കുകിഴക്കിനുമിടയിൽ ശിവലിംഗരൂപത്തിൽ - ഇവിടെ [[മുണ്ഡിനി]]) എന്നിവരെ പ്രതിനിധീകരിയ്ക്കുന്ന ബലിക്കല്ലുകൾ ഇവിടെ കാണാം. നിലവിൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നിത്യശീവേലിയില്ലാത്തതിനാൽ ഇവ പ്രതീകാത്മകമായാണ് കണ്ടുവരുന്നത്. ബലിക്കല്ലുകൾ ദേവന്റെ/ദേവിയുടെ വികാരഭേദങ്ങളാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. തന്മൂലം അവയിൽ ചവിട്ടുന്നതും തൊട്ടുതലയിൽ വയ്ക്കുന്നതും നിരോധിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. ==കാർത്തികസ്തംഭം== അധർമ്മത്തിൻന്റെയും തിന്മയുടെയും ഭൗതിക പ്രതീകമാണ് കാർത്തികസ്തംഭം. ഇത് കത്തിച്ച് ചാമ്പലാക്കുന്ന ചടങ്ങിലൂടെ തിന്മയെ [[അഗ്നി]] വിഴുങ്ങി നന്മ ആധിപത്യം സ്ഥാപിക്കുന്നു എന്നാണ് വിശ്വാസം. വൃശ്ചികമാസത്തിലെ തൃക്കാർത്തിക ദിവസമാണ് ഈ ചടങ്ങ് നടക്കുന്നത്. പൊക്കമുള്ള തൂണിൽ വാഴക്കച്ചി, പഴയ ഓലകൾ, പടക്കം, ദേവിയ്ക്ക് ചാർത്തിയ ഒരു വർഷത്തെ ഉടയാടകൾ എന്നിവ പൊതിഞ്ഞുകെട്ടി അതിന്മേൽ നാടിൻറെ സർവ്വ തിന്മകളെയും ആവാഹിക്കുന്നു. ദീപാരാധനയ്ക്ക് മുമ്പായി ഇത് കത്തിക്കും. സർവ്വ ദുഃഖദുരിതങ്ങളും ഇതോടെ തീരുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. == നാരീപൂജ == ചക്കുളത്തുകാവിലെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ അനുഷ്ഠാനമാണ് നാരീപൂജ. അന്നേദിവസം ഇന്ത്യയിലെ പ്രശസ്തരായ വനിതകളെ അതിഥിയായി ക്ഷണിച്ച് ഇവിടെ നാരീപൂജയ്ക്കിരുത്താറുണ്ട്{{തെളിവ്}}. അലങ്കൃത പീഠത്തിൽ സ്ത്രീകളെ ഇരുത്തി, ഭക്ത്യാദരപൂർവ്വം പൂജാരി ഇവരെ ദുർഗ്ഗാസങ്കൽപ്പത്തിൽ പൂജിക്കുന്നു. സ്ത്രീകൾ എവിടെ മാനിക്കപ്പെടുന്നുവോ അവിടെ ദേവതമാർ ആനന്ദിക്കുന്നുവെന്ന സങ്കല്പവും സ്ത്രീയെ ശക്തിസ്വരൂപിണിയായി ആരാധിക്കണമെന്ന താന്ത്രിക സങ്കല്പവുമാണ് ഇത്തരമൊരു പൂജയുടെ പൊരുൾ. സ്ത്രീയാണ് സൃഷ്ടിയുടെ അടിസ്ഥാനം എന്ന സങ്കൽപ്പത്തിൽ നിന്നാണ് ശാക്തേയർ മഹാദേവിയെ ആരാധിച്ചത്‌. ഈ വിശ്വാസപ്രകാരം സ്ത്രീകളെ ലോകമാതാവായ ആദിപരാശക്തിയുടെ പ്രതീകമായി ആരാധിക്കുന്ന ശാക്തേയ പൂജയാണിത്. == വിശേഷ ദിവസങ്ങൾ == ചൊവ്വ, വെള്ളി, [[പൗർണ്ണമി]], അമാവാസി, അഷ്ടമി, നവമി, ജന്മ നക്ഷത്ര ദിവസം, മലയാളം- ഇംഗ്ലീഷ് മാസങ്ങളിലെ ഒന്നാം തീയതി തുടങ്ങിയവ ദർശനത്തിന് പ്രധാനമാണ്. പൊതുവേ ചൊവ്വ, വെള്ളി, ഞായർ ദിവസങ്ങളിൽ ദർശനത്തിന് തിരക്ക് അനുഭവപ്പെടാറുണ്ട്. കുംഭമാസത്തിലെ മകം- പൂരം ദിവസങ്ങൾ അതിവിശേഷം. [[നവരാത്രി]], [[തൃക്കാർത്തിക]], [[ശിവരാത്രി]], [[ദീപാവലി]], മണ്ഡലകാല ദിവസങ്ങൾ, മകരചൊവ്വ തുടങ്ങിയവ വിശേഷമാണ്. [[വിദ്യാരംഭം]], [[തൃക്കാർത്തിക]] ([[പൊങ്കാല]]) എന്നിവ അതിപ്രധാനം. == ദർശന സമയം == *രാവിലെ 4.30 AM മുതൽ ഉച്ചക്ക് 1 PM വരെ. *വൈകുന്നേരം 4.30 PM മുതൽ രാത്രി 8 PM വരെ. ==എത്തിച്ചേരുവാനുള്ള വഴി== തിരുവല്ലയിൽ നിന്ന് ഏകദേശം ഒമ്പതുകിലോമീറ്റർ പടിഞ്ഞാറുമാറി, അമ്പലപ്പുഴയ്ക്കുള്ള വഴിയിൽ, പത്തനംതിട്ട-ആലപ്പുഴ ജില്ലകളുടെ അതിർത്തിയിലാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. തിരുവല്ലയിൽ നിന്ന് ധാരാളം ബസ്സുകൾ അമ്പലപ്പുഴയ്ക്കുണ്ട്. അവയിലൊന്നിൽ കയറിയാൽ ക്ഷേത്രത്തിനടുത്തുള്ള ബസ് സ്റ്റോപ്പിൽ ഇറങ്ങാവുന്നതാണ്. പ്രധാന വഴിയിൽ തന്നെ ക്ഷേത്രകവാടം കാണാം. അതിലൂടെ അല്പം കൂടി മുന്നോട്ടുപോയാൽ ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലെത്താം. തീവണ്ടി വഴി വരുന്നവർക്ക് [[തിരുവല്ല തീവണ്ടിനിലയം|തിരുവല്ല റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനാണ്]] ഏറ്റവും അടുത്തുള്ളത് (9 കിലോമീറ്റർ). ഇവിടെ ഭൂരിപക്ഷം തീവണ്ടികൾക്കും സ്റ്റോപ്പുണ്ട്. മറ്റൊരു പ്രധാന സ്റ്റേഷൻ [[ഹരിപ്പാട് തീവണ്ടിനിലയം|ഹരിപ്പാട്ടാണ്]] (13 കിലോമീറ്റർ). [[അമ്പലപ്പുഴ തീവണ്ടിനിലയം|അമ്പലപ്പുഴ സ്റ്റേഷനും]] വളരെ അടുത്താണ്. തന്മൂലം [[തിരുവല്ല ശ്രീവല്ലഭമഹാക്ഷേത്രം]], [[അമ്പലപ്പുഴ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം]], [[ഹരിപ്പാട് സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമിക്ഷേത്രം]], [[മണ്ണാറശ്ശാല നാഗരാജക്ഷേത്രം]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ ദർശനം നടത്തുന്നവർക്ക് കൂട്ടിച്ചേർക്കാവുന്ന ക്ഷേത്രമാണ് ചക്കുളത്തുകാവ്. == അവലംബം == {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഭദ്രകാളിക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ദുർഗ്ഗാക്ഷേത്രങ്ങൾ]] {{Hindu temples in Kerala}} hawqb4earfrv0c3rk8sdi66kgfqlc2h 4666475 4666473 2026-09-12T19:04:37Z ~2026-48203-56 222590 /* സ്ഥലനാമം, ക്ഷേത്രപ്രതിഷ്ഠ */ 4666475 wikitext text/x-wiki {{refimprove}} {{Infobox Mandir |image = |caption=ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം |creator = |proper_name = ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം |date_built = |primary_deity = [[ദുർഗ്ഗ]] ([[ആദിപരാശക്തി]], [[ഭദ്രകാളി]], [[മഹാലക്ഷ്മി]], [[മഹാസരസ്വതി]] സങ്കല്പങ്ങൾ ഉറച്ച ദേവത) |architecture = [[തെക്കേ ഇന്ത്യൻ]], [[കേരളീയ രീതി]] |location =[[നീരേറ്റുപുറം]], [[തലവടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]], [[കുട്ടനാട് താലൂക്ക്]], [[ആലപ്പുഴ ജില്ല]], [[തിരുവല്ല|തിരുവല്ലയ്ക്ക്]] സമീപം, [[കേരളം]] |coordinates = }} [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ]] [[കുട്ടനാട് താലൂക്ക്|കുട്ടനാട് താലൂക്കിൽ]] [[തലവടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|തലവടി പഞ്ചായത്തിൽ]] [[നീരേറ്റുപുറം|നീരേറ്റുപുറത്ത്]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു പ്രസിദ്ധ ഹൈന്ദവ ക്ഷേത്രമാണ് '''ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം'''. [[പത്തനംതിട്ട ജില്ല|പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിലെ]] [[തിരുവല്ല]] നഗരത്തിൽ നിന്നും ഏകദേശം ഒൻപത് കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ജഗദീaശ്വരിയും [[പരാശക്തി|ആദിപരാശക്തിയുമായ]] [[വനദുർഗ്ഗ|വനദുർഗ്ഗയാണ്]] ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠ. '''ചക്കുളത്തമ്മ''' എന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന ഇവിടുത്തെ ഭഗവതി [[മഹാകാളി]], [[മഹാലക്ഷ്മി]], [[മഹാസരസ്വതി]], [[ഭുവനേശ്വരി]], [[ഭദ്രകാളി]] തുടങ്ങി ആദിപരാശക്തിയുടെ എല്ലാ പ്രധാന ഭാവങ്ങളിലും ആരാധിയ്ക്കപ്പെട്ടുവരുന്നു. ഉപദേവതകളായി [[ഗണപതി]], [[പരമശിവൻ]], [[മഹാവിഷ്ണു]], [[സുബ്രഹ്മണ്യൻ]], [[ശാസ്താവ്]], [[ഹനുമാൻ]], [[രാധ|രാധാസമേതനായ]] [[ശ്രീകൃഷ്ണൻ]], ദുർഗ്ഗ, സരസ്വതി, [[നവഗ്രഹങ്ങൾ]], [[നാഗദൈവങ്ങൾ]], [[രാഹു]], [[ബ്രഹ്മരക്ഷസ്സ്]], [[യക്ഷി|യക്ഷിയമ്മ]], [[ആനമറുത]] എന്നിവർക്കും പ്രതിഷ്ഠകളുണ്ട്. [[വൃശ്ചികം|വൃശ്ചികമാസത്തിലെ]] [[തൃക്കാർത്തിക]] ദിവസം പ്രസിദ്ധമായ '''[[പൊങ്കാല]]''' നടക്കുന്നു. സാക്ഷാൽ പ്രപഞ്ച നാഥയായ ഭഗവതിക്ക് മുൻപിൽ സ്ത്രീകൾ ഇഷ്ടകാര്യസിദ്ധിക്കായി നടത്തപ്പെടുന്ന [[ദ്രാവിഡർ|ദ്രാവിഡ]] ആചാരപ്രകാരമുള്ള ഒരു ആരാധനയാണ് പൊങ്കാല. അന്നേദിവസം തന്നെയുള്ള [[കാർത്തികസ്തംഭം]], ലക്ഷദീപം, [[ധനു]]മാസത്തിലെ മുപ്പെട്ട് വെള്ളിയാഴ്ചയുള്ള നാരീപൂജ, വിളിച്ചു ചൊല്ലിയുള്ള പ്രാർഥന, ലഹരിവിമോചന പ്രതിജ്ഞ തുടങ്ങിയ ചടങ്ങുകളും ഇവിടെയുണ്ട്. ഭഗവതിയ്ക്ക് ധനു ഒന്നുമുതൽ പന്ത്രണ്ടുവരെയുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ കൊടിയേറി ഉത്സവമുണ്ട്. കൂടാതെ [[നവരാത്രി]]യും ഇവിടെ അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നു. മദ്ധ്യ തിരുവതാംകൂറിലെ "സ്ത്രീകളുടെ ശബരിമല" എന്നാണു ഈ ക്ഷേത്രത്തെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. <ref>http://malayalam.nativeplanet.com/thiruvalla/attractions/chakkulathu-kavu-temple/</ref> പട്ടമന എന്നുപേരുള്ള ഒരു [[നമ്പൂതിരി]] കുടുംബം വകയാണ് ക്ഷേത്രഭരണം. ആലപ്പുഴ, പത്തനംതിട്ട, [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം]] എന്നീ ജില്ലകളുടെ അതിർത്തിയിൽ [[പമ്പാനദി|പമ്പാനദിയുടെയും]] [[മണിമലയാർ|മണിമലയാറിന്റെയും]] സംഗമസ്ഥാനത്താണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. == ഐതിഹ്യം == === സ്ഥലനാമം, ക്ഷേത്രപ്രതിഷ്ഠ === അസുരന്മാരായ ശുംഭനിശുംഭന്മാരെ നിഗ്രഹിച്ച് പ്രപഞ്ചത്തിൽ നന്മയും സമാധാനവും പുനർസ്ഥാപിച്ച ആദിപരാശക്തിയുടെ ഉജ്ജ്വലമായ ചൈതന്യമാണ് ചക്കുളത്ത് കാവിൽ വനദുർഗ്ഗയായി കുടികൊള്ളുന്നത്. ഇന്ന് ക്ഷേത്രമിരിയ്ക്കുന്ന സ്ഥലം പണ്ട് കൊടുംകാടായിരുന്നു. കാട്ടിൽ വിറകുവെട്ടാൻ പോയ ഒരു വേടൻ തന്നെ കൊത്താൻ വന്ന സർപ്പത്തെ വെട്ടി. പക്ഷേ, അതു ചത്തില്ല. പിന്നീട് ഇതേ സർപ്പത്തെ ഒരു കുളക്കരയിലെ പുറ്റിന് മുകളിൽ കണ്ടപ്പോൾ വേടൻ വീണ്ടും അതിനെ ആക്രമിച്ചു. പക്ഷേ, ഇത്തവണ പുറ്റ് പൊട്ടി ജലപ്രവാഹമുണ്ടായി. അമ്പരന്നുനിന്ന വേടന് മുന്നിൽ ഒരു സന്യാസി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട് അദ്ദേഹത്തെ ആശ്വസിപ്പിച്ചു. ഇതേ സമയം വേടന്റെ കുടുംബവും അവിടെയെത്തിയിരുന്നു. വെള്ളത്തിന് [[പാൽ|പാലും]] തേനും കലർന്ന നിറം വരുമ്പോൾ ജലപ്രവാഹം അവസാനിക്കുമെന്ന് സന്യാസി അവരോട് പറഞ്ഞു. പുറ്റിനകത്ത് പ്രപഞ്ചനാഥയായ സാക്ഷാൽ [[പരാശക്തി|ആദിപരാശക്തി]] ജലശയനം നടത്തിയ വെള്ളമാണിതെന്നും പുറ്റ് പൊളിച്ച് നോക്കിയാൽ ജഗദീശ്വരിയുടെ ഒരു പ്രതിഷ്ഠ കാണാമെന്നും അതിനെ ആരാധിച്ചാൽ സർവ്വ ഐശ്വര്യങ്ങളും ഉണ്ടാകുമെന്നും പറഞ്ഞ് പുറ്റ് ഉടച്ച് സന്യാസി വിഗ്രഹം പുറത്തെടുത്തു. അതോടെ അദ്ദേഹം അപ്രത്യക്ഷനായി. അന്ന് രാത്രി വേടൻ്റെ സ്വപ്നത്തിൽ സന്യാസിയായി വന്നത് സാക്ഷാൽ [[നാരദൻ|നാരദമുനിയാണെന്നും]] വെളിപ്പെട്ടു. ആ വിഗ്രഹമാണ് ചക്കുളത്തുകാവിൽ കുടികൊള്ളുന്നത് എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. അന്നുമുതൽ വേടനും കുടുംബവും ആ വനത്തിൽ തന്നെ താമസം തുടങ്ങി. എല്ലാ ദിവസവും കാട്ടിൽപ്പോയി വിറകും ഭക്ഷണസാധനങ്ങളും ശേഖരിച്ച് മൺകലത്തിൽ പാചകം ചെയ്താണ് അവർ കഴിഞ്ഞു പോന്നത്. ഉണ്ടാക്കുന്ന ഭക്ഷണത്തിൻ്റെ ഒരു പങ്ക് ഭഗവതിക്ക് നൽകിയ ശേഷമാണ് അവർ കഴിച്ചിരുന്നത്. ഒരു ദിവസം ഭക്ഷണസാധനങ്ങൾ ശേഖരിക്കാൻ പോയ അവർക്ക് ഒന്നും കിട്ടിയില്ല. വഴിപാട് മുടങ്ങുമല്ലോ എന്നോർത്ത് മരച്ചുവട്ടിൽ ചെന്നപ്പോൾ കലം നിറയെ ചോറും കറികളും ഇരിക്കുന്ന കാഴ്ചയാണ് വേടനും കുടുംബവും കണ്ടത്. ഇത് ദേവിയുടെ അനുഗ്രഹമാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കിയ അവർ ഉച്ചത്തിൽ ദേവീ നാമങ്ങൾ ഉരുവിട്ടു. ഇതേസമയം ഒരു അശരീരിയും ഉണ്ടായി. അത് ഇങ്ങനെ ആയിരുന്നു: {{cquote|മക്കളേ, ഞാൻ നിങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി ഉണ്ടാക്കിയതാണ് ഈ ആഹാരം. ഇത് കഴിച്ച് വിശ്രമിക്കുക. നിങ്ങളുടെ നിഷ്കളങ്കമായ ഭക്തിയിൽ ഞാൻ വളരെ സന്തുഷ്ടയാണ്. തീരാദുഃഖങ്ങളിൽ പോലും എന്നെ കൈവിടാത്തവർക്ക് ഞാൻ ദാസിയും തോഴിയും ആയിരിക്കും. ഭക്തിപൂർവ്വം ആര് എവിടെനിന്ന് വിളിച്ചാലും അവരോടൊപ്പം ഞാൻ എപ്പോഴും ഉണ്ടായിരിക്കും.}} ഈ ഓർമ്മ പുതുക്കാനാണ് ചക്കുളത്തു കാവിൽ ജനലക്ഷക്ഷങ്ങൾ പൊങ്കാല ഇടുന്നത്. ഭക്തർ അമ്മയ്ക്ക് പൊങ്കാല ഇടുമ്പോൾ അവരിലൊരാളായി അമ്മയും പൊങ്കാലയിടാനുണ്ടാകുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. പിൽക്കാലത്ത് ആ വേടനും കുടുംബവും സ്ഥലം വിട്ടുപോകുകയും ബ്രാഹ്മണർ അവിടെ താമസമാക്കുകയും ചെയ്തു. അവരിൽ പ്രധാനിയായ പട്ടമന ഇല്ലത്തെ നമ്പൂതിരി താന്ത്രികവിധികളോടുകൂടിയ ക്ഷേത്രം ഇവിടെ പണികഴിപ്പിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. അങ്ങനെയാണ് ചക്കുളത്തുകാവ് ക്ഷേത്രം നിലവിൽ വന്നത്. 1981-ൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നടന്ന നവീകരണത്തിനു ശേഷം അഷ്ടബാഹുക്കളോടുകൂടിയ ആദിപരാശക്തിയുടെ മൂർത്തരൂപമായ വനദുർഗ്ഗയെ പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. മഹാകാളി, മഹാലക്ഷ്മി, മഹാസരസ്വതി തുടങ്ങിയ പ്രധാന ഭാവങ്ങളിൽ ജഗദീശ്വരി ഇവിടെ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു.<ref>http://chakkulathukavutemple.org/about-temple/</ref> പ്രധാന പ്രതിഷ്‌ഠയായ വനദുർഗ്ഗയ്ക്ക് പുറമേ പരമശിവൻ, മഹാവിഷ്‌ണു, ഗണപതി, ധർമ്മശാസ്താവ്, സുബ്രഹ്മണ്യൻ, യക്ഷിയമ്മ, നവഗ്രഹങ്ങൾ എന്നിവർക്കും ഇവിടെ തുല്യ പ്രാധാന്യത്തോടെ സ്ഥാനം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. === യക്ഷിയമ്മ === കേരളത്തിലെ പല ക്ഷേത്രങ്ങളിലും കണ്ടുവരുന്ന ഒരു ഉപപ്രതിഷ്ഠയാണ് യക്ഷിയമ്മ. പ്രധാനമായും തെക്കൻ കേരളത്തിലാണ് ഈ പ്രതിഷ്ഠ കണ്ടു വരുന്നതെങ്കിലും കേരളത്തിന്റെ മറ്റു ഭാഗങ്ങളിലും ഒട്ടും കുറവല്ല. ചരിത്രപരമായി നോക്കുമ്പോൾ ആദിദ്രാവിഡസങ്കല്പത്തിലെ പ്രേതാരാധനയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു കിടക്കുന്നതാണ് യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠകൾ. അതേ സമയം സൗന്ദര്യം, അമാനുഷിക ശക്തി, പ്രേമം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളും യക്ഷികളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടുകിടക്കുന്നു. ഇങ്ങനെയൊക്കെ ആന്നെങ്കിലും യക്ഷിയ്ക്ക് സവിശേഷ പ്രാധാന്യം നൽകുന്ന ക്ഷേത്രങ്ങൾ വളരെ കുറവാണ്. ചക്കുളത്തുകാവ് ക്ഷേത്രം അവയിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടതാണ്. നാലമ്പലത്തിനു പുറത്ത് തെക്കു പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത്, പ്രത്യേകം കെട്ടിയുണ്ടാക്കിയ ശ്രീകോവിലിലാണ് യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠ. ഇവിടെ ഈ പ്രതിഷ്ഠ വരാൻ കാരണമായ കഥ ഇങ്ങനെയാണ്: ഒരിയ്ക്കൽ, ക്ഷേത്ര ഊരാളകുടുംബമായ പട്ടമന ഇല്ലത്തെ ഒരു പെൺകുട്ടി, പമ്പയാറ്റിൽ കുളിയ്ക്കാൻ പോയപ്പോൾ അവളെ അതിഭീകരിയായ ഒരു യക്ഷി ആക്രമിച്ചു. പലതവണ പെൺകുട്ടി ഓടിരക്ഷപ്പെടാൻ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും അപ്പോഴെല്ലാം യക്ഷി അവളെ പിന്തുടർന്നു. അവസാന രക്ഷയ്ക്കായി അവൾ ചക്കുളത്തമ്മയെത്തന്നെ ശരണം പ്രാപിച്ചു. ഭക്തയുടെ വിഷമം മനസ്സിലാക്കിയ ദേവി, ഉടനെ ത്രിശൂലവുമായി വരികയും യക്ഷിയെ ഭയപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു. പരിഭ്രാന്തയായ യക്ഷി, തന്നെ ഒന്നും ചെയ്യരുതെന്നും ഇനി ആരെയും താൻ ഉപദ്രവിയ്ക്കില്ലെന്നും സത്യം ചെയ്ത് ഒഴിഞ്ഞുപോയി. അങ്ങനെ മോക്ഷം കിട്ടിയ യക്ഷിയെ, പിന്നീട് ദേവിയുടെ സമീപം തന്നെ കുടിയിരുത്തുകയുണ്ടായി. ഇവിടെ ഒരു [[വാൽക്കണ്ണാടി|വാൽക്കണ്ണാടിയുടെ]] രൂപത്തിലാണ് യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠ. == ക്ഷേത്രനിർമ്മിതി == === ക്ഷേത്രപരിസരവും മതിലകവും === നീരേറ്റുപുറം ഗ്രാമത്തിന്റെ ഏതാണ്ട് ഒത്ത നടുക്കായാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. കിഴക്കോട്ടാണ് ക്ഷേത്രദർശനം. കേരളത്തിലെ രണ്ടു പ്രധാന നദികളായ പമ്പാനദിയും മണിമലയാറും യഥാക്രമം ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തെക്കും വടക്കും മാറിയൊഴുകുന്നു. [[ചിങ്ങം|ചിങ്ങമാസത്തിലെ]] [[തിരുവോണം (നക്ഷത്രം)|തിരുവോണം]] നാളിൽ പമ്പാനദിയിൽ നടത്തിവരുന്ന [[നീരേറ്റുപുറം പമ്പാ ജലോത്സവം]] അതിപ്രസിദ്ധമാണ്. നീരേറ്റുപുറം പോസ്റ്റ് ഓഫീസ്, സഹകരണ ബാങ്ക്, ഹോട്ടലുകൾ, വിവിധ കടകംബോളങ്ങൾ തുടങ്ങി നിരവധി സ്ഥാപനങ്ങൾ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പരിസരത്തായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്തുകൂടെ [[അമ്പലപ്പുഴ]]-[[തിരുവല്ല]] സംസ്ഥാനപാത കടന്നുപോകുന്നു. ഇവിടെത്തന്നെ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പേരെഴുതിയ മനോഹരമായ കവാടവും കാണാം. ഇതും കടന്ന് അല്പദൂരം സഞ്ചരിച്ചാൽ ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലെത്താം. ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലായി വലിയ [[അരയാൽ]]മരം കാണാം. ഹൈന്ദവവിശ്വാസപ്രകാരം പുണ്യവൃക്ഷമായ അരയാലിന്റെ മുകളിൽ [[ബ്രഹ്മാവ്|ബ്രഹ്മാവും]] നടുക്ക് വിഷ്ണുവും അടിയിൽ ശിവനും കുടികൊള്ളുന്നു. അങ്ങനെ, [[ത്രിമൂർത്തികൾ|ത്രിമൂർത്തികളുടെ]] പ്രത്യക്ഷസ്വരൂപമായി കണക്കാക്കുഅന അരയാലിനെ ദിവസവും രാവിലെ ഏഴുതവണ വലം വയ്ക്കുന്നത് ഉത്തമമായി കണക്കാക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ നേരെ വടക്കാണ് വാഹന പാർക്കിങ് സൗകര്യം ഏർപ്പെടുത്തിയിരിയ്ക്കുന്നത്. പൊങ്കാല സമയത്ത് [[കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി.]] ഇങ്ങോട്ട് പ്രത്യേകം സർവീസുകൾ നടത്താറുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്താണ് ഊരാളകുടുംബമായ പട്ടമന ഇല്ലം നിൽക്കുന്നത്. മുമ്പുണ്ടായിരുന്ന ഇല്ലം പൊളിച്ചുമാറ്റി ഇപ്പോൾ ഇവിടെയൊരു കോൺക്രീറ്റ് വീട് പണിതിരിയ്ക്കുകയാണ്. എന്നാൽ, ദേവിയുടെ ചെറിയൊരു ക്ഷേത്രം ഇവിടെയും കാണാം. ഇത് മഹാഭക്തനായ ഒരു നമ്പൂതിരിയ്ക്ക് ദേവി നൽകിയ ദർശനത്തിന്റെ സ്മാരകമായി കണക്കാക്കിവരുന്നു. ഇന്ന് ഇതിനെ '''മൂലകുടുംബക്ഷേത്രം''' എന്ന പേരിൽ വിശേഷിപ്പിച്ചുവരുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിൽ വിശദമായി ഒരു മതിലകം പണിതിട്ടില്ല. എങ്കിലും, ആനക്കൊട്ടിൽ മുതലുള്ള ഭാഗം മതിലകമായി കണക്കാക്കിവരുന്നു. 2022-ലാണ് ഇവിടെ അതിവിശാലമായ ആനക്കൊട്ടിൽ പണിതത്. അതിനുമുമ്പ് ഇവിടെ ഒരു [[അലൂമിനിയം]] ഷീറ്റ് മാത്രമേയുണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. ഇന്ന് ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്നവരുടെ പ്രധാന ആകർഷണമാണിവിടം. ചോറൂൺ, വിവാഹം, തുലാഭാരം, വിളിച്ചുചൊല്ലിപ്രാർത്ഥന തുടങ്ങിയ ചടങ്ങുകൾ നടക്കുന്നത് ഇവിടെ വച്ചാണ്. ആനക്കൊട്ടിലിനപ്പുറമാണ് ദേവീവാഹനമായ [[സിംഹം|സിംഹത്തെ]] ശിരസ്സിലേറ്റുന്ന സ്വർണ്ണക്കൊടിമരം കാണാൻ സാധിയ്ക്കുക. ഏകദേശം 50 അടി ഉയരം വരുന്ന ഈ കൊടിമരം, 1981-ലാണ് പ്രതിഷ്ഠിച്ചത്. വളരെ തിളക്കമുള്ള ഈ കൊടിമരത്തിനപ്പുറമാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ബലിക്കല്ല് പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുള്ള ബലിക്കൽപ്പുര. താരതമ്യേന ഉയരം കുറഞ്ഞ ബലിക്കല്ലാണ് ഇവിടെയുള്ളത് എന്നതിനാൽ പുറമേ നിന്നുനോക്കിയാൽത്തന്നെ വിഗ്രഹം കാണാവുന്നതാണ്. ബലിക്കൽപ്പുരയുടെ മച്ചിൽ പതിവുപോലെ ബ്രഹ്മാവിന്റെയും [[അഷ്ടദിക്പാലകർ|അഷ്ടദിക്പാലകരുടെയും]] രൂപങ്ങൾ കൊത്തിവച്ചിട്ടുണ്ട്. കൂടാതെ വേറെയും ധാരാളം രൂപങ്ങൾ കാണാം. ബലിക്കൽപ്പുരയുടെ ഇരുവശവുമായി രണ്ട് [[ആന|ആനകളുടെ]] രൂപങ്ങൾ കാണാൻ സാധിയ്ക്കും. ഇവ [[പ്ലാസ്റ്റർ ഓഫ് പാരീസ്|പ്ലാസ്റ്റർ ഓഫ് പാരീസിൽ]] നിർമ്മിച്ചതാണ്. ==== മഹാവിഷ്ണുക്ഷേത്രം, ആനമുറതപ്രതിഷ്ഠ ==== പ്രദക്ഷിണവഴിയുടെ തെക്കുകിഴക്കുഭാഗത്ത് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനമായി മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ പ്രതിഷ്ഠയോടുകൂടിയ ഒരു ശ്രീകോവിൽ കാണാം. ഏകദേശം നാലടി ഉയരം വരുന്ന അതിമനോഹരമായ ശിലാവിഗ്രഹമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[സുദർശനചക്രം]], പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[പാഞ്ചജന്യം]] എന്ന [[ശംഖ് (വാദ്യം)|ശംഖ്]], മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[കൗമോദകി]] എന്ന [[ഗദ]], മുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[താമര]] എന്നിവ ധരിച്ച ഭഗവാൻ നിൽക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ്. ഭഗവദ്വാഹനമായ ഗരുഡന്റെ പഞ്ചലോഹവിഗ്രഹം ഇവിടെ ഭഗവാന് അഭിമുഖമായി പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. പാൽപ്പായസം, കദളിപ്പഴം, തുളസിമാല തുടങ്ങിയവയാണ് മഹാവിഷ്ണുവിനുള്ള പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. [[അഷ്ടമിരോഹിണി]], [[വിഷു]], [[വൈകുണ്ഠ ഏകാദശി]] തുടങ്ങിയവ വിശേഷദിവസങ്ങളിൽ പെടുന്നു. ഇതിനുസമീപം കാണുന്ന മേൽക്കൂരയില്ലാത്ത ഒരു തറയിലാണ് ആനമറുതയുടെ പ്രതിഷ്ഠ. ക്ഷേത്രമുണ്ടായ കാലത്തുതന്നെ ഇവിടെ ആനമുറതയുടെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ടായിരുന്നു എന്നാണ് സങ്കല്പം. എന്നാൽ, ഇപ്പോഴത്തെ പ്രതിഷ്ഠ 2023 ജൂൺ 18-നാണ് നടത്തിയത്. നീരേറ്റുപുറം പരിസരത്ത് നിരവധി ഉപദ്രവങ്ങളുണ്ടാക്കിയ ഒരു ആനയുടെ പ്രേതത്തെയാണ് ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. ആനമുറതപ്രതിഷ്ഠയ്ക്കപ്പുറമാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ ഊട്ടുപുര പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. സാധാരണയായി ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്ത് വരുന്ന ഊട്ടുപുര ഇവിടെ തെക്കുഭാഗത്ത് വന്നിരിയ്ക്കുന്നത് ശ്രദ്ധേയമാണ്. നിത്യേന ഉച്ചയ്ക്ക് ഇവിടെ അന്നദാനമുണ്ടാകും. പ്രമുഖ വ്യവസായിയായ [[ഗോകുലം ഗോപാലൻ|ഗോകുലം ഗോപാലന്റെ]] വഴിപാടായി 2018-ലാണ് ഈ ഊട്ടുപുര പണിതത്. പ്രദക്ഷിണമായി വരുമ്പോൾ തെക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് പ്രത്യേകം ശ്രീകോവിലിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി അയ്യപ്പസ്വാമിയുടെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. കൃഷ്ണശിലയിൽ തീർത്ത വിഗ്രഹത്തിന് ഏകദേശം രണ്ടടി ഉയരം വരും. [[ശബരിമല ധർമ്മശാസ്താക്ഷേത്രം|ശബരിമലയിലെ]] വിഗ്രഹവുമായി നല്ല രൂപസാദൃശ്യമുള്ള വിഗ്രഹമാണിത്. ഇവിടെവച്ചാണ് ശബരിമല തീർത്ഥാടകർ മാലയിടുന്നതും കെട്ടുനിറയ്ക്കുന്നതുമെല്ലാം. അയ്യപ്പന്റെ ശ്രീകോവിലിന് തെക്കുവശത്ത് പ്രത്യേകം തീർത്ത ഒരു തറയിലാണ് നാഗദൈവങ്ങളുടെ പ്രതിഷ്ഠ. [[നാഗരാജാവ്|നാഗരാജാവായി]] [[വാസുകി]] കുടികൊള്ളുന്ന കാവിൽ, കൂടെ [[നാഗയക്ഷി|നാഗയക്ഷിയായി]] ശതശീർഷ എന്ന പത്നിയുമുണ്ട്. [[നൂറും പാലും]], [[സർപ്പംപാട്ട്]], മഞ്ഞൾപ്പൊടി അഭിഷേകം, പുറ്റും മുട്ടയും സമർപ്പണം എന്നിവയാണ് നാഗദൈവങ്ങളുടെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. എല്ലാമാസവും [[ആയില്യം (നക്ഷത്രം)|ആയില്യം]] നാളിൽ ഇവർക്ക് വിശേഷാൽ പൂജകളും കന്നിമാസത്തിലെ ആയില്യത്തിന് [[സർപ്പബലി|സർപ്പബലിയുമുണ്ടാകും]]. അയ്യപ്പന്റെ ശ്രീകോവിലിന് വടക്കുവശത്താണ് ഐതിഹ്യപ്രസിദ്ധമായ യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠയുള്ള ശ്രീകോവിൽ. തന്റെ ഭക്തയായ പെൺകുട്ടിയെ ഉപദ്രവിയ്ക്കാൻ വന്ന യക്ഷിയെ ദേവി ശാന്തയാക്കി ഇവിടെ കുടിയിരുത്തുകയായിരുന്നു എന്നാണ് സങ്കല്പം. വറപൊടി നിവേദ്യമാണ് ഇവിടെ പ്രധാന വഴിപാട്. ==== വീരഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം ==== നാഗപ്രതിഷ്ഠയുടെ നേരെ പടിഞ്ഞാറ് ഉയരത്തിലാണ് ചക്കുളത്തുകാവിലെ ഏറ്റവും പുതിയ ഉപപ്രതിഷ്ഠയായ വീരഹനുമാനെ പ്രതിഷ്ഠിച്ച ക്ഷേത്രം. കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഹനുമദ്വിഗ്രഹങ്ങളിലൊന്നാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. പതിനെട്ടടി ഉയരം വരുന്ന ഈ വിഗ്രഹം, ഒറ്റക്കല്ലിൽ തീർത്തതാണ്. ഇടതുകയ്യിൽ ഗദ തലകീഴായി പിടിച്ച്, വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ് ഇവിടെയുള്ള ഹനുമദ്വിഗ്രഹം. പ്രത്യേകം മതിലകത്തോടുകൂടിയ ഈ ക്ഷേത്രം 2016-ലാണ് പണികഴിപ്പിച്ചത്. ആദ്യകാലത്ത് ക്ഷേത്രത്തിലെ മൂലകുടുംബക്ഷേത്രത്തിൽ അഷ്ടദിക്പാലകർക്കൊപ്പം പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെട്ടിരുന്ന ഹനുമാനെ, സ്ഥലപരിമിതിമൂലം ഇങ്ങോട്ട് മാറ്റിപ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുകയായിരുന്നു. താഴെനിന്ന് പന്ത്രണ്ടുപടികൾ കയറിവേണം നടയ്ക്കുനേരെയെത്താൻ. പടികളുടെ താഴെയായി ആനമുഖത്തോടുകൂടിയ ഒരു എടുപ്പുണ്ട്. ഹനുമാൻ സ്വാമിയെ ഉപാസിയ്ക്കുന്നത് ശത്രുദോഷങ്ങളിൽ നിന്നു മോചനം നൽകുമെന്നാണ് ഭക്തജനവിശ്വാസം. തന്മൂലം നിരവധി ആളുകളാണ് ഇവിടെ ദർശനത്തിനെത്തുന്നത്. സർവ്വകാര്യസിദ്ധി വിളക്കുഴിച്ചിലാണ് ഇവിടെയുള്ള പ്രധാന വഴിപാട്. കൂടാതെ സാധാരണ ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രങ്ങളിലെപ്പോലെ വടമാല, വെറ്റിലമാല, അവിൽ നിവേദ്യം, വെണ്ണക്കാപ്പ് ചാർത്തൽ എന്നിവയും അതിവിശേഷമായ വഴിപാടുകളിൽ പെടുന്നു. [[ചൈത്രം|ചൈത്രമാസത്തിലെ]] [[പൗർണ്ണമി|പൗർണ്ണമിനാളിൽ]] നടക്കുന്ന ഹനുമാൻ ജയന്തിയാണ് ഇവിടെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷം. ഇതിനോടനുബന്ധിച്ച് ഇവിടെ '''ആഞ്ജനേയോത്സവം''' എന്ന പേരിൽ പത്തുദിവസത്തെ ഉത്സവം നടത്തിവരുന്നുണ്ട്. ഇതുകൂടാതെ [[കർക്കടകം|കർക്കടകമാസത്തിലെ]] [[രാമായണമാസം|രാമായണമാസാചരണവും]] അതിവിശേഷമാണ്. ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തൊട്ടടുത്തായി മറ്റൊരു ശ്രീകോവിലും കാണാം. ഇവിടെ രാധാകൃഷ്ണന്മാരാണ് പ്രതിഷ്ഠ. ഇതും താരതമ്യേന പുതിയൊരു ശ്രീകോവിലാണ്. കൃഷ്ണശിലാനിർമ്മിതമായ വിഗ്രഹത്തിൽ വലതുവശത്ത് ശ്രീകൃഷ്ണനും ഇടതുവശത്ത് രാധയുമാണ് പ്രതിഷ്ഠകൾ. വലതുകയ്യിൽ [[ഓടക്കുഴൽ]] പിടിച്ച്, ഇടതുകൈ രാധയുടെ തോളത്തുവച്ചുനിൽക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ് ഇവിടെ ശ്രീകൃഷ്ണപ്രതിഷ്ഠ. രാധയാണെങ്കിൽ, വലതുകയ്യിൽ താമര പിടിച്ച് ഭഗവാന്റെ കരലാളനത്താൽ നമ്രമുഖിയായി നിൽക്കുന്നു. രണ്ടുപേരെയും ഒരുമിച്ചാണ് വിഗ്രഹത്തിൽ ചിത്രീകരിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. [[അഷ്ടമിരോഹിണി]] ഇവിടെ അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നുണ്ട്. ==== സുബ്രഹ്മണ്യനും ശിവനും ==== ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറുഭാഗം മുഴുവൻ നിരവധി മരങ്ങളാൽ സമ്പുഷ്ടമാണ്. ഇവിടെയുള്ള മരങ്ങളിലെല്ലാം ധാരാളം കൊടികൾ കെട്ടിത്തൂക്കിയിരിയ്ക്കുന്നത് കാണാം. മക്കളില്ലാത്ത ദമ്പതികളുടെ നേർച്ചകളാണ് ഇവയിലധികവും. അവയെ കണ്ടുകൊണ്ട് നടന്നെത്തുന്നത് വടക്കുപടിഞ്ഞാറേമൂലയിലുള്ള സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമിയുടെ ശ്രീകോവിലിനുമുന്നിലാണ്. ഏകദേശം നാലടി ഉയരം വരുന്ന ബാലസുബ്രഹ്മണ്യവിഗ്രഹമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിച്ച്, ഇടതുകൈ അരയിൽ കുത്തിനിൽക്കുന്ന സുബ്രഹ്മണ്യന്ന് [[സ്കന്ദഷഷ്ഠി|സ്കന്ദഷഷ്ഠിയും]] [[തൈപ്പൂയം|തൈപ്പൂയവുമാണ്]] പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷങ്ങൾ. കൂടാതെ എല്ലാമാസത്തെയും വെളുത്ത [[ഷഷ്ഠി|ഷഷ്ഠിയും]] പ്രാധാന്യത്തോടെ ആചരിച്ചുവരുന്നു. സുബ്രഹ്മണ്യശ്രീകോവിലിന് സമീപത്തായി [[കാളിയമർദ്ദനം]] നടത്തുന്ന ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ അതിമനോഹരമായ ഒരു ശില്പവും അതിനോടുചേർന്നുള്ള ചെറിയൊരു ജലപാതയും കാണാം. 2021-ലാണ് ഇവിടെ ഈ ശില്പം പണിതത്. ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്ന ഭക്തരെ ഇത് വളരെയധികം ആകർഷിയ്ക്കുന്നുണ്ട്. ഇവിടെത്തന്നെയാണ് ക്ഷേത്രം വക അഗതിമന്ദിരവും പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. നിരാലംബരായ ആളുകൾക്ക് സുഖകരമായ താമസ-ഭക്ഷണസൗകര്യങ്ങൾ ഏർപ്പാടാക്കിയിട്ടുള്ള ഈ കെട്ടിടം, ക്ഷേത്രം ട്രസ്റ്റിന്റെ സാമൂഹികപ്രവർത്തനങ്ങളിൽ പ്രധാനപങ്കുവഹിയ്ക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്താണ് വഴിപാട് കൗണ്ടർ. മഞ്ഞൾനീരാട്ട്, കൈവട്ടകഗുരുതി, ചുറ്റുവിളക്ക്, കാര്യസിദ്ധി അഭിഷേകം, രക്തപുഷ്പാഞ്ജലി, കുങ്കുമാർച്ചന, പൂമൂടൽ, നെയ്യപ്പം മൂടൽ തുടങ്ങിയവയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. കൂടാതെ നിരവധി മന്ത്രങ്ങൾ കൊണ്ടുള്ള അർച്ചനകളും വിശേഷമാണ്. വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിലെത്തിയാൽ ഐതിഹ്യപ്രസിദ്ധമായ ചക്കരക്കുളം കാണാം. വളരെ ചെറിയൊരു കുളമാണെങ്കിലും ഇവിടെ കുളിയ്ക്കാനും കാലുകഴുകാനുമെല്ലാം സൗകര്യമുണ്ട്. ഉത്സവാവസാനം ദേവിയ്ക്ക് ഇവിടെയാണ് ആറാട്ട് നടക്കുന്നത്. ഇതിന് തൊട്ടടുത്താണ് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനം നൽകുന്ന ശിവന്റെ ശ്രീകോവിൽ. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ശിവലിംഗമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. ശംഖാഭിഷേകം, ധാര, പിൻവിളക്ക്, കൂവളമാല തുടങ്ങി നിരവധി വഴിപാടുകൾ ശിവന്നുണ്ട്. [[ശിവരാത്രി|ശിവരാത്രിയാണ്]] ഇവിടെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷം. കൂടാതെ എല്ലാ [[പ്രദോഷവ്രതം|പ്രദോഷദിവസങ്ങളും]] അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നു. ഭഗവദ്വാഹനമായ [[നന്ദി (പുരാണകഥാപാത്രം)|നന്ദികേശന്റെ]] വിഗ്രഹവും നടയ്ക്കുനേരെ കാണാം. ==== നവഗ്രഹങ്ങളും സരസ്വതീമണ്ഡപവും ==== ശിവക്ഷേത്രത്തിന്റെ പുറകിലാണ് സരസ്വതീമണ്ഡപം. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ആകർഷണങ്ങളിലൊന്നാണിവിടം. ഇവിടെ ഒരേ പീഠത്തിൽ മൂന്നുപ്രതിഷ്ഠകൾ കാണാം - ഭഗവതി (ദുർഗ്ഗ), സരസ്വതി, രാഹു (സർപ്പം). വാൽക്കണ്ണാടിരൂപത്തിലാണ് ഭഗവതിയെ ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. സരസ്വതീരൂപം സാധാരണ കാണുന്നപോലെ പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[വേദം]], പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ജപമാല]] എന്നിവ ധരിച്ച്, മുന്നിലെ രണ്ടുകൈകൾ കൊണ്ട് [[വീണ]] മീട്ടുന്ന രൂപത്തിലാണ്. മൂന്നുവിഗ്രഹങ്ങളും പഞ്ചലോഹത്തിൽ നിർമ്മിച്ചവയാണ്. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടുകളിലൊന്നായ കാര്യസിദ്ധി അഭിഷേകം നടത്തുന്നത് ഇവിടെയാണ്. ഭക്തർക്ക് സ്വന്തം കൈകൊണ്ടുതന്നെ നടത്താവുന്ന അഭിഷേകമാണിത്. ഒരു കുടത്തിൽ ജലം നിറച്ചുകൊണ്ടുവന്ന് അത് ഇവിടെയുള്ള മൂന്നുദേവതകൾക്കും അഭിഷേകം ചെയ്യുന്നു. പേര് സൂചിപ്പിയ്ക്കുന്നതുപോലെ സർവ്വകാര്യസിദ്ധിയാണ് ഇതിന്റെ ഫലമെന്ന് ഭക്തർ വിശ്വസിയ്ക്കുന്നു. സരസ്വതീമണ്ഡപത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്താണ് നവഗ്രഹപ്രതിഷ്ഠയോടുകൂടിയ ശ്രീകോവിൽ. അഴികളോടുകൂടിയ ഈ ശ്രീകോവിലിനകത്ത് ഒരേപീഠത്തിൽ വിവിധ ദിക്കുകളിലേയ്ക്ക് ദർശനമായി നവഗ്രഹദേവതകളെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. ഗ്രഹനായകനായ [[സൂര്യൻ]] നടുക്കും മറ്റുള്ളവർ ചുറ്റും നിൽക്കുന്ന പതിവുസങ്കല്പത്തിൽ തന്നെയാണ് ഇവിടെയും നവഗ്രഹപ്രതിഷ്ഠ. സൂര്യന്റെ കിഴക്കുവശത്ത് [[ശുക്രൻ]], തെക്കുകിഴക്ക് [[ചന്ദ്രൻ]], തെക്ക് [[ചൊവ്വ]], തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് രാഹു, പടിഞ്ഞാറ് [[ശനി]], വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് [[കേതു]], വടക്ക് [[വ്യാഴം]], വടക്കുകിഴക്ക് [[ബുധൻ]] എന്ന ക്രമത്തിലാണ് പ്രതിഷ്ഠ. സൂര്യനും ബുധനും ശുക്രനും കിഴക്കോട്ടും, ചന്ദ്രനും ശനിയും പടിഞ്ഞാറോട്ടും, ചൊവ്വയും രാഹുവും കേതുവും തെക്കോട്ടും വ്യാഴം മാത്രം വടക്കോട്ടും ദർശനം നൽകുന്നു. നിത്യവും ഇവർക്ക് വിശേഷാൽ പൂജകളും വഴിപാടുകളുമുണ്ടാകാറുണ്ട്. === ശ്രീകോവിൽ === ദീർഘചതുരാകൃതിയിൽ തീർത്ത, മേൽക്കൂരയില്ലാത്ത ഒരു ഒറ്റനില ശ്രീകോവിലാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. കരിങ്കല്ലിൽ തീർത്ത ഈ ശ്രീകോവിലിന്റെ മുകളിൽ കോണുകളിലേയ്ക്കുള്ള ഭാഗങ്ങൾ ചെമ്പുമേഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ഇവിടെയുള്ള സോപാനപ്പടികൾ നേരിട്ടുകയറാൻ പറ്റുന്ന രീതിയിലാണ് പണികഴിപ്പിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. അകത്തേയ്ക്കുള്ള വാതിലിന് ഇരുവശവുമായി രണ്ട് ദ്വാരപാലികമാരുടെ രൂപങ്ങൾ കൊത്തിവച്ചിട്ടുണ്ട്. ശ്രീകോവിലിനകത്ത് ഒരുമുറിയേയുള്ളൂ. അതാണ് വിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ഠിച്ച ഗർഭഗൃഹം. ഏകദേശം ഒരടി ഉയരം വരുന്ന സ്വയംഭൂവായ ശിവലിംഗവും പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുള്ള, വനദുർഗ്ഗാദേവിയുടെ നാലടി ഉയരം വരുന്ന അഷ്ടബാഹുപഞ്ചലോഹവിഗ്രഹവും കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെട്ടിരിയ്ക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിലെ മൂലപ്രതിഷ്ഠയായ സ്വയംഭൂലിംഗത്തിലാണ് ഇവിടെ പ്രധാന പൂജകൾ അധികവും നടത്താറുള്ളത്. [[കൊല്ലൂർ മൂകാംബികാക്ഷേത്രം|കൊല്ലൂർ മൂകാംബിക]], [[ചോറ്റാനിക്കര ഭഗവതിക്ഷേത്രം|ചോറ്റാനിക്കര]] തുടങ്ങിയ ക്ഷേത്രങ്ങളിലെപ്പോലെ ദേവിയുടെ സമസ്തഭാവങ്ങളും കൂടിച്ചേർന്ന ഒരു മൂർത്തിയായാണ് ഇവിടെയും സങ്കല്പമുള്ളത്. 1981-ൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നടന്ന നവീകരണകലശത്തിനുശേഷമാണ് ഇവിടെ ദേവിയ്ക്ക് സ്വരൂപത്തിൽ വിഗ്രഹമുണ്ടായത്. ഏറ്റവും പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[സുദർശനചക്രം]], അതിനുമുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[നാന്ദകം]] എന്ന [[വാൾ]], അതിന്റെയും മുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[അമ്പ്]] എന്നിവയും ഏറ്റവും പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ശംഖ്]], അതിന്റെ മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ത്രിശൂലം]], അതിന്റെയും മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[വില്ല്]] എന്നിവയും ധരിച്ച ദേവി, ഏറ്റവും മുന്നിലുള്ള രണ്ടുകൈകൾ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു. അങ്ങനെ, വിശ്വപ്രകൃതിയുടെ മൂലതേജസ്സിനെ മുഴുവൻ ആവാഹിച്ചുകൊണ്ട് സാക്ഷാൽ ചക്കുളത്തുകാവിലമ്മ, മഹാശക്തിസ്വരൂപിണിയായി ശ്രീലകത്ത് വാഴുന്നു. ശ്രീകോവിലിന്റെ പുറംചുവരുകൾ പൂർണ്ണമായും സ്വർണ്ണം പൂശിയ നിലയിലാണ് കാണപ്പെടുന്നത്. ഇവിടെ ധാരാളം ദേവതാരൂപങ്ങളുണ്ട്. അവയെല്ലാം സ്വർണ്ണത്തിൽ കുളിച്ച് കാണപ്പെടുന്ന കാഴ്ച അതിമനോഹരമാണ്. ചണ്ഡികാദേവി, മഹിഷാസുരമർദ്ദിനി, [[ത്രിപുരസുന്ദരി]], [[മധുര മീനാക്ഷി ക്ഷേത്രം|മധുര മീനാക്ഷി]], [[കാമാക്ഷി അമ്മൻ കോവിൽ|കാഞ്ചി കാമാക്ഷി]], [[സപ്തമാതൃക്കൾ]], [[അഷ്ടലക്ഷ്മി|അഷ്ടലക്ഷ്മിമാർ]] തുടങ്ങിയ ദേവീരൂപങ്ങൾക്കാണ് ഇവിടെ പ്രാധാന്യമെങ്കിലും ഗണപതി, സുബ്രഹ്മണ്യൻ തുടങ്ങിയവരുടെ രൂപങ്ങളും ഇവിടെ കാണാം. ശ്രീകോവിലിന് നേരെമുന്നിലായി ചെറിയൊരു നമസ്കാരമണ്ഡപവും കാണാം. ഇവിടെയാണ് പൂജകൾക്കുശേഷം ശാന്തിക്കാർ നമസ്കരിയ്ക്കാൻ ഉപയോഗിയ്ക്കുന്നത്. ഇവിടെ ദേവീവാഹനമായ സിംഹത്തിന്റെ ഒരു പ്രതിഷ്ഠയുമുണ്ട്. സിംഹത്തെ വണങ്ങിവേണം ദേവിയെ വണങ്ങാനെന്നാണ് ചിട്ട. വടക്കുവശത്ത് അഭിഷേകജലം ഒഴുക്കിവിടാൻ ഓവും പണിതിട്ടുണ്ട്. === നാലമ്പലം === ശ്രീകോവിലിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റി നാലമ്പലം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. സാമാന്യം വലുപ്പമുള്ള നാലമ്പലമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. അകത്തേയ്ക്ക് കയറുന്ന വാതിലിന് ഇരുവശവുമായി വാതിൽമാടങ്ങൾ പണിതിട്ടുണ്ട്. തെക്കേ വാതിൽമാടത്തിൽ വച്ചാണ് നിത്യേനയുള്ള വിശേഷാൽ പൂജകളും ഹോമങ്ങളും നടക്കുന്നത്. ഇവിടെത്തന്നെയാണ് [[ചെണ്ട]], [[മദ്ദളം]], [[തിമില]], [[ഇലത്താളം]] തുടങ്ങിയ വാദ്യങ്ങൾ സൂക്ഷിച്ചുവയ്ക്കുന്നതും. തെക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ പതിവുപോലെ [[തിടപ്പള്ളി|തിടപ്പള്ളിയും]] വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ [[കിണർ|കിണറും]] പണിതിട്ടുണ്ട്. ഇവിടത്തെ കിണർ ദീർഘചതുരാകൃതിയിലാണ് കുഴിച്ചിട്ടുള്ളത്. പമ്പ-മണിമല നദികളുമായും കുളവുമായും ഇതിന് നേരിട്ട് ബന്ധമുണ്ടെന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത്. തിടപ്പള്ളിയ്ക്ക് സമീപം പ്രത്യേകം അലങ്കരിച്ച ഒരു [[ഊഞ്ഞാൽ|ഊഞ്ഞാലും]] അതിൽ ദേവിയുടെ മറ്റൊരു പ്രതിഷ്ഠയുമുണ്ട്. മൂലവിഗ്രഹത്തിന്റെ അതേ മാതൃകയിൽ തീർത്ത ഈ വിഗ്രഹത്തിന് സമീപം രണ്ട് [[തലയിണ|തലയിണകളും]] [[മെത്ത|മെത്തയും]] അലങ്കരിച്ചുവച്ചിട്ടുണ്ട്. ആട്ടുന്നത് സർവ്വൈശ്വര്യസിദ്ധിയ്ക്ക് ഉത്തമമാണെന്ന് വിശ്വസിച്ചുവരുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്ന എല്ലാവരും ഇതും കൂടി ചെയ്തിട്ടേ പോകാറുള്ളൂ. ശ്രീകോവിലിന്റെ തെക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് മറ്റൊരു ചെറിയ ശ്രീകോവിലിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി ഗണപതിഭഗവാന്റെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ഈ വിഗ്രഹവും ശിലാനിർമ്മിതമാണ്. വലത്തോട്ട് തുമ്പിക്കൈ നീട്ടിനിൽക്കുന്ന ഗണപതിയുടെ പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[മഴു|മഴുവും]] പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[കയർ|കയറും]] മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[മോദകം|മോദകവും]] കാണാം. മുന്നിലെ വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭഗവാൻ ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു. ഗണപതിഹോമം, കറുകമാല, നാരങ്ങാമാല, ഉണ്ണിയപ്പം എന്നിവയാണ് ഗണപതിയ്ക്ക് പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. [[വിനായക ചതുർത്ഥി|വിനായക ചതുർത്ഥിനാളിൽ]] ഇവിടെ വിശേഷാൽ പൂജകളുണ്ടാകാറുണ്ട്. {{പ്രധാന ലേഖനം|ബലിക്കല്ല്}} ശ്രീകോവിലിന് ചുറ്റുമായി അകത്തെ ബലിവട്ടം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. അഷ്ടദിക്പാലകർ (കിഴക്ക് - [[ഇന്ദ്രൻ]], തെക്കുകിഴക്ക് - [[അഗ്നി]], തെക്ക് - [[യമൻ]], തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് - [[നിരൃതി]], പടിഞ്ഞാറ് - [[വരുണൻ]], വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് - [[വായു]], വടക്ക് - [[കുബേരൻ]] & [[ചന്ദ്രൻ]], വടക്കുകിഴക്ക് - [[ഈശാനൻ]]), സപ്തമാതൃക്കൾ (തെക്കുഭാഗത്ത് ഒറ്റക്കല്ലിൽ - കിഴക്കുനിന്ന് [[ബ്രാഹ്മി]], [[മാഹേശ്വരി]], [[കൗമാരി]], [[വൈഷ്ണവി]], [[വാരാഹി]], [[ഇന്ദ്രാണി]], [[ചാമുണ്ഡി]] എന്ന ക്രമത്തിൽ), [[വീരഭദ്രൻ]] (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം - കിഴക്കുഭാഗത്ത്), ഗണപതി (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം - പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത്), ബ്രഹ്മാവ് (വടക്കുകിഴക്കിനും കിഴക്കിനുമിടയിൽ), [[അനന്തൻ]] (തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനും പടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ശാസ്താവ് (തെക്കിനും തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ദുർഗ്ഗ (പടിഞ്ഞാറിനും വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), സുബ്രഹ്മണ്യൻ (വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനും വടക്കിനുമിടയിൽ), നിർമ്മാല്യധാരി (വടക്കിനും വടക്കുകിഴക്കിനുമിടയിൽ ശിവലിംഗരൂപത്തിൽ - ഇവിടെ [[മുണ്ഡിനി]]) എന്നിവരെ പ്രതിനിധീകരിയ്ക്കുന്ന ബലിക്കല്ലുകൾ ഇവിടെ കാണാം. നിലവിൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നിത്യശീവേലിയില്ലാത്തതിനാൽ ഇവ പ്രതീകാത്മകമായാണ് കണ്ടുവരുന്നത്. ബലിക്കല്ലുകൾ ദേവന്റെ/ദേവിയുടെ വികാരഭേദങ്ങളാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. തന്മൂലം അവയിൽ ചവിട്ടുന്നതും തൊട്ടുതലയിൽ വയ്ക്കുന്നതും നിരോധിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. ==കാർത്തികസ്തംഭം== അധർമ്മത്തിൻന്റെയും തിന്മയുടെയും ഭൗതിക പ്രതീകമാണ് കാർത്തികസ്തംഭം. ഇത് കത്തിച്ച് ചാമ്പലാക്കുന്ന ചടങ്ങിലൂടെ തിന്മയെ [[അഗ്നി]] വിഴുങ്ങി നന്മ ആധിപത്യം സ്ഥാപിക്കുന്നു എന്നാണ് വിശ്വാസം. വൃശ്ചികമാസത്തിലെ തൃക്കാർത്തിക ദിവസമാണ് ഈ ചടങ്ങ് നടക്കുന്നത്. പൊക്കമുള്ള തൂണിൽ വാഴക്കച്ചി, പഴയ ഓലകൾ, പടക്കം, ദേവിയ്ക്ക് ചാർത്തിയ ഒരു വർഷത്തെ ഉടയാടകൾ എന്നിവ പൊതിഞ്ഞുകെട്ടി അതിന്മേൽ നാടിൻറെ സർവ്വ തിന്മകളെയും ആവാഹിക്കുന്നു. ദീപാരാധനയ്ക്ക് മുമ്പായി ഇത് കത്തിക്കും. സർവ്വ ദുഃഖദുരിതങ്ങളും ഇതോടെ തീരുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. == നാരീപൂജ == ചക്കുളത്തുകാവിലെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ അനുഷ്ഠാനമാണ് നാരീപൂജ. അന്നേദിവസം ഇന്ത്യയിലെ പ്രശസ്തരായ വനിതകളെ അതിഥിയായി ക്ഷണിച്ച് ഇവിടെ നാരീപൂജയ്ക്കിരുത്താറുണ്ട്{{തെളിവ്}}. അലങ്കൃത പീഠത്തിൽ സ്ത്രീകളെ ഇരുത്തി, ഭക്ത്യാദരപൂർവ്വം പൂജാരി ഇവരെ ദുർഗ്ഗാസങ്കൽപ്പത്തിൽ പൂജിക്കുന്നു. സ്ത്രീകൾ എവിടെ മാനിക്കപ്പെടുന്നുവോ അവിടെ ദേവതമാർ ആനന്ദിക്കുന്നുവെന്ന സങ്കല്പവും സ്ത്രീയെ ശക്തിസ്വരൂപിണിയായി ആരാധിക്കണമെന്ന താന്ത്രിക സങ്കല്പവുമാണ് ഇത്തരമൊരു പൂജയുടെ പൊരുൾ. സ്ത്രീയാണ് സൃഷ്ടിയുടെ അടിസ്ഥാനം എന്ന സങ്കൽപ്പത്തിൽ നിന്നാണ് ശാക്തേയർ മഹാദേവിയെ ആരാധിച്ചത്‌. ഈ വിശ്വാസപ്രകാരം സ്ത്രീകളെ ലോകമാതാവായ ആദിപരാശക്തിയുടെ പ്രതീകമായി ആരാധിക്കുന്ന ശാക്തേയ പൂജയാണിത്. == വിശേഷ ദിവസങ്ങൾ == ചൊവ്വ, വെള്ളി, [[പൗർണ്ണമി]], അമാവാസി, അഷ്ടമി, നവമി, ജന്മ നക്ഷത്ര ദിവസം, മലയാളം- ഇംഗ്ലീഷ് മാസങ്ങളിലെ ഒന്നാം തീയതി തുടങ്ങിയവ ദർശനത്തിന് പ്രധാനമാണ്. പൊതുവേ ചൊവ്വ, വെള്ളി, ഞായർ ദിവസങ്ങളിൽ ദർശനത്തിന് തിരക്ക് അനുഭവപ്പെടാറുണ്ട്. കുംഭമാസത്തിലെ മകം- പൂരം ദിവസങ്ങൾ അതിവിശേഷം. [[നവരാത്രി]], [[തൃക്കാർത്തിക]], [[ശിവരാത്രി]], [[ദീപാവലി]], മണ്ഡലകാല ദിവസങ്ങൾ, മകരചൊവ്വ തുടങ്ങിയവ വിശേഷമാണ്. [[വിദ്യാരംഭം]], [[തൃക്കാർത്തിക]] ([[പൊങ്കാല]]) എന്നിവ അതിപ്രധാനം. == ദർശന സമയം == *രാവിലെ 4.30 AM മുതൽ ഉച്ചക്ക് 1 PM വരെ. *വൈകുന്നേരം 4.30 PM മുതൽ രാത്രി 8 PM വരെ. ==എത്തിച്ചേരുവാനുള്ള വഴി== തിരുവല്ലയിൽ നിന്ന് ഏകദേശം ഒമ്പതുകിലോമീറ്റർ പടിഞ്ഞാറുമാറി, അമ്പലപ്പുഴയ്ക്കുള്ള വഴിയിൽ, പത്തനംതിട്ട-ആലപ്പുഴ ജില്ലകളുടെ അതിർത്തിയിലാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. തിരുവല്ലയിൽ നിന്ന് ധാരാളം ബസ്സുകൾ അമ്പലപ്പുഴയ്ക്കുണ്ട്. അവയിലൊന്നിൽ കയറിയാൽ ക്ഷേത്രത്തിനടുത്തുള്ള ബസ് സ്റ്റോപ്പിൽ ഇറങ്ങാവുന്നതാണ്. പ്രധാന വഴിയിൽ തന്നെ ക്ഷേത്രകവാടം കാണാം. അതിലൂടെ അല്പം കൂടി മുന്നോട്ടുപോയാൽ ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലെത്താം. തീവണ്ടി വഴി വരുന്നവർക്ക് [[തിരുവല്ല തീവണ്ടിനിലയം|തിരുവല്ല റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനാണ്]] ഏറ്റവും അടുത്തുള്ളത് (9 കിലോമീറ്റർ). ഇവിടെ ഭൂരിപക്ഷം തീവണ്ടികൾക്കും സ്റ്റോപ്പുണ്ട്. മറ്റൊരു പ്രധാന സ്റ്റേഷൻ [[ഹരിപ്പാട് തീവണ്ടിനിലയം|ഹരിപ്പാട്ടാണ്]] (13 കിലോമീറ്റർ). [[അമ്പലപ്പുഴ തീവണ്ടിനിലയം|അമ്പലപ്പുഴ സ്റ്റേഷനും]] വളരെ അടുത്താണ്. തന്മൂലം [[തിരുവല്ല ശ്രീവല്ലഭമഹാക്ഷേത്രം]], [[അമ്പലപ്പുഴ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം]], [[ഹരിപ്പാട് സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമിക്ഷേത്രം]], [[മണ്ണാറശ്ശാല നാഗരാജക്ഷേത്രം]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ ദർശനം നടത്തുന്നവർക്ക് കൂട്ടിച്ചേർക്കാവുന്ന ക്ഷേത്രമാണ് ചക്കുളത്തുകാവ്. == അവലംബം == {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഭദ്രകാളിക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ദുർഗ്ഗാക്ഷേത്രങ്ങൾ]] {{Hindu temples in Kerala}} jjlj7ghpk5pomc1s1vylupagfww96e7 4666476 4666475 2026-09-12T19:10:21Z ~2026-48203-56 222590 /* സ്ഥലനാമം, ക്ഷേത്രപ്രതിഷ്ഠ */ 4666476 wikitext text/x-wiki {{refimprove}} {{Infobox Mandir |image = |caption=ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം |creator = |proper_name = ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം |date_built = |primary_deity = [[ദുർഗ്ഗ]] ([[ആദിപരാശക്തി]], [[ഭദ്രകാളി]], [[മഹാലക്ഷ്മി]], [[മഹാസരസ്വതി]] സങ്കല്പങ്ങൾ ഉറച്ച ദേവത) |architecture = [[തെക്കേ ഇന്ത്യൻ]], [[കേരളീയ രീതി]] |location =[[നീരേറ്റുപുറം]], [[തലവടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]], [[കുട്ടനാട് താലൂക്ക്]], [[ആലപ്പുഴ ജില്ല]], [[തിരുവല്ല|തിരുവല്ലയ്ക്ക്]] സമീപം, [[കേരളം]] |coordinates = }} [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ]] [[കുട്ടനാട് താലൂക്ക്|കുട്ടനാട് താലൂക്കിൽ]] [[തലവടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|തലവടി പഞ്ചായത്തിൽ]] [[നീരേറ്റുപുറം|നീരേറ്റുപുറത്ത്]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു പ്രസിദ്ധ ഹൈന്ദവ ക്ഷേത്രമാണ് '''ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം'''. [[പത്തനംതിട്ട ജില്ല|പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിലെ]] [[തിരുവല്ല]] നഗരത്തിൽ നിന്നും ഏകദേശം ഒൻപത് കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ജഗദീaശ്വരിയും [[പരാശക്തി|ആദിപരാശക്തിയുമായ]] [[വനദുർഗ്ഗ|വനദുർഗ്ഗയാണ്]] ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠ. '''ചക്കുളത്തമ്മ''' എന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന ഇവിടുത്തെ ഭഗവതി [[മഹാകാളി]], [[മഹാലക്ഷ്മി]], [[മഹാസരസ്വതി]], [[ഭുവനേശ്വരി]], [[ഭദ്രകാളി]] തുടങ്ങി ആദിപരാശക്തിയുടെ എല്ലാ പ്രധാന ഭാവങ്ങളിലും ആരാധിയ്ക്കപ്പെട്ടുവരുന്നു. ഉപദേവതകളായി [[ഗണപതി]], [[പരമശിവൻ]], [[മഹാവിഷ്ണു]], [[സുബ്രഹ്മണ്യൻ]], [[ശാസ്താവ്]], [[ഹനുമാൻ]], [[രാധ|രാധാസമേതനായ]] [[ശ്രീകൃഷ്ണൻ]], ദുർഗ്ഗ, സരസ്വതി, [[നവഗ്രഹങ്ങൾ]], [[നാഗദൈവങ്ങൾ]], [[രാഹു]], [[ബ്രഹ്മരക്ഷസ്സ്]], [[യക്ഷി|യക്ഷിയമ്മ]], [[ആനമറുത]] എന്നിവർക്കും പ്രതിഷ്ഠകളുണ്ട്. [[വൃശ്ചികം|വൃശ്ചികമാസത്തിലെ]] [[തൃക്കാർത്തിക]] ദിവസം പ്രസിദ്ധമായ '''[[പൊങ്കാല]]''' നടക്കുന്നു. സാക്ഷാൽ പ്രപഞ്ച നാഥയായ ഭഗവതിക്ക് മുൻപിൽ സ്ത്രീകൾ ഇഷ്ടകാര്യസിദ്ധിക്കായി നടത്തപ്പെടുന്ന [[ദ്രാവിഡർ|ദ്രാവിഡ]] ആചാരപ്രകാരമുള്ള ഒരു ആരാധനയാണ് പൊങ്കാല. അന്നേദിവസം തന്നെയുള്ള [[കാർത്തികസ്തംഭം]], ലക്ഷദീപം, [[ധനു]]മാസത്തിലെ മുപ്പെട്ട് വെള്ളിയാഴ്ചയുള്ള നാരീപൂജ, വിളിച്ചു ചൊല്ലിയുള്ള പ്രാർഥന, ലഹരിവിമോചന പ്രതിജ്ഞ തുടങ്ങിയ ചടങ്ങുകളും ഇവിടെയുണ്ട്. ഭഗവതിയ്ക്ക് ധനു ഒന്നുമുതൽ പന്ത്രണ്ടുവരെയുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ കൊടിയേറി ഉത്സവമുണ്ട്. കൂടാതെ [[നവരാത്രി]]യും ഇവിടെ അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നു. മദ്ധ്യ തിരുവതാംകൂറിലെ "സ്ത്രീകളുടെ ശബരിമല" എന്നാണു ഈ ക്ഷേത്രത്തെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. <ref>http://malayalam.nativeplanet.com/thiruvalla/attractions/chakkulathu-kavu-temple/</ref> പട്ടമന എന്നുപേരുള്ള ഒരു [[നമ്പൂതിരി]] കുടുംബം വകയാണ് ക്ഷേത്രഭരണം. ആലപ്പുഴ, പത്തനംതിട്ട, [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം]] എന്നീ ജില്ലകളുടെ അതിർത്തിയിൽ [[പമ്പാനദി|പമ്പാനദിയുടെയും]] [[മണിമലയാർ|മണിമലയാറിന്റെയും]] സംഗമസ്ഥാനത്താണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. == ഐതിഹ്യം == === സ്ഥലനാമം, ക്ഷേത്രപ്രതിഷ്ഠ === അസുരന്മാരായ ശുംഭനിശുംഭന്മാരെ നിഗ്രഹിച്ച് പ്രപഞ്ചത്തിൽ നന്മയും സമാധാനവും പുനർസ്ഥാപിച്ച ആദിപരാശക്തിയുടെ ഉജ്ജ്വലമായ ചൈതന്യമാണ് ചക്കുളത്ത് കാവിൽ വനദുർഗ്ഗയായി കുടികൊള്ളുന്നത്. ഇന്ന് ക്ഷേത്രമിരിയ്ക്കുന്ന സ്ഥലം പണ്ട് കൊടുംകാടായിരുന്നു. കാട്ടിൽ വിറകുവെട്ടാൻ പോയ ഒരു വേടൻ തന്നെ കൊത്താൻ വന്ന സർപ്പത്തെ വെട്ടി. പക്ഷേ, അതു ചത്തില്ല. പിന്നീട് ഇതേ സർപ്പത്തെ ഒരു കുളക്കരയിലെ പുറ്റിന് മുകളിൽ കണ്ടപ്പോൾ വേടൻ വീണ്ടും അതിനെ ആക്രമിച്ചു. പക്ഷേ, ഇത്തവണ പുറ്റ് പൊട്ടി ജലപ്രവാഹമുണ്ടായി. അമ്പരന്നുനിന്ന വേടന് മുന്നിൽ ഒരു സന്യാസി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട് അദ്ദേഹത്തെ ആശ്വസിപ്പിച്ചു. ഇതേ സമയം വേടന്റെ കുടുംബവും അവിടെയെത്തിയിരുന്നു. വെള്ളത്തിന് [[പാൽ|പാലും]] തേനും കലർന്ന നിറം വരുമ്പോൾ ജലപ്രവാഹം അവസാനിക്കുമെന്ന് സന്യാസി അവരോട് പറഞ്ഞു. പുറ്റിനകത്ത് പ്രപഞ്ചനാഥയായ സാക്ഷാൽ [[പരാശക്തി|ആദിപരാശക്തി]] ജലശയനം നടത്തിയ വെള്ളമാണിതെന്നും പുറ്റ് പൊളിച്ച് നോക്കിയാൽ ജഗദീശ്വരിയുടെ ഒരു പ്രതിഷ്ഠ കാണാമെന്നും അതിനെ ആരാധിച്ചാൽ സർവ്വ ഐശ്വര്യങ്ങളും ഉണ്ടാകുമെന്നും പറഞ്ഞ് പുറ്റ് ഉടച്ച് സന്യാസി വിഗ്രഹം പുറത്തെടുത്തു, ഒരു മരച്ചുവട്ടിൽ പ്രതിഷ്‌ഠിച്ചു. അതോടെ അദ്ദേഹം അപ്രത്യക്ഷനായി. അന്ന് രാത്രി വേടൻ്റെ സ്വപ്നത്തിൽ സന്യാസിയായി വന്നത് സാക്ഷാൽ [[നാരദൻ|നാരദമുനിയാണെന്നും]] വെളിപ്പെട്ടു. ആ വിഗ്രഹമാണ് ചക്കുളത്തുകാവിൽ കുടികൊള്ളുന്നത് എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. അന്നുമുതൽ വേടനും കുടുംബവും ആ വനത്തിൽ തന്നെ താമസം തുടങ്ങി. എല്ലാ ദിവസവും കാട്ടിൽപ്പോയി വിറകും ഭക്ഷണസാധനങ്ങളും ശേഖരിച്ച് മൺകലത്തിൽ പാചകം ചെയ്താണ് അവർ കഴിഞ്ഞു പോന്നത്. ഉണ്ടാക്കുന്ന ഭക്ഷണത്തിൻ്റെ ഒരു പങ്ക് ഭഗവതിക്ക് നൽകിയ ശേഷമാണ് അവർ കഴിച്ചിരുന്നത്. ഒരു ദിവസം ഭക്ഷണസാധനങ്ങൾ ശേഖരിക്കാൻ പോയ അവർക്ക് ഒന്നും കിട്ടിയില്ല. വഴിപാട് മുടങ്ങുമല്ലോ എന്നോർത്ത് മരച്ചുവട്ടിൽ ചെന്നപ്പോൾ കലം നിറയെ ചോറും കറികളും ഇരിക്കുന്ന കാഴ്ചയാണ് വേടനും കുടുംബവും കണ്ടത്. ഇത് ദേവിയുടെ അനുഗ്രഹമാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കിയ അവർ ഉച്ചത്തിൽ ദേവീ നാമങ്ങൾ ഉരുവിട്ടു. ഇതേസമയം ഒരു അശരീരിയും ഉണ്ടായി. അത് ഇങ്ങനെ ആയിരുന്നു: {{cquote|മക്കളേ, ഞാൻ നിങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി ഉണ്ടാക്കിയതാണ് ഈ ആഹാരം. ഇത് കഴിച്ച് വിശ്രമിക്കുക. നിങ്ങളുടെ നിഷ്കളങ്കമായ ഭക്തിയിൽ ഞാൻ വളരെ സന്തുഷ്ടയാണ്. തീരാദുഃഖങ്ങളിൽ പോലും എന്നെ കൈവിടാത്തവർക്ക് ഞാൻ ദാസിയും തോഴിയും ആയിരിക്കും. ഭക്തിപൂർവ്വം ആര് എവിടെനിന്ന് വിളിച്ചാലും അവരോടൊപ്പം ഞാൻ എപ്പോഴും ഉണ്ടായിരിക്കും.}} ഈ ഓർമ്മ പുതുക്കാനാണ് ചക്കുളത്തു കാവിൽ ജനലക്ഷക്ഷങ്ങൾ പൊങ്കാല ഇടുന്നത്. ഭക്തർ അമ്മയ്ക്ക് പൊങ്കാല ഇടുമ്പോൾ അവരിലൊരാളായി അമ്മയും പൊങ്കാലയിടാനുണ്ടാകുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. പിൽക്കാലത്ത് ആ വേടനും കുടുംബവും സ്ഥലം വിട്ടുപോകുകയും ബ്രാഹ്മണർ അവിടെ താമസമാക്കുകയും ചെയ്തു. അവരിൽ പ്രധാനിയായ പട്ടമന ഇല്ലത്തെ നമ്പൂതിരി താന്ത്രികവിധികളോടുകൂടിയ ക്ഷേത്രം ഇവിടെ പണികഴിപ്പിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. അങ്ങനെയാണ് ചക്കുളത്തുകാവ് ക്ഷേത്രം നിലവിൽ വന്നത്. 1981-ൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നടന്ന നവീകരണത്തിനു ശേഷം അഷ്ടബാഹുക്കളോടുകൂടിയ ആദിപരാശക്തിയുടെ മൂർത്തരൂപമായ വനദുർഗ്ഗയെ പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. മഹാകാളി, മഹാലക്ഷ്മി, മഹാസരസ്വതി തുടങ്ങിയ പ്രധാന ഭാവങ്ങളിൽ ജഗദീശ്വരി ഇവിടെ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു.<ref>http://chakkulathukavutemple.org/about-temple/</ref> പ്രധാന പ്രതിഷ്‌ഠയായ വനദുർഗ്ഗയ്ക്ക് പുറമേ പരമശിവൻ, മഹാവിഷ്‌ണു, ഗണപതി, ധർമ്മശാസ്താവ്, സുബ്രഹ്മണ്യൻ, യക്ഷിയമ്മ, നവഗ്രഹങ്ങൾ എന്നിവർക്കും ഇവിടെ തുല്യ പ്രാധാന്യത്തോടെ സ്ഥാനം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. === യക്ഷിയമ്മ === കേരളത്തിലെ പല ക്ഷേത്രങ്ങളിലും കണ്ടുവരുന്ന ഒരു ഉപപ്രതിഷ്ഠയാണ് യക്ഷിയമ്മ. പ്രധാനമായും തെക്കൻ കേരളത്തിലാണ് ഈ പ്രതിഷ്ഠ കണ്ടു വരുന്നതെങ്കിലും കേരളത്തിന്റെ മറ്റു ഭാഗങ്ങളിലും ഒട്ടും കുറവല്ല. ചരിത്രപരമായി നോക്കുമ്പോൾ ആദിദ്രാവിഡസങ്കല്പത്തിലെ പ്രേതാരാധനയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു കിടക്കുന്നതാണ് യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠകൾ. അതേ സമയം സൗന്ദര്യം, അമാനുഷിക ശക്തി, പ്രേമം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളും യക്ഷികളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടുകിടക്കുന്നു. ഇങ്ങനെയൊക്കെ ആന്നെങ്കിലും യക്ഷിയ്ക്ക് സവിശേഷ പ്രാധാന്യം നൽകുന്ന ക്ഷേത്രങ്ങൾ വളരെ കുറവാണ്. ചക്കുളത്തുകാവ് ക്ഷേത്രം അവയിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടതാണ്. നാലമ്പലത്തിനു പുറത്ത് തെക്കു പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത്, പ്രത്യേകം കെട്ടിയുണ്ടാക്കിയ ശ്രീകോവിലിലാണ് യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠ. ഇവിടെ ഈ പ്രതിഷ്ഠ വരാൻ കാരണമായ കഥ ഇങ്ങനെയാണ്: ഒരിയ്ക്കൽ, ക്ഷേത്ര ഊരാളകുടുംബമായ പട്ടമന ഇല്ലത്തെ ഒരു പെൺകുട്ടി, പമ്പയാറ്റിൽ കുളിയ്ക്കാൻ പോയപ്പോൾ അവളെ അതിഭീകരിയായ ഒരു യക്ഷി ആക്രമിച്ചു. പലതവണ പെൺകുട്ടി ഓടിരക്ഷപ്പെടാൻ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും അപ്പോഴെല്ലാം യക്ഷി അവളെ പിന്തുടർന്നു. അവസാന രക്ഷയ്ക്കായി അവൾ ചക്കുളത്തമ്മയെത്തന്നെ ശരണം പ്രാപിച്ചു. ഭക്തയുടെ വിഷമം മനസ്സിലാക്കിയ ദേവി, ഉടനെ ത്രിശൂലവുമായി വരികയും യക്ഷിയെ ഭയപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു. പരിഭ്രാന്തയായ യക്ഷി, തന്നെ ഒന്നും ചെയ്യരുതെന്നും ഇനി ആരെയും താൻ ഉപദ്രവിയ്ക്കില്ലെന്നും സത്യം ചെയ്ത് ഒഴിഞ്ഞുപോയി. അങ്ങനെ മോക്ഷം കിട്ടിയ യക്ഷിയെ, പിന്നീട് ദേവിയുടെ സമീപം തന്നെ കുടിയിരുത്തുകയുണ്ടായി. ഇവിടെ ഒരു [[വാൽക്കണ്ണാടി|വാൽക്കണ്ണാടിയുടെ]] രൂപത്തിലാണ് യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠ. == ക്ഷേത്രനിർമ്മിതി == === ക്ഷേത്രപരിസരവും മതിലകവും === നീരേറ്റുപുറം ഗ്രാമത്തിന്റെ ഏതാണ്ട് ഒത്ത നടുക്കായാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. കിഴക്കോട്ടാണ് ക്ഷേത്രദർശനം. കേരളത്തിലെ രണ്ടു പ്രധാന നദികളായ പമ്പാനദിയും മണിമലയാറും യഥാക്രമം ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തെക്കും വടക്കും മാറിയൊഴുകുന്നു. [[ചിങ്ങം|ചിങ്ങമാസത്തിലെ]] [[തിരുവോണം (നക്ഷത്രം)|തിരുവോണം]] നാളിൽ പമ്പാനദിയിൽ നടത്തിവരുന്ന [[നീരേറ്റുപുറം പമ്പാ ജലോത്സവം]] അതിപ്രസിദ്ധമാണ്. നീരേറ്റുപുറം പോസ്റ്റ് ഓഫീസ്, സഹകരണ ബാങ്ക്, ഹോട്ടലുകൾ, വിവിധ കടകംബോളങ്ങൾ തുടങ്ങി നിരവധി സ്ഥാപനങ്ങൾ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പരിസരത്തായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്തുകൂടെ [[അമ്പലപ്പുഴ]]-[[തിരുവല്ല]] സംസ്ഥാനപാത കടന്നുപോകുന്നു. ഇവിടെത്തന്നെ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പേരെഴുതിയ മനോഹരമായ കവാടവും കാണാം. ഇതും കടന്ന് അല്പദൂരം സഞ്ചരിച്ചാൽ ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലെത്താം. ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലായി വലിയ [[അരയാൽ]]മരം കാണാം. ഹൈന്ദവവിശ്വാസപ്രകാരം പുണ്യവൃക്ഷമായ അരയാലിന്റെ മുകളിൽ [[ബ്രഹ്മാവ്|ബ്രഹ്മാവും]] നടുക്ക് വിഷ്ണുവും അടിയിൽ ശിവനും കുടികൊള്ളുന്നു. അങ്ങനെ, [[ത്രിമൂർത്തികൾ|ത്രിമൂർത്തികളുടെ]] പ്രത്യക്ഷസ്വരൂപമായി കണക്കാക്കുഅന അരയാലിനെ ദിവസവും രാവിലെ ഏഴുതവണ വലം വയ്ക്കുന്നത് ഉത്തമമായി കണക്കാക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ നേരെ വടക്കാണ് വാഹന പാർക്കിങ് സൗകര്യം ഏർപ്പെടുത്തിയിരിയ്ക്കുന്നത്. പൊങ്കാല സമയത്ത് [[കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി.]] ഇങ്ങോട്ട് പ്രത്യേകം സർവീസുകൾ നടത്താറുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്താണ് ഊരാളകുടുംബമായ പട്ടമന ഇല്ലം നിൽക്കുന്നത്. മുമ്പുണ്ടായിരുന്ന ഇല്ലം പൊളിച്ചുമാറ്റി ഇപ്പോൾ ഇവിടെയൊരു കോൺക്രീറ്റ് വീട് പണിതിരിയ്ക്കുകയാണ്. എന്നാൽ, ദേവിയുടെ ചെറിയൊരു ക്ഷേത്രം ഇവിടെയും കാണാം. ഇത് മഹാഭക്തനായ ഒരു നമ്പൂതിരിയ്ക്ക് ദേവി നൽകിയ ദർശനത്തിന്റെ സ്മാരകമായി കണക്കാക്കിവരുന്നു. ഇന്ന് ഇതിനെ '''മൂലകുടുംബക്ഷേത്രം''' എന്ന പേരിൽ വിശേഷിപ്പിച്ചുവരുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിൽ വിശദമായി ഒരു മതിലകം പണിതിട്ടില്ല. എങ്കിലും, ആനക്കൊട്ടിൽ മുതലുള്ള ഭാഗം മതിലകമായി കണക്കാക്കിവരുന്നു. 2022-ലാണ് ഇവിടെ അതിവിശാലമായ ആനക്കൊട്ടിൽ പണിതത്. അതിനുമുമ്പ് ഇവിടെ ഒരു [[അലൂമിനിയം]] ഷീറ്റ് മാത്രമേയുണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. ഇന്ന് ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്നവരുടെ പ്രധാന ആകർഷണമാണിവിടം. ചോറൂൺ, വിവാഹം, തുലാഭാരം, വിളിച്ചുചൊല്ലിപ്രാർത്ഥന തുടങ്ങിയ ചടങ്ങുകൾ നടക്കുന്നത് ഇവിടെ വച്ചാണ്. ആനക്കൊട്ടിലിനപ്പുറമാണ് ദേവീവാഹനമായ [[സിംഹം|സിംഹത്തെ]] ശിരസ്സിലേറ്റുന്ന സ്വർണ്ണക്കൊടിമരം കാണാൻ സാധിയ്ക്കുക. ഏകദേശം 50 അടി ഉയരം വരുന്ന ഈ കൊടിമരം, 1981-ലാണ് പ്രതിഷ്ഠിച്ചത്. വളരെ തിളക്കമുള്ള ഈ കൊടിമരത്തിനപ്പുറമാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ബലിക്കല്ല് പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുള്ള ബലിക്കൽപ്പുര. താരതമ്യേന ഉയരം കുറഞ്ഞ ബലിക്കല്ലാണ് ഇവിടെയുള്ളത് എന്നതിനാൽ പുറമേ നിന്നുനോക്കിയാൽത്തന്നെ വിഗ്രഹം കാണാവുന്നതാണ്. ബലിക്കൽപ്പുരയുടെ മച്ചിൽ പതിവുപോലെ ബ്രഹ്മാവിന്റെയും [[അഷ്ടദിക്പാലകർ|അഷ്ടദിക്പാലകരുടെയും]] രൂപങ്ങൾ കൊത്തിവച്ചിട്ടുണ്ട്. കൂടാതെ വേറെയും ധാരാളം രൂപങ്ങൾ കാണാം. ബലിക്കൽപ്പുരയുടെ ഇരുവശവുമായി രണ്ട് [[ആന|ആനകളുടെ]] രൂപങ്ങൾ കാണാൻ സാധിയ്ക്കും. ഇവ [[പ്ലാസ്റ്റർ ഓഫ് പാരീസ്|പ്ലാസ്റ്റർ ഓഫ് പാരീസിൽ]] നിർമ്മിച്ചതാണ്. ==== മഹാവിഷ്ണുക്ഷേത്രം, ആനമുറതപ്രതിഷ്ഠ ==== പ്രദക്ഷിണവഴിയുടെ തെക്കുകിഴക്കുഭാഗത്ത് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനമായി മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ പ്രതിഷ്ഠയോടുകൂടിയ ഒരു ശ്രീകോവിൽ കാണാം. ഏകദേശം നാലടി ഉയരം വരുന്ന അതിമനോഹരമായ ശിലാവിഗ്രഹമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[സുദർശനചക്രം]], പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[പാഞ്ചജന്യം]] എന്ന [[ശംഖ് (വാദ്യം)|ശംഖ്]], മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[കൗമോദകി]] എന്ന [[ഗദ]], മുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[താമര]] എന്നിവ ധരിച്ച ഭഗവാൻ നിൽക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ്. ഭഗവദ്വാഹനമായ ഗരുഡന്റെ പഞ്ചലോഹവിഗ്രഹം ഇവിടെ ഭഗവാന് അഭിമുഖമായി പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. പാൽപ്പായസം, കദളിപ്പഴം, തുളസിമാല തുടങ്ങിയവയാണ് മഹാവിഷ്ണുവിനുള്ള പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. [[അഷ്ടമിരോഹിണി]], [[വിഷു]], [[വൈകുണ്ഠ ഏകാദശി]] തുടങ്ങിയവ വിശേഷദിവസങ്ങളിൽ പെടുന്നു. ഇതിനുസമീപം കാണുന്ന മേൽക്കൂരയില്ലാത്ത ഒരു തറയിലാണ് ആനമറുതയുടെ പ്രതിഷ്ഠ. ക്ഷേത്രമുണ്ടായ കാലത്തുതന്നെ ഇവിടെ ആനമുറതയുടെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ടായിരുന്നു എന്നാണ് സങ്കല്പം. എന്നാൽ, ഇപ്പോഴത്തെ പ്രതിഷ്ഠ 2023 ജൂൺ 18-നാണ് നടത്തിയത്. നീരേറ്റുപുറം പരിസരത്ത് നിരവധി ഉപദ്രവങ്ങളുണ്ടാക്കിയ ഒരു ആനയുടെ പ്രേതത്തെയാണ് ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. ആനമുറതപ്രതിഷ്ഠയ്ക്കപ്പുറമാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ ഊട്ടുപുര പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. സാധാരണയായി ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്ത് വരുന്ന ഊട്ടുപുര ഇവിടെ തെക്കുഭാഗത്ത് വന്നിരിയ്ക്കുന്നത് ശ്രദ്ധേയമാണ്. നിത്യേന ഉച്ചയ്ക്ക് ഇവിടെ അന്നദാനമുണ്ടാകും. പ്രമുഖ വ്യവസായിയായ [[ഗോകുലം ഗോപാലൻ|ഗോകുലം ഗോപാലന്റെ]] വഴിപാടായി 2018-ലാണ് ഈ ഊട്ടുപുര പണിതത്. പ്രദക്ഷിണമായി വരുമ്പോൾ തെക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് പ്രത്യേകം ശ്രീകോവിലിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി അയ്യപ്പസ്വാമിയുടെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. കൃഷ്ണശിലയിൽ തീർത്ത വിഗ്രഹത്തിന് ഏകദേശം രണ്ടടി ഉയരം വരും. [[ശബരിമല ധർമ്മശാസ്താക്ഷേത്രം|ശബരിമലയിലെ]] വിഗ്രഹവുമായി നല്ല രൂപസാദൃശ്യമുള്ള വിഗ്രഹമാണിത്. ഇവിടെവച്ചാണ് ശബരിമല തീർത്ഥാടകർ മാലയിടുന്നതും കെട്ടുനിറയ്ക്കുന്നതുമെല്ലാം. അയ്യപ്പന്റെ ശ്രീകോവിലിന് തെക്കുവശത്ത് പ്രത്യേകം തീർത്ത ഒരു തറയിലാണ് നാഗദൈവങ്ങളുടെ പ്രതിഷ്ഠ. [[നാഗരാജാവ്|നാഗരാജാവായി]] [[വാസുകി]] കുടികൊള്ളുന്ന കാവിൽ, കൂടെ [[നാഗയക്ഷി|നാഗയക്ഷിയായി]] ശതശീർഷ എന്ന പത്നിയുമുണ്ട്. [[നൂറും പാലും]], [[സർപ്പംപാട്ട്]], മഞ്ഞൾപ്പൊടി അഭിഷേകം, പുറ്റും മുട്ടയും സമർപ്പണം എന്നിവയാണ് നാഗദൈവങ്ങളുടെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. എല്ലാമാസവും [[ആയില്യം (നക്ഷത്രം)|ആയില്യം]] നാളിൽ ഇവർക്ക് വിശേഷാൽ പൂജകളും കന്നിമാസത്തിലെ ആയില്യത്തിന് [[സർപ്പബലി|സർപ്പബലിയുമുണ്ടാകും]]. അയ്യപ്പന്റെ ശ്രീകോവിലിന് വടക്കുവശത്താണ് ഐതിഹ്യപ്രസിദ്ധമായ യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠയുള്ള ശ്രീകോവിൽ. തന്റെ ഭക്തയായ പെൺകുട്ടിയെ ഉപദ്രവിയ്ക്കാൻ വന്ന യക്ഷിയെ ദേവി ശാന്തയാക്കി ഇവിടെ കുടിയിരുത്തുകയായിരുന്നു എന്നാണ് സങ്കല്പം. വറപൊടി നിവേദ്യമാണ് ഇവിടെ പ്രധാന വഴിപാട്. ==== വീരഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം ==== നാഗപ്രതിഷ്ഠയുടെ നേരെ പടിഞ്ഞാറ് ഉയരത്തിലാണ് ചക്കുളത്തുകാവിലെ ഏറ്റവും പുതിയ ഉപപ്രതിഷ്ഠയായ വീരഹനുമാനെ പ്രതിഷ്ഠിച്ച ക്ഷേത്രം. കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഹനുമദ്വിഗ്രഹങ്ങളിലൊന്നാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. പതിനെട്ടടി ഉയരം വരുന്ന ഈ വിഗ്രഹം, ഒറ്റക്കല്ലിൽ തീർത്തതാണ്. ഇടതുകയ്യിൽ ഗദ തലകീഴായി പിടിച്ച്, വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ് ഇവിടെയുള്ള ഹനുമദ്വിഗ്രഹം. പ്രത്യേകം മതിലകത്തോടുകൂടിയ ഈ ക്ഷേത്രം 2016-ലാണ് പണികഴിപ്പിച്ചത്. ആദ്യകാലത്ത് ക്ഷേത്രത്തിലെ മൂലകുടുംബക്ഷേത്രത്തിൽ അഷ്ടദിക്പാലകർക്കൊപ്പം പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെട്ടിരുന്ന ഹനുമാനെ, സ്ഥലപരിമിതിമൂലം ഇങ്ങോട്ട് മാറ്റിപ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുകയായിരുന്നു. താഴെനിന്ന് പന്ത്രണ്ടുപടികൾ കയറിവേണം നടയ്ക്കുനേരെയെത്താൻ. പടികളുടെ താഴെയായി ആനമുഖത്തോടുകൂടിയ ഒരു എടുപ്പുണ്ട്. ഹനുമാൻ സ്വാമിയെ ഉപാസിയ്ക്കുന്നത് ശത്രുദോഷങ്ങളിൽ നിന്നു മോചനം നൽകുമെന്നാണ് ഭക്തജനവിശ്വാസം. തന്മൂലം നിരവധി ആളുകളാണ് ഇവിടെ ദർശനത്തിനെത്തുന്നത്. സർവ്വകാര്യസിദ്ധി വിളക്കുഴിച്ചിലാണ് ഇവിടെയുള്ള പ്രധാന വഴിപാട്. കൂടാതെ സാധാരണ ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രങ്ങളിലെപ്പോലെ വടമാല, വെറ്റിലമാല, അവിൽ നിവേദ്യം, വെണ്ണക്കാപ്പ് ചാർത്തൽ എന്നിവയും അതിവിശേഷമായ വഴിപാടുകളിൽ പെടുന്നു. [[ചൈത്രം|ചൈത്രമാസത്തിലെ]] [[പൗർണ്ണമി|പൗർണ്ണമിനാളിൽ]] നടക്കുന്ന ഹനുമാൻ ജയന്തിയാണ് ഇവിടെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷം. ഇതിനോടനുബന്ധിച്ച് ഇവിടെ '''ആഞ്ജനേയോത്സവം''' എന്ന പേരിൽ പത്തുദിവസത്തെ ഉത്സവം നടത്തിവരുന്നുണ്ട്. ഇതുകൂടാതെ [[കർക്കടകം|കർക്കടകമാസത്തിലെ]] [[രാമായണമാസം|രാമായണമാസാചരണവും]] അതിവിശേഷമാണ്. ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തൊട്ടടുത്തായി മറ്റൊരു ശ്രീകോവിലും കാണാം. ഇവിടെ രാധാകൃഷ്ണന്മാരാണ് പ്രതിഷ്ഠ. ഇതും താരതമ്യേന പുതിയൊരു ശ്രീകോവിലാണ്. കൃഷ്ണശിലാനിർമ്മിതമായ വിഗ്രഹത്തിൽ വലതുവശത്ത് ശ്രീകൃഷ്ണനും ഇടതുവശത്ത് രാധയുമാണ് പ്രതിഷ്ഠകൾ. വലതുകയ്യിൽ [[ഓടക്കുഴൽ]] പിടിച്ച്, ഇടതുകൈ രാധയുടെ തോളത്തുവച്ചുനിൽക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ് ഇവിടെ ശ്രീകൃഷ്ണപ്രതിഷ്ഠ. രാധയാണെങ്കിൽ, വലതുകയ്യിൽ താമര പിടിച്ച് ഭഗവാന്റെ കരലാളനത്താൽ നമ്രമുഖിയായി നിൽക്കുന്നു. രണ്ടുപേരെയും ഒരുമിച്ചാണ് വിഗ്രഹത്തിൽ ചിത്രീകരിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. [[അഷ്ടമിരോഹിണി]] ഇവിടെ അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നുണ്ട്. ==== സുബ്രഹ്മണ്യനും ശിവനും ==== ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറുഭാഗം മുഴുവൻ നിരവധി മരങ്ങളാൽ സമ്പുഷ്ടമാണ്. ഇവിടെയുള്ള മരങ്ങളിലെല്ലാം ധാരാളം കൊടികൾ കെട്ടിത്തൂക്കിയിരിയ്ക്കുന്നത് കാണാം. മക്കളില്ലാത്ത ദമ്പതികളുടെ നേർച്ചകളാണ് ഇവയിലധികവും. അവയെ കണ്ടുകൊണ്ട് നടന്നെത്തുന്നത് വടക്കുപടിഞ്ഞാറേമൂലയിലുള്ള സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമിയുടെ ശ്രീകോവിലിനുമുന്നിലാണ്. ഏകദേശം നാലടി ഉയരം വരുന്ന ബാലസുബ്രഹ്മണ്യവിഗ്രഹമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിച്ച്, ഇടതുകൈ അരയിൽ കുത്തിനിൽക്കുന്ന സുബ്രഹ്മണ്യന്ന് [[സ്കന്ദഷഷ്ഠി|സ്കന്ദഷഷ്ഠിയും]] [[തൈപ്പൂയം|തൈപ്പൂയവുമാണ്]] പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷങ്ങൾ. കൂടാതെ എല്ലാമാസത്തെയും വെളുത്ത [[ഷഷ്ഠി|ഷഷ്ഠിയും]] പ്രാധാന്യത്തോടെ ആചരിച്ചുവരുന്നു. സുബ്രഹ്മണ്യശ്രീകോവിലിന് സമീപത്തായി [[കാളിയമർദ്ദനം]] നടത്തുന്ന ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ അതിമനോഹരമായ ഒരു ശില്പവും അതിനോടുചേർന്നുള്ള ചെറിയൊരു ജലപാതയും കാണാം. 2021-ലാണ് ഇവിടെ ഈ ശില്പം പണിതത്. ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്ന ഭക്തരെ ഇത് വളരെയധികം ആകർഷിയ്ക്കുന്നുണ്ട്. ഇവിടെത്തന്നെയാണ് ക്ഷേത്രം വക അഗതിമന്ദിരവും പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. നിരാലംബരായ ആളുകൾക്ക് സുഖകരമായ താമസ-ഭക്ഷണസൗകര്യങ്ങൾ ഏർപ്പാടാക്കിയിട്ടുള്ള ഈ കെട്ടിടം, ക്ഷേത്രം ട്രസ്റ്റിന്റെ സാമൂഹികപ്രവർത്തനങ്ങളിൽ പ്രധാനപങ്കുവഹിയ്ക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്താണ് വഴിപാട് കൗണ്ടർ. മഞ്ഞൾനീരാട്ട്, കൈവട്ടകഗുരുതി, ചുറ്റുവിളക്ക്, കാര്യസിദ്ധി അഭിഷേകം, രക്തപുഷ്പാഞ്ജലി, കുങ്കുമാർച്ചന, പൂമൂടൽ, നെയ്യപ്പം മൂടൽ തുടങ്ങിയവയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. കൂടാതെ നിരവധി മന്ത്രങ്ങൾ കൊണ്ടുള്ള അർച്ചനകളും വിശേഷമാണ്. വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിലെത്തിയാൽ ഐതിഹ്യപ്രസിദ്ധമായ ചക്കരക്കുളം കാണാം. വളരെ ചെറിയൊരു കുളമാണെങ്കിലും ഇവിടെ കുളിയ്ക്കാനും കാലുകഴുകാനുമെല്ലാം സൗകര്യമുണ്ട്. ഉത്സവാവസാനം ദേവിയ്ക്ക് ഇവിടെയാണ് ആറാട്ട് നടക്കുന്നത്. ഇതിന് തൊട്ടടുത്താണ് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനം നൽകുന്ന ശിവന്റെ ശ്രീകോവിൽ. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ശിവലിംഗമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. ശംഖാഭിഷേകം, ധാര, പിൻവിളക്ക്, കൂവളമാല തുടങ്ങി നിരവധി വഴിപാടുകൾ ശിവന്നുണ്ട്. [[ശിവരാത്രി|ശിവരാത്രിയാണ്]] ഇവിടെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷം. കൂടാതെ എല്ലാ [[പ്രദോഷവ്രതം|പ്രദോഷദിവസങ്ങളും]] അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നു. ഭഗവദ്വാഹനമായ [[നന്ദി (പുരാണകഥാപാത്രം)|നന്ദികേശന്റെ]] വിഗ്രഹവും നടയ്ക്കുനേരെ കാണാം. ==== നവഗ്രഹങ്ങളും സരസ്വതീമണ്ഡപവും ==== ശിവക്ഷേത്രത്തിന്റെ പുറകിലാണ് സരസ്വതീമണ്ഡപം. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ആകർഷണങ്ങളിലൊന്നാണിവിടം. ഇവിടെ ഒരേ പീഠത്തിൽ മൂന്നുപ്രതിഷ്ഠകൾ കാണാം - ഭഗവതി (ദുർഗ്ഗ), സരസ്വതി, രാഹു (സർപ്പം). വാൽക്കണ്ണാടിരൂപത്തിലാണ് ഭഗവതിയെ ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. സരസ്വതീരൂപം സാധാരണ കാണുന്നപോലെ പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[വേദം]], പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ജപമാല]] എന്നിവ ധരിച്ച്, മുന്നിലെ രണ്ടുകൈകൾ കൊണ്ട് [[വീണ]] മീട്ടുന്ന രൂപത്തിലാണ്. മൂന്നുവിഗ്രഹങ്ങളും പഞ്ചലോഹത്തിൽ നിർമ്മിച്ചവയാണ്. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടുകളിലൊന്നായ കാര്യസിദ്ധി അഭിഷേകം നടത്തുന്നത് ഇവിടെയാണ്. ഭക്തർക്ക് സ്വന്തം കൈകൊണ്ടുതന്നെ നടത്താവുന്ന അഭിഷേകമാണിത്. ഒരു കുടത്തിൽ ജലം നിറച്ചുകൊണ്ടുവന്ന് അത് ഇവിടെയുള്ള മൂന്നുദേവതകൾക്കും അഭിഷേകം ചെയ്യുന്നു. പേര് സൂചിപ്പിയ്ക്കുന്നതുപോലെ സർവ്വകാര്യസിദ്ധിയാണ് ഇതിന്റെ ഫലമെന്ന് ഭക്തർ വിശ്വസിയ്ക്കുന്നു. സരസ്വതീമണ്ഡപത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്താണ് നവഗ്രഹപ്രതിഷ്ഠയോടുകൂടിയ ശ്രീകോവിൽ. അഴികളോടുകൂടിയ ഈ ശ്രീകോവിലിനകത്ത് ഒരേപീഠത്തിൽ വിവിധ ദിക്കുകളിലേയ്ക്ക് ദർശനമായി നവഗ്രഹദേവതകളെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. ഗ്രഹനായകനായ [[സൂര്യൻ]] നടുക്കും മറ്റുള്ളവർ ചുറ്റും നിൽക്കുന്ന പതിവുസങ്കല്പത്തിൽ തന്നെയാണ് ഇവിടെയും നവഗ്രഹപ്രതിഷ്ഠ. സൂര്യന്റെ കിഴക്കുവശത്ത് [[ശുക്രൻ]], തെക്കുകിഴക്ക് [[ചന്ദ്രൻ]], തെക്ക് [[ചൊവ്വ]], തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് രാഹു, പടിഞ്ഞാറ് [[ശനി]], വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് [[കേതു]], വടക്ക് [[വ്യാഴം]], വടക്കുകിഴക്ക് [[ബുധൻ]] എന്ന ക്രമത്തിലാണ് പ്രതിഷ്ഠ. സൂര്യനും ബുധനും ശുക്രനും കിഴക്കോട്ടും, ചന്ദ്രനും ശനിയും പടിഞ്ഞാറോട്ടും, ചൊവ്വയും രാഹുവും കേതുവും തെക്കോട്ടും വ്യാഴം മാത്രം വടക്കോട്ടും ദർശനം നൽകുന്നു. നിത്യവും ഇവർക്ക് വിശേഷാൽ പൂജകളും വഴിപാടുകളുമുണ്ടാകാറുണ്ട്. === ശ്രീകോവിൽ === ദീർഘചതുരാകൃതിയിൽ തീർത്ത, മേൽക്കൂരയില്ലാത്ത ഒരു ഒറ്റനില ശ്രീകോവിലാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. കരിങ്കല്ലിൽ തീർത്ത ഈ ശ്രീകോവിലിന്റെ മുകളിൽ കോണുകളിലേയ്ക്കുള്ള ഭാഗങ്ങൾ ചെമ്പുമേഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ഇവിടെയുള്ള സോപാനപ്പടികൾ നേരിട്ടുകയറാൻ പറ്റുന്ന രീതിയിലാണ് പണികഴിപ്പിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. അകത്തേയ്ക്കുള്ള വാതിലിന് ഇരുവശവുമായി രണ്ട് ദ്വാരപാലികമാരുടെ രൂപങ്ങൾ കൊത്തിവച്ചിട്ടുണ്ട്. ശ്രീകോവിലിനകത്ത് ഒരുമുറിയേയുള്ളൂ. അതാണ് വിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ഠിച്ച ഗർഭഗൃഹം. ഏകദേശം ഒരടി ഉയരം വരുന്ന സ്വയംഭൂവായ ശിവലിംഗവും പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുള്ള, വനദുർഗ്ഗാദേവിയുടെ നാലടി ഉയരം വരുന്ന അഷ്ടബാഹുപഞ്ചലോഹവിഗ്രഹവും കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെട്ടിരിയ്ക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിലെ മൂലപ്രതിഷ്ഠയായ സ്വയംഭൂലിംഗത്തിലാണ് ഇവിടെ പ്രധാന പൂജകൾ അധികവും നടത്താറുള്ളത്. [[കൊല്ലൂർ മൂകാംബികാക്ഷേത്രം|കൊല്ലൂർ മൂകാംബിക]], [[ചോറ്റാനിക്കര ഭഗവതിക്ഷേത്രം|ചോറ്റാനിക്കര]] തുടങ്ങിയ ക്ഷേത്രങ്ങളിലെപ്പോലെ ദേവിയുടെ സമസ്തഭാവങ്ങളും കൂടിച്ചേർന്ന ഒരു മൂർത്തിയായാണ് ഇവിടെയും സങ്കല്പമുള്ളത്. 1981-ൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നടന്ന നവീകരണകലശത്തിനുശേഷമാണ് ഇവിടെ ദേവിയ്ക്ക് സ്വരൂപത്തിൽ വിഗ്രഹമുണ്ടായത്. ഏറ്റവും പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[സുദർശനചക്രം]], അതിനുമുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[നാന്ദകം]] എന്ന [[വാൾ]], അതിന്റെയും മുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[അമ്പ്]] എന്നിവയും ഏറ്റവും പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ശംഖ്]], അതിന്റെ മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ത്രിശൂലം]], അതിന്റെയും മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[വില്ല്]] എന്നിവയും ധരിച്ച ദേവി, ഏറ്റവും മുന്നിലുള്ള രണ്ടുകൈകൾ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു. അങ്ങനെ, വിശ്വപ്രകൃതിയുടെ മൂലതേജസ്സിനെ മുഴുവൻ ആവാഹിച്ചുകൊണ്ട് സാക്ഷാൽ ചക്കുളത്തുകാവിലമ്മ, മഹാശക്തിസ്വരൂപിണിയായി ശ്രീലകത്ത് വാഴുന്നു. ശ്രീകോവിലിന്റെ പുറംചുവരുകൾ പൂർണ്ണമായും സ്വർണ്ണം പൂശിയ നിലയിലാണ് കാണപ്പെടുന്നത്. ഇവിടെ ധാരാളം ദേവതാരൂപങ്ങളുണ്ട്. അവയെല്ലാം സ്വർണ്ണത്തിൽ കുളിച്ച് കാണപ്പെടുന്ന കാഴ്ച അതിമനോഹരമാണ്. ചണ്ഡികാദേവി, മഹിഷാസുരമർദ്ദിനി, [[ത്രിപുരസുന്ദരി]], [[മധുര മീനാക്ഷി ക്ഷേത്രം|മധുര മീനാക്ഷി]], [[കാമാക്ഷി അമ്മൻ കോവിൽ|കാഞ്ചി കാമാക്ഷി]], [[സപ്തമാതൃക്കൾ]], [[അഷ്ടലക്ഷ്മി|അഷ്ടലക്ഷ്മിമാർ]] തുടങ്ങിയ ദേവീരൂപങ്ങൾക്കാണ് ഇവിടെ പ്രാധാന്യമെങ്കിലും ഗണപതി, സുബ്രഹ്മണ്യൻ തുടങ്ങിയവരുടെ രൂപങ്ങളും ഇവിടെ കാണാം. ശ്രീകോവിലിന് നേരെമുന്നിലായി ചെറിയൊരു നമസ്കാരമണ്ഡപവും കാണാം. ഇവിടെയാണ് പൂജകൾക്കുശേഷം ശാന്തിക്കാർ നമസ്കരിയ്ക്കാൻ ഉപയോഗിയ്ക്കുന്നത്. ഇവിടെ ദേവീവാഹനമായ സിംഹത്തിന്റെ ഒരു പ്രതിഷ്ഠയുമുണ്ട്. സിംഹത്തെ വണങ്ങിവേണം ദേവിയെ വണങ്ങാനെന്നാണ് ചിട്ട. വടക്കുവശത്ത് അഭിഷേകജലം ഒഴുക്കിവിടാൻ ഓവും പണിതിട്ടുണ്ട്. === നാലമ്പലം === ശ്രീകോവിലിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റി നാലമ്പലം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. സാമാന്യം വലുപ്പമുള്ള നാലമ്പലമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. അകത്തേയ്ക്ക് കയറുന്ന വാതിലിന് ഇരുവശവുമായി വാതിൽമാടങ്ങൾ പണിതിട്ടുണ്ട്. തെക്കേ വാതിൽമാടത്തിൽ വച്ചാണ് നിത്യേനയുള്ള വിശേഷാൽ പൂജകളും ഹോമങ്ങളും നടക്കുന്നത്. ഇവിടെത്തന്നെയാണ് [[ചെണ്ട]], [[മദ്ദളം]], [[തിമില]], [[ഇലത്താളം]] തുടങ്ങിയ വാദ്യങ്ങൾ സൂക്ഷിച്ചുവയ്ക്കുന്നതും. തെക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ പതിവുപോലെ [[തിടപ്പള്ളി|തിടപ്പള്ളിയും]] വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ [[കിണർ|കിണറും]] പണിതിട്ടുണ്ട്. ഇവിടത്തെ കിണർ ദീർഘചതുരാകൃതിയിലാണ് കുഴിച്ചിട്ടുള്ളത്. പമ്പ-മണിമല നദികളുമായും കുളവുമായും ഇതിന് നേരിട്ട് ബന്ധമുണ്ടെന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത്. തിടപ്പള്ളിയ്ക്ക് സമീപം പ്രത്യേകം അലങ്കരിച്ച ഒരു [[ഊഞ്ഞാൽ|ഊഞ്ഞാലും]] അതിൽ ദേവിയുടെ മറ്റൊരു പ്രതിഷ്ഠയുമുണ്ട്. മൂലവിഗ്രഹത്തിന്റെ അതേ മാതൃകയിൽ തീർത്ത ഈ വിഗ്രഹത്തിന് സമീപം രണ്ട് [[തലയിണ|തലയിണകളും]] [[മെത്ത|മെത്തയും]] അലങ്കരിച്ചുവച്ചിട്ടുണ്ട്. ആട്ടുന്നത് സർവ്വൈശ്വര്യസിദ്ധിയ്ക്ക് ഉത്തമമാണെന്ന് വിശ്വസിച്ചുവരുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്ന എല്ലാവരും ഇതും കൂടി ചെയ്തിട്ടേ പോകാറുള്ളൂ. ശ്രീകോവിലിന്റെ തെക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് മറ്റൊരു ചെറിയ ശ്രീകോവിലിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി ഗണപതിഭഗവാന്റെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ഈ വിഗ്രഹവും ശിലാനിർമ്മിതമാണ്. വലത്തോട്ട് തുമ്പിക്കൈ നീട്ടിനിൽക്കുന്ന ഗണപതിയുടെ പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[മഴു|മഴുവും]] പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[കയർ|കയറും]] മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[മോദകം|മോദകവും]] കാണാം. മുന്നിലെ വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭഗവാൻ ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു. ഗണപതിഹോമം, കറുകമാല, നാരങ്ങാമാല, ഉണ്ണിയപ്പം എന്നിവയാണ് ഗണപതിയ്ക്ക് പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. [[വിനായക ചതുർത്ഥി|വിനായക ചതുർത്ഥിനാളിൽ]] ഇവിടെ വിശേഷാൽ പൂജകളുണ്ടാകാറുണ്ട്. {{പ്രധാന ലേഖനം|ബലിക്കല്ല്}} ശ്രീകോവിലിന് ചുറ്റുമായി അകത്തെ ബലിവട്ടം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. അഷ്ടദിക്പാലകർ (കിഴക്ക് - [[ഇന്ദ്രൻ]], തെക്കുകിഴക്ക് - [[അഗ്നി]], തെക്ക് - [[യമൻ]], തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് - [[നിരൃതി]], പടിഞ്ഞാറ് - [[വരുണൻ]], വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് - [[വായു]], വടക്ക് - [[കുബേരൻ]] & [[ചന്ദ്രൻ]], വടക്കുകിഴക്ക് - [[ഈശാനൻ]]), സപ്തമാതൃക്കൾ (തെക്കുഭാഗത്ത് ഒറ്റക്കല്ലിൽ - കിഴക്കുനിന്ന് [[ബ്രാഹ്മി]], [[മാഹേശ്വരി]], [[കൗമാരി]], [[വൈഷ്ണവി]], [[വാരാഹി]], [[ഇന്ദ്രാണി]], [[ചാമുണ്ഡി]] എന്ന ക്രമത്തിൽ), [[വീരഭദ്രൻ]] (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം - കിഴക്കുഭാഗത്ത്), ഗണപതി (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം - പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത്), ബ്രഹ്മാവ് (വടക്കുകിഴക്കിനും കിഴക്കിനുമിടയിൽ), [[അനന്തൻ]] (തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനും പടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ശാസ്താവ് (തെക്കിനും തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ദുർഗ്ഗ (പടിഞ്ഞാറിനും വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), സുബ്രഹ്മണ്യൻ (വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനും വടക്കിനുമിടയിൽ), നിർമ്മാല്യധാരി (വടക്കിനും വടക്കുകിഴക്കിനുമിടയിൽ ശിവലിംഗരൂപത്തിൽ - ഇവിടെ [[മുണ്ഡിനി]]) എന്നിവരെ പ്രതിനിധീകരിയ്ക്കുന്ന ബലിക്കല്ലുകൾ ഇവിടെ കാണാം. നിലവിൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നിത്യശീവേലിയില്ലാത്തതിനാൽ ഇവ പ്രതീകാത്മകമായാണ് കണ്ടുവരുന്നത്. ബലിക്കല്ലുകൾ ദേവന്റെ/ദേവിയുടെ വികാരഭേദങ്ങളാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. തന്മൂലം അവയിൽ ചവിട്ടുന്നതും തൊട്ടുതലയിൽ വയ്ക്കുന്നതും നിരോധിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. ==കാർത്തികസ്തംഭം== അധർമ്മത്തിൻന്റെയും തിന്മയുടെയും ഭൗതിക പ്രതീകമാണ് കാർത്തികസ്തംഭം. ഇത് കത്തിച്ച് ചാമ്പലാക്കുന്ന ചടങ്ങിലൂടെ തിന്മയെ [[അഗ്നി]] വിഴുങ്ങി നന്മ ആധിപത്യം സ്ഥാപിക്കുന്നു എന്നാണ് വിശ്വാസം. വൃശ്ചികമാസത്തിലെ തൃക്കാർത്തിക ദിവസമാണ് ഈ ചടങ്ങ് നടക്കുന്നത്. പൊക്കമുള്ള തൂണിൽ വാഴക്കച്ചി, പഴയ ഓലകൾ, പടക്കം, ദേവിയ്ക്ക് ചാർത്തിയ ഒരു വർഷത്തെ ഉടയാടകൾ എന്നിവ പൊതിഞ്ഞുകെട്ടി അതിന്മേൽ നാടിൻറെ സർവ്വ തിന്മകളെയും ആവാഹിക്കുന്നു. ദീപാരാധനയ്ക്ക് മുമ്പായി ഇത് കത്തിക്കും. സർവ്വ ദുഃഖദുരിതങ്ങളും ഇതോടെ തീരുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. == നാരീപൂജ == ചക്കുളത്തുകാവിലെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ അനുഷ്ഠാനമാണ് നാരീപൂജ. അന്നേദിവസം ഇന്ത്യയിലെ പ്രശസ്തരായ വനിതകളെ അതിഥിയായി ക്ഷണിച്ച് ഇവിടെ നാരീപൂജയ്ക്കിരുത്താറുണ്ട്{{തെളിവ്}}. അലങ്കൃത പീഠത്തിൽ സ്ത്രീകളെ ഇരുത്തി, ഭക്ത്യാദരപൂർവ്വം പൂജാരി ഇവരെ ദുർഗ്ഗാസങ്കൽപ്പത്തിൽ പൂജിക്കുന്നു. സ്ത്രീകൾ എവിടെ മാനിക്കപ്പെടുന്നുവോ അവിടെ ദേവതമാർ ആനന്ദിക്കുന്നുവെന്ന സങ്കല്പവും സ്ത്രീയെ ശക്തിസ്വരൂപിണിയായി ആരാധിക്കണമെന്ന താന്ത്രിക സങ്കല്പവുമാണ് ഇത്തരമൊരു പൂജയുടെ പൊരുൾ. സ്ത്രീയാണ് സൃഷ്ടിയുടെ അടിസ്ഥാനം എന്ന സങ്കൽപ്പത്തിൽ നിന്നാണ് ശാക്തേയർ മഹാദേവിയെ ആരാധിച്ചത്‌. ഈ വിശ്വാസപ്രകാരം സ്ത്രീകളെ ലോകമാതാവായ ആദിപരാശക്തിയുടെ പ്രതീകമായി ആരാധിക്കുന്ന ശാക്തേയ പൂജയാണിത്. == വിശേഷ ദിവസങ്ങൾ == ചൊവ്വ, വെള്ളി, [[പൗർണ്ണമി]], അമാവാസി, അഷ്ടമി, നവമി, ജന്മ നക്ഷത്ര ദിവസം, മലയാളം- ഇംഗ്ലീഷ് മാസങ്ങളിലെ ഒന്നാം തീയതി തുടങ്ങിയവ ദർശനത്തിന് പ്രധാനമാണ്. പൊതുവേ ചൊവ്വ, വെള്ളി, ഞായർ ദിവസങ്ങളിൽ ദർശനത്തിന് തിരക്ക് അനുഭവപ്പെടാറുണ്ട്. കുംഭമാസത്തിലെ മകം- പൂരം ദിവസങ്ങൾ അതിവിശേഷം. [[നവരാത്രി]], [[തൃക്കാർത്തിക]], [[ശിവരാത്രി]], [[ദീപാവലി]], മണ്ഡലകാല ദിവസങ്ങൾ, മകരചൊവ്വ തുടങ്ങിയവ വിശേഷമാണ്. [[വിദ്യാരംഭം]], [[തൃക്കാർത്തിക]] ([[പൊങ്കാല]]) എന്നിവ അതിപ്രധാനം. == ദർശന സമയം == *രാവിലെ 4.30 AM മുതൽ ഉച്ചക്ക് 1 PM വരെ. *വൈകുന്നേരം 4.30 PM മുതൽ രാത്രി 8 PM വരെ. ==എത്തിച്ചേരുവാനുള്ള വഴി== തിരുവല്ലയിൽ നിന്ന് ഏകദേശം ഒമ്പതുകിലോമീറ്റർ പടിഞ്ഞാറുമാറി, അമ്പലപ്പുഴയ്ക്കുള്ള വഴിയിൽ, പത്തനംതിട്ട-ആലപ്പുഴ ജില്ലകളുടെ അതിർത്തിയിലാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. തിരുവല്ലയിൽ നിന്ന് ധാരാളം ബസ്സുകൾ അമ്പലപ്പുഴയ്ക്കുണ്ട്. അവയിലൊന്നിൽ കയറിയാൽ ക്ഷേത്രത്തിനടുത്തുള്ള ബസ് സ്റ്റോപ്പിൽ ഇറങ്ങാവുന്നതാണ്. പ്രധാന വഴിയിൽ തന്നെ ക്ഷേത്രകവാടം കാണാം. അതിലൂടെ അല്പം കൂടി മുന്നോട്ടുപോയാൽ ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലെത്താം. തീവണ്ടി വഴി വരുന്നവർക്ക് [[തിരുവല്ല തീവണ്ടിനിലയം|തിരുവല്ല റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനാണ്]] ഏറ്റവും അടുത്തുള്ളത് (9 കിലോമീറ്റർ). ഇവിടെ ഭൂരിപക്ഷം തീവണ്ടികൾക്കും സ്റ്റോപ്പുണ്ട്. മറ്റൊരു പ്രധാന സ്റ്റേഷൻ [[ഹരിപ്പാട് തീവണ്ടിനിലയം|ഹരിപ്പാട്ടാണ്]] (13 കിലോമീറ്റർ). [[അമ്പലപ്പുഴ തീവണ്ടിനിലയം|അമ്പലപ്പുഴ സ്റ്റേഷനും]] വളരെ അടുത്താണ്. തന്മൂലം [[തിരുവല്ല ശ്രീവല്ലഭമഹാക്ഷേത്രം]], [[അമ്പലപ്പുഴ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം]], [[ഹരിപ്പാട് സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമിക്ഷേത്രം]], [[മണ്ണാറശ്ശാല നാഗരാജക്ഷേത്രം]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ ദർശനം നടത്തുന്നവർക്ക് കൂട്ടിച്ചേർക്കാവുന്ന ക്ഷേത്രമാണ് ചക്കുളത്തുകാവ്. == അവലംബം == {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഭദ്രകാളിക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ദുർഗ്ഗാക്ഷേത്രങ്ങൾ]] {{Hindu temples in Kerala}} okw1esfznrrwdvs4ev37ibdj2es2mfn 4666479 4666476 2026-09-12T19:17:37Z ~2026-48203-56 222590 /* സ്ഥലനാമം, ക്ഷേത്രപ്രതിഷ്ഠ */ 4666479 wikitext text/x-wiki {{refimprove}} {{Infobox Mandir |image = |caption=ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം |creator = |proper_name = ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം |date_built = |primary_deity = [[ദുർഗ്ഗ]] ([[ആദിപരാശക്തി]], [[ഭദ്രകാളി]], [[മഹാലക്ഷ്മി]], [[മഹാസരസ്വതി]] സങ്കല്പങ്ങൾ ഉറച്ച ദേവത) |architecture = [[തെക്കേ ഇന്ത്യൻ]], [[കേരളീയ രീതി]] |location =[[നീരേറ്റുപുറം]], [[തലവടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]], [[കുട്ടനാട് താലൂക്ക്]], [[ആലപ്പുഴ ജില്ല]], [[തിരുവല്ല|തിരുവല്ലയ്ക്ക്]] സമീപം, [[കേരളം]] |coordinates = }} [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ]] [[കുട്ടനാട് താലൂക്ക്|കുട്ടനാട് താലൂക്കിൽ]] [[തലവടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|തലവടി പഞ്ചായത്തിൽ]] [[നീരേറ്റുപുറം|നീരേറ്റുപുറത്ത്]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു പ്രസിദ്ധ ഹൈന്ദവ ക്ഷേത്രമാണ് '''ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം'''. [[പത്തനംതിട്ട ജില്ല|പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിലെ]] [[തിരുവല്ല]] നഗരത്തിൽ നിന്നും ഏകദേശം ഒൻപത് കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ജഗദീaശ്വരിയും [[പരാശക്തി|ആദിപരാശക്തിയുമായ]] [[വനദുർഗ്ഗ|വനദുർഗ്ഗയാണ്]] ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠ. '''ചക്കുളത്തമ്മ''' എന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന ഇവിടുത്തെ ഭഗവതി [[മഹാകാളി]], [[മഹാലക്ഷ്മി]], [[മഹാസരസ്വതി]], [[ഭുവനേശ്വരി]], [[ഭദ്രകാളി]] തുടങ്ങി ആദിപരാശക്തിയുടെ എല്ലാ പ്രധാന ഭാവങ്ങളിലും ആരാധിയ്ക്കപ്പെട്ടുവരുന്നു. ഉപദേവതകളായി [[ഗണപതി]], [[പരമശിവൻ]], [[മഹാവിഷ്ണു]], [[സുബ്രഹ്മണ്യൻ]], [[ശാസ്താവ്]], [[ഹനുമാൻ]], [[രാധ|രാധാസമേതനായ]] [[ശ്രീകൃഷ്ണൻ]], ദുർഗ്ഗ, സരസ്വതി, [[നവഗ്രഹങ്ങൾ]], [[നാഗദൈവങ്ങൾ]], [[രാഹു]], [[ബ്രഹ്മരക്ഷസ്സ്]], [[യക്ഷി|യക്ഷിയമ്മ]], [[ആനമറുത]] എന്നിവർക്കും പ്രതിഷ്ഠകളുണ്ട്. [[വൃശ്ചികം|വൃശ്ചികമാസത്തിലെ]] [[തൃക്കാർത്തിക]] ദിവസം പ്രസിദ്ധമായ '''[[പൊങ്കാല]]''' നടക്കുന്നു. സാക്ഷാൽ പ്രപഞ്ച നാഥയായ ഭഗവതിക്ക് മുൻപിൽ സ്ത്രീകൾ ഇഷ്ടകാര്യസിദ്ധിക്കായി നടത്തപ്പെടുന്ന [[ദ്രാവിഡർ|ദ്രാവിഡ]] ആചാരപ്രകാരമുള്ള ഒരു ആരാധനയാണ് പൊങ്കാല. അന്നേദിവസം തന്നെയുള്ള [[കാർത്തികസ്തംഭം]], ലക്ഷദീപം, [[ധനു]]മാസത്തിലെ മുപ്പെട്ട് വെള്ളിയാഴ്ചയുള്ള നാരീപൂജ, വിളിച്ചു ചൊല്ലിയുള്ള പ്രാർഥന, ലഹരിവിമോചന പ്രതിജ്ഞ തുടങ്ങിയ ചടങ്ങുകളും ഇവിടെയുണ്ട്. ഭഗവതിയ്ക്ക് ധനു ഒന്നുമുതൽ പന്ത്രണ്ടുവരെയുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ കൊടിയേറി ഉത്സവമുണ്ട്. കൂടാതെ [[നവരാത്രി]]യും ഇവിടെ അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നു. മദ്ധ്യ തിരുവതാംകൂറിലെ "സ്ത്രീകളുടെ ശബരിമല" എന്നാണു ഈ ക്ഷേത്രത്തെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. <ref>http://malayalam.nativeplanet.com/thiruvalla/attractions/chakkulathu-kavu-temple/</ref> പട്ടമന എന്നുപേരുള്ള ഒരു [[നമ്പൂതിരി]] കുടുംബം വകയാണ് ക്ഷേത്രഭരണം. ആലപ്പുഴ, പത്തനംതിട്ട, [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം]] എന്നീ ജില്ലകളുടെ അതിർത്തിയിൽ [[പമ്പാനദി|പമ്പാനദിയുടെയും]] [[മണിമലയാർ|മണിമലയാറിന്റെയും]] സംഗമസ്ഥാനത്താണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. == ഐതിഹ്യം == === സ്ഥലനാമം, ക്ഷേത്രപ്രതിഷ്ഠ === അസുരന്മാരായ ശുംഭനിശുംഭന്മാരെ നിഗ്രഹിച്ച് പ്രപഞ്ചത്തിൽ നന്മയും സമാധാനവും പുനർസ്ഥാപിച്ച ആദിപരാശക്തിയുടെ ഉജ്ജ്വലമായ ചൈതന്യമാണ് ചക്കുളത്ത് കാവിൽ വനദുർഗ്ഗയായി കുടികൊള്ളുന്നത്. ഇന്ന് ക്ഷേത്രമിരിയ്ക്കുന്ന സ്ഥലം പണ്ട് കൊടുംകാടായിരുന്നു. കാട്ടിൽ വിറകുവെട്ടാൻ പോയ ഒരു വേടൻ തന്നെ കൊത്താൻ വന്ന സർപ്പത്തെ വെട്ടി. പക്ഷേ, അതു ചത്തില്ല. പിന്നീട് ഇതേ സർപ്പത്തെ ഒരു കുളക്കരയിലെ പുറ്റിന് മുകളിൽ കണ്ടപ്പോൾ വേടൻ വീണ്ടും അതിനെ ആക്രമിച്ചു. പക്ഷേ, ഇത്തവണ പുറ്റ് പൊട്ടി ജലപ്രവാഹമുണ്ടായി. അമ്പരന്നുനിന്ന വേടന് മുന്നിൽ ഒരു സന്യാസി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട് അദ്ദേഹത്തെ ആശ്വസിപ്പിച്ചു. ഇതേ സമയം വേടന്റെ കുടുംബവും അവിടെയെത്തിയിരുന്നു. വെള്ളത്തിന് [[പാൽ|പാലും]] തേനും കലർന്ന നിറം വരുമ്പോൾ ജലപ്രവാഹം അവസാനിക്കുമെന്ന് സന്യാസി അവരോട് പറഞ്ഞു. പുറ്റിനകത്ത് പ്രപഞ്ചനാഥയായ സാക്ഷാൽ [[പരാശക്തി|ആദിപരാശക്തി]] ജലശയനം നടത്തിയ വെള്ളമാണിതെന്നും പുറ്റ് പൊളിച്ച് നോക്കിയാൽ ജഗദീശ്വരിയുടെ ഒരു പ്രതിഷ്ഠ കാണാമെന്നും അതിനെ ആരാധിച്ചാൽ സർവ്വ ഐശ്വര്യങ്ങളും ഉണ്ടാകുമെന്നും പറഞ്ഞ് പുറ്റ് ഉടച്ച് സന്യാസി വിഗ്രഹം പുറത്തെടുത്തു. അതോടെ അദ്ദേഹം അപ്രത്യക്ഷനായി. അന്ന് രാത്രി വേടൻ്റെ സ്വപ്നത്തിൽ സന്യാസിയായി വന്നത് സാക്ഷാൽ [[നാരദൻ|നാരദമുനിയാണെന്നും]] വെളിപ്പെട്ടു. ആ വിഗ്രഹമാണ് ചക്കുളത്തുകാവിൽ കുടികൊള്ളുന്നത് എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. അന്നുമുതൽ വേടനും കുടുംബവും ആ വനത്തിൽ തന്നെ താമസം തുടങ്ങി. എല്ലാ ദിവസവും കാട്ടിൽപ്പോയി വിറകും ഭക്ഷണസാധനങ്ങളും ശേഖരിച്ച് മൺകലത്തിൽ പാചകം ചെയ്താണ് അവർ കഴിഞ്ഞു പോന്നത്. ഉണ്ടാക്കുന്ന ഭക്ഷണത്തിൻ്റെ ഒരു പങ്ക് ഭഗവതിക്ക് നൽകിയ ശേഷമാണ് അവർ കഴിച്ചിരുന്നത്. ഒരു ദിവസം ഭക്ഷണസാധനങ്ങൾ ശേഖരിക്കാൻ പോയ അവർക്ക് ഒന്നും കിട്ടിയില്ല. വഴിപാട് മുടങ്ങുമല്ലോ എന്നോർത്ത് മരച്ചുവട്ടിൽ ചെന്നപ്പോൾ കലം നിറയെ ചോറും കറികളും ഇരിക്കുന്ന കാഴ്ചയാണ് വേടനും കുടുംബവും കണ്ടത്. ഇത് ദേവിയുടെ അനുഗ്രഹമാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കിയ അവർ ഉച്ചത്തിൽ ദേവീ നാമങ്ങൾ ഉരുവിട്ടു. ഇതേസമയം ഒരു അശരീരിയും ഉണ്ടായി. അത് ഇങ്ങനെ ആയിരുന്നു: {{cquote|മക്കളേ, ഞാൻ നിങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി ഉണ്ടാക്കിയതാണ് ഈ ആഹാരം. ഇത് കഴിച്ച് വിശ്രമിക്കുക. നിങ്ങളുടെ നിഷ്കളങ്കമായ ഭക്തിയിൽ ഞാൻ വളരെ സന്തുഷ്ടയാണ്. തീരാദുഃഖങ്ങളിൽ പോലും എന്നെ കൈവിടാത്തവർക്ക് ഞാൻ ദാസിയും തോഴിയും ആയിരിക്കും. ഭക്തിപൂർവ്വം ആര് എവിടെനിന്ന് വിളിച്ചാലും അവരോടൊപ്പം ഞാൻ എപ്പോഴും ഉണ്ടായിരിക്കും.}} ഈ ഓർമ്മ പുതുക്കാനാണ് ചക്കുളത്തു കാവിൽ ജനലക്ഷക്ഷങ്ങൾ പൊങ്കാല ഇടുന്നത്. ഭക്തർ അമ്മയ്ക്ക് പൊങ്കാല ഇടുമ്പോൾ അവരിലൊരാളായി അമ്മയും പൊങ്കാലയിടാനുണ്ടാകുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. പിൽക്കാലത്ത് ആ വേടനും കുടുംബവും സ്ഥലം വിട്ടുപോകുകയും ബ്രാഹ്മണർ അവിടെ താമസമാക്കുകയും ചെയ്തു. അവരിൽ പ്രധാനിയായ പട്ടമന ഇല്ലത്തെ നമ്പൂതിരി താന്ത്രികവിധികളോടുകൂടിയ ക്ഷേത്രം ഇവിടെ പണികഴിപ്പിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. അങ്ങനെയാണ് ചക്കുളത്തുകാവ് ക്ഷേത്രം നിലവിൽ വന്നത്. 1981-ൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നടന്ന നവീകരണത്തിനു ശേഷം അഷ്ടബാഹുക്കളോടുകൂടിയ ആദിപരാശക്തിയുടെ മൂർത്തരൂപമായ വനദുർഗ്ഗയെ പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. മഹാകാളി, മഹാലക്ഷ്മി, മഹാസരസ്വതി തുടങ്ങിയ പ്രധാന ഭാവങ്ങളിൽ ജഗദീശ്വരി ഇവിടെ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു.<ref>http://chakkulathukavutemple.org/about-temple/</ref> പ്രധാന പ്രതിഷ്‌ഠയായ വനദുർഗ്ഗയ്ക്ക് പുറമേ പരമശിവൻ, മഹാവിഷ്‌ണു, ഗണപതി, ധർമ്മശാസ്താവ്, സുബ്രഹ്മണ്യൻ, യക്ഷിയമ്മ, നവഗ്രഹങ്ങൾ എന്നിവർക്കും ഇവിടെ തുല്യ പ്രാധാന്യത്തോടെ സ്ഥാനം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. === യക്ഷിയമ്മ === കേരളത്തിലെ പല ക്ഷേത്രങ്ങളിലും കണ്ടുവരുന്ന ഒരു ഉപപ്രതിഷ്ഠയാണ് യക്ഷിയമ്മ. പ്രധാനമായും തെക്കൻ കേരളത്തിലാണ് ഈ പ്രതിഷ്ഠ കണ്ടു വരുന്നതെങ്കിലും കേരളത്തിന്റെ മറ്റു ഭാഗങ്ങളിലും ഒട്ടും കുറവല്ല. ചരിത്രപരമായി നോക്കുമ്പോൾ ആദിദ്രാവിഡസങ്കല്പത്തിലെ പ്രേതാരാധനയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു കിടക്കുന്നതാണ് യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠകൾ. അതേ സമയം സൗന്ദര്യം, അമാനുഷിക ശക്തി, പ്രേമം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളും യക്ഷികളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടുകിടക്കുന്നു. ഇങ്ങനെയൊക്കെ ആന്നെങ്കിലും യക്ഷിയ്ക്ക് സവിശേഷ പ്രാധാന്യം നൽകുന്ന ക്ഷേത്രങ്ങൾ വളരെ കുറവാണ്. ചക്കുളത്തുകാവ് ക്ഷേത്രം അവയിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടതാണ്. നാലമ്പലത്തിനു പുറത്ത് തെക്കു പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത്, പ്രത്യേകം കെട്ടിയുണ്ടാക്കിയ ശ്രീകോവിലിലാണ് യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠ. ഇവിടെ ഈ പ്രതിഷ്ഠ വരാൻ കാരണമായ കഥ ഇങ്ങനെയാണ്: ഒരിയ്ക്കൽ, ക്ഷേത്ര ഊരാളകുടുംബമായ പട്ടമന ഇല്ലത്തെ ഒരു പെൺകുട്ടി, പമ്പയാറ്റിൽ കുളിയ്ക്കാൻ പോയപ്പോൾ അവളെ അതിഭീകരിയായ ഒരു യക്ഷി ആക്രമിച്ചു. പലതവണ പെൺകുട്ടി ഓടിരക്ഷപ്പെടാൻ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും അപ്പോഴെല്ലാം യക്ഷി അവളെ പിന്തുടർന്നു. അവസാന രക്ഷയ്ക്കായി അവൾ ചക്കുളത്തമ്മയെത്തന്നെ ശരണം പ്രാപിച്ചു. ഭക്തയുടെ വിഷമം മനസ്സിലാക്കിയ ദേവി, ഉടനെ ത്രിശൂലവുമായി വരികയും യക്ഷിയെ ഭയപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു. പരിഭ്രാന്തയായ യക്ഷി, തന്നെ ഒന്നും ചെയ്യരുതെന്നും ഇനി ആരെയും താൻ ഉപദ്രവിയ്ക്കില്ലെന്നും സത്യം ചെയ്ത് ഒഴിഞ്ഞുപോയി. അങ്ങനെ മോക്ഷം കിട്ടിയ യക്ഷിയെ, പിന്നീട് ദേവിയുടെ സമീപം തന്നെ കുടിയിരുത്തുകയുണ്ടായി. ഇവിടെ ഒരു [[വാൽക്കണ്ണാടി|വാൽക്കണ്ണാടിയുടെ]] രൂപത്തിലാണ് യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠ. == ക്ഷേത്രനിർമ്മിതി == === ക്ഷേത്രപരിസരവും മതിലകവും === നീരേറ്റുപുറം ഗ്രാമത്തിന്റെ ഏതാണ്ട് ഒത്ത നടുക്കായാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. കിഴക്കോട്ടാണ് ക്ഷേത്രദർശനം. കേരളത്തിലെ രണ്ടു പ്രധാന നദികളായ പമ്പാനദിയും മണിമലയാറും യഥാക്രമം ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തെക്കും വടക്കും മാറിയൊഴുകുന്നു. [[ചിങ്ങം|ചിങ്ങമാസത്തിലെ]] [[തിരുവോണം (നക്ഷത്രം)|തിരുവോണം]] നാളിൽ പമ്പാനദിയിൽ നടത്തിവരുന്ന [[നീരേറ്റുപുറം പമ്പാ ജലോത്സവം]] അതിപ്രസിദ്ധമാണ്. നീരേറ്റുപുറം പോസ്റ്റ് ഓഫീസ്, സഹകരണ ബാങ്ക്, ഹോട്ടലുകൾ, വിവിധ കടകംബോളങ്ങൾ തുടങ്ങി നിരവധി സ്ഥാപനങ്ങൾ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പരിസരത്തായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്തുകൂടെ [[അമ്പലപ്പുഴ]]-[[തിരുവല്ല]] സംസ്ഥാനപാത കടന്നുപോകുന്നു. ഇവിടെത്തന്നെ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പേരെഴുതിയ മനോഹരമായ കവാടവും കാണാം. ഇതും കടന്ന് അല്പദൂരം സഞ്ചരിച്ചാൽ ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലെത്താം. ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലായി വലിയ [[അരയാൽ]]മരം കാണാം. ഹൈന്ദവവിശ്വാസപ്രകാരം പുണ്യവൃക്ഷമായ അരയാലിന്റെ മുകളിൽ [[ബ്രഹ്മാവ്|ബ്രഹ്മാവും]] നടുക്ക് വിഷ്ണുവും അടിയിൽ ശിവനും കുടികൊള്ളുന്നു. അങ്ങനെ, [[ത്രിമൂർത്തികൾ|ത്രിമൂർത്തികളുടെ]] പ്രത്യക്ഷസ്വരൂപമായി കണക്കാക്കുഅന അരയാലിനെ ദിവസവും രാവിലെ ഏഴുതവണ വലം വയ്ക്കുന്നത് ഉത്തമമായി കണക്കാക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ നേരെ വടക്കാണ് വാഹന പാർക്കിങ് സൗകര്യം ഏർപ്പെടുത്തിയിരിയ്ക്കുന്നത്. പൊങ്കാല സമയത്ത് [[കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി.]] ഇങ്ങോട്ട് പ്രത്യേകം സർവീസുകൾ നടത്താറുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്താണ് ഊരാളകുടുംബമായ പട്ടമന ഇല്ലം നിൽക്കുന്നത്. മുമ്പുണ്ടായിരുന്ന ഇല്ലം പൊളിച്ചുമാറ്റി ഇപ്പോൾ ഇവിടെയൊരു കോൺക്രീറ്റ് വീട് പണിതിരിയ്ക്കുകയാണ്. എന്നാൽ, ദേവിയുടെ ചെറിയൊരു ക്ഷേത്രം ഇവിടെയും കാണാം. ഇത് മഹാഭക്തനായ ഒരു നമ്പൂതിരിയ്ക്ക് ദേവി നൽകിയ ദർശനത്തിന്റെ സ്മാരകമായി കണക്കാക്കിവരുന്നു. ഇന്ന് ഇതിനെ '''മൂലകുടുംബക്ഷേത്രം''' എന്ന പേരിൽ വിശേഷിപ്പിച്ചുവരുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിൽ വിശദമായി ഒരു മതിലകം പണിതിട്ടില്ല. എങ്കിലും, ആനക്കൊട്ടിൽ മുതലുള്ള ഭാഗം മതിലകമായി കണക്കാക്കിവരുന്നു. 2022-ലാണ് ഇവിടെ അതിവിശാലമായ ആനക്കൊട്ടിൽ പണിതത്. അതിനുമുമ്പ് ഇവിടെ ഒരു [[അലൂമിനിയം]] ഷീറ്റ് മാത്രമേയുണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. ഇന്ന് ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്നവരുടെ പ്രധാന ആകർഷണമാണിവിടം. ചോറൂൺ, വിവാഹം, തുലാഭാരം, വിളിച്ചുചൊല്ലിപ്രാർത്ഥന തുടങ്ങിയ ചടങ്ങുകൾ നടക്കുന്നത് ഇവിടെ വച്ചാണ്. ആനക്കൊട്ടിലിനപ്പുറമാണ് ദേവീവാഹനമായ [[സിംഹം|സിംഹത്തെ]] ശിരസ്സിലേറ്റുന്ന സ്വർണ്ണക്കൊടിമരം കാണാൻ സാധിയ്ക്കുക. ഏകദേശം 50 അടി ഉയരം വരുന്ന ഈ കൊടിമരം, 1981-ലാണ് പ്രതിഷ്ഠിച്ചത്. വളരെ തിളക്കമുള്ള ഈ കൊടിമരത്തിനപ്പുറമാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ബലിക്കല്ല് പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുള്ള ബലിക്കൽപ്പുര. താരതമ്യേന ഉയരം കുറഞ്ഞ ബലിക്കല്ലാണ് ഇവിടെയുള്ളത് എന്നതിനാൽ പുറമേ നിന്നുനോക്കിയാൽത്തന്നെ വിഗ്രഹം കാണാവുന്നതാണ്. ബലിക്കൽപ്പുരയുടെ മച്ചിൽ പതിവുപോലെ ബ്രഹ്മാവിന്റെയും [[അഷ്ടദിക്പാലകർ|അഷ്ടദിക്പാലകരുടെയും]] രൂപങ്ങൾ കൊത്തിവച്ചിട്ടുണ്ട്. കൂടാതെ വേറെയും ധാരാളം രൂപങ്ങൾ കാണാം. ബലിക്കൽപ്പുരയുടെ ഇരുവശവുമായി രണ്ട് [[ആന|ആനകളുടെ]] രൂപങ്ങൾ കാണാൻ സാധിയ്ക്കും. ഇവ [[പ്ലാസ്റ്റർ ഓഫ് പാരീസ്|പ്ലാസ്റ്റർ ഓഫ് പാരീസിൽ]] നിർമ്മിച്ചതാണ്. ==== മഹാവിഷ്ണുക്ഷേത്രം, ആനമുറതപ്രതിഷ്ഠ ==== പ്രദക്ഷിണവഴിയുടെ തെക്കുകിഴക്കുഭാഗത്ത് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനമായി മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ പ്രതിഷ്ഠയോടുകൂടിയ ഒരു ശ്രീകോവിൽ കാണാം. ഏകദേശം നാലടി ഉയരം വരുന്ന അതിമനോഹരമായ ശിലാവിഗ്രഹമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[സുദർശനചക്രം]], പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[പാഞ്ചജന്യം]] എന്ന [[ശംഖ് (വാദ്യം)|ശംഖ്]], മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[കൗമോദകി]] എന്ന [[ഗദ]], മുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[താമര]] എന്നിവ ധരിച്ച ഭഗവാൻ നിൽക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ്. ഭഗവദ്വാഹനമായ ഗരുഡന്റെ പഞ്ചലോഹവിഗ്രഹം ഇവിടെ ഭഗവാന് അഭിമുഖമായി പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. പാൽപ്പായസം, കദളിപ്പഴം, തുളസിമാല തുടങ്ങിയവയാണ് മഹാവിഷ്ണുവിനുള്ള പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. [[അഷ്ടമിരോഹിണി]], [[വിഷു]], [[വൈകുണ്ഠ ഏകാദശി]] തുടങ്ങിയവ വിശേഷദിവസങ്ങളിൽ പെടുന്നു. ഇതിനുസമീപം കാണുന്ന മേൽക്കൂരയില്ലാത്ത ഒരു തറയിലാണ് ആനമറുതയുടെ പ്രതിഷ്ഠ. ക്ഷേത്രമുണ്ടായ കാലത്തുതന്നെ ഇവിടെ ആനമുറതയുടെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ടായിരുന്നു എന്നാണ് സങ്കല്പം. എന്നാൽ, ഇപ്പോഴത്തെ പ്രതിഷ്ഠ 2023 ജൂൺ 18-നാണ് നടത്തിയത്. നീരേറ്റുപുറം പരിസരത്ത് നിരവധി ഉപദ്രവങ്ങളുണ്ടാക്കിയ ഒരു ആനയുടെ പ്രേതത്തെയാണ് ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. ആനമുറതപ്രതിഷ്ഠയ്ക്കപ്പുറമാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ ഊട്ടുപുര പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. സാധാരണയായി ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്ത് വരുന്ന ഊട്ടുപുര ഇവിടെ തെക്കുഭാഗത്ത് വന്നിരിയ്ക്കുന്നത് ശ്രദ്ധേയമാണ്. നിത്യേന ഉച്ചയ്ക്ക് ഇവിടെ അന്നദാനമുണ്ടാകും. പ്രമുഖ വ്യവസായിയായ [[ഗോകുലം ഗോപാലൻ|ഗോകുലം ഗോപാലന്റെ]] വഴിപാടായി 2018-ലാണ് ഈ ഊട്ടുപുര പണിതത്. പ്രദക്ഷിണമായി വരുമ്പോൾ തെക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് പ്രത്യേകം ശ്രീകോവിലിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി അയ്യപ്പസ്വാമിയുടെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. കൃഷ്ണശിലയിൽ തീർത്ത വിഗ്രഹത്തിന് ഏകദേശം രണ്ടടി ഉയരം വരും. [[ശബരിമല ധർമ്മശാസ്താക്ഷേത്രം|ശബരിമലയിലെ]] വിഗ്രഹവുമായി നല്ല രൂപസാദൃശ്യമുള്ള വിഗ്രഹമാണിത്. ഇവിടെവച്ചാണ് ശബരിമല തീർത്ഥാടകർ മാലയിടുന്നതും കെട്ടുനിറയ്ക്കുന്നതുമെല്ലാം. അയ്യപ്പന്റെ ശ്രീകോവിലിന് തെക്കുവശത്ത് പ്രത്യേകം തീർത്ത ഒരു തറയിലാണ് നാഗദൈവങ്ങളുടെ പ്രതിഷ്ഠ. [[നാഗരാജാവ്|നാഗരാജാവായി]] [[വാസുകി]] കുടികൊള്ളുന്ന കാവിൽ, കൂടെ [[നാഗയക്ഷി|നാഗയക്ഷിയായി]] ശതശീർഷ എന്ന പത്നിയുമുണ്ട്. [[നൂറും പാലും]], [[സർപ്പംപാട്ട്]], മഞ്ഞൾപ്പൊടി അഭിഷേകം, പുറ്റും മുട്ടയും സമർപ്പണം എന്നിവയാണ് നാഗദൈവങ്ങളുടെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. എല്ലാമാസവും [[ആയില്യം (നക്ഷത്രം)|ആയില്യം]] നാളിൽ ഇവർക്ക് വിശേഷാൽ പൂജകളും കന്നിമാസത്തിലെ ആയില്യത്തിന് [[സർപ്പബലി|സർപ്പബലിയുമുണ്ടാകും]]. അയ്യപ്പന്റെ ശ്രീകോവിലിന് വടക്കുവശത്താണ് ഐതിഹ്യപ്രസിദ്ധമായ യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠയുള്ള ശ്രീകോവിൽ. തന്റെ ഭക്തയായ പെൺകുട്ടിയെ ഉപദ്രവിയ്ക്കാൻ വന്ന യക്ഷിയെ ദേവി ശാന്തയാക്കി ഇവിടെ കുടിയിരുത്തുകയായിരുന്നു എന്നാണ് സങ്കല്പം. വറപൊടി നിവേദ്യമാണ് ഇവിടെ പ്രധാന വഴിപാട്. ==== വീരഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം ==== നാഗപ്രതിഷ്ഠയുടെ നേരെ പടിഞ്ഞാറ് ഉയരത്തിലാണ് ചക്കുളത്തുകാവിലെ ഏറ്റവും പുതിയ ഉപപ്രതിഷ്ഠയായ വീരഹനുമാനെ പ്രതിഷ്ഠിച്ച ക്ഷേത്രം. കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഹനുമദ്വിഗ്രഹങ്ങളിലൊന്നാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. പതിനെട്ടടി ഉയരം വരുന്ന ഈ വിഗ്രഹം, ഒറ്റക്കല്ലിൽ തീർത്തതാണ്. ഇടതുകയ്യിൽ ഗദ തലകീഴായി പിടിച്ച്, വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ് ഇവിടെയുള്ള ഹനുമദ്വിഗ്രഹം. പ്രത്യേകം മതിലകത്തോടുകൂടിയ ഈ ക്ഷേത്രം 2016-ലാണ് പണികഴിപ്പിച്ചത്. ആദ്യകാലത്ത് ക്ഷേത്രത്തിലെ മൂലകുടുംബക്ഷേത്രത്തിൽ അഷ്ടദിക്പാലകർക്കൊപ്പം പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെട്ടിരുന്ന ഹനുമാനെ, സ്ഥലപരിമിതിമൂലം ഇങ്ങോട്ട് മാറ്റിപ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുകയായിരുന്നു. താഴെനിന്ന് പന്ത്രണ്ടുപടികൾ കയറിവേണം നടയ്ക്കുനേരെയെത്താൻ. പടികളുടെ താഴെയായി ആനമുഖത്തോടുകൂടിയ ഒരു എടുപ്പുണ്ട്. ഹനുമാൻ സ്വാമിയെ ഉപാസിയ്ക്കുന്നത് ശത്രുദോഷങ്ങളിൽ നിന്നു മോചനം നൽകുമെന്നാണ് ഭക്തജനവിശ്വാസം. തന്മൂലം നിരവധി ആളുകളാണ് ഇവിടെ ദർശനത്തിനെത്തുന്നത്. സർവ്വകാര്യസിദ്ധി വിളക്കുഴിച്ചിലാണ് ഇവിടെയുള്ള പ്രധാന വഴിപാട്. കൂടാതെ സാധാരണ ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രങ്ങളിലെപ്പോലെ വടമാല, വെറ്റിലമാല, അവിൽ നിവേദ്യം, വെണ്ണക്കാപ്പ് ചാർത്തൽ എന്നിവയും അതിവിശേഷമായ വഴിപാടുകളിൽ പെടുന്നു. [[ചൈത്രം|ചൈത്രമാസത്തിലെ]] [[പൗർണ്ണമി|പൗർണ്ണമിനാളിൽ]] നടക്കുന്ന ഹനുമാൻ ജയന്തിയാണ് ഇവിടെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷം. ഇതിനോടനുബന്ധിച്ച് ഇവിടെ '''ആഞ്ജനേയോത്സവം''' എന്ന പേരിൽ പത്തുദിവസത്തെ ഉത്സവം നടത്തിവരുന്നുണ്ട്. ഇതുകൂടാതെ [[കർക്കടകം|കർക്കടകമാസത്തിലെ]] [[രാമായണമാസം|രാമായണമാസാചരണവും]] അതിവിശേഷമാണ്. ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തൊട്ടടുത്തായി മറ്റൊരു ശ്രീകോവിലും കാണാം. ഇവിടെ രാധാകൃഷ്ണന്മാരാണ് പ്രതിഷ്ഠ. ഇതും താരതമ്യേന പുതിയൊരു ശ്രീകോവിലാണ്. കൃഷ്ണശിലാനിർമ്മിതമായ വിഗ്രഹത്തിൽ വലതുവശത്ത് ശ്രീകൃഷ്ണനും ഇടതുവശത്ത് രാധയുമാണ് പ്രതിഷ്ഠകൾ. വലതുകയ്യിൽ [[ഓടക്കുഴൽ]] പിടിച്ച്, ഇടതുകൈ രാധയുടെ തോളത്തുവച്ചുനിൽക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ് ഇവിടെ ശ്രീകൃഷ്ണപ്രതിഷ്ഠ. രാധയാണെങ്കിൽ, വലതുകയ്യിൽ താമര പിടിച്ച് ഭഗവാന്റെ കരലാളനത്താൽ നമ്രമുഖിയായി നിൽക്കുന്നു. രണ്ടുപേരെയും ഒരുമിച്ചാണ് വിഗ്രഹത്തിൽ ചിത്രീകരിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. [[അഷ്ടമിരോഹിണി]] ഇവിടെ അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നുണ്ട്. ==== സുബ്രഹ്മണ്യനും ശിവനും ==== ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറുഭാഗം മുഴുവൻ നിരവധി മരങ്ങളാൽ സമ്പുഷ്ടമാണ്. ഇവിടെയുള്ള മരങ്ങളിലെല്ലാം ധാരാളം കൊടികൾ കെട്ടിത്തൂക്കിയിരിയ്ക്കുന്നത് കാണാം. മക്കളില്ലാത്ത ദമ്പതികളുടെ നേർച്ചകളാണ് ഇവയിലധികവും. അവയെ കണ്ടുകൊണ്ട് നടന്നെത്തുന്നത് വടക്കുപടിഞ്ഞാറേമൂലയിലുള്ള സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമിയുടെ ശ്രീകോവിലിനുമുന്നിലാണ്. ഏകദേശം നാലടി ഉയരം വരുന്ന ബാലസുബ്രഹ്മണ്യവിഗ്രഹമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിച്ച്, ഇടതുകൈ അരയിൽ കുത്തിനിൽക്കുന്ന സുബ്രഹ്മണ്യന്ന് [[സ്കന്ദഷഷ്ഠി|സ്കന്ദഷഷ്ഠിയും]] [[തൈപ്പൂയം|തൈപ്പൂയവുമാണ്]] പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷങ്ങൾ. കൂടാതെ എല്ലാമാസത്തെയും വെളുത്ത [[ഷഷ്ഠി|ഷഷ്ഠിയും]] പ്രാധാന്യത്തോടെ ആചരിച്ചുവരുന്നു. സുബ്രഹ്മണ്യശ്രീകോവിലിന് സമീപത്തായി [[കാളിയമർദ്ദനം]] നടത്തുന്ന ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ അതിമനോഹരമായ ഒരു ശില്പവും അതിനോടുചേർന്നുള്ള ചെറിയൊരു ജലപാതയും കാണാം. 2021-ലാണ് ഇവിടെ ഈ ശില്പം പണിതത്. ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്ന ഭക്തരെ ഇത് വളരെയധികം ആകർഷിയ്ക്കുന്നുണ്ട്. ഇവിടെത്തന്നെയാണ് ക്ഷേത്രം വക അഗതിമന്ദിരവും പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. നിരാലംബരായ ആളുകൾക്ക് സുഖകരമായ താമസ-ഭക്ഷണസൗകര്യങ്ങൾ ഏർപ്പാടാക്കിയിട്ടുള്ള ഈ കെട്ടിടം, ക്ഷേത്രം ട്രസ്റ്റിന്റെ സാമൂഹികപ്രവർത്തനങ്ങളിൽ പ്രധാനപങ്കുവഹിയ്ക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്താണ് വഴിപാട് കൗണ്ടർ. മഞ്ഞൾനീരാട്ട്, കൈവട്ടകഗുരുതി, ചുറ്റുവിളക്ക്, കാര്യസിദ്ധി അഭിഷേകം, രക്തപുഷ്പാഞ്ജലി, കുങ്കുമാർച്ചന, പൂമൂടൽ, നെയ്യപ്പം മൂടൽ തുടങ്ങിയവയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. കൂടാതെ നിരവധി മന്ത്രങ്ങൾ കൊണ്ടുള്ള അർച്ചനകളും വിശേഷമാണ്. വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിലെത്തിയാൽ ഐതിഹ്യപ്രസിദ്ധമായ ചക്കരക്കുളം കാണാം. വളരെ ചെറിയൊരു കുളമാണെങ്കിലും ഇവിടെ കുളിയ്ക്കാനും കാലുകഴുകാനുമെല്ലാം സൗകര്യമുണ്ട്. ഉത്സവാവസാനം ദേവിയ്ക്ക് ഇവിടെയാണ് ആറാട്ട് നടക്കുന്നത്. ഇതിന് തൊട്ടടുത്താണ് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനം നൽകുന്ന ശിവന്റെ ശ്രീകോവിൽ. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ശിവലിംഗമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. ശംഖാഭിഷേകം, ധാര, പിൻവിളക്ക്, കൂവളമാല തുടങ്ങി നിരവധി വഴിപാടുകൾ ശിവന്നുണ്ട്. [[ശിവരാത്രി|ശിവരാത്രിയാണ്]] ഇവിടെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷം. കൂടാതെ എല്ലാ [[പ്രദോഷവ്രതം|പ്രദോഷദിവസങ്ങളും]] അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നു. ഭഗവദ്വാഹനമായ [[നന്ദി (പുരാണകഥാപാത്രം)|നന്ദികേശന്റെ]] വിഗ്രഹവും നടയ്ക്കുനേരെ കാണാം. ==== നവഗ്രഹങ്ങളും സരസ്വതീമണ്ഡപവും ==== ശിവക്ഷേത്രത്തിന്റെ പുറകിലാണ് സരസ്വതീമണ്ഡപം. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ആകർഷണങ്ങളിലൊന്നാണിവിടം. ഇവിടെ ഒരേ പീഠത്തിൽ മൂന്നുപ്രതിഷ്ഠകൾ കാണാം - ഭഗവതി (ദുർഗ്ഗ), സരസ്വതി, രാഹു (സർപ്പം). വാൽക്കണ്ണാടിരൂപത്തിലാണ് ഭഗവതിയെ ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. സരസ്വതീരൂപം സാധാരണ കാണുന്നപോലെ പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[വേദം]], പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ജപമാല]] എന്നിവ ധരിച്ച്, മുന്നിലെ രണ്ടുകൈകൾ കൊണ്ട് [[വീണ]] മീട്ടുന്ന രൂപത്തിലാണ്. മൂന്നുവിഗ്രഹങ്ങളും പഞ്ചലോഹത്തിൽ നിർമ്മിച്ചവയാണ്. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടുകളിലൊന്നായ കാര്യസിദ്ധി അഭിഷേകം നടത്തുന്നത് ഇവിടെയാണ്. ഭക്തർക്ക് സ്വന്തം കൈകൊണ്ടുതന്നെ നടത്താവുന്ന അഭിഷേകമാണിത്. ഒരു കുടത്തിൽ ജലം നിറച്ചുകൊണ്ടുവന്ന് അത് ഇവിടെയുള്ള മൂന്നുദേവതകൾക്കും അഭിഷേകം ചെയ്യുന്നു. പേര് സൂചിപ്പിയ്ക്കുന്നതുപോലെ സർവ്വകാര്യസിദ്ധിയാണ് ഇതിന്റെ ഫലമെന്ന് ഭക്തർ വിശ്വസിയ്ക്കുന്നു. സരസ്വതീമണ്ഡപത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്താണ് നവഗ്രഹപ്രതിഷ്ഠയോടുകൂടിയ ശ്രീകോവിൽ. അഴികളോടുകൂടിയ ഈ ശ്രീകോവിലിനകത്ത് ഒരേപീഠത്തിൽ വിവിധ ദിക്കുകളിലേയ്ക്ക് ദർശനമായി നവഗ്രഹദേവതകളെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. ഗ്രഹനായകനായ [[സൂര്യൻ]] നടുക്കും മറ്റുള്ളവർ ചുറ്റും നിൽക്കുന്ന പതിവുസങ്കല്പത്തിൽ തന്നെയാണ് ഇവിടെയും നവഗ്രഹപ്രതിഷ്ഠ. സൂര്യന്റെ കിഴക്കുവശത്ത് [[ശുക്രൻ]], തെക്കുകിഴക്ക് [[ചന്ദ്രൻ]], തെക്ക് [[ചൊവ്വ]], തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് രാഹു, പടിഞ്ഞാറ് [[ശനി]], വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് [[കേതു]], വടക്ക് [[വ്യാഴം]], വടക്കുകിഴക്ക് [[ബുധൻ]] എന്ന ക്രമത്തിലാണ് പ്രതിഷ്ഠ. സൂര്യനും ബുധനും ശുക്രനും കിഴക്കോട്ടും, ചന്ദ്രനും ശനിയും പടിഞ്ഞാറോട്ടും, ചൊവ്വയും രാഹുവും കേതുവും തെക്കോട്ടും വ്യാഴം മാത്രം വടക്കോട്ടും ദർശനം നൽകുന്നു. നിത്യവും ഇവർക്ക് വിശേഷാൽ പൂജകളും വഴിപാടുകളുമുണ്ടാകാറുണ്ട്. === ശ്രീകോവിൽ === ദീർഘചതുരാകൃതിയിൽ തീർത്ത, മേൽക്കൂരയില്ലാത്ത ഒരു ഒറ്റനില ശ്രീകോവിലാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. കരിങ്കല്ലിൽ തീർത്ത ഈ ശ്രീകോവിലിന്റെ മുകളിൽ കോണുകളിലേയ്ക്കുള്ള ഭാഗങ്ങൾ ചെമ്പുമേഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ഇവിടെയുള്ള സോപാനപ്പടികൾ നേരിട്ടുകയറാൻ പറ്റുന്ന രീതിയിലാണ് പണികഴിപ്പിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. അകത്തേയ്ക്കുള്ള വാതിലിന് ഇരുവശവുമായി രണ്ട് ദ്വാരപാലികമാരുടെ രൂപങ്ങൾ കൊത്തിവച്ചിട്ടുണ്ട്. ശ്രീകോവിലിനകത്ത് ഒരുമുറിയേയുള്ളൂ. അതാണ് വിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ഠിച്ച ഗർഭഗൃഹം. ഏകദേശം ഒരടി ഉയരം വരുന്ന സ്വയംഭൂവായ ശിവലിംഗവും പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുള്ള, വനദുർഗ്ഗാദേവിയുടെ നാലടി ഉയരം വരുന്ന അഷ്ടബാഹുപഞ്ചലോഹവിഗ്രഹവും കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെട്ടിരിയ്ക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിലെ മൂലപ്രതിഷ്ഠയായ സ്വയംഭൂലിംഗത്തിലാണ് ഇവിടെ പ്രധാന പൂജകൾ അധികവും നടത്താറുള്ളത്. [[കൊല്ലൂർ മൂകാംബികാക്ഷേത്രം|കൊല്ലൂർ മൂകാംബിക]], [[ചോറ്റാനിക്കര ഭഗവതിക്ഷേത്രം|ചോറ്റാനിക്കര]] തുടങ്ങിയ ക്ഷേത്രങ്ങളിലെപ്പോലെ ദേവിയുടെ സമസ്തഭാവങ്ങളും കൂടിച്ചേർന്ന ഒരു മൂർത്തിയായാണ് ഇവിടെയും സങ്കല്പമുള്ളത്. 1981-ൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നടന്ന നവീകരണകലശത്തിനുശേഷമാണ് ഇവിടെ ദേവിയ്ക്ക് സ്വരൂപത്തിൽ വിഗ്രഹമുണ്ടായത്. ഏറ്റവും പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[സുദർശനചക്രം]], അതിനുമുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[നാന്ദകം]] എന്ന [[വാൾ]], അതിന്റെയും മുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[അമ്പ്]] എന്നിവയും ഏറ്റവും പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ശംഖ്]], അതിന്റെ മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ത്രിശൂലം]], അതിന്റെയും മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[വില്ല്]] എന്നിവയും ധരിച്ച ദേവി, ഏറ്റവും മുന്നിലുള്ള രണ്ടുകൈകൾ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു. അങ്ങനെ, വിശ്വപ്രകൃതിയുടെ മൂലതേജസ്സിനെ മുഴുവൻ ആവാഹിച്ചുകൊണ്ട് സാക്ഷാൽ ചക്കുളത്തുകാവിലമ്മ, മഹാശക്തിസ്വരൂപിണിയായി ശ്രീലകത്ത് വാഴുന്നു. ശ്രീകോവിലിന്റെ പുറംചുവരുകൾ പൂർണ്ണമായും സ്വർണ്ണം പൂശിയ നിലയിലാണ് കാണപ്പെടുന്നത്. ഇവിടെ ധാരാളം ദേവതാരൂപങ്ങളുണ്ട്. അവയെല്ലാം സ്വർണ്ണത്തിൽ കുളിച്ച് കാണപ്പെടുന്ന കാഴ്ച അതിമനോഹരമാണ്. ചണ്ഡികാദേവി, മഹിഷാസുരമർദ്ദിനി, [[ത്രിപുരസുന്ദരി]], [[മധുര മീനാക്ഷി ക്ഷേത്രം|മധുര മീനാക്ഷി]], [[കാമാക്ഷി അമ്മൻ കോവിൽ|കാഞ്ചി കാമാക്ഷി]], [[സപ്തമാതൃക്കൾ]], [[അഷ്ടലക്ഷ്മി|അഷ്ടലക്ഷ്മിമാർ]] തുടങ്ങിയ ദേവീരൂപങ്ങൾക്കാണ് ഇവിടെ പ്രാധാന്യമെങ്കിലും ഗണപതി, സുബ്രഹ്മണ്യൻ തുടങ്ങിയവരുടെ രൂപങ്ങളും ഇവിടെ കാണാം. ശ്രീകോവിലിന് നേരെമുന്നിലായി ചെറിയൊരു നമസ്കാരമണ്ഡപവും കാണാം. ഇവിടെയാണ് പൂജകൾക്കുശേഷം ശാന്തിക്കാർ നമസ്കരിയ്ക്കാൻ ഉപയോഗിയ്ക്കുന്നത്. ഇവിടെ ദേവീവാഹനമായ സിംഹത്തിന്റെ ഒരു പ്രതിഷ്ഠയുമുണ്ട്. സിംഹത്തെ വണങ്ങിവേണം ദേവിയെ വണങ്ങാനെന്നാണ് ചിട്ട. വടക്കുവശത്ത് അഭിഷേകജലം ഒഴുക്കിവിടാൻ ഓവും പണിതിട്ടുണ്ട്. === നാലമ്പലം === ശ്രീകോവിലിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റി നാലമ്പലം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. സാമാന്യം വലുപ്പമുള്ള നാലമ്പലമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. അകത്തേയ്ക്ക് കയറുന്ന വാതിലിന് ഇരുവശവുമായി വാതിൽമാടങ്ങൾ പണിതിട്ടുണ്ട്. തെക്കേ വാതിൽമാടത്തിൽ വച്ചാണ് നിത്യേനയുള്ള വിശേഷാൽ പൂജകളും ഹോമങ്ങളും നടക്കുന്നത്. ഇവിടെത്തന്നെയാണ് [[ചെണ്ട]], [[മദ്ദളം]], [[തിമില]], [[ഇലത്താളം]] തുടങ്ങിയ വാദ്യങ്ങൾ സൂക്ഷിച്ചുവയ്ക്കുന്നതും. തെക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ പതിവുപോലെ [[തിടപ്പള്ളി|തിടപ്പള്ളിയും]] വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ [[കിണർ|കിണറും]] പണിതിട്ടുണ്ട്. ഇവിടത്തെ കിണർ ദീർഘചതുരാകൃതിയിലാണ് കുഴിച്ചിട്ടുള്ളത്. പമ്പ-മണിമല നദികളുമായും കുളവുമായും ഇതിന് നേരിട്ട് ബന്ധമുണ്ടെന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത്. തിടപ്പള്ളിയ്ക്ക് സമീപം പ്രത്യേകം അലങ്കരിച്ച ഒരു [[ഊഞ്ഞാൽ|ഊഞ്ഞാലും]] അതിൽ ദേവിയുടെ മറ്റൊരു പ്രതിഷ്ഠയുമുണ്ട്. മൂലവിഗ്രഹത്തിന്റെ അതേ മാതൃകയിൽ തീർത്ത ഈ വിഗ്രഹത്തിന് സമീപം രണ്ട് [[തലയിണ|തലയിണകളും]] [[മെത്ത|മെത്തയും]] അലങ്കരിച്ചുവച്ചിട്ടുണ്ട്. ആട്ടുന്നത് സർവ്വൈശ്വര്യസിദ്ധിയ്ക്ക് ഉത്തമമാണെന്ന് വിശ്വസിച്ചുവരുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്ന എല്ലാവരും ഇതും കൂടി ചെയ്തിട്ടേ പോകാറുള്ളൂ. ശ്രീകോവിലിന്റെ തെക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് മറ്റൊരു ചെറിയ ശ്രീകോവിലിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി ഗണപതിഭഗവാന്റെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ഈ വിഗ്രഹവും ശിലാനിർമ്മിതമാണ്. വലത്തോട്ട് തുമ്പിക്കൈ നീട്ടിനിൽക്കുന്ന ഗണപതിയുടെ പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[മഴു|മഴുവും]] പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[കയർ|കയറും]] മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[മോദകം|മോദകവും]] കാണാം. മുന്നിലെ വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭഗവാൻ ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു. ഗണപതിഹോമം, കറുകമാല, നാരങ്ങാമാല, ഉണ്ണിയപ്പം എന്നിവയാണ് ഗണപതിയ്ക്ക് പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. [[വിനായക ചതുർത്ഥി|വിനായക ചതുർത്ഥിനാളിൽ]] ഇവിടെ വിശേഷാൽ പൂജകളുണ്ടാകാറുണ്ട്. {{പ്രധാന ലേഖനം|ബലിക്കല്ല്}} ശ്രീകോവിലിന് ചുറ്റുമായി അകത്തെ ബലിവട്ടം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. അഷ്ടദിക്പാലകർ (കിഴക്ക് - [[ഇന്ദ്രൻ]], തെക്കുകിഴക്ക് - [[അഗ്നി]], തെക്ക് - [[യമൻ]], തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് - [[നിരൃതി]], പടിഞ്ഞാറ് - [[വരുണൻ]], വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് - [[വായു]], വടക്ക് - [[കുബേരൻ]] & [[ചന്ദ്രൻ]], വടക്കുകിഴക്ക് - [[ഈശാനൻ]]), സപ്തമാതൃക്കൾ (തെക്കുഭാഗത്ത് ഒറ്റക്കല്ലിൽ - കിഴക്കുനിന്ന് [[ബ്രാഹ്മി]], [[മാഹേശ്വരി]], [[കൗമാരി]], [[വൈഷ്ണവി]], [[വാരാഹി]], [[ഇന്ദ്രാണി]], [[ചാമുണ്ഡി]] എന്ന ക്രമത്തിൽ), [[വീരഭദ്രൻ]] (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം - കിഴക്കുഭാഗത്ത്), ഗണപതി (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം - പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത്), ബ്രഹ്മാവ് (വടക്കുകിഴക്കിനും കിഴക്കിനുമിടയിൽ), [[അനന്തൻ]] (തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനും പടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ശാസ്താവ് (തെക്കിനും തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ദുർഗ്ഗ (പടിഞ്ഞാറിനും വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), സുബ്രഹ്മണ്യൻ (വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനും വടക്കിനുമിടയിൽ), നിർമ്മാല്യധാരി (വടക്കിനും വടക്കുകിഴക്കിനുമിടയിൽ ശിവലിംഗരൂപത്തിൽ - ഇവിടെ [[മുണ്ഡിനി]]) എന്നിവരെ പ്രതിനിധീകരിയ്ക്കുന്ന ബലിക്കല്ലുകൾ ഇവിടെ കാണാം. നിലവിൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നിത്യശീവേലിയില്ലാത്തതിനാൽ ഇവ പ്രതീകാത്മകമായാണ് കണ്ടുവരുന്നത്. ബലിക്കല്ലുകൾ ദേവന്റെ/ദേവിയുടെ വികാരഭേദങ്ങളാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. തന്മൂലം അവയിൽ ചവിട്ടുന്നതും തൊട്ടുതലയിൽ വയ്ക്കുന്നതും നിരോധിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. ==കാർത്തികസ്തംഭം== അധർമ്മത്തിൻന്റെയും തിന്മയുടെയും ഭൗതിക പ്രതീകമാണ് കാർത്തികസ്തംഭം. ഇത് കത്തിച്ച് ചാമ്പലാക്കുന്ന ചടങ്ങിലൂടെ തിന്മയെ [[അഗ്നി]] വിഴുങ്ങി നന്മ ആധിപത്യം സ്ഥാപിക്കുന്നു എന്നാണ് വിശ്വാസം. വൃശ്ചികമാസത്തിലെ തൃക്കാർത്തിക ദിവസമാണ് ഈ ചടങ്ങ് നടക്കുന്നത്. പൊക്കമുള്ള തൂണിൽ വാഴക്കച്ചി, പഴയ ഓലകൾ, പടക്കം, ദേവിയ്ക്ക് ചാർത്തിയ ഒരു വർഷത്തെ ഉടയാടകൾ എന്നിവ പൊതിഞ്ഞുകെട്ടി അതിന്മേൽ നാടിൻറെ സർവ്വ തിന്മകളെയും ആവാഹിക്കുന്നു. ദീപാരാധനയ്ക്ക് മുമ്പായി ഇത് കത്തിക്കും. സർവ്വ ദുഃഖദുരിതങ്ങളും ഇതോടെ തീരുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. == നാരീപൂജ == ചക്കുളത്തുകാവിലെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ അനുഷ്ഠാനമാണ് നാരീപൂജ. അന്നേദിവസം ഇന്ത്യയിലെ പ്രശസ്തരായ വനിതകളെ അതിഥിയായി ക്ഷണിച്ച് ഇവിടെ നാരീപൂജയ്ക്കിരുത്താറുണ്ട്{{തെളിവ്}}. അലങ്കൃത പീഠത്തിൽ സ്ത്രീകളെ ഇരുത്തി, ഭക്ത്യാദരപൂർവ്വം പൂജാരി ഇവരെ ദുർഗ്ഗാസങ്കൽപ്പത്തിൽ പൂജിക്കുന്നു. സ്ത്രീകൾ എവിടെ മാനിക്കപ്പെടുന്നുവോ അവിടെ ദേവതമാർ ആനന്ദിക്കുന്നുവെന്ന സങ്കല്പവും സ്ത്രീയെ ശക്തിസ്വരൂപിണിയായി ആരാധിക്കണമെന്ന താന്ത്രിക സങ്കല്പവുമാണ് ഇത്തരമൊരു പൂജയുടെ പൊരുൾ. സ്ത്രീയാണ് സൃഷ്ടിയുടെ അടിസ്ഥാനം എന്ന സങ്കൽപ്പത്തിൽ നിന്നാണ് ശാക്തേയർ മഹാദേവിയെ ആരാധിച്ചത്‌. ഈ വിശ്വാസപ്രകാരം സ്ത്രീകളെ ലോകമാതാവായ ആദിപരാശക്തിയുടെ പ്രതീകമായി ആരാധിക്കുന്ന ശാക്തേയ പൂജയാണിത്. == വിശേഷ ദിവസങ്ങൾ == ചൊവ്വ, വെള്ളി, [[പൗർണ്ണമി]], അമാവാസി, അഷ്ടമി, നവമി, ജന്മ നക്ഷത്ര ദിവസം, മലയാളം- ഇംഗ്ലീഷ് മാസങ്ങളിലെ ഒന്നാം തീയതി തുടങ്ങിയവ ദർശനത്തിന് പ്രധാനമാണ്. പൊതുവേ ചൊവ്വ, വെള്ളി, ഞായർ ദിവസങ്ങളിൽ ദർശനത്തിന് തിരക്ക് അനുഭവപ്പെടാറുണ്ട്. കുംഭമാസത്തിലെ മകം- പൂരം ദിവസങ്ങൾ അതിവിശേഷം. [[നവരാത്രി]], [[തൃക്കാർത്തിക]], [[ശിവരാത്രി]], [[ദീപാവലി]], മണ്ഡലകാല ദിവസങ്ങൾ, മകരചൊവ്വ തുടങ്ങിയവ വിശേഷമാണ്. [[വിദ്യാരംഭം]], [[തൃക്കാർത്തിക]] ([[പൊങ്കാല]]) എന്നിവ അതിപ്രധാനം. == ദർശന സമയം == *രാവിലെ 4.30 AM മുതൽ ഉച്ചക്ക് 1 PM വരെ. *വൈകുന്നേരം 4.30 PM മുതൽ രാത്രി 8 PM വരെ. ==എത്തിച്ചേരുവാനുള്ള വഴി== തിരുവല്ലയിൽ നിന്ന് ഏകദേശം ഒമ്പതുകിലോമീറ്റർ പടിഞ്ഞാറുമാറി, അമ്പലപ്പുഴയ്ക്കുള്ള വഴിയിൽ, പത്തനംതിട്ട-ആലപ്പുഴ ജില്ലകളുടെ അതിർത്തിയിലാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. തിരുവല്ലയിൽ നിന്ന് ധാരാളം ബസ്സുകൾ അമ്പലപ്പുഴയ്ക്കുണ്ട്. അവയിലൊന്നിൽ കയറിയാൽ ക്ഷേത്രത്തിനടുത്തുള്ള ബസ് സ്റ്റോപ്പിൽ ഇറങ്ങാവുന്നതാണ്. പ്രധാന വഴിയിൽ തന്നെ ക്ഷേത്രകവാടം കാണാം. അതിലൂടെ അല്പം കൂടി മുന്നോട്ടുപോയാൽ ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലെത്താം. തീവണ്ടി വഴി വരുന്നവർക്ക് [[തിരുവല്ല തീവണ്ടിനിലയം|തിരുവല്ല റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനാണ്]] ഏറ്റവും അടുത്തുള്ളത് (9 കിലോമീറ്റർ). ഇവിടെ ഭൂരിപക്ഷം തീവണ്ടികൾക്കും സ്റ്റോപ്പുണ്ട്. മറ്റൊരു പ്രധാന സ്റ്റേഷൻ [[ഹരിപ്പാട് തീവണ്ടിനിലയം|ഹരിപ്പാട്ടാണ്]] (13 കിലോമീറ്റർ). [[അമ്പലപ്പുഴ തീവണ്ടിനിലയം|അമ്പലപ്പുഴ സ്റ്റേഷനും]] വളരെ അടുത്താണ്. തന്മൂലം [[തിരുവല്ല ശ്രീവല്ലഭമഹാക്ഷേത്രം]], [[അമ്പലപ്പുഴ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം]], [[ഹരിപ്പാട് സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമിക്ഷേത്രം]], [[മണ്ണാറശ്ശാല നാഗരാജക്ഷേത്രം]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ ദർശനം നടത്തുന്നവർക്ക് കൂട്ടിച്ചേർക്കാവുന്ന ക്ഷേത്രമാണ് ചക്കുളത്തുകാവ്. == അവലംബം == {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഭദ്രകാളിക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ദുർഗ്ഗാക്ഷേത്രങ്ങൾ]] {{Hindu temples in Kerala}} 1bdcjcnjwssil9ibsh8yz5uhe5r0135 4666480 4666479 2026-09-12T19:22:37Z ~2026-48203-56 222590 /* സ്ഥലനാമം, ക്ഷേത്രപ്രതിഷ്ഠ */ 4666480 wikitext text/x-wiki {{refimprove}} {{Infobox Mandir |image = |caption=ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം |creator = |proper_name = ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം |date_built = |primary_deity = [[ദുർഗ്ഗ]] ([[ആദിപരാശക്തി]], [[ഭദ്രകാളി]], [[മഹാലക്ഷ്മി]], [[മഹാസരസ്വതി]] സങ്കല്പങ്ങൾ ഉറച്ച ദേവത) |architecture = [[തെക്കേ ഇന്ത്യൻ]], [[കേരളീയ രീതി]] |location =[[നീരേറ്റുപുറം]], [[തലവടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]], [[കുട്ടനാട് താലൂക്ക്]], [[ആലപ്പുഴ ജില്ല]], [[തിരുവല്ല|തിരുവല്ലയ്ക്ക്]] സമീപം, [[കേരളം]] |coordinates = }} [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ]] [[കുട്ടനാട് താലൂക്ക്|കുട്ടനാട് താലൂക്കിൽ]] [[തലവടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|തലവടി പഞ്ചായത്തിൽ]] [[നീരേറ്റുപുറം|നീരേറ്റുപുറത്ത്]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു പ്രസിദ്ധ ഹൈന്ദവ ക്ഷേത്രമാണ് '''ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം'''. [[പത്തനംതിട്ട ജില്ല|പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിലെ]] [[തിരുവല്ല]] നഗരത്തിൽ നിന്നും ഏകദേശം ഒൻപത് കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ജഗദീaശ്വരിയും [[പരാശക്തി|ആദിപരാശക്തിയുമായ]] [[വനദുർഗ്ഗ|വനദുർഗ്ഗയാണ്]] ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠ. '''ചക്കുളത്തമ്മ''' എന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന ഇവിടുത്തെ ഭഗവതി [[മഹാകാളി]], [[മഹാലക്ഷ്മി]], [[മഹാസരസ്വതി]], [[ഭുവനേശ്വരി]], [[ഭദ്രകാളി]] തുടങ്ങി ആദിപരാശക്തിയുടെ എല്ലാ പ്രധാന ഭാവങ്ങളിലും ആരാധിയ്ക്കപ്പെട്ടുവരുന്നു. ഉപദേവതകളായി [[ഗണപതി]], [[പരമശിവൻ]], [[മഹാവിഷ്ണു]], [[സുബ്രഹ്മണ്യൻ]], [[ശാസ്താവ്]], [[ഹനുമാൻ]], [[രാധ|രാധാസമേതനായ]] [[ശ്രീകൃഷ്ണൻ]], ദുർഗ്ഗ, സരസ്വതി, [[നവഗ്രഹങ്ങൾ]], [[നാഗദൈവങ്ങൾ]], [[രാഹു]], [[ബ്രഹ്മരക്ഷസ്സ്]], [[യക്ഷി|യക്ഷിയമ്മ]], [[ആനമറുത]] എന്നിവർക്കും പ്രതിഷ്ഠകളുണ്ട്. [[വൃശ്ചികം|വൃശ്ചികമാസത്തിലെ]] [[തൃക്കാർത്തിക]] ദിവസം പ്രസിദ്ധമായ '''[[പൊങ്കാല]]''' നടക്കുന്നു. സാക്ഷാൽ പ്രപഞ്ച നാഥയായ ഭഗവതിക്ക് മുൻപിൽ സ്ത്രീകൾ ഇഷ്ടകാര്യസിദ്ധിക്കായി നടത്തപ്പെടുന്ന [[ദ്രാവിഡർ|ദ്രാവിഡ]] ആചാരപ്രകാരമുള്ള ഒരു ആരാധനയാണ് പൊങ്കാല. അന്നേദിവസം തന്നെയുള്ള [[കാർത്തികസ്തംഭം]], ലക്ഷദീപം, [[ധനു]]മാസത്തിലെ മുപ്പെട്ട് വെള്ളിയാഴ്ചയുള്ള നാരീപൂജ, വിളിച്ചു ചൊല്ലിയുള്ള പ്രാർഥന, ലഹരിവിമോചന പ്രതിജ്ഞ തുടങ്ങിയ ചടങ്ങുകളും ഇവിടെയുണ്ട്. ഭഗവതിയ്ക്ക് ധനു ഒന്നുമുതൽ പന്ത്രണ്ടുവരെയുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ കൊടിയേറി ഉത്സവമുണ്ട്. കൂടാതെ [[നവരാത്രി]]യും ഇവിടെ അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നു. മദ്ധ്യ തിരുവതാംകൂറിലെ "സ്ത്രീകളുടെ ശബരിമല" എന്നാണു ഈ ക്ഷേത്രത്തെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. <ref>http://malayalam.nativeplanet.com/thiruvalla/attractions/chakkulathu-kavu-temple/</ref> പട്ടമന എന്നുപേരുള്ള ഒരു [[നമ്പൂതിരി]] കുടുംബം വകയാണ് ക്ഷേത്രഭരണം. ആലപ്പുഴ, പത്തനംതിട്ട, [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം]] എന്നീ ജില്ലകളുടെ അതിർത്തിയിൽ [[പമ്പാനദി|പമ്പാനദിയുടെയും]] [[മണിമലയാർ|മണിമലയാറിന്റെയും]] സംഗമസ്ഥാനത്താണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. == ഐതിഹ്യം == === സ്ഥലനാമം, ക്ഷേത്രപ്രതിഷ്ഠ === അസുരന്മാരായ ശുംഭനിശുംഭന്മാരെ നിഗ്രഹിച്ച് പ്രപഞ്ചത്തിൽ നന്മയും സമാധാനവും പുനർസ്ഥാപിച്ച ആദിപരാശക്തിയുടെ ഉജ്ജ്വലമായ ചൈതന്യമാണ് ചക്കുളത്ത് കാവിൽ വനദുർഗ്ഗയായി കുടികൊള്ളുന്നത്. ഇന്ന് ക്ഷേത്രമിരിയ്ക്കുന്ന സ്ഥലം പണ്ട് കൊടുംകാടായിരുന്നു. കാട്ടിൽ വിറകുവെട്ടാൻ പോയ ഒരു വേടൻ തന്നെ കൊത്താൻ വന്ന സർപ്പത്തെ വെട്ടി. പക്ഷേ, അതു ചത്തില്ല. പിന്നീട് ഇതേ സർപ്പത്തെ ഒരു കുളക്കരയിലെ പുറ്റിന് മുകളിൽ കണ്ടപ്പോൾ വേടൻ വീണ്ടും അതിനെ ആക്രമിച്ചു. പക്ഷേ, ഇത്തവണ പുറ്റ് പൊട്ടി ജലപ്രവാഹമുണ്ടായി. അമ്പരന്നുനിന്ന വേടന് മുന്നിൽ ഒരു സന്യാസി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട് അദ്ദേഹത്തെ ആശ്വസിപ്പിച്ചു. ഇതേ സമയം വേടന്റെ കുടുംബവും അവിടെയെത്തിയിരുന്നു. വെള്ളത്തിന് [[പാൽ|പാലും]] തേനും കലർന്ന നിറം വരുമ്പോൾ ജലപ്രവാഹം അവസാനിക്കുമെന്ന് സന്യാസി അവരോട് പറഞ്ഞു. പുറ്റിനകത്ത് പ്രപഞ്ചനാഥയായ സാക്ഷാൽ [[പരാശക്തി|ആദിപരാശക്തി]] ജലശയനം നടത്തിയ വെള്ളമാണിതെന്നും പുറ്റ് പൊളിച്ച് നോക്കിയാൽ ജഗദീശ്വരിയുടെ ഒരു പ്രതിഷ്ഠ കാണാമെന്നും അതിനെ ആരാധിച്ചാൽ സർവ്വ ഐശ്വര്യങ്ങളും ഉണ്ടാകുമെന്നും പറഞ്ഞ് പുറ്റ് ഉടച്ച് സന്യാസി വിഗ്രഹം പുറത്തെടുത്തു. അതോടെ അദ്ദേഹം അപ്രത്യക്ഷനായി. അന്ന് രാത്രി വേടൻ്റെ സ്വപ്നത്തിൽ സന്യാസിയായി വന്നത് സാക്ഷാൽ [[നാരദൻ|നാരദമുനിയാണെന്നും]] വെളിപ്പെട്ടു. ആ വിഗ്രഹമാണ് ചക്കുളത്തുകാവിൽ കുടികൊള്ളുന്നത് എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. അന്നുമുതൽ വേടനും കുടുംബവും ആ വനത്തിൽ തന്നെ താമസം തുടങ്ങി. എല്ലാ ദിവസവും കാട്ടിൽപ്പോയി വിറകും ഭക്ഷണസാധനങ്ങളും ശേഖരിച്ച് മൺകലത്തിൽ പാചകം ചെയ്താണ് അവർ കഴിഞ്ഞു പോന്നത്. ഉണ്ടാക്കുന്ന ഭക്ഷണത്തിൻ്റെ ഒരു പങ്ക് ഭഗവതിക്ക് നൽകിയ ശേഷമാണ് അവർ കഴിച്ചിരുന്നത്. ഒരു ദിവസം ഭക്ഷണസാധനങ്ങൾ ശേഖരിക്കാൻ പോയ അവർക്ക് ഒന്നും കിട്ടിയില്ല. വഴിപാട് മുടങ്ങുമല്ലോ എന്നോർത്ത് വിഷമിച്ച വേടനും കുടുംബവും കലം നിറയെ ചോറും കറികളും ഇരിക്കുന്ന കാഴ്ചയാണ് കണ്ടത്. ഇത് ദേവിയുടെ അനുഗ്രഹമാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കിയ അവർ ഉച്ചത്തിൽ ദേവീ നാമങ്ങൾ ഉരുവിട്ടു. ഇതേ സമയം ഒരു അശരീരിയും ഉണ്ടായി. അത് ഇങ്ങനെ ആയിരുന്നു: {{cquote|മക്കളേ, ഞാൻ നിങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി ഉണ്ടാക്കിയതാണ് ഈ ആഹാരം. ഇത് കഴിച്ച് വിശ്രമിക്കുക. നിങ്ങളുടെ നിഷ്കളങ്കമായ ഭക്തിയിൽ ഞാൻ വളരെ സന്തുഷ്ടയാണ്. തീരാദുഃഖങ്ങളിൽ പോലും എന്നെ കൈവിടാത്തവർക്ക് ഞാൻ ദാസിയും തോഴിയും ആയിരിക്കും. ഭക്തിപൂർവ്വം ആര് എവിടെനിന്ന് വിളിച്ചാലും അവരോടൊപ്പം ഞാൻ എപ്പോഴും ഉണ്ടായിരിക്കും.}} ഈ ഓർമ്മ പുതുക്കാനാണ് ചക്കുളത്തു കാവിൽ ജനലക്ഷക്ഷങ്ങൾ പൊങ്കാല ഇടുന്നത്. ഭക്തർ അമ്മയ്ക്ക് പൊങ്കാല ഇടുമ്പോൾ അവരിലൊരാളായി അമ്മയും പൊങ്കാലയിടാനുണ്ടാകുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. പിൽക്കാലത്ത് ആ വേടനും കുടുംബവും സ്ഥലം വിട്ടുപോകുകയും ബ്രാഹ്മണർ അവിടെ താമസമാക്കുകയും ചെയ്തു. അവരിൽ പ്രധാനിയായ പട്ടമന ഇല്ലത്തെ നമ്പൂതിരി താന്ത്രികവിധികളോടുകൂടിയ ക്ഷേത്രം ഇവിടെ പണികഴിപ്പിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. അങ്ങനെയാണ് ചക്കുളത്തുകാവ് ക്ഷേത്രം നിലവിൽ വന്നത്. 1981-ൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നടന്ന നവീകരണത്തിനു ശേഷം അഷ്ടബാഹുക്കളോടുകൂടിയ ആദിപരാശക്തിയുടെ മൂർത്തരൂപമായ വനദുർഗ്ഗയെ പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. മഹാകാളി, മഹാലക്ഷ്മി, മഹാസരസ്വതി തുടങ്ങിയ പ്രധാന ഭാവങ്ങളിൽ ജഗദീശ്വരി ഇവിടെ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു.<ref>http://chakkulathukavutemple.org/about-temple/</ref> പ്രധാന പ്രതിഷ്‌ഠയായ വനദുർഗ്ഗയ്ക്ക് പുറമേ പരമശിവൻ, മഹാവിഷ്‌ണു, ഗണപതി, ധർമ്മശാസ്താവ്, സുബ്രഹ്മണ്യൻ, യക്ഷിയമ്മ, നവഗ്രഹങ്ങൾ എന്നിവർക്കും ഇവിടെ തുല്യ പ്രാധാന്യത്തോടെ സ്ഥാനം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. === യക്ഷിയമ്മ === കേരളത്തിലെ പല ക്ഷേത്രങ്ങളിലും കണ്ടുവരുന്ന ഒരു ഉപപ്രതിഷ്ഠയാണ് യക്ഷിയമ്മ. പ്രധാനമായും തെക്കൻ കേരളത്തിലാണ് ഈ പ്രതിഷ്ഠ കണ്ടു വരുന്നതെങ്കിലും കേരളത്തിന്റെ മറ്റു ഭാഗങ്ങളിലും ഒട്ടും കുറവല്ല. ചരിത്രപരമായി നോക്കുമ്പോൾ ആദിദ്രാവിഡസങ്കല്പത്തിലെ പ്രേതാരാധനയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു കിടക്കുന്നതാണ് യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠകൾ. അതേ സമയം സൗന്ദര്യം, അമാനുഷിക ശക്തി, പ്രേമം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളും യക്ഷികളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടുകിടക്കുന്നു. ഇങ്ങനെയൊക്കെ ആന്നെങ്കിലും യക്ഷിയ്ക്ക് സവിശേഷ പ്രാധാന്യം നൽകുന്ന ക്ഷേത്രങ്ങൾ വളരെ കുറവാണ്. ചക്കുളത്തുകാവ് ക്ഷേത്രം അവയിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടതാണ്. നാലമ്പലത്തിനു പുറത്ത് തെക്കു പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത്, പ്രത്യേകം കെട്ടിയുണ്ടാക്കിയ ശ്രീകോവിലിലാണ് യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠ. ഇവിടെ ഈ പ്രതിഷ്ഠ വരാൻ കാരണമായ കഥ ഇങ്ങനെയാണ്: ഒരിയ്ക്കൽ, ക്ഷേത്ര ഊരാളകുടുംബമായ പട്ടമന ഇല്ലത്തെ ഒരു പെൺകുട്ടി, പമ്പയാറ്റിൽ കുളിയ്ക്കാൻ പോയപ്പോൾ അവളെ അതിഭീകരിയായ ഒരു യക്ഷി ആക്രമിച്ചു. പലതവണ പെൺകുട്ടി ഓടിരക്ഷപ്പെടാൻ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും അപ്പോഴെല്ലാം യക്ഷി അവളെ പിന്തുടർന്നു. അവസാന രക്ഷയ്ക്കായി അവൾ ചക്കുളത്തമ്മയെത്തന്നെ ശരണം പ്രാപിച്ചു. ഭക്തയുടെ വിഷമം മനസ്സിലാക്കിയ ദേവി, ഉടനെ ത്രിശൂലവുമായി വരികയും യക്ഷിയെ ഭയപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു. പരിഭ്രാന്തയായ യക്ഷി, തന്നെ ഒന്നും ചെയ്യരുതെന്നും ഇനി ആരെയും താൻ ഉപദ്രവിയ്ക്കില്ലെന്നും സത്യം ചെയ്ത് ഒഴിഞ്ഞുപോയി. അങ്ങനെ മോക്ഷം കിട്ടിയ യക്ഷിയെ, പിന്നീട് ദേവിയുടെ സമീപം തന്നെ കുടിയിരുത്തുകയുണ്ടായി. ഇവിടെ ഒരു [[വാൽക്കണ്ണാടി|വാൽക്കണ്ണാടിയുടെ]] രൂപത്തിലാണ് യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠ. == ക്ഷേത്രനിർമ്മിതി == === ക്ഷേത്രപരിസരവും മതിലകവും === നീരേറ്റുപുറം ഗ്രാമത്തിന്റെ ഏതാണ്ട് ഒത്ത നടുക്കായാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. കിഴക്കോട്ടാണ് ക്ഷേത്രദർശനം. കേരളത്തിലെ രണ്ടു പ്രധാന നദികളായ പമ്പാനദിയും മണിമലയാറും യഥാക്രമം ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തെക്കും വടക്കും മാറിയൊഴുകുന്നു. [[ചിങ്ങം|ചിങ്ങമാസത്തിലെ]] [[തിരുവോണം (നക്ഷത്രം)|തിരുവോണം]] നാളിൽ പമ്പാനദിയിൽ നടത്തിവരുന്ന [[നീരേറ്റുപുറം പമ്പാ ജലോത്സവം]] അതിപ്രസിദ്ധമാണ്. നീരേറ്റുപുറം പോസ്റ്റ് ഓഫീസ്, സഹകരണ ബാങ്ക്, ഹോട്ടലുകൾ, വിവിധ കടകംബോളങ്ങൾ തുടങ്ങി നിരവധി സ്ഥാപനങ്ങൾ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പരിസരത്തായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്തുകൂടെ [[അമ്പലപ്പുഴ]]-[[തിരുവല്ല]] സംസ്ഥാനപാത കടന്നുപോകുന്നു. ഇവിടെത്തന്നെ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പേരെഴുതിയ മനോഹരമായ കവാടവും കാണാം. ഇതും കടന്ന് അല്പദൂരം സഞ്ചരിച്ചാൽ ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലെത്താം. ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലായി വലിയ [[അരയാൽ]]മരം കാണാം. ഹൈന്ദവവിശ്വാസപ്രകാരം പുണ്യവൃക്ഷമായ അരയാലിന്റെ മുകളിൽ [[ബ്രഹ്മാവ്|ബ്രഹ്മാവും]] നടുക്ക് വിഷ്ണുവും അടിയിൽ ശിവനും കുടികൊള്ളുന്നു. അങ്ങനെ, [[ത്രിമൂർത്തികൾ|ത്രിമൂർത്തികളുടെ]] പ്രത്യക്ഷസ്വരൂപമായി കണക്കാക്കുഅന അരയാലിനെ ദിവസവും രാവിലെ ഏഴുതവണ വലം വയ്ക്കുന്നത് ഉത്തമമായി കണക്കാക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ നേരെ വടക്കാണ് വാഹന പാർക്കിങ് സൗകര്യം ഏർപ്പെടുത്തിയിരിയ്ക്കുന്നത്. പൊങ്കാല സമയത്ത് [[കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി.]] ഇങ്ങോട്ട് പ്രത്യേകം സർവീസുകൾ നടത്താറുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്താണ് ഊരാളകുടുംബമായ പട്ടമന ഇല്ലം നിൽക്കുന്നത്. മുമ്പുണ്ടായിരുന്ന ഇല്ലം പൊളിച്ചുമാറ്റി ഇപ്പോൾ ഇവിടെയൊരു കോൺക്രീറ്റ് വീട് പണിതിരിയ്ക്കുകയാണ്. എന്നാൽ, ദേവിയുടെ ചെറിയൊരു ക്ഷേത്രം ഇവിടെയും കാണാം. ഇത് മഹാഭക്തനായ ഒരു നമ്പൂതിരിയ്ക്ക് ദേവി നൽകിയ ദർശനത്തിന്റെ സ്മാരകമായി കണക്കാക്കിവരുന്നു. ഇന്ന് ഇതിനെ '''മൂലകുടുംബക്ഷേത്രം''' എന്ന പേരിൽ വിശേഷിപ്പിച്ചുവരുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിൽ വിശദമായി ഒരു മതിലകം പണിതിട്ടില്ല. എങ്കിലും, ആനക്കൊട്ടിൽ മുതലുള്ള ഭാഗം മതിലകമായി കണക്കാക്കിവരുന്നു. 2022-ലാണ് ഇവിടെ അതിവിശാലമായ ആനക്കൊട്ടിൽ പണിതത്. അതിനുമുമ്പ് ഇവിടെ ഒരു [[അലൂമിനിയം]] ഷീറ്റ് മാത്രമേയുണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. ഇന്ന് ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്നവരുടെ പ്രധാന ആകർഷണമാണിവിടം. ചോറൂൺ, വിവാഹം, തുലാഭാരം, വിളിച്ചുചൊല്ലിപ്രാർത്ഥന തുടങ്ങിയ ചടങ്ങുകൾ നടക്കുന്നത് ഇവിടെ വച്ചാണ്. ആനക്കൊട്ടിലിനപ്പുറമാണ് ദേവീവാഹനമായ [[സിംഹം|സിംഹത്തെ]] ശിരസ്സിലേറ്റുന്ന സ്വർണ്ണക്കൊടിമരം കാണാൻ സാധിയ്ക്കുക. ഏകദേശം 50 അടി ഉയരം വരുന്ന ഈ കൊടിമരം, 1981-ലാണ് പ്രതിഷ്ഠിച്ചത്. വളരെ തിളക്കമുള്ള ഈ കൊടിമരത്തിനപ്പുറമാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ബലിക്കല്ല് പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുള്ള ബലിക്കൽപ്പുര. താരതമ്യേന ഉയരം കുറഞ്ഞ ബലിക്കല്ലാണ് ഇവിടെയുള്ളത് എന്നതിനാൽ പുറമേ നിന്നുനോക്കിയാൽത്തന്നെ വിഗ്രഹം കാണാവുന്നതാണ്. ബലിക്കൽപ്പുരയുടെ മച്ചിൽ പതിവുപോലെ ബ്രഹ്മാവിന്റെയും [[അഷ്ടദിക്പാലകർ|അഷ്ടദിക്പാലകരുടെയും]] രൂപങ്ങൾ കൊത്തിവച്ചിട്ടുണ്ട്. കൂടാതെ വേറെയും ധാരാളം രൂപങ്ങൾ കാണാം. ബലിക്കൽപ്പുരയുടെ ഇരുവശവുമായി രണ്ട് [[ആന|ആനകളുടെ]] രൂപങ്ങൾ കാണാൻ സാധിയ്ക്കും. ഇവ [[പ്ലാസ്റ്റർ ഓഫ് പാരീസ്|പ്ലാസ്റ്റർ ഓഫ് പാരീസിൽ]] നിർമ്മിച്ചതാണ്. ==== മഹാവിഷ്ണുക്ഷേത്രം, ആനമുറതപ്രതിഷ്ഠ ==== പ്രദക്ഷിണവഴിയുടെ തെക്കുകിഴക്കുഭാഗത്ത് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനമായി മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ പ്രതിഷ്ഠയോടുകൂടിയ ഒരു ശ്രീകോവിൽ കാണാം. ഏകദേശം നാലടി ഉയരം വരുന്ന അതിമനോഹരമായ ശിലാവിഗ്രഹമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[സുദർശനചക്രം]], പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[പാഞ്ചജന്യം]] എന്ന [[ശംഖ് (വാദ്യം)|ശംഖ്]], മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[കൗമോദകി]] എന്ന [[ഗദ]], മുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[താമര]] എന്നിവ ധരിച്ച ഭഗവാൻ നിൽക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ്. ഭഗവദ്വാഹനമായ ഗരുഡന്റെ പഞ്ചലോഹവിഗ്രഹം ഇവിടെ ഭഗവാന് അഭിമുഖമായി പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. പാൽപ്പായസം, കദളിപ്പഴം, തുളസിമാല തുടങ്ങിയവയാണ് മഹാവിഷ്ണുവിനുള്ള പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. [[അഷ്ടമിരോഹിണി]], [[വിഷു]], [[വൈകുണ്ഠ ഏകാദശി]] തുടങ്ങിയവ വിശേഷദിവസങ്ങളിൽ പെടുന്നു. ഇതിനുസമീപം കാണുന്ന മേൽക്കൂരയില്ലാത്ത ഒരു തറയിലാണ് ആനമറുതയുടെ പ്രതിഷ്ഠ. ക്ഷേത്രമുണ്ടായ കാലത്തുതന്നെ ഇവിടെ ആനമുറതയുടെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ടായിരുന്നു എന്നാണ് സങ്കല്പം. എന്നാൽ, ഇപ്പോഴത്തെ പ്രതിഷ്ഠ 2023 ജൂൺ 18-നാണ് നടത്തിയത്. നീരേറ്റുപുറം പരിസരത്ത് നിരവധി ഉപദ്രവങ്ങളുണ്ടാക്കിയ ഒരു ആനയുടെ പ്രേതത്തെയാണ് ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. ആനമുറതപ്രതിഷ്ഠയ്ക്കപ്പുറമാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ ഊട്ടുപുര പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. സാധാരണയായി ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്ത് വരുന്ന ഊട്ടുപുര ഇവിടെ തെക്കുഭാഗത്ത് വന്നിരിയ്ക്കുന്നത് ശ്രദ്ധേയമാണ്. നിത്യേന ഉച്ചയ്ക്ക് ഇവിടെ അന്നദാനമുണ്ടാകും. പ്രമുഖ വ്യവസായിയായ [[ഗോകുലം ഗോപാലൻ|ഗോകുലം ഗോപാലന്റെ]] വഴിപാടായി 2018-ലാണ് ഈ ഊട്ടുപുര പണിതത്. പ്രദക്ഷിണമായി വരുമ്പോൾ തെക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് പ്രത്യേകം ശ്രീകോവിലിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി അയ്യപ്പസ്വാമിയുടെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. കൃഷ്ണശിലയിൽ തീർത്ത വിഗ്രഹത്തിന് ഏകദേശം രണ്ടടി ഉയരം വരും. [[ശബരിമല ധർമ്മശാസ്താക്ഷേത്രം|ശബരിമലയിലെ]] വിഗ്രഹവുമായി നല്ല രൂപസാദൃശ്യമുള്ള വിഗ്രഹമാണിത്. ഇവിടെവച്ചാണ് ശബരിമല തീർത്ഥാടകർ മാലയിടുന്നതും കെട്ടുനിറയ്ക്കുന്നതുമെല്ലാം. അയ്യപ്പന്റെ ശ്രീകോവിലിന് തെക്കുവശത്ത് പ്രത്യേകം തീർത്ത ഒരു തറയിലാണ് നാഗദൈവങ്ങളുടെ പ്രതിഷ്ഠ. [[നാഗരാജാവ്|നാഗരാജാവായി]] [[വാസുകി]] കുടികൊള്ളുന്ന കാവിൽ, കൂടെ [[നാഗയക്ഷി|നാഗയക്ഷിയായി]] ശതശീർഷ എന്ന പത്നിയുമുണ്ട്. [[നൂറും പാലും]], [[സർപ്പംപാട്ട്]], മഞ്ഞൾപ്പൊടി അഭിഷേകം, പുറ്റും മുട്ടയും സമർപ്പണം എന്നിവയാണ് നാഗദൈവങ്ങളുടെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. എല്ലാമാസവും [[ആയില്യം (നക്ഷത്രം)|ആയില്യം]] നാളിൽ ഇവർക്ക് വിശേഷാൽ പൂജകളും കന്നിമാസത്തിലെ ആയില്യത്തിന് [[സർപ്പബലി|സർപ്പബലിയുമുണ്ടാകും]]. അയ്യപ്പന്റെ ശ്രീകോവിലിന് വടക്കുവശത്താണ് ഐതിഹ്യപ്രസിദ്ധമായ യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠയുള്ള ശ്രീകോവിൽ. തന്റെ ഭക്തയായ പെൺകുട്ടിയെ ഉപദ്രവിയ്ക്കാൻ വന്ന യക്ഷിയെ ദേവി ശാന്തയാക്കി ഇവിടെ കുടിയിരുത്തുകയായിരുന്നു എന്നാണ് സങ്കല്പം. വറപൊടി നിവേദ്യമാണ് ഇവിടെ പ്രധാന വഴിപാട്. ==== വീരഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം ==== നാഗപ്രതിഷ്ഠയുടെ നേരെ പടിഞ്ഞാറ് ഉയരത്തിലാണ് ചക്കുളത്തുകാവിലെ ഏറ്റവും പുതിയ ഉപപ്രതിഷ്ഠയായ വീരഹനുമാനെ പ്രതിഷ്ഠിച്ച ക്ഷേത്രം. കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഹനുമദ്വിഗ്രഹങ്ങളിലൊന്നാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. പതിനെട്ടടി ഉയരം വരുന്ന ഈ വിഗ്രഹം, ഒറ്റക്കല്ലിൽ തീർത്തതാണ്. ഇടതുകയ്യിൽ ഗദ തലകീഴായി പിടിച്ച്, വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ് ഇവിടെയുള്ള ഹനുമദ്വിഗ്രഹം. പ്രത്യേകം മതിലകത്തോടുകൂടിയ ഈ ക്ഷേത്രം 2016-ലാണ് പണികഴിപ്പിച്ചത്. ആദ്യകാലത്ത് ക്ഷേത്രത്തിലെ മൂലകുടുംബക്ഷേത്രത്തിൽ അഷ്ടദിക്പാലകർക്കൊപ്പം പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെട്ടിരുന്ന ഹനുമാനെ, സ്ഥലപരിമിതിമൂലം ഇങ്ങോട്ട് മാറ്റിപ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുകയായിരുന്നു. താഴെനിന്ന് പന്ത്രണ്ടുപടികൾ കയറിവേണം നടയ്ക്കുനേരെയെത്താൻ. പടികളുടെ താഴെയായി ആനമുഖത്തോടുകൂടിയ ഒരു എടുപ്പുണ്ട്. ഹനുമാൻ സ്വാമിയെ ഉപാസിയ്ക്കുന്നത് ശത്രുദോഷങ്ങളിൽ നിന്നു മോചനം നൽകുമെന്നാണ് ഭക്തജനവിശ്വാസം. തന്മൂലം നിരവധി ആളുകളാണ് ഇവിടെ ദർശനത്തിനെത്തുന്നത്. സർവ്വകാര്യസിദ്ധി വിളക്കുഴിച്ചിലാണ് ഇവിടെയുള്ള പ്രധാന വഴിപാട്. കൂടാതെ സാധാരണ ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രങ്ങളിലെപ്പോലെ വടമാല, വെറ്റിലമാല, അവിൽ നിവേദ്യം, വെണ്ണക്കാപ്പ് ചാർത്തൽ എന്നിവയും അതിവിശേഷമായ വഴിപാടുകളിൽ പെടുന്നു. [[ചൈത്രം|ചൈത്രമാസത്തിലെ]] [[പൗർണ്ണമി|പൗർണ്ണമിനാളിൽ]] നടക്കുന്ന ഹനുമാൻ ജയന്തിയാണ് ഇവിടെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷം. ഇതിനോടനുബന്ധിച്ച് ഇവിടെ '''ആഞ്ജനേയോത്സവം''' എന്ന പേരിൽ പത്തുദിവസത്തെ ഉത്സവം നടത്തിവരുന്നുണ്ട്. ഇതുകൂടാതെ [[കർക്കടകം|കർക്കടകമാസത്തിലെ]] [[രാമായണമാസം|രാമായണമാസാചരണവും]] അതിവിശേഷമാണ്. ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തൊട്ടടുത്തായി മറ്റൊരു ശ്രീകോവിലും കാണാം. ഇവിടെ രാധാകൃഷ്ണന്മാരാണ് പ്രതിഷ്ഠ. ഇതും താരതമ്യേന പുതിയൊരു ശ്രീകോവിലാണ്. കൃഷ്ണശിലാനിർമ്മിതമായ വിഗ്രഹത്തിൽ വലതുവശത്ത് ശ്രീകൃഷ്ണനും ഇടതുവശത്ത് രാധയുമാണ് പ്രതിഷ്ഠകൾ. വലതുകയ്യിൽ [[ഓടക്കുഴൽ]] പിടിച്ച്, ഇടതുകൈ രാധയുടെ തോളത്തുവച്ചുനിൽക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ് ഇവിടെ ശ്രീകൃഷ്ണപ്രതിഷ്ഠ. രാധയാണെങ്കിൽ, വലതുകയ്യിൽ താമര പിടിച്ച് ഭഗവാന്റെ കരലാളനത്താൽ നമ്രമുഖിയായി നിൽക്കുന്നു. രണ്ടുപേരെയും ഒരുമിച്ചാണ് വിഗ്രഹത്തിൽ ചിത്രീകരിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. [[അഷ്ടമിരോഹിണി]] ഇവിടെ അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നുണ്ട്. ==== സുബ്രഹ്മണ്യനും ശിവനും ==== ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറുഭാഗം മുഴുവൻ നിരവധി മരങ്ങളാൽ സമ്പുഷ്ടമാണ്. ഇവിടെയുള്ള മരങ്ങളിലെല്ലാം ധാരാളം കൊടികൾ കെട്ടിത്തൂക്കിയിരിയ്ക്കുന്നത് കാണാം. മക്കളില്ലാത്ത ദമ്പതികളുടെ നേർച്ചകളാണ് ഇവയിലധികവും. അവയെ കണ്ടുകൊണ്ട് നടന്നെത്തുന്നത് വടക്കുപടിഞ്ഞാറേമൂലയിലുള്ള സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമിയുടെ ശ്രീകോവിലിനുമുന്നിലാണ്. ഏകദേശം നാലടി ഉയരം വരുന്ന ബാലസുബ്രഹ്മണ്യവിഗ്രഹമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിച്ച്, ഇടതുകൈ അരയിൽ കുത്തിനിൽക്കുന്ന സുബ്രഹ്മണ്യന്ന് [[സ്കന്ദഷഷ്ഠി|സ്കന്ദഷഷ്ഠിയും]] [[തൈപ്പൂയം|തൈപ്പൂയവുമാണ്]] പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷങ്ങൾ. കൂടാതെ എല്ലാമാസത്തെയും വെളുത്ത [[ഷഷ്ഠി|ഷഷ്ഠിയും]] പ്രാധാന്യത്തോടെ ആചരിച്ചുവരുന്നു. സുബ്രഹ്മണ്യശ്രീകോവിലിന് സമീപത്തായി [[കാളിയമർദ്ദനം]] നടത്തുന്ന ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ അതിമനോഹരമായ ഒരു ശില്പവും അതിനോടുചേർന്നുള്ള ചെറിയൊരു ജലപാതയും കാണാം. 2021-ലാണ് ഇവിടെ ഈ ശില്പം പണിതത്. ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്ന ഭക്തരെ ഇത് വളരെയധികം ആകർഷിയ്ക്കുന്നുണ്ട്. ഇവിടെത്തന്നെയാണ് ക്ഷേത്രം വക അഗതിമന്ദിരവും പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. നിരാലംബരായ ആളുകൾക്ക് സുഖകരമായ താമസ-ഭക്ഷണസൗകര്യങ്ങൾ ഏർപ്പാടാക്കിയിട്ടുള്ള ഈ കെട്ടിടം, ക്ഷേത്രം ട്രസ്റ്റിന്റെ സാമൂഹികപ്രവർത്തനങ്ങളിൽ പ്രധാനപങ്കുവഹിയ്ക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്താണ് വഴിപാട് കൗണ്ടർ. മഞ്ഞൾനീരാട്ട്, കൈവട്ടകഗുരുതി, ചുറ്റുവിളക്ക്, കാര്യസിദ്ധി അഭിഷേകം, രക്തപുഷ്പാഞ്ജലി, കുങ്കുമാർച്ചന, പൂമൂടൽ, നെയ്യപ്പം മൂടൽ തുടങ്ങിയവയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. കൂടാതെ നിരവധി മന്ത്രങ്ങൾ കൊണ്ടുള്ള അർച്ചനകളും വിശേഷമാണ്. വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിലെത്തിയാൽ ഐതിഹ്യപ്രസിദ്ധമായ ചക്കരക്കുളം കാണാം. വളരെ ചെറിയൊരു കുളമാണെങ്കിലും ഇവിടെ കുളിയ്ക്കാനും കാലുകഴുകാനുമെല്ലാം സൗകര്യമുണ്ട്. ഉത്സവാവസാനം ദേവിയ്ക്ക് ഇവിടെയാണ് ആറാട്ട് നടക്കുന്നത്. ഇതിന് തൊട്ടടുത്താണ് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനം നൽകുന്ന ശിവന്റെ ശ്രീകോവിൽ. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ശിവലിംഗമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. ശംഖാഭിഷേകം, ധാര, പിൻവിളക്ക്, കൂവളമാല തുടങ്ങി നിരവധി വഴിപാടുകൾ ശിവന്നുണ്ട്. [[ശിവരാത്രി|ശിവരാത്രിയാണ്]] ഇവിടെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷം. കൂടാതെ എല്ലാ [[പ്രദോഷവ്രതം|പ്രദോഷദിവസങ്ങളും]] അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നു. ഭഗവദ്വാഹനമായ [[നന്ദി (പുരാണകഥാപാത്രം)|നന്ദികേശന്റെ]] വിഗ്രഹവും നടയ്ക്കുനേരെ കാണാം. ==== നവഗ്രഹങ്ങളും സരസ്വതീമണ്ഡപവും ==== ശിവക്ഷേത്രത്തിന്റെ പുറകിലാണ് സരസ്വതീമണ്ഡപം. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ആകർഷണങ്ങളിലൊന്നാണിവിടം. ഇവിടെ ഒരേ പീഠത്തിൽ മൂന്നുപ്രതിഷ്ഠകൾ കാണാം - ഭഗവതി (ദുർഗ്ഗ), സരസ്വതി, രാഹു (സർപ്പം). വാൽക്കണ്ണാടിരൂപത്തിലാണ് ഭഗവതിയെ ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. സരസ്വതീരൂപം സാധാരണ കാണുന്നപോലെ പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[വേദം]], പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ജപമാല]] എന്നിവ ധരിച്ച്, മുന്നിലെ രണ്ടുകൈകൾ കൊണ്ട് [[വീണ]] മീട്ടുന്ന രൂപത്തിലാണ്. മൂന്നുവിഗ്രഹങ്ങളും പഞ്ചലോഹത്തിൽ നിർമ്മിച്ചവയാണ്. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടുകളിലൊന്നായ കാര്യസിദ്ധി അഭിഷേകം നടത്തുന്നത് ഇവിടെയാണ്. ഭക്തർക്ക് സ്വന്തം കൈകൊണ്ടുതന്നെ നടത്താവുന്ന അഭിഷേകമാണിത്. ഒരു കുടത്തിൽ ജലം നിറച്ചുകൊണ്ടുവന്ന് അത് ഇവിടെയുള്ള മൂന്നുദേവതകൾക്കും അഭിഷേകം ചെയ്യുന്നു. പേര് സൂചിപ്പിയ്ക്കുന്നതുപോലെ സർവ്വകാര്യസിദ്ധിയാണ് ഇതിന്റെ ഫലമെന്ന് ഭക്തർ വിശ്വസിയ്ക്കുന്നു. സരസ്വതീമണ്ഡപത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്താണ് നവഗ്രഹപ്രതിഷ്ഠയോടുകൂടിയ ശ്രീകോവിൽ. അഴികളോടുകൂടിയ ഈ ശ്രീകോവിലിനകത്ത് ഒരേപീഠത്തിൽ വിവിധ ദിക്കുകളിലേയ്ക്ക് ദർശനമായി നവഗ്രഹദേവതകളെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. ഗ്രഹനായകനായ [[സൂര്യൻ]] നടുക്കും മറ്റുള്ളവർ ചുറ്റും നിൽക്കുന്ന പതിവുസങ്കല്പത്തിൽ തന്നെയാണ് ഇവിടെയും നവഗ്രഹപ്രതിഷ്ഠ. സൂര്യന്റെ കിഴക്കുവശത്ത് [[ശുക്രൻ]], തെക്കുകിഴക്ക് [[ചന്ദ്രൻ]], തെക്ക് [[ചൊവ്വ]], തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് രാഹു, പടിഞ്ഞാറ് [[ശനി]], വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് [[കേതു]], വടക്ക് [[വ്യാഴം]], വടക്കുകിഴക്ക് [[ബുധൻ]] എന്ന ക്രമത്തിലാണ് പ്രതിഷ്ഠ. സൂര്യനും ബുധനും ശുക്രനും കിഴക്കോട്ടും, ചന്ദ്രനും ശനിയും പടിഞ്ഞാറോട്ടും, ചൊവ്വയും രാഹുവും കേതുവും തെക്കോട്ടും വ്യാഴം മാത്രം വടക്കോട്ടും ദർശനം നൽകുന്നു. നിത്യവും ഇവർക്ക് വിശേഷാൽ പൂജകളും വഴിപാടുകളുമുണ്ടാകാറുണ്ട്. === ശ്രീകോവിൽ === ദീർഘചതുരാകൃതിയിൽ തീർത്ത, മേൽക്കൂരയില്ലാത്ത ഒരു ഒറ്റനില ശ്രീകോവിലാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. കരിങ്കല്ലിൽ തീർത്ത ഈ ശ്രീകോവിലിന്റെ മുകളിൽ കോണുകളിലേയ്ക്കുള്ള ഭാഗങ്ങൾ ചെമ്പുമേഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ഇവിടെയുള്ള സോപാനപ്പടികൾ നേരിട്ടുകയറാൻ പറ്റുന്ന രീതിയിലാണ് പണികഴിപ്പിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. അകത്തേയ്ക്കുള്ള വാതിലിന് ഇരുവശവുമായി രണ്ട് ദ്വാരപാലികമാരുടെ രൂപങ്ങൾ കൊത്തിവച്ചിട്ടുണ്ട്. ശ്രീകോവിലിനകത്ത് ഒരുമുറിയേയുള്ളൂ. അതാണ് വിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ഠിച്ച ഗർഭഗൃഹം. ഏകദേശം ഒരടി ഉയരം വരുന്ന സ്വയംഭൂവായ ശിവലിംഗവും പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുള്ള, വനദുർഗ്ഗാദേവിയുടെ നാലടി ഉയരം വരുന്ന അഷ്ടബാഹുപഞ്ചലോഹവിഗ്രഹവും കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെട്ടിരിയ്ക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിലെ മൂലപ്രതിഷ്ഠയായ സ്വയംഭൂലിംഗത്തിലാണ് ഇവിടെ പ്രധാന പൂജകൾ അധികവും നടത്താറുള്ളത്. [[കൊല്ലൂർ മൂകാംബികാക്ഷേത്രം|കൊല്ലൂർ മൂകാംബിക]], [[ചോറ്റാനിക്കര ഭഗവതിക്ഷേത്രം|ചോറ്റാനിക്കര]] തുടങ്ങിയ ക്ഷേത്രങ്ങളിലെപ്പോലെ ദേവിയുടെ സമസ്തഭാവങ്ങളും കൂടിച്ചേർന്ന ഒരു മൂർത്തിയായാണ് ഇവിടെയും സങ്കല്പമുള്ളത്. 1981-ൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നടന്ന നവീകരണകലശത്തിനുശേഷമാണ് ഇവിടെ ദേവിയ്ക്ക് സ്വരൂപത്തിൽ വിഗ്രഹമുണ്ടായത്. ഏറ്റവും പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[സുദർശനചക്രം]], അതിനുമുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[നാന്ദകം]] എന്ന [[വാൾ]], അതിന്റെയും മുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[അമ്പ്]] എന്നിവയും ഏറ്റവും പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ശംഖ്]], അതിന്റെ മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ത്രിശൂലം]], അതിന്റെയും മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[വില്ല്]] എന്നിവയും ധരിച്ച ദേവി, ഏറ്റവും മുന്നിലുള്ള രണ്ടുകൈകൾ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു. അങ്ങനെ, വിശ്വപ്രകൃതിയുടെ മൂലതേജസ്സിനെ മുഴുവൻ ആവാഹിച്ചുകൊണ്ട് സാക്ഷാൽ ചക്കുളത്തുകാവിലമ്മ, മഹാശക്തിസ്വരൂപിണിയായി ശ്രീലകത്ത് വാഴുന്നു. ശ്രീകോവിലിന്റെ പുറംചുവരുകൾ പൂർണ്ണമായും സ്വർണ്ണം പൂശിയ നിലയിലാണ് കാണപ്പെടുന്നത്. ഇവിടെ ധാരാളം ദേവതാരൂപങ്ങളുണ്ട്. അവയെല്ലാം സ്വർണ്ണത്തിൽ കുളിച്ച് കാണപ്പെടുന്ന കാഴ്ച അതിമനോഹരമാണ്. ചണ്ഡികാദേവി, മഹിഷാസുരമർദ്ദിനി, [[ത്രിപുരസുന്ദരി]], [[മധുര മീനാക്ഷി ക്ഷേത്രം|മധുര മീനാക്ഷി]], [[കാമാക്ഷി അമ്മൻ കോവിൽ|കാഞ്ചി കാമാക്ഷി]], [[സപ്തമാതൃക്കൾ]], [[അഷ്ടലക്ഷ്മി|അഷ്ടലക്ഷ്മിമാർ]] തുടങ്ങിയ ദേവീരൂപങ്ങൾക്കാണ് ഇവിടെ പ്രാധാന്യമെങ്കിലും ഗണപതി, സുബ്രഹ്മണ്യൻ തുടങ്ങിയവരുടെ രൂപങ്ങളും ഇവിടെ കാണാം. ശ്രീകോവിലിന് നേരെമുന്നിലായി ചെറിയൊരു നമസ്കാരമണ്ഡപവും കാണാം. ഇവിടെയാണ് പൂജകൾക്കുശേഷം ശാന്തിക്കാർ നമസ്കരിയ്ക്കാൻ ഉപയോഗിയ്ക്കുന്നത്. ഇവിടെ ദേവീവാഹനമായ സിംഹത്തിന്റെ ഒരു പ്രതിഷ്ഠയുമുണ്ട്. സിംഹത്തെ വണങ്ങിവേണം ദേവിയെ വണങ്ങാനെന്നാണ് ചിട്ട. വടക്കുവശത്ത് അഭിഷേകജലം ഒഴുക്കിവിടാൻ ഓവും പണിതിട്ടുണ്ട്. === നാലമ്പലം === ശ്രീകോവിലിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റി നാലമ്പലം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. സാമാന്യം വലുപ്പമുള്ള നാലമ്പലമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. അകത്തേയ്ക്ക് കയറുന്ന വാതിലിന് ഇരുവശവുമായി വാതിൽമാടങ്ങൾ പണിതിട്ടുണ്ട്. തെക്കേ വാതിൽമാടത്തിൽ വച്ചാണ് നിത്യേനയുള്ള വിശേഷാൽ പൂജകളും ഹോമങ്ങളും നടക്കുന്നത്. ഇവിടെത്തന്നെയാണ് [[ചെണ്ട]], [[മദ്ദളം]], [[തിമില]], [[ഇലത്താളം]] തുടങ്ങിയ വാദ്യങ്ങൾ സൂക്ഷിച്ചുവയ്ക്കുന്നതും. തെക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ പതിവുപോലെ [[തിടപ്പള്ളി|തിടപ്പള്ളിയും]] വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ [[കിണർ|കിണറും]] പണിതിട്ടുണ്ട്. ഇവിടത്തെ കിണർ ദീർഘചതുരാകൃതിയിലാണ് കുഴിച്ചിട്ടുള്ളത്. പമ്പ-മണിമല നദികളുമായും കുളവുമായും ഇതിന് നേരിട്ട് ബന്ധമുണ്ടെന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത്. തിടപ്പള്ളിയ്ക്ക് സമീപം പ്രത്യേകം അലങ്കരിച്ച ഒരു [[ഊഞ്ഞാൽ|ഊഞ്ഞാലും]] അതിൽ ദേവിയുടെ മറ്റൊരു പ്രതിഷ്ഠയുമുണ്ട്. മൂലവിഗ്രഹത്തിന്റെ അതേ മാതൃകയിൽ തീർത്ത ഈ വിഗ്രഹത്തിന് സമീപം രണ്ട് [[തലയിണ|തലയിണകളും]] [[മെത്ത|മെത്തയും]] അലങ്കരിച്ചുവച്ചിട്ടുണ്ട്. ആട്ടുന്നത് സർവ്വൈശ്വര്യസിദ്ധിയ്ക്ക് ഉത്തമമാണെന്ന് വിശ്വസിച്ചുവരുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്ന എല്ലാവരും ഇതും കൂടി ചെയ്തിട്ടേ പോകാറുള്ളൂ. ശ്രീകോവിലിന്റെ തെക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് മറ്റൊരു ചെറിയ ശ്രീകോവിലിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി ഗണപതിഭഗവാന്റെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ഈ വിഗ്രഹവും ശിലാനിർമ്മിതമാണ്. വലത്തോട്ട് തുമ്പിക്കൈ നീട്ടിനിൽക്കുന്ന ഗണപതിയുടെ പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[മഴു|മഴുവും]] പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[കയർ|കയറും]] മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[മോദകം|മോദകവും]] കാണാം. മുന്നിലെ വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭഗവാൻ ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു. ഗണപതിഹോമം, കറുകമാല, നാരങ്ങാമാല, ഉണ്ണിയപ്പം എന്നിവയാണ് ഗണപതിയ്ക്ക് പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. [[വിനായക ചതുർത്ഥി|വിനായക ചതുർത്ഥിനാളിൽ]] ഇവിടെ വിശേഷാൽ പൂജകളുണ്ടാകാറുണ്ട്. {{പ്രധാന ലേഖനം|ബലിക്കല്ല്}} ശ്രീകോവിലിന് ചുറ്റുമായി അകത്തെ ബലിവട്ടം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. അഷ്ടദിക്പാലകർ (കിഴക്ക് - [[ഇന്ദ്രൻ]], തെക്കുകിഴക്ക് - [[അഗ്നി]], തെക്ക് - [[യമൻ]], തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് - [[നിരൃതി]], പടിഞ്ഞാറ് - [[വരുണൻ]], വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് - [[വായു]], വടക്ക് - [[കുബേരൻ]] & [[ചന്ദ്രൻ]], വടക്കുകിഴക്ക് - [[ഈശാനൻ]]), സപ്തമാതൃക്കൾ (തെക്കുഭാഗത്ത് ഒറ്റക്കല്ലിൽ - കിഴക്കുനിന്ന് [[ബ്രാഹ്മി]], [[മാഹേശ്വരി]], [[കൗമാരി]], [[വൈഷ്ണവി]], [[വാരാഹി]], [[ഇന്ദ്രാണി]], [[ചാമുണ്ഡി]] എന്ന ക്രമത്തിൽ), [[വീരഭദ്രൻ]] (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം - കിഴക്കുഭാഗത്ത്), ഗണപതി (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം - പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത്), ബ്രഹ്മാവ് (വടക്കുകിഴക്കിനും കിഴക്കിനുമിടയിൽ), [[അനന്തൻ]] (തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനും പടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ശാസ്താവ് (തെക്കിനും തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ദുർഗ്ഗ (പടിഞ്ഞാറിനും വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), സുബ്രഹ്മണ്യൻ (വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനും വടക്കിനുമിടയിൽ), നിർമ്മാല്യധാരി (വടക്കിനും വടക്കുകിഴക്കിനുമിടയിൽ ശിവലിംഗരൂപത്തിൽ - ഇവിടെ [[മുണ്ഡിനി]]) എന്നിവരെ പ്രതിനിധീകരിയ്ക്കുന്ന ബലിക്കല്ലുകൾ ഇവിടെ കാണാം. നിലവിൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നിത്യശീവേലിയില്ലാത്തതിനാൽ ഇവ പ്രതീകാത്മകമായാണ് കണ്ടുവരുന്നത്. ബലിക്കല്ലുകൾ ദേവന്റെ/ദേവിയുടെ വികാരഭേദങ്ങളാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. തന്മൂലം അവയിൽ ചവിട്ടുന്നതും തൊട്ടുതലയിൽ വയ്ക്കുന്നതും നിരോധിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. ==കാർത്തികസ്തംഭം== അധർമ്മത്തിൻന്റെയും തിന്മയുടെയും ഭൗതിക പ്രതീകമാണ് കാർത്തികസ്തംഭം. ഇത് കത്തിച്ച് ചാമ്പലാക്കുന്ന ചടങ്ങിലൂടെ തിന്മയെ [[അഗ്നി]] വിഴുങ്ങി നന്മ ആധിപത്യം സ്ഥാപിക്കുന്നു എന്നാണ് വിശ്വാസം. വൃശ്ചികമാസത്തിലെ തൃക്കാർത്തിക ദിവസമാണ് ഈ ചടങ്ങ് നടക്കുന്നത്. പൊക്കമുള്ള തൂണിൽ വാഴക്കച്ചി, പഴയ ഓലകൾ, പടക്കം, ദേവിയ്ക്ക് ചാർത്തിയ ഒരു വർഷത്തെ ഉടയാടകൾ എന്നിവ പൊതിഞ്ഞുകെട്ടി അതിന്മേൽ നാടിൻറെ സർവ്വ തിന്മകളെയും ആവാഹിക്കുന്നു. ദീപാരാധനയ്ക്ക് മുമ്പായി ഇത് കത്തിക്കും. സർവ്വ ദുഃഖദുരിതങ്ങളും ഇതോടെ തീരുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. == നാരീപൂജ == ചക്കുളത്തുകാവിലെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ അനുഷ്ഠാനമാണ് നാരീപൂജ. അന്നേദിവസം ഇന്ത്യയിലെ പ്രശസ്തരായ വനിതകളെ അതിഥിയായി ക്ഷണിച്ച് ഇവിടെ നാരീപൂജയ്ക്കിരുത്താറുണ്ട്{{തെളിവ്}}. അലങ്കൃത പീഠത്തിൽ സ്ത്രീകളെ ഇരുത്തി, ഭക്ത്യാദരപൂർവ്വം പൂജാരി ഇവരെ ദുർഗ്ഗാസങ്കൽപ്പത്തിൽ പൂജിക്കുന്നു. സ്ത്രീകൾ എവിടെ മാനിക്കപ്പെടുന്നുവോ അവിടെ ദേവതമാർ ആനന്ദിക്കുന്നുവെന്ന സങ്കല്പവും സ്ത്രീയെ ശക്തിസ്വരൂപിണിയായി ആരാധിക്കണമെന്ന താന്ത്രിക സങ്കല്പവുമാണ് ഇത്തരമൊരു പൂജയുടെ പൊരുൾ. സ്ത്രീയാണ് സൃഷ്ടിയുടെ അടിസ്ഥാനം എന്ന സങ്കൽപ്പത്തിൽ നിന്നാണ് ശാക്തേയർ മഹാദേവിയെ ആരാധിച്ചത്‌. ഈ വിശ്വാസപ്രകാരം സ്ത്രീകളെ ലോകമാതാവായ ആദിപരാശക്തിയുടെ പ്രതീകമായി ആരാധിക്കുന്ന ശാക്തേയ പൂജയാണിത്. == വിശേഷ ദിവസങ്ങൾ == ചൊവ്വ, വെള്ളി, [[പൗർണ്ണമി]], അമാവാസി, അഷ്ടമി, നവമി, ജന്മ നക്ഷത്ര ദിവസം, മലയാളം- ഇംഗ്ലീഷ് മാസങ്ങളിലെ ഒന്നാം തീയതി തുടങ്ങിയവ ദർശനത്തിന് പ്രധാനമാണ്. പൊതുവേ ചൊവ്വ, വെള്ളി, ഞായർ ദിവസങ്ങളിൽ ദർശനത്തിന് തിരക്ക് അനുഭവപ്പെടാറുണ്ട്. കുംഭമാസത്തിലെ മകം- പൂരം ദിവസങ്ങൾ അതിവിശേഷം. [[നവരാത്രി]], [[തൃക്കാർത്തിക]], [[ശിവരാത്രി]], [[ദീപാവലി]], മണ്ഡലകാല ദിവസങ്ങൾ, മകരചൊവ്വ തുടങ്ങിയവ വിശേഷമാണ്. [[വിദ്യാരംഭം]], [[തൃക്കാർത്തിക]] ([[പൊങ്കാല]]) എന്നിവ അതിപ്രധാനം. == ദർശന സമയം == *രാവിലെ 4.30 AM മുതൽ ഉച്ചക്ക് 1 PM വരെ. *വൈകുന്നേരം 4.30 PM മുതൽ രാത്രി 8 PM വരെ. ==എത്തിച്ചേരുവാനുള്ള വഴി== തിരുവല്ലയിൽ നിന്ന് ഏകദേശം ഒമ്പതുകിലോമീറ്റർ പടിഞ്ഞാറുമാറി, അമ്പലപ്പുഴയ്ക്കുള്ള വഴിയിൽ, പത്തനംതിട്ട-ആലപ്പുഴ ജില്ലകളുടെ അതിർത്തിയിലാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. തിരുവല്ലയിൽ നിന്ന് ധാരാളം ബസ്സുകൾ അമ്പലപ്പുഴയ്ക്കുണ്ട്. അവയിലൊന്നിൽ കയറിയാൽ ക്ഷേത്രത്തിനടുത്തുള്ള ബസ് സ്റ്റോപ്പിൽ ഇറങ്ങാവുന്നതാണ്. പ്രധാന വഴിയിൽ തന്നെ ക്ഷേത്രകവാടം കാണാം. അതിലൂടെ അല്പം കൂടി മുന്നോട്ടുപോയാൽ ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലെത്താം. തീവണ്ടി വഴി വരുന്നവർക്ക് [[തിരുവല്ല തീവണ്ടിനിലയം|തിരുവല്ല റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനാണ്]] ഏറ്റവും അടുത്തുള്ളത് (9 കിലോമീറ്റർ). ഇവിടെ ഭൂരിപക്ഷം തീവണ്ടികൾക്കും സ്റ്റോപ്പുണ്ട്. മറ്റൊരു പ്രധാന സ്റ്റേഷൻ [[ഹരിപ്പാട് തീവണ്ടിനിലയം|ഹരിപ്പാട്ടാണ്]] (13 കിലോമീറ്റർ). [[അമ്പലപ്പുഴ തീവണ്ടിനിലയം|അമ്പലപ്പുഴ സ്റ്റേഷനും]] വളരെ അടുത്താണ്. തന്മൂലം [[തിരുവല്ല ശ്രീവല്ലഭമഹാക്ഷേത്രം]], [[അമ്പലപ്പുഴ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം]], [[ഹരിപ്പാട് സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമിക്ഷേത്രം]], [[മണ്ണാറശ്ശാല നാഗരാജക്ഷേത്രം]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ ദർശനം നടത്തുന്നവർക്ക് കൂട്ടിച്ചേർക്കാവുന്ന ക്ഷേത്രമാണ് ചക്കുളത്തുകാവ്. == അവലംബം == {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഭദ്രകാളിക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ദുർഗ്ഗാക്ഷേത്രങ്ങൾ]] {{Hindu temples in Kerala}} qv0kcfqq940fbase1l2hgf3ryjju3mw 4666481 4666480 2026-09-12T19:26:32Z ~2026-48203-56 222590 /* സ്ഥലനാമം, ക്ഷേത്രപ്രതിഷ്ഠ */ 4666481 wikitext text/x-wiki {{refimprove}} {{Infobox Mandir |image = |caption=ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം |creator = |proper_name = ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം |date_built = |primary_deity = [[ദുർഗ്ഗ]] ([[ആദിപരാശക്തി]], [[ഭദ്രകാളി]], [[മഹാലക്ഷ്മി]], [[മഹാസരസ്വതി]] സങ്കല്പങ്ങൾ ഉറച്ച ദേവത) |architecture = [[തെക്കേ ഇന്ത്യൻ]], [[കേരളീയ രീതി]] |location =[[നീരേറ്റുപുറം]], [[തലവടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]], [[കുട്ടനാട് താലൂക്ക്]], [[ആലപ്പുഴ ജില്ല]], [[തിരുവല്ല|തിരുവല്ലയ്ക്ക്]] സമീപം, [[കേരളം]] |coordinates = }} [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ]] [[കുട്ടനാട് താലൂക്ക്|കുട്ടനാട് താലൂക്കിൽ]] [[തലവടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|തലവടി പഞ്ചായത്തിൽ]] [[നീരേറ്റുപുറം|നീരേറ്റുപുറത്ത്]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു പ്രസിദ്ധ ഹൈന്ദവ ക്ഷേത്രമാണ് '''ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം'''. [[പത്തനംതിട്ട ജില്ല|പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിലെ]] [[തിരുവല്ല]] നഗരത്തിൽ നിന്നും ഏകദേശം ഒൻപത് കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ജഗദീaശ്വരിയും [[പരാശക്തി|ആദിപരാശക്തിയുമായ]] [[വനദുർഗ്ഗ|വനദുർഗ്ഗയാണ്]] ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠ. '''ചക്കുളത്തമ്മ''' എന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന ഇവിടുത്തെ ഭഗവതി [[മഹാകാളി]], [[മഹാലക്ഷ്മി]], [[മഹാസരസ്വതി]], [[ഭുവനേശ്വരി]], [[ഭദ്രകാളി]] തുടങ്ങി ആദിപരാശക്തിയുടെ എല്ലാ പ്രധാന ഭാവങ്ങളിലും ആരാധിയ്ക്കപ്പെട്ടുവരുന്നു. ഉപദേവതകളായി [[ഗണപതി]], [[പരമശിവൻ]], [[മഹാവിഷ്ണു]], [[സുബ്രഹ്മണ്യൻ]], [[ശാസ്താവ്]], [[ഹനുമാൻ]], [[രാധ|രാധാസമേതനായ]] [[ശ്രീകൃഷ്ണൻ]], ദുർഗ്ഗ, സരസ്വതി, [[നവഗ്രഹങ്ങൾ]], [[നാഗദൈവങ്ങൾ]], [[രാഹു]], [[ബ്രഹ്മരക്ഷസ്സ്]], [[യക്ഷി|യക്ഷിയമ്മ]], [[ആനമറുത]] എന്നിവർക്കും പ്രതിഷ്ഠകളുണ്ട്. [[വൃശ്ചികം|വൃശ്ചികമാസത്തിലെ]] [[തൃക്കാർത്തിക]] ദിവസം പ്രസിദ്ധമായ '''[[പൊങ്കാല]]''' നടക്കുന്നു. സാക്ഷാൽ പ്രപഞ്ച നാഥയായ ഭഗവതിക്ക് മുൻപിൽ സ്ത്രീകൾ ഇഷ്ടകാര്യസിദ്ധിക്കായി നടത്തപ്പെടുന്ന [[ദ്രാവിഡർ|ദ്രാവിഡ]] ആചാരപ്രകാരമുള്ള ഒരു ആരാധനയാണ് പൊങ്കാല. അന്നേദിവസം തന്നെയുള്ള [[കാർത്തികസ്തംഭം]], ലക്ഷദീപം, [[ധനു]]മാസത്തിലെ മുപ്പെട്ട് വെള്ളിയാഴ്ചയുള്ള നാരീപൂജ, വിളിച്ചു ചൊല്ലിയുള്ള പ്രാർഥന, ലഹരിവിമോചന പ്രതിജ്ഞ തുടങ്ങിയ ചടങ്ങുകളും ഇവിടെയുണ്ട്. ഭഗവതിയ്ക്ക് ധനു ഒന്നുമുതൽ പന്ത്രണ്ടുവരെയുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ കൊടിയേറി ഉത്സവമുണ്ട്. കൂടാതെ [[നവരാത്രി]]യും ഇവിടെ അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നു. മദ്ധ്യ തിരുവതാംകൂറിലെ "സ്ത്രീകളുടെ ശബരിമല" എന്നാണു ഈ ക്ഷേത്രത്തെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. <ref>http://malayalam.nativeplanet.com/thiruvalla/attractions/chakkulathu-kavu-temple/</ref> പട്ടമന എന്നുപേരുള്ള ഒരു [[നമ്പൂതിരി]] കുടുംബം വകയാണ് ക്ഷേത്രഭരണം. ആലപ്പുഴ, പത്തനംതിട്ട, [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം]] എന്നീ ജില്ലകളുടെ അതിർത്തിയിൽ [[പമ്പാനദി|പമ്പാനദിയുടെയും]] [[മണിമലയാർ|മണിമലയാറിന്റെയും]] സംഗമസ്ഥാനത്താണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. == ഐതിഹ്യം == === സ്ഥലനാമം, ക്ഷേത്രപ്രതിഷ്ഠ === അസുരന്മാരായ ശുംഭനിശുംഭന്മാരെ നിഗ്രഹിച്ച് പ്രപഞ്ചത്തിൽ നന്മയും സമാധാനവും പുനർസ്ഥാപിച്ച ആദിപരാശക്തിയുടെ ഉജ്ജ്വലമായ ചൈതന്യമാണ് ചക്കുളത്ത് കാവിൽ വനദുർഗ്ഗയായി കുടികൊള്ളുന്നത്. ഇന്ന് ക്ഷേത്രമിരിയ്ക്കുന്ന സ്ഥലം പണ്ട് കൊടുംകാടായിരുന്നു. കാട്ടിൽ വിറകുവെട്ടാൻ പോയ ഒരു വേടൻ തന്നെ കൊത്താൻ വന്ന സർപ്പത്തെ വെട്ടി. പക്ഷേ, അതു ചത്തില്ല. പിന്നീട് ഇതേ സർപ്പത്തെ ഒരു കുളക്കരയിലെ പുറ്റിന് മുകളിൽ കണ്ടപ്പോൾ വേടൻ വീണ്ടും അതിനെ ആക്രമിച്ചു. പക്ഷേ, ഇത്തവണ പുറ്റ് പൊട്ടി ജലപ്രവാഹമുണ്ടായി. അമ്പരന്നുനിന്ന വേടന് മുന്നിൽ ഒരു സന്യാസി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട് അദ്ദേഹത്തെ ആശ്വസിപ്പിച്ചു. ഇതേ സമയം വേടന്റെ കുടുംബവും അവിടെയെത്തിയിരുന്നു. വെള്ളത്തിന് [[പാൽ|പാലും]] തേനും കലർന്ന നിറം വരുമ്പോൾ ജലപ്രവാഹം അവസാനിക്കുമെന്ന് സന്യാസി അവരോട് പറഞ്ഞു. പുറ്റിനകത്ത് പ്രപഞ്ചനാഥയായ സാക്ഷാൽ [[പരാശക്തി|ആദിപരാശക്തി]] ജലശയനം നടത്തിയ വെള്ളമാണിതെന്നും പുറ്റ് പൊളിച്ച് നോക്കിയാൽ ജഗദീശ്വരിയുടെ ഒരു പ്രതിഷ്ഠ കാണാമെന്നും അതിനെ ആരാധിച്ചാൽ സർവ്വ ഐശ്വര്യങ്ങളും ഉണ്ടാകുമെന്നും പറഞ്ഞ് പുറ്റ് ഉടച്ച് സന്യാസി വിഗ്രഹം പുറത്തെടുത്തു. അതോടെ അദ്ദേഹം അപ്രത്യക്ഷനായി. അന്ന് രാത്രി വേടൻ്റെ സ്വപ്നത്തിൽ സന്യാസിയായി വന്നത് സാക്ഷാൽ [[നാരദൻ|നാരദമുനിയാണെന്നും]] വെളിപ്പെട്ടു. ആ വിഗ്രഹമാണ് ചക്കുളത്തുകാവിൽ കുടികൊള്ളുന്നത് എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. അന്നുമുതൽ വേടനും കുടുംബവും ആ വനത്തിൽ തന്നെ താമസം തുടങ്ങി. എല്ലാ ദിവസവും കാട്ടിൽപ്പോയി വിറകും ഭക്ഷണസാധനങ്ങളും ശേഖരിച്ച് മൺകലത്തിൽ പാചകം ചെയ്താണ് അവർ കഴിഞ്ഞു പോന്നത്. ഉണ്ടാക്കുന്ന ഭക്ഷണത്തിൻ്റെ ഒരു പങ്ക് ഭഗവതിക്ക് നൽകിയ ശേഷമാണ് അവർ കഴിച്ചിരുന്നത്. ഒരു ദിവസം ഭക്ഷണസാധനങ്ങൾ ശേഖരിക്കാൻ പോയ അവർക്ക് ഒന്നും കിട്ടിയില്ല. വഴിപാട് മുടങ്ങുമല്ലോ എന്നോർത്ത് വിഷമിച്ച വേടനും കുടുംബവും കലം നിറയെ ചോറും കറികളും ഇരിക്കുന്ന കാഴ്ചയാണ് കണ്ടത്. ഇതെല്ലാം ഭഗവതിയുടെ അനുഗ്രഹമാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കിയ അവർ ഉച്ചത്തിൽ ദേവീ നാമങ്ങൾ ഉരുവിട്ടു. ഇതേ സമയം ഒരു അശരീരിയും ഉണ്ടായി. അത് ഇങ്ങനെ ആയിരുന്നു: {{cquote|മക്കളേ, ഞാൻ നിങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി ഉണ്ടാക്കിയതാണ് ഈ ആഹാരം. ഇത് കഴിച്ച് വിശ്രമിക്കുക. നിങ്ങളുടെ നിഷ്കളങ്കമായ ഭക്തിയിൽ ഞാൻ വളരെ സന്തുഷ്ടയാണ്. തീരാദുഃഖങ്ങളിൽ പോലും എന്നെ കൈവിടാത്തവർക്ക് ഞാൻ ദാസിയും തോഴിയും ആയിരിക്കും. ഭക്തിപൂർവ്വം ആര് എവിടെനിന്ന് വിളിച്ചാലും അവരോടൊപ്പം ഞാൻ എപ്പോഴും ഉണ്ടായിരിക്കും.}} ഈ ഓർമ്മ പുതുക്കാനാണ് ചക്കുളത്തു കാവിൽ ജനലക്ഷക്ഷങ്ങൾ പൊങ്കാല ഇടുന്നത്. ഭക്തർ അമ്മയ്ക്ക് പൊങ്കാല ഇടുമ്പോൾ അവരിലൊരാളായി അമ്മയും പൊങ്കാലയിടാനുണ്ടാകുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. പിൽക്കാലത്ത് ആ വേടനും കുടുംബവും സ്ഥലം വിട്ടുപോകുകയും ബ്രാഹ്മണർ അവിടെ താമസമാക്കുകയും ചെയ്തു. അവരിൽ പ്രധാനിയായ പട്ടമന ഇല്ലത്തെ നമ്പൂതിരി താന്ത്രികവിധികളോടുകൂടിയ ക്ഷേത്രം ഇവിടെ പണികഴിപ്പിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. അങ്ങനെയാണ് ചക്കുളത്തുകാവ് ക്ഷേത്രം നിലവിൽ വന്നത്. 1981-ൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നടന്ന നവീകരണത്തിനു ശേഷം അഷ്ടബാഹുക്കളോടുകൂടിയ ആദിപരാശക്തിയുടെ മൂർത്തരൂപമായ വനദുർഗ്ഗയെ പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. മഹാകാളി, മഹാലക്ഷ്മി, മഹാസരസ്വതി തുടങ്ങിയ പ്രധാന ഭാവങ്ങളിൽ ജഗദീശ്വരി ഇവിടെ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു.<ref>http://chakkulathukavutemple.org/about-temple/</ref> പ്രധാന പ്രതിഷ്‌ഠയായ വനദുർഗ്ഗയ്ക്ക് പുറമേ പരമശിവൻ, മഹാവിഷ്‌ണു, ഗണപതി, ധർമ്മശാസ്താവ്, സുബ്രഹ്മണ്യൻ, യക്ഷിയമ്മ, നവഗ്രഹങ്ങൾ എന്നിവർക്കും ഇവിടെ തുല്യ പ്രാധാന്യത്തോടെ സ്ഥാനം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. === യക്ഷിയമ്മ === കേരളത്തിലെ പല ക്ഷേത്രങ്ങളിലും കണ്ടുവരുന്ന ഒരു ഉപപ്രതിഷ്ഠയാണ് യക്ഷിയമ്മ. പ്രധാനമായും തെക്കൻ കേരളത്തിലാണ് ഈ പ്രതിഷ്ഠ കണ്ടു വരുന്നതെങ്കിലും കേരളത്തിന്റെ മറ്റു ഭാഗങ്ങളിലും ഒട്ടും കുറവല്ല. ചരിത്രപരമായി നോക്കുമ്പോൾ ആദിദ്രാവിഡസങ്കല്പത്തിലെ പ്രേതാരാധനയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു കിടക്കുന്നതാണ് യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠകൾ. അതേ സമയം സൗന്ദര്യം, അമാനുഷിക ശക്തി, പ്രേമം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളും യക്ഷികളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടുകിടക്കുന്നു. ഇങ്ങനെയൊക്കെ ആന്നെങ്കിലും യക്ഷിയ്ക്ക് സവിശേഷ പ്രാധാന്യം നൽകുന്ന ക്ഷേത്രങ്ങൾ വളരെ കുറവാണ്. ചക്കുളത്തുകാവ് ക്ഷേത്രം അവയിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടതാണ്. നാലമ്പലത്തിനു പുറത്ത് തെക്കു പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത്, പ്രത്യേകം കെട്ടിയുണ്ടാക്കിയ ശ്രീകോവിലിലാണ് യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠ. ഇവിടെ ഈ പ്രതിഷ്ഠ വരാൻ കാരണമായ കഥ ഇങ്ങനെയാണ്: ഒരിയ്ക്കൽ, ക്ഷേത്ര ഊരാളകുടുംബമായ പട്ടമന ഇല്ലത്തെ ഒരു പെൺകുട്ടി, പമ്പയാറ്റിൽ കുളിയ്ക്കാൻ പോയപ്പോൾ അവളെ അതിഭീകരിയായ ഒരു യക്ഷി ആക്രമിച്ചു. പലതവണ പെൺകുട്ടി ഓടിരക്ഷപ്പെടാൻ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും അപ്പോഴെല്ലാം യക്ഷി അവളെ പിന്തുടർന്നു. അവസാന രക്ഷയ്ക്കായി അവൾ ചക്കുളത്തമ്മയെത്തന്നെ ശരണം പ്രാപിച്ചു. ഭക്തയുടെ വിഷമം മനസ്സിലാക്കിയ ദേവി, ഉടനെ ത്രിശൂലവുമായി വരികയും യക്ഷിയെ ഭയപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു. പരിഭ്രാന്തയായ യക്ഷി, തന്നെ ഒന്നും ചെയ്യരുതെന്നും ഇനി ആരെയും താൻ ഉപദ്രവിയ്ക്കില്ലെന്നും സത്യം ചെയ്ത് ഒഴിഞ്ഞുപോയി. അങ്ങനെ മോക്ഷം കിട്ടിയ യക്ഷിയെ, പിന്നീട് ദേവിയുടെ സമീപം തന്നെ കുടിയിരുത്തുകയുണ്ടായി. ഇവിടെ ഒരു [[വാൽക്കണ്ണാടി|വാൽക്കണ്ണാടിയുടെ]] രൂപത്തിലാണ് യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠ. == ക്ഷേത്രനിർമ്മിതി == === ക്ഷേത്രപരിസരവും മതിലകവും === നീരേറ്റുപുറം ഗ്രാമത്തിന്റെ ഏതാണ്ട് ഒത്ത നടുക്കായാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. കിഴക്കോട്ടാണ് ക്ഷേത്രദർശനം. കേരളത്തിലെ രണ്ടു പ്രധാന നദികളായ പമ്പാനദിയും മണിമലയാറും യഥാക്രമം ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തെക്കും വടക്കും മാറിയൊഴുകുന്നു. [[ചിങ്ങം|ചിങ്ങമാസത്തിലെ]] [[തിരുവോണം (നക്ഷത്രം)|തിരുവോണം]] നാളിൽ പമ്പാനദിയിൽ നടത്തിവരുന്ന [[നീരേറ്റുപുറം പമ്പാ ജലോത്സവം]] അതിപ്രസിദ്ധമാണ്. നീരേറ്റുപുറം പോസ്റ്റ് ഓഫീസ്, സഹകരണ ബാങ്ക്, ഹോട്ടലുകൾ, വിവിധ കടകംബോളങ്ങൾ തുടങ്ങി നിരവധി സ്ഥാപനങ്ങൾ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പരിസരത്തായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്തുകൂടെ [[അമ്പലപ്പുഴ]]-[[തിരുവല്ല]] സംസ്ഥാനപാത കടന്നുപോകുന്നു. ഇവിടെത്തന്നെ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പേരെഴുതിയ മനോഹരമായ കവാടവും കാണാം. ഇതും കടന്ന് അല്പദൂരം സഞ്ചരിച്ചാൽ ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലെത്താം. ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലായി വലിയ [[അരയാൽ]]മരം കാണാം. ഹൈന്ദവവിശ്വാസപ്രകാരം പുണ്യവൃക്ഷമായ അരയാലിന്റെ മുകളിൽ [[ബ്രഹ്മാവ്|ബ്രഹ്മാവും]] നടുക്ക് വിഷ്ണുവും അടിയിൽ ശിവനും കുടികൊള്ളുന്നു. അങ്ങനെ, [[ത്രിമൂർത്തികൾ|ത്രിമൂർത്തികളുടെ]] പ്രത്യക്ഷസ്വരൂപമായി കണക്കാക്കുഅന അരയാലിനെ ദിവസവും രാവിലെ ഏഴുതവണ വലം വയ്ക്കുന്നത് ഉത്തമമായി കണക്കാക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ നേരെ വടക്കാണ് വാഹന പാർക്കിങ് സൗകര്യം ഏർപ്പെടുത്തിയിരിയ്ക്കുന്നത്. പൊങ്കാല സമയത്ത് [[കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി.]] ഇങ്ങോട്ട് പ്രത്യേകം സർവീസുകൾ നടത്താറുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്താണ് ഊരാളകുടുംബമായ പട്ടമന ഇല്ലം നിൽക്കുന്നത്. മുമ്പുണ്ടായിരുന്ന ഇല്ലം പൊളിച്ചുമാറ്റി ഇപ്പോൾ ഇവിടെയൊരു കോൺക്രീറ്റ് വീട് പണിതിരിയ്ക്കുകയാണ്. എന്നാൽ, ദേവിയുടെ ചെറിയൊരു ക്ഷേത്രം ഇവിടെയും കാണാം. ഇത് മഹാഭക്തനായ ഒരു നമ്പൂതിരിയ്ക്ക് ദേവി നൽകിയ ദർശനത്തിന്റെ സ്മാരകമായി കണക്കാക്കിവരുന്നു. ഇന്ന് ഇതിനെ '''മൂലകുടുംബക്ഷേത്രം''' എന്ന പേരിൽ വിശേഷിപ്പിച്ചുവരുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിൽ വിശദമായി ഒരു മതിലകം പണിതിട്ടില്ല. എങ്കിലും, ആനക്കൊട്ടിൽ മുതലുള്ള ഭാഗം മതിലകമായി കണക്കാക്കിവരുന്നു. 2022-ലാണ് ഇവിടെ അതിവിശാലമായ ആനക്കൊട്ടിൽ പണിതത്. അതിനുമുമ്പ് ഇവിടെ ഒരു [[അലൂമിനിയം]] ഷീറ്റ് മാത്രമേയുണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. ഇന്ന് ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്നവരുടെ പ്രധാന ആകർഷണമാണിവിടം. ചോറൂൺ, വിവാഹം, തുലാഭാരം, വിളിച്ചുചൊല്ലിപ്രാർത്ഥന തുടങ്ങിയ ചടങ്ങുകൾ നടക്കുന്നത് ഇവിടെ വച്ചാണ്. ആനക്കൊട്ടിലിനപ്പുറമാണ് ദേവീവാഹനമായ [[സിംഹം|സിംഹത്തെ]] ശിരസ്സിലേറ്റുന്ന സ്വർണ്ണക്കൊടിമരം കാണാൻ സാധിയ്ക്കുക. ഏകദേശം 50 അടി ഉയരം വരുന്ന ഈ കൊടിമരം, 1981-ലാണ് പ്രതിഷ്ഠിച്ചത്. വളരെ തിളക്കമുള്ള ഈ കൊടിമരത്തിനപ്പുറമാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ബലിക്കല്ല് പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുള്ള ബലിക്കൽപ്പുര. താരതമ്യേന ഉയരം കുറഞ്ഞ ബലിക്കല്ലാണ് ഇവിടെയുള്ളത് എന്നതിനാൽ പുറമേ നിന്നുനോക്കിയാൽത്തന്നെ വിഗ്രഹം കാണാവുന്നതാണ്. ബലിക്കൽപ്പുരയുടെ മച്ചിൽ പതിവുപോലെ ബ്രഹ്മാവിന്റെയും [[അഷ്ടദിക്പാലകർ|അഷ്ടദിക്പാലകരുടെയും]] രൂപങ്ങൾ കൊത്തിവച്ചിട്ടുണ്ട്. കൂടാതെ വേറെയും ധാരാളം രൂപങ്ങൾ കാണാം. ബലിക്കൽപ്പുരയുടെ ഇരുവശവുമായി രണ്ട് [[ആന|ആനകളുടെ]] രൂപങ്ങൾ കാണാൻ സാധിയ്ക്കും. ഇവ [[പ്ലാസ്റ്റർ ഓഫ് പാരീസ്|പ്ലാസ്റ്റർ ഓഫ് പാരീസിൽ]] നിർമ്മിച്ചതാണ്. ==== മഹാവിഷ്ണുക്ഷേത്രം, ആനമുറതപ്രതിഷ്ഠ ==== പ്രദക്ഷിണവഴിയുടെ തെക്കുകിഴക്കുഭാഗത്ത് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനമായി മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ പ്രതിഷ്ഠയോടുകൂടിയ ഒരു ശ്രീകോവിൽ കാണാം. ഏകദേശം നാലടി ഉയരം വരുന്ന അതിമനോഹരമായ ശിലാവിഗ്രഹമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[സുദർശനചക്രം]], പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[പാഞ്ചജന്യം]] എന്ന [[ശംഖ് (വാദ്യം)|ശംഖ്]], മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[കൗമോദകി]] എന്ന [[ഗദ]], മുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[താമര]] എന്നിവ ധരിച്ച ഭഗവാൻ നിൽക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ്. ഭഗവദ്വാഹനമായ ഗരുഡന്റെ പഞ്ചലോഹവിഗ്രഹം ഇവിടെ ഭഗവാന് അഭിമുഖമായി പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. പാൽപ്പായസം, കദളിപ്പഴം, തുളസിമാല തുടങ്ങിയവയാണ് മഹാവിഷ്ണുവിനുള്ള പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. [[അഷ്ടമിരോഹിണി]], [[വിഷു]], [[വൈകുണ്ഠ ഏകാദശി]] തുടങ്ങിയവ വിശേഷദിവസങ്ങളിൽ പെടുന്നു. ഇതിനുസമീപം കാണുന്ന മേൽക്കൂരയില്ലാത്ത ഒരു തറയിലാണ് ആനമറുതയുടെ പ്രതിഷ്ഠ. ക്ഷേത്രമുണ്ടായ കാലത്തുതന്നെ ഇവിടെ ആനമുറതയുടെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ടായിരുന്നു എന്നാണ് സങ്കല്പം. എന്നാൽ, ഇപ്പോഴത്തെ പ്രതിഷ്ഠ 2023 ജൂൺ 18-നാണ് നടത്തിയത്. നീരേറ്റുപുറം പരിസരത്ത് നിരവധി ഉപദ്രവങ്ങളുണ്ടാക്കിയ ഒരു ആനയുടെ പ്രേതത്തെയാണ് ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. ആനമുറതപ്രതിഷ്ഠയ്ക്കപ്പുറമാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ ഊട്ടുപുര പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. സാധാരണയായി ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്ത് വരുന്ന ഊട്ടുപുര ഇവിടെ തെക്കുഭാഗത്ത് വന്നിരിയ്ക്കുന്നത് ശ്രദ്ധേയമാണ്. നിത്യേന ഉച്ചയ്ക്ക് ഇവിടെ അന്നദാനമുണ്ടാകും. പ്രമുഖ വ്യവസായിയായ [[ഗോകുലം ഗോപാലൻ|ഗോകുലം ഗോപാലന്റെ]] വഴിപാടായി 2018-ലാണ് ഈ ഊട്ടുപുര പണിതത്. പ്രദക്ഷിണമായി വരുമ്പോൾ തെക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് പ്രത്യേകം ശ്രീകോവിലിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി അയ്യപ്പസ്വാമിയുടെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. കൃഷ്ണശിലയിൽ തീർത്ത വിഗ്രഹത്തിന് ഏകദേശം രണ്ടടി ഉയരം വരും. [[ശബരിമല ധർമ്മശാസ്താക്ഷേത്രം|ശബരിമലയിലെ]] വിഗ്രഹവുമായി നല്ല രൂപസാദൃശ്യമുള്ള വിഗ്രഹമാണിത്. ഇവിടെവച്ചാണ് ശബരിമല തീർത്ഥാടകർ മാലയിടുന്നതും കെട്ടുനിറയ്ക്കുന്നതുമെല്ലാം. അയ്യപ്പന്റെ ശ്രീകോവിലിന് തെക്കുവശത്ത് പ്രത്യേകം തീർത്ത ഒരു തറയിലാണ് നാഗദൈവങ്ങളുടെ പ്രതിഷ്ഠ. [[നാഗരാജാവ്|നാഗരാജാവായി]] [[വാസുകി]] കുടികൊള്ളുന്ന കാവിൽ, കൂടെ [[നാഗയക്ഷി|നാഗയക്ഷിയായി]] ശതശീർഷ എന്ന പത്നിയുമുണ്ട്. [[നൂറും പാലും]], [[സർപ്പംപാട്ട്]], മഞ്ഞൾപ്പൊടി അഭിഷേകം, പുറ്റും മുട്ടയും സമർപ്പണം എന്നിവയാണ് നാഗദൈവങ്ങളുടെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. എല്ലാമാസവും [[ആയില്യം (നക്ഷത്രം)|ആയില്യം]] നാളിൽ ഇവർക്ക് വിശേഷാൽ പൂജകളും കന്നിമാസത്തിലെ ആയില്യത്തിന് [[സർപ്പബലി|സർപ്പബലിയുമുണ്ടാകും]]. അയ്യപ്പന്റെ ശ്രീകോവിലിന് വടക്കുവശത്താണ് ഐതിഹ്യപ്രസിദ്ധമായ യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠയുള്ള ശ്രീകോവിൽ. തന്റെ ഭക്തയായ പെൺകുട്ടിയെ ഉപദ്രവിയ്ക്കാൻ വന്ന യക്ഷിയെ ദേവി ശാന്തയാക്കി ഇവിടെ കുടിയിരുത്തുകയായിരുന്നു എന്നാണ് സങ്കല്പം. വറപൊടി നിവേദ്യമാണ് ഇവിടെ പ്രധാന വഴിപാട്. ==== വീരഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം ==== നാഗപ്രതിഷ്ഠയുടെ നേരെ പടിഞ്ഞാറ് ഉയരത്തിലാണ് ചക്കുളത്തുകാവിലെ ഏറ്റവും പുതിയ ഉപപ്രതിഷ്ഠയായ വീരഹനുമാനെ പ്രതിഷ്ഠിച്ച ക്ഷേത്രം. കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഹനുമദ്വിഗ്രഹങ്ങളിലൊന്നാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. പതിനെട്ടടി ഉയരം വരുന്ന ഈ വിഗ്രഹം, ഒറ്റക്കല്ലിൽ തീർത്തതാണ്. ഇടതുകയ്യിൽ ഗദ തലകീഴായി പിടിച്ച്, വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ് ഇവിടെയുള്ള ഹനുമദ്വിഗ്രഹം. പ്രത്യേകം മതിലകത്തോടുകൂടിയ ഈ ക്ഷേത്രം 2016-ലാണ് പണികഴിപ്പിച്ചത്. ആദ്യകാലത്ത് ക്ഷേത്രത്തിലെ മൂലകുടുംബക്ഷേത്രത്തിൽ അഷ്ടദിക്പാലകർക്കൊപ്പം പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെട്ടിരുന്ന ഹനുമാനെ, സ്ഥലപരിമിതിമൂലം ഇങ്ങോട്ട് മാറ്റിപ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുകയായിരുന്നു. താഴെനിന്ന് പന്ത്രണ്ടുപടികൾ കയറിവേണം നടയ്ക്കുനേരെയെത്താൻ. പടികളുടെ താഴെയായി ആനമുഖത്തോടുകൂടിയ ഒരു എടുപ്പുണ്ട്. ഹനുമാൻ സ്വാമിയെ ഉപാസിയ്ക്കുന്നത് ശത്രുദോഷങ്ങളിൽ നിന്നു മോചനം നൽകുമെന്നാണ് ഭക്തജനവിശ്വാസം. തന്മൂലം നിരവധി ആളുകളാണ് ഇവിടെ ദർശനത്തിനെത്തുന്നത്. സർവ്വകാര്യസിദ്ധി വിളക്കുഴിച്ചിലാണ് ഇവിടെയുള്ള പ്രധാന വഴിപാട്. കൂടാതെ സാധാരണ ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രങ്ങളിലെപ്പോലെ വടമാല, വെറ്റിലമാല, അവിൽ നിവേദ്യം, വെണ്ണക്കാപ്പ് ചാർത്തൽ എന്നിവയും അതിവിശേഷമായ വഴിപാടുകളിൽ പെടുന്നു. [[ചൈത്രം|ചൈത്രമാസത്തിലെ]] [[പൗർണ്ണമി|പൗർണ്ണമിനാളിൽ]] നടക്കുന്ന ഹനുമാൻ ജയന്തിയാണ് ഇവിടെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷം. ഇതിനോടനുബന്ധിച്ച് ഇവിടെ '''ആഞ്ജനേയോത്സവം''' എന്ന പേരിൽ പത്തുദിവസത്തെ ഉത്സവം നടത്തിവരുന്നുണ്ട്. ഇതുകൂടാതെ [[കർക്കടകം|കർക്കടകമാസത്തിലെ]] [[രാമായണമാസം|രാമായണമാസാചരണവും]] അതിവിശേഷമാണ്. ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തൊട്ടടുത്തായി മറ്റൊരു ശ്രീകോവിലും കാണാം. ഇവിടെ രാധാകൃഷ്ണന്മാരാണ് പ്രതിഷ്ഠ. ഇതും താരതമ്യേന പുതിയൊരു ശ്രീകോവിലാണ്. കൃഷ്ണശിലാനിർമ്മിതമായ വിഗ്രഹത്തിൽ വലതുവശത്ത് ശ്രീകൃഷ്ണനും ഇടതുവശത്ത് രാധയുമാണ് പ്രതിഷ്ഠകൾ. വലതുകയ്യിൽ [[ഓടക്കുഴൽ]] പിടിച്ച്, ഇടതുകൈ രാധയുടെ തോളത്തുവച്ചുനിൽക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ് ഇവിടെ ശ്രീകൃഷ്ണപ്രതിഷ്ഠ. രാധയാണെങ്കിൽ, വലതുകയ്യിൽ താമര പിടിച്ച് ഭഗവാന്റെ കരലാളനത്താൽ നമ്രമുഖിയായി നിൽക്കുന്നു. രണ്ടുപേരെയും ഒരുമിച്ചാണ് വിഗ്രഹത്തിൽ ചിത്രീകരിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. [[അഷ്ടമിരോഹിണി]] ഇവിടെ അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നുണ്ട്. ==== സുബ്രഹ്മണ്യനും ശിവനും ==== ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറുഭാഗം മുഴുവൻ നിരവധി മരങ്ങളാൽ സമ്പുഷ്ടമാണ്. ഇവിടെയുള്ള മരങ്ങളിലെല്ലാം ധാരാളം കൊടികൾ കെട്ടിത്തൂക്കിയിരിയ്ക്കുന്നത് കാണാം. മക്കളില്ലാത്ത ദമ്പതികളുടെ നേർച്ചകളാണ് ഇവയിലധികവും. അവയെ കണ്ടുകൊണ്ട് നടന്നെത്തുന്നത് വടക്കുപടിഞ്ഞാറേമൂലയിലുള്ള സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമിയുടെ ശ്രീകോവിലിനുമുന്നിലാണ്. ഏകദേശം നാലടി ഉയരം വരുന്ന ബാലസുബ്രഹ്മണ്യവിഗ്രഹമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിച്ച്, ഇടതുകൈ അരയിൽ കുത്തിനിൽക്കുന്ന സുബ്രഹ്മണ്യന്ന് [[സ്കന്ദഷഷ്ഠി|സ്കന്ദഷഷ്ഠിയും]] [[തൈപ്പൂയം|തൈപ്പൂയവുമാണ്]] പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷങ്ങൾ. കൂടാതെ എല്ലാമാസത്തെയും വെളുത്ത [[ഷഷ്ഠി|ഷഷ്ഠിയും]] പ്രാധാന്യത്തോടെ ആചരിച്ചുവരുന്നു. സുബ്രഹ്മണ്യശ്രീകോവിലിന് സമീപത്തായി [[കാളിയമർദ്ദനം]] നടത്തുന്ന ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ അതിമനോഹരമായ ഒരു ശില്പവും അതിനോടുചേർന്നുള്ള ചെറിയൊരു ജലപാതയും കാണാം. 2021-ലാണ് ഇവിടെ ഈ ശില്പം പണിതത്. ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്ന ഭക്തരെ ഇത് വളരെയധികം ആകർഷിയ്ക്കുന്നുണ്ട്. ഇവിടെത്തന്നെയാണ് ക്ഷേത്രം വക അഗതിമന്ദിരവും പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. നിരാലംബരായ ആളുകൾക്ക് സുഖകരമായ താമസ-ഭക്ഷണസൗകര്യങ്ങൾ ഏർപ്പാടാക്കിയിട്ടുള്ള ഈ കെട്ടിടം, ക്ഷേത്രം ട്രസ്റ്റിന്റെ സാമൂഹികപ്രവർത്തനങ്ങളിൽ പ്രധാനപങ്കുവഹിയ്ക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്താണ് വഴിപാട് കൗണ്ടർ. മഞ്ഞൾനീരാട്ട്, കൈവട്ടകഗുരുതി, ചുറ്റുവിളക്ക്, കാര്യസിദ്ധി അഭിഷേകം, രക്തപുഷ്പാഞ്ജലി, കുങ്കുമാർച്ചന, പൂമൂടൽ, നെയ്യപ്പം മൂടൽ തുടങ്ങിയവയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. കൂടാതെ നിരവധി മന്ത്രങ്ങൾ കൊണ്ടുള്ള അർച്ചനകളും വിശേഷമാണ്. വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിലെത്തിയാൽ ഐതിഹ്യപ്രസിദ്ധമായ ചക്കരക്കുളം കാണാം. വളരെ ചെറിയൊരു കുളമാണെങ്കിലും ഇവിടെ കുളിയ്ക്കാനും കാലുകഴുകാനുമെല്ലാം സൗകര്യമുണ്ട്. ഉത്സവാവസാനം ദേവിയ്ക്ക് ഇവിടെയാണ് ആറാട്ട് നടക്കുന്നത്. ഇതിന് തൊട്ടടുത്താണ് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനം നൽകുന്ന ശിവന്റെ ശ്രീകോവിൽ. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ശിവലിംഗമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. ശംഖാഭിഷേകം, ധാര, പിൻവിളക്ക്, കൂവളമാല തുടങ്ങി നിരവധി വഴിപാടുകൾ ശിവന്നുണ്ട്. [[ശിവരാത്രി|ശിവരാത്രിയാണ്]] ഇവിടെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷം. കൂടാതെ എല്ലാ [[പ്രദോഷവ്രതം|പ്രദോഷദിവസങ്ങളും]] അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നു. ഭഗവദ്വാഹനമായ [[നന്ദി (പുരാണകഥാപാത്രം)|നന്ദികേശന്റെ]] വിഗ്രഹവും നടയ്ക്കുനേരെ കാണാം. ==== നവഗ്രഹങ്ങളും സരസ്വതീമണ്ഡപവും ==== ശിവക്ഷേത്രത്തിന്റെ പുറകിലാണ് സരസ്വതീമണ്ഡപം. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ആകർഷണങ്ങളിലൊന്നാണിവിടം. ഇവിടെ ഒരേ പീഠത്തിൽ മൂന്നുപ്രതിഷ്ഠകൾ കാണാം - ഭഗവതി (ദുർഗ്ഗ), സരസ്വതി, രാഹു (സർപ്പം). വാൽക്കണ്ണാടിരൂപത്തിലാണ് ഭഗവതിയെ ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. സരസ്വതീരൂപം സാധാരണ കാണുന്നപോലെ പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[വേദം]], പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ജപമാല]] എന്നിവ ധരിച്ച്, മുന്നിലെ രണ്ടുകൈകൾ കൊണ്ട് [[വീണ]] മീട്ടുന്ന രൂപത്തിലാണ്. മൂന്നുവിഗ്രഹങ്ങളും പഞ്ചലോഹത്തിൽ നിർമ്മിച്ചവയാണ്. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടുകളിലൊന്നായ കാര്യസിദ്ധി അഭിഷേകം നടത്തുന്നത് ഇവിടെയാണ്. ഭക്തർക്ക് സ്വന്തം കൈകൊണ്ടുതന്നെ നടത്താവുന്ന അഭിഷേകമാണിത്. ഒരു കുടത്തിൽ ജലം നിറച്ചുകൊണ്ടുവന്ന് അത് ഇവിടെയുള്ള മൂന്നുദേവതകൾക്കും അഭിഷേകം ചെയ്യുന്നു. പേര് സൂചിപ്പിയ്ക്കുന്നതുപോലെ സർവ്വകാര്യസിദ്ധിയാണ് ഇതിന്റെ ഫലമെന്ന് ഭക്തർ വിശ്വസിയ്ക്കുന്നു. സരസ്വതീമണ്ഡപത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്താണ് നവഗ്രഹപ്രതിഷ്ഠയോടുകൂടിയ ശ്രീകോവിൽ. അഴികളോടുകൂടിയ ഈ ശ്രീകോവിലിനകത്ത് ഒരേപീഠത്തിൽ വിവിധ ദിക്കുകളിലേയ്ക്ക് ദർശനമായി നവഗ്രഹദേവതകളെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. ഗ്രഹനായകനായ [[സൂര്യൻ]] നടുക്കും മറ്റുള്ളവർ ചുറ്റും നിൽക്കുന്ന പതിവുസങ്കല്പത്തിൽ തന്നെയാണ് ഇവിടെയും നവഗ്രഹപ്രതിഷ്ഠ. സൂര്യന്റെ കിഴക്കുവശത്ത് [[ശുക്രൻ]], തെക്കുകിഴക്ക് [[ചന്ദ്രൻ]], തെക്ക് [[ചൊവ്വ]], തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് രാഹു, പടിഞ്ഞാറ് [[ശനി]], വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് [[കേതു]], വടക്ക് [[വ്യാഴം]], വടക്കുകിഴക്ക് [[ബുധൻ]] എന്ന ക്രമത്തിലാണ് പ്രതിഷ്ഠ. സൂര്യനും ബുധനും ശുക്രനും കിഴക്കോട്ടും, ചന്ദ്രനും ശനിയും പടിഞ്ഞാറോട്ടും, ചൊവ്വയും രാഹുവും കേതുവും തെക്കോട്ടും വ്യാഴം മാത്രം വടക്കോട്ടും ദർശനം നൽകുന്നു. നിത്യവും ഇവർക്ക് വിശേഷാൽ പൂജകളും വഴിപാടുകളുമുണ്ടാകാറുണ്ട്. === ശ്രീകോവിൽ === ദീർഘചതുരാകൃതിയിൽ തീർത്ത, മേൽക്കൂരയില്ലാത്ത ഒരു ഒറ്റനില ശ്രീകോവിലാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. കരിങ്കല്ലിൽ തീർത്ത ഈ ശ്രീകോവിലിന്റെ മുകളിൽ കോണുകളിലേയ്ക്കുള്ള ഭാഗങ്ങൾ ചെമ്പുമേഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ഇവിടെയുള്ള സോപാനപ്പടികൾ നേരിട്ടുകയറാൻ പറ്റുന്ന രീതിയിലാണ് പണികഴിപ്പിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. അകത്തേയ്ക്കുള്ള വാതിലിന് ഇരുവശവുമായി രണ്ട് ദ്വാരപാലികമാരുടെ രൂപങ്ങൾ കൊത്തിവച്ചിട്ടുണ്ട്. ശ്രീകോവിലിനകത്ത് ഒരുമുറിയേയുള്ളൂ. അതാണ് വിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ഠിച്ച ഗർഭഗൃഹം. ഏകദേശം ഒരടി ഉയരം വരുന്ന സ്വയംഭൂവായ ശിവലിംഗവും പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുള്ള, വനദുർഗ്ഗാദേവിയുടെ നാലടി ഉയരം വരുന്ന അഷ്ടബാഹുപഞ്ചലോഹവിഗ്രഹവും കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെട്ടിരിയ്ക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിലെ മൂലപ്രതിഷ്ഠയായ സ്വയംഭൂലിംഗത്തിലാണ് ഇവിടെ പ്രധാന പൂജകൾ അധികവും നടത്താറുള്ളത്. [[കൊല്ലൂർ മൂകാംബികാക്ഷേത്രം|കൊല്ലൂർ മൂകാംബിക]], [[ചോറ്റാനിക്കര ഭഗവതിക്ഷേത്രം|ചോറ്റാനിക്കര]] തുടങ്ങിയ ക്ഷേത്രങ്ങളിലെപ്പോലെ ദേവിയുടെ സമസ്തഭാവങ്ങളും കൂടിച്ചേർന്ന ഒരു മൂർത്തിയായാണ് ഇവിടെയും സങ്കല്പമുള്ളത്. 1981-ൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നടന്ന നവീകരണകലശത്തിനുശേഷമാണ് ഇവിടെ ദേവിയ്ക്ക് സ്വരൂപത്തിൽ വിഗ്രഹമുണ്ടായത്. ഏറ്റവും പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[സുദർശനചക്രം]], അതിനുമുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[നാന്ദകം]] എന്ന [[വാൾ]], അതിന്റെയും മുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[അമ്പ്]] എന്നിവയും ഏറ്റവും പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ശംഖ്]], അതിന്റെ മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ത്രിശൂലം]], അതിന്റെയും മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[വില്ല്]] എന്നിവയും ധരിച്ച ദേവി, ഏറ്റവും മുന്നിലുള്ള രണ്ടുകൈകൾ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു. അങ്ങനെ, വിശ്വപ്രകൃതിയുടെ മൂലതേജസ്സിനെ മുഴുവൻ ആവാഹിച്ചുകൊണ്ട് സാക്ഷാൽ ചക്കുളത്തുകാവിലമ്മ, മഹാശക്തിസ്വരൂപിണിയായി ശ്രീലകത്ത് വാഴുന്നു. ശ്രീകോവിലിന്റെ പുറംചുവരുകൾ പൂർണ്ണമായും സ്വർണ്ണം പൂശിയ നിലയിലാണ് കാണപ്പെടുന്നത്. ഇവിടെ ധാരാളം ദേവതാരൂപങ്ങളുണ്ട്. അവയെല്ലാം സ്വർണ്ണത്തിൽ കുളിച്ച് കാണപ്പെടുന്ന കാഴ്ച അതിമനോഹരമാണ്. ചണ്ഡികാദേവി, മഹിഷാസുരമർദ്ദിനി, [[ത്രിപുരസുന്ദരി]], [[മധുര മീനാക്ഷി ക്ഷേത്രം|മധുര മീനാക്ഷി]], [[കാമാക്ഷി അമ്മൻ കോവിൽ|കാഞ്ചി കാമാക്ഷി]], [[സപ്തമാതൃക്കൾ]], [[അഷ്ടലക്ഷ്മി|അഷ്ടലക്ഷ്മിമാർ]] തുടങ്ങിയ ദേവീരൂപങ്ങൾക്കാണ് ഇവിടെ പ്രാധാന്യമെങ്കിലും ഗണപതി, സുബ്രഹ്മണ്യൻ തുടങ്ങിയവരുടെ രൂപങ്ങളും ഇവിടെ കാണാം. ശ്രീകോവിലിന് നേരെമുന്നിലായി ചെറിയൊരു നമസ്കാരമണ്ഡപവും കാണാം. ഇവിടെയാണ് പൂജകൾക്കുശേഷം ശാന്തിക്കാർ നമസ്കരിയ്ക്കാൻ ഉപയോഗിയ്ക്കുന്നത്. ഇവിടെ ദേവീവാഹനമായ സിംഹത്തിന്റെ ഒരു പ്രതിഷ്ഠയുമുണ്ട്. സിംഹത്തെ വണങ്ങിവേണം ദേവിയെ വണങ്ങാനെന്നാണ് ചിട്ട. വടക്കുവശത്ത് അഭിഷേകജലം ഒഴുക്കിവിടാൻ ഓവും പണിതിട്ടുണ്ട്. === നാലമ്പലം === ശ്രീകോവിലിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റി നാലമ്പലം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. സാമാന്യം വലുപ്പമുള്ള നാലമ്പലമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. അകത്തേയ്ക്ക് കയറുന്ന വാതിലിന് ഇരുവശവുമായി വാതിൽമാടങ്ങൾ പണിതിട്ടുണ്ട്. തെക്കേ വാതിൽമാടത്തിൽ വച്ചാണ് നിത്യേനയുള്ള വിശേഷാൽ പൂജകളും ഹോമങ്ങളും നടക്കുന്നത്. ഇവിടെത്തന്നെയാണ് [[ചെണ്ട]], [[മദ്ദളം]], [[തിമില]], [[ഇലത്താളം]] തുടങ്ങിയ വാദ്യങ്ങൾ സൂക്ഷിച്ചുവയ്ക്കുന്നതും. തെക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ പതിവുപോലെ [[തിടപ്പള്ളി|തിടപ്പള്ളിയും]] വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ [[കിണർ|കിണറും]] പണിതിട്ടുണ്ട്. ഇവിടത്തെ കിണർ ദീർഘചതുരാകൃതിയിലാണ് കുഴിച്ചിട്ടുള്ളത്. പമ്പ-മണിമല നദികളുമായും കുളവുമായും ഇതിന് നേരിട്ട് ബന്ധമുണ്ടെന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത്. തിടപ്പള്ളിയ്ക്ക് സമീപം പ്രത്യേകം അലങ്കരിച്ച ഒരു [[ഊഞ്ഞാൽ|ഊഞ്ഞാലും]] അതിൽ ദേവിയുടെ മറ്റൊരു പ്രതിഷ്ഠയുമുണ്ട്. മൂലവിഗ്രഹത്തിന്റെ അതേ മാതൃകയിൽ തീർത്ത ഈ വിഗ്രഹത്തിന് സമീപം രണ്ട് [[തലയിണ|തലയിണകളും]] [[മെത്ത|മെത്തയും]] അലങ്കരിച്ചുവച്ചിട്ടുണ്ട്. ആട്ടുന്നത് സർവ്വൈശ്വര്യസിദ്ധിയ്ക്ക് ഉത്തമമാണെന്ന് വിശ്വസിച്ചുവരുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്ന എല്ലാവരും ഇതും കൂടി ചെയ്തിട്ടേ പോകാറുള്ളൂ. ശ്രീകോവിലിന്റെ തെക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് മറ്റൊരു ചെറിയ ശ്രീകോവിലിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി ഗണപതിഭഗവാന്റെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ഈ വിഗ്രഹവും ശിലാനിർമ്മിതമാണ്. വലത്തോട്ട് തുമ്പിക്കൈ നീട്ടിനിൽക്കുന്ന ഗണപതിയുടെ പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[മഴു|മഴുവും]] പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[കയർ|കയറും]] മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[മോദകം|മോദകവും]] കാണാം. മുന്നിലെ വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭഗവാൻ ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു. ഗണപതിഹോമം, കറുകമാല, നാരങ്ങാമാല, ഉണ്ണിയപ്പം എന്നിവയാണ് ഗണപതിയ്ക്ക് പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. [[വിനായക ചതുർത്ഥി|വിനായക ചതുർത്ഥിനാളിൽ]] ഇവിടെ വിശേഷാൽ പൂജകളുണ്ടാകാറുണ്ട്. {{പ്രധാന ലേഖനം|ബലിക്കല്ല്}} ശ്രീകോവിലിന് ചുറ്റുമായി അകത്തെ ബലിവട്ടം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. അഷ്ടദിക്പാലകർ (കിഴക്ക് - [[ഇന്ദ്രൻ]], തെക്കുകിഴക്ക് - [[അഗ്നി]], തെക്ക് - [[യമൻ]], തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് - [[നിരൃതി]], പടിഞ്ഞാറ് - [[വരുണൻ]], വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് - [[വായു]], വടക്ക് - [[കുബേരൻ]] & [[ചന്ദ്രൻ]], വടക്കുകിഴക്ക് - [[ഈശാനൻ]]), സപ്തമാതൃക്കൾ (തെക്കുഭാഗത്ത് ഒറ്റക്കല്ലിൽ - കിഴക്കുനിന്ന് [[ബ്രാഹ്മി]], [[മാഹേശ്വരി]], [[കൗമാരി]], [[വൈഷ്ണവി]], [[വാരാഹി]], [[ഇന്ദ്രാണി]], [[ചാമുണ്ഡി]] എന്ന ക്രമത്തിൽ), [[വീരഭദ്രൻ]] (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം - കിഴക്കുഭാഗത്ത്), ഗണപതി (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം - പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത്), ബ്രഹ്മാവ് (വടക്കുകിഴക്കിനും കിഴക്കിനുമിടയിൽ), [[അനന്തൻ]] (തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനും പടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ശാസ്താവ് (തെക്കിനും തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ദുർഗ്ഗ (പടിഞ്ഞാറിനും വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), സുബ്രഹ്മണ്യൻ (വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനും വടക്കിനുമിടയിൽ), നിർമ്മാല്യധാരി (വടക്കിനും വടക്കുകിഴക്കിനുമിടയിൽ ശിവലിംഗരൂപത്തിൽ - ഇവിടെ [[മുണ്ഡിനി]]) എന്നിവരെ പ്രതിനിധീകരിയ്ക്കുന്ന ബലിക്കല്ലുകൾ ഇവിടെ കാണാം. നിലവിൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നിത്യശീവേലിയില്ലാത്തതിനാൽ ഇവ പ്രതീകാത്മകമായാണ് കണ്ടുവരുന്നത്. ബലിക്കല്ലുകൾ ദേവന്റെ/ദേവിയുടെ വികാരഭേദങ്ങളാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. തന്മൂലം അവയിൽ ചവിട്ടുന്നതും തൊട്ടുതലയിൽ വയ്ക്കുന്നതും നിരോധിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. ==കാർത്തികസ്തംഭം== അധർമ്മത്തിൻന്റെയും തിന്മയുടെയും ഭൗതിക പ്രതീകമാണ് കാർത്തികസ്തംഭം. ഇത് കത്തിച്ച് ചാമ്പലാക്കുന്ന ചടങ്ങിലൂടെ തിന്മയെ [[അഗ്നി]] വിഴുങ്ങി നന്മ ആധിപത്യം സ്ഥാപിക്കുന്നു എന്നാണ് വിശ്വാസം. വൃശ്ചികമാസത്തിലെ തൃക്കാർത്തിക ദിവസമാണ് ഈ ചടങ്ങ് നടക്കുന്നത്. പൊക്കമുള്ള തൂണിൽ വാഴക്കച്ചി, പഴയ ഓലകൾ, പടക്കം, ദേവിയ്ക്ക് ചാർത്തിയ ഒരു വർഷത്തെ ഉടയാടകൾ എന്നിവ പൊതിഞ്ഞുകെട്ടി അതിന്മേൽ നാടിൻറെ സർവ്വ തിന്മകളെയും ആവാഹിക്കുന്നു. ദീപാരാധനയ്ക്ക് മുമ്പായി ഇത് കത്തിക്കും. സർവ്വ ദുഃഖദുരിതങ്ങളും ഇതോടെ തീരുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. == നാരീപൂജ == ചക്കുളത്തുകാവിലെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ അനുഷ്ഠാനമാണ് നാരീപൂജ. അന്നേദിവസം ഇന്ത്യയിലെ പ്രശസ്തരായ വനിതകളെ അതിഥിയായി ക്ഷണിച്ച് ഇവിടെ നാരീപൂജയ്ക്കിരുത്താറുണ്ട്{{തെളിവ്}}. അലങ്കൃത പീഠത്തിൽ സ്ത്രീകളെ ഇരുത്തി, ഭക്ത്യാദരപൂർവ്വം പൂജാരി ഇവരെ ദുർഗ്ഗാസങ്കൽപ്പത്തിൽ പൂജിക്കുന്നു. സ്ത്രീകൾ എവിടെ മാനിക്കപ്പെടുന്നുവോ അവിടെ ദേവതമാർ ആനന്ദിക്കുന്നുവെന്ന സങ്കല്പവും സ്ത്രീയെ ശക്തിസ്വരൂപിണിയായി ആരാധിക്കണമെന്ന താന്ത്രിക സങ്കല്പവുമാണ് ഇത്തരമൊരു പൂജയുടെ പൊരുൾ. സ്ത്രീയാണ് സൃഷ്ടിയുടെ അടിസ്ഥാനം എന്ന സങ്കൽപ്പത്തിൽ നിന്നാണ് ശാക്തേയർ മഹാദേവിയെ ആരാധിച്ചത്‌. ഈ വിശ്വാസപ്രകാരം സ്ത്രീകളെ ലോകമാതാവായ ആദിപരാശക്തിയുടെ പ്രതീകമായി ആരാധിക്കുന്ന ശാക്തേയ പൂജയാണിത്. == വിശേഷ ദിവസങ്ങൾ == ചൊവ്വ, വെള്ളി, [[പൗർണ്ണമി]], അമാവാസി, അഷ്ടമി, നവമി, ജന്മ നക്ഷത്ര ദിവസം, മലയാളം- ഇംഗ്ലീഷ് മാസങ്ങളിലെ ഒന്നാം തീയതി തുടങ്ങിയവ ദർശനത്തിന് പ്രധാനമാണ്. പൊതുവേ ചൊവ്വ, വെള്ളി, ഞായർ ദിവസങ്ങളിൽ ദർശനത്തിന് തിരക്ക് അനുഭവപ്പെടാറുണ്ട്. കുംഭമാസത്തിലെ മകം- പൂരം ദിവസങ്ങൾ അതിവിശേഷം. [[നവരാത്രി]], [[തൃക്കാർത്തിക]], [[ശിവരാത്രി]], [[ദീപാവലി]], മണ്ഡലകാല ദിവസങ്ങൾ, മകരചൊവ്വ തുടങ്ങിയവ വിശേഷമാണ്. [[വിദ്യാരംഭം]], [[തൃക്കാർത്തിക]] ([[പൊങ്കാല]]) എന്നിവ അതിപ്രധാനം. == ദർശന സമയം == *രാവിലെ 4.30 AM മുതൽ ഉച്ചക്ക് 1 PM വരെ. *വൈകുന്നേരം 4.30 PM മുതൽ രാത്രി 8 PM വരെ. ==എത്തിച്ചേരുവാനുള്ള വഴി== തിരുവല്ലയിൽ നിന്ന് ഏകദേശം ഒമ്പതുകിലോമീറ്റർ പടിഞ്ഞാറുമാറി, അമ്പലപ്പുഴയ്ക്കുള്ള വഴിയിൽ, പത്തനംതിട്ട-ആലപ്പുഴ ജില്ലകളുടെ അതിർത്തിയിലാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. തിരുവല്ലയിൽ നിന്ന് ധാരാളം ബസ്സുകൾ അമ്പലപ്പുഴയ്ക്കുണ്ട്. അവയിലൊന്നിൽ കയറിയാൽ ക്ഷേത്രത്തിനടുത്തുള്ള ബസ് സ്റ്റോപ്പിൽ ഇറങ്ങാവുന്നതാണ്. പ്രധാന വഴിയിൽ തന്നെ ക്ഷേത്രകവാടം കാണാം. അതിലൂടെ അല്പം കൂടി മുന്നോട്ടുപോയാൽ ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലെത്താം. തീവണ്ടി വഴി വരുന്നവർക്ക് [[തിരുവല്ല തീവണ്ടിനിലയം|തിരുവല്ല റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനാണ്]] ഏറ്റവും അടുത്തുള്ളത് (9 കിലോമീറ്റർ). ഇവിടെ ഭൂരിപക്ഷം തീവണ്ടികൾക്കും സ്റ്റോപ്പുണ്ട്. മറ്റൊരു പ്രധാന സ്റ്റേഷൻ [[ഹരിപ്പാട് തീവണ്ടിനിലയം|ഹരിപ്പാട്ടാണ്]] (13 കിലോമീറ്റർ). [[അമ്പലപ്പുഴ തീവണ്ടിനിലയം|അമ്പലപ്പുഴ സ്റ്റേഷനും]] വളരെ അടുത്താണ്. തന്മൂലം [[തിരുവല്ല ശ്രീവല്ലഭമഹാക്ഷേത്രം]], [[അമ്പലപ്പുഴ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം]], [[ഹരിപ്പാട് സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമിക്ഷേത്രം]], [[മണ്ണാറശ്ശാല നാഗരാജക്ഷേത്രം]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ ദർശനം നടത്തുന്നവർക്ക് കൂട്ടിച്ചേർക്കാവുന്ന ക്ഷേത്രമാണ് ചക്കുളത്തുകാവ്. == അവലംബം == {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഭദ്രകാളിക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ദുർഗ്ഗാക്ഷേത്രങ്ങൾ]] {{Hindu temples in Kerala}} kwyiy5vrilaqw7rcwfo9b7xh83d2uf6 4666482 4666481 2026-09-12T19:28:34Z ~2026-48203-56 222590 /* സ്ഥലനാമം, ക്ഷേത്രപ്രതിഷ്ഠ */ 4666482 wikitext text/x-wiki {{refimprove}} {{Infobox Mandir |image = |caption=ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം |creator = |proper_name = ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം |date_built = |primary_deity = [[ദുർഗ്ഗ]] ([[ആദിപരാശക്തി]], [[ഭദ്രകാളി]], [[മഹാലക്ഷ്മി]], [[മഹാസരസ്വതി]] സങ്കല്പങ്ങൾ ഉറച്ച ദേവത) |architecture = [[തെക്കേ ഇന്ത്യൻ]], [[കേരളീയ രീതി]] |location =[[നീരേറ്റുപുറം]], [[തലവടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]], [[കുട്ടനാട് താലൂക്ക്]], [[ആലപ്പുഴ ജില്ല]], [[തിരുവല്ല|തിരുവല്ലയ്ക്ക്]] സമീപം, [[കേരളം]] |coordinates = }} [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ]] [[കുട്ടനാട് താലൂക്ക്|കുട്ടനാട് താലൂക്കിൽ]] [[തലവടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|തലവടി പഞ്ചായത്തിൽ]] [[നീരേറ്റുപുറം|നീരേറ്റുപുറത്ത്]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു പ്രസിദ്ധ ഹൈന്ദവ ക്ഷേത്രമാണ് '''ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം'''. [[പത്തനംതിട്ട ജില്ല|പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിലെ]] [[തിരുവല്ല]] നഗരത്തിൽ നിന്നും ഏകദേശം ഒൻപത് കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ജഗദീaശ്വരിയും [[പരാശക്തി|ആദിപരാശക്തിയുമായ]] [[വനദുർഗ്ഗ|വനദുർഗ്ഗയാണ്]] ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠ. '''ചക്കുളത്തമ്മ''' എന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന ഇവിടുത്തെ ഭഗവതി [[മഹാകാളി]], [[മഹാലക്ഷ്മി]], [[മഹാസരസ്വതി]], [[ഭുവനേശ്വരി]], [[ഭദ്രകാളി]] തുടങ്ങി ആദിപരാശക്തിയുടെ എല്ലാ പ്രധാന ഭാവങ്ങളിലും ആരാധിയ്ക്കപ്പെട്ടുവരുന്നു. ഉപദേവതകളായി [[ഗണപതി]], [[പരമശിവൻ]], [[മഹാവിഷ്ണു]], [[സുബ്രഹ്മണ്യൻ]], [[ശാസ്താവ്]], [[ഹനുമാൻ]], [[രാധ|രാധാസമേതനായ]] [[ശ്രീകൃഷ്ണൻ]], ദുർഗ്ഗ, സരസ്വതി, [[നവഗ്രഹങ്ങൾ]], [[നാഗദൈവങ്ങൾ]], [[രാഹു]], [[ബ്രഹ്മരക്ഷസ്സ്]], [[യക്ഷി|യക്ഷിയമ്മ]], [[ആനമറുത]] എന്നിവർക്കും പ്രതിഷ്ഠകളുണ്ട്. [[വൃശ്ചികം|വൃശ്ചികമാസത്തിലെ]] [[തൃക്കാർത്തിക]] ദിവസം പ്രസിദ്ധമായ '''[[പൊങ്കാല]]''' നടക്കുന്നു. സാക്ഷാൽ പ്രപഞ്ച നാഥയായ ഭഗവതിക്ക് മുൻപിൽ സ്ത്രീകൾ ഇഷ്ടകാര്യസിദ്ധിക്കായി നടത്തപ്പെടുന്ന [[ദ്രാവിഡർ|ദ്രാവിഡ]] ആചാരപ്രകാരമുള്ള ഒരു ആരാധനയാണ് പൊങ്കാല. അന്നേദിവസം തന്നെയുള്ള [[കാർത്തികസ്തംഭം]], ലക്ഷദീപം, [[ധനു]]മാസത്തിലെ മുപ്പെട്ട് വെള്ളിയാഴ്ചയുള്ള നാരീപൂജ, വിളിച്ചു ചൊല്ലിയുള്ള പ്രാർഥന, ലഹരിവിമോചന പ്രതിജ്ഞ തുടങ്ങിയ ചടങ്ങുകളും ഇവിടെയുണ്ട്. ഭഗവതിയ്ക്ക് ധനു ഒന്നുമുതൽ പന്ത്രണ്ടുവരെയുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ കൊടിയേറി ഉത്സവമുണ്ട്. കൂടാതെ [[നവരാത്രി]]യും ഇവിടെ അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നു. മദ്ധ്യ തിരുവതാംകൂറിലെ "സ്ത്രീകളുടെ ശബരിമല" എന്നാണു ഈ ക്ഷേത്രത്തെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. <ref>http://malayalam.nativeplanet.com/thiruvalla/attractions/chakkulathu-kavu-temple/</ref> പട്ടമന എന്നുപേരുള്ള ഒരു [[നമ്പൂതിരി]] കുടുംബം വകയാണ് ക്ഷേത്രഭരണം. ആലപ്പുഴ, പത്തനംതിട്ട, [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം]] എന്നീ ജില്ലകളുടെ അതിർത്തിയിൽ [[പമ്പാനദി|പമ്പാനദിയുടെയും]] [[മണിമലയാർ|മണിമലയാറിന്റെയും]] സംഗമസ്ഥാനത്താണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. == ഐതിഹ്യം == === സ്ഥലനാമം, ക്ഷേത്രപ്രതിഷ്ഠ === അസുരന്മാരായ ശുംഭനിശുംഭന്മാരെ നിഗ്രഹിച്ച് പ്രപഞ്ചത്തിൽ നന്മയും സമാധാനവും പുനർസ്ഥാപിച്ച ആദിപരാശക്തിയുടെ ഉജ്ജ്വലമായ ചൈതന്യമാണ് ചക്കുളത്ത് കാവിൽ വനദുർഗ്ഗയായി കുടികൊള്ളുന്നത്. ഇന്ന് ക്ഷേത്രമിരിയ്ക്കുന്ന സ്ഥലം പണ്ട് കൊടുംകാടായിരുന്നു. കാട്ടിൽ വിറകുവെട്ടാൻ പോയ ഒരു വേടൻ തന്നെ കൊത്താൻ വന്ന സർപ്പത്തെ വെട്ടി. പക്ഷേ, അതു ചത്തില്ല. പിന്നീട് ഇതേ സർപ്പത്തെ ഒരു കുളക്കരയിലെ പുറ്റിന് മുകളിൽ കണ്ടപ്പോൾ വേടൻ വീണ്ടും അതിനെ ആക്രമിച്ചു. പക്ഷേ, ഇത്തവണ പുറ്റ് പൊട്ടി ജലപ്രവാഹമുണ്ടായി. അമ്പരന്നുനിന്ന വേടന് മുന്നിൽ ഒരു സന്യാസി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട് അദ്ദേഹത്തെ ആശ്വസിപ്പിച്ചു. ഇതേ സമയം വേടന്റെ കുടുംബവും അവിടെയെത്തിയിരുന്നു. വെള്ളത്തിന് [[പാൽ|പാലും]] തേനും കലർന്ന നിറം വരുമ്പോൾ ജലപ്രവാഹം അവസാനിക്കുമെന്ന് സന്യാസി അവരോട് പറഞ്ഞു. പുറ്റിനകത്ത് പ്രപഞ്ചനാഥയായ സാക്ഷാൽ [[പരാശക്തി|ആദിപരാശക്തി]] ജലശയനം നടത്തിയ വെള്ളമാണിതെന്നും പുറ്റ് പൊളിച്ച് നോക്കിയാൽ ജഗദീശ്വരിയുടെ ഒരു പ്രതിഷ്ഠ കാണാമെന്നും അതിനെ ആരാധിച്ചാൽ സർവ്വ ഐശ്വര്യങ്ങളും ഉണ്ടാകുമെന്നും പറഞ്ഞ് പുറ്റ് ഉടച്ച് സന്യാസി വിഗ്രഹം പുറത്തെടുത്തു. അതോടെ അദ്ദേഹം അപ്രത്യക്ഷനായി. അന്ന് രാത്രി വേടൻ്റെ സ്വപ്നത്തിൽ സന്യാസിയായി വന്നത് സാക്ഷാൽ [[നാരദൻ|നാരദമുനിയാണെന്നും]] വെളിപ്പെട്ടു. ആ വിഗ്രഹമാണ് ചക്കുളത്തുകാവിൽ കുടികൊള്ളുന്നത് എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. അന്നുമുതൽ വേടനും കുടുംബവും ആ വനത്തിൽ തന്നെ താമസം തുടങ്ങി. എല്ലാ ദിവസവും കാട്ടിൽപ്പോയി വിറകും ഭക്ഷണസാധനങ്ങളും ശേഖരിച്ച് മൺകലത്തിൽ പാചകം ചെയ്താണ് അവർ കഴിഞ്ഞു പോന്നത്. ഉണ്ടാക്കുന്ന ഭക്ഷണത്തിൻ്റെ ഒരു പങ്ക് ഭഗവതിക്ക് നൽകിയ ശേഷമാണ് അവർ കഴിച്ചിരുന്നത്. ഒരു ദിവസം ഭക്ഷണസാധനങ്ങൾ ശേഖരിക്കാൻ പോയ അവർക്ക് ഒന്നും കിട്ടിയില്ല. വഴിപാട് മുടങ്ങുമല്ലോ എന്നോർത്ത് വിഷമിച്ച വേടനും കുടുംബവും കലം നിറയെ ചോറും കറികളും ഇരിക്കുന്ന കാഴ്ചയാണ് കണ്ടത്. ഇതെല്ലാം ഭഗവതിയുടെ അനുഗ്രഹമാണെന്നറിഞ്ഞ അവർ ഉച്ചത്തിൽ ദേവീനാമങ്ങൾ ഉരുവിട്ടു. ഇതേ സമയം ഒരു അശരീരിയും ഉണ്ടായി. അത് ഇങ്ങനെ ആയിരുന്നു: {{cquote|മക്കളേ, ഞാൻ നിങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി ഉണ്ടാക്കിയതാണ് ഈ ആഹാരം. ഇത് കഴിച്ച് വിശ്രമിക്കുക. നിങ്ങളുടെ നിഷ്കളങ്കമായ ഭക്തിയിൽ ഞാൻ വളരെ സന്തുഷ്ടയാണ്. തീരാദുഃഖങ്ങളിൽ പോലും എന്നെ കൈവിടാത്തവർക്ക് ഞാൻ ദാസിയും തോഴിയും ആയിരിക്കും. ഭക്തിപൂർവ്വം ആര് എവിടെനിന്ന് വിളിച്ചാലും അവരോടൊപ്പം ഞാൻ എപ്പോഴും ഉണ്ടായിരിക്കും.}} ഈ ഓർമ്മ പുതുക്കാനാണ് ചക്കുളത്തു കാവിൽ ജനലക്ഷക്ഷങ്ങൾ പൊങ്കാല ഇടുന്നത്. ഭക്തർ അമ്മയ്ക്ക് പൊങ്കാല ഇടുമ്പോൾ അവരിലൊരാളായി അമ്മയും പൊങ്കാലയിടാനുണ്ടാകുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. പിൽക്കാലത്ത് ആ വേടനും കുടുംബവും സ്ഥലം വിട്ടുപോകുകയും ബ്രാഹ്മണർ അവിടെ താമസമാക്കുകയും ചെയ്തു. അവരിൽ പ്രധാനിയായ പട്ടമന ഇല്ലത്തെ നമ്പൂതിരി താന്ത്രികവിധികളോടുകൂടിയ ക്ഷേത്രം ഇവിടെ പണികഴിപ്പിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. അങ്ങനെയാണ് ചക്കുളത്തുകാവ് ക്ഷേത്രം നിലവിൽ വന്നത്. 1981-ൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നടന്ന നവീകരണത്തിനു ശേഷം അഷ്ടബാഹുക്കളോടുകൂടിയ ആദിപരാശക്തിയുടെ മൂർത്തരൂപമായ വനദുർഗ്ഗയെ പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. മഹാകാളി, മഹാലക്ഷ്മി, മഹാസരസ്വതി തുടങ്ങിയ പ്രധാന ഭാവങ്ങളിൽ ജഗദീശ്വരി ഇവിടെ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു.<ref>http://chakkulathukavutemple.org/about-temple/</ref> പ്രധാന പ്രതിഷ്‌ഠയായ വനദുർഗ്ഗയ്ക്ക് പുറമേ പരമശിവൻ, മഹാവിഷ്‌ണു, ഗണപതി, ധർമ്മശാസ്താവ്, സുബ്രഹ്മണ്യൻ, യക്ഷിയമ്മ, നവഗ്രഹങ്ങൾ എന്നിവർക്കും ഇവിടെ തുല്യ പ്രാധാന്യത്തോടെ സ്ഥാനം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. === യക്ഷിയമ്മ === കേരളത്തിലെ പല ക്ഷേത്രങ്ങളിലും കണ്ടുവരുന്ന ഒരു ഉപപ്രതിഷ്ഠയാണ് യക്ഷിയമ്മ. പ്രധാനമായും തെക്കൻ കേരളത്തിലാണ് ഈ പ്രതിഷ്ഠ കണ്ടു വരുന്നതെങ്കിലും കേരളത്തിന്റെ മറ്റു ഭാഗങ്ങളിലും ഒട്ടും കുറവല്ല. ചരിത്രപരമായി നോക്കുമ്പോൾ ആദിദ്രാവിഡസങ്കല്പത്തിലെ പ്രേതാരാധനയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു കിടക്കുന്നതാണ് യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠകൾ. അതേ സമയം സൗന്ദര്യം, അമാനുഷിക ശക്തി, പ്രേമം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളും യക്ഷികളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടുകിടക്കുന്നു. ഇങ്ങനെയൊക്കെ ആന്നെങ്കിലും യക്ഷിയ്ക്ക് സവിശേഷ പ്രാധാന്യം നൽകുന്ന ക്ഷേത്രങ്ങൾ വളരെ കുറവാണ്. ചക്കുളത്തുകാവ് ക്ഷേത്രം അവയിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടതാണ്. നാലമ്പലത്തിനു പുറത്ത് തെക്കു പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത്, പ്രത്യേകം കെട്ടിയുണ്ടാക്കിയ ശ്രീകോവിലിലാണ് യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠ. ഇവിടെ ഈ പ്രതിഷ്ഠ വരാൻ കാരണമായ കഥ ഇങ്ങനെയാണ്: ഒരിയ്ക്കൽ, ക്ഷേത്ര ഊരാളകുടുംബമായ പട്ടമന ഇല്ലത്തെ ഒരു പെൺകുട്ടി, പമ്പയാറ്റിൽ കുളിയ്ക്കാൻ പോയപ്പോൾ അവളെ അതിഭീകരിയായ ഒരു യക്ഷി ആക്രമിച്ചു. പലതവണ പെൺകുട്ടി ഓടിരക്ഷപ്പെടാൻ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും അപ്പോഴെല്ലാം യക്ഷി അവളെ പിന്തുടർന്നു. അവസാന രക്ഷയ്ക്കായി അവൾ ചക്കുളത്തമ്മയെത്തന്നെ ശരണം പ്രാപിച്ചു. ഭക്തയുടെ വിഷമം മനസ്സിലാക്കിയ ദേവി, ഉടനെ ത്രിശൂലവുമായി വരികയും യക്ഷിയെ ഭയപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു. പരിഭ്രാന്തയായ യക്ഷി, തന്നെ ഒന്നും ചെയ്യരുതെന്നും ഇനി ആരെയും താൻ ഉപദ്രവിയ്ക്കില്ലെന്നും സത്യം ചെയ്ത് ഒഴിഞ്ഞുപോയി. അങ്ങനെ മോക്ഷം കിട്ടിയ യക്ഷിയെ, പിന്നീട് ദേവിയുടെ സമീപം തന്നെ കുടിയിരുത്തുകയുണ്ടായി. ഇവിടെ ഒരു [[വാൽക്കണ്ണാടി|വാൽക്കണ്ണാടിയുടെ]] രൂപത്തിലാണ് യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠ. == ക്ഷേത്രനിർമ്മിതി == === ക്ഷേത്രപരിസരവും മതിലകവും === നീരേറ്റുപുറം ഗ്രാമത്തിന്റെ ഏതാണ്ട് ഒത്ത നടുക്കായാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. കിഴക്കോട്ടാണ് ക്ഷേത്രദർശനം. കേരളത്തിലെ രണ്ടു പ്രധാന നദികളായ പമ്പാനദിയും മണിമലയാറും യഥാക്രമം ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തെക്കും വടക്കും മാറിയൊഴുകുന്നു. [[ചിങ്ങം|ചിങ്ങമാസത്തിലെ]] [[തിരുവോണം (നക്ഷത്രം)|തിരുവോണം]] നാളിൽ പമ്പാനദിയിൽ നടത്തിവരുന്ന [[നീരേറ്റുപുറം പമ്പാ ജലോത്സവം]] അതിപ്രസിദ്ധമാണ്. നീരേറ്റുപുറം പോസ്റ്റ് ഓഫീസ്, സഹകരണ ബാങ്ക്, ഹോട്ടലുകൾ, വിവിധ കടകംബോളങ്ങൾ തുടങ്ങി നിരവധി സ്ഥാപനങ്ങൾ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പരിസരത്തായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്തുകൂടെ [[അമ്പലപ്പുഴ]]-[[തിരുവല്ല]] സംസ്ഥാനപാത കടന്നുപോകുന്നു. ഇവിടെത്തന്നെ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പേരെഴുതിയ മനോഹരമായ കവാടവും കാണാം. ഇതും കടന്ന് അല്പദൂരം സഞ്ചരിച്ചാൽ ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലെത്താം. ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലായി വലിയ [[അരയാൽ]]മരം കാണാം. ഹൈന്ദവവിശ്വാസപ്രകാരം പുണ്യവൃക്ഷമായ അരയാലിന്റെ മുകളിൽ [[ബ്രഹ്മാവ്|ബ്രഹ്മാവും]] നടുക്ക് വിഷ്ണുവും അടിയിൽ ശിവനും കുടികൊള്ളുന്നു. അങ്ങനെ, [[ത്രിമൂർത്തികൾ|ത്രിമൂർത്തികളുടെ]] പ്രത്യക്ഷസ്വരൂപമായി കണക്കാക്കുഅന അരയാലിനെ ദിവസവും രാവിലെ ഏഴുതവണ വലം വയ്ക്കുന്നത് ഉത്തമമായി കണക്കാക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ നേരെ വടക്കാണ് വാഹന പാർക്കിങ് സൗകര്യം ഏർപ്പെടുത്തിയിരിയ്ക്കുന്നത്. പൊങ്കാല സമയത്ത് [[കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി.]] ഇങ്ങോട്ട് പ്രത്യേകം സർവീസുകൾ നടത്താറുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്താണ് ഊരാളകുടുംബമായ പട്ടമന ഇല്ലം നിൽക്കുന്നത്. മുമ്പുണ്ടായിരുന്ന ഇല്ലം പൊളിച്ചുമാറ്റി ഇപ്പോൾ ഇവിടെയൊരു കോൺക്രീറ്റ് വീട് പണിതിരിയ്ക്കുകയാണ്. എന്നാൽ, ദേവിയുടെ ചെറിയൊരു ക്ഷേത്രം ഇവിടെയും കാണാം. ഇത് മഹാഭക്തനായ ഒരു നമ്പൂതിരിയ്ക്ക് ദേവി നൽകിയ ദർശനത്തിന്റെ സ്മാരകമായി കണക്കാക്കിവരുന്നു. ഇന്ന് ഇതിനെ '''മൂലകുടുംബക്ഷേത്രം''' എന്ന പേരിൽ വിശേഷിപ്പിച്ചുവരുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിൽ വിശദമായി ഒരു മതിലകം പണിതിട്ടില്ല. എങ്കിലും, ആനക്കൊട്ടിൽ മുതലുള്ള ഭാഗം മതിലകമായി കണക്കാക്കിവരുന്നു. 2022-ലാണ് ഇവിടെ അതിവിശാലമായ ആനക്കൊട്ടിൽ പണിതത്. അതിനുമുമ്പ് ഇവിടെ ഒരു [[അലൂമിനിയം]] ഷീറ്റ് മാത്രമേയുണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. ഇന്ന് ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്നവരുടെ പ്രധാന ആകർഷണമാണിവിടം. ചോറൂൺ, വിവാഹം, തുലാഭാരം, വിളിച്ചുചൊല്ലിപ്രാർത്ഥന തുടങ്ങിയ ചടങ്ങുകൾ നടക്കുന്നത് ഇവിടെ വച്ചാണ്. ആനക്കൊട്ടിലിനപ്പുറമാണ് ദേവീവാഹനമായ [[സിംഹം|സിംഹത്തെ]] ശിരസ്സിലേറ്റുന്ന സ്വർണ്ണക്കൊടിമരം കാണാൻ സാധിയ്ക്കുക. ഏകദേശം 50 അടി ഉയരം വരുന്ന ഈ കൊടിമരം, 1981-ലാണ് പ്രതിഷ്ഠിച്ചത്. വളരെ തിളക്കമുള്ള ഈ കൊടിമരത്തിനപ്പുറമാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ബലിക്കല്ല് പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുള്ള ബലിക്കൽപ്പുര. താരതമ്യേന ഉയരം കുറഞ്ഞ ബലിക്കല്ലാണ് ഇവിടെയുള്ളത് എന്നതിനാൽ പുറമേ നിന്നുനോക്കിയാൽത്തന്നെ വിഗ്രഹം കാണാവുന്നതാണ്. ബലിക്കൽപ്പുരയുടെ മച്ചിൽ പതിവുപോലെ ബ്രഹ്മാവിന്റെയും [[അഷ്ടദിക്പാലകർ|അഷ്ടദിക്പാലകരുടെയും]] രൂപങ്ങൾ കൊത്തിവച്ചിട്ടുണ്ട്. കൂടാതെ വേറെയും ധാരാളം രൂപങ്ങൾ കാണാം. ബലിക്കൽപ്പുരയുടെ ഇരുവശവുമായി രണ്ട് [[ആന|ആനകളുടെ]] രൂപങ്ങൾ കാണാൻ സാധിയ്ക്കും. ഇവ [[പ്ലാസ്റ്റർ ഓഫ് പാരീസ്|പ്ലാസ്റ്റർ ഓഫ് പാരീസിൽ]] നിർമ്മിച്ചതാണ്. ==== മഹാവിഷ്ണുക്ഷേത്രം, ആനമുറതപ്രതിഷ്ഠ ==== പ്രദക്ഷിണവഴിയുടെ തെക്കുകിഴക്കുഭാഗത്ത് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനമായി മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ പ്രതിഷ്ഠയോടുകൂടിയ ഒരു ശ്രീകോവിൽ കാണാം. ഏകദേശം നാലടി ഉയരം വരുന്ന അതിമനോഹരമായ ശിലാവിഗ്രഹമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[സുദർശനചക്രം]], പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[പാഞ്ചജന്യം]] എന്ന [[ശംഖ് (വാദ്യം)|ശംഖ്]], മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[കൗമോദകി]] എന്ന [[ഗദ]], മുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[താമര]] എന്നിവ ധരിച്ച ഭഗവാൻ നിൽക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ്. ഭഗവദ്വാഹനമായ ഗരുഡന്റെ പഞ്ചലോഹവിഗ്രഹം ഇവിടെ ഭഗവാന് അഭിമുഖമായി പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. പാൽപ്പായസം, കദളിപ്പഴം, തുളസിമാല തുടങ്ങിയവയാണ് മഹാവിഷ്ണുവിനുള്ള പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. [[അഷ്ടമിരോഹിണി]], [[വിഷു]], [[വൈകുണ്ഠ ഏകാദശി]] തുടങ്ങിയവ വിശേഷദിവസങ്ങളിൽ പെടുന്നു. ഇതിനുസമീപം കാണുന്ന മേൽക്കൂരയില്ലാത്ത ഒരു തറയിലാണ് ആനമറുതയുടെ പ്രതിഷ്ഠ. ക്ഷേത്രമുണ്ടായ കാലത്തുതന്നെ ഇവിടെ ആനമുറതയുടെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ടായിരുന്നു എന്നാണ് സങ്കല്പം. എന്നാൽ, ഇപ്പോഴത്തെ പ്രതിഷ്ഠ 2023 ജൂൺ 18-നാണ് നടത്തിയത്. നീരേറ്റുപുറം പരിസരത്ത് നിരവധി ഉപദ്രവങ്ങളുണ്ടാക്കിയ ഒരു ആനയുടെ പ്രേതത്തെയാണ് ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. ആനമുറതപ്രതിഷ്ഠയ്ക്കപ്പുറമാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ ഊട്ടുപുര പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. സാധാരണയായി ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്ത് വരുന്ന ഊട്ടുപുര ഇവിടെ തെക്കുഭാഗത്ത് വന്നിരിയ്ക്കുന്നത് ശ്രദ്ധേയമാണ്. നിത്യേന ഉച്ചയ്ക്ക് ഇവിടെ അന്നദാനമുണ്ടാകും. പ്രമുഖ വ്യവസായിയായ [[ഗോകുലം ഗോപാലൻ|ഗോകുലം ഗോപാലന്റെ]] വഴിപാടായി 2018-ലാണ് ഈ ഊട്ടുപുര പണിതത്. പ്രദക്ഷിണമായി വരുമ്പോൾ തെക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് പ്രത്യേകം ശ്രീകോവിലിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി അയ്യപ്പസ്വാമിയുടെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. കൃഷ്ണശിലയിൽ തീർത്ത വിഗ്രഹത്തിന് ഏകദേശം രണ്ടടി ഉയരം വരും. [[ശബരിമല ധർമ്മശാസ്താക്ഷേത്രം|ശബരിമലയിലെ]] വിഗ്രഹവുമായി നല്ല രൂപസാദൃശ്യമുള്ള വിഗ്രഹമാണിത്. ഇവിടെവച്ചാണ് ശബരിമല തീർത്ഥാടകർ മാലയിടുന്നതും കെട്ടുനിറയ്ക്കുന്നതുമെല്ലാം. അയ്യപ്പന്റെ ശ്രീകോവിലിന് തെക്കുവശത്ത് പ്രത്യേകം തീർത്ത ഒരു തറയിലാണ് നാഗദൈവങ്ങളുടെ പ്രതിഷ്ഠ. [[നാഗരാജാവ്|നാഗരാജാവായി]] [[വാസുകി]] കുടികൊള്ളുന്ന കാവിൽ, കൂടെ [[നാഗയക്ഷി|നാഗയക്ഷിയായി]] ശതശീർഷ എന്ന പത്നിയുമുണ്ട്. [[നൂറും പാലും]], [[സർപ്പംപാട്ട്]], മഞ്ഞൾപ്പൊടി അഭിഷേകം, പുറ്റും മുട്ടയും സമർപ്പണം എന്നിവയാണ് നാഗദൈവങ്ങളുടെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. എല്ലാമാസവും [[ആയില്യം (നക്ഷത്രം)|ആയില്യം]] നാളിൽ ഇവർക്ക് വിശേഷാൽ പൂജകളും കന്നിമാസത്തിലെ ആയില്യത്തിന് [[സർപ്പബലി|സർപ്പബലിയുമുണ്ടാകും]]. അയ്യപ്പന്റെ ശ്രീകോവിലിന് വടക്കുവശത്താണ് ഐതിഹ്യപ്രസിദ്ധമായ യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠയുള്ള ശ്രീകോവിൽ. തന്റെ ഭക്തയായ പെൺകുട്ടിയെ ഉപദ്രവിയ്ക്കാൻ വന്ന യക്ഷിയെ ദേവി ശാന്തയാക്കി ഇവിടെ കുടിയിരുത്തുകയായിരുന്നു എന്നാണ് സങ്കല്പം. വറപൊടി നിവേദ്യമാണ് ഇവിടെ പ്രധാന വഴിപാട്. ==== വീരഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം ==== നാഗപ്രതിഷ്ഠയുടെ നേരെ പടിഞ്ഞാറ് ഉയരത്തിലാണ് ചക്കുളത്തുകാവിലെ ഏറ്റവും പുതിയ ഉപപ്രതിഷ്ഠയായ വീരഹനുമാനെ പ്രതിഷ്ഠിച്ച ക്ഷേത്രം. കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഹനുമദ്വിഗ്രഹങ്ങളിലൊന്നാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. പതിനെട്ടടി ഉയരം വരുന്ന ഈ വിഗ്രഹം, ഒറ്റക്കല്ലിൽ തീർത്തതാണ്. ഇടതുകയ്യിൽ ഗദ തലകീഴായി പിടിച്ച്, വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ് ഇവിടെയുള്ള ഹനുമദ്വിഗ്രഹം. പ്രത്യേകം മതിലകത്തോടുകൂടിയ ഈ ക്ഷേത്രം 2016-ലാണ് പണികഴിപ്പിച്ചത്. ആദ്യകാലത്ത് ക്ഷേത്രത്തിലെ മൂലകുടുംബക്ഷേത്രത്തിൽ അഷ്ടദിക്പാലകർക്കൊപ്പം പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെട്ടിരുന്ന ഹനുമാനെ, സ്ഥലപരിമിതിമൂലം ഇങ്ങോട്ട് മാറ്റിപ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുകയായിരുന്നു. താഴെനിന്ന് പന്ത്രണ്ടുപടികൾ കയറിവേണം നടയ്ക്കുനേരെയെത്താൻ. പടികളുടെ താഴെയായി ആനമുഖത്തോടുകൂടിയ ഒരു എടുപ്പുണ്ട്. ഹനുമാൻ സ്വാമിയെ ഉപാസിയ്ക്കുന്നത് ശത്രുദോഷങ്ങളിൽ നിന്നു മോചനം നൽകുമെന്നാണ് ഭക്തജനവിശ്വാസം. തന്മൂലം നിരവധി ആളുകളാണ് ഇവിടെ ദർശനത്തിനെത്തുന്നത്. സർവ്വകാര്യസിദ്ധി വിളക്കുഴിച്ചിലാണ് ഇവിടെയുള്ള പ്രധാന വഴിപാട്. കൂടാതെ സാധാരണ ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രങ്ങളിലെപ്പോലെ വടമാല, വെറ്റിലമാല, അവിൽ നിവേദ്യം, വെണ്ണക്കാപ്പ് ചാർത്തൽ എന്നിവയും അതിവിശേഷമായ വഴിപാടുകളിൽ പെടുന്നു. [[ചൈത്രം|ചൈത്രമാസത്തിലെ]] [[പൗർണ്ണമി|പൗർണ്ണമിനാളിൽ]] നടക്കുന്ന ഹനുമാൻ ജയന്തിയാണ് ഇവിടെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷം. ഇതിനോടനുബന്ധിച്ച് ഇവിടെ '''ആഞ്ജനേയോത്സവം''' എന്ന പേരിൽ പത്തുദിവസത്തെ ഉത്സവം നടത്തിവരുന്നുണ്ട്. ഇതുകൂടാതെ [[കർക്കടകം|കർക്കടകമാസത്തിലെ]] [[രാമായണമാസം|രാമായണമാസാചരണവും]] അതിവിശേഷമാണ്. ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തൊട്ടടുത്തായി മറ്റൊരു ശ്രീകോവിലും കാണാം. ഇവിടെ രാധാകൃഷ്ണന്മാരാണ് പ്രതിഷ്ഠ. ഇതും താരതമ്യേന പുതിയൊരു ശ്രീകോവിലാണ്. കൃഷ്ണശിലാനിർമ്മിതമായ വിഗ്രഹത്തിൽ വലതുവശത്ത് ശ്രീകൃഷ്ണനും ഇടതുവശത്ത് രാധയുമാണ് പ്രതിഷ്ഠകൾ. വലതുകയ്യിൽ [[ഓടക്കുഴൽ]] പിടിച്ച്, ഇടതുകൈ രാധയുടെ തോളത്തുവച്ചുനിൽക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ് ഇവിടെ ശ്രീകൃഷ്ണപ്രതിഷ്ഠ. രാധയാണെങ്കിൽ, വലതുകയ്യിൽ താമര പിടിച്ച് ഭഗവാന്റെ കരലാളനത്താൽ നമ്രമുഖിയായി നിൽക്കുന്നു. രണ്ടുപേരെയും ഒരുമിച്ചാണ് വിഗ്രഹത്തിൽ ചിത്രീകരിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. [[അഷ്ടമിരോഹിണി]] ഇവിടെ അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നുണ്ട്. ==== സുബ്രഹ്മണ്യനും ശിവനും ==== ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറുഭാഗം മുഴുവൻ നിരവധി മരങ്ങളാൽ സമ്പുഷ്ടമാണ്. ഇവിടെയുള്ള മരങ്ങളിലെല്ലാം ധാരാളം കൊടികൾ കെട്ടിത്തൂക്കിയിരിയ്ക്കുന്നത് കാണാം. മക്കളില്ലാത്ത ദമ്പതികളുടെ നേർച്ചകളാണ് ഇവയിലധികവും. അവയെ കണ്ടുകൊണ്ട് നടന്നെത്തുന്നത് വടക്കുപടിഞ്ഞാറേമൂലയിലുള്ള സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമിയുടെ ശ്രീകോവിലിനുമുന്നിലാണ്. ഏകദേശം നാലടി ഉയരം വരുന്ന ബാലസുബ്രഹ്മണ്യവിഗ്രഹമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിച്ച്, ഇടതുകൈ അരയിൽ കുത്തിനിൽക്കുന്ന സുബ്രഹ്മണ്യന്ന് [[സ്കന്ദഷഷ്ഠി|സ്കന്ദഷഷ്ഠിയും]] [[തൈപ്പൂയം|തൈപ്പൂയവുമാണ്]] പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷങ്ങൾ. കൂടാതെ എല്ലാമാസത്തെയും വെളുത്ത [[ഷഷ്ഠി|ഷഷ്ഠിയും]] പ്രാധാന്യത്തോടെ ആചരിച്ചുവരുന്നു. സുബ്രഹ്മണ്യശ്രീകോവിലിന് സമീപത്തായി [[കാളിയമർദ്ദനം]] നടത്തുന്ന ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ അതിമനോഹരമായ ഒരു ശില്പവും അതിനോടുചേർന്നുള്ള ചെറിയൊരു ജലപാതയും കാണാം. 2021-ലാണ് ഇവിടെ ഈ ശില്പം പണിതത്. ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്ന ഭക്തരെ ഇത് വളരെയധികം ആകർഷിയ്ക്കുന്നുണ്ട്. ഇവിടെത്തന്നെയാണ് ക്ഷേത്രം വക അഗതിമന്ദിരവും പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. നിരാലംബരായ ആളുകൾക്ക് സുഖകരമായ താമസ-ഭക്ഷണസൗകര്യങ്ങൾ ഏർപ്പാടാക്കിയിട്ടുള്ള ഈ കെട്ടിടം, ക്ഷേത്രം ട്രസ്റ്റിന്റെ സാമൂഹികപ്രവർത്തനങ്ങളിൽ പ്രധാനപങ്കുവഹിയ്ക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്താണ് വഴിപാട് കൗണ്ടർ. മഞ്ഞൾനീരാട്ട്, കൈവട്ടകഗുരുതി, ചുറ്റുവിളക്ക്, കാര്യസിദ്ധി അഭിഷേകം, രക്തപുഷ്പാഞ്ജലി, കുങ്കുമാർച്ചന, പൂമൂടൽ, നെയ്യപ്പം മൂടൽ തുടങ്ങിയവയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. കൂടാതെ നിരവധി മന്ത്രങ്ങൾ കൊണ്ടുള്ള അർച്ചനകളും വിശേഷമാണ്. വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിലെത്തിയാൽ ഐതിഹ്യപ്രസിദ്ധമായ ചക്കരക്കുളം കാണാം. വളരെ ചെറിയൊരു കുളമാണെങ്കിലും ഇവിടെ കുളിയ്ക്കാനും കാലുകഴുകാനുമെല്ലാം സൗകര്യമുണ്ട്. ഉത്സവാവസാനം ദേവിയ്ക്ക് ഇവിടെയാണ് ആറാട്ട് നടക്കുന്നത്. ഇതിന് തൊട്ടടുത്താണ് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനം നൽകുന്ന ശിവന്റെ ശ്രീകോവിൽ. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ശിവലിംഗമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. ശംഖാഭിഷേകം, ധാര, പിൻവിളക്ക്, കൂവളമാല തുടങ്ങി നിരവധി വഴിപാടുകൾ ശിവന്നുണ്ട്. [[ശിവരാത്രി|ശിവരാത്രിയാണ്]] ഇവിടെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷം. കൂടാതെ എല്ലാ [[പ്രദോഷവ്രതം|പ്രദോഷദിവസങ്ങളും]] അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നു. ഭഗവദ്വാഹനമായ [[നന്ദി (പുരാണകഥാപാത്രം)|നന്ദികേശന്റെ]] വിഗ്രഹവും നടയ്ക്കുനേരെ കാണാം. ==== നവഗ്രഹങ്ങളും സരസ്വതീമണ്ഡപവും ==== ശിവക്ഷേത്രത്തിന്റെ പുറകിലാണ് സരസ്വതീമണ്ഡപം. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ആകർഷണങ്ങളിലൊന്നാണിവിടം. ഇവിടെ ഒരേ പീഠത്തിൽ മൂന്നുപ്രതിഷ്ഠകൾ കാണാം - ഭഗവതി (ദുർഗ്ഗ), സരസ്വതി, രാഹു (സർപ്പം). വാൽക്കണ്ണാടിരൂപത്തിലാണ് ഭഗവതിയെ ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. സരസ്വതീരൂപം സാധാരണ കാണുന്നപോലെ പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[വേദം]], പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ജപമാല]] എന്നിവ ധരിച്ച്, മുന്നിലെ രണ്ടുകൈകൾ കൊണ്ട് [[വീണ]] മീട്ടുന്ന രൂപത്തിലാണ്. മൂന്നുവിഗ്രഹങ്ങളും പഞ്ചലോഹത്തിൽ നിർമ്മിച്ചവയാണ്. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടുകളിലൊന്നായ കാര്യസിദ്ധി അഭിഷേകം നടത്തുന്നത് ഇവിടെയാണ്. ഭക്തർക്ക് സ്വന്തം കൈകൊണ്ടുതന്നെ നടത്താവുന്ന അഭിഷേകമാണിത്. ഒരു കുടത്തിൽ ജലം നിറച്ചുകൊണ്ടുവന്ന് അത് ഇവിടെയുള്ള മൂന്നുദേവതകൾക്കും അഭിഷേകം ചെയ്യുന്നു. പേര് സൂചിപ്പിയ്ക്കുന്നതുപോലെ സർവ്വകാര്യസിദ്ധിയാണ് ഇതിന്റെ ഫലമെന്ന് ഭക്തർ വിശ്വസിയ്ക്കുന്നു. സരസ്വതീമണ്ഡപത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്താണ് നവഗ്രഹപ്രതിഷ്ഠയോടുകൂടിയ ശ്രീകോവിൽ. അഴികളോടുകൂടിയ ഈ ശ്രീകോവിലിനകത്ത് ഒരേപീഠത്തിൽ വിവിധ ദിക്കുകളിലേയ്ക്ക് ദർശനമായി നവഗ്രഹദേവതകളെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. ഗ്രഹനായകനായ [[സൂര്യൻ]] നടുക്കും മറ്റുള്ളവർ ചുറ്റും നിൽക്കുന്ന പതിവുസങ്കല്പത്തിൽ തന്നെയാണ് ഇവിടെയും നവഗ്രഹപ്രതിഷ്ഠ. സൂര്യന്റെ കിഴക്കുവശത്ത് [[ശുക്രൻ]], തെക്കുകിഴക്ക് [[ചന്ദ്രൻ]], തെക്ക് [[ചൊവ്വ]], തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് രാഹു, പടിഞ്ഞാറ് [[ശനി]], വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് [[കേതു]], വടക്ക് [[വ്യാഴം]], വടക്കുകിഴക്ക് [[ബുധൻ]] എന്ന ക്രമത്തിലാണ് പ്രതിഷ്ഠ. സൂര്യനും ബുധനും ശുക്രനും കിഴക്കോട്ടും, ചന്ദ്രനും ശനിയും പടിഞ്ഞാറോട്ടും, ചൊവ്വയും രാഹുവും കേതുവും തെക്കോട്ടും വ്യാഴം മാത്രം വടക്കോട്ടും ദർശനം നൽകുന്നു. നിത്യവും ഇവർക്ക് വിശേഷാൽ പൂജകളും വഴിപാടുകളുമുണ്ടാകാറുണ്ട്. === ശ്രീകോവിൽ === ദീർഘചതുരാകൃതിയിൽ തീർത്ത, മേൽക്കൂരയില്ലാത്ത ഒരു ഒറ്റനില ശ്രീകോവിലാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. കരിങ്കല്ലിൽ തീർത്ത ഈ ശ്രീകോവിലിന്റെ മുകളിൽ കോണുകളിലേയ്ക്കുള്ള ഭാഗങ്ങൾ ചെമ്പുമേഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ഇവിടെയുള്ള സോപാനപ്പടികൾ നേരിട്ടുകയറാൻ പറ്റുന്ന രീതിയിലാണ് പണികഴിപ്പിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. അകത്തേയ്ക്കുള്ള വാതിലിന് ഇരുവശവുമായി രണ്ട് ദ്വാരപാലികമാരുടെ രൂപങ്ങൾ കൊത്തിവച്ചിട്ടുണ്ട്. ശ്രീകോവിലിനകത്ത് ഒരുമുറിയേയുള്ളൂ. അതാണ് വിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ഠിച്ച ഗർഭഗൃഹം. ഏകദേശം ഒരടി ഉയരം വരുന്ന സ്വയംഭൂവായ ശിവലിംഗവും പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുള്ള, വനദുർഗ്ഗാദേവിയുടെ നാലടി ഉയരം വരുന്ന അഷ്ടബാഹുപഞ്ചലോഹവിഗ്രഹവും കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെട്ടിരിയ്ക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിലെ മൂലപ്രതിഷ്ഠയായ സ്വയംഭൂലിംഗത്തിലാണ് ഇവിടെ പ്രധാന പൂജകൾ അധികവും നടത്താറുള്ളത്. [[കൊല്ലൂർ മൂകാംബികാക്ഷേത്രം|കൊല്ലൂർ മൂകാംബിക]], [[ചോറ്റാനിക്കര ഭഗവതിക്ഷേത്രം|ചോറ്റാനിക്കര]] തുടങ്ങിയ ക്ഷേത്രങ്ങളിലെപ്പോലെ ദേവിയുടെ സമസ്തഭാവങ്ങളും കൂടിച്ചേർന്ന ഒരു മൂർത്തിയായാണ് ഇവിടെയും സങ്കല്പമുള്ളത്. 1981-ൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നടന്ന നവീകരണകലശത്തിനുശേഷമാണ് ഇവിടെ ദേവിയ്ക്ക് സ്വരൂപത്തിൽ വിഗ്രഹമുണ്ടായത്. ഏറ്റവും പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[സുദർശനചക്രം]], അതിനുമുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[നാന്ദകം]] എന്ന [[വാൾ]], അതിന്റെയും മുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[അമ്പ്]] എന്നിവയും ഏറ്റവും പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ശംഖ്]], അതിന്റെ മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ത്രിശൂലം]], അതിന്റെയും മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[വില്ല്]] എന്നിവയും ധരിച്ച ദേവി, ഏറ്റവും മുന്നിലുള്ള രണ്ടുകൈകൾ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു. അങ്ങനെ, വിശ്വപ്രകൃതിയുടെ മൂലതേജസ്സിനെ മുഴുവൻ ആവാഹിച്ചുകൊണ്ട് സാക്ഷാൽ ചക്കുളത്തുകാവിലമ്മ, മഹാശക്തിസ്വരൂപിണിയായി ശ്രീലകത്ത് വാഴുന്നു. ശ്രീകോവിലിന്റെ പുറംചുവരുകൾ പൂർണ്ണമായും സ്വർണ്ണം പൂശിയ നിലയിലാണ് കാണപ്പെടുന്നത്. ഇവിടെ ധാരാളം ദേവതാരൂപങ്ങളുണ്ട്. അവയെല്ലാം സ്വർണ്ണത്തിൽ കുളിച്ച് കാണപ്പെടുന്ന കാഴ്ച അതിമനോഹരമാണ്. ചണ്ഡികാദേവി, മഹിഷാസുരമർദ്ദിനി, [[ത്രിപുരസുന്ദരി]], [[മധുര മീനാക്ഷി ക്ഷേത്രം|മധുര മീനാക്ഷി]], [[കാമാക്ഷി അമ്മൻ കോവിൽ|കാഞ്ചി കാമാക്ഷി]], [[സപ്തമാതൃക്കൾ]], [[അഷ്ടലക്ഷ്മി|അഷ്ടലക്ഷ്മിമാർ]] തുടങ്ങിയ ദേവീരൂപങ്ങൾക്കാണ് ഇവിടെ പ്രാധാന്യമെങ്കിലും ഗണപതി, സുബ്രഹ്മണ്യൻ തുടങ്ങിയവരുടെ രൂപങ്ങളും ഇവിടെ കാണാം. ശ്രീകോവിലിന് നേരെമുന്നിലായി ചെറിയൊരു നമസ്കാരമണ്ഡപവും കാണാം. ഇവിടെയാണ് പൂജകൾക്കുശേഷം ശാന്തിക്കാർ നമസ്കരിയ്ക്കാൻ ഉപയോഗിയ്ക്കുന്നത്. ഇവിടെ ദേവീവാഹനമായ സിംഹത്തിന്റെ ഒരു പ്രതിഷ്ഠയുമുണ്ട്. സിംഹത്തെ വണങ്ങിവേണം ദേവിയെ വണങ്ങാനെന്നാണ് ചിട്ട. വടക്കുവശത്ത് അഭിഷേകജലം ഒഴുക്കിവിടാൻ ഓവും പണിതിട്ടുണ്ട്. === നാലമ്പലം === ശ്രീകോവിലിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റി നാലമ്പലം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. സാമാന്യം വലുപ്പമുള്ള നാലമ്പലമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. അകത്തേയ്ക്ക് കയറുന്ന വാതിലിന് ഇരുവശവുമായി വാതിൽമാടങ്ങൾ പണിതിട്ടുണ്ട്. തെക്കേ വാതിൽമാടത്തിൽ വച്ചാണ് നിത്യേനയുള്ള വിശേഷാൽ പൂജകളും ഹോമങ്ങളും നടക്കുന്നത്. ഇവിടെത്തന്നെയാണ് [[ചെണ്ട]], [[മദ്ദളം]], [[തിമില]], [[ഇലത്താളം]] തുടങ്ങിയ വാദ്യങ്ങൾ സൂക്ഷിച്ചുവയ്ക്കുന്നതും. തെക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ പതിവുപോലെ [[തിടപ്പള്ളി|തിടപ്പള്ളിയും]] വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ [[കിണർ|കിണറും]] പണിതിട്ടുണ്ട്. ഇവിടത്തെ കിണർ ദീർഘചതുരാകൃതിയിലാണ് കുഴിച്ചിട്ടുള്ളത്. പമ്പ-മണിമല നദികളുമായും കുളവുമായും ഇതിന് നേരിട്ട് ബന്ധമുണ്ടെന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത്. തിടപ്പള്ളിയ്ക്ക് സമീപം പ്രത്യേകം അലങ്കരിച്ച ഒരു [[ഊഞ്ഞാൽ|ഊഞ്ഞാലും]] അതിൽ ദേവിയുടെ മറ്റൊരു പ്രതിഷ്ഠയുമുണ്ട്. മൂലവിഗ്രഹത്തിന്റെ അതേ മാതൃകയിൽ തീർത്ത ഈ വിഗ്രഹത്തിന് സമീപം രണ്ട് [[തലയിണ|തലയിണകളും]] [[മെത്ത|മെത്തയും]] അലങ്കരിച്ചുവച്ചിട്ടുണ്ട്. ആട്ടുന്നത് സർവ്വൈശ്വര്യസിദ്ധിയ്ക്ക് ഉത്തമമാണെന്ന് വിശ്വസിച്ചുവരുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്ന എല്ലാവരും ഇതും കൂടി ചെയ്തിട്ടേ പോകാറുള്ളൂ. ശ്രീകോവിലിന്റെ തെക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് മറ്റൊരു ചെറിയ ശ്രീകോവിലിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി ഗണപതിഭഗവാന്റെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ഈ വിഗ്രഹവും ശിലാനിർമ്മിതമാണ്. വലത്തോട്ട് തുമ്പിക്കൈ നീട്ടിനിൽക്കുന്ന ഗണപതിയുടെ പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[മഴു|മഴുവും]] പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[കയർ|കയറും]] മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[മോദകം|മോദകവും]] കാണാം. മുന്നിലെ വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭഗവാൻ ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു. ഗണപതിഹോമം, കറുകമാല, നാരങ്ങാമാല, ഉണ്ണിയപ്പം എന്നിവയാണ് ഗണപതിയ്ക്ക് പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. [[വിനായക ചതുർത്ഥി|വിനായക ചതുർത്ഥിനാളിൽ]] ഇവിടെ വിശേഷാൽ പൂജകളുണ്ടാകാറുണ്ട്. {{പ്രധാന ലേഖനം|ബലിക്കല്ല്}} ശ്രീകോവിലിന് ചുറ്റുമായി അകത്തെ ബലിവട്ടം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. അഷ്ടദിക്പാലകർ (കിഴക്ക് - [[ഇന്ദ്രൻ]], തെക്കുകിഴക്ക് - [[അഗ്നി]], തെക്ക് - [[യമൻ]], തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് - [[നിരൃതി]], പടിഞ്ഞാറ് - [[വരുണൻ]], വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് - [[വായു]], വടക്ക് - [[കുബേരൻ]] & [[ചന്ദ്രൻ]], വടക്കുകിഴക്ക് - [[ഈശാനൻ]]), സപ്തമാതൃക്കൾ (തെക്കുഭാഗത്ത് ഒറ്റക്കല്ലിൽ - കിഴക്കുനിന്ന് [[ബ്രാഹ്മി]], [[മാഹേശ്വരി]], [[കൗമാരി]], [[വൈഷ്ണവി]], [[വാരാഹി]], [[ഇന്ദ്രാണി]], [[ചാമുണ്ഡി]] എന്ന ക്രമത്തിൽ), [[വീരഭദ്രൻ]] (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം - കിഴക്കുഭാഗത്ത്), ഗണപതി (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം - പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത്), ബ്രഹ്മാവ് (വടക്കുകിഴക്കിനും കിഴക്കിനുമിടയിൽ), [[അനന്തൻ]] (തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനും പടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ശാസ്താവ് (തെക്കിനും തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ദുർഗ്ഗ (പടിഞ്ഞാറിനും വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), സുബ്രഹ്മണ്യൻ (വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനും വടക്കിനുമിടയിൽ), നിർമ്മാല്യധാരി (വടക്കിനും വടക്കുകിഴക്കിനുമിടയിൽ ശിവലിംഗരൂപത്തിൽ - ഇവിടെ [[മുണ്ഡിനി]]) എന്നിവരെ പ്രതിനിധീകരിയ്ക്കുന്ന ബലിക്കല്ലുകൾ ഇവിടെ കാണാം. നിലവിൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നിത്യശീവേലിയില്ലാത്തതിനാൽ ഇവ പ്രതീകാത്മകമായാണ് കണ്ടുവരുന്നത്. ബലിക്കല്ലുകൾ ദേവന്റെ/ദേവിയുടെ വികാരഭേദങ്ങളാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. തന്മൂലം അവയിൽ ചവിട്ടുന്നതും തൊട്ടുതലയിൽ വയ്ക്കുന്നതും നിരോധിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. ==കാർത്തികസ്തംഭം== അധർമ്മത്തിൻന്റെയും തിന്മയുടെയും ഭൗതിക പ്രതീകമാണ് കാർത്തികസ്തംഭം. ഇത് കത്തിച്ച് ചാമ്പലാക്കുന്ന ചടങ്ങിലൂടെ തിന്മയെ [[അഗ്നി]] വിഴുങ്ങി നന്മ ആധിപത്യം സ്ഥാപിക്കുന്നു എന്നാണ് വിശ്വാസം. വൃശ്ചികമാസത്തിലെ തൃക്കാർത്തിക ദിവസമാണ് ഈ ചടങ്ങ് നടക്കുന്നത്. പൊക്കമുള്ള തൂണിൽ വാഴക്കച്ചി, പഴയ ഓലകൾ, പടക്കം, ദേവിയ്ക്ക് ചാർത്തിയ ഒരു വർഷത്തെ ഉടയാടകൾ എന്നിവ പൊതിഞ്ഞുകെട്ടി അതിന്മേൽ നാടിൻറെ സർവ്വ തിന്മകളെയും ആവാഹിക്കുന്നു. ദീപാരാധനയ്ക്ക് മുമ്പായി ഇത് കത്തിക്കും. സർവ്വ ദുഃഖദുരിതങ്ങളും ഇതോടെ തീരുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. == നാരീപൂജ == ചക്കുളത്തുകാവിലെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ അനുഷ്ഠാനമാണ് നാരീപൂജ. അന്നേദിവസം ഇന്ത്യയിലെ പ്രശസ്തരായ വനിതകളെ അതിഥിയായി ക്ഷണിച്ച് ഇവിടെ നാരീപൂജയ്ക്കിരുത്താറുണ്ട്{{തെളിവ്}}. അലങ്കൃത പീഠത്തിൽ സ്ത്രീകളെ ഇരുത്തി, ഭക്ത്യാദരപൂർവ്വം പൂജാരി ഇവരെ ദുർഗ്ഗാസങ്കൽപ്പത്തിൽ പൂജിക്കുന്നു. സ്ത്രീകൾ എവിടെ മാനിക്കപ്പെടുന്നുവോ അവിടെ ദേവതമാർ ആനന്ദിക്കുന്നുവെന്ന സങ്കല്പവും സ്ത്രീയെ ശക്തിസ്വരൂപിണിയായി ആരാധിക്കണമെന്ന താന്ത്രിക സങ്കല്പവുമാണ് ഇത്തരമൊരു പൂജയുടെ പൊരുൾ. സ്ത്രീയാണ് സൃഷ്ടിയുടെ അടിസ്ഥാനം എന്ന സങ്കൽപ്പത്തിൽ നിന്നാണ് ശാക്തേയർ മഹാദേവിയെ ആരാധിച്ചത്‌. ഈ വിശ്വാസപ്രകാരം സ്ത്രീകളെ ലോകമാതാവായ ആദിപരാശക്തിയുടെ പ്രതീകമായി ആരാധിക്കുന്ന ശാക്തേയ പൂജയാണിത്. == വിശേഷ ദിവസങ്ങൾ == ചൊവ്വ, വെള്ളി, [[പൗർണ്ണമി]], അമാവാസി, അഷ്ടമി, നവമി, ജന്മ നക്ഷത്ര ദിവസം, മലയാളം- ഇംഗ്ലീഷ് മാസങ്ങളിലെ ഒന്നാം തീയതി തുടങ്ങിയവ ദർശനത്തിന് പ്രധാനമാണ്. പൊതുവേ ചൊവ്വ, വെള്ളി, ഞായർ ദിവസങ്ങളിൽ ദർശനത്തിന് തിരക്ക് അനുഭവപ്പെടാറുണ്ട്. കുംഭമാസത്തിലെ മകം- പൂരം ദിവസങ്ങൾ അതിവിശേഷം. [[നവരാത്രി]], [[തൃക്കാർത്തിക]], [[ശിവരാത്രി]], [[ദീപാവലി]], മണ്ഡലകാല ദിവസങ്ങൾ, മകരചൊവ്വ തുടങ്ങിയവ വിശേഷമാണ്. [[വിദ്യാരംഭം]], [[തൃക്കാർത്തിക]] ([[പൊങ്കാല]]) എന്നിവ അതിപ്രധാനം. == ദർശന സമയം == *രാവിലെ 4.30 AM മുതൽ ഉച്ചക്ക് 1 PM വരെ. *വൈകുന്നേരം 4.30 PM മുതൽ രാത്രി 8 PM വരെ. ==എത്തിച്ചേരുവാനുള്ള വഴി== തിരുവല്ലയിൽ നിന്ന് ഏകദേശം ഒമ്പതുകിലോമീറ്റർ പടിഞ്ഞാറുമാറി, അമ്പലപ്പുഴയ്ക്കുള്ള വഴിയിൽ, പത്തനംതിട്ട-ആലപ്പുഴ ജില്ലകളുടെ അതിർത്തിയിലാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. തിരുവല്ലയിൽ നിന്ന് ധാരാളം ബസ്സുകൾ അമ്പലപ്പുഴയ്ക്കുണ്ട്. അവയിലൊന്നിൽ കയറിയാൽ ക്ഷേത്രത്തിനടുത്തുള്ള ബസ് സ്റ്റോപ്പിൽ ഇറങ്ങാവുന്നതാണ്. പ്രധാന വഴിയിൽ തന്നെ ക്ഷേത്രകവാടം കാണാം. അതിലൂടെ അല്പം കൂടി മുന്നോട്ടുപോയാൽ ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലെത്താം. തീവണ്ടി വഴി വരുന്നവർക്ക് [[തിരുവല്ല തീവണ്ടിനിലയം|തിരുവല്ല റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനാണ്]] ഏറ്റവും അടുത്തുള്ളത് (9 കിലോമീറ്റർ). ഇവിടെ ഭൂരിപക്ഷം തീവണ്ടികൾക്കും സ്റ്റോപ്പുണ്ട്. മറ്റൊരു പ്രധാന സ്റ്റേഷൻ [[ഹരിപ്പാട് തീവണ്ടിനിലയം|ഹരിപ്പാട്ടാണ്]] (13 കിലോമീറ്റർ). [[അമ്പലപ്പുഴ തീവണ്ടിനിലയം|അമ്പലപ്പുഴ സ്റ്റേഷനും]] വളരെ അടുത്താണ്. തന്മൂലം [[തിരുവല്ല ശ്രീവല്ലഭമഹാക്ഷേത്രം]], [[അമ്പലപ്പുഴ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം]], [[ഹരിപ്പാട് സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമിക്ഷേത്രം]], [[മണ്ണാറശ്ശാല നാഗരാജക്ഷേത്രം]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ ദർശനം നടത്തുന്നവർക്ക് കൂട്ടിച്ചേർക്കാവുന്ന ക്ഷേത്രമാണ് ചക്കുളത്തുകാവ്. == അവലംബം == {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഭദ്രകാളിക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ദുർഗ്ഗാക്ഷേത്രങ്ങൾ]] {{Hindu temples in Kerala}} fem9qdo37462ilo681sfdmgi572afl8 4666483 4666482 2026-09-12T19:30:00Z ~2026-48203-56 222590 /* സ്ഥലനാമം, ക്ഷേത്രപ്രതിഷ്ഠ */ 4666483 wikitext text/x-wiki {{refimprove}} {{Infobox Mandir |image = |caption=ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം |creator = |proper_name = ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം |date_built = |primary_deity = [[ദുർഗ്ഗ]] ([[ആദിപരാശക്തി]], [[ഭദ്രകാളി]], [[മഹാലക്ഷ്മി]], [[മഹാസരസ്വതി]] സങ്കല്പങ്ങൾ ഉറച്ച ദേവത) |architecture = [[തെക്കേ ഇന്ത്യൻ]], [[കേരളീയ രീതി]] |location =[[നീരേറ്റുപുറം]], [[തലവടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]], [[കുട്ടനാട് താലൂക്ക്]], [[ആലപ്പുഴ ജില്ല]], [[തിരുവല്ല|തിരുവല്ലയ്ക്ക്]] സമീപം, [[കേരളം]] |coordinates = }} [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ]] [[കുട്ടനാട് താലൂക്ക്|കുട്ടനാട് താലൂക്കിൽ]] [[തലവടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|തലവടി പഞ്ചായത്തിൽ]] [[നീരേറ്റുപുറം|നീരേറ്റുപുറത്ത്]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു പ്രസിദ്ധ ഹൈന്ദവ ക്ഷേത്രമാണ് '''ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം'''. [[പത്തനംതിട്ട ജില്ല|പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിലെ]] [[തിരുവല്ല]] നഗരത്തിൽ നിന്നും ഏകദേശം ഒൻപത് കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ജഗദീaശ്വരിയും [[പരാശക്തി|ആദിപരാശക്തിയുമായ]] [[വനദുർഗ്ഗ|വനദുർഗ്ഗയാണ്]] ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠ. '''ചക്കുളത്തമ്മ''' എന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന ഇവിടുത്തെ ഭഗവതി [[മഹാകാളി]], [[മഹാലക്ഷ്മി]], [[മഹാസരസ്വതി]], [[ഭുവനേശ്വരി]], [[ഭദ്രകാളി]] തുടങ്ങി ആദിപരാശക്തിയുടെ എല്ലാ പ്രധാന ഭാവങ്ങളിലും ആരാധിയ്ക്കപ്പെട്ടുവരുന്നു. ഉപദേവതകളായി [[ഗണപതി]], [[പരമശിവൻ]], [[മഹാവിഷ്ണു]], [[സുബ്രഹ്മണ്യൻ]], [[ശാസ്താവ്]], [[ഹനുമാൻ]], [[രാധ|രാധാസമേതനായ]] [[ശ്രീകൃഷ്ണൻ]], ദുർഗ്ഗ, സരസ്വതി, [[നവഗ്രഹങ്ങൾ]], [[നാഗദൈവങ്ങൾ]], [[രാഹു]], [[ബ്രഹ്മരക്ഷസ്സ്]], [[യക്ഷി|യക്ഷിയമ്മ]], [[ആനമറുത]] എന്നിവർക്കും പ്രതിഷ്ഠകളുണ്ട്. [[വൃശ്ചികം|വൃശ്ചികമാസത്തിലെ]] [[തൃക്കാർത്തിക]] ദിവസം പ്രസിദ്ധമായ '''[[പൊങ്കാല]]''' നടക്കുന്നു. സാക്ഷാൽ പ്രപഞ്ച നാഥയായ ഭഗവതിക്ക് മുൻപിൽ സ്ത്രീകൾ ഇഷ്ടകാര്യസിദ്ധിക്കായി നടത്തപ്പെടുന്ന [[ദ്രാവിഡർ|ദ്രാവിഡ]] ആചാരപ്രകാരമുള്ള ഒരു ആരാധനയാണ് പൊങ്കാല. അന്നേദിവസം തന്നെയുള്ള [[കാർത്തികസ്തംഭം]], ലക്ഷദീപം, [[ധനു]]മാസത്തിലെ മുപ്പെട്ട് വെള്ളിയാഴ്ചയുള്ള നാരീപൂജ, വിളിച്ചു ചൊല്ലിയുള്ള പ്രാർഥന, ലഹരിവിമോചന പ്രതിജ്ഞ തുടങ്ങിയ ചടങ്ങുകളും ഇവിടെയുണ്ട്. ഭഗവതിയ്ക്ക് ധനു ഒന്നുമുതൽ പന്ത്രണ്ടുവരെയുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ കൊടിയേറി ഉത്സവമുണ്ട്. കൂടാതെ [[നവരാത്രി]]യും ഇവിടെ അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നു. മദ്ധ്യ തിരുവതാംകൂറിലെ "സ്ത്രീകളുടെ ശബരിമല" എന്നാണു ഈ ക്ഷേത്രത്തെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. <ref>http://malayalam.nativeplanet.com/thiruvalla/attractions/chakkulathu-kavu-temple/</ref> പട്ടമന എന്നുപേരുള്ള ഒരു [[നമ്പൂതിരി]] കുടുംബം വകയാണ് ക്ഷേത്രഭരണം. ആലപ്പുഴ, പത്തനംതിട്ട, [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം]] എന്നീ ജില്ലകളുടെ അതിർത്തിയിൽ [[പമ്പാനദി|പമ്പാനദിയുടെയും]] [[മണിമലയാർ|മണിമലയാറിന്റെയും]] സംഗമസ്ഥാനത്താണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. == ഐതിഹ്യം == === സ്ഥലനാമം, ക്ഷേത്രപ്രതിഷ്ഠ === അസുരന്മാരായ ശുംഭനിശുംഭന്മാരെ നിഗ്രഹിച്ച് പ്രപഞ്ചത്തിൽ നന്മയും സമാധാനവും പുനർസ്ഥാപിച്ച ആദിപരാശക്തിയുടെ ഉജ്ജ്വലമായ ചൈതന്യമാണ് ചക്കുളത്ത് കാവിൽ വനദുർഗ്ഗയായി കുടികൊള്ളുന്നത്. ഇന്ന് ക്ഷേത്രമിരിയ്ക്കുന്ന സ്ഥലം പണ്ട് കൊടുംകാടായിരുന്നു. കാട്ടിൽ വിറകുവെട്ടാൻ പോയ ഒരു വേടൻ തന്നെ കൊത്താൻ വന്ന സർപ്പത്തെ വെട്ടി. പക്ഷേ, അതു ചത്തില്ല. പിന്നീട് ഇതേ സർപ്പത്തെ ഒരു കുളക്കരയിലെ പുറ്റിന് മുകളിൽ കണ്ടപ്പോൾ വേടൻ വീണ്ടും അതിനെ ആക്രമിച്ചു. പക്ഷേ, ഇത്തവണ പുറ്റ് പൊട്ടി ജലപ്രവാഹമുണ്ടായി. അമ്പരന്നുനിന്ന വേടന് മുന്നിൽ ഒരു സന്യാസി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട് അദ്ദേഹത്തെ ആശ്വസിപ്പിച്ചു. ഇതേ സമയം വേടന്റെ കുടുംബവും അവിടെയെത്തിയിരുന്നു. വെള്ളത്തിന് [[പാൽ|പാലും]] തേനും കലർന്ന നിറം വരുമ്പോൾ ജലപ്രവാഹം അവസാനിക്കുമെന്ന് സന്യാസി അവരോട് പറഞ്ഞു. പുറ്റിനകത്ത് പ്രപഞ്ചനാഥയായ സാക്ഷാൽ [[പരാശക്തി|ആദിപരാശക്തി]] ജലശയനം നടത്തിയ വെള്ളമാണിതെന്നും പുറ്റ് പൊളിച്ച് നോക്കിയാൽ ജഗദീശ്വരിയുടെ ഒരു പ്രതിഷ്ഠ കാണാമെന്നും അതിനെ ആരാധിച്ചാൽ സർവ്വ ഐശ്വര്യങ്ങളും ഉണ്ടാകുമെന്നും പറഞ്ഞ് പുറ്റ് ഉടച്ച് സന്യാസി വിഗ്രഹം പുറത്തെടുത്തു. അതോടെ അദ്ദേഹം അപ്രത്യക്ഷനായി. അന്ന് രാത്രി വേടൻ്റെ സ്വപ്നത്തിൽ സന്യാസിയായി വന്നത് സാക്ഷാൽ [[നാരദൻ|നാരദമുനിയാണെന്നും]] വെളിപ്പെട്ടു. ആ വിഗ്രഹമാണ് ചക്കുളത്തുകാവിൽ കുടികൊള്ളുന്നത് എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. അന്നുമുതൽ വേടനും കുടുംബവും ആ വനത്തിൽ തന്നെ താമസം തുടങ്ങി. എല്ലാ ദിവസവും കാട്ടിൽപ്പോയി വിറകും ഭക്ഷണസാധനങ്ങളും ശേഖരിച്ച് മൺകലത്തിൽ പാചകം ചെയ്താണ് അവർ കഴിഞ്ഞു പോന്നത്. ഉണ്ടാക്കുന്ന ഭക്ഷണത്തിൻ്റെ ഒരു പങ്ക് ഭഗവതിക്ക് നൽകിയ ശേഷമാണ് അവർ കഴിച്ചിരുന്നത്. ഒരു ദിവസം ഭക്ഷണസാധനങ്ങൾ ശേഖരിക്കാൻ പോയ അവർക്ക് ഒന്നും കിട്ടിയില്ല. വഴിപാട് മുടങ്ങുമല്ലോ എന്നോർത്ത് വിഷമിച്ച വേടനും കുടുംബവും കലം നിറയെ ചോറും കറികളും ഇരിക്കുന്ന കാഴ്ചയാണ് കണ്ടത്. ഇതെല്ലാം ഭഗവതിയുടെ അനുഗ്രഹമാണെന്നറിഞ്ഞ അവർ ഉച്ചത്തിൽ ദേവീനാമങ്ങൾ ഉരുവിട്ടു. ഇതേ സമയം ഒരു അശരീരിയും ഉണ്ടായി. അത് ഇങ്ങനെയായിരുന്നു: {{cquote|മക്കളേ, ഞാൻ നിങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി ഉണ്ടാക്കിയതാണ് ഈ ആഹാരം. ഇത് കഴിച്ച് വിശ്രമിക്കുക. നിങ്ങളുടെ നിഷ്കളങ്കമായ ഭക്തിയിൽ ഞാൻ വളരെ സന്തുഷ്ടയാണ്. തീരാദുഃഖങ്ങളിൽ പോലും എന്നെ കൈവിടാത്തവർക്ക് ഞാൻ ദാസിയും തോഴിയും ആയിരിക്കും. ഭക്തിപൂർവ്വം ആര് എവിടെനിന്ന് വിളിച്ചാലും അവരോടൊപ്പം ഞാൻ എപ്പോഴും ഉണ്ടായിരിക്കും.}} ഈ ഓർമ്മ പുതുക്കാനാണ് ചക്കുളത്തു കാവിൽ ജനലക്ഷക്ഷങ്ങൾ പൊങ്കാല ഇടുന്നത്. ഭക്തർ അമ്മയ്ക്ക് പൊങ്കാല ഇടുമ്പോൾ അവരിലൊരാളായി അമ്മയും പൊങ്കാലയിടാനുണ്ടാകുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. പിൽക്കാലത്ത് ആ വേടനും കുടുംബവും സ്ഥലം വിട്ടുപോകുകയും ബ്രാഹ്മണർ അവിടെ താമസമാക്കുകയും ചെയ്തു. അവരിൽ പ്രധാനിയായ പട്ടമന ഇല്ലത്തെ നമ്പൂതിരി താന്ത്രികവിധികളോടുകൂടിയ ക്ഷേത്രം ഇവിടെ പണികഴിപ്പിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. അങ്ങനെയാണ് ചക്കുളത്തുകാവ് ക്ഷേത്രം നിലവിൽ വന്നത്. 1981-ൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നടന്ന നവീകരണത്തിനു ശേഷം അഷ്ടബാഹുക്കളോടുകൂടിയ ആദിപരാശക്തിയുടെ മൂർത്തരൂപമായ വനദുർഗ്ഗയെ പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. മഹാകാളി, മഹാലക്ഷ്മി, മഹാസരസ്വതി തുടങ്ങിയ പ്രധാന ഭാവങ്ങളിൽ ജഗദീശ്വരി ഇവിടെ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു.<ref>http://chakkulathukavutemple.org/about-temple/</ref> പ്രധാന പ്രതിഷ്‌ഠയായ വനദുർഗ്ഗയ്ക്ക് പുറമേ പരമശിവൻ, മഹാവിഷ്‌ണു, ഗണപതി, ധർമ്മശാസ്താവ്, സുബ്രഹ്മണ്യൻ, യക്ഷിയമ്മ, നവഗ്രഹങ്ങൾ എന്നിവർക്കും ഇവിടെ തുല്യ പ്രാധാന്യത്തോടെ സ്ഥാനം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. === യക്ഷിയമ്മ === കേരളത്തിലെ പല ക്ഷേത്രങ്ങളിലും കണ്ടുവരുന്ന ഒരു ഉപപ്രതിഷ്ഠയാണ് യക്ഷിയമ്മ. പ്രധാനമായും തെക്കൻ കേരളത്തിലാണ് ഈ പ്രതിഷ്ഠ കണ്ടു വരുന്നതെങ്കിലും കേരളത്തിന്റെ മറ്റു ഭാഗങ്ങളിലും ഒട്ടും കുറവല്ല. ചരിത്രപരമായി നോക്കുമ്പോൾ ആദിദ്രാവിഡസങ്കല്പത്തിലെ പ്രേതാരാധനയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു കിടക്കുന്നതാണ് യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠകൾ. അതേ സമയം സൗന്ദര്യം, അമാനുഷിക ശക്തി, പ്രേമം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളും യക്ഷികളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടുകിടക്കുന്നു. ഇങ്ങനെയൊക്കെ ആന്നെങ്കിലും യക്ഷിയ്ക്ക് സവിശേഷ പ്രാധാന്യം നൽകുന്ന ക്ഷേത്രങ്ങൾ വളരെ കുറവാണ്. ചക്കുളത്തുകാവ് ക്ഷേത്രം അവയിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടതാണ്. നാലമ്പലത്തിനു പുറത്ത് തെക്കു പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത്, പ്രത്യേകം കെട്ടിയുണ്ടാക്കിയ ശ്രീകോവിലിലാണ് യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠ. ഇവിടെ ഈ പ്രതിഷ്ഠ വരാൻ കാരണമായ കഥ ഇങ്ങനെയാണ്: ഒരിയ്ക്കൽ, ക്ഷേത്ര ഊരാളകുടുംബമായ പട്ടമന ഇല്ലത്തെ ഒരു പെൺകുട്ടി, പമ്പയാറ്റിൽ കുളിയ്ക്കാൻ പോയപ്പോൾ അവളെ അതിഭീകരിയായ ഒരു യക്ഷി ആക്രമിച്ചു. പലതവണ പെൺകുട്ടി ഓടിരക്ഷപ്പെടാൻ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും അപ്പോഴെല്ലാം യക്ഷി അവളെ പിന്തുടർന്നു. അവസാന രക്ഷയ്ക്കായി അവൾ ചക്കുളത്തമ്മയെത്തന്നെ ശരണം പ്രാപിച്ചു. ഭക്തയുടെ വിഷമം മനസ്സിലാക്കിയ ദേവി, ഉടനെ ത്രിശൂലവുമായി വരികയും യക്ഷിയെ ഭയപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു. പരിഭ്രാന്തയായ യക്ഷി, തന്നെ ഒന്നും ചെയ്യരുതെന്നും ഇനി ആരെയും താൻ ഉപദ്രവിയ്ക്കില്ലെന്നും സത്യം ചെയ്ത് ഒഴിഞ്ഞുപോയി. അങ്ങനെ മോക്ഷം കിട്ടിയ യക്ഷിയെ, പിന്നീട് ദേവിയുടെ സമീപം തന്നെ കുടിയിരുത്തുകയുണ്ടായി. ഇവിടെ ഒരു [[വാൽക്കണ്ണാടി|വാൽക്കണ്ണാടിയുടെ]] രൂപത്തിലാണ് യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠ. == ക്ഷേത്രനിർമ്മിതി == === ക്ഷേത്രപരിസരവും മതിലകവും === നീരേറ്റുപുറം ഗ്രാമത്തിന്റെ ഏതാണ്ട് ഒത്ത നടുക്കായാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. കിഴക്കോട്ടാണ് ക്ഷേത്രദർശനം. കേരളത്തിലെ രണ്ടു പ്രധാന നദികളായ പമ്പാനദിയും മണിമലയാറും യഥാക്രമം ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തെക്കും വടക്കും മാറിയൊഴുകുന്നു. [[ചിങ്ങം|ചിങ്ങമാസത്തിലെ]] [[തിരുവോണം (നക്ഷത്രം)|തിരുവോണം]] നാളിൽ പമ്പാനദിയിൽ നടത്തിവരുന്ന [[നീരേറ്റുപുറം പമ്പാ ജലോത്സവം]] അതിപ്രസിദ്ധമാണ്. നീരേറ്റുപുറം പോസ്റ്റ് ഓഫീസ്, സഹകരണ ബാങ്ക്, ഹോട്ടലുകൾ, വിവിധ കടകംബോളങ്ങൾ തുടങ്ങി നിരവധി സ്ഥാപനങ്ങൾ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പരിസരത്തായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്തുകൂടെ [[അമ്പലപ്പുഴ]]-[[തിരുവല്ല]] സംസ്ഥാനപാത കടന്നുപോകുന്നു. ഇവിടെത്തന്നെ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പേരെഴുതിയ മനോഹരമായ കവാടവും കാണാം. ഇതും കടന്ന് അല്പദൂരം സഞ്ചരിച്ചാൽ ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലെത്താം. ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലായി വലിയ [[അരയാൽ]]മരം കാണാം. ഹൈന്ദവവിശ്വാസപ്രകാരം പുണ്യവൃക്ഷമായ അരയാലിന്റെ മുകളിൽ [[ബ്രഹ്മാവ്|ബ്രഹ്മാവും]] നടുക്ക് വിഷ്ണുവും അടിയിൽ ശിവനും കുടികൊള്ളുന്നു. അങ്ങനെ, [[ത്രിമൂർത്തികൾ|ത്രിമൂർത്തികളുടെ]] പ്രത്യക്ഷസ്വരൂപമായി കണക്കാക്കുഅന അരയാലിനെ ദിവസവും രാവിലെ ഏഴുതവണ വലം വയ്ക്കുന്നത് ഉത്തമമായി കണക്കാക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ നേരെ വടക്കാണ് വാഹന പാർക്കിങ് സൗകര്യം ഏർപ്പെടുത്തിയിരിയ്ക്കുന്നത്. പൊങ്കാല സമയത്ത് [[കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി.]] ഇങ്ങോട്ട് പ്രത്യേകം സർവീസുകൾ നടത്താറുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്താണ് ഊരാളകുടുംബമായ പട്ടമന ഇല്ലം നിൽക്കുന്നത്. മുമ്പുണ്ടായിരുന്ന ഇല്ലം പൊളിച്ചുമാറ്റി ഇപ്പോൾ ഇവിടെയൊരു കോൺക്രീറ്റ് വീട് പണിതിരിയ്ക്കുകയാണ്. എന്നാൽ, ദേവിയുടെ ചെറിയൊരു ക്ഷേത്രം ഇവിടെയും കാണാം. ഇത് മഹാഭക്തനായ ഒരു നമ്പൂതിരിയ്ക്ക് ദേവി നൽകിയ ദർശനത്തിന്റെ സ്മാരകമായി കണക്കാക്കിവരുന്നു. ഇന്ന് ഇതിനെ '''മൂലകുടുംബക്ഷേത്രം''' എന്ന പേരിൽ വിശേഷിപ്പിച്ചുവരുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിൽ വിശദമായി ഒരു മതിലകം പണിതിട്ടില്ല. എങ്കിലും, ആനക്കൊട്ടിൽ മുതലുള്ള ഭാഗം മതിലകമായി കണക്കാക്കിവരുന്നു. 2022-ലാണ് ഇവിടെ അതിവിശാലമായ ആനക്കൊട്ടിൽ പണിതത്. അതിനുമുമ്പ് ഇവിടെ ഒരു [[അലൂമിനിയം]] ഷീറ്റ് മാത്രമേയുണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. ഇന്ന് ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്നവരുടെ പ്രധാന ആകർഷണമാണിവിടം. ചോറൂൺ, വിവാഹം, തുലാഭാരം, വിളിച്ചുചൊല്ലിപ്രാർത്ഥന തുടങ്ങിയ ചടങ്ങുകൾ നടക്കുന്നത് ഇവിടെ വച്ചാണ്. ആനക്കൊട്ടിലിനപ്പുറമാണ് ദേവീവാഹനമായ [[സിംഹം|സിംഹത്തെ]] ശിരസ്സിലേറ്റുന്ന സ്വർണ്ണക്കൊടിമരം കാണാൻ സാധിയ്ക്കുക. ഏകദേശം 50 അടി ഉയരം വരുന്ന ഈ കൊടിമരം, 1981-ലാണ് പ്രതിഷ്ഠിച്ചത്. വളരെ തിളക്കമുള്ള ഈ കൊടിമരത്തിനപ്പുറമാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ബലിക്കല്ല് പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുള്ള ബലിക്കൽപ്പുര. താരതമ്യേന ഉയരം കുറഞ്ഞ ബലിക്കല്ലാണ് ഇവിടെയുള്ളത് എന്നതിനാൽ പുറമേ നിന്നുനോക്കിയാൽത്തന്നെ വിഗ്രഹം കാണാവുന്നതാണ്. ബലിക്കൽപ്പുരയുടെ മച്ചിൽ പതിവുപോലെ ബ്രഹ്മാവിന്റെയും [[അഷ്ടദിക്പാലകർ|അഷ്ടദിക്പാലകരുടെയും]] രൂപങ്ങൾ കൊത്തിവച്ചിട്ടുണ്ട്. കൂടാതെ വേറെയും ധാരാളം രൂപങ്ങൾ കാണാം. ബലിക്കൽപ്പുരയുടെ ഇരുവശവുമായി രണ്ട് [[ആന|ആനകളുടെ]] രൂപങ്ങൾ കാണാൻ സാധിയ്ക്കും. ഇവ [[പ്ലാസ്റ്റർ ഓഫ് പാരീസ്|പ്ലാസ്റ്റർ ഓഫ് പാരീസിൽ]] നിർമ്മിച്ചതാണ്. ==== മഹാവിഷ്ണുക്ഷേത്രം, ആനമുറതപ്രതിഷ്ഠ ==== പ്രദക്ഷിണവഴിയുടെ തെക്കുകിഴക്കുഭാഗത്ത് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനമായി മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ പ്രതിഷ്ഠയോടുകൂടിയ ഒരു ശ്രീകോവിൽ കാണാം. ഏകദേശം നാലടി ഉയരം വരുന്ന അതിമനോഹരമായ ശിലാവിഗ്രഹമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[സുദർശനചക്രം]], പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[പാഞ്ചജന്യം]] എന്ന [[ശംഖ് (വാദ്യം)|ശംഖ്]], മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[കൗമോദകി]] എന്ന [[ഗദ]], മുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[താമര]] എന്നിവ ധരിച്ച ഭഗവാൻ നിൽക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ്. ഭഗവദ്വാഹനമായ ഗരുഡന്റെ പഞ്ചലോഹവിഗ്രഹം ഇവിടെ ഭഗവാന് അഭിമുഖമായി പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. പാൽപ്പായസം, കദളിപ്പഴം, തുളസിമാല തുടങ്ങിയവയാണ് മഹാവിഷ്ണുവിനുള്ള പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. [[അഷ്ടമിരോഹിണി]], [[വിഷു]], [[വൈകുണ്ഠ ഏകാദശി]] തുടങ്ങിയവ വിശേഷദിവസങ്ങളിൽ പെടുന്നു. ഇതിനുസമീപം കാണുന്ന മേൽക്കൂരയില്ലാത്ത ഒരു തറയിലാണ് ആനമറുതയുടെ പ്രതിഷ്ഠ. ക്ഷേത്രമുണ്ടായ കാലത്തുതന്നെ ഇവിടെ ആനമുറതയുടെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ടായിരുന്നു എന്നാണ് സങ്കല്പം. എന്നാൽ, ഇപ്പോഴത്തെ പ്രതിഷ്ഠ 2023 ജൂൺ 18-നാണ് നടത്തിയത്. നീരേറ്റുപുറം പരിസരത്ത് നിരവധി ഉപദ്രവങ്ങളുണ്ടാക്കിയ ഒരു ആനയുടെ പ്രേതത്തെയാണ് ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. ആനമുറതപ്രതിഷ്ഠയ്ക്കപ്പുറമാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ ഊട്ടുപുര പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. സാധാരണയായി ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്ത് വരുന്ന ഊട്ടുപുര ഇവിടെ തെക്കുഭാഗത്ത് വന്നിരിയ്ക്കുന്നത് ശ്രദ്ധേയമാണ്. നിത്യേന ഉച്ചയ്ക്ക് ഇവിടെ അന്നദാനമുണ്ടാകും. പ്രമുഖ വ്യവസായിയായ [[ഗോകുലം ഗോപാലൻ|ഗോകുലം ഗോപാലന്റെ]] വഴിപാടായി 2018-ലാണ് ഈ ഊട്ടുപുര പണിതത്. പ്രദക്ഷിണമായി വരുമ്പോൾ തെക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് പ്രത്യേകം ശ്രീകോവിലിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി അയ്യപ്പസ്വാമിയുടെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. കൃഷ്ണശിലയിൽ തീർത്ത വിഗ്രഹത്തിന് ഏകദേശം രണ്ടടി ഉയരം വരും. [[ശബരിമല ധർമ്മശാസ്താക്ഷേത്രം|ശബരിമലയിലെ]] വിഗ്രഹവുമായി നല്ല രൂപസാദൃശ്യമുള്ള വിഗ്രഹമാണിത്. ഇവിടെവച്ചാണ് ശബരിമല തീർത്ഥാടകർ മാലയിടുന്നതും കെട്ടുനിറയ്ക്കുന്നതുമെല്ലാം. അയ്യപ്പന്റെ ശ്രീകോവിലിന് തെക്കുവശത്ത് പ്രത്യേകം തീർത്ത ഒരു തറയിലാണ് നാഗദൈവങ്ങളുടെ പ്രതിഷ്ഠ. [[നാഗരാജാവ്|നാഗരാജാവായി]] [[വാസുകി]] കുടികൊള്ളുന്ന കാവിൽ, കൂടെ [[നാഗയക്ഷി|നാഗയക്ഷിയായി]] ശതശീർഷ എന്ന പത്നിയുമുണ്ട്. [[നൂറും പാലും]], [[സർപ്പംപാട്ട്]], മഞ്ഞൾപ്പൊടി അഭിഷേകം, പുറ്റും മുട്ടയും സമർപ്പണം എന്നിവയാണ് നാഗദൈവങ്ങളുടെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. എല്ലാമാസവും [[ആയില്യം (നക്ഷത്രം)|ആയില്യം]] നാളിൽ ഇവർക്ക് വിശേഷാൽ പൂജകളും കന്നിമാസത്തിലെ ആയില്യത്തിന് [[സർപ്പബലി|സർപ്പബലിയുമുണ്ടാകും]]. അയ്യപ്പന്റെ ശ്രീകോവിലിന് വടക്കുവശത്താണ് ഐതിഹ്യപ്രസിദ്ധമായ യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠയുള്ള ശ്രീകോവിൽ. തന്റെ ഭക്തയായ പെൺകുട്ടിയെ ഉപദ്രവിയ്ക്കാൻ വന്ന യക്ഷിയെ ദേവി ശാന്തയാക്കി ഇവിടെ കുടിയിരുത്തുകയായിരുന്നു എന്നാണ് സങ്കല്പം. വറപൊടി നിവേദ്യമാണ് ഇവിടെ പ്രധാന വഴിപാട്. ==== വീരഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം ==== നാഗപ്രതിഷ്ഠയുടെ നേരെ പടിഞ്ഞാറ് ഉയരത്തിലാണ് ചക്കുളത്തുകാവിലെ ഏറ്റവും പുതിയ ഉപപ്രതിഷ്ഠയായ വീരഹനുമാനെ പ്രതിഷ്ഠിച്ച ക്ഷേത്രം. കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഹനുമദ്വിഗ്രഹങ്ങളിലൊന്നാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. പതിനെട്ടടി ഉയരം വരുന്ന ഈ വിഗ്രഹം, ഒറ്റക്കല്ലിൽ തീർത്തതാണ്. ഇടതുകയ്യിൽ ഗദ തലകീഴായി പിടിച്ച്, വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ് ഇവിടെയുള്ള ഹനുമദ്വിഗ്രഹം. പ്രത്യേകം മതിലകത്തോടുകൂടിയ ഈ ക്ഷേത്രം 2016-ലാണ് പണികഴിപ്പിച്ചത്. ആദ്യകാലത്ത് ക്ഷേത്രത്തിലെ മൂലകുടുംബക്ഷേത്രത്തിൽ അഷ്ടദിക്പാലകർക്കൊപ്പം പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെട്ടിരുന്ന ഹനുമാനെ, സ്ഥലപരിമിതിമൂലം ഇങ്ങോട്ട് മാറ്റിപ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുകയായിരുന്നു. താഴെനിന്ന് പന്ത്രണ്ടുപടികൾ കയറിവേണം നടയ്ക്കുനേരെയെത്താൻ. പടികളുടെ താഴെയായി ആനമുഖത്തോടുകൂടിയ ഒരു എടുപ്പുണ്ട്. ഹനുമാൻ സ്വാമിയെ ഉപാസിയ്ക്കുന്നത് ശത്രുദോഷങ്ങളിൽ നിന്നു മോചനം നൽകുമെന്നാണ് ഭക്തജനവിശ്വാസം. തന്മൂലം നിരവധി ആളുകളാണ് ഇവിടെ ദർശനത്തിനെത്തുന്നത്. സർവ്വകാര്യസിദ്ധി വിളക്കുഴിച്ചിലാണ് ഇവിടെയുള്ള പ്രധാന വഴിപാട്. കൂടാതെ സാധാരണ ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രങ്ങളിലെപ്പോലെ വടമാല, വെറ്റിലമാല, അവിൽ നിവേദ്യം, വെണ്ണക്കാപ്പ് ചാർത്തൽ എന്നിവയും അതിവിശേഷമായ വഴിപാടുകളിൽ പെടുന്നു. [[ചൈത്രം|ചൈത്രമാസത്തിലെ]] [[പൗർണ്ണമി|പൗർണ്ണമിനാളിൽ]] നടക്കുന്ന ഹനുമാൻ ജയന്തിയാണ് ഇവിടെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷം. ഇതിനോടനുബന്ധിച്ച് ഇവിടെ '''ആഞ്ജനേയോത്സവം''' എന്ന പേരിൽ പത്തുദിവസത്തെ ഉത്സവം നടത്തിവരുന്നുണ്ട്. ഇതുകൂടാതെ [[കർക്കടകം|കർക്കടകമാസത്തിലെ]] [[രാമായണമാസം|രാമായണമാസാചരണവും]] അതിവിശേഷമാണ്. ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തൊട്ടടുത്തായി മറ്റൊരു ശ്രീകോവിലും കാണാം. ഇവിടെ രാധാകൃഷ്ണന്മാരാണ് പ്രതിഷ്ഠ. ഇതും താരതമ്യേന പുതിയൊരു ശ്രീകോവിലാണ്. കൃഷ്ണശിലാനിർമ്മിതമായ വിഗ്രഹത്തിൽ വലതുവശത്ത് ശ്രീകൃഷ്ണനും ഇടതുവശത്ത് രാധയുമാണ് പ്രതിഷ്ഠകൾ. വലതുകയ്യിൽ [[ഓടക്കുഴൽ]] പിടിച്ച്, ഇടതുകൈ രാധയുടെ തോളത്തുവച്ചുനിൽക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ് ഇവിടെ ശ്രീകൃഷ്ണപ്രതിഷ്ഠ. രാധയാണെങ്കിൽ, വലതുകയ്യിൽ താമര പിടിച്ച് ഭഗവാന്റെ കരലാളനത്താൽ നമ്രമുഖിയായി നിൽക്കുന്നു. രണ്ടുപേരെയും ഒരുമിച്ചാണ് വിഗ്രഹത്തിൽ ചിത്രീകരിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. [[അഷ്ടമിരോഹിണി]] ഇവിടെ അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നുണ്ട്. ==== സുബ്രഹ്മണ്യനും ശിവനും ==== ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറുഭാഗം മുഴുവൻ നിരവധി മരങ്ങളാൽ സമ്പുഷ്ടമാണ്. ഇവിടെയുള്ള മരങ്ങളിലെല്ലാം ധാരാളം കൊടികൾ കെട്ടിത്തൂക്കിയിരിയ്ക്കുന്നത് കാണാം. മക്കളില്ലാത്ത ദമ്പതികളുടെ നേർച്ചകളാണ് ഇവയിലധികവും. അവയെ കണ്ടുകൊണ്ട് നടന്നെത്തുന്നത് വടക്കുപടിഞ്ഞാറേമൂലയിലുള്ള സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമിയുടെ ശ്രീകോവിലിനുമുന്നിലാണ്. ഏകദേശം നാലടി ഉയരം വരുന്ന ബാലസുബ്രഹ്മണ്യവിഗ്രഹമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിച്ച്, ഇടതുകൈ അരയിൽ കുത്തിനിൽക്കുന്ന സുബ്രഹ്മണ്യന്ന് [[സ്കന്ദഷഷ്ഠി|സ്കന്ദഷഷ്ഠിയും]] [[തൈപ്പൂയം|തൈപ്പൂയവുമാണ്]] പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷങ്ങൾ. കൂടാതെ എല്ലാമാസത്തെയും വെളുത്ത [[ഷഷ്ഠി|ഷഷ്ഠിയും]] പ്രാധാന്യത്തോടെ ആചരിച്ചുവരുന്നു. സുബ്രഹ്മണ്യശ്രീകോവിലിന് സമീപത്തായി [[കാളിയമർദ്ദനം]] നടത്തുന്ന ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ അതിമനോഹരമായ ഒരു ശില്പവും അതിനോടുചേർന്നുള്ള ചെറിയൊരു ജലപാതയും കാണാം. 2021-ലാണ് ഇവിടെ ഈ ശില്പം പണിതത്. ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്ന ഭക്തരെ ഇത് വളരെയധികം ആകർഷിയ്ക്കുന്നുണ്ട്. ഇവിടെത്തന്നെയാണ് ക്ഷേത്രം വക അഗതിമന്ദിരവും പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. നിരാലംബരായ ആളുകൾക്ക് സുഖകരമായ താമസ-ഭക്ഷണസൗകര്യങ്ങൾ ഏർപ്പാടാക്കിയിട്ടുള്ള ഈ കെട്ടിടം, ക്ഷേത്രം ട്രസ്റ്റിന്റെ സാമൂഹികപ്രവർത്തനങ്ങളിൽ പ്രധാനപങ്കുവഹിയ്ക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്താണ് വഴിപാട് കൗണ്ടർ. മഞ്ഞൾനീരാട്ട്, കൈവട്ടകഗുരുതി, ചുറ്റുവിളക്ക്, കാര്യസിദ്ധി അഭിഷേകം, രക്തപുഷ്പാഞ്ജലി, കുങ്കുമാർച്ചന, പൂമൂടൽ, നെയ്യപ്പം മൂടൽ തുടങ്ങിയവയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. കൂടാതെ നിരവധി മന്ത്രങ്ങൾ കൊണ്ടുള്ള അർച്ചനകളും വിശേഷമാണ്. വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിലെത്തിയാൽ ഐതിഹ്യപ്രസിദ്ധമായ ചക്കരക്കുളം കാണാം. വളരെ ചെറിയൊരു കുളമാണെങ്കിലും ഇവിടെ കുളിയ്ക്കാനും കാലുകഴുകാനുമെല്ലാം സൗകര്യമുണ്ട്. ഉത്സവാവസാനം ദേവിയ്ക്ക് ഇവിടെയാണ് ആറാട്ട് നടക്കുന്നത്. ഇതിന് തൊട്ടടുത്താണ് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനം നൽകുന്ന ശിവന്റെ ശ്രീകോവിൽ. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ശിവലിംഗമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. ശംഖാഭിഷേകം, ധാര, പിൻവിളക്ക്, കൂവളമാല തുടങ്ങി നിരവധി വഴിപാടുകൾ ശിവന്നുണ്ട്. [[ശിവരാത്രി|ശിവരാത്രിയാണ്]] ഇവിടെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷം. കൂടാതെ എല്ലാ [[പ്രദോഷവ്രതം|പ്രദോഷദിവസങ്ങളും]] അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നു. ഭഗവദ്വാഹനമായ [[നന്ദി (പുരാണകഥാപാത്രം)|നന്ദികേശന്റെ]] വിഗ്രഹവും നടയ്ക്കുനേരെ കാണാം. ==== നവഗ്രഹങ്ങളും സരസ്വതീമണ്ഡപവും ==== ശിവക്ഷേത്രത്തിന്റെ പുറകിലാണ് സരസ്വതീമണ്ഡപം. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ആകർഷണങ്ങളിലൊന്നാണിവിടം. ഇവിടെ ഒരേ പീഠത്തിൽ മൂന്നുപ്രതിഷ്ഠകൾ കാണാം - ഭഗവതി (ദുർഗ്ഗ), സരസ്വതി, രാഹു (സർപ്പം). വാൽക്കണ്ണാടിരൂപത്തിലാണ് ഭഗവതിയെ ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. സരസ്വതീരൂപം സാധാരണ കാണുന്നപോലെ പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[വേദം]], പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ജപമാല]] എന്നിവ ധരിച്ച്, മുന്നിലെ രണ്ടുകൈകൾ കൊണ്ട് [[വീണ]] മീട്ടുന്ന രൂപത്തിലാണ്. മൂന്നുവിഗ്രഹങ്ങളും പഞ്ചലോഹത്തിൽ നിർമ്മിച്ചവയാണ്. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടുകളിലൊന്നായ കാര്യസിദ്ധി അഭിഷേകം നടത്തുന്നത് ഇവിടെയാണ്. ഭക്തർക്ക് സ്വന്തം കൈകൊണ്ടുതന്നെ നടത്താവുന്ന അഭിഷേകമാണിത്. ഒരു കുടത്തിൽ ജലം നിറച്ചുകൊണ്ടുവന്ന് അത് ഇവിടെയുള്ള മൂന്നുദേവതകൾക്കും അഭിഷേകം ചെയ്യുന്നു. പേര് സൂചിപ്പിയ്ക്കുന്നതുപോലെ സർവ്വകാര്യസിദ്ധിയാണ് ഇതിന്റെ ഫലമെന്ന് ഭക്തർ വിശ്വസിയ്ക്കുന്നു. സരസ്വതീമണ്ഡപത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്താണ് നവഗ്രഹപ്രതിഷ്ഠയോടുകൂടിയ ശ്രീകോവിൽ. അഴികളോടുകൂടിയ ഈ ശ്രീകോവിലിനകത്ത് ഒരേപീഠത്തിൽ വിവിധ ദിക്കുകളിലേയ്ക്ക് ദർശനമായി നവഗ്രഹദേവതകളെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. ഗ്രഹനായകനായ [[സൂര്യൻ]] നടുക്കും മറ്റുള്ളവർ ചുറ്റും നിൽക്കുന്ന പതിവുസങ്കല്പത്തിൽ തന്നെയാണ് ഇവിടെയും നവഗ്രഹപ്രതിഷ്ഠ. സൂര്യന്റെ കിഴക്കുവശത്ത് [[ശുക്രൻ]], തെക്കുകിഴക്ക് [[ചന്ദ്രൻ]], തെക്ക് [[ചൊവ്വ]], തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് രാഹു, പടിഞ്ഞാറ് [[ശനി]], വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് [[കേതു]], വടക്ക് [[വ്യാഴം]], വടക്കുകിഴക്ക് [[ബുധൻ]] എന്ന ക്രമത്തിലാണ് പ്രതിഷ്ഠ. സൂര്യനും ബുധനും ശുക്രനും കിഴക്കോട്ടും, ചന്ദ്രനും ശനിയും പടിഞ്ഞാറോട്ടും, ചൊവ്വയും രാഹുവും കേതുവും തെക്കോട്ടും വ്യാഴം മാത്രം വടക്കോട്ടും ദർശനം നൽകുന്നു. നിത്യവും ഇവർക്ക് വിശേഷാൽ പൂജകളും വഴിപാടുകളുമുണ്ടാകാറുണ്ട്. === ശ്രീകോവിൽ === ദീർഘചതുരാകൃതിയിൽ തീർത്ത, മേൽക്കൂരയില്ലാത്ത ഒരു ഒറ്റനില ശ്രീകോവിലാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. കരിങ്കല്ലിൽ തീർത്ത ഈ ശ്രീകോവിലിന്റെ മുകളിൽ കോണുകളിലേയ്ക്കുള്ള ഭാഗങ്ങൾ ചെമ്പുമേഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ഇവിടെയുള്ള സോപാനപ്പടികൾ നേരിട്ടുകയറാൻ പറ്റുന്ന രീതിയിലാണ് പണികഴിപ്പിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. അകത്തേയ്ക്കുള്ള വാതിലിന് ഇരുവശവുമായി രണ്ട് ദ്വാരപാലികമാരുടെ രൂപങ്ങൾ കൊത്തിവച്ചിട്ടുണ്ട്. ശ്രീകോവിലിനകത്ത് ഒരുമുറിയേയുള്ളൂ. അതാണ് വിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ഠിച്ച ഗർഭഗൃഹം. ഏകദേശം ഒരടി ഉയരം വരുന്ന സ്വയംഭൂവായ ശിവലിംഗവും പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുള്ള, വനദുർഗ്ഗാദേവിയുടെ നാലടി ഉയരം വരുന്ന അഷ്ടബാഹുപഞ്ചലോഹവിഗ്രഹവും കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെട്ടിരിയ്ക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിലെ മൂലപ്രതിഷ്ഠയായ സ്വയംഭൂലിംഗത്തിലാണ് ഇവിടെ പ്രധാന പൂജകൾ അധികവും നടത്താറുള്ളത്. [[കൊല്ലൂർ മൂകാംബികാക്ഷേത്രം|കൊല്ലൂർ മൂകാംബിക]], [[ചോറ്റാനിക്കര ഭഗവതിക്ഷേത്രം|ചോറ്റാനിക്കര]] തുടങ്ങിയ ക്ഷേത്രങ്ങളിലെപ്പോലെ ദേവിയുടെ സമസ്തഭാവങ്ങളും കൂടിച്ചേർന്ന ഒരു മൂർത്തിയായാണ് ഇവിടെയും സങ്കല്പമുള്ളത്. 1981-ൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നടന്ന നവീകരണകലശത്തിനുശേഷമാണ് ഇവിടെ ദേവിയ്ക്ക് സ്വരൂപത്തിൽ വിഗ്രഹമുണ്ടായത്. ഏറ്റവും പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[സുദർശനചക്രം]], അതിനുമുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[നാന്ദകം]] എന്ന [[വാൾ]], അതിന്റെയും മുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[അമ്പ്]] എന്നിവയും ഏറ്റവും പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ശംഖ്]], അതിന്റെ മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ത്രിശൂലം]], അതിന്റെയും മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[വില്ല്]] എന്നിവയും ധരിച്ച ദേവി, ഏറ്റവും മുന്നിലുള്ള രണ്ടുകൈകൾ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു. അങ്ങനെ, വിശ്വപ്രകൃതിയുടെ മൂലതേജസ്സിനെ മുഴുവൻ ആവാഹിച്ചുകൊണ്ട് സാക്ഷാൽ ചക്കുളത്തുകാവിലമ്മ, മഹാശക്തിസ്വരൂപിണിയായി ശ്രീലകത്ത് വാഴുന്നു. ശ്രീകോവിലിന്റെ പുറംചുവരുകൾ പൂർണ്ണമായും സ്വർണ്ണം പൂശിയ നിലയിലാണ് കാണപ്പെടുന്നത്. ഇവിടെ ധാരാളം ദേവതാരൂപങ്ങളുണ്ട്. അവയെല്ലാം സ്വർണ്ണത്തിൽ കുളിച്ച് കാണപ്പെടുന്ന കാഴ്ച അതിമനോഹരമാണ്. ചണ്ഡികാദേവി, മഹിഷാസുരമർദ്ദിനി, [[ത്രിപുരസുന്ദരി]], [[മധുര മീനാക്ഷി ക്ഷേത്രം|മധുര മീനാക്ഷി]], [[കാമാക്ഷി അമ്മൻ കോവിൽ|കാഞ്ചി കാമാക്ഷി]], [[സപ്തമാതൃക്കൾ]], [[അഷ്ടലക്ഷ്മി|അഷ്ടലക്ഷ്മിമാർ]] തുടങ്ങിയ ദേവീരൂപങ്ങൾക്കാണ് ഇവിടെ പ്രാധാന്യമെങ്കിലും ഗണപതി, സുബ്രഹ്മണ്യൻ തുടങ്ങിയവരുടെ രൂപങ്ങളും ഇവിടെ കാണാം. ശ്രീകോവിലിന് നേരെമുന്നിലായി ചെറിയൊരു നമസ്കാരമണ്ഡപവും കാണാം. ഇവിടെയാണ് പൂജകൾക്കുശേഷം ശാന്തിക്കാർ നമസ്കരിയ്ക്കാൻ ഉപയോഗിയ്ക്കുന്നത്. ഇവിടെ ദേവീവാഹനമായ സിംഹത്തിന്റെ ഒരു പ്രതിഷ്ഠയുമുണ്ട്. സിംഹത്തെ വണങ്ങിവേണം ദേവിയെ വണങ്ങാനെന്നാണ് ചിട്ട. വടക്കുവശത്ത് അഭിഷേകജലം ഒഴുക്കിവിടാൻ ഓവും പണിതിട്ടുണ്ട്. === നാലമ്പലം === ശ്രീകോവിലിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റി നാലമ്പലം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. സാമാന്യം വലുപ്പമുള്ള നാലമ്പലമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. അകത്തേയ്ക്ക് കയറുന്ന വാതിലിന് ഇരുവശവുമായി വാതിൽമാടങ്ങൾ പണിതിട്ടുണ്ട്. തെക്കേ വാതിൽമാടത്തിൽ വച്ചാണ് നിത്യേനയുള്ള വിശേഷാൽ പൂജകളും ഹോമങ്ങളും നടക്കുന്നത്. ഇവിടെത്തന്നെയാണ് [[ചെണ്ട]], [[മദ്ദളം]], [[തിമില]], [[ഇലത്താളം]] തുടങ്ങിയ വാദ്യങ്ങൾ സൂക്ഷിച്ചുവയ്ക്കുന്നതും. തെക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ പതിവുപോലെ [[തിടപ്പള്ളി|തിടപ്പള്ളിയും]] വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ [[കിണർ|കിണറും]] പണിതിട്ടുണ്ട്. ഇവിടത്തെ കിണർ ദീർഘചതുരാകൃതിയിലാണ് കുഴിച്ചിട്ടുള്ളത്. പമ്പ-മണിമല നദികളുമായും കുളവുമായും ഇതിന് നേരിട്ട് ബന്ധമുണ്ടെന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത്. തിടപ്പള്ളിയ്ക്ക് സമീപം പ്രത്യേകം അലങ്കരിച്ച ഒരു [[ഊഞ്ഞാൽ|ഊഞ്ഞാലും]] അതിൽ ദേവിയുടെ മറ്റൊരു പ്രതിഷ്ഠയുമുണ്ട്. മൂലവിഗ്രഹത്തിന്റെ അതേ മാതൃകയിൽ തീർത്ത ഈ വിഗ്രഹത്തിന് സമീപം രണ്ട് [[തലയിണ|തലയിണകളും]] [[മെത്ത|മെത്തയും]] അലങ്കരിച്ചുവച്ചിട്ടുണ്ട്. ആട്ടുന്നത് സർവ്വൈശ്വര്യസിദ്ധിയ്ക്ക് ഉത്തമമാണെന്ന് വിശ്വസിച്ചുവരുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്ന എല്ലാവരും ഇതും കൂടി ചെയ്തിട്ടേ പോകാറുള്ളൂ. ശ്രീകോവിലിന്റെ തെക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് മറ്റൊരു ചെറിയ ശ്രീകോവിലിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി ഗണപതിഭഗവാന്റെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ഈ വിഗ്രഹവും ശിലാനിർമ്മിതമാണ്. വലത്തോട്ട് തുമ്പിക്കൈ നീട്ടിനിൽക്കുന്ന ഗണപതിയുടെ പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[മഴു|മഴുവും]] പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[കയർ|കയറും]] മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[മോദകം|മോദകവും]] കാണാം. മുന്നിലെ വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭഗവാൻ ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു. ഗണപതിഹോമം, കറുകമാല, നാരങ്ങാമാല, ഉണ്ണിയപ്പം എന്നിവയാണ് ഗണപതിയ്ക്ക് പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. [[വിനായക ചതുർത്ഥി|വിനായക ചതുർത്ഥിനാളിൽ]] ഇവിടെ വിശേഷാൽ പൂജകളുണ്ടാകാറുണ്ട്. {{പ്രധാന ലേഖനം|ബലിക്കല്ല്}} ശ്രീകോവിലിന് ചുറ്റുമായി അകത്തെ ബലിവട്ടം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. അഷ്ടദിക്പാലകർ (കിഴക്ക് - [[ഇന്ദ്രൻ]], തെക്കുകിഴക്ക് - [[അഗ്നി]], തെക്ക് - [[യമൻ]], തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് - [[നിരൃതി]], പടിഞ്ഞാറ് - [[വരുണൻ]], വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് - [[വായു]], വടക്ക് - [[കുബേരൻ]] & [[ചന്ദ്രൻ]], വടക്കുകിഴക്ക് - [[ഈശാനൻ]]), സപ്തമാതൃക്കൾ (തെക്കുഭാഗത്ത് ഒറ്റക്കല്ലിൽ - കിഴക്കുനിന്ന് [[ബ്രാഹ്മി]], [[മാഹേശ്വരി]], [[കൗമാരി]], [[വൈഷ്ണവി]], [[വാരാഹി]], [[ഇന്ദ്രാണി]], [[ചാമുണ്ഡി]] എന്ന ക്രമത്തിൽ), [[വീരഭദ്രൻ]] (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം - കിഴക്കുഭാഗത്ത്), ഗണപതി (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം - പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത്), ബ്രഹ്മാവ് (വടക്കുകിഴക്കിനും കിഴക്കിനുമിടയിൽ), [[അനന്തൻ]] (തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനും പടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ശാസ്താവ് (തെക്കിനും തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ദുർഗ്ഗ (പടിഞ്ഞാറിനും വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), സുബ്രഹ്മണ്യൻ (വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനും വടക്കിനുമിടയിൽ), നിർമ്മാല്യധാരി (വടക്കിനും വടക്കുകിഴക്കിനുമിടയിൽ ശിവലിംഗരൂപത്തിൽ - ഇവിടെ [[മുണ്ഡിനി]]) എന്നിവരെ പ്രതിനിധീകരിയ്ക്കുന്ന ബലിക്കല്ലുകൾ ഇവിടെ കാണാം. നിലവിൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നിത്യശീവേലിയില്ലാത്തതിനാൽ ഇവ പ്രതീകാത്മകമായാണ് കണ്ടുവരുന്നത്. ബലിക്കല്ലുകൾ ദേവന്റെ/ദേവിയുടെ വികാരഭേദങ്ങളാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. തന്മൂലം അവയിൽ ചവിട്ടുന്നതും തൊട്ടുതലയിൽ വയ്ക്കുന്നതും നിരോധിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. ==കാർത്തികസ്തംഭം== അധർമ്മത്തിൻന്റെയും തിന്മയുടെയും ഭൗതിക പ്രതീകമാണ് കാർത്തികസ്തംഭം. ഇത് കത്തിച്ച് ചാമ്പലാക്കുന്ന ചടങ്ങിലൂടെ തിന്മയെ [[അഗ്നി]] വിഴുങ്ങി നന്മ ആധിപത്യം സ്ഥാപിക്കുന്നു എന്നാണ് വിശ്വാസം. വൃശ്ചികമാസത്തിലെ തൃക്കാർത്തിക ദിവസമാണ് ഈ ചടങ്ങ് നടക്കുന്നത്. പൊക്കമുള്ള തൂണിൽ വാഴക്കച്ചി, പഴയ ഓലകൾ, പടക്കം, ദേവിയ്ക്ക് ചാർത്തിയ ഒരു വർഷത്തെ ഉടയാടകൾ എന്നിവ പൊതിഞ്ഞുകെട്ടി അതിന്മേൽ നാടിൻറെ സർവ്വ തിന്മകളെയും ആവാഹിക്കുന്നു. ദീപാരാധനയ്ക്ക് മുമ്പായി ഇത് കത്തിക്കും. സർവ്വ ദുഃഖദുരിതങ്ങളും ഇതോടെ തീരുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. == നാരീപൂജ == ചക്കുളത്തുകാവിലെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ അനുഷ്ഠാനമാണ് നാരീപൂജ. അന്നേദിവസം ഇന്ത്യയിലെ പ്രശസ്തരായ വനിതകളെ അതിഥിയായി ക്ഷണിച്ച് ഇവിടെ നാരീപൂജയ്ക്കിരുത്താറുണ്ട്{{തെളിവ്}}. അലങ്കൃത പീഠത്തിൽ സ്ത്രീകളെ ഇരുത്തി, ഭക്ത്യാദരപൂർവ്വം പൂജാരി ഇവരെ ദുർഗ്ഗാസങ്കൽപ്പത്തിൽ പൂജിക്കുന്നു. സ്ത്രീകൾ എവിടെ മാനിക്കപ്പെടുന്നുവോ അവിടെ ദേവതമാർ ആനന്ദിക്കുന്നുവെന്ന സങ്കല്പവും സ്ത്രീയെ ശക്തിസ്വരൂപിണിയായി ആരാധിക്കണമെന്ന താന്ത്രിക സങ്കല്പവുമാണ് ഇത്തരമൊരു പൂജയുടെ പൊരുൾ. സ്ത്രീയാണ് സൃഷ്ടിയുടെ അടിസ്ഥാനം എന്ന സങ്കൽപ്പത്തിൽ നിന്നാണ് ശാക്തേയർ മഹാദേവിയെ ആരാധിച്ചത്‌. ഈ വിശ്വാസപ്രകാരം സ്ത്രീകളെ ലോകമാതാവായ ആദിപരാശക്തിയുടെ പ്രതീകമായി ആരാധിക്കുന്ന ശാക്തേയ പൂജയാണിത്. == വിശേഷ ദിവസങ്ങൾ == ചൊവ്വ, വെള്ളി, [[പൗർണ്ണമി]], അമാവാസി, അഷ്ടമി, നവമി, ജന്മ നക്ഷത്ര ദിവസം, മലയാളം- ഇംഗ്ലീഷ് മാസങ്ങളിലെ ഒന്നാം തീയതി തുടങ്ങിയവ ദർശനത്തിന് പ്രധാനമാണ്. പൊതുവേ ചൊവ്വ, വെള്ളി, ഞായർ ദിവസങ്ങളിൽ ദർശനത്തിന് തിരക്ക് അനുഭവപ്പെടാറുണ്ട്. കുംഭമാസത്തിലെ മകം- പൂരം ദിവസങ്ങൾ അതിവിശേഷം. [[നവരാത്രി]], [[തൃക്കാർത്തിക]], [[ശിവരാത്രി]], [[ദീപാവലി]], മണ്ഡലകാല ദിവസങ്ങൾ, മകരചൊവ്വ തുടങ്ങിയവ വിശേഷമാണ്. [[വിദ്യാരംഭം]], [[തൃക്കാർത്തിക]] ([[പൊങ്കാല]]) എന്നിവ അതിപ്രധാനം. == ദർശന സമയം == *രാവിലെ 4.30 AM മുതൽ ഉച്ചക്ക് 1 PM വരെ. *വൈകുന്നേരം 4.30 PM മുതൽ രാത്രി 8 PM വരെ. ==എത്തിച്ചേരുവാനുള്ള വഴി== തിരുവല്ലയിൽ നിന്ന് ഏകദേശം ഒമ്പതുകിലോമീറ്റർ പടിഞ്ഞാറുമാറി, അമ്പലപ്പുഴയ്ക്കുള്ള വഴിയിൽ, പത്തനംതിട്ട-ആലപ്പുഴ ജില്ലകളുടെ അതിർത്തിയിലാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. തിരുവല്ലയിൽ നിന്ന് ധാരാളം ബസ്സുകൾ അമ്പലപ്പുഴയ്ക്കുണ്ട്. അവയിലൊന്നിൽ കയറിയാൽ ക്ഷേത്രത്തിനടുത്തുള്ള ബസ് സ്റ്റോപ്പിൽ ഇറങ്ങാവുന്നതാണ്. പ്രധാന വഴിയിൽ തന്നെ ക്ഷേത്രകവാടം കാണാം. അതിലൂടെ അല്പം കൂടി മുന്നോട്ടുപോയാൽ ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലെത്താം. തീവണ്ടി വഴി വരുന്നവർക്ക് [[തിരുവല്ല തീവണ്ടിനിലയം|തിരുവല്ല റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനാണ്]] ഏറ്റവും അടുത്തുള്ളത് (9 കിലോമീറ്റർ). ഇവിടെ ഭൂരിപക്ഷം തീവണ്ടികൾക്കും സ്റ്റോപ്പുണ്ട്. മറ്റൊരു പ്രധാന സ്റ്റേഷൻ [[ഹരിപ്പാട് തീവണ്ടിനിലയം|ഹരിപ്പാട്ടാണ്]] (13 കിലോമീറ്റർ). [[അമ്പലപ്പുഴ തീവണ്ടിനിലയം|അമ്പലപ്പുഴ സ്റ്റേഷനും]] വളരെ അടുത്താണ്. തന്മൂലം [[തിരുവല്ല ശ്രീവല്ലഭമഹാക്ഷേത്രം]], [[അമ്പലപ്പുഴ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം]], [[ഹരിപ്പാട് സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമിക്ഷേത്രം]], [[മണ്ണാറശ്ശാല നാഗരാജക്ഷേത്രം]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ ദർശനം നടത്തുന്നവർക്ക് കൂട്ടിച്ചേർക്കാവുന്ന ക്ഷേത്രമാണ് ചക്കുളത്തുകാവ്. == അവലംബം == {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഭദ്രകാളിക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ദുർഗ്ഗാക്ഷേത്രങ്ങൾ]] {{Hindu temples in Kerala}} 78p35sdogdpsdwovrxfiwvpp7suns46 4666484 4666483 2026-09-12T19:35:26Z ~2026-48203-56 222590 /* സ്ഥലനാമം, ക്ഷേത്രപ്രതിഷ്ഠ */ 4666484 wikitext text/x-wiki {{refimprove}} {{Infobox Mandir |image = |caption=ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം |creator = |proper_name = ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം |date_built = |primary_deity = [[ദുർഗ്ഗ]] ([[ആദിപരാശക്തി]], [[ഭദ്രകാളി]], [[മഹാലക്ഷ്മി]], [[മഹാസരസ്വതി]] സങ്കല്പങ്ങൾ ഉറച്ച ദേവത) |architecture = [[തെക്കേ ഇന്ത്യൻ]], [[കേരളീയ രീതി]] |location =[[നീരേറ്റുപുറം]], [[തലവടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]], [[കുട്ടനാട് താലൂക്ക്]], [[ആലപ്പുഴ ജില്ല]], [[തിരുവല്ല|തിരുവല്ലയ്ക്ക്]] സമീപം, [[കേരളം]] |coordinates = }} [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ]] [[കുട്ടനാട് താലൂക്ക്|കുട്ടനാട് താലൂക്കിൽ]] [[തലവടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|തലവടി പഞ്ചായത്തിൽ]] [[നീരേറ്റുപുറം|നീരേറ്റുപുറത്ത്]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു പ്രസിദ്ധ ഹൈന്ദവ ക്ഷേത്രമാണ് '''ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം'''. [[പത്തനംതിട്ട ജില്ല|പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിലെ]] [[തിരുവല്ല]] നഗരത്തിൽ നിന്നും ഏകദേശം ഒൻപത് കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ജഗദീaശ്വരിയും [[പരാശക്തി|ആദിപരാശക്തിയുമായ]] [[വനദുർഗ്ഗ|വനദുർഗ്ഗയാണ്]] ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠ. '''ചക്കുളത്തമ്മ''' എന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന ഇവിടുത്തെ ഭഗവതി [[മഹാകാളി]], [[മഹാലക്ഷ്മി]], [[മഹാസരസ്വതി]], [[ഭുവനേശ്വരി]], [[ഭദ്രകാളി]] തുടങ്ങി ആദിപരാശക്തിയുടെ എല്ലാ പ്രധാന ഭാവങ്ങളിലും ആരാധിയ്ക്കപ്പെട്ടുവരുന്നു. ഉപദേവതകളായി [[ഗണപതി]], [[പരമശിവൻ]], [[മഹാവിഷ്ണു]], [[സുബ്രഹ്മണ്യൻ]], [[ശാസ്താവ്]], [[ഹനുമാൻ]], [[രാധ|രാധാസമേതനായ]] [[ശ്രീകൃഷ്ണൻ]], ദുർഗ്ഗ, സരസ്വതി, [[നവഗ്രഹങ്ങൾ]], [[നാഗദൈവങ്ങൾ]], [[രാഹു]], [[ബ്രഹ്മരക്ഷസ്സ്]], [[യക്ഷി|യക്ഷിയമ്മ]], [[ആനമറുത]] എന്നിവർക്കും പ്രതിഷ്ഠകളുണ്ട്. [[വൃശ്ചികം|വൃശ്ചികമാസത്തിലെ]] [[തൃക്കാർത്തിക]] ദിവസം പ്രസിദ്ധമായ '''[[പൊങ്കാല]]''' നടക്കുന്നു. സാക്ഷാൽ പ്രപഞ്ച നാഥയായ ഭഗവതിക്ക് മുൻപിൽ സ്ത്രീകൾ ഇഷ്ടകാര്യസിദ്ധിക്കായി നടത്തപ്പെടുന്ന [[ദ്രാവിഡർ|ദ്രാവിഡ]] ആചാരപ്രകാരമുള്ള ഒരു ആരാധനയാണ് പൊങ്കാല. അന്നേദിവസം തന്നെയുള്ള [[കാർത്തികസ്തംഭം]], ലക്ഷദീപം, [[ധനു]]മാസത്തിലെ മുപ്പെട്ട് വെള്ളിയാഴ്ചയുള്ള നാരീപൂജ, വിളിച്ചു ചൊല്ലിയുള്ള പ്രാർഥന, ലഹരിവിമോചന പ്രതിജ്ഞ തുടങ്ങിയ ചടങ്ങുകളും ഇവിടെയുണ്ട്. ഭഗവതിയ്ക്ക് ധനു ഒന്നുമുതൽ പന്ത്രണ്ടുവരെയുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ കൊടിയേറി ഉത്സവമുണ്ട്. കൂടാതെ [[നവരാത്രി]]യും ഇവിടെ അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നു. മദ്ധ്യ തിരുവതാംകൂറിലെ "സ്ത്രീകളുടെ ശബരിമല" എന്നാണു ഈ ക്ഷേത്രത്തെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. <ref>http://malayalam.nativeplanet.com/thiruvalla/attractions/chakkulathu-kavu-temple/</ref> പട്ടമന എന്നുപേരുള്ള ഒരു [[നമ്പൂതിരി]] കുടുംബം വകയാണ് ക്ഷേത്രഭരണം. ആലപ്പുഴ, പത്തനംതിട്ട, [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം]] എന്നീ ജില്ലകളുടെ അതിർത്തിയിൽ [[പമ്പാനദി|പമ്പാനദിയുടെയും]] [[മണിമലയാർ|മണിമലയാറിന്റെയും]] സംഗമസ്ഥാനത്താണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. == ഐതിഹ്യം == === സ്ഥലനാമം, ക്ഷേത്രപ്രതിഷ്ഠ === അസുരന്മാരായ ശുംഭനിശുംഭന്മാരെ നിഗ്രഹിച്ച് പ്രപഞ്ചത്തിൽ നന്മയും സമാധാനവും പുനർസ്ഥാപിച്ച ആദിപരാശക്തിയുടെ ഉജ്ജ്വലമായ ചൈതന്യമാണ് ചക്കുളത്ത് കാവിൽ വനദുർഗ്ഗയായി കുടികൊള്ളുന്നത്. ഇന്ന് ക്ഷേത്രമിരിയ്ക്കുന്ന സ്ഥലം പണ്ട് കൊടുംകാടായിരുന്നു. കാട്ടിൽ വിറകുവെട്ടാൻ പോയ ഒരു വേടൻ തന്നെ കൊത്താൻ വന്ന സർപ്പത്തെ വെട്ടി. പക്ഷേ, അതു ചത്തില്ല. പിന്നീട് ഇതേ സർപ്പത്തെ ഒരു കുളക്കരയിലെ പുറ്റിന് മുകളിൽ കണ്ടപ്പോൾ വേടൻ വീണ്ടും അതിനെ ആക്രമിച്ചു. പക്ഷേ, ഇത്തവണ പുറ്റ് പൊട്ടി ജലപ്രവാഹമുണ്ടായി. അമ്പരന്നുനിന്ന വേടന് മുന്നിൽ ഒരു സന്യാസി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട് അദ്ദേഹത്തെ ആശ്വസിപ്പിച്ചു. ഇതേ സമയം വേടന്റെ കുടുംബവും അവിടെയെത്തിയിരുന്നു. വെള്ളത്തിന് [[പാൽ|പാലും]] തേനും കലർന്ന നിറം വരുമ്പോൾ ജലപ്രവാഹം അവസാനിക്കുമെന്ന് സന്യാസി അവരോട് പറഞ്ഞു. പുറ്റിനകത്ത് പ്രപഞ്ചനാഥയായ സാക്ഷാൽ [[പരാശക്തി|ആദിപരാശക്തി]] ജലശയനം നടത്തിയ വെള്ളമാണിതെന്നും പുറ്റ് പൊളിച്ച് നോക്കിയാൽ ജഗദീശ്വരിയുടെ ഒരു പ്രതിഷ്ഠ കാണാമെന്നും അതിനെ ആരാധിച്ചാൽ സർവ്വ ഐശ്വര്യങ്ങളും ഉണ്ടാകുമെന്നും പറഞ്ഞ് പുറ്റ് ഉടച്ച് സന്യാസി വിഗ്രഹം പുറത്തെടുത്തു. അതോടെ അദ്ദേഹം അപ്രത്യക്ഷനായി. അന്ന് രാത്രി വേടൻ്റെ സ്വപ്നത്തിൽ സന്യാസിയായി വന്നത് സാക്ഷാൽ [[നാരദൻ|നാരദമുനിയാണെന്നും]] വെളിപ്പെട്ടു. ആ വിഗ്രഹമാണ് ചക്കുളത്തുകാവിൽ കുടികൊള്ളുന്നത് എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. അന്നുമുതൽ വേടനും കുടുംബവും ആ വനത്തിൽ തന്നെ താമസം തുടങ്ങി. എല്ലാ ദിവസവും കാട്ടിൽപ്പോയി വിറകും ഭക്ഷണസാധനങ്ങളും ശേഖരിച്ച് മൺകലത്തിൽ പാചകം ചെയ്താണ് അവർ കഴിഞ്ഞു പോന്നത്. ഉണ്ടാക്കുന്ന ഭക്ഷണത്തിൻ്റെ ഒരു പങ്ക് ഭഗവതിക്ക് നൽകിയ ശേഷമാണ് അവർ കഴിച്ചിരുന്നത്. ഒരു ദിവസം ഭക്ഷണസാധനങ്ങൾ ശേഖരിക്കാൻ പോയ അവർക്ക് ഒന്നും കിട്ടിയില്ല. വഴിപാട് മുടങ്ങുമല്ലോ എന്നോർത്ത് വിഷമിച്ച വേടനും കുടുംബവും കലം നിറയെ ചോറും കറികളും ഇരിക്കുന്നത് കണ്ട് അമ്പരന്നു . ഇതെല്ലാം ഭഗവതിയുടെ അനുഗ്രഹമാണെന്നറിഞ്ഞ അവർ ഉച്ചത്തിൽ ദേവീനാമങ്ങൾ ഉരുവിട്ടു. ഇതേ സമയം ഒരു അശരീരിയും ഉണ്ടായി. അത് ഇങ്ങനെയായിരുന്നു: {{cquote|മക്കളേ, ഞാൻ നിങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി ഉണ്ടാക്കിയതാണ് ഈ ആഹാരം. ഇത് കഴിച്ച് വിശ്രമിക്കുക. നിങ്ങളുടെ നിഷ്കളങ്കമായ ഭക്തിയിൽ ഞാൻ വളരെ സന്തുഷ്ടയാണ്. തീരാദുഃഖങ്ങളിൽ പോലും എന്നെ കൈവിടാത്തവർക്ക് ഞാൻ ദാസിയും തോഴിയും ആയിരിക്കും. ഭക്തിപൂർവ്വം ആര് എവിടെനിന്ന് വിളിച്ചാലും അവരോടൊപ്പം ഞാൻ എപ്പോഴും ഉണ്ടായിരിക്കും.}} ഈ ഓർമ്മ പുതുക്കാനാണ് ചക്കുളത്തു കാവിൽ ജനലക്ഷക്ഷങ്ങൾ പൊങ്കാല ഇടുന്നത്. ഭക്തർ അമ്മയ്ക്ക് പൊങ്കാല ഇടുമ്പോൾ അവരിലൊരാളായി അമ്മയും പൊങ്കാലയിടാനുണ്ടാകുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. പിൽക്കാലത്ത് ആ വേടനും കുടുംബവും സ്ഥലം വിട്ടുപോകുകയും ബ്രാഹ്മണർ അവിടെ താമസമാക്കുകയും ചെയ്തു. അവരിൽ പ്രധാനിയായ പട്ടമന ഇല്ലത്തെ നമ്പൂതിരി താന്ത്രികവിധികളോടുകൂടിയ ക്ഷേത്രം ഇവിടെ പണികഴിപ്പിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. അങ്ങനെയാണ് ചക്കുളത്തുകാവ് ക്ഷേത്രം നിലവിൽ വന്നത്. 1981-ൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നടന്ന നവീകരണത്തിനു ശേഷം അഷ്ടബാഹുക്കളോടുകൂടിയ ആദിപരാശക്തിയുടെ മൂർത്തരൂപമായ വനദുർഗ്ഗയെ പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. മഹാകാളി, മഹാലക്ഷ്മി, മഹാസരസ്വതി തുടങ്ങിയ പ്രധാന ഭാവങ്ങളിൽ ജഗദീശ്വരി ഇവിടെ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു.<ref>http://chakkulathukavutemple.org/about-temple/</ref> പ്രധാന പ്രതിഷ്‌ഠയായ വനദുർഗ്ഗയ്ക്ക് പുറമേ പരമശിവൻ, മഹാവിഷ്‌ണു, ഗണപതി, ധർമ്മശാസ്താവ്, സുബ്രഹ്മണ്യൻ, യക്ഷിയമ്മ, നവഗ്രഹങ്ങൾ എന്നിവർക്കും ഇവിടെ തുല്യ പ്രാധാന്യത്തോടെ സ്ഥാനം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. === യക്ഷിയമ്മ === കേരളത്തിലെ പല ക്ഷേത്രങ്ങളിലും കണ്ടുവരുന്ന ഒരു ഉപപ്രതിഷ്ഠയാണ് യക്ഷിയമ്മ. പ്രധാനമായും തെക്കൻ കേരളത്തിലാണ് ഈ പ്രതിഷ്ഠ കണ്ടു വരുന്നതെങ്കിലും കേരളത്തിന്റെ മറ്റു ഭാഗങ്ങളിലും ഒട്ടും കുറവല്ല. ചരിത്രപരമായി നോക്കുമ്പോൾ ആദിദ്രാവിഡസങ്കല്പത്തിലെ പ്രേതാരാധനയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു കിടക്കുന്നതാണ് യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠകൾ. അതേ സമയം സൗന്ദര്യം, അമാനുഷിക ശക്തി, പ്രേമം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളും യക്ഷികളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടുകിടക്കുന്നു. ഇങ്ങനെയൊക്കെ ആന്നെങ്കിലും യക്ഷിയ്ക്ക് സവിശേഷ പ്രാധാന്യം നൽകുന്ന ക്ഷേത്രങ്ങൾ വളരെ കുറവാണ്. ചക്കുളത്തുകാവ് ക്ഷേത്രം അവയിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടതാണ്. നാലമ്പലത്തിനു പുറത്ത് തെക്കു പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത്, പ്രത്യേകം കെട്ടിയുണ്ടാക്കിയ ശ്രീകോവിലിലാണ് യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠ. ഇവിടെ ഈ പ്രതിഷ്ഠ വരാൻ കാരണമായ കഥ ഇങ്ങനെയാണ്: ഒരിയ്ക്കൽ, ക്ഷേത്ര ഊരാളകുടുംബമായ പട്ടമന ഇല്ലത്തെ ഒരു പെൺകുട്ടി, പമ്പയാറ്റിൽ കുളിയ്ക്കാൻ പോയപ്പോൾ അവളെ അതിഭീകരിയായ ഒരു യക്ഷി ആക്രമിച്ചു. പലതവണ പെൺകുട്ടി ഓടിരക്ഷപ്പെടാൻ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും അപ്പോഴെല്ലാം യക്ഷി അവളെ പിന്തുടർന്നു. അവസാന രക്ഷയ്ക്കായി അവൾ ചക്കുളത്തമ്മയെത്തന്നെ ശരണം പ്രാപിച്ചു. ഭക്തയുടെ വിഷമം മനസ്സിലാക്കിയ ദേവി, ഉടനെ ത്രിശൂലവുമായി വരികയും യക്ഷിയെ ഭയപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു. പരിഭ്രാന്തയായ യക്ഷി, തന്നെ ഒന്നും ചെയ്യരുതെന്നും ഇനി ആരെയും താൻ ഉപദ്രവിയ്ക്കില്ലെന്നും സത്യം ചെയ്ത് ഒഴിഞ്ഞുപോയി. അങ്ങനെ മോക്ഷം കിട്ടിയ യക്ഷിയെ, പിന്നീട് ദേവിയുടെ സമീപം തന്നെ കുടിയിരുത്തുകയുണ്ടായി. ഇവിടെ ഒരു [[വാൽക്കണ്ണാടി|വാൽക്കണ്ണാടിയുടെ]] രൂപത്തിലാണ് യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠ. == ക്ഷേത്രനിർമ്മിതി == === ക്ഷേത്രപരിസരവും മതിലകവും === നീരേറ്റുപുറം ഗ്രാമത്തിന്റെ ഏതാണ്ട് ഒത്ത നടുക്കായാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. കിഴക്കോട്ടാണ് ക്ഷേത്രദർശനം. കേരളത്തിലെ രണ്ടു പ്രധാന നദികളായ പമ്പാനദിയും മണിമലയാറും യഥാക്രമം ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തെക്കും വടക്കും മാറിയൊഴുകുന്നു. [[ചിങ്ങം|ചിങ്ങമാസത്തിലെ]] [[തിരുവോണം (നക്ഷത്രം)|തിരുവോണം]] നാളിൽ പമ്പാനദിയിൽ നടത്തിവരുന്ന [[നീരേറ്റുപുറം പമ്പാ ജലോത്സവം]] അതിപ്രസിദ്ധമാണ്. നീരേറ്റുപുറം പോസ്റ്റ് ഓഫീസ്, സഹകരണ ബാങ്ക്, ഹോട്ടലുകൾ, വിവിധ കടകംബോളങ്ങൾ തുടങ്ങി നിരവധി സ്ഥാപനങ്ങൾ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പരിസരത്തായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്തുകൂടെ [[അമ്പലപ്പുഴ]]-[[തിരുവല്ല]] സംസ്ഥാനപാത കടന്നുപോകുന്നു. ഇവിടെത്തന്നെ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പേരെഴുതിയ മനോഹരമായ കവാടവും കാണാം. ഇതും കടന്ന് അല്പദൂരം സഞ്ചരിച്ചാൽ ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലെത്താം. ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലായി വലിയ [[അരയാൽ]]മരം കാണാം. ഹൈന്ദവവിശ്വാസപ്രകാരം പുണ്യവൃക്ഷമായ അരയാലിന്റെ മുകളിൽ [[ബ്രഹ്മാവ്|ബ്രഹ്മാവും]] നടുക്ക് വിഷ്ണുവും അടിയിൽ ശിവനും കുടികൊള്ളുന്നു. അങ്ങനെ, [[ത്രിമൂർത്തികൾ|ത്രിമൂർത്തികളുടെ]] പ്രത്യക്ഷസ്വരൂപമായി കണക്കാക്കുഅന അരയാലിനെ ദിവസവും രാവിലെ ഏഴുതവണ വലം വയ്ക്കുന്നത് ഉത്തമമായി കണക്കാക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ നേരെ വടക്കാണ് വാഹന പാർക്കിങ് സൗകര്യം ഏർപ്പെടുത്തിയിരിയ്ക്കുന്നത്. പൊങ്കാല സമയത്ത് [[കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി.]] ഇങ്ങോട്ട് പ്രത്യേകം സർവീസുകൾ നടത്താറുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്താണ് ഊരാളകുടുംബമായ പട്ടമന ഇല്ലം നിൽക്കുന്നത്. മുമ്പുണ്ടായിരുന്ന ഇല്ലം പൊളിച്ചുമാറ്റി ഇപ്പോൾ ഇവിടെയൊരു കോൺക്രീറ്റ് വീട് പണിതിരിയ്ക്കുകയാണ്. എന്നാൽ, ദേവിയുടെ ചെറിയൊരു ക്ഷേത്രം ഇവിടെയും കാണാം. ഇത് മഹാഭക്തനായ ഒരു നമ്പൂതിരിയ്ക്ക് ദേവി നൽകിയ ദർശനത്തിന്റെ സ്മാരകമായി കണക്കാക്കിവരുന്നു. ഇന്ന് ഇതിനെ '''മൂലകുടുംബക്ഷേത്രം''' എന്ന പേരിൽ വിശേഷിപ്പിച്ചുവരുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിൽ വിശദമായി ഒരു മതിലകം പണിതിട്ടില്ല. എങ്കിലും, ആനക്കൊട്ടിൽ മുതലുള്ള ഭാഗം മതിലകമായി കണക്കാക്കിവരുന്നു. 2022-ലാണ് ഇവിടെ അതിവിശാലമായ ആനക്കൊട്ടിൽ പണിതത്. അതിനുമുമ്പ് ഇവിടെ ഒരു [[അലൂമിനിയം]] ഷീറ്റ് മാത്രമേയുണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. ഇന്ന് ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്നവരുടെ പ്രധാന ആകർഷണമാണിവിടം. ചോറൂൺ, വിവാഹം, തുലാഭാരം, വിളിച്ചുചൊല്ലിപ്രാർത്ഥന തുടങ്ങിയ ചടങ്ങുകൾ നടക്കുന്നത് ഇവിടെ വച്ചാണ്. ആനക്കൊട്ടിലിനപ്പുറമാണ് ദേവീവാഹനമായ [[സിംഹം|സിംഹത്തെ]] ശിരസ്സിലേറ്റുന്ന സ്വർണ്ണക്കൊടിമരം കാണാൻ സാധിയ്ക്കുക. ഏകദേശം 50 അടി ഉയരം വരുന്ന ഈ കൊടിമരം, 1981-ലാണ് പ്രതിഷ്ഠിച്ചത്. വളരെ തിളക്കമുള്ള ഈ കൊടിമരത്തിനപ്പുറമാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ബലിക്കല്ല് പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുള്ള ബലിക്കൽപ്പുര. താരതമ്യേന ഉയരം കുറഞ്ഞ ബലിക്കല്ലാണ് ഇവിടെയുള്ളത് എന്നതിനാൽ പുറമേ നിന്നുനോക്കിയാൽത്തന്നെ വിഗ്രഹം കാണാവുന്നതാണ്. ബലിക്കൽപ്പുരയുടെ മച്ചിൽ പതിവുപോലെ ബ്രഹ്മാവിന്റെയും [[അഷ്ടദിക്പാലകർ|അഷ്ടദിക്പാലകരുടെയും]] രൂപങ്ങൾ കൊത്തിവച്ചിട്ടുണ്ട്. കൂടാതെ വേറെയും ധാരാളം രൂപങ്ങൾ കാണാം. ബലിക്കൽപ്പുരയുടെ ഇരുവശവുമായി രണ്ട് [[ആന|ആനകളുടെ]] രൂപങ്ങൾ കാണാൻ സാധിയ്ക്കും. ഇവ [[പ്ലാസ്റ്റർ ഓഫ് പാരീസ്|പ്ലാസ്റ്റർ ഓഫ് പാരീസിൽ]] നിർമ്മിച്ചതാണ്. ==== മഹാവിഷ്ണുക്ഷേത്രം, ആനമുറതപ്രതിഷ്ഠ ==== പ്രദക്ഷിണവഴിയുടെ തെക്കുകിഴക്കുഭാഗത്ത് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനമായി മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ പ്രതിഷ്ഠയോടുകൂടിയ ഒരു ശ്രീകോവിൽ കാണാം. ഏകദേശം നാലടി ഉയരം വരുന്ന അതിമനോഹരമായ ശിലാവിഗ്രഹമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[സുദർശനചക്രം]], പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[പാഞ്ചജന്യം]] എന്ന [[ശംഖ് (വാദ്യം)|ശംഖ്]], മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[കൗമോദകി]] എന്ന [[ഗദ]], മുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[താമര]] എന്നിവ ധരിച്ച ഭഗവാൻ നിൽക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ്. ഭഗവദ്വാഹനമായ ഗരുഡന്റെ പഞ്ചലോഹവിഗ്രഹം ഇവിടെ ഭഗവാന് അഭിമുഖമായി പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. പാൽപ്പായസം, കദളിപ്പഴം, തുളസിമാല തുടങ്ങിയവയാണ് മഹാവിഷ്ണുവിനുള്ള പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. [[അഷ്ടമിരോഹിണി]], [[വിഷു]], [[വൈകുണ്ഠ ഏകാദശി]] തുടങ്ങിയവ വിശേഷദിവസങ്ങളിൽ പെടുന്നു. ഇതിനുസമീപം കാണുന്ന മേൽക്കൂരയില്ലാത്ത ഒരു തറയിലാണ് ആനമറുതയുടെ പ്രതിഷ്ഠ. ക്ഷേത്രമുണ്ടായ കാലത്തുതന്നെ ഇവിടെ ആനമുറതയുടെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ടായിരുന്നു എന്നാണ് സങ്കല്പം. എന്നാൽ, ഇപ്പോഴത്തെ പ്രതിഷ്ഠ 2023 ജൂൺ 18-നാണ് നടത്തിയത്. നീരേറ്റുപുറം പരിസരത്ത് നിരവധി ഉപദ്രവങ്ങളുണ്ടാക്കിയ ഒരു ആനയുടെ പ്രേതത്തെയാണ് ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. ആനമുറതപ്രതിഷ്ഠയ്ക്കപ്പുറമാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ ഊട്ടുപുര പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. സാധാരണയായി ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്ത് വരുന്ന ഊട്ടുപുര ഇവിടെ തെക്കുഭാഗത്ത് വന്നിരിയ്ക്കുന്നത് ശ്രദ്ധേയമാണ്. നിത്യേന ഉച്ചയ്ക്ക് ഇവിടെ അന്നദാനമുണ്ടാകും. പ്രമുഖ വ്യവസായിയായ [[ഗോകുലം ഗോപാലൻ|ഗോകുലം ഗോപാലന്റെ]] വഴിപാടായി 2018-ലാണ് ഈ ഊട്ടുപുര പണിതത്. പ്രദക്ഷിണമായി വരുമ്പോൾ തെക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് പ്രത്യേകം ശ്രീകോവിലിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി അയ്യപ്പസ്വാമിയുടെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. കൃഷ്ണശിലയിൽ തീർത്ത വിഗ്രഹത്തിന് ഏകദേശം രണ്ടടി ഉയരം വരും. [[ശബരിമല ധർമ്മശാസ്താക്ഷേത്രം|ശബരിമലയിലെ]] വിഗ്രഹവുമായി നല്ല രൂപസാദൃശ്യമുള്ള വിഗ്രഹമാണിത്. ഇവിടെവച്ചാണ് ശബരിമല തീർത്ഥാടകർ മാലയിടുന്നതും കെട്ടുനിറയ്ക്കുന്നതുമെല്ലാം. അയ്യപ്പന്റെ ശ്രീകോവിലിന് തെക്കുവശത്ത് പ്രത്യേകം തീർത്ത ഒരു തറയിലാണ് നാഗദൈവങ്ങളുടെ പ്രതിഷ്ഠ. [[നാഗരാജാവ്|നാഗരാജാവായി]] [[വാസുകി]] കുടികൊള്ളുന്ന കാവിൽ, കൂടെ [[നാഗയക്ഷി|നാഗയക്ഷിയായി]] ശതശീർഷ എന്ന പത്നിയുമുണ്ട്. [[നൂറും പാലും]], [[സർപ്പംപാട്ട്]], മഞ്ഞൾപ്പൊടി അഭിഷേകം, പുറ്റും മുട്ടയും സമർപ്പണം എന്നിവയാണ് നാഗദൈവങ്ങളുടെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. എല്ലാമാസവും [[ആയില്യം (നക്ഷത്രം)|ആയില്യം]] നാളിൽ ഇവർക്ക് വിശേഷാൽ പൂജകളും കന്നിമാസത്തിലെ ആയില്യത്തിന് [[സർപ്പബലി|സർപ്പബലിയുമുണ്ടാകും]]. അയ്യപ്പന്റെ ശ്രീകോവിലിന് വടക്കുവശത്താണ് ഐതിഹ്യപ്രസിദ്ധമായ യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠയുള്ള ശ്രീകോവിൽ. തന്റെ ഭക്തയായ പെൺകുട്ടിയെ ഉപദ്രവിയ്ക്കാൻ വന്ന യക്ഷിയെ ദേവി ശാന്തയാക്കി ഇവിടെ കുടിയിരുത്തുകയായിരുന്നു എന്നാണ് സങ്കല്പം. വറപൊടി നിവേദ്യമാണ് ഇവിടെ പ്രധാന വഴിപാട്. ==== വീരഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം ==== നാഗപ്രതിഷ്ഠയുടെ നേരെ പടിഞ്ഞാറ് ഉയരത്തിലാണ് ചക്കുളത്തുകാവിലെ ഏറ്റവും പുതിയ ഉപപ്രതിഷ്ഠയായ വീരഹനുമാനെ പ്രതിഷ്ഠിച്ച ക്ഷേത്രം. കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഹനുമദ്വിഗ്രഹങ്ങളിലൊന്നാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. പതിനെട്ടടി ഉയരം വരുന്ന ഈ വിഗ്രഹം, ഒറ്റക്കല്ലിൽ തീർത്തതാണ്. ഇടതുകയ്യിൽ ഗദ തലകീഴായി പിടിച്ച്, വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ് ഇവിടെയുള്ള ഹനുമദ്വിഗ്രഹം. പ്രത്യേകം മതിലകത്തോടുകൂടിയ ഈ ക്ഷേത്രം 2016-ലാണ് പണികഴിപ്പിച്ചത്. ആദ്യകാലത്ത് ക്ഷേത്രത്തിലെ മൂലകുടുംബക്ഷേത്രത്തിൽ അഷ്ടദിക്പാലകർക്കൊപ്പം പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെട്ടിരുന്ന ഹനുമാനെ, സ്ഥലപരിമിതിമൂലം ഇങ്ങോട്ട് മാറ്റിപ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുകയായിരുന്നു. താഴെനിന്ന് പന്ത്രണ്ടുപടികൾ കയറിവേണം നടയ്ക്കുനേരെയെത്താൻ. പടികളുടെ താഴെയായി ആനമുഖത്തോടുകൂടിയ ഒരു എടുപ്പുണ്ട്. ഹനുമാൻ സ്വാമിയെ ഉപാസിയ്ക്കുന്നത് ശത്രുദോഷങ്ങളിൽ നിന്നു മോചനം നൽകുമെന്നാണ് ഭക്തജനവിശ്വാസം. തന്മൂലം നിരവധി ആളുകളാണ് ഇവിടെ ദർശനത്തിനെത്തുന്നത്. സർവ്വകാര്യസിദ്ധി വിളക്കുഴിച്ചിലാണ് ഇവിടെയുള്ള പ്രധാന വഴിപാട്. കൂടാതെ സാധാരണ ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രങ്ങളിലെപ്പോലെ വടമാല, വെറ്റിലമാല, അവിൽ നിവേദ്യം, വെണ്ണക്കാപ്പ് ചാർത്തൽ എന്നിവയും അതിവിശേഷമായ വഴിപാടുകളിൽ പെടുന്നു. [[ചൈത്രം|ചൈത്രമാസത്തിലെ]] [[പൗർണ്ണമി|പൗർണ്ണമിനാളിൽ]] നടക്കുന്ന ഹനുമാൻ ജയന്തിയാണ് ഇവിടെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷം. ഇതിനോടനുബന്ധിച്ച് ഇവിടെ '''ആഞ്ജനേയോത്സവം''' എന്ന പേരിൽ പത്തുദിവസത്തെ ഉത്സവം നടത്തിവരുന്നുണ്ട്. ഇതുകൂടാതെ [[കർക്കടകം|കർക്കടകമാസത്തിലെ]] [[രാമായണമാസം|രാമായണമാസാചരണവും]] അതിവിശേഷമാണ്. ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തൊട്ടടുത്തായി മറ്റൊരു ശ്രീകോവിലും കാണാം. ഇവിടെ രാധാകൃഷ്ണന്മാരാണ് പ്രതിഷ്ഠ. ഇതും താരതമ്യേന പുതിയൊരു ശ്രീകോവിലാണ്. കൃഷ്ണശിലാനിർമ്മിതമായ വിഗ്രഹത്തിൽ വലതുവശത്ത് ശ്രീകൃഷ്ണനും ഇടതുവശത്ത് രാധയുമാണ് പ്രതിഷ്ഠകൾ. വലതുകയ്യിൽ [[ഓടക്കുഴൽ]] പിടിച്ച്, ഇടതുകൈ രാധയുടെ തോളത്തുവച്ചുനിൽക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ് ഇവിടെ ശ്രീകൃഷ്ണപ്രതിഷ്ഠ. രാധയാണെങ്കിൽ, വലതുകയ്യിൽ താമര പിടിച്ച് ഭഗവാന്റെ കരലാളനത്താൽ നമ്രമുഖിയായി നിൽക്കുന്നു. രണ്ടുപേരെയും ഒരുമിച്ചാണ് വിഗ്രഹത്തിൽ ചിത്രീകരിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. [[അഷ്ടമിരോഹിണി]] ഇവിടെ അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നുണ്ട്. ==== സുബ്രഹ്മണ്യനും ശിവനും ==== ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറുഭാഗം മുഴുവൻ നിരവധി മരങ്ങളാൽ സമ്പുഷ്ടമാണ്. ഇവിടെയുള്ള മരങ്ങളിലെല്ലാം ധാരാളം കൊടികൾ കെട്ടിത്തൂക്കിയിരിയ്ക്കുന്നത് കാണാം. മക്കളില്ലാത്ത ദമ്പതികളുടെ നേർച്ചകളാണ് ഇവയിലധികവും. അവയെ കണ്ടുകൊണ്ട് നടന്നെത്തുന്നത് വടക്കുപടിഞ്ഞാറേമൂലയിലുള്ള സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമിയുടെ ശ്രീകോവിലിനുമുന്നിലാണ്. ഏകദേശം നാലടി ഉയരം വരുന്ന ബാലസുബ്രഹ്മണ്യവിഗ്രഹമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിച്ച്, ഇടതുകൈ അരയിൽ കുത്തിനിൽക്കുന്ന സുബ്രഹ്മണ്യന്ന് [[സ്കന്ദഷഷ്ഠി|സ്കന്ദഷഷ്ഠിയും]] [[തൈപ്പൂയം|തൈപ്പൂയവുമാണ്]] പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷങ്ങൾ. കൂടാതെ എല്ലാമാസത്തെയും വെളുത്ത [[ഷഷ്ഠി|ഷഷ്ഠിയും]] പ്രാധാന്യത്തോടെ ആചരിച്ചുവരുന്നു. സുബ്രഹ്മണ്യശ്രീകോവിലിന് സമീപത്തായി [[കാളിയമർദ്ദനം]] നടത്തുന്ന ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ അതിമനോഹരമായ ഒരു ശില്പവും അതിനോടുചേർന്നുള്ള ചെറിയൊരു ജലപാതയും കാണാം. 2021-ലാണ് ഇവിടെ ഈ ശില്പം പണിതത്. ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്ന ഭക്തരെ ഇത് വളരെയധികം ആകർഷിയ്ക്കുന്നുണ്ട്. ഇവിടെത്തന്നെയാണ് ക്ഷേത്രം വക അഗതിമന്ദിരവും പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. നിരാലംബരായ ആളുകൾക്ക് സുഖകരമായ താമസ-ഭക്ഷണസൗകര്യങ്ങൾ ഏർപ്പാടാക്കിയിട്ടുള്ള ഈ കെട്ടിടം, ക്ഷേത്രം ട്രസ്റ്റിന്റെ സാമൂഹികപ്രവർത്തനങ്ങളിൽ പ്രധാനപങ്കുവഹിയ്ക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്താണ് വഴിപാട് കൗണ്ടർ. മഞ്ഞൾനീരാട്ട്, കൈവട്ടകഗുരുതി, ചുറ്റുവിളക്ക്, കാര്യസിദ്ധി അഭിഷേകം, രക്തപുഷ്പാഞ്ജലി, കുങ്കുമാർച്ചന, പൂമൂടൽ, നെയ്യപ്പം മൂടൽ തുടങ്ങിയവയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. കൂടാതെ നിരവധി മന്ത്രങ്ങൾ കൊണ്ടുള്ള അർച്ചനകളും വിശേഷമാണ്. വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിലെത്തിയാൽ ഐതിഹ്യപ്രസിദ്ധമായ ചക്കരക്കുളം കാണാം. വളരെ ചെറിയൊരു കുളമാണെങ്കിലും ഇവിടെ കുളിയ്ക്കാനും കാലുകഴുകാനുമെല്ലാം സൗകര്യമുണ്ട്. ഉത്സവാവസാനം ദേവിയ്ക്ക് ഇവിടെയാണ് ആറാട്ട് നടക്കുന്നത്. ഇതിന് തൊട്ടടുത്താണ് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനം നൽകുന്ന ശിവന്റെ ശ്രീകോവിൽ. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ശിവലിംഗമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. ശംഖാഭിഷേകം, ധാര, പിൻവിളക്ക്, കൂവളമാല തുടങ്ങി നിരവധി വഴിപാടുകൾ ശിവന്നുണ്ട്. [[ശിവരാത്രി|ശിവരാത്രിയാണ്]] ഇവിടെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷം. കൂടാതെ എല്ലാ [[പ്രദോഷവ്രതം|പ്രദോഷദിവസങ്ങളും]] അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നു. ഭഗവദ്വാഹനമായ [[നന്ദി (പുരാണകഥാപാത്രം)|നന്ദികേശന്റെ]] വിഗ്രഹവും നടയ്ക്കുനേരെ കാണാം. ==== നവഗ്രഹങ്ങളും സരസ്വതീമണ്ഡപവും ==== ശിവക്ഷേത്രത്തിന്റെ പുറകിലാണ് സരസ്വതീമണ്ഡപം. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ആകർഷണങ്ങളിലൊന്നാണിവിടം. ഇവിടെ ഒരേ പീഠത്തിൽ മൂന്നുപ്രതിഷ്ഠകൾ കാണാം - ഭഗവതി (ദുർഗ്ഗ), സരസ്വതി, രാഹു (സർപ്പം). വാൽക്കണ്ണാടിരൂപത്തിലാണ് ഭഗവതിയെ ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. സരസ്വതീരൂപം സാധാരണ കാണുന്നപോലെ പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[വേദം]], പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ജപമാല]] എന്നിവ ധരിച്ച്, മുന്നിലെ രണ്ടുകൈകൾ കൊണ്ട് [[വീണ]] മീട്ടുന്ന രൂപത്തിലാണ്. മൂന്നുവിഗ്രഹങ്ങളും പഞ്ചലോഹത്തിൽ നിർമ്മിച്ചവയാണ്. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടുകളിലൊന്നായ കാര്യസിദ്ധി അഭിഷേകം നടത്തുന്നത് ഇവിടെയാണ്. ഭക്തർക്ക് സ്വന്തം കൈകൊണ്ടുതന്നെ നടത്താവുന്ന അഭിഷേകമാണിത്. ഒരു കുടത്തിൽ ജലം നിറച്ചുകൊണ്ടുവന്ന് അത് ഇവിടെയുള്ള മൂന്നുദേവതകൾക്കും അഭിഷേകം ചെയ്യുന്നു. പേര് സൂചിപ്പിയ്ക്കുന്നതുപോലെ സർവ്വകാര്യസിദ്ധിയാണ് ഇതിന്റെ ഫലമെന്ന് ഭക്തർ വിശ്വസിയ്ക്കുന്നു. സരസ്വതീമണ്ഡപത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്താണ് നവഗ്രഹപ്രതിഷ്ഠയോടുകൂടിയ ശ്രീകോവിൽ. അഴികളോടുകൂടിയ ഈ ശ്രീകോവിലിനകത്ത് ഒരേപീഠത്തിൽ വിവിധ ദിക്കുകളിലേയ്ക്ക് ദർശനമായി നവഗ്രഹദേവതകളെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. ഗ്രഹനായകനായ [[സൂര്യൻ]] നടുക്കും മറ്റുള്ളവർ ചുറ്റും നിൽക്കുന്ന പതിവുസങ്കല്പത്തിൽ തന്നെയാണ് ഇവിടെയും നവഗ്രഹപ്രതിഷ്ഠ. സൂര്യന്റെ കിഴക്കുവശത്ത് [[ശുക്രൻ]], തെക്കുകിഴക്ക് [[ചന്ദ്രൻ]], തെക്ക് [[ചൊവ്വ]], തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് രാഹു, പടിഞ്ഞാറ് [[ശനി]], വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് [[കേതു]], വടക്ക് [[വ്യാഴം]], വടക്കുകിഴക്ക് [[ബുധൻ]] എന്ന ക്രമത്തിലാണ് പ്രതിഷ്ഠ. സൂര്യനും ബുധനും ശുക്രനും കിഴക്കോട്ടും, ചന്ദ്രനും ശനിയും പടിഞ്ഞാറോട്ടും, ചൊവ്വയും രാഹുവും കേതുവും തെക്കോട്ടും വ്യാഴം മാത്രം വടക്കോട്ടും ദർശനം നൽകുന്നു. നിത്യവും ഇവർക്ക് വിശേഷാൽ പൂജകളും വഴിപാടുകളുമുണ്ടാകാറുണ്ട്. === ശ്രീകോവിൽ === ദീർഘചതുരാകൃതിയിൽ തീർത്ത, മേൽക്കൂരയില്ലാത്ത ഒരു ഒറ്റനില ശ്രീകോവിലാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. കരിങ്കല്ലിൽ തീർത്ത ഈ ശ്രീകോവിലിന്റെ മുകളിൽ കോണുകളിലേയ്ക്കുള്ള ഭാഗങ്ങൾ ചെമ്പുമേഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ഇവിടെയുള്ള സോപാനപ്പടികൾ നേരിട്ടുകയറാൻ പറ്റുന്ന രീതിയിലാണ് പണികഴിപ്പിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. അകത്തേയ്ക്കുള്ള വാതിലിന് ഇരുവശവുമായി രണ്ട് ദ്വാരപാലികമാരുടെ രൂപങ്ങൾ കൊത്തിവച്ചിട്ടുണ്ട്. ശ്രീകോവിലിനകത്ത് ഒരുമുറിയേയുള്ളൂ. അതാണ് വിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ഠിച്ച ഗർഭഗൃഹം. ഏകദേശം ഒരടി ഉയരം വരുന്ന സ്വയംഭൂവായ ശിവലിംഗവും പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുള്ള, വനദുർഗ്ഗാദേവിയുടെ നാലടി ഉയരം വരുന്ന അഷ്ടബാഹുപഞ്ചലോഹവിഗ്രഹവും കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെട്ടിരിയ്ക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിലെ മൂലപ്രതിഷ്ഠയായ സ്വയംഭൂലിംഗത്തിലാണ് ഇവിടെ പ്രധാന പൂജകൾ അധികവും നടത്താറുള്ളത്. [[കൊല്ലൂർ മൂകാംബികാക്ഷേത്രം|കൊല്ലൂർ മൂകാംബിക]], [[ചോറ്റാനിക്കര ഭഗവതിക്ഷേത്രം|ചോറ്റാനിക്കര]] തുടങ്ങിയ ക്ഷേത്രങ്ങളിലെപ്പോലെ ദേവിയുടെ സമസ്തഭാവങ്ങളും കൂടിച്ചേർന്ന ഒരു മൂർത്തിയായാണ് ഇവിടെയും സങ്കല്പമുള്ളത്. 1981-ൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നടന്ന നവീകരണകലശത്തിനുശേഷമാണ് ഇവിടെ ദേവിയ്ക്ക് സ്വരൂപത്തിൽ വിഗ്രഹമുണ്ടായത്. ഏറ്റവും പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[സുദർശനചക്രം]], അതിനുമുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[നാന്ദകം]] എന്ന [[വാൾ]], അതിന്റെയും മുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[അമ്പ്]] എന്നിവയും ഏറ്റവും പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ശംഖ്]], അതിന്റെ മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ത്രിശൂലം]], അതിന്റെയും മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[വില്ല്]] എന്നിവയും ധരിച്ച ദേവി, ഏറ്റവും മുന്നിലുള്ള രണ്ടുകൈകൾ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു. അങ്ങനെ, വിശ്വപ്രകൃതിയുടെ മൂലതേജസ്സിനെ മുഴുവൻ ആവാഹിച്ചുകൊണ്ട് സാക്ഷാൽ ചക്കുളത്തുകാവിലമ്മ, മഹാശക്തിസ്വരൂപിണിയായി ശ്രീലകത്ത് വാഴുന്നു. ശ്രീകോവിലിന്റെ പുറംചുവരുകൾ പൂർണ്ണമായും സ്വർണ്ണം പൂശിയ നിലയിലാണ് കാണപ്പെടുന്നത്. ഇവിടെ ധാരാളം ദേവതാരൂപങ്ങളുണ്ട്. അവയെല്ലാം സ്വർണ്ണത്തിൽ കുളിച്ച് കാണപ്പെടുന്ന കാഴ്ച അതിമനോഹരമാണ്. ചണ്ഡികാദേവി, മഹിഷാസുരമർദ്ദിനി, [[ത്രിപുരസുന്ദരി]], [[മധുര മീനാക്ഷി ക്ഷേത്രം|മധുര മീനാക്ഷി]], [[കാമാക്ഷി അമ്മൻ കോവിൽ|കാഞ്ചി കാമാക്ഷി]], [[സപ്തമാതൃക്കൾ]], [[അഷ്ടലക്ഷ്മി|അഷ്ടലക്ഷ്മിമാർ]] തുടങ്ങിയ ദേവീരൂപങ്ങൾക്കാണ് ഇവിടെ പ്രാധാന്യമെങ്കിലും ഗണപതി, സുബ്രഹ്മണ്യൻ തുടങ്ങിയവരുടെ രൂപങ്ങളും ഇവിടെ കാണാം. ശ്രീകോവിലിന് നേരെമുന്നിലായി ചെറിയൊരു നമസ്കാരമണ്ഡപവും കാണാം. ഇവിടെയാണ് പൂജകൾക്കുശേഷം ശാന്തിക്കാർ നമസ്കരിയ്ക്കാൻ ഉപയോഗിയ്ക്കുന്നത്. ഇവിടെ ദേവീവാഹനമായ സിംഹത്തിന്റെ ഒരു പ്രതിഷ്ഠയുമുണ്ട്. സിംഹത്തെ വണങ്ങിവേണം ദേവിയെ വണങ്ങാനെന്നാണ് ചിട്ട. വടക്കുവശത്ത് അഭിഷേകജലം ഒഴുക്കിവിടാൻ ഓവും പണിതിട്ടുണ്ട്. === നാലമ്പലം === ശ്രീകോവിലിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റി നാലമ്പലം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. സാമാന്യം വലുപ്പമുള്ള നാലമ്പലമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. അകത്തേയ്ക്ക് കയറുന്ന വാതിലിന് ഇരുവശവുമായി വാതിൽമാടങ്ങൾ പണിതിട്ടുണ്ട്. തെക്കേ വാതിൽമാടത്തിൽ വച്ചാണ് നിത്യേനയുള്ള വിശേഷാൽ പൂജകളും ഹോമങ്ങളും നടക്കുന്നത്. ഇവിടെത്തന്നെയാണ് [[ചെണ്ട]], [[മദ്ദളം]], [[തിമില]], [[ഇലത്താളം]] തുടങ്ങിയ വാദ്യങ്ങൾ സൂക്ഷിച്ചുവയ്ക്കുന്നതും. തെക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ പതിവുപോലെ [[തിടപ്പള്ളി|തിടപ്പള്ളിയും]] വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ [[കിണർ|കിണറും]] പണിതിട്ടുണ്ട്. ഇവിടത്തെ കിണർ ദീർഘചതുരാകൃതിയിലാണ് കുഴിച്ചിട്ടുള്ളത്. പമ്പ-മണിമല നദികളുമായും കുളവുമായും ഇതിന് നേരിട്ട് ബന്ധമുണ്ടെന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത്. തിടപ്പള്ളിയ്ക്ക് സമീപം പ്രത്യേകം അലങ്കരിച്ച ഒരു [[ഊഞ്ഞാൽ|ഊഞ്ഞാലും]] അതിൽ ദേവിയുടെ മറ്റൊരു പ്രതിഷ്ഠയുമുണ്ട്. മൂലവിഗ്രഹത്തിന്റെ അതേ മാതൃകയിൽ തീർത്ത ഈ വിഗ്രഹത്തിന് സമീപം രണ്ട് [[തലയിണ|തലയിണകളും]] [[മെത്ത|മെത്തയും]] അലങ്കരിച്ചുവച്ചിട്ടുണ്ട്. ആട്ടുന്നത് സർവ്വൈശ്വര്യസിദ്ധിയ്ക്ക് ഉത്തമമാണെന്ന് വിശ്വസിച്ചുവരുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്ന എല്ലാവരും ഇതും കൂടി ചെയ്തിട്ടേ പോകാറുള്ളൂ. ശ്രീകോവിലിന്റെ തെക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് മറ്റൊരു ചെറിയ ശ്രീകോവിലിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി ഗണപതിഭഗവാന്റെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ഈ വിഗ്രഹവും ശിലാനിർമ്മിതമാണ്. വലത്തോട്ട് തുമ്പിക്കൈ നീട്ടിനിൽക്കുന്ന ഗണപതിയുടെ പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[മഴു|മഴുവും]] പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[കയർ|കയറും]] മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[മോദകം|മോദകവും]] കാണാം. മുന്നിലെ വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭഗവാൻ ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു. ഗണപതിഹോമം, കറുകമാല, നാരങ്ങാമാല, ഉണ്ണിയപ്പം എന്നിവയാണ് ഗണപതിയ്ക്ക് പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. [[വിനായക ചതുർത്ഥി|വിനായക ചതുർത്ഥിനാളിൽ]] ഇവിടെ വിശേഷാൽ പൂജകളുണ്ടാകാറുണ്ട്. {{പ്രധാന ലേഖനം|ബലിക്കല്ല്}} ശ്രീകോവിലിന് ചുറ്റുമായി അകത്തെ ബലിവട്ടം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. അഷ്ടദിക്പാലകർ (കിഴക്ക് - [[ഇന്ദ്രൻ]], തെക്കുകിഴക്ക് - [[അഗ്നി]], തെക്ക് - [[യമൻ]], തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് - [[നിരൃതി]], പടിഞ്ഞാറ് - [[വരുണൻ]], വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് - [[വായു]], വടക്ക് - [[കുബേരൻ]] & [[ചന്ദ്രൻ]], വടക്കുകിഴക്ക് - [[ഈശാനൻ]]), സപ്തമാതൃക്കൾ (തെക്കുഭാഗത്ത് ഒറ്റക്കല്ലിൽ - കിഴക്കുനിന്ന് [[ബ്രാഹ്മി]], [[മാഹേശ്വരി]], [[കൗമാരി]], [[വൈഷ്ണവി]], [[വാരാഹി]], [[ഇന്ദ്രാണി]], [[ചാമുണ്ഡി]] എന്ന ക്രമത്തിൽ), [[വീരഭദ്രൻ]] (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം - കിഴക്കുഭാഗത്ത്), ഗണപതി (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം - പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത്), ബ്രഹ്മാവ് (വടക്കുകിഴക്കിനും കിഴക്കിനുമിടയിൽ), [[അനന്തൻ]] (തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനും പടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ശാസ്താവ് (തെക്കിനും തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ദുർഗ്ഗ (പടിഞ്ഞാറിനും വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), സുബ്രഹ്മണ്യൻ (വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനും വടക്കിനുമിടയിൽ), നിർമ്മാല്യധാരി (വടക്കിനും വടക്കുകിഴക്കിനുമിടയിൽ ശിവലിംഗരൂപത്തിൽ - ഇവിടെ [[മുണ്ഡിനി]]) എന്നിവരെ പ്രതിനിധീകരിയ്ക്കുന്ന ബലിക്കല്ലുകൾ ഇവിടെ കാണാം. നിലവിൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നിത്യശീവേലിയില്ലാത്തതിനാൽ ഇവ പ്രതീകാത്മകമായാണ് കണ്ടുവരുന്നത്. ബലിക്കല്ലുകൾ ദേവന്റെ/ദേവിയുടെ വികാരഭേദങ്ങളാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. തന്മൂലം അവയിൽ ചവിട്ടുന്നതും തൊട്ടുതലയിൽ വയ്ക്കുന്നതും നിരോധിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. ==കാർത്തികസ്തംഭം== അധർമ്മത്തിൻന്റെയും തിന്മയുടെയും ഭൗതിക പ്രതീകമാണ് കാർത്തികസ്തംഭം. ഇത് കത്തിച്ച് ചാമ്പലാക്കുന്ന ചടങ്ങിലൂടെ തിന്മയെ [[അഗ്നി]] വിഴുങ്ങി നന്മ ആധിപത്യം സ്ഥാപിക്കുന്നു എന്നാണ് വിശ്വാസം. വൃശ്ചികമാസത്തിലെ തൃക്കാർത്തിക ദിവസമാണ് ഈ ചടങ്ങ് നടക്കുന്നത്. പൊക്കമുള്ള തൂണിൽ വാഴക്കച്ചി, പഴയ ഓലകൾ, പടക്കം, ദേവിയ്ക്ക് ചാർത്തിയ ഒരു വർഷത്തെ ഉടയാടകൾ എന്നിവ പൊതിഞ്ഞുകെട്ടി അതിന്മേൽ നാടിൻറെ സർവ്വ തിന്മകളെയും ആവാഹിക്കുന്നു. ദീപാരാധനയ്ക്ക് മുമ്പായി ഇത് കത്തിക്കും. സർവ്വ ദുഃഖദുരിതങ്ങളും ഇതോടെ തീരുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. == നാരീപൂജ == ചക്കുളത്തുകാവിലെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ അനുഷ്ഠാനമാണ് നാരീപൂജ. അന്നേദിവസം ഇന്ത്യയിലെ പ്രശസ്തരായ വനിതകളെ അതിഥിയായി ക്ഷണിച്ച് ഇവിടെ നാരീപൂജയ്ക്കിരുത്താറുണ്ട്{{തെളിവ്}}. അലങ്കൃത പീഠത്തിൽ സ്ത്രീകളെ ഇരുത്തി, ഭക്ത്യാദരപൂർവ്വം പൂജാരി ഇവരെ ദുർഗ്ഗാസങ്കൽപ്പത്തിൽ പൂജിക്കുന്നു. സ്ത്രീകൾ എവിടെ മാനിക്കപ്പെടുന്നുവോ അവിടെ ദേവതമാർ ആനന്ദിക്കുന്നുവെന്ന സങ്കല്പവും സ്ത്രീയെ ശക്തിസ്വരൂപിണിയായി ആരാധിക്കണമെന്ന താന്ത്രിക സങ്കല്പവുമാണ് ഇത്തരമൊരു പൂജയുടെ പൊരുൾ. സ്ത്രീയാണ് സൃഷ്ടിയുടെ അടിസ്ഥാനം എന്ന സങ്കൽപ്പത്തിൽ നിന്നാണ് ശാക്തേയർ മഹാദേവിയെ ആരാധിച്ചത്‌. ഈ വിശ്വാസപ്രകാരം സ്ത്രീകളെ ലോകമാതാവായ ആദിപരാശക്തിയുടെ പ്രതീകമായി ആരാധിക്കുന്ന ശാക്തേയ പൂജയാണിത്. == വിശേഷ ദിവസങ്ങൾ == ചൊവ്വ, വെള്ളി, [[പൗർണ്ണമി]], അമാവാസി, അഷ്ടമി, നവമി, ജന്മ നക്ഷത്ര ദിവസം, മലയാളം- ഇംഗ്ലീഷ് മാസങ്ങളിലെ ഒന്നാം തീയതി തുടങ്ങിയവ ദർശനത്തിന് പ്രധാനമാണ്. പൊതുവേ ചൊവ്വ, വെള്ളി, ഞായർ ദിവസങ്ങളിൽ ദർശനത്തിന് തിരക്ക് അനുഭവപ്പെടാറുണ്ട്. കുംഭമാസത്തിലെ മകം- പൂരം ദിവസങ്ങൾ അതിവിശേഷം. [[നവരാത്രി]], [[തൃക്കാർത്തിക]], [[ശിവരാത്രി]], [[ദീപാവലി]], മണ്ഡലകാല ദിവസങ്ങൾ, മകരചൊവ്വ തുടങ്ങിയവ വിശേഷമാണ്. [[വിദ്യാരംഭം]], [[തൃക്കാർത്തിക]] ([[പൊങ്കാല]]) എന്നിവ അതിപ്രധാനം. == ദർശന സമയം == *രാവിലെ 4.30 AM മുതൽ ഉച്ചക്ക് 1 PM വരെ. *വൈകുന്നേരം 4.30 PM മുതൽ രാത്രി 8 PM വരെ. ==എത്തിച്ചേരുവാനുള്ള വഴി== തിരുവല്ലയിൽ നിന്ന് ഏകദേശം ഒമ്പതുകിലോമീറ്റർ പടിഞ്ഞാറുമാറി, അമ്പലപ്പുഴയ്ക്കുള്ള വഴിയിൽ, പത്തനംതിട്ട-ആലപ്പുഴ ജില്ലകളുടെ അതിർത്തിയിലാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. തിരുവല്ലയിൽ നിന്ന് ധാരാളം ബസ്സുകൾ അമ്പലപ്പുഴയ്ക്കുണ്ട്. അവയിലൊന്നിൽ കയറിയാൽ ക്ഷേത്രത്തിനടുത്തുള്ള ബസ് സ്റ്റോപ്പിൽ ഇറങ്ങാവുന്നതാണ്. പ്രധാന വഴിയിൽ തന്നെ ക്ഷേത്രകവാടം കാണാം. അതിലൂടെ അല്പം കൂടി മുന്നോട്ടുപോയാൽ ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലെത്താം. തീവണ്ടി വഴി വരുന്നവർക്ക് [[തിരുവല്ല തീവണ്ടിനിലയം|തിരുവല്ല റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനാണ്]] ഏറ്റവും അടുത്തുള്ളത് (9 കിലോമീറ്റർ). ഇവിടെ ഭൂരിപക്ഷം തീവണ്ടികൾക്കും സ്റ്റോപ്പുണ്ട്. മറ്റൊരു പ്രധാന സ്റ്റേഷൻ [[ഹരിപ്പാട് തീവണ്ടിനിലയം|ഹരിപ്പാട്ടാണ്]] (13 കിലോമീറ്റർ). [[അമ്പലപ്പുഴ തീവണ്ടിനിലയം|അമ്പലപ്പുഴ സ്റ്റേഷനും]] വളരെ അടുത്താണ്. തന്മൂലം [[തിരുവല്ല ശ്രീവല്ലഭമഹാക്ഷേത്രം]], [[അമ്പലപ്പുഴ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം]], [[ഹരിപ്പാട് സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമിക്ഷേത്രം]], [[മണ്ണാറശ്ശാല നാഗരാജക്ഷേത്രം]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ ദർശനം നടത്തുന്നവർക്ക് കൂട്ടിച്ചേർക്കാവുന്ന ക്ഷേത്രമാണ് ചക്കുളത്തുകാവ്. == അവലംബം == {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഭദ്രകാളിക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ദുർഗ്ഗാക്ഷേത്രങ്ങൾ]] {{Hindu temples in Kerala}} ps388w0qrixhu3v5wo57x3syeo97gsd 4666485 4666484 2026-09-12T19:36:11Z ~2026-48203-56 222590 4666485 wikitext text/x-wiki {{refimprove}} {{Infobox Mandir |image = |caption=ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം |creator = |proper_name = ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം |date_built = |primary_deity = [[ദുർഗ്ഗ]] ([[ആദിപരാശക്തി]], [[ഭദ്രകാളി]], [[മഹാലക്ഷ്മി]], [[മഹാസരസ്വതി]] സങ്കല്പങ്ങൾ ഉറച്ച ദേവത) |architecture = [[തെക്കേ ഇന്ത്യൻ]], [[കേരളീയ രീതി]] |location =[[നീരേറ്റുപുറം]], [[തലവടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]], [[കുട്ടനാട് താലൂക്ക്]], [[ആലപ്പുഴ ജില്ല]], [[തിരുവല്ല|തിരുവല്ലയ്ക്ക്]] സമീപം, [[കേരളം]] |coordinates = }} [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ]] [[കുട്ടനാട് താലൂക്ക്|കുട്ടനാട് താലൂക്കിൽ]] [[തലവടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|തലവടി പഞ്ചായത്തിൽ]] [[നീരേറ്റുപുറം|നീരേറ്റുപുറത്ത്]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു പ്രസിദ്ധ ഹൈന്ദവ ക്ഷേത്രമാണ് '''ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം'''. [[പത്തനംതിട്ട ജില്ല|പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിലെ]] [[തിരുവല്ല]] നഗരത്തിൽ നിന്നും ഏകദേശം ഒൻപത് കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ജഗദീaശ്വരിയും [[പരാശക്തി|ആദിപരാശക്തിയുമായ]] [[വനദുർഗ്ഗ|വനദുർഗ്ഗയാണ്]] ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠ. '''ചക്കുളത്തമ്മ''' എന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന ഇവിടുത്തെ ഭഗവതി [[മഹാകാളി]], [[മഹാലക്ഷ്മി]], [[മഹാസരസ്വതി]], [[ഭുവനേശ്വരി]], [[ഭദ്രകാളി]] തുടങ്ങി ആദിപരാശക്തിയുടെ എല്ലാ പ്രധാന ഭാവങ്ങളിലും ആരാധിയ്ക്കപ്പെട്ടുവരുന്നു. ഉപദേവതകളായി [[ഗണപതി]], [[പരമശിവൻ]], [[മഹാവിഷ്ണു]], [[സുബ്രഹ്മണ്യൻ]], [[ശാസ്താവ്]], [[ഹനുമാൻ]], [[രാധ|രാധാസമേതനായ]] [[ശ്രീകൃഷ്ണൻ]], ദുർഗ്ഗ, സരസ്വതി, [[നവഗ്രഹങ്ങൾ]], [[നാഗദൈവങ്ങൾ]], [[രാഹു]], [[ബ്രഹ്മരക്ഷസ്സ്]], [[യക്ഷി|യക്ഷിയമ്മ]], [[ആനമറുത]] എന്നിവർക്കും പ്രതിഷ്ഠകളുണ്ട്. [[വൃശ്ചികം|വൃശ്ചികമാസത്തിലെ]] [[തൃക്കാർത്തിക]] ദിവസം പ്രസിദ്ധമായ '''[[പൊങ്കാല]]''' നടക്കുന്നു. സാക്ഷാൽ പ്രപഞ്ച നാഥയായ ഭഗവതിക്ക് മുൻപിൽ സ്ത്രീകൾ ഇഷ്ടകാര്യസിദ്ധിക്കായി നടത്തപ്പെടുന്ന [[ദ്രാവിഡർ|ദ്രാവിഡ]] ആചാരപ്രകാരമുള്ള ഒരു ആരാധനയാണ് പൊങ്കാല. അന്നേദിവസം തന്നെയുള്ള [[കാർത്തികസ്തംഭം]], ലക്ഷദീപം, [[ധനു]]മാസത്തിലെ മുപ്പെട്ട് വെള്ളിയാഴ്ചയുള്ള നാരീപൂജ, വിളിച്ചു ചൊല്ലിയുള്ള പ്രാർഥന, ലഹരിവിമോചന പ്രതിജ്ഞ തുടങ്ങിയ ചടങ്ങുകളും ഇവിടെയുണ്ട്. ഭഗവതിയ്ക്ക് ധനു ഒന്നുമുതൽ പന്ത്രണ്ടുവരെയുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ കൊടിയേറി ഉത്സവമുണ്ട്. കൂടാതെ [[നവരാത്രി]]യും ഇവിടെ അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നു. മദ്ധ്യ തിരുവതാംകൂറിലെ "സ്ത്രീകളുടെ ശബരിമല" എന്നാണു ഈ ക്ഷേത്രത്തെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. <ref>http://malayalam.nativeplanet.com/thiruvalla/attractions/chakkulathu-kavu-temple/</ref> പട്ടമന എന്നുപേരുള്ള ഒരു [[നമ്പൂതിരി]] കുടുംബം വകയാണ് ക്ഷേത്രഭരണം. ആലപ്പുഴ, പത്തനംതിട്ട, [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം]] എന്നീ ജില്ലകളുടെ അതിർത്തിയിൽ [[പമ്പാനദി|പമ്പാനദിയുടെയും]] [[മണിമലയാർ|മണിമലയാറിന്റെയും]] സംഗമസ്ഥാനത്താണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. == ഐതിഹ്യം == === സ്ഥലനാമം, ക്ഷേത്രപ്രതിഷ്ഠ === അസുരന്മാരായ ശുംഭനിശുംഭന്മാരെ നിഗ്രഹിച്ച് പ്രപഞ്ചത്തിൽ നന്മയും സമാധാനവും പുനർസ്ഥാപിച്ച ആദിപരാശക്തിയുടെ ഉജ്ജ്വലമായ ചൈതന്യമാണ് ചക്കുളത്ത് കാവിൽ വനദുർഗ്ഗയായി കുടികൊള്ളുന്നത്. ഇന്ന് ക്ഷേത്രമിരിയ്ക്കുന്ന സ്ഥലം പണ്ട് കൊടുംകാടായിരുന്നു. കാട്ടിൽ വിറകുവെട്ടാൻ പോയ ഒരു വേടൻ തന്നെ കൊത്താൻ വന്ന സർപ്പത്തെ വെട്ടി. പക്ഷേ, അതു ചത്തില്ല. പിന്നീട് ഇതേ സർപ്പത്തെ ഒരു കുളക്കരയിലെ പുറ്റിന് മുകളിൽ കണ്ടപ്പോൾ വേടൻ വീണ്ടും അതിനെ ആക്രമിച്ചു. പക്ഷേ, ഇത്തവണ പുറ്റ് പൊട്ടി ജലപ്രവാഹമുണ്ടായി. അമ്പരന്നുനിന്ന വേടന് മുന്നിൽ ഒരു സന്യാസി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട് അദ്ദേഹത്തെ ആശ്വസിപ്പിച്ചു. ഇതേ സമയം വേടന്റെ കുടുംബവും അവിടെയെത്തിയിരുന്നു. വെള്ളത്തിന് [[പാൽ|പാലും]] തേനും കലർന്ന നിറം വരുമ്പോൾ ജലപ്രവാഹം അവസാനിക്കുമെന്ന് സന്യാസി അവരോട് പറഞ്ഞു. പുറ്റിനകത്ത് പ്രപഞ്ചനാഥയായ സാക്ഷാൽ [[പരാശക്തി|ആദിപരാശക്തി]] ജലശയനം നടത്തിയ വെള്ളമാണിതെന്നും പുറ്റ് പൊളിച്ച് നോക്കിയാൽ ജഗദീശ്വരിയുടെ ഒരു പ്രതിഷ്ഠ കാണാമെന്നും അതിനെ ആരാധിച്ചാൽ സർവ്വ ഐശ്വര്യങ്ങളും ഉണ്ടാകുമെന്നും പറഞ്ഞ് പുറ്റ് ഉടച്ച് സന്യാസി വിഗ്രഹം പുറത്തെടുത്തു. അതോടെ അദ്ദേഹം അപ്രത്യക്ഷനായി. അന്ന് രാത്രി വേടൻ്റെ സ്വപ്നത്തിൽ സന്യാസിയായി വന്നത് സാക്ഷാൽ [[നാരദൻ|നാരദമുനിയാണെന്നും]] വെളിപ്പെട്ടു. ആ വിഗ്രഹമാണ് ചക്കുളത്തുകാവിൽ കുടികൊള്ളുന്നത് എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. അന്നുമുതൽ വേടനും കുടുംബവും ആ വനത്തിൽ തന്നെ താമസം തുടങ്ങി. എല്ലാ ദിവസവും കാട്ടിൽപ്പോയി വിറകും ഭക്ഷണസാധനങ്ങളും ശേഖരിച്ച് മൺകലത്തിൽ പാചകം ചെയ്താണ് അവർ കഴിഞ്ഞു പോന്നത്. ഉണ്ടാക്കുന്ന ഭക്ഷണത്തിൻ്റെ ഒരു പങ്ക് ഭഗവതിക്ക് നൽകിയ ശേഷമാണ് അവർ കഴിച്ചിരുന്നത്. ഒരു ദിവസം ഭക്ഷണസാധനങ്ങൾ ശേഖരിക്കാൻ പോയ അവർക്ക് യാതൊന്നും കിട്ടിയില്ല. വഴിപാട് മുടങ്ങുമല്ലോ എന്നോർത്ത് വിഷമിച്ച വേടനും കുടുംബവും കലം നിറയെ ചോറും കറികളും ഇരിക്കുന്നത് കണ്ട് അമ്പരന്നു . ഇതെല്ലാം ഭഗവതിയുടെ അനുഗ്രഹമാണെന്നറിഞ്ഞ അവർ ഉച്ചത്തിൽ ദേവീനാമങ്ങൾ ഉരുവിട്ടു. ഇതേ സമയം ഒരു അശരീരിയും ഉണ്ടായി. അത് ഇങ്ങനെയായിരുന്നു: {{cquote|മക്കളേ, ഞാൻ നിങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി ഉണ്ടാക്കിയതാണ് ഈ ആഹാരം. ഇത് കഴിച്ച് വിശ്രമിക്കുക. നിങ്ങളുടെ നിഷ്കളങ്കമായ ഭക്തിയിൽ ഞാൻ വളരെ സന്തുഷ്ടയാണ്. തീരാദുഃഖങ്ങളിൽ പോലും എന്നെ കൈവിടാത്തവർക്ക് ഞാൻ ദാസിയും തോഴിയും ആയിരിക്കും. ഭക്തിപൂർവ്വം ആര് എവിടെനിന്ന് വിളിച്ചാലും അവരോടൊപ്പം ഞാൻ എപ്പോഴും ഉണ്ടായിരിക്കും.}} ഈ ഓർമ്മ പുതുക്കാനാണ് ചക്കുളത്തു കാവിൽ ജനലക്ഷക്ഷങ്ങൾ പൊങ്കാല ഇടുന്നത്. ഭക്തർ അമ്മയ്ക്ക് പൊങ്കാല ഇടുമ്പോൾ അവരിലൊരാളായി അമ്മയും പൊങ്കാലയിടാനുണ്ടാകുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. പിൽക്കാലത്ത് ആ വേടനും കുടുംബവും സ്ഥലം വിട്ടുപോകുകയും ബ്രാഹ്മണർ അവിടെ താമസമാക്കുകയും ചെയ്തു. അവരിൽ പ്രധാനിയായ പട്ടമന ഇല്ലത്തെ നമ്പൂതിരി താന്ത്രികവിധികളോടുകൂടിയ ക്ഷേത്രം ഇവിടെ പണികഴിപ്പിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. അങ്ങനെയാണ് ചക്കുളത്തുകാവ് ക്ഷേത്രം നിലവിൽ വന്നത്. 1981-ൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നടന്ന നവീകരണത്തിനു ശേഷം അഷ്ടബാഹുക്കളോടുകൂടിയ ആദിപരാശക്തിയുടെ മൂർത്തരൂപമായ വനദുർഗ്ഗയെ പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. മഹാകാളി, മഹാലക്ഷ്മി, മഹാസരസ്വതി തുടങ്ങിയ പ്രധാന ഭാവങ്ങളിൽ ജഗദീശ്വരി ഇവിടെ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു.<ref>http://chakkulathukavutemple.org/about-temple/</ref> പ്രധാന പ്രതിഷ്‌ഠയായ വനദുർഗ്ഗയ്ക്ക് പുറമേ പരമശിവൻ, മഹാവിഷ്‌ണു, ഗണപതി, ധർമ്മശാസ്താവ്, സുബ്രഹ്മണ്യൻ, യക്ഷിയമ്മ, നവഗ്രഹങ്ങൾ എന്നിവർക്കും ഇവിടെ തുല്യ പ്രാധാന്യത്തോടെ സ്ഥാനം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. === യക്ഷിയമ്മ === കേരളത്തിലെ പല ക്ഷേത്രങ്ങളിലും കണ്ടുവരുന്ന ഒരു ഉപപ്രതിഷ്ഠയാണ് യക്ഷിയമ്മ. പ്രധാനമായും തെക്കൻ കേരളത്തിലാണ് ഈ പ്രതിഷ്ഠ കണ്ടു വരുന്നതെങ്കിലും കേരളത്തിന്റെ മറ്റു ഭാഗങ്ങളിലും ഒട്ടും കുറവല്ല. ചരിത്രപരമായി നോക്കുമ്പോൾ ആദിദ്രാവിഡസങ്കല്പത്തിലെ പ്രേതാരാധനയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു കിടക്കുന്നതാണ് യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠകൾ. അതേ സമയം സൗന്ദര്യം, അമാനുഷിക ശക്തി, പ്രേമം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളും യക്ഷികളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടുകിടക്കുന്നു. ഇങ്ങനെയൊക്കെ ആന്നെങ്കിലും യക്ഷിയ്ക്ക് സവിശേഷ പ്രാധാന്യം നൽകുന്ന ക്ഷേത്രങ്ങൾ വളരെ കുറവാണ്. ചക്കുളത്തുകാവ് ക്ഷേത്രം അവയിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടതാണ്. നാലമ്പലത്തിനു പുറത്ത് തെക്കു പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത്, പ്രത്യേകം കെട്ടിയുണ്ടാക്കിയ ശ്രീകോവിലിലാണ് യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠ. ഇവിടെ ഈ പ്രതിഷ്ഠ വരാൻ കാരണമായ കഥ ഇങ്ങനെയാണ്: ഒരിയ്ക്കൽ, ക്ഷേത്ര ഊരാളകുടുംബമായ പട്ടമന ഇല്ലത്തെ ഒരു പെൺകുട്ടി, പമ്പയാറ്റിൽ കുളിയ്ക്കാൻ പോയപ്പോൾ അവളെ അതിഭീകരിയായ ഒരു യക്ഷി ആക്രമിച്ചു. പലതവണ പെൺകുട്ടി ഓടിരക്ഷപ്പെടാൻ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും അപ്പോഴെല്ലാം യക്ഷി അവളെ പിന്തുടർന്നു. അവസാന രക്ഷയ്ക്കായി അവൾ ചക്കുളത്തമ്മയെത്തന്നെ ശരണം പ്രാപിച്ചു. ഭക്തയുടെ വിഷമം മനസ്സിലാക്കിയ ദേവി, ഉടനെ ത്രിശൂലവുമായി വരികയും യക്ഷിയെ ഭയപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു. പരിഭ്രാന്തയായ യക്ഷി, തന്നെ ഒന്നും ചെയ്യരുതെന്നും ഇനി ആരെയും താൻ ഉപദ്രവിയ്ക്കില്ലെന്നും സത്യം ചെയ്ത് ഒഴിഞ്ഞുപോയി. അങ്ങനെ മോക്ഷം കിട്ടിയ യക്ഷിയെ, പിന്നീട് ദേവിയുടെ സമീപം തന്നെ കുടിയിരുത്തുകയുണ്ടായി. ഇവിടെ ഒരു [[വാൽക്കണ്ണാടി|വാൽക്കണ്ണാടിയുടെ]] രൂപത്തിലാണ് യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠ. == ക്ഷേത്രനിർമ്മിതി == === ക്ഷേത്രപരിസരവും മതിലകവും === നീരേറ്റുപുറം ഗ്രാമത്തിന്റെ ഏതാണ്ട് ഒത്ത നടുക്കായാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. കിഴക്കോട്ടാണ് ക്ഷേത്രദർശനം. കേരളത്തിലെ രണ്ടു പ്രധാന നദികളായ പമ്പാനദിയും മണിമലയാറും യഥാക്രമം ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തെക്കും വടക്കും മാറിയൊഴുകുന്നു. [[ചിങ്ങം|ചിങ്ങമാസത്തിലെ]] [[തിരുവോണം (നക്ഷത്രം)|തിരുവോണം]] നാളിൽ പമ്പാനദിയിൽ നടത്തിവരുന്ന [[നീരേറ്റുപുറം പമ്പാ ജലോത്സവം]] അതിപ്രസിദ്ധമാണ്. നീരേറ്റുപുറം പോസ്റ്റ് ഓഫീസ്, സഹകരണ ബാങ്ക്, ഹോട്ടലുകൾ, വിവിധ കടകംബോളങ്ങൾ തുടങ്ങി നിരവധി സ്ഥാപനങ്ങൾ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പരിസരത്തായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്തുകൂടെ [[അമ്പലപ്പുഴ]]-[[തിരുവല്ല]] സംസ്ഥാനപാത കടന്നുപോകുന്നു. ഇവിടെത്തന്നെ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പേരെഴുതിയ മനോഹരമായ കവാടവും കാണാം. ഇതും കടന്ന് അല്പദൂരം സഞ്ചരിച്ചാൽ ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലെത്താം. ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലായി വലിയ [[അരയാൽ]]മരം കാണാം. ഹൈന്ദവവിശ്വാസപ്രകാരം പുണ്യവൃക്ഷമായ അരയാലിന്റെ മുകളിൽ [[ബ്രഹ്മാവ്|ബ്രഹ്മാവും]] നടുക്ക് വിഷ്ണുവും അടിയിൽ ശിവനും കുടികൊള്ളുന്നു. അങ്ങനെ, [[ത്രിമൂർത്തികൾ|ത്രിമൂർത്തികളുടെ]] പ്രത്യക്ഷസ്വരൂപമായി കണക്കാക്കുഅന അരയാലിനെ ദിവസവും രാവിലെ ഏഴുതവണ വലം വയ്ക്കുന്നത് ഉത്തമമായി കണക്കാക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ നേരെ വടക്കാണ് വാഹന പാർക്കിങ് സൗകര്യം ഏർപ്പെടുത്തിയിരിയ്ക്കുന്നത്. പൊങ്കാല സമയത്ത് [[കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി.]] ഇങ്ങോട്ട് പ്രത്യേകം സർവീസുകൾ നടത്താറുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്താണ് ഊരാളകുടുംബമായ പട്ടമന ഇല്ലം നിൽക്കുന്നത്. മുമ്പുണ്ടായിരുന്ന ഇല്ലം പൊളിച്ചുമാറ്റി ഇപ്പോൾ ഇവിടെയൊരു കോൺക്രീറ്റ് വീട് പണിതിരിയ്ക്കുകയാണ്. എന്നാൽ, ദേവിയുടെ ചെറിയൊരു ക്ഷേത്രം ഇവിടെയും കാണാം. ഇത് മഹാഭക്തനായ ഒരു നമ്പൂതിരിയ്ക്ക് ദേവി നൽകിയ ദർശനത്തിന്റെ സ്മാരകമായി കണക്കാക്കിവരുന്നു. ഇന്ന് ഇതിനെ '''മൂലകുടുംബക്ഷേത്രം''' എന്ന പേരിൽ വിശേഷിപ്പിച്ചുവരുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിൽ വിശദമായി ഒരു മതിലകം പണിതിട്ടില്ല. എങ്കിലും, ആനക്കൊട്ടിൽ മുതലുള്ള ഭാഗം മതിലകമായി കണക്കാക്കിവരുന്നു. 2022-ലാണ് ഇവിടെ അതിവിശാലമായ ആനക്കൊട്ടിൽ പണിതത്. അതിനുമുമ്പ് ഇവിടെ ഒരു [[അലൂമിനിയം]] ഷീറ്റ് മാത്രമേയുണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. ഇന്ന് ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്നവരുടെ പ്രധാന ആകർഷണമാണിവിടം. ചോറൂൺ, വിവാഹം, തുലാഭാരം, വിളിച്ചുചൊല്ലിപ്രാർത്ഥന തുടങ്ങിയ ചടങ്ങുകൾ നടക്കുന്നത് ഇവിടെ വച്ചാണ്. ആനക്കൊട്ടിലിനപ്പുറമാണ് ദേവീവാഹനമായ [[സിംഹം|സിംഹത്തെ]] ശിരസ്സിലേറ്റുന്ന സ്വർണ്ണക്കൊടിമരം കാണാൻ സാധിയ്ക്കുക. ഏകദേശം 50 അടി ഉയരം വരുന്ന ഈ കൊടിമരം, 1981-ലാണ് പ്രതിഷ്ഠിച്ചത്. വളരെ തിളക്കമുള്ള ഈ കൊടിമരത്തിനപ്പുറമാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ബലിക്കല്ല് പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുള്ള ബലിക്കൽപ്പുര. താരതമ്യേന ഉയരം കുറഞ്ഞ ബലിക്കല്ലാണ് ഇവിടെയുള്ളത് എന്നതിനാൽ പുറമേ നിന്നുനോക്കിയാൽത്തന്നെ വിഗ്രഹം കാണാവുന്നതാണ്. ബലിക്കൽപ്പുരയുടെ മച്ചിൽ പതിവുപോലെ ബ്രഹ്മാവിന്റെയും [[അഷ്ടദിക്പാലകർ|അഷ്ടദിക്പാലകരുടെയും]] രൂപങ്ങൾ കൊത്തിവച്ചിട്ടുണ്ട്. കൂടാതെ വേറെയും ധാരാളം രൂപങ്ങൾ കാണാം. ബലിക്കൽപ്പുരയുടെ ഇരുവശവുമായി രണ്ട് [[ആന|ആനകളുടെ]] രൂപങ്ങൾ കാണാൻ സാധിയ്ക്കും. ഇവ [[പ്ലാസ്റ്റർ ഓഫ് പാരീസ്|പ്ലാസ്റ്റർ ഓഫ് പാരീസിൽ]] നിർമ്മിച്ചതാണ്. ==== മഹാവിഷ്ണുക്ഷേത്രം, ആനമുറതപ്രതിഷ്ഠ ==== പ്രദക്ഷിണവഴിയുടെ തെക്കുകിഴക്കുഭാഗത്ത് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനമായി മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ പ്രതിഷ്ഠയോടുകൂടിയ ഒരു ശ്രീകോവിൽ കാണാം. ഏകദേശം നാലടി ഉയരം വരുന്ന അതിമനോഹരമായ ശിലാവിഗ്രഹമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[സുദർശനചക്രം]], പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[പാഞ്ചജന്യം]] എന്ന [[ശംഖ് (വാദ്യം)|ശംഖ്]], മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[കൗമോദകി]] എന്ന [[ഗദ]], മുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[താമര]] എന്നിവ ധരിച്ച ഭഗവാൻ നിൽക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ്. ഭഗവദ്വാഹനമായ ഗരുഡന്റെ പഞ്ചലോഹവിഗ്രഹം ഇവിടെ ഭഗവാന് അഭിമുഖമായി പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. പാൽപ്പായസം, കദളിപ്പഴം, തുളസിമാല തുടങ്ങിയവയാണ് മഹാവിഷ്ണുവിനുള്ള പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. [[അഷ്ടമിരോഹിണി]], [[വിഷു]], [[വൈകുണ്ഠ ഏകാദശി]] തുടങ്ങിയവ വിശേഷദിവസങ്ങളിൽ പെടുന്നു. ഇതിനുസമീപം കാണുന്ന മേൽക്കൂരയില്ലാത്ത ഒരു തറയിലാണ് ആനമറുതയുടെ പ്രതിഷ്ഠ. ക്ഷേത്രമുണ്ടായ കാലത്തുതന്നെ ഇവിടെ ആനമുറതയുടെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ടായിരുന്നു എന്നാണ് സങ്കല്പം. എന്നാൽ, ഇപ്പോഴത്തെ പ്രതിഷ്ഠ 2023 ജൂൺ 18-നാണ് നടത്തിയത്. നീരേറ്റുപുറം പരിസരത്ത് നിരവധി ഉപദ്രവങ്ങളുണ്ടാക്കിയ ഒരു ആനയുടെ പ്രേതത്തെയാണ് ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. ആനമുറതപ്രതിഷ്ഠയ്ക്കപ്പുറമാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ ഊട്ടുപുര പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. സാധാരണയായി ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്ത് വരുന്ന ഊട്ടുപുര ഇവിടെ തെക്കുഭാഗത്ത് വന്നിരിയ്ക്കുന്നത് ശ്രദ്ധേയമാണ്. നിത്യേന ഉച്ചയ്ക്ക് ഇവിടെ അന്നദാനമുണ്ടാകും. പ്രമുഖ വ്യവസായിയായ [[ഗോകുലം ഗോപാലൻ|ഗോകുലം ഗോപാലന്റെ]] വഴിപാടായി 2018-ലാണ് ഈ ഊട്ടുപുര പണിതത്. പ്രദക്ഷിണമായി വരുമ്പോൾ തെക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് പ്രത്യേകം ശ്രീകോവിലിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി അയ്യപ്പസ്വാമിയുടെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. കൃഷ്ണശിലയിൽ തീർത്ത വിഗ്രഹത്തിന് ഏകദേശം രണ്ടടി ഉയരം വരും. [[ശബരിമല ധർമ്മശാസ്താക്ഷേത്രം|ശബരിമലയിലെ]] വിഗ്രഹവുമായി നല്ല രൂപസാദൃശ്യമുള്ള വിഗ്രഹമാണിത്. ഇവിടെവച്ചാണ് ശബരിമല തീർത്ഥാടകർ മാലയിടുന്നതും കെട്ടുനിറയ്ക്കുന്നതുമെല്ലാം. അയ്യപ്പന്റെ ശ്രീകോവിലിന് തെക്കുവശത്ത് പ്രത്യേകം തീർത്ത ഒരു തറയിലാണ് നാഗദൈവങ്ങളുടെ പ്രതിഷ്ഠ. [[നാഗരാജാവ്|നാഗരാജാവായി]] [[വാസുകി]] കുടികൊള്ളുന്ന കാവിൽ, കൂടെ [[നാഗയക്ഷി|നാഗയക്ഷിയായി]] ശതശീർഷ എന്ന പത്നിയുമുണ്ട്. [[നൂറും പാലും]], [[സർപ്പംപാട്ട്]], മഞ്ഞൾപ്പൊടി അഭിഷേകം, പുറ്റും മുട്ടയും സമർപ്പണം എന്നിവയാണ് നാഗദൈവങ്ങളുടെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. എല്ലാമാസവും [[ആയില്യം (നക്ഷത്രം)|ആയില്യം]] നാളിൽ ഇവർക്ക് വിശേഷാൽ പൂജകളും കന്നിമാസത്തിലെ ആയില്യത്തിന് [[സർപ്പബലി|സർപ്പബലിയുമുണ്ടാകും]]. അയ്യപ്പന്റെ ശ്രീകോവിലിന് വടക്കുവശത്താണ് ഐതിഹ്യപ്രസിദ്ധമായ യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠയുള്ള ശ്രീകോവിൽ. തന്റെ ഭക്തയായ പെൺകുട്ടിയെ ഉപദ്രവിയ്ക്കാൻ വന്ന യക്ഷിയെ ദേവി ശാന്തയാക്കി ഇവിടെ കുടിയിരുത്തുകയായിരുന്നു എന്നാണ് സങ്കല്പം. വറപൊടി നിവേദ്യമാണ് ഇവിടെ പ്രധാന വഴിപാട്. ==== വീരഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം ==== നാഗപ്രതിഷ്ഠയുടെ നേരെ പടിഞ്ഞാറ് ഉയരത്തിലാണ് ചക്കുളത്തുകാവിലെ ഏറ്റവും പുതിയ ഉപപ്രതിഷ്ഠയായ വീരഹനുമാനെ പ്രതിഷ്ഠിച്ച ക്ഷേത്രം. കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഹനുമദ്വിഗ്രഹങ്ങളിലൊന്നാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. പതിനെട്ടടി ഉയരം വരുന്ന ഈ വിഗ്രഹം, ഒറ്റക്കല്ലിൽ തീർത്തതാണ്. ഇടതുകയ്യിൽ ഗദ തലകീഴായി പിടിച്ച്, വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ് ഇവിടെയുള്ള ഹനുമദ്വിഗ്രഹം. പ്രത്യേകം മതിലകത്തോടുകൂടിയ ഈ ക്ഷേത്രം 2016-ലാണ് പണികഴിപ്പിച്ചത്. ആദ്യകാലത്ത് ക്ഷേത്രത്തിലെ മൂലകുടുംബക്ഷേത്രത്തിൽ അഷ്ടദിക്പാലകർക്കൊപ്പം പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെട്ടിരുന്ന ഹനുമാനെ, സ്ഥലപരിമിതിമൂലം ഇങ്ങോട്ട് മാറ്റിപ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുകയായിരുന്നു. താഴെനിന്ന് പന്ത്രണ്ടുപടികൾ കയറിവേണം നടയ്ക്കുനേരെയെത്താൻ. പടികളുടെ താഴെയായി ആനമുഖത്തോടുകൂടിയ ഒരു എടുപ്പുണ്ട്. ഹനുമാൻ സ്വാമിയെ ഉപാസിയ്ക്കുന്നത് ശത്രുദോഷങ്ങളിൽ നിന്നു മോചനം നൽകുമെന്നാണ് ഭക്തജനവിശ്വാസം. തന്മൂലം നിരവധി ആളുകളാണ് ഇവിടെ ദർശനത്തിനെത്തുന്നത്. സർവ്വകാര്യസിദ്ധി വിളക്കുഴിച്ചിലാണ് ഇവിടെയുള്ള പ്രധാന വഴിപാട്. കൂടാതെ സാധാരണ ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രങ്ങളിലെപ്പോലെ വടമാല, വെറ്റിലമാല, അവിൽ നിവേദ്യം, വെണ്ണക്കാപ്പ് ചാർത്തൽ എന്നിവയും അതിവിശേഷമായ വഴിപാടുകളിൽ പെടുന്നു. [[ചൈത്രം|ചൈത്രമാസത്തിലെ]] [[പൗർണ്ണമി|പൗർണ്ണമിനാളിൽ]] നടക്കുന്ന ഹനുമാൻ ജയന്തിയാണ് ഇവിടെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷം. ഇതിനോടനുബന്ധിച്ച് ഇവിടെ '''ആഞ്ജനേയോത്സവം''' എന്ന പേരിൽ പത്തുദിവസത്തെ ഉത്സവം നടത്തിവരുന്നുണ്ട്. ഇതുകൂടാതെ [[കർക്കടകം|കർക്കടകമാസത്തിലെ]] [[രാമായണമാസം|രാമായണമാസാചരണവും]] അതിവിശേഷമാണ്. ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തൊട്ടടുത്തായി മറ്റൊരു ശ്രീകോവിലും കാണാം. ഇവിടെ രാധാകൃഷ്ണന്മാരാണ് പ്രതിഷ്ഠ. ഇതും താരതമ്യേന പുതിയൊരു ശ്രീകോവിലാണ്. കൃഷ്ണശിലാനിർമ്മിതമായ വിഗ്രഹത്തിൽ വലതുവശത്ത് ശ്രീകൃഷ്ണനും ഇടതുവശത്ത് രാധയുമാണ് പ്രതിഷ്ഠകൾ. വലതുകയ്യിൽ [[ഓടക്കുഴൽ]] പിടിച്ച്, ഇടതുകൈ രാധയുടെ തോളത്തുവച്ചുനിൽക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ് ഇവിടെ ശ്രീകൃഷ്ണപ്രതിഷ്ഠ. രാധയാണെങ്കിൽ, വലതുകയ്യിൽ താമര പിടിച്ച് ഭഗവാന്റെ കരലാളനത്താൽ നമ്രമുഖിയായി നിൽക്കുന്നു. രണ്ടുപേരെയും ഒരുമിച്ചാണ് വിഗ്രഹത്തിൽ ചിത്രീകരിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. [[അഷ്ടമിരോഹിണി]] ഇവിടെ അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നുണ്ട്. ==== സുബ്രഹ്മണ്യനും ശിവനും ==== ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറുഭാഗം മുഴുവൻ നിരവധി മരങ്ങളാൽ സമ്പുഷ്ടമാണ്. ഇവിടെയുള്ള മരങ്ങളിലെല്ലാം ധാരാളം കൊടികൾ കെട്ടിത്തൂക്കിയിരിയ്ക്കുന്നത് കാണാം. മക്കളില്ലാത്ത ദമ്പതികളുടെ നേർച്ചകളാണ് ഇവയിലധികവും. അവയെ കണ്ടുകൊണ്ട് നടന്നെത്തുന്നത് വടക്കുപടിഞ്ഞാറേമൂലയിലുള്ള സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമിയുടെ ശ്രീകോവിലിനുമുന്നിലാണ്. ഏകദേശം നാലടി ഉയരം വരുന്ന ബാലസുബ്രഹ്മണ്യവിഗ്രഹമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിച്ച്, ഇടതുകൈ അരയിൽ കുത്തിനിൽക്കുന്ന സുബ്രഹ്മണ്യന്ന് [[സ്കന്ദഷഷ്ഠി|സ്കന്ദഷഷ്ഠിയും]] [[തൈപ്പൂയം|തൈപ്പൂയവുമാണ്]] പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷങ്ങൾ. കൂടാതെ എല്ലാമാസത്തെയും വെളുത്ത [[ഷഷ്ഠി|ഷഷ്ഠിയും]] പ്രാധാന്യത്തോടെ ആചരിച്ചുവരുന്നു. സുബ്രഹ്മണ്യശ്രീകോവിലിന് സമീപത്തായി [[കാളിയമർദ്ദനം]] നടത്തുന്ന ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ അതിമനോഹരമായ ഒരു ശില്പവും അതിനോടുചേർന്നുള്ള ചെറിയൊരു ജലപാതയും കാണാം. 2021-ലാണ് ഇവിടെ ഈ ശില്പം പണിതത്. ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്ന ഭക്തരെ ഇത് വളരെയധികം ആകർഷിയ്ക്കുന്നുണ്ട്. ഇവിടെത്തന്നെയാണ് ക്ഷേത്രം വക അഗതിമന്ദിരവും പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. നിരാലംബരായ ആളുകൾക്ക് സുഖകരമായ താമസ-ഭക്ഷണസൗകര്യങ്ങൾ ഏർപ്പാടാക്കിയിട്ടുള്ള ഈ കെട്ടിടം, ക്ഷേത്രം ട്രസ്റ്റിന്റെ സാമൂഹികപ്രവർത്തനങ്ങളിൽ പ്രധാനപങ്കുവഹിയ്ക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്താണ് വഴിപാട് കൗണ്ടർ. മഞ്ഞൾനീരാട്ട്, കൈവട്ടകഗുരുതി, ചുറ്റുവിളക്ക്, കാര്യസിദ്ധി അഭിഷേകം, രക്തപുഷ്പാഞ്ജലി, കുങ്കുമാർച്ചന, പൂമൂടൽ, നെയ്യപ്പം മൂടൽ തുടങ്ങിയവയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. കൂടാതെ നിരവധി മന്ത്രങ്ങൾ കൊണ്ടുള്ള അർച്ചനകളും വിശേഷമാണ്. വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിലെത്തിയാൽ ഐതിഹ്യപ്രസിദ്ധമായ ചക്കരക്കുളം കാണാം. വളരെ ചെറിയൊരു കുളമാണെങ്കിലും ഇവിടെ കുളിയ്ക്കാനും കാലുകഴുകാനുമെല്ലാം സൗകര്യമുണ്ട്. ഉത്സവാവസാനം ദേവിയ്ക്ക് ഇവിടെയാണ് ആറാട്ട് നടക്കുന്നത്. ഇതിന് തൊട്ടടുത്താണ് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനം നൽകുന്ന ശിവന്റെ ശ്രീകോവിൽ. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ശിവലിംഗമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. ശംഖാഭിഷേകം, ധാര, പിൻവിളക്ക്, കൂവളമാല തുടങ്ങി നിരവധി വഴിപാടുകൾ ശിവന്നുണ്ട്. [[ശിവരാത്രി|ശിവരാത്രിയാണ്]] ഇവിടെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷം. കൂടാതെ എല്ലാ [[പ്രദോഷവ്രതം|പ്രദോഷദിവസങ്ങളും]] അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നു. ഭഗവദ്വാഹനമായ [[നന്ദി (പുരാണകഥാപാത്രം)|നന്ദികേശന്റെ]] വിഗ്രഹവും നടയ്ക്കുനേരെ കാണാം. ==== നവഗ്രഹങ്ങളും സരസ്വതീമണ്ഡപവും ==== ശിവക്ഷേത്രത്തിന്റെ പുറകിലാണ് സരസ്വതീമണ്ഡപം. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ആകർഷണങ്ങളിലൊന്നാണിവിടം. ഇവിടെ ഒരേ പീഠത്തിൽ മൂന്നുപ്രതിഷ്ഠകൾ കാണാം - ഭഗവതി (ദുർഗ്ഗ), സരസ്വതി, രാഹു (സർപ്പം). വാൽക്കണ്ണാടിരൂപത്തിലാണ് ഭഗവതിയെ ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. സരസ്വതീരൂപം സാധാരണ കാണുന്നപോലെ പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[വേദം]], പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ജപമാല]] എന്നിവ ധരിച്ച്, മുന്നിലെ രണ്ടുകൈകൾ കൊണ്ട് [[വീണ]] മീട്ടുന്ന രൂപത്തിലാണ്. മൂന്നുവിഗ്രഹങ്ങളും പഞ്ചലോഹത്തിൽ നിർമ്മിച്ചവയാണ്. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടുകളിലൊന്നായ കാര്യസിദ്ധി അഭിഷേകം നടത്തുന്നത് ഇവിടെയാണ്. ഭക്തർക്ക് സ്വന്തം കൈകൊണ്ടുതന്നെ നടത്താവുന്ന അഭിഷേകമാണിത്. ഒരു കുടത്തിൽ ജലം നിറച്ചുകൊണ്ടുവന്ന് അത് ഇവിടെയുള്ള മൂന്നുദേവതകൾക്കും അഭിഷേകം ചെയ്യുന്നു. പേര് സൂചിപ്പിയ്ക്കുന്നതുപോലെ സർവ്വകാര്യസിദ്ധിയാണ് ഇതിന്റെ ഫലമെന്ന് ഭക്തർ വിശ്വസിയ്ക്കുന്നു. സരസ്വതീമണ്ഡപത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്താണ് നവഗ്രഹപ്രതിഷ്ഠയോടുകൂടിയ ശ്രീകോവിൽ. അഴികളോടുകൂടിയ ഈ ശ്രീകോവിലിനകത്ത് ഒരേപീഠത്തിൽ വിവിധ ദിക്കുകളിലേയ്ക്ക് ദർശനമായി നവഗ്രഹദേവതകളെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. ഗ്രഹനായകനായ [[സൂര്യൻ]] നടുക്കും മറ്റുള്ളവർ ചുറ്റും നിൽക്കുന്ന പതിവുസങ്കല്പത്തിൽ തന്നെയാണ് ഇവിടെയും നവഗ്രഹപ്രതിഷ്ഠ. സൂര്യന്റെ കിഴക്കുവശത്ത് [[ശുക്രൻ]], തെക്കുകിഴക്ക് [[ചന്ദ്രൻ]], തെക്ക് [[ചൊവ്വ]], തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് രാഹു, പടിഞ്ഞാറ് [[ശനി]], വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് [[കേതു]], വടക്ക് [[വ്യാഴം]], വടക്കുകിഴക്ക് [[ബുധൻ]] എന്ന ക്രമത്തിലാണ് പ്രതിഷ്ഠ. സൂര്യനും ബുധനും ശുക്രനും കിഴക്കോട്ടും, ചന്ദ്രനും ശനിയും പടിഞ്ഞാറോട്ടും, ചൊവ്വയും രാഹുവും കേതുവും തെക്കോട്ടും വ്യാഴം മാത്രം വടക്കോട്ടും ദർശനം നൽകുന്നു. നിത്യവും ഇവർക്ക് വിശേഷാൽ പൂജകളും വഴിപാടുകളുമുണ്ടാകാറുണ്ട്. === ശ്രീകോവിൽ === ദീർഘചതുരാകൃതിയിൽ തീർത്ത, മേൽക്കൂരയില്ലാത്ത ഒരു ഒറ്റനില ശ്രീകോവിലാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. കരിങ്കല്ലിൽ തീർത്ത ഈ ശ്രീകോവിലിന്റെ മുകളിൽ കോണുകളിലേയ്ക്കുള്ള ഭാഗങ്ങൾ ചെമ്പുമേഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ഇവിടെയുള്ള സോപാനപ്പടികൾ നേരിട്ടുകയറാൻ പറ്റുന്ന രീതിയിലാണ് പണികഴിപ്പിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. അകത്തേയ്ക്കുള്ള വാതിലിന് ഇരുവശവുമായി രണ്ട് ദ്വാരപാലികമാരുടെ രൂപങ്ങൾ കൊത്തിവച്ചിട്ടുണ്ട്. ശ്രീകോവിലിനകത്ത് ഒരുമുറിയേയുള്ളൂ. അതാണ് വിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ഠിച്ച ഗർഭഗൃഹം. ഏകദേശം ഒരടി ഉയരം വരുന്ന സ്വയംഭൂവായ ശിവലിംഗവും പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുള്ള, വനദുർഗ്ഗാദേവിയുടെ നാലടി ഉയരം വരുന്ന അഷ്ടബാഹുപഞ്ചലോഹവിഗ്രഹവും കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെട്ടിരിയ്ക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിലെ മൂലപ്രതിഷ്ഠയായ സ്വയംഭൂലിംഗത്തിലാണ് ഇവിടെ പ്രധാന പൂജകൾ അധികവും നടത്താറുള്ളത്. [[കൊല്ലൂർ മൂകാംബികാക്ഷേത്രം|കൊല്ലൂർ മൂകാംബിക]], [[ചോറ്റാനിക്കര ഭഗവതിക്ഷേത്രം|ചോറ്റാനിക്കര]] തുടങ്ങിയ ക്ഷേത്രങ്ങളിലെപ്പോലെ ദേവിയുടെ സമസ്തഭാവങ്ങളും കൂടിച്ചേർന്ന ഒരു മൂർത്തിയായാണ് ഇവിടെയും സങ്കല്പമുള്ളത്. 1981-ൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നടന്ന നവീകരണകലശത്തിനുശേഷമാണ് ഇവിടെ ദേവിയ്ക്ക് സ്വരൂപത്തിൽ വിഗ്രഹമുണ്ടായത്. ഏറ്റവും പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[സുദർശനചക്രം]], അതിനുമുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[നാന്ദകം]] എന്ന [[വാൾ]], അതിന്റെയും മുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[അമ്പ്]] എന്നിവയും ഏറ്റവും പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ശംഖ്]], അതിന്റെ മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ത്രിശൂലം]], അതിന്റെയും മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[വില്ല്]] എന്നിവയും ധരിച്ച ദേവി, ഏറ്റവും മുന്നിലുള്ള രണ്ടുകൈകൾ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു. അങ്ങനെ, വിശ്വപ്രകൃതിയുടെ മൂലതേജസ്സിനെ മുഴുവൻ ആവാഹിച്ചുകൊണ്ട് സാക്ഷാൽ ചക്കുളത്തുകാവിലമ്മ, മഹാശക്തിസ്വരൂപിണിയായി ശ്രീലകത്ത് വാഴുന്നു. ശ്രീകോവിലിന്റെ പുറംചുവരുകൾ പൂർണ്ണമായും സ്വർണ്ണം പൂശിയ നിലയിലാണ് കാണപ്പെടുന്നത്. ഇവിടെ ധാരാളം ദേവതാരൂപങ്ങളുണ്ട്. അവയെല്ലാം സ്വർണ്ണത്തിൽ കുളിച്ച് കാണപ്പെടുന്ന കാഴ്ച അതിമനോഹരമാണ്. ചണ്ഡികാദേവി, മഹിഷാസുരമർദ്ദിനി, [[ത്രിപുരസുന്ദരി]], [[മധുര മീനാക്ഷി ക്ഷേത്രം|മധുര മീനാക്ഷി]], [[കാമാക്ഷി അമ്മൻ കോവിൽ|കാഞ്ചി കാമാക്ഷി]], [[സപ്തമാതൃക്കൾ]], [[അഷ്ടലക്ഷ്മി|അഷ്ടലക്ഷ്മിമാർ]] തുടങ്ങിയ ദേവീരൂപങ്ങൾക്കാണ് ഇവിടെ പ്രാധാന്യമെങ്കിലും ഗണപതി, സുബ്രഹ്മണ്യൻ തുടങ്ങിയവരുടെ രൂപങ്ങളും ഇവിടെ കാണാം. ശ്രീകോവിലിന് നേരെമുന്നിലായി ചെറിയൊരു നമസ്കാരമണ്ഡപവും കാണാം. ഇവിടെയാണ് പൂജകൾക്കുശേഷം ശാന്തിക്കാർ നമസ്കരിയ്ക്കാൻ ഉപയോഗിയ്ക്കുന്നത്. ഇവിടെ ദേവീവാഹനമായ സിംഹത്തിന്റെ ഒരു പ്രതിഷ്ഠയുമുണ്ട്. സിംഹത്തെ വണങ്ങിവേണം ദേവിയെ വണങ്ങാനെന്നാണ് ചിട്ട. വടക്കുവശത്ത് അഭിഷേകജലം ഒഴുക്കിവിടാൻ ഓവും പണിതിട്ടുണ്ട്. === നാലമ്പലം === ശ്രീകോവിലിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റി നാലമ്പലം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. സാമാന്യം വലുപ്പമുള്ള നാലമ്പലമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. അകത്തേയ്ക്ക് കയറുന്ന വാതിലിന് ഇരുവശവുമായി വാതിൽമാടങ്ങൾ പണിതിട്ടുണ്ട്. തെക്കേ വാതിൽമാടത്തിൽ വച്ചാണ് നിത്യേനയുള്ള വിശേഷാൽ പൂജകളും ഹോമങ്ങളും നടക്കുന്നത്. ഇവിടെത്തന്നെയാണ് [[ചെണ്ട]], [[മദ്ദളം]], [[തിമില]], [[ഇലത്താളം]] തുടങ്ങിയ വാദ്യങ്ങൾ സൂക്ഷിച്ചുവയ്ക്കുന്നതും. തെക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ പതിവുപോലെ [[തിടപ്പള്ളി|തിടപ്പള്ളിയും]] വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ [[കിണർ|കിണറും]] പണിതിട്ടുണ്ട്. ഇവിടത്തെ കിണർ ദീർഘചതുരാകൃതിയിലാണ് കുഴിച്ചിട്ടുള്ളത്. പമ്പ-മണിമല നദികളുമായും കുളവുമായും ഇതിന് നേരിട്ട് ബന്ധമുണ്ടെന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത്. തിടപ്പള്ളിയ്ക്ക് സമീപം പ്രത്യേകം അലങ്കരിച്ച ഒരു [[ഊഞ്ഞാൽ|ഊഞ്ഞാലും]] അതിൽ ദേവിയുടെ മറ്റൊരു പ്രതിഷ്ഠയുമുണ്ട്. മൂലവിഗ്രഹത്തിന്റെ അതേ മാതൃകയിൽ തീർത്ത ഈ വിഗ്രഹത്തിന് സമീപം രണ്ട് [[തലയിണ|തലയിണകളും]] [[മെത്ത|മെത്തയും]] അലങ്കരിച്ചുവച്ചിട്ടുണ്ട്. ആട്ടുന്നത് സർവ്വൈശ്വര്യസിദ്ധിയ്ക്ക് ഉത്തമമാണെന്ന് വിശ്വസിച്ചുവരുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്ന എല്ലാവരും ഇതും കൂടി ചെയ്തിട്ടേ പോകാറുള്ളൂ. ശ്രീകോവിലിന്റെ തെക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് മറ്റൊരു ചെറിയ ശ്രീകോവിലിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി ഗണപതിഭഗവാന്റെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ഈ വിഗ്രഹവും ശിലാനിർമ്മിതമാണ്. വലത്തോട്ട് തുമ്പിക്കൈ നീട്ടിനിൽക്കുന്ന ഗണപതിയുടെ പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[മഴു|മഴുവും]] പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[കയർ|കയറും]] മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[മോദകം|മോദകവും]] കാണാം. മുന്നിലെ വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭഗവാൻ ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു. ഗണപതിഹോമം, കറുകമാല, നാരങ്ങാമാല, ഉണ്ണിയപ്പം എന്നിവയാണ് ഗണപതിയ്ക്ക് പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. [[വിനായക ചതുർത്ഥി|വിനായക ചതുർത്ഥിനാളിൽ]] ഇവിടെ വിശേഷാൽ പൂജകളുണ്ടാകാറുണ്ട്. {{പ്രധാന ലേഖനം|ബലിക്കല്ല്}} ശ്രീകോവിലിന് ചുറ്റുമായി അകത്തെ ബലിവട്ടം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. അഷ്ടദിക്പാലകർ (കിഴക്ക് - [[ഇന്ദ്രൻ]], തെക്കുകിഴക്ക് - [[അഗ്നി]], തെക്ക് - [[യമൻ]], തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് - [[നിരൃതി]], പടിഞ്ഞാറ് - [[വരുണൻ]], വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് - [[വായു]], വടക്ക് - [[കുബേരൻ]] & [[ചന്ദ്രൻ]], വടക്കുകിഴക്ക് - [[ഈശാനൻ]]), സപ്തമാതൃക്കൾ (തെക്കുഭാഗത്ത് ഒറ്റക്കല്ലിൽ - കിഴക്കുനിന്ന് [[ബ്രാഹ്മി]], [[മാഹേശ്വരി]], [[കൗമാരി]], [[വൈഷ്ണവി]], [[വാരാഹി]], [[ഇന്ദ്രാണി]], [[ചാമുണ്ഡി]] എന്ന ക്രമത്തിൽ), [[വീരഭദ്രൻ]] (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം - കിഴക്കുഭാഗത്ത്), ഗണപതി (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം - പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത്), ബ്രഹ്മാവ് (വടക്കുകിഴക്കിനും കിഴക്കിനുമിടയിൽ), [[അനന്തൻ]] (തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനും പടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ശാസ്താവ് (തെക്കിനും തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ദുർഗ്ഗ (പടിഞ്ഞാറിനും വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), സുബ്രഹ്മണ്യൻ (വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനും വടക്കിനുമിടയിൽ), നിർമ്മാല്യധാരി (വടക്കിനും വടക്കുകിഴക്കിനുമിടയിൽ ശിവലിംഗരൂപത്തിൽ - ഇവിടെ [[മുണ്ഡിനി]]) എന്നിവരെ പ്രതിനിധീകരിയ്ക്കുന്ന ബലിക്കല്ലുകൾ ഇവിടെ കാണാം. നിലവിൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നിത്യശീവേലിയില്ലാത്തതിനാൽ ഇവ പ്രതീകാത്മകമായാണ് കണ്ടുവരുന്നത്. ബലിക്കല്ലുകൾ ദേവന്റെ/ദേവിയുടെ വികാരഭേദങ്ങളാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. തന്മൂലം അവയിൽ ചവിട്ടുന്നതും തൊട്ടുതലയിൽ വയ്ക്കുന്നതും നിരോധിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. ==കാർത്തികസ്തംഭം== അധർമ്മത്തിൻന്റെയും തിന്മയുടെയും ഭൗതിക പ്രതീകമാണ് കാർത്തികസ്തംഭം. ഇത് കത്തിച്ച് ചാമ്പലാക്കുന്ന ചടങ്ങിലൂടെ തിന്മയെ [[അഗ്നി]] വിഴുങ്ങി നന്മ ആധിപത്യം സ്ഥാപിക്കുന്നു എന്നാണ് വിശ്വാസം. വൃശ്ചികമാസത്തിലെ തൃക്കാർത്തിക ദിവസമാണ് ഈ ചടങ്ങ് നടക്കുന്നത്. പൊക്കമുള്ള തൂണിൽ വാഴക്കച്ചി, പഴയ ഓലകൾ, പടക്കം, ദേവിയ്ക്ക് ചാർത്തിയ ഒരു വർഷത്തെ ഉടയാടകൾ എന്നിവ പൊതിഞ്ഞുകെട്ടി അതിന്മേൽ നാടിൻറെ സർവ്വ തിന്മകളെയും ആവാഹിക്കുന്നു. ദീപാരാധനയ്ക്ക് മുമ്പായി ഇത് കത്തിക്കും. സർവ്വ ദുഃഖദുരിതങ്ങളും ഇതോടെ തീരുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. == നാരീപൂജ == ചക്കുളത്തുകാവിലെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ അനുഷ്ഠാനമാണ് നാരീപൂജ. അന്നേദിവസം ഇന്ത്യയിലെ പ്രശസ്തരായ വനിതകളെ അതിഥിയായി ക്ഷണിച്ച് ഇവിടെ നാരീപൂജയ്ക്കിരുത്താറുണ്ട്{{തെളിവ്}}. അലങ്കൃത പീഠത്തിൽ സ്ത്രീകളെ ഇരുത്തി, ഭക്ത്യാദരപൂർവ്വം പൂജാരി ഇവരെ ദുർഗ്ഗാസങ്കൽപ്പത്തിൽ പൂജിക്കുന്നു. സ്ത്രീകൾ എവിടെ മാനിക്കപ്പെടുന്നുവോ അവിടെ ദേവതമാർ ആനന്ദിക്കുന്നുവെന്ന സങ്കല്പവും സ്ത്രീയെ ശക്തിസ്വരൂപിണിയായി ആരാധിക്കണമെന്ന താന്ത്രിക സങ്കല്പവുമാണ് ഇത്തരമൊരു പൂജയുടെ പൊരുൾ. സ്ത്രീയാണ് സൃഷ്ടിയുടെ അടിസ്ഥാനം എന്ന സങ്കൽപ്പത്തിൽ നിന്നാണ് ശാക്തേയർ മഹാദേവിയെ ആരാധിച്ചത്‌. ഈ വിശ്വാസപ്രകാരം സ്ത്രീകളെ ലോകമാതാവായ ആദിപരാശക്തിയുടെ പ്രതീകമായി ആരാധിക്കുന്ന ശാക്തേയ പൂജയാണിത്. == വിശേഷ ദിവസങ്ങൾ == ചൊവ്വ, വെള്ളി, [[പൗർണ്ണമി]], അമാവാസി, അഷ്ടമി, നവമി, ജന്മ നക്ഷത്ര ദിവസം, മലയാളം- ഇംഗ്ലീഷ് മാസങ്ങളിലെ ഒന്നാം തീയതി തുടങ്ങിയവ ദർശനത്തിന് പ്രധാനമാണ്. പൊതുവേ ചൊവ്വ, വെള്ളി, ഞായർ ദിവസങ്ങളിൽ ദർശനത്തിന് തിരക്ക് അനുഭവപ്പെടാറുണ്ട്. കുംഭമാസത്തിലെ മകം- പൂരം ദിവസങ്ങൾ അതിവിശേഷം. [[നവരാത്രി]], [[തൃക്കാർത്തിക]], [[ശിവരാത്രി]], [[ദീപാവലി]], മണ്ഡലകാല ദിവസങ്ങൾ, മകരചൊവ്വ തുടങ്ങിയവ വിശേഷമാണ്. [[വിദ്യാരംഭം]], [[തൃക്കാർത്തിക]] ([[പൊങ്കാല]]) എന്നിവ അതിപ്രധാനം. == ദർശന സമയം == *രാവിലെ 4.30 AM മുതൽ ഉച്ചക്ക് 1 PM വരെ. *വൈകുന്നേരം 4.30 PM മുതൽ രാത്രി 8 PM വരെ. ==എത്തിച്ചേരുവാനുള്ള വഴി== തിരുവല്ലയിൽ നിന്ന് ഏകദേശം ഒമ്പതുകിലോമീറ്റർ പടിഞ്ഞാറുമാറി, അമ്പലപ്പുഴയ്ക്കുള്ള വഴിയിൽ, പത്തനംതിട്ട-ആലപ്പുഴ ജില്ലകളുടെ അതിർത്തിയിലാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. തിരുവല്ലയിൽ നിന്ന് ധാരാളം ബസ്സുകൾ അമ്പലപ്പുഴയ്ക്കുണ്ട്. അവയിലൊന്നിൽ കയറിയാൽ ക്ഷേത്രത്തിനടുത്തുള്ള ബസ് സ്റ്റോപ്പിൽ ഇറങ്ങാവുന്നതാണ്. പ്രധാന വഴിയിൽ തന്നെ ക്ഷേത്രകവാടം കാണാം. അതിലൂടെ അല്പം കൂടി മുന്നോട്ടുപോയാൽ ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലെത്താം. തീവണ്ടി വഴി വരുന്നവർക്ക് [[തിരുവല്ല തീവണ്ടിനിലയം|തിരുവല്ല റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനാണ്]] ഏറ്റവും അടുത്തുള്ളത് (9 കിലോമീറ്റർ). ഇവിടെ ഭൂരിപക്ഷം തീവണ്ടികൾക്കും സ്റ്റോപ്പുണ്ട്. മറ്റൊരു പ്രധാന സ്റ്റേഷൻ [[ഹരിപ്പാട് തീവണ്ടിനിലയം|ഹരിപ്പാട്ടാണ്]] (13 കിലോമീറ്റർ). [[അമ്പലപ്പുഴ തീവണ്ടിനിലയം|അമ്പലപ്പുഴ സ്റ്റേഷനും]] വളരെ അടുത്താണ്. തന്മൂലം [[തിരുവല്ല ശ്രീവല്ലഭമഹാക്ഷേത്രം]], [[അമ്പലപ്പുഴ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം]], [[ഹരിപ്പാട് സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമിക്ഷേത്രം]], [[മണ്ണാറശ്ശാല നാഗരാജക്ഷേത്രം]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ ദർശനം നടത്തുന്നവർക്ക് കൂട്ടിച്ചേർക്കാവുന്ന ക്ഷേത്രമാണ് ചക്കുളത്തുകാവ്. == അവലംബം == {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഭദ്രകാളിക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ദുർഗ്ഗാക്ഷേത്രങ്ങൾ]] {{Hindu temples in Kerala}} c0ebqzyorzjjw7zsw4naqy8rtu1s0sx 4666487 4666485 2026-09-12T19:40:36Z ~2026-48203-56 222590 /* യക്ഷിയമ്മ */ 4666487 wikitext text/x-wiki {{refimprove}} {{Infobox Mandir |image = |caption=ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം |creator = |proper_name = ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം |date_built = |primary_deity = [[ദുർഗ്ഗ]] ([[ആദിപരാശക്തി]], [[ഭദ്രകാളി]], [[മഹാലക്ഷ്മി]], [[മഹാസരസ്വതി]] സങ്കല്പങ്ങൾ ഉറച്ച ദേവത) |architecture = [[തെക്കേ ഇന്ത്യൻ]], [[കേരളീയ രീതി]] |location =[[നീരേറ്റുപുറം]], [[തലവടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]], [[കുട്ടനാട് താലൂക്ക്]], [[ആലപ്പുഴ ജില്ല]], [[തിരുവല്ല|തിരുവല്ലയ്ക്ക്]] സമീപം, [[കേരളം]] |coordinates = }} [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ]] [[കുട്ടനാട് താലൂക്ക്|കുട്ടനാട് താലൂക്കിൽ]] [[തലവടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|തലവടി പഞ്ചായത്തിൽ]] [[നീരേറ്റുപുറം|നീരേറ്റുപുറത്ത്]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു പ്രസിദ്ധ ഹൈന്ദവ ക്ഷേത്രമാണ് '''ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം'''. [[പത്തനംതിട്ട ജില്ല|പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിലെ]] [[തിരുവല്ല]] നഗരത്തിൽ നിന്നും ഏകദേശം ഒൻപത് കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ജഗദീaശ്വരിയും [[പരാശക്തി|ആദിപരാശക്തിയുമായ]] [[വനദുർഗ്ഗ|വനദുർഗ്ഗയാണ്]] ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠ. '''ചക്കുളത്തമ്മ''' എന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന ഇവിടുത്തെ ഭഗവതി [[മഹാകാളി]], [[മഹാലക്ഷ്മി]], [[മഹാസരസ്വതി]], [[ഭുവനേശ്വരി]], [[ഭദ്രകാളി]] തുടങ്ങി ആദിപരാശക്തിയുടെ എല്ലാ പ്രധാന ഭാവങ്ങളിലും ആരാധിയ്ക്കപ്പെട്ടുവരുന്നു. ഉപദേവതകളായി [[ഗണപതി]], [[പരമശിവൻ]], [[മഹാവിഷ്ണു]], [[സുബ്രഹ്മണ്യൻ]], [[ശാസ്താവ്]], [[ഹനുമാൻ]], [[രാധ|രാധാസമേതനായ]] [[ശ്രീകൃഷ്ണൻ]], ദുർഗ്ഗ, സരസ്വതി, [[നവഗ്രഹങ്ങൾ]], [[നാഗദൈവങ്ങൾ]], [[രാഹു]], [[ബ്രഹ്മരക്ഷസ്സ്]], [[യക്ഷി|യക്ഷിയമ്മ]], [[ആനമറുത]] എന്നിവർക്കും പ്രതിഷ്ഠകളുണ്ട്. [[വൃശ്ചികം|വൃശ്ചികമാസത്തിലെ]] [[തൃക്കാർത്തിക]] ദിവസം പ്രസിദ്ധമായ '''[[പൊങ്കാല]]''' നടക്കുന്നു. സാക്ഷാൽ പ്രപഞ്ച നാഥയായ ഭഗവതിക്ക് മുൻപിൽ സ്ത്രീകൾ ഇഷ്ടകാര്യസിദ്ധിക്കായി നടത്തപ്പെടുന്ന [[ദ്രാവിഡർ|ദ്രാവിഡ]] ആചാരപ്രകാരമുള്ള ഒരു ആരാധനയാണ് പൊങ്കാല. അന്നേദിവസം തന്നെയുള്ള [[കാർത്തികസ്തംഭം]], ലക്ഷദീപം, [[ധനു]]മാസത്തിലെ മുപ്പെട്ട് വെള്ളിയാഴ്ചയുള്ള നാരീപൂജ, വിളിച്ചു ചൊല്ലിയുള്ള പ്രാർഥന, ലഹരിവിമോചന പ്രതിജ്ഞ തുടങ്ങിയ ചടങ്ങുകളും ഇവിടെയുണ്ട്. ഭഗവതിയ്ക്ക് ധനു ഒന്നുമുതൽ പന്ത്രണ്ടുവരെയുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ കൊടിയേറി ഉത്സവമുണ്ട്. കൂടാതെ [[നവരാത്രി]]യും ഇവിടെ അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നു. മദ്ധ്യ തിരുവതാംകൂറിലെ "സ്ത്രീകളുടെ ശബരിമല" എന്നാണു ഈ ക്ഷേത്രത്തെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. <ref>http://malayalam.nativeplanet.com/thiruvalla/attractions/chakkulathu-kavu-temple/</ref> പട്ടമന എന്നുപേരുള്ള ഒരു [[നമ്പൂതിരി]] കുടുംബം വകയാണ് ക്ഷേത്രഭരണം. ആലപ്പുഴ, പത്തനംതിട്ട, [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം]] എന്നീ ജില്ലകളുടെ അതിർത്തിയിൽ [[പമ്പാനദി|പമ്പാനദിയുടെയും]] [[മണിമലയാർ|മണിമലയാറിന്റെയും]] സംഗമസ്ഥാനത്താണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. == ഐതിഹ്യം == === സ്ഥലനാമം, ക്ഷേത്രപ്രതിഷ്ഠ === അസുരന്മാരായ ശുംഭനിശുംഭന്മാരെ നിഗ്രഹിച്ച് പ്രപഞ്ചത്തിൽ നന്മയും സമാധാനവും പുനർസ്ഥാപിച്ച ആദിപരാശക്തിയുടെ ഉജ്ജ്വലമായ ചൈതന്യമാണ് ചക്കുളത്ത് കാവിൽ വനദുർഗ്ഗയായി കുടികൊള്ളുന്നത്. ഇന്ന് ക്ഷേത്രമിരിയ്ക്കുന്ന സ്ഥലം പണ്ട് കൊടുംകാടായിരുന്നു. കാട്ടിൽ വിറകുവെട്ടാൻ പോയ ഒരു വേടൻ തന്നെ കൊത്താൻ വന്ന സർപ്പത്തെ വെട്ടി. പക്ഷേ, അതു ചത്തില്ല. പിന്നീട് ഇതേ സർപ്പത്തെ ഒരു കുളക്കരയിലെ പുറ്റിന് മുകളിൽ കണ്ടപ്പോൾ വേടൻ വീണ്ടും അതിനെ ആക്രമിച്ചു. പക്ഷേ, ഇത്തവണ പുറ്റ് പൊട്ടി ജലപ്രവാഹമുണ്ടായി. അമ്പരന്നുനിന്ന വേടന് മുന്നിൽ ഒരു സന്യാസി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട് അദ്ദേഹത്തെ ആശ്വസിപ്പിച്ചു. ഇതേ സമയം വേടന്റെ കുടുംബവും അവിടെയെത്തിയിരുന്നു. വെള്ളത്തിന് [[പാൽ|പാലും]] തേനും കലർന്ന നിറം വരുമ്പോൾ ജലപ്രവാഹം അവസാനിക്കുമെന്ന് സന്യാസി അവരോട് പറഞ്ഞു. പുറ്റിനകത്ത് പ്രപഞ്ചനാഥയായ സാക്ഷാൽ [[പരാശക്തി|ആദിപരാശക്തി]] ജലശയനം നടത്തിയ വെള്ളമാണിതെന്നും പുറ്റ് പൊളിച്ച് നോക്കിയാൽ ജഗദീശ്വരിയുടെ ഒരു പ്രതിഷ്ഠ കാണാമെന്നും അതിനെ ആരാധിച്ചാൽ സർവ്വ ഐശ്വര്യങ്ങളും ഉണ്ടാകുമെന്നും പറഞ്ഞ് പുറ്റ് ഉടച്ച് സന്യാസി വിഗ്രഹം പുറത്തെടുത്തു. അതോടെ അദ്ദേഹം അപ്രത്യക്ഷനായി. അന്ന് രാത്രി വേടൻ്റെ സ്വപ്നത്തിൽ സന്യാസിയായി വന്നത് സാക്ഷാൽ [[നാരദൻ|നാരദമുനിയാണെന്നും]] വെളിപ്പെട്ടു. ആ വിഗ്രഹമാണ് ചക്കുളത്തുകാവിൽ കുടികൊള്ളുന്നത് എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. അന്നുമുതൽ വേടനും കുടുംബവും ആ വനത്തിൽ തന്നെ താമസം തുടങ്ങി. എല്ലാ ദിവസവും കാട്ടിൽപ്പോയി വിറകും ഭക്ഷണസാധനങ്ങളും ശേഖരിച്ച് മൺകലത്തിൽ പാചകം ചെയ്താണ് അവർ കഴിഞ്ഞു പോന്നത്. ഉണ്ടാക്കുന്ന ഭക്ഷണത്തിൻ്റെ ഒരു പങ്ക് ഭഗവതിക്ക് നൽകിയ ശേഷമാണ് അവർ കഴിച്ചിരുന്നത്. ഒരു ദിവസം ഭക്ഷണസാധനങ്ങൾ ശേഖരിക്കാൻ പോയ അവർക്ക് യാതൊന്നും കിട്ടിയില്ല. വഴിപാട് മുടങ്ങുമല്ലോ എന്നോർത്ത് വിഷമിച്ച വേടനും കുടുംബവും കലം നിറയെ ചോറും കറികളും ഇരിക്കുന്നത് കണ്ട് അമ്പരന്നു . ഇതെല്ലാം ഭഗവതിയുടെ അനുഗ്രഹമാണെന്നറിഞ്ഞ അവർ ഉച്ചത്തിൽ ദേവീനാമങ്ങൾ ഉരുവിട്ടു. ഇതേ സമയം ഒരു അശരീരിയും ഉണ്ടായി. അത് ഇങ്ങനെയായിരുന്നു: {{cquote|മക്കളേ, ഞാൻ നിങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി ഉണ്ടാക്കിയതാണ് ഈ ആഹാരം. ഇത് കഴിച്ച് വിശ്രമിക്കുക. നിങ്ങളുടെ നിഷ്കളങ്കമായ ഭക്തിയിൽ ഞാൻ വളരെ സന്തുഷ്ടയാണ്. തീരാദുഃഖങ്ങളിൽ പോലും എന്നെ കൈവിടാത്തവർക്ക് ഞാൻ ദാസിയും തോഴിയും ആയിരിക്കും. ഭക്തിപൂർവ്വം ആര് എവിടെനിന്ന് വിളിച്ചാലും അവരോടൊപ്പം ഞാൻ എപ്പോഴും ഉണ്ടായിരിക്കും.}} ഈ ഓർമ്മ പുതുക്കാനാണ് ചക്കുളത്തു കാവിൽ ജനലക്ഷക്ഷങ്ങൾ പൊങ്കാല ഇടുന്നത്. ഭക്തർ അമ്മയ്ക്ക് പൊങ്കാല ഇടുമ്പോൾ അവരിലൊരാളായി അമ്മയും പൊങ്കാലയിടാനുണ്ടാകുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. പിൽക്കാലത്ത് ആ വേടനും കുടുംബവും സ്ഥലം വിട്ടുപോകുകയും ബ്രാഹ്മണർ അവിടെ താമസമാക്കുകയും ചെയ്തു. അവരിൽ പ്രധാനിയായ പട്ടമന ഇല്ലത്തെ നമ്പൂതിരി താന്ത്രികവിധികളോടുകൂടിയ ക്ഷേത്രം ഇവിടെ പണികഴിപ്പിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. അങ്ങനെയാണ് ചക്കുളത്തുകാവ് ക്ഷേത്രം നിലവിൽ വന്നത്. 1981-ൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നടന്ന നവീകരണത്തിനു ശേഷം അഷ്ടബാഹുക്കളോടുകൂടിയ ആദിപരാശക്തിയുടെ മൂർത്തരൂപമായ വനദുർഗ്ഗയെ പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. മഹാകാളി, മഹാലക്ഷ്മി, മഹാസരസ്വതി തുടങ്ങിയ പ്രധാന ഭാവങ്ങളിൽ ജഗദീശ്വരി ഇവിടെ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു.<ref>http://chakkulathukavutemple.org/about-temple/</ref> പ്രധാന പ്രതിഷ്‌ഠയായ വനദുർഗ്ഗയ്ക്ക് പുറമേ പരമശിവൻ, മഹാവിഷ്‌ണു, ഗണപതി, ധർമ്മശാസ്താവ്, സുബ്രഹ്മണ്യൻ, യക്ഷിയമ്മ, നവഗ്രഹങ്ങൾ എന്നിവർക്കും ഇവിടെ തുല്യ പ്രാധാന്യത്തോടെ സ്ഥാനം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. === യക്ഷിയമ്മ === കേരളത്തിലെ പല ക്ഷേത്രങ്ങളിലും കണ്ടുവരുന്ന ഒരു ഉപപ്രതിഷ്ഠയാണ് യക്ഷിയമ്മ. പ്രധാനമായും തെക്കൻ കേരളത്തിലാണ് ഈ പ്രതിഷ്ഠ കണ്ടു വരുന്നതെങ്കിലും കേരളത്തിന്റെ മറ്റു ഭാഗങ്ങളിലും ഒട്ടും കുറവല്ല. ചരിത്രപരമായി നോക്കുമ്പോൾ ആദിദ്രാവിഡസങ്കല്പത്തിലെ പ്രേതാരാധനയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു കിടക്കുന്നതാണ് യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠകൾ. അതേ സമയം സൗന്ദര്യം, അമാനുഷിക ശക്തി, പ്രേമം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളും യക്ഷികളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടുകിടക്കുന്നു. ഇങ്ങനെയൊക്കെ ആന്നെങ്കിലും യക്ഷിയ്ക്ക് സവിശേഷ പ്രാധാന്യം നൽകുന്ന ക്ഷേത്രങ്ങൾ വളരെ കുറവാണ്. ചക്കുളത്തുകാവ് ക്ഷേത്രം അവയിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടതാണ്. നാലമ്പലത്തിനു പുറത്ത് തെക്കു പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത്, പ്രത്യേകം കെട്ടിയുണ്ടാക്കിയ ശ്രീകോവിലിലാണ് യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠ. ഇവിടെ ഈ പ്രതിഷ്ഠ വരാൻ കാരണമായ കഥ ഇങ്ങനെയാണ്: ഒരിയ്ക്കൽ, ക്ഷേത്ര ഊരാളകുടുംബമായ പട്ടമന ഇല്ലത്തെ ഒരു പെൺകുട്ടി, പമ്പയാറ്റിൽ കുളിയ്ക്കാൻ പോയപ്പോൾ അവളെ അതിഭീകരിയായ ഒരു യക്ഷി ആക്രമിച്ചു. പലതവണ പെൺകുട്ടി ഓടിരക്ഷപ്പെടാൻ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും അപ്പോഴെല്ലാം യക്ഷി അവളെ പിന്തുടർന്നു. അവസാന രക്ഷയ്ക്കായി അവൾ ചക്കുളത്തമ്മയെത്തന്നെ ശരണം പ്രാപിച്ചു. ഭക്തയുടെ വിഷമം മനസ്സിലാക്കിയ ദേവി, ഉടനെ ത്രിശൂലവുമായി വരികയും യക്ഷിയെ ഭയപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു. പരിഭ്രാന്തയായ യക്ഷി, തന്നെ ഒന്നും ചെയ്യരുതെന്നും ഇനി ആരെയും താൻ ഉപദ്രവിയ്ക്കില്ലെന്നും സത്യം ചെയ്ത് ഒഴിഞ്ഞുപോയി. അങ്ങനെ മോക്ഷം കിട്ടിയ യക്ഷിയെ, പിന്നീട് ദേവിയുടെ സമീപം തന്നെ കുടിയിരുത്തുകയുണ്ടായി. ഒരു [[വാൽക്കണ്ണാടി|വാൽക്കണ്ണാടിയുടെ]] രൂപത്തിലാണിവിടെ യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠ. == ക്ഷേത്രനിർമ്മിതി == === ക്ഷേത്രപരിസരവും മതിലകവും === നീരേറ്റുപുറം ഗ്രാമത്തിന്റെ ഏതാണ്ട് ഒത്ത നടുക്കായാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. കിഴക്കോട്ടാണ് ക്ഷേത്രദർശനം. കേരളത്തിലെ രണ്ടു പ്രധാന നദികളായ പമ്പാനദിയും മണിമലയാറും യഥാക്രമം ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തെക്കും വടക്കും മാറിയൊഴുകുന്നു. [[ചിങ്ങം|ചിങ്ങമാസത്തിലെ]] [[തിരുവോണം (നക്ഷത്രം)|തിരുവോണം]] നാളിൽ പമ്പാനദിയിൽ നടത്തിവരുന്ന [[നീരേറ്റുപുറം പമ്പാ ജലോത്സവം]] അതിപ്രസിദ്ധമാണ്. നീരേറ്റുപുറം പോസ്റ്റ് ഓഫീസ്, സഹകരണ ബാങ്ക്, ഹോട്ടലുകൾ, വിവിധ കടകംബോളങ്ങൾ തുടങ്ങി നിരവധി സ്ഥാപനങ്ങൾ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പരിസരത്തായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്തുകൂടെ [[അമ്പലപ്പുഴ]]-[[തിരുവല്ല]] സംസ്ഥാനപാത കടന്നുപോകുന്നു. ഇവിടെത്തന്നെ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പേരെഴുതിയ മനോഹരമായ കവാടവും കാണാം. ഇതും കടന്ന് അല്പദൂരം സഞ്ചരിച്ചാൽ ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലെത്താം. ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലായി വലിയ [[അരയാൽ]]മരം കാണാം. ഹൈന്ദവവിശ്വാസപ്രകാരം പുണ്യവൃക്ഷമായ അരയാലിന്റെ മുകളിൽ [[ബ്രഹ്മാവ്|ബ്രഹ്മാവും]] നടുക്ക് വിഷ്ണുവും അടിയിൽ ശിവനും കുടികൊള്ളുന്നു. അങ്ങനെ, [[ത്രിമൂർത്തികൾ|ത്രിമൂർത്തികളുടെ]] പ്രത്യക്ഷസ്വരൂപമായി കണക്കാക്കുഅന അരയാലിനെ ദിവസവും രാവിലെ ഏഴുതവണ വലം വയ്ക്കുന്നത് ഉത്തമമായി കണക്കാക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ നേരെ വടക്കാണ് വാഹന പാർക്കിങ് സൗകര്യം ഏർപ്പെടുത്തിയിരിയ്ക്കുന്നത്. പൊങ്കാല സമയത്ത് [[കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി.]] ഇങ്ങോട്ട് പ്രത്യേകം സർവീസുകൾ നടത്താറുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്താണ് ഊരാളകുടുംബമായ പട്ടമന ഇല്ലം നിൽക്കുന്നത്. മുമ്പുണ്ടായിരുന്ന ഇല്ലം പൊളിച്ചുമാറ്റി ഇപ്പോൾ ഇവിടെയൊരു കോൺക്രീറ്റ് വീട് പണിതിരിയ്ക്കുകയാണ്. എന്നാൽ, ദേവിയുടെ ചെറിയൊരു ക്ഷേത്രം ഇവിടെയും കാണാം. ഇത് മഹാഭക്തനായ ഒരു നമ്പൂതിരിയ്ക്ക് ദേവി നൽകിയ ദർശനത്തിന്റെ സ്മാരകമായി കണക്കാക്കിവരുന്നു. ഇന്ന് ഇതിനെ '''മൂലകുടുംബക്ഷേത്രം''' എന്ന പേരിൽ വിശേഷിപ്പിച്ചുവരുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിൽ വിശദമായി ഒരു മതിലകം പണിതിട്ടില്ല. എങ്കിലും, ആനക്കൊട്ടിൽ മുതലുള്ള ഭാഗം മതിലകമായി കണക്കാക്കിവരുന്നു. 2022-ലാണ് ഇവിടെ അതിവിശാലമായ ആനക്കൊട്ടിൽ പണിതത്. അതിനുമുമ്പ് ഇവിടെ ഒരു [[അലൂമിനിയം]] ഷീറ്റ് മാത്രമേയുണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. ഇന്ന് ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്നവരുടെ പ്രധാന ആകർഷണമാണിവിടം. ചോറൂൺ, വിവാഹം, തുലാഭാരം, വിളിച്ചുചൊല്ലിപ്രാർത്ഥന തുടങ്ങിയ ചടങ്ങുകൾ നടക്കുന്നത് ഇവിടെ വച്ചാണ്. ആനക്കൊട്ടിലിനപ്പുറമാണ് ദേവീവാഹനമായ [[സിംഹം|സിംഹത്തെ]] ശിരസ്സിലേറ്റുന്ന സ്വർണ്ണക്കൊടിമരം കാണാൻ സാധിയ്ക്കുക. ഏകദേശം 50 അടി ഉയരം വരുന്ന ഈ കൊടിമരം, 1981-ലാണ് പ്രതിഷ്ഠിച്ചത്. വളരെ തിളക്കമുള്ള ഈ കൊടിമരത്തിനപ്പുറമാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ബലിക്കല്ല് പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുള്ള ബലിക്കൽപ്പുര. താരതമ്യേന ഉയരം കുറഞ്ഞ ബലിക്കല്ലാണ് ഇവിടെയുള്ളത് എന്നതിനാൽ പുറമേ നിന്നുനോക്കിയാൽത്തന്നെ വിഗ്രഹം കാണാവുന്നതാണ്. ബലിക്കൽപ്പുരയുടെ മച്ചിൽ പതിവുപോലെ ബ്രഹ്മാവിന്റെയും [[അഷ്ടദിക്പാലകർ|അഷ്ടദിക്പാലകരുടെയും]] രൂപങ്ങൾ കൊത്തിവച്ചിട്ടുണ്ട്. കൂടാതെ വേറെയും ധാരാളം രൂപങ്ങൾ കാണാം. ബലിക്കൽപ്പുരയുടെ ഇരുവശവുമായി രണ്ട് [[ആന|ആനകളുടെ]] രൂപങ്ങൾ കാണാൻ സാധിയ്ക്കും. ഇവ [[പ്ലാസ്റ്റർ ഓഫ് പാരീസ്|പ്ലാസ്റ്റർ ഓഫ് പാരീസിൽ]] നിർമ്മിച്ചതാണ്. ==== മഹാവിഷ്ണുക്ഷേത്രം, ആനമുറതപ്രതിഷ്ഠ ==== പ്രദക്ഷിണവഴിയുടെ തെക്കുകിഴക്കുഭാഗത്ത് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനമായി മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ പ്രതിഷ്ഠയോടുകൂടിയ ഒരു ശ്രീകോവിൽ കാണാം. ഏകദേശം നാലടി ഉയരം വരുന്ന അതിമനോഹരമായ ശിലാവിഗ്രഹമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[സുദർശനചക്രം]], പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[പാഞ്ചജന്യം]] എന്ന [[ശംഖ് (വാദ്യം)|ശംഖ്]], മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[കൗമോദകി]] എന്ന [[ഗദ]], മുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[താമര]] എന്നിവ ധരിച്ച ഭഗവാൻ നിൽക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ്. ഭഗവദ്വാഹനമായ ഗരുഡന്റെ പഞ്ചലോഹവിഗ്രഹം ഇവിടെ ഭഗവാന് അഭിമുഖമായി പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. പാൽപ്പായസം, കദളിപ്പഴം, തുളസിമാല തുടങ്ങിയവയാണ് മഹാവിഷ്ണുവിനുള്ള പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. [[അഷ്ടമിരോഹിണി]], [[വിഷു]], [[വൈകുണ്ഠ ഏകാദശി]] തുടങ്ങിയവ വിശേഷദിവസങ്ങളിൽ പെടുന്നു. ഇതിനുസമീപം കാണുന്ന മേൽക്കൂരയില്ലാത്ത ഒരു തറയിലാണ് ആനമറുതയുടെ പ്രതിഷ്ഠ. ക്ഷേത്രമുണ്ടായ കാലത്തുതന്നെ ഇവിടെ ആനമുറതയുടെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ടായിരുന്നു എന്നാണ് സങ്കല്പം. എന്നാൽ, ഇപ്പോഴത്തെ പ്രതിഷ്ഠ 2023 ജൂൺ 18-നാണ് നടത്തിയത്. നീരേറ്റുപുറം പരിസരത്ത് നിരവധി ഉപദ്രവങ്ങളുണ്ടാക്കിയ ഒരു ആനയുടെ പ്രേതത്തെയാണ് ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. ആനമുറതപ്രതിഷ്ഠയ്ക്കപ്പുറമാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ ഊട്ടുപുര പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. സാധാരണയായി ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്ത് വരുന്ന ഊട്ടുപുര ഇവിടെ തെക്കുഭാഗത്ത് വന്നിരിയ്ക്കുന്നത് ശ്രദ്ധേയമാണ്. നിത്യേന ഉച്ചയ്ക്ക് ഇവിടെ അന്നദാനമുണ്ടാകും. പ്രമുഖ വ്യവസായിയായ [[ഗോകുലം ഗോപാലൻ|ഗോകുലം ഗോപാലന്റെ]] വഴിപാടായി 2018-ലാണ് ഈ ഊട്ടുപുര പണിതത്. പ്രദക്ഷിണമായി വരുമ്പോൾ തെക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് പ്രത്യേകം ശ്രീകോവിലിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി അയ്യപ്പസ്വാമിയുടെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. കൃഷ്ണശിലയിൽ തീർത്ത വിഗ്രഹത്തിന് ഏകദേശം രണ്ടടി ഉയരം വരും. [[ശബരിമല ധർമ്മശാസ്താക്ഷേത്രം|ശബരിമലയിലെ]] വിഗ്രഹവുമായി നല്ല രൂപസാദൃശ്യമുള്ള വിഗ്രഹമാണിത്. ഇവിടെവച്ചാണ് ശബരിമല തീർത്ഥാടകർ മാലയിടുന്നതും കെട്ടുനിറയ്ക്കുന്നതുമെല്ലാം. അയ്യപ്പന്റെ ശ്രീകോവിലിന് തെക്കുവശത്ത് പ്രത്യേകം തീർത്ത ഒരു തറയിലാണ് നാഗദൈവങ്ങളുടെ പ്രതിഷ്ഠ. [[നാഗരാജാവ്|നാഗരാജാവായി]] [[വാസുകി]] കുടികൊള്ളുന്ന കാവിൽ, കൂടെ [[നാഗയക്ഷി|നാഗയക്ഷിയായി]] ശതശീർഷ എന്ന പത്നിയുമുണ്ട്. [[നൂറും പാലും]], [[സർപ്പംപാട്ട്]], മഞ്ഞൾപ്പൊടി അഭിഷേകം, പുറ്റും മുട്ടയും സമർപ്പണം എന്നിവയാണ് നാഗദൈവങ്ങളുടെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. എല്ലാമാസവും [[ആയില്യം (നക്ഷത്രം)|ആയില്യം]] നാളിൽ ഇവർക്ക് വിശേഷാൽ പൂജകളും കന്നിമാസത്തിലെ ആയില്യത്തിന് [[സർപ്പബലി|സർപ്പബലിയുമുണ്ടാകും]]. അയ്യപ്പന്റെ ശ്രീകോവിലിന് വടക്കുവശത്താണ് ഐതിഹ്യപ്രസിദ്ധമായ യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠയുള്ള ശ്രീകോവിൽ. തന്റെ ഭക്തയായ പെൺകുട്ടിയെ ഉപദ്രവിയ്ക്കാൻ വന്ന യക്ഷിയെ ദേവി ശാന്തയാക്കി ഇവിടെ കുടിയിരുത്തുകയായിരുന്നു എന്നാണ് സങ്കല്പം. വറപൊടി നിവേദ്യമാണ് ഇവിടെ പ്രധാന വഴിപാട്. ==== വീരഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം ==== നാഗപ്രതിഷ്ഠയുടെ നേരെ പടിഞ്ഞാറ് ഉയരത്തിലാണ് ചക്കുളത്തുകാവിലെ ഏറ്റവും പുതിയ ഉപപ്രതിഷ്ഠയായ വീരഹനുമാനെ പ്രതിഷ്ഠിച്ച ക്ഷേത്രം. കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഹനുമദ്വിഗ്രഹങ്ങളിലൊന്നാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. പതിനെട്ടടി ഉയരം വരുന്ന ഈ വിഗ്രഹം, ഒറ്റക്കല്ലിൽ തീർത്തതാണ്. ഇടതുകയ്യിൽ ഗദ തലകീഴായി പിടിച്ച്, വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ് ഇവിടെയുള്ള ഹനുമദ്വിഗ്രഹം. പ്രത്യേകം മതിലകത്തോടുകൂടിയ ഈ ക്ഷേത്രം 2016-ലാണ് പണികഴിപ്പിച്ചത്. ആദ്യകാലത്ത് ക്ഷേത്രത്തിലെ മൂലകുടുംബക്ഷേത്രത്തിൽ അഷ്ടദിക്പാലകർക്കൊപ്പം പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെട്ടിരുന്ന ഹനുമാനെ, സ്ഥലപരിമിതിമൂലം ഇങ്ങോട്ട് മാറ്റിപ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുകയായിരുന്നു. താഴെനിന്ന് പന്ത്രണ്ടുപടികൾ കയറിവേണം നടയ്ക്കുനേരെയെത്താൻ. പടികളുടെ താഴെയായി ആനമുഖത്തോടുകൂടിയ ഒരു എടുപ്പുണ്ട്. ഹനുമാൻ സ്വാമിയെ ഉപാസിയ്ക്കുന്നത് ശത്രുദോഷങ്ങളിൽ നിന്നു മോചനം നൽകുമെന്നാണ് ഭക്തജനവിശ്വാസം. തന്മൂലം നിരവധി ആളുകളാണ് ഇവിടെ ദർശനത്തിനെത്തുന്നത്. സർവ്വകാര്യസിദ്ധി വിളക്കുഴിച്ചിലാണ് ഇവിടെയുള്ള പ്രധാന വഴിപാട്. കൂടാതെ സാധാരണ ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രങ്ങളിലെപ്പോലെ വടമാല, വെറ്റിലമാല, അവിൽ നിവേദ്യം, വെണ്ണക്കാപ്പ് ചാർത്തൽ എന്നിവയും അതിവിശേഷമായ വഴിപാടുകളിൽ പെടുന്നു. [[ചൈത്രം|ചൈത്രമാസത്തിലെ]] [[പൗർണ്ണമി|പൗർണ്ണമിനാളിൽ]] നടക്കുന്ന ഹനുമാൻ ജയന്തിയാണ് ഇവിടെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷം. ഇതിനോടനുബന്ധിച്ച് ഇവിടെ '''ആഞ്ജനേയോത്സവം''' എന്ന പേരിൽ പത്തുദിവസത്തെ ഉത്സവം നടത്തിവരുന്നുണ്ട്. ഇതുകൂടാതെ [[കർക്കടകം|കർക്കടകമാസത്തിലെ]] [[രാമായണമാസം|രാമായണമാസാചരണവും]] അതിവിശേഷമാണ്. ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തൊട്ടടുത്തായി മറ്റൊരു ശ്രീകോവിലും കാണാം. ഇവിടെ രാധാകൃഷ്ണന്മാരാണ് പ്രതിഷ്ഠ. ഇതും താരതമ്യേന പുതിയൊരു ശ്രീകോവിലാണ്. കൃഷ്ണശിലാനിർമ്മിതമായ വിഗ്രഹത്തിൽ വലതുവശത്ത് ശ്രീകൃഷ്ണനും ഇടതുവശത്ത് രാധയുമാണ് പ്രതിഷ്ഠകൾ. വലതുകയ്യിൽ [[ഓടക്കുഴൽ]] പിടിച്ച്, ഇടതുകൈ രാധയുടെ തോളത്തുവച്ചുനിൽക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ് ഇവിടെ ശ്രീകൃഷ്ണപ്രതിഷ്ഠ. രാധയാണെങ്കിൽ, വലതുകയ്യിൽ താമര പിടിച്ച് ഭഗവാന്റെ കരലാളനത്താൽ നമ്രമുഖിയായി നിൽക്കുന്നു. രണ്ടുപേരെയും ഒരുമിച്ചാണ് വിഗ്രഹത്തിൽ ചിത്രീകരിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. [[അഷ്ടമിരോഹിണി]] ഇവിടെ അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നുണ്ട്. ==== സുബ്രഹ്മണ്യനും ശിവനും ==== ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറുഭാഗം മുഴുവൻ നിരവധി മരങ്ങളാൽ സമ്പുഷ്ടമാണ്. ഇവിടെയുള്ള മരങ്ങളിലെല്ലാം ധാരാളം കൊടികൾ കെട്ടിത്തൂക്കിയിരിയ്ക്കുന്നത് കാണാം. മക്കളില്ലാത്ത ദമ്പതികളുടെ നേർച്ചകളാണ് ഇവയിലധികവും. അവയെ കണ്ടുകൊണ്ട് നടന്നെത്തുന്നത് വടക്കുപടിഞ്ഞാറേമൂലയിലുള്ള സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമിയുടെ ശ്രീകോവിലിനുമുന്നിലാണ്. ഏകദേശം നാലടി ഉയരം വരുന്ന ബാലസുബ്രഹ്മണ്യവിഗ്രഹമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിച്ച്, ഇടതുകൈ അരയിൽ കുത്തിനിൽക്കുന്ന സുബ്രഹ്മണ്യന്ന് [[സ്കന്ദഷഷ്ഠി|സ്കന്ദഷഷ്ഠിയും]] [[തൈപ്പൂയം|തൈപ്പൂയവുമാണ്]] പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷങ്ങൾ. കൂടാതെ എല്ലാമാസത്തെയും വെളുത്ത [[ഷഷ്ഠി|ഷഷ്ഠിയും]] പ്രാധാന്യത്തോടെ ആചരിച്ചുവരുന്നു. സുബ്രഹ്മണ്യശ്രീകോവിലിന് സമീപത്തായി [[കാളിയമർദ്ദനം]] നടത്തുന്ന ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ അതിമനോഹരമായ ഒരു ശില്പവും അതിനോടുചേർന്നുള്ള ചെറിയൊരു ജലപാതയും കാണാം. 2021-ലാണ് ഇവിടെ ഈ ശില്പം പണിതത്. ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്ന ഭക്തരെ ഇത് വളരെയധികം ആകർഷിയ്ക്കുന്നുണ്ട്. ഇവിടെത്തന്നെയാണ് ക്ഷേത്രം വക അഗതിമന്ദിരവും പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. നിരാലംബരായ ആളുകൾക്ക് സുഖകരമായ താമസ-ഭക്ഷണസൗകര്യങ്ങൾ ഏർപ്പാടാക്കിയിട്ടുള്ള ഈ കെട്ടിടം, ക്ഷേത്രം ട്രസ്റ്റിന്റെ സാമൂഹികപ്രവർത്തനങ്ങളിൽ പ്രധാനപങ്കുവഹിയ്ക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്താണ് വഴിപാട് കൗണ്ടർ. മഞ്ഞൾനീരാട്ട്, കൈവട്ടകഗുരുതി, ചുറ്റുവിളക്ക്, കാര്യസിദ്ധി അഭിഷേകം, രക്തപുഷ്പാഞ്ജലി, കുങ്കുമാർച്ചന, പൂമൂടൽ, നെയ്യപ്പം മൂടൽ തുടങ്ങിയവയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. കൂടാതെ നിരവധി മന്ത്രങ്ങൾ കൊണ്ടുള്ള അർച്ചനകളും വിശേഷമാണ്. വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിലെത്തിയാൽ ഐതിഹ്യപ്രസിദ്ധമായ ചക്കരക്കുളം കാണാം. വളരെ ചെറിയൊരു കുളമാണെങ്കിലും ഇവിടെ കുളിയ്ക്കാനും കാലുകഴുകാനുമെല്ലാം സൗകര്യമുണ്ട്. ഉത്സവാവസാനം ദേവിയ്ക്ക് ഇവിടെയാണ് ആറാട്ട് നടക്കുന്നത്. ഇതിന് തൊട്ടടുത്താണ് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനം നൽകുന്ന ശിവന്റെ ശ്രീകോവിൽ. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ശിവലിംഗമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. ശംഖാഭിഷേകം, ധാര, പിൻവിളക്ക്, കൂവളമാല തുടങ്ങി നിരവധി വഴിപാടുകൾ ശിവന്നുണ്ട്. [[ശിവരാത്രി|ശിവരാത്രിയാണ്]] ഇവിടെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷം. കൂടാതെ എല്ലാ [[പ്രദോഷവ്രതം|പ്രദോഷദിവസങ്ങളും]] അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നു. ഭഗവദ്വാഹനമായ [[നന്ദി (പുരാണകഥാപാത്രം)|നന്ദികേശന്റെ]] വിഗ്രഹവും നടയ്ക്കുനേരെ കാണാം. ==== നവഗ്രഹങ്ങളും സരസ്വതീമണ്ഡപവും ==== ശിവക്ഷേത്രത്തിന്റെ പുറകിലാണ് സരസ്വതീമണ്ഡപം. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ആകർഷണങ്ങളിലൊന്നാണിവിടം. ഇവിടെ ഒരേ പീഠത്തിൽ മൂന്നുപ്രതിഷ്ഠകൾ കാണാം - ഭഗവതി (ദുർഗ്ഗ), സരസ്വതി, രാഹു (സർപ്പം). വാൽക്കണ്ണാടിരൂപത്തിലാണ് ഭഗവതിയെ ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. സരസ്വതീരൂപം സാധാരണ കാണുന്നപോലെ പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[വേദം]], പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ജപമാല]] എന്നിവ ധരിച്ച്, മുന്നിലെ രണ്ടുകൈകൾ കൊണ്ട് [[വീണ]] മീട്ടുന്ന രൂപത്തിലാണ്. മൂന്നുവിഗ്രഹങ്ങളും പഞ്ചലോഹത്തിൽ നിർമ്മിച്ചവയാണ്. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടുകളിലൊന്നായ കാര്യസിദ്ധി അഭിഷേകം നടത്തുന്നത് ഇവിടെയാണ്. ഭക്തർക്ക് സ്വന്തം കൈകൊണ്ടുതന്നെ നടത്താവുന്ന അഭിഷേകമാണിത്. ഒരു കുടത്തിൽ ജലം നിറച്ചുകൊണ്ടുവന്ന് അത് ഇവിടെയുള്ള മൂന്നുദേവതകൾക്കും അഭിഷേകം ചെയ്യുന്നു. പേര് സൂചിപ്പിയ്ക്കുന്നതുപോലെ സർവ്വകാര്യസിദ്ധിയാണ് ഇതിന്റെ ഫലമെന്ന് ഭക്തർ വിശ്വസിയ്ക്കുന്നു. സരസ്വതീമണ്ഡപത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്താണ് നവഗ്രഹപ്രതിഷ്ഠയോടുകൂടിയ ശ്രീകോവിൽ. അഴികളോടുകൂടിയ ഈ ശ്രീകോവിലിനകത്ത് ഒരേപീഠത്തിൽ വിവിധ ദിക്കുകളിലേയ്ക്ക് ദർശനമായി നവഗ്രഹദേവതകളെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. ഗ്രഹനായകനായ [[സൂര്യൻ]] നടുക്കും മറ്റുള്ളവർ ചുറ്റും നിൽക്കുന്ന പതിവുസങ്കല്പത്തിൽ തന്നെയാണ് ഇവിടെയും നവഗ്രഹപ്രതിഷ്ഠ. സൂര്യന്റെ കിഴക്കുവശത്ത് [[ശുക്രൻ]], തെക്കുകിഴക്ക് [[ചന്ദ്രൻ]], തെക്ക് [[ചൊവ്വ]], തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് രാഹു, പടിഞ്ഞാറ് [[ശനി]], വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് [[കേതു]], വടക്ക് [[വ്യാഴം]], വടക്കുകിഴക്ക് [[ബുധൻ]] എന്ന ക്രമത്തിലാണ് പ്രതിഷ്ഠ. സൂര്യനും ബുധനും ശുക്രനും കിഴക്കോട്ടും, ചന്ദ്രനും ശനിയും പടിഞ്ഞാറോട്ടും, ചൊവ്വയും രാഹുവും കേതുവും തെക്കോട്ടും വ്യാഴം മാത്രം വടക്കോട്ടും ദർശനം നൽകുന്നു. നിത്യവും ഇവർക്ക് വിശേഷാൽ പൂജകളും വഴിപാടുകളുമുണ്ടാകാറുണ്ട്. === ശ്രീകോവിൽ === ദീർഘചതുരാകൃതിയിൽ തീർത്ത, മേൽക്കൂരയില്ലാത്ത ഒരു ഒറ്റനില ശ്രീകോവിലാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. കരിങ്കല്ലിൽ തീർത്ത ഈ ശ്രീകോവിലിന്റെ മുകളിൽ കോണുകളിലേയ്ക്കുള്ള ഭാഗങ്ങൾ ചെമ്പുമേഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ഇവിടെയുള്ള സോപാനപ്പടികൾ നേരിട്ടുകയറാൻ പറ്റുന്ന രീതിയിലാണ് പണികഴിപ്പിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. അകത്തേയ്ക്കുള്ള വാതിലിന് ഇരുവശവുമായി രണ്ട് ദ്വാരപാലികമാരുടെ രൂപങ്ങൾ കൊത്തിവച്ചിട്ടുണ്ട്. ശ്രീകോവിലിനകത്ത് ഒരുമുറിയേയുള്ളൂ. അതാണ് വിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ഠിച്ച ഗർഭഗൃഹം. ഏകദേശം ഒരടി ഉയരം വരുന്ന സ്വയംഭൂവായ ശിവലിംഗവും പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുള്ള, വനദുർഗ്ഗാദേവിയുടെ നാലടി ഉയരം വരുന്ന അഷ്ടബാഹുപഞ്ചലോഹവിഗ്രഹവും കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെട്ടിരിയ്ക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിലെ മൂലപ്രതിഷ്ഠയായ സ്വയംഭൂലിംഗത്തിലാണ് ഇവിടെ പ്രധാന പൂജകൾ അധികവും നടത്താറുള്ളത്. [[കൊല്ലൂർ മൂകാംബികാക്ഷേത്രം|കൊല്ലൂർ മൂകാംബിക]], [[ചോറ്റാനിക്കര ഭഗവതിക്ഷേത്രം|ചോറ്റാനിക്കര]] തുടങ്ങിയ ക്ഷേത്രങ്ങളിലെപ്പോലെ ദേവിയുടെ സമസ്തഭാവങ്ങളും കൂടിച്ചേർന്ന ഒരു മൂർത്തിയായാണ് ഇവിടെയും സങ്കല്പമുള്ളത്. 1981-ൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നടന്ന നവീകരണകലശത്തിനുശേഷമാണ് ഇവിടെ ദേവിയ്ക്ക് സ്വരൂപത്തിൽ വിഗ്രഹമുണ്ടായത്. ഏറ്റവും പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[സുദർശനചക്രം]], അതിനുമുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[നാന്ദകം]] എന്ന [[വാൾ]], അതിന്റെയും മുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[അമ്പ്]] എന്നിവയും ഏറ്റവും പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ശംഖ്]], അതിന്റെ മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ത്രിശൂലം]], അതിന്റെയും മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[വില്ല്]] എന്നിവയും ധരിച്ച ദേവി, ഏറ്റവും മുന്നിലുള്ള രണ്ടുകൈകൾ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു. അങ്ങനെ, വിശ്വപ്രകൃതിയുടെ മൂലതേജസ്സിനെ മുഴുവൻ ആവാഹിച്ചുകൊണ്ട് സാക്ഷാൽ ചക്കുളത്തുകാവിലമ്മ, മഹാശക്തിസ്വരൂപിണിയായി ശ്രീലകത്ത് വാഴുന്നു. ശ്രീകോവിലിന്റെ പുറംചുവരുകൾ പൂർണ്ണമായും സ്വർണ്ണം പൂശിയ നിലയിലാണ് കാണപ്പെടുന്നത്. ഇവിടെ ധാരാളം ദേവതാരൂപങ്ങളുണ്ട്. അവയെല്ലാം സ്വർണ്ണത്തിൽ കുളിച്ച് കാണപ്പെടുന്ന കാഴ്ച അതിമനോഹരമാണ്. ചണ്ഡികാദേവി, മഹിഷാസുരമർദ്ദിനി, [[ത്രിപുരസുന്ദരി]], [[മധുര മീനാക്ഷി ക്ഷേത്രം|മധുര മീനാക്ഷി]], [[കാമാക്ഷി അമ്മൻ കോവിൽ|കാഞ്ചി കാമാക്ഷി]], [[സപ്തമാതൃക്കൾ]], [[അഷ്ടലക്ഷ്മി|അഷ്ടലക്ഷ്മിമാർ]] തുടങ്ങിയ ദേവീരൂപങ്ങൾക്കാണ് ഇവിടെ പ്രാധാന്യമെങ്കിലും ഗണപതി, സുബ്രഹ്മണ്യൻ തുടങ്ങിയവരുടെ രൂപങ്ങളും ഇവിടെ കാണാം. ശ്രീകോവിലിന് നേരെമുന്നിലായി ചെറിയൊരു നമസ്കാരമണ്ഡപവും കാണാം. ഇവിടെയാണ് പൂജകൾക്കുശേഷം ശാന്തിക്കാർ നമസ്കരിയ്ക്കാൻ ഉപയോഗിയ്ക്കുന്നത്. ഇവിടെ ദേവീവാഹനമായ സിംഹത്തിന്റെ ഒരു പ്രതിഷ്ഠയുമുണ്ട്. സിംഹത്തെ വണങ്ങിവേണം ദേവിയെ വണങ്ങാനെന്നാണ് ചിട്ട. വടക്കുവശത്ത് അഭിഷേകജലം ഒഴുക്കിവിടാൻ ഓവും പണിതിട്ടുണ്ട്. === നാലമ്പലം === ശ്രീകോവിലിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റി നാലമ്പലം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. സാമാന്യം വലുപ്പമുള്ള നാലമ്പലമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. അകത്തേയ്ക്ക് കയറുന്ന വാതിലിന് ഇരുവശവുമായി വാതിൽമാടങ്ങൾ പണിതിട്ടുണ്ട്. തെക്കേ വാതിൽമാടത്തിൽ വച്ചാണ് നിത്യേനയുള്ള വിശേഷാൽ പൂജകളും ഹോമങ്ങളും നടക്കുന്നത്. ഇവിടെത്തന്നെയാണ് [[ചെണ്ട]], [[മദ്ദളം]], [[തിമില]], [[ഇലത്താളം]] തുടങ്ങിയ വാദ്യങ്ങൾ സൂക്ഷിച്ചുവയ്ക്കുന്നതും. തെക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ പതിവുപോലെ [[തിടപ്പള്ളി|തിടപ്പള്ളിയും]] വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ [[കിണർ|കിണറും]] പണിതിട്ടുണ്ട്. ഇവിടത്തെ കിണർ ദീർഘചതുരാകൃതിയിലാണ് കുഴിച്ചിട്ടുള്ളത്. പമ്പ-മണിമല നദികളുമായും കുളവുമായും ഇതിന് നേരിട്ട് ബന്ധമുണ്ടെന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത്. തിടപ്പള്ളിയ്ക്ക് സമീപം പ്രത്യേകം അലങ്കരിച്ച ഒരു [[ഊഞ്ഞാൽ|ഊഞ്ഞാലും]] അതിൽ ദേവിയുടെ മറ്റൊരു പ്രതിഷ്ഠയുമുണ്ട്. മൂലവിഗ്രഹത്തിന്റെ അതേ മാതൃകയിൽ തീർത്ത ഈ വിഗ്രഹത്തിന് സമീപം രണ്ട് [[തലയിണ|തലയിണകളും]] [[മെത്ത|മെത്തയും]] അലങ്കരിച്ചുവച്ചിട്ടുണ്ട്. ആട്ടുന്നത് സർവ്വൈശ്വര്യസിദ്ധിയ്ക്ക് ഉത്തമമാണെന്ന് വിശ്വസിച്ചുവരുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്ന എല്ലാവരും ഇതും കൂടി ചെയ്തിട്ടേ പോകാറുള്ളൂ. ശ്രീകോവിലിന്റെ തെക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് മറ്റൊരു ചെറിയ ശ്രീകോവിലിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി ഗണപതിഭഗവാന്റെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ഈ വിഗ്രഹവും ശിലാനിർമ്മിതമാണ്. വലത്തോട്ട് തുമ്പിക്കൈ നീട്ടിനിൽക്കുന്ന ഗണപതിയുടെ പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[മഴു|മഴുവും]] പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[കയർ|കയറും]] മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[മോദകം|മോദകവും]] കാണാം. മുന്നിലെ വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭഗവാൻ ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു. ഗണപതിഹോമം, കറുകമാല, നാരങ്ങാമാല, ഉണ്ണിയപ്പം എന്നിവയാണ് ഗണപതിയ്ക്ക് പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. [[വിനായക ചതുർത്ഥി|വിനായക ചതുർത്ഥിനാളിൽ]] ഇവിടെ വിശേഷാൽ പൂജകളുണ്ടാകാറുണ്ട്. {{പ്രധാന ലേഖനം|ബലിക്കല്ല്}} ശ്രീകോവിലിന് ചുറ്റുമായി അകത്തെ ബലിവട്ടം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. അഷ്ടദിക്പാലകർ (കിഴക്ക് - [[ഇന്ദ്രൻ]], തെക്കുകിഴക്ക് - [[അഗ്നി]], തെക്ക് - [[യമൻ]], തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് - [[നിരൃതി]], പടിഞ്ഞാറ് - [[വരുണൻ]], വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് - [[വായു]], വടക്ക് - [[കുബേരൻ]] & [[ചന്ദ്രൻ]], വടക്കുകിഴക്ക് - [[ഈശാനൻ]]), സപ്തമാതൃക്കൾ (തെക്കുഭാഗത്ത് ഒറ്റക്കല്ലിൽ - കിഴക്കുനിന്ന് [[ബ്രാഹ്മി]], [[മാഹേശ്വരി]], [[കൗമാരി]], [[വൈഷ്ണവി]], [[വാരാഹി]], [[ഇന്ദ്രാണി]], [[ചാമുണ്ഡി]] എന്ന ക്രമത്തിൽ), [[വീരഭദ്രൻ]] (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം - കിഴക്കുഭാഗത്ത്), ഗണപതി (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം - പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത്), ബ്രഹ്മാവ് (വടക്കുകിഴക്കിനും കിഴക്കിനുമിടയിൽ), [[അനന്തൻ]] (തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനും പടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ശാസ്താവ് (തെക്കിനും തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ദുർഗ്ഗ (പടിഞ്ഞാറിനും വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), സുബ്രഹ്മണ്യൻ (വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനും വടക്കിനുമിടയിൽ), നിർമ്മാല്യധാരി (വടക്കിനും വടക്കുകിഴക്കിനുമിടയിൽ ശിവലിംഗരൂപത്തിൽ - ഇവിടെ [[മുണ്ഡിനി]]) എന്നിവരെ പ്രതിനിധീകരിയ്ക്കുന്ന ബലിക്കല്ലുകൾ ഇവിടെ കാണാം. നിലവിൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നിത്യശീവേലിയില്ലാത്തതിനാൽ ഇവ പ്രതീകാത്മകമായാണ് കണ്ടുവരുന്നത്. ബലിക്കല്ലുകൾ ദേവന്റെ/ദേവിയുടെ വികാരഭേദങ്ങളാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. തന്മൂലം അവയിൽ ചവിട്ടുന്നതും തൊട്ടുതലയിൽ വയ്ക്കുന്നതും നിരോധിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. ==കാർത്തികസ്തംഭം== അധർമ്മത്തിൻന്റെയും തിന്മയുടെയും ഭൗതിക പ്രതീകമാണ് കാർത്തികസ്തംഭം. ഇത് കത്തിച്ച് ചാമ്പലാക്കുന്ന ചടങ്ങിലൂടെ തിന്മയെ [[അഗ്നി]] വിഴുങ്ങി നന്മ ആധിപത്യം സ്ഥാപിക്കുന്നു എന്നാണ് വിശ്വാസം. വൃശ്ചികമാസത്തിലെ തൃക്കാർത്തിക ദിവസമാണ് ഈ ചടങ്ങ് നടക്കുന്നത്. പൊക്കമുള്ള തൂണിൽ വാഴക്കച്ചി, പഴയ ഓലകൾ, പടക്കം, ദേവിയ്ക്ക് ചാർത്തിയ ഒരു വർഷത്തെ ഉടയാടകൾ എന്നിവ പൊതിഞ്ഞുകെട്ടി അതിന്മേൽ നാടിൻറെ സർവ്വ തിന്മകളെയും ആവാഹിക്കുന്നു. ദീപാരാധനയ്ക്ക് മുമ്പായി ഇത് കത്തിക്കും. സർവ്വ ദുഃഖദുരിതങ്ങളും ഇതോടെ തീരുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. == നാരീപൂജ == ചക്കുളത്തുകാവിലെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ അനുഷ്ഠാനമാണ് നാരീപൂജ. അന്നേദിവസം ഇന്ത്യയിലെ പ്രശസ്തരായ വനിതകളെ അതിഥിയായി ക്ഷണിച്ച് ഇവിടെ നാരീപൂജയ്ക്കിരുത്താറുണ്ട്{{തെളിവ്}}. അലങ്കൃത പീഠത്തിൽ സ്ത്രീകളെ ഇരുത്തി, ഭക്ത്യാദരപൂർവ്വം പൂജാരി ഇവരെ ദുർഗ്ഗാസങ്കൽപ്പത്തിൽ പൂജിക്കുന്നു. സ്ത്രീകൾ എവിടെ മാനിക്കപ്പെടുന്നുവോ അവിടെ ദേവതമാർ ആനന്ദിക്കുന്നുവെന്ന സങ്കല്പവും സ്ത്രീയെ ശക്തിസ്വരൂപിണിയായി ആരാധിക്കണമെന്ന താന്ത്രിക സങ്കല്പവുമാണ് ഇത്തരമൊരു പൂജയുടെ പൊരുൾ. സ്ത്രീയാണ് സൃഷ്ടിയുടെ അടിസ്ഥാനം എന്ന സങ്കൽപ്പത്തിൽ നിന്നാണ് ശാക്തേയർ മഹാദേവിയെ ആരാധിച്ചത്‌. ഈ വിശ്വാസപ്രകാരം സ്ത്രീകളെ ലോകമാതാവായ ആദിപരാശക്തിയുടെ പ്രതീകമായി ആരാധിക്കുന്ന ശാക്തേയ പൂജയാണിത്. == വിശേഷ ദിവസങ്ങൾ == ചൊവ്വ, വെള്ളി, [[പൗർണ്ണമി]], അമാവാസി, അഷ്ടമി, നവമി, ജന്മ നക്ഷത്ര ദിവസം, മലയാളം- ഇംഗ്ലീഷ് മാസങ്ങളിലെ ഒന്നാം തീയതി തുടങ്ങിയവ ദർശനത്തിന് പ്രധാനമാണ്. പൊതുവേ ചൊവ്വ, വെള്ളി, ഞായർ ദിവസങ്ങളിൽ ദർശനത്തിന് തിരക്ക് അനുഭവപ്പെടാറുണ്ട്. കുംഭമാസത്തിലെ മകം- പൂരം ദിവസങ്ങൾ അതിവിശേഷം. [[നവരാത്രി]], [[തൃക്കാർത്തിക]], [[ശിവരാത്രി]], [[ദീപാവലി]], മണ്ഡലകാല ദിവസങ്ങൾ, മകരചൊവ്വ തുടങ്ങിയവ വിശേഷമാണ്. [[വിദ്യാരംഭം]], [[തൃക്കാർത്തിക]] ([[പൊങ്കാല]]) എന്നിവ അതിപ്രധാനം. == ദർശന സമയം == *രാവിലെ 4.30 AM മുതൽ ഉച്ചക്ക് 1 PM വരെ. *വൈകുന്നേരം 4.30 PM മുതൽ രാത്രി 8 PM വരെ. ==എത്തിച്ചേരുവാനുള്ള വഴി== തിരുവല്ലയിൽ നിന്ന് ഏകദേശം ഒമ്പതുകിലോമീറ്റർ പടിഞ്ഞാറുമാറി, അമ്പലപ്പുഴയ്ക്കുള്ള വഴിയിൽ, പത്തനംതിട്ട-ആലപ്പുഴ ജില്ലകളുടെ അതിർത്തിയിലാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. തിരുവല്ലയിൽ നിന്ന് ധാരാളം ബസ്സുകൾ അമ്പലപ്പുഴയ്ക്കുണ്ട്. അവയിലൊന്നിൽ കയറിയാൽ ക്ഷേത്രത്തിനടുത്തുള്ള ബസ് സ്റ്റോപ്പിൽ ഇറങ്ങാവുന്നതാണ്. പ്രധാന വഴിയിൽ തന്നെ ക്ഷേത്രകവാടം കാണാം. അതിലൂടെ അല്പം കൂടി മുന്നോട്ടുപോയാൽ ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലെത്താം. തീവണ്ടി വഴി വരുന്നവർക്ക് [[തിരുവല്ല തീവണ്ടിനിലയം|തിരുവല്ല റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനാണ്]] ഏറ്റവും അടുത്തുള്ളത് (9 കിലോമീറ്റർ). ഇവിടെ ഭൂരിപക്ഷം തീവണ്ടികൾക്കും സ്റ്റോപ്പുണ്ട്. മറ്റൊരു പ്രധാന സ്റ്റേഷൻ [[ഹരിപ്പാട് തീവണ്ടിനിലയം|ഹരിപ്പാട്ടാണ്]] (13 കിലോമീറ്റർ). [[അമ്പലപ്പുഴ തീവണ്ടിനിലയം|അമ്പലപ്പുഴ സ്റ്റേഷനും]] വളരെ അടുത്താണ്. തന്മൂലം [[തിരുവല്ല ശ്രീവല്ലഭമഹാക്ഷേത്രം]], [[അമ്പലപ്പുഴ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം]], [[ഹരിപ്പാട് സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമിക്ഷേത്രം]], [[മണ്ണാറശ്ശാല നാഗരാജക്ഷേത്രം]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ ദർശനം നടത്തുന്നവർക്ക് കൂട്ടിച്ചേർക്കാവുന്ന ക്ഷേത്രമാണ് ചക്കുളത്തുകാവ്. == അവലംബം == {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഭദ്രകാളിക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ദുർഗ്ഗാക്ഷേത്രങ്ങൾ]] {{Hindu temples in Kerala}} akzaghmv8p9mrlw9u4f4vbgyzvw5mm9 4666488 4666487 2026-09-12T19:43:36Z ~2026-48203-56 222590 /* സ്ഥലനാമം, ക്ഷേത്രപ്രതിഷ്ഠ */ 4666488 wikitext text/x-wiki {{refimprove}} {{Infobox Mandir |image = |caption=ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം |creator = |proper_name = ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം |date_built = |primary_deity = [[ദുർഗ്ഗ]] ([[ആദിപരാശക്തി]], [[ഭദ്രകാളി]], [[മഹാലക്ഷ്മി]], [[മഹാസരസ്വതി]] സങ്കല്പങ്ങൾ ഉറച്ച ദേവത) |architecture = [[തെക്കേ ഇന്ത്യൻ]], [[കേരളീയ രീതി]] |location =[[നീരേറ്റുപുറം]], [[തലവടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]], [[കുട്ടനാട് താലൂക്ക്]], [[ആലപ്പുഴ ജില്ല]], [[തിരുവല്ല|തിരുവല്ലയ്ക്ക്]] സമീപം, [[കേരളം]] |coordinates = }} [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ]] [[കുട്ടനാട് താലൂക്ക്|കുട്ടനാട് താലൂക്കിൽ]] [[തലവടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|തലവടി പഞ്ചായത്തിൽ]] [[നീരേറ്റുപുറം|നീരേറ്റുപുറത്ത്]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു പ്രസിദ്ധ ഹൈന്ദവ ക്ഷേത്രമാണ് '''ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം'''. [[പത്തനംതിട്ട ജില്ല|പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിലെ]] [[തിരുവല്ല]] നഗരത്തിൽ നിന്നും ഏകദേശം ഒൻപത് കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ജഗദീaശ്വരിയും [[പരാശക്തി|ആദിപരാശക്തിയുമായ]] [[വനദുർഗ്ഗ|വനദുർഗ്ഗയാണ്]] ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠ. '''ചക്കുളത്തമ്മ''' എന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന ഇവിടുത്തെ ഭഗവതി [[മഹാകാളി]], [[മഹാലക്ഷ്മി]], [[മഹാസരസ്വതി]], [[ഭുവനേശ്വരി]], [[ഭദ്രകാളി]] തുടങ്ങി ആദിപരാശക്തിയുടെ എല്ലാ പ്രധാന ഭാവങ്ങളിലും ആരാധിയ്ക്കപ്പെട്ടുവരുന്നു. ഉപദേവതകളായി [[ഗണപതി]], [[പരമശിവൻ]], [[മഹാവിഷ്ണു]], [[സുബ്രഹ്മണ്യൻ]], [[ശാസ്താവ്]], [[ഹനുമാൻ]], [[രാധ|രാധാസമേതനായ]] [[ശ്രീകൃഷ്ണൻ]], ദുർഗ്ഗ, സരസ്വതി, [[നവഗ്രഹങ്ങൾ]], [[നാഗദൈവങ്ങൾ]], [[രാഹു]], [[ബ്രഹ്മരക്ഷസ്സ്]], [[യക്ഷി|യക്ഷിയമ്മ]], [[ആനമറുത]] എന്നിവർക്കും പ്രതിഷ്ഠകളുണ്ട്. [[വൃശ്ചികം|വൃശ്ചികമാസത്തിലെ]] [[തൃക്കാർത്തിക]] ദിവസം പ്രസിദ്ധമായ '''[[പൊങ്കാല]]''' നടക്കുന്നു. സാക്ഷാൽ പ്രപഞ്ച നാഥയായ ഭഗവതിക്ക് മുൻപിൽ സ്ത്രീകൾ ഇഷ്ടകാര്യസിദ്ധിക്കായി നടത്തപ്പെടുന്ന [[ദ്രാവിഡർ|ദ്രാവിഡ]] ആചാരപ്രകാരമുള്ള ഒരു ആരാധനയാണ് പൊങ്കാല. അന്നേദിവസം തന്നെയുള്ള [[കാർത്തികസ്തംഭം]], ലക്ഷദീപം, [[ധനു]]മാസത്തിലെ മുപ്പെട്ട് വെള്ളിയാഴ്ചയുള്ള നാരീപൂജ, വിളിച്ചു ചൊല്ലിയുള്ള പ്രാർഥന, ലഹരിവിമോചന പ്രതിജ്ഞ തുടങ്ങിയ ചടങ്ങുകളും ഇവിടെയുണ്ട്. ഭഗവതിയ്ക്ക് ധനു ഒന്നുമുതൽ പന്ത്രണ്ടുവരെയുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ കൊടിയേറി ഉത്സവമുണ്ട്. കൂടാതെ [[നവരാത്രി]]യും ഇവിടെ അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നു. മദ്ധ്യ തിരുവതാംകൂറിലെ "സ്ത്രീകളുടെ ശബരിമല" എന്നാണു ഈ ക്ഷേത്രത്തെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. <ref>http://malayalam.nativeplanet.com/thiruvalla/attractions/chakkulathu-kavu-temple/</ref> പട്ടമന എന്നുപേരുള്ള ഒരു [[നമ്പൂതിരി]] കുടുംബം വകയാണ് ക്ഷേത്രഭരണം. ആലപ്പുഴ, പത്തനംതിട്ട, [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം]] എന്നീ ജില്ലകളുടെ അതിർത്തിയിൽ [[പമ്പാനദി|പമ്പാനദിയുടെയും]] [[മണിമലയാർ|മണിമലയാറിന്റെയും]] സംഗമസ്ഥാനത്താണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. == ഐതിഹ്യം == === സ്ഥലനാമം, ക്ഷേത്രപ്രതിഷ്ഠ === അസുരന്മാരായ ശുംഭനിശുംഭന്മാരെ നിഗ്രഹിച്ച് പ്രപഞ്ചത്തിൽ നന്മയും സമാധാനവും പുനർസ്ഥാപിച്ച ആദിപരാശക്തിയുടെ ഉജ്ജ്വലമായ ചൈതന്യമാണ് ചക്കുളത്ത് കാവിൽ വനദുർഗ്ഗയായി കുടികൊള്ളുന്നത്. ഇന്ന് ക്ഷേത്രമിരിയ്ക്കുന്ന സ്ഥലം പണ്ട് കൊടുംകാടായിരുന്നു. കാട്ടിൽ വിറകുവെട്ടാൻ പോയ ഒരു വേടൻ തന്നെ കൊത്താൻ വന്ന സർപ്പത്തെ വെട്ടി. പക്ഷേ, അതു ചത്തില്ല. പിന്നീട് ഇതേ സർപ്പത്തെ ഒരു കുളക്കരയിലെ പുറ്റിന് മുകളിൽ കണ്ടപ്പോൾ വേടൻ വീണ്ടും അതിനെ ആക്രമിച്ചു. പക്ഷേ, ഇത്തവണ പുറ്റ് പൊട്ടി ജലപ്രവാഹമുണ്ടായി. അമ്പരന്നുനിന്ന വേടന് മുന്നിൽ ഒരു സന്യാസി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട് അദ്ദേഹത്തെ ആശ്വസിപ്പിച്ചു. ഇതേ സമയം വേടന്റെ കുടുംബവും അവിടെയെത്തിയിരുന്നു. വെള്ളത്തിന് [[പാൽ|പാലും]] തേനും കലർന്ന നിറം വരുമ്പോൾ ജലപ്രവാഹം അവസാനിക്കുമെന്ന് സന്യാസി അവരോട് പറഞ്ഞു. പുറ്റിനകത്ത് പ്രപഞ്ചനാഥയായ സാക്ഷാൽ [[പരാശക്തി|ആദിപരാശക്തി]] ജലശയനം നടത്തിയ വെള്ളമാണിതെന്നും പുറ്റ് പൊളിച്ച് നോക്കിയാൽ ജഗദീശ്വരിയുടെ ഒരു പ്രതിഷ്ഠ കാണാമെന്നും അതിനെ ആരാധിച്ചാൽ സർവ്വ ഐശ്വര്യങ്ങളും ഉണ്ടാകുമെന്നും പറഞ്ഞ് പുറ്റ് ഉടച്ച് സന്യാസി വിഗ്രഹം പുറത്തെടുത്തു. അതോടെ അദ്ദേഹം അപ്രത്യക്ഷനായി. അന്ന് രാത്രി വേടൻ്റെ സ്വപ്നത്തിൽ സന്യാസിയായി വന്നത് സാക്ഷാൽ [[നാരദൻ|നാരദമുനിയാണെന്നും]] വെളിപ്പെട്ടു. ആ വിഗ്രഹമാണ് ചക്കുളത്തുകാവിൽ കുടികൊള്ളുന്നത് എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. അന്നുമുതൽ വേടനും കുടുംബവും ആ വനത്തിൽ തന്നെ താമസം തുടങ്ങി. എല്ലാ ദിവസവും കാട്ടിൽപ്പോയി വിറകും ഭക്ഷണസാധനങ്ങളും ശേഖരിച്ച് മൺകലത്തിൽ പാചകം ചെയ്താണ് അവർ കഴിഞ്ഞു പോന്നത്. ഉണ്ടാക്കുന്ന ഭക്ഷണത്തിൻ്റെ ഒരു പങ്ക് ഭഗവതിക്ക് നൽകിയ ശേഷമാണ് അവർ കഴിച്ചിരുന്നത്. ഒരു ദിവസം ഭക്ഷണസാധനങ്ങൾ ശേഖരിക്കാൻ പോയ അവർക്ക് യാതൊന്നും കിട്ടിയില്ല. വഴിപാട് മുടങ്ങുമല്ലോ എന്നോർത്ത് വിഷമിച്ച വേടനും കുടുംബവും കലം നിറയെ ചോറും കറികളും ഇരിയ്ക്കുന്നത് കണ്ട് അമ്പരന്നു . ഇതെല്ലാം ഭഗവതിയുടെ അനുഗ്രഹമാണെന്നറിഞ്ഞ അവർ ഉച്ചത്തിൽ ദേവീനാമങ്ങൾ ഉരുവിട്ടു. ഇതേ സമയം ഒരു അശരീരിയും ഉണ്ടായി. അത് ഇങ്ങനെയായിരുന്നു: {{cquote|മക്കളേ, ഞാൻ നിങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി ഉണ്ടാക്കിയതാണ് ഈ ആഹാരം. ഇത് കഴിച്ച് വിശ്രമിക്കുക. നിങ്ങളുടെ നിഷ്കളങ്കമായ ഭക്തിയിൽ ഞാൻ വളരെ സന്തുഷ്ടയാണ്. തീരാദുഃഖങ്ങളിൽ പോലും എന്നെ കൈവിടാത്തവർക്ക് ഞാൻ ദാസിയും തോഴിയും ആയിരിക്കും. ഭക്തിപൂർവ്വം ആര് എവിടെനിന്ന് വിളിച്ചാലും അവരോടൊപ്പം ഞാൻ എപ്പോഴും ഉണ്ടായിരിക്കും.}} ഈ ഓർമ്മ പുതുക്കാനാണ് ചക്കുളത്തു കാവിൽ ജനലക്ഷക്ഷങ്ങൾ പൊങ്കാല ഇടുന്നത്. ഭക്തർ അമ്മയ്ക്ക് പൊങ്കാല ഇടുമ്പോൾ അവരിലൊരാളായി അമ്മയും പൊങ്കാലയിടാനുണ്ടാകുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. പിൽക്കാലത്ത് ആ വേടനും കുടുംബവും സ്ഥലം വിട്ടുപോകുകയും ബ്രാഹ്മണർ അവിടെ താമസമാക്കുകയും ചെയ്തു. അവരിൽ പ്രധാനിയായ പട്ടമന ഇല്ലത്തെ നമ്പൂതിരി താന്ത്രികവിധികളോടുകൂടിയ ക്ഷേത്രം ഇവിടെ പണികഴിപ്പിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. അങ്ങനെയാണ് ചക്കുളത്തുകാവ് ക്ഷേത്രം നിലവിൽ വന്നത്. 1981-ൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നടന്ന നവീകരണത്തിനു ശേഷം അഷ്ടബാഹുക്കളോടുകൂടിയ ആദിപരാശക്തിയുടെ മൂർത്തരൂപമായ വനദുർഗ്ഗയെ പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. മഹാകാളി, മഹാലക്ഷ്മി, മഹാസരസ്വതി തുടങ്ങിയ പ്രധാന ഭാവങ്ങളിൽ ജഗദീശ്വരി ഇവിടെ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു.<ref>http://chakkulathukavutemple.org/about-temple/</ref> പ്രധാന പ്രതിഷ്‌ഠയായ വനദുർഗ്ഗയ്ക്ക് പുറമേ പരമശിവൻ, മഹാവിഷ്‌ണു, ഗണപതി, ധർമ്മശാസ്താവ്, സുബ്രഹ്മണ്യൻ, യക്ഷിയമ്മ, നവഗ്രഹങ്ങൾ എന്നിവർക്കും ഇവിടെ തുല്യ പ്രാധാന്യത്തോടെ സ്ഥാനം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. === യക്ഷിയമ്മ === കേരളത്തിലെ പല ക്ഷേത്രങ്ങളിലും കണ്ടുവരുന്ന ഒരു ഉപപ്രതിഷ്ഠയാണ് യക്ഷിയമ്മ. പ്രധാനമായും തെക്കൻ കേരളത്തിലാണ് ഈ പ്രതിഷ്ഠ കണ്ടു വരുന്നതെങ്കിലും കേരളത്തിന്റെ മറ്റു ഭാഗങ്ങളിലും ഒട്ടും കുറവല്ല. ചരിത്രപരമായി നോക്കുമ്പോൾ ആദിദ്രാവിഡസങ്കല്പത്തിലെ പ്രേതാരാധനയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു കിടക്കുന്നതാണ് യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠകൾ. അതേ സമയം സൗന്ദര്യം, അമാനുഷിക ശക്തി, പ്രേമം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളും യക്ഷികളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടുകിടക്കുന്നു. ഇങ്ങനെയൊക്കെ ആന്നെങ്കിലും യക്ഷിയ്ക്ക് സവിശേഷ പ്രാധാന്യം നൽകുന്ന ക്ഷേത്രങ്ങൾ വളരെ കുറവാണ്. ചക്കുളത്തുകാവ് ക്ഷേത്രം അവയിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടതാണ്. നാലമ്പലത്തിനു പുറത്ത് തെക്കു പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത്, പ്രത്യേകം കെട്ടിയുണ്ടാക്കിയ ശ്രീകോവിലിലാണ് യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠ. ഇവിടെ ഈ പ്രതിഷ്ഠ വരാൻ കാരണമായ കഥ ഇങ്ങനെയാണ്: ഒരിയ്ക്കൽ, ക്ഷേത്ര ഊരാളകുടുംബമായ പട്ടമന ഇല്ലത്തെ ഒരു പെൺകുട്ടി, പമ്പയാറ്റിൽ കുളിയ്ക്കാൻ പോയപ്പോൾ അവളെ അതിഭീകരിയായ ഒരു യക്ഷി ആക്രമിച്ചു. പലതവണ പെൺകുട്ടി ഓടിരക്ഷപ്പെടാൻ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും അപ്പോഴെല്ലാം യക്ഷി അവളെ പിന്തുടർന്നു. അവസാന രക്ഷയ്ക്കായി അവൾ ചക്കുളത്തമ്മയെത്തന്നെ ശരണം പ്രാപിച്ചു. ഭക്തയുടെ വിഷമം മനസ്സിലാക്കിയ ദേവി, ഉടനെ ത്രിശൂലവുമായി വരികയും യക്ഷിയെ ഭയപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു. പരിഭ്രാന്തയായ യക്ഷി, തന്നെ ഒന്നും ചെയ്യരുതെന്നും ഇനി ആരെയും താൻ ഉപദ്രവിയ്ക്കില്ലെന്നും സത്യം ചെയ്ത് ഒഴിഞ്ഞുപോയി. അങ്ങനെ മോക്ഷം കിട്ടിയ യക്ഷിയെ, പിന്നീട് ദേവിയുടെ സമീപം തന്നെ കുടിയിരുത്തുകയുണ്ടായി. ഒരു [[വാൽക്കണ്ണാടി|വാൽക്കണ്ണാടിയുടെ]] രൂപത്തിലാണിവിടെ യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠ. == ക്ഷേത്രനിർമ്മിതി == === ക്ഷേത്രപരിസരവും മതിലകവും === നീരേറ്റുപുറം ഗ്രാമത്തിന്റെ ഏതാണ്ട് ഒത്ത നടുക്കായാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. കിഴക്കോട്ടാണ് ക്ഷേത്രദർശനം. കേരളത്തിലെ രണ്ടു പ്രധാന നദികളായ പമ്പാനദിയും മണിമലയാറും യഥാക്രമം ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തെക്കും വടക്കും മാറിയൊഴുകുന്നു. [[ചിങ്ങം|ചിങ്ങമാസത്തിലെ]] [[തിരുവോണം (നക്ഷത്രം)|തിരുവോണം]] നാളിൽ പമ്പാനദിയിൽ നടത്തിവരുന്ന [[നീരേറ്റുപുറം പമ്പാ ജലോത്സവം]] അതിപ്രസിദ്ധമാണ്. നീരേറ്റുപുറം പോസ്റ്റ് ഓഫീസ്, സഹകരണ ബാങ്ക്, ഹോട്ടലുകൾ, വിവിധ കടകംബോളങ്ങൾ തുടങ്ങി നിരവധി സ്ഥാപനങ്ങൾ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പരിസരത്തായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്തുകൂടെ [[അമ്പലപ്പുഴ]]-[[തിരുവല്ല]] സംസ്ഥാനപാത കടന്നുപോകുന്നു. ഇവിടെത്തന്നെ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പേരെഴുതിയ മനോഹരമായ കവാടവും കാണാം. ഇതും കടന്ന് അല്പദൂരം സഞ്ചരിച്ചാൽ ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലെത്താം. ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലായി വലിയ [[അരയാൽ]]മരം കാണാം. ഹൈന്ദവവിശ്വാസപ്രകാരം പുണ്യവൃക്ഷമായ അരയാലിന്റെ മുകളിൽ [[ബ്രഹ്മാവ്|ബ്രഹ്മാവും]] നടുക്ക് വിഷ്ണുവും അടിയിൽ ശിവനും കുടികൊള്ളുന്നു. അങ്ങനെ, [[ത്രിമൂർത്തികൾ|ത്രിമൂർത്തികളുടെ]] പ്രത്യക്ഷസ്വരൂപമായി കണക്കാക്കുഅന അരയാലിനെ ദിവസവും രാവിലെ ഏഴുതവണ വലം വയ്ക്കുന്നത് ഉത്തമമായി കണക്കാക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ നേരെ വടക്കാണ് വാഹന പാർക്കിങ് സൗകര്യം ഏർപ്പെടുത്തിയിരിയ്ക്കുന്നത്. പൊങ്കാല സമയത്ത് [[കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി.]] ഇങ്ങോട്ട് പ്രത്യേകം സർവീസുകൾ നടത്താറുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്താണ് ഊരാളകുടുംബമായ പട്ടമന ഇല്ലം നിൽക്കുന്നത്. മുമ്പുണ്ടായിരുന്ന ഇല്ലം പൊളിച്ചുമാറ്റി ഇപ്പോൾ ഇവിടെയൊരു കോൺക്രീറ്റ് വീട് പണിതിരിയ്ക്കുകയാണ്. എന്നാൽ, ദേവിയുടെ ചെറിയൊരു ക്ഷേത്രം ഇവിടെയും കാണാം. ഇത് മഹാഭക്തനായ ഒരു നമ്പൂതിരിയ്ക്ക് ദേവി നൽകിയ ദർശനത്തിന്റെ സ്മാരകമായി കണക്കാക്കിവരുന്നു. ഇന്ന് ഇതിനെ '''മൂലകുടുംബക്ഷേത്രം''' എന്ന പേരിൽ വിശേഷിപ്പിച്ചുവരുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിൽ വിശദമായി ഒരു മതിലകം പണിതിട്ടില്ല. എങ്കിലും, ആനക്കൊട്ടിൽ മുതലുള്ള ഭാഗം മതിലകമായി കണക്കാക്കിവരുന്നു. 2022-ലാണ് ഇവിടെ അതിവിശാലമായ ആനക്കൊട്ടിൽ പണിതത്. അതിനുമുമ്പ് ഇവിടെ ഒരു [[അലൂമിനിയം]] ഷീറ്റ് മാത്രമേയുണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. ഇന്ന് ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്നവരുടെ പ്രധാന ആകർഷണമാണിവിടം. ചോറൂൺ, വിവാഹം, തുലാഭാരം, വിളിച്ചുചൊല്ലിപ്രാർത്ഥന തുടങ്ങിയ ചടങ്ങുകൾ നടക്കുന്നത് ഇവിടെ വച്ചാണ്. ആനക്കൊട്ടിലിനപ്പുറമാണ് ദേവീവാഹനമായ [[സിംഹം|സിംഹത്തെ]] ശിരസ്സിലേറ്റുന്ന സ്വർണ്ണക്കൊടിമരം കാണാൻ സാധിയ്ക്കുക. ഏകദേശം 50 അടി ഉയരം വരുന്ന ഈ കൊടിമരം, 1981-ലാണ് പ്രതിഷ്ഠിച്ചത്. വളരെ തിളക്കമുള്ള ഈ കൊടിമരത്തിനപ്പുറമാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ബലിക്കല്ല് പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുള്ള ബലിക്കൽപ്പുര. താരതമ്യേന ഉയരം കുറഞ്ഞ ബലിക്കല്ലാണ് ഇവിടെയുള്ളത് എന്നതിനാൽ പുറമേ നിന്നുനോക്കിയാൽത്തന്നെ വിഗ്രഹം കാണാവുന്നതാണ്. ബലിക്കൽപ്പുരയുടെ മച്ചിൽ പതിവുപോലെ ബ്രഹ്മാവിന്റെയും [[അഷ്ടദിക്പാലകർ|അഷ്ടദിക്പാലകരുടെയും]] രൂപങ്ങൾ കൊത്തിവച്ചിട്ടുണ്ട്. കൂടാതെ വേറെയും ധാരാളം രൂപങ്ങൾ കാണാം. ബലിക്കൽപ്പുരയുടെ ഇരുവശവുമായി രണ്ട് [[ആന|ആനകളുടെ]] രൂപങ്ങൾ കാണാൻ സാധിയ്ക്കും. ഇവ [[പ്ലാസ്റ്റർ ഓഫ് പാരീസ്|പ്ലാസ്റ്റർ ഓഫ് പാരീസിൽ]] നിർമ്മിച്ചതാണ്. ==== മഹാവിഷ്ണുക്ഷേത്രം, ആനമുറതപ്രതിഷ്ഠ ==== പ്രദക്ഷിണവഴിയുടെ തെക്കുകിഴക്കുഭാഗത്ത് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനമായി മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ പ്രതിഷ്ഠയോടുകൂടിയ ഒരു ശ്രീകോവിൽ കാണാം. ഏകദേശം നാലടി ഉയരം വരുന്ന അതിമനോഹരമായ ശിലാവിഗ്രഹമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[സുദർശനചക്രം]], പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[പാഞ്ചജന്യം]] എന്ന [[ശംഖ് (വാദ്യം)|ശംഖ്]], മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[കൗമോദകി]] എന്ന [[ഗദ]], മുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[താമര]] എന്നിവ ധരിച്ച ഭഗവാൻ നിൽക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ്. ഭഗവദ്വാഹനമായ ഗരുഡന്റെ പഞ്ചലോഹവിഗ്രഹം ഇവിടെ ഭഗവാന് അഭിമുഖമായി പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. പാൽപ്പായസം, കദളിപ്പഴം, തുളസിമാല തുടങ്ങിയവയാണ് മഹാവിഷ്ണുവിനുള്ള പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. [[അഷ്ടമിരോഹിണി]], [[വിഷു]], [[വൈകുണ്ഠ ഏകാദശി]] തുടങ്ങിയവ വിശേഷദിവസങ്ങളിൽ പെടുന്നു. ഇതിനുസമീപം കാണുന്ന മേൽക്കൂരയില്ലാത്ത ഒരു തറയിലാണ് ആനമറുതയുടെ പ്രതിഷ്ഠ. ക്ഷേത്രമുണ്ടായ കാലത്തുതന്നെ ഇവിടെ ആനമുറതയുടെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ടായിരുന്നു എന്നാണ് സങ്കല്പം. എന്നാൽ, ഇപ്പോഴത്തെ പ്രതിഷ്ഠ 2023 ജൂൺ 18-നാണ് നടത്തിയത്. നീരേറ്റുപുറം പരിസരത്ത് നിരവധി ഉപദ്രവങ്ങളുണ്ടാക്കിയ ഒരു ആനയുടെ പ്രേതത്തെയാണ് ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. ആനമുറതപ്രതിഷ്ഠയ്ക്കപ്പുറമാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ ഊട്ടുപുര പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. സാധാരണയായി ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്ത് വരുന്ന ഊട്ടുപുര ഇവിടെ തെക്കുഭാഗത്ത് വന്നിരിയ്ക്കുന്നത് ശ്രദ്ധേയമാണ്. നിത്യേന ഉച്ചയ്ക്ക് ഇവിടെ അന്നദാനമുണ്ടാകും. പ്രമുഖ വ്യവസായിയായ [[ഗോകുലം ഗോപാലൻ|ഗോകുലം ഗോപാലന്റെ]] വഴിപാടായി 2018-ലാണ് ഈ ഊട്ടുപുര പണിതത്. പ്രദക്ഷിണമായി വരുമ്പോൾ തെക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് പ്രത്യേകം ശ്രീകോവിലിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി അയ്യപ്പസ്വാമിയുടെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. കൃഷ്ണശിലയിൽ തീർത്ത വിഗ്രഹത്തിന് ഏകദേശം രണ്ടടി ഉയരം വരും. [[ശബരിമല ധർമ്മശാസ്താക്ഷേത്രം|ശബരിമലയിലെ]] വിഗ്രഹവുമായി നല്ല രൂപസാദൃശ്യമുള്ള വിഗ്രഹമാണിത്. ഇവിടെവച്ചാണ് ശബരിമല തീർത്ഥാടകർ മാലയിടുന്നതും കെട്ടുനിറയ്ക്കുന്നതുമെല്ലാം. അയ്യപ്പന്റെ ശ്രീകോവിലിന് തെക്കുവശത്ത് പ്രത്യേകം തീർത്ത ഒരു തറയിലാണ് നാഗദൈവങ്ങളുടെ പ്രതിഷ്ഠ. [[നാഗരാജാവ്|നാഗരാജാവായി]] [[വാസുകി]] കുടികൊള്ളുന്ന കാവിൽ, കൂടെ [[നാഗയക്ഷി|നാഗയക്ഷിയായി]] ശതശീർഷ എന്ന പത്നിയുമുണ്ട്. [[നൂറും പാലും]], [[സർപ്പംപാട്ട്]], മഞ്ഞൾപ്പൊടി അഭിഷേകം, പുറ്റും മുട്ടയും സമർപ്പണം എന്നിവയാണ് നാഗദൈവങ്ങളുടെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. എല്ലാമാസവും [[ആയില്യം (നക്ഷത്രം)|ആയില്യം]] നാളിൽ ഇവർക്ക് വിശേഷാൽ പൂജകളും കന്നിമാസത്തിലെ ആയില്യത്തിന് [[സർപ്പബലി|സർപ്പബലിയുമുണ്ടാകും]]. അയ്യപ്പന്റെ ശ്രീകോവിലിന് വടക്കുവശത്താണ് ഐതിഹ്യപ്രസിദ്ധമായ യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠയുള്ള ശ്രീകോവിൽ. തന്റെ ഭക്തയായ പെൺകുട്ടിയെ ഉപദ്രവിയ്ക്കാൻ വന്ന യക്ഷിയെ ദേവി ശാന്തയാക്കി ഇവിടെ കുടിയിരുത്തുകയായിരുന്നു എന്നാണ് സങ്കല്പം. വറപൊടി നിവേദ്യമാണ് ഇവിടെ പ്രധാന വഴിപാട്. ==== വീരഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം ==== നാഗപ്രതിഷ്ഠയുടെ നേരെ പടിഞ്ഞാറ് ഉയരത്തിലാണ് ചക്കുളത്തുകാവിലെ ഏറ്റവും പുതിയ ഉപപ്രതിഷ്ഠയായ വീരഹനുമാനെ പ്രതിഷ്ഠിച്ച ക്ഷേത്രം. കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഹനുമദ്വിഗ്രഹങ്ങളിലൊന്നാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. പതിനെട്ടടി ഉയരം വരുന്ന ഈ വിഗ്രഹം, ഒറ്റക്കല്ലിൽ തീർത്തതാണ്. ഇടതുകയ്യിൽ ഗദ തലകീഴായി പിടിച്ച്, വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ് ഇവിടെയുള്ള ഹനുമദ്വിഗ്രഹം. പ്രത്യേകം മതിലകത്തോടുകൂടിയ ഈ ക്ഷേത്രം 2016-ലാണ് പണികഴിപ്പിച്ചത്. ആദ്യകാലത്ത് ക്ഷേത്രത്തിലെ മൂലകുടുംബക്ഷേത്രത്തിൽ അഷ്ടദിക്പാലകർക്കൊപ്പം പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെട്ടിരുന്ന ഹനുമാനെ, സ്ഥലപരിമിതിമൂലം ഇങ്ങോട്ട് മാറ്റിപ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുകയായിരുന്നു. താഴെനിന്ന് പന്ത്രണ്ടുപടികൾ കയറിവേണം നടയ്ക്കുനേരെയെത്താൻ. പടികളുടെ താഴെയായി ആനമുഖത്തോടുകൂടിയ ഒരു എടുപ്പുണ്ട്. ഹനുമാൻ സ്വാമിയെ ഉപാസിയ്ക്കുന്നത് ശത്രുദോഷങ്ങളിൽ നിന്നു മോചനം നൽകുമെന്നാണ് ഭക്തജനവിശ്വാസം. തന്മൂലം നിരവധി ആളുകളാണ് ഇവിടെ ദർശനത്തിനെത്തുന്നത്. സർവ്വകാര്യസിദ്ധി വിളക്കുഴിച്ചിലാണ് ഇവിടെയുള്ള പ്രധാന വഴിപാട്. കൂടാതെ സാധാരണ ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രങ്ങളിലെപ്പോലെ വടമാല, വെറ്റിലമാല, അവിൽ നിവേദ്യം, വെണ്ണക്കാപ്പ് ചാർത്തൽ എന്നിവയും അതിവിശേഷമായ വഴിപാടുകളിൽ പെടുന്നു. [[ചൈത്രം|ചൈത്രമാസത്തിലെ]] [[പൗർണ്ണമി|പൗർണ്ണമിനാളിൽ]] നടക്കുന്ന ഹനുമാൻ ജയന്തിയാണ് ഇവിടെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷം. ഇതിനോടനുബന്ധിച്ച് ഇവിടെ '''ആഞ്ജനേയോത്സവം''' എന്ന പേരിൽ പത്തുദിവസത്തെ ഉത്സവം നടത്തിവരുന്നുണ്ട്. ഇതുകൂടാതെ [[കർക്കടകം|കർക്കടകമാസത്തിലെ]] [[രാമായണമാസം|രാമായണമാസാചരണവും]] അതിവിശേഷമാണ്. ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തൊട്ടടുത്തായി മറ്റൊരു ശ്രീകോവിലും കാണാം. ഇവിടെ രാധാകൃഷ്ണന്മാരാണ് പ്രതിഷ്ഠ. ഇതും താരതമ്യേന പുതിയൊരു ശ്രീകോവിലാണ്. കൃഷ്ണശിലാനിർമ്മിതമായ വിഗ്രഹത്തിൽ വലതുവശത്ത് ശ്രീകൃഷ്ണനും ഇടതുവശത്ത് രാധയുമാണ് പ്രതിഷ്ഠകൾ. വലതുകയ്യിൽ [[ഓടക്കുഴൽ]] പിടിച്ച്, ഇടതുകൈ രാധയുടെ തോളത്തുവച്ചുനിൽക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ് ഇവിടെ ശ്രീകൃഷ്ണപ്രതിഷ്ഠ. രാധയാണെങ്കിൽ, വലതുകയ്യിൽ താമര പിടിച്ച് ഭഗവാന്റെ കരലാളനത്താൽ നമ്രമുഖിയായി നിൽക്കുന്നു. രണ്ടുപേരെയും ഒരുമിച്ചാണ് വിഗ്രഹത്തിൽ ചിത്രീകരിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. [[അഷ്ടമിരോഹിണി]] ഇവിടെ അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നുണ്ട്. ==== സുബ്രഹ്മണ്യനും ശിവനും ==== ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറുഭാഗം മുഴുവൻ നിരവധി മരങ്ങളാൽ സമ്പുഷ്ടമാണ്. ഇവിടെയുള്ള മരങ്ങളിലെല്ലാം ധാരാളം കൊടികൾ കെട്ടിത്തൂക്കിയിരിയ്ക്കുന്നത് കാണാം. മക്കളില്ലാത്ത ദമ്പതികളുടെ നേർച്ചകളാണ് ഇവയിലധികവും. അവയെ കണ്ടുകൊണ്ട് നടന്നെത്തുന്നത് വടക്കുപടിഞ്ഞാറേമൂലയിലുള്ള സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമിയുടെ ശ്രീകോവിലിനുമുന്നിലാണ്. ഏകദേശം നാലടി ഉയരം വരുന്ന ബാലസുബ്രഹ്മണ്യവിഗ്രഹമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിച്ച്, ഇടതുകൈ അരയിൽ കുത്തിനിൽക്കുന്ന സുബ്രഹ്മണ്യന്ന് [[സ്കന്ദഷഷ്ഠി|സ്കന്ദഷഷ്ഠിയും]] [[തൈപ്പൂയം|തൈപ്പൂയവുമാണ്]] പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷങ്ങൾ. കൂടാതെ എല്ലാമാസത്തെയും വെളുത്ത [[ഷഷ്ഠി|ഷഷ്ഠിയും]] പ്രാധാന്യത്തോടെ ആചരിച്ചുവരുന്നു. സുബ്രഹ്മണ്യശ്രീകോവിലിന് സമീപത്തായി [[കാളിയമർദ്ദനം]] നടത്തുന്ന ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ അതിമനോഹരമായ ഒരു ശില്പവും അതിനോടുചേർന്നുള്ള ചെറിയൊരു ജലപാതയും കാണാം. 2021-ലാണ് ഇവിടെ ഈ ശില്പം പണിതത്. ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്ന ഭക്തരെ ഇത് വളരെയധികം ആകർഷിയ്ക്കുന്നുണ്ട്. ഇവിടെത്തന്നെയാണ് ക്ഷേത്രം വക അഗതിമന്ദിരവും പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. നിരാലംബരായ ആളുകൾക്ക് സുഖകരമായ താമസ-ഭക്ഷണസൗകര്യങ്ങൾ ഏർപ്പാടാക്കിയിട്ടുള്ള ഈ കെട്ടിടം, ക്ഷേത്രം ട്രസ്റ്റിന്റെ സാമൂഹികപ്രവർത്തനങ്ങളിൽ പ്രധാനപങ്കുവഹിയ്ക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്താണ് വഴിപാട് കൗണ്ടർ. മഞ്ഞൾനീരാട്ട്, കൈവട്ടകഗുരുതി, ചുറ്റുവിളക്ക്, കാര്യസിദ്ധി അഭിഷേകം, രക്തപുഷ്പാഞ്ജലി, കുങ്കുമാർച്ചന, പൂമൂടൽ, നെയ്യപ്പം മൂടൽ തുടങ്ങിയവയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. കൂടാതെ നിരവധി മന്ത്രങ്ങൾ കൊണ്ടുള്ള അർച്ചനകളും വിശേഷമാണ്. വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിലെത്തിയാൽ ഐതിഹ്യപ്രസിദ്ധമായ ചക്കരക്കുളം കാണാം. വളരെ ചെറിയൊരു കുളമാണെങ്കിലും ഇവിടെ കുളിയ്ക്കാനും കാലുകഴുകാനുമെല്ലാം സൗകര്യമുണ്ട്. ഉത്സവാവസാനം ദേവിയ്ക്ക് ഇവിടെയാണ് ആറാട്ട് നടക്കുന്നത്. ഇതിന് തൊട്ടടുത്താണ് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനം നൽകുന്ന ശിവന്റെ ശ്രീകോവിൽ. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ശിവലിംഗമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. ശംഖാഭിഷേകം, ധാര, പിൻവിളക്ക്, കൂവളമാല തുടങ്ങി നിരവധി വഴിപാടുകൾ ശിവന്നുണ്ട്. [[ശിവരാത്രി|ശിവരാത്രിയാണ്]] ഇവിടെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷം. കൂടാതെ എല്ലാ [[പ്രദോഷവ്രതം|പ്രദോഷദിവസങ്ങളും]] അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നു. ഭഗവദ്വാഹനമായ [[നന്ദി (പുരാണകഥാപാത്രം)|നന്ദികേശന്റെ]] വിഗ്രഹവും നടയ്ക്കുനേരെ കാണാം. ==== നവഗ്രഹങ്ങളും സരസ്വതീമണ്ഡപവും ==== ശിവക്ഷേത്രത്തിന്റെ പുറകിലാണ് സരസ്വതീമണ്ഡപം. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ആകർഷണങ്ങളിലൊന്നാണിവിടം. ഇവിടെ ഒരേ പീഠത്തിൽ മൂന്നുപ്രതിഷ്ഠകൾ കാണാം - ഭഗവതി (ദുർഗ്ഗ), സരസ്വതി, രാഹു (സർപ്പം). വാൽക്കണ്ണാടിരൂപത്തിലാണ് ഭഗവതിയെ ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. സരസ്വതീരൂപം സാധാരണ കാണുന്നപോലെ പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[വേദം]], പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ജപമാല]] എന്നിവ ധരിച്ച്, മുന്നിലെ രണ്ടുകൈകൾ കൊണ്ട് [[വീണ]] മീട്ടുന്ന രൂപത്തിലാണ്. മൂന്നുവിഗ്രഹങ്ങളും പഞ്ചലോഹത്തിൽ നിർമ്മിച്ചവയാണ്. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടുകളിലൊന്നായ കാര്യസിദ്ധി അഭിഷേകം നടത്തുന്നത് ഇവിടെയാണ്. ഭക്തർക്ക് സ്വന്തം കൈകൊണ്ടുതന്നെ നടത്താവുന്ന അഭിഷേകമാണിത്. ഒരു കുടത്തിൽ ജലം നിറച്ചുകൊണ്ടുവന്ന് അത് ഇവിടെയുള്ള മൂന്നുദേവതകൾക്കും അഭിഷേകം ചെയ്യുന്നു. പേര് സൂചിപ്പിയ്ക്കുന്നതുപോലെ സർവ്വകാര്യസിദ്ധിയാണ് ഇതിന്റെ ഫലമെന്ന് ഭക്തർ വിശ്വസിയ്ക്കുന്നു. സരസ്വതീമണ്ഡപത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്താണ് നവഗ്രഹപ്രതിഷ്ഠയോടുകൂടിയ ശ്രീകോവിൽ. അഴികളോടുകൂടിയ ഈ ശ്രീകോവിലിനകത്ത് ഒരേപീഠത്തിൽ വിവിധ ദിക്കുകളിലേയ്ക്ക് ദർശനമായി നവഗ്രഹദേവതകളെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. ഗ്രഹനായകനായ [[സൂര്യൻ]] നടുക്കും മറ്റുള്ളവർ ചുറ്റും നിൽക്കുന്ന പതിവുസങ്കല്പത്തിൽ തന്നെയാണ് ഇവിടെയും നവഗ്രഹപ്രതിഷ്ഠ. സൂര്യന്റെ കിഴക്കുവശത്ത് [[ശുക്രൻ]], തെക്കുകിഴക്ക് [[ചന്ദ്രൻ]], തെക്ക് [[ചൊവ്വ]], തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് രാഹു, പടിഞ്ഞാറ് [[ശനി]], വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് [[കേതു]], വടക്ക് [[വ്യാഴം]], വടക്കുകിഴക്ക് [[ബുധൻ]] എന്ന ക്രമത്തിലാണ് പ്രതിഷ്ഠ. സൂര്യനും ബുധനും ശുക്രനും കിഴക്കോട്ടും, ചന്ദ്രനും ശനിയും പടിഞ്ഞാറോട്ടും, ചൊവ്വയും രാഹുവും കേതുവും തെക്കോട്ടും വ്യാഴം മാത്രം വടക്കോട്ടും ദർശനം നൽകുന്നു. നിത്യവും ഇവർക്ക് വിശേഷാൽ പൂജകളും വഴിപാടുകളുമുണ്ടാകാറുണ്ട്. === ശ്രീകോവിൽ === ദീർഘചതുരാകൃതിയിൽ തീർത്ത, മേൽക്കൂരയില്ലാത്ത ഒരു ഒറ്റനില ശ്രീകോവിലാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. കരിങ്കല്ലിൽ തീർത്ത ഈ ശ്രീകോവിലിന്റെ മുകളിൽ കോണുകളിലേയ്ക്കുള്ള ഭാഗങ്ങൾ ചെമ്പുമേഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ഇവിടെയുള്ള സോപാനപ്പടികൾ നേരിട്ടുകയറാൻ പറ്റുന്ന രീതിയിലാണ് പണികഴിപ്പിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. അകത്തേയ്ക്കുള്ള വാതിലിന് ഇരുവശവുമായി രണ്ട് ദ്വാരപാലികമാരുടെ രൂപങ്ങൾ കൊത്തിവച്ചിട്ടുണ്ട്. ശ്രീകോവിലിനകത്ത് ഒരുമുറിയേയുള്ളൂ. അതാണ് വിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ഠിച്ച ഗർഭഗൃഹം. ഏകദേശം ഒരടി ഉയരം വരുന്ന സ്വയംഭൂവായ ശിവലിംഗവും പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുള്ള, വനദുർഗ്ഗാദേവിയുടെ നാലടി ഉയരം വരുന്ന അഷ്ടബാഹുപഞ്ചലോഹവിഗ്രഹവും കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെട്ടിരിയ്ക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിലെ മൂലപ്രതിഷ്ഠയായ സ്വയംഭൂലിംഗത്തിലാണ് ഇവിടെ പ്രധാന പൂജകൾ അധികവും നടത്താറുള്ളത്. [[കൊല്ലൂർ മൂകാംബികാക്ഷേത്രം|കൊല്ലൂർ മൂകാംബിക]], [[ചോറ്റാനിക്കര ഭഗവതിക്ഷേത്രം|ചോറ്റാനിക്കര]] തുടങ്ങിയ ക്ഷേത്രങ്ങളിലെപ്പോലെ ദേവിയുടെ സമസ്തഭാവങ്ങളും കൂടിച്ചേർന്ന ഒരു മൂർത്തിയായാണ് ഇവിടെയും സങ്കല്പമുള്ളത്. 1981-ൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നടന്ന നവീകരണകലശത്തിനുശേഷമാണ് ഇവിടെ ദേവിയ്ക്ക് സ്വരൂപത്തിൽ വിഗ്രഹമുണ്ടായത്. ഏറ്റവും പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[സുദർശനചക്രം]], അതിനുമുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[നാന്ദകം]] എന്ന [[വാൾ]], അതിന്റെയും മുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[അമ്പ്]] എന്നിവയും ഏറ്റവും പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ശംഖ്]], അതിന്റെ മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ത്രിശൂലം]], അതിന്റെയും മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[വില്ല്]] എന്നിവയും ധരിച്ച ദേവി, ഏറ്റവും മുന്നിലുള്ള രണ്ടുകൈകൾ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു. അങ്ങനെ, വിശ്വപ്രകൃതിയുടെ മൂലതേജസ്സിനെ മുഴുവൻ ആവാഹിച്ചുകൊണ്ട് സാക്ഷാൽ ചക്കുളത്തുകാവിലമ്മ, മഹാശക്തിസ്വരൂപിണിയായി ശ്രീലകത്ത് വാഴുന്നു. ശ്രീകോവിലിന്റെ പുറംചുവരുകൾ പൂർണ്ണമായും സ്വർണ്ണം പൂശിയ നിലയിലാണ് കാണപ്പെടുന്നത്. ഇവിടെ ധാരാളം ദേവതാരൂപങ്ങളുണ്ട്. അവയെല്ലാം സ്വർണ്ണത്തിൽ കുളിച്ച് കാണപ്പെടുന്ന കാഴ്ച അതിമനോഹരമാണ്. ചണ്ഡികാദേവി, മഹിഷാസുരമർദ്ദിനി, [[ത്രിപുരസുന്ദരി]], [[മധുര മീനാക്ഷി ക്ഷേത്രം|മധുര മീനാക്ഷി]], [[കാമാക്ഷി അമ്മൻ കോവിൽ|കാഞ്ചി കാമാക്ഷി]], [[സപ്തമാതൃക്കൾ]], [[അഷ്ടലക്ഷ്മി|അഷ്ടലക്ഷ്മിമാർ]] തുടങ്ങിയ ദേവീരൂപങ്ങൾക്കാണ് ഇവിടെ പ്രാധാന്യമെങ്കിലും ഗണപതി, സുബ്രഹ്മണ്യൻ തുടങ്ങിയവരുടെ രൂപങ്ങളും ഇവിടെ കാണാം. ശ്രീകോവിലിന് നേരെമുന്നിലായി ചെറിയൊരു നമസ്കാരമണ്ഡപവും കാണാം. ഇവിടെയാണ് പൂജകൾക്കുശേഷം ശാന്തിക്കാർ നമസ്കരിയ്ക്കാൻ ഉപയോഗിയ്ക്കുന്നത്. ഇവിടെ ദേവീവാഹനമായ സിംഹത്തിന്റെ ഒരു പ്രതിഷ്ഠയുമുണ്ട്. സിംഹത്തെ വണങ്ങിവേണം ദേവിയെ വണങ്ങാനെന്നാണ് ചിട്ട. വടക്കുവശത്ത് അഭിഷേകജലം ഒഴുക്കിവിടാൻ ഓവും പണിതിട്ടുണ്ട്. === നാലമ്പലം === ശ്രീകോവിലിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റി നാലമ്പലം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. സാമാന്യം വലുപ്പമുള്ള നാലമ്പലമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. അകത്തേയ്ക്ക് കയറുന്ന വാതിലിന് ഇരുവശവുമായി വാതിൽമാടങ്ങൾ പണിതിട്ടുണ്ട്. തെക്കേ വാതിൽമാടത്തിൽ വച്ചാണ് നിത്യേനയുള്ള വിശേഷാൽ പൂജകളും ഹോമങ്ങളും നടക്കുന്നത്. ഇവിടെത്തന്നെയാണ് [[ചെണ്ട]], [[മദ്ദളം]], [[തിമില]], [[ഇലത്താളം]] തുടങ്ങിയ വാദ്യങ്ങൾ സൂക്ഷിച്ചുവയ്ക്കുന്നതും. തെക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ പതിവുപോലെ [[തിടപ്പള്ളി|തിടപ്പള്ളിയും]] വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ [[കിണർ|കിണറും]] പണിതിട്ടുണ്ട്. ഇവിടത്തെ കിണർ ദീർഘചതുരാകൃതിയിലാണ് കുഴിച്ചിട്ടുള്ളത്. പമ്പ-മണിമല നദികളുമായും കുളവുമായും ഇതിന് നേരിട്ട് ബന്ധമുണ്ടെന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത്. തിടപ്പള്ളിയ്ക്ക് സമീപം പ്രത്യേകം അലങ്കരിച്ച ഒരു [[ഊഞ്ഞാൽ|ഊഞ്ഞാലും]] അതിൽ ദേവിയുടെ മറ്റൊരു പ്രതിഷ്ഠയുമുണ്ട്. മൂലവിഗ്രഹത്തിന്റെ അതേ മാതൃകയിൽ തീർത്ത ഈ വിഗ്രഹത്തിന് സമീപം രണ്ട് [[തലയിണ|തലയിണകളും]] [[മെത്ത|മെത്തയും]] അലങ്കരിച്ചുവച്ചിട്ടുണ്ട്. ആട്ടുന്നത് സർവ്വൈശ്വര്യസിദ്ധിയ്ക്ക് ഉത്തമമാണെന്ന് വിശ്വസിച്ചുവരുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്ന എല്ലാവരും ഇതും കൂടി ചെയ്തിട്ടേ പോകാറുള്ളൂ. ശ്രീകോവിലിന്റെ തെക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് മറ്റൊരു ചെറിയ ശ്രീകോവിലിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി ഗണപതിഭഗവാന്റെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ഈ വിഗ്രഹവും ശിലാനിർമ്മിതമാണ്. വലത്തോട്ട് തുമ്പിക്കൈ നീട്ടിനിൽക്കുന്ന ഗണപതിയുടെ പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[മഴു|മഴുവും]] പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[കയർ|കയറും]] മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[മോദകം|മോദകവും]] കാണാം. മുന്നിലെ വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭഗവാൻ ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു. ഗണപതിഹോമം, കറുകമാല, നാരങ്ങാമാല, ഉണ്ണിയപ്പം എന്നിവയാണ് ഗണപതിയ്ക്ക് പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. [[വിനായക ചതുർത്ഥി|വിനായക ചതുർത്ഥിനാളിൽ]] ഇവിടെ വിശേഷാൽ പൂജകളുണ്ടാകാറുണ്ട്. {{പ്രധാന ലേഖനം|ബലിക്കല്ല്}} ശ്രീകോവിലിന് ചുറ്റുമായി അകത്തെ ബലിവട്ടം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. അഷ്ടദിക്പാലകർ (കിഴക്ക് - [[ഇന്ദ്രൻ]], തെക്കുകിഴക്ക് - [[അഗ്നി]], തെക്ക് - [[യമൻ]], തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് - [[നിരൃതി]], പടിഞ്ഞാറ് - [[വരുണൻ]], വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് - [[വായു]], വടക്ക് - [[കുബേരൻ]] & [[ചന്ദ്രൻ]], വടക്കുകിഴക്ക് - [[ഈശാനൻ]]), സപ്തമാതൃക്കൾ (തെക്കുഭാഗത്ത് ഒറ്റക്കല്ലിൽ - കിഴക്കുനിന്ന് [[ബ്രാഹ്മി]], [[മാഹേശ്വരി]], [[കൗമാരി]], [[വൈഷ്ണവി]], [[വാരാഹി]], [[ഇന്ദ്രാണി]], [[ചാമുണ്ഡി]] എന്ന ക്രമത്തിൽ), [[വീരഭദ്രൻ]] (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം - കിഴക്കുഭാഗത്ത്), ഗണപതി (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം - പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത്), ബ്രഹ്മാവ് (വടക്കുകിഴക്കിനും കിഴക്കിനുമിടയിൽ), [[അനന്തൻ]] (തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനും പടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ശാസ്താവ് (തെക്കിനും തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ദുർഗ്ഗ (പടിഞ്ഞാറിനും വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), സുബ്രഹ്മണ്യൻ (വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനും വടക്കിനുമിടയിൽ), നിർമ്മാല്യധാരി (വടക്കിനും വടക്കുകിഴക്കിനുമിടയിൽ ശിവലിംഗരൂപത്തിൽ - ഇവിടെ [[മുണ്ഡിനി]]) എന്നിവരെ പ്രതിനിധീകരിയ്ക്കുന്ന ബലിക്കല്ലുകൾ ഇവിടെ കാണാം. നിലവിൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നിത്യശീവേലിയില്ലാത്തതിനാൽ ഇവ പ്രതീകാത്മകമായാണ് കണ്ടുവരുന്നത്. ബലിക്കല്ലുകൾ ദേവന്റെ/ദേവിയുടെ വികാരഭേദങ്ങളാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. തന്മൂലം അവയിൽ ചവിട്ടുന്നതും തൊട്ടുതലയിൽ വയ്ക്കുന്നതും നിരോധിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. ==കാർത്തികസ്തംഭം== അധർമ്മത്തിൻന്റെയും തിന്മയുടെയും ഭൗതിക പ്രതീകമാണ് കാർത്തികസ്തംഭം. ഇത് കത്തിച്ച് ചാമ്പലാക്കുന്ന ചടങ്ങിലൂടെ തിന്മയെ [[അഗ്നി]] വിഴുങ്ങി നന്മ ആധിപത്യം സ്ഥാപിക്കുന്നു എന്നാണ് വിശ്വാസം. വൃശ്ചികമാസത്തിലെ തൃക്കാർത്തിക ദിവസമാണ് ഈ ചടങ്ങ് നടക്കുന്നത്. പൊക്കമുള്ള തൂണിൽ വാഴക്കച്ചി, പഴയ ഓലകൾ, പടക്കം, ദേവിയ്ക്ക് ചാർത്തിയ ഒരു വർഷത്തെ ഉടയാടകൾ എന്നിവ പൊതിഞ്ഞുകെട്ടി അതിന്മേൽ നാടിൻറെ സർവ്വ തിന്മകളെയും ആവാഹിക്കുന്നു. ദീപാരാധനയ്ക്ക് മുമ്പായി ഇത് കത്തിക്കും. സർവ്വ ദുഃഖദുരിതങ്ങളും ഇതോടെ തീരുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. == നാരീപൂജ == ചക്കുളത്തുകാവിലെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ അനുഷ്ഠാനമാണ് നാരീപൂജ. അന്നേദിവസം ഇന്ത്യയിലെ പ്രശസ്തരായ വനിതകളെ അതിഥിയായി ക്ഷണിച്ച് ഇവിടെ നാരീപൂജയ്ക്കിരുത്താറുണ്ട്{{തെളിവ്}}. അലങ്കൃത പീഠത്തിൽ സ്ത്രീകളെ ഇരുത്തി, ഭക്ത്യാദരപൂർവ്വം പൂജാരി ഇവരെ ദുർഗ്ഗാസങ്കൽപ്പത്തിൽ പൂജിക്കുന്നു. സ്ത്രീകൾ എവിടെ മാനിക്കപ്പെടുന്നുവോ അവിടെ ദേവതമാർ ആനന്ദിക്കുന്നുവെന്ന സങ്കല്പവും സ്ത്രീയെ ശക്തിസ്വരൂപിണിയായി ആരാധിക്കണമെന്ന താന്ത്രിക സങ്കല്പവുമാണ് ഇത്തരമൊരു പൂജയുടെ പൊരുൾ. സ്ത്രീയാണ് സൃഷ്ടിയുടെ അടിസ്ഥാനം എന്ന സങ്കൽപ്പത്തിൽ നിന്നാണ് ശാക്തേയർ മഹാദേവിയെ ആരാധിച്ചത്‌. ഈ വിശ്വാസപ്രകാരം സ്ത്രീകളെ ലോകമാതാവായ ആദിപരാശക്തിയുടെ പ്രതീകമായി ആരാധിക്കുന്ന ശാക്തേയ പൂജയാണിത്. == വിശേഷ ദിവസങ്ങൾ == ചൊവ്വ, വെള്ളി, [[പൗർണ്ണമി]], അമാവാസി, അഷ്ടമി, നവമി, ജന്മ നക്ഷത്ര ദിവസം, മലയാളം- ഇംഗ്ലീഷ് മാസങ്ങളിലെ ഒന്നാം തീയതി തുടങ്ങിയവ ദർശനത്തിന് പ്രധാനമാണ്. പൊതുവേ ചൊവ്വ, വെള്ളി, ഞായർ ദിവസങ്ങളിൽ ദർശനത്തിന് തിരക്ക് അനുഭവപ്പെടാറുണ്ട്. കുംഭമാസത്തിലെ മകം- പൂരം ദിവസങ്ങൾ അതിവിശേഷം. [[നവരാത്രി]], [[തൃക്കാർത്തിക]], [[ശിവരാത്രി]], [[ദീപാവലി]], മണ്ഡലകാല ദിവസങ്ങൾ, മകരചൊവ്വ തുടങ്ങിയവ വിശേഷമാണ്. [[വിദ്യാരംഭം]], [[തൃക്കാർത്തിക]] ([[പൊങ്കാല]]) എന്നിവ അതിപ്രധാനം. == ദർശന സമയം == *രാവിലെ 4.30 AM മുതൽ ഉച്ചക്ക് 1 PM വരെ. *വൈകുന്നേരം 4.30 PM മുതൽ രാത്രി 8 PM വരെ. ==എത്തിച്ചേരുവാനുള്ള വഴി== തിരുവല്ലയിൽ നിന്ന് ഏകദേശം ഒമ്പതുകിലോമീറ്റർ പടിഞ്ഞാറുമാറി, അമ്പലപ്പുഴയ്ക്കുള്ള വഴിയിൽ, പത്തനംതിട്ട-ആലപ്പുഴ ജില്ലകളുടെ അതിർത്തിയിലാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. തിരുവല്ലയിൽ നിന്ന് ധാരാളം ബസ്സുകൾ അമ്പലപ്പുഴയ്ക്കുണ്ട്. അവയിലൊന്നിൽ കയറിയാൽ ക്ഷേത്രത്തിനടുത്തുള്ള ബസ് സ്റ്റോപ്പിൽ ഇറങ്ങാവുന്നതാണ്. പ്രധാന വഴിയിൽ തന്നെ ക്ഷേത്രകവാടം കാണാം. അതിലൂടെ അല്പം കൂടി മുന്നോട്ടുപോയാൽ ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലെത്താം. തീവണ്ടി വഴി വരുന്നവർക്ക് [[തിരുവല്ല തീവണ്ടിനിലയം|തിരുവല്ല റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനാണ്]] ഏറ്റവും അടുത്തുള്ളത് (9 കിലോമീറ്റർ). ഇവിടെ ഭൂരിപക്ഷം തീവണ്ടികൾക്കും സ്റ്റോപ്പുണ്ട്. മറ്റൊരു പ്രധാന സ്റ്റേഷൻ [[ഹരിപ്പാട് തീവണ്ടിനിലയം|ഹരിപ്പാട്ടാണ്]] (13 കിലോമീറ്റർ). [[അമ്പലപ്പുഴ തീവണ്ടിനിലയം|അമ്പലപ്പുഴ സ്റ്റേഷനും]] വളരെ അടുത്താണ്. തന്മൂലം [[തിരുവല്ല ശ്രീവല്ലഭമഹാക്ഷേത്രം]], [[അമ്പലപ്പുഴ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം]], [[ഹരിപ്പാട് സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമിക്ഷേത്രം]], [[മണ്ണാറശ്ശാല നാഗരാജക്ഷേത്രം]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ ദർശനം നടത്തുന്നവർക്ക് കൂട്ടിച്ചേർക്കാവുന്ന ക്ഷേത്രമാണ് ചക്കുളത്തുകാവ്. == അവലംബം == {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഭദ്രകാളിക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ദുർഗ്ഗാക്ഷേത്രങ്ങൾ]] {{Hindu temples in Kerala}} 3qwgqpex97c6dlo802567oi8j954gpf 4666506 4666488 2026-09-13T02:35:53Z ~2026-48203-56 222590 /* സ്ഥലനാമം, ക്ഷേത്രപ്രതിഷ്ഠ */ 4666506 wikitext text/x-wiki {{refimprove}} {{Infobox Mandir |image = |caption=ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം |creator = |proper_name = ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം |date_built = |primary_deity = [[ദുർഗ്ഗ]] ([[ആദിപരാശക്തി]], [[ഭദ്രകാളി]], [[മഹാലക്ഷ്മി]], [[മഹാസരസ്വതി]] സങ്കല്പങ്ങൾ ഉറച്ച ദേവത) |architecture = [[തെക്കേ ഇന്ത്യൻ]], [[കേരളീയ രീതി]] |location =[[നീരേറ്റുപുറം]], [[തലവടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]], [[കുട്ടനാട് താലൂക്ക്]], [[ആലപ്പുഴ ജില്ല]], [[തിരുവല്ല|തിരുവല്ലയ്ക്ക്]] സമീപം, [[കേരളം]] |coordinates = }} [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ]] [[കുട്ടനാട് താലൂക്ക്|കുട്ടനാട് താലൂക്കിൽ]] [[തലവടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|തലവടി പഞ്ചായത്തിൽ]] [[നീരേറ്റുപുറം|നീരേറ്റുപുറത്ത്]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു പ്രസിദ്ധ ഹൈന്ദവ ക്ഷേത്രമാണ് '''ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം'''. [[പത്തനംതിട്ട ജില്ല|പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിലെ]] [[തിരുവല്ല]] നഗരത്തിൽ നിന്നും ഏകദേശം ഒൻപത് കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ജഗദീaശ്വരിയും [[പരാശക്തി|ആദിപരാശക്തിയുമായ]] [[വനദുർഗ്ഗ|വനദുർഗ്ഗയാണ്]] ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠ. '''ചക്കുളത്തമ്മ''' എന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന ഇവിടുത്തെ ഭഗവതി [[മഹാകാളി]], [[മഹാലക്ഷ്മി]], [[മഹാസരസ്വതി]], [[ഭുവനേശ്വരി]], [[ഭദ്രകാളി]] തുടങ്ങി ആദിപരാശക്തിയുടെ എല്ലാ പ്രധാന ഭാവങ്ങളിലും ആരാധിയ്ക്കപ്പെട്ടുവരുന്നു. ഉപദേവതകളായി [[ഗണപതി]], [[പരമശിവൻ]], [[മഹാവിഷ്ണു]], [[സുബ്രഹ്മണ്യൻ]], [[ശാസ്താവ്]], [[ഹനുമാൻ]], [[രാധ|രാധാസമേതനായ]] [[ശ്രീകൃഷ്ണൻ]], ദുർഗ്ഗ, സരസ്വതി, [[നവഗ്രഹങ്ങൾ]], [[നാഗദൈവങ്ങൾ]], [[രാഹു]], [[ബ്രഹ്മരക്ഷസ്സ്]], [[യക്ഷി|യക്ഷിയമ്മ]], [[ആനമറുത]] എന്നിവർക്കും പ്രതിഷ്ഠകളുണ്ട്. [[വൃശ്ചികം|വൃശ്ചികമാസത്തിലെ]] [[തൃക്കാർത്തിക]] ദിവസം പ്രസിദ്ധമായ '''[[പൊങ്കാല]]''' നടക്കുന്നു. സാക്ഷാൽ പ്രപഞ്ച നാഥയായ ഭഗവതിക്ക് മുൻപിൽ സ്ത്രീകൾ ഇഷ്ടകാര്യസിദ്ധിക്കായി നടത്തപ്പെടുന്ന [[ദ്രാവിഡർ|ദ്രാവിഡ]] ആചാരപ്രകാരമുള്ള ഒരു ആരാധനയാണ് പൊങ്കാല. അന്നേദിവസം തന്നെയുള്ള [[കാർത്തികസ്തംഭം]], ലക്ഷദീപം, [[ധനു]]മാസത്തിലെ മുപ്പെട്ട് വെള്ളിയാഴ്ചയുള്ള നാരീപൂജ, വിളിച്ചു ചൊല്ലിയുള്ള പ്രാർഥന, ലഹരിവിമോചന പ്രതിജ്ഞ തുടങ്ങിയ ചടങ്ങുകളും ഇവിടെയുണ്ട്. ഭഗവതിയ്ക്ക് ധനു ഒന്നുമുതൽ പന്ത്രണ്ടുവരെയുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ കൊടിയേറി ഉത്സവമുണ്ട്. കൂടാതെ [[നവരാത്രി]]യും ഇവിടെ അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നു. മദ്ധ്യ തിരുവതാംകൂറിലെ "സ്ത്രീകളുടെ ശബരിമല" എന്നാണു ഈ ക്ഷേത്രത്തെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. <ref>http://malayalam.nativeplanet.com/thiruvalla/attractions/chakkulathu-kavu-temple/</ref> പട്ടമന എന്നുപേരുള്ള ഒരു [[നമ്പൂതിരി]] കുടുംബം വകയാണ് ക്ഷേത്രഭരണം. ആലപ്പുഴ, പത്തനംതിട്ട, [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം]] എന്നീ ജില്ലകളുടെ അതിർത്തിയിൽ [[പമ്പാനദി|പമ്പാനദിയുടെയും]] [[മണിമലയാർ|മണിമലയാറിന്റെയും]] സംഗമസ്ഥാനത്താണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. == ഐതിഹ്യം == === സ്ഥലനാമം, ക്ഷേത്രപ്രതിഷ്ഠ === അസുരന്മാരായ ശുംഭനിശുംഭന്മാരെ നിഗ്രഹിച്ച് പ്രപഞ്ചത്തിൽ നന്മയും സമാധാനവും പുനർസ്ഥാപിച്ച ആദിപരാശക്തിയുടെ ഉജ്ജ്വലമായ ചൈതന്യമാണ് ചക്കുളത്ത് കാവിൽ വനദുർഗ്ഗയായി കുടികൊള്ളുന്നത്. ഇന്ന് ക്ഷേത്രമിരിയ്ക്കുന്ന സ്ഥലം പണ്ട് കൊടുംകാടായിരുന്നു. കാട്ടിൽ വിറകുവെട്ടാൻ പോയ ഒരു വേടൻ തന്നെ കൊത്താൻ വന്ന സർപ്പത്തെ വെട്ടി. പക്ഷേ, അതു ചത്തില്ല. പിന്നീട് ഇതേ സർപ്പത്തെ ഒരു കുളക്കരയിലെ പുറ്റിന് മുകളിൽ കണ്ടപ്പോൾ വേടൻ വീണ്ടും അതിനെ ആക്രമിച്ചു. പക്ഷേ, ഇത്തവണ പുറ്റ് പൊട്ടി ജലപ്രവാഹമുണ്ടായി. അമ്പരന്നുനിന്ന വേടന് മുന്നിൽ ഒരു സന്യാസി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. ഇതേ സമയം വേടന്റെ കുടുംബവും അവിടെ എത്തിയിരുന്നു. വെള്ളത്തിന് [[പാൽ|പാലും]] തേനും കലർന്ന നിറം വരുമ്പോൾ ജലപ്രവാഹം അവസാനിക്കുമെന്ന് സന്യാസി അവരോട് പറഞ്ഞു. പ്രപഞ്ചനാഥയായ സാക്ഷാൽ [[പരാശക്തി|ആദിപരാശക്തി]] ജലശയനം നടത്തിയ വെള്ളമാണിതെന്നും പുറ്റ് പൊളിച്ച് നോക്കിയാൽ ജഗദീശ്വരിയുടെ ഒരു പ്രതിഷ്ഠ കാണാമെന്നും അതിനെ ആരാധിച്ചാൽ സർവ്വ ഐശ്വര്യങ്ങളും ഉണ്ടാകുമെന്നും പറഞ്ഞ് പുറ്റ് ഉടച്ച് സന്യാസി വിഗ്രഹം പുറത്തെടുത്തു. അതോടെ അദ്ദേഹം അപ്രത്യക്ഷനായി. അന്ന് രാത്രി വേടൻ്റെ സ്വപ്നത്തിൽ സന്യാസിയായി വന്നത് സാക്ഷാൽ [[നാരദൻ|നാരദമുനിയാണെന്നും]] വെളിപ്പെട്ടു. ആ വിഗ്രഹമാണ് ചക്കുളത്തുകാവിൽ കുടികൊള്ളുന്നത് എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. അന്നുമുതൽ വേടനും കുടുംബവും ആ വനത്തിൽ തന്നെ താമസം തുടങ്ങി. എല്ലാ ദിവസവും കാട്ടിൽപ്പോയി വിറകും ഭക്ഷണസാധനങ്ങളും ശേഖരിച്ച് മൺകലത്തിൽ പാചകം ചെയ്താണ് അവർ കഴിഞ്ഞു പോന്നത്. ഉണ്ടാക്കുന്ന ഭക്ഷണത്തിൻ്റെ ഒരു പങ്ക് ഭഗവതിക്ക് നൽകിയ ശേഷമാണ് അവർ കഴിച്ചിരുന്നത്. ഒരു ദിവസം ഭക്ഷണസാധനങ്ങൾ ശേഖരിക്കാൻ പോയ അവർക്ക് യാതൊന്നും കിട്ടിയില്ല. വഴിപാട് മുടങ്ങുമല്ലോ എന്നോർത്ത് വിഷമിച്ച വേടനും കുടുംബവും കലം നിറയെ ചോറും കറികളും ഇരിയ്ക്കുന്നത് കണ്ട് അമ്പരന്നു . ഇതെല്ലാം ഭഗവതിയുടെ അനുഗ്രഹമാണെന്നറിഞ്ഞ അവർ ഉച്ചത്തിൽ ദേവീനാമങ്ങൾ ഉരുവിട്ടു. ഇതേ സമയം ഒരു അശരീരിയും ഉണ്ടായി. അത് ഇങ്ങനെയായിരുന്നു: {{cquote|മക്കളേ, ഞാൻ നിങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി ഉണ്ടാക്കിയതാണ് ഈ ആഹാരം. ഇത് കഴിച്ച് വിശ്രമിക്കുക. നിങ്ങളുടെ നിഷ്കളങ്കമായ ഭക്തിയിൽ ഞാൻ വളരെ സന്തുഷ്ടയാണ്. തീരാദുഃഖങ്ങളിൽ പോലും എന്നെ കൈവിടാത്തവർക്ക് ഞാൻ ദാസിയും തോഴിയും ആയിരിക്കും. ഭക്തിപൂർവ്വം ആര് എവിടെനിന്ന് വിളിച്ചാലും അവരോടൊപ്പം ഞാൻ എപ്പോഴും ഉണ്ടായിരിക്കും.}} ഈ ഓർമ്മ പുതുക്കാനാണ് ചക്കുളത്തു കാവിൽ ജനലക്ഷക്ഷങ്ങൾ പൊങ്കാല ഇടുന്നത്. ഭക്തർ അമ്മയ്ക്ക് പൊങ്കാല ഇടുമ്പോൾ അവരിലൊരാളായി അമ്മയും പൊങ്കാലയിടാനുണ്ടാകുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. പിൽക്കാലത്ത് ആ വേടനും കുടുംബവും സ്ഥലം വിട്ടുപോകുകയും ബ്രാഹ്മണർ അവിടെ താമസമാക്കുകയും ചെയ്തു. അവരിൽ പ്രധാനിയായ പട്ടമന ഇല്ലത്തെ നമ്പൂതിരി താന്ത്രികവിധികളോടുകൂടിയ ക്ഷേത്രം ഇവിടെ പണികഴിപ്പിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. അങ്ങനെയാണ് ചക്കുളത്തുകാവ് ക്ഷേത്രം നിലവിൽ വന്നത്. 1981-ൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നടന്ന നവീകരണത്തിനു ശേഷം അഷ്ടബാഹുക്കളോടുകൂടിയ ആദിപരാശക്തിയുടെ മൂർത്തരൂപമായ വനദുർഗ്ഗയെ പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. മഹാകാളി, മഹാലക്ഷ്മി, മഹാസരസ്വതി തുടങ്ങിയ പ്രധാന ഭാവങ്ങളിൽ ജഗദീശ്വരി ഇവിടെ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു.<ref>http://chakkulathukavutemple.org/about-temple/</ref> പ്രധാന പ്രതിഷ്‌ഠയായ വനദുർഗ്ഗയ്ക്ക് പുറമേ പരമശിവൻ, മഹാവിഷ്‌ണു, ഗണപതി, ധർമ്മശാസ്താവ്, സുബ്രഹ്മണ്യൻ, യക്ഷിയമ്മ, നവഗ്രഹങ്ങൾ എന്നിവർക്കും ഇവിടെ തുല്യ പ്രാധാന്യത്തോടെ സ്ഥാനം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. === യക്ഷിയമ്മ === കേരളത്തിലെ പല ക്ഷേത്രങ്ങളിലും കണ്ടുവരുന്ന ഒരു ഉപപ്രതിഷ്ഠയാണ് യക്ഷിയമ്മ. പ്രധാനമായും തെക്കൻ കേരളത്തിലാണ് ഈ പ്രതിഷ്ഠ കണ്ടു വരുന്നതെങ്കിലും കേരളത്തിന്റെ മറ്റു ഭാഗങ്ങളിലും ഒട്ടും കുറവല്ല. ചരിത്രപരമായി നോക്കുമ്പോൾ ആദിദ്രാവിഡസങ്കല്പത്തിലെ പ്രേതാരാധനയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു കിടക്കുന്നതാണ് യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠകൾ. അതേ സമയം സൗന്ദര്യം, അമാനുഷിക ശക്തി, പ്രേമം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളും യക്ഷികളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടുകിടക്കുന്നു. ഇങ്ങനെയൊക്കെ ആന്നെങ്കിലും യക്ഷിയ്ക്ക് സവിശേഷ പ്രാധാന്യം നൽകുന്ന ക്ഷേത്രങ്ങൾ വളരെ കുറവാണ്. ചക്കുളത്തുകാവ് ക്ഷേത്രം അവയിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടതാണ്. നാലമ്പലത്തിനു പുറത്ത് തെക്കു പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത്, പ്രത്യേകം കെട്ടിയുണ്ടാക്കിയ ശ്രീകോവിലിലാണ് യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠ. ഇവിടെ ഈ പ്രതിഷ്ഠ വരാൻ കാരണമായ കഥ ഇങ്ങനെയാണ്: ഒരിയ്ക്കൽ, ക്ഷേത്ര ഊരാളകുടുംബമായ പട്ടമന ഇല്ലത്തെ ഒരു പെൺകുട്ടി, പമ്പയാറ്റിൽ കുളിയ്ക്കാൻ പോയപ്പോൾ അവളെ അതിഭീകരിയായ ഒരു യക്ഷി ആക്രമിച്ചു. പലതവണ പെൺകുട്ടി ഓടിരക്ഷപ്പെടാൻ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും അപ്പോഴെല്ലാം യക്ഷി അവളെ പിന്തുടർന്നു. അവസാന രക്ഷയ്ക്കായി അവൾ ചക്കുളത്തമ്മയെത്തന്നെ ശരണം പ്രാപിച്ചു. ഭക്തയുടെ വിഷമം മനസ്സിലാക്കിയ ദേവി, ഉടനെ ത്രിശൂലവുമായി വരികയും യക്ഷിയെ ഭയപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു. പരിഭ്രാന്തയായ യക്ഷി, തന്നെ ഒന്നും ചെയ്യരുതെന്നും ഇനി ആരെയും താൻ ഉപദ്രവിയ്ക്കില്ലെന്നും സത്യം ചെയ്ത് ഒഴിഞ്ഞുപോയി. അങ്ങനെ മോക്ഷം കിട്ടിയ യക്ഷിയെ, പിന്നീട് ദേവിയുടെ സമീപം തന്നെ കുടിയിരുത്തുകയുണ്ടായി. ഒരു [[വാൽക്കണ്ണാടി|വാൽക്കണ്ണാടിയുടെ]] രൂപത്തിലാണിവിടെ യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠ. == ക്ഷേത്രനിർമ്മിതി == === ക്ഷേത്രപരിസരവും മതിലകവും === നീരേറ്റുപുറം ഗ്രാമത്തിന്റെ ഏതാണ്ട് ഒത്ത നടുക്കായാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. കിഴക്കോട്ടാണ് ക്ഷേത്രദർശനം. കേരളത്തിലെ രണ്ടു പ്രധാന നദികളായ പമ്പാനദിയും മണിമലയാറും യഥാക്രമം ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തെക്കും വടക്കും മാറിയൊഴുകുന്നു. [[ചിങ്ങം|ചിങ്ങമാസത്തിലെ]] [[തിരുവോണം (നക്ഷത്രം)|തിരുവോണം]] നാളിൽ പമ്പാനദിയിൽ നടത്തിവരുന്ന [[നീരേറ്റുപുറം പമ്പാ ജലോത്സവം]] അതിപ്രസിദ്ധമാണ്. നീരേറ്റുപുറം പോസ്റ്റ് ഓഫീസ്, സഹകരണ ബാങ്ക്, ഹോട്ടലുകൾ, വിവിധ കടകംബോളങ്ങൾ തുടങ്ങി നിരവധി സ്ഥാപനങ്ങൾ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പരിസരത്തായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്തുകൂടെ [[അമ്പലപ്പുഴ]]-[[തിരുവല്ല]] സംസ്ഥാനപാത കടന്നുപോകുന്നു. ഇവിടെത്തന്നെ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പേരെഴുതിയ മനോഹരമായ കവാടവും കാണാം. ഇതും കടന്ന് അല്പദൂരം സഞ്ചരിച്ചാൽ ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലെത്താം. ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലായി വലിയ [[അരയാൽ]]മരം കാണാം. ഹൈന്ദവവിശ്വാസപ്രകാരം പുണ്യവൃക്ഷമായ അരയാലിന്റെ മുകളിൽ [[ബ്രഹ്മാവ്|ബ്രഹ്മാവും]] നടുക്ക് വിഷ്ണുവും അടിയിൽ ശിവനും കുടികൊള്ളുന്നു. അങ്ങനെ, [[ത്രിമൂർത്തികൾ|ത്രിമൂർത്തികളുടെ]] പ്രത്യക്ഷസ്വരൂപമായി കണക്കാക്കുഅന അരയാലിനെ ദിവസവും രാവിലെ ഏഴുതവണ വലം വയ്ക്കുന്നത് ഉത്തമമായി കണക്കാക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ നേരെ വടക്കാണ് വാഹന പാർക്കിങ് സൗകര്യം ഏർപ്പെടുത്തിയിരിയ്ക്കുന്നത്. പൊങ്കാല സമയത്ത് [[കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി.]] ഇങ്ങോട്ട് പ്രത്യേകം സർവീസുകൾ നടത്താറുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്താണ് ഊരാളകുടുംബമായ പട്ടമന ഇല്ലം നിൽക്കുന്നത്. മുമ്പുണ്ടായിരുന്ന ഇല്ലം പൊളിച്ചുമാറ്റി ഇപ്പോൾ ഇവിടെയൊരു കോൺക്രീറ്റ് വീട് പണിതിരിയ്ക്കുകയാണ്. എന്നാൽ, ദേവിയുടെ ചെറിയൊരു ക്ഷേത്രം ഇവിടെയും കാണാം. ഇത് മഹാഭക്തനായ ഒരു നമ്പൂതിരിയ്ക്ക് ദേവി നൽകിയ ദർശനത്തിന്റെ സ്മാരകമായി കണക്കാക്കിവരുന്നു. ഇന്ന് ഇതിനെ '''മൂലകുടുംബക്ഷേത്രം''' എന്ന പേരിൽ വിശേഷിപ്പിച്ചുവരുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിൽ വിശദമായി ഒരു മതിലകം പണിതിട്ടില്ല. എങ്കിലും, ആനക്കൊട്ടിൽ മുതലുള്ള ഭാഗം മതിലകമായി കണക്കാക്കിവരുന്നു. 2022-ലാണ് ഇവിടെ അതിവിശാലമായ ആനക്കൊട്ടിൽ പണിതത്. അതിനുമുമ്പ് ഇവിടെ ഒരു [[അലൂമിനിയം]] ഷീറ്റ് മാത്രമേയുണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. ഇന്ന് ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്നവരുടെ പ്രധാന ആകർഷണമാണിവിടം. ചോറൂൺ, വിവാഹം, തുലാഭാരം, വിളിച്ചുചൊല്ലിപ്രാർത്ഥന തുടങ്ങിയ ചടങ്ങുകൾ നടക്കുന്നത് ഇവിടെ വച്ചാണ്. ആനക്കൊട്ടിലിനപ്പുറമാണ് ദേവീവാഹനമായ [[സിംഹം|സിംഹത്തെ]] ശിരസ്സിലേറ്റുന്ന സ്വർണ്ണക്കൊടിമരം കാണാൻ സാധിയ്ക്കുക. ഏകദേശം 50 അടി ഉയരം വരുന്ന ഈ കൊടിമരം, 1981-ലാണ് പ്രതിഷ്ഠിച്ചത്. വളരെ തിളക്കമുള്ള ഈ കൊടിമരത്തിനപ്പുറമാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ബലിക്കല്ല് പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുള്ള ബലിക്കൽപ്പുര. താരതമ്യേന ഉയരം കുറഞ്ഞ ബലിക്കല്ലാണ് ഇവിടെയുള്ളത് എന്നതിനാൽ പുറമേ നിന്നുനോക്കിയാൽത്തന്നെ വിഗ്രഹം കാണാവുന്നതാണ്. ബലിക്കൽപ്പുരയുടെ മച്ചിൽ പതിവുപോലെ ബ്രഹ്മാവിന്റെയും [[അഷ്ടദിക്പാലകർ|അഷ്ടദിക്പാലകരുടെയും]] രൂപങ്ങൾ കൊത്തിവച്ചിട്ടുണ്ട്. കൂടാതെ വേറെയും ധാരാളം രൂപങ്ങൾ കാണാം. ബലിക്കൽപ്പുരയുടെ ഇരുവശവുമായി രണ്ട് [[ആന|ആനകളുടെ]] രൂപങ്ങൾ കാണാൻ സാധിയ്ക്കും. ഇവ [[പ്ലാസ്റ്റർ ഓഫ് പാരീസ്|പ്ലാസ്റ്റർ ഓഫ് പാരീസിൽ]] നിർമ്മിച്ചതാണ്. ==== മഹാവിഷ്ണുക്ഷേത്രം, ആനമുറതപ്രതിഷ്ഠ ==== പ്രദക്ഷിണവഴിയുടെ തെക്കുകിഴക്കുഭാഗത്ത് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനമായി മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ പ്രതിഷ്ഠയോടുകൂടിയ ഒരു ശ്രീകോവിൽ കാണാം. ഏകദേശം നാലടി ഉയരം വരുന്ന അതിമനോഹരമായ ശിലാവിഗ്രഹമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[സുദർശനചക്രം]], പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[പാഞ്ചജന്യം]] എന്ന [[ശംഖ് (വാദ്യം)|ശംഖ്]], മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[കൗമോദകി]] എന്ന [[ഗദ]], മുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[താമര]] എന്നിവ ധരിച്ച ഭഗവാൻ നിൽക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ്. ഭഗവദ്വാഹനമായ ഗരുഡന്റെ പഞ്ചലോഹവിഗ്രഹം ഇവിടെ ഭഗവാന് അഭിമുഖമായി പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. പാൽപ്പായസം, കദളിപ്പഴം, തുളസിമാല തുടങ്ങിയവയാണ് മഹാവിഷ്ണുവിനുള്ള പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. [[അഷ്ടമിരോഹിണി]], [[വിഷു]], [[വൈകുണ്ഠ ഏകാദശി]] തുടങ്ങിയവ വിശേഷദിവസങ്ങളിൽ പെടുന്നു. ഇതിനുസമീപം കാണുന്ന മേൽക്കൂരയില്ലാത്ത ഒരു തറയിലാണ് ആനമറുതയുടെ പ്രതിഷ്ഠ. ക്ഷേത്രമുണ്ടായ കാലത്തുതന്നെ ഇവിടെ ആനമുറതയുടെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ടായിരുന്നു എന്നാണ് സങ്കല്പം. എന്നാൽ, ഇപ്പോഴത്തെ പ്രതിഷ്ഠ 2023 ജൂൺ 18-നാണ് നടത്തിയത്. നീരേറ്റുപുറം പരിസരത്ത് നിരവധി ഉപദ്രവങ്ങളുണ്ടാക്കിയ ഒരു ആനയുടെ പ്രേതത്തെയാണ് ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. ആനമുറതപ്രതിഷ്ഠയ്ക്കപ്പുറമാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ ഊട്ടുപുര പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. സാധാരണയായി ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്ത് വരുന്ന ഊട്ടുപുര ഇവിടെ തെക്കുഭാഗത്ത് വന്നിരിയ്ക്കുന്നത് ശ്രദ്ധേയമാണ്. നിത്യേന ഉച്ചയ്ക്ക് ഇവിടെ അന്നദാനമുണ്ടാകും. പ്രമുഖ വ്യവസായിയായ [[ഗോകുലം ഗോപാലൻ|ഗോകുലം ഗോപാലന്റെ]] വഴിപാടായി 2018-ലാണ് ഈ ഊട്ടുപുര പണിതത്. പ്രദക്ഷിണമായി വരുമ്പോൾ തെക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് പ്രത്യേകം ശ്രീകോവിലിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി അയ്യപ്പസ്വാമിയുടെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. കൃഷ്ണശിലയിൽ തീർത്ത വിഗ്രഹത്തിന് ഏകദേശം രണ്ടടി ഉയരം വരും. [[ശബരിമല ധർമ്മശാസ്താക്ഷേത്രം|ശബരിമലയിലെ]] വിഗ്രഹവുമായി നല്ല രൂപസാദൃശ്യമുള്ള വിഗ്രഹമാണിത്. ഇവിടെവച്ചാണ് ശബരിമല തീർത്ഥാടകർ മാലയിടുന്നതും കെട്ടുനിറയ്ക്കുന്നതുമെല്ലാം. അയ്യപ്പന്റെ ശ്രീകോവിലിന് തെക്കുവശത്ത് പ്രത്യേകം തീർത്ത ഒരു തറയിലാണ് നാഗദൈവങ്ങളുടെ പ്രതിഷ്ഠ. [[നാഗരാജാവ്|നാഗരാജാവായി]] [[വാസുകി]] കുടികൊള്ളുന്ന കാവിൽ, കൂടെ [[നാഗയക്ഷി|നാഗയക്ഷിയായി]] ശതശീർഷ എന്ന പത്നിയുമുണ്ട്. [[നൂറും പാലും]], [[സർപ്പംപാട്ട്]], മഞ്ഞൾപ്പൊടി അഭിഷേകം, പുറ്റും മുട്ടയും സമർപ്പണം എന്നിവയാണ് നാഗദൈവങ്ങളുടെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. എല്ലാമാസവും [[ആയില്യം (നക്ഷത്രം)|ആയില്യം]] നാളിൽ ഇവർക്ക് വിശേഷാൽ പൂജകളും കന്നിമാസത്തിലെ ആയില്യത്തിന് [[സർപ്പബലി|സർപ്പബലിയുമുണ്ടാകും]]. അയ്യപ്പന്റെ ശ്രീകോവിലിന് വടക്കുവശത്താണ് ഐതിഹ്യപ്രസിദ്ധമായ യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠയുള്ള ശ്രീകോവിൽ. തന്റെ ഭക്തയായ പെൺകുട്ടിയെ ഉപദ്രവിയ്ക്കാൻ വന്ന യക്ഷിയെ ദേവി ശാന്തയാക്കി ഇവിടെ കുടിയിരുത്തുകയായിരുന്നു എന്നാണ് സങ്കല്പം. വറപൊടി നിവേദ്യമാണ് ഇവിടെ പ്രധാന വഴിപാട്. ==== വീരഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം ==== നാഗപ്രതിഷ്ഠയുടെ നേരെ പടിഞ്ഞാറ് ഉയരത്തിലാണ് ചക്കുളത്തുകാവിലെ ഏറ്റവും പുതിയ ഉപപ്രതിഷ്ഠയായ വീരഹനുമാനെ പ്രതിഷ്ഠിച്ച ക്ഷേത്രം. കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഹനുമദ്വിഗ്രഹങ്ങളിലൊന്നാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. പതിനെട്ടടി ഉയരം വരുന്ന ഈ വിഗ്രഹം, ഒറ്റക്കല്ലിൽ തീർത്തതാണ്. ഇടതുകയ്യിൽ ഗദ തലകീഴായി പിടിച്ച്, വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ് ഇവിടെയുള്ള ഹനുമദ്വിഗ്രഹം. പ്രത്യേകം മതിലകത്തോടുകൂടിയ ഈ ക്ഷേത്രം 2016-ലാണ് പണികഴിപ്പിച്ചത്. ആദ്യകാലത്ത് ക്ഷേത്രത്തിലെ മൂലകുടുംബക്ഷേത്രത്തിൽ അഷ്ടദിക്പാലകർക്കൊപ്പം പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെട്ടിരുന്ന ഹനുമാനെ, സ്ഥലപരിമിതിമൂലം ഇങ്ങോട്ട് മാറ്റിപ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുകയായിരുന്നു. താഴെനിന്ന് പന്ത്രണ്ടുപടികൾ കയറിവേണം നടയ്ക്കുനേരെയെത്താൻ. പടികളുടെ താഴെയായി ആനമുഖത്തോടുകൂടിയ ഒരു എടുപ്പുണ്ട്. ഹനുമാൻ സ്വാമിയെ ഉപാസിയ്ക്കുന്നത് ശത്രുദോഷങ്ങളിൽ നിന്നു മോചനം നൽകുമെന്നാണ് ഭക്തജനവിശ്വാസം. തന്മൂലം നിരവധി ആളുകളാണ് ഇവിടെ ദർശനത്തിനെത്തുന്നത്. സർവ്വകാര്യസിദ്ധി വിളക്കുഴിച്ചിലാണ് ഇവിടെയുള്ള പ്രധാന വഴിപാട്. കൂടാതെ സാധാരണ ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രങ്ങളിലെപ്പോലെ വടമാല, വെറ്റിലമാല, അവിൽ നിവേദ്യം, വെണ്ണക്കാപ്പ് ചാർത്തൽ എന്നിവയും അതിവിശേഷമായ വഴിപാടുകളിൽ പെടുന്നു. [[ചൈത്രം|ചൈത്രമാസത്തിലെ]] [[പൗർണ്ണമി|പൗർണ്ണമിനാളിൽ]] നടക്കുന്ന ഹനുമാൻ ജയന്തിയാണ് ഇവിടെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷം. ഇതിനോടനുബന്ധിച്ച് ഇവിടെ '''ആഞ്ജനേയോത്സവം''' എന്ന പേരിൽ പത്തുദിവസത്തെ ഉത്സവം നടത്തിവരുന്നുണ്ട്. ഇതുകൂടാതെ [[കർക്കടകം|കർക്കടകമാസത്തിലെ]] [[രാമായണമാസം|രാമായണമാസാചരണവും]] അതിവിശേഷമാണ്. ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തൊട്ടടുത്തായി മറ്റൊരു ശ്രീകോവിലും കാണാം. ഇവിടെ രാധാകൃഷ്ണന്മാരാണ് പ്രതിഷ്ഠ. ഇതും താരതമ്യേന പുതിയൊരു ശ്രീകോവിലാണ്. കൃഷ്ണശിലാനിർമ്മിതമായ വിഗ്രഹത്തിൽ വലതുവശത്ത് ശ്രീകൃഷ്ണനും ഇടതുവശത്ത് രാധയുമാണ് പ്രതിഷ്ഠകൾ. വലതുകയ്യിൽ [[ഓടക്കുഴൽ]] പിടിച്ച്, ഇടതുകൈ രാധയുടെ തോളത്തുവച്ചുനിൽക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ് ഇവിടെ ശ്രീകൃഷ്ണപ്രതിഷ്ഠ. രാധയാണെങ്കിൽ, വലതുകയ്യിൽ താമര പിടിച്ച് ഭഗവാന്റെ കരലാളനത്താൽ നമ്രമുഖിയായി നിൽക്കുന്നു. രണ്ടുപേരെയും ഒരുമിച്ചാണ് വിഗ്രഹത്തിൽ ചിത്രീകരിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. [[അഷ്ടമിരോഹിണി]] ഇവിടെ അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നുണ്ട്. ==== സുബ്രഹ്മണ്യനും ശിവനും ==== ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറുഭാഗം മുഴുവൻ നിരവധി മരങ്ങളാൽ സമ്പുഷ്ടമാണ്. ഇവിടെയുള്ള മരങ്ങളിലെല്ലാം ധാരാളം കൊടികൾ കെട്ടിത്തൂക്കിയിരിയ്ക്കുന്നത് കാണാം. മക്കളില്ലാത്ത ദമ്പതികളുടെ നേർച്ചകളാണ് ഇവയിലധികവും. അവയെ കണ്ടുകൊണ്ട് നടന്നെത്തുന്നത് വടക്കുപടിഞ്ഞാറേമൂലയിലുള്ള സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമിയുടെ ശ്രീകോവിലിനുമുന്നിലാണ്. ഏകദേശം നാലടി ഉയരം വരുന്ന ബാലസുബ്രഹ്മണ്യവിഗ്രഹമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിച്ച്, ഇടതുകൈ അരയിൽ കുത്തിനിൽക്കുന്ന സുബ്രഹ്മണ്യന്ന് [[സ്കന്ദഷഷ്ഠി|സ്കന്ദഷഷ്ഠിയും]] [[തൈപ്പൂയം|തൈപ്പൂയവുമാണ്]] പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷങ്ങൾ. കൂടാതെ എല്ലാമാസത്തെയും വെളുത്ത [[ഷഷ്ഠി|ഷഷ്ഠിയും]] പ്രാധാന്യത്തോടെ ആചരിച്ചുവരുന്നു. സുബ്രഹ്മണ്യശ്രീകോവിലിന് സമീപത്തായി [[കാളിയമർദ്ദനം]] നടത്തുന്ന ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ അതിമനോഹരമായ ഒരു ശില്പവും അതിനോടുചേർന്നുള്ള ചെറിയൊരു ജലപാതയും കാണാം. 2021-ലാണ് ഇവിടെ ഈ ശില്പം പണിതത്. ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്ന ഭക്തരെ ഇത് വളരെയധികം ആകർഷിയ്ക്കുന്നുണ്ട്. ഇവിടെത്തന്നെയാണ് ക്ഷേത്രം വക അഗതിമന്ദിരവും പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. നിരാലംബരായ ആളുകൾക്ക് സുഖകരമായ താമസ-ഭക്ഷണസൗകര്യങ്ങൾ ഏർപ്പാടാക്കിയിട്ടുള്ള ഈ കെട്ടിടം, ക്ഷേത്രം ട്രസ്റ്റിന്റെ സാമൂഹികപ്രവർത്തനങ്ങളിൽ പ്രധാനപങ്കുവഹിയ്ക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്താണ് വഴിപാട് കൗണ്ടർ. മഞ്ഞൾനീരാട്ട്, കൈവട്ടകഗുരുതി, ചുറ്റുവിളക്ക്, കാര്യസിദ്ധി അഭിഷേകം, രക്തപുഷ്പാഞ്ജലി, കുങ്കുമാർച്ചന, പൂമൂടൽ, നെയ്യപ്പം മൂടൽ തുടങ്ങിയവയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. കൂടാതെ നിരവധി മന്ത്രങ്ങൾ കൊണ്ടുള്ള അർച്ചനകളും വിശേഷമാണ്. വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിലെത്തിയാൽ ഐതിഹ്യപ്രസിദ്ധമായ ചക്കരക്കുളം കാണാം. വളരെ ചെറിയൊരു കുളമാണെങ്കിലും ഇവിടെ കുളിയ്ക്കാനും കാലുകഴുകാനുമെല്ലാം സൗകര്യമുണ്ട്. ഉത്സവാവസാനം ദേവിയ്ക്ക് ഇവിടെയാണ് ആറാട്ട് നടക്കുന്നത്. ഇതിന് തൊട്ടടുത്താണ് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനം നൽകുന്ന ശിവന്റെ ശ്രീകോവിൽ. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ശിവലിംഗമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. ശംഖാഭിഷേകം, ധാര, പിൻവിളക്ക്, കൂവളമാല തുടങ്ങി നിരവധി വഴിപാടുകൾ ശിവന്നുണ്ട്. [[ശിവരാത്രി|ശിവരാത്രിയാണ്]] ഇവിടെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷം. കൂടാതെ എല്ലാ [[പ്രദോഷവ്രതം|പ്രദോഷദിവസങ്ങളും]] അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നു. ഭഗവദ്വാഹനമായ [[നന്ദി (പുരാണകഥാപാത്രം)|നന്ദികേശന്റെ]] വിഗ്രഹവും നടയ്ക്കുനേരെ കാണാം. ==== നവഗ്രഹങ്ങളും സരസ്വതീമണ്ഡപവും ==== ശിവക്ഷേത്രത്തിന്റെ പുറകിലാണ് സരസ്വതീമണ്ഡപം. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ആകർഷണങ്ങളിലൊന്നാണിവിടം. ഇവിടെ ഒരേ പീഠത്തിൽ മൂന്നുപ്രതിഷ്ഠകൾ കാണാം - ഭഗവതി (ദുർഗ്ഗ), സരസ്വതി, രാഹു (സർപ്പം). വാൽക്കണ്ണാടിരൂപത്തിലാണ് ഭഗവതിയെ ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. സരസ്വതീരൂപം സാധാരണ കാണുന്നപോലെ പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[വേദം]], പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ജപമാല]] എന്നിവ ധരിച്ച്, മുന്നിലെ രണ്ടുകൈകൾ കൊണ്ട് [[വീണ]] മീട്ടുന്ന രൂപത്തിലാണ്. മൂന്നുവിഗ്രഹങ്ങളും പഞ്ചലോഹത്തിൽ നിർമ്മിച്ചവയാണ്. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടുകളിലൊന്നായ കാര്യസിദ്ധി അഭിഷേകം നടത്തുന്നത് ഇവിടെയാണ്. ഭക്തർക്ക് സ്വന്തം കൈകൊണ്ടുതന്നെ നടത്താവുന്ന അഭിഷേകമാണിത്. ഒരു കുടത്തിൽ ജലം നിറച്ചുകൊണ്ടുവന്ന് അത് ഇവിടെയുള്ള മൂന്നുദേവതകൾക്കും അഭിഷേകം ചെയ്യുന്നു. പേര് സൂചിപ്പിയ്ക്കുന്നതുപോലെ സർവ്വകാര്യസിദ്ധിയാണ് ഇതിന്റെ ഫലമെന്ന് ഭക്തർ വിശ്വസിയ്ക്കുന്നു. സരസ്വതീമണ്ഡപത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്താണ് നവഗ്രഹപ്രതിഷ്ഠയോടുകൂടിയ ശ്രീകോവിൽ. അഴികളോടുകൂടിയ ഈ ശ്രീകോവിലിനകത്ത് ഒരേപീഠത്തിൽ വിവിധ ദിക്കുകളിലേയ്ക്ക് ദർശനമായി നവഗ്രഹദേവതകളെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. ഗ്രഹനായകനായ [[സൂര്യൻ]] നടുക്കും മറ്റുള്ളവർ ചുറ്റും നിൽക്കുന്ന പതിവുസങ്കല്പത്തിൽ തന്നെയാണ് ഇവിടെയും നവഗ്രഹപ്രതിഷ്ഠ. സൂര്യന്റെ കിഴക്കുവശത്ത് [[ശുക്രൻ]], തെക്കുകിഴക്ക് [[ചന്ദ്രൻ]], തെക്ക് [[ചൊവ്വ]], തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് രാഹു, പടിഞ്ഞാറ് [[ശനി]], വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് [[കേതു]], വടക്ക് [[വ്യാഴം]], വടക്കുകിഴക്ക് [[ബുധൻ]] എന്ന ക്രമത്തിലാണ് പ്രതിഷ്ഠ. സൂര്യനും ബുധനും ശുക്രനും കിഴക്കോട്ടും, ചന്ദ്രനും ശനിയും പടിഞ്ഞാറോട്ടും, ചൊവ്വയും രാഹുവും കേതുവും തെക്കോട്ടും വ്യാഴം മാത്രം വടക്കോട്ടും ദർശനം നൽകുന്നു. നിത്യവും ഇവർക്ക് വിശേഷാൽ പൂജകളും വഴിപാടുകളുമുണ്ടാകാറുണ്ട്. === ശ്രീകോവിൽ === ദീർഘചതുരാകൃതിയിൽ തീർത്ത, മേൽക്കൂരയില്ലാത്ത ഒരു ഒറ്റനില ശ്രീകോവിലാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. കരിങ്കല്ലിൽ തീർത്ത ഈ ശ്രീകോവിലിന്റെ മുകളിൽ കോണുകളിലേയ്ക്കുള്ള ഭാഗങ്ങൾ ചെമ്പുമേഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ഇവിടെയുള്ള സോപാനപ്പടികൾ നേരിട്ടുകയറാൻ പറ്റുന്ന രീതിയിലാണ് പണികഴിപ്പിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. അകത്തേയ്ക്കുള്ള വാതിലിന് ഇരുവശവുമായി രണ്ട് ദ്വാരപാലികമാരുടെ രൂപങ്ങൾ കൊത്തിവച്ചിട്ടുണ്ട്. ശ്രീകോവിലിനകത്ത് ഒരുമുറിയേയുള്ളൂ. അതാണ് വിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ഠിച്ച ഗർഭഗൃഹം. ഏകദേശം ഒരടി ഉയരം വരുന്ന സ്വയംഭൂവായ ശിവലിംഗവും പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുള്ള, വനദുർഗ്ഗാദേവിയുടെ നാലടി ഉയരം വരുന്ന അഷ്ടബാഹുപഞ്ചലോഹവിഗ്രഹവും കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെട്ടിരിയ്ക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിലെ മൂലപ്രതിഷ്ഠയായ സ്വയംഭൂലിംഗത്തിലാണ് ഇവിടെ പ്രധാന പൂജകൾ അധികവും നടത്താറുള്ളത്. [[കൊല്ലൂർ മൂകാംബികാക്ഷേത്രം|കൊല്ലൂർ മൂകാംബിക]], [[ചോറ്റാനിക്കര ഭഗവതിക്ഷേത്രം|ചോറ്റാനിക്കര]] തുടങ്ങിയ ക്ഷേത്രങ്ങളിലെപ്പോലെ ദേവിയുടെ സമസ്തഭാവങ്ങളും കൂടിച്ചേർന്ന ഒരു മൂർത്തിയായാണ് ഇവിടെയും സങ്കല്പമുള്ളത്. 1981-ൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നടന്ന നവീകരണകലശത്തിനുശേഷമാണ് ഇവിടെ ദേവിയ്ക്ക് സ്വരൂപത്തിൽ വിഗ്രഹമുണ്ടായത്. ഏറ്റവും പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[സുദർശനചക്രം]], അതിനുമുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[നാന്ദകം]] എന്ന [[വാൾ]], അതിന്റെയും മുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[അമ്പ്]] എന്നിവയും ഏറ്റവും പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ശംഖ്]], അതിന്റെ മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ത്രിശൂലം]], അതിന്റെയും മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[വില്ല്]] എന്നിവയും ധരിച്ച ദേവി, ഏറ്റവും മുന്നിലുള്ള രണ്ടുകൈകൾ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു. അങ്ങനെ, വിശ്വപ്രകൃതിയുടെ മൂലതേജസ്സിനെ മുഴുവൻ ആവാഹിച്ചുകൊണ്ട് സാക്ഷാൽ ചക്കുളത്തുകാവിലമ്മ, മഹാശക്തിസ്വരൂപിണിയായി ശ്രീലകത്ത് വാഴുന്നു. ശ്രീകോവിലിന്റെ പുറംചുവരുകൾ പൂർണ്ണമായും സ്വർണ്ണം പൂശിയ നിലയിലാണ് കാണപ്പെടുന്നത്. ഇവിടെ ധാരാളം ദേവതാരൂപങ്ങളുണ്ട്. അവയെല്ലാം സ്വർണ്ണത്തിൽ കുളിച്ച് കാണപ്പെടുന്ന കാഴ്ച അതിമനോഹരമാണ്. ചണ്ഡികാദേവി, മഹിഷാസുരമർദ്ദിനി, [[ത്രിപുരസുന്ദരി]], [[മധുര മീനാക്ഷി ക്ഷേത്രം|മധുര മീനാക്ഷി]], [[കാമാക്ഷി അമ്മൻ കോവിൽ|കാഞ്ചി കാമാക്ഷി]], [[സപ്തമാതൃക്കൾ]], [[അഷ്ടലക്ഷ്മി|അഷ്ടലക്ഷ്മിമാർ]] തുടങ്ങിയ ദേവീരൂപങ്ങൾക്കാണ് ഇവിടെ പ്രാധാന്യമെങ്കിലും ഗണപതി, സുബ്രഹ്മണ്യൻ തുടങ്ങിയവരുടെ രൂപങ്ങളും ഇവിടെ കാണാം. ശ്രീകോവിലിന് നേരെമുന്നിലായി ചെറിയൊരു നമസ്കാരമണ്ഡപവും കാണാം. ഇവിടെയാണ് പൂജകൾക്കുശേഷം ശാന്തിക്കാർ നമസ്കരിയ്ക്കാൻ ഉപയോഗിയ്ക്കുന്നത്. ഇവിടെ ദേവീവാഹനമായ സിംഹത്തിന്റെ ഒരു പ്രതിഷ്ഠയുമുണ്ട്. സിംഹത്തെ വണങ്ങിവേണം ദേവിയെ വണങ്ങാനെന്നാണ് ചിട്ട. വടക്കുവശത്ത് അഭിഷേകജലം ഒഴുക്കിവിടാൻ ഓവും പണിതിട്ടുണ്ട്. === നാലമ്പലം === ശ്രീകോവിലിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റി നാലമ്പലം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. സാമാന്യം വലുപ്പമുള്ള നാലമ്പലമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. അകത്തേയ്ക്ക് കയറുന്ന വാതിലിന് ഇരുവശവുമായി വാതിൽമാടങ്ങൾ പണിതിട്ടുണ്ട്. തെക്കേ വാതിൽമാടത്തിൽ വച്ചാണ് നിത്യേനയുള്ള വിശേഷാൽ പൂജകളും ഹോമങ്ങളും നടക്കുന്നത്. ഇവിടെത്തന്നെയാണ് [[ചെണ്ട]], [[മദ്ദളം]], [[തിമില]], [[ഇലത്താളം]] തുടങ്ങിയ വാദ്യങ്ങൾ സൂക്ഷിച്ചുവയ്ക്കുന്നതും. തെക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ പതിവുപോലെ [[തിടപ്പള്ളി|തിടപ്പള്ളിയും]] വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ [[കിണർ|കിണറും]] പണിതിട്ടുണ്ട്. ഇവിടത്തെ കിണർ ദീർഘചതുരാകൃതിയിലാണ് കുഴിച്ചിട്ടുള്ളത്. പമ്പ-മണിമല നദികളുമായും കുളവുമായും ഇതിന് നേരിട്ട് ബന്ധമുണ്ടെന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത്. തിടപ്പള്ളിയ്ക്ക് സമീപം പ്രത്യേകം അലങ്കരിച്ച ഒരു [[ഊഞ്ഞാൽ|ഊഞ്ഞാലും]] അതിൽ ദേവിയുടെ മറ്റൊരു പ്രതിഷ്ഠയുമുണ്ട്. മൂലവിഗ്രഹത്തിന്റെ അതേ മാതൃകയിൽ തീർത്ത ഈ വിഗ്രഹത്തിന് സമീപം രണ്ട് [[തലയിണ|തലയിണകളും]] [[മെത്ത|മെത്തയും]] അലങ്കരിച്ചുവച്ചിട്ടുണ്ട്. ആട്ടുന്നത് സർവ്വൈശ്വര്യസിദ്ധിയ്ക്ക് ഉത്തമമാണെന്ന് വിശ്വസിച്ചുവരുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്ന എല്ലാവരും ഇതും കൂടി ചെയ്തിട്ടേ പോകാറുള്ളൂ. ശ്രീകോവിലിന്റെ തെക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് മറ്റൊരു ചെറിയ ശ്രീകോവിലിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി ഗണപതിഭഗവാന്റെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ഈ വിഗ്രഹവും ശിലാനിർമ്മിതമാണ്. വലത്തോട്ട് തുമ്പിക്കൈ നീട്ടിനിൽക്കുന്ന ഗണപതിയുടെ പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[മഴു|മഴുവും]] പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[കയർ|കയറും]] മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[മോദകം|മോദകവും]] കാണാം. മുന്നിലെ വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭഗവാൻ ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു. ഗണപതിഹോമം, കറുകമാല, നാരങ്ങാമാല, ഉണ്ണിയപ്പം എന്നിവയാണ് ഗണപതിയ്ക്ക് പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. [[വിനായക ചതുർത്ഥി|വിനായക ചതുർത്ഥിനാളിൽ]] ഇവിടെ വിശേഷാൽ പൂജകളുണ്ടാകാറുണ്ട്. {{പ്രധാന ലേഖനം|ബലിക്കല്ല്}} ശ്രീകോവിലിന് ചുറ്റുമായി അകത്തെ ബലിവട്ടം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. അഷ്ടദിക്പാലകർ (കിഴക്ക് - [[ഇന്ദ്രൻ]], തെക്കുകിഴക്ക് - [[അഗ്നി]], തെക്ക് - [[യമൻ]], തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് - [[നിരൃതി]], പടിഞ്ഞാറ് - [[വരുണൻ]], വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് - [[വായു]], വടക്ക് - [[കുബേരൻ]] & [[ചന്ദ്രൻ]], വടക്കുകിഴക്ക് - [[ഈശാനൻ]]), സപ്തമാതൃക്കൾ (തെക്കുഭാഗത്ത് ഒറ്റക്കല്ലിൽ - കിഴക്കുനിന്ന് [[ബ്രാഹ്മി]], [[മാഹേശ്വരി]], [[കൗമാരി]], [[വൈഷ്ണവി]], [[വാരാഹി]], [[ഇന്ദ്രാണി]], [[ചാമുണ്ഡി]] എന്ന ക്രമത്തിൽ), [[വീരഭദ്രൻ]] (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം - കിഴക്കുഭാഗത്ത്), ഗണപതി (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം - പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത്), ബ്രഹ്മാവ് (വടക്കുകിഴക്കിനും കിഴക്കിനുമിടയിൽ), [[അനന്തൻ]] (തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനും പടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ശാസ്താവ് (തെക്കിനും തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ദുർഗ്ഗ (പടിഞ്ഞാറിനും വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), സുബ്രഹ്മണ്യൻ (വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനും വടക്കിനുമിടയിൽ), നിർമ്മാല്യധാരി (വടക്കിനും വടക്കുകിഴക്കിനുമിടയിൽ ശിവലിംഗരൂപത്തിൽ - ഇവിടെ [[മുണ്ഡിനി]]) എന്നിവരെ പ്രതിനിധീകരിയ്ക്കുന്ന ബലിക്കല്ലുകൾ ഇവിടെ കാണാം. നിലവിൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നിത്യശീവേലിയില്ലാത്തതിനാൽ ഇവ പ്രതീകാത്മകമായാണ് കണ്ടുവരുന്നത്. ബലിക്കല്ലുകൾ ദേവന്റെ/ദേവിയുടെ വികാരഭേദങ്ങളാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. തന്മൂലം അവയിൽ ചവിട്ടുന്നതും തൊട്ടുതലയിൽ വയ്ക്കുന്നതും നിരോധിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. ==കാർത്തികസ്തംഭം== അധർമ്മത്തിൻന്റെയും തിന്മയുടെയും ഭൗതിക പ്രതീകമാണ് കാർത്തികസ്തംഭം. ഇത് കത്തിച്ച് ചാമ്പലാക്കുന്ന ചടങ്ങിലൂടെ തിന്മയെ [[അഗ്നി]] വിഴുങ്ങി നന്മ ആധിപത്യം സ്ഥാപിക്കുന്നു എന്നാണ് വിശ്വാസം. വൃശ്ചികമാസത്തിലെ തൃക്കാർത്തിക ദിവസമാണ് ഈ ചടങ്ങ് നടക്കുന്നത്. പൊക്കമുള്ള തൂണിൽ വാഴക്കച്ചി, പഴയ ഓലകൾ, പടക്കം, ദേവിയ്ക്ക് ചാർത്തിയ ഒരു വർഷത്തെ ഉടയാടകൾ എന്നിവ പൊതിഞ്ഞുകെട്ടി അതിന്മേൽ നാടിൻറെ സർവ്വ തിന്മകളെയും ആവാഹിക്കുന്നു. ദീപാരാധനയ്ക്ക് മുമ്പായി ഇത് കത്തിക്കും. സർവ്വ ദുഃഖദുരിതങ്ങളും ഇതോടെ തീരുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. == നാരീപൂജ == ചക്കുളത്തുകാവിലെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ അനുഷ്ഠാനമാണ് നാരീപൂജ. അന്നേദിവസം ഇന്ത്യയിലെ പ്രശസ്തരായ വനിതകളെ അതിഥിയായി ക്ഷണിച്ച് ഇവിടെ നാരീപൂജയ്ക്കിരുത്താറുണ്ട്{{തെളിവ്}}. അലങ്കൃത പീഠത്തിൽ സ്ത്രീകളെ ഇരുത്തി, ഭക്ത്യാദരപൂർവ്വം പൂജാരി ഇവരെ ദുർഗ്ഗാസങ്കൽപ്പത്തിൽ പൂജിക്കുന്നു. സ്ത്രീകൾ എവിടെ മാനിക്കപ്പെടുന്നുവോ അവിടെ ദേവതമാർ ആനന്ദിക്കുന്നുവെന്ന സങ്കല്പവും സ്ത്രീയെ ശക്തിസ്വരൂപിണിയായി ആരാധിക്കണമെന്ന താന്ത്രിക സങ്കല്പവുമാണ് ഇത്തരമൊരു പൂജയുടെ പൊരുൾ. സ്ത്രീയാണ് സൃഷ്ടിയുടെ അടിസ്ഥാനം എന്ന സങ്കൽപ്പത്തിൽ നിന്നാണ് ശാക്തേയർ മഹാദേവിയെ ആരാധിച്ചത്‌. ഈ വിശ്വാസപ്രകാരം സ്ത്രീകളെ ലോകമാതാവായ ആദിപരാശക്തിയുടെ പ്രതീകമായി ആരാധിക്കുന്ന ശാക്തേയ പൂജയാണിത്. == വിശേഷ ദിവസങ്ങൾ == ചൊവ്വ, വെള്ളി, [[പൗർണ്ണമി]], അമാവാസി, അഷ്ടമി, നവമി, ജന്മ നക്ഷത്ര ദിവസം, മലയാളം- ഇംഗ്ലീഷ് മാസങ്ങളിലെ ഒന്നാം തീയതി തുടങ്ങിയവ ദർശനത്തിന് പ്രധാനമാണ്. പൊതുവേ ചൊവ്വ, വെള്ളി, ഞായർ ദിവസങ്ങളിൽ ദർശനത്തിന് തിരക്ക് അനുഭവപ്പെടാറുണ്ട്. കുംഭമാസത്തിലെ മകം- പൂരം ദിവസങ്ങൾ അതിവിശേഷം. [[നവരാത്രി]], [[തൃക്കാർത്തിക]], [[ശിവരാത്രി]], [[ദീപാവലി]], മണ്ഡലകാല ദിവസങ്ങൾ, മകരചൊവ്വ തുടങ്ങിയവ വിശേഷമാണ്. [[വിദ്യാരംഭം]], [[തൃക്കാർത്തിക]] ([[പൊങ്കാല]]) എന്നിവ അതിപ്രധാനം. == ദർശന സമയം == *രാവിലെ 4.30 AM മുതൽ ഉച്ചക്ക് 1 PM വരെ. *വൈകുന്നേരം 4.30 PM മുതൽ രാത്രി 8 PM വരെ. ==എത്തിച്ചേരുവാനുള്ള വഴി== തിരുവല്ലയിൽ നിന്ന് ഏകദേശം ഒമ്പതുകിലോമീറ്റർ പടിഞ്ഞാറുമാറി, അമ്പലപ്പുഴയ്ക്കുള്ള വഴിയിൽ, പത്തനംതിട്ട-ആലപ്പുഴ ജില്ലകളുടെ അതിർത്തിയിലാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. തിരുവല്ലയിൽ നിന്ന് ധാരാളം ബസ്സുകൾ അമ്പലപ്പുഴയ്ക്കുണ്ട്. അവയിലൊന്നിൽ കയറിയാൽ ക്ഷേത്രത്തിനടുത്തുള്ള ബസ് സ്റ്റോപ്പിൽ ഇറങ്ങാവുന്നതാണ്. പ്രധാന വഴിയിൽ തന്നെ ക്ഷേത്രകവാടം കാണാം. അതിലൂടെ അല്പം കൂടി മുന്നോട്ടുപോയാൽ ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലെത്താം. തീവണ്ടി വഴി വരുന്നവർക്ക് [[തിരുവല്ല തീവണ്ടിനിലയം|തിരുവല്ല റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനാണ്]] ഏറ്റവും അടുത്തുള്ളത് (9 കിലോമീറ്റർ). ഇവിടെ ഭൂരിപക്ഷം തീവണ്ടികൾക്കും സ്റ്റോപ്പുണ്ട്. മറ്റൊരു പ്രധാന സ്റ്റേഷൻ [[ഹരിപ്പാട് തീവണ്ടിനിലയം|ഹരിപ്പാട്ടാണ്]] (13 കിലോമീറ്റർ). [[അമ്പലപ്പുഴ തീവണ്ടിനിലയം|അമ്പലപ്പുഴ സ്റ്റേഷനും]] വളരെ അടുത്താണ്. തന്മൂലം [[തിരുവല്ല ശ്രീവല്ലഭമഹാക്ഷേത്രം]], [[അമ്പലപ്പുഴ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം]], [[ഹരിപ്പാട് സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമിക്ഷേത്രം]], [[മണ്ണാറശ്ശാല നാഗരാജക്ഷേത്രം]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ ദർശനം നടത്തുന്നവർക്ക് കൂട്ടിച്ചേർക്കാവുന്ന ക്ഷേത്രമാണ് ചക്കുളത്തുകാവ്. == അവലംബം == {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഭദ്രകാളിക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ദുർഗ്ഗാക്ഷേത്രങ്ങൾ]] {{Hindu temples in Kerala}} drjad84iktobyspp05q9ed8lf1ogbxw 4666507 4666506 2026-09-13T02:39:06Z ~2026-48203-56 222590 /* സ്ഥലനാമം, ക്ഷേത്രപ്രതിഷ്ഠ */ 4666507 wikitext text/x-wiki {{refimprove}} {{Infobox Mandir |image = |caption=ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം |creator = |proper_name = ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം |date_built = |primary_deity = [[ദുർഗ്ഗ]] ([[ആദിപരാശക്തി]], [[ഭദ്രകാളി]], [[മഹാലക്ഷ്മി]], [[മഹാസരസ്വതി]] സങ്കല്പങ്ങൾ ഉറച്ച ദേവത) |architecture = [[തെക്കേ ഇന്ത്യൻ]], [[കേരളീയ രീതി]] |location =[[നീരേറ്റുപുറം]], [[തലവടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]], [[കുട്ടനാട് താലൂക്ക്]], [[ആലപ്പുഴ ജില്ല]], [[തിരുവല്ല|തിരുവല്ലയ്ക്ക്]] സമീപം, [[കേരളം]] |coordinates = }} [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ]] [[കുട്ടനാട് താലൂക്ക്|കുട്ടനാട് താലൂക്കിൽ]] [[തലവടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|തലവടി പഞ്ചായത്തിൽ]] [[നീരേറ്റുപുറം|നീരേറ്റുപുറത്ത്]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു പ്രസിദ്ധ ഹൈന്ദവ ക്ഷേത്രമാണ് '''ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം'''. [[പത്തനംതിട്ട ജില്ല|പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിലെ]] [[തിരുവല്ല]] നഗരത്തിൽ നിന്നും ഏകദേശം ഒൻപത് കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ജഗദീaശ്വരിയും [[പരാശക്തി|ആദിപരാശക്തിയുമായ]] [[വനദുർഗ്ഗ|വനദുർഗ്ഗയാണ്]] ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠ. '''ചക്കുളത്തമ്മ''' എന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന ഇവിടുത്തെ ഭഗവതി [[മഹാകാളി]], [[മഹാലക്ഷ്മി]], [[മഹാസരസ്വതി]], [[ഭുവനേശ്വരി]], [[ഭദ്രകാളി]] തുടങ്ങി ആദിപരാശക്തിയുടെ എല്ലാ പ്രധാന ഭാവങ്ങളിലും ആരാധിയ്ക്കപ്പെട്ടുവരുന്നു. ഉപദേവതകളായി [[ഗണപതി]], [[പരമശിവൻ]], [[മഹാവിഷ്ണു]], [[സുബ്രഹ്മണ്യൻ]], [[ശാസ്താവ്]], [[ഹനുമാൻ]], [[രാധ|രാധാസമേതനായ]] [[ശ്രീകൃഷ്ണൻ]], ദുർഗ്ഗ, സരസ്വതി, [[നവഗ്രഹങ്ങൾ]], [[നാഗദൈവങ്ങൾ]], [[രാഹു]], [[ബ്രഹ്മരക്ഷസ്സ്]], [[യക്ഷി|യക്ഷിയമ്മ]], [[ആനമറുത]] എന്നിവർക്കും പ്രതിഷ്ഠകളുണ്ട്. [[വൃശ്ചികം|വൃശ്ചികമാസത്തിലെ]] [[തൃക്കാർത്തിക]] ദിവസം പ്രസിദ്ധമായ '''[[പൊങ്കാല]]''' നടക്കുന്നു. സാക്ഷാൽ പ്രപഞ്ച നാഥയായ ഭഗവതിക്ക് മുൻപിൽ സ്ത്രീകൾ ഇഷ്ടകാര്യസിദ്ധിക്കായി നടത്തപ്പെടുന്ന [[ദ്രാവിഡർ|ദ്രാവിഡ]] ആചാരപ്രകാരമുള്ള ഒരു ആരാധനയാണ് പൊങ്കാല. അന്നേദിവസം തന്നെയുള്ള [[കാർത്തികസ്തംഭം]], ലക്ഷദീപം, [[ധനു]]മാസത്തിലെ മുപ്പെട്ട് വെള്ളിയാഴ്ചയുള്ള നാരീപൂജ, വിളിച്ചു ചൊല്ലിയുള്ള പ്രാർഥന, ലഹരിവിമോചന പ്രതിജ്ഞ തുടങ്ങിയ ചടങ്ങുകളും ഇവിടെയുണ്ട്. ഭഗവതിയ്ക്ക് ധനു ഒന്നുമുതൽ പന്ത്രണ്ടുവരെയുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ കൊടിയേറി ഉത്സവമുണ്ട്. കൂടാതെ [[നവരാത്രി]]യും ഇവിടെ അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നു. മദ്ധ്യ തിരുവതാംകൂറിലെ "സ്ത്രീകളുടെ ശബരിമല" എന്നാണു ഈ ക്ഷേത്രത്തെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. <ref>http://malayalam.nativeplanet.com/thiruvalla/attractions/chakkulathu-kavu-temple/</ref> പട്ടമന എന്നുപേരുള്ള ഒരു [[നമ്പൂതിരി]] കുടുംബം വകയാണ് ക്ഷേത്രഭരണം. ആലപ്പുഴ, പത്തനംതിട്ട, [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം]] എന്നീ ജില്ലകളുടെ അതിർത്തിയിൽ [[പമ്പാനദി|പമ്പാനദിയുടെയും]] [[മണിമലയാർ|മണിമലയാറിന്റെയും]] സംഗമസ്ഥാനത്താണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. == ഐതിഹ്യം == === സ്ഥലനാമം, ക്ഷേത്രപ്രതിഷ്ഠ === അസുരന്മാരായ ശുംഭനിശുംഭന്മാരെ നിഗ്രഹിച്ച് പ്രപഞ്ചത്തിൽ നന്മയും സമാധാനവും പുനർസ്ഥാപിച്ച ആദിപരാശക്തിയുടെ ഉജ്ജ്വലമായ ചൈതന്യമാണ് ചക്കുളത്ത് കാവിൽ വനദുർഗ്ഗയായി കുടികൊള്ളുന്നത്. ഇന്ന് ക്ഷേത്രമിരിയ്ക്കുന്ന സ്ഥലം പണ്ട് കൊടുംകാടായിരുന്നു. കാട്ടിൽ വിറകുവെട്ടാൻ പോയ ഒരു വേടൻ തന്നെ കൊത്താൻ വന്ന സർപ്പത്തെ വെട്ടി. പക്ഷേ, അതു ചത്തില്ല. പിന്നീട് ഇതേ സർപ്പത്തെ ഒരു കുളക്കരയിലെ പുറ്റിന് മുകളിൽ കണ്ടപ്പോൾ വേടൻ വീണ്ടും അതിനെ ആക്രമിച്ചു. പക്ഷേ, ഇത്തവണ പുറ്റ് പൊട്ടി ജലപ്രവാഹമുണ്ടായി. അമ്പരന്നുനിന്ന വേടന് മുന്നിൽ ഒരു സന്യാസി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. ഇതേ സമയം വേടന്റെ കുടുംബവും അവിടെ എത്തിയിരുന്നു. വെള്ളത്തിന് [[പാൽ|പാലും]] തേനും കലർന്ന നിറം വരുമ്പോൾ ജലപ്രവാഹം അവസാനിക്കുമെന്ന് സന്യാസി അവരോട് പറഞ്ഞു. പ്രപഞ്ചനാഥയായ സാക്ഷാൽ [[പരാശക്തി|ആദിപരാശക്തി]] ജലശയനം നടത്തിയ വെള്ളമാണിതെന്നും പുറ്റ് പൊളിച്ച് നോക്കിയാൽ ജഗദീശ്വരിയുടെ ഒരു പ്രതിഷ്ഠ കാണാമെന്നും അതിനെ ആരാധിച്ചാൽ സർവ്വ ഐശ്വര്യങ്ങളും ഉണ്ടാകുമെന്നും പറഞ്ഞ് പുറ്റ് ഉടച്ച് സന്യാസി വിഗ്രഹം പുറത്തെടുത്തു. അതോടെ അദ്ദേഹം അപ്രത്യക്ഷനായി. അന്ന് രാത്രി വേടൻ്റെ സ്വപ്നത്തിൽ സന്യാസിയായി വന്നത് സാക്ഷാൽ [[നാരദൻ|നാരദമുനിയാണെന്നും]] വെളിപ്പെട്ടു. ആ വിഗ്രഹമാണ് ചക്കുളത്തുകാവിൽ കുടികൊള്ളുന്നത് എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. അന്നുമുതൽ വേടനും കുടുംബവും ആ വനത്തിൽ തന്നെ താമസം തുടങ്ങി. എല്ലാ ദിവസവും കാട്ടിൽപ്പോയി വിറകും ഭക്ഷണസാധനങ്ങളും ശേഖരിച്ച് മൺകലത്തിൽ പാചകം ചെയ്താണ് അവർ കഴിഞ്ഞു പോന്നത്. ഉണ്ടാക്കുന്ന ഭക്ഷണത്തിൻ്റെ ഒരു പങ്ക് ഭഗവതിക്ക് നൽകിയ ശേഷമാണ് അവർ കഴിച്ചിരുന്നത്. ഒരു ദിവസം ഭക്ഷണസാധനങ്ങൾ ശേഖരിക്കാൻ പോയ അവർക്ക് യാതൊന്നും കിട്ടിയില്ല. വഴിപാട് മുടങ്ങുമല്ലോ എന്നോർത്ത് വിഷമിച്ച വേടനും കുടുംബവും കലം നിറയെ ചോറും കറികളും ഇരിയ്ക്കുന്നത് കണ്ട് അമ്പരന്നു . ഇതെല്ലാം ഭഗവതിയുടെ അനുഗ്രഹമാണെന്നറിഞ്ഞ അവർ ഉച്ചത്തിൽ ദേവീനാമങ്ങൾ ഉരുവിട്ടു. ഇതേ സമയം ഒരു അശരീരിയും ഉണ്ടായി. അത് ഇങ്ങനെയായിരുന്നു: {{cquote|മക്കളേ, ഞാൻ നിങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി ഉണ്ടാക്കിയതാണ് ഈ ആഹാരം. ഇത് കഴിച്ച് വിശ്രമിക്കുക. നിങ്ങളുടെ നിഷ്കളങ്കമായ ഭക്തിയിൽ ഞാൻ വളരെ സന്തുഷ്ടയാണ്. തീരാദുഃഖങ്ങളിൽ പോലും എന്നെ കൈവിടാത്തവർക്ക് ഞാൻ ദാസിയും തോഴിയും ആയിരിക്കും. ഭക്തിപൂർവ്വം ആര് എവിടെനിന്ന് വിളിച്ചാലും അവരോടൊപ്പം ഞാൻ എപ്പോഴും ഉണ്ടായിരിക്കും.}} ഇതിൻ്റെ ഓർമ്മ പുതുക്കാനാണ് ചക്കുളത്തു കാവിൽ ജനലക്ഷക്ഷങ്ങൾ പൊങ്കാല ഇടുന്നത്. ഭക്തർ അമ്മയ്ക്ക് പൊങ്കാല ഇടുമ്പോൾ അവരിലൊരാളായി അമ്മയും പൊങ്കാലയിടാനുണ്ടാകുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. പിൽക്കാലത്ത് ആ വേടനും കുടുംബവും സ്ഥലം വിട്ടുപോകുകയും ബ്രാഹ്മണർ അവിടെ താമസമാക്കുകയും ചെയ്തു. അവരിൽ പ്രധാനിയായ പട്ടമന ഇല്ലത്തെ നമ്പൂതിരി താന്ത്രികവിധികളോടുകൂടിയ ക്ഷേത്രം ഇവിടെ പണികഴിപ്പിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. അങ്ങനെയാണ് ചക്കുളത്തുകാവ് ക്ഷേത്രം നിലവിൽ വന്നത്. 1981-ൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നടന്ന നവീകരണത്തിനു ശേഷം അഷ്ടബാഹുക്കളോടുകൂടിയ ആദിപരാശക്തിയുടെ മൂർത്തരൂപമായ വനദുർഗ്ഗയെ പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. മഹാകാളി, മഹാലക്ഷ്മി, മഹാസരസ്വതി തുടങ്ങിയ പ്രധാന ഭാവങ്ങളിൽ ജഗദീശ്വരി ഇവിടെ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു.<ref>http://chakkulathukavutemple.org/about-temple/</ref> പ്രധാന പ്രതിഷ്‌ഠയായ വനദുർഗ്ഗയ്ക്ക് പുറമേ പരമശിവൻ, മഹാവിഷ്‌ണു, ഗണപതി, ധർമ്മശാസ്താവ്, സുബ്രഹ്മണ്യൻ, യക്ഷിയമ്മ, നവഗ്രഹങ്ങൾ എന്നിവർക്കും ഇവിടെ തുല്യ പ്രാധാന്യത്തോടെ സ്ഥാനം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. === യക്ഷിയമ്മ === കേരളത്തിലെ പല ക്ഷേത്രങ്ങളിലും കണ്ടുവരുന്ന ഒരു ഉപപ്രതിഷ്ഠയാണ് യക്ഷിയമ്മ. പ്രധാനമായും തെക്കൻ കേരളത്തിലാണ് ഈ പ്രതിഷ്ഠ കണ്ടു വരുന്നതെങ്കിലും കേരളത്തിന്റെ മറ്റു ഭാഗങ്ങളിലും ഒട്ടും കുറവല്ല. ചരിത്രപരമായി നോക്കുമ്പോൾ ആദിദ്രാവിഡസങ്കല്പത്തിലെ പ്രേതാരാധനയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു കിടക്കുന്നതാണ് യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠകൾ. അതേ സമയം സൗന്ദര്യം, അമാനുഷിക ശക്തി, പ്രേമം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളും യക്ഷികളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടുകിടക്കുന്നു. ഇങ്ങനെയൊക്കെ ആന്നെങ്കിലും യക്ഷിയ്ക്ക് സവിശേഷ പ്രാധാന്യം നൽകുന്ന ക്ഷേത്രങ്ങൾ വളരെ കുറവാണ്. ചക്കുളത്തുകാവ് ക്ഷേത്രം അവയിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടതാണ്. നാലമ്പലത്തിനു പുറത്ത് തെക്കു പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത്, പ്രത്യേകം കെട്ടിയുണ്ടാക്കിയ ശ്രീകോവിലിലാണ് യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠ. ഇവിടെ ഈ പ്രതിഷ്ഠ വരാൻ കാരണമായ കഥ ഇങ്ങനെയാണ്: ഒരിയ്ക്കൽ, ക്ഷേത്ര ഊരാളകുടുംബമായ പട്ടമന ഇല്ലത്തെ ഒരു പെൺകുട്ടി, പമ്പയാറ്റിൽ കുളിയ്ക്കാൻ പോയപ്പോൾ അവളെ അതിഭീകരിയായ ഒരു യക്ഷി ആക്രമിച്ചു. പലതവണ പെൺകുട്ടി ഓടിരക്ഷപ്പെടാൻ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും അപ്പോഴെല്ലാം യക്ഷി അവളെ പിന്തുടർന്നു. അവസാന രക്ഷയ്ക്കായി അവൾ ചക്കുളത്തമ്മയെത്തന്നെ ശരണം പ്രാപിച്ചു. ഭക്തയുടെ വിഷമം മനസ്സിലാക്കിയ ദേവി, ഉടനെ ത്രിശൂലവുമായി വരികയും യക്ഷിയെ ഭയപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു. പരിഭ്രാന്തയായ യക്ഷി, തന്നെ ഒന്നും ചെയ്യരുതെന്നും ഇനി ആരെയും താൻ ഉപദ്രവിയ്ക്കില്ലെന്നും സത്യം ചെയ്ത് ഒഴിഞ്ഞുപോയി. അങ്ങനെ മോക്ഷം കിട്ടിയ യക്ഷിയെ, പിന്നീട് ദേവിയുടെ സമീപം തന്നെ കുടിയിരുത്തുകയുണ്ടായി. ഒരു [[വാൽക്കണ്ണാടി|വാൽക്കണ്ണാടിയുടെ]] രൂപത്തിലാണിവിടെ യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠ. == ക്ഷേത്രനിർമ്മിതി == === ക്ഷേത്രപരിസരവും മതിലകവും === നീരേറ്റുപുറം ഗ്രാമത്തിന്റെ ഏതാണ്ട് ഒത്ത നടുക്കായാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. കിഴക്കോട്ടാണ് ക്ഷേത്രദർശനം. കേരളത്തിലെ രണ്ടു പ്രധാന നദികളായ പമ്പാനദിയും മണിമലയാറും യഥാക്രമം ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തെക്കും വടക്കും മാറിയൊഴുകുന്നു. [[ചിങ്ങം|ചിങ്ങമാസത്തിലെ]] [[തിരുവോണം (നക്ഷത്രം)|തിരുവോണം]] നാളിൽ പമ്പാനദിയിൽ നടത്തിവരുന്ന [[നീരേറ്റുപുറം പമ്പാ ജലോത്സവം]] അതിപ്രസിദ്ധമാണ്. നീരേറ്റുപുറം പോസ്റ്റ് ഓഫീസ്, സഹകരണ ബാങ്ക്, ഹോട്ടലുകൾ, വിവിധ കടകംബോളങ്ങൾ തുടങ്ങി നിരവധി സ്ഥാപനങ്ങൾ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പരിസരത്തായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്തുകൂടെ [[അമ്പലപ്പുഴ]]-[[തിരുവല്ല]] സംസ്ഥാനപാത കടന്നുപോകുന്നു. ഇവിടെത്തന്നെ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പേരെഴുതിയ മനോഹരമായ കവാടവും കാണാം. ഇതും കടന്ന് അല്പദൂരം സഞ്ചരിച്ചാൽ ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലെത്താം. ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലായി വലിയ [[അരയാൽ]]മരം കാണാം. ഹൈന്ദവവിശ്വാസപ്രകാരം പുണ്യവൃക്ഷമായ അരയാലിന്റെ മുകളിൽ [[ബ്രഹ്മാവ്|ബ്രഹ്മാവും]] നടുക്ക് വിഷ്ണുവും അടിയിൽ ശിവനും കുടികൊള്ളുന്നു. അങ്ങനെ, [[ത്രിമൂർത്തികൾ|ത്രിമൂർത്തികളുടെ]] പ്രത്യക്ഷസ്വരൂപമായി കണക്കാക്കുഅന അരയാലിനെ ദിവസവും രാവിലെ ഏഴുതവണ വലം വയ്ക്കുന്നത് ഉത്തമമായി കണക്കാക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ നേരെ വടക്കാണ് വാഹന പാർക്കിങ് സൗകര്യം ഏർപ്പെടുത്തിയിരിയ്ക്കുന്നത്. പൊങ്കാല സമയത്ത് [[കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി.]] ഇങ്ങോട്ട് പ്രത്യേകം സർവീസുകൾ നടത്താറുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്താണ് ഊരാളകുടുംബമായ പട്ടമന ഇല്ലം നിൽക്കുന്നത്. മുമ്പുണ്ടായിരുന്ന ഇല്ലം പൊളിച്ചുമാറ്റി ഇപ്പോൾ ഇവിടെയൊരു കോൺക്രീറ്റ് വീട് പണിതിരിയ്ക്കുകയാണ്. എന്നാൽ, ദേവിയുടെ ചെറിയൊരു ക്ഷേത്രം ഇവിടെയും കാണാം. ഇത് മഹാഭക്തനായ ഒരു നമ്പൂതിരിയ്ക്ക് ദേവി നൽകിയ ദർശനത്തിന്റെ സ്മാരകമായി കണക്കാക്കിവരുന്നു. ഇന്ന് ഇതിനെ '''മൂലകുടുംബക്ഷേത്രം''' എന്ന പേരിൽ വിശേഷിപ്പിച്ചുവരുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിൽ വിശദമായി ഒരു മതിലകം പണിതിട്ടില്ല. എങ്കിലും, ആനക്കൊട്ടിൽ മുതലുള്ള ഭാഗം മതിലകമായി കണക്കാക്കിവരുന്നു. 2022-ലാണ് ഇവിടെ അതിവിശാലമായ ആനക്കൊട്ടിൽ പണിതത്. അതിനുമുമ്പ് ഇവിടെ ഒരു [[അലൂമിനിയം]] ഷീറ്റ് മാത്രമേയുണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. ഇന്ന് ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്നവരുടെ പ്രധാന ആകർഷണമാണിവിടം. ചോറൂൺ, വിവാഹം, തുലാഭാരം, വിളിച്ചുചൊല്ലിപ്രാർത്ഥന തുടങ്ങിയ ചടങ്ങുകൾ നടക്കുന്നത് ഇവിടെ വച്ചാണ്. ആനക്കൊട്ടിലിനപ്പുറമാണ് ദേവീവാഹനമായ [[സിംഹം|സിംഹത്തെ]] ശിരസ്സിലേറ്റുന്ന സ്വർണ്ണക്കൊടിമരം കാണാൻ സാധിയ്ക്കുക. ഏകദേശം 50 അടി ഉയരം വരുന്ന ഈ കൊടിമരം, 1981-ലാണ് പ്രതിഷ്ഠിച്ചത്. വളരെ തിളക്കമുള്ള ഈ കൊടിമരത്തിനപ്പുറമാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ബലിക്കല്ല് പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുള്ള ബലിക്കൽപ്പുര. താരതമ്യേന ഉയരം കുറഞ്ഞ ബലിക്കല്ലാണ് ഇവിടെയുള്ളത് എന്നതിനാൽ പുറമേ നിന്നുനോക്കിയാൽത്തന്നെ വിഗ്രഹം കാണാവുന്നതാണ്. ബലിക്കൽപ്പുരയുടെ മച്ചിൽ പതിവുപോലെ ബ്രഹ്മാവിന്റെയും [[അഷ്ടദിക്പാലകർ|അഷ്ടദിക്പാലകരുടെയും]] രൂപങ്ങൾ കൊത്തിവച്ചിട്ടുണ്ട്. കൂടാതെ വേറെയും ധാരാളം രൂപങ്ങൾ കാണാം. ബലിക്കൽപ്പുരയുടെ ഇരുവശവുമായി രണ്ട് [[ആന|ആനകളുടെ]] രൂപങ്ങൾ കാണാൻ സാധിയ്ക്കും. ഇവ [[പ്ലാസ്റ്റർ ഓഫ് പാരീസ്|പ്ലാസ്റ്റർ ഓഫ് പാരീസിൽ]] നിർമ്മിച്ചതാണ്. ==== മഹാവിഷ്ണുക്ഷേത്രം, ആനമുറതപ്രതിഷ്ഠ ==== പ്രദക്ഷിണവഴിയുടെ തെക്കുകിഴക്കുഭാഗത്ത് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനമായി മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ പ്രതിഷ്ഠയോടുകൂടിയ ഒരു ശ്രീകോവിൽ കാണാം. ഏകദേശം നാലടി ഉയരം വരുന്ന അതിമനോഹരമായ ശിലാവിഗ്രഹമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[സുദർശനചക്രം]], പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[പാഞ്ചജന്യം]] എന്ന [[ശംഖ് (വാദ്യം)|ശംഖ്]], മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[കൗമോദകി]] എന്ന [[ഗദ]], മുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[താമര]] എന്നിവ ധരിച്ച ഭഗവാൻ നിൽക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ്. ഭഗവദ്വാഹനമായ ഗരുഡന്റെ പഞ്ചലോഹവിഗ്രഹം ഇവിടെ ഭഗവാന് അഭിമുഖമായി പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. പാൽപ്പായസം, കദളിപ്പഴം, തുളസിമാല തുടങ്ങിയവയാണ് മഹാവിഷ്ണുവിനുള്ള പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. [[അഷ്ടമിരോഹിണി]], [[വിഷു]], [[വൈകുണ്ഠ ഏകാദശി]] തുടങ്ങിയവ വിശേഷദിവസങ്ങളിൽ പെടുന്നു. ഇതിനുസമീപം കാണുന്ന മേൽക്കൂരയില്ലാത്ത ഒരു തറയിലാണ് ആനമറുതയുടെ പ്രതിഷ്ഠ. ക്ഷേത്രമുണ്ടായ കാലത്തുതന്നെ ഇവിടെ ആനമുറതയുടെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ടായിരുന്നു എന്നാണ് സങ്കല്പം. എന്നാൽ, ഇപ്പോഴത്തെ പ്രതിഷ്ഠ 2023 ജൂൺ 18-നാണ് നടത്തിയത്. നീരേറ്റുപുറം പരിസരത്ത് നിരവധി ഉപദ്രവങ്ങളുണ്ടാക്കിയ ഒരു ആനയുടെ പ്രേതത്തെയാണ് ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. ആനമുറതപ്രതിഷ്ഠയ്ക്കപ്പുറമാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ ഊട്ടുപുര പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. സാധാരണയായി ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്ത് വരുന്ന ഊട്ടുപുര ഇവിടെ തെക്കുഭാഗത്ത് വന്നിരിയ്ക്കുന്നത് ശ്രദ്ധേയമാണ്. നിത്യേന ഉച്ചയ്ക്ക് ഇവിടെ അന്നദാനമുണ്ടാകും. പ്രമുഖ വ്യവസായിയായ [[ഗോകുലം ഗോപാലൻ|ഗോകുലം ഗോപാലന്റെ]] വഴിപാടായി 2018-ലാണ് ഈ ഊട്ടുപുര പണിതത്. പ്രദക്ഷിണമായി വരുമ്പോൾ തെക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് പ്രത്യേകം ശ്രീകോവിലിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി അയ്യപ്പസ്വാമിയുടെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. കൃഷ്ണശിലയിൽ തീർത്ത വിഗ്രഹത്തിന് ഏകദേശം രണ്ടടി ഉയരം വരും. [[ശബരിമല ധർമ്മശാസ്താക്ഷേത്രം|ശബരിമലയിലെ]] വിഗ്രഹവുമായി നല്ല രൂപസാദൃശ്യമുള്ള വിഗ്രഹമാണിത്. ഇവിടെവച്ചാണ് ശബരിമല തീർത്ഥാടകർ മാലയിടുന്നതും കെട്ടുനിറയ്ക്കുന്നതുമെല്ലാം. അയ്യപ്പന്റെ ശ്രീകോവിലിന് തെക്കുവശത്ത് പ്രത്യേകം തീർത്ത ഒരു തറയിലാണ് നാഗദൈവങ്ങളുടെ പ്രതിഷ്ഠ. [[നാഗരാജാവ്|നാഗരാജാവായി]] [[വാസുകി]] കുടികൊള്ളുന്ന കാവിൽ, കൂടെ [[നാഗയക്ഷി|നാഗയക്ഷിയായി]] ശതശീർഷ എന്ന പത്നിയുമുണ്ട്. [[നൂറും പാലും]], [[സർപ്പംപാട്ട്]], മഞ്ഞൾപ്പൊടി അഭിഷേകം, പുറ്റും മുട്ടയും സമർപ്പണം എന്നിവയാണ് നാഗദൈവങ്ങളുടെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. എല്ലാമാസവും [[ആയില്യം (നക്ഷത്രം)|ആയില്യം]] നാളിൽ ഇവർക്ക് വിശേഷാൽ പൂജകളും കന്നിമാസത്തിലെ ആയില്യത്തിന് [[സർപ്പബലി|സർപ്പബലിയുമുണ്ടാകും]]. അയ്യപ്പന്റെ ശ്രീകോവിലിന് വടക്കുവശത്താണ് ഐതിഹ്യപ്രസിദ്ധമായ യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠയുള്ള ശ്രീകോവിൽ. തന്റെ ഭക്തയായ പെൺകുട്ടിയെ ഉപദ്രവിയ്ക്കാൻ വന്ന യക്ഷിയെ ദേവി ശാന്തയാക്കി ഇവിടെ കുടിയിരുത്തുകയായിരുന്നു എന്നാണ് സങ്കല്പം. വറപൊടി നിവേദ്യമാണ് ഇവിടെ പ്രധാന വഴിപാട്. ==== വീരഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം ==== നാഗപ്രതിഷ്ഠയുടെ നേരെ പടിഞ്ഞാറ് ഉയരത്തിലാണ് ചക്കുളത്തുകാവിലെ ഏറ്റവും പുതിയ ഉപപ്രതിഷ്ഠയായ വീരഹനുമാനെ പ്രതിഷ്ഠിച്ച ക്ഷേത്രം. കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഹനുമദ്വിഗ്രഹങ്ങളിലൊന്നാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. പതിനെട്ടടി ഉയരം വരുന്ന ഈ വിഗ്രഹം, ഒറ്റക്കല്ലിൽ തീർത്തതാണ്. ഇടതുകയ്യിൽ ഗദ തലകീഴായി പിടിച്ച്, വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ് ഇവിടെയുള്ള ഹനുമദ്വിഗ്രഹം. പ്രത്യേകം മതിലകത്തോടുകൂടിയ ഈ ക്ഷേത്രം 2016-ലാണ് പണികഴിപ്പിച്ചത്. ആദ്യകാലത്ത് ക്ഷേത്രത്തിലെ മൂലകുടുംബക്ഷേത്രത്തിൽ അഷ്ടദിക്പാലകർക്കൊപ്പം പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെട്ടിരുന്ന ഹനുമാനെ, സ്ഥലപരിമിതിമൂലം ഇങ്ങോട്ട് മാറ്റിപ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുകയായിരുന്നു. താഴെനിന്ന് പന്ത്രണ്ടുപടികൾ കയറിവേണം നടയ്ക്കുനേരെയെത്താൻ. പടികളുടെ താഴെയായി ആനമുഖത്തോടുകൂടിയ ഒരു എടുപ്പുണ്ട്. ഹനുമാൻ സ്വാമിയെ ഉപാസിയ്ക്കുന്നത് ശത്രുദോഷങ്ങളിൽ നിന്നു മോചനം നൽകുമെന്നാണ് ഭക്തജനവിശ്വാസം. തന്മൂലം നിരവധി ആളുകളാണ് ഇവിടെ ദർശനത്തിനെത്തുന്നത്. സർവ്വകാര്യസിദ്ധി വിളക്കുഴിച്ചിലാണ് ഇവിടെയുള്ള പ്രധാന വഴിപാട്. കൂടാതെ സാധാരണ ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രങ്ങളിലെപ്പോലെ വടമാല, വെറ്റിലമാല, അവിൽ നിവേദ്യം, വെണ്ണക്കാപ്പ് ചാർത്തൽ എന്നിവയും അതിവിശേഷമായ വഴിപാടുകളിൽ പെടുന്നു. [[ചൈത്രം|ചൈത്രമാസത്തിലെ]] [[പൗർണ്ണമി|പൗർണ്ണമിനാളിൽ]] നടക്കുന്ന ഹനുമാൻ ജയന്തിയാണ് ഇവിടെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷം. ഇതിനോടനുബന്ധിച്ച് ഇവിടെ '''ആഞ്ജനേയോത്സവം''' എന്ന പേരിൽ പത്തുദിവസത്തെ ഉത്സവം നടത്തിവരുന്നുണ്ട്. ഇതുകൂടാതെ [[കർക്കടകം|കർക്കടകമാസത്തിലെ]] [[രാമായണമാസം|രാമായണമാസാചരണവും]] അതിവിശേഷമാണ്. ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തൊട്ടടുത്തായി മറ്റൊരു ശ്രീകോവിലും കാണാം. ഇവിടെ രാധാകൃഷ്ണന്മാരാണ് പ്രതിഷ്ഠ. ഇതും താരതമ്യേന പുതിയൊരു ശ്രീകോവിലാണ്. കൃഷ്ണശിലാനിർമ്മിതമായ വിഗ്രഹത്തിൽ വലതുവശത്ത് ശ്രീകൃഷ്ണനും ഇടതുവശത്ത് രാധയുമാണ് പ്രതിഷ്ഠകൾ. വലതുകയ്യിൽ [[ഓടക്കുഴൽ]] പിടിച്ച്, ഇടതുകൈ രാധയുടെ തോളത്തുവച്ചുനിൽക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ് ഇവിടെ ശ്രീകൃഷ്ണപ്രതിഷ്ഠ. രാധയാണെങ്കിൽ, വലതുകയ്യിൽ താമര പിടിച്ച് ഭഗവാന്റെ കരലാളനത്താൽ നമ്രമുഖിയായി നിൽക്കുന്നു. രണ്ടുപേരെയും ഒരുമിച്ചാണ് വിഗ്രഹത്തിൽ ചിത്രീകരിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. [[അഷ്ടമിരോഹിണി]] ഇവിടെ അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നുണ്ട്. ==== സുബ്രഹ്മണ്യനും ശിവനും ==== ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറുഭാഗം മുഴുവൻ നിരവധി മരങ്ങളാൽ സമ്പുഷ്ടമാണ്. ഇവിടെയുള്ള മരങ്ങളിലെല്ലാം ധാരാളം കൊടികൾ കെട്ടിത്തൂക്കിയിരിയ്ക്കുന്നത് കാണാം. മക്കളില്ലാത്ത ദമ്പതികളുടെ നേർച്ചകളാണ് ഇവയിലധികവും. അവയെ കണ്ടുകൊണ്ട് നടന്നെത്തുന്നത് വടക്കുപടിഞ്ഞാറേമൂലയിലുള്ള സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമിയുടെ ശ്രീകോവിലിനുമുന്നിലാണ്. ഏകദേശം നാലടി ഉയരം വരുന്ന ബാലസുബ്രഹ്മണ്യവിഗ്രഹമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിച്ച്, ഇടതുകൈ അരയിൽ കുത്തിനിൽക്കുന്ന സുബ്രഹ്മണ്യന്ന് [[സ്കന്ദഷഷ്ഠി|സ്കന്ദഷഷ്ഠിയും]] [[തൈപ്പൂയം|തൈപ്പൂയവുമാണ്]] പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷങ്ങൾ. കൂടാതെ എല്ലാമാസത്തെയും വെളുത്ത [[ഷഷ്ഠി|ഷഷ്ഠിയും]] പ്രാധാന്യത്തോടെ ആചരിച്ചുവരുന്നു. സുബ്രഹ്മണ്യശ്രീകോവിലിന് സമീപത്തായി [[കാളിയമർദ്ദനം]] നടത്തുന്ന ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ അതിമനോഹരമായ ഒരു ശില്പവും അതിനോടുചേർന്നുള്ള ചെറിയൊരു ജലപാതയും കാണാം. 2021-ലാണ് ഇവിടെ ഈ ശില്പം പണിതത്. ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്ന ഭക്തരെ ഇത് വളരെയധികം ആകർഷിയ്ക്കുന്നുണ്ട്. ഇവിടെത്തന്നെയാണ് ക്ഷേത്രം വക അഗതിമന്ദിരവും പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. നിരാലംബരായ ആളുകൾക്ക് സുഖകരമായ താമസ-ഭക്ഷണസൗകര്യങ്ങൾ ഏർപ്പാടാക്കിയിട്ടുള്ള ഈ കെട്ടിടം, ക്ഷേത്രം ട്രസ്റ്റിന്റെ സാമൂഹികപ്രവർത്തനങ്ങളിൽ പ്രധാനപങ്കുവഹിയ്ക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്താണ് വഴിപാട് കൗണ്ടർ. മഞ്ഞൾനീരാട്ട്, കൈവട്ടകഗുരുതി, ചുറ്റുവിളക്ക്, കാര്യസിദ്ധി അഭിഷേകം, രക്തപുഷ്പാഞ്ജലി, കുങ്കുമാർച്ചന, പൂമൂടൽ, നെയ്യപ്പം മൂടൽ തുടങ്ങിയവയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. കൂടാതെ നിരവധി മന്ത്രങ്ങൾ കൊണ്ടുള്ള അർച്ചനകളും വിശേഷമാണ്. വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിലെത്തിയാൽ ഐതിഹ്യപ്രസിദ്ധമായ ചക്കരക്കുളം കാണാം. വളരെ ചെറിയൊരു കുളമാണെങ്കിലും ഇവിടെ കുളിയ്ക്കാനും കാലുകഴുകാനുമെല്ലാം സൗകര്യമുണ്ട്. ഉത്സവാവസാനം ദേവിയ്ക്ക് ഇവിടെയാണ് ആറാട്ട് നടക്കുന്നത്. ഇതിന് തൊട്ടടുത്താണ് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനം നൽകുന്ന ശിവന്റെ ശ്രീകോവിൽ. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ശിവലിംഗമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. ശംഖാഭിഷേകം, ധാര, പിൻവിളക്ക്, കൂവളമാല തുടങ്ങി നിരവധി വഴിപാടുകൾ ശിവന്നുണ്ട്. [[ശിവരാത്രി|ശിവരാത്രിയാണ്]] ഇവിടെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷം. കൂടാതെ എല്ലാ [[പ്രദോഷവ്രതം|പ്രദോഷദിവസങ്ങളും]] അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നു. ഭഗവദ്വാഹനമായ [[നന്ദി (പുരാണകഥാപാത്രം)|നന്ദികേശന്റെ]] വിഗ്രഹവും നടയ്ക്കുനേരെ കാണാം. ==== നവഗ്രഹങ്ങളും സരസ്വതീമണ്ഡപവും ==== ശിവക്ഷേത്രത്തിന്റെ പുറകിലാണ് സരസ്വതീമണ്ഡപം. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ആകർഷണങ്ങളിലൊന്നാണിവിടം. ഇവിടെ ഒരേ പീഠത്തിൽ മൂന്നുപ്രതിഷ്ഠകൾ കാണാം - ഭഗവതി (ദുർഗ്ഗ), സരസ്വതി, രാഹു (സർപ്പം). വാൽക്കണ്ണാടിരൂപത്തിലാണ് ഭഗവതിയെ ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. സരസ്വതീരൂപം സാധാരണ കാണുന്നപോലെ പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[വേദം]], പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ജപമാല]] എന്നിവ ധരിച്ച്, മുന്നിലെ രണ്ടുകൈകൾ കൊണ്ട് [[വീണ]] മീട്ടുന്ന രൂപത്തിലാണ്. മൂന്നുവിഗ്രഹങ്ങളും പഞ്ചലോഹത്തിൽ നിർമ്മിച്ചവയാണ്. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടുകളിലൊന്നായ കാര്യസിദ്ധി അഭിഷേകം നടത്തുന്നത് ഇവിടെയാണ്. ഭക്തർക്ക് സ്വന്തം കൈകൊണ്ടുതന്നെ നടത്താവുന്ന അഭിഷേകമാണിത്. ഒരു കുടത്തിൽ ജലം നിറച്ചുകൊണ്ടുവന്ന് അത് ഇവിടെയുള്ള മൂന്നുദേവതകൾക്കും അഭിഷേകം ചെയ്യുന്നു. പേര് സൂചിപ്പിയ്ക്കുന്നതുപോലെ സർവ്വകാര്യസിദ്ധിയാണ് ഇതിന്റെ ഫലമെന്ന് ഭക്തർ വിശ്വസിയ്ക്കുന്നു. സരസ്വതീമണ്ഡപത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്താണ് നവഗ്രഹപ്രതിഷ്ഠയോടുകൂടിയ ശ്രീകോവിൽ. അഴികളോടുകൂടിയ ഈ ശ്രീകോവിലിനകത്ത് ഒരേപീഠത്തിൽ വിവിധ ദിക്കുകളിലേയ്ക്ക് ദർശനമായി നവഗ്രഹദേവതകളെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. ഗ്രഹനായകനായ [[സൂര്യൻ]] നടുക്കും മറ്റുള്ളവർ ചുറ്റും നിൽക്കുന്ന പതിവുസങ്കല്പത്തിൽ തന്നെയാണ് ഇവിടെയും നവഗ്രഹപ്രതിഷ്ഠ. സൂര്യന്റെ കിഴക്കുവശത്ത് [[ശുക്രൻ]], തെക്കുകിഴക്ക് [[ചന്ദ്രൻ]], തെക്ക് [[ചൊവ്വ]], തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് രാഹു, പടിഞ്ഞാറ് [[ശനി]], വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് [[കേതു]], വടക്ക് [[വ്യാഴം]], വടക്കുകിഴക്ക് [[ബുധൻ]] എന്ന ക്രമത്തിലാണ് പ്രതിഷ്ഠ. സൂര്യനും ബുധനും ശുക്രനും കിഴക്കോട്ടും, ചന്ദ്രനും ശനിയും പടിഞ്ഞാറോട്ടും, ചൊവ്വയും രാഹുവും കേതുവും തെക്കോട്ടും വ്യാഴം മാത്രം വടക്കോട്ടും ദർശനം നൽകുന്നു. നിത്യവും ഇവർക്ക് വിശേഷാൽ പൂജകളും വഴിപാടുകളുമുണ്ടാകാറുണ്ട്. === ശ്രീകോവിൽ === ദീർഘചതുരാകൃതിയിൽ തീർത്ത, മേൽക്കൂരയില്ലാത്ത ഒരു ഒറ്റനില ശ്രീകോവിലാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. കരിങ്കല്ലിൽ തീർത്ത ഈ ശ്രീകോവിലിന്റെ മുകളിൽ കോണുകളിലേയ്ക്കുള്ള ഭാഗങ്ങൾ ചെമ്പുമേഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ഇവിടെയുള്ള സോപാനപ്പടികൾ നേരിട്ടുകയറാൻ പറ്റുന്ന രീതിയിലാണ് പണികഴിപ്പിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. അകത്തേയ്ക്കുള്ള വാതിലിന് ഇരുവശവുമായി രണ്ട് ദ്വാരപാലികമാരുടെ രൂപങ്ങൾ കൊത്തിവച്ചിട്ടുണ്ട്. ശ്രീകോവിലിനകത്ത് ഒരുമുറിയേയുള്ളൂ. അതാണ് വിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ഠിച്ച ഗർഭഗൃഹം. ഏകദേശം ഒരടി ഉയരം വരുന്ന സ്വയംഭൂവായ ശിവലിംഗവും പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുള്ള, വനദുർഗ്ഗാദേവിയുടെ നാലടി ഉയരം വരുന്ന അഷ്ടബാഹുപഞ്ചലോഹവിഗ്രഹവും കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെട്ടിരിയ്ക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിലെ മൂലപ്രതിഷ്ഠയായ സ്വയംഭൂലിംഗത്തിലാണ് ഇവിടെ പ്രധാന പൂജകൾ അധികവും നടത്താറുള്ളത്. [[കൊല്ലൂർ മൂകാംബികാക്ഷേത്രം|കൊല്ലൂർ മൂകാംബിക]], [[ചോറ്റാനിക്കര ഭഗവതിക്ഷേത്രം|ചോറ്റാനിക്കര]] തുടങ്ങിയ ക്ഷേത്രങ്ങളിലെപ്പോലെ ദേവിയുടെ സമസ്തഭാവങ്ങളും കൂടിച്ചേർന്ന ഒരു മൂർത്തിയായാണ് ഇവിടെയും സങ്കല്പമുള്ളത്. 1981-ൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നടന്ന നവീകരണകലശത്തിനുശേഷമാണ് ഇവിടെ ദേവിയ്ക്ക് സ്വരൂപത്തിൽ വിഗ്രഹമുണ്ടായത്. ഏറ്റവും പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[സുദർശനചക്രം]], അതിനുമുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[നാന്ദകം]] എന്ന [[വാൾ]], അതിന്റെയും മുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[അമ്പ്]] എന്നിവയും ഏറ്റവും പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ശംഖ്]], അതിന്റെ മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ത്രിശൂലം]], അതിന്റെയും മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[വില്ല്]] എന്നിവയും ധരിച്ച ദേവി, ഏറ്റവും മുന്നിലുള്ള രണ്ടുകൈകൾ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു. അങ്ങനെ, വിശ്വപ്രകൃതിയുടെ മൂലതേജസ്സിനെ മുഴുവൻ ആവാഹിച്ചുകൊണ്ട് സാക്ഷാൽ ചക്കുളത്തുകാവിലമ്മ, മഹാശക്തിസ്വരൂപിണിയായി ശ്രീലകത്ത് വാഴുന്നു. ശ്രീകോവിലിന്റെ പുറംചുവരുകൾ പൂർണ്ണമായും സ്വർണ്ണം പൂശിയ നിലയിലാണ് കാണപ്പെടുന്നത്. ഇവിടെ ധാരാളം ദേവതാരൂപങ്ങളുണ്ട്. അവയെല്ലാം സ്വർണ്ണത്തിൽ കുളിച്ച് കാണപ്പെടുന്ന കാഴ്ച അതിമനോഹരമാണ്. ചണ്ഡികാദേവി, മഹിഷാസുരമർദ്ദിനി, [[ത്രിപുരസുന്ദരി]], [[മധുര മീനാക്ഷി ക്ഷേത്രം|മധുര മീനാക്ഷി]], [[കാമാക്ഷി അമ്മൻ കോവിൽ|കാഞ്ചി കാമാക്ഷി]], [[സപ്തമാതൃക്കൾ]], [[അഷ്ടലക്ഷ്മി|അഷ്ടലക്ഷ്മിമാർ]] തുടങ്ങിയ ദേവീരൂപങ്ങൾക്കാണ് ഇവിടെ പ്രാധാന്യമെങ്കിലും ഗണപതി, സുബ്രഹ്മണ്യൻ തുടങ്ങിയവരുടെ രൂപങ്ങളും ഇവിടെ കാണാം. ശ്രീകോവിലിന് നേരെമുന്നിലായി ചെറിയൊരു നമസ്കാരമണ്ഡപവും കാണാം. ഇവിടെയാണ് പൂജകൾക്കുശേഷം ശാന്തിക്കാർ നമസ്കരിയ്ക്കാൻ ഉപയോഗിയ്ക്കുന്നത്. ഇവിടെ ദേവീവാഹനമായ സിംഹത്തിന്റെ ഒരു പ്രതിഷ്ഠയുമുണ്ട്. സിംഹത്തെ വണങ്ങിവേണം ദേവിയെ വണങ്ങാനെന്നാണ് ചിട്ട. വടക്കുവശത്ത് അഭിഷേകജലം ഒഴുക്കിവിടാൻ ഓവും പണിതിട്ടുണ്ട്. === നാലമ്പലം === ശ്രീകോവിലിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റി നാലമ്പലം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. സാമാന്യം വലുപ്പമുള്ള നാലമ്പലമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. അകത്തേയ്ക്ക് കയറുന്ന വാതിലിന് ഇരുവശവുമായി വാതിൽമാടങ്ങൾ പണിതിട്ടുണ്ട്. തെക്കേ വാതിൽമാടത്തിൽ വച്ചാണ് നിത്യേനയുള്ള വിശേഷാൽ പൂജകളും ഹോമങ്ങളും നടക്കുന്നത്. ഇവിടെത്തന്നെയാണ് [[ചെണ്ട]], [[മദ്ദളം]], [[തിമില]], [[ഇലത്താളം]] തുടങ്ങിയ വാദ്യങ്ങൾ സൂക്ഷിച്ചുവയ്ക്കുന്നതും. തെക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ പതിവുപോലെ [[തിടപ്പള്ളി|തിടപ്പള്ളിയും]] വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ [[കിണർ|കിണറും]] പണിതിട്ടുണ്ട്. ഇവിടത്തെ കിണർ ദീർഘചതുരാകൃതിയിലാണ് കുഴിച്ചിട്ടുള്ളത്. പമ്പ-മണിമല നദികളുമായും കുളവുമായും ഇതിന് നേരിട്ട് ബന്ധമുണ്ടെന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത്. തിടപ്പള്ളിയ്ക്ക് സമീപം പ്രത്യേകം അലങ്കരിച്ച ഒരു [[ഊഞ്ഞാൽ|ഊഞ്ഞാലും]] അതിൽ ദേവിയുടെ മറ്റൊരു പ്രതിഷ്ഠയുമുണ്ട്. മൂലവിഗ്രഹത്തിന്റെ അതേ മാതൃകയിൽ തീർത്ത ഈ വിഗ്രഹത്തിന് സമീപം രണ്ട് [[തലയിണ|തലയിണകളും]] [[മെത്ത|മെത്തയും]] അലങ്കരിച്ചുവച്ചിട്ടുണ്ട്. ആട്ടുന്നത് സർവ്വൈശ്വര്യസിദ്ധിയ്ക്ക് ഉത്തമമാണെന്ന് വിശ്വസിച്ചുവരുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്ന എല്ലാവരും ഇതും കൂടി ചെയ്തിട്ടേ പോകാറുള്ളൂ. ശ്രീകോവിലിന്റെ തെക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് മറ്റൊരു ചെറിയ ശ്രീകോവിലിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി ഗണപതിഭഗവാന്റെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ഈ വിഗ്രഹവും ശിലാനിർമ്മിതമാണ്. വലത്തോട്ട് തുമ്പിക്കൈ നീട്ടിനിൽക്കുന്ന ഗണപതിയുടെ പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[മഴു|മഴുവും]] പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[കയർ|കയറും]] മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[മോദകം|മോദകവും]] കാണാം. മുന്നിലെ വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭഗവാൻ ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു. ഗണപതിഹോമം, കറുകമാല, നാരങ്ങാമാല, ഉണ്ണിയപ്പം എന്നിവയാണ് ഗണപതിയ്ക്ക് പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. [[വിനായക ചതുർത്ഥി|വിനായക ചതുർത്ഥിനാളിൽ]] ഇവിടെ വിശേഷാൽ പൂജകളുണ്ടാകാറുണ്ട്. {{പ്രധാന ലേഖനം|ബലിക്കല്ല്}} ശ്രീകോവിലിന് ചുറ്റുമായി അകത്തെ ബലിവട്ടം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. അഷ്ടദിക്പാലകർ (കിഴക്ക് - [[ഇന്ദ്രൻ]], തെക്കുകിഴക്ക് - [[അഗ്നി]], തെക്ക് - [[യമൻ]], തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് - [[നിരൃതി]], പടിഞ്ഞാറ് - [[വരുണൻ]], വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് - [[വായു]], വടക്ക് - [[കുബേരൻ]] & [[ചന്ദ്രൻ]], വടക്കുകിഴക്ക് - [[ഈശാനൻ]]), സപ്തമാതൃക്കൾ (തെക്കുഭാഗത്ത് ഒറ്റക്കല്ലിൽ - കിഴക്കുനിന്ന് [[ബ്രാഹ്മി]], [[മാഹേശ്വരി]], [[കൗമാരി]], [[വൈഷ്ണവി]], [[വാരാഹി]], [[ഇന്ദ്രാണി]], [[ചാമുണ്ഡി]] എന്ന ക്രമത്തിൽ), [[വീരഭദ്രൻ]] (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം - കിഴക്കുഭാഗത്ത്), ഗണപതി (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം - പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത്), ബ്രഹ്മാവ് (വടക്കുകിഴക്കിനും കിഴക്കിനുമിടയിൽ), [[അനന്തൻ]] (തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനും പടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ശാസ്താവ് (തെക്കിനും തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ദുർഗ്ഗ (പടിഞ്ഞാറിനും വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), സുബ്രഹ്മണ്യൻ (വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനും വടക്കിനുമിടയിൽ), നിർമ്മാല്യധാരി (വടക്കിനും വടക്കുകിഴക്കിനുമിടയിൽ ശിവലിംഗരൂപത്തിൽ - ഇവിടെ [[മുണ്ഡിനി]]) എന്നിവരെ പ്രതിനിധീകരിയ്ക്കുന്ന ബലിക്കല്ലുകൾ ഇവിടെ കാണാം. നിലവിൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നിത്യശീവേലിയില്ലാത്തതിനാൽ ഇവ പ്രതീകാത്മകമായാണ് കണ്ടുവരുന്നത്. ബലിക്കല്ലുകൾ ദേവന്റെ/ദേവിയുടെ വികാരഭേദങ്ങളാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. തന്മൂലം അവയിൽ ചവിട്ടുന്നതും തൊട്ടുതലയിൽ വയ്ക്കുന്നതും നിരോധിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. ==കാർത്തികസ്തംഭം== അധർമ്മത്തിൻന്റെയും തിന്മയുടെയും ഭൗതിക പ്രതീകമാണ് കാർത്തികസ്തംഭം. ഇത് കത്തിച്ച് ചാമ്പലാക്കുന്ന ചടങ്ങിലൂടെ തിന്മയെ [[അഗ്നി]] വിഴുങ്ങി നന്മ ആധിപത്യം സ്ഥാപിക്കുന്നു എന്നാണ് വിശ്വാസം. വൃശ്ചികമാസത്തിലെ തൃക്കാർത്തിക ദിവസമാണ് ഈ ചടങ്ങ് നടക്കുന്നത്. പൊക്കമുള്ള തൂണിൽ വാഴക്കച്ചി, പഴയ ഓലകൾ, പടക്കം, ദേവിയ്ക്ക് ചാർത്തിയ ഒരു വർഷത്തെ ഉടയാടകൾ എന്നിവ പൊതിഞ്ഞുകെട്ടി അതിന്മേൽ നാടിൻറെ സർവ്വ തിന്മകളെയും ആവാഹിക്കുന്നു. ദീപാരാധനയ്ക്ക് മുമ്പായി ഇത് കത്തിക്കും. സർവ്വ ദുഃഖദുരിതങ്ങളും ഇതോടെ തീരുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. == നാരീപൂജ == ചക്കുളത്തുകാവിലെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ അനുഷ്ഠാനമാണ് നാരീപൂജ. അന്നേദിവസം ഇന്ത്യയിലെ പ്രശസ്തരായ വനിതകളെ അതിഥിയായി ക്ഷണിച്ച് ഇവിടെ നാരീപൂജയ്ക്കിരുത്താറുണ്ട്{{തെളിവ്}}. അലങ്കൃത പീഠത്തിൽ സ്ത്രീകളെ ഇരുത്തി, ഭക്ത്യാദരപൂർവ്വം പൂജാരി ഇവരെ ദുർഗ്ഗാസങ്കൽപ്പത്തിൽ പൂജിക്കുന്നു. സ്ത്രീകൾ എവിടെ മാനിക്കപ്പെടുന്നുവോ അവിടെ ദേവതമാർ ആനന്ദിക്കുന്നുവെന്ന സങ്കല്പവും സ്ത്രീയെ ശക്തിസ്വരൂപിണിയായി ആരാധിക്കണമെന്ന താന്ത്രിക സങ്കല്പവുമാണ് ഇത്തരമൊരു പൂജയുടെ പൊരുൾ. സ്ത്രീയാണ് സൃഷ്ടിയുടെ അടിസ്ഥാനം എന്ന സങ്കൽപ്പത്തിൽ നിന്നാണ് ശാക്തേയർ മഹാദേവിയെ ആരാധിച്ചത്‌. ഈ വിശ്വാസപ്രകാരം സ്ത്രീകളെ ലോകമാതാവായ ആദിപരാശക്തിയുടെ പ്രതീകമായി ആരാധിക്കുന്ന ശാക്തേയ പൂജയാണിത്. == വിശേഷ ദിവസങ്ങൾ == ചൊവ്വ, വെള്ളി, [[പൗർണ്ണമി]], അമാവാസി, അഷ്ടമി, നവമി, ജന്മ നക്ഷത്ര ദിവസം, മലയാളം- ഇംഗ്ലീഷ് മാസങ്ങളിലെ ഒന്നാം തീയതി തുടങ്ങിയവ ദർശനത്തിന് പ്രധാനമാണ്. പൊതുവേ ചൊവ്വ, വെള്ളി, ഞായർ ദിവസങ്ങളിൽ ദർശനത്തിന് തിരക്ക് അനുഭവപ്പെടാറുണ്ട്. കുംഭമാസത്തിലെ മകം- പൂരം ദിവസങ്ങൾ അതിവിശേഷം. [[നവരാത്രി]], [[തൃക്കാർത്തിക]], [[ശിവരാത്രി]], [[ദീപാവലി]], മണ്ഡലകാല ദിവസങ്ങൾ, മകരചൊവ്വ തുടങ്ങിയവ വിശേഷമാണ്. [[വിദ്യാരംഭം]], [[തൃക്കാർത്തിക]] ([[പൊങ്കാല]]) എന്നിവ അതിപ്രധാനം. == ദർശന സമയം == *രാവിലെ 4.30 AM മുതൽ ഉച്ചക്ക് 1 PM വരെ. *വൈകുന്നേരം 4.30 PM മുതൽ രാത്രി 8 PM വരെ. ==എത്തിച്ചേരുവാനുള്ള വഴി== തിരുവല്ലയിൽ നിന്ന് ഏകദേശം ഒമ്പതുകിലോമീറ്റർ പടിഞ്ഞാറുമാറി, അമ്പലപ്പുഴയ്ക്കുള്ള വഴിയിൽ, പത്തനംതിട്ട-ആലപ്പുഴ ജില്ലകളുടെ അതിർത്തിയിലാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. തിരുവല്ലയിൽ നിന്ന് ധാരാളം ബസ്സുകൾ അമ്പലപ്പുഴയ്ക്കുണ്ട്. അവയിലൊന്നിൽ കയറിയാൽ ക്ഷേത്രത്തിനടുത്തുള്ള ബസ് സ്റ്റോപ്പിൽ ഇറങ്ങാവുന്നതാണ്. പ്രധാന വഴിയിൽ തന്നെ ക്ഷേത്രകവാടം കാണാം. അതിലൂടെ അല്പം കൂടി മുന്നോട്ടുപോയാൽ ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലെത്താം. തീവണ്ടി വഴി വരുന്നവർക്ക് [[തിരുവല്ല തീവണ്ടിനിലയം|തിരുവല്ല റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനാണ്]] ഏറ്റവും അടുത്തുള്ളത് (9 കിലോമീറ്റർ). ഇവിടെ ഭൂരിപക്ഷം തീവണ്ടികൾക്കും സ്റ്റോപ്പുണ്ട്. മറ്റൊരു പ്രധാന സ്റ്റേഷൻ [[ഹരിപ്പാട് തീവണ്ടിനിലയം|ഹരിപ്പാട്ടാണ്]] (13 കിലോമീറ്റർ). [[അമ്പലപ്പുഴ തീവണ്ടിനിലയം|അമ്പലപ്പുഴ സ്റ്റേഷനും]] വളരെ അടുത്താണ്. തന്മൂലം [[തിരുവല്ല ശ്രീവല്ലഭമഹാക്ഷേത്രം]], [[അമ്പലപ്പുഴ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം]], [[ഹരിപ്പാട് സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമിക്ഷേത്രം]], [[മണ്ണാറശ്ശാല നാഗരാജക്ഷേത്രം]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ ദർശനം നടത്തുന്നവർക്ക് കൂട്ടിച്ചേർക്കാവുന്ന ക്ഷേത്രമാണ് ചക്കുളത്തുകാവ്. == അവലംബം == {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഭദ്രകാളിക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ദുർഗ്ഗാക്ഷേത്രങ്ങൾ]] {{Hindu temples in Kerala}} oh5iklzp1mhfkvz6be0latdrnyw8x6f 4666509 4666507 2026-09-13T02:49:58Z ~2026-48203-56 222590 /* സ്ഥലനാമം, ക്ഷേത്രപ്രതിഷ്ഠ */ 4666509 wikitext text/x-wiki {{refimprove}} {{Infobox Mandir |image = |caption=ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം |creator = |proper_name = ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം |date_built = |primary_deity = [[ദുർഗ്ഗ]] ([[ആദിപരാശക്തി]], [[ഭദ്രകാളി]], [[മഹാലക്ഷ്മി]], [[മഹാസരസ്വതി]] സങ്കല്പങ്ങൾ ഉറച്ച ദേവത) |architecture = [[തെക്കേ ഇന്ത്യൻ]], [[കേരളീയ രീതി]] |location =[[നീരേറ്റുപുറം]], [[തലവടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]], [[കുട്ടനാട് താലൂക്ക്]], [[ആലപ്പുഴ ജില്ല]], [[തിരുവല്ല|തിരുവല്ലയ്ക്ക്]] സമീപം, [[കേരളം]] |coordinates = }} [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ]] [[കുട്ടനാട് താലൂക്ക്|കുട്ടനാട് താലൂക്കിൽ]] [[തലവടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|തലവടി പഞ്ചായത്തിൽ]] [[നീരേറ്റുപുറം|നീരേറ്റുപുറത്ത്]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു പ്രസിദ്ധ ഹൈന്ദവ ക്ഷേത്രമാണ് '''ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം'''. [[പത്തനംതിട്ട ജില്ല|പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിലെ]] [[തിരുവല്ല]] നഗരത്തിൽ നിന്നും ഏകദേശം ഒൻപത് കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ജഗദീaശ്വരിയും [[പരാശക്തി|ആദിപരാശക്തിയുമായ]] [[വനദുർഗ്ഗ|വനദുർഗ്ഗയാണ്]] ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠ. '''ചക്കുളത്തമ്മ''' എന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന ഇവിടുത്തെ ഭഗവതി [[മഹാകാളി]], [[മഹാലക്ഷ്മി]], [[മഹാസരസ്വതി]], [[ഭുവനേശ്വരി]], [[ഭദ്രകാളി]] തുടങ്ങി ആദിപരാശക്തിയുടെ എല്ലാ പ്രധാന ഭാവങ്ങളിലും ആരാധിയ്ക്കപ്പെട്ടുവരുന്നു. ഉപദേവതകളായി [[ഗണപതി]], [[പരമശിവൻ]], [[മഹാവിഷ്ണു]], [[സുബ്രഹ്മണ്യൻ]], [[ശാസ്താവ്]], [[ഹനുമാൻ]], [[രാധ|രാധാസമേതനായ]] [[ശ്രീകൃഷ്ണൻ]], ദുർഗ്ഗ, സരസ്വതി, [[നവഗ്രഹങ്ങൾ]], [[നാഗദൈവങ്ങൾ]], [[രാഹു]], [[ബ്രഹ്മരക്ഷസ്സ്]], [[യക്ഷി|യക്ഷിയമ്മ]], [[ആനമറുത]] എന്നിവർക്കും പ്രതിഷ്ഠകളുണ്ട്. [[വൃശ്ചികം|വൃശ്ചികമാസത്തിലെ]] [[തൃക്കാർത്തിക]] ദിവസം പ്രസിദ്ധമായ '''[[പൊങ്കാല]]''' നടക്കുന്നു. സാക്ഷാൽ പ്രപഞ്ച നാഥയായ ഭഗവതിക്ക് മുൻപിൽ സ്ത്രീകൾ ഇഷ്ടകാര്യസിദ്ധിക്കായി നടത്തപ്പെടുന്ന [[ദ്രാവിഡർ|ദ്രാവിഡ]] ആചാരപ്രകാരമുള്ള ഒരു ആരാധനയാണ് പൊങ്കാല. അന്നേദിവസം തന്നെയുള്ള [[കാർത്തികസ്തംഭം]], ലക്ഷദീപം, [[ധനു]]മാസത്തിലെ മുപ്പെട്ട് വെള്ളിയാഴ്ചയുള്ള നാരീപൂജ, വിളിച്ചു ചൊല്ലിയുള്ള പ്രാർഥന, ലഹരിവിമോചന പ്രതിജ്ഞ തുടങ്ങിയ ചടങ്ങുകളും ഇവിടെയുണ്ട്. ഭഗവതിയ്ക്ക് ധനു ഒന്നുമുതൽ പന്ത്രണ്ടുവരെയുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ കൊടിയേറി ഉത്സവമുണ്ട്. കൂടാതെ [[നവരാത്രി]]യും ഇവിടെ അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നു. മദ്ധ്യ തിരുവതാംകൂറിലെ "സ്ത്രീകളുടെ ശബരിമല" എന്നാണു ഈ ക്ഷേത്രത്തെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. <ref>http://malayalam.nativeplanet.com/thiruvalla/attractions/chakkulathu-kavu-temple/</ref> പട്ടമന എന്നുപേരുള്ള ഒരു [[നമ്പൂതിരി]] കുടുംബം വകയാണ് ക്ഷേത്രഭരണം. ആലപ്പുഴ, പത്തനംതിട്ട, [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം]] എന്നീ ജില്ലകളുടെ അതിർത്തിയിൽ [[പമ്പാനദി|പമ്പാനദിയുടെയും]] [[മണിമലയാർ|മണിമലയാറിന്റെയും]] സംഗമസ്ഥാനത്താണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. == ഐതിഹ്യം == === സ്ഥലനാമം, ക്ഷേത്രപ്രതിഷ്ഠ === ശുംഭനിശുംഭാസുരന്മാരെ നിഗ്രഹിച്ച് പ്രപഞ്ചത്തിൽ നന്മയും സമാധാനവും പുനർസ്ഥാപിച്ച ആദിപരാശക്തിയുടെ ഉജ്ജ്വലമായ ചൈതന്യമാണ് ചക്കുളത്ത് കാവിൽ വനദുർഗ്ഗയായി കുടികൊള്ളുന്നത്. ഇന്ന് ക്ഷേത്രമിരിയ്ക്കുന്ന സ്ഥലം പണ്ട് കൊടുംകാടായിരുന്നു. കാട്ടിൽ വിറകുവെട്ടാൻ പോയ ഒരു വേടൻ തന്നെ കൊത്താൻ വന്ന സർപ്പത്തെ വെട്ടി. പക്ഷേ, അതു ചത്തില്ല. പിന്നീട് ഇതേ സർപ്പത്തെ ഒരു കുളക്കരയിലെ പുറ്റിന് മുകളിൽ കണ്ടപ്പോൾ വേടൻ വീണ്ടും അതിനെ ആക്രമിച്ചു. പക്ഷേ, ഇത്തവണ പുറ്റ് പൊട്ടി ജലപ്രവാഹമുണ്ടായി. അമ്പരന്നുനിന്ന വേടന് മുന്നിൽ ഒരു സന്യാസി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. ഇതേ സമയം വേടന്റെ കുടുംബവും അവിടെ എത്തിയിരുന്നു. വെള്ളത്തിന് [[പാൽ|പാലും]] തേനും കലർന്ന നിറം വരുമ്പോൾ ജലപ്രവാഹം അവസാനിക്കുമെന്ന് സന്യാസി അവരോട് പറഞ്ഞു. പ്രപഞ്ചനാഥയായ സാക്ഷാൽ [[പരാശക്തി|ആദിപരാശക്തി]] ജലശയനം നടത്തിയ വെള്ളമാണിതെന്നും പുറ്റ് പൊളിച്ച് നോക്കിയാൽ ജഗദീശ്വരിയുടെ ഒരു പ്രതിഷ്ഠ കാണാമെന്നും അതിനെ ആരാധിച്ചാൽ സർവ്വ ഐശ്വര്യങ്ങളും ഉണ്ടാകുമെന്നും പറഞ്ഞ് പുറ്റ് ഉടച്ച് സന്യാസി വിഗ്രഹം പുറത്തെടുത്തു. അതോടെ അദ്ദേഹം അപ്രത്യക്ഷനായി. അന്ന് രാത്രി വേടൻ്റെ സ്വപ്നത്തിൽ സന്യാസിയായി വന്നത് സാക്ഷാൽ [[നാരദൻ|നാരദമുനിയാണെന്നും]] വെളിപ്പെട്ടു. ആ വിഗ്രഹമാണ് ചക്കുളത്തുകാവിൽ കുടികൊള്ളുന്നത് എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. അന്നുമുതൽ വേടനും കുടുംബവും ആ വനത്തിൽ തന്നെ താമസം തുടങ്ങി. എല്ലാ ദിവസവും കാട്ടിൽപ്പോയി വിറകും ഭക്ഷണസാധനങ്ങളും ശേഖരിച്ച് മൺകലത്തിൽ പാചകം ചെയ്താണ് അവർ കഴിഞ്ഞു പോന്നത്. ഉണ്ടാക്കുന്ന ഭക്ഷണത്തിൻ്റെ ഒരു പങ്ക് ഭഗവതിക്ക് നൽകിയ ശേഷമാണ് അവർ കഴിച്ചിരുന്നത്. ഒരു ദിവസം ഭക്ഷണസാധനങ്ങൾ ശേഖരിക്കാൻ പോയ അവർക്ക് യാതൊന്നും കിട്ടിയില്ല. വഴിപാട് മുടങ്ങുമല്ലോ എന്നോർത്ത് വിഷമിച്ച വേടനും കുടുംബവും കലം നിറയെ ചോറും കറികളും ഇരിയ്ക്കുന്നത് കണ്ട് അമ്പരന്നു . ഇതെല്ലാം ഭഗവതിയുടെ അനുഗ്രഹമാണെന്നറിഞ്ഞ അവർ ഉച്ചത്തിൽ ദേവീനാമങ്ങൾ ഉരുവിട്ടു. ഇതേ സമയം ഒരു അശരീരിയും ഉണ്ടായി. അത് ഇങ്ങനെയായിരുന്നു: {{cquote|മക്കളേ, ഞാൻ നിങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി ഉണ്ടാക്കിയതാണ് ഈ ആഹാരം. ഇത് കഴിച്ച് വിശ്രമിക്കുക. നിങ്ങളുടെ നിഷ്കളങ്കമായ ഭക്തിയിൽ ഞാൻ വളരെ സന്തുഷ്ടയാണ്. തീരാദുഃഖങ്ങളിൽ പോലും എന്നെ കൈവിടാത്തവർക്ക് ഞാൻ ദാസിയും തോഴിയും ആയിരിക്കും. ഭക്തിപൂർവ്വം ആര് എവിടെനിന്ന് വിളിച്ചാലും അവരോടൊപ്പം ഞാൻ എപ്പോഴും ഉണ്ടായിരിക്കും.}} ഇതിൻ്റെ ഓർമ്മ പുതുക്കാനാണ് ചക്കുളത്തു കാവിൽ ജനലക്ഷക്ഷങ്ങൾ പൊങ്കാല ഇടുന്നത്. ഭക്തർ അമ്മയ്ക്ക് പൊങ്കാല ഇടുമ്പോൾ അവരിലൊരാളായി അമ്മയും പൊങ്കാലയിടാനുണ്ടാകുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. പിൽക്കാലത്ത് ആ വേടനും കുടുംബവും സ്ഥലം വിട്ടുപോകുകയും ബ്രാഹ്മണർ അവിടെ താമസമാക്കുകയും ചെയ്തു. അവരിൽ പ്രധാനിയായ പട്ടമന ഇല്ലത്തെ നമ്പൂതിരി താന്ത്രികവിധികളോടുകൂടിയ ക്ഷേത്രം ഇവിടെ പണികഴിപ്പിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. അങ്ങനെയാണ് ചക്കുളത്തുകാവ് ക്ഷേത്രം നിലവിൽ വന്നത്. 1981-ൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നടന്ന നവീകരണത്തിനു ശേഷം അഷ്ടബാഹുക്കളോടുകൂടിയ ആദിപരാശക്തിയുടെ മൂർത്തരൂപമായ വനദുർഗ്ഗയെ പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. മഹാകാളി, മഹാലക്ഷ്മി, മഹാസരസ്വതി തുടങ്ങിയ പ്രധാന ഭാവങ്ങളിൽ ജഗദീശ്വരി ഇവിടെ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു.<ref>http://chakkulathukavutemple.org/about-temple/</ref> പ്രധാന പ്രതിഷ്‌ഠയായ വനദുർഗ്ഗയ്ക്ക് പുറമേ പരമശിവൻ, മഹാവിഷ്‌ണു, ഗണപതി, ധർമ്മശാസ്താവ്, സുബ്രഹ്മണ്യൻ, യക്ഷിയമ്മ, നവഗ്രഹങ്ങൾ എന്നിവർക്കും ഇവിടെ തുല്യ പ്രാധാന്യത്തോടെ സ്ഥാനം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. === യക്ഷിയമ്മ === കേരളത്തിലെ പല ക്ഷേത്രങ്ങളിലും കണ്ടുവരുന്ന ഒരു ഉപപ്രതിഷ്ഠയാണ് യക്ഷിയമ്മ. പ്രധാനമായും തെക്കൻ കേരളത്തിലാണ് ഈ പ്രതിഷ്ഠ കണ്ടു വരുന്നതെങ്കിലും കേരളത്തിന്റെ മറ്റു ഭാഗങ്ങളിലും ഒട്ടും കുറവല്ല. ചരിത്രപരമായി നോക്കുമ്പോൾ ആദിദ്രാവിഡസങ്കല്പത്തിലെ പ്രേതാരാധനയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു കിടക്കുന്നതാണ് യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠകൾ. അതേ സമയം സൗന്ദര്യം, അമാനുഷിക ശക്തി, പ്രേമം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളും യക്ഷികളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടുകിടക്കുന്നു. ഇങ്ങനെയൊക്കെ ആന്നെങ്കിലും യക്ഷിയ്ക്ക് സവിശേഷ പ്രാധാന്യം നൽകുന്ന ക്ഷേത്രങ്ങൾ വളരെ കുറവാണ്. ചക്കുളത്തുകാവ് ക്ഷേത്രം അവയിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടതാണ്. നാലമ്പലത്തിനു പുറത്ത് തെക്കു പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത്, പ്രത്യേകം കെട്ടിയുണ്ടാക്കിയ ശ്രീകോവിലിലാണ് യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠ. ഇവിടെ ഈ പ്രതിഷ്ഠ വരാൻ കാരണമായ കഥ ഇങ്ങനെയാണ്: ഒരിയ്ക്കൽ, ക്ഷേത്ര ഊരാളകുടുംബമായ പട്ടമന ഇല്ലത്തെ ഒരു പെൺകുട്ടി, പമ്പയാറ്റിൽ കുളിയ്ക്കാൻ പോയപ്പോൾ അവളെ അതിഭീകരിയായ ഒരു യക്ഷി ആക്രമിച്ചു. പലതവണ പെൺകുട്ടി ഓടിരക്ഷപ്പെടാൻ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും അപ്പോഴെല്ലാം യക്ഷി അവളെ പിന്തുടർന്നു. അവസാന രക്ഷയ്ക്കായി അവൾ ചക്കുളത്തമ്മയെത്തന്നെ ശരണം പ്രാപിച്ചു. ഭക്തയുടെ വിഷമം മനസ്സിലാക്കിയ ദേവി, ഉടനെ ത്രിശൂലവുമായി വരികയും യക്ഷിയെ ഭയപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു. പരിഭ്രാന്തയായ യക്ഷി, തന്നെ ഒന്നും ചെയ്യരുതെന്നും ഇനി ആരെയും താൻ ഉപദ്രവിയ്ക്കില്ലെന്നും സത്യം ചെയ്ത് ഒഴിഞ്ഞുപോയി. അങ്ങനെ മോക്ഷം കിട്ടിയ യക്ഷിയെ, പിന്നീട് ദേവിയുടെ സമീപം തന്നെ കുടിയിരുത്തുകയുണ്ടായി. ഒരു [[വാൽക്കണ്ണാടി|വാൽക്കണ്ണാടിയുടെ]] രൂപത്തിലാണിവിടെ യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠ. == ക്ഷേത്രനിർമ്മിതി == === ക്ഷേത്രപരിസരവും മതിലകവും === നീരേറ്റുപുറം ഗ്രാമത്തിന്റെ ഏതാണ്ട് ഒത്ത നടുക്കായാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. കിഴക്കോട്ടാണ് ക്ഷേത്രദർശനം. കേരളത്തിലെ രണ്ടു പ്രധാന നദികളായ പമ്പാനദിയും മണിമലയാറും യഥാക്രമം ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തെക്കും വടക്കും മാറിയൊഴുകുന്നു. [[ചിങ്ങം|ചിങ്ങമാസത്തിലെ]] [[തിരുവോണം (നക്ഷത്രം)|തിരുവോണം]] നാളിൽ പമ്പാനദിയിൽ നടത്തിവരുന്ന [[നീരേറ്റുപുറം പമ്പാ ജലോത്സവം]] അതിപ്രസിദ്ധമാണ്. നീരേറ്റുപുറം പോസ്റ്റ് ഓഫീസ്, സഹകരണ ബാങ്ക്, ഹോട്ടലുകൾ, വിവിധ കടകംബോളങ്ങൾ തുടങ്ങി നിരവധി സ്ഥാപനങ്ങൾ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പരിസരത്തായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്തുകൂടെ [[അമ്പലപ്പുഴ]]-[[തിരുവല്ല]] സംസ്ഥാനപാത കടന്നുപോകുന്നു. ഇവിടെത്തന്നെ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പേരെഴുതിയ മനോഹരമായ കവാടവും കാണാം. ഇതും കടന്ന് അല്പദൂരം സഞ്ചരിച്ചാൽ ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലെത്താം. ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലായി വലിയ [[അരയാൽ]]മരം കാണാം. ഹൈന്ദവവിശ്വാസപ്രകാരം പുണ്യവൃക്ഷമായ അരയാലിന്റെ മുകളിൽ [[ബ്രഹ്മാവ്|ബ്രഹ്മാവും]] നടുക്ക് വിഷ്ണുവും അടിയിൽ ശിവനും കുടികൊള്ളുന്നു. അങ്ങനെ, [[ത്രിമൂർത്തികൾ|ത്രിമൂർത്തികളുടെ]] പ്രത്യക്ഷസ്വരൂപമായി കണക്കാക്കുഅന അരയാലിനെ ദിവസവും രാവിലെ ഏഴുതവണ വലം വയ്ക്കുന്നത് ഉത്തമമായി കണക്കാക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ നേരെ വടക്കാണ് വാഹന പാർക്കിങ് സൗകര്യം ഏർപ്പെടുത്തിയിരിയ്ക്കുന്നത്. പൊങ്കാല സമയത്ത് [[കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി.]] ഇങ്ങോട്ട് പ്രത്യേകം സർവീസുകൾ നടത്താറുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്താണ് ഊരാളകുടുംബമായ പട്ടമന ഇല്ലം നിൽക്കുന്നത്. മുമ്പുണ്ടായിരുന്ന ഇല്ലം പൊളിച്ചുമാറ്റി ഇപ്പോൾ ഇവിടെയൊരു കോൺക്രീറ്റ് വീട് പണിതിരിയ്ക്കുകയാണ്. എന്നാൽ, ദേവിയുടെ ചെറിയൊരു ക്ഷേത്രം ഇവിടെയും കാണാം. ഇത് മഹാഭക്തനായ ഒരു നമ്പൂതിരിയ്ക്ക് ദേവി നൽകിയ ദർശനത്തിന്റെ സ്മാരകമായി കണക്കാക്കിവരുന്നു. ഇന്ന് ഇതിനെ '''മൂലകുടുംബക്ഷേത്രം''' എന്ന പേരിൽ വിശേഷിപ്പിച്ചുവരുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിൽ വിശദമായി ഒരു മതിലകം പണിതിട്ടില്ല. എങ്കിലും, ആനക്കൊട്ടിൽ മുതലുള്ള ഭാഗം മതിലകമായി കണക്കാക്കിവരുന്നു. 2022-ലാണ് ഇവിടെ അതിവിശാലമായ ആനക്കൊട്ടിൽ പണിതത്. അതിനുമുമ്പ് ഇവിടെ ഒരു [[അലൂമിനിയം]] ഷീറ്റ് മാത്രമേയുണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. ഇന്ന് ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്നവരുടെ പ്രധാന ആകർഷണമാണിവിടം. ചോറൂൺ, വിവാഹം, തുലാഭാരം, വിളിച്ചുചൊല്ലിപ്രാർത്ഥന തുടങ്ങിയ ചടങ്ങുകൾ നടക്കുന്നത് ഇവിടെ വച്ചാണ്. ആനക്കൊട്ടിലിനപ്പുറമാണ് ദേവീവാഹനമായ [[സിംഹം|സിംഹത്തെ]] ശിരസ്സിലേറ്റുന്ന സ്വർണ്ണക്കൊടിമരം കാണാൻ സാധിയ്ക്കുക. ഏകദേശം 50 അടി ഉയരം വരുന്ന ഈ കൊടിമരം, 1981-ലാണ് പ്രതിഷ്ഠിച്ചത്. വളരെ തിളക്കമുള്ള ഈ കൊടിമരത്തിനപ്പുറമാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ബലിക്കല്ല് പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുള്ള ബലിക്കൽപ്പുര. താരതമ്യേന ഉയരം കുറഞ്ഞ ബലിക്കല്ലാണ് ഇവിടെയുള്ളത് എന്നതിനാൽ പുറമേ നിന്നുനോക്കിയാൽത്തന്നെ വിഗ്രഹം കാണാവുന്നതാണ്. ബലിക്കൽപ്പുരയുടെ മച്ചിൽ പതിവുപോലെ ബ്രഹ്മാവിന്റെയും [[അഷ്ടദിക്പാലകർ|അഷ്ടദിക്പാലകരുടെയും]] രൂപങ്ങൾ കൊത്തിവച്ചിട്ടുണ്ട്. കൂടാതെ വേറെയും ധാരാളം രൂപങ്ങൾ കാണാം. ബലിക്കൽപ്പുരയുടെ ഇരുവശവുമായി രണ്ട് [[ആന|ആനകളുടെ]] രൂപങ്ങൾ കാണാൻ സാധിയ്ക്കും. ഇവ [[പ്ലാസ്റ്റർ ഓഫ് പാരീസ്|പ്ലാസ്റ്റർ ഓഫ് പാരീസിൽ]] നിർമ്മിച്ചതാണ്. ==== മഹാവിഷ്ണുക്ഷേത്രം, ആനമുറതപ്രതിഷ്ഠ ==== പ്രദക്ഷിണവഴിയുടെ തെക്കുകിഴക്കുഭാഗത്ത് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനമായി മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ പ്രതിഷ്ഠയോടുകൂടിയ ഒരു ശ്രീകോവിൽ കാണാം. ഏകദേശം നാലടി ഉയരം വരുന്ന അതിമനോഹരമായ ശിലാവിഗ്രഹമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[സുദർശനചക്രം]], പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[പാഞ്ചജന്യം]] എന്ന [[ശംഖ് (വാദ്യം)|ശംഖ്]], മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[കൗമോദകി]] എന്ന [[ഗദ]], മുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[താമര]] എന്നിവ ധരിച്ച ഭഗവാൻ നിൽക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ്. ഭഗവദ്വാഹനമായ ഗരുഡന്റെ പഞ്ചലോഹവിഗ്രഹം ഇവിടെ ഭഗവാന് അഭിമുഖമായി പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. പാൽപ്പായസം, കദളിപ്പഴം, തുളസിമാല തുടങ്ങിയവയാണ് മഹാവിഷ്ണുവിനുള്ള പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. [[അഷ്ടമിരോഹിണി]], [[വിഷു]], [[വൈകുണ്ഠ ഏകാദശി]] തുടങ്ങിയവ വിശേഷദിവസങ്ങളിൽ പെടുന്നു. ഇതിനുസമീപം കാണുന്ന മേൽക്കൂരയില്ലാത്ത ഒരു തറയിലാണ് ആനമറുതയുടെ പ്രതിഷ്ഠ. ക്ഷേത്രമുണ്ടായ കാലത്തുതന്നെ ഇവിടെ ആനമുറതയുടെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ടായിരുന്നു എന്നാണ് സങ്കല്പം. എന്നാൽ, ഇപ്പോഴത്തെ പ്രതിഷ്ഠ 2023 ജൂൺ 18-നാണ് നടത്തിയത്. നീരേറ്റുപുറം പരിസരത്ത് നിരവധി ഉപദ്രവങ്ങളുണ്ടാക്കിയ ഒരു ആനയുടെ പ്രേതത്തെയാണ് ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. ആനമുറതപ്രതിഷ്ഠയ്ക്കപ്പുറമാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ ഊട്ടുപുര പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. സാധാരണയായി ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്ത് വരുന്ന ഊട്ടുപുര ഇവിടെ തെക്കുഭാഗത്ത് വന്നിരിയ്ക്കുന്നത് ശ്രദ്ധേയമാണ്. നിത്യേന ഉച്ചയ്ക്ക് ഇവിടെ അന്നദാനമുണ്ടാകും. പ്രമുഖ വ്യവസായിയായ [[ഗോകുലം ഗോപാലൻ|ഗോകുലം ഗോപാലന്റെ]] വഴിപാടായി 2018-ലാണ് ഈ ഊട്ടുപുര പണിതത്. പ്രദക്ഷിണമായി വരുമ്പോൾ തെക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് പ്രത്യേകം ശ്രീകോവിലിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി അയ്യപ്പസ്വാമിയുടെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. കൃഷ്ണശിലയിൽ തീർത്ത വിഗ്രഹത്തിന് ഏകദേശം രണ്ടടി ഉയരം വരും. [[ശബരിമല ധർമ്മശാസ്താക്ഷേത്രം|ശബരിമലയിലെ]] വിഗ്രഹവുമായി നല്ല രൂപസാദൃശ്യമുള്ള വിഗ്രഹമാണിത്. ഇവിടെവച്ചാണ് ശബരിമല തീർത്ഥാടകർ മാലയിടുന്നതും കെട്ടുനിറയ്ക്കുന്നതുമെല്ലാം. അയ്യപ്പന്റെ ശ്രീകോവിലിന് തെക്കുവശത്ത് പ്രത്യേകം തീർത്ത ഒരു തറയിലാണ് നാഗദൈവങ്ങളുടെ പ്രതിഷ്ഠ. [[നാഗരാജാവ്|നാഗരാജാവായി]] [[വാസുകി]] കുടികൊള്ളുന്ന കാവിൽ, കൂടെ [[നാഗയക്ഷി|നാഗയക്ഷിയായി]] ശതശീർഷ എന്ന പത്നിയുമുണ്ട്. [[നൂറും പാലും]], [[സർപ്പംപാട്ട്]], മഞ്ഞൾപ്പൊടി അഭിഷേകം, പുറ്റും മുട്ടയും സമർപ്പണം എന്നിവയാണ് നാഗദൈവങ്ങളുടെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. എല്ലാമാസവും [[ആയില്യം (നക്ഷത്രം)|ആയില്യം]] നാളിൽ ഇവർക്ക് വിശേഷാൽ പൂജകളും കന്നിമാസത്തിലെ ആയില്യത്തിന് [[സർപ്പബലി|സർപ്പബലിയുമുണ്ടാകും]]. അയ്യപ്പന്റെ ശ്രീകോവിലിന് വടക്കുവശത്താണ് ഐതിഹ്യപ്രസിദ്ധമായ യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠയുള്ള ശ്രീകോവിൽ. തന്റെ ഭക്തയായ പെൺകുട്ടിയെ ഉപദ്രവിയ്ക്കാൻ വന്ന യക്ഷിയെ ദേവി ശാന്തയാക്കി ഇവിടെ കുടിയിരുത്തുകയായിരുന്നു എന്നാണ് സങ്കല്പം. വറപൊടി നിവേദ്യമാണ് ഇവിടെ പ്രധാന വഴിപാട്. ==== വീരഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം ==== നാഗപ്രതിഷ്ഠയുടെ നേരെ പടിഞ്ഞാറ് ഉയരത്തിലാണ് ചക്കുളത്തുകാവിലെ ഏറ്റവും പുതിയ ഉപപ്രതിഷ്ഠയായ വീരഹനുമാനെ പ്രതിഷ്ഠിച്ച ക്ഷേത്രം. കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഹനുമദ്വിഗ്രഹങ്ങളിലൊന്നാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. പതിനെട്ടടി ഉയരം വരുന്ന ഈ വിഗ്രഹം, ഒറ്റക്കല്ലിൽ തീർത്തതാണ്. ഇടതുകയ്യിൽ ഗദ തലകീഴായി പിടിച്ച്, വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ് ഇവിടെയുള്ള ഹനുമദ്വിഗ്രഹം. പ്രത്യേകം മതിലകത്തോടുകൂടിയ ഈ ക്ഷേത്രം 2016-ലാണ് പണികഴിപ്പിച്ചത്. ആദ്യകാലത്ത് ക്ഷേത്രത്തിലെ മൂലകുടുംബക്ഷേത്രത്തിൽ അഷ്ടദിക്പാലകർക്കൊപ്പം പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെട്ടിരുന്ന ഹനുമാനെ, സ്ഥലപരിമിതിമൂലം ഇങ്ങോട്ട് മാറ്റിപ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുകയായിരുന്നു. താഴെനിന്ന് പന്ത്രണ്ടുപടികൾ കയറിവേണം നടയ്ക്കുനേരെയെത്താൻ. പടികളുടെ താഴെയായി ആനമുഖത്തോടുകൂടിയ ഒരു എടുപ്പുണ്ട്. ഹനുമാൻ സ്വാമിയെ ഉപാസിയ്ക്കുന്നത് ശത്രുദോഷങ്ങളിൽ നിന്നു മോചനം നൽകുമെന്നാണ് ഭക്തജനവിശ്വാസം. തന്മൂലം നിരവധി ആളുകളാണ് ഇവിടെ ദർശനത്തിനെത്തുന്നത്. സർവ്വകാര്യസിദ്ധി വിളക്കുഴിച്ചിലാണ് ഇവിടെയുള്ള പ്രധാന വഴിപാട്. കൂടാതെ സാധാരണ ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രങ്ങളിലെപ്പോലെ വടമാല, വെറ്റിലമാല, അവിൽ നിവേദ്യം, വെണ്ണക്കാപ്പ് ചാർത്തൽ എന്നിവയും അതിവിശേഷമായ വഴിപാടുകളിൽ പെടുന്നു. [[ചൈത്രം|ചൈത്രമാസത്തിലെ]] [[പൗർണ്ണമി|പൗർണ്ണമിനാളിൽ]] നടക്കുന്ന ഹനുമാൻ ജയന്തിയാണ് ഇവിടെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷം. ഇതിനോടനുബന്ധിച്ച് ഇവിടെ '''ആഞ്ജനേയോത്സവം''' എന്ന പേരിൽ പത്തുദിവസത്തെ ഉത്സവം നടത്തിവരുന്നുണ്ട്. ഇതുകൂടാതെ [[കർക്കടകം|കർക്കടകമാസത്തിലെ]] [[രാമായണമാസം|രാമായണമാസാചരണവും]] അതിവിശേഷമാണ്. ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തൊട്ടടുത്തായി മറ്റൊരു ശ്രീകോവിലും കാണാം. ഇവിടെ രാധാകൃഷ്ണന്മാരാണ് പ്രതിഷ്ഠ. ഇതും താരതമ്യേന പുതിയൊരു ശ്രീകോവിലാണ്. കൃഷ്ണശിലാനിർമ്മിതമായ വിഗ്രഹത്തിൽ വലതുവശത്ത് ശ്രീകൃഷ്ണനും ഇടതുവശത്ത് രാധയുമാണ് പ്രതിഷ്ഠകൾ. വലതുകയ്യിൽ [[ഓടക്കുഴൽ]] പിടിച്ച്, ഇടതുകൈ രാധയുടെ തോളത്തുവച്ചുനിൽക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ് ഇവിടെ ശ്രീകൃഷ്ണപ്രതിഷ്ഠ. രാധയാണെങ്കിൽ, വലതുകയ്യിൽ താമര പിടിച്ച് ഭഗവാന്റെ കരലാളനത്താൽ നമ്രമുഖിയായി നിൽക്കുന്നു. രണ്ടുപേരെയും ഒരുമിച്ചാണ് വിഗ്രഹത്തിൽ ചിത്രീകരിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. [[അഷ്ടമിരോഹിണി]] ഇവിടെ അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നുണ്ട്. ==== സുബ്രഹ്മണ്യനും ശിവനും ==== ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറുഭാഗം മുഴുവൻ നിരവധി മരങ്ങളാൽ സമ്പുഷ്ടമാണ്. ഇവിടെയുള്ള മരങ്ങളിലെല്ലാം ധാരാളം കൊടികൾ കെട്ടിത്തൂക്കിയിരിയ്ക്കുന്നത് കാണാം. മക്കളില്ലാത്ത ദമ്പതികളുടെ നേർച്ചകളാണ് ഇവയിലധികവും. അവയെ കണ്ടുകൊണ്ട് നടന്നെത്തുന്നത് വടക്കുപടിഞ്ഞാറേമൂലയിലുള്ള സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമിയുടെ ശ്രീകോവിലിനുമുന്നിലാണ്. ഏകദേശം നാലടി ഉയരം വരുന്ന ബാലസുബ്രഹ്മണ്യവിഗ്രഹമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിച്ച്, ഇടതുകൈ അരയിൽ കുത്തിനിൽക്കുന്ന സുബ്രഹ്മണ്യന്ന് [[സ്കന്ദഷഷ്ഠി|സ്കന്ദഷഷ്ഠിയും]] [[തൈപ്പൂയം|തൈപ്പൂയവുമാണ്]] പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷങ്ങൾ. കൂടാതെ എല്ലാമാസത്തെയും വെളുത്ത [[ഷഷ്ഠി|ഷഷ്ഠിയും]] പ്രാധാന്യത്തോടെ ആചരിച്ചുവരുന്നു. സുബ്രഹ്മണ്യശ്രീകോവിലിന് സമീപത്തായി [[കാളിയമർദ്ദനം]] നടത്തുന്ന ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ അതിമനോഹരമായ ഒരു ശില്പവും അതിനോടുചേർന്നുള്ള ചെറിയൊരു ജലപാതയും കാണാം. 2021-ലാണ് ഇവിടെ ഈ ശില്പം പണിതത്. ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്ന ഭക്തരെ ഇത് വളരെയധികം ആകർഷിയ്ക്കുന്നുണ്ട്. ഇവിടെത്തന്നെയാണ് ക്ഷേത്രം വക അഗതിമന്ദിരവും പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. നിരാലംബരായ ആളുകൾക്ക് സുഖകരമായ താമസ-ഭക്ഷണസൗകര്യങ്ങൾ ഏർപ്പാടാക്കിയിട്ടുള്ള ഈ കെട്ടിടം, ക്ഷേത്രം ട്രസ്റ്റിന്റെ സാമൂഹികപ്രവർത്തനങ്ങളിൽ പ്രധാനപങ്കുവഹിയ്ക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്താണ് വഴിപാട് കൗണ്ടർ. മഞ്ഞൾനീരാട്ട്, കൈവട്ടകഗുരുതി, ചുറ്റുവിളക്ക്, കാര്യസിദ്ധി അഭിഷേകം, രക്തപുഷ്പാഞ്ജലി, കുങ്കുമാർച്ചന, പൂമൂടൽ, നെയ്യപ്പം മൂടൽ തുടങ്ങിയവയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. കൂടാതെ നിരവധി മന്ത്രങ്ങൾ കൊണ്ടുള്ള അർച്ചനകളും വിശേഷമാണ്. വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിലെത്തിയാൽ ഐതിഹ്യപ്രസിദ്ധമായ ചക്കരക്കുളം കാണാം. വളരെ ചെറിയൊരു കുളമാണെങ്കിലും ഇവിടെ കുളിയ്ക്കാനും കാലുകഴുകാനുമെല്ലാം സൗകര്യമുണ്ട്. ഉത്സവാവസാനം ദേവിയ്ക്ക് ഇവിടെയാണ് ആറാട്ട് നടക്കുന്നത്. ഇതിന് തൊട്ടടുത്താണ് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനം നൽകുന്ന ശിവന്റെ ശ്രീകോവിൽ. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ശിവലിംഗമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. ശംഖാഭിഷേകം, ധാര, പിൻവിളക്ക്, കൂവളമാല തുടങ്ങി നിരവധി വഴിപാടുകൾ ശിവന്നുണ്ട്. [[ശിവരാത്രി|ശിവരാത്രിയാണ്]] ഇവിടെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷം. കൂടാതെ എല്ലാ [[പ്രദോഷവ്രതം|പ്രദോഷദിവസങ്ങളും]] അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നു. ഭഗവദ്വാഹനമായ [[നന്ദി (പുരാണകഥാപാത്രം)|നന്ദികേശന്റെ]] വിഗ്രഹവും നടയ്ക്കുനേരെ കാണാം. ==== നവഗ്രഹങ്ങളും സരസ്വതീമണ്ഡപവും ==== ശിവക്ഷേത്രത്തിന്റെ പുറകിലാണ് സരസ്വതീമണ്ഡപം. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ആകർഷണങ്ങളിലൊന്നാണിവിടം. ഇവിടെ ഒരേ പീഠത്തിൽ മൂന്നുപ്രതിഷ്ഠകൾ കാണാം - ഭഗവതി (ദുർഗ്ഗ), സരസ്വതി, രാഹു (സർപ്പം). വാൽക്കണ്ണാടിരൂപത്തിലാണ് ഭഗവതിയെ ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. സരസ്വതീരൂപം സാധാരണ കാണുന്നപോലെ പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[വേദം]], പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ജപമാല]] എന്നിവ ധരിച്ച്, മുന്നിലെ രണ്ടുകൈകൾ കൊണ്ട് [[വീണ]] മീട്ടുന്ന രൂപത്തിലാണ്. മൂന്നുവിഗ്രഹങ്ങളും പഞ്ചലോഹത്തിൽ നിർമ്മിച്ചവയാണ്. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടുകളിലൊന്നായ കാര്യസിദ്ധി അഭിഷേകം നടത്തുന്നത് ഇവിടെയാണ്. ഭക്തർക്ക് സ്വന്തം കൈകൊണ്ടുതന്നെ നടത്താവുന്ന അഭിഷേകമാണിത്. ഒരു കുടത്തിൽ ജലം നിറച്ചുകൊണ്ടുവന്ന് അത് ഇവിടെയുള്ള മൂന്നുദേവതകൾക്കും അഭിഷേകം ചെയ്യുന്നു. പേര് സൂചിപ്പിയ്ക്കുന്നതുപോലെ സർവ്വകാര്യസിദ്ധിയാണ് ഇതിന്റെ ഫലമെന്ന് ഭക്തർ വിശ്വസിയ്ക്കുന്നു. സരസ്വതീമണ്ഡപത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്താണ് നവഗ്രഹപ്രതിഷ്ഠയോടുകൂടിയ ശ്രീകോവിൽ. അഴികളോടുകൂടിയ ഈ ശ്രീകോവിലിനകത്ത് ഒരേപീഠത്തിൽ വിവിധ ദിക്കുകളിലേയ്ക്ക് ദർശനമായി നവഗ്രഹദേവതകളെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. ഗ്രഹനായകനായ [[സൂര്യൻ]] നടുക്കും മറ്റുള്ളവർ ചുറ്റും നിൽക്കുന്ന പതിവുസങ്കല്പത്തിൽ തന്നെയാണ് ഇവിടെയും നവഗ്രഹപ്രതിഷ്ഠ. സൂര്യന്റെ കിഴക്കുവശത്ത് [[ശുക്രൻ]], തെക്കുകിഴക്ക് [[ചന്ദ്രൻ]], തെക്ക് [[ചൊവ്വ]], തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് രാഹു, പടിഞ്ഞാറ് [[ശനി]], വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് [[കേതു]], വടക്ക് [[വ്യാഴം]], വടക്കുകിഴക്ക് [[ബുധൻ]] എന്ന ക്രമത്തിലാണ് പ്രതിഷ്ഠ. സൂര്യനും ബുധനും ശുക്രനും കിഴക്കോട്ടും, ചന്ദ്രനും ശനിയും പടിഞ്ഞാറോട്ടും, ചൊവ്വയും രാഹുവും കേതുവും തെക്കോട്ടും വ്യാഴം മാത്രം വടക്കോട്ടും ദർശനം നൽകുന്നു. നിത്യവും ഇവർക്ക് വിശേഷാൽ പൂജകളും വഴിപാടുകളുമുണ്ടാകാറുണ്ട്. === ശ്രീകോവിൽ === ദീർഘചതുരാകൃതിയിൽ തീർത്ത, മേൽക്കൂരയില്ലാത്ത ഒരു ഒറ്റനില ശ്രീകോവിലാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. കരിങ്കല്ലിൽ തീർത്ത ഈ ശ്രീകോവിലിന്റെ മുകളിൽ കോണുകളിലേയ്ക്കുള്ള ഭാഗങ്ങൾ ചെമ്പുമേഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ഇവിടെയുള്ള സോപാനപ്പടികൾ നേരിട്ടുകയറാൻ പറ്റുന്ന രീതിയിലാണ് പണികഴിപ്പിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. അകത്തേയ്ക്കുള്ള വാതിലിന് ഇരുവശവുമായി രണ്ട് ദ്വാരപാലികമാരുടെ രൂപങ്ങൾ കൊത്തിവച്ചിട്ടുണ്ട്. ശ്രീകോവിലിനകത്ത് ഒരുമുറിയേയുള്ളൂ. അതാണ് വിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ഠിച്ച ഗർഭഗൃഹം. ഏകദേശം ഒരടി ഉയരം വരുന്ന സ്വയംഭൂവായ ശിവലിംഗവും പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുള്ള, വനദുർഗ്ഗാദേവിയുടെ നാലടി ഉയരം വരുന്ന അഷ്ടബാഹുപഞ്ചലോഹവിഗ്രഹവും കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെട്ടിരിയ്ക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിലെ മൂലപ്രതിഷ്ഠയായ സ്വയംഭൂലിംഗത്തിലാണ് ഇവിടെ പ്രധാന പൂജകൾ അധികവും നടത്താറുള്ളത്. [[കൊല്ലൂർ മൂകാംബികാക്ഷേത്രം|കൊല്ലൂർ മൂകാംബിക]], [[ചോറ്റാനിക്കര ഭഗവതിക്ഷേത്രം|ചോറ്റാനിക്കര]] തുടങ്ങിയ ക്ഷേത്രങ്ങളിലെപ്പോലെ ദേവിയുടെ സമസ്തഭാവങ്ങളും കൂടിച്ചേർന്ന ഒരു മൂർത്തിയായാണ് ഇവിടെയും സങ്കല്പമുള്ളത്. 1981-ൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നടന്ന നവീകരണകലശത്തിനുശേഷമാണ് ഇവിടെ ദേവിയ്ക്ക് സ്വരൂപത്തിൽ വിഗ്രഹമുണ്ടായത്. ഏറ്റവും പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[സുദർശനചക്രം]], അതിനുമുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[നാന്ദകം]] എന്ന [[വാൾ]], അതിന്റെയും മുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[അമ്പ്]] എന്നിവയും ഏറ്റവും പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ശംഖ്]], അതിന്റെ മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ത്രിശൂലം]], അതിന്റെയും മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[വില്ല്]] എന്നിവയും ധരിച്ച ദേവി, ഏറ്റവും മുന്നിലുള്ള രണ്ടുകൈകൾ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു. അങ്ങനെ, വിശ്വപ്രകൃതിയുടെ മൂലതേജസ്സിനെ മുഴുവൻ ആവാഹിച്ചുകൊണ്ട് സാക്ഷാൽ ചക്കുളത്തുകാവിലമ്മ, മഹാശക്തിസ്വരൂപിണിയായി ശ്രീലകത്ത് വാഴുന്നു. ശ്രീകോവിലിന്റെ പുറംചുവരുകൾ പൂർണ്ണമായും സ്വർണ്ണം പൂശിയ നിലയിലാണ് കാണപ്പെടുന്നത്. ഇവിടെ ധാരാളം ദേവതാരൂപങ്ങളുണ്ട്. അവയെല്ലാം സ്വർണ്ണത്തിൽ കുളിച്ച് കാണപ്പെടുന്ന കാഴ്ച അതിമനോഹരമാണ്. ചണ്ഡികാദേവി, മഹിഷാസുരമർദ്ദിനി, [[ത്രിപുരസുന്ദരി]], [[മധുര മീനാക്ഷി ക്ഷേത്രം|മധുര മീനാക്ഷി]], [[കാമാക്ഷി അമ്മൻ കോവിൽ|കാഞ്ചി കാമാക്ഷി]], [[സപ്തമാതൃക്കൾ]], [[അഷ്ടലക്ഷ്മി|അഷ്ടലക്ഷ്മിമാർ]] തുടങ്ങിയ ദേവീരൂപങ്ങൾക്കാണ് ഇവിടെ പ്രാധാന്യമെങ്കിലും ഗണപതി, സുബ്രഹ്മണ്യൻ തുടങ്ങിയവരുടെ രൂപങ്ങളും ഇവിടെ കാണാം. ശ്രീകോവിലിന് നേരെമുന്നിലായി ചെറിയൊരു നമസ്കാരമണ്ഡപവും കാണാം. ഇവിടെയാണ് പൂജകൾക്കുശേഷം ശാന്തിക്കാർ നമസ്കരിയ്ക്കാൻ ഉപയോഗിയ്ക്കുന്നത്. ഇവിടെ ദേവീവാഹനമായ സിംഹത്തിന്റെ ഒരു പ്രതിഷ്ഠയുമുണ്ട്. സിംഹത്തെ വണങ്ങിവേണം ദേവിയെ വണങ്ങാനെന്നാണ് ചിട്ട. വടക്കുവശത്ത് അഭിഷേകജലം ഒഴുക്കിവിടാൻ ഓവും പണിതിട്ടുണ്ട്. === നാലമ്പലം === ശ്രീകോവിലിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റി നാലമ്പലം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. സാമാന്യം വലുപ്പമുള്ള നാലമ്പലമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. അകത്തേയ്ക്ക് കയറുന്ന വാതിലിന് ഇരുവശവുമായി വാതിൽമാടങ്ങൾ പണിതിട്ടുണ്ട്. തെക്കേ വാതിൽമാടത്തിൽ വച്ചാണ് നിത്യേനയുള്ള വിശേഷാൽ പൂജകളും ഹോമങ്ങളും നടക്കുന്നത്. ഇവിടെത്തന്നെയാണ് [[ചെണ്ട]], [[മദ്ദളം]], [[തിമില]], [[ഇലത്താളം]] തുടങ്ങിയ വാദ്യങ്ങൾ സൂക്ഷിച്ചുവയ്ക്കുന്നതും. തെക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ പതിവുപോലെ [[തിടപ്പള്ളി|തിടപ്പള്ളിയും]] വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ [[കിണർ|കിണറും]] പണിതിട്ടുണ്ട്. ഇവിടത്തെ കിണർ ദീർഘചതുരാകൃതിയിലാണ് കുഴിച്ചിട്ടുള്ളത്. പമ്പ-മണിമല നദികളുമായും കുളവുമായും ഇതിന് നേരിട്ട് ബന്ധമുണ്ടെന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത്. തിടപ്പള്ളിയ്ക്ക് സമീപം പ്രത്യേകം അലങ്കരിച്ച ഒരു [[ഊഞ്ഞാൽ|ഊഞ്ഞാലും]] അതിൽ ദേവിയുടെ മറ്റൊരു പ്രതിഷ്ഠയുമുണ്ട്. മൂലവിഗ്രഹത്തിന്റെ അതേ മാതൃകയിൽ തീർത്ത ഈ വിഗ്രഹത്തിന് സമീപം രണ്ട് [[തലയിണ|തലയിണകളും]] [[മെത്ത|മെത്തയും]] അലങ്കരിച്ചുവച്ചിട്ടുണ്ട്. ആട്ടുന്നത് സർവ്വൈശ്വര്യസിദ്ധിയ്ക്ക് ഉത്തമമാണെന്ന് വിശ്വസിച്ചുവരുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്ന എല്ലാവരും ഇതും കൂടി ചെയ്തിട്ടേ പോകാറുള്ളൂ. ശ്രീകോവിലിന്റെ തെക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് മറ്റൊരു ചെറിയ ശ്രീകോവിലിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി ഗണപതിഭഗവാന്റെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ഈ വിഗ്രഹവും ശിലാനിർമ്മിതമാണ്. വലത്തോട്ട് തുമ്പിക്കൈ നീട്ടിനിൽക്കുന്ന ഗണപതിയുടെ പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[മഴു|മഴുവും]] പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[കയർ|കയറും]] മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[മോദകം|മോദകവും]] കാണാം. മുന്നിലെ വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭഗവാൻ ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു. ഗണപതിഹോമം, കറുകമാല, നാരങ്ങാമാല, ഉണ്ണിയപ്പം എന്നിവയാണ് ഗണപതിയ്ക്ക് പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. [[വിനായക ചതുർത്ഥി|വിനായക ചതുർത്ഥിനാളിൽ]] ഇവിടെ വിശേഷാൽ പൂജകളുണ്ടാകാറുണ്ട്. {{പ്രധാന ലേഖനം|ബലിക്കല്ല്}} ശ്രീകോവിലിന് ചുറ്റുമായി അകത്തെ ബലിവട്ടം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. അഷ്ടദിക്പാലകർ (കിഴക്ക് - [[ഇന്ദ്രൻ]], തെക്കുകിഴക്ക് - [[അഗ്നി]], തെക്ക് - [[യമൻ]], തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് - [[നിരൃതി]], പടിഞ്ഞാറ് - [[വരുണൻ]], വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് - [[വായു]], വടക്ക് - [[കുബേരൻ]] & [[ചന്ദ്രൻ]], വടക്കുകിഴക്ക് - [[ഈശാനൻ]]), സപ്തമാതൃക്കൾ (തെക്കുഭാഗത്ത് ഒറ്റക്കല്ലിൽ - കിഴക്കുനിന്ന് [[ബ്രാഹ്മി]], [[മാഹേശ്വരി]], [[കൗമാരി]], [[വൈഷ്ണവി]], [[വാരാഹി]], [[ഇന്ദ്രാണി]], [[ചാമുണ്ഡി]] എന്ന ക്രമത്തിൽ), [[വീരഭദ്രൻ]] (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം - കിഴക്കുഭാഗത്ത്), ഗണപതി (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം - പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത്), ബ്രഹ്മാവ് (വടക്കുകിഴക്കിനും കിഴക്കിനുമിടയിൽ), [[അനന്തൻ]] (തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനും പടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ശാസ്താവ് (തെക്കിനും തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ദുർഗ്ഗ (പടിഞ്ഞാറിനും വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), സുബ്രഹ്മണ്യൻ (വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനും വടക്കിനുമിടയിൽ), നിർമ്മാല്യധാരി (വടക്കിനും വടക്കുകിഴക്കിനുമിടയിൽ ശിവലിംഗരൂപത്തിൽ - ഇവിടെ [[മുണ്ഡിനി]]) എന്നിവരെ പ്രതിനിധീകരിയ്ക്കുന്ന ബലിക്കല്ലുകൾ ഇവിടെ കാണാം. നിലവിൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നിത്യശീവേലിയില്ലാത്തതിനാൽ ഇവ പ്രതീകാത്മകമായാണ് കണ്ടുവരുന്നത്. ബലിക്കല്ലുകൾ ദേവന്റെ/ദേവിയുടെ വികാരഭേദങ്ങളാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. തന്മൂലം അവയിൽ ചവിട്ടുന്നതും തൊട്ടുതലയിൽ വയ്ക്കുന്നതും നിരോധിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. ==കാർത്തികസ്തംഭം== അധർമ്മത്തിൻന്റെയും തിന്മയുടെയും ഭൗതിക പ്രതീകമാണ് കാർത്തികസ്തംഭം. ഇത് കത്തിച്ച് ചാമ്പലാക്കുന്ന ചടങ്ങിലൂടെ തിന്മയെ [[അഗ്നി]] വിഴുങ്ങി നന്മ ആധിപത്യം സ്ഥാപിക്കുന്നു എന്നാണ് വിശ്വാസം. വൃശ്ചികമാസത്തിലെ തൃക്കാർത്തിക ദിവസമാണ് ഈ ചടങ്ങ് നടക്കുന്നത്. പൊക്കമുള്ള തൂണിൽ വാഴക്കച്ചി, പഴയ ഓലകൾ, പടക്കം, ദേവിയ്ക്ക് ചാർത്തിയ ഒരു വർഷത്തെ ഉടയാടകൾ എന്നിവ പൊതിഞ്ഞുകെട്ടി അതിന്മേൽ നാടിൻറെ സർവ്വ തിന്മകളെയും ആവാഹിക്കുന്നു. ദീപാരാധനയ്ക്ക് മുമ്പായി ഇത് കത്തിക്കും. സർവ്വ ദുഃഖദുരിതങ്ങളും ഇതോടെ തീരുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. == നാരീപൂജ == ചക്കുളത്തുകാവിലെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ അനുഷ്ഠാനമാണ് നാരീപൂജ. അന്നേദിവസം ഇന്ത്യയിലെ പ്രശസ്തരായ വനിതകളെ അതിഥിയായി ക്ഷണിച്ച് ഇവിടെ നാരീപൂജയ്ക്കിരുത്താറുണ്ട്{{തെളിവ്}}. അലങ്കൃത പീഠത്തിൽ സ്ത്രീകളെ ഇരുത്തി, ഭക്ത്യാദരപൂർവ്വം പൂജാരി ഇവരെ ദുർഗ്ഗാസങ്കൽപ്പത്തിൽ പൂജിക്കുന്നു. സ്ത്രീകൾ എവിടെ മാനിക്കപ്പെടുന്നുവോ അവിടെ ദേവതമാർ ആനന്ദിക്കുന്നുവെന്ന സങ്കല്പവും സ്ത്രീയെ ശക്തിസ്വരൂപിണിയായി ആരാധിക്കണമെന്ന താന്ത്രിക സങ്കല്പവുമാണ് ഇത്തരമൊരു പൂജയുടെ പൊരുൾ. സ്ത്രീയാണ് സൃഷ്ടിയുടെ അടിസ്ഥാനം എന്ന സങ്കൽപ്പത്തിൽ നിന്നാണ് ശാക്തേയർ മഹാദേവിയെ ആരാധിച്ചത്‌. ഈ വിശ്വാസപ്രകാരം സ്ത്രീകളെ ലോകമാതാവായ ആദിപരാശക്തിയുടെ പ്രതീകമായി ആരാധിക്കുന്ന ശാക്തേയ പൂജയാണിത്. == വിശേഷ ദിവസങ്ങൾ == ചൊവ്വ, വെള്ളി, [[പൗർണ്ണമി]], അമാവാസി, അഷ്ടമി, നവമി, ജന്മ നക്ഷത്ര ദിവസം, മലയാളം- ഇംഗ്ലീഷ് മാസങ്ങളിലെ ഒന്നാം തീയതി തുടങ്ങിയവ ദർശനത്തിന് പ്രധാനമാണ്. പൊതുവേ ചൊവ്വ, വെള്ളി, ഞായർ ദിവസങ്ങളിൽ ദർശനത്തിന് തിരക്ക് അനുഭവപ്പെടാറുണ്ട്. കുംഭമാസത്തിലെ മകം- പൂരം ദിവസങ്ങൾ അതിവിശേഷം. [[നവരാത്രി]], [[തൃക്കാർത്തിക]], [[ശിവരാത്രി]], [[ദീപാവലി]], മണ്ഡലകാല ദിവസങ്ങൾ, മകരചൊവ്വ തുടങ്ങിയവ വിശേഷമാണ്. [[വിദ്യാരംഭം]], [[തൃക്കാർത്തിക]] ([[പൊങ്കാല]]) എന്നിവ അതിപ്രധാനം. == ദർശന സമയം == *രാവിലെ 4.30 AM മുതൽ ഉച്ചക്ക് 1 PM വരെ. *വൈകുന്നേരം 4.30 PM മുതൽ രാത്രി 8 PM വരെ. ==എത്തിച്ചേരുവാനുള്ള വഴി== തിരുവല്ലയിൽ നിന്ന് ഏകദേശം ഒമ്പതുകിലോമീറ്റർ പടിഞ്ഞാറുമാറി, അമ്പലപ്പുഴയ്ക്കുള്ള വഴിയിൽ, പത്തനംതിട്ട-ആലപ്പുഴ ജില്ലകളുടെ അതിർത്തിയിലാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. തിരുവല്ലയിൽ നിന്ന് ധാരാളം ബസ്സുകൾ അമ്പലപ്പുഴയ്ക്കുണ്ട്. അവയിലൊന്നിൽ കയറിയാൽ ക്ഷേത്രത്തിനടുത്തുള്ള ബസ് സ്റ്റോപ്പിൽ ഇറങ്ങാവുന്നതാണ്. പ്രധാന വഴിയിൽ തന്നെ ക്ഷേത്രകവാടം കാണാം. അതിലൂടെ അല്പം കൂടി മുന്നോട്ടുപോയാൽ ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലെത്താം. തീവണ്ടി വഴി വരുന്നവർക്ക് [[തിരുവല്ല തീവണ്ടിനിലയം|തിരുവല്ല റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനാണ്]] ഏറ്റവും അടുത്തുള്ളത് (9 കിലോമീറ്റർ). ഇവിടെ ഭൂരിപക്ഷം തീവണ്ടികൾക്കും സ്റ്റോപ്പുണ്ട്. മറ്റൊരു പ്രധാന സ്റ്റേഷൻ [[ഹരിപ്പാട് തീവണ്ടിനിലയം|ഹരിപ്പാട്ടാണ്]] (13 കിലോമീറ്റർ). [[അമ്പലപ്പുഴ തീവണ്ടിനിലയം|അമ്പലപ്പുഴ സ്റ്റേഷനും]] വളരെ അടുത്താണ്. തന്മൂലം [[തിരുവല്ല ശ്രീവല്ലഭമഹാക്ഷേത്രം]], [[അമ്പലപ്പുഴ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം]], [[ഹരിപ്പാട് സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമിക്ഷേത്രം]], [[മണ്ണാറശ്ശാല നാഗരാജക്ഷേത്രം]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ ദർശനം നടത്തുന്നവർക്ക് കൂട്ടിച്ചേർക്കാവുന്ന ക്ഷേത്രമാണ് ചക്കുളത്തുകാവ്. == അവലംബം == {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഭദ്രകാളിക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ദുർഗ്ഗാക്ഷേത്രങ്ങൾ]] {{Hindu temples in Kerala}} ennnbxv9da44yrtlncu6xd8xjxswld3 4666511 4666509 2026-09-13T02:54:54Z ~2026-48203-56 222590 /* നാരീപൂജ */ 4666511 wikitext text/x-wiki {{refimprove}} {{Infobox Mandir |image = |caption=ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം |creator = |proper_name = ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം |date_built = |primary_deity = [[ദുർഗ്ഗ]] ([[ആദിപരാശക്തി]], [[ഭദ്രകാളി]], [[മഹാലക്ഷ്മി]], [[മഹാസരസ്വതി]] സങ്കല്പങ്ങൾ ഉറച്ച ദേവത) |architecture = [[തെക്കേ ഇന്ത്യൻ]], [[കേരളീയ രീതി]] |location =[[നീരേറ്റുപുറം]], [[തലവടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]], [[കുട്ടനാട് താലൂക്ക്]], [[ആലപ്പുഴ ജില്ല]], [[തിരുവല്ല|തിരുവല്ലയ്ക്ക്]] സമീപം, [[കേരളം]] |coordinates = }} [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ]] [[കുട്ടനാട് താലൂക്ക്|കുട്ടനാട് താലൂക്കിൽ]] [[തലവടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|തലവടി പഞ്ചായത്തിൽ]] [[നീരേറ്റുപുറം|നീരേറ്റുപുറത്ത്]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു പ്രസിദ്ധ ഹൈന്ദവ ക്ഷേത്രമാണ് '''ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം'''. [[പത്തനംതിട്ട ജില്ല|പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിലെ]] [[തിരുവല്ല]] നഗരത്തിൽ നിന്നും ഏകദേശം ഒൻപത് കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ജഗദീaശ്വരിയും [[പരാശക്തി|ആദിപരാശക്തിയുമായ]] [[വനദുർഗ്ഗ|വനദുർഗ്ഗയാണ്]] ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠ. '''ചക്കുളത്തമ്മ''' എന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന ഇവിടുത്തെ ഭഗവതി [[മഹാകാളി]], [[മഹാലക്ഷ്മി]], [[മഹാസരസ്വതി]], [[ഭുവനേശ്വരി]], [[ഭദ്രകാളി]] തുടങ്ങി ആദിപരാശക്തിയുടെ എല്ലാ പ്രധാന ഭാവങ്ങളിലും ആരാധിയ്ക്കപ്പെട്ടുവരുന്നു. ഉപദേവതകളായി [[ഗണപതി]], [[പരമശിവൻ]], [[മഹാവിഷ്ണു]], [[സുബ്രഹ്മണ്യൻ]], [[ശാസ്താവ്]], [[ഹനുമാൻ]], [[രാധ|രാധാസമേതനായ]] [[ശ്രീകൃഷ്ണൻ]], ദുർഗ്ഗ, സരസ്വതി, [[നവഗ്രഹങ്ങൾ]], [[നാഗദൈവങ്ങൾ]], [[രാഹു]], [[ബ്രഹ്മരക്ഷസ്സ്]], [[യക്ഷി|യക്ഷിയമ്മ]], [[ആനമറുത]] എന്നിവർക്കും പ്രതിഷ്ഠകളുണ്ട്. [[വൃശ്ചികം|വൃശ്ചികമാസത്തിലെ]] [[തൃക്കാർത്തിക]] ദിവസം പ്രസിദ്ധമായ '''[[പൊങ്കാല]]''' നടക്കുന്നു. സാക്ഷാൽ പ്രപഞ്ച നാഥയായ ഭഗവതിക്ക് മുൻപിൽ സ്ത്രീകൾ ഇഷ്ടകാര്യസിദ്ധിക്കായി നടത്തപ്പെടുന്ന [[ദ്രാവിഡർ|ദ്രാവിഡ]] ആചാരപ്രകാരമുള്ള ഒരു ആരാധനയാണ് പൊങ്കാല. അന്നേദിവസം തന്നെയുള്ള [[കാർത്തികസ്തംഭം]], ലക്ഷദീപം, [[ധനു]]മാസത്തിലെ മുപ്പെട്ട് വെള്ളിയാഴ്ചയുള്ള നാരീപൂജ, വിളിച്ചു ചൊല്ലിയുള്ള പ്രാർഥന, ലഹരിവിമോചന പ്രതിജ്ഞ തുടങ്ങിയ ചടങ്ങുകളും ഇവിടെയുണ്ട്. ഭഗവതിയ്ക്ക് ധനു ഒന്നുമുതൽ പന്ത്രണ്ടുവരെയുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ കൊടിയേറി ഉത്സവമുണ്ട്. കൂടാതെ [[നവരാത്രി]]യും ഇവിടെ അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നു. മദ്ധ്യ തിരുവതാംകൂറിലെ "സ്ത്രീകളുടെ ശബരിമല" എന്നാണു ഈ ക്ഷേത്രത്തെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. <ref>http://malayalam.nativeplanet.com/thiruvalla/attractions/chakkulathu-kavu-temple/</ref> പട്ടമന എന്നുപേരുള്ള ഒരു [[നമ്പൂതിരി]] കുടുംബം വകയാണ് ക്ഷേത്രഭരണം. ആലപ്പുഴ, പത്തനംതിട്ട, [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം]] എന്നീ ജില്ലകളുടെ അതിർത്തിയിൽ [[പമ്പാനദി|പമ്പാനദിയുടെയും]] [[മണിമലയാർ|മണിമലയാറിന്റെയും]] സംഗമസ്ഥാനത്താണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. == ഐതിഹ്യം == === സ്ഥലനാമം, ക്ഷേത്രപ്രതിഷ്ഠ === ശുംഭനിശുംഭാസുരന്മാരെ നിഗ്രഹിച്ച് പ്രപഞ്ചത്തിൽ നന്മയും സമാധാനവും പുനർസ്ഥാപിച്ച ആദിപരാശക്തിയുടെ ഉജ്ജ്വലമായ ചൈതന്യമാണ് ചക്കുളത്ത് കാവിൽ വനദുർഗ്ഗയായി കുടികൊള്ളുന്നത്. ഇന്ന് ക്ഷേത്രമിരിയ്ക്കുന്ന സ്ഥലം പണ്ട് കൊടുംകാടായിരുന്നു. കാട്ടിൽ വിറകുവെട്ടാൻ പോയ ഒരു വേടൻ തന്നെ കൊത്താൻ വന്ന സർപ്പത്തെ വെട്ടി. പക്ഷേ, അതു ചത്തില്ല. പിന്നീട് ഇതേ സർപ്പത്തെ ഒരു കുളക്കരയിലെ പുറ്റിന് മുകളിൽ കണ്ടപ്പോൾ വേടൻ വീണ്ടും അതിനെ ആക്രമിച്ചു. പക്ഷേ, ഇത്തവണ പുറ്റ് പൊട്ടി ജലപ്രവാഹമുണ്ടായി. അമ്പരന്നുനിന്ന വേടന് മുന്നിൽ ഒരു സന്യാസി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. ഇതേ സമയം വേടന്റെ കുടുംബവും അവിടെ എത്തിയിരുന്നു. വെള്ളത്തിന് [[പാൽ|പാലും]] തേനും കലർന്ന നിറം വരുമ്പോൾ ജലപ്രവാഹം അവസാനിക്കുമെന്ന് സന്യാസി അവരോട് പറഞ്ഞു. പ്രപഞ്ചനാഥയായ സാക്ഷാൽ [[പരാശക്തി|ആദിപരാശക്തി]] ജലശയനം നടത്തിയ വെള്ളമാണിതെന്നും പുറ്റ് പൊളിച്ച് നോക്കിയാൽ ജഗദീശ്വരിയുടെ ഒരു പ്രതിഷ്ഠ കാണാമെന്നും അതിനെ ആരാധിച്ചാൽ സർവ്വ ഐശ്വര്യങ്ങളും ഉണ്ടാകുമെന്നും പറഞ്ഞ് പുറ്റ് ഉടച്ച് സന്യാസി വിഗ്രഹം പുറത്തെടുത്തു. അതോടെ അദ്ദേഹം അപ്രത്യക്ഷനായി. അന്ന് രാത്രി വേടൻ്റെ സ്വപ്നത്തിൽ സന്യാസിയായി വന്നത് സാക്ഷാൽ [[നാരദൻ|നാരദമുനിയാണെന്നും]] വെളിപ്പെട്ടു. ആ വിഗ്രഹമാണ് ചക്കുളത്തുകാവിൽ കുടികൊള്ളുന്നത് എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. അന്നുമുതൽ വേടനും കുടുംബവും ആ വനത്തിൽ തന്നെ താമസം തുടങ്ങി. എല്ലാ ദിവസവും കാട്ടിൽപ്പോയി വിറകും ഭക്ഷണസാധനങ്ങളും ശേഖരിച്ച് മൺകലത്തിൽ പാചകം ചെയ്താണ് അവർ കഴിഞ്ഞു പോന്നത്. ഉണ്ടാക്കുന്ന ഭക്ഷണത്തിൻ്റെ ഒരു പങ്ക് ഭഗവതിക്ക് നൽകിയ ശേഷമാണ് അവർ കഴിച്ചിരുന്നത്. ഒരു ദിവസം ഭക്ഷണസാധനങ്ങൾ ശേഖരിക്കാൻ പോയ അവർക്ക് യാതൊന്നും കിട്ടിയില്ല. വഴിപാട് മുടങ്ങുമല്ലോ എന്നോർത്ത് വിഷമിച്ച വേടനും കുടുംബവും കലം നിറയെ ചോറും കറികളും ഇരിയ്ക്കുന്നത് കണ്ട് അമ്പരന്നു . ഇതെല്ലാം ഭഗവതിയുടെ അനുഗ്രഹമാണെന്നറിഞ്ഞ അവർ ഉച്ചത്തിൽ ദേവീനാമങ്ങൾ ഉരുവിട്ടു. ഇതേ സമയം ഒരു അശരീരിയും ഉണ്ടായി. അത് ഇങ്ങനെയായിരുന്നു: {{cquote|മക്കളേ, ഞാൻ നിങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി ഉണ്ടാക്കിയതാണ് ഈ ആഹാരം. ഇത് കഴിച്ച് വിശ്രമിക്കുക. നിങ്ങളുടെ നിഷ്കളങ്കമായ ഭക്തിയിൽ ഞാൻ വളരെ സന്തുഷ്ടയാണ്. തീരാദുഃഖങ്ങളിൽ പോലും എന്നെ കൈവിടാത്തവർക്ക് ഞാൻ ദാസിയും തോഴിയും ആയിരിക്കും. ഭക്തിപൂർവ്വം ആര് എവിടെനിന്ന് വിളിച്ചാലും അവരോടൊപ്പം ഞാൻ എപ്പോഴും ഉണ്ടായിരിക്കും.}} ഇതിൻ്റെ ഓർമ്മ പുതുക്കാനാണ് ചക്കുളത്തു കാവിൽ ജനലക്ഷക്ഷങ്ങൾ പൊങ്കാല ഇടുന്നത്. ഭക്തർ അമ്മയ്ക്ക് പൊങ്കാല ഇടുമ്പോൾ അവരിലൊരാളായി അമ്മയും പൊങ്കാലയിടാനുണ്ടാകുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. പിൽക്കാലത്ത് ആ വേടനും കുടുംബവും സ്ഥലം വിട്ടുപോകുകയും ബ്രാഹ്മണർ അവിടെ താമസമാക്കുകയും ചെയ്തു. അവരിൽ പ്രധാനിയായ പട്ടമന ഇല്ലത്തെ നമ്പൂതിരി താന്ത്രികവിധികളോടുകൂടിയ ക്ഷേത്രം ഇവിടെ പണികഴിപ്പിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. അങ്ങനെയാണ് ചക്കുളത്തുകാവ് ക്ഷേത്രം നിലവിൽ വന്നത്. 1981-ൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നടന്ന നവീകരണത്തിനു ശേഷം അഷ്ടബാഹുക്കളോടുകൂടിയ ആദിപരാശക്തിയുടെ മൂർത്തരൂപമായ വനദുർഗ്ഗയെ പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. മഹാകാളി, മഹാലക്ഷ്മി, മഹാസരസ്വതി തുടങ്ങിയ പ്രധാന ഭാവങ്ങളിൽ ജഗദീശ്വരി ഇവിടെ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു.<ref>http://chakkulathukavutemple.org/about-temple/</ref> പ്രധാന പ്രതിഷ്‌ഠയായ വനദുർഗ്ഗയ്ക്ക് പുറമേ പരമശിവൻ, മഹാവിഷ്‌ണു, ഗണപതി, ധർമ്മശാസ്താവ്, സുബ്രഹ്മണ്യൻ, യക്ഷിയമ്മ, നവഗ്രഹങ്ങൾ എന്നിവർക്കും ഇവിടെ തുല്യ പ്രാധാന്യത്തോടെ സ്ഥാനം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. === യക്ഷിയമ്മ === കേരളത്തിലെ പല ക്ഷേത്രങ്ങളിലും കണ്ടുവരുന്ന ഒരു ഉപപ്രതിഷ്ഠയാണ് യക്ഷിയമ്മ. പ്രധാനമായും തെക്കൻ കേരളത്തിലാണ് ഈ പ്രതിഷ്ഠ കണ്ടു വരുന്നതെങ്കിലും കേരളത്തിന്റെ മറ്റു ഭാഗങ്ങളിലും ഒട്ടും കുറവല്ല. ചരിത്രപരമായി നോക്കുമ്പോൾ ആദിദ്രാവിഡസങ്കല്പത്തിലെ പ്രേതാരാധനയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു കിടക്കുന്നതാണ് യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠകൾ. അതേ സമയം സൗന്ദര്യം, അമാനുഷിക ശക്തി, പ്രേമം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളും യക്ഷികളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടുകിടക്കുന്നു. ഇങ്ങനെയൊക്കെ ആന്നെങ്കിലും യക്ഷിയ്ക്ക് സവിശേഷ പ്രാധാന്യം നൽകുന്ന ക്ഷേത്രങ്ങൾ വളരെ കുറവാണ്. ചക്കുളത്തുകാവ് ക്ഷേത്രം അവയിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടതാണ്. നാലമ്പലത്തിനു പുറത്ത് തെക്കു പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത്, പ്രത്യേകം കെട്ടിയുണ്ടാക്കിയ ശ്രീകോവിലിലാണ് യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠ. ഇവിടെ ഈ പ്രതിഷ്ഠ വരാൻ കാരണമായ കഥ ഇങ്ങനെയാണ്: ഒരിയ്ക്കൽ, ക്ഷേത്ര ഊരാളകുടുംബമായ പട്ടമന ഇല്ലത്തെ ഒരു പെൺകുട്ടി, പമ്പയാറ്റിൽ കുളിയ്ക്കാൻ പോയപ്പോൾ അവളെ അതിഭീകരിയായ ഒരു യക്ഷി ആക്രമിച്ചു. പലതവണ പെൺകുട്ടി ഓടിരക്ഷപ്പെടാൻ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും അപ്പോഴെല്ലാം യക്ഷി അവളെ പിന്തുടർന്നു. അവസാന രക്ഷയ്ക്കായി അവൾ ചക്കുളത്തമ്മയെത്തന്നെ ശരണം പ്രാപിച്ചു. ഭക്തയുടെ വിഷമം മനസ്സിലാക്കിയ ദേവി, ഉടനെ ത്രിശൂലവുമായി വരികയും യക്ഷിയെ ഭയപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു. പരിഭ്രാന്തയായ യക്ഷി, തന്നെ ഒന്നും ചെയ്യരുതെന്നും ഇനി ആരെയും താൻ ഉപദ്രവിയ്ക്കില്ലെന്നും സത്യം ചെയ്ത് ഒഴിഞ്ഞുപോയി. അങ്ങനെ മോക്ഷം കിട്ടിയ യക്ഷിയെ, പിന്നീട് ദേവിയുടെ സമീപം തന്നെ കുടിയിരുത്തുകയുണ്ടായി. ഒരു [[വാൽക്കണ്ണാടി|വാൽക്കണ്ണാടിയുടെ]] രൂപത്തിലാണിവിടെ യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠ. == ക്ഷേത്രനിർമ്മിതി == === ക്ഷേത്രപരിസരവും മതിലകവും === നീരേറ്റുപുറം ഗ്രാമത്തിന്റെ ഏതാണ്ട് ഒത്ത നടുക്കായാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. കിഴക്കോട്ടാണ് ക്ഷേത്രദർശനം. കേരളത്തിലെ രണ്ടു പ്രധാന നദികളായ പമ്പാനദിയും മണിമലയാറും യഥാക്രമം ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തെക്കും വടക്കും മാറിയൊഴുകുന്നു. [[ചിങ്ങം|ചിങ്ങമാസത്തിലെ]] [[തിരുവോണം (നക്ഷത്രം)|തിരുവോണം]] നാളിൽ പമ്പാനദിയിൽ നടത്തിവരുന്ന [[നീരേറ്റുപുറം പമ്പാ ജലോത്സവം]] അതിപ്രസിദ്ധമാണ്. നീരേറ്റുപുറം പോസ്റ്റ് ഓഫീസ്, സഹകരണ ബാങ്ക്, ഹോട്ടലുകൾ, വിവിധ കടകംബോളങ്ങൾ തുടങ്ങി നിരവധി സ്ഥാപനങ്ങൾ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പരിസരത്തായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്തുകൂടെ [[അമ്പലപ്പുഴ]]-[[തിരുവല്ല]] സംസ്ഥാനപാത കടന്നുപോകുന്നു. ഇവിടെത്തന്നെ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പേരെഴുതിയ മനോഹരമായ കവാടവും കാണാം. ഇതും കടന്ന് അല്പദൂരം സഞ്ചരിച്ചാൽ ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലെത്താം. ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലായി വലിയ [[അരയാൽ]]മരം കാണാം. ഹൈന്ദവവിശ്വാസപ്രകാരം പുണ്യവൃക്ഷമായ അരയാലിന്റെ മുകളിൽ [[ബ്രഹ്മാവ്|ബ്രഹ്മാവും]] നടുക്ക് വിഷ്ണുവും അടിയിൽ ശിവനും കുടികൊള്ളുന്നു. അങ്ങനെ, [[ത്രിമൂർത്തികൾ|ത്രിമൂർത്തികളുടെ]] പ്രത്യക്ഷസ്വരൂപമായി കണക്കാക്കുഅന അരയാലിനെ ദിവസവും രാവിലെ ഏഴുതവണ വലം വയ്ക്കുന്നത് ഉത്തമമായി കണക്കാക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ നേരെ വടക്കാണ് വാഹന പാർക്കിങ് സൗകര്യം ഏർപ്പെടുത്തിയിരിയ്ക്കുന്നത്. പൊങ്കാല സമയത്ത് [[കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി.]] ഇങ്ങോട്ട് പ്രത്യേകം സർവീസുകൾ നടത്താറുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്താണ് ഊരാളകുടുംബമായ പട്ടമന ഇല്ലം നിൽക്കുന്നത്. മുമ്പുണ്ടായിരുന്ന ഇല്ലം പൊളിച്ചുമാറ്റി ഇപ്പോൾ ഇവിടെയൊരു കോൺക്രീറ്റ് വീട് പണിതിരിയ്ക്കുകയാണ്. എന്നാൽ, ദേവിയുടെ ചെറിയൊരു ക്ഷേത്രം ഇവിടെയും കാണാം. ഇത് മഹാഭക്തനായ ഒരു നമ്പൂതിരിയ്ക്ക് ദേവി നൽകിയ ദർശനത്തിന്റെ സ്മാരകമായി കണക്കാക്കിവരുന്നു. ഇന്ന് ഇതിനെ '''മൂലകുടുംബക്ഷേത്രം''' എന്ന പേരിൽ വിശേഷിപ്പിച്ചുവരുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിൽ വിശദമായി ഒരു മതിലകം പണിതിട്ടില്ല. എങ്കിലും, ആനക്കൊട്ടിൽ മുതലുള്ള ഭാഗം മതിലകമായി കണക്കാക്കിവരുന്നു. 2022-ലാണ് ഇവിടെ അതിവിശാലമായ ആനക്കൊട്ടിൽ പണിതത്. അതിനുമുമ്പ് ഇവിടെ ഒരു [[അലൂമിനിയം]] ഷീറ്റ് മാത്രമേയുണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. ഇന്ന് ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്നവരുടെ പ്രധാന ആകർഷണമാണിവിടം. ചോറൂൺ, വിവാഹം, തുലാഭാരം, വിളിച്ചുചൊല്ലിപ്രാർത്ഥന തുടങ്ങിയ ചടങ്ങുകൾ നടക്കുന്നത് ഇവിടെ വച്ചാണ്. ആനക്കൊട്ടിലിനപ്പുറമാണ് ദേവീവാഹനമായ [[സിംഹം|സിംഹത്തെ]] ശിരസ്സിലേറ്റുന്ന സ്വർണ്ണക്കൊടിമരം കാണാൻ സാധിയ്ക്കുക. ഏകദേശം 50 അടി ഉയരം വരുന്ന ഈ കൊടിമരം, 1981-ലാണ് പ്രതിഷ്ഠിച്ചത്. വളരെ തിളക്കമുള്ള ഈ കൊടിമരത്തിനപ്പുറമാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ബലിക്കല്ല് പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുള്ള ബലിക്കൽപ്പുര. താരതമ്യേന ഉയരം കുറഞ്ഞ ബലിക്കല്ലാണ് ഇവിടെയുള്ളത് എന്നതിനാൽ പുറമേ നിന്നുനോക്കിയാൽത്തന്നെ വിഗ്രഹം കാണാവുന്നതാണ്. ബലിക്കൽപ്പുരയുടെ മച്ചിൽ പതിവുപോലെ ബ്രഹ്മാവിന്റെയും [[അഷ്ടദിക്പാലകർ|അഷ്ടദിക്പാലകരുടെയും]] രൂപങ്ങൾ കൊത്തിവച്ചിട്ടുണ്ട്. കൂടാതെ വേറെയും ധാരാളം രൂപങ്ങൾ കാണാം. ബലിക്കൽപ്പുരയുടെ ഇരുവശവുമായി രണ്ട് [[ആന|ആനകളുടെ]] രൂപങ്ങൾ കാണാൻ സാധിയ്ക്കും. ഇവ [[പ്ലാസ്റ്റർ ഓഫ് പാരീസ്|പ്ലാസ്റ്റർ ഓഫ് പാരീസിൽ]] നിർമ്മിച്ചതാണ്. ==== മഹാവിഷ്ണുക്ഷേത്രം, ആനമുറതപ്രതിഷ്ഠ ==== പ്രദക്ഷിണവഴിയുടെ തെക്കുകിഴക്കുഭാഗത്ത് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനമായി മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ പ്രതിഷ്ഠയോടുകൂടിയ ഒരു ശ്രീകോവിൽ കാണാം. ഏകദേശം നാലടി ഉയരം വരുന്ന അതിമനോഹരമായ ശിലാവിഗ്രഹമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[സുദർശനചക്രം]], പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[പാഞ്ചജന്യം]] എന്ന [[ശംഖ് (വാദ്യം)|ശംഖ്]], മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[കൗമോദകി]] എന്ന [[ഗദ]], മുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[താമര]] എന്നിവ ധരിച്ച ഭഗവാൻ നിൽക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ്. ഭഗവദ്വാഹനമായ ഗരുഡന്റെ പഞ്ചലോഹവിഗ്രഹം ഇവിടെ ഭഗവാന് അഭിമുഖമായി പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. പാൽപ്പായസം, കദളിപ്പഴം, തുളസിമാല തുടങ്ങിയവയാണ് മഹാവിഷ്ണുവിനുള്ള പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. [[അഷ്ടമിരോഹിണി]], [[വിഷു]], [[വൈകുണ്ഠ ഏകാദശി]] തുടങ്ങിയവ വിശേഷദിവസങ്ങളിൽ പെടുന്നു. ഇതിനുസമീപം കാണുന്ന മേൽക്കൂരയില്ലാത്ത ഒരു തറയിലാണ് ആനമറുതയുടെ പ്രതിഷ്ഠ. ക്ഷേത്രമുണ്ടായ കാലത്തുതന്നെ ഇവിടെ ആനമുറതയുടെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ടായിരുന്നു എന്നാണ് സങ്കല്പം. എന്നാൽ, ഇപ്പോഴത്തെ പ്രതിഷ്ഠ 2023 ജൂൺ 18-നാണ് നടത്തിയത്. നീരേറ്റുപുറം പരിസരത്ത് നിരവധി ഉപദ്രവങ്ങളുണ്ടാക്കിയ ഒരു ആനയുടെ പ്രേതത്തെയാണ് ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. ആനമുറതപ്രതിഷ്ഠയ്ക്കപ്പുറമാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ ഊട്ടുപുര പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. സാധാരണയായി ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്ത് വരുന്ന ഊട്ടുപുര ഇവിടെ തെക്കുഭാഗത്ത് വന്നിരിയ്ക്കുന്നത് ശ്രദ്ധേയമാണ്. നിത്യേന ഉച്ചയ്ക്ക് ഇവിടെ അന്നദാനമുണ്ടാകും. പ്രമുഖ വ്യവസായിയായ [[ഗോകുലം ഗോപാലൻ|ഗോകുലം ഗോപാലന്റെ]] വഴിപാടായി 2018-ലാണ് ഈ ഊട്ടുപുര പണിതത്. പ്രദക്ഷിണമായി വരുമ്പോൾ തെക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് പ്രത്യേകം ശ്രീകോവിലിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി അയ്യപ്പസ്വാമിയുടെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. കൃഷ്ണശിലയിൽ തീർത്ത വിഗ്രഹത്തിന് ഏകദേശം രണ്ടടി ഉയരം വരും. [[ശബരിമല ധർമ്മശാസ്താക്ഷേത്രം|ശബരിമലയിലെ]] വിഗ്രഹവുമായി നല്ല രൂപസാദൃശ്യമുള്ള വിഗ്രഹമാണിത്. ഇവിടെവച്ചാണ് ശബരിമല തീർത്ഥാടകർ മാലയിടുന്നതും കെട്ടുനിറയ്ക്കുന്നതുമെല്ലാം. അയ്യപ്പന്റെ ശ്രീകോവിലിന് തെക്കുവശത്ത് പ്രത്യേകം തീർത്ത ഒരു തറയിലാണ് നാഗദൈവങ്ങളുടെ പ്രതിഷ്ഠ. [[നാഗരാജാവ്|നാഗരാജാവായി]] [[വാസുകി]] കുടികൊള്ളുന്ന കാവിൽ, കൂടെ [[നാഗയക്ഷി|നാഗയക്ഷിയായി]] ശതശീർഷ എന്ന പത്നിയുമുണ്ട്. [[നൂറും പാലും]], [[സർപ്പംപാട്ട്]], മഞ്ഞൾപ്പൊടി അഭിഷേകം, പുറ്റും മുട്ടയും സമർപ്പണം എന്നിവയാണ് നാഗദൈവങ്ങളുടെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. എല്ലാമാസവും [[ആയില്യം (നക്ഷത്രം)|ആയില്യം]] നാളിൽ ഇവർക്ക് വിശേഷാൽ പൂജകളും കന്നിമാസത്തിലെ ആയില്യത്തിന് [[സർപ്പബലി|സർപ്പബലിയുമുണ്ടാകും]]. അയ്യപ്പന്റെ ശ്രീകോവിലിന് വടക്കുവശത്താണ് ഐതിഹ്യപ്രസിദ്ധമായ യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠയുള്ള ശ്രീകോവിൽ. തന്റെ ഭക്തയായ പെൺകുട്ടിയെ ഉപദ്രവിയ്ക്കാൻ വന്ന യക്ഷിയെ ദേവി ശാന്തയാക്കി ഇവിടെ കുടിയിരുത്തുകയായിരുന്നു എന്നാണ് സങ്കല്പം. വറപൊടി നിവേദ്യമാണ് ഇവിടെ പ്രധാന വഴിപാട്. ==== വീരഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം ==== നാഗപ്രതിഷ്ഠയുടെ നേരെ പടിഞ്ഞാറ് ഉയരത്തിലാണ് ചക്കുളത്തുകാവിലെ ഏറ്റവും പുതിയ ഉപപ്രതിഷ്ഠയായ വീരഹനുമാനെ പ്രതിഷ്ഠിച്ച ക്ഷേത്രം. കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഹനുമദ്വിഗ്രഹങ്ങളിലൊന്നാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. പതിനെട്ടടി ഉയരം വരുന്ന ഈ വിഗ്രഹം, ഒറ്റക്കല്ലിൽ തീർത്തതാണ്. ഇടതുകയ്യിൽ ഗദ തലകീഴായി പിടിച്ച്, വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ് ഇവിടെയുള്ള ഹനുമദ്വിഗ്രഹം. പ്രത്യേകം മതിലകത്തോടുകൂടിയ ഈ ക്ഷേത്രം 2016-ലാണ് പണികഴിപ്പിച്ചത്. ആദ്യകാലത്ത് ക്ഷേത്രത്തിലെ മൂലകുടുംബക്ഷേത്രത്തിൽ അഷ്ടദിക്പാലകർക്കൊപ്പം പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെട്ടിരുന്ന ഹനുമാനെ, സ്ഥലപരിമിതിമൂലം ഇങ്ങോട്ട് മാറ്റിപ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുകയായിരുന്നു. താഴെനിന്ന് പന്ത്രണ്ടുപടികൾ കയറിവേണം നടയ്ക്കുനേരെയെത്താൻ. പടികളുടെ താഴെയായി ആനമുഖത്തോടുകൂടിയ ഒരു എടുപ്പുണ്ട്. ഹനുമാൻ സ്വാമിയെ ഉപാസിയ്ക്കുന്നത് ശത്രുദോഷങ്ങളിൽ നിന്നു മോചനം നൽകുമെന്നാണ് ഭക്തജനവിശ്വാസം. തന്മൂലം നിരവധി ആളുകളാണ് ഇവിടെ ദർശനത്തിനെത്തുന്നത്. സർവ്വകാര്യസിദ്ധി വിളക്കുഴിച്ചിലാണ് ഇവിടെയുള്ള പ്രധാന വഴിപാട്. കൂടാതെ സാധാരണ ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രങ്ങളിലെപ്പോലെ വടമാല, വെറ്റിലമാല, അവിൽ നിവേദ്യം, വെണ്ണക്കാപ്പ് ചാർത്തൽ എന്നിവയും അതിവിശേഷമായ വഴിപാടുകളിൽ പെടുന്നു. [[ചൈത്രം|ചൈത്രമാസത്തിലെ]] [[പൗർണ്ണമി|പൗർണ്ണമിനാളിൽ]] നടക്കുന്ന ഹനുമാൻ ജയന്തിയാണ് ഇവിടെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷം. ഇതിനോടനുബന്ധിച്ച് ഇവിടെ '''ആഞ്ജനേയോത്സവം''' എന്ന പേരിൽ പത്തുദിവസത്തെ ഉത്സവം നടത്തിവരുന്നുണ്ട്. ഇതുകൂടാതെ [[കർക്കടകം|കർക്കടകമാസത്തിലെ]] [[രാമായണമാസം|രാമായണമാസാചരണവും]] അതിവിശേഷമാണ്. ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തൊട്ടടുത്തായി മറ്റൊരു ശ്രീകോവിലും കാണാം. ഇവിടെ രാധാകൃഷ്ണന്മാരാണ് പ്രതിഷ്ഠ. ഇതും താരതമ്യേന പുതിയൊരു ശ്രീകോവിലാണ്. കൃഷ്ണശിലാനിർമ്മിതമായ വിഗ്രഹത്തിൽ വലതുവശത്ത് ശ്രീകൃഷ്ണനും ഇടതുവശത്ത് രാധയുമാണ് പ്രതിഷ്ഠകൾ. വലതുകയ്യിൽ [[ഓടക്കുഴൽ]] പിടിച്ച്, ഇടതുകൈ രാധയുടെ തോളത്തുവച്ചുനിൽക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ് ഇവിടെ ശ്രീകൃഷ്ണപ്രതിഷ്ഠ. രാധയാണെങ്കിൽ, വലതുകയ്യിൽ താമര പിടിച്ച് ഭഗവാന്റെ കരലാളനത്താൽ നമ്രമുഖിയായി നിൽക്കുന്നു. രണ്ടുപേരെയും ഒരുമിച്ചാണ് വിഗ്രഹത്തിൽ ചിത്രീകരിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. [[അഷ്ടമിരോഹിണി]] ഇവിടെ അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നുണ്ട്. ==== സുബ്രഹ്മണ്യനും ശിവനും ==== ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറുഭാഗം മുഴുവൻ നിരവധി മരങ്ങളാൽ സമ്പുഷ്ടമാണ്. ഇവിടെയുള്ള മരങ്ങളിലെല്ലാം ധാരാളം കൊടികൾ കെട്ടിത്തൂക്കിയിരിയ്ക്കുന്നത് കാണാം. മക്കളില്ലാത്ത ദമ്പതികളുടെ നേർച്ചകളാണ് ഇവയിലധികവും. അവയെ കണ്ടുകൊണ്ട് നടന്നെത്തുന്നത് വടക്കുപടിഞ്ഞാറേമൂലയിലുള്ള സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമിയുടെ ശ്രീകോവിലിനുമുന്നിലാണ്. ഏകദേശം നാലടി ഉയരം വരുന്ന ബാലസുബ്രഹ്മണ്യവിഗ്രഹമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിച്ച്, ഇടതുകൈ അരയിൽ കുത്തിനിൽക്കുന്ന സുബ്രഹ്മണ്യന്ന് [[സ്കന്ദഷഷ്ഠി|സ്കന്ദഷഷ്ഠിയും]] [[തൈപ്പൂയം|തൈപ്പൂയവുമാണ്]] പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷങ്ങൾ. കൂടാതെ എല്ലാമാസത്തെയും വെളുത്ത [[ഷഷ്ഠി|ഷഷ്ഠിയും]] പ്രാധാന്യത്തോടെ ആചരിച്ചുവരുന്നു. സുബ്രഹ്മണ്യശ്രീകോവിലിന് സമീപത്തായി [[കാളിയമർദ്ദനം]] നടത്തുന്ന ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ അതിമനോഹരമായ ഒരു ശില്പവും അതിനോടുചേർന്നുള്ള ചെറിയൊരു ജലപാതയും കാണാം. 2021-ലാണ് ഇവിടെ ഈ ശില്പം പണിതത്. ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്ന ഭക്തരെ ഇത് വളരെയധികം ആകർഷിയ്ക്കുന്നുണ്ട്. ഇവിടെത്തന്നെയാണ് ക്ഷേത്രം വക അഗതിമന്ദിരവും പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. നിരാലംബരായ ആളുകൾക്ക് സുഖകരമായ താമസ-ഭക്ഷണസൗകര്യങ്ങൾ ഏർപ്പാടാക്കിയിട്ടുള്ള ഈ കെട്ടിടം, ക്ഷേത്രം ട്രസ്റ്റിന്റെ സാമൂഹികപ്രവർത്തനങ്ങളിൽ പ്രധാനപങ്കുവഹിയ്ക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്താണ് വഴിപാട് കൗണ്ടർ. മഞ്ഞൾനീരാട്ട്, കൈവട്ടകഗുരുതി, ചുറ്റുവിളക്ക്, കാര്യസിദ്ധി അഭിഷേകം, രക്തപുഷ്പാഞ്ജലി, കുങ്കുമാർച്ചന, പൂമൂടൽ, നെയ്യപ്പം മൂടൽ തുടങ്ങിയവയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. കൂടാതെ നിരവധി മന്ത്രങ്ങൾ കൊണ്ടുള്ള അർച്ചനകളും വിശേഷമാണ്. വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിലെത്തിയാൽ ഐതിഹ്യപ്രസിദ്ധമായ ചക്കരക്കുളം കാണാം. വളരെ ചെറിയൊരു കുളമാണെങ്കിലും ഇവിടെ കുളിയ്ക്കാനും കാലുകഴുകാനുമെല്ലാം സൗകര്യമുണ്ട്. ഉത്സവാവസാനം ദേവിയ്ക്ക് ഇവിടെയാണ് ആറാട്ട് നടക്കുന്നത്. ഇതിന് തൊട്ടടുത്താണ് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനം നൽകുന്ന ശിവന്റെ ശ്രീകോവിൽ. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ശിവലിംഗമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. ശംഖാഭിഷേകം, ധാര, പിൻവിളക്ക്, കൂവളമാല തുടങ്ങി നിരവധി വഴിപാടുകൾ ശിവന്നുണ്ട്. [[ശിവരാത്രി|ശിവരാത്രിയാണ്]] ഇവിടെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷം. കൂടാതെ എല്ലാ [[പ്രദോഷവ്രതം|പ്രദോഷദിവസങ്ങളും]] അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നു. ഭഗവദ്വാഹനമായ [[നന്ദി (പുരാണകഥാപാത്രം)|നന്ദികേശന്റെ]] വിഗ്രഹവും നടയ്ക്കുനേരെ കാണാം. ==== നവഗ്രഹങ്ങളും സരസ്വതീമണ്ഡപവും ==== ശിവക്ഷേത്രത്തിന്റെ പുറകിലാണ് സരസ്വതീമണ്ഡപം. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ആകർഷണങ്ങളിലൊന്നാണിവിടം. ഇവിടെ ഒരേ പീഠത്തിൽ മൂന്നുപ്രതിഷ്ഠകൾ കാണാം - ഭഗവതി (ദുർഗ്ഗ), സരസ്വതി, രാഹു (സർപ്പം). വാൽക്കണ്ണാടിരൂപത്തിലാണ് ഭഗവതിയെ ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. സരസ്വതീരൂപം സാധാരണ കാണുന്നപോലെ പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[വേദം]], പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ജപമാല]] എന്നിവ ധരിച്ച്, മുന്നിലെ രണ്ടുകൈകൾ കൊണ്ട് [[വീണ]] മീട്ടുന്ന രൂപത്തിലാണ്. മൂന്നുവിഗ്രഹങ്ങളും പഞ്ചലോഹത്തിൽ നിർമ്മിച്ചവയാണ്. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടുകളിലൊന്നായ കാര്യസിദ്ധി അഭിഷേകം നടത്തുന്നത് ഇവിടെയാണ്. ഭക്തർക്ക് സ്വന്തം കൈകൊണ്ടുതന്നെ നടത്താവുന്ന അഭിഷേകമാണിത്. ഒരു കുടത്തിൽ ജലം നിറച്ചുകൊണ്ടുവന്ന് അത് ഇവിടെയുള്ള മൂന്നുദേവതകൾക്കും അഭിഷേകം ചെയ്യുന്നു. പേര് സൂചിപ്പിയ്ക്കുന്നതുപോലെ സർവ്വകാര്യസിദ്ധിയാണ് ഇതിന്റെ ഫലമെന്ന് ഭക്തർ വിശ്വസിയ്ക്കുന്നു. സരസ്വതീമണ്ഡപത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്താണ് നവഗ്രഹപ്രതിഷ്ഠയോടുകൂടിയ ശ്രീകോവിൽ. അഴികളോടുകൂടിയ ഈ ശ്രീകോവിലിനകത്ത് ഒരേപീഠത്തിൽ വിവിധ ദിക്കുകളിലേയ്ക്ക് ദർശനമായി നവഗ്രഹദേവതകളെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. ഗ്രഹനായകനായ [[സൂര്യൻ]] നടുക്കും മറ്റുള്ളവർ ചുറ്റും നിൽക്കുന്ന പതിവുസങ്കല്പത്തിൽ തന്നെയാണ് ഇവിടെയും നവഗ്രഹപ്രതിഷ്ഠ. സൂര്യന്റെ കിഴക്കുവശത്ത് [[ശുക്രൻ]], തെക്കുകിഴക്ക് [[ചന്ദ്രൻ]], തെക്ക് [[ചൊവ്വ]], തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് രാഹു, പടിഞ്ഞാറ് [[ശനി]], വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് [[കേതു]], വടക്ക് [[വ്യാഴം]], വടക്കുകിഴക്ക് [[ബുധൻ]] എന്ന ക്രമത്തിലാണ് പ്രതിഷ്ഠ. സൂര്യനും ബുധനും ശുക്രനും കിഴക്കോട്ടും, ചന്ദ്രനും ശനിയും പടിഞ്ഞാറോട്ടും, ചൊവ്വയും രാഹുവും കേതുവും തെക്കോട്ടും വ്യാഴം മാത്രം വടക്കോട്ടും ദർശനം നൽകുന്നു. നിത്യവും ഇവർക്ക് വിശേഷാൽ പൂജകളും വഴിപാടുകളുമുണ്ടാകാറുണ്ട്. === ശ്രീകോവിൽ === ദീർഘചതുരാകൃതിയിൽ തീർത്ത, മേൽക്കൂരയില്ലാത്ത ഒരു ഒറ്റനില ശ്രീകോവിലാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. കരിങ്കല്ലിൽ തീർത്ത ഈ ശ്രീകോവിലിന്റെ മുകളിൽ കോണുകളിലേയ്ക്കുള്ള ഭാഗങ്ങൾ ചെമ്പുമേഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ഇവിടെയുള്ള സോപാനപ്പടികൾ നേരിട്ടുകയറാൻ പറ്റുന്ന രീതിയിലാണ് പണികഴിപ്പിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. അകത്തേയ്ക്കുള്ള വാതിലിന് ഇരുവശവുമായി രണ്ട് ദ്വാരപാലികമാരുടെ രൂപങ്ങൾ കൊത്തിവച്ചിട്ടുണ്ട്. ശ്രീകോവിലിനകത്ത് ഒരുമുറിയേയുള്ളൂ. അതാണ് വിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ഠിച്ച ഗർഭഗൃഹം. ഏകദേശം ഒരടി ഉയരം വരുന്ന സ്വയംഭൂവായ ശിവലിംഗവും പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുള്ള, വനദുർഗ്ഗാദേവിയുടെ നാലടി ഉയരം വരുന്ന അഷ്ടബാഹുപഞ്ചലോഹവിഗ്രഹവും കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെട്ടിരിയ്ക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിലെ മൂലപ്രതിഷ്ഠയായ സ്വയംഭൂലിംഗത്തിലാണ് ഇവിടെ പ്രധാന പൂജകൾ അധികവും നടത്താറുള്ളത്. [[കൊല്ലൂർ മൂകാംബികാക്ഷേത്രം|കൊല്ലൂർ മൂകാംബിക]], [[ചോറ്റാനിക്കര ഭഗവതിക്ഷേത്രം|ചോറ്റാനിക്കര]] തുടങ്ങിയ ക്ഷേത്രങ്ങളിലെപ്പോലെ ദേവിയുടെ സമസ്തഭാവങ്ങളും കൂടിച്ചേർന്ന ഒരു മൂർത്തിയായാണ് ഇവിടെയും സങ്കല്പമുള്ളത്. 1981-ൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നടന്ന നവീകരണകലശത്തിനുശേഷമാണ് ഇവിടെ ദേവിയ്ക്ക് സ്വരൂപത്തിൽ വിഗ്രഹമുണ്ടായത്. ഏറ്റവും പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[സുദർശനചക്രം]], അതിനുമുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[നാന്ദകം]] എന്ന [[വാൾ]], അതിന്റെയും മുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[അമ്പ്]] എന്നിവയും ഏറ്റവും പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ശംഖ്]], അതിന്റെ മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ത്രിശൂലം]], അതിന്റെയും മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[വില്ല്]] എന്നിവയും ധരിച്ച ദേവി, ഏറ്റവും മുന്നിലുള്ള രണ്ടുകൈകൾ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു. അങ്ങനെ, വിശ്വപ്രകൃതിയുടെ മൂലതേജസ്സിനെ മുഴുവൻ ആവാഹിച്ചുകൊണ്ട് സാക്ഷാൽ ചക്കുളത്തുകാവിലമ്മ, മഹാശക്തിസ്വരൂപിണിയായി ശ്രീലകത്ത് വാഴുന്നു. ശ്രീകോവിലിന്റെ പുറംചുവരുകൾ പൂർണ്ണമായും സ്വർണ്ണം പൂശിയ നിലയിലാണ് കാണപ്പെടുന്നത്. ഇവിടെ ധാരാളം ദേവതാരൂപങ്ങളുണ്ട്. അവയെല്ലാം സ്വർണ്ണത്തിൽ കുളിച്ച് കാണപ്പെടുന്ന കാഴ്ച അതിമനോഹരമാണ്. ചണ്ഡികാദേവി, മഹിഷാസുരമർദ്ദിനി, [[ത്രിപുരസുന്ദരി]], [[മധുര മീനാക്ഷി ക്ഷേത്രം|മധുര മീനാക്ഷി]], [[കാമാക്ഷി അമ്മൻ കോവിൽ|കാഞ്ചി കാമാക്ഷി]], [[സപ്തമാതൃക്കൾ]], [[അഷ്ടലക്ഷ്മി|അഷ്ടലക്ഷ്മിമാർ]] തുടങ്ങിയ ദേവീരൂപങ്ങൾക്കാണ് ഇവിടെ പ്രാധാന്യമെങ്കിലും ഗണപതി, സുബ്രഹ്മണ്യൻ തുടങ്ങിയവരുടെ രൂപങ്ങളും ഇവിടെ കാണാം. ശ്രീകോവിലിന് നേരെമുന്നിലായി ചെറിയൊരു നമസ്കാരമണ്ഡപവും കാണാം. ഇവിടെയാണ് പൂജകൾക്കുശേഷം ശാന്തിക്കാർ നമസ്കരിയ്ക്കാൻ ഉപയോഗിയ്ക്കുന്നത്. ഇവിടെ ദേവീവാഹനമായ സിംഹത്തിന്റെ ഒരു പ്രതിഷ്ഠയുമുണ്ട്. സിംഹത്തെ വണങ്ങിവേണം ദേവിയെ വണങ്ങാനെന്നാണ് ചിട്ട. വടക്കുവശത്ത് അഭിഷേകജലം ഒഴുക്കിവിടാൻ ഓവും പണിതിട്ടുണ്ട്. === നാലമ്പലം === ശ്രീകോവിലിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റി നാലമ്പലം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. സാമാന്യം വലുപ്പമുള്ള നാലമ്പലമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. അകത്തേയ്ക്ക് കയറുന്ന വാതിലിന് ഇരുവശവുമായി വാതിൽമാടങ്ങൾ പണിതിട്ടുണ്ട്. തെക്കേ വാതിൽമാടത്തിൽ വച്ചാണ് നിത്യേനയുള്ള വിശേഷാൽ പൂജകളും ഹോമങ്ങളും നടക്കുന്നത്. ഇവിടെത്തന്നെയാണ് [[ചെണ്ട]], [[മദ്ദളം]], [[തിമില]], [[ഇലത്താളം]] തുടങ്ങിയ വാദ്യങ്ങൾ സൂക്ഷിച്ചുവയ്ക്കുന്നതും. തെക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ പതിവുപോലെ [[തിടപ്പള്ളി|തിടപ്പള്ളിയും]] വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ [[കിണർ|കിണറും]] പണിതിട്ടുണ്ട്. ഇവിടത്തെ കിണർ ദീർഘചതുരാകൃതിയിലാണ് കുഴിച്ചിട്ടുള്ളത്. പമ്പ-മണിമല നദികളുമായും കുളവുമായും ഇതിന് നേരിട്ട് ബന്ധമുണ്ടെന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത്. തിടപ്പള്ളിയ്ക്ക് സമീപം പ്രത്യേകം അലങ്കരിച്ച ഒരു [[ഊഞ്ഞാൽ|ഊഞ്ഞാലും]] അതിൽ ദേവിയുടെ മറ്റൊരു പ്രതിഷ്ഠയുമുണ്ട്. മൂലവിഗ്രഹത്തിന്റെ അതേ മാതൃകയിൽ തീർത്ത ഈ വിഗ്രഹത്തിന് സമീപം രണ്ട് [[തലയിണ|തലയിണകളും]] [[മെത്ത|മെത്തയും]] അലങ്കരിച്ചുവച്ചിട്ടുണ്ട്. ആട്ടുന്നത് സർവ്വൈശ്വര്യസിദ്ധിയ്ക്ക് ഉത്തമമാണെന്ന് വിശ്വസിച്ചുവരുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്ന എല്ലാവരും ഇതും കൂടി ചെയ്തിട്ടേ പോകാറുള്ളൂ. ശ്രീകോവിലിന്റെ തെക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് മറ്റൊരു ചെറിയ ശ്രീകോവിലിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി ഗണപതിഭഗവാന്റെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ഈ വിഗ്രഹവും ശിലാനിർമ്മിതമാണ്. വലത്തോട്ട് തുമ്പിക്കൈ നീട്ടിനിൽക്കുന്ന ഗണപതിയുടെ പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[മഴു|മഴുവും]] പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[കയർ|കയറും]] മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[മോദകം|മോദകവും]] കാണാം. മുന്നിലെ വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭഗവാൻ ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു. ഗണപതിഹോമം, കറുകമാല, നാരങ്ങാമാല, ഉണ്ണിയപ്പം എന്നിവയാണ് ഗണപതിയ്ക്ക് പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. [[വിനായക ചതുർത്ഥി|വിനായക ചതുർത്ഥിനാളിൽ]] ഇവിടെ വിശേഷാൽ പൂജകളുണ്ടാകാറുണ്ട്. {{പ്രധാന ലേഖനം|ബലിക്കല്ല്}} ശ്രീകോവിലിന് ചുറ്റുമായി അകത്തെ ബലിവട്ടം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. അഷ്ടദിക്പാലകർ (കിഴക്ക് - [[ഇന്ദ്രൻ]], തെക്കുകിഴക്ക് - [[അഗ്നി]], തെക്ക് - [[യമൻ]], തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് - [[നിരൃതി]], പടിഞ്ഞാറ് - [[വരുണൻ]], വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് - [[വായു]], വടക്ക് - [[കുബേരൻ]] & [[ചന്ദ്രൻ]], വടക്കുകിഴക്ക് - [[ഈശാനൻ]]), സപ്തമാതൃക്കൾ (തെക്കുഭാഗത്ത് ഒറ്റക്കല്ലിൽ - കിഴക്കുനിന്ന് [[ബ്രാഹ്മി]], [[മാഹേശ്വരി]], [[കൗമാരി]], [[വൈഷ്ണവി]], [[വാരാഹി]], [[ഇന്ദ്രാണി]], [[ചാമുണ്ഡി]] എന്ന ക്രമത്തിൽ), [[വീരഭദ്രൻ]] (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം - കിഴക്കുഭാഗത്ത്), ഗണപതി (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം - പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത്), ബ്രഹ്മാവ് (വടക്കുകിഴക്കിനും കിഴക്കിനുമിടയിൽ), [[അനന്തൻ]] (തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനും പടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ശാസ്താവ് (തെക്കിനും തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ദുർഗ്ഗ (പടിഞ്ഞാറിനും വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), സുബ്രഹ്മണ്യൻ (വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനും വടക്കിനുമിടയിൽ), നിർമ്മാല്യധാരി (വടക്കിനും വടക്കുകിഴക്കിനുമിടയിൽ ശിവലിംഗരൂപത്തിൽ - ഇവിടെ [[മുണ്ഡിനി]]) എന്നിവരെ പ്രതിനിധീകരിയ്ക്കുന്ന ബലിക്കല്ലുകൾ ഇവിടെ കാണാം. നിലവിൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നിത്യശീവേലിയില്ലാത്തതിനാൽ ഇവ പ്രതീകാത്മകമായാണ് കണ്ടുവരുന്നത്. ബലിക്കല്ലുകൾ ദേവന്റെ/ദേവിയുടെ വികാരഭേദങ്ങളാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. തന്മൂലം അവയിൽ ചവിട്ടുന്നതും തൊട്ടുതലയിൽ വയ്ക്കുന്നതും നിരോധിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. ==കാർത്തികസ്തംഭം== അധർമ്മത്തിൻന്റെയും തിന്മയുടെയും ഭൗതിക പ്രതീകമാണ് കാർത്തികസ്തംഭം. ഇത് കത്തിച്ച് ചാമ്പലാക്കുന്ന ചടങ്ങിലൂടെ തിന്മയെ [[അഗ്നി]] വിഴുങ്ങി നന്മ ആധിപത്യം സ്ഥാപിക്കുന്നു എന്നാണ് വിശ്വാസം. വൃശ്ചികമാസത്തിലെ തൃക്കാർത്തിക ദിവസമാണ് ഈ ചടങ്ങ് നടക്കുന്നത്. പൊക്കമുള്ള തൂണിൽ വാഴക്കച്ചി, പഴയ ഓലകൾ, പടക്കം, ദേവിയ്ക്ക് ചാർത്തിയ ഒരു വർഷത്തെ ഉടയാടകൾ എന്നിവ പൊതിഞ്ഞുകെട്ടി അതിന്മേൽ നാടിൻറെ സർവ്വ തിന്മകളെയും ആവാഹിക്കുന്നു. ദീപാരാധനയ്ക്ക് മുമ്പായി ഇത് കത്തിക്കും. സർവ്വ ദുഃഖദുരിതങ്ങളും ഇതോടെ തീരുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. == നാരീപൂജ == ചക്കുളത്തുകാവിലെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ അനുഷ്ഠാനമാണ് നാരീപൂജ. അന്നേദിവസം ഇന്ത്യയിലെ പ്രശസ്തരായ വനിതകളെ അതിഥിയായി ക്ഷണിച്ച് ഇവിടെ നാരീപൂജയ്ക്കിരുത്താറുണ്ട്{{തെളിവ്}}. അലങ്കരിച്ച പീഠത്തിൽ സ്ത്രീകളെ ഇരുത്തി, ഭക്ത്യാദരപൂർവ്വം പൂജാരി ഇവരെ ദുർഗ്ഗാ സങ്കൽപ്പത്തിൽ പൂജിക്കുന്നു. സ്ത്രീകൾ എവിടെ മാനിക്കപ്പെടുന്നുവോ അവിടെ ദേവതമാർ ആനന്ദിക്കുന്നുവെന്ന സങ്കല്പവും സ്ത്രീയെ ശക്തിസ്വരൂപിണിയായി ആരാധിക്കണമെന്ന താന്ത്രിക സങ്കല്പവുമാണ് ഇത്തരമൊരു പൂജയുടെ പൊരുൾ. സ്ത്രീയാണ് സൃഷ്ടിയുടെ അടിസ്ഥാനം എന്ന സങ്കൽപ്പത്തിൽ നിന്നാണ് ശാക്തേയർ മഹാദേവിയെ ആരാധിച്ചത്‌. ഈ വിശ്വാസപ്രകാരം സ്ത്രീകളെ ലോകമാതാവായ ആദിപരാശക്തിയുടെ പ്രതീകമായി ആരാധിക്കുന്ന ശാക്തേയ പൂജയാണിത്. == വിശേഷ ദിവസങ്ങൾ == ചൊവ്വ, വെള്ളി, [[പൗർണ്ണമി]], അമാവാസി, അഷ്ടമി, നവമി, ജന്മ നക്ഷത്ര ദിവസം, മലയാളം- ഇംഗ്ലീഷ് മാസങ്ങളിലെ ഒന്നാം തീയതി തുടങ്ങിയവ ദർശനത്തിന് പ്രധാനമാണ്. പൊതുവേ ചൊവ്വ, വെള്ളി, ഞായർ ദിവസങ്ങളിൽ ദർശനത്തിന് തിരക്ക് അനുഭവപ്പെടാറുണ്ട്. കുംഭമാസത്തിലെ മകം- പൂരം ദിവസങ്ങൾ അതിവിശേഷം. [[നവരാത്രി]], [[തൃക്കാർത്തിക]], [[ശിവരാത്രി]], [[ദീപാവലി]], മണ്ഡലകാല ദിവസങ്ങൾ, മകരചൊവ്വ തുടങ്ങിയവ വിശേഷമാണ്. [[വിദ്യാരംഭം]], [[തൃക്കാർത്തിക]] ([[പൊങ്കാല]]) എന്നിവ അതിപ്രധാനം. == ദർശന സമയം == *രാവിലെ 4.30 AM മുതൽ ഉച്ചക്ക് 1 PM വരെ. *വൈകുന്നേരം 4.30 PM മുതൽ രാത്രി 8 PM വരെ. ==എത്തിച്ചേരുവാനുള്ള വഴി== തിരുവല്ലയിൽ നിന്ന് ഏകദേശം ഒമ്പതുകിലോമീറ്റർ പടിഞ്ഞാറുമാറി, അമ്പലപ്പുഴയ്ക്കുള്ള വഴിയിൽ, പത്തനംതിട്ട-ആലപ്പുഴ ജില്ലകളുടെ അതിർത്തിയിലാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. തിരുവല്ലയിൽ നിന്ന് ധാരാളം ബസ്സുകൾ അമ്പലപ്പുഴയ്ക്കുണ്ട്. അവയിലൊന്നിൽ കയറിയാൽ ക്ഷേത്രത്തിനടുത്തുള്ള ബസ് സ്റ്റോപ്പിൽ ഇറങ്ങാവുന്നതാണ്. പ്രധാന വഴിയിൽ തന്നെ ക്ഷേത്രകവാടം കാണാം. അതിലൂടെ അല്പം കൂടി മുന്നോട്ടുപോയാൽ ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലെത്താം. തീവണ്ടി വഴി വരുന്നവർക്ക് [[തിരുവല്ല തീവണ്ടിനിലയം|തിരുവല്ല റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനാണ്]] ഏറ്റവും അടുത്തുള്ളത് (9 കിലോമീറ്റർ). ഇവിടെ ഭൂരിപക്ഷം തീവണ്ടികൾക്കും സ്റ്റോപ്പുണ്ട്. മറ്റൊരു പ്രധാന സ്റ്റേഷൻ [[ഹരിപ്പാട് തീവണ്ടിനിലയം|ഹരിപ്പാട്ടാണ്]] (13 കിലോമീറ്റർ). [[അമ്പലപ്പുഴ തീവണ്ടിനിലയം|അമ്പലപ്പുഴ സ്റ്റേഷനും]] വളരെ അടുത്താണ്. തന്മൂലം [[തിരുവല്ല ശ്രീവല്ലഭമഹാക്ഷേത്രം]], [[അമ്പലപ്പുഴ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം]], [[ഹരിപ്പാട് സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമിക്ഷേത്രം]], [[മണ്ണാറശ്ശാല നാഗരാജക്ഷേത്രം]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ ദർശനം നടത്തുന്നവർക്ക് കൂട്ടിച്ചേർക്കാവുന്ന ക്ഷേത്രമാണ് ചക്കുളത്തുകാവ്. == അവലംബം == {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഭദ്രകാളിക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ദുർഗ്ഗാക്ഷേത്രങ്ങൾ]] {{Hindu temples in Kerala}} 480thkj32ud7er6nwo0wm6yifv27d37 4666513 4666511 2026-09-13T02:57:27Z ~2026-48203-56 222590 /* */ 4666513 wikitext text/x-wiki {{refimprove}} {{Infobox Mandir |image = |caption=ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം |creator = |proper_name = ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം |date_built = |primary_deity = [[ദുർഗ്ഗ]] ([[ആദിപരാശക്തി]], [[ഭദ്രകാളി]], [[മഹാലക്ഷ്മി]], [[മഹാസരസ്വതി]] സങ്കല്പങ്ങൾ ഉറച്ച ദേവത) |architecture = [[തെക്കേ ഇന്ത്യൻ]], [[കേരളീയ രീതി]] |location =[[നീരേറ്റുപുറം]], [[തലവടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]], [[കുട്ടനാട് താലൂക്ക്]], [[ആലപ്പുഴ ജില്ല]], [[തിരുവല്ല|തിരുവല്ലയ്ക്ക്]] സമീപം, [[കേരളം]] |coordinates = }} [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ]] [[കുട്ടനാട് താലൂക്ക്|കുട്ടനാട് താലൂക്കിൽ]] [[തലവടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|തലവടി പഞ്ചായത്തിൽ]] [[നീരേറ്റുപുറം|നീരേറ്റുപുറത്ത്]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു പ്രസിദ്ധ ഹൈന്ദവ ക്ഷേത്രമാണ് '''ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം'''. [[പത്തനംതിട്ട ജില്ല|പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിലെ]] [[തിരുവല്ല]] നഗരത്തിൽ നിന്നും ഏകദേശം ഒൻപത് കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ജഗദീaശ്വരിയും [[പരാശക്തി|ആദിപരാശക്തിയുമായ]] [[വനദുർഗ്ഗ|വനദുർഗ്ഗയാണ്]] ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠ. '''ചക്കുളത്തമ്മ''' എന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന ഇവിടുത്തെ ഭഗവതി [[മഹാകാളി]], [[മഹാലക്ഷ്മി]], [[മഹാസരസ്വതി]], [[ഭുവനേശ്വരി]], [[ഭദ്രകാളി]] തുടങ്ങി ആദിപരാശക്തിയുടെ എല്ലാ പ്രധാന ഭാവങ്ങളിലും ആരാധിയ്ക്കപ്പെട്ടുവരുന്നു. ഉപദേവതകളായി [[ഗണപതി]], [[പരമശിവൻ]], [[മഹാവിഷ്ണു]], [[സുബ്രഹ്മണ്യൻ]], [[ശാസ്താവ്]], [[ഹനുമാൻ]], [[രാധ|രാധാസമേതനായ]] [[ശ്രീകൃഷ്ണൻ]], ദുർഗ്ഗ, സരസ്വതി, [[നവഗ്രഹങ്ങൾ]], [[നാഗദൈവങ്ങൾ]], [[രാഹു]], [[ബ്രഹ്മരക്ഷസ്സ്]], [[യക്ഷി|യക്ഷിയമ്മ]], [[ആനമറുത]] എന്നിവർക്കും പ്രതിഷ്ഠകളുണ്ട്. [[വൃശ്ചികം|വൃശ്ചികമാസത്തിലെ]] [[തൃക്കാർത്തിക]] ദിവസം പ്രസിദ്ധമായ '''[[പൊങ്കാല]]''' നടക്കുന്നു. സാക്ഷാൽ പ്രപഞ്ച നാഥയായ ഭഗവതിക്ക് മുൻപിൽ സ്ത്രീകൾ ഇഷ്ടകാര്യസിദ്ധിക്കായി നടത്തപ്പെടുന്ന [[ദ്രാവിഡർ|ദ്രാവിഡ]] ആചാരപ്രകാരമുള്ള ഒരു ആരാധനയാണ് പൊങ്കാല. അന്നേദിവസം തന്നെയുള്ള [[കാർത്തികസ്തംഭം]], ലക്ഷദീപം, [[ധനു]]മാസത്തിലെ മുപ്പെട്ട് വെള്ളിയാഴ്ചയുള്ള നാരീപൂജ, വിളിച്ചു ചൊല്ലിയുള്ള പ്രാർഥന, ലഹരിവിമോചന പ്രതിജ്ഞ തുടങ്ങിയ ചടങ്ങുകളും ഇവിടെയുണ്ട്. ഭഗവതിയ്ക്ക് ധനു ഒന്നു മുതൽ പന്ത്രണ്ടു വരെയുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ കൊടിയേറി ഉത്സവമുണ്ട്. കൂടാതെ [[നവരാത്രി]]യും ഇവിടെ അതി വിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നു. മദ്ധ്യ തിരുവതാംകൂറിലെ "സ്ത്രീകളുടെ ശബരിമല" എന്നാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. <ref>http://malayalam.nativeplanet.com/thiruvalla/attractions/chakkulathu-kavu-temple/</ref> പട്ടമന എന്നുപേരുള്ള ഒരു [[നമ്പൂതിരി]] കുടുംബം വകയാണ് ക്ഷേത്രഭരണം. ആലപ്പുഴ, പത്തനംതിട്ട, [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം]] എന്നീ ജില്ലകളുടെ അതിർത്തിയിൽ [[പമ്പാനദി|പമ്പാനദിയുടെയും]] [[മണിമലയാർ|മണിമലയാറിന്റെയും]] സംഗമസ്ഥാനത്താണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. == ഐതിഹ്യം == === സ്ഥലനാമം, ക്ഷേത്രപ്രതിഷ്ഠ === ശുംഭനിശുംഭാസുരന്മാരെ നിഗ്രഹിച്ച് പ്രപഞ്ചത്തിൽ നന്മയും സമാധാനവും പുനർസ്ഥാപിച്ച ആദിപരാശക്തിയുടെ ഉജ്ജ്വലമായ ചൈതന്യമാണ് ചക്കുളത്ത് കാവിൽ വനദുർഗ്ഗയായി കുടികൊള്ളുന്നത്. ഇന്ന് ക്ഷേത്രമിരിയ്ക്കുന്ന സ്ഥലം പണ്ട് കൊടുംകാടായിരുന്നു. കാട്ടിൽ വിറകുവെട്ടാൻ പോയ ഒരു വേടൻ തന്നെ കൊത്താൻ വന്ന സർപ്പത്തെ വെട്ടി. പക്ഷേ, അതു ചത്തില്ല. പിന്നീട് ഇതേ സർപ്പത്തെ ഒരു കുളക്കരയിലെ പുറ്റിന് മുകളിൽ കണ്ടപ്പോൾ വേടൻ വീണ്ടും അതിനെ ആക്രമിച്ചു. പക്ഷേ, ഇത്തവണ പുറ്റ് പൊട്ടി ജലപ്രവാഹമുണ്ടായി. അമ്പരന്നുനിന്ന വേടന് മുന്നിൽ ഒരു സന്യാസി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. ഇതേ സമയം വേടന്റെ കുടുംബവും അവിടെ എത്തിയിരുന്നു. വെള്ളത്തിന് [[പാൽ|പാലും]] തേനും കലർന്ന നിറം വരുമ്പോൾ ജലപ്രവാഹം അവസാനിക്കുമെന്ന് സന്യാസി അവരോട് പറഞ്ഞു. പ്രപഞ്ചനാഥയായ സാക്ഷാൽ [[പരാശക്തി|ആദിപരാശക്തി]] ജലശയനം നടത്തിയ വെള്ളമാണിതെന്നും പുറ്റ് പൊളിച്ച് നോക്കിയാൽ ജഗദീശ്വരിയുടെ ഒരു പ്രതിഷ്ഠ കാണാമെന്നും അതിനെ ആരാധിച്ചാൽ സർവ്വ ഐശ്വര്യങ്ങളും ഉണ്ടാകുമെന്നും പറഞ്ഞ് പുറ്റ് ഉടച്ച് സന്യാസി വിഗ്രഹം പുറത്തെടുത്തു. അതോടെ അദ്ദേഹം അപ്രത്യക്ഷനായി. അന്ന് രാത്രി വേടൻ്റെ സ്വപ്നത്തിൽ സന്യാസിയായി വന്നത് സാക്ഷാൽ [[നാരദൻ|നാരദമുനിയാണെന്നും]] വെളിപ്പെട്ടു. ആ വിഗ്രഹമാണ് ചക്കുളത്തുകാവിൽ കുടികൊള്ളുന്നത് എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. അന്നുമുതൽ വേടനും കുടുംബവും ആ വനത്തിൽ തന്നെ താമസം തുടങ്ങി. എല്ലാ ദിവസവും കാട്ടിൽപ്പോയി വിറകും ഭക്ഷണസാധനങ്ങളും ശേഖരിച്ച് മൺകലത്തിൽ പാചകം ചെയ്താണ് അവർ കഴിഞ്ഞു പോന്നത്. ഉണ്ടാക്കുന്ന ഭക്ഷണത്തിൻ്റെ ഒരു പങ്ക് ഭഗവതിക്ക് നൽകിയ ശേഷമാണ് അവർ കഴിച്ചിരുന്നത്. ഒരു ദിവസം ഭക്ഷണസാധനങ്ങൾ ശേഖരിക്കാൻ പോയ അവർക്ക് യാതൊന്നും കിട്ടിയില്ല. വഴിപാട് മുടങ്ങുമല്ലോ എന്നോർത്ത് വിഷമിച്ച വേടനും കുടുംബവും കലം നിറയെ ചോറും കറികളും ഇരിയ്ക്കുന്നത് കണ്ട് അമ്പരന്നു . ഇതെല്ലാം ഭഗവതിയുടെ അനുഗ്രഹമാണെന്നറിഞ്ഞ അവർ ഉച്ചത്തിൽ ദേവീനാമങ്ങൾ ഉരുവിട്ടു. ഇതേ സമയം ഒരു അശരീരിയും ഉണ്ടായി. അത് ഇങ്ങനെയായിരുന്നു: {{cquote|മക്കളേ, ഞാൻ നിങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി ഉണ്ടാക്കിയതാണ് ഈ ആഹാരം. ഇത് കഴിച്ച് വിശ്രമിക്കുക. നിങ്ങളുടെ നിഷ്കളങ്കമായ ഭക്തിയിൽ ഞാൻ വളരെ സന്തുഷ്ടയാണ്. തീരാദുഃഖങ്ങളിൽ പോലും എന്നെ കൈവിടാത്തവർക്ക് ഞാൻ ദാസിയും തോഴിയും ആയിരിക്കും. ഭക്തിപൂർവ്വം ആര് എവിടെനിന്ന് വിളിച്ചാലും അവരോടൊപ്പം ഞാൻ എപ്പോഴും ഉണ്ടായിരിക്കും.}} ഇതിൻ്റെ ഓർമ്മ പുതുക്കാനാണ് ചക്കുളത്തു കാവിൽ ജനലക്ഷക്ഷങ്ങൾ പൊങ്കാല ഇടുന്നത്. ഭക്തർ അമ്മയ്ക്ക് പൊങ്കാല ഇടുമ്പോൾ അവരിലൊരാളായി അമ്മയും പൊങ്കാലയിടാനുണ്ടാകുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. പിൽക്കാലത്ത് ആ വേടനും കുടുംബവും സ്ഥലം വിട്ടുപോകുകയും ബ്രാഹ്മണർ അവിടെ താമസമാക്കുകയും ചെയ്തു. അവരിൽ പ്രധാനിയായ പട്ടമന ഇല്ലത്തെ നമ്പൂതിരി താന്ത്രികവിധികളോടുകൂടിയ ക്ഷേത്രം ഇവിടെ പണികഴിപ്പിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. അങ്ങനെയാണ് ചക്കുളത്തുകാവ് ക്ഷേത്രം നിലവിൽ വന്നത്. 1981-ൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നടന്ന നവീകരണത്തിനു ശേഷം അഷ്ടബാഹുക്കളോടുകൂടിയ ആദിപരാശക്തിയുടെ മൂർത്തരൂപമായ വനദുർഗ്ഗയെ പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. മഹാകാളി, മഹാലക്ഷ്മി, മഹാസരസ്വതി തുടങ്ങിയ പ്രധാന ഭാവങ്ങളിൽ ജഗദീശ്വരി ഇവിടെ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു.<ref>http://chakkulathukavutemple.org/about-temple/</ref> പ്രധാന പ്രതിഷ്‌ഠയായ വനദുർഗ്ഗയ്ക്ക് പുറമേ പരമശിവൻ, മഹാവിഷ്‌ണു, ഗണപതി, ധർമ്മശാസ്താവ്, സുബ്രഹ്മണ്യൻ, യക്ഷിയമ്മ, നവഗ്രഹങ്ങൾ എന്നിവർക്കും ഇവിടെ തുല്യ പ്രാധാന്യത്തോടെ സ്ഥാനം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. === യക്ഷിയമ്മ === കേരളത്തിലെ പല ക്ഷേത്രങ്ങളിലും കണ്ടുവരുന്ന ഒരു ഉപപ്രതിഷ്ഠയാണ് യക്ഷിയമ്മ. പ്രധാനമായും തെക്കൻ കേരളത്തിലാണ് ഈ പ്രതിഷ്ഠ കണ്ടു വരുന്നതെങ്കിലും കേരളത്തിന്റെ മറ്റു ഭാഗങ്ങളിലും ഒട്ടും കുറവല്ല. ചരിത്രപരമായി നോക്കുമ്പോൾ ആദിദ്രാവിഡസങ്കല്പത്തിലെ പ്രേതാരാധനയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു കിടക്കുന്നതാണ് യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠകൾ. അതേ സമയം സൗന്ദര്യം, അമാനുഷിക ശക്തി, പ്രേമം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളും യക്ഷികളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടുകിടക്കുന്നു. ഇങ്ങനെയൊക്കെ ആന്നെങ്കിലും യക്ഷിയ്ക്ക് സവിശേഷ പ്രാധാന്യം നൽകുന്ന ക്ഷേത്രങ്ങൾ വളരെ കുറവാണ്. ചക്കുളത്തുകാവ് ക്ഷേത്രം അവയിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടതാണ്. നാലമ്പലത്തിനു പുറത്ത് തെക്കു പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത്, പ്രത്യേകം കെട്ടിയുണ്ടാക്കിയ ശ്രീകോവിലിലാണ് യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠ. ഇവിടെ ഈ പ്രതിഷ്ഠ വരാൻ കാരണമായ കഥ ഇങ്ങനെയാണ്: ഒരിയ്ക്കൽ, ക്ഷേത്ര ഊരാളകുടുംബമായ പട്ടമന ഇല്ലത്തെ ഒരു പെൺകുട്ടി, പമ്പയാറ്റിൽ കുളിയ്ക്കാൻ പോയപ്പോൾ അവളെ അതിഭീകരിയായ ഒരു യക്ഷി ആക്രമിച്ചു. പലതവണ പെൺകുട്ടി ഓടിരക്ഷപ്പെടാൻ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും അപ്പോഴെല്ലാം യക്ഷി അവളെ പിന്തുടർന്നു. അവസാന രക്ഷയ്ക്കായി അവൾ ചക്കുളത്തമ്മയെത്തന്നെ ശരണം പ്രാപിച്ചു. ഭക്തയുടെ വിഷമം മനസ്സിലാക്കിയ ദേവി, ഉടനെ ത്രിശൂലവുമായി വരികയും യക്ഷിയെ ഭയപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു. പരിഭ്രാന്തയായ യക്ഷി, തന്നെ ഒന്നും ചെയ്യരുതെന്നും ഇനി ആരെയും താൻ ഉപദ്രവിയ്ക്കില്ലെന്നും സത്യം ചെയ്ത് ഒഴിഞ്ഞുപോയി. അങ്ങനെ മോക്ഷം കിട്ടിയ യക്ഷിയെ, പിന്നീട് ദേവിയുടെ സമീപം തന്നെ കുടിയിരുത്തുകയുണ്ടായി. ഒരു [[വാൽക്കണ്ണാടി|വാൽക്കണ്ണാടിയുടെ]] രൂപത്തിലാണിവിടെ യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠ. == ക്ഷേത്രനിർമ്മിതി == === ക്ഷേത്രപരിസരവും മതിലകവും === നീരേറ്റുപുറം ഗ്രാമത്തിന്റെ ഏതാണ്ട് ഒത്ത നടുക്കായാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. കിഴക്കോട്ടാണ് ക്ഷേത്രദർശനം. കേരളത്തിലെ രണ്ടു പ്രധാന നദികളായ പമ്പാനദിയും മണിമലയാറും യഥാക്രമം ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തെക്കും വടക്കും മാറിയൊഴുകുന്നു. [[ചിങ്ങം|ചിങ്ങമാസത്തിലെ]] [[തിരുവോണം (നക്ഷത്രം)|തിരുവോണം]] നാളിൽ പമ്പാനദിയിൽ നടത്തിവരുന്ന [[നീരേറ്റുപുറം പമ്പാ ജലോത്സവം]] അതിപ്രസിദ്ധമാണ്. നീരേറ്റുപുറം പോസ്റ്റ് ഓഫീസ്, സഹകരണ ബാങ്ക്, ഹോട്ടലുകൾ, വിവിധ കടകംബോളങ്ങൾ തുടങ്ങി നിരവധി സ്ഥാപനങ്ങൾ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പരിസരത്തായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്തുകൂടെ [[അമ്പലപ്പുഴ]]-[[തിരുവല്ല]] സംസ്ഥാനപാത കടന്നുപോകുന്നു. ഇവിടെത്തന്നെ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പേരെഴുതിയ മനോഹരമായ കവാടവും കാണാം. ഇതും കടന്ന് അല്പദൂരം സഞ്ചരിച്ചാൽ ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലെത്താം. ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലായി വലിയ [[അരയാൽ]]മരം കാണാം. ഹൈന്ദവവിശ്വാസപ്രകാരം പുണ്യവൃക്ഷമായ അരയാലിന്റെ മുകളിൽ [[ബ്രഹ്മാവ്|ബ്രഹ്മാവും]] നടുക്ക് വിഷ്ണുവും അടിയിൽ ശിവനും കുടികൊള്ളുന്നു. അങ്ങനെ, [[ത്രിമൂർത്തികൾ|ത്രിമൂർത്തികളുടെ]] പ്രത്യക്ഷസ്വരൂപമായി കണക്കാക്കുഅന അരയാലിനെ ദിവസവും രാവിലെ ഏഴുതവണ വലം വയ്ക്കുന്നത് ഉത്തമമായി കണക്കാക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ നേരെ വടക്കാണ് വാഹന പാർക്കിങ് സൗകര്യം ഏർപ്പെടുത്തിയിരിയ്ക്കുന്നത്. പൊങ്കാല സമയത്ത് [[കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി.]] ഇങ്ങോട്ട് പ്രത്യേകം സർവീസുകൾ നടത്താറുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്താണ് ഊരാളകുടുംബമായ പട്ടമന ഇല്ലം നിൽക്കുന്നത്. മുമ്പുണ്ടായിരുന്ന ഇല്ലം പൊളിച്ചുമാറ്റി ഇപ്പോൾ ഇവിടെയൊരു കോൺക്രീറ്റ് വീട് പണിതിരിയ്ക്കുകയാണ്. എന്നാൽ, ദേവിയുടെ ചെറിയൊരു ക്ഷേത്രം ഇവിടെയും കാണാം. ഇത് മഹാഭക്തനായ ഒരു നമ്പൂതിരിയ്ക്ക് ദേവി നൽകിയ ദർശനത്തിന്റെ സ്മാരകമായി കണക്കാക്കിവരുന്നു. ഇന്ന് ഇതിനെ '''മൂലകുടുംബക്ഷേത്രം''' എന്ന പേരിൽ വിശേഷിപ്പിച്ചുവരുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിൽ വിശദമായി ഒരു മതിലകം പണിതിട്ടില്ല. എങ്കിലും, ആനക്കൊട്ടിൽ മുതലുള്ള ഭാഗം മതിലകമായി കണക്കാക്കിവരുന്നു. 2022-ലാണ് ഇവിടെ അതിവിശാലമായ ആനക്കൊട്ടിൽ പണിതത്. അതിനുമുമ്പ് ഇവിടെ ഒരു [[അലൂമിനിയം]] ഷീറ്റ് മാത്രമേയുണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. ഇന്ന് ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്നവരുടെ പ്രധാന ആകർഷണമാണിവിടം. ചോറൂൺ, വിവാഹം, തുലാഭാരം, വിളിച്ചുചൊല്ലിപ്രാർത്ഥന തുടങ്ങിയ ചടങ്ങുകൾ നടക്കുന്നത് ഇവിടെ വച്ചാണ്. ആനക്കൊട്ടിലിനപ്പുറമാണ് ദേവീവാഹനമായ [[സിംഹം|സിംഹത്തെ]] ശിരസ്സിലേറ്റുന്ന സ്വർണ്ണക്കൊടിമരം കാണാൻ സാധിയ്ക്കുക. ഏകദേശം 50 അടി ഉയരം വരുന്ന ഈ കൊടിമരം, 1981-ലാണ് പ്രതിഷ്ഠിച്ചത്. വളരെ തിളക്കമുള്ള ഈ കൊടിമരത്തിനപ്പുറമാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ബലിക്കല്ല് പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുള്ള ബലിക്കൽപ്പുര. താരതമ്യേന ഉയരം കുറഞ്ഞ ബലിക്കല്ലാണ് ഇവിടെയുള്ളത് എന്നതിനാൽ പുറമേ നിന്നുനോക്കിയാൽത്തന്നെ വിഗ്രഹം കാണാവുന്നതാണ്. ബലിക്കൽപ്പുരയുടെ മച്ചിൽ പതിവുപോലെ ബ്രഹ്മാവിന്റെയും [[അഷ്ടദിക്പാലകർ|അഷ്ടദിക്പാലകരുടെയും]] രൂപങ്ങൾ കൊത്തിവച്ചിട്ടുണ്ട്. കൂടാതെ വേറെയും ധാരാളം രൂപങ്ങൾ കാണാം. ബലിക്കൽപ്പുരയുടെ ഇരുവശവുമായി രണ്ട് [[ആന|ആനകളുടെ]] രൂപങ്ങൾ കാണാൻ സാധിയ്ക്കും. ഇവ [[പ്ലാസ്റ്റർ ഓഫ് പാരീസ്|പ്ലാസ്റ്റർ ഓഫ് പാരീസിൽ]] നിർമ്മിച്ചതാണ്. ==== മഹാവിഷ്ണുക്ഷേത്രം, ആനമുറതപ്രതിഷ്ഠ ==== പ്രദക്ഷിണവഴിയുടെ തെക്കുകിഴക്കുഭാഗത്ത് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനമായി മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ പ്രതിഷ്ഠയോടുകൂടിയ ഒരു ശ്രീകോവിൽ കാണാം. ഏകദേശം നാലടി ഉയരം വരുന്ന അതിമനോഹരമായ ശിലാവിഗ്രഹമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[സുദർശനചക്രം]], പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[പാഞ്ചജന്യം]] എന്ന [[ശംഖ് (വാദ്യം)|ശംഖ്]], മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[കൗമോദകി]] എന്ന [[ഗദ]], മുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[താമര]] എന്നിവ ധരിച്ച ഭഗവാൻ നിൽക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ്. ഭഗവദ്വാഹനമായ ഗരുഡന്റെ പഞ്ചലോഹവിഗ്രഹം ഇവിടെ ഭഗവാന് അഭിമുഖമായി പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. പാൽപ്പായസം, കദളിപ്പഴം, തുളസിമാല തുടങ്ങിയവയാണ് മഹാവിഷ്ണുവിനുള്ള പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. [[അഷ്ടമിരോഹിണി]], [[വിഷു]], [[വൈകുണ്ഠ ഏകാദശി]] തുടങ്ങിയവ വിശേഷദിവസങ്ങളിൽ പെടുന്നു. ഇതിനുസമീപം കാണുന്ന മേൽക്കൂരയില്ലാത്ത ഒരു തറയിലാണ് ആനമറുതയുടെ പ്രതിഷ്ഠ. ക്ഷേത്രമുണ്ടായ കാലത്തുതന്നെ ഇവിടെ ആനമുറതയുടെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ടായിരുന്നു എന്നാണ് സങ്കല്പം. എന്നാൽ, ഇപ്പോഴത്തെ പ്രതിഷ്ഠ 2023 ജൂൺ 18-നാണ് നടത്തിയത്. നീരേറ്റുപുറം പരിസരത്ത് നിരവധി ഉപദ്രവങ്ങളുണ്ടാക്കിയ ഒരു ആനയുടെ പ്രേതത്തെയാണ് ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. ആനമുറതപ്രതിഷ്ഠയ്ക്കപ്പുറമാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ ഊട്ടുപുര പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. സാധാരണയായി ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്ത് വരുന്ന ഊട്ടുപുര ഇവിടെ തെക്കുഭാഗത്ത് വന്നിരിയ്ക്കുന്നത് ശ്രദ്ധേയമാണ്. നിത്യേന ഉച്ചയ്ക്ക് ഇവിടെ അന്നദാനമുണ്ടാകും. പ്രമുഖ വ്യവസായിയായ [[ഗോകുലം ഗോപാലൻ|ഗോകുലം ഗോപാലന്റെ]] വഴിപാടായി 2018-ലാണ് ഈ ഊട്ടുപുര പണിതത്. പ്രദക്ഷിണമായി വരുമ്പോൾ തെക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് പ്രത്യേകം ശ്രീകോവിലിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി അയ്യപ്പസ്വാമിയുടെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. കൃഷ്ണശിലയിൽ തീർത്ത വിഗ്രഹത്തിന് ഏകദേശം രണ്ടടി ഉയരം വരും. [[ശബരിമല ധർമ്മശാസ്താക്ഷേത്രം|ശബരിമലയിലെ]] വിഗ്രഹവുമായി നല്ല രൂപസാദൃശ്യമുള്ള വിഗ്രഹമാണിത്. ഇവിടെവച്ചാണ് ശബരിമല തീർത്ഥാടകർ മാലയിടുന്നതും കെട്ടുനിറയ്ക്കുന്നതുമെല്ലാം. അയ്യപ്പന്റെ ശ്രീകോവിലിന് തെക്കുവശത്ത് പ്രത്യേകം തീർത്ത ഒരു തറയിലാണ് നാഗദൈവങ്ങളുടെ പ്രതിഷ്ഠ. [[നാഗരാജാവ്|നാഗരാജാവായി]] [[വാസുകി]] കുടികൊള്ളുന്ന കാവിൽ, കൂടെ [[നാഗയക്ഷി|നാഗയക്ഷിയായി]] ശതശീർഷ എന്ന പത്നിയുമുണ്ട്. [[നൂറും പാലും]], [[സർപ്പംപാട്ട്]], മഞ്ഞൾപ്പൊടി അഭിഷേകം, പുറ്റും മുട്ടയും സമർപ്പണം എന്നിവയാണ് നാഗദൈവങ്ങളുടെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. എല്ലാമാസവും [[ആയില്യം (നക്ഷത്രം)|ആയില്യം]] നാളിൽ ഇവർക്ക് വിശേഷാൽ പൂജകളും കന്നിമാസത്തിലെ ആയില്യത്തിന് [[സർപ്പബലി|സർപ്പബലിയുമുണ്ടാകും]]. അയ്യപ്പന്റെ ശ്രീകോവിലിന് വടക്കുവശത്താണ് ഐതിഹ്യപ്രസിദ്ധമായ യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠയുള്ള ശ്രീകോവിൽ. തന്റെ ഭക്തയായ പെൺകുട്ടിയെ ഉപദ്രവിയ്ക്കാൻ വന്ന യക്ഷിയെ ദേവി ശാന്തയാക്കി ഇവിടെ കുടിയിരുത്തുകയായിരുന്നു എന്നാണ് സങ്കല്പം. വറപൊടി നിവേദ്യമാണ് ഇവിടെ പ്രധാന വഴിപാട്. ==== വീരഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം ==== നാഗപ്രതിഷ്ഠയുടെ നേരെ പടിഞ്ഞാറ് ഉയരത്തിലാണ് ചക്കുളത്തുകാവിലെ ഏറ്റവും പുതിയ ഉപപ്രതിഷ്ഠയായ വീരഹനുമാനെ പ്രതിഷ്ഠിച്ച ക്ഷേത്രം. കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഹനുമദ്വിഗ്രഹങ്ങളിലൊന്നാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. പതിനെട്ടടി ഉയരം വരുന്ന ഈ വിഗ്രഹം, ഒറ്റക്കല്ലിൽ തീർത്തതാണ്. ഇടതുകയ്യിൽ ഗദ തലകീഴായി പിടിച്ച്, വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ് ഇവിടെയുള്ള ഹനുമദ്വിഗ്രഹം. പ്രത്യേകം മതിലകത്തോടുകൂടിയ ഈ ക്ഷേത്രം 2016-ലാണ് പണികഴിപ്പിച്ചത്. ആദ്യകാലത്ത് ക്ഷേത്രത്തിലെ മൂലകുടുംബക്ഷേത്രത്തിൽ അഷ്ടദിക്പാലകർക്കൊപ്പം പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെട്ടിരുന്ന ഹനുമാനെ, സ്ഥലപരിമിതിമൂലം ഇങ്ങോട്ട് മാറ്റിപ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുകയായിരുന്നു. താഴെനിന്ന് പന്ത്രണ്ടുപടികൾ കയറിവേണം നടയ്ക്കുനേരെയെത്താൻ. പടികളുടെ താഴെയായി ആനമുഖത്തോടുകൂടിയ ഒരു എടുപ്പുണ്ട്. ഹനുമാൻ സ്വാമിയെ ഉപാസിയ്ക്കുന്നത് ശത്രുദോഷങ്ങളിൽ നിന്നു മോചനം നൽകുമെന്നാണ് ഭക്തജനവിശ്വാസം. തന്മൂലം നിരവധി ആളുകളാണ് ഇവിടെ ദർശനത്തിനെത്തുന്നത്. സർവ്വകാര്യസിദ്ധി വിളക്കുഴിച്ചിലാണ് ഇവിടെയുള്ള പ്രധാന വഴിപാട്. കൂടാതെ സാധാരണ ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രങ്ങളിലെപ്പോലെ വടമാല, വെറ്റിലമാല, അവിൽ നിവേദ്യം, വെണ്ണക്കാപ്പ് ചാർത്തൽ എന്നിവയും അതിവിശേഷമായ വഴിപാടുകളിൽ പെടുന്നു. [[ചൈത്രം|ചൈത്രമാസത്തിലെ]] [[പൗർണ്ണമി|പൗർണ്ണമിനാളിൽ]] നടക്കുന്ന ഹനുമാൻ ജയന്തിയാണ് ഇവിടെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷം. ഇതിനോടനുബന്ധിച്ച് ഇവിടെ '''ആഞ്ജനേയോത്സവം''' എന്ന പേരിൽ പത്തുദിവസത്തെ ഉത്സവം നടത്തിവരുന്നുണ്ട്. ഇതുകൂടാതെ [[കർക്കടകം|കർക്കടകമാസത്തിലെ]] [[രാമായണമാസം|രാമായണമാസാചരണവും]] അതിവിശേഷമാണ്. ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തൊട്ടടുത്തായി മറ്റൊരു ശ്രീകോവിലും കാണാം. ഇവിടെ രാധാകൃഷ്ണന്മാരാണ് പ്രതിഷ്ഠ. ഇതും താരതമ്യേന പുതിയൊരു ശ്രീകോവിലാണ്. കൃഷ്ണശിലാനിർമ്മിതമായ വിഗ്രഹത്തിൽ വലതുവശത്ത് ശ്രീകൃഷ്ണനും ഇടതുവശത്ത് രാധയുമാണ് പ്രതിഷ്ഠകൾ. വലതുകയ്യിൽ [[ഓടക്കുഴൽ]] പിടിച്ച്, ഇടതുകൈ രാധയുടെ തോളത്തുവച്ചുനിൽക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ് ഇവിടെ ശ്രീകൃഷ്ണപ്രതിഷ്ഠ. രാധയാണെങ്കിൽ, വലതുകയ്യിൽ താമര പിടിച്ച് ഭഗവാന്റെ കരലാളനത്താൽ നമ്രമുഖിയായി നിൽക്കുന്നു. രണ്ടുപേരെയും ഒരുമിച്ചാണ് വിഗ്രഹത്തിൽ ചിത്രീകരിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. [[അഷ്ടമിരോഹിണി]] ഇവിടെ അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നുണ്ട്. ==== സുബ്രഹ്മണ്യനും ശിവനും ==== ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറുഭാഗം മുഴുവൻ നിരവധി മരങ്ങളാൽ സമ്പുഷ്ടമാണ്. ഇവിടെയുള്ള മരങ്ങളിലെല്ലാം ധാരാളം കൊടികൾ കെട്ടിത്തൂക്കിയിരിയ്ക്കുന്നത് കാണാം. മക്കളില്ലാത്ത ദമ്പതികളുടെ നേർച്ചകളാണ് ഇവയിലധികവും. അവയെ കണ്ടുകൊണ്ട് നടന്നെത്തുന്നത് വടക്കുപടിഞ്ഞാറേമൂലയിലുള്ള സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമിയുടെ ശ്രീകോവിലിനുമുന്നിലാണ്. ഏകദേശം നാലടി ഉയരം വരുന്ന ബാലസുബ്രഹ്മണ്യവിഗ്രഹമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിച്ച്, ഇടതുകൈ അരയിൽ കുത്തിനിൽക്കുന്ന സുബ്രഹ്മണ്യന്ന് [[സ്കന്ദഷഷ്ഠി|സ്കന്ദഷഷ്ഠിയും]] [[തൈപ്പൂയം|തൈപ്പൂയവുമാണ്]] പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷങ്ങൾ. കൂടാതെ എല്ലാമാസത്തെയും വെളുത്ത [[ഷഷ്ഠി|ഷഷ്ഠിയും]] പ്രാധാന്യത്തോടെ ആചരിച്ചുവരുന്നു. സുബ്രഹ്മണ്യശ്രീകോവിലിന് സമീപത്തായി [[കാളിയമർദ്ദനം]] നടത്തുന്ന ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ അതിമനോഹരമായ ഒരു ശില്പവും അതിനോടുചേർന്നുള്ള ചെറിയൊരു ജലപാതയും കാണാം. 2021-ലാണ് ഇവിടെ ഈ ശില്പം പണിതത്. ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്ന ഭക്തരെ ഇത് വളരെയധികം ആകർഷിയ്ക്കുന്നുണ്ട്. ഇവിടെത്തന്നെയാണ് ക്ഷേത്രം വക അഗതിമന്ദിരവും പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. നിരാലംബരായ ആളുകൾക്ക് സുഖകരമായ താമസ-ഭക്ഷണസൗകര്യങ്ങൾ ഏർപ്പാടാക്കിയിട്ടുള്ള ഈ കെട്ടിടം, ക്ഷേത്രം ട്രസ്റ്റിന്റെ സാമൂഹികപ്രവർത്തനങ്ങളിൽ പ്രധാനപങ്കുവഹിയ്ക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്താണ് വഴിപാട് കൗണ്ടർ. മഞ്ഞൾനീരാട്ട്, കൈവട്ടകഗുരുതി, ചുറ്റുവിളക്ക്, കാര്യസിദ്ധി അഭിഷേകം, രക്തപുഷ്പാഞ്ജലി, കുങ്കുമാർച്ചന, പൂമൂടൽ, നെയ്യപ്പം മൂടൽ തുടങ്ങിയവയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. കൂടാതെ നിരവധി മന്ത്രങ്ങൾ കൊണ്ടുള്ള അർച്ചനകളും വിശേഷമാണ്. വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിലെത്തിയാൽ ഐതിഹ്യപ്രസിദ്ധമായ ചക്കരക്കുളം കാണാം. വളരെ ചെറിയൊരു കുളമാണെങ്കിലും ഇവിടെ കുളിയ്ക്കാനും കാലുകഴുകാനുമെല്ലാം സൗകര്യമുണ്ട്. ഉത്സവാവസാനം ദേവിയ്ക്ക് ഇവിടെയാണ് ആറാട്ട് നടക്കുന്നത്. ഇതിന് തൊട്ടടുത്താണ് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനം നൽകുന്ന ശിവന്റെ ശ്രീകോവിൽ. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ശിവലിംഗമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. ശംഖാഭിഷേകം, ധാര, പിൻവിളക്ക്, കൂവളമാല തുടങ്ങി നിരവധി വഴിപാടുകൾ ശിവന്നുണ്ട്. [[ശിവരാത്രി|ശിവരാത്രിയാണ്]] ഇവിടെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷം. കൂടാതെ എല്ലാ [[പ്രദോഷവ്രതം|പ്രദോഷദിവസങ്ങളും]] അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നു. ഭഗവദ്വാഹനമായ [[നന്ദി (പുരാണകഥാപാത്രം)|നന്ദികേശന്റെ]] വിഗ്രഹവും നടയ്ക്കുനേരെ കാണാം. ==== നവഗ്രഹങ്ങളും സരസ്വതീമണ്ഡപവും ==== ശിവക്ഷേത്രത്തിന്റെ പുറകിലാണ് സരസ്വതീമണ്ഡപം. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ആകർഷണങ്ങളിലൊന്നാണിവിടം. ഇവിടെ ഒരേ പീഠത്തിൽ മൂന്നുപ്രതിഷ്ഠകൾ കാണാം - ഭഗവതി (ദുർഗ്ഗ), സരസ്വതി, രാഹു (സർപ്പം). വാൽക്കണ്ണാടിരൂപത്തിലാണ് ഭഗവതിയെ ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. സരസ്വതീരൂപം സാധാരണ കാണുന്നപോലെ പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[വേദം]], പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ജപമാല]] എന്നിവ ധരിച്ച്, മുന്നിലെ രണ്ടുകൈകൾ കൊണ്ട് [[വീണ]] മീട്ടുന്ന രൂപത്തിലാണ്. മൂന്നുവിഗ്രഹങ്ങളും പഞ്ചലോഹത്തിൽ നിർമ്മിച്ചവയാണ്. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടുകളിലൊന്നായ കാര്യസിദ്ധി അഭിഷേകം നടത്തുന്നത് ഇവിടെയാണ്. ഭക്തർക്ക് സ്വന്തം കൈകൊണ്ടുതന്നെ നടത്താവുന്ന അഭിഷേകമാണിത്. ഒരു കുടത്തിൽ ജലം നിറച്ചുകൊണ്ടുവന്ന് അത് ഇവിടെയുള്ള മൂന്നുദേവതകൾക്കും അഭിഷേകം ചെയ്യുന്നു. പേര് സൂചിപ്പിയ്ക്കുന്നതുപോലെ സർവ്വകാര്യസിദ്ധിയാണ് ഇതിന്റെ ഫലമെന്ന് ഭക്തർ വിശ്വസിയ്ക്കുന്നു. സരസ്വതീമണ്ഡപത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്താണ് നവഗ്രഹപ്രതിഷ്ഠയോടുകൂടിയ ശ്രീകോവിൽ. അഴികളോടുകൂടിയ ഈ ശ്രീകോവിലിനകത്ത് ഒരേപീഠത്തിൽ വിവിധ ദിക്കുകളിലേയ്ക്ക് ദർശനമായി നവഗ്രഹദേവതകളെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. ഗ്രഹനായകനായ [[സൂര്യൻ]] നടുക്കും മറ്റുള്ളവർ ചുറ്റും നിൽക്കുന്ന പതിവുസങ്കല്പത്തിൽ തന്നെയാണ് ഇവിടെയും നവഗ്രഹപ്രതിഷ്ഠ. സൂര്യന്റെ കിഴക്കുവശത്ത് [[ശുക്രൻ]], തെക്കുകിഴക്ക് [[ചന്ദ്രൻ]], തെക്ക് [[ചൊവ്വ]], തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് രാഹു, പടിഞ്ഞാറ് [[ശനി]], വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് [[കേതു]], വടക്ക് [[വ്യാഴം]], വടക്കുകിഴക്ക് [[ബുധൻ]] എന്ന ക്രമത്തിലാണ് പ്രതിഷ്ഠ. സൂര്യനും ബുധനും ശുക്രനും കിഴക്കോട്ടും, ചന്ദ്രനും ശനിയും പടിഞ്ഞാറോട്ടും, ചൊവ്വയും രാഹുവും കേതുവും തെക്കോട്ടും വ്യാഴം മാത്രം വടക്കോട്ടും ദർശനം നൽകുന്നു. നിത്യവും ഇവർക്ക് വിശേഷാൽ പൂജകളും വഴിപാടുകളുമുണ്ടാകാറുണ്ട്. === ശ്രീകോവിൽ === ദീർഘചതുരാകൃതിയിൽ തീർത്ത, മേൽക്കൂരയില്ലാത്ത ഒരു ഒറ്റനില ശ്രീകോവിലാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. കരിങ്കല്ലിൽ തീർത്ത ഈ ശ്രീകോവിലിന്റെ മുകളിൽ കോണുകളിലേയ്ക്കുള്ള ഭാഗങ്ങൾ ചെമ്പുമേഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ഇവിടെയുള്ള സോപാനപ്പടികൾ നേരിട്ടുകയറാൻ പറ്റുന്ന രീതിയിലാണ് പണികഴിപ്പിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. അകത്തേയ്ക്കുള്ള വാതിലിന് ഇരുവശവുമായി രണ്ട് ദ്വാരപാലികമാരുടെ രൂപങ്ങൾ കൊത്തിവച്ചിട്ടുണ്ട്. ശ്രീകോവിലിനകത്ത് ഒരുമുറിയേയുള്ളൂ. അതാണ് വിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ഠിച്ച ഗർഭഗൃഹം. ഏകദേശം ഒരടി ഉയരം വരുന്ന സ്വയംഭൂവായ ശിവലിംഗവും പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുള്ള, വനദുർഗ്ഗാദേവിയുടെ നാലടി ഉയരം വരുന്ന അഷ്ടബാഹുപഞ്ചലോഹവിഗ്രഹവും കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെട്ടിരിയ്ക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിലെ മൂലപ്രതിഷ്ഠയായ സ്വയംഭൂലിംഗത്തിലാണ് ഇവിടെ പ്രധാന പൂജകൾ അധികവും നടത്താറുള്ളത്. [[കൊല്ലൂർ മൂകാംബികാക്ഷേത്രം|കൊല്ലൂർ മൂകാംബിക]], [[ചോറ്റാനിക്കര ഭഗവതിക്ഷേത്രം|ചോറ്റാനിക്കര]] തുടങ്ങിയ ക്ഷേത്രങ്ങളിലെപ്പോലെ ദേവിയുടെ സമസ്തഭാവങ്ങളും കൂടിച്ചേർന്ന ഒരു മൂർത്തിയായാണ് ഇവിടെയും സങ്കല്പമുള്ളത്. 1981-ൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നടന്ന നവീകരണകലശത്തിനുശേഷമാണ് ഇവിടെ ദേവിയ്ക്ക് സ്വരൂപത്തിൽ വിഗ്രഹമുണ്ടായത്. ഏറ്റവും പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[സുദർശനചക്രം]], അതിനുമുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[നാന്ദകം]] എന്ന [[വാൾ]], അതിന്റെയും മുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[അമ്പ്]] എന്നിവയും ഏറ്റവും പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ശംഖ്]], അതിന്റെ മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ത്രിശൂലം]], അതിന്റെയും മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[വില്ല്]] എന്നിവയും ധരിച്ച ദേവി, ഏറ്റവും മുന്നിലുള്ള രണ്ടുകൈകൾ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു. അങ്ങനെ, വിശ്വപ്രകൃതിയുടെ മൂലതേജസ്സിനെ മുഴുവൻ ആവാഹിച്ചുകൊണ്ട് സാക്ഷാൽ ചക്കുളത്തുകാവിലമ്മ, മഹാശക്തിസ്വരൂപിണിയായി ശ്രീലകത്ത് വാഴുന്നു. ശ്രീകോവിലിന്റെ പുറംചുവരുകൾ പൂർണ്ണമായും സ്വർണ്ണം പൂശിയ നിലയിലാണ് കാണപ്പെടുന്നത്. ഇവിടെ ധാരാളം ദേവതാരൂപങ്ങളുണ്ട്. അവയെല്ലാം സ്വർണ്ണത്തിൽ കുളിച്ച് കാണപ്പെടുന്ന കാഴ്ച അതിമനോഹരമാണ്. ചണ്ഡികാദേവി, മഹിഷാസുരമർദ്ദിനി, [[ത്രിപുരസുന്ദരി]], [[മധുര മീനാക്ഷി ക്ഷേത്രം|മധുര മീനാക്ഷി]], [[കാമാക്ഷി അമ്മൻ കോവിൽ|കാഞ്ചി കാമാക്ഷി]], [[സപ്തമാതൃക്കൾ]], [[അഷ്ടലക്ഷ്മി|അഷ്ടലക്ഷ്മിമാർ]] തുടങ്ങിയ ദേവീരൂപങ്ങൾക്കാണ് ഇവിടെ പ്രാധാന്യമെങ്കിലും ഗണപതി, സുബ്രഹ്മണ്യൻ തുടങ്ങിയവരുടെ രൂപങ്ങളും ഇവിടെ കാണാം. ശ്രീകോവിലിന് നേരെമുന്നിലായി ചെറിയൊരു നമസ്കാരമണ്ഡപവും കാണാം. ഇവിടെയാണ് പൂജകൾക്കുശേഷം ശാന്തിക്കാർ നമസ്കരിയ്ക്കാൻ ഉപയോഗിയ്ക്കുന്നത്. ഇവിടെ ദേവീവാഹനമായ സിംഹത്തിന്റെ ഒരു പ്രതിഷ്ഠയുമുണ്ട്. സിംഹത്തെ വണങ്ങിവേണം ദേവിയെ വണങ്ങാനെന്നാണ് ചിട്ട. വടക്കുവശത്ത് അഭിഷേകജലം ഒഴുക്കിവിടാൻ ഓവും പണിതിട്ടുണ്ട്. === നാലമ്പലം === ശ്രീകോവിലിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റി നാലമ്പലം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. സാമാന്യം വലുപ്പമുള്ള നാലമ്പലമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. അകത്തേയ്ക്ക് കയറുന്ന വാതിലിന് ഇരുവശവുമായി വാതിൽമാടങ്ങൾ പണിതിട്ടുണ്ട്. തെക്കേ വാതിൽമാടത്തിൽ വച്ചാണ് നിത്യേനയുള്ള വിശേഷാൽ പൂജകളും ഹോമങ്ങളും നടക്കുന്നത്. ഇവിടെത്തന്നെയാണ് [[ചെണ്ട]], [[മദ്ദളം]], [[തിമില]], [[ഇലത്താളം]] തുടങ്ങിയ വാദ്യങ്ങൾ സൂക്ഷിച്ചുവയ്ക്കുന്നതും. തെക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ പതിവുപോലെ [[തിടപ്പള്ളി|തിടപ്പള്ളിയും]] വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ [[കിണർ|കിണറും]] പണിതിട്ടുണ്ട്. ഇവിടത്തെ കിണർ ദീർഘചതുരാകൃതിയിലാണ് കുഴിച്ചിട്ടുള്ളത്. പമ്പ-മണിമല നദികളുമായും കുളവുമായും ഇതിന് നേരിട്ട് ബന്ധമുണ്ടെന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത്. തിടപ്പള്ളിയ്ക്ക് സമീപം പ്രത്യേകം അലങ്കരിച്ച ഒരു [[ഊഞ്ഞാൽ|ഊഞ്ഞാലും]] അതിൽ ദേവിയുടെ മറ്റൊരു പ്രതിഷ്ഠയുമുണ്ട്. മൂലവിഗ്രഹത്തിന്റെ അതേ മാതൃകയിൽ തീർത്ത ഈ വിഗ്രഹത്തിന് സമീപം രണ്ട് [[തലയിണ|തലയിണകളും]] [[മെത്ത|മെത്തയും]] അലങ്കരിച്ചുവച്ചിട്ടുണ്ട്. ആട്ടുന്നത് സർവ്വൈശ്വര്യസിദ്ധിയ്ക്ക് ഉത്തമമാണെന്ന് വിശ്വസിച്ചുവരുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്ന എല്ലാവരും ഇതും കൂടി ചെയ്തിട്ടേ പോകാറുള്ളൂ. ശ്രീകോവിലിന്റെ തെക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് മറ്റൊരു ചെറിയ ശ്രീകോവിലിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി ഗണപതിഭഗവാന്റെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ഈ വിഗ്രഹവും ശിലാനിർമ്മിതമാണ്. വലത്തോട്ട് തുമ്പിക്കൈ നീട്ടിനിൽക്കുന്ന ഗണപതിയുടെ പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[മഴു|മഴുവും]] പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[കയർ|കയറും]] മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[മോദകം|മോദകവും]] കാണാം. മുന്നിലെ വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭഗവാൻ ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു. ഗണപതിഹോമം, കറുകമാല, നാരങ്ങാമാല, ഉണ്ണിയപ്പം എന്നിവയാണ് ഗണപതിയ്ക്ക് പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. [[വിനായക ചതുർത്ഥി|വിനായക ചതുർത്ഥിനാളിൽ]] ഇവിടെ വിശേഷാൽ പൂജകളുണ്ടാകാറുണ്ട്. {{പ്രധാന ലേഖനം|ബലിക്കല്ല്}} ശ്രീകോവിലിന് ചുറ്റുമായി അകത്തെ ബലിവട്ടം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. അഷ്ടദിക്പാലകർ (കിഴക്ക് - [[ഇന്ദ്രൻ]], തെക്കുകിഴക്ക് - [[അഗ്നി]], തെക്ക് - [[യമൻ]], തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് - [[നിരൃതി]], പടിഞ്ഞാറ് - [[വരുണൻ]], വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് - [[വായു]], വടക്ക് - [[കുബേരൻ]] & [[ചന്ദ്രൻ]], വടക്കുകിഴക്ക് - [[ഈശാനൻ]]), സപ്തമാതൃക്കൾ (തെക്കുഭാഗത്ത് ഒറ്റക്കല്ലിൽ - കിഴക്കുനിന്ന് [[ബ്രാഹ്മി]], [[മാഹേശ്വരി]], [[കൗമാരി]], [[വൈഷ്ണവി]], [[വാരാഹി]], [[ഇന്ദ്രാണി]], [[ചാമുണ്ഡി]] എന്ന ക്രമത്തിൽ), [[വീരഭദ്രൻ]] (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം - കിഴക്കുഭാഗത്ത്), ഗണപതി (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം - പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത്), ബ്രഹ്മാവ് (വടക്കുകിഴക്കിനും കിഴക്കിനുമിടയിൽ), [[അനന്തൻ]] (തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനും പടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ശാസ്താവ് (തെക്കിനും തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ദുർഗ്ഗ (പടിഞ്ഞാറിനും വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), സുബ്രഹ്മണ്യൻ (വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനും വടക്കിനുമിടയിൽ), നിർമ്മാല്യധാരി (വടക്കിനും വടക്കുകിഴക്കിനുമിടയിൽ ശിവലിംഗരൂപത്തിൽ - ഇവിടെ [[മുണ്ഡിനി]]) എന്നിവരെ പ്രതിനിധീകരിയ്ക്കുന്ന ബലിക്കല്ലുകൾ ഇവിടെ കാണാം. നിലവിൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നിത്യശീവേലിയില്ലാത്തതിനാൽ ഇവ പ്രതീകാത്മകമായാണ് കണ്ടുവരുന്നത്. ബലിക്കല്ലുകൾ ദേവന്റെ/ദേവിയുടെ വികാരഭേദങ്ങളാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. തന്മൂലം അവയിൽ ചവിട്ടുന്നതും തൊട്ടുതലയിൽ വയ്ക്കുന്നതും നിരോധിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. ==കാർത്തികസ്തംഭം== അധർമ്മത്തിൻന്റെയും തിന്മയുടെയും ഭൗതിക പ്രതീകമാണ് കാർത്തികസ്തംഭം. ഇത് കത്തിച്ച് ചാമ്പലാക്കുന്ന ചടങ്ങിലൂടെ തിന്മയെ [[അഗ്നി]] വിഴുങ്ങി നന്മ ആധിപത്യം സ്ഥാപിക്കുന്നു എന്നാണ് വിശ്വാസം. വൃശ്ചികമാസത്തിലെ തൃക്കാർത്തിക ദിവസമാണ് ഈ ചടങ്ങ് നടക്കുന്നത്. പൊക്കമുള്ള തൂണിൽ വാഴക്കച്ചി, പഴയ ഓലകൾ, പടക്കം, ദേവിയ്ക്ക് ചാർത്തിയ ഒരു വർഷത്തെ ഉടയാടകൾ എന്നിവ പൊതിഞ്ഞുകെട്ടി അതിന്മേൽ നാടിൻറെ സർവ്വ തിന്മകളെയും ആവാഹിക്കുന്നു. ദീപാരാധനയ്ക്ക് മുമ്പായി ഇത് കത്തിക്കും. സർവ്വ ദുഃഖദുരിതങ്ങളും ഇതോടെ തീരുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. == നാരീപൂജ == ചക്കുളത്തുകാവിലെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ അനുഷ്ഠാനമാണ് നാരീപൂജ. അന്നേദിവസം ഇന്ത്യയിലെ പ്രശസ്തരായ വനിതകളെ അതിഥിയായി ക്ഷണിച്ച് ഇവിടെ നാരീപൂജയ്ക്കിരുത്താറുണ്ട്{{തെളിവ്}}. അലങ്കരിച്ച പീഠത്തിൽ സ്ത്രീകളെ ഇരുത്തി, ഭക്ത്യാദരപൂർവ്വം പൂജാരി ഇവരെ ദുർഗ്ഗാ സങ്കൽപ്പത്തിൽ പൂജിക്കുന്നു. സ്ത്രീകൾ എവിടെ മാനിക്കപ്പെടുന്നുവോ അവിടെ ദേവതമാർ ആനന്ദിക്കുന്നുവെന്ന സങ്കല്പവും സ്ത്രീയെ ശക്തിസ്വരൂപിണിയായി ആരാധിക്കണമെന്ന താന്ത്രിക സങ്കല്പവുമാണ് ഇത്തരമൊരു പൂജയുടെ പൊരുൾ. സ്ത്രീയാണ് സൃഷ്ടിയുടെ അടിസ്ഥാനം എന്ന സങ്കൽപ്പത്തിൽ നിന്നാണ് ശാക്തേയർ മഹാദേവിയെ ആരാധിച്ചത്‌. ഈ വിശ്വാസപ്രകാരം സ്ത്രീകളെ ലോകമാതാവായ ആദിപരാശക്തിയുടെ പ്രതീകമായി ആരാധിക്കുന്ന ശാക്തേയ പൂജയാണിത്. == വിശേഷ ദിവസങ്ങൾ == ചൊവ്വ, വെള്ളി, [[പൗർണ്ണമി]], അമാവാസി, അഷ്ടമി, നവമി, ജന്മ നക്ഷത്ര ദിവസം, മലയാളം- ഇംഗ്ലീഷ് മാസങ്ങളിലെ ഒന്നാം തീയതി തുടങ്ങിയവ ദർശനത്തിന് പ്രധാനമാണ്. പൊതുവേ ചൊവ്വ, വെള്ളി, ഞായർ ദിവസങ്ങളിൽ ദർശനത്തിന് തിരക്ക് അനുഭവപ്പെടാറുണ്ട്. കുംഭമാസത്തിലെ മകം- പൂരം ദിവസങ്ങൾ അതിവിശേഷം. [[നവരാത്രി]], [[തൃക്കാർത്തിക]], [[ശിവരാത്രി]], [[ദീപാവലി]], മണ്ഡലകാല ദിവസങ്ങൾ, മകരചൊവ്വ തുടങ്ങിയവ വിശേഷമാണ്. [[വിദ്യാരംഭം]], [[തൃക്കാർത്തിക]] ([[പൊങ്കാല]]) എന്നിവ അതിപ്രധാനം. == ദർശന സമയം == *രാവിലെ 4.30 AM മുതൽ ഉച്ചക്ക് 1 PM വരെ. *വൈകുന്നേരം 4.30 PM മുതൽ രാത്രി 8 PM വരെ. ==എത്തിച്ചേരുവാനുള്ള വഴി== തിരുവല്ലയിൽ നിന്ന് ഏകദേശം ഒമ്പതുകിലോമീറ്റർ പടിഞ്ഞാറുമാറി, അമ്പലപ്പുഴയ്ക്കുള്ള വഴിയിൽ, പത്തനംതിട്ട-ആലപ്പുഴ ജില്ലകളുടെ അതിർത്തിയിലാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. തിരുവല്ലയിൽ നിന്ന് ധാരാളം ബസ്സുകൾ അമ്പലപ്പുഴയ്ക്കുണ്ട്. അവയിലൊന്നിൽ കയറിയാൽ ക്ഷേത്രത്തിനടുത്തുള്ള ബസ് സ്റ്റോപ്പിൽ ഇറങ്ങാവുന്നതാണ്. പ്രധാന വഴിയിൽ തന്നെ ക്ഷേത്രകവാടം കാണാം. അതിലൂടെ അല്പം കൂടി മുന്നോട്ടുപോയാൽ ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലെത്താം. തീവണ്ടി വഴി വരുന്നവർക്ക് [[തിരുവല്ല തീവണ്ടിനിലയം|തിരുവല്ല റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനാണ്]] ഏറ്റവും അടുത്തുള്ളത് (9 കിലോമീറ്റർ). ഇവിടെ ഭൂരിപക്ഷം തീവണ്ടികൾക്കും സ്റ്റോപ്പുണ്ട്. മറ്റൊരു പ്രധാന സ്റ്റേഷൻ [[ഹരിപ്പാട് തീവണ്ടിനിലയം|ഹരിപ്പാട്ടാണ്]] (13 കിലോമീറ്റർ). [[അമ്പലപ്പുഴ തീവണ്ടിനിലയം|അമ്പലപ്പുഴ സ്റ്റേഷനും]] വളരെ അടുത്താണ്. തന്മൂലം [[തിരുവല്ല ശ്രീവല്ലഭമഹാക്ഷേത്രം]], [[അമ്പലപ്പുഴ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം]], [[ഹരിപ്പാട് സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമിക്ഷേത്രം]], [[മണ്ണാറശ്ശാല നാഗരാജക്ഷേത്രം]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ ദർശനം നടത്തുന്നവർക്ക് കൂട്ടിച്ചേർക്കാവുന്ന ക്ഷേത്രമാണ് ചക്കുളത്തുകാവ്. == അവലംബം == {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഭദ്രകാളിക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ദുർഗ്ഗാക്ഷേത്രങ്ങൾ]] {{Hindu temples in Kerala}} osu35p63ki9s2hzdr08zzlepx022llx 4666514 4666513 2026-09-13T02:59:56Z ~2026-48203-56 222590 /* */ 4666514 wikitext text/x-wiki {{refimprove}} {{Infobox Mandir |image = |caption=ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം |creator = |proper_name = ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം |date_built = |primary_deity = [[ദുർഗ്ഗ]] ([[ആദിപരാശക്തി]], [[ഭദ്രകാളി]], [[മഹാലക്ഷ്മി]], [[മഹാസരസ്വതി]] സങ്കല്പങ്ങൾ ഉറച്ച ദേവത) |architecture = [[തെക്കേ ഇന്ത്യൻ]], [[കേരളീയ രീതി]] |location =[[നീരേറ്റുപുറം]], [[തലവടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]], [[കുട്ടനാട് താലൂക്ക്]], [[ആലപ്പുഴ ജില്ല]], [[തിരുവല്ല|തിരുവല്ലയ്ക്ക്]] സമീപം, [[കേരളം]] |coordinates = }} [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ]] [[കുട്ടനാട് താലൂക്ക്|കുട്ടനാട് താലൂക്കിൽ]] [[തലവടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|തലവടി പഞ്ചായത്തിൽ]] [[നീരേറ്റുപുറം|നീരേറ്റുപുറത്ത്]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു പ്രസിദ്ധ ഹൈന്ദവ ക്ഷേത്രമാണ് '''ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം'''. [[പത്തനംതിട്ട ജില്ല|പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിലെ]] [[തിരുവല്ല]] നഗരത്തിൽ നിന്നും ഏകദേശം ഒൻപത് കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ജഗദീaശ്വരിയും [[പരാശക്തി|ആദിപരാശക്തിയുമായ]] [[വനദുർഗ്ഗ|വനദുർഗ്ഗയാണ്]] ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠ. '''ചക്കുളത്തമ്മ''' എന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന ഇവിടുത്തെ ഭഗവതി [[മഹാകാളി]], [[മഹാലക്ഷ്മി]], [[മഹാസരസ്വതി]], [[ഭുവനേശ്വരി]], [[ഭദ്രകാളി]] തുടങ്ങി ആദിപരാശക്തിയുടെ എല്ലാ പ്രധാന ഭാവങ്ങളിലും ആരാധിയ്ക്കപ്പെട്ടുവരുന്നു. ഉപദേവതകളായി [[ഗണപതി]], [[പരമശിവൻ]], [[മഹാവിഷ്ണു]], [[സുബ്രഹ്മണ്യൻ]], [[ശാസ്താവ്]], [[ഹനുമാൻ]], [[രാധ|രാധാസമേതനായ]] [[ശ്രീകൃഷ്ണൻ]], ദുർഗ്ഗ, സരസ്വതി, [[നവഗ്രഹങ്ങൾ]], [[നാഗദൈവങ്ങൾ]], [[രാഹു]], [[ബ്രഹ്മരക്ഷസ്സ്]], [[യക്ഷി|യക്ഷിയമ്മ]], [[ആനമറുത]] എന്നിവർക്കും പ്രതിഷ്ഠകളുണ്ട്. [[വൃശ്ചികം|വൃശ്ചികമാസത്തിലെ]] [[തൃക്കാർത്തിക]] ദിവസം പ്രസിദ്ധമായ '''[[പൊങ്കാല]]''' നടക്കുന്നു. സാക്ഷാൽ പ്രപഞ്ച നാഥയായ ഭഗവതിക്ക് മുൻപിൽ സ്ത്രീകൾ ഇഷ്ടകാര്യസിദ്ധിക്കായി നടത്തപ്പെടുന്ന [[ദ്രാവിഡർ|ദ്രാവിഡ]] ആചാരപ്രകാരമുള്ള ഒരു ആരാധനയാണ് പൊങ്കാല. അന്നേദിവസം നടക്കുന്ന [[കാർത്തികസ്തംഭം]], ലക്ഷദീപം, [[ധനു]]മാസത്തിലെ മുപ്പെട്ട് വെള്ളിയാഴ്ചയുള്ള നാരീപൂജ, വിളിച്ചു ചൊല്ലിയുള്ള പ്രാർഥന, ലഹരിവിമോചന പ്രതിജ്ഞ തുടങ്ങിയ ചടങ്ങുകളും ഇവിടെയുണ്ട്. ഭഗവതിയ്ക്ക് ധനു ഒന്നു മുതൽ പന്ത്രണ്ടു വരെയുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ കൊടിയേറി ഉത്സവമുണ്ട്. കൂടാതെ [[നവരാത്രി]]യും ഇവിടെ അതി വിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നു. മദ്ധ്യ തിരുവതാംകൂറിലെ "സ്ത്രീകളുടെ ശബരിമല" എന്നാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. <ref>http://malayalam.nativeplanet.com/thiruvalla/attractions/chakkulathu-kavu-temple/</ref> പട്ടമന എന്നുപേരുള്ള ഒരു [[നമ്പൂതിരി]] കുടുംബം വകയാണ് ക്ഷേത്രഭരണം. ആലപ്പുഴ, പത്തനംതിട്ട, [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം]] എന്നീ ജില്ലകളുടെ അതിർത്തിയിൽ [[പമ്പാനദി|പമ്പാനദിയുടെയും]] [[മണിമലയാർ|മണിമലയാറിന്റെയും]] സംഗമസ്ഥാനത്താണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. == ഐതിഹ്യം == === സ്ഥലനാമം, ക്ഷേത്രപ്രതിഷ്ഠ === ശുംഭനിശുംഭാസുരന്മാരെ നിഗ്രഹിച്ച് പ്രപഞ്ചത്തിൽ നന്മയും സമാധാനവും പുനർസ്ഥാപിച്ച ആദിപരാശക്തിയുടെ ഉജ്ജ്വലമായ ചൈതന്യമാണ് ചക്കുളത്ത് കാവിൽ വനദുർഗ്ഗയായി കുടികൊള്ളുന്നത്. ഇന്ന് ക്ഷേത്രമിരിയ്ക്കുന്ന സ്ഥലം പണ്ട് കൊടുംകാടായിരുന്നു. കാട്ടിൽ വിറകുവെട്ടാൻ പോയ ഒരു വേടൻ തന്നെ കൊത്താൻ വന്ന സർപ്പത്തെ വെട്ടി. പക്ഷേ, അതു ചത്തില്ല. പിന്നീട് ഇതേ സർപ്പത്തെ ഒരു കുളക്കരയിലെ പുറ്റിന് മുകളിൽ കണ്ടപ്പോൾ വേടൻ വീണ്ടും അതിനെ ആക്രമിച്ചു. പക്ഷേ, ഇത്തവണ പുറ്റ് പൊട്ടി ജലപ്രവാഹമുണ്ടായി. അമ്പരന്നുനിന്ന വേടന് മുന്നിൽ ഒരു സന്യാസി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. ഇതേ സമയം വേടന്റെ കുടുംബവും അവിടെ എത്തിയിരുന്നു. വെള്ളത്തിന് [[പാൽ|പാലും]] തേനും കലർന്ന നിറം വരുമ്പോൾ ജലപ്രവാഹം അവസാനിക്കുമെന്ന് സന്യാസി അവരോട് പറഞ്ഞു. പ്രപഞ്ചനാഥയായ സാക്ഷാൽ [[പരാശക്തി|ആദിപരാശക്തി]] ജലശയനം നടത്തിയ വെള്ളമാണിതെന്നും പുറ്റ് പൊളിച്ച് നോക്കിയാൽ ജഗദീശ്വരിയുടെ ഒരു പ്രതിഷ്ഠ കാണാമെന്നും അതിനെ ആരാധിച്ചാൽ സർവ്വ ഐശ്വര്യങ്ങളും ഉണ്ടാകുമെന്നും പറഞ്ഞ് പുറ്റ് ഉടച്ച് സന്യാസി വിഗ്രഹം പുറത്തെടുത്തു. അതോടെ അദ്ദേഹം അപ്രത്യക്ഷനായി. അന്ന് രാത്രി വേടൻ്റെ സ്വപ്നത്തിൽ സന്യാസിയായി വന്നത് സാക്ഷാൽ [[നാരദൻ|നാരദമുനിയാണെന്നും]] വെളിപ്പെട്ടു. ആ വിഗ്രഹമാണ് ചക്കുളത്തുകാവിൽ കുടികൊള്ളുന്നത് എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. അന്നുമുതൽ വേടനും കുടുംബവും ആ വനത്തിൽ തന്നെ താമസം തുടങ്ങി. എല്ലാ ദിവസവും കാട്ടിൽപ്പോയി വിറകും ഭക്ഷണസാധനങ്ങളും ശേഖരിച്ച് മൺകലത്തിൽ പാചകം ചെയ്താണ് അവർ കഴിഞ്ഞു പോന്നത്. ഉണ്ടാക്കുന്ന ഭക്ഷണത്തിൻ്റെ ഒരു പങ്ക് ഭഗവതിക്ക് നൽകിയ ശേഷമാണ് അവർ കഴിച്ചിരുന്നത്. ഒരു ദിവസം ഭക്ഷണസാധനങ്ങൾ ശേഖരിക്കാൻ പോയ അവർക്ക് യാതൊന്നും കിട്ടിയില്ല. വഴിപാട് മുടങ്ങുമല്ലോ എന്നോർത്ത് വിഷമിച്ച വേടനും കുടുംബവും കലം നിറയെ ചോറും കറികളും ഇരിയ്ക്കുന്നത് കണ്ട് അമ്പരന്നു . ഇതെല്ലാം ഭഗവതിയുടെ അനുഗ്രഹമാണെന്നറിഞ്ഞ അവർ ഉച്ചത്തിൽ ദേവീനാമങ്ങൾ ഉരുവിട്ടു. ഇതേ സമയം ഒരു അശരീരിയും ഉണ്ടായി. അത് ഇങ്ങനെയായിരുന്നു: {{cquote|മക്കളേ, ഞാൻ നിങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി ഉണ്ടാക്കിയതാണ് ഈ ആഹാരം. ഇത് കഴിച്ച് വിശ്രമിക്കുക. നിങ്ങളുടെ നിഷ്കളങ്കമായ ഭക്തിയിൽ ഞാൻ വളരെ സന്തുഷ്ടയാണ്. തീരാദുഃഖങ്ങളിൽ പോലും എന്നെ കൈവിടാത്തവർക്ക് ഞാൻ ദാസിയും തോഴിയും ആയിരിക്കും. ഭക്തിപൂർവ്വം ആര് എവിടെനിന്ന് വിളിച്ചാലും അവരോടൊപ്പം ഞാൻ എപ്പോഴും ഉണ്ടായിരിക്കും.}} ഇതിൻ്റെ ഓർമ്മ പുതുക്കാനാണ് ചക്കുളത്തു കാവിൽ ജനലക്ഷക്ഷങ്ങൾ പൊങ്കാല ഇടുന്നത്. ഭക്തർ അമ്മയ്ക്ക് പൊങ്കാല ഇടുമ്പോൾ അവരിലൊരാളായി അമ്മയും പൊങ്കാലയിടാനുണ്ടാകുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. പിൽക്കാലത്ത് ആ വേടനും കുടുംബവും സ്ഥലം വിട്ടുപോകുകയും ബ്രാഹ്മണർ അവിടെ താമസമാക്കുകയും ചെയ്തു. അവരിൽ പ്രധാനിയായ പട്ടമന ഇല്ലത്തെ നമ്പൂതിരി താന്ത്രികവിധികളോടുകൂടിയ ക്ഷേത്രം ഇവിടെ പണികഴിപ്പിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. അങ്ങനെയാണ് ചക്കുളത്തുകാവ് ക്ഷേത്രം നിലവിൽ വന്നത്. 1981-ൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നടന്ന നവീകരണത്തിനു ശേഷം അഷ്ടബാഹുക്കളോടുകൂടിയ ആദിപരാശക്തിയുടെ മൂർത്തരൂപമായ വനദുർഗ്ഗയെ പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. മഹാകാളി, മഹാലക്ഷ്മി, മഹാസരസ്വതി തുടങ്ങിയ പ്രധാന ഭാവങ്ങളിൽ ജഗദീശ്വരി ഇവിടെ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു.<ref>http://chakkulathukavutemple.org/about-temple/</ref> പ്രധാന പ്രതിഷ്‌ഠയായ വനദുർഗ്ഗയ്ക്ക് പുറമേ പരമശിവൻ, മഹാവിഷ്‌ണു, ഗണപതി, ധർമ്മശാസ്താവ്, സുബ്രഹ്മണ്യൻ, യക്ഷിയമ്മ, നവഗ്രഹങ്ങൾ എന്നിവർക്കും ഇവിടെ തുല്യ പ്രാധാന്യത്തോടെ സ്ഥാനം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. === യക്ഷിയമ്മ === കേരളത്തിലെ പല ക്ഷേത്രങ്ങളിലും കണ്ടുവരുന്ന ഒരു ഉപപ്രതിഷ്ഠയാണ് യക്ഷിയമ്മ. പ്രധാനമായും തെക്കൻ കേരളത്തിലാണ് ഈ പ്രതിഷ്ഠ കണ്ടു വരുന്നതെങ്കിലും കേരളത്തിന്റെ മറ്റു ഭാഗങ്ങളിലും ഒട്ടും കുറവല്ല. ചരിത്രപരമായി നോക്കുമ്പോൾ ആദിദ്രാവിഡസങ്കല്പത്തിലെ പ്രേതാരാധനയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു കിടക്കുന്നതാണ് യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠകൾ. അതേ സമയം സൗന്ദര്യം, അമാനുഷിക ശക്തി, പ്രേമം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളും യക്ഷികളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടുകിടക്കുന്നു. ഇങ്ങനെയൊക്കെ ആന്നെങ്കിലും യക്ഷിയ്ക്ക് സവിശേഷ പ്രാധാന്യം നൽകുന്ന ക്ഷേത്രങ്ങൾ വളരെ കുറവാണ്. ചക്കുളത്തുകാവ് ക്ഷേത്രം അവയിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടതാണ്. നാലമ്പലത്തിനു പുറത്ത് തെക്കു പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത്, പ്രത്യേകം കെട്ടിയുണ്ടാക്കിയ ശ്രീകോവിലിലാണ് യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠ. ഇവിടെ ഈ പ്രതിഷ്ഠ വരാൻ കാരണമായ കഥ ഇങ്ങനെയാണ്: ഒരിയ്ക്കൽ, ക്ഷേത്ര ഊരാളകുടുംബമായ പട്ടമന ഇല്ലത്തെ ഒരു പെൺകുട്ടി, പമ്പയാറ്റിൽ കുളിയ്ക്കാൻ പോയപ്പോൾ അവളെ അതിഭീകരിയായ ഒരു യക്ഷി ആക്രമിച്ചു. പലതവണ പെൺകുട്ടി ഓടിരക്ഷപ്പെടാൻ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും അപ്പോഴെല്ലാം യക്ഷി അവളെ പിന്തുടർന്നു. അവസാന രക്ഷയ്ക്കായി അവൾ ചക്കുളത്തമ്മയെത്തന്നെ ശരണം പ്രാപിച്ചു. ഭക്തയുടെ വിഷമം മനസ്സിലാക്കിയ ദേവി, ഉടനെ ത്രിശൂലവുമായി വരികയും യക്ഷിയെ ഭയപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു. പരിഭ്രാന്തയായ യക്ഷി, തന്നെ ഒന്നും ചെയ്യരുതെന്നും ഇനി ആരെയും താൻ ഉപദ്രവിയ്ക്കില്ലെന്നും സത്യം ചെയ്ത് ഒഴിഞ്ഞുപോയി. അങ്ങനെ മോക്ഷം കിട്ടിയ യക്ഷിയെ, പിന്നീട് ദേവിയുടെ സമീപം തന്നെ കുടിയിരുത്തുകയുണ്ടായി. ഒരു [[വാൽക്കണ്ണാടി|വാൽക്കണ്ണാടിയുടെ]] രൂപത്തിലാണിവിടെ യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠ. == ക്ഷേത്രനിർമ്മിതി == === ക്ഷേത്രപരിസരവും മതിലകവും === നീരേറ്റുപുറം ഗ്രാമത്തിന്റെ ഏതാണ്ട് ഒത്ത നടുക്കായാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. കിഴക്കോട്ടാണ് ക്ഷേത്രദർശനം. കേരളത്തിലെ രണ്ടു പ്രധാന നദികളായ പമ്പാനദിയും മണിമലയാറും യഥാക്രമം ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തെക്കും വടക്കും മാറിയൊഴുകുന്നു. [[ചിങ്ങം|ചിങ്ങമാസത്തിലെ]] [[തിരുവോണം (നക്ഷത്രം)|തിരുവോണം]] നാളിൽ പമ്പാനദിയിൽ നടത്തിവരുന്ന [[നീരേറ്റുപുറം പമ്പാ ജലോത്സവം]] അതിപ്രസിദ്ധമാണ്. നീരേറ്റുപുറം പോസ്റ്റ് ഓഫീസ്, സഹകരണ ബാങ്ക്, ഹോട്ടലുകൾ, വിവിധ കടകംബോളങ്ങൾ തുടങ്ങി നിരവധി സ്ഥാപനങ്ങൾ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പരിസരത്തായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്തുകൂടെ [[അമ്പലപ്പുഴ]]-[[തിരുവല്ല]] സംസ്ഥാനപാത കടന്നുപോകുന്നു. ഇവിടെത്തന്നെ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പേരെഴുതിയ മനോഹരമായ കവാടവും കാണാം. ഇതും കടന്ന് അല്പദൂരം സഞ്ചരിച്ചാൽ ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലെത്താം. ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലായി വലിയ [[അരയാൽ]]മരം കാണാം. ഹൈന്ദവവിശ്വാസപ്രകാരം പുണ്യവൃക്ഷമായ അരയാലിന്റെ മുകളിൽ [[ബ്രഹ്മാവ്|ബ്രഹ്മാവും]] നടുക്ക് വിഷ്ണുവും അടിയിൽ ശിവനും കുടികൊള്ളുന്നു. അങ്ങനെ, [[ത്രിമൂർത്തികൾ|ത്രിമൂർത്തികളുടെ]] പ്രത്യക്ഷസ്വരൂപമായി കണക്കാക്കുഅന അരയാലിനെ ദിവസവും രാവിലെ ഏഴുതവണ വലം വയ്ക്കുന്നത് ഉത്തമമായി കണക്കാക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ നേരെ വടക്കാണ് വാഹന പാർക്കിങ് സൗകര്യം ഏർപ്പെടുത്തിയിരിയ്ക്കുന്നത്. പൊങ്കാല സമയത്ത് [[കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി.]] ഇങ്ങോട്ട് പ്രത്യേകം സർവീസുകൾ നടത്താറുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്താണ് ഊരാളകുടുംബമായ പട്ടമന ഇല്ലം നിൽക്കുന്നത്. മുമ്പുണ്ടായിരുന്ന ഇല്ലം പൊളിച്ചുമാറ്റി ഇപ്പോൾ ഇവിടെയൊരു കോൺക്രീറ്റ് വീട് പണിതിരിയ്ക്കുകയാണ്. എന്നാൽ, ദേവിയുടെ ചെറിയൊരു ക്ഷേത്രം ഇവിടെയും കാണാം. ഇത് മഹാഭക്തനായ ഒരു നമ്പൂതിരിയ്ക്ക് ദേവി നൽകിയ ദർശനത്തിന്റെ സ്മാരകമായി കണക്കാക്കിവരുന്നു. ഇന്ന് ഇതിനെ '''മൂലകുടുംബക്ഷേത്രം''' എന്ന പേരിൽ വിശേഷിപ്പിച്ചുവരുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിൽ വിശദമായി ഒരു മതിലകം പണിതിട്ടില്ല. എങ്കിലും, ആനക്കൊട്ടിൽ മുതലുള്ള ഭാഗം മതിലകമായി കണക്കാക്കിവരുന്നു. 2022-ലാണ് ഇവിടെ അതിവിശാലമായ ആനക്കൊട്ടിൽ പണിതത്. അതിനുമുമ്പ് ഇവിടെ ഒരു [[അലൂമിനിയം]] ഷീറ്റ് മാത്രമേയുണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. ഇന്ന് ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്നവരുടെ പ്രധാന ആകർഷണമാണിവിടം. ചോറൂൺ, വിവാഹം, തുലാഭാരം, വിളിച്ചുചൊല്ലിപ്രാർത്ഥന തുടങ്ങിയ ചടങ്ങുകൾ നടക്കുന്നത് ഇവിടെ വച്ചാണ്. ആനക്കൊട്ടിലിനപ്പുറമാണ് ദേവീവാഹനമായ [[സിംഹം|സിംഹത്തെ]] ശിരസ്സിലേറ്റുന്ന സ്വർണ്ണക്കൊടിമരം കാണാൻ സാധിയ്ക്കുക. ഏകദേശം 50 അടി ഉയരം വരുന്ന ഈ കൊടിമരം, 1981-ലാണ് പ്രതിഷ്ഠിച്ചത്. വളരെ തിളക്കമുള്ള ഈ കൊടിമരത്തിനപ്പുറമാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ബലിക്കല്ല് പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുള്ള ബലിക്കൽപ്പുര. താരതമ്യേന ഉയരം കുറഞ്ഞ ബലിക്കല്ലാണ് ഇവിടെയുള്ളത് എന്നതിനാൽ പുറമേ നിന്നുനോക്കിയാൽത്തന്നെ വിഗ്രഹം കാണാവുന്നതാണ്. ബലിക്കൽപ്പുരയുടെ മച്ചിൽ പതിവുപോലെ ബ്രഹ്മാവിന്റെയും [[അഷ്ടദിക്പാലകർ|അഷ്ടദിക്പാലകരുടെയും]] രൂപങ്ങൾ കൊത്തിവച്ചിട്ടുണ്ട്. കൂടാതെ വേറെയും ധാരാളം രൂപങ്ങൾ കാണാം. ബലിക്കൽപ്പുരയുടെ ഇരുവശവുമായി രണ്ട് [[ആന|ആനകളുടെ]] രൂപങ്ങൾ കാണാൻ സാധിയ്ക്കും. ഇവ [[പ്ലാസ്റ്റർ ഓഫ് പാരീസ്|പ്ലാസ്റ്റർ ഓഫ് പാരീസിൽ]] നിർമ്മിച്ചതാണ്. ==== മഹാവിഷ്ണുക്ഷേത്രം, ആനമുറതപ്രതിഷ്ഠ ==== പ്രദക്ഷിണവഴിയുടെ തെക്കുകിഴക്കുഭാഗത്ത് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനമായി മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ പ്രതിഷ്ഠയോടുകൂടിയ ഒരു ശ്രീകോവിൽ കാണാം. ഏകദേശം നാലടി ഉയരം വരുന്ന അതിമനോഹരമായ ശിലാവിഗ്രഹമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[സുദർശനചക്രം]], പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[പാഞ്ചജന്യം]] എന്ന [[ശംഖ് (വാദ്യം)|ശംഖ്]], മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[കൗമോദകി]] എന്ന [[ഗദ]], മുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[താമര]] എന്നിവ ധരിച്ച ഭഗവാൻ നിൽക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ്. ഭഗവദ്വാഹനമായ ഗരുഡന്റെ പഞ്ചലോഹവിഗ്രഹം ഇവിടെ ഭഗവാന് അഭിമുഖമായി പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. പാൽപ്പായസം, കദളിപ്പഴം, തുളസിമാല തുടങ്ങിയവയാണ് മഹാവിഷ്ണുവിനുള്ള പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. [[അഷ്ടമിരോഹിണി]], [[വിഷു]], [[വൈകുണ്ഠ ഏകാദശി]] തുടങ്ങിയവ വിശേഷദിവസങ്ങളിൽ പെടുന്നു. ഇതിനുസമീപം കാണുന്ന മേൽക്കൂരയില്ലാത്ത ഒരു തറയിലാണ് ആനമറുതയുടെ പ്രതിഷ്ഠ. ക്ഷേത്രമുണ്ടായ കാലത്തുതന്നെ ഇവിടെ ആനമുറതയുടെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ടായിരുന്നു എന്നാണ് സങ്കല്പം. എന്നാൽ, ഇപ്പോഴത്തെ പ്രതിഷ്ഠ 2023 ജൂൺ 18-നാണ് നടത്തിയത്. നീരേറ്റുപുറം പരിസരത്ത് നിരവധി ഉപദ്രവങ്ങളുണ്ടാക്കിയ ഒരു ആനയുടെ പ്രേതത്തെയാണ് ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. ആനമുറതപ്രതിഷ്ഠയ്ക്കപ്പുറമാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ ഊട്ടുപുര പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. സാധാരണയായി ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്ത് വരുന്ന ഊട്ടുപുര ഇവിടെ തെക്കുഭാഗത്ത് വന്നിരിയ്ക്കുന്നത് ശ്രദ്ധേയമാണ്. നിത്യേന ഉച്ചയ്ക്ക് ഇവിടെ അന്നദാനമുണ്ടാകും. പ്രമുഖ വ്യവസായിയായ [[ഗോകുലം ഗോപാലൻ|ഗോകുലം ഗോപാലന്റെ]] വഴിപാടായി 2018-ലാണ് ഈ ഊട്ടുപുര പണിതത്. പ്രദക്ഷിണമായി വരുമ്പോൾ തെക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് പ്രത്യേകം ശ്രീകോവിലിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി അയ്യപ്പസ്വാമിയുടെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. കൃഷ്ണശിലയിൽ തീർത്ത വിഗ്രഹത്തിന് ഏകദേശം രണ്ടടി ഉയരം വരും. [[ശബരിമല ധർമ്മശാസ്താക്ഷേത്രം|ശബരിമലയിലെ]] വിഗ്രഹവുമായി നല്ല രൂപസാദൃശ്യമുള്ള വിഗ്രഹമാണിത്. ഇവിടെവച്ചാണ് ശബരിമല തീർത്ഥാടകർ മാലയിടുന്നതും കെട്ടുനിറയ്ക്കുന്നതുമെല്ലാം. അയ്യപ്പന്റെ ശ്രീകോവിലിന് തെക്കുവശത്ത് പ്രത്യേകം തീർത്ത ഒരു തറയിലാണ് നാഗദൈവങ്ങളുടെ പ്രതിഷ്ഠ. [[നാഗരാജാവ്|നാഗരാജാവായി]] [[വാസുകി]] കുടികൊള്ളുന്ന കാവിൽ, കൂടെ [[നാഗയക്ഷി|നാഗയക്ഷിയായി]] ശതശീർഷ എന്ന പത്നിയുമുണ്ട്. [[നൂറും പാലും]], [[സർപ്പംപാട്ട്]], മഞ്ഞൾപ്പൊടി അഭിഷേകം, പുറ്റും മുട്ടയും സമർപ്പണം എന്നിവയാണ് നാഗദൈവങ്ങളുടെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. എല്ലാമാസവും [[ആയില്യം (നക്ഷത്രം)|ആയില്യം]] നാളിൽ ഇവർക്ക് വിശേഷാൽ പൂജകളും കന്നിമാസത്തിലെ ആയില്യത്തിന് [[സർപ്പബലി|സർപ്പബലിയുമുണ്ടാകും]]. അയ്യപ്പന്റെ ശ്രീകോവിലിന് വടക്കുവശത്താണ് ഐതിഹ്യപ്രസിദ്ധമായ യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠയുള്ള ശ്രീകോവിൽ. തന്റെ ഭക്തയായ പെൺകുട്ടിയെ ഉപദ്രവിയ്ക്കാൻ വന്ന യക്ഷിയെ ദേവി ശാന്തയാക്കി ഇവിടെ കുടിയിരുത്തുകയായിരുന്നു എന്നാണ് സങ്കല്പം. വറപൊടി നിവേദ്യമാണ് ഇവിടെ പ്രധാന വഴിപാട്. ==== വീരഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം ==== നാഗപ്രതിഷ്ഠയുടെ നേരെ പടിഞ്ഞാറ് ഉയരത്തിലാണ് ചക്കുളത്തുകാവിലെ ഏറ്റവും പുതിയ ഉപപ്രതിഷ്ഠയായ വീരഹനുമാനെ പ്രതിഷ്ഠിച്ച ക്ഷേത്രം. കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഹനുമദ്വിഗ്രഹങ്ങളിലൊന്നാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. പതിനെട്ടടി ഉയരം വരുന്ന ഈ വിഗ്രഹം, ഒറ്റക്കല്ലിൽ തീർത്തതാണ്. ഇടതുകയ്യിൽ ഗദ തലകീഴായി പിടിച്ച്, വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ് ഇവിടെയുള്ള ഹനുമദ്വിഗ്രഹം. പ്രത്യേകം മതിലകത്തോടുകൂടിയ ഈ ക്ഷേത്രം 2016-ലാണ് പണികഴിപ്പിച്ചത്. ആദ്യകാലത്ത് ക്ഷേത്രത്തിലെ മൂലകുടുംബക്ഷേത്രത്തിൽ അഷ്ടദിക്പാലകർക്കൊപ്പം പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെട്ടിരുന്ന ഹനുമാനെ, സ്ഥലപരിമിതിമൂലം ഇങ്ങോട്ട് മാറ്റിപ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുകയായിരുന്നു. താഴെനിന്ന് പന്ത്രണ്ടുപടികൾ കയറിവേണം നടയ്ക്കുനേരെയെത്താൻ. പടികളുടെ താഴെയായി ആനമുഖത്തോടുകൂടിയ ഒരു എടുപ്പുണ്ട്. ഹനുമാൻ സ്വാമിയെ ഉപാസിയ്ക്കുന്നത് ശത്രുദോഷങ്ങളിൽ നിന്നു മോചനം നൽകുമെന്നാണ് ഭക്തജനവിശ്വാസം. തന്മൂലം നിരവധി ആളുകളാണ് ഇവിടെ ദർശനത്തിനെത്തുന്നത്. സർവ്വകാര്യസിദ്ധി വിളക്കുഴിച്ചിലാണ് ഇവിടെയുള്ള പ്രധാന വഴിപാട്. കൂടാതെ സാധാരണ ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രങ്ങളിലെപ്പോലെ വടമാല, വെറ്റിലമാല, അവിൽ നിവേദ്യം, വെണ്ണക്കാപ്പ് ചാർത്തൽ എന്നിവയും അതിവിശേഷമായ വഴിപാടുകളിൽ പെടുന്നു. [[ചൈത്രം|ചൈത്രമാസത്തിലെ]] [[പൗർണ്ണമി|പൗർണ്ണമിനാളിൽ]] നടക്കുന്ന ഹനുമാൻ ജയന്തിയാണ് ഇവിടെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷം. ഇതിനോടനുബന്ധിച്ച് ഇവിടെ '''ആഞ്ജനേയോത്സവം''' എന്ന പേരിൽ പത്തുദിവസത്തെ ഉത്സവം നടത്തിവരുന്നുണ്ട്. ഇതുകൂടാതെ [[കർക്കടകം|കർക്കടകമാസത്തിലെ]] [[രാമായണമാസം|രാമായണമാസാചരണവും]] അതിവിശേഷമാണ്. ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തൊട്ടടുത്തായി മറ്റൊരു ശ്രീകോവിലും കാണാം. ഇവിടെ രാധാകൃഷ്ണന്മാരാണ് പ്രതിഷ്ഠ. ഇതും താരതമ്യേന പുതിയൊരു ശ്രീകോവിലാണ്. കൃഷ്ണശിലാനിർമ്മിതമായ വിഗ്രഹത്തിൽ വലതുവശത്ത് ശ്രീകൃഷ്ണനും ഇടതുവശത്ത് രാധയുമാണ് പ്രതിഷ്ഠകൾ. വലതുകയ്യിൽ [[ഓടക്കുഴൽ]] പിടിച്ച്, ഇടതുകൈ രാധയുടെ തോളത്തുവച്ചുനിൽക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ് ഇവിടെ ശ്രീകൃഷ്ണപ്രതിഷ്ഠ. രാധയാണെങ്കിൽ, വലതുകയ്യിൽ താമര പിടിച്ച് ഭഗവാന്റെ കരലാളനത്താൽ നമ്രമുഖിയായി നിൽക്കുന്നു. രണ്ടുപേരെയും ഒരുമിച്ചാണ് വിഗ്രഹത്തിൽ ചിത്രീകരിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. [[അഷ്ടമിരോഹിണി]] ഇവിടെ അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നുണ്ട്. ==== സുബ്രഹ്മണ്യനും ശിവനും ==== ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറുഭാഗം മുഴുവൻ നിരവധി മരങ്ങളാൽ സമ്പുഷ്ടമാണ്. ഇവിടെയുള്ള മരങ്ങളിലെല്ലാം ധാരാളം കൊടികൾ കെട്ടിത്തൂക്കിയിരിയ്ക്കുന്നത് കാണാം. മക്കളില്ലാത്ത ദമ്പതികളുടെ നേർച്ചകളാണ് ഇവയിലധികവും. അവയെ കണ്ടുകൊണ്ട് നടന്നെത്തുന്നത് വടക്കുപടിഞ്ഞാറേമൂലയിലുള്ള സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമിയുടെ ശ്രീകോവിലിനുമുന്നിലാണ്. ഏകദേശം നാലടി ഉയരം വരുന്ന ബാലസുബ്രഹ്മണ്യവിഗ്രഹമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിച്ച്, ഇടതുകൈ അരയിൽ കുത്തിനിൽക്കുന്ന സുബ്രഹ്മണ്യന്ന് [[സ്കന്ദഷഷ്ഠി|സ്കന്ദഷഷ്ഠിയും]] [[തൈപ്പൂയം|തൈപ്പൂയവുമാണ്]] പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷങ്ങൾ. കൂടാതെ എല്ലാമാസത്തെയും വെളുത്ത [[ഷഷ്ഠി|ഷഷ്ഠിയും]] പ്രാധാന്യത്തോടെ ആചരിച്ചുവരുന്നു. സുബ്രഹ്മണ്യശ്രീകോവിലിന് സമീപത്തായി [[കാളിയമർദ്ദനം]] നടത്തുന്ന ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ അതിമനോഹരമായ ഒരു ശില്പവും അതിനോടുചേർന്നുള്ള ചെറിയൊരു ജലപാതയും കാണാം. 2021-ലാണ് ഇവിടെ ഈ ശില്പം പണിതത്. ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്ന ഭക്തരെ ഇത് വളരെയധികം ആകർഷിയ്ക്കുന്നുണ്ട്. ഇവിടെത്തന്നെയാണ് ക്ഷേത്രം വക അഗതിമന്ദിരവും പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. നിരാലംബരായ ആളുകൾക്ക് സുഖകരമായ താമസ-ഭക്ഷണസൗകര്യങ്ങൾ ഏർപ്പാടാക്കിയിട്ടുള്ള ഈ കെട്ടിടം, ക്ഷേത്രം ട്രസ്റ്റിന്റെ സാമൂഹികപ്രവർത്തനങ്ങളിൽ പ്രധാനപങ്കുവഹിയ്ക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്താണ് വഴിപാട് കൗണ്ടർ. മഞ്ഞൾനീരാട്ട്, കൈവട്ടകഗുരുതി, ചുറ്റുവിളക്ക്, കാര്യസിദ്ധി അഭിഷേകം, രക്തപുഷ്പാഞ്ജലി, കുങ്കുമാർച്ചന, പൂമൂടൽ, നെയ്യപ്പം മൂടൽ തുടങ്ങിയവയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. കൂടാതെ നിരവധി മന്ത്രങ്ങൾ കൊണ്ടുള്ള അർച്ചനകളും വിശേഷമാണ്. വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിലെത്തിയാൽ ഐതിഹ്യപ്രസിദ്ധമായ ചക്കരക്കുളം കാണാം. വളരെ ചെറിയൊരു കുളമാണെങ്കിലും ഇവിടെ കുളിയ്ക്കാനും കാലുകഴുകാനുമെല്ലാം സൗകര്യമുണ്ട്. ഉത്സവാവസാനം ദേവിയ്ക്ക് ഇവിടെയാണ് ആറാട്ട് നടക്കുന്നത്. ഇതിന് തൊട്ടടുത്താണ് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനം നൽകുന്ന ശിവന്റെ ശ്രീകോവിൽ. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ശിവലിംഗമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. ശംഖാഭിഷേകം, ധാര, പിൻവിളക്ക്, കൂവളമാല തുടങ്ങി നിരവധി വഴിപാടുകൾ ശിവന്നുണ്ട്. [[ശിവരാത്രി|ശിവരാത്രിയാണ്]] ഇവിടെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷം. കൂടാതെ എല്ലാ [[പ്രദോഷവ്രതം|പ്രദോഷദിവസങ്ങളും]] അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നു. ഭഗവദ്വാഹനമായ [[നന്ദി (പുരാണകഥാപാത്രം)|നന്ദികേശന്റെ]] വിഗ്രഹവും നടയ്ക്കുനേരെ കാണാം. ==== നവഗ്രഹങ്ങളും സരസ്വതീമണ്ഡപവും ==== ശിവക്ഷേത്രത്തിന്റെ പുറകിലാണ് സരസ്വതീമണ്ഡപം. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ആകർഷണങ്ങളിലൊന്നാണിവിടം. ഇവിടെ ഒരേ പീഠത്തിൽ മൂന്നുപ്രതിഷ്ഠകൾ കാണാം - ഭഗവതി (ദുർഗ്ഗ), സരസ്വതി, രാഹു (സർപ്പം). വാൽക്കണ്ണാടിരൂപത്തിലാണ് ഭഗവതിയെ ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. സരസ്വതീരൂപം സാധാരണ കാണുന്നപോലെ പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[വേദം]], പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ജപമാല]] എന്നിവ ധരിച്ച്, മുന്നിലെ രണ്ടുകൈകൾ കൊണ്ട് [[വീണ]] മീട്ടുന്ന രൂപത്തിലാണ്. മൂന്നുവിഗ്രഹങ്ങളും പഞ്ചലോഹത്തിൽ നിർമ്മിച്ചവയാണ്. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടുകളിലൊന്നായ കാര്യസിദ്ധി അഭിഷേകം നടത്തുന്നത് ഇവിടെയാണ്. ഭക്തർക്ക് സ്വന്തം കൈകൊണ്ടുതന്നെ നടത്താവുന്ന അഭിഷേകമാണിത്. ഒരു കുടത്തിൽ ജലം നിറച്ചുകൊണ്ടുവന്ന് അത് ഇവിടെയുള്ള മൂന്നുദേവതകൾക്കും അഭിഷേകം ചെയ്യുന്നു. പേര് സൂചിപ്പിയ്ക്കുന്നതുപോലെ സർവ്വകാര്യസിദ്ധിയാണ് ഇതിന്റെ ഫലമെന്ന് ഭക്തർ വിശ്വസിയ്ക്കുന്നു. സരസ്വതീമണ്ഡപത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്താണ് നവഗ്രഹപ്രതിഷ്ഠയോടുകൂടിയ ശ്രീകോവിൽ. അഴികളോടുകൂടിയ ഈ ശ്രീകോവിലിനകത്ത് ഒരേപീഠത്തിൽ വിവിധ ദിക്കുകളിലേയ്ക്ക് ദർശനമായി നവഗ്രഹദേവതകളെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. ഗ്രഹനായകനായ [[സൂര്യൻ]] നടുക്കും മറ്റുള്ളവർ ചുറ്റും നിൽക്കുന്ന പതിവുസങ്കല്പത്തിൽ തന്നെയാണ് ഇവിടെയും നവഗ്രഹപ്രതിഷ്ഠ. സൂര്യന്റെ കിഴക്കുവശത്ത് [[ശുക്രൻ]], തെക്കുകിഴക്ക് [[ചന്ദ്രൻ]], തെക്ക് [[ചൊവ്വ]], തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് രാഹു, പടിഞ്ഞാറ് [[ശനി]], വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് [[കേതു]], വടക്ക് [[വ്യാഴം]], വടക്കുകിഴക്ക് [[ബുധൻ]] എന്ന ക്രമത്തിലാണ് പ്രതിഷ്ഠ. സൂര്യനും ബുധനും ശുക്രനും കിഴക്കോട്ടും, ചന്ദ്രനും ശനിയും പടിഞ്ഞാറോട്ടും, ചൊവ്വയും രാഹുവും കേതുവും തെക്കോട്ടും വ്യാഴം മാത്രം വടക്കോട്ടും ദർശനം നൽകുന്നു. നിത്യവും ഇവർക്ക് വിശേഷാൽ പൂജകളും വഴിപാടുകളുമുണ്ടാകാറുണ്ട്. === ശ്രീകോവിൽ === ദീർഘചതുരാകൃതിയിൽ തീർത്ത, മേൽക്കൂരയില്ലാത്ത ഒരു ഒറ്റനില ശ്രീകോവിലാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. കരിങ്കല്ലിൽ തീർത്ത ഈ ശ്രീകോവിലിന്റെ മുകളിൽ കോണുകളിലേയ്ക്കുള്ള ഭാഗങ്ങൾ ചെമ്പുമേഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ഇവിടെയുള്ള സോപാനപ്പടികൾ നേരിട്ടുകയറാൻ പറ്റുന്ന രീതിയിലാണ് പണികഴിപ്പിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. അകത്തേയ്ക്കുള്ള വാതിലിന് ഇരുവശവുമായി രണ്ട് ദ്വാരപാലികമാരുടെ രൂപങ്ങൾ കൊത്തിവച്ചിട്ടുണ്ട്. ശ്രീകോവിലിനകത്ത് ഒരുമുറിയേയുള്ളൂ. അതാണ് വിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ഠിച്ച ഗർഭഗൃഹം. ഏകദേശം ഒരടി ഉയരം വരുന്ന സ്വയംഭൂവായ ശിവലിംഗവും പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുള്ള, വനദുർഗ്ഗാദേവിയുടെ നാലടി ഉയരം വരുന്ന അഷ്ടബാഹുപഞ്ചലോഹവിഗ്രഹവും കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെട്ടിരിയ്ക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിലെ മൂലപ്രതിഷ്ഠയായ സ്വയംഭൂലിംഗത്തിലാണ് ഇവിടെ പ്രധാന പൂജകൾ അധികവും നടത്താറുള്ളത്. [[കൊല്ലൂർ മൂകാംബികാക്ഷേത്രം|കൊല്ലൂർ മൂകാംബിക]], [[ചോറ്റാനിക്കര ഭഗവതിക്ഷേത്രം|ചോറ്റാനിക്കര]] തുടങ്ങിയ ക്ഷേത്രങ്ങളിലെപ്പോലെ ദേവിയുടെ സമസ്തഭാവങ്ങളും കൂടിച്ചേർന്ന ഒരു മൂർത്തിയായാണ് ഇവിടെയും സങ്കല്പമുള്ളത്. 1981-ൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നടന്ന നവീകരണകലശത്തിനുശേഷമാണ് ഇവിടെ ദേവിയ്ക്ക് സ്വരൂപത്തിൽ വിഗ്രഹമുണ്ടായത്. ഏറ്റവും പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[സുദർശനചക്രം]], അതിനുമുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[നാന്ദകം]] എന്ന [[വാൾ]], അതിന്റെയും മുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[അമ്പ്]] എന്നിവയും ഏറ്റവും പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ശംഖ്]], അതിന്റെ മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ത്രിശൂലം]], അതിന്റെയും മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[വില്ല്]] എന്നിവയും ധരിച്ച ദേവി, ഏറ്റവും മുന്നിലുള്ള രണ്ടുകൈകൾ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു. അങ്ങനെ, വിശ്വപ്രകൃതിയുടെ മൂലതേജസ്സിനെ മുഴുവൻ ആവാഹിച്ചുകൊണ്ട് സാക്ഷാൽ ചക്കുളത്തുകാവിലമ്മ, മഹാശക്തിസ്വരൂപിണിയായി ശ്രീലകത്ത് വാഴുന്നു. ശ്രീകോവിലിന്റെ പുറംചുവരുകൾ പൂർണ്ണമായും സ്വർണ്ണം പൂശിയ നിലയിലാണ് കാണപ്പെടുന്നത്. ഇവിടെ ധാരാളം ദേവതാരൂപങ്ങളുണ്ട്. അവയെല്ലാം സ്വർണ്ണത്തിൽ കുളിച്ച് കാണപ്പെടുന്ന കാഴ്ച അതിമനോഹരമാണ്. ചണ്ഡികാദേവി, മഹിഷാസുരമർദ്ദിനി, [[ത്രിപുരസുന്ദരി]], [[മധുര മീനാക്ഷി ക്ഷേത്രം|മധുര മീനാക്ഷി]], [[കാമാക്ഷി അമ്മൻ കോവിൽ|കാഞ്ചി കാമാക്ഷി]], [[സപ്തമാതൃക്കൾ]], [[അഷ്ടലക്ഷ്മി|അഷ്ടലക്ഷ്മിമാർ]] തുടങ്ങിയ ദേവീരൂപങ്ങൾക്കാണ് ഇവിടെ പ്രാധാന്യമെങ്കിലും ഗണപതി, സുബ്രഹ്മണ്യൻ തുടങ്ങിയവരുടെ രൂപങ്ങളും ഇവിടെ കാണാം. ശ്രീകോവിലിന് നേരെമുന്നിലായി ചെറിയൊരു നമസ്കാരമണ്ഡപവും കാണാം. ഇവിടെയാണ് പൂജകൾക്കുശേഷം ശാന്തിക്കാർ നമസ്കരിയ്ക്കാൻ ഉപയോഗിയ്ക്കുന്നത്. ഇവിടെ ദേവീവാഹനമായ സിംഹത്തിന്റെ ഒരു പ്രതിഷ്ഠയുമുണ്ട്. സിംഹത്തെ വണങ്ങിവേണം ദേവിയെ വണങ്ങാനെന്നാണ് ചിട്ട. വടക്കുവശത്ത് അഭിഷേകജലം ഒഴുക്കിവിടാൻ ഓവും പണിതിട്ടുണ്ട്. === നാലമ്പലം === ശ്രീകോവിലിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റി നാലമ്പലം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. സാമാന്യം വലുപ്പമുള്ള നാലമ്പലമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. അകത്തേയ്ക്ക് കയറുന്ന വാതിലിന് ഇരുവശവുമായി വാതിൽമാടങ്ങൾ പണിതിട്ടുണ്ട്. തെക്കേ വാതിൽമാടത്തിൽ വച്ചാണ് നിത്യേനയുള്ള വിശേഷാൽ പൂജകളും ഹോമങ്ങളും നടക്കുന്നത്. ഇവിടെത്തന്നെയാണ് [[ചെണ്ട]], [[മദ്ദളം]], [[തിമില]], [[ഇലത്താളം]] തുടങ്ങിയ വാദ്യങ്ങൾ സൂക്ഷിച്ചുവയ്ക്കുന്നതും. തെക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ പതിവുപോലെ [[തിടപ്പള്ളി|തിടപ്പള്ളിയും]] വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ [[കിണർ|കിണറും]] പണിതിട്ടുണ്ട്. ഇവിടത്തെ കിണർ ദീർഘചതുരാകൃതിയിലാണ് കുഴിച്ചിട്ടുള്ളത്. പമ്പ-മണിമല നദികളുമായും കുളവുമായും ഇതിന് നേരിട്ട് ബന്ധമുണ്ടെന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത്. തിടപ്പള്ളിയ്ക്ക് സമീപം പ്രത്യേകം അലങ്കരിച്ച ഒരു [[ഊഞ്ഞാൽ|ഊഞ്ഞാലും]] അതിൽ ദേവിയുടെ മറ്റൊരു പ്രതിഷ്ഠയുമുണ്ട്. മൂലവിഗ്രഹത്തിന്റെ അതേ മാതൃകയിൽ തീർത്ത ഈ വിഗ്രഹത്തിന് സമീപം രണ്ട് [[തലയിണ|തലയിണകളും]] [[മെത്ത|മെത്തയും]] അലങ്കരിച്ചുവച്ചിട്ടുണ്ട്. ആട്ടുന്നത് സർവ്വൈശ്വര്യസിദ്ധിയ്ക്ക് ഉത്തമമാണെന്ന് വിശ്വസിച്ചുവരുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്ന എല്ലാവരും ഇതും കൂടി ചെയ്തിട്ടേ പോകാറുള്ളൂ. ശ്രീകോവിലിന്റെ തെക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് മറ്റൊരു ചെറിയ ശ്രീകോവിലിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി ഗണപതിഭഗവാന്റെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ഈ വിഗ്രഹവും ശിലാനിർമ്മിതമാണ്. വലത്തോട്ട് തുമ്പിക്കൈ നീട്ടിനിൽക്കുന്ന ഗണപതിയുടെ പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[മഴു|മഴുവും]] പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[കയർ|കയറും]] മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[മോദകം|മോദകവും]] കാണാം. മുന്നിലെ വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭഗവാൻ ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു. ഗണപതിഹോമം, കറുകമാല, നാരങ്ങാമാല, ഉണ്ണിയപ്പം എന്നിവയാണ് ഗണപതിയ്ക്ക് പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. [[വിനായക ചതുർത്ഥി|വിനായക ചതുർത്ഥിനാളിൽ]] ഇവിടെ വിശേഷാൽ പൂജകളുണ്ടാകാറുണ്ട്. {{പ്രധാന ലേഖനം|ബലിക്കല്ല്}} ശ്രീകോവിലിന് ചുറ്റുമായി അകത്തെ ബലിവട്ടം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. അഷ്ടദിക്പാലകർ (കിഴക്ക് - [[ഇന്ദ്രൻ]], തെക്കുകിഴക്ക് - [[അഗ്നി]], തെക്ക് - [[യമൻ]], തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് - [[നിരൃതി]], പടിഞ്ഞാറ് - [[വരുണൻ]], വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് - [[വായു]], വടക്ക് - [[കുബേരൻ]] & [[ചന്ദ്രൻ]], വടക്കുകിഴക്ക് - [[ഈശാനൻ]]), സപ്തമാതൃക്കൾ (തെക്കുഭാഗത്ത് ഒറ്റക്കല്ലിൽ - കിഴക്കുനിന്ന് [[ബ്രാഹ്മി]], [[മാഹേശ്വരി]], [[കൗമാരി]], [[വൈഷ്ണവി]], [[വാരാഹി]], [[ഇന്ദ്രാണി]], [[ചാമുണ്ഡി]] എന്ന ക്രമത്തിൽ), [[വീരഭദ്രൻ]] (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം - കിഴക്കുഭാഗത്ത്), ഗണപതി (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം - പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത്), ബ്രഹ്മാവ് (വടക്കുകിഴക്കിനും കിഴക്കിനുമിടയിൽ), [[അനന്തൻ]] (തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനും പടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ശാസ്താവ് (തെക്കിനും തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ദുർഗ്ഗ (പടിഞ്ഞാറിനും വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), സുബ്രഹ്മണ്യൻ (വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനും വടക്കിനുമിടയിൽ), നിർമ്മാല്യധാരി (വടക്കിനും വടക്കുകിഴക്കിനുമിടയിൽ ശിവലിംഗരൂപത്തിൽ - ഇവിടെ [[മുണ്ഡിനി]]) എന്നിവരെ പ്രതിനിധീകരിയ്ക്കുന്ന ബലിക്കല്ലുകൾ ഇവിടെ കാണാം. നിലവിൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നിത്യശീവേലിയില്ലാത്തതിനാൽ ഇവ പ്രതീകാത്മകമായാണ് കണ്ടുവരുന്നത്. ബലിക്കല്ലുകൾ ദേവന്റെ/ദേവിയുടെ വികാരഭേദങ്ങളാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. തന്മൂലം അവയിൽ ചവിട്ടുന്നതും തൊട്ടുതലയിൽ വയ്ക്കുന്നതും നിരോധിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. ==കാർത്തികസ്തംഭം== അധർമ്മത്തിൻന്റെയും തിന്മയുടെയും ഭൗതിക പ്രതീകമാണ് കാർത്തികസ്തംഭം. ഇത് കത്തിച്ച് ചാമ്പലാക്കുന്ന ചടങ്ങിലൂടെ തിന്മയെ [[അഗ്നി]] വിഴുങ്ങി നന്മ ആധിപത്യം സ്ഥാപിക്കുന്നു എന്നാണ് വിശ്വാസം. വൃശ്ചികമാസത്തിലെ തൃക്കാർത്തിക ദിവസമാണ് ഈ ചടങ്ങ് നടക്കുന്നത്. പൊക്കമുള്ള തൂണിൽ വാഴക്കച്ചി, പഴയ ഓലകൾ, പടക്കം, ദേവിയ്ക്ക് ചാർത്തിയ ഒരു വർഷത്തെ ഉടയാടകൾ എന്നിവ പൊതിഞ്ഞുകെട്ടി അതിന്മേൽ നാടിൻറെ സർവ്വ തിന്മകളെയും ആവാഹിക്കുന്നു. ദീപാരാധനയ്ക്ക് മുമ്പായി ഇത് കത്തിക്കും. സർവ്വ ദുഃഖദുരിതങ്ങളും ഇതോടെ തീരുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. == നാരീപൂജ == ചക്കുളത്തുകാവിലെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ അനുഷ്ഠാനമാണ് നാരീപൂജ. അന്നേദിവസം ഇന്ത്യയിലെ പ്രശസ്തരായ വനിതകളെ അതിഥിയായി ക്ഷണിച്ച് ഇവിടെ നാരീപൂജയ്ക്കിരുത്താറുണ്ട്{{തെളിവ്}}. അലങ്കരിച്ച പീഠത്തിൽ സ്ത്രീകളെ ഇരുത്തി, ഭക്ത്യാദരപൂർവ്വം പൂജാരി ഇവരെ ദുർഗ്ഗാ സങ്കൽപ്പത്തിൽ പൂജിക്കുന്നു. സ്ത്രീകൾ എവിടെ മാനിക്കപ്പെടുന്നുവോ അവിടെ ദേവതമാർ ആനന്ദിക്കുന്നുവെന്ന സങ്കല്പവും സ്ത്രീയെ ശക്തിസ്വരൂപിണിയായി ആരാധിക്കണമെന്ന താന്ത്രിക സങ്കല്പവുമാണ് ഇത്തരമൊരു പൂജയുടെ പൊരുൾ. സ്ത്രീയാണ് സൃഷ്ടിയുടെ അടിസ്ഥാനം എന്ന സങ്കൽപ്പത്തിൽ നിന്നാണ് ശാക്തേയർ മഹാദേവിയെ ആരാധിച്ചത്‌. ഈ വിശ്വാസപ്രകാരം സ്ത്രീകളെ ലോകമാതാവായ ആദിപരാശക്തിയുടെ പ്രതീകമായി ആരാധിക്കുന്ന ശാക്തേയ പൂജയാണിത്. == വിശേഷ ദിവസങ്ങൾ == ചൊവ്വ, വെള്ളി, [[പൗർണ്ണമി]], അമാവാസി, അഷ്ടമി, നവമി, ജന്മ നക്ഷത്ര ദിവസം, മലയാളം- ഇംഗ്ലീഷ് മാസങ്ങളിലെ ഒന്നാം തീയതി തുടങ്ങിയവ ദർശനത്തിന് പ്രധാനമാണ്. പൊതുവേ ചൊവ്വ, വെള്ളി, ഞായർ ദിവസങ്ങളിൽ ദർശനത്തിന് തിരക്ക് അനുഭവപ്പെടാറുണ്ട്. കുംഭമാസത്തിലെ മകം- പൂരം ദിവസങ്ങൾ അതിവിശേഷം. [[നവരാത്രി]], [[തൃക്കാർത്തിക]], [[ശിവരാത്രി]], [[ദീപാവലി]], മണ്ഡലകാല ദിവസങ്ങൾ, മകരചൊവ്വ തുടങ്ങിയവ വിശേഷമാണ്. [[വിദ്യാരംഭം]], [[തൃക്കാർത്തിക]] ([[പൊങ്കാല]]) എന്നിവ അതിപ്രധാനം. == ദർശന സമയം == *രാവിലെ 4.30 AM മുതൽ ഉച്ചക്ക് 1 PM വരെ. *വൈകുന്നേരം 4.30 PM മുതൽ രാത്രി 8 PM വരെ. ==എത്തിച്ചേരുവാനുള്ള വഴി== തിരുവല്ലയിൽ നിന്ന് ഏകദേശം ഒമ്പതുകിലോമീറ്റർ പടിഞ്ഞാറുമാറി, അമ്പലപ്പുഴയ്ക്കുള്ള വഴിയിൽ, പത്തനംതിട്ട-ആലപ്പുഴ ജില്ലകളുടെ അതിർത്തിയിലാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. തിരുവല്ലയിൽ നിന്ന് ധാരാളം ബസ്സുകൾ അമ്പലപ്പുഴയ്ക്കുണ്ട്. അവയിലൊന്നിൽ കയറിയാൽ ക്ഷേത്രത്തിനടുത്തുള്ള ബസ് സ്റ്റോപ്പിൽ ഇറങ്ങാവുന്നതാണ്. പ്രധാന വഴിയിൽ തന്നെ ക്ഷേത്രകവാടം കാണാം. അതിലൂടെ അല്പം കൂടി മുന്നോട്ടുപോയാൽ ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലെത്താം. തീവണ്ടി വഴി വരുന്നവർക്ക് [[തിരുവല്ല തീവണ്ടിനിലയം|തിരുവല്ല റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനാണ്]] ഏറ്റവും അടുത്തുള്ളത് (9 കിലോമീറ്റർ). ഇവിടെ ഭൂരിപക്ഷം തീവണ്ടികൾക്കും സ്റ്റോപ്പുണ്ട്. മറ്റൊരു പ്രധാന സ്റ്റേഷൻ [[ഹരിപ്പാട് തീവണ്ടിനിലയം|ഹരിപ്പാട്ടാണ്]] (13 കിലോമീറ്റർ). [[അമ്പലപ്പുഴ തീവണ്ടിനിലയം|അമ്പലപ്പുഴ സ്റ്റേഷനും]] വളരെ അടുത്താണ്. തന്മൂലം [[തിരുവല്ല ശ്രീവല്ലഭമഹാക്ഷേത്രം]], [[അമ്പലപ്പുഴ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം]], [[ഹരിപ്പാട് സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമിക്ഷേത്രം]], [[മണ്ണാറശ്ശാല നാഗരാജക്ഷേത്രം]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ ദർശനം നടത്തുന്നവർക്ക് കൂട്ടിച്ചേർക്കാവുന്ന ക്ഷേത്രമാണ് ചക്കുളത്തുകാവ്. == അവലംബം == {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഭദ്രകാളിക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ദുർഗ്ഗാക്ഷേത്രങ്ങൾ]] {{Hindu temples in Kerala}} is22uxcclgknj5aa4584sxaonlxqvfb 4666515 4666514 2026-09-13T03:05:16Z ~2026-48203-56 222590 /* ഐതിഹ്യം */ 4666515 wikitext text/x-wiki {{refimprove}} {{Infobox Mandir |image = |caption=ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം |creator = |proper_name = ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം |date_built = |primary_deity = [[ദുർഗ്ഗ]] ([[ആദിപരാശക്തി]], [[ഭദ്രകാളി]], [[മഹാലക്ഷ്മി]], [[മഹാസരസ്വതി]] സങ്കല്പങ്ങൾ ഉറച്ച ദേവത) |architecture = [[തെക്കേ ഇന്ത്യൻ]], [[കേരളീയ രീതി]] |location =[[നീരേറ്റുപുറം]], [[തലവടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]], [[കുട്ടനാട് താലൂക്ക്]], [[ആലപ്പുഴ ജില്ല]], [[തിരുവല്ല|തിരുവല്ലയ്ക്ക്]] സമീപം, [[കേരളം]] |coordinates = }} [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ]] [[കുട്ടനാട് താലൂക്ക്|കുട്ടനാട് താലൂക്കിൽ]] [[തലവടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|തലവടി പഞ്ചായത്തിൽ]] [[നീരേറ്റുപുറം|നീരേറ്റുപുറത്ത്]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു പ്രസിദ്ധ ഹൈന്ദവ ക്ഷേത്രമാണ് '''ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം'''. [[പത്തനംതിട്ട ജില്ല|പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിലെ]] [[തിരുവല്ല]] നഗരത്തിൽ നിന്നും ഏകദേശം ഒൻപത് കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ജഗദീaശ്വരിയും [[പരാശക്തി|ആദിപരാശക്തിയുമായ]] [[വനദുർഗ്ഗ|വനദുർഗ്ഗയാണ്]] ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠ. '''ചക്കുളത്തമ്മ''' എന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന ഇവിടുത്തെ ഭഗവതി [[മഹാകാളി]], [[മഹാലക്ഷ്മി]], [[മഹാസരസ്വതി]], [[ഭുവനേശ്വരി]], [[ഭദ്രകാളി]] തുടങ്ങി ആദിപരാശക്തിയുടെ എല്ലാ പ്രധാന ഭാവങ്ങളിലും ആരാധിയ്ക്കപ്പെട്ടുവരുന്നു. ഉപദേവതകളായി [[ഗണപതി]], [[പരമശിവൻ]], [[മഹാവിഷ്ണു]], [[സുബ്രഹ്മണ്യൻ]], [[ശാസ്താവ്]], [[ഹനുമാൻ]], [[രാധ|രാധാസമേതനായ]] [[ശ്രീകൃഷ്ണൻ]], ദുർഗ്ഗ, സരസ്വതി, [[നവഗ്രഹങ്ങൾ]], [[നാഗദൈവങ്ങൾ]], [[രാഹു]], [[ബ്രഹ്മരക്ഷസ്സ്]], [[യക്ഷി|യക്ഷിയമ്മ]], [[ആനമറുത]] എന്നിവർക്കും പ്രതിഷ്ഠകളുണ്ട്. [[വൃശ്ചികം|വൃശ്ചികമാസത്തിലെ]] [[തൃക്കാർത്തിക]] ദിവസം പ്രസിദ്ധമായ '''[[പൊങ്കാല]]''' നടക്കുന്നു. സാക്ഷാൽ പ്രപഞ്ച നാഥയായ ഭഗവതിക്ക് മുൻപിൽ സ്ത്രീകൾ ഇഷ്ടകാര്യസിദ്ധിക്കായി നടത്തപ്പെടുന്ന [[ദ്രാവിഡർ|ദ്രാവിഡ]] ആചാരപ്രകാരമുള്ള ഒരു ആരാധനയാണ് പൊങ്കാല. അന്നേദിവസം നടക്കുന്ന [[കാർത്തികസ്തംഭം]], ലക്ഷദീപം, [[ധനു]]മാസത്തിലെ മുപ്പെട്ട് വെള്ളിയാഴ്ചയുള്ള നാരീപൂജ, വിളിച്ചു ചൊല്ലിയുള്ള പ്രാർഥന, ലഹരിവിമോചന പ്രതിജ്ഞ തുടങ്ങിയ ചടങ്ങുകളും ഇവിടെയുണ്ട്. ഭഗവതിയ്ക്ക് ധനു ഒന്നു മുതൽ പന്ത്രണ്ടു വരെയുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ കൊടിയേറി ഉത്സവമുണ്ട്. കൂടാതെ [[നവരാത്രി]]യും ഇവിടെ അതി വിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നു. മദ്ധ്യ തിരുവതാംകൂറിലെ "സ്ത്രീകളുടെ ശബരിമല" എന്നാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. <ref>http://malayalam.nativeplanet.com/thiruvalla/attractions/chakkulathu-kavu-temple/</ref> പട്ടമന എന്നുപേരുള്ള ഒരു [[നമ്പൂതിരി]] കുടുംബം വകയാണ് ക്ഷേത്രഭരണം. ആലപ്പുഴ, പത്തനംതിട്ട, [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം]] എന്നീ ജില്ലകളുടെ അതിർത്തിയിൽ [[പമ്പാനദി|പമ്പാനദിയുടെയും]] [[മണിമലയാർ|മണിമലയാറിന്റെയും]] സംഗമസ്ഥാനത്താണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. == ഐതിഹ്യം == === സ്ഥലനാമം, ക്ഷേത്രപ്രതിഷ്ഠ === ശുംഭനിശുംഭാസുരന്മാരെ നിഗ്രഹിച്ച് പ്രപഞ്ചത്തിൽ നന്മയും സമാധാനവും പുനർസ്ഥാപിച്ച ആദിപരാശക്തിയുടെ ഉജ്ജ്വലമായ ചൈതന്യമാണ് ചക്കുളത്ത് കാവിൽ വനദുർഗ്ഗയായി കുടികൊള്ളുന്നത്. ഇന്ന് ക്ഷേത്രമിരിയ്ക്കുന്ന സ്ഥലം പണ്ട് കൊടുംകാടായിരുന്നു. കാട്ടിൽ വിറകുവെട്ടാൻ പോയ ഒരു വേടൻ തന്നെ കൊത്താൻ വന്ന സർപ്പത്തെ വെട്ടി. പക്ഷേ, അതു ചത്തില്ല. പിന്നീട് ഇതേ സർപ്പത്തെ ഒരു കുളക്കരയിലെ പുറ്റിന് മുകളിൽ കണ്ടപ്പോൾ വേടൻ വീണ്ടും അതിനെ ആക്രമിച്ചു. പക്ഷേ, ഇത്തവണ പുറ്റ് പൊട്ടി ജലപ്രവാഹമുണ്ടായി. അമ്പരന്നുനിന്ന വേടന് മുന്നിൽ ഒരു സന്യാസി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. ഇതേ സമയം വേടന്റെ കുടുംബവും അവിടെ എത്തിയിരുന്നു. വെള്ളത്തിന് [[പാൽ|പാലും]] തേനും കലർന്ന നിറം വരുമ്പോൾ ജലപ്രവാഹം അവസാനിക്കുമെന്ന് സന്യാസി അവരോട് പറഞ്ഞു. ശുംഭനിശുംഭന്മാരെ വധിച്ചശേഷം പ്രപഞ്ചനാഥയായ സാക്ഷാൽ [[പരാശക്തി|ആദിപരാശക്തി]] ജലശയനം നടത്തിയ വെള്ളമാണിതെന്നും പുറ്റ് പൊളിച്ച് നോക്കിയാൽ ജഗദീശ്വരിയുടെ ഒരു പ്രതിഷ്ഠ കാണാമെന്നും അതിനെ ആരാധിച്ചാൽ സർവ്വ ഐശ്വര്യങ്ങളും ഉണ്ടാകുമെന്നും പറഞ്ഞ് പുറ്റ് ഉടച്ച് സന്യാസി വിഗ്രഹം പുറത്തെടുത്തു. അതോടെ അദ്ദേഹം അപ്രത്യക്ഷനായി. അന്ന് രാത്രി വേടൻ്റെ സ്വപ്നത്തിൽ സന്യാസിയായി വന്നത് സാക്ഷാൽ [[നാരദൻ|നാരദമുനിയാണെന്നും]] വെളിപ്പെട്ടു. ആ വിഗ്രഹമാണ് ചക്കുളത്തുകാവിൽ കുടികൊള്ളുന്നത് എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. അന്നുമുതൽ വേടനും കുടുംബവും ആ വനത്തിൽ തന്നെ താമസം തുടങ്ങി. എല്ലാ ദിവസവും കാട്ടിൽപ്പോയി വിറകും ഭക്ഷണസാധനങ്ങളും ശേഖരിച്ച് മൺകലത്തിൽ പാചകം ചെയ്താണ് അവർ കഴിഞ്ഞു പോന്നത്. ഉണ്ടാക്കുന്ന ഭക്ഷണത്തിൻ്റെ ഒരു പങ്ക് ഭഗവതിക്ക് നൽകിയ ശേഷമാണ് അവർ കഴിച്ചിരുന്നത്. ഒരു ദിവസം ഭക്ഷണസാധനങ്ങൾ ശേഖരിക്കാൻ പോയ അവർക്ക് യാതൊന്നും കിട്ടിയില്ല. വഴിപാട് മുടങ്ങുമല്ലോ എന്നോർത്ത് വിഷമിച്ച വേടനും കുടുംബവും കലം നിറയെ ചോറും കറികളും ഇരിയ്ക്കുന്നത് കണ്ട് അമ്പരന്നു . ഇതെല്ലാം ഭഗവതിയുടെ അനുഗ്രഹമാണെന്നറിഞ്ഞ അവർ ഉച്ചത്തിൽ ദേവീനാമങ്ങൾ ഉരുവിട്ടു. ഇതേ സമയം ഒരു അശരീരിയും ഉണ്ടായി. അത് ഇങ്ങനെയായിരുന്നു: {{cquote|മക്കളേ, ഞാൻ നിങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി ഉണ്ടാക്കിയതാണ് ഈ ആഹാരം. ഇത് കഴിച്ച് വിശ്രമിക്കുക. നിങ്ങളുടെ നിഷ്കളങ്കമായ ഭക്തിയിൽ ഞാൻ വളരെ സന്തുഷ്ടയാണ്. തീരാദുഃഖങ്ങളിൽ പോലും എന്നെ കൈവിടാത്തവർക്ക് ഞാൻ ദാസിയും തോഴിയും ആയിരിക്കും. ഭക്തിപൂർവ്വം ആര് എവിടെനിന്ന് വിളിച്ചാലും അവരോടൊപ്പം ഞാൻ എപ്പോഴും ഉണ്ടായിരിക്കും.}} ഇതിൻ്റെ ഓർമ്മ പുതുക്കാനാണ് ചക്കുളത്തു കാവിൽ ജനലക്ഷക്ഷങ്ങൾ പൊങ്കാല ഇടുന്നത്. ഭക്തർ അമ്മയ്ക്ക് പൊങ്കാല ഇടുമ്പോൾ അവരിലൊരാളായി അമ്മയും പൊങ്കാലയിടാനുണ്ടാകുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. പിൽക്കാലത്ത് ആ വേടനും കുടുംബവും സ്ഥലം വിട്ടുപോകുകയും ബ്രാഹ്മണർ അവിടെ താമസമാക്കുകയും ചെയ്തു. അവരിൽ പ്രധാനിയായ പട്ടമന ഇല്ലത്തെ നമ്പൂതിരി താന്ത്രികവിധികളോടുകൂടിയ ക്ഷേത്രം ഇവിടെ പണികഴിപ്പിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. അങ്ങനെയാണ് ചക്കുളത്തുകാവ് ക്ഷേത്രം നിലവിൽ വന്നത്. 1981-ൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നടന്ന നവീകരണത്തിനു ശേഷം അഷ്ടബാഹുക്കളോടുകൂടിയ ആദിപരാശക്തിയുടെ മൂർത്തരൂപമായ വനദുർഗ്ഗയെ പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. മഹാകാളി, മഹാലക്ഷ്മി, മഹാസരസ്വതി തുടങ്ങിയ പ്രധാന ഭാവങ്ങളിൽ ജഗദീശ്വരി ഇവിടെ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു.<ref>http://chakkulathukavutemple.org/about-temple/</ref> പ്രധാന പ്രതിഷ്‌ഠയായ വനദുർഗ്ഗയ്ക്ക് പുറമേ പരമശിവൻ, മഹാവിഷ്‌ണു, ഗണപതി, ധർമ്മശാസ്താവ്, സുബ്രഹ്മണ്യൻ, യക്ഷിയമ്മ, നവഗ്രഹങ്ങൾ എന്നിവർക്കും ഇവിടെ തുല്യ പ്രാധാന്യത്തോടെ സ്ഥാനം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. === യക്ഷിയമ്മ === കേരളത്തിലെ പല ക്ഷേത്രങ്ങളിലും കണ്ടുവരുന്ന ഒരു ഉപപ്രതിഷ്ഠയാണ് യക്ഷിയമ്മ. പ്രധാനമായും തെക്കൻ കേരളത്തിലാണ് ഈ പ്രതിഷ്ഠ കണ്ടു വരുന്നതെങ്കിലും കേരളത്തിന്റെ മറ്റു ഭാഗങ്ങളിലും ഒട്ടും കുറവല്ല. ചരിത്രപരമായി നോക്കുമ്പോൾ ആദിദ്രാവിഡസങ്കല്പത്തിലെ പ്രേതാരാധനയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു കിടക്കുന്നതാണ് യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠകൾ. അതേ സമയം സൗന്ദര്യം, അമാനുഷിക ശക്തി, പ്രേമം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളും യക്ഷികളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടുകിടക്കുന്നു. ഇങ്ങനെയൊക്കെ ആന്നെങ്കിലും യക്ഷിയ്ക്ക് സവിശേഷ പ്രാധാന്യം നൽകുന്ന ക്ഷേത്രങ്ങൾ വളരെ കുറവാണ്. ചക്കുളത്തുകാവ് ക്ഷേത്രം അവയിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടതാണ്. നാലമ്പലത്തിനു പുറത്ത് തെക്കു പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത്, പ്രത്യേകം കെട്ടിയുണ്ടാക്കിയ ശ്രീകോവിലിലാണ് യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠ. ഇവിടെ ഈ പ്രതിഷ്ഠ വരാൻ കാരണമായ കഥ ഇങ്ങനെയാണ്: ഒരിയ്ക്കൽ, ക്ഷേത്ര ഊരാളകുടുംബമായ പട്ടമന ഇല്ലത്തെ ഒരു പെൺകുട്ടി, പമ്പയാറ്റിൽ കുളിയ്ക്കാൻ പോയപ്പോൾ അവളെ അതിഭീകരിയായ ഒരു യക്ഷി ആക്രമിച്ചു. പലതവണ പെൺകുട്ടി ഓടിരക്ഷപ്പെടാൻ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും അപ്പോഴെല്ലാം യക്ഷി അവളെ പിന്തുടർന്നു. അവസാന രക്ഷയ്ക്കായി അവൾ ചക്കുളത്തമ്മയെത്തന്നെ ശരണം പ്രാപിച്ചു. ഭക്തയുടെ വിഷമം മനസ്സിലാക്കിയ ദേവി, ഉടനെ ത്രിശൂലവുമായി വരികയും യക്ഷിയെ ഭയപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു. പരിഭ്രാന്തയായ യക്ഷി, തന്നെ ഒന്നും ചെയ്യരുതെന്നും ഇനി ആരെയും താൻ ഉപദ്രവിയ്ക്കില്ലെന്നും സത്യം ചെയ്ത് ഒഴിഞ്ഞുപോയി. അങ്ങനെ മോക്ഷം കിട്ടിയ യക്ഷിയെ, പിന്നീട് ദേവിയുടെ സമീപം തന്നെ കുടിയിരുത്തുകയുണ്ടായി. ഒരു [[വാൽക്കണ്ണാടി|വാൽക്കണ്ണാടിയുടെ]] രൂപത്തിലാണിവിടെ യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠ. == ക്ഷേത്രനിർമ്മിതി == === ക്ഷേത്രപരിസരവും മതിലകവും === നീരേറ്റുപുറം ഗ്രാമത്തിന്റെ ഏതാണ്ട് ഒത്ത നടുക്കായാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. കിഴക്കോട്ടാണ് ക്ഷേത്രദർശനം. കേരളത്തിലെ രണ്ടു പ്രധാന നദികളായ പമ്പാനദിയും മണിമലയാറും യഥാക്രമം ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തെക്കും വടക്കും മാറിയൊഴുകുന്നു. [[ചിങ്ങം|ചിങ്ങമാസത്തിലെ]] [[തിരുവോണം (നക്ഷത്രം)|തിരുവോണം]] നാളിൽ പമ്പാനദിയിൽ നടത്തിവരുന്ന [[നീരേറ്റുപുറം പമ്പാ ജലോത്സവം]] അതിപ്രസിദ്ധമാണ്. നീരേറ്റുപുറം പോസ്റ്റ് ഓഫീസ്, സഹകരണ ബാങ്ക്, ഹോട്ടലുകൾ, വിവിധ കടകംബോളങ്ങൾ തുടങ്ങി നിരവധി സ്ഥാപനങ്ങൾ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പരിസരത്തായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്തുകൂടെ [[അമ്പലപ്പുഴ]]-[[തിരുവല്ല]] സംസ്ഥാനപാത കടന്നുപോകുന്നു. ഇവിടെത്തന്നെ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പേരെഴുതിയ മനോഹരമായ കവാടവും കാണാം. ഇതും കടന്ന് അല്പദൂരം സഞ്ചരിച്ചാൽ ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലെത്താം. ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലായി വലിയ [[അരയാൽ]]മരം കാണാം. ഹൈന്ദവവിശ്വാസപ്രകാരം പുണ്യവൃക്ഷമായ അരയാലിന്റെ മുകളിൽ [[ബ്രഹ്മാവ്|ബ്രഹ്മാവും]] നടുക്ക് വിഷ്ണുവും അടിയിൽ ശിവനും കുടികൊള്ളുന്നു. അങ്ങനെ, [[ത്രിമൂർത്തികൾ|ത്രിമൂർത്തികളുടെ]] പ്രത്യക്ഷസ്വരൂപമായി കണക്കാക്കുഅന അരയാലിനെ ദിവസവും രാവിലെ ഏഴുതവണ വലം വയ്ക്കുന്നത് ഉത്തമമായി കണക്കാക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ നേരെ വടക്കാണ് വാഹന പാർക്കിങ് സൗകര്യം ഏർപ്പെടുത്തിയിരിയ്ക്കുന്നത്. പൊങ്കാല സമയത്ത് [[കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി.]] ഇങ്ങോട്ട് പ്രത്യേകം സർവീസുകൾ നടത്താറുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്താണ് ഊരാളകുടുംബമായ പട്ടമന ഇല്ലം നിൽക്കുന്നത്. മുമ്പുണ്ടായിരുന്ന ഇല്ലം പൊളിച്ചുമാറ്റി ഇപ്പോൾ ഇവിടെയൊരു കോൺക്രീറ്റ് വീട് പണിതിരിയ്ക്കുകയാണ്. എന്നാൽ, ദേവിയുടെ ചെറിയൊരു ക്ഷേത്രം ഇവിടെയും കാണാം. ഇത് മഹാഭക്തനായ ഒരു നമ്പൂതിരിയ്ക്ക് ദേവി നൽകിയ ദർശനത്തിന്റെ സ്മാരകമായി കണക്കാക്കിവരുന്നു. ഇന്ന് ഇതിനെ '''മൂലകുടുംബക്ഷേത്രം''' എന്ന പേരിൽ വിശേഷിപ്പിച്ചുവരുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിൽ വിശദമായി ഒരു മതിലകം പണിതിട്ടില്ല. എങ്കിലും, ആനക്കൊട്ടിൽ മുതലുള്ള ഭാഗം മതിലകമായി കണക്കാക്കിവരുന്നു. 2022-ലാണ് ഇവിടെ അതിവിശാലമായ ആനക്കൊട്ടിൽ പണിതത്. അതിനുമുമ്പ് ഇവിടെ ഒരു [[അലൂമിനിയം]] ഷീറ്റ് മാത്രമേയുണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. ഇന്ന് ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്നവരുടെ പ്രധാന ആകർഷണമാണിവിടം. ചോറൂൺ, വിവാഹം, തുലാഭാരം, വിളിച്ചുചൊല്ലിപ്രാർത്ഥന തുടങ്ങിയ ചടങ്ങുകൾ നടക്കുന്നത് ഇവിടെ വച്ചാണ്. ആനക്കൊട്ടിലിനപ്പുറമാണ് ദേവീവാഹനമായ [[സിംഹം|സിംഹത്തെ]] ശിരസ്സിലേറ്റുന്ന സ്വർണ്ണക്കൊടിമരം കാണാൻ സാധിയ്ക്കുക. ഏകദേശം 50 അടി ഉയരം വരുന്ന ഈ കൊടിമരം, 1981-ലാണ് പ്രതിഷ്ഠിച്ചത്. വളരെ തിളക്കമുള്ള ഈ കൊടിമരത്തിനപ്പുറമാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ബലിക്കല്ല് പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുള്ള ബലിക്കൽപ്പുര. താരതമ്യേന ഉയരം കുറഞ്ഞ ബലിക്കല്ലാണ് ഇവിടെയുള്ളത് എന്നതിനാൽ പുറമേ നിന്നുനോക്കിയാൽത്തന്നെ വിഗ്രഹം കാണാവുന്നതാണ്. ബലിക്കൽപ്പുരയുടെ മച്ചിൽ പതിവുപോലെ ബ്രഹ്മാവിന്റെയും [[അഷ്ടദിക്പാലകർ|അഷ്ടദിക്പാലകരുടെയും]] രൂപങ്ങൾ കൊത്തിവച്ചിട്ടുണ്ട്. കൂടാതെ വേറെയും ധാരാളം രൂപങ്ങൾ കാണാം. ബലിക്കൽപ്പുരയുടെ ഇരുവശവുമായി രണ്ട് [[ആന|ആനകളുടെ]] രൂപങ്ങൾ കാണാൻ സാധിയ്ക്കും. ഇവ [[പ്ലാസ്റ്റർ ഓഫ് പാരീസ്|പ്ലാസ്റ്റർ ഓഫ് പാരീസിൽ]] നിർമ്മിച്ചതാണ്. ==== മഹാവിഷ്ണുക്ഷേത്രം, ആനമുറതപ്രതിഷ്ഠ ==== പ്രദക്ഷിണവഴിയുടെ തെക്കുകിഴക്കുഭാഗത്ത് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനമായി മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ പ്രതിഷ്ഠയോടുകൂടിയ ഒരു ശ്രീകോവിൽ കാണാം. ഏകദേശം നാലടി ഉയരം വരുന്ന അതിമനോഹരമായ ശിലാവിഗ്രഹമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[സുദർശനചക്രം]], പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[പാഞ്ചജന്യം]] എന്ന [[ശംഖ് (വാദ്യം)|ശംഖ്]], മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[കൗമോദകി]] എന്ന [[ഗദ]], മുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[താമര]] എന്നിവ ധരിച്ച ഭഗവാൻ നിൽക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ്. ഭഗവദ്വാഹനമായ ഗരുഡന്റെ പഞ്ചലോഹവിഗ്രഹം ഇവിടെ ഭഗവാന് അഭിമുഖമായി പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. പാൽപ്പായസം, കദളിപ്പഴം, തുളസിമാല തുടങ്ങിയവയാണ് മഹാവിഷ്ണുവിനുള്ള പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. [[അഷ്ടമിരോഹിണി]], [[വിഷു]], [[വൈകുണ്ഠ ഏകാദശി]] തുടങ്ങിയവ വിശേഷദിവസങ്ങളിൽ പെടുന്നു. ഇതിനുസമീപം കാണുന്ന മേൽക്കൂരയില്ലാത്ത ഒരു തറയിലാണ് ആനമറുതയുടെ പ്രതിഷ്ഠ. ക്ഷേത്രമുണ്ടായ കാലത്തുതന്നെ ഇവിടെ ആനമുറതയുടെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ടായിരുന്നു എന്നാണ് സങ്കല്പം. എന്നാൽ, ഇപ്പോഴത്തെ പ്രതിഷ്ഠ 2023 ജൂൺ 18-നാണ് നടത്തിയത്. നീരേറ്റുപുറം പരിസരത്ത് നിരവധി ഉപദ്രവങ്ങളുണ്ടാക്കിയ ഒരു ആനയുടെ പ്രേതത്തെയാണ് ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. ആനമുറതപ്രതിഷ്ഠയ്ക്കപ്പുറമാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ ഊട്ടുപുര പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. സാധാരണയായി ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്ത് വരുന്ന ഊട്ടുപുര ഇവിടെ തെക്കുഭാഗത്ത് വന്നിരിയ്ക്കുന്നത് ശ്രദ്ധേയമാണ്. നിത്യേന ഉച്ചയ്ക്ക് ഇവിടെ അന്നദാനമുണ്ടാകും. പ്രമുഖ വ്യവസായിയായ [[ഗോകുലം ഗോപാലൻ|ഗോകുലം ഗോപാലന്റെ]] വഴിപാടായി 2018-ലാണ് ഈ ഊട്ടുപുര പണിതത്. പ്രദക്ഷിണമായി വരുമ്പോൾ തെക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് പ്രത്യേകം ശ്രീകോവിലിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി അയ്യപ്പസ്വാമിയുടെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. കൃഷ്ണശിലയിൽ തീർത്ത വിഗ്രഹത്തിന് ഏകദേശം രണ്ടടി ഉയരം വരും. [[ശബരിമല ധർമ്മശാസ്താക്ഷേത്രം|ശബരിമലയിലെ]] വിഗ്രഹവുമായി നല്ല രൂപസാദൃശ്യമുള്ള വിഗ്രഹമാണിത്. ഇവിടെവച്ചാണ് ശബരിമല തീർത്ഥാടകർ മാലയിടുന്നതും കെട്ടുനിറയ്ക്കുന്നതുമെല്ലാം. അയ്യപ്പന്റെ ശ്രീകോവിലിന് തെക്കുവശത്ത് പ്രത്യേകം തീർത്ത ഒരു തറയിലാണ് നാഗദൈവങ്ങളുടെ പ്രതിഷ്ഠ. [[നാഗരാജാവ്|നാഗരാജാവായി]] [[വാസുകി]] കുടികൊള്ളുന്ന കാവിൽ, കൂടെ [[നാഗയക്ഷി|നാഗയക്ഷിയായി]] ശതശീർഷ എന്ന പത്നിയുമുണ്ട്. [[നൂറും പാലും]], [[സർപ്പംപാട്ട്]], മഞ്ഞൾപ്പൊടി അഭിഷേകം, പുറ്റും മുട്ടയും സമർപ്പണം എന്നിവയാണ് നാഗദൈവങ്ങളുടെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. എല്ലാമാസവും [[ആയില്യം (നക്ഷത്രം)|ആയില്യം]] നാളിൽ ഇവർക്ക് വിശേഷാൽ പൂജകളും കന്നിമാസത്തിലെ ആയില്യത്തിന് [[സർപ്പബലി|സർപ്പബലിയുമുണ്ടാകും]]. അയ്യപ്പന്റെ ശ്രീകോവിലിന് വടക്കുവശത്താണ് ഐതിഹ്യപ്രസിദ്ധമായ യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠയുള്ള ശ്രീകോവിൽ. തന്റെ ഭക്തയായ പെൺകുട്ടിയെ ഉപദ്രവിയ്ക്കാൻ വന്ന യക്ഷിയെ ദേവി ശാന്തയാക്കി ഇവിടെ കുടിയിരുത്തുകയായിരുന്നു എന്നാണ് സങ്കല്പം. വറപൊടി നിവേദ്യമാണ് ഇവിടെ പ്രധാന വഴിപാട്. ==== വീരഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം ==== നാഗപ്രതിഷ്ഠയുടെ നേരെ പടിഞ്ഞാറ് ഉയരത്തിലാണ് ചക്കുളത്തുകാവിലെ ഏറ്റവും പുതിയ ഉപപ്രതിഷ്ഠയായ വീരഹനുമാനെ പ്രതിഷ്ഠിച്ച ക്ഷേത്രം. കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഹനുമദ്വിഗ്രഹങ്ങളിലൊന്നാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. പതിനെട്ടടി ഉയരം വരുന്ന ഈ വിഗ്രഹം, ഒറ്റക്കല്ലിൽ തീർത്തതാണ്. ഇടതുകയ്യിൽ ഗദ തലകീഴായി പിടിച്ച്, വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ് ഇവിടെയുള്ള ഹനുമദ്വിഗ്രഹം. പ്രത്യേകം മതിലകത്തോടുകൂടിയ ഈ ക്ഷേത്രം 2016-ലാണ് പണികഴിപ്പിച്ചത്. ആദ്യകാലത്ത് ക്ഷേത്രത്തിലെ മൂലകുടുംബക്ഷേത്രത്തിൽ അഷ്ടദിക്പാലകർക്കൊപ്പം പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെട്ടിരുന്ന ഹനുമാനെ, സ്ഥലപരിമിതിമൂലം ഇങ്ങോട്ട് മാറ്റിപ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുകയായിരുന്നു. താഴെനിന്ന് പന്ത്രണ്ടുപടികൾ കയറിവേണം നടയ്ക്കുനേരെയെത്താൻ. പടികളുടെ താഴെയായി ആനമുഖത്തോടുകൂടിയ ഒരു എടുപ്പുണ്ട്. ഹനുമാൻ സ്വാമിയെ ഉപാസിയ്ക്കുന്നത് ശത്രുദോഷങ്ങളിൽ നിന്നു മോചനം നൽകുമെന്നാണ് ഭക്തജനവിശ്വാസം. തന്മൂലം നിരവധി ആളുകളാണ് ഇവിടെ ദർശനത്തിനെത്തുന്നത്. സർവ്വകാര്യസിദ്ധി വിളക്കുഴിച്ചിലാണ് ഇവിടെയുള്ള പ്രധാന വഴിപാട്. കൂടാതെ സാധാരണ ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രങ്ങളിലെപ്പോലെ വടമാല, വെറ്റിലമാല, അവിൽ നിവേദ്യം, വെണ്ണക്കാപ്പ് ചാർത്തൽ എന്നിവയും അതിവിശേഷമായ വഴിപാടുകളിൽ പെടുന്നു. [[ചൈത്രം|ചൈത്രമാസത്തിലെ]] [[പൗർണ്ണമി|പൗർണ്ണമിനാളിൽ]] നടക്കുന്ന ഹനുമാൻ ജയന്തിയാണ് ഇവിടെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷം. ഇതിനോടനുബന്ധിച്ച് ഇവിടെ '''ആഞ്ജനേയോത്സവം''' എന്ന പേരിൽ പത്തുദിവസത്തെ ഉത്സവം നടത്തിവരുന്നുണ്ട്. ഇതുകൂടാതെ [[കർക്കടകം|കർക്കടകമാസത്തിലെ]] [[രാമായണമാസം|രാമായണമാസാചരണവും]] അതിവിശേഷമാണ്. ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തൊട്ടടുത്തായി മറ്റൊരു ശ്രീകോവിലും കാണാം. ഇവിടെ രാധാകൃഷ്ണന്മാരാണ് പ്രതിഷ്ഠ. ഇതും താരതമ്യേന പുതിയൊരു ശ്രീകോവിലാണ്. കൃഷ്ണശിലാനിർമ്മിതമായ വിഗ്രഹത്തിൽ വലതുവശത്ത് ശ്രീകൃഷ്ണനും ഇടതുവശത്ത് രാധയുമാണ് പ്രതിഷ്ഠകൾ. വലതുകയ്യിൽ [[ഓടക്കുഴൽ]] പിടിച്ച്, ഇടതുകൈ രാധയുടെ തോളത്തുവച്ചുനിൽക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ് ഇവിടെ ശ്രീകൃഷ്ണപ്രതിഷ്ഠ. രാധയാണെങ്കിൽ, വലതുകയ്യിൽ താമര പിടിച്ച് ഭഗവാന്റെ കരലാളനത്താൽ നമ്രമുഖിയായി നിൽക്കുന്നു. രണ്ടുപേരെയും ഒരുമിച്ചാണ് വിഗ്രഹത്തിൽ ചിത്രീകരിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. [[അഷ്ടമിരോഹിണി]] ഇവിടെ അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നുണ്ട്. ==== സുബ്രഹ്മണ്യനും ശിവനും ==== ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറുഭാഗം മുഴുവൻ നിരവധി മരങ്ങളാൽ സമ്പുഷ്ടമാണ്. ഇവിടെയുള്ള മരങ്ങളിലെല്ലാം ധാരാളം കൊടികൾ കെട്ടിത്തൂക്കിയിരിയ്ക്കുന്നത് കാണാം. മക്കളില്ലാത്ത ദമ്പതികളുടെ നേർച്ചകളാണ് ഇവയിലധികവും. അവയെ കണ്ടുകൊണ്ട് നടന്നെത്തുന്നത് വടക്കുപടിഞ്ഞാറേമൂലയിലുള്ള സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമിയുടെ ശ്രീകോവിലിനുമുന്നിലാണ്. ഏകദേശം നാലടി ഉയരം വരുന്ന ബാലസുബ്രഹ്മണ്യവിഗ്രഹമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിച്ച്, ഇടതുകൈ അരയിൽ കുത്തിനിൽക്കുന്ന സുബ്രഹ്മണ്യന്ന് [[സ്കന്ദഷഷ്ഠി|സ്കന്ദഷഷ്ഠിയും]] [[തൈപ്പൂയം|തൈപ്പൂയവുമാണ്]] പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷങ്ങൾ. കൂടാതെ എല്ലാമാസത്തെയും വെളുത്ത [[ഷഷ്ഠി|ഷഷ്ഠിയും]] പ്രാധാന്യത്തോടെ ആചരിച്ചുവരുന്നു. സുബ്രഹ്മണ്യശ്രീകോവിലിന് സമീപത്തായി [[കാളിയമർദ്ദനം]] നടത്തുന്ന ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ അതിമനോഹരമായ ഒരു ശില്പവും അതിനോടുചേർന്നുള്ള ചെറിയൊരു ജലപാതയും കാണാം. 2021-ലാണ് ഇവിടെ ഈ ശില്പം പണിതത്. ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്ന ഭക്തരെ ഇത് വളരെയധികം ആകർഷിയ്ക്കുന്നുണ്ട്. ഇവിടെത്തന്നെയാണ് ക്ഷേത്രം വക അഗതിമന്ദിരവും പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. നിരാലംബരായ ആളുകൾക്ക് സുഖകരമായ താമസ-ഭക്ഷണസൗകര്യങ്ങൾ ഏർപ്പാടാക്കിയിട്ടുള്ള ഈ കെട്ടിടം, ക്ഷേത്രം ട്രസ്റ്റിന്റെ സാമൂഹികപ്രവർത്തനങ്ങളിൽ പ്രധാനപങ്കുവഹിയ്ക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്താണ് വഴിപാട് കൗണ്ടർ. മഞ്ഞൾനീരാട്ട്, കൈവട്ടകഗുരുതി, ചുറ്റുവിളക്ക്, കാര്യസിദ്ധി അഭിഷേകം, രക്തപുഷ്പാഞ്ജലി, കുങ്കുമാർച്ചന, പൂമൂടൽ, നെയ്യപ്പം മൂടൽ തുടങ്ങിയവയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. കൂടാതെ നിരവധി മന്ത്രങ്ങൾ കൊണ്ടുള്ള അർച്ചനകളും വിശേഷമാണ്. വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിലെത്തിയാൽ ഐതിഹ്യപ്രസിദ്ധമായ ചക്കരക്കുളം കാണാം. വളരെ ചെറിയൊരു കുളമാണെങ്കിലും ഇവിടെ കുളിയ്ക്കാനും കാലുകഴുകാനുമെല്ലാം സൗകര്യമുണ്ട്. ഉത്സവാവസാനം ദേവിയ്ക്ക് ഇവിടെയാണ് ആറാട്ട് നടക്കുന്നത്. ഇതിന് തൊട്ടടുത്താണ് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനം നൽകുന്ന ശിവന്റെ ശ്രീകോവിൽ. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ശിവലിംഗമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. ശംഖാഭിഷേകം, ധാര, പിൻവിളക്ക്, കൂവളമാല തുടങ്ങി നിരവധി വഴിപാടുകൾ ശിവന്നുണ്ട്. [[ശിവരാത്രി|ശിവരാത്രിയാണ്]] ഇവിടെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷം. കൂടാതെ എല്ലാ [[പ്രദോഷവ്രതം|പ്രദോഷദിവസങ്ങളും]] അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നു. ഭഗവദ്വാഹനമായ [[നന്ദി (പുരാണകഥാപാത്രം)|നന്ദികേശന്റെ]] വിഗ്രഹവും നടയ്ക്കുനേരെ കാണാം. ==== നവഗ്രഹങ്ങളും സരസ്വതീമണ്ഡപവും ==== ശിവക്ഷേത്രത്തിന്റെ പുറകിലാണ് സരസ്വതീമണ്ഡപം. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ആകർഷണങ്ങളിലൊന്നാണിവിടം. ഇവിടെ ഒരേ പീഠത്തിൽ മൂന്നുപ്രതിഷ്ഠകൾ കാണാം - ഭഗവതി (ദുർഗ്ഗ), സരസ്വതി, രാഹു (സർപ്പം). വാൽക്കണ്ണാടിരൂപത്തിലാണ് ഭഗവതിയെ ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. സരസ്വതീരൂപം സാധാരണ കാണുന്നപോലെ പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[വേദം]], പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ജപമാല]] എന്നിവ ധരിച്ച്, മുന്നിലെ രണ്ടുകൈകൾ കൊണ്ട് [[വീണ]] മീട്ടുന്ന രൂപത്തിലാണ്. മൂന്നുവിഗ്രഹങ്ങളും പഞ്ചലോഹത്തിൽ നിർമ്മിച്ചവയാണ്. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടുകളിലൊന്നായ കാര്യസിദ്ധി അഭിഷേകം നടത്തുന്നത് ഇവിടെയാണ്. ഭക്തർക്ക് സ്വന്തം കൈകൊണ്ടുതന്നെ നടത്താവുന്ന അഭിഷേകമാണിത്. ഒരു കുടത്തിൽ ജലം നിറച്ചുകൊണ്ടുവന്ന് അത് ഇവിടെയുള്ള മൂന്നുദേവതകൾക്കും അഭിഷേകം ചെയ്യുന്നു. പേര് സൂചിപ്പിയ്ക്കുന്നതുപോലെ സർവ്വകാര്യസിദ്ധിയാണ് ഇതിന്റെ ഫലമെന്ന് ഭക്തർ വിശ്വസിയ്ക്കുന്നു. സരസ്വതീമണ്ഡപത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്താണ് നവഗ്രഹപ്രതിഷ്ഠയോടുകൂടിയ ശ്രീകോവിൽ. അഴികളോടുകൂടിയ ഈ ശ്രീകോവിലിനകത്ത് ഒരേപീഠത്തിൽ വിവിധ ദിക്കുകളിലേയ്ക്ക് ദർശനമായി നവഗ്രഹദേവതകളെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. ഗ്രഹനായകനായ [[സൂര്യൻ]] നടുക്കും മറ്റുള്ളവർ ചുറ്റും നിൽക്കുന്ന പതിവുസങ്കല്പത്തിൽ തന്നെയാണ് ഇവിടെയും നവഗ്രഹപ്രതിഷ്ഠ. സൂര്യന്റെ കിഴക്കുവശത്ത് [[ശുക്രൻ]], തെക്കുകിഴക്ക് [[ചന്ദ്രൻ]], തെക്ക് [[ചൊവ്വ]], തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് രാഹു, പടിഞ്ഞാറ് [[ശനി]], വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് [[കേതു]], വടക്ക് [[വ്യാഴം]], വടക്കുകിഴക്ക് [[ബുധൻ]] എന്ന ക്രമത്തിലാണ് പ്രതിഷ്ഠ. സൂര്യനും ബുധനും ശുക്രനും കിഴക്കോട്ടും, ചന്ദ്രനും ശനിയും പടിഞ്ഞാറോട്ടും, ചൊവ്വയും രാഹുവും കേതുവും തെക്കോട്ടും വ്യാഴം മാത്രം വടക്കോട്ടും ദർശനം നൽകുന്നു. നിത്യവും ഇവർക്ക് വിശേഷാൽ പൂജകളും വഴിപാടുകളുമുണ്ടാകാറുണ്ട്. === ശ്രീകോവിൽ === ദീർഘചതുരാകൃതിയിൽ തീർത്ത, മേൽക്കൂരയില്ലാത്ത ഒരു ഒറ്റനില ശ്രീകോവിലാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. കരിങ്കല്ലിൽ തീർത്ത ഈ ശ്രീകോവിലിന്റെ മുകളിൽ കോണുകളിലേയ്ക്കുള്ള ഭാഗങ്ങൾ ചെമ്പുമേഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ഇവിടെയുള്ള സോപാനപ്പടികൾ നേരിട്ടുകയറാൻ പറ്റുന്ന രീതിയിലാണ് പണികഴിപ്പിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. അകത്തേയ്ക്കുള്ള വാതിലിന് ഇരുവശവുമായി രണ്ട് ദ്വാരപാലികമാരുടെ രൂപങ്ങൾ കൊത്തിവച്ചിട്ടുണ്ട്. ശ്രീകോവിലിനകത്ത് ഒരുമുറിയേയുള്ളൂ. അതാണ് വിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ഠിച്ച ഗർഭഗൃഹം. ഏകദേശം ഒരടി ഉയരം വരുന്ന സ്വയംഭൂവായ ശിവലിംഗവും പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുള്ള, വനദുർഗ്ഗാദേവിയുടെ നാലടി ഉയരം വരുന്ന അഷ്ടബാഹുപഞ്ചലോഹവിഗ്രഹവും കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെട്ടിരിയ്ക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിലെ മൂലപ്രതിഷ്ഠയായ സ്വയംഭൂലിംഗത്തിലാണ് ഇവിടെ പ്രധാന പൂജകൾ അധികവും നടത്താറുള്ളത്. [[കൊല്ലൂർ മൂകാംബികാക്ഷേത്രം|കൊല്ലൂർ മൂകാംബിക]], [[ചോറ്റാനിക്കര ഭഗവതിക്ഷേത്രം|ചോറ്റാനിക്കര]] തുടങ്ങിയ ക്ഷേത്രങ്ങളിലെപ്പോലെ ദേവിയുടെ സമസ്തഭാവങ്ങളും കൂടിച്ചേർന്ന ഒരു മൂർത്തിയായാണ് ഇവിടെയും സങ്കല്പമുള്ളത്. 1981-ൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നടന്ന നവീകരണകലശത്തിനുശേഷമാണ് ഇവിടെ ദേവിയ്ക്ക് സ്വരൂപത്തിൽ വിഗ്രഹമുണ്ടായത്. ഏറ്റവും പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[സുദർശനചക്രം]], അതിനുമുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[നാന്ദകം]] എന്ന [[വാൾ]], അതിന്റെയും മുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[അമ്പ്]] എന്നിവയും ഏറ്റവും പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ശംഖ്]], അതിന്റെ മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ത്രിശൂലം]], അതിന്റെയും മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[വില്ല്]] എന്നിവയും ധരിച്ച ദേവി, ഏറ്റവും മുന്നിലുള്ള രണ്ടുകൈകൾ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു. അങ്ങനെ, വിശ്വപ്രകൃതിയുടെ മൂലതേജസ്സിനെ മുഴുവൻ ആവാഹിച്ചുകൊണ്ട് സാക്ഷാൽ ചക്കുളത്തുകാവിലമ്മ, മഹാശക്തിസ്വരൂപിണിയായി ശ്രീലകത്ത് വാഴുന്നു. ശ്രീകോവിലിന്റെ പുറംചുവരുകൾ പൂർണ്ണമായും സ്വർണ്ണം പൂശിയ നിലയിലാണ് കാണപ്പെടുന്നത്. ഇവിടെ ധാരാളം ദേവതാരൂപങ്ങളുണ്ട്. അവയെല്ലാം സ്വർണ്ണത്തിൽ കുളിച്ച് കാണപ്പെടുന്ന കാഴ്ച അതിമനോഹരമാണ്. ചണ്ഡികാദേവി, മഹിഷാസുരമർദ്ദിനി, [[ത്രിപുരസുന്ദരി]], [[മധുര മീനാക്ഷി ക്ഷേത്രം|മധുര മീനാക്ഷി]], [[കാമാക്ഷി അമ്മൻ കോവിൽ|കാഞ്ചി കാമാക്ഷി]], [[സപ്തമാതൃക്കൾ]], [[അഷ്ടലക്ഷ്മി|അഷ്ടലക്ഷ്മിമാർ]] തുടങ്ങിയ ദേവീരൂപങ്ങൾക്കാണ് ഇവിടെ പ്രാധാന്യമെങ്കിലും ഗണപതി, സുബ്രഹ്മണ്യൻ തുടങ്ങിയവരുടെ രൂപങ്ങളും ഇവിടെ കാണാം. ശ്രീകോവിലിന് നേരെമുന്നിലായി ചെറിയൊരു നമസ്കാരമണ്ഡപവും കാണാം. ഇവിടെയാണ് പൂജകൾക്കുശേഷം ശാന്തിക്കാർ നമസ്കരിയ്ക്കാൻ ഉപയോഗിയ്ക്കുന്നത്. ഇവിടെ ദേവീവാഹനമായ സിംഹത്തിന്റെ ഒരു പ്രതിഷ്ഠയുമുണ്ട്. സിംഹത്തെ വണങ്ങിവേണം ദേവിയെ വണങ്ങാനെന്നാണ് ചിട്ട. വടക്കുവശത്ത് അഭിഷേകജലം ഒഴുക്കിവിടാൻ ഓവും പണിതിട്ടുണ്ട്. === നാലമ്പലം === ശ്രീകോവിലിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റി നാലമ്പലം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. സാമാന്യം വലുപ്പമുള്ള നാലമ്പലമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. അകത്തേയ്ക്ക് കയറുന്ന വാതിലിന് ഇരുവശവുമായി വാതിൽമാടങ്ങൾ പണിതിട്ടുണ്ട്. തെക്കേ വാതിൽമാടത്തിൽ വച്ചാണ് നിത്യേനയുള്ള വിശേഷാൽ പൂജകളും ഹോമങ്ങളും നടക്കുന്നത്. ഇവിടെത്തന്നെയാണ് [[ചെണ്ട]], [[മദ്ദളം]], [[തിമില]], [[ഇലത്താളം]] തുടങ്ങിയ വാദ്യങ്ങൾ സൂക്ഷിച്ചുവയ്ക്കുന്നതും. തെക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ പതിവുപോലെ [[തിടപ്പള്ളി|തിടപ്പള്ളിയും]] വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ [[കിണർ|കിണറും]] പണിതിട്ടുണ്ട്. ഇവിടത്തെ കിണർ ദീർഘചതുരാകൃതിയിലാണ് കുഴിച്ചിട്ടുള്ളത്. പമ്പ-മണിമല നദികളുമായും കുളവുമായും ഇതിന് നേരിട്ട് ബന്ധമുണ്ടെന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത്. തിടപ്പള്ളിയ്ക്ക് സമീപം പ്രത്യേകം അലങ്കരിച്ച ഒരു [[ഊഞ്ഞാൽ|ഊഞ്ഞാലും]] അതിൽ ദേവിയുടെ മറ്റൊരു പ്രതിഷ്ഠയുമുണ്ട്. മൂലവിഗ്രഹത്തിന്റെ അതേ മാതൃകയിൽ തീർത്ത ഈ വിഗ്രഹത്തിന് സമീപം രണ്ട് [[തലയിണ|തലയിണകളും]] [[മെത്ത|മെത്തയും]] അലങ്കരിച്ചുവച്ചിട്ടുണ്ട്. ആട്ടുന്നത് സർവ്വൈശ്വര്യസിദ്ധിയ്ക്ക് ഉത്തമമാണെന്ന് വിശ്വസിച്ചുവരുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്ന എല്ലാവരും ഇതും കൂടി ചെയ്തിട്ടേ പോകാറുള്ളൂ. ശ്രീകോവിലിന്റെ തെക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് മറ്റൊരു ചെറിയ ശ്രീകോവിലിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി ഗണപതിഭഗവാന്റെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ഈ വിഗ്രഹവും ശിലാനിർമ്മിതമാണ്. വലത്തോട്ട് തുമ്പിക്കൈ നീട്ടിനിൽക്കുന്ന ഗണപതിയുടെ പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[മഴു|മഴുവും]] പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[കയർ|കയറും]] മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[മോദകം|മോദകവും]] കാണാം. മുന്നിലെ വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭഗവാൻ ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു. ഗണപതിഹോമം, കറുകമാല, നാരങ്ങാമാല, ഉണ്ണിയപ്പം എന്നിവയാണ് ഗണപതിയ്ക്ക് പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. [[വിനായക ചതുർത്ഥി|വിനായക ചതുർത്ഥിനാളിൽ]] ഇവിടെ വിശേഷാൽ പൂജകളുണ്ടാകാറുണ്ട്. {{പ്രധാന ലേഖനം|ബലിക്കല്ല്}} ശ്രീകോവിലിന് ചുറ്റുമായി അകത്തെ ബലിവട്ടം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. അഷ്ടദിക്പാലകർ (കിഴക്ക് - [[ഇന്ദ്രൻ]], തെക്കുകിഴക്ക് - [[അഗ്നി]], തെക്ക് - [[യമൻ]], തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് - [[നിരൃതി]], പടിഞ്ഞാറ് - [[വരുണൻ]], വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് - [[വായു]], വടക്ക് - [[കുബേരൻ]] & [[ചന്ദ്രൻ]], വടക്കുകിഴക്ക് - [[ഈശാനൻ]]), സപ്തമാതൃക്കൾ (തെക്കുഭാഗത്ത് ഒറ്റക്കല്ലിൽ - കിഴക്കുനിന്ന് [[ബ്രാഹ്മി]], [[മാഹേശ്വരി]], [[കൗമാരി]], [[വൈഷ്ണവി]], [[വാരാഹി]], [[ഇന്ദ്രാണി]], [[ചാമുണ്ഡി]] എന്ന ക്രമത്തിൽ), [[വീരഭദ്രൻ]] (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം - കിഴക്കുഭാഗത്ത്), ഗണപതി (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം - പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത്), ബ്രഹ്മാവ് (വടക്കുകിഴക്കിനും കിഴക്കിനുമിടയിൽ), [[അനന്തൻ]] (തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനും പടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ശാസ്താവ് (തെക്കിനും തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ദുർഗ്ഗ (പടിഞ്ഞാറിനും വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), സുബ്രഹ്മണ്യൻ (വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനും വടക്കിനുമിടയിൽ), നിർമ്മാല്യധാരി (വടക്കിനും വടക്കുകിഴക്കിനുമിടയിൽ ശിവലിംഗരൂപത്തിൽ - ഇവിടെ [[മുണ്ഡിനി]]) എന്നിവരെ പ്രതിനിധീകരിയ്ക്കുന്ന ബലിക്കല്ലുകൾ ഇവിടെ കാണാം. നിലവിൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നിത്യശീവേലിയില്ലാത്തതിനാൽ ഇവ പ്രതീകാത്മകമായാണ് കണ്ടുവരുന്നത്. ബലിക്കല്ലുകൾ ദേവന്റെ/ദേവിയുടെ വികാരഭേദങ്ങളാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. തന്മൂലം അവയിൽ ചവിട്ടുന്നതും തൊട്ടുതലയിൽ വയ്ക്കുന്നതും നിരോധിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. ==കാർത്തികസ്തംഭം== അധർമ്മത്തിൻന്റെയും തിന്മയുടെയും ഭൗതിക പ്രതീകമാണ് കാർത്തികസ്തംഭം. ഇത് കത്തിച്ച് ചാമ്പലാക്കുന്ന ചടങ്ങിലൂടെ തിന്മയെ [[അഗ്നി]] വിഴുങ്ങി നന്മ ആധിപത്യം സ്ഥാപിക്കുന്നു എന്നാണ് വിശ്വാസം. വൃശ്ചികമാസത്തിലെ തൃക്കാർത്തിക ദിവസമാണ് ഈ ചടങ്ങ് നടക്കുന്നത്. പൊക്കമുള്ള തൂണിൽ വാഴക്കച്ചി, പഴയ ഓലകൾ, പടക്കം, ദേവിയ്ക്ക് ചാർത്തിയ ഒരു വർഷത്തെ ഉടയാടകൾ എന്നിവ പൊതിഞ്ഞുകെട്ടി അതിന്മേൽ നാടിൻറെ സർവ്വ തിന്മകളെയും ആവാഹിക്കുന്നു. ദീപാരാധനയ്ക്ക് മുമ്പായി ഇത് കത്തിക്കും. സർവ്വ ദുഃഖദുരിതങ്ങളും ഇതോടെ തീരുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. == നാരീപൂജ == ചക്കുളത്തുകാവിലെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ അനുഷ്ഠാനമാണ് നാരീപൂജ. അന്നേദിവസം ഇന്ത്യയിലെ പ്രശസ്തരായ വനിതകളെ അതിഥിയായി ക്ഷണിച്ച് ഇവിടെ നാരീപൂജയ്ക്കിരുത്താറുണ്ട്{{തെളിവ്}}. അലങ്കരിച്ച പീഠത്തിൽ സ്ത്രീകളെ ഇരുത്തി, ഭക്ത്യാദരപൂർവ്വം പൂജാരി ഇവരെ ദുർഗ്ഗാ സങ്കൽപ്പത്തിൽ പൂജിക്കുന്നു. സ്ത്രീകൾ എവിടെ മാനിക്കപ്പെടുന്നുവോ അവിടെ ദേവതമാർ ആനന്ദിക്കുന്നുവെന്ന സങ്കല്പവും സ്ത്രീയെ ശക്തിസ്വരൂപിണിയായി ആരാധിക്കണമെന്ന താന്ത്രിക സങ്കല്പവുമാണ് ഇത്തരമൊരു പൂജയുടെ പൊരുൾ. സ്ത്രീയാണ് സൃഷ്ടിയുടെ അടിസ്ഥാനം എന്ന സങ്കൽപ്പത്തിൽ നിന്നാണ് ശാക്തേയർ മഹാദേവിയെ ആരാധിച്ചത്‌. ഈ വിശ്വാസപ്രകാരം സ്ത്രീകളെ ലോകമാതാവായ ആദിപരാശക്തിയുടെ പ്രതീകമായി ആരാധിക്കുന്ന ശാക്തേയ പൂജയാണിത്. == വിശേഷ ദിവസങ്ങൾ == ചൊവ്വ, വെള്ളി, [[പൗർണ്ണമി]], അമാവാസി, അഷ്ടമി, നവമി, ജന്മ നക്ഷത്ര ദിവസം, മലയാളം- ഇംഗ്ലീഷ് മാസങ്ങളിലെ ഒന്നാം തീയതി തുടങ്ങിയവ ദർശനത്തിന് പ്രധാനമാണ്. പൊതുവേ ചൊവ്വ, വെള്ളി, ഞായർ ദിവസങ്ങളിൽ ദർശനത്തിന് തിരക്ക് അനുഭവപ്പെടാറുണ്ട്. കുംഭമാസത്തിലെ മകം- പൂരം ദിവസങ്ങൾ അതിവിശേഷം. [[നവരാത്രി]], [[തൃക്കാർത്തിക]], [[ശിവരാത്രി]], [[ദീപാവലി]], മണ്ഡലകാല ദിവസങ്ങൾ, മകരചൊവ്വ തുടങ്ങിയവ വിശേഷമാണ്. [[വിദ്യാരംഭം]], [[തൃക്കാർത്തിക]] ([[പൊങ്കാല]]) എന്നിവ അതിപ്രധാനം. == ദർശന സമയം == *രാവിലെ 4.30 AM മുതൽ ഉച്ചക്ക് 1 PM വരെ. *വൈകുന്നേരം 4.30 PM മുതൽ രാത്രി 8 PM വരെ. ==എത്തിച്ചേരുവാനുള്ള വഴി== തിരുവല്ലയിൽ നിന്ന് ഏകദേശം ഒമ്പതുകിലോമീറ്റർ പടിഞ്ഞാറുമാറി, അമ്പലപ്പുഴയ്ക്കുള്ള വഴിയിൽ, പത്തനംതിട്ട-ആലപ്പുഴ ജില്ലകളുടെ അതിർത്തിയിലാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. തിരുവല്ലയിൽ നിന്ന് ധാരാളം ബസ്സുകൾ അമ്പലപ്പുഴയ്ക്കുണ്ട്. അവയിലൊന്നിൽ കയറിയാൽ ക്ഷേത്രത്തിനടുത്തുള്ള ബസ് സ്റ്റോപ്പിൽ ഇറങ്ങാവുന്നതാണ്. പ്രധാന വഴിയിൽ തന്നെ ക്ഷേത്രകവാടം കാണാം. അതിലൂടെ അല്പം കൂടി മുന്നോട്ടുപോയാൽ ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലെത്താം. തീവണ്ടി വഴി വരുന്നവർക്ക് [[തിരുവല്ല തീവണ്ടിനിലയം|തിരുവല്ല റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനാണ്]] ഏറ്റവും അടുത്തുള്ളത് (9 കിലോമീറ്റർ). ഇവിടെ ഭൂരിപക്ഷം തീവണ്ടികൾക്കും സ്റ്റോപ്പുണ്ട്. മറ്റൊരു പ്രധാന സ്റ്റേഷൻ [[ഹരിപ്പാട് തീവണ്ടിനിലയം|ഹരിപ്പാട്ടാണ്]] (13 കിലോമീറ്റർ). [[അമ്പലപ്പുഴ തീവണ്ടിനിലയം|അമ്പലപ്പുഴ സ്റ്റേഷനും]] വളരെ അടുത്താണ്. തന്മൂലം [[തിരുവല്ല ശ്രീവല്ലഭമഹാക്ഷേത്രം]], [[അമ്പലപ്പുഴ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം]], [[ഹരിപ്പാട് സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമിക്ഷേത്രം]], [[മണ്ണാറശ്ശാല നാഗരാജക്ഷേത്രം]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ ദർശനം നടത്തുന്നവർക്ക് കൂട്ടിച്ചേർക്കാവുന്ന ക്ഷേത്രമാണ് ചക്കുളത്തുകാവ്. == അവലംബം == {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഭദ്രകാളിക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ദുർഗ്ഗാക്ഷേത്രങ്ങൾ]] {{Hindu temples in Kerala}} r3383bvq8ssy9j08wsxxyjxlortx4eu 4666516 4666515 2026-09-13T03:25:31Z ~2026-48203-56 222590 /* */ 4666516 wikitext text/x-wiki {{refimprove}} {{Infobox Mandir |image = |caption=ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം |creator = |proper_name = ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം |date_built = |primary_deity = [[ദുർഗ്ഗ]] ([[ആദിപരാശക്തി]], [[ഭദ്രകാളി]], [[മഹാലക്ഷ്മി]], [[മഹാസരസ്വതി]] സങ്കല്പങ്ങൾ ഉറച്ച ദേവത) |architecture = [[തെക്കേ ഇന്ത്യൻ]], [[കേരളീയ രീതി]] |location =[[നീരേറ്റുപുറം]], [[തലവടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]], [[കുട്ടനാട് താലൂക്ക്]], [[ആലപ്പുഴ ജില്ല]], [[തിരുവല്ല|തിരുവല്ലയ്ക്ക്]] സമീപം, [[കേരളം]] |coordinates = }} [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ]] [[കുട്ടനാട് താലൂക്ക്|കുട്ടനാട് താലൂക്കിൽ]] [[തലവടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|തലവടി പഞ്ചായത്തിൽ]] [[നീരേറ്റുപുറം|നീരേറ്റുപുറത്ത്]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു പ്രസിദ്ധ ഹൈന്ദവ ക്ഷേത്രമാണ് '''ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം'''. [[പത്തനംതിട്ട ജില്ല|പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിലെ]] [[തിരുവല്ല]] നഗരത്തിൽ നിന്നും ഏകദേശം ഒൻപത് കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ജഗദീശ്വരിയും [[പരാശക്തി|ആദിപരാശക്തിയുമായ]] [[വനദുർഗ്ഗ|വനദുർഗ്ഗയാണ്]] ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠ. '''ചക്കുളത്തമ്മ''' എന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന ഇവിടുത്തെ ഭഗവതി [[മഹാകാളി]], [[മഹാലക്ഷ്മി]], [[മഹാസരസ്വതി]], [[ഭുവനേശ്വരി]], [[ഭദ്രകാളി]] തുടങ്ങി ആദിപരാശക്തിയുടെ എല്ലാ പ്രധാന ഭാവങ്ങളിലും ആരാധിയ്ക്കപ്പെട്ടുവരുന്നു. ഉപദേവതകളായി [[ഗണപതി]], [[പരമശിവൻ]], [[മഹാവിഷ്ണു]], [[സുബ്രഹ്മണ്യൻ]], [[ശാസ്താവ്]], [[ഹനുമാൻ]], [[രാധ|രാധാസമേതനായ]] [[ശ്രീകൃഷ്ണൻ]], ദുർഗ്ഗ, സരസ്വതി, [[നവഗ്രഹങ്ങൾ]], [[നാഗദൈവങ്ങൾ]], [[രാഹു]], [[ബ്രഹ്മരക്ഷസ്സ്]], [[യക്ഷി|യക്ഷിയമ്മ]], [[ആനമറുത]] എന്നിവർക്കും പ്രതിഷ്ഠകളുണ്ട്. [[വൃശ്ചികം|വൃശ്ചികമാസത്തിലെ]] [[തൃക്കാർത്തിക]] ദിവസം പ്രസിദ്ധമായ '''[[പൊങ്കാല]]''' നടക്കുന്നു. സാക്ഷാൽ പ്രപഞ്ച നാഥയായ ഭഗവതിക്ക് മുൻപിൽ സ്ത്രീകൾ ഇഷ്ടകാര്യസിദ്ധിക്കായി നടത്തപ്പെടുന്ന [[ദ്രാവിഡർ|ദ്രാവിഡ]] ആചാരപ്രകാരമുള്ള ഒരു ആരാധനയാണ് പൊങ്കാല. അന്നേദിവസം നടക്കുന്ന [[കാർത്തികസ്തംഭം]], ലക്ഷദീപം, [[ധനു]]മാസത്തിലെ മുപ്പെട്ട് വെള്ളിയാഴ്ചയുള്ള നാരീപൂജ, വിളിച്ചു ചൊല്ലിയുള്ള പ്രാർഥന, ലഹരിവിമോചന പ്രതിജ്ഞ തുടങ്ങിയ ചടങ്ങുകളും ഇവിടെയുണ്ട്. ഭഗവതിയ്ക്ക് ധനു ഒന്നു മുതൽ പന്ത്രണ്ടു വരെയുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ കൊടിയേറി ഉത്സവമുണ്ട്. കൂടാതെ [[നവരാത്രി]]യും ഇവിടെ അതി വിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നു. മദ്ധ്യ തിരുവതാംകൂറിലെ "സ്ത്രീകളുടെ ശബരിമല" എന്നാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. <ref>http://malayalam.nativeplanet.com/thiruvalla/attractions/chakkulathu-kavu-temple/</ref> പട്ടമന എന്നുപേരുള്ള ഒരു [[നമ്പൂതിരി]] കുടുംബം വകയാണ് ക്ഷേത്രഭരണം. ആലപ്പുഴ, പത്തനംതിട്ട, [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം]] എന്നീ ജില്ലകളുടെ അതിർത്തിയിൽ [[പമ്പാനദി|പമ്പാനദിയുടെയും]] [[മണിമലയാർ|മണിമലയാറിന്റെയും]] സംഗമസ്ഥാനത്താണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. == ഐതിഹ്യം == === സ്ഥലനാമം, ക്ഷേത്രപ്രതിഷ്ഠ === ശുംഭനിശുംഭാസുരന്മാരെ നിഗ്രഹിച്ച് പ്രപഞ്ചത്തിൽ നന്മയും സമാധാനവും പുനർസ്ഥാപിച്ച ആദിപരാശക്തിയുടെ ഉജ്ജ്വലമായ ചൈതന്യമാണ് ചക്കുളത്ത് കാവിൽ വനദുർഗ്ഗയായി കുടികൊള്ളുന്നത്. ഇന്ന് ക്ഷേത്രമിരിയ്ക്കുന്ന സ്ഥലം പണ്ട് കൊടുംകാടായിരുന്നു. കാട്ടിൽ വിറകുവെട്ടാൻ പോയ ഒരു വേടൻ തന്നെ കൊത്താൻ വന്ന സർപ്പത്തെ വെട്ടി. പക്ഷേ, അതു ചത്തില്ല. പിന്നീട് ഇതേ സർപ്പത്തെ ഒരു കുളക്കരയിലെ പുറ്റിന് മുകളിൽ കണ്ടപ്പോൾ വേടൻ വീണ്ടും അതിനെ ആക്രമിച്ചു. പക്ഷേ, ഇത്തവണ പുറ്റ് പൊട്ടി ജലപ്രവാഹമുണ്ടായി. അമ്പരന്നുനിന്ന വേടന് മുന്നിൽ ഒരു സന്യാസി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. ഇതേ സമയം വേടന്റെ കുടുംബവും അവിടെ എത്തിയിരുന്നു. വെള്ളത്തിന് [[പാൽ|പാലും]] തേനും കലർന്ന നിറം വരുമ്പോൾ ജലപ്രവാഹം അവസാനിക്കുമെന്ന് സന്യാസി അവരോട് പറഞ്ഞു. ശുംഭനിശുംഭന്മാരെ വധിച്ചശേഷം പ്രപഞ്ചനാഥയായ സാക്ഷാൽ [[പരാശക്തി|ആദിപരാശക്തി]] ജലശയനം നടത്തിയ വെള്ളമാണിതെന്നും പുറ്റ് പൊളിച്ച് നോക്കിയാൽ ജഗദീശ്വരിയുടെ ഒരു പ്രതിഷ്ഠ കാണാമെന്നും അതിനെ ആരാധിച്ചാൽ സർവ്വ ഐശ്വര്യങ്ങളും ഉണ്ടാകുമെന്നും പറഞ്ഞ് പുറ്റ് ഉടച്ച് സന്യാസി വിഗ്രഹം പുറത്തെടുത്തു. അതോടെ അദ്ദേഹം അപ്രത്യക്ഷനായി. അന്ന് രാത്രി വേടൻ്റെ സ്വപ്നത്തിൽ സന്യാസിയായി വന്നത് സാക്ഷാൽ [[നാരദൻ|നാരദമുനിയാണെന്നും]] വെളിപ്പെട്ടു. ആ വിഗ്രഹമാണ് ചക്കുളത്തുകാവിൽ കുടികൊള്ളുന്നത് എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. അന്നുമുതൽ വേടനും കുടുംബവും ആ വനത്തിൽ തന്നെ താമസം തുടങ്ങി. എല്ലാ ദിവസവും കാട്ടിൽപ്പോയി വിറകും ഭക്ഷണസാധനങ്ങളും ശേഖരിച്ച് മൺകലത്തിൽ പാചകം ചെയ്താണ് അവർ കഴിഞ്ഞു പോന്നത്. ഉണ്ടാക്കുന്ന ഭക്ഷണത്തിൻ്റെ ഒരു പങ്ക് ഭഗവതിക്ക് നൽകിയ ശേഷമാണ് അവർ കഴിച്ചിരുന്നത്. ഒരു ദിവസം ഭക്ഷണസാധനങ്ങൾ ശേഖരിക്കാൻ പോയ അവർക്ക് യാതൊന്നും കിട്ടിയില്ല. വഴിപാട് മുടങ്ങുമല്ലോ എന്നോർത്ത് വിഷമിച്ച വേടനും കുടുംബവും കലം നിറയെ ചോറും കറികളും ഇരിയ്ക്കുന്നത് കണ്ട് അമ്പരന്നു . ഇതെല്ലാം ഭഗവതിയുടെ അനുഗ്രഹമാണെന്നറിഞ്ഞ അവർ ഉച്ചത്തിൽ ദേവീനാമങ്ങൾ ഉരുവിട്ടു. ഇതേ സമയം ഒരു അശരീരിയും ഉണ്ടായി. അത് ഇങ്ങനെയായിരുന്നു: {{cquote|മക്കളേ, ഞാൻ നിങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി ഉണ്ടാക്കിയതാണ് ഈ ആഹാരം. ഇത് കഴിച്ച് വിശ്രമിക്കുക. നിങ്ങളുടെ നിഷ്കളങ്കമായ ഭക്തിയിൽ ഞാൻ വളരെ സന്തുഷ്ടയാണ്. തീരാദുഃഖങ്ങളിൽ പോലും എന്നെ കൈവിടാത്തവർക്ക് ഞാൻ ദാസിയും തോഴിയും ആയിരിക്കും. ഭക്തിപൂർവ്വം ആര് എവിടെനിന്ന് വിളിച്ചാലും അവരോടൊപ്പം ഞാൻ എപ്പോഴും ഉണ്ടായിരിക്കും.}} ഇതിൻ്റെ ഓർമ്മ പുതുക്കാനാണ് ചക്കുളത്തു കാവിൽ ജനലക്ഷക്ഷങ്ങൾ പൊങ്കാല ഇടുന്നത്. ഭക്തർ അമ്മയ്ക്ക് പൊങ്കാല ഇടുമ്പോൾ അവരിലൊരാളായി അമ്മയും പൊങ്കാലയിടാനുണ്ടാകുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. പിൽക്കാലത്ത് ആ വേടനും കുടുംബവും സ്ഥലം വിട്ടുപോകുകയും ബ്രാഹ്മണർ അവിടെ താമസമാക്കുകയും ചെയ്തു. അവരിൽ പ്രധാനിയായ പട്ടമന ഇല്ലത്തെ നമ്പൂതിരി താന്ത്രികവിധികളോടുകൂടിയ ക്ഷേത്രം ഇവിടെ പണികഴിപ്പിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. അങ്ങനെയാണ് ചക്കുളത്തുകാവ് ക്ഷേത്രം നിലവിൽ വന്നത്. 1981-ൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നടന്ന നവീകരണത്തിനു ശേഷം അഷ്ടബാഹുക്കളോടുകൂടിയ ആദിപരാശക്തിയുടെ മൂർത്തരൂപമായ വനദുർഗ്ഗയെ പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. മഹാകാളി, മഹാലക്ഷ്മി, മഹാസരസ്വതി തുടങ്ങിയ പ്രധാന ഭാവങ്ങളിൽ ജഗദീശ്വരി ഇവിടെ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു.<ref>http://chakkulathukavutemple.org/about-temple/</ref> പ്രധാന പ്രതിഷ്‌ഠയായ വനദുർഗ്ഗയ്ക്ക് പുറമേ പരമശിവൻ, മഹാവിഷ്‌ണു, ഗണപതി, ധർമ്മശാസ്താവ്, സുബ്രഹ്മണ്യൻ, യക്ഷിയമ്മ, നവഗ്രഹങ്ങൾ എന്നിവർക്കും ഇവിടെ തുല്യ പ്രാധാന്യത്തോടെ സ്ഥാനം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. === യക്ഷിയമ്മ === കേരളത്തിലെ പല ക്ഷേത്രങ്ങളിലും കണ്ടുവരുന്ന ഒരു ഉപപ്രതിഷ്ഠയാണ് യക്ഷിയമ്മ. പ്രധാനമായും തെക്കൻ കേരളത്തിലാണ് ഈ പ്രതിഷ്ഠ കണ്ടു വരുന്നതെങ്കിലും കേരളത്തിന്റെ മറ്റു ഭാഗങ്ങളിലും ഒട്ടും കുറവല്ല. ചരിത്രപരമായി നോക്കുമ്പോൾ ആദിദ്രാവിഡസങ്കല്പത്തിലെ പ്രേതാരാധനയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു കിടക്കുന്നതാണ് യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠകൾ. അതേ സമയം സൗന്ദര്യം, അമാനുഷിക ശക്തി, പ്രേമം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളും യക്ഷികളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടുകിടക്കുന്നു. ഇങ്ങനെയൊക്കെ ആന്നെങ്കിലും യക്ഷിയ്ക്ക് സവിശേഷ പ്രാധാന്യം നൽകുന്ന ക്ഷേത്രങ്ങൾ വളരെ കുറവാണ്. ചക്കുളത്തുകാവ് ക്ഷേത്രം അവയിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടതാണ്. നാലമ്പലത്തിനു പുറത്ത് തെക്കു പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത്, പ്രത്യേകം കെട്ടിയുണ്ടാക്കിയ ശ്രീകോവിലിലാണ് യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠ. ഇവിടെ ഈ പ്രതിഷ്ഠ വരാൻ കാരണമായ കഥ ഇങ്ങനെയാണ്: ഒരിയ്ക്കൽ, ക്ഷേത്ര ഊരാളകുടുംബമായ പട്ടമന ഇല്ലത്തെ ഒരു പെൺകുട്ടി, പമ്പയാറ്റിൽ കുളിയ്ക്കാൻ പോയപ്പോൾ അവളെ അതിഭീകരിയായ ഒരു യക്ഷി ആക്രമിച്ചു. പലതവണ പെൺകുട്ടി ഓടിരക്ഷപ്പെടാൻ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും അപ്പോഴെല്ലാം യക്ഷി അവളെ പിന്തുടർന്നു. അവസാന രക്ഷയ്ക്കായി അവൾ ചക്കുളത്തമ്മയെത്തന്നെ ശരണം പ്രാപിച്ചു. ഭക്തയുടെ വിഷമം മനസ്സിലാക്കിയ ദേവി, ഉടനെ ത്രിശൂലവുമായി വരികയും യക്ഷിയെ ഭയപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു. പരിഭ്രാന്തയായ യക്ഷി, തന്നെ ഒന്നും ചെയ്യരുതെന്നും ഇനി ആരെയും താൻ ഉപദ്രവിയ്ക്കില്ലെന്നും സത്യം ചെയ്ത് ഒഴിഞ്ഞുപോയി. അങ്ങനെ മോക്ഷം കിട്ടിയ യക്ഷിയെ, പിന്നീട് ദേവിയുടെ സമീപം തന്നെ കുടിയിരുത്തുകയുണ്ടായി. ഒരു [[വാൽക്കണ്ണാടി|വാൽക്കണ്ണാടിയുടെ]] രൂപത്തിലാണിവിടെ യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠ. == ക്ഷേത്രനിർമ്മിതി == === ക്ഷേത്രപരിസരവും മതിലകവും === നീരേറ്റുപുറം ഗ്രാമത്തിന്റെ ഏതാണ്ട് ഒത്ത നടുക്കായാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. കിഴക്കോട്ടാണ് ക്ഷേത്രദർശനം. കേരളത്തിലെ രണ്ടു പ്രധാന നദികളായ പമ്പാനദിയും മണിമലയാറും യഥാക്രമം ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തെക്കും വടക്കും മാറിയൊഴുകുന്നു. [[ചിങ്ങം|ചിങ്ങമാസത്തിലെ]] [[തിരുവോണം (നക്ഷത്രം)|തിരുവോണം]] നാളിൽ പമ്പാനദിയിൽ നടത്തിവരുന്ന [[നീരേറ്റുപുറം പമ്പാ ജലോത്സവം]] അതിപ്രസിദ്ധമാണ്. നീരേറ്റുപുറം പോസ്റ്റ് ഓഫീസ്, സഹകരണ ബാങ്ക്, ഹോട്ടലുകൾ, വിവിധ കടകംബോളങ്ങൾ തുടങ്ങി നിരവധി സ്ഥാപനങ്ങൾ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പരിസരത്തായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്തുകൂടെ [[അമ്പലപ്പുഴ]]-[[തിരുവല്ല]] സംസ്ഥാനപാത കടന്നുപോകുന്നു. ഇവിടെത്തന്നെ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പേരെഴുതിയ മനോഹരമായ കവാടവും കാണാം. ഇതും കടന്ന് അല്പദൂരം സഞ്ചരിച്ചാൽ ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലെത്താം. ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലായി വലിയ [[അരയാൽ]]മരം കാണാം. ഹൈന്ദവവിശ്വാസപ്രകാരം പുണ്യവൃക്ഷമായ അരയാലിന്റെ മുകളിൽ [[ബ്രഹ്മാവ്|ബ്രഹ്മാവും]] നടുക്ക് വിഷ്ണുവും അടിയിൽ ശിവനും കുടികൊള്ളുന്നു. അങ്ങനെ, [[ത്രിമൂർത്തികൾ|ത്രിമൂർത്തികളുടെ]] പ്രത്യക്ഷസ്വരൂപമായി കണക്കാക്കുഅന അരയാലിനെ ദിവസവും രാവിലെ ഏഴുതവണ വലം വയ്ക്കുന്നത് ഉത്തമമായി കണക്കാക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ നേരെ വടക്കാണ് വാഹന പാർക്കിങ് സൗകര്യം ഏർപ്പെടുത്തിയിരിയ്ക്കുന്നത്. പൊങ്കാല സമയത്ത് [[കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി.]] ഇങ്ങോട്ട് പ്രത്യേകം സർവീസുകൾ നടത്താറുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്താണ് ഊരാളകുടുംബമായ പട്ടമന ഇല്ലം നിൽക്കുന്നത്. മുമ്പുണ്ടായിരുന്ന ഇല്ലം പൊളിച്ചുമാറ്റി ഇപ്പോൾ ഇവിടെയൊരു കോൺക്രീറ്റ് വീട് പണിതിരിയ്ക്കുകയാണ്. എന്നാൽ, ദേവിയുടെ ചെറിയൊരു ക്ഷേത്രം ഇവിടെയും കാണാം. ഇത് മഹാഭക്തനായ ഒരു നമ്പൂതിരിയ്ക്ക് ദേവി നൽകിയ ദർശനത്തിന്റെ സ്മാരകമായി കണക്കാക്കിവരുന്നു. ഇന്ന് ഇതിനെ '''മൂലകുടുംബക്ഷേത്രം''' എന്ന പേരിൽ വിശേഷിപ്പിച്ചുവരുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിൽ വിശദമായി ഒരു മതിലകം പണിതിട്ടില്ല. എങ്കിലും, ആനക്കൊട്ടിൽ മുതലുള്ള ഭാഗം മതിലകമായി കണക്കാക്കിവരുന്നു. 2022-ലാണ് ഇവിടെ അതിവിശാലമായ ആനക്കൊട്ടിൽ പണിതത്. അതിനുമുമ്പ് ഇവിടെ ഒരു [[അലൂമിനിയം]] ഷീറ്റ് മാത്രമേയുണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. ഇന്ന് ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്നവരുടെ പ്രധാന ആകർഷണമാണിവിടം. ചോറൂൺ, വിവാഹം, തുലാഭാരം, വിളിച്ചുചൊല്ലിപ്രാർത്ഥന തുടങ്ങിയ ചടങ്ങുകൾ നടക്കുന്നത് ഇവിടെ വച്ചാണ്. ആനക്കൊട്ടിലിനപ്പുറമാണ് ദേവീവാഹനമായ [[സിംഹം|സിംഹത്തെ]] ശിരസ്സിലേറ്റുന്ന സ്വർണ്ണക്കൊടിമരം കാണാൻ സാധിയ്ക്കുക. ഏകദേശം 50 അടി ഉയരം വരുന്ന ഈ കൊടിമരം, 1981-ലാണ് പ്രതിഷ്ഠിച്ചത്. വളരെ തിളക്കമുള്ള ഈ കൊടിമരത്തിനപ്പുറമാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ബലിക്കല്ല് പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുള്ള ബലിക്കൽപ്പുര. താരതമ്യേന ഉയരം കുറഞ്ഞ ബലിക്കല്ലാണ് ഇവിടെയുള്ളത് എന്നതിനാൽ പുറമേ നിന്നുനോക്കിയാൽത്തന്നെ വിഗ്രഹം കാണാവുന്നതാണ്. ബലിക്കൽപ്പുരയുടെ മച്ചിൽ പതിവുപോലെ ബ്രഹ്മാവിന്റെയും [[അഷ്ടദിക്പാലകർ|അഷ്ടദിക്പാലകരുടെയും]] രൂപങ്ങൾ കൊത്തിവച്ചിട്ടുണ്ട്. കൂടാതെ വേറെയും ധാരാളം രൂപങ്ങൾ കാണാം. ബലിക്കൽപ്പുരയുടെ ഇരുവശവുമായി രണ്ട് [[ആന|ആനകളുടെ]] രൂപങ്ങൾ കാണാൻ സാധിയ്ക്കും. ഇവ [[പ്ലാസ്റ്റർ ഓഫ് പാരീസ്|പ്ലാസ്റ്റർ ഓഫ് പാരീസിൽ]] നിർമ്മിച്ചതാണ്. ==== മഹാവിഷ്ണുക്ഷേത്രം, ആനമുറതപ്രതിഷ്ഠ ==== പ്രദക്ഷിണവഴിയുടെ തെക്കുകിഴക്കുഭാഗത്ത് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനമായി മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ പ്രതിഷ്ഠയോടുകൂടിയ ഒരു ശ്രീകോവിൽ കാണാം. ഏകദേശം നാലടി ഉയരം വരുന്ന അതിമനോഹരമായ ശിലാവിഗ്രഹമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[സുദർശനചക്രം]], പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[പാഞ്ചജന്യം]] എന്ന [[ശംഖ് (വാദ്യം)|ശംഖ്]], മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[കൗമോദകി]] എന്ന [[ഗദ]], മുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[താമര]] എന്നിവ ധരിച്ച ഭഗവാൻ നിൽക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ്. ഭഗവദ്വാഹനമായ ഗരുഡന്റെ പഞ്ചലോഹവിഗ്രഹം ഇവിടെ ഭഗവാന് അഭിമുഖമായി പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. പാൽപ്പായസം, കദളിപ്പഴം, തുളസിമാല തുടങ്ങിയവയാണ് മഹാവിഷ്ണുവിനുള്ള പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. [[അഷ്ടമിരോഹിണി]], [[വിഷു]], [[വൈകുണ്ഠ ഏകാദശി]] തുടങ്ങിയവ വിശേഷദിവസങ്ങളിൽ പെടുന്നു. ഇതിനുസമീപം കാണുന്ന മേൽക്കൂരയില്ലാത്ത ഒരു തറയിലാണ് ആനമറുതയുടെ പ്രതിഷ്ഠ. ക്ഷേത്രമുണ്ടായ കാലത്തുതന്നെ ഇവിടെ ആനമുറതയുടെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ടായിരുന്നു എന്നാണ് സങ്കല്പം. എന്നാൽ, ഇപ്പോഴത്തെ പ്രതിഷ്ഠ 2023 ജൂൺ 18-നാണ് നടത്തിയത്. നീരേറ്റുപുറം പരിസരത്ത് നിരവധി ഉപദ്രവങ്ങളുണ്ടാക്കിയ ഒരു ആനയുടെ പ്രേതത്തെയാണ് ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. ആനമുറതപ്രതിഷ്ഠയ്ക്കപ്പുറമാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ ഊട്ടുപുര പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. സാധാരണയായി ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്ത് വരുന്ന ഊട്ടുപുര ഇവിടെ തെക്കുഭാഗത്ത് വന്നിരിയ്ക്കുന്നത് ശ്രദ്ധേയമാണ്. നിത്യേന ഉച്ചയ്ക്ക് ഇവിടെ അന്നദാനമുണ്ടാകും. പ്രമുഖ വ്യവസായിയായ [[ഗോകുലം ഗോപാലൻ|ഗോകുലം ഗോപാലന്റെ]] വഴിപാടായി 2018-ലാണ് ഈ ഊട്ടുപുര പണിതത്. പ്രദക്ഷിണമായി വരുമ്പോൾ തെക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് പ്രത്യേകം ശ്രീകോവിലിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി അയ്യപ്പസ്വാമിയുടെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. കൃഷ്ണശിലയിൽ തീർത്ത വിഗ്രഹത്തിന് ഏകദേശം രണ്ടടി ഉയരം വരും. [[ശബരിമല ധർമ്മശാസ്താക്ഷേത്രം|ശബരിമലയിലെ]] വിഗ്രഹവുമായി നല്ല രൂപസാദൃശ്യമുള്ള വിഗ്രഹമാണിത്. ഇവിടെവച്ചാണ് ശബരിമല തീർത്ഥാടകർ മാലയിടുന്നതും കെട്ടുനിറയ്ക്കുന്നതുമെല്ലാം. അയ്യപ്പന്റെ ശ്രീകോവിലിന് തെക്കുവശത്ത് പ്രത്യേകം തീർത്ത ഒരു തറയിലാണ് നാഗദൈവങ്ങളുടെ പ്രതിഷ്ഠ. [[നാഗരാജാവ്|നാഗരാജാവായി]] [[വാസുകി]] കുടികൊള്ളുന്ന കാവിൽ, കൂടെ [[നാഗയക്ഷി|നാഗയക്ഷിയായി]] ശതശീർഷ എന്ന പത്നിയുമുണ്ട്. [[നൂറും പാലും]], [[സർപ്പംപാട്ട്]], മഞ്ഞൾപ്പൊടി അഭിഷേകം, പുറ്റും മുട്ടയും സമർപ്പണം എന്നിവയാണ് നാഗദൈവങ്ങളുടെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. എല്ലാമാസവും [[ആയില്യം (നക്ഷത്രം)|ആയില്യം]] നാളിൽ ഇവർക്ക് വിശേഷാൽ പൂജകളും കന്നിമാസത്തിലെ ആയില്യത്തിന് [[സർപ്പബലി|സർപ്പബലിയുമുണ്ടാകും]]. അയ്യപ്പന്റെ ശ്രീകോവിലിന് വടക്കുവശത്താണ് ഐതിഹ്യപ്രസിദ്ധമായ യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠയുള്ള ശ്രീകോവിൽ. തന്റെ ഭക്തയായ പെൺകുട്ടിയെ ഉപദ്രവിയ്ക്കാൻ വന്ന യക്ഷിയെ ദേവി ശാന്തയാക്കി ഇവിടെ കുടിയിരുത്തുകയായിരുന്നു എന്നാണ് സങ്കല്പം. വറപൊടി നിവേദ്യമാണ് ഇവിടെ പ്രധാന വഴിപാട്. ==== വീരഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം ==== നാഗപ്രതിഷ്ഠയുടെ നേരെ പടിഞ്ഞാറ് ഉയരത്തിലാണ് ചക്കുളത്തുകാവിലെ ഏറ്റവും പുതിയ ഉപപ്രതിഷ്ഠയായ വീരഹനുമാനെ പ്രതിഷ്ഠിച്ച ക്ഷേത്രം. കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഹനുമദ്വിഗ്രഹങ്ങളിലൊന്നാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. പതിനെട്ടടി ഉയരം വരുന്ന ഈ വിഗ്രഹം, ഒറ്റക്കല്ലിൽ തീർത്തതാണ്. ഇടതുകയ്യിൽ ഗദ തലകീഴായി പിടിച്ച്, വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ് ഇവിടെയുള്ള ഹനുമദ്വിഗ്രഹം. പ്രത്യേകം മതിലകത്തോടുകൂടിയ ഈ ക്ഷേത്രം 2016-ലാണ് പണികഴിപ്പിച്ചത്. ആദ്യകാലത്ത് ക്ഷേത്രത്തിലെ മൂലകുടുംബക്ഷേത്രത്തിൽ അഷ്ടദിക്പാലകർക്കൊപ്പം പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെട്ടിരുന്ന ഹനുമാനെ, സ്ഥലപരിമിതിമൂലം ഇങ്ങോട്ട് മാറ്റിപ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുകയായിരുന്നു. താഴെനിന്ന് പന്ത്രണ്ടുപടികൾ കയറിവേണം നടയ്ക്കുനേരെയെത്താൻ. പടികളുടെ താഴെയായി ആനമുഖത്തോടുകൂടിയ ഒരു എടുപ്പുണ്ട്. ഹനുമാൻ സ്വാമിയെ ഉപാസിയ്ക്കുന്നത് ശത്രുദോഷങ്ങളിൽ നിന്നു മോചനം നൽകുമെന്നാണ് ഭക്തജനവിശ്വാസം. തന്മൂലം നിരവധി ആളുകളാണ് ഇവിടെ ദർശനത്തിനെത്തുന്നത്. സർവ്വകാര്യസിദ്ധി വിളക്കുഴിച്ചിലാണ് ഇവിടെയുള്ള പ്രധാന വഴിപാട്. കൂടാതെ സാധാരണ ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രങ്ങളിലെപ്പോലെ വടമാല, വെറ്റിലമാല, അവിൽ നിവേദ്യം, വെണ്ണക്കാപ്പ് ചാർത്തൽ എന്നിവയും അതിവിശേഷമായ വഴിപാടുകളിൽ പെടുന്നു. [[ചൈത്രം|ചൈത്രമാസത്തിലെ]] [[പൗർണ്ണമി|പൗർണ്ണമിനാളിൽ]] നടക്കുന്ന ഹനുമാൻ ജയന്തിയാണ് ഇവിടെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷം. ഇതിനോടനുബന്ധിച്ച് ഇവിടെ '''ആഞ്ജനേയോത്സവം''' എന്ന പേരിൽ പത്തുദിവസത്തെ ഉത്സവം നടത്തിവരുന്നുണ്ട്. ഇതുകൂടാതെ [[കർക്കടകം|കർക്കടകമാസത്തിലെ]] [[രാമായണമാസം|രാമായണമാസാചരണവും]] അതിവിശേഷമാണ്. ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തൊട്ടടുത്തായി മറ്റൊരു ശ്രീകോവിലും കാണാം. ഇവിടെ രാധാകൃഷ്ണന്മാരാണ് പ്രതിഷ്ഠ. ഇതും താരതമ്യേന പുതിയൊരു ശ്രീകോവിലാണ്. കൃഷ്ണശിലാനിർമ്മിതമായ വിഗ്രഹത്തിൽ വലതുവശത്ത് ശ്രീകൃഷ്ണനും ഇടതുവശത്ത് രാധയുമാണ് പ്രതിഷ്ഠകൾ. വലതുകയ്യിൽ [[ഓടക്കുഴൽ]] പിടിച്ച്, ഇടതുകൈ രാധയുടെ തോളത്തുവച്ചുനിൽക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ് ഇവിടെ ശ്രീകൃഷ്ണപ്രതിഷ്ഠ. രാധയാണെങ്കിൽ, വലതുകയ്യിൽ താമര പിടിച്ച് ഭഗവാന്റെ കരലാളനത്താൽ നമ്രമുഖിയായി നിൽക്കുന്നു. രണ്ടുപേരെയും ഒരുമിച്ചാണ് വിഗ്രഹത്തിൽ ചിത്രീകരിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. [[അഷ്ടമിരോഹിണി]] ഇവിടെ അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നുണ്ട്. ==== സുബ്രഹ്മണ്യനും ശിവനും ==== ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറുഭാഗം മുഴുവൻ നിരവധി മരങ്ങളാൽ സമ്പുഷ്ടമാണ്. ഇവിടെയുള്ള മരങ്ങളിലെല്ലാം ധാരാളം കൊടികൾ കെട്ടിത്തൂക്കിയിരിയ്ക്കുന്നത് കാണാം. മക്കളില്ലാത്ത ദമ്പതികളുടെ നേർച്ചകളാണ് ഇവയിലധികവും. അവയെ കണ്ടുകൊണ്ട് നടന്നെത്തുന്നത് വടക്കുപടിഞ്ഞാറേമൂലയിലുള്ള സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമിയുടെ ശ്രീകോവിലിനുമുന്നിലാണ്. ഏകദേശം നാലടി ഉയരം വരുന്ന ബാലസുബ്രഹ്മണ്യവിഗ്രഹമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിച്ച്, ഇടതുകൈ അരയിൽ കുത്തിനിൽക്കുന്ന സുബ്രഹ്മണ്യന്ന് [[സ്കന്ദഷഷ്ഠി|സ്കന്ദഷഷ്ഠിയും]] [[തൈപ്പൂയം|തൈപ്പൂയവുമാണ്]] പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷങ്ങൾ. കൂടാതെ എല്ലാമാസത്തെയും വെളുത്ത [[ഷഷ്ഠി|ഷഷ്ഠിയും]] പ്രാധാന്യത്തോടെ ആചരിച്ചുവരുന്നു. സുബ്രഹ്മണ്യശ്രീകോവിലിന് സമീപത്തായി [[കാളിയമർദ്ദനം]] നടത്തുന്ന ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ അതിമനോഹരമായ ഒരു ശില്പവും അതിനോടുചേർന്നുള്ള ചെറിയൊരു ജലപാതയും കാണാം. 2021-ലാണ് ഇവിടെ ഈ ശില്പം പണിതത്. ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്ന ഭക്തരെ ഇത് വളരെയധികം ആകർഷിയ്ക്കുന്നുണ്ട്. ഇവിടെത്തന്നെയാണ് ക്ഷേത്രം വക അഗതിമന്ദിരവും പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. നിരാലംബരായ ആളുകൾക്ക് സുഖകരമായ താമസ-ഭക്ഷണസൗകര്യങ്ങൾ ഏർപ്പാടാക്കിയിട്ടുള്ള ഈ കെട്ടിടം, ക്ഷേത്രം ട്രസ്റ്റിന്റെ സാമൂഹികപ്രവർത്തനങ്ങളിൽ പ്രധാനപങ്കുവഹിയ്ക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്താണ് വഴിപാട് കൗണ്ടർ. മഞ്ഞൾനീരാട്ട്, കൈവട്ടകഗുരുതി, ചുറ്റുവിളക്ക്, കാര്യസിദ്ധി അഭിഷേകം, രക്തപുഷ്പാഞ്ജലി, കുങ്കുമാർച്ചന, പൂമൂടൽ, നെയ്യപ്പം മൂടൽ തുടങ്ങിയവയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. കൂടാതെ നിരവധി മന്ത്രങ്ങൾ കൊണ്ടുള്ള അർച്ചനകളും വിശേഷമാണ്. വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിലെത്തിയാൽ ഐതിഹ്യപ്രസിദ്ധമായ ചക്കരക്കുളം കാണാം. വളരെ ചെറിയൊരു കുളമാണെങ്കിലും ഇവിടെ കുളിയ്ക്കാനും കാലുകഴുകാനുമെല്ലാം സൗകര്യമുണ്ട്. ഉത്സവാവസാനം ദേവിയ്ക്ക് ഇവിടെയാണ് ആറാട്ട് നടക്കുന്നത്. ഇതിന് തൊട്ടടുത്താണ് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനം നൽകുന്ന ശിവന്റെ ശ്രീകോവിൽ. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ശിവലിംഗമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. ശംഖാഭിഷേകം, ധാര, പിൻവിളക്ക്, കൂവളമാല തുടങ്ങി നിരവധി വഴിപാടുകൾ ശിവന്നുണ്ട്. [[ശിവരാത്രി|ശിവരാത്രിയാണ്]] ഇവിടെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷം. കൂടാതെ എല്ലാ [[പ്രദോഷവ്രതം|പ്രദോഷദിവസങ്ങളും]] അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നു. ഭഗവദ്വാഹനമായ [[നന്ദി (പുരാണകഥാപാത്രം)|നന്ദികേശന്റെ]] വിഗ്രഹവും നടയ്ക്കുനേരെ കാണാം. ==== നവഗ്രഹങ്ങളും സരസ്വതീമണ്ഡപവും ==== ശിവക്ഷേത്രത്തിന്റെ പുറകിലാണ് സരസ്വതീമണ്ഡപം. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ആകർഷണങ്ങളിലൊന്നാണിവിടം. ഇവിടെ ഒരേ പീഠത്തിൽ മൂന്നുപ്രതിഷ്ഠകൾ കാണാം - ഭഗവതി (ദുർഗ്ഗ), സരസ്വതി, രാഹു (സർപ്പം). വാൽക്കണ്ണാടിരൂപത്തിലാണ് ഭഗവതിയെ ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. സരസ്വതീരൂപം സാധാരണ കാണുന്നപോലെ പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[വേദം]], പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ജപമാല]] എന്നിവ ധരിച്ച്, മുന്നിലെ രണ്ടുകൈകൾ കൊണ്ട് [[വീണ]] മീട്ടുന്ന രൂപത്തിലാണ്. മൂന്നുവിഗ്രഹങ്ങളും പഞ്ചലോഹത്തിൽ നിർമ്മിച്ചവയാണ്. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടുകളിലൊന്നായ കാര്യസിദ്ധി അഭിഷേകം നടത്തുന്നത് ഇവിടെയാണ്. ഭക്തർക്ക് സ്വന്തം കൈകൊണ്ടുതന്നെ നടത്താവുന്ന അഭിഷേകമാണിത്. ഒരു കുടത്തിൽ ജലം നിറച്ചുകൊണ്ടുവന്ന് അത് ഇവിടെയുള്ള മൂന്നുദേവതകൾക്കും അഭിഷേകം ചെയ്യുന്നു. പേര് സൂചിപ്പിയ്ക്കുന്നതുപോലെ സർവ്വകാര്യസിദ്ധിയാണ് ഇതിന്റെ ഫലമെന്ന് ഭക്തർ വിശ്വസിയ്ക്കുന്നു. സരസ്വതീമണ്ഡപത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്താണ് നവഗ്രഹപ്രതിഷ്ഠയോടുകൂടിയ ശ്രീകോവിൽ. അഴികളോടുകൂടിയ ഈ ശ്രീകോവിലിനകത്ത് ഒരേപീഠത്തിൽ വിവിധ ദിക്കുകളിലേയ്ക്ക് ദർശനമായി നവഗ്രഹദേവതകളെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. ഗ്രഹനായകനായ [[സൂര്യൻ]] നടുക്കും മറ്റുള്ളവർ ചുറ്റും നിൽക്കുന്ന പതിവുസങ്കല്പത്തിൽ തന്നെയാണ് ഇവിടെയും നവഗ്രഹപ്രതിഷ്ഠ. സൂര്യന്റെ കിഴക്കുവശത്ത് [[ശുക്രൻ]], തെക്കുകിഴക്ക് [[ചന്ദ്രൻ]], തെക്ക് [[ചൊവ്വ]], തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് രാഹു, പടിഞ്ഞാറ് [[ശനി]], വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് [[കേതു]], വടക്ക് [[വ്യാഴം]], വടക്കുകിഴക്ക് [[ബുധൻ]] എന്ന ക്രമത്തിലാണ് പ്രതിഷ്ഠ. സൂര്യനും ബുധനും ശുക്രനും കിഴക്കോട്ടും, ചന്ദ്രനും ശനിയും പടിഞ്ഞാറോട്ടും, ചൊവ്വയും രാഹുവും കേതുവും തെക്കോട്ടും വ്യാഴം മാത്രം വടക്കോട്ടും ദർശനം നൽകുന്നു. നിത്യവും ഇവർക്ക് വിശേഷാൽ പൂജകളും വഴിപാടുകളുമുണ്ടാകാറുണ്ട്. === ശ്രീകോവിൽ === ദീർഘചതുരാകൃതിയിൽ തീർത്ത, മേൽക്കൂരയില്ലാത്ത ഒരു ഒറ്റനില ശ്രീകോവിലാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. കരിങ്കല്ലിൽ തീർത്ത ഈ ശ്രീകോവിലിന്റെ മുകളിൽ കോണുകളിലേയ്ക്കുള്ള ഭാഗങ്ങൾ ചെമ്പുമേഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ഇവിടെയുള്ള സോപാനപ്പടികൾ നേരിട്ടുകയറാൻ പറ്റുന്ന രീതിയിലാണ് പണികഴിപ്പിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. അകത്തേയ്ക്കുള്ള വാതിലിന് ഇരുവശവുമായി രണ്ട് ദ്വാരപാലികമാരുടെ രൂപങ്ങൾ കൊത്തിവച്ചിട്ടുണ്ട്. ശ്രീകോവിലിനകത്ത് ഒരുമുറിയേയുള്ളൂ. അതാണ് വിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ഠിച്ച ഗർഭഗൃഹം. ഏകദേശം ഒരടി ഉയരം വരുന്ന സ്വയംഭൂവായ ശിവലിംഗവും പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുള്ള, വനദുർഗ്ഗാദേവിയുടെ നാലടി ഉയരം വരുന്ന അഷ്ടബാഹുപഞ്ചലോഹവിഗ്രഹവും കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെട്ടിരിയ്ക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിലെ മൂലപ്രതിഷ്ഠയായ സ്വയംഭൂലിംഗത്തിലാണ് ഇവിടെ പ്രധാന പൂജകൾ അധികവും നടത്താറുള്ളത്. [[കൊല്ലൂർ മൂകാംബികാക്ഷേത്രം|കൊല്ലൂർ മൂകാംബിക]], [[ചോറ്റാനിക്കര ഭഗവതിക്ഷേത്രം|ചോറ്റാനിക്കര]] തുടങ്ങിയ ക്ഷേത്രങ്ങളിലെപ്പോലെ ദേവിയുടെ സമസ്തഭാവങ്ങളും കൂടിച്ചേർന്ന ഒരു മൂർത്തിയായാണ് ഇവിടെയും സങ്കല്പമുള്ളത്. 1981-ൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നടന്ന നവീകരണകലശത്തിനുശേഷമാണ് ഇവിടെ ദേവിയ്ക്ക് സ്വരൂപത്തിൽ വിഗ്രഹമുണ്ടായത്. ഏറ്റവും പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[സുദർശനചക്രം]], അതിനുമുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[നാന്ദകം]] എന്ന [[വാൾ]], അതിന്റെയും മുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[അമ്പ്]] എന്നിവയും ഏറ്റവും പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ശംഖ്]], അതിന്റെ മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ത്രിശൂലം]], അതിന്റെയും മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[വില്ല്]] എന്നിവയും ധരിച്ച ദേവി, ഏറ്റവും മുന്നിലുള്ള രണ്ടുകൈകൾ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു. അങ്ങനെ, വിശ്വപ്രകൃതിയുടെ മൂലതേജസ്സിനെ മുഴുവൻ ആവാഹിച്ചുകൊണ്ട് സാക്ഷാൽ ചക്കുളത്തുകാവിലമ്മ, മഹാശക്തിസ്വരൂപിണിയായി ശ്രീലകത്ത് വാഴുന്നു. ശ്രീകോവിലിന്റെ പുറംചുവരുകൾ പൂർണ്ണമായും സ്വർണ്ണം പൂശിയ നിലയിലാണ് കാണപ്പെടുന്നത്. ഇവിടെ ധാരാളം ദേവതാരൂപങ്ങളുണ്ട്. അവയെല്ലാം സ്വർണ്ണത്തിൽ കുളിച്ച് കാണപ്പെടുന്ന കാഴ്ച അതിമനോഹരമാണ്. ചണ്ഡികാദേവി, മഹിഷാസുരമർദ്ദിനി, [[ത്രിപുരസുന്ദരി]], [[മധുര മീനാക്ഷി ക്ഷേത്രം|മധുര മീനാക്ഷി]], [[കാമാക്ഷി അമ്മൻ കോവിൽ|കാഞ്ചി കാമാക്ഷി]], [[സപ്തമാതൃക്കൾ]], [[അഷ്ടലക്ഷ്മി|അഷ്ടലക്ഷ്മിമാർ]] തുടങ്ങിയ ദേവീരൂപങ്ങൾക്കാണ് ഇവിടെ പ്രാധാന്യമെങ്കിലും ഗണപതി, സുബ്രഹ്മണ്യൻ തുടങ്ങിയവരുടെ രൂപങ്ങളും ഇവിടെ കാണാം. ശ്രീകോവിലിന് നേരെമുന്നിലായി ചെറിയൊരു നമസ്കാരമണ്ഡപവും കാണാം. ഇവിടെയാണ് പൂജകൾക്കുശേഷം ശാന്തിക്കാർ നമസ്കരിയ്ക്കാൻ ഉപയോഗിയ്ക്കുന്നത്. ഇവിടെ ദേവീവാഹനമായ സിംഹത്തിന്റെ ഒരു പ്രതിഷ്ഠയുമുണ്ട്. സിംഹത്തെ വണങ്ങിവേണം ദേവിയെ വണങ്ങാനെന്നാണ് ചിട്ട. വടക്കുവശത്ത് അഭിഷേകജലം ഒഴുക്കിവിടാൻ ഓവും പണിതിട്ടുണ്ട്. === നാലമ്പലം === ശ്രീകോവിലിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റി നാലമ്പലം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. സാമാന്യം വലുപ്പമുള്ള നാലമ്പലമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. അകത്തേയ്ക്ക് കയറുന്ന വാതിലിന് ഇരുവശവുമായി വാതിൽമാടങ്ങൾ പണിതിട്ടുണ്ട്. തെക്കേ വാതിൽമാടത്തിൽ വച്ചാണ് നിത്യേനയുള്ള വിശേഷാൽ പൂജകളും ഹോമങ്ങളും നടക്കുന്നത്. ഇവിടെത്തന്നെയാണ് [[ചെണ്ട]], [[മദ്ദളം]], [[തിമില]], [[ഇലത്താളം]] തുടങ്ങിയ വാദ്യങ്ങൾ സൂക്ഷിച്ചുവയ്ക്കുന്നതും. തെക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ പതിവുപോലെ [[തിടപ്പള്ളി|തിടപ്പള്ളിയും]] വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ [[കിണർ|കിണറും]] പണിതിട്ടുണ്ട്. ഇവിടത്തെ കിണർ ദീർഘചതുരാകൃതിയിലാണ് കുഴിച്ചിട്ടുള്ളത്. പമ്പ-മണിമല നദികളുമായും കുളവുമായും ഇതിന് നേരിട്ട് ബന്ധമുണ്ടെന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത്. തിടപ്പള്ളിയ്ക്ക് സമീപം പ്രത്യേകം അലങ്കരിച്ച ഒരു [[ഊഞ്ഞാൽ|ഊഞ്ഞാലും]] അതിൽ ദേവിയുടെ മറ്റൊരു പ്രതിഷ്ഠയുമുണ്ട്. മൂലവിഗ്രഹത്തിന്റെ അതേ മാതൃകയിൽ തീർത്ത ഈ വിഗ്രഹത്തിന് സമീപം രണ്ട് [[തലയിണ|തലയിണകളും]] [[മെത്ത|മെത്തയും]] അലങ്കരിച്ചുവച്ചിട്ടുണ്ട്. ആട്ടുന്നത് സർവ്വൈശ്വര്യസിദ്ധിയ്ക്ക് ഉത്തമമാണെന്ന് വിശ്വസിച്ചുവരുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്ന എല്ലാവരും ഇതും കൂടി ചെയ്തിട്ടേ പോകാറുള്ളൂ. ശ്രീകോവിലിന്റെ തെക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് മറ്റൊരു ചെറിയ ശ്രീകോവിലിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി ഗണപതിഭഗവാന്റെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ഈ വിഗ്രഹവും ശിലാനിർമ്മിതമാണ്. വലത്തോട്ട് തുമ്പിക്കൈ നീട്ടിനിൽക്കുന്ന ഗണപതിയുടെ പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[മഴു|മഴുവും]] പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[കയർ|കയറും]] മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[മോദകം|മോദകവും]] കാണാം. മുന്നിലെ വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭഗവാൻ ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു. ഗണപതിഹോമം, കറുകമാല, നാരങ്ങാമാല, ഉണ്ണിയപ്പം എന്നിവയാണ് ഗണപതിയ്ക്ക് പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. [[വിനായക ചതുർത്ഥി|വിനായക ചതുർത്ഥിനാളിൽ]] ഇവിടെ വിശേഷാൽ പൂജകളുണ്ടാകാറുണ്ട്. {{പ്രധാന ലേഖനം|ബലിക്കല്ല്}} ശ്രീകോവിലിന് ചുറ്റുമായി അകത്തെ ബലിവട്ടം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. അഷ്ടദിക്പാലകർ (കിഴക്ക് - [[ഇന്ദ്രൻ]], തെക്കുകിഴക്ക് - [[അഗ്നി]], തെക്ക് - [[യമൻ]], തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് - [[നിരൃതി]], പടിഞ്ഞാറ് - [[വരുണൻ]], വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് - [[വായു]], വടക്ക് - [[കുബേരൻ]] & [[ചന്ദ്രൻ]], വടക്കുകിഴക്ക് - [[ഈശാനൻ]]), സപ്തമാതൃക്കൾ (തെക്കുഭാഗത്ത് ഒറ്റക്കല്ലിൽ - കിഴക്കുനിന്ന് [[ബ്രാഹ്മി]], [[മാഹേശ്വരി]], [[കൗമാരി]], [[വൈഷ്ണവി]], [[വാരാഹി]], [[ഇന്ദ്രാണി]], [[ചാമുണ്ഡി]] എന്ന ക്രമത്തിൽ), [[വീരഭദ്രൻ]] (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം - കിഴക്കുഭാഗത്ത്), ഗണപതി (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം - പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത്), ബ്രഹ്മാവ് (വടക്കുകിഴക്കിനും കിഴക്കിനുമിടയിൽ), [[അനന്തൻ]] (തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനും പടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ശാസ്താവ് (തെക്കിനും തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ദുർഗ്ഗ (പടിഞ്ഞാറിനും വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), സുബ്രഹ്മണ്യൻ (വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനും വടക്കിനുമിടയിൽ), നിർമ്മാല്യധാരി (വടക്കിനും വടക്കുകിഴക്കിനുമിടയിൽ ശിവലിംഗരൂപത്തിൽ - ഇവിടെ [[മുണ്ഡിനി]]) എന്നിവരെ പ്രതിനിധീകരിയ്ക്കുന്ന ബലിക്കല്ലുകൾ ഇവിടെ കാണാം. നിലവിൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നിത്യശീവേലിയില്ലാത്തതിനാൽ ഇവ പ്രതീകാത്മകമായാണ് കണ്ടുവരുന്നത്. ബലിക്കല്ലുകൾ ദേവന്റെ/ദേവിയുടെ വികാരഭേദങ്ങളാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. തന്മൂലം അവയിൽ ചവിട്ടുന്നതും തൊട്ടുതലയിൽ വയ്ക്കുന്നതും നിരോധിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. ==കാർത്തികസ്തംഭം== അധർമ്മത്തിൻന്റെയും തിന്മയുടെയും ഭൗതിക പ്രതീകമാണ് കാർത്തികസ്തംഭം. ഇത് കത്തിച്ച് ചാമ്പലാക്കുന്ന ചടങ്ങിലൂടെ തിന്മയെ [[അഗ്നി]] വിഴുങ്ങി നന്മ ആധിപത്യം സ്ഥാപിക്കുന്നു എന്നാണ് വിശ്വാസം. വൃശ്ചികമാസത്തിലെ തൃക്കാർത്തിക ദിവസമാണ് ഈ ചടങ്ങ് നടക്കുന്നത്. പൊക്കമുള്ള തൂണിൽ വാഴക്കച്ചി, പഴയ ഓലകൾ, പടക്കം, ദേവിയ്ക്ക് ചാർത്തിയ ഒരു വർഷത്തെ ഉടയാടകൾ എന്നിവ പൊതിഞ്ഞുകെട്ടി അതിന്മേൽ നാടിൻറെ സർവ്വ തിന്മകളെയും ആവാഹിക്കുന്നു. ദീപാരാധനയ്ക്ക് മുമ്പായി ഇത് കത്തിക്കും. സർവ്വ ദുഃഖദുരിതങ്ങളും ഇതോടെ തീരുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. == നാരീപൂജ == ചക്കുളത്തുകാവിലെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ അനുഷ്ഠാനമാണ് നാരീപൂജ. അന്നേദിവസം ഇന്ത്യയിലെ പ്രശസ്തരായ വനിതകളെ അതിഥിയായി ക്ഷണിച്ച് ഇവിടെ നാരീപൂജയ്ക്കിരുത്താറുണ്ട്{{തെളിവ്}}. അലങ്കരിച്ച പീഠത്തിൽ സ്ത്രീകളെ ഇരുത്തി, ഭക്ത്യാദരപൂർവ്വം പൂജാരി ഇവരെ ദുർഗ്ഗാ സങ്കൽപ്പത്തിൽ പൂജിക്കുന്നു. സ്ത്രീകൾ എവിടെ മാനിക്കപ്പെടുന്നുവോ അവിടെ ദേവതമാർ ആനന്ദിക്കുന്നുവെന്ന സങ്കല്പവും സ്ത്രീയെ ശക്തിസ്വരൂപിണിയായി ആരാധിക്കണമെന്ന താന്ത്രിക സങ്കല്പവുമാണ് ഇത്തരമൊരു പൂജയുടെ പൊരുൾ. സ്ത്രീയാണ് സൃഷ്ടിയുടെ അടിസ്ഥാനം എന്ന സങ്കൽപ്പത്തിൽ നിന്നാണ് ശാക്തേയർ മഹാദേവിയെ ആരാധിച്ചത്‌. ഈ വിശ്വാസപ്രകാരം സ്ത്രീകളെ ലോകമാതാവായ ആദിപരാശക്തിയുടെ പ്രതീകമായി ആരാധിക്കുന്ന ശാക്തേയ പൂജയാണിത്. == വിശേഷ ദിവസങ്ങൾ == ചൊവ്വ, വെള്ളി, [[പൗർണ്ണമി]], അമാവാസി, അഷ്ടമി, നവമി, ജന്മ നക്ഷത്ര ദിവസം, മലയാളം- ഇംഗ്ലീഷ് മാസങ്ങളിലെ ഒന്നാം തീയതി തുടങ്ങിയവ ദർശനത്തിന് പ്രധാനമാണ്. പൊതുവേ ചൊവ്വ, വെള്ളി, ഞായർ ദിവസങ്ങളിൽ ദർശനത്തിന് തിരക്ക് അനുഭവപ്പെടാറുണ്ട്. കുംഭമാസത്തിലെ മകം- പൂരം ദിവസങ്ങൾ അതിവിശേഷം. [[നവരാത്രി]], [[തൃക്കാർത്തിക]], [[ശിവരാത്രി]], [[ദീപാവലി]], മണ്ഡലകാല ദിവസങ്ങൾ, മകരചൊവ്വ തുടങ്ങിയവ വിശേഷമാണ്. [[വിദ്യാരംഭം]], [[തൃക്കാർത്തിക]] ([[പൊങ്കാല]]) എന്നിവ അതിപ്രധാനം. == ദർശന സമയം == *രാവിലെ 4.30 AM മുതൽ ഉച്ചക്ക് 1 PM വരെ. *വൈകുന്നേരം 4.30 PM മുതൽ രാത്രി 8 PM വരെ. ==എത്തിച്ചേരുവാനുള്ള വഴി== തിരുവല്ലയിൽ നിന്ന് ഏകദേശം ഒമ്പതുകിലോമീറ്റർ പടിഞ്ഞാറുമാറി, അമ്പലപ്പുഴയ്ക്കുള്ള വഴിയിൽ, പത്തനംതിട്ട-ആലപ്പുഴ ജില്ലകളുടെ അതിർത്തിയിലാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. തിരുവല്ലയിൽ നിന്ന് ധാരാളം ബസ്സുകൾ അമ്പലപ്പുഴയ്ക്കുണ്ട്. അവയിലൊന്നിൽ കയറിയാൽ ക്ഷേത്രത്തിനടുത്തുള്ള ബസ് സ്റ്റോപ്പിൽ ഇറങ്ങാവുന്നതാണ്. പ്രധാന വഴിയിൽ തന്നെ ക്ഷേത്രകവാടം കാണാം. അതിലൂടെ അല്പം കൂടി മുന്നോട്ടുപോയാൽ ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലെത്താം. തീവണ്ടി വഴി വരുന്നവർക്ക് [[തിരുവല്ല തീവണ്ടിനിലയം|തിരുവല്ല റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനാണ്]] ഏറ്റവും അടുത്തുള്ളത് (9 കിലോമീറ്റർ). ഇവിടെ ഭൂരിപക്ഷം തീവണ്ടികൾക്കും സ്റ്റോപ്പുണ്ട്. മറ്റൊരു പ്രധാന സ്റ്റേഷൻ [[ഹരിപ്പാട് തീവണ്ടിനിലയം|ഹരിപ്പാട്ടാണ്]] (13 കിലോമീറ്റർ). [[അമ്പലപ്പുഴ തീവണ്ടിനിലയം|അമ്പലപ്പുഴ സ്റ്റേഷനും]] വളരെ അടുത്താണ്. തന്മൂലം [[തിരുവല്ല ശ്രീവല്ലഭമഹാക്ഷേത്രം]], [[അമ്പലപ്പുഴ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം]], [[ഹരിപ്പാട് സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമിക്ഷേത്രം]], [[മണ്ണാറശ്ശാല നാഗരാജക്ഷേത്രം]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ ദർശനം നടത്തുന്നവർക്ക് കൂട്ടിച്ചേർക്കാവുന്ന ക്ഷേത്രമാണ് ചക്കുളത്തുകാവ്. == അവലംബം == {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഭദ്രകാളിക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ദുർഗ്ഗാക്ഷേത്രങ്ങൾ]] {{Hindu temples in Kerala}} apn8ues08enftxthtdcdu73nzfrgnnx 0 136949 4666575 4601483 2026-09-13T06:10:07Z Malikaveedu 16584 /* വാർഡുകൾ */ 4666575 wikitext text/x-wiki {{Infobox LSG/Wikidata}} {{prettyurl|Erumely Gramapanchayat}} [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം ജില്ലയിൽ]] [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി താലൂക്ക്|കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി താലൂക്കിൽ]] കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി ബ്ളോക്കിൽ എരുമേലി തെക്ക് വില്ലേജിൽ ഉൾപ്പെടുന്ന 82.35 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വിസ്തൃതിയുള്ള ഗ്രാമപഞ്ചായത്താണ് '''എരുമേലി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്'''. ==അതിരുകൾ== *കിഴക്ക് - [[കോരുത്തോട്]], [[ചിറ്റാർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ചിറ്റാർ]] (പത്തനംതിട്ട ജില്ല) പഞ്ചായത്തുകൾ *പടിഞ്ഞാറ് - [[മണിമല ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|മണിമല]], [[ചിറക്കടവ് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ചിറക്കടവ്]] പഞ്ചായത്തുകൾ *വടക്ക് - [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി]], [[പാറത്തോട് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|പാറത്തോട്]], [[മുണ്ടക്കയം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|മുണ്ടക്കയം]] പഞ്ചായത്തുകൾ *തെക്ക്‌ - പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിലെ [[ചിറ്റാർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ചിറ്റാർ]], [[വെച്ചൂച്ചിറ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|വെച്ചൂച്ചിറ]] പഞ്ചായത്തുകൾ == വാർഡുകൾ== 24 വാർഡുകൾ ഉൾപ്പെട്ടതാണ് എരുമേലി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്.<ref>{{Cite web|url=https://lsgkerala.gov.in/pages/electiondetails.php?intID=5&ID=567&ln=ml|title=Erumely Grama Panchayat, Kottayam District|access-date=|last=|first=|date=|website=Govt. of Kerala Local Self Government Department|publisher=}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> #[[പഴയിടം]] #[[ചേനപ്പാടി]] # കിഴക്കേക്കര #[[ഒഴക്കനാട്]] #[[വാഴക്കാല]] #[[നേർച്ചപ്പാറ]] # കാരിശ്ശേരി #[[ഇരുമ്പൂന്നിക്കര]] #[[മൂക്കൻപെട്ടി]] #[[ഏയ്ഞ്ചൽവാലി]] #[[പമ്പാവാലി]] #[[പമ്പാവാലി|കണമല]] #[[ഉമ്മിക്കുപ്പ]] #[[മുട്ടപ്പള്ളി]] #[[മുക്കൂട്ടുതറ]] #[[എലിവാലിക്കര]] # [[തുമരംപാറ|തുമരുംപാറ]] # പ്രപ്പോസ് # എരുമേലി ടൗൺ # മണിപ്പുഴ # പൊരിയന്മല # [[ശ്രീനിപുരം]] #[[കനകപ്പലം]] # [[ചെറുവള്ളി|ചെറുവള്ളി എസ്റ്റേറ്റ്]] == 2025 തദ്ദേശ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലങ്ങൾ == താഴെ കൊടുത്തിരിക്കുന്ന ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് വാർഡ് അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള വിജയികളെ പ്രാദേശിക തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലങ്ങളുടെ ഔദ്യോഗിക വെബ് സൈറ്റിൽ നിന്നാണ് എടുത്തിരിക്കുന്നത്.<ref>{{cite web|url=https://trend.sec.kerala.gov.in/|title=Local Body Election Results 2025 – Kerala|access-date=13 January 2026|publisher=State Election Commission, Kerala}}</ref> {| class="wikitable sortable" !വാർഡ് !ജയിച്ച സ്ഥാനർത്ഥി !മുന്നണി !ജയിച്ച പാർട്ടി !ലഭിച്ച വോട്ട് !ആകെ വോട്ടർ !എതിർ സ്ഥാനാർത്ഥി !ലഭിച്ച വോട്ട് !(തോറ്റ) പാർട്ടി !കുറിപ്പുകൾ |- |പഴയിടം | valign="top" |നീതു പ്രശാന്ത് | valign="top" style="background:white;" |OTH | style="background:white;" |സ്വത. | valign="top" |'''300''' | | valign="top" |അനിത സന്തോഷ് | valign="top" |227 | style="background:white;" |സ്വത. | |- |[[ചേനപ്പാടി]] | valign="top" |സുധാ വിജയൻ | valign="top" style="background:red;" |LDF | style="background:red;" |സി.പി.എം | valign="top" |'''537''' | | valign="top" |ജാസ്മിൻ | valign="top" |396 | style="background:cyan;" |കോൺഗ്രസ് | |- |കിഴക്കേക്കര | valign="top" |ബിനു മൈക്കിൾ | valign="top" style="background:blue;" |UDF | style="background:cyan;" |കോൺഗ്രസ് | valign="top" |'''464''' | | valign="top" |അഖിൽ കെ ഒ | valign="top" |324 | style="background:red;" |സി.പി.എം. | |- |ഒഴക്കനാട് | valign="top" |ദിഗിഷ് | valign="top" style="background:blue;" |UDF | style="background:cyan;" |കോൺഗ്രസ് | valign="top" |'''355''' | | valign="top" |സിബിച്ചൻ | valign="top" |279 | style="background:Orange;" |ബി.ജെപി. | |- |വാഴക്കാല | valign="top" |പി എച്ച് നാസറുദീൻ ( നാസർ പനച്ചി ) | valign="top" style="background:white;" |OTH | style="background:white;" |സ്വത. | valign="top" |'''548''' | | valign="top" |സെയ്തുമുഹമ്മദ് | valign="top" |480 | style="background:red;" |സി.പി.എം. | |- |നേർച്ചപ്പാറ | valign="top" |അഭിരാമി ദേവരാജ് | valign="top" style="background:white;" |OTH | style="background:white;" |സ്വത. | valign="top" |'''553''' | | valign="top" |രഞ്ജിനി രഘു | valign="top" |473 | style="background:white;" |സ്വത. | |- |കാരിശ്ശേരി | valign="top" |മോഹനൻ | valign="top" style="background:red;" |LDF | style="background:red;" |സി.പി.ഐ | valign="top" |'''380''' | | valign="top" |രാജപ്പൻ സി പി | valign="top" |335 | style="background:cyan;" |കോൺഗ്രസ് | |- |[[ഇരുമ്പൂന്നിക്കര]] | valign="top" |എം വി ഗിരീഷ് കുമാർ | align="top" style="background:red;" |LDF | style="background:red;" |സി.പി.എം. | valign="top" |'''484''' | | valign="top" |അഭിജിത്ത് എ എസ് | valign="top" |432 | style="background:cyan;" |കോൺഗ്രസ് | |- |[[മൂക്കൻപെട്ടി]] | valign="top" |സുരണ്യ പി എസ്സ് | valign="top" style="background:Orange;" |NDA | style="background:Orange;" |ബി.ജെ.പി. | valign="top" |'''414''' | | valign="top" |ദീപാ ശങ്കർ | valign="top" |414 | style="background:red;" |സി.പി.എം. | |- |[[ഏയ്ഞ്ചൽവാലി]] | valign="top" |ത്രേസ്യാമ്മ ചാക്കോ | valign="top" style="background:blue;" |UDF | style="background:cyan;" |കോൺഗ്രസ് | valign="top" |'''435''' | | valign="top" |ത്രേസ്യാമ്മ ജോ൪ജ്ജ് | valign="top" |386 | style="background:darkgreen;" |കേ.കോൺ.(എം) | |- |[[പമ്പാവാലി]] | valign="top" |ടോം ( ജോബി കാലാപ്പറമ്പിൽ ) | valign="top" |OTH | style="background:white;" |സ്വത. | valign="top" |'''484''' | | valign="top" |ജോസഫ് പുതിയത്ത് | valign="top" |210 | style="background:cyan;" |കോൺഗ്രസ് | |- |കണമല | valign="top" |ദേവസ്യാച്ചൻ കെ എം ( അപ്പച്ചൻ ) | valign="top" style="background:blue;" |UDF | style="background:cyan;" |കോൺഗ്രസ് | valign="top" |'''533''' | | valign="top" |കെ.കെ ബേബി | valign="top" |331 | style="background:darkgreen;" |കേ.കോൺ.(എം) | |- |ഉമ്മിക്കുപ്പ | valign="top" |കെ കെ രാജൻ കാലാവീട്ടിൽ | valign="top" style="background:Orange;" |NDA | style="background:Orange;" |ബി.ജെ.പി. | valign="top" |'''431''' | | valign="top" |വൽസമ്മ | valign="top" |394 | style="background:cyan;" |കോൺഗ്രസ് | |- |മുട്ടപ്പള്ളി | valign="top" |മനോജ് കുമാർ | valign="top" style="background:blue;" |UDF | style="background:cyan;" |കോൺഗ്രസ് | valign="top" |'''469''' | | valign="top" |എം എസ് സതീഷ് | valign="top" |459 | style="background:red;" |സി.പി.എം. | |- |[[മുക്കൂട്ടുതറ]] | valign="top" |സന്തോഷ് ​​കുമാർ സി കെ ചിറയ്ക്കൽ | valign="top" style="background:red;" |LDF | style="background:red;" |സി.പി.ഐ. | valign="top" |'''577''' | | valign="top" |റോണി മാത്യു | valign="top" |529 | style="background:cyan;" |കോൺഗ്രസ് | |- |എലിവാലിക്കര | valign="top" |ബിനോയി ഇ ജെ ഇലവുങ്കൽ | valign="top" style="background:blue;" |UDF | style="background:cyan;" |കോൺഗ്രസ് | valign="top" |'''608''' | | valign="top" |കെ സി ജോർജ്കുട്ടി | valign="top" |378 | style="background:red;" |സി.പി.എം. | |- |തുമരംപാറ | valign="top" |ശാലിനി രാജേഷ് | valign="top" style="background:red;" |LDF | style="background:red;" |സി.പി.എം. | valign="top" |'''412''' | | valign="top" |രമ്യ സുനീഷ് | valign="top" |369 | style="background:cyan;" |കോൺഗ്രസ് | |- |പ്രപ്പോസ് | valign="top" |അനുമോൾ സി ജെ | valign="top" style="background:blue;" |UDF | style="background:cyan;" |കോൺഗ്രസ് | valign="top" |'''687''' | | valign="top" |ജിജിമോൾ സി ആർ | valign="top" |294 | style="background:darkgreen;" |കേ.കോൺ.(എം) | |- |എരുമേലി ടൗൺ | valign="top" |ഷെമിനാ ലത്തിഫ് | valign="top" style="background:blue;" |UDF | style="background:cyan;" |കോൺഗ്രസ് | valign="top" |'''484''' | | valign="top" |മാഷിദ എം എം | valign="top" |372 | style="background:red;" |സി.പി.എം. | |- |മണിപ്പുഴ | valign="top" |പ്രസന്ന അജി | valign="top" style="background:blue;" |UDF | style="background:cyan;" |കോൺഗ്രസ് | valign="top" |'''475''' | | valign="top" |ഏലിയാമ്മ ചാക്കോ | valign="top" |330 | style="background:darkgreen;" |കേ.കോൺ.(എം) | |- |പൊരിയന്മല | valign="top" |അൻസർ കെ എച്ച് ( അൻസാരി പാടിക്കൽ ) | valign="top" style="background:blue;" |UDF | style="background:cyan;" |കോൺഗ്രസ് | valign="top" |'''666''' | | valign="top" |വി പി സുഗതൻ | valign="top" |349 | style="background:red;" |സി.പി.ഐ. | |- |ശ്രീനിപുരം | valign="top" |'''അമ്പിളി സജീവൻ (പ്രസിഡന്റ്)''' | valign="top" style="background:red;" |LDF | style="background:red;" |സി.പി.ഐ (എം) | valign="top" |'''273''' | | valign="top" |രസ്നാമോൾ ഹാഷിം | valign="top" |249 | style="background:white;" |എസ്.ഡി.പി.ഐ. |പദവി പട്ടികവർ​ഗ വിഭാ​ഗത്തിന് സംവരണം ചെയ്യപ്പെട്ടതാണ്. ഈ വിഭാഗത്തിൽ ആരെയും വിജയിപ്പിക്കാൻ യുഡിഎഫിന് സാധിച്ചില്ല. പ്രസിഡന്റ് തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ യു.ഡി.എഫ് വിട്ടുനിന്നു. |- |[[കനകപ്പലം]] | valign="top" |'''സാറാമ്മ ഏബ്രഹാം (വൈസ് പ്രസിഡന്റ്)''' | valign="top" style="background:blue;" |UDF | style="background:cyan;" |കോൺഗ്രസ് | valign="top" |'''518''' | | valign="top" |അഞ്ജു പി ആർ | valign="top" |207 | style="background:Orange;" |ബി.ജെ.പി. | |- |[[ചെറുവള്ളി|ചെറുവള്ളി എസ്റ്റേറ്റ്]] | valign="top" |ഷീബ രമണൻ | valign="top" style="background:blue;" |UDF | style="background:white;" |ആർ.എസ്.പി. | valign="top" |'''228''' | | valign="top" |സുനിതാ രാജൻ | valign="top" |212 | style="background:white;" |സ്വത. | |} ==അവലംബം== ==സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കുകൾ== {| class="wikitable" | ജില്ല | കോട്ടയം |- | ബ്ലോക്ക് | കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി |- | വിസ്തീര്ണ്ണം |83.35 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ |- | ജനസംഖ്യ |38,908 |- | പുരുഷന്മാർ |19,382 |- | സ്ത്രീകൾ |19,526 |- | ജനസാന്ദ്രത |472 |- | സ്ത്രീ : പുരുഷ അനുപാതം |1007 |- | സാക്ഷരത | 94% |} ==അവലംബം== *http://www.trend.kerala.gov.in {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190902161720/http://www.trend.kerala.gov.in/ |date=2019-09-02 }} *http://lsgkerala.in/erumelypanchayat/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150113194107/http://lsgkerala.in/erumelypanchayat/ |date=2015-01-13 }} *Census data 2001 {{Kottayam-geo-stub}} {{ കോട്ടയം ജില്ല}} {{reflist}} [[വർഗ്ഗം: കോട്ടയം ജില്ലയിലെ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകൾ]] {{ കോട്ടയം ജില്ലയിലെ ഭരണസംവിധാനം}} {{കോട്ടയം ജില്ല}} cgb7iucnl8cxrp0bubesolc649lvu59 0 138426 4666557 4601346 2026-09-13T05:45:13Z ~2026-48203-56 222590 /* */ 4666557 wikitext text/x-wiki ക്ഷേത്രത്തിലെ ബലിക്കല്ലുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്‌ [[അഷ്ടദിക്കുകൾ|അഷ്ടദിക്കുകളെയും]] അവയുടെ അധിപന്മാരായ [[അഷ്ടദിക്പാലർ|അഷ്ടദിക്ക്പാലരേയുമാണ്‌]]. അതിനാൽ എട്ടുദിക്കുകളേയും അവയുടെ അധികാരികളേയും ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ പ്രതിഷ്ഠിക്കാറുണ്ട്‌. [[ശ്രീകോവിൽ|ശ്രീകോവിലിനു]] ചുറ്റും [[നാലമ്പലം|നാലമ്പലത്തിനകത്തായി]] അന്തർ മണ്ഡപത്തിലാണ്‌ ബലിക്കല്ലുകളുടെ സ്ഥാനം. ഓരോ ദിക്കിന്റേയും അധിപന്മാരെ ആ ദിക്കുകളിൽ സ്ഥാപിക്കുന്നു. ബല്ലിക്കല്ലുകളിൽ ചെറിയ ബലിക്കല്ലുകളും വലിയ ബലിക്കല്ലും ഉണ്ട്. പ്രതിഷ്ഠയോളം തന്നെ പ്രാധാന്യമുണ്ട് ക്ഷേത്രത്തിലെ വലിയ ബല്ലിക്കല്ലിന്. ക്ഷേത്രത്തിലെ ദേവൻ്റെ / ദേവിയുടെ സർവ്വ സൈന്യാധിപൻ / സർവ്വ സൈന്യാധിപ എന്ന സങ്കല്പത്തിലാണിത് പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിക്കുന്നത്. മണ്ഡപത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുള്ള ദേവൻ്റെ / ദേവിയുടെ വാഹനം സദാനേരവും ശ്രീകോവിലിലേക്ക് നോക്കിയിരിക്കുന്നത് പോലെ വലിയ ബല്ലിക്കല്ലിലെ പ്രധാന സൈന്യാധിപൻ്റെ സങ്കല്പവും കണ്ണിമവെട്ടാതെ ശ്രീകോവിലെ ദേവനെ / ദേവിയെ നോക്കിയിരിക്കുന്നു. ശ്രീകോവിലിലെ പ്രധാന പ്രതിഷ്ഠ പുരുഷനാണെങ്കിൽ പുരുഷ സൈന്യാധിപനും സ്ത്രീയാണെങ്കിൽ സ്ത്രീ സൈന്യാധിപയും ആയിരിക്കും വലിയ ബലിക്കല്ലിൽ ഉപവിഷ്ടമായിരിക്കുന്നത്. ഓരോ ദേവനും ദേവിക്കും പ്രത്യേകം സൈന്യാധിപൻ/ സൈന്യാധിപയെ കല്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. [[ചിത്രം:വലിയബലിക്കല്ല്.JPG|thumb|300px|[[വാഴപ്പള്ളി മഹാക്ഷേത്രം|വാഴപ്പള്ളിക്ഷേത്രത്തിലെ]] വലിയ ബലിക്കല്ല്]] ==അഷ്ടദിക്പാലകർ== {{പ്രധാനലേഖനം|അഷ്ടദിക്പാലകർ}} കിഴക്കിന്റെ ദേവനായ [[ദേവേന്ദ്രൻ|ഇന്ദ്രനാണ്‌]] [[കിഴക്ക്|കിഴക്കുവശത്ത്]]‌. തെക്ക്കിഴക്ക്‌ [[അഗ്നിദേവൻ| അഗ്നിദേവൻ്റെ]] ബലിക്കല്ലാണ്‌ വേണ്ടത്‌. [[യമൻ|യമദേവനാണ്‌]] [[തെക്ക്|തെക്ക്‌ വശത്തിൻ്റെ]] അധിപൻ. തെക്കു പടിഞ്ഞാറ് ബലിക്കല്ലിൽ ആവേശിക്കേണ്ടത്‌ ആ ദിക്കിന്റെ അധിപനായ [[നിര്യതി|നിര്യതിയെയാണ്]]‌. [[വരുണൻ| വരുണൻ]] [[പടിഞ്ഞാറ്|പടിഞ്ഞാറുദിക്കിലും]], [[വായു|വായുദേവൻ]] വടക്കുപടിഞ്ഞാറും സ്ഥാനം അലങ്കരിക്കും. [[വടക്ക്|വടക്കുദിശയിൽ]] രണ്ടുപേർക്ക് ഒരുമിച്ചാണ് ബലിക്കല്ല് കൊടുത്തിരിയ്ക്കുന്നത് - [[കുബേരൻ|കുബേരനും]] [[ചന്ദ്രൻ|ചന്ദ്രനും]]. വടക്ക്‌ കിഴക്ക്‌ [[ശിവൻ|ഈശാനനാണ്]]‌. ഇതുകൂടാതെ മുകളിലും താഴെയുമായി ഒരോ ദിക്കുകൾ കൂടിയുണ്ട്‌. മുകളിലെ ദിക്കിന്റെ അധിപൻ [[ബ്രഹ്മാവ്|ബ്രഹ്മാവാണ്]]‌. അതിനാൽ ബ്രഹ്മാവിന്‌ വേണ്ടിയുള്ള ബലിക്കല്ല് പ്രതീകാത്മകമായി കിഴക്കിനും-വടക്ക്‌കിഴക്കിനും ഇടയിൽ സ്ഥാപിക്കുന്നു. കീഴ്ഭാഗത്തുള്ള ദിക്കിൻ്റെ [[അനന്തൻ|അനന്തനാണ്]]‌. അതിനാൽ പ്രതീകാത്മകമായി നിരൃതിയുടേയും (തെക്ക്-പടിഞ്ഞാറ്) വരുണന്റേയും (പടിഞ്ഞാറ്) ബലിക്കല്ലുകൾകിടയിലാണ്‌ അനന്തന്റെ ബലിക്കല്ലിന്റെ സ്ഥാനം. ക്ഷേതങ്ങളിലെ ബലിക്കല്ലുകളിൽ ചവിട്ടാനോ മറികടക്കാനോ പാടില്ല എന്നാണ് വിശ്വാസം. ==ശ്രീബലി (ശീവേലി)== തന്റെ ഭൂതഗണങ്ങൾക്ക് നിവേദ്യം നൽകുന്നത് ഭഗവാൻ നേരിൽ കാണുകയാണ് ശീവേലിയുടെ ആന്തരാർത്ഥം എന്നാണ്‌ സങ്കല്പം. അവർക്ക് നൽകുന്ന ബലിയാണ് ശ്രീബലി അഥവാ ശീവേലിയത്രെ. ദ്വാരപാലകരും, അഷ്ടദിക്പാലകരും, സപ്തമാതൃക്കളും, ഭൂതഗണങ്ങളും, ക്ഷേത്രപാലകനും ഈ സമയത്ത് തങ്ങൾക്കുള്ള നിവേദ്യം സ്വീകരിക്കുന്നു എന്നാണ് വിശ്വാസം. ഹവിസ്സും ജലഗന്ധ പുഷ്പാദികളുമായി മേൽശാന്തിയും തലയിലോ കയ്യിലോ ഭഗവത് വിഗ്രഹവുമായി കീഴ്ശാന്തിയുമാണ് ശീവേലിക്ക് എഴുന്നള്ളിക്കുന്നത്. നാലമ്പലത്തിനുള്ളിൽ അഷ്ടദിക്പാലകർക്കും, സപ്തമാതൃക്കൾക്കും, പുറത്ത് ഭൂതഗണങ്ങളെ പ്രതിനീധീകരിക്കുന്ന ബലിക്കല്ലുകളിന്മേലും ബലി തൂവും. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ നാലമ്പലത്തിനകത്തും പുറത്തും വാദ്യഘോഷങ്ങളുടെ അകമ്പടിയോടെ ശ്രീബലിയുടെ മേൽനോട്ടം വഹിച്ചുകൊണ്ട് ഈ സമയം ക്ഷേത്രേശനെ പ്രദക്ഷിണമായി നീക്കുന്നു. മൂന്ന് പ്രദക്ഷിണശേഷം ശീവേലി വിഗ്രഹവുമായി കീഴ്ശാന്തി ശ്രീലകത്തേക്ക് തിരിച്ചുപോകുന്നു. ==സപ്തമാതൃക്കൾ== [[ചിത്രം:സപ്തമാതാക്കൾ.jpg|thumb|300px|[[നിരണം തൃക്കപാലീശ്വരം മഹാദേവക്ഷേത്രം|നിരണം തൃക്കപാലീശ്വരംക്ഷേത്രത്തിലെ]] സപ്തമാതൃക്കളുടെ പ്രതിഷ്ഠ]] സപ്തമാതൃക്കളെ കുറിച്ച് [[ദേവീഭാഗവതം|ശ്രീമഹാദേവീഭാഗവതത്തിൽ]] വിസ്തരിച്ച് പറയുന്നുണ്ട്. [[ബ്രാഹ്മി|ബ്രഹ്മാണി]], [[മാഹേശ്വരി]], [[കൗമാരി]], [[വൈഷ്ണവി]], [[വാരാഹി]], [[ഇന്ദ്രാണി]], [[ചാമുണ്ഡി]] എന്നീ ഏഴുദേവിമാരാണ് സപ്തമാതൃക്കൾ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നത്. ഇവർ യഥാക്രമം ബ്രഹ്മാവ്, [[ശിവൻ]], [[സുബ്രഹ്മണ്യൻ]], [[വിഷ്ണു]], [[വരാഹം]], [[ഇന്ദ്രൻ]], [[ദുർഗ്ഗ]] എന്നിവരുടെ ശക്തികളായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. പ്രധാനപ്പെട്ട എല്ലാ ക്ഷേത്രങ്ങളിലും സപ്തമാതൃസങ്കല്പത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ടാകും. ശ്രീകോവിലിന്റെ തെക്കുഭാഗത്ത് ബലിക്കൽ രൂപത്തിൽ ഒൻപത് ശിലകളായിട്ടാണ് പ്രതിഷ്ഠിക്കാറുള്ളത്. ചിലപ്പോൾ വിഗ്രഹരൂപത്തിലും പ്രതിഷ്ഠിക്കാറുണ്ട്. പ്രധാനമായും, [[രുരുജിത്]] വിധാനത്തിൽ പൂജ നടക്കുന്ന [[ഭദ്രകാളി|ഭദ്രകാളിക്ഷേത്രങ്ങളിലാണ്]] ഇത്തരം പ്രതിഷ്ഠകളുണ്ടാകാറുള്ളത്. [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ ശ്രീ കുരുംബഭഗവതി ക്ഷേത്രം|കൊടുങ്ങല്ലൂർ]], [[തിരുമാന്ധാംകുന്ന് ഭഗവതിക്ഷേത്രം|തിരുമാന്ധാംകുന്ന്]], [[പരുമല വലിയ പനയന്നാർക്കാവ് ക്ഷേത്രം|പനയന്നാർക്കാവ്]] എന്നിവ ഉദാഹരണം. ശ്രീകോവിലിന്റെ തെക്കുഭാഗത്ത് വടക്കോട്ട് ദർശനമായി സപ്തമാതൃക്കളെയും അംഗരക്ഷകരായി [[ഗണപതി]], [[വീരഭദ്രൻ]] എന്നിവരെയും പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുന്നു. ഉത്സവബലിപൂജയിൽ ഇവർക്ക് പ്രത്യേക പൂജാദികാര്യങ്ങൾ നടത്തുക പതിവുണ്ട്. വിഷ്ണുക്ഷേത്രങ്ങളിൽ സപ്തമാതൃക്കളെക്കൂടാതെ മറ്റൊരു സങ്കല്പം കൂടിയുണ്ട്. '''ഉത്തരമാതൃക്കൾ''' എന്നാണ് ഇവർ അറിയപ്പെടുന്നത്. സപ്തമാതൃക്കൾക്ക് തെക്കുവശത്താണ് സ്ഥാനം കൊടുക്കുന്നതെങ്കിൽ ഇവർക്ക് വടക്കുവശത്താണ് സ്ഥാനം കൊടുത്തിട്ടുള്ളത്. തന്മൂലമാണ് ഇവർ 'ഉത്തരമാതൃക്കൾ' എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. ഭാഗീശ്വരി, ക്രിയ, കീർത്തി, ലക്ഷ്മി, സൃഷ്ടി, വിദ്യ, ശാന്തി എന്നീ ഏഴുദേവിമാരാണ് ഉത്തരമാതൃക്കൾ എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം അംഗരക്ഷകരായി ഗണപതിയും വീരഭദ്രനുമുള്ളതുപോലെ ഉത്തരമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം അംഗരക്ഷകരായി ശ്രീധരൻ, അശ്വമുഖൻ എന്നീ ദേവന്മാരുമുണ്ടാകും. ഇവരെ സാധാരണയായി ബലിക്കല്ലുകളുടെ രൂപത്തിൽ കാണിയ്ക്കാറില്ല. എന്നാൽ, ശീവേലിസമയത്ത് ഇവരുടെ സങ്കല്പത്തിലും ബലിതൂകാറുണ്ട്. ==ഉത്സവബലി== [[ചിത്രം:സപ്തമാതൃക്കൾ;വാഴപ്പള്ളി.JPG|thumb|300px|[[വാഴപ്പള്ളി മഹാക്ഷേത്രം|വാഴപ്പള്ളി ക്ഷേത്രത്തിലെ]] സപ്ത മാതൃക്കളുടെ ബലിക്കല്ല്; ഉത്സവബലിപൂജയിൽ]] ക്ഷേത്ര നാലമ്പലത്തിനകത്തും പുറത്തുമുള്ള ബലിക്കല്ലുകളിലും, ദേവന്റെ പരിവാരങ്ങൾക്കും മറ്റു ഭൂതഗണങ്ങൾക്കും നിവേദ്യം അർപ്പിക്കുന്നതാണ്‌ ഉത്സവബലി. തന്ത്രിക്കും, കഴകം, വാദ്യക്കാർ, കൈസ്ഥാനീയർ എന്നിവർക്കും വസ്ത്രവും ദക്ഷിണയും നൽകുന്നതാണ്‌ ഉത്സവബലിയുടെ ആദ്യ ചടങ്ങ്‌. ബലി തൂകുന്നതിലുള്ള ചോറ്‌ (ഹവിസ്സ്‌) തൂശനിലയിൽ നിരത്തിവയ്ക്കും. തുടർന്ന് ഇത്‌ മൂന്നായി പകുത്ത്‌, ഓരോന്നിലും ഉണക്കലരി, എള്ള്‌, മഞ്ഞൾ എന്നിവയുടെ പൊടിവിതറും. മൂന്നുനിറത്തിലുള്ള ഹവിസ്സ് സത്വരജിസ്തമോഗുണങ്ങളുടെ സൂചകങ്ങളാണ്‌. പിന്നീട്‌ ഹവിസ്സ്‌ പൂജ നടത്തുന്നു, അതിന് [[മരം (വാദ്യോപകരണം)|മരം]] എന്ന വാദ്യവും ശംഖ്‌, ചേങ്ങില എന്നിവയും ചേർത്തുള്ള മരപ്പാണികൊട്ടി ബലി ദേവതകളെ ഉണർത്തും. ക്ഷേത്രത്തിനുള്ളിലുള്ള ദ്വാസ്ഥന്മാർ, മണ്ഡപത്തിലെ ദേവവാഹനം, അഷ്ടദിക്പാലകർ, ബ്രഹ്മാവ്‌, അനന്തൻ, സപ്തമാതൃക്കൾ, ഗണപതി, വീരഭദ്രൻ എന്നീ ദേവതകൾക്കും അനുചരന്മാർക്കും ആദ്യഘട്ടത്തിൽ ബലി തൂകും. രണ്ടാമത്തെ പ്രദക്ഷിണത്തിൽ ശ്രീകോവിലിന്റെ തെക്കുള്ള സപ്ത മാതൃക്കൾക്ക്‌ ബലി തൂകുന്നു. വളരെ സമയമെടുത്താണ് രണ്ടാമത്തെ ഈ ബലിതൂവൽ. ഈ സമയത്തുമാത്രമാണ് ഭക്തർക്ക് ദർശനം നൽകാറുള്ളത്. കാണിക്ക അർപ്പിച്ച്‌ ഉത്സവബലിപൂജ തൊഴുതാൽ അഷ്ടൈശ്വര്യങ്ങൾ സിദ്ധിക്കുമെന്നാണ്‌ വിശ്വാസം. ഇതിനുശേഷം മാത്രമാണ് നാലമ്പലത്തിന്‌ പുറത്തുള്ള ബലിപീഠങ്ങളിൽ ബലിതൂകുന്നത്. ക്ഷേത്രേശനെ എഴുന്നള്ളിച്ച് പുറത്തെ ബലി സമർപ്പണം വടക്കു ഭാഗത്ത്‌ എത്തുമ്പോൾ ക്ഷേത്രപാലന്‌ പാത്രത്തോടെ ബലി സമർപ്പിക്കുന്നതും വിചിത്രമായ കാഴ്ചയാണ്. തുടർന്ന് ദേവനെ അകത്ത്‌ എഴുന്നള്ളിച്ച്‌ പൂജ നടത്തുന്നതോടെയാണ്‌ ഉത്സവബലി പൂർണമാകുന്നത്. ==കേരളത്തിലെ പ്രത്യേകതയുള്ള ബലിക്കല്ലുകൾ== പലക്ഷേത്രങ്ങളിലേയും ബലിക്കല്ലുകൾക്ക് പ്രത്യേകതകളും ഐതിഹ്യങ്ങളും പറയാനുണ്ട്. ===തിരുനെല്ലിക്ഷേത്രം=== {{പ്രധാനലേഖനം|തിരുനെല്ലി ക്ഷേത്രം}} തിരുനെല്ലി ക്ഷേത്രത്തിലെ മഹാവിഷ്ണുവിനെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചത് ബ്രഹ്മാവാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. ശില്പചാതുര്യം വിളിച്ചോതുന്ന കരിങ്കൽ തൂണുകളോടുകൂടിയ അതിപുരാതനമാണ് ക്ഷേത്രം. മറ്റു ക്ഷേത്രങ്ങളിൽനിന്നും വ്യത്യസ്തമായിട്ടാണ് ഇവിടുത്തെ ബലിക്കല്ല് സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നത്. ക്ഷേത്രനടയിൽ നിന്ന് കുറച്ചുമാറ്റിയാണ് വലിയ ബലിക്കല്ല് ഇവിടെ സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നത്. ===തൃപ്രയാർക്ഷേത്രം=== {{പ്രധാനലേഖനം|തൃപ്രയാർ ക്ഷേത്രം}} പ്രതിഷ്ഠ സമയത്തു വിഗ്രഹം എവിടെ പ്രതിഷ്ഠിക്കണമെന്നു സംശയം വന്നു. ശ്രീരാമ പ്രതിഷ്ഠ നിർവഹിക്കേണ്ട ദിക്കിൽ ഒരു മയിൽ പറന്നുവന്നിരിക്കുമെന്നും അവിടെ പ്രതിഷ്ഠ നടത്തണമെന്നും അശരീരി കേട്ടു. അതനുസരിച്ച് ആകാമെന്നു തീരുമാനിച്ച് വളരെ നാളുകൾ കഴിഞ്ഞിട്ടും പക്ഷി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുകയുണ്ടായില്ല. ഒടുവിൽ ഇന്നത്തെ രാമപ്രതിഷ്ഠയുടെ സ്ഥാനത്ത് താന്ത്രികവിധി അനുസരിച്ച് ശ്രീരാമപ്രതിഷ്ഠ നടത്തുകയാണുണ്ടായത്.<ref>ഐതിഹ്യമാല - കൊട്ടാരത്തിൽ ശങ്കുണ്ണി</ref> പക്ഷേ അതിനുശേഷം മയിൽ വരുകയും ഇന്ന് വലിയ ബലിക്കല്ല് ഇരിക്കുന്നിടത്ത് വന്ന് പറന്നിരിക്കുകയും ചെയ്തു. പ്രതിഷ്ഠ കഴിഞ്ഞതിനാൽ ആ സ്ഥാനത്ത് വലിയ ബലിക്കല്ല് സ്ഥാപിച്ചു. അക്കാരണത്താലാൽ മറ്റൊരിടത്തും കാണാത്ത പ്രാധാന്യം ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ ബലിക്കല്ലിനു കൊടുക്കാറുണ്ട്. <ref>പ്രൊഫ. പി. സി. കർത്താ ‍- ആചാരാനുഷ്ഠാനകോശം, ഡി.സി. ബുക്സ്</ref> ===അന്നമനടക്ഷേത്രം=== {{പ്രധാനലേഖനം|അന്നമനട മഹാദേവക്ഷേത്രം}} [[ചിത്രം:Annamanada_balikkallu.jpg|thumb|300px|അന്നമനടയിലെ മുങ്ങുന്ന ബലിക്കല്ല്]] ഇവിടുത്തെ മുങ്ങുന്ന ബലിക്കല്ല് ഒരു പുരാതനകഥയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണ്. അയിത്തമുണ്ടായിരുന്ന കാലത്ത് പറയിപെറ്റ പന്തീരുകുലത്തിലെ പാക്കനാർക്കും പെരുന്തച്ചനും അമ്പലത്തിൽ കയറാതെ തന്നെ നാലമ്പലത്തിനു പുറത്തുനിന്നും ദർശനം കിട്ടുവാൻ വേണ്ടി ശ്രീമഹാദേവൻ തന്നെ ബലിക്കല്ല് താഴ്ത്തികൊടുത്തു എന്നു പറയപ്പെടുന്നു. അങ്ങനെ പന്തിരുകുല ജാതരെ അനുഗ്രഹിച്ച കഥ ഈ ബലിക്കല്ലിനു പറയാനുണ്ടാവും. ==അവലംബം== <references/> [[വർഗ്ഗം:ക്ഷേത്രം]] ccydkkkzylfhc7mapr5l61n9x5rov95 4666568 4666557 2026-09-13T05:56:30Z ~2026-48203-56 222590 /* സപ്തമാതൃക്കൾ */ 4666568 wikitext text/x-wiki ക്ഷേത്രത്തിലെ ബലിക്കല്ലുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്‌ [[അഷ്ടദിക്കുകൾ|അഷ്ടദിക്കുകളെയും]] അവയുടെ അധിപന്മാരായ [[അഷ്ടദിക്പാലർ|അഷ്ടദിക്ക്പാലരേയുമാണ്‌]]. അതിനാൽ എട്ടുദിക്കുകളേയും അവയുടെ അധികാരികളേയും ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ പ്രതിഷ്ഠിക്കാറുണ്ട്‌. [[ശ്രീകോവിൽ|ശ്രീകോവിലിനു]] ചുറ്റും [[നാലമ്പലം|നാലമ്പലത്തിനകത്തായി]] അന്തർ മണ്ഡപത്തിലാണ്‌ ബലിക്കല്ലുകളുടെ സ്ഥാനം. ഓരോ ദിക്കിന്റേയും അധിപന്മാരെ ആ ദിക്കുകളിൽ സ്ഥാപിക്കുന്നു. ബല്ലിക്കല്ലുകളിൽ ചെറിയ ബലിക്കല്ലുകളും വലിയ ബലിക്കല്ലും ഉണ്ട്. പ്രതിഷ്ഠയോളം തന്നെ പ്രാധാന്യമുണ്ട് ക്ഷേത്രത്തിലെ വലിയ ബല്ലിക്കല്ലിന്. ക്ഷേത്രത്തിലെ ദേവൻ്റെ / ദേവിയുടെ സർവ്വ സൈന്യാധിപൻ / സർവ്വ സൈന്യാധിപ എന്ന സങ്കല്പത്തിലാണിത് പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിക്കുന്നത്. മണ്ഡപത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുള്ള ദേവൻ്റെ / ദേവിയുടെ വാഹനം സദാനേരവും ശ്രീകോവിലിലേക്ക് നോക്കിയിരിക്കുന്നത് പോലെ വലിയ ബല്ലിക്കല്ലിലെ പ്രധാന സൈന്യാധിപൻ്റെ സങ്കല്പവും കണ്ണിമവെട്ടാതെ ശ്രീകോവിലെ ദേവനെ / ദേവിയെ നോക്കിയിരിക്കുന്നു. ശ്രീകോവിലിലെ പ്രധാന പ്രതിഷ്ഠ പുരുഷനാണെങ്കിൽ പുരുഷ സൈന്യാധിപനും സ്ത്രീയാണെങ്കിൽ സ്ത്രീ സൈന്യാധിപയും ആയിരിക്കും വലിയ ബലിക്കല്ലിൽ ഉപവിഷ്ടമായിരിക്കുന്നത്. ഓരോ ദേവനും ദേവിക്കും പ്രത്യേകം സൈന്യാധിപൻ/ സൈന്യാധിപയെ കല്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. [[ചിത്രം:വലിയബലിക്കല്ല്.JPG|thumb|300px|[[വാഴപ്പള്ളി മഹാക്ഷേത്രം|വാഴപ്പള്ളിക്ഷേത്രത്തിലെ]] വലിയ ബലിക്കല്ല്]] ==അഷ്ടദിക്പാലകർ== {{പ്രധാനലേഖനം|അഷ്ടദിക്പാലകർ}} കിഴക്കിന്റെ ദേവനായ [[ദേവേന്ദ്രൻ|ഇന്ദ്രനാണ്‌]] [[കിഴക്ക്|കിഴക്കുവശത്ത്]]‌. തെക്ക്കിഴക്ക്‌ [[അഗ്നിദേവൻ| അഗ്നിദേവൻ്റെ]] ബലിക്കല്ലാണ്‌ വേണ്ടത്‌. [[യമൻ|യമദേവനാണ്‌]] [[തെക്ക്|തെക്ക്‌ വശത്തിൻ്റെ]] അധിപൻ. തെക്കു പടിഞ്ഞാറ് ബലിക്കല്ലിൽ ആവേശിക്കേണ്ടത്‌ ആ ദിക്കിന്റെ അധിപനായ [[നിര്യതി|നിര്യതിയെയാണ്]]‌. [[വരുണൻ| വരുണൻ]] [[പടിഞ്ഞാറ്|പടിഞ്ഞാറുദിക്കിലും]], [[വായു|വായുദേവൻ]] വടക്കുപടിഞ്ഞാറും സ്ഥാനം അലങ്കരിക്കും. [[വടക്ക്|വടക്കുദിശയിൽ]] രണ്ടുപേർക്ക് ഒരുമിച്ചാണ് ബലിക്കല്ല് കൊടുത്തിരിയ്ക്കുന്നത് - [[കുബേരൻ|കുബേരനും]] [[ചന്ദ്രൻ|ചന്ദ്രനും]]. വടക്ക്‌ കിഴക്ക്‌ [[ശിവൻ|ഈശാനനാണ്]]‌. ഇതുകൂടാതെ മുകളിലും താഴെയുമായി ഒരോ ദിക്കുകൾ കൂടിയുണ്ട്‌. മുകളിലെ ദിക്കിന്റെ അധിപൻ [[ബ്രഹ്മാവ്|ബ്രഹ്മാവാണ്]]‌. അതിനാൽ ബ്രഹ്മാവിന്‌ വേണ്ടിയുള്ള ബലിക്കല്ല് പ്രതീകാത്മകമായി കിഴക്കിനും-വടക്ക്‌കിഴക്കിനും ഇടയിൽ സ്ഥാപിക്കുന്നു. കീഴ്ഭാഗത്തുള്ള ദിക്കിൻ്റെ [[അനന്തൻ|അനന്തനാണ്]]‌. അതിനാൽ പ്രതീകാത്മകമായി നിരൃതിയുടേയും (തെക്ക്-പടിഞ്ഞാറ്) വരുണന്റേയും (പടിഞ്ഞാറ്) ബലിക്കല്ലുകൾകിടയിലാണ്‌ അനന്തന്റെ ബലിക്കല്ലിന്റെ സ്ഥാനം. ക്ഷേതങ്ങളിലെ ബലിക്കല്ലുകളിൽ ചവിട്ടാനോ മറികടക്കാനോ പാടില്ല എന്നാണ് വിശ്വാസം. ==ശ്രീബലി (ശീവേലി)== തന്റെ ഭൂതഗണങ്ങൾക്ക് നിവേദ്യം നൽകുന്നത് ഭഗവാൻ നേരിൽ കാണുകയാണ് ശീവേലിയുടെ ആന്തരാർത്ഥം എന്നാണ്‌ സങ്കല്പം. അവർക്ക് നൽകുന്ന ബലിയാണ് ശ്രീബലി അഥവാ ശീവേലിയത്രെ. ദ്വാരപാലകരും, അഷ്ടദിക്പാലകരും, സപ്തമാതൃക്കളും, ഭൂതഗണങ്ങളും, ക്ഷേത്രപാലകനും ഈ സമയത്ത് തങ്ങൾക്കുള്ള നിവേദ്യം സ്വീകരിക്കുന്നു എന്നാണ് വിശ്വാസം. ഹവിസ്സും ജലഗന്ധ പുഷ്പാദികളുമായി മേൽശാന്തിയും തലയിലോ കയ്യിലോ ഭഗവത് വിഗ്രഹവുമായി കീഴ്ശാന്തിയുമാണ് ശീവേലിക്ക് എഴുന്നള്ളിക്കുന്നത്. നാലമ്പലത്തിനുള്ളിൽ അഷ്ടദിക്പാലകർക്കും, സപ്തമാതൃക്കൾക്കും, പുറത്ത് ഭൂതഗണങ്ങളെ പ്രതിനീധീകരിക്കുന്ന ബലിക്കല്ലുകളിന്മേലും ബലി തൂവും. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ നാലമ്പലത്തിനകത്തും പുറത്തും വാദ്യഘോഷങ്ങളുടെ അകമ്പടിയോടെ ശ്രീബലിയുടെ മേൽനോട്ടം വഹിച്ചുകൊണ്ട് ഈ സമയം ക്ഷേത്രേശനെ പ്രദക്ഷിണമായി നീക്കുന്നു. മൂന്ന് പ്രദക്ഷിണശേഷം ശീവേലി വിഗ്രഹവുമായി കീഴ്ശാന്തി ശ്രീലകത്തേക്ക് തിരിച്ചുപോകുന്നു. ==സപ്തമാതൃക്കൾ== [[ചിത്രം:സപ്തമാതാക്കൾ.jpg|thumb|300px|[[നിരണം തൃക്കപാലീശ്വരം മഹാദേവക്ഷേത്രം|നിരണം തൃക്കപാലീശ്വരംക്ഷേത്രത്തിലെ]] സപ്തമാതൃക്കളുടെ പ്രതിഷ്ഠ]] സപ്തമാതൃക്കളെ കുറിച്ച് [[ദേവീഭാഗവതം|ശ്രീമഹാദേവീഭാഗവതത്തിൽ]] വിസ്തരിച്ച് പറയുന്നുണ്ട്. [[ബ്രാഹ്മി|ബ്രഹ്മാണി]], [[മാഹേശ്വരി]], [[കൗമാരി]], [[വൈഷ്ണവി]], [[വാരാഹി]], [[ഇന്ദ്രാണി]], [[ചാമുണ്ഡി]] എന്നീ ഏഴുദേവിമാരാണ് സപ്തമാതൃക്കൾ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നത്. ഇവർ യഥാക്രമം ബ്രഹ്മാവ്, [[ശിവൻ]], [[സുബ്രഹ്മണ്യൻ]], [[വിഷ്ണു]], [[വരാഹം]], [[ഇന്ദ്രൻ]], [[ദുർഗ്ഗ]] എന്നിവരുടെ ശക്തികളായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. പ്രധാനപ്പെട്ട എല്ലാ ക്ഷേത്രങ്ങളിലും സപ്തമാതൃസങ്കല്പത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ടാകും. ശ്രീകോവിലിന്റെ തെക്കുഭാഗത്ത് ബലിക്കൽ രൂപത്തിൽ ഒൻപത് ശിലകളായിട്ടാണ് പ്രതിഷ്ഠിക്കാറുള്ളത്. ചിലപ്പോൾ വിഗ്രഹരൂപത്തിലും പ്രതിഷ്ഠിക്കാറുണ്ട്. പ്രധാനമായും, [[രുരുജിത്]] വിധാനത്തിൽ പൂജ നടക്കുന്ന [[ഭദ്രകാളി|ഭദ്രകാളിക്ഷേത്രങ്ങളിലാണ്]] ഇത്തരം പ്രതിഷ്ഠകളുണ്ടാകാറുള്ളത്. [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ ശ്രീ കുരുംബഭഗവതി ക്ഷേത്രം|കൊടുങ്ങല്ലൂർ]], [[തിരുമാന്ധാംകുന്ന് ഭഗവതിക്ഷേത്രം|തിരുമാന്ധാംകുന്ന്]], [[പരുമല വലിയ പനയന്നാർക്കാവ് ക്ഷേത്രം|പനയന്നാർക്കാവ്]] എന്നിവ ഉദാഹരണം. ശ്രീകോവിലിന്റെ തെക്കുഭാഗത്ത് വടക്കോട്ട് ദർശനമായി സപ്തമാതൃക്കളെയും അംഗരക്ഷകരായി [[ഗണപതി]], [[വീരഭദ്രൻ]] എന്നിവരെയും പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുന്നു. ഉത്സവബലിപൂജയിൽ ഇവർക്ക് പ്രത്യേക പൂജാദികാര്യങ്ങൾ നടത്തുക പതിവുണ്ട്. വിഷ്ണുക്ഷേത്രങ്ങളിൽ സപ്തമാതൃക്കളെ കൂടാതെ '''ഉത്തരമാതൃക്കൾ''' എന്ന മറ്റൊരു സങ്കല്പം കൂടിയുണ്ട്. സപ്തമാതൃക്കൾക്ക് തെക്കുവശത്താണ് സ്ഥാനമെങ്കിൽ ഉത്തരമാതൃക്കൾക്ക് വടക്കുവശത്താണ് സ്ഥാനം. ഭാഗീശ്വരി, ക്രിയ, കീർത്തി, ലക്ഷ്മി, സൃഷ്ടി, വിദ്യ, ശാന്തി എന്നിവരാണ് ഉത്തരമാതൃക്കൾ എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം ഗണപതിയും വീരഭദ്രനും പോലെ ഉത്തരമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം ശ്രീധരൻ, അശ്വമുഖൻ എന്നിവർ അംഗരക്ഷകരായി ഉണ്ടാകും. ഇവരെ സാധാരണയായി ബലിക്കല്ലുകളുടെ രൂപത്തിൽ കാണിയ്ക്കാറില്ല. എന്നാൽ, ശീവേലി സമയത്ത് ഇവരുടെ സങ്കല്പത്തിലും ബലിതൂകാറുണ്ട്. ==ഉത്സവബലി== [[ചിത്രം:സപ്തമാതൃക്കൾ;വാഴപ്പള്ളി.JPG|thumb|300px|[[വാഴപ്പള്ളി മഹാക്ഷേത്രം|വാഴപ്പള്ളി ക്ഷേത്രത്തിലെ]] സപ്ത മാതൃക്കളുടെ ബലിക്കല്ല്; ഉത്സവബലിപൂജയിൽ]] ക്ഷേത്ര നാലമ്പലത്തിനകത്തും പുറത്തുമുള്ള ബലിക്കല്ലുകളിലും, ദേവന്റെ പരിവാരങ്ങൾക്കും മറ്റു ഭൂതഗണങ്ങൾക്കും നിവേദ്യം അർപ്പിക്കുന്നതാണ്‌ ഉത്സവബലി. തന്ത്രിക്കും, കഴകം, വാദ്യക്കാർ, കൈസ്ഥാനീയർ എന്നിവർക്കും വസ്ത്രവും ദക്ഷിണയും നൽകുന്നതാണ്‌ ഉത്സവബലിയുടെ ആദ്യ ചടങ്ങ്‌. ബലി തൂകുന്നതിലുള്ള ചോറ്‌ (ഹവിസ്സ്‌) തൂശനിലയിൽ നിരത്തിവയ്ക്കും. തുടർന്ന് ഇത്‌ മൂന്നായി പകുത്ത്‌, ഓരോന്നിലും ഉണക്കലരി, എള്ള്‌, മഞ്ഞൾ എന്നിവയുടെ പൊടിവിതറും. മൂന്നുനിറത്തിലുള്ള ഹവിസ്സ് സത്വരജിസ്തമോഗുണങ്ങളുടെ സൂചകങ്ങളാണ്‌. പിന്നീട്‌ ഹവിസ്സ്‌ പൂജ നടത്തുന്നു, അതിന് [[മരം (വാദ്യോപകരണം)|മരം]] എന്ന വാദ്യവും ശംഖ്‌, ചേങ്ങില എന്നിവയും ചേർത്തുള്ള മരപ്പാണികൊട്ടി ബലി ദേവതകളെ ഉണർത്തും. ക്ഷേത്രത്തിനുള്ളിലുള്ള ദ്വാസ്ഥന്മാർ, മണ്ഡപത്തിലെ ദേവവാഹനം, അഷ്ടദിക്പാലകർ, ബ്രഹ്മാവ്‌, അനന്തൻ, സപ്തമാതൃക്കൾ, ഗണപതി, വീരഭദ്രൻ എന്നീ ദേവതകൾക്കും അനുചരന്മാർക്കും ആദ്യഘട്ടത്തിൽ ബലി തൂകും. രണ്ടാമത്തെ പ്രദക്ഷിണത്തിൽ ശ്രീകോവിലിന്റെ തെക്കുള്ള സപ്ത മാതൃക്കൾക്ക്‌ ബലി തൂകുന്നു. വളരെ സമയമെടുത്താണ് രണ്ടാമത്തെ ഈ ബലിതൂവൽ. ഈ സമയത്തുമാത്രമാണ് ഭക്തർക്ക് ദർശനം നൽകാറുള്ളത്. കാണിക്ക അർപ്പിച്ച്‌ ഉത്സവബലിപൂജ തൊഴുതാൽ അഷ്ടൈശ്വര്യങ്ങൾ സിദ്ധിക്കുമെന്നാണ്‌ വിശ്വാസം. ഇതിനുശേഷം മാത്രമാണ് നാലമ്പലത്തിന്‌ പുറത്തുള്ള ബലിപീഠങ്ങളിൽ ബലിതൂകുന്നത്. ക്ഷേത്രേശനെ എഴുന്നള്ളിച്ച് പുറത്തെ ബലി സമർപ്പണം വടക്കു ഭാഗത്ത്‌ എത്തുമ്പോൾ ക്ഷേത്രപാലന്‌ പാത്രത്തോടെ ബലി സമർപ്പിക്കുന്നതും വിചിത്രമായ കാഴ്ചയാണ്. തുടർന്ന് ദേവനെ അകത്ത്‌ എഴുന്നള്ളിച്ച്‌ പൂജ നടത്തുന്നതോടെയാണ്‌ ഉത്സവബലി പൂർണമാകുന്നത്. ==കേരളത്തിലെ പ്രത്യേകതയുള്ള ബലിക്കല്ലുകൾ== പലക്ഷേത്രങ്ങളിലേയും ബലിക്കല്ലുകൾക്ക് പ്രത്യേകതകളും ഐതിഹ്യങ്ങളും പറയാനുണ്ട്. ===തിരുനെല്ലിക്ഷേത്രം=== {{പ്രധാനലേഖനം|തിരുനെല്ലി ക്ഷേത്രം}} തിരുനെല്ലി ക്ഷേത്രത്തിലെ മഹാവിഷ്ണുവിനെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചത് ബ്രഹ്മാവാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. ശില്പചാതുര്യം വിളിച്ചോതുന്ന കരിങ്കൽ തൂണുകളോടുകൂടിയ അതിപുരാതനമാണ് ക്ഷേത്രം. മറ്റു ക്ഷേത്രങ്ങളിൽനിന്നും വ്യത്യസ്തമായിട്ടാണ് ഇവിടുത്തെ ബലിക്കല്ല് സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നത്. ക്ഷേത്രനടയിൽ നിന്ന് കുറച്ചുമാറ്റിയാണ് വലിയ ബലിക്കല്ല് ഇവിടെ സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നത്. ===തൃപ്രയാർക്ഷേത്രം=== {{പ്രധാനലേഖനം|തൃപ്രയാർ ക്ഷേത്രം}} പ്രതിഷ്ഠ സമയത്തു വിഗ്രഹം എവിടെ പ്രതിഷ്ഠിക്കണമെന്നു സംശയം വന്നു. ശ്രീരാമ പ്രതിഷ്ഠ നിർവഹിക്കേണ്ട ദിക്കിൽ ഒരു മയിൽ പറന്നുവന്നിരിക്കുമെന്നും അവിടെ പ്രതിഷ്ഠ നടത്തണമെന്നും അശരീരി കേട്ടു. അതനുസരിച്ച് ആകാമെന്നു തീരുമാനിച്ച് വളരെ നാളുകൾ കഴിഞ്ഞിട്ടും പക്ഷി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുകയുണ്ടായില്ല. ഒടുവിൽ ഇന്നത്തെ രാമപ്രതിഷ്ഠയുടെ സ്ഥാനത്ത് താന്ത്രികവിധി അനുസരിച്ച് ശ്രീരാമപ്രതിഷ്ഠ നടത്തുകയാണുണ്ടായത്.<ref>ഐതിഹ്യമാല - കൊട്ടാരത്തിൽ ശങ്കുണ്ണി</ref> പക്ഷേ അതിനുശേഷം മയിൽ വരുകയും ഇന്ന് വലിയ ബലിക്കല്ല് ഇരിക്കുന്നിടത്ത് വന്ന് പറന്നിരിക്കുകയും ചെയ്തു. പ്രതിഷ്ഠ കഴിഞ്ഞതിനാൽ ആ സ്ഥാനത്ത് വലിയ ബലിക്കല്ല് സ്ഥാപിച്ചു. അക്കാരണത്താലാൽ മറ്റൊരിടത്തും കാണാത്ത പ്രാധാന്യം ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ ബലിക്കല്ലിനു കൊടുക്കാറുണ്ട്. <ref>പ്രൊഫ. പി. സി. കർത്താ ‍- ആചാരാനുഷ്ഠാനകോശം, ഡി.സി. ബുക്സ്</ref> ===അന്നമനടക്ഷേത്രം=== {{പ്രധാനലേഖനം|അന്നമനട മഹാദേവക്ഷേത്രം}} [[ചിത്രം:Annamanada_balikkallu.jpg|thumb|300px|അന്നമനടയിലെ മുങ്ങുന്ന ബലിക്കല്ല്]] ഇവിടുത്തെ മുങ്ങുന്ന ബലിക്കല്ല് ഒരു പുരാതനകഥയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണ്. അയിത്തമുണ്ടായിരുന്ന കാലത്ത് പറയിപെറ്റ പന്തീരുകുലത്തിലെ പാക്കനാർക്കും പെരുന്തച്ചനും അമ്പലത്തിൽ കയറാതെ തന്നെ നാലമ്പലത്തിനു പുറത്തുനിന്നും ദർശനം കിട്ടുവാൻ വേണ്ടി ശ്രീമഹാദേവൻ തന്നെ ബലിക്കല്ല് താഴ്ത്തികൊടുത്തു എന്നു പറയപ്പെടുന്നു. അങ്ങനെ പന്തിരുകുല ജാതരെ അനുഗ്രഹിച്ച കഥ ഈ ബലിക്കല്ലിനു പറയാനുണ്ടാവും. ==അവലംബം== <references/> [[വർഗ്ഗം:ക്ഷേത്രം]] eph2em1bkw13oe8poaiz1uqt7a23hyb 4666574 4666568 2026-09-13T06:06:58Z ~2026-48203-56 222590 /* */ 4666574 wikitext text/x-wiki ക്ഷേത്രത്തിലെ ബലിക്കല്ലുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്‌ [[അഷ്ടദിക്കുകൾ|അഷ്ടദിക്കുകളെയും]] അവയുടെ അധിപന്മാരായ [[അഷ്ടദിക്പാലർ|അഷ്ടദിക്ക്പാലരേയുമാണ്‌]]. അതിനാൽ എട്ടുദിക്കുകളേയും അവയുടെ അധികാരികളേയും ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ പ്രതിഷ്ഠിക്കാറുണ്ട്‌. [[ശ്രീകോവിൽ|ശ്രീകോവിലിനു]] ചുറ്റും [[നാലമ്പലം|നാലമ്പലത്തിനകത്തായി]] അന്തർ മണ്ഡപത്തിലാണ്‌ ബലിക്കല്ലുകളുടെ സ്ഥാനം. ഓരോ ദിക്കിന്റേയും അധിപന്മാരെ ആ ദിക്കുകളിൽ സ്ഥാപിക്കുന്നു. ബല്ലിക്കല്ലുകളിൽ ചെറിയ ബലിക്കല്ലുകളും വലിയ ബലിക്കല്ലും ഉണ്ട്. പ്രതിഷ്ഠയോളം തന്നെ പ്രാധാന്യമുണ്ട് ക്ഷേത്രത്തിലെ വലിയ ബല്ലിക്കല്ലിന്. ക്ഷേത്രത്തിലെ ദേവൻ്റെ / ദേവിയുടെ സർവ്വ സൈന്യാധിപൻ / സർവ്വ സൈന്യാധിപ എന്ന സങ്കല്പത്തിലാണിത് പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിക്കുന്നത്. മണ്ഡപത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുള്ള ദേവൻ്റെ / ദേവിയുടെ വാഹനം സദാനേരവും ശ്രീകോവിലിലേക്ക് നോക്കിയിരിക്കുന്നത് പോലെ വലിയ ബല്ലിക്കല്ലിലെ പ്രധാന സൈന്യാധിപൻ്റെ സങ്കല്പവും കണ്ണിമവെട്ടാതെ ശ്രീകോവിലെ ദേവനെ / ദേവിയെ നോക്കിയിരിക്കുന്നു. ശ്രീകോവിലിലെ പ്രധാന പ്രതിഷ്ഠ പുരുഷനാണെങ്കിൽ പുരുഷ സൈന്യാധിപനും സ്ത്രീയാണെങ്കിൽ സ്ത്രീ സൈന്യാധിപയും ആയിരിക്കും വലിയ ബലിക്കല്ലിൽ ഉപവിഷ്ടമായിരിക്കുന്നത്. ഓരോ ദേവനും ദേവിക്കും പ്രത്യേകം സൈന്യാധിപൻ/ സൈന്യാധിപയെ കല്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. വലിയ ബലിക്കല്ലിൻ്റെ ചുറ്റിലും അഷ്‌ട ദിക്കുകളിലായി കാണുന്ന ചെറിയ ബലിപീഠങ്ങളെ സർവ്വ സൈന്യാധിപൻ്റെ കീഴിലെ പ്രധാന സൈന്യാധിപന്മാരായിട്ടാണ് സങ്കല്പിച്ചിട്ടുളളത്. ഇവർ ഓരോ ദേവീ ദേവന്മാർക്കും വ്യത്യസ്തമായിരിക്കും. [[ചിത്രം:വലിയബലിക്കല്ല്.JPG|thumb|300px|[[വാഴപ്പള്ളി മഹാക്ഷേത്രം|വാഴപ്പള്ളിക്ഷേത്രത്തിലെ]] വലിയ ബലിക്കല്ല്]] ==അഷ്ടദിക്പാലകർ== {{പ്രധാനലേഖനം|അഷ്ടദിക്പാലകർ}} കിഴക്കിന്റെ ദേവനായ [[ദേവേന്ദ്രൻ|ഇന്ദ്രനാണ്‌]] [[കിഴക്ക്|കിഴക്കുവശത്ത്]]‌. തെക്ക്കിഴക്ക്‌ [[അഗ്നിദേവൻ| അഗ്നിദേവൻ്റെ]] ബലിക്കല്ലാണ്‌ വേണ്ടത്‌. [[യമൻ|യമദേവനാണ്‌]] [[തെക്ക്|തെക്ക്‌ വശത്തിൻ്റെ]] അധിപൻ. തെക്കു പടിഞ്ഞാറ് ബലിക്കല്ലിൽ ആവേശിക്കേണ്ടത്‌ ആ ദിക്കിന്റെ അധിപനായ [[നിര്യതി|നിര്യതിയെയാണ്]]‌. [[വരുണൻ| വരുണൻ]] [[പടിഞ്ഞാറ്|പടിഞ്ഞാറുദിക്കിലും]], [[വായു|വായുദേവൻ]] വടക്കുപടിഞ്ഞാറും സ്ഥാനം അലങ്കരിക്കും. [[വടക്ക്|വടക്കുദിശയിൽ]] രണ്ടുപേർക്ക് ഒരുമിച്ചാണ് ബലിക്കല്ല് കൊടുത്തിരിയ്ക്കുന്നത് - [[കുബേരൻ|കുബേരനും]] [[ചന്ദ്രൻ|ചന്ദ്രനും]]. വടക്ക്‌ കിഴക്ക്‌ [[ശിവൻ|ഈശാനനാണ്]]‌. ഇതുകൂടാതെ മുകളിലും താഴെയുമായി ഒരോ ദിക്കുകൾ കൂടിയുണ്ട്‌. മുകളിലെ ദിക്കിന്റെ അധിപൻ [[ബ്രഹ്മാവ്|ബ്രഹ്മാവാണ്]]‌. അതിനാൽ ബ്രഹ്മാവിന്‌ വേണ്ടിയുള്ള ബലിക്കല്ല് പ്രതീകാത്മകമായി കിഴക്കിനും-വടക്ക്‌കിഴക്കിനും ഇടയിൽ സ്ഥാപിക്കുന്നു. കീഴ്ഭാഗത്തുള്ള ദിക്കിൻ്റെ [[അനന്തൻ|അനന്തനാണ്]]‌. അതിനാൽ പ്രതീകാത്മകമായി നിരൃതിയുടേയും (തെക്ക്-പടിഞ്ഞാറ്) വരുണന്റേയും (പടിഞ്ഞാറ്) ബലിക്കല്ലുകൾകിടയിലാണ്‌ അനന്തന്റെ ബലിക്കല്ലിന്റെ സ്ഥാനം. ക്ഷേതങ്ങളിലെ ബലിക്കല്ലുകളിൽ ചവിട്ടാനോ മറികടക്കാനോ പാടില്ല എന്നാണ് വിശ്വാസം. ==ശ്രീബലി (ശീവേലി)== തന്റെ ഭൂതഗണങ്ങൾക്ക് നിവേദ്യം നൽകുന്നത് ഭഗവാൻ നേരിൽ കാണുകയാണ് ശീവേലിയുടെ ആന്തരാർത്ഥം എന്നാണ്‌ സങ്കല്പം. അവർക്ക് നൽകുന്ന ബലിയാണ് ശ്രീബലി അഥവാ ശീവേലിയത്രെ. ദ്വാരപാലകരും, അഷ്ടദിക്പാലകരും, സപ്തമാതൃക്കളും, ഭൂതഗണങ്ങളും, ക്ഷേത്രപാലകനും ഈ സമയത്ത് തങ്ങൾക്കുള്ള നിവേദ്യം സ്വീകരിക്കുന്നു എന്നാണ് വിശ്വാസം. ഹവിസ്സും ജലഗന്ധ പുഷ്പാദികളുമായി മേൽശാന്തിയും തലയിലോ കയ്യിലോ ഭഗവത് വിഗ്രഹവുമായി കീഴ്ശാന്തിയുമാണ് ശീവേലിക്ക് എഴുന്നള്ളിക്കുന്നത്. നാലമ്പലത്തിനുള്ളിൽ അഷ്ടദിക്പാലകർക്കും, സപ്തമാതൃക്കൾക്കും, പുറത്ത് ഭൂതഗണങ്ങളെ പ്രതിനീധീകരിക്കുന്ന ബലിക്കല്ലുകളിന്മേലും ബലി തൂവും. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ നാലമ്പലത്തിനകത്തും പുറത്തും വാദ്യഘോഷങ്ങളുടെ അകമ്പടിയോടെ ശ്രീബലിയുടെ മേൽനോട്ടം വഹിച്ചുകൊണ്ട് ഈ സമയം ക്ഷേത്രേശനെ പ്രദക്ഷിണമായി നീക്കുന്നു. മൂന്ന് പ്രദക്ഷിണശേഷം ശീവേലി വിഗ്രഹവുമായി കീഴ്ശാന്തി ശ്രീലകത്തേക്ക് തിരിച്ചുപോകുന്നു. ==സപ്തമാതൃക്കൾ== [[ചിത്രം:സപ്തമാതാക്കൾ.jpg|thumb|300px|[[നിരണം തൃക്കപാലീശ്വരം മഹാദേവക്ഷേത്രം|നിരണം തൃക്കപാലീശ്വരംക്ഷേത്രത്തിലെ]] സപ്തമാതൃക്കളുടെ പ്രതിഷ്ഠ]] സപ്തമാതൃക്കളെ കുറിച്ച് [[ദേവീഭാഗവതം|ശ്രീമഹാദേവീഭാഗവതത്തിൽ]] വിസ്തരിച്ച് പറയുന്നുണ്ട്. [[ബ്രാഹ്മി|ബ്രഹ്മാണി]], [[മാഹേശ്വരി]], [[കൗമാരി]], [[വൈഷ്ണവി]], [[വാരാഹി]], [[ഇന്ദ്രാണി]], [[ചാമുണ്ഡി]] എന്നീ ഏഴുദേവിമാരാണ് സപ്തമാതൃക്കൾ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നത്. ഇവർ യഥാക്രമം ബ്രഹ്മാവ്, [[ശിവൻ]], [[സുബ്രഹ്മണ്യൻ]], [[വിഷ്ണു]], [[വരാഹം]], [[ഇന്ദ്രൻ]], [[ദുർഗ്ഗ]] എന്നിവരുടെ ശക്തികളായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. പ്രധാനപ്പെട്ട എല്ലാ ക്ഷേത്രങ്ങളിലും സപ്തമാതൃസങ്കല്പത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ടാകും. ശ്രീകോവിലിന്റെ തെക്കുഭാഗത്ത് ബലിക്കൽ രൂപത്തിൽ ഒൻപത് ശിലകളായിട്ടാണ് പ്രതിഷ്ഠിക്കാറുള്ളത്. ചിലപ്പോൾ വിഗ്രഹരൂപത്തിലും പ്രതിഷ്ഠിക്കാറുണ്ട്. പ്രധാനമായും, [[രുരുജിത്]] വിധാനത്തിൽ പൂജ നടക്കുന്ന [[ഭദ്രകാളി|ഭദ്രകാളിക്ഷേത്രങ്ങളിലാണ്]] ഇത്തരം പ്രതിഷ്ഠകളുണ്ടാകാറുള്ളത്. [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ ശ്രീ കുരുംബഭഗവതി ക്ഷേത്രം|കൊടുങ്ങല്ലൂർ]], [[തിരുമാന്ധാംകുന്ന് ഭഗവതിക്ഷേത്രം|തിരുമാന്ധാംകുന്ന്]], [[പരുമല വലിയ പനയന്നാർക്കാവ് ക്ഷേത്രം|പനയന്നാർക്കാവ്]] എന്നിവ ഉദാഹരണം. ശ്രീകോവിലിന്റെ തെക്കുഭാഗത്ത് വടക്കോട്ട് ദർശനമായി സപ്തമാതൃക്കളെയും അംഗരക്ഷകരായി [[ഗണപതി]], [[വീരഭദ്രൻ]] എന്നിവരെയും പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുന്നു. ഉത്സവബലിപൂജയിൽ ഇവർക്ക് പ്രത്യേക പൂജാദികാര്യങ്ങൾ നടത്തുക പതിവുണ്ട്. വിഷ്ണുക്ഷേത്രങ്ങളിൽ സപ്തമാതൃക്കളെ കൂടാതെ '''ഉത്തരമാതൃക്കൾ''' എന്ന മറ്റൊരു സങ്കല്പം കൂടിയുണ്ട്. സപ്തമാതൃക്കൾക്ക് തെക്കുവശത്താണ് സ്ഥാനമെങ്കിൽ ഉത്തരമാതൃക്കൾക്ക് വടക്കുവശത്താണ് സ്ഥാനം. ഭാഗീശ്വരി, ക്രിയ, കീർത്തി, ലക്ഷ്മി, സൃഷ്ടി, വിദ്യ, ശാന്തി എന്നിവരാണ് ഉത്തരമാതൃക്കൾ എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം ഗണപതിയും വീരഭദ്രനും പോലെ ഉത്തരമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം ശ്രീധരൻ, അശ്വമുഖൻ എന്നിവർ അംഗരക്ഷകരായി ഉണ്ടാകും. ഇവരെ സാധാരണയായി ബലിക്കല്ലുകളുടെ രൂപത്തിൽ കാണിയ്ക്കാറില്ല. എന്നാൽ, ശീവേലി സമയത്ത് ഇവരുടെ സങ്കല്പത്തിലും ബലിതൂകാറുണ്ട്. ==ഉത്സവബലി== [[ചിത്രം:സപ്തമാതൃക്കൾ;വാഴപ്പള്ളി.JPG|thumb|300px|[[വാഴപ്പള്ളി മഹാക്ഷേത്രം|വാഴപ്പള്ളി ക്ഷേത്രത്തിലെ]] സപ്ത മാതൃക്കളുടെ ബലിക്കല്ല്; ഉത്സവബലിപൂജയിൽ]] ക്ഷേത്ര നാലമ്പലത്തിനകത്തും പുറത്തുമുള്ള ബലിക്കല്ലുകളിലും, ദേവന്റെ പരിവാരങ്ങൾക്കും മറ്റു ഭൂതഗണങ്ങൾക്കും നിവേദ്യം അർപ്പിക്കുന്നതാണ്‌ ഉത്സവബലി. തന്ത്രിക്കും, കഴകം, വാദ്യക്കാർ, കൈസ്ഥാനീയർ എന്നിവർക്കും വസ്ത്രവും ദക്ഷിണയും നൽകുന്നതാണ്‌ ഉത്സവബലിയുടെ ആദ്യ ചടങ്ങ്‌. ബലി തൂകുന്നതിലുള്ള ചോറ്‌ (ഹവിസ്സ്‌) തൂശനിലയിൽ നിരത്തിവയ്ക്കും. തുടർന്ന് ഇത്‌ മൂന്നായി പകുത്ത്‌, ഓരോന്നിലും ഉണക്കലരി, എള്ള്‌, മഞ്ഞൾ എന്നിവയുടെ പൊടിവിതറും. മൂന്നുനിറത്തിലുള്ള ഹവിസ്സ് സത്വരജിസ്തമോഗുണങ്ങളുടെ സൂചകങ്ങളാണ്‌. പിന്നീട്‌ ഹവിസ്സ്‌ പൂജ നടത്തുന്നു, അതിന് [[മരം (വാദ്യോപകരണം)|മരം]] എന്ന വാദ്യവും ശംഖ്‌, ചേങ്ങില എന്നിവയും ചേർത്തുള്ള മരപ്പാണികൊട്ടി ബലി ദേവതകളെ ഉണർത്തും. ക്ഷേത്രത്തിനുള്ളിലുള്ള ദ്വാസ്ഥന്മാർ, മണ്ഡപത്തിലെ ദേവവാഹനം, അഷ്ടദിക്പാലകർ, ബ്രഹ്മാവ്‌, അനന്തൻ, സപ്തമാതൃക്കൾ, ഗണപതി, വീരഭദ്രൻ എന്നീ ദേവതകൾക്കും അനുചരന്മാർക്കും ആദ്യഘട്ടത്തിൽ ബലി തൂകും. രണ്ടാമത്തെ പ്രദക്ഷിണത്തിൽ ശ്രീകോവിലിന്റെ തെക്കുള്ള സപ്ത മാതൃക്കൾക്ക്‌ ബലി തൂകുന്നു. വളരെ സമയമെടുത്താണ് രണ്ടാമത്തെ ഈ ബലിതൂവൽ. ഈ സമയത്തുമാത്രമാണ് ഭക്തർക്ക് ദർശനം നൽകാറുള്ളത്. കാണിക്ക അർപ്പിച്ച്‌ ഉത്സവബലിപൂജ തൊഴുതാൽ അഷ്ടൈശ്വര്യങ്ങൾ സിദ്ധിക്കുമെന്നാണ്‌ വിശ്വാസം. ഇതിനുശേഷം മാത്രമാണ് നാലമ്പലത്തിന്‌ പുറത്തുള്ള ബലിപീഠങ്ങളിൽ ബലിതൂകുന്നത്. ക്ഷേത്രേശനെ എഴുന്നള്ളിച്ച് പുറത്തെ ബലി സമർപ്പണം വടക്കു ഭാഗത്ത്‌ എത്തുമ്പോൾ ക്ഷേത്രപാലന്‌ പാത്രത്തോടെ ബലി സമർപ്പിക്കുന്നതും വിചിത്രമായ കാഴ്ചയാണ്. തുടർന്ന് ദേവനെ അകത്ത്‌ എഴുന്നള്ളിച്ച്‌ പൂജ നടത്തുന്നതോടെയാണ്‌ ഉത്സവബലി പൂർണമാകുന്നത്. ==കേരളത്തിലെ പ്രത്യേകതയുള്ള ബലിക്കല്ലുകൾ== പലക്ഷേത്രങ്ങളിലേയും ബലിക്കല്ലുകൾക്ക് പ്രത്യേകതകളും ഐതിഹ്യങ്ങളും പറയാനുണ്ട്. ===തിരുനെല്ലിക്ഷേത്രം=== {{പ്രധാനലേഖനം|തിരുനെല്ലി ക്ഷേത്രം}} തിരുനെല്ലി ക്ഷേത്രത്തിലെ മഹാവിഷ്ണുവിനെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചത് ബ്രഹ്മാവാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. ശില്പചാതുര്യം വിളിച്ചോതുന്ന കരിങ്കൽ തൂണുകളോടുകൂടിയ അതിപുരാതനമാണ് ക്ഷേത്രം. മറ്റു ക്ഷേത്രങ്ങളിൽനിന്നും വ്യത്യസ്തമായിട്ടാണ് ഇവിടുത്തെ ബലിക്കല്ല് സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നത്. ക്ഷേത്രനടയിൽ നിന്ന് കുറച്ചുമാറ്റിയാണ് വലിയ ബലിക്കല്ല് ഇവിടെ സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നത്. ===തൃപ്രയാർക്ഷേത്രം=== {{പ്രധാനലേഖനം|തൃപ്രയാർ ക്ഷേത്രം}} പ്രതിഷ്ഠ സമയത്തു വിഗ്രഹം എവിടെ പ്രതിഷ്ഠിക്കണമെന്നു സംശയം വന്നു. ശ്രീരാമ പ്രതിഷ്ഠ നിർവഹിക്കേണ്ട ദിക്കിൽ ഒരു മയിൽ പറന്നുവന്നിരിക്കുമെന്നും അവിടെ പ്രതിഷ്ഠ നടത്തണമെന്നും അശരീരി കേട്ടു. അതനുസരിച്ച് ആകാമെന്നു തീരുമാനിച്ച് വളരെ നാളുകൾ കഴിഞ്ഞിട്ടും പക്ഷി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുകയുണ്ടായില്ല. ഒടുവിൽ ഇന്നത്തെ രാമപ്രതിഷ്ഠയുടെ സ്ഥാനത്ത് താന്ത്രികവിധി അനുസരിച്ച് ശ്രീരാമപ്രതിഷ്ഠ നടത്തുകയാണുണ്ടായത്.<ref>ഐതിഹ്യമാല - കൊട്ടാരത്തിൽ ശങ്കുണ്ണി</ref> പക്ഷേ അതിനുശേഷം മയിൽ വരുകയും ഇന്ന് വലിയ ബലിക്കല്ല് ഇരിക്കുന്നിടത്ത് വന്ന് പറന്നിരിക്കുകയും ചെയ്തു. പ്രതിഷ്ഠ കഴിഞ്ഞതിനാൽ ആ സ്ഥാനത്ത് വലിയ ബലിക്കല്ല് സ്ഥാപിച്ചു. അക്കാരണത്താലാൽ മറ്റൊരിടത്തും കാണാത്ത പ്രാധാന്യം ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ ബലിക്കല്ലിനു കൊടുക്കാറുണ്ട്. <ref>പ്രൊഫ. പി. സി. കർത്താ ‍- ആചാരാനുഷ്ഠാനകോശം, ഡി.സി. ബുക്സ്</ref> ===അന്നമനടക്ഷേത്രം=== {{പ്രധാനലേഖനം|അന്നമനട മഹാദേവക്ഷേത്രം}} [[ചിത്രം:Annamanada_balikkallu.jpg|thumb|300px|അന്നമനടയിലെ മുങ്ങുന്ന ബലിക്കല്ല്]] ഇവിടുത്തെ മുങ്ങുന്ന ബലിക്കല്ല് ഒരു പുരാതനകഥയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണ്. അയിത്തമുണ്ടായിരുന്ന കാലത്ത് പറയിപെറ്റ പന്തീരുകുലത്തിലെ പാക്കനാർക്കും പെരുന്തച്ചനും അമ്പലത്തിൽ കയറാതെ തന്നെ നാലമ്പലത്തിനു പുറത്തുനിന്നും ദർശനം കിട്ടുവാൻ വേണ്ടി ശ്രീമഹാദേവൻ തന്നെ ബലിക്കല്ല് താഴ്ത്തികൊടുത്തു എന്നു പറയപ്പെടുന്നു. അങ്ങനെ പന്തിരുകുല ജാതരെ അനുഗ്രഹിച്ച കഥ ഈ ബലിക്കല്ലിനു പറയാനുണ്ടാവും. ==അവലംബം== <references/> [[വർഗ്ഗം:ക്ഷേത്രം]] bcf9wu8lo4e19hdx8kt59grk22nx3oc 4666576 4666574 2026-09-13T06:10:50Z ~2026-48203-56 222590 /* */ 4666576 wikitext text/x-wiki ക്ഷേത്രത്തിലെ ബലിക്കല്ലുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്‌ [[അഷ്ടദിക്കുകൾ|അഷ്ടദിക്കുകളെയും]] അവയുടെ അധിപന്മാരായ [[അഷ്ടദിക്പാലർ|അഷ്ടദിക്ക്പാലരേയുമാണ്‌]]. അതിനാൽ എട്ടുദിക്കുകളേയും അവയുടെ അധികാരികളേയും ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ പ്രതിഷ്ഠിക്കാറുണ്ട്‌. [[ശ്രീകോവിൽ|ശ്രീകോവിലിനു]] ചുറ്റും [[നാലമ്പലം|നാലമ്പലത്തിനകത്തായി]] അന്തർ മണ്ഡപത്തിലാണ്‌ ബലിക്കല്ലുകളുടെ സ്ഥാനം. ഓരോ ദിക്കിന്റേയും അധിപന്മാരെ ആ ദിക്കുകളിൽ സ്ഥാപിക്കുന്നു. ബല്ലിക്കല്ലുകളിൽ ചെറിയ ബലിക്കല്ലുകളും വലിയ ബലിക്കല്ലും ഉണ്ട്. പ്രതിഷ്ഠയോളം തന്നെ പ്രാധാന്യമുണ്ട് ക്ഷേത്രത്തിലെ വലിയ ബല്ലിക്കല്ലിന്. ക്ഷേത്രത്തിലെ ദേവൻ്റെ / ദേവിയുടെ സർവ്വ സൈന്യാധിപൻ / സർവ്വ സൈന്യാധിപ എന്ന സങ്കല്പത്തിലാണിത് പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിക്കുന്നത്. മണ്ഡപത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുള്ള ദേവൻ്റെ / ദേവിയുടെ വാഹനം സദാനേരവും ശ്രീകോവിലിലേക്ക് നോക്കിയിരിക്കുന്നത് പോലെ വലിയ ബല്ലിക്കല്ലിലെ പ്രധാന സൈന്യാധിപൻ്റെ സങ്കല്പവും കണ്ണിമവെട്ടാതെ ശ്രീകോവിലെ ദേവനെ / ദേവിയെ സംരക്ഷിക്കുന്നു. ശ്രീകോവിലിലെ പ്രധാന പ്രതിഷ്ഠ പുരുഷനാണെങ്കിൽ പുരുഷ സൈന്യാധിപനും സ്ത്രീയാണെങ്കിൽ സ്ത്രീ സൈന്യാധിപയും ആയിരിക്കും വലിയ ബലിക്കല്ലിൽ ഉപവിഷ്ടമായിരിക്കുന്നത്. ഓരോ ദേവനും ദേവിക്കും പ്രത്യേകം സൈന്യാധിപൻ/ സൈന്യാധിപയെ കല്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. വലിയ ബലിക്കല്ലിൻ്റെ ചുറ്റിലും അഷ്‌ട ദിക്കുകളിലായി കാണുന്ന ചെറിയ ബലിപീഠങ്ങളെ സർവ്വ സൈന്യാധിപൻ്റെ കീഴിലെ പ്രധാന സൈന്യാധിപന്മാരായിട്ടാണ് സങ്കല്പിച്ചിട്ടുളളത്. ഇവർ ഓരോ ദേവീ ദേവന്മാർക്കും വ്യത്യസ്തമായിരിക്കും. [[ചിത്രം:വലിയബലിക്കല്ല്.JPG|thumb|300px|[[വാഴപ്പള്ളി മഹാക്ഷേത്രം|വാഴപ്പള്ളിക്ഷേത്രത്തിലെ]] വലിയ ബലിക്കല്ല്]] ==അഷ്ടദിക്പാലകർ== {{പ്രധാനലേഖനം|അഷ്ടദിക്പാലകർ}} കിഴക്കിന്റെ ദേവനായ [[ദേവേന്ദ്രൻ|ഇന്ദ്രനാണ്‌]] [[കിഴക്ക്|കിഴക്കുവശത്ത്]]‌. തെക്ക്കിഴക്ക്‌ [[അഗ്നിദേവൻ| അഗ്നിദേവൻ്റെ]] ബലിക്കല്ലാണ്‌ വേണ്ടത്‌. [[യമൻ|യമദേവനാണ്‌]] [[തെക്ക്|തെക്ക്‌ വശത്തിൻ്റെ]] അധിപൻ. തെക്കു പടിഞ്ഞാറ് ബലിക്കല്ലിൽ ആവേശിക്കേണ്ടത്‌ ആ ദിക്കിന്റെ അധിപനായ [[നിര്യതി|നിര്യതിയെയാണ്]]‌. [[വരുണൻ| വരുണൻ]] [[പടിഞ്ഞാറ്|പടിഞ്ഞാറുദിക്കിലും]], [[വായു|വായുദേവൻ]] വടക്കുപടിഞ്ഞാറും സ്ഥാനം അലങ്കരിക്കും. [[വടക്ക്|വടക്കുദിശയിൽ]] രണ്ടുപേർക്ക് ഒരുമിച്ചാണ് ബലിക്കല്ല് കൊടുത്തിരിയ്ക്കുന്നത് - [[കുബേരൻ|കുബേരനും]] [[ചന്ദ്രൻ|ചന്ദ്രനും]]. വടക്ക്‌ കിഴക്ക്‌ [[ശിവൻ|ഈശാനനാണ്]]‌. ഇതുകൂടാതെ മുകളിലും താഴെയുമായി ഒരോ ദിക്കുകൾ കൂടിയുണ്ട്‌. മുകളിലെ ദിക്കിന്റെ അധിപൻ [[ബ്രഹ്മാവ്|ബ്രഹ്മാവാണ്]]‌. അതിനാൽ ബ്രഹ്മാവിന്‌ വേണ്ടിയുള്ള ബലിക്കല്ല് പ്രതീകാത്മകമായി കിഴക്കിനും-വടക്ക്‌കിഴക്കിനും ഇടയിൽ സ്ഥാപിക്കുന്നു. കീഴ്ഭാഗത്തുള്ള ദിക്കിൻ്റെ [[അനന്തൻ|അനന്തനാണ്]]‌. അതിനാൽ പ്രതീകാത്മകമായി നിരൃതിയുടേയും (തെക്ക്-പടിഞ്ഞാറ്) വരുണന്റേയും (പടിഞ്ഞാറ്) ബലിക്കല്ലുകൾകിടയിലാണ്‌ അനന്തന്റെ ബലിക്കല്ലിന്റെ സ്ഥാനം. ക്ഷേതങ്ങളിലെ ബലിക്കല്ലുകളിൽ ചവിട്ടാനോ മറികടക്കാനോ പാടില്ല എന്നാണ് വിശ്വാസം. ==ശ്രീബലി (ശീവേലി)== തന്റെ ഭൂതഗണങ്ങൾക്ക് നിവേദ്യം നൽകുന്നത് ഭഗവാൻ നേരിൽ കാണുകയാണ് ശീവേലിയുടെ ആന്തരാർത്ഥം എന്നാണ്‌ സങ്കല്പം. അവർക്ക് നൽകുന്ന ബലിയാണ് ശ്രീബലി അഥവാ ശീവേലിയത്രെ. ദ്വാരപാലകരും, അഷ്ടദിക്പാലകരും, സപ്തമാതൃക്കളും, ഭൂതഗണങ്ങളും, ക്ഷേത്രപാലകനും ഈ സമയത്ത് തങ്ങൾക്കുള്ള നിവേദ്യം സ്വീകരിക്കുന്നു എന്നാണ് വിശ്വാസം. ഹവിസ്സും ജലഗന്ധ പുഷ്പാദികളുമായി മേൽശാന്തിയും തലയിലോ കയ്യിലോ ഭഗവത് വിഗ്രഹവുമായി കീഴ്ശാന്തിയുമാണ് ശീവേലിക്ക് എഴുന്നള്ളിക്കുന്നത്. നാലമ്പലത്തിനുള്ളിൽ അഷ്ടദിക്പാലകർക്കും, സപ്തമാതൃക്കൾക്കും, പുറത്ത് ഭൂതഗണങ്ങളെ പ്രതിനീധീകരിക്കുന്ന ബലിക്കല്ലുകളിന്മേലും ബലി തൂവും. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ നാലമ്പലത്തിനകത്തും പുറത്തും വാദ്യഘോഷങ്ങളുടെ അകമ്പടിയോടെ ശ്രീബലിയുടെ മേൽനോട്ടം വഹിച്ചുകൊണ്ട് ഈ സമയം ക്ഷേത്രേശനെ പ്രദക്ഷിണമായി നീക്കുന്നു. മൂന്ന് പ്രദക്ഷിണശേഷം ശീവേലി വിഗ്രഹവുമായി കീഴ്ശാന്തി ശ്രീലകത്തേക്ക് തിരിച്ചുപോകുന്നു. ==സപ്തമാതൃക്കൾ== [[ചിത്രം:സപ്തമാതാക്കൾ.jpg|thumb|300px|[[നിരണം തൃക്കപാലീശ്വരം മഹാദേവക്ഷേത്രം|നിരണം തൃക്കപാലീശ്വരംക്ഷേത്രത്തിലെ]] സപ്തമാതൃക്കളുടെ പ്രതിഷ്ഠ]] സപ്തമാതൃക്കളെ കുറിച്ച് [[ദേവീഭാഗവതം|ശ്രീമഹാദേവീഭാഗവതത്തിൽ]] വിസ്തരിച്ച് പറയുന്നുണ്ട്. [[ബ്രാഹ്മി|ബ്രഹ്മാണി]], [[മാഹേശ്വരി]], [[കൗമാരി]], [[വൈഷ്ണവി]], [[വാരാഹി]], [[ഇന്ദ്രാണി]], [[ചാമുണ്ഡി]] എന്നീ ഏഴുദേവിമാരാണ് സപ്തമാതൃക്കൾ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നത്. ഇവർ യഥാക്രമം ബ്രഹ്മാവ്, [[ശിവൻ]], [[സുബ്രഹ്മണ്യൻ]], [[വിഷ്ണു]], [[വരാഹം]], [[ഇന്ദ്രൻ]], [[ദുർഗ്ഗ]] എന്നിവരുടെ ശക്തികളായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. പ്രധാനപ്പെട്ട എല്ലാ ക്ഷേത്രങ്ങളിലും സപ്തമാതൃസങ്കല്പത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ടാകും. ശ്രീകോവിലിന്റെ തെക്കുഭാഗത്ത് ബലിക്കൽ രൂപത്തിൽ ഒൻപത് ശിലകളായിട്ടാണ് പ്രതിഷ്ഠിക്കാറുള്ളത്. ചിലപ്പോൾ വിഗ്രഹരൂപത്തിലും പ്രതിഷ്ഠിക്കാറുണ്ട്. പ്രധാനമായും, [[രുരുജിത്]] വിധാനത്തിൽ പൂജ നടക്കുന്ന [[ഭദ്രകാളി|ഭദ്രകാളിക്ഷേത്രങ്ങളിലാണ്]] ഇത്തരം പ്രതിഷ്ഠകളുണ്ടാകാറുള്ളത്. [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ ശ്രീ കുരുംബഭഗവതി ക്ഷേത്രം|കൊടുങ്ങല്ലൂർ]], [[തിരുമാന്ധാംകുന്ന് ഭഗവതിക്ഷേത്രം|തിരുമാന്ധാംകുന്ന്]], [[പരുമല വലിയ പനയന്നാർക്കാവ് ക്ഷേത്രം|പനയന്നാർക്കാവ്]] എന്നിവ ഉദാഹരണം. ശ്രീകോവിലിന്റെ തെക്കുഭാഗത്ത് വടക്കോട്ട് ദർശനമായി സപ്തമാതൃക്കളെയും അംഗരക്ഷകരായി [[ഗണപതി]], [[വീരഭദ്രൻ]] എന്നിവരെയും പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുന്നു. ഉത്സവബലിപൂജയിൽ ഇവർക്ക് പ്രത്യേക പൂജാദികാര്യങ്ങൾ നടത്തുക പതിവുണ്ട്. വിഷ്ണുക്ഷേത്രങ്ങളിൽ സപ്തമാതൃക്കളെ കൂടാതെ '''ഉത്തരമാതൃക്കൾ''' എന്ന മറ്റൊരു സങ്കല്പം കൂടിയുണ്ട്. സപ്തമാതൃക്കൾക്ക് തെക്കുവശത്താണ് സ്ഥാനമെങ്കിൽ ഉത്തരമാതൃക്കൾക്ക് വടക്കുവശത്താണ് സ്ഥാനം. ഭാഗീശ്വരി, ക്രിയ, കീർത്തി, ലക്ഷ്മി, സൃഷ്ടി, വിദ്യ, ശാന്തി എന്നിവരാണ് ഉത്തരമാതൃക്കൾ എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം ഗണപതിയും വീരഭദ്രനും പോലെ ഉത്തരമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം ശ്രീധരൻ, അശ്വമുഖൻ എന്നിവർ അംഗരക്ഷകരായി ഉണ്ടാകും. ഇവരെ സാധാരണയായി ബലിക്കല്ലുകളുടെ രൂപത്തിൽ കാണിയ്ക്കാറില്ല. എന്നാൽ, ശീവേലി സമയത്ത് ഇവരുടെ സങ്കല്പത്തിലും ബലിതൂകാറുണ്ട്. ==ഉത്സവബലി== [[ചിത്രം:സപ്തമാതൃക്കൾ;വാഴപ്പള്ളി.JPG|thumb|300px|[[വാഴപ്പള്ളി മഹാക്ഷേത്രം|വാഴപ്പള്ളി ക്ഷേത്രത്തിലെ]] സപ്ത മാതൃക്കളുടെ ബലിക്കല്ല്; ഉത്സവബലിപൂജയിൽ]] ക്ഷേത്ര നാലമ്പലത്തിനകത്തും പുറത്തുമുള്ള ബലിക്കല്ലുകളിലും, ദേവന്റെ പരിവാരങ്ങൾക്കും മറ്റു ഭൂതഗണങ്ങൾക്കും നിവേദ്യം അർപ്പിക്കുന്നതാണ്‌ ഉത്സവബലി. തന്ത്രിക്കും, കഴകം, വാദ്യക്കാർ, കൈസ്ഥാനീയർ എന്നിവർക്കും വസ്ത്രവും ദക്ഷിണയും നൽകുന്നതാണ്‌ ഉത്സവബലിയുടെ ആദ്യ ചടങ്ങ്‌. ബലി തൂകുന്നതിലുള്ള ചോറ്‌ (ഹവിസ്സ്‌) തൂശനിലയിൽ നിരത്തിവയ്ക്കും. തുടർന്ന് ഇത്‌ മൂന്നായി പകുത്ത്‌, ഓരോന്നിലും ഉണക്കലരി, എള്ള്‌, മഞ്ഞൾ എന്നിവയുടെ പൊടിവിതറും. മൂന്നുനിറത്തിലുള്ള ഹവിസ്സ് സത്വരജിസ്തമോഗുണങ്ങളുടെ സൂചകങ്ങളാണ്‌. പിന്നീട്‌ ഹവിസ്സ്‌ പൂജ നടത്തുന്നു, അതിന് [[മരം (വാദ്യോപകരണം)|മരം]] എന്ന വാദ്യവും ശംഖ്‌, ചേങ്ങില എന്നിവയും ചേർത്തുള്ള മരപ്പാണികൊട്ടി ബലി ദേവതകളെ ഉണർത്തും. ക്ഷേത്രത്തിനുള്ളിലുള്ള ദ്വാസ്ഥന്മാർ, മണ്ഡപത്തിലെ ദേവവാഹനം, അഷ്ടദിക്പാലകർ, ബ്രഹ്മാവ്‌, അനന്തൻ, സപ്തമാതൃക്കൾ, ഗണപതി, വീരഭദ്രൻ എന്നീ ദേവതകൾക്കും അനുചരന്മാർക്കും ആദ്യഘട്ടത്തിൽ ബലി തൂകും. രണ്ടാമത്തെ പ്രദക്ഷിണത്തിൽ ശ്രീകോവിലിന്റെ തെക്കുള്ള സപ്ത മാതൃക്കൾക്ക്‌ ബലി തൂകുന്നു. വളരെ സമയമെടുത്താണ് രണ്ടാമത്തെ ഈ ബലിതൂവൽ. ഈ സമയത്തുമാത്രമാണ് ഭക്തർക്ക് ദർശനം നൽകാറുള്ളത്. കാണിക്ക അർപ്പിച്ച്‌ ഉത്സവബലിപൂജ തൊഴുതാൽ അഷ്ടൈശ്വര്യങ്ങൾ സിദ്ധിക്കുമെന്നാണ്‌ വിശ്വാസം. ഇതിനുശേഷം മാത്രമാണ് നാലമ്പലത്തിന്‌ പുറത്തുള്ള ബലിപീഠങ്ങളിൽ ബലിതൂകുന്നത്. ക്ഷേത്രേശനെ എഴുന്നള്ളിച്ച് പുറത്തെ ബലി സമർപ്പണം വടക്കു ഭാഗത്ത്‌ എത്തുമ്പോൾ ക്ഷേത്രപാലന്‌ പാത്രത്തോടെ ബലി സമർപ്പിക്കുന്നതും വിചിത്രമായ കാഴ്ചയാണ്. തുടർന്ന് ദേവനെ അകത്ത്‌ എഴുന്നള്ളിച്ച്‌ പൂജ നടത്തുന്നതോടെയാണ്‌ ഉത്സവബലി പൂർണമാകുന്നത്. ==കേരളത്തിലെ പ്രത്യേകതയുള്ള ബലിക്കല്ലുകൾ== പലക്ഷേത്രങ്ങളിലേയും ബലിക്കല്ലുകൾക്ക് പ്രത്യേകതകളും ഐതിഹ്യങ്ങളും പറയാനുണ്ട്. ===തിരുനെല്ലിക്ഷേത്രം=== {{പ്രധാനലേഖനം|തിരുനെല്ലി ക്ഷേത്രം}} തിരുനെല്ലി ക്ഷേത്രത്തിലെ മഹാവിഷ്ണുവിനെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചത് ബ്രഹ്മാവാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. ശില്പചാതുര്യം വിളിച്ചോതുന്ന കരിങ്കൽ തൂണുകളോടുകൂടിയ അതിപുരാതനമാണ് ക്ഷേത്രം. മറ്റു ക്ഷേത്രങ്ങളിൽനിന്നും വ്യത്യസ്തമായിട്ടാണ് ഇവിടുത്തെ ബലിക്കല്ല് സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നത്. ക്ഷേത്രനടയിൽ നിന്ന് കുറച്ചുമാറ്റിയാണ് വലിയ ബലിക്കല്ല് ഇവിടെ സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നത്. ===തൃപ്രയാർക്ഷേത്രം=== {{പ്രധാനലേഖനം|തൃപ്രയാർ ക്ഷേത്രം}} പ്രതിഷ്ഠ സമയത്തു വിഗ്രഹം എവിടെ പ്രതിഷ്ഠിക്കണമെന്നു സംശയം വന്നു. ശ്രീരാമ പ്രതിഷ്ഠ നിർവഹിക്കേണ്ട ദിക്കിൽ ഒരു മയിൽ പറന്നുവന്നിരിക്കുമെന്നും അവിടെ പ്രതിഷ്ഠ നടത്തണമെന്നും അശരീരി കേട്ടു. അതനുസരിച്ച് ആകാമെന്നു തീരുമാനിച്ച് വളരെ നാളുകൾ കഴിഞ്ഞിട്ടും പക്ഷി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുകയുണ്ടായില്ല. ഒടുവിൽ ഇന്നത്തെ രാമപ്രതിഷ്ഠയുടെ സ്ഥാനത്ത് താന്ത്രികവിധി അനുസരിച്ച് ശ്രീരാമപ്രതിഷ്ഠ നടത്തുകയാണുണ്ടായത്.<ref>ഐതിഹ്യമാല - കൊട്ടാരത്തിൽ ശങ്കുണ്ണി</ref> പക്ഷേ അതിനുശേഷം മയിൽ വരുകയും ഇന്ന് വലിയ ബലിക്കല്ല് ഇരിക്കുന്നിടത്ത് വന്ന് പറന്നിരിക്കുകയും ചെയ്തു. പ്രതിഷ്ഠ കഴിഞ്ഞതിനാൽ ആ സ്ഥാനത്ത് വലിയ ബലിക്കല്ല് സ്ഥാപിച്ചു. അക്കാരണത്താലാൽ മറ്റൊരിടത്തും കാണാത്ത പ്രാധാന്യം ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ ബലിക്കല്ലിനു കൊടുക്കാറുണ്ട്. <ref>പ്രൊഫ. പി. സി. കർത്താ ‍- ആചാരാനുഷ്ഠാനകോശം, ഡി.സി. ബുക്സ്</ref> ===അന്നമനടക്ഷേത്രം=== {{പ്രധാനലേഖനം|അന്നമനട മഹാദേവക്ഷേത്രം}} [[ചിത്രം:Annamanada_balikkallu.jpg|thumb|300px|അന്നമനടയിലെ മുങ്ങുന്ന ബലിക്കല്ല്]] ഇവിടുത്തെ മുങ്ങുന്ന ബലിക്കല്ല് ഒരു പുരാതനകഥയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണ്. അയിത്തമുണ്ടായിരുന്ന കാലത്ത് പറയിപെറ്റ പന്തീരുകുലത്തിലെ പാക്കനാർക്കും പെരുന്തച്ചനും അമ്പലത്തിൽ കയറാതെ തന്നെ നാലമ്പലത്തിനു പുറത്തുനിന്നും ദർശനം കിട്ടുവാൻ വേണ്ടി ശ്രീമഹാദേവൻ തന്നെ ബലിക്കല്ല് താഴ്ത്തികൊടുത്തു എന്നു പറയപ്പെടുന്നു. അങ്ങനെ പന്തിരുകുല ജാതരെ അനുഗ്രഹിച്ച കഥ ഈ ബലിക്കല്ലിനു പറയാനുണ്ടാവും. ==അവലംബം== <references/> [[വർഗ്ഗം:ക്ഷേത്രം]] dkwbb02phgl2bv47p3axvkrjzl26wmz 4666577 4666576 2026-09-13T06:13:33Z ~2026-48203-56 222590 /* */ 4666577 wikitext text/x-wiki ക്ഷേത്രത്തിലെ ബലിക്കല്ലുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്‌ [[അഷ്ടദിക്കുകൾ|അഷ്ടദിക്കുകളെയും]] അവയുടെ അധിപന്മാരായ [[അഷ്ടദിക്പാലർ|അഷ്ടദിക്ക്പാലരേയുമാണ്‌]]. അതിനാൽ എട്ടുദിക്കുകളേയും അവയുടെ അധികാരികളേയും ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ പ്രതിഷ്ഠിക്കാറുണ്ട്‌. [[ശ്രീകോവിൽ|ശ്രീകോവിലിനു]] ചുറ്റും [[നാലമ്പലം|നാലമ്പലത്തിനകത്തായി]] അന്തർ മണ്ഡപത്തിലാണ്‌ ബലിക്കല്ലുകളുടെ സ്ഥാനം. ഓരോ ദിക്കിന്റേയും അധിപന്മാരെ ആ ദിക്കുകളിൽ സ്ഥാപിക്കുന്നു. ബല്ലിക്കല്ലുകളിൽ ചെറിയ ബലിക്കല്ലുകളും വലിയ ബലിക്കല്ലും ഉണ്ട്. പ്രതിഷ്ഠയോളം തന്നെ പ്രാധാന്യമുണ്ട് ക്ഷേത്രത്തിലെ വലിയ ബല്ലിക്കല്ലിന്. ക്ഷേത്രത്തിലെ ദേവൻ്റെ / ദേവിയുടെ സർവ്വ സൈന്യാധിപൻ / സർവ്വ സൈന്യാധിപ എന്ന സങ്കല്പത്തിലാണിത് പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിക്കുന്നത്. മണ്ഡപത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുള്ള ദേവൻ്റെ / ദേവിയുടെ വാഹനം സദാനേരവും ശ്രീകോവിലിലേക്ക് നോക്കിയിരിക്കുന്നത് പോലെ വലിയ ബല്ലിക്കല്ലിലെ പ്രധാന സൈന്യാധിപൻ കണ്ണിമവെട്ടാതെ ശ്രീകോവിലെ ദേവനെ / ദേവിയെ സംരക്ഷിക്കുന്നു. പ്രധാന പ്രതിഷ്ഠ പുരുഷനാണെങ്കിൽ പുരുഷ സൈന്യാധിപനും സ്ത്രീയാണെങ്കിൽ സ്ത്രീ സൈന്യാധിപയും ആയിരിക്കും വലിയ ബലിക്കല്ലിൽ ഉപവിഷ്ടമായിരിക്കുന്നത്. ഓരോ ദേവനും ദേവിക്കും പ്രത്യേകം സൈന്യാധിപൻ/ സൈന്യാധിപയെ കല്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. വലിയ ബലിക്കല്ലിൻ്റെ ചുറ്റിലും അഷ്‌ട ദിക്കുകളിലായി കാണുന്ന ചെറിയ ബലിപീഠങ്ങളെ സർവ്വ സൈന്യാധിപൻ്റെ കീഴിലെ പ്രധാന സൈന്യാധിപന്മാരായിട്ടാണ് സങ്കല്പിച്ചിട്ടുളളത്. ഇവർ ഓരോ ദേവീ ദേവന്മാർക്കും വ്യത്യസ്തമായിരിക്കും. [[ചിത്രം:വലിയബലിക്കല്ല്.JPG|thumb|300px|[[വാഴപ്പള്ളി മഹാക്ഷേത്രം|വാഴപ്പള്ളിക്ഷേത്രത്തിലെ]] വലിയ ബലിക്കല്ല്]] ==അഷ്ടദിക്പാലകർ== {{പ്രധാനലേഖനം|അഷ്ടദിക്പാലകർ}} കിഴക്കിന്റെ ദേവനായ [[ദേവേന്ദ്രൻ|ഇന്ദ്രനാണ്‌]] [[കിഴക്ക്|കിഴക്കുവശത്ത്]]‌. തെക്ക്കിഴക്ക്‌ [[അഗ്നിദേവൻ| അഗ്നിദേവൻ്റെ]] ബലിക്കല്ലാണ്‌ വേണ്ടത്‌. [[യമൻ|യമദേവനാണ്‌]] [[തെക്ക്|തെക്ക്‌ വശത്തിൻ്റെ]] അധിപൻ. തെക്കു പടിഞ്ഞാറ് ബലിക്കല്ലിൽ ആവേശിക്കേണ്ടത്‌ ആ ദിക്കിന്റെ അധിപനായ [[നിര്യതി|നിര്യതിയെയാണ്]]‌. [[വരുണൻ| വരുണൻ]] [[പടിഞ്ഞാറ്|പടിഞ്ഞാറുദിക്കിലും]], [[വായു|വായുദേവൻ]] വടക്കുപടിഞ്ഞാറും സ്ഥാനം അലങ്കരിക്കും. [[വടക്ക്|വടക്കുദിശയിൽ]] രണ്ടുപേർക്ക് ഒരുമിച്ചാണ് ബലിക്കല്ല് കൊടുത്തിരിയ്ക്കുന്നത് - [[കുബേരൻ|കുബേരനും]] [[ചന്ദ്രൻ|ചന്ദ്രനും]]. വടക്ക്‌ കിഴക്ക്‌ [[ശിവൻ|ഈശാനനാണ്]]‌. ഇതുകൂടാതെ മുകളിലും താഴെയുമായി ഒരോ ദിക്കുകൾ കൂടിയുണ്ട്‌. മുകളിലെ ദിക്കിന്റെ അധിപൻ [[ബ്രഹ്മാവ്|ബ്രഹ്മാവാണ്]]‌. അതിനാൽ ബ്രഹ്മാവിന്‌ വേണ്ടിയുള്ള ബലിക്കല്ല് പ്രതീകാത്മകമായി കിഴക്കിനും-വടക്ക്‌കിഴക്കിനും ഇടയിൽ സ്ഥാപിക്കുന്നു. കീഴ്ഭാഗത്തുള്ള ദിക്കിൻ്റെ [[അനന്തൻ|അനന്തനാണ്]]‌. അതിനാൽ പ്രതീകാത്മകമായി നിരൃതിയുടേയും (തെക്ക്-പടിഞ്ഞാറ്) വരുണന്റേയും (പടിഞ്ഞാറ്) ബലിക്കല്ലുകൾകിടയിലാണ്‌ അനന്തന്റെ ബലിക്കല്ലിന്റെ സ്ഥാനം. ക്ഷേതങ്ങളിലെ ബലിക്കല്ലുകളിൽ ചവിട്ടാനോ മറികടക്കാനോ പാടില്ല എന്നാണ് വിശ്വാസം. ==ശ്രീബലി (ശീവേലി)== തന്റെ ഭൂതഗണങ്ങൾക്ക് നിവേദ്യം നൽകുന്നത് ഭഗവാൻ നേരിൽ കാണുകയാണ് ശീവേലിയുടെ ആന്തരാർത്ഥം എന്നാണ്‌ സങ്കല്പം. അവർക്ക് നൽകുന്ന ബലിയാണ് ശ്രീബലി അഥവാ ശീവേലിയത്രെ. ദ്വാരപാലകരും, അഷ്ടദിക്പാലകരും, സപ്തമാതൃക്കളും, ഭൂതഗണങ്ങളും, ക്ഷേത്രപാലകനും ഈ സമയത്ത് തങ്ങൾക്കുള്ള നിവേദ്യം സ്വീകരിക്കുന്നു എന്നാണ് വിശ്വാസം. ഹവിസ്സും ജലഗന്ധ പുഷ്പാദികളുമായി മേൽശാന്തിയും തലയിലോ കയ്യിലോ ഭഗവത് വിഗ്രഹവുമായി കീഴ്ശാന്തിയുമാണ് ശീവേലിക്ക് എഴുന്നള്ളിക്കുന്നത്. നാലമ്പലത്തിനുള്ളിൽ അഷ്ടദിക്പാലകർക്കും, സപ്തമാതൃക്കൾക്കും, പുറത്ത് ഭൂതഗണങ്ങളെ പ്രതിനീധീകരിക്കുന്ന ബലിക്കല്ലുകളിന്മേലും ബലി തൂവും. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ നാലമ്പലത്തിനകത്തും പുറത്തും വാദ്യഘോഷങ്ങളുടെ അകമ്പടിയോടെ ശ്രീബലിയുടെ മേൽനോട്ടം വഹിച്ചുകൊണ്ട് ഈ സമയം ക്ഷേത്രേശനെ പ്രദക്ഷിണമായി നീക്കുന്നു. മൂന്ന് പ്രദക്ഷിണശേഷം ശീവേലി വിഗ്രഹവുമായി കീഴ്ശാന്തി ശ്രീലകത്തേക്ക് തിരിച്ചുപോകുന്നു. ==സപ്തമാതൃക്കൾ== [[ചിത്രം:സപ്തമാതാക്കൾ.jpg|thumb|300px|[[നിരണം തൃക്കപാലീശ്വരം മഹാദേവക്ഷേത്രം|നിരണം തൃക്കപാലീശ്വരംക്ഷേത്രത്തിലെ]] സപ്തമാതൃക്കളുടെ പ്രതിഷ്ഠ]] സപ്തമാതൃക്കളെ കുറിച്ച് [[ദേവീഭാഗവതം|ശ്രീമഹാദേവീഭാഗവതത്തിൽ]] വിസ്തരിച്ച് പറയുന്നുണ്ട്. [[ബ്രാഹ്മി|ബ്രഹ്മാണി]], [[മാഹേശ്വരി]], [[കൗമാരി]], [[വൈഷ്ണവി]], [[വാരാഹി]], [[ഇന്ദ്രാണി]], [[ചാമുണ്ഡി]] എന്നീ ഏഴുദേവിമാരാണ് സപ്തമാതൃക്കൾ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നത്. ഇവർ യഥാക്രമം ബ്രഹ്മാവ്, [[ശിവൻ]], [[സുബ്രഹ്മണ്യൻ]], [[വിഷ്ണു]], [[വരാഹം]], [[ഇന്ദ്രൻ]], [[ദുർഗ്ഗ]] എന്നിവരുടെ ശക്തികളായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. പ്രധാനപ്പെട്ട എല്ലാ ക്ഷേത്രങ്ങളിലും സപ്തമാതൃസങ്കല്പത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ടാകും. ശ്രീകോവിലിന്റെ തെക്കുഭാഗത്ത് ബലിക്കൽ രൂപത്തിൽ ഒൻപത് ശിലകളായിട്ടാണ് പ്രതിഷ്ഠിക്കാറുള്ളത്. ചിലപ്പോൾ വിഗ്രഹരൂപത്തിലും പ്രതിഷ്ഠിക്കാറുണ്ട്. പ്രധാനമായും, [[രുരുജിത്]] വിധാനത്തിൽ പൂജ നടക്കുന്ന [[ഭദ്രകാളി|ഭദ്രകാളിക്ഷേത്രങ്ങളിലാണ്]] ഇത്തരം പ്രതിഷ്ഠകളുണ്ടാകാറുള്ളത്. [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ ശ്രീ കുരുംബഭഗവതി ക്ഷേത്രം|കൊടുങ്ങല്ലൂർ]], [[തിരുമാന്ധാംകുന്ന് ഭഗവതിക്ഷേത്രം|തിരുമാന്ധാംകുന്ന്]], [[പരുമല വലിയ പനയന്നാർക്കാവ് ക്ഷേത്രം|പനയന്നാർക്കാവ്]] എന്നിവ ഉദാഹരണം. ശ്രീകോവിലിന്റെ തെക്കുഭാഗത്ത് വടക്കോട്ട് ദർശനമായി സപ്തമാതൃക്കളെയും അംഗരക്ഷകരായി [[ഗണപതി]], [[വീരഭദ്രൻ]] എന്നിവരെയും പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുന്നു. ഉത്സവബലിപൂജയിൽ ഇവർക്ക് പ്രത്യേക പൂജാദികാര്യങ്ങൾ നടത്തുക പതിവുണ്ട്. വിഷ്ണുക്ഷേത്രങ്ങളിൽ സപ്തമാതൃക്കളെ കൂടാതെ '''ഉത്തരമാതൃക്കൾ''' എന്ന മറ്റൊരു സങ്കല്പം കൂടിയുണ്ട്. സപ്തമാതൃക്കൾക്ക് തെക്കുവശത്താണ് സ്ഥാനമെങ്കിൽ ഉത്തരമാതൃക്കൾക്ക് വടക്കുവശത്താണ് സ്ഥാനം. ഭാഗീശ്വരി, ക്രിയ, കീർത്തി, ലക്ഷ്മി, സൃഷ്ടി, വിദ്യ, ശാന്തി എന്നിവരാണ് ഉത്തരമാതൃക്കൾ എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം ഗണപതിയും വീരഭദ്രനും പോലെ ഉത്തരമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം ശ്രീധരൻ, അശ്വമുഖൻ എന്നിവർ അംഗരക്ഷകരായി ഉണ്ടാകും. ഇവരെ സാധാരണയായി ബലിക്കല്ലുകളുടെ രൂപത്തിൽ കാണിയ്ക്കാറില്ല. എന്നാൽ, ശീവേലി സമയത്ത് ഇവരുടെ സങ്കല്പത്തിലും ബലിതൂകാറുണ്ട്. ==ഉത്സവബലി== [[ചിത്രം:സപ്തമാതൃക്കൾ;വാഴപ്പള്ളി.JPG|thumb|300px|[[വാഴപ്പള്ളി മഹാക്ഷേത്രം|വാഴപ്പള്ളി ക്ഷേത്രത്തിലെ]] സപ്ത മാതൃക്കളുടെ ബലിക്കല്ല്; ഉത്സവബലിപൂജയിൽ]] ക്ഷേത്ര നാലമ്പലത്തിനകത്തും പുറത്തുമുള്ള ബലിക്കല്ലുകളിലും, ദേവന്റെ പരിവാരങ്ങൾക്കും മറ്റു ഭൂതഗണങ്ങൾക്കും നിവേദ്യം അർപ്പിക്കുന്നതാണ്‌ ഉത്സവബലി. തന്ത്രിക്കും, കഴകം, വാദ്യക്കാർ, കൈസ്ഥാനീയർ എന്നിവർക്കും വസ്ത്രവും ദക്ഷിണയും നൽകുന്നതാണ്‌ ഉത്സവബലിയുടെ ആദ്യ ചടങ്ങ്‌. ബലി തൂകുന്നതിലുള്ള ചോറ്‌ (ഹവിസ്സ്‌) തൂശനിലയിൽ നിരത്തിവയ്ക്കും. തുടർന്ന് ഇത്‌ മൂന്നായി പകുത്ത്‌, ഓരോന്നിലും ഉണക്കലരി, എള്ള്‌, മഞ്ഞൾ എന്നിവയുടെ പൊടിവിതറും. മൂന്നുനിറത്തിലുള്ള ഹവിസ്സ് സത്വരജിസ്തമോഗുണങ്ങളുടെ സൂചകങ്ങളാണ്‌. പിന്നീട്‌ ഹവിസ്സ്‌ പൂജ നടത്തുന്നു, അതിന് [[മരം (വാദ്യോപകരണം)|മരം]] എന്ന വാദ്യവും ശംഖ്‌, ചേങ്ങില എന്നിവയും ചേർത്തുള്ള മരപ്പാണികൊട്ടി ബലി ദേവതകളെ ഉണർത്തും. ക്ഷേത്രത്തിനുള്ളിലുള്ള ദ്വാസ്ഥന്മാർ, മണ്ഡപത്തിലെ ദേവവാഹനം, അഷ്ടദിക്പാലകർ, ബ്രഹ്മാവ്‌, അനന്തൻ, സപ്തമാതൃക്കൾ, ഗണപതി, വീരഭദ്രൻ എന്നീ ദേവതകൾക്കും അനുചരന്മാർക്കും ആദ്യഘട്ടത്തിൽ ബലി തൂകും. രണ്ടാമത്തെ പ്രദക്ഷിണത്തിൽ ശ്രീകോവിലിന്റെ തെക്കുള്ള സപ്ത മാതൃക്കൾക്ക്‌ ബലി തൂകുന്നു. വളരെ സമയമെടുത്താണ് രണ്ടാമത്തെ ഈ ബലിതൂവൽ. ഈ സമയത്തുമാത്രമാണ് ഭക്തർക്ക് ദർശനം നൽകാറുള്ളത്. കാണിക്ക അർപ്പിച്ച്‌ ഉത്സവബലിപൂജ തൊഴുതാൽ അഷ്ടൈശ്വര്യങ്ങൾ സിദ്ധിക്കുമെന്നാണ്‌ വിശ്വാസം. ഇതിനുശേഷം മാത്രമാണ് നാലമ്പലത്തിന്‌ പുറത്തുള്ള ബലിപീഠങ്ങളിൽ ബലിതൂകുന്നത്. ക്ഷേത്രേശനെ എഴുന്നള്ളിച്ച് പുറത്തെ ബലി സമർപ്പണം വടക്കു ഭാഗത്ത്‌ എത്തുമ്പോൾ ക്ഷേത്രപാലന്‌ പാത്രത്തോടെ ബലി സമർപ്പിക്കുന്നതും വിചിത്രമായ കാഴ്ചയാണ്. തുടർന്ന് ദേവനെ അകത്ത്‌ എഴുന്നള്ളിച്ച്‌ പൂജ നടത്തുന്നതോടെയാണ്‌ ഉത്സവബലി പൂർണമാകുന്നത്. ==കേരളത്തിലെ പ്രത്യേകതയുള്ള ബലിക്കല്ലുകൾ== പലക്ഷേത്രങ്ങളിലേയും ബലിക്കല്ലുകൾക്ക് പ്രത്യേകതകളും ഐതിഹ്യങ്ങളും പറയാനുണ്ട്. ===തിരുനെല്ലിക്ഷേത്രം=== {{പ്രധാനലേഖനം|തിരുനെല്ലി ക്ഷേത്രം}} തിരുനെല്ലി ക്ഷേത്രത്തിലെ മഹാവിഷ്ണുവിനെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചത് ബ്രഹ്മാവാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. ശില്പചാതുര്യം വിളിച്ചോതുന്ന കരിങ്കൽ തൂണുകളോടുകൂടിയ അതിപുരാതനമാണ് ക്ഷേത്രം. മറ്റു ക്ഷേത്രങ്ങളിൽനിന്നും വ്യത്യസ്തമായിട്ടാണ് ഇവിടുത്തെ ബലിക്കല്ല് സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നത്. ക്ഷേത്രനടയിൽ നിന്ന് കുറച്ചുമാറ്റിയാണ് വലിയ ബലിക്കല്ല് ഇവിടെ സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നത്. ===തൃപ്രയാർക്ഷേത്രം=== {{പ്രധാനലേഖനം|തൃപ്രയാർ ക്ഷേത്രം}} പ്രതിഷ്ഠ സമയത്തു വിഗ്രഹം എവിടെ പ്രതിഷ്ഠിക്കണമെന്നു സംശയം വന്നു. ശ്രീരാമ പ്രതിഷ്ഠ നിർവഹിക്കേണ്ട ദിക്കിൽ ഒരു മയിൽ പറന്നുവന്നിരിക്കുമെന്നും അവിടെ പ്രതിഷ്ഠ നടത്തണമെന്നും അശരീരി കേട്ടു. അതനുസരിച്ച് ആകാമെന്നു തീരുമാനിച്ച് വളരെ നാളുകൾ കഴിഞ്ഞിട്ടും പക്ഷി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുകയുണ്ടായില്ല. ഒടുവിൽ ഇന്നത്തെ രാമപ്രതിഷ്ഠയുടെ സ്ഥാനത്ത് താന്ത്രികവിധി അനുസരിച്ച് ശ്രീരാമപ്രതിഷ്ഠ നടത്തുകയാണുണ്ടായത്.<ref>ഐതിഹ്യമാല - കൊട്ടാരത്തിൽ ശങ്കുണ്ണി</ref> പക്ഷേ അതിനുശേഷം മയിൽ വരുകയും ഇന്ന് വലിയ ബലിക്കല്ല് ഇരിക്കുന്നിടത്ത് വന്ന് പറന്നിരിക്കുകയും ചെയ്തു. പ്രതിഷ്ഠ കഴിഞ്ഞതിനാൽ ആ സ്ഥാനത്ത് വലിയ ബലിക്കല്ല് സ്ഥാപിച്ചു. അക്കാരണത്താലാൽ മറ്റൊരിടത്തും കാണാത്ത പ്രാധാന്യം ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ ബലിക്കല്ലിനു കൊടുക്കാറുണ്ട്. <ref>പ്രൊഫ. പി. സി. കർത്താ ‍- ആചാരാനുഷ്ഠാനകോശം, ഡി.സി. ബുക്സ്</ref> ===അന്നമനടക്ഷേത്രം=== {{പ്രധാനലേഖനം|അന്നമനട മഹാദേവക്ഷേത്രം}} [[ചിത്രം:Annamanada_balikkallu.jpg|thumb|300px|അന്നമനടയിലെ മുങ്ങുന്ന ബലിക്കല്ല്]] ഇവിടുത്തെ മുങ്ങുന്ന ബലിക്കല്ല് ഒരു പുരാതനകഥയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണ്. അയിത്തമുണ്ടായിരുന്ന കാലത്ത് പറയിപെറ്റ പന്തീരുകുലത്തിലെ പാക്കനാർക്കും പെരുന്തച്ചനും അമ്പലത്തിൽ കയറാതെ തന്നെ നാലമ്പലത്തിനു പുറത്തുനിന്നും ദർശനം കിട്ടുവാൻ വേണ്ടി ശ്രീമഹാദേവൻ തന്നെ ബലിക്കല്ല് താഴ്ത്തികൊടുത്തു എന്നു പറയപ്പെടുന്നു. അങ്ങനെ പന്തിരുകുല ജാതരെ അനുഗ്രഹിച്ച കഥ ഈ ബലിക്കല്ലിനു പറയാനുണ്ടാവും. ==അവലംബം== <references/> [[വർഗ്ഗം:ക്ഷേത്രം]] mmrswjh10b19wnftmp60estmed3zskf 0 142309 4666505 4568942 2026-09-13T02:19:27Z ~2026-47488-64 222837 /* */ 4666505 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Taylor Swift}} {{Infobox musical artist | Name = ടെയിലർ സ്വിഫ്റ്റ് | Img = 5.3.10TaylorSwiftByDavidShankbone.jpg | Img_capt = | Img_size = 200px | Background = solo_singer | Birth_name = ടെയിലർ ആലിസൺ സ്വിഫ്റ്റ് | Born = {{birth date and age|mf=yes|1989|12|13}}<br />[[വ്യോമിസ്സിങ്]], [[പെൻസിൽവേനിയ]], [[യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ്]] | Instrument = [[ആലാപനം|വോക്കൽസ്]], [[ഗിറ്റാർ]], [[പിയാനോ]], [[കീബോർഡ്]], [[ബാഞ്ചോ]]<ref>{{cite web|url=http://news.prnewswire.com/DisplayReleaseContent.aspx?ACCT=104&STORY=/www/story/01-30-2009/0004963493&EDATE=|title=Taylor Swift, Billboard's Best-Selling Artist of 2008, Announces 'Fearless 2009' Headlining Tour|date=2009-01-30|publisher=Big Machine Records|accessdate=2011-02-08|archive-date=2009-06-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20090606151121/http://news.prnewswire.com/DisplayReleaseContent.aspx?ACCT=104&STORY=%2Fwww%2Fstory%2F01-30-2009%2F0004963493&EDATE=|url-status=dead}}</ref> [[ukulele|യൂക്ക്ലേലി]]<ref>{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/blogs/chartblog/2009/02/taylor_swift_the_interview.shtml|title=Taylor Swift... The Interview!|date=2009-02-17|publisher=BBC Radio One|accessdate=2011-02-08}}</ref> | Genre = [[കണ്ട്രി പോപ്]],<ref>{{cite web|url={{Allmusic|class=artist|id=p816977|pure_url=yes}}|title=((( Taylor Swift > Overview )))|last=Leahey|first=Andrew|coauthors=Frye, Megan|work=Allmusic|publisher=Rovi Corporation|accessdate=2011-02-08}}</ref> [[പോപ്‌ സംഗീതം|പോപ്]],<ref>{{cite news|url=http://www.dailymail.co.uk/home/you/article-1222172/Taylor-Swift--meteoric-rise-pops-brightest-new-star.html?ITO=1490|title=Taylor Swift - the meteoric rise of pop's brightest new star|last=Wilson|first=Benji|work=Daily Mail|publisher=Associated Newspapers Ltd |accessdate=2011-02-08 | location=London | date=2009-10-25}}</ref> [[ടീൻ പോപ്]], [[കണ്ട്രി സംഗീതം|കണ്ട്രി]] | Occupation = [[ഗായിക]], [[സംഗീതം|സംഗീതജ്ഞ]], [[നടി]] | Years_active = 2006–present | Label = [[Big Machine Records|ബിഗ് മഷീൻ]] | Notable Instruments = [[Taylor guitars|കസ്റ്റം-ബിൽറ്റ് ടെയിലർ അക്കൗസ്റ്റിക്ക് ഗിറ്റാർസ്]] | URL = {{URL|taylorswift.com}} | Associated_acts = [[Nathan Chapman|നതാൻ ചാപ്മാൻ]], [[Liz Rose|ലിസ് റോസ്]],[[Pee Kay|പീ കേയ്]] }} [[യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ്|അമേരിക്കൻ]] [[പോപ്‌ സംഗീതം|കണ്ട്രി പോപ്]] സംഗീതജ്ഞയും ഗായികയും ഗാനരചയിതാവും സംവിധായികയും നടിയുമാണ് '''ടെയിലർ സ്വിഫ്റ്റ്''' എന്ന ചുരുക്കപ്പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന '''ടെയിലർ ആലിസൺ സ്വിഫ്റ്റ്''' (ജനനം: 13 ഡിസംബർ 1989). ഡിസംബർ 2022-ലെ കണക്കുകൾ അനുസരിച്ച് 49 ദശലക്ഷത്തിലധികം ആൽബങ്ങൾ അമേരിക്കയിൽ മാത്രമായി സ്വിഫ്റ്റ് വിറ്റഴിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{cite web|url=http://www.bigmachinerecords.com/index.cfm?id=6&viewStory=369|title=Taylor Swift's FEARLESS is Most Awarded Album in Country Music History|publisher=Big Machine Records|date=2010-03-18|accessdate=2011-02-08|archive-date=2010-11-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20101115082527/http://www.bigmachinerecords.com/index.cfm?id=6&viewStory=369|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://riaa.com/blog.php?content_selector=Taylor_Swift_December|title=Taylor Swift's December to Remember|publisher=RIAA|date=2010-12-07 |accessdate=2011-02-08}}</ref> == ജീവിതരേഖ == ആൻഡ്രിയ ഗാർഡനറുടെയും സ്കോട്ട് കിങ്സ്ലീയുടെയും മകളായി 1989 ഡിസംബർ 13-ന് [[പെൻസിൽവേനിയ|പെൻസിൽവേനിയയിൽ]] ജനനം.<ref>[http://www.tvguide.com/celebrities/taylor-swift/bio/285271 "Taylor Swift: Biography"]. ''TVguide.com''. ശേഖരിച്ചത്: 2011-02-08.</ref> വളരെ ചെറുപ്പത്തിൽ തന്നെ കവിതകൾ എഴുതുമായിരുന്ന സ്വിഫ്റ്റിനെ തേടി നാലാം ക്ലാസ്സിൽ പഠിക്കുമ്പോൾ ആദ്യ പുരസ്കാരം എത്തി. "മോൺസ്റ്റർ ഇൻ മൈ ക്ലോസറ്റ്" എന്ന കവിതയ്ക്കാണ് ദേശീയ കവിതാ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചത്.<ref>{{cite web|url=http://www.readingeagle.com/article.aspx?id=116460|title=Taylor Swift: Growing into superstardom|date=2008-12-08|publisher=Reading Eagle|accessdate=2011-02-08|archive-date=2009-08-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20090829143446/http://www.readingeagle.com/article.aspx?id=116460|url-status=dead}}</ref> [[യു.എസ്. ഓപ്പൺ]] ടെന്നീസ് ടൂർണമെന്റിൽ അമേരിക്കൻ ദേശീയ ഗാനം ആലപിച്ചതോടെയാണ് സ്വിഫ്റ്റ് ശ്രദ്ധിക്കപ്പെടുന്നത്.<ref>{{cite news |author= |url=http://www.cbsnews.com/stories/2008/05/16/earlyshow/saturday/secondcup/main4103339.shtml |title=CBSnews.com |publisher=CBSnews.com |date=2008-05-17 |accessdate=2011-02-08 |archive-date=2010-11-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101116090004/http://www.cbsnews.com/stories/2008/05/16/earlyshow/saturday/secondcup/main4103339.shtml |url-status=dead }}</ref> 2006-ൽ ആദ്യ ഗാനം "ടിം മക്ക്ഗ്രോ" പുറത്തിറക്കി. [[ബിൽബോർഡ്]] ചാർട്ടിൽ ആറാം സ്ഥാനത്തെത്തിയ ഈ ഒറ്റ ഗാനത്തിലൂടെ തന്നെ സ്വിഫ്റ്റിന് ലോകത്തെ കൈയ്യിലെടുക്കാനായി.<ref>{{cite web |url=http://www.billboard.com/bbcom/retrieve_chart_history.do?model.vnuArtistId=766101&model.vnuAlbumId=800385 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20071223040151/http://www.billboard.com/bbcom/retrieve_chart_history.do?model.vnuArtistId=766101&model.vnuAlbumId=800385 |archivedate=2007-12-23 |title=Artist Chart History – Taylor Swift |accessdate=2011-02-08 |work=Billboard |url-status=live }}</ref> "ടിം മക്ക്ഗ്രോ"യ്ക്കു തുടർച്ചയായി അവർ ''ടെയിലർ സ്വിഫ്റ്റ്'' എന്നു തന്നെ പേരായ ആൽബം പുറത്തിറക്കി. "ടിം മക്ക്ഗ്രോ" ഉൾപ്പെടെ 11 ഗാനങ്ങളടങ്ങിയ ഈ ആൽബം ബിൽബോർഡ് കണ്ട്രി ആൽബം ചാർട്ടിൽ ഒന്നാം സ്ഥാനത്താണ് പീക്ക് ചെയ്തത്.<ref>[https://web.archive.org/web/20081227014159/http://www.billboard.com/bbcom/retrieve_chart_history.do?model.chartFormatGroupName=Albums&model.vnuArtistId=766101&model.vnuAlbumId=1183852 Billboard.com] ശേഖരിച്ചത് 2011-02-08</ref> തുടർന്ന് പുറത്തിറങ്ങിയ ''ഫിയർലെസ്സ്'' (2008) വളരെയധികം നിരൂപക പ്രശംസ പിടിച്ചുപറ്റി. 2009-ലെ എം ടി വി ബെസ്റ്റ് വീടിയോ പുരസ്കാരം ''ഫിയർലെസ്സ്'' സ്വന്തമാക്കി. പ്രസ്തുത അവാർഡു നേടുന്ന ആദ്യ കണ്ട്രി ആർടിസ്റ്റായിരുന്നു സ്വിഫ്റ്റ്. ഈ ആൽബത്തിലെ "യൂ ബിലോങ്ങ് വിത് മി" വളരെയധികം ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ട ഒരു ഗാനമാണ്. സ്വിഫ്റ്റ് ഇരട്ടവേഷത്തിലെത്തിയ ഗാനത്തിന് മൂന്നു ഗ്രാമ്മി നോമിനേഷനുകളാണ് ലഭിച്ചത്.<ref>{{cite web|url=http://www.grammy.com/news/first-grammy-performers-announced|title=First GRAMMY Performers Announced|date=December 22, 2009|work=''Grammy.com''|publisher=[[Grammy Awards]]|accessdate=2011-02-08|archivedate=2010-01-04|archiveurl=https://www.webcitation.org/5mWI4VX4B?url=http://www.grammy.com/news/first-grammy-performers-announced|url-status=live}}</ref> സ്വിഫ്റ്റിന്റെ ഏറ്റവും പുതിയ ആൽബം ''സ്പീക് നൗ'' 2010 ഒൿടോബർ 25-നു റിലീസ് ചെയ്തു.<ref>PR (September 27, 2010). [http://www.prnewswire.com/news-releases/taylor-swift-launches-speak-now-album-release-with-3-week-itunes-countdown-103860988.html Taylor Swift Launches Speak Now Album Release With 3-Week iTunes Countdown]. [[PR Newswire]]. Retrieved 2011-02-08.</ref> സംഗീതജ്ഞ എന്നതിനു പുറ്മേ ഹോളിവുഡിലെ താരറാണി കൂടിയാണ് സ്വിഫ്റ്റ്. ''വാലന്റൈൻസ് ഡേ'' എന്ന ചിത്രത്തിലെ അഭിനയത്തിന് ആ വർഷത്തെ ടീൻ ചോയിസ് പുരസ്കാരം സ്വിഫ്റ്റ് നേടി.<ref>{{cite web | title = Winners of ‘Teen Choice 2010‘ Awards Announced; Teens Cast More Than 85 Million Votes | url = http://tvbythenumbers.com/2010/08/08/winners-of-teen-choice-2010-awards-announced-teens-cast-more-than-85-million-votes/59453?utm_campaign=WP-TWITTER&utm_medium=twitter&utm_source=twitter | accessdate = 2011-02-08 | archive-date = 2019-12-16 | archive-url = https://web.archive.org/web/20191216063540/https://tvbythenumbers.zap2it.com/ | url-status = dead }}</ref> തന്റെ കഥ പറയുന്ന ''ടെയിലർ സ്വിഫ്റ്റ്: ജേർണീ ടു ഫിയർലെസ്സ്'' (2010) എന്ന ടെലിവിഷൻ സീരീസിലെ നായികാ കഥപാത്രം സ്വിഫ്റ്റ് തന്നെയാണ് അവതരിപ്പിച്ചത്. ഇതിനു പുറമേ നിരവധി ചിത്രങ്ങളിൽ അതിഥിതാരവുമായി അവർ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. സാമൂഹ്യപ്രവർത്തനങ്ങൾക്കും അവർ സമയം കണ്ടെത്തുന്നു. == ആൽബങ്ങൾ == * ''ടെയിലർ സ്വിഫ്റ്റ്'' (2006) * ''ഫിയർലെസ്സ്'' (2008) * ''സ്പീക് നൗ'' (2010) * ''റെഡ്'' (2012) * ''1989'' (2014) * ''റെപ്പ്യൂറ്റേഷൻ'' (2017) * ''ലവർ'' (2019) * ''ഫോക്‌ലോർ'' (2020) * ''എവർമോർ'' (2020) * ''ഫിയർലെസ്സ് (ടെയിലർസ് വേർഷൻ)'' (2021) * ''റെഡ് (ടെയിലർസ് വേർഷൻ)'' (2021) * ''മിഡ്നൈറ്റ്സ്'' (2022) * ''സ്പീക് നൗ (ടെയിലർസ് വേർഷൻ)'' (2023) * ''1989 (ടെയിലർസ് വേർഷൻ)'' (2023) * ദെ ടോർച്ചർഡ് പോയെറ്റ്സ് ഡിപ്പാർട്ട്മെൻ്റ് (2024) * ദെ ലൈഫ് ഒഫ് എ ഷോഗേൾ (2025) == അവലംബം == <references/> == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * [http://www.taylorswift.com ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്] * {{IMDb name|2357847|Taylor Swift}} {{Bio-stub}} [[വർഗ്ഗം:1989-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:പോപ്പ് ഗായകർ]] [[വർഗ്ഗം:ഡിസംബർ 13-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഗ്രാമി പുരസ്കാര ജേതാക്കൾ]] d4fctjeovrlwk80cil0q3q8fztuxkqx 0 150260 4666611 4665251 2026-09-13T10:23:42Z Asifalinair 206364 /* രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം */ Added content 4666611 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|V.D. Satheesan}} {{Infobox_politician | name = വി.ഡി. സതീശൻ | image =VD Satheesan.jpg | caption = വി.ഡി. സതീശൻ | office = പതിമൂന്നാമത്തെ [[കേരള മുഖ്യമന്ത്രി]] | term = | predecessor = [[പിണറായി വിജയൻ]] | office1 = കേരളത്തിന്റെ ധനകാര്യം, തുറമുഖം, [[ സംസ്ഥാന ദുരന്ത നിവാരണ അതോറിറ്റി|ദുരന്തനിവാരണം]], നിയമ വകുപ്പുകളുടെ അധിക ചുമതലയുള്ള മുഖ്യമന്ത്രി | term1 = 18 മെയ് 2026 | predecessor1 = * [[കെ.എൻ. ബാലഗോപാൽ]] (ധനകാര്യം) * [[വി.എൻ. വാസവൻ]] (തുറമുഖം) * [[പി. രാജീവ്]] (നിയമം) * [[പിണറായി വിജയൻ]] (ദുരന്ത നിവാരണം) | successor = | office2 = പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്, പതിനഞ്ചാം [[കേരള നിയമസഭ]] | term_start2 = [[22 മേയ്]] [[2021]] | term_end2 = [[4]] [[മെയ്]] [[2026]] | predecessor2 = [[രമേശ് ചെന്നിത്തല]] | successor2 = [[പിണറായി വിജയൻ]] | office3 = കേരള [[നിയമസഭാംഗം]] | constituency3 = [[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂർ]] | term_start3 = [[മേയ് 16]] [[2001]] | term_end3 = | predecessor3 = [[പി. രാജു]] | successor3 = | salary = | birth_date = {{Birth date and age|1964|05|31}} | birth_place = [[നെട്ടൂർ]], [[കൊച്ചി]], [[കേരളം]], [[ഇന്ത്യ]] | residence = [[ദേശം]], [[ആലുവ]], [[എറണാകുളം ജില്ല]] | death_date = | death_place = | party = [[File:Indian National Congress Flag.svg|frameless|25x25px]] [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] | religion = [[ഹിന്ദു]] | father = കെ. ദാമോദര മേനോൻ | mother = വി. വിലാസിനി അമ്മ | spouse = ആർ. ലക്ഷ്മി പ്രിയ | children = ഉണ്ണിമായ | website = https://kerala.gov.in/ | date = മെയ് 14 | year = 2026 | source = https://keralacm.gov.in/8455/ കേരള സി.എം | data1 = | 1blankname = ഗവർണർ | 1namedata = [[രാജേന്ദ്ര അർലേക്കർ]] | termstart = 18 മെയ് 2026 }} 2026 മെയ് 18 മുതൽ കേരളത്തിന്റെ പതിമൂന്നാമത് മുഖ്യമന്ത്രിയായി തുടരുന്ന, എറണാകുളം ജില്ലയിൽ നിന്നുള്ള [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്സ്]] നേതാവാണ് ''വടശ്ശേരി ദാമോദരൻ മേനോൻ സതീശൻ'' എന്ന '''വി.ഡി. സതീശൻ.(31 മെയ് 1964)''' [[എറണാകുളം ജില്ല]]യിൽ നിന്നുള്ള കേരളത്തിലെ ആദ്യത്തെ കോൺഗ്രസ് മുഖ്യമന്ത്രിയും 2001 മുതൽ തുടർച്ചയായി ആറാം തവണയും [[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂർ മണ്ഡലത്തിൽ]] നിന്നും കേരള നിയമസഭയിൽ അംഗവുമാണ്.<ref>{{Cite news |date=14 മേയ് 2026 |title=പറവൂരിന്റെ നായകൻ ഇനി സംസ്ഥാനത്തിന്റെ കൈപിടിക്കും; ജയിച്ചത് 2 മത്സരങ്ങൾ! |url=https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/05/14/vd-satheesan-from-student-leader-to-kerala-chief-minister.html |access-date=2 ഓഗസ്റ്റ് 2026 |work=[[മനോരമ ഓൺലൈൻ]]}}</ref><ref>{{Cite news |date=15 മേയ് 2026 |author=മിഥുൻ എം. കുര്യാക്കോസ് |title=സതീശൻ വരുമ്പോൾ വഴിമാറും ‘ശീലങ്ങൾ’; എംഎൽഎമാർക്കൊപ്പം നേതാക്കൾക്കും ശബ്ദം |url=https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/05/15/habits-will-change-when-vd-satheesan-arrives.html |access-date=2 ഓഗസ്റ്റ് 2026 |work=[[മനോരമ ഓൺലൈൻ]]}}</ref><ref>{{Cite news |date=15 മേയ് 2026 |author=മനോജ് മാത്യു |title=360 ഡിഗ്രി സതീശൻ: നിലപാടുകൾ ഉറക്കെപ്പറയുന്ന വ്യക്തിത്വം; കരുനീക്കങ്ങൾ മുൻകൂട്ടിക്കണ്ട് പടയോട്ടം |url=https://www.manoramaonline.com/district-news/ernakulam/2026/05/15/vd-satheesan-political-insight.html |access-date=2 ഓഗസ്റ്റ് 2026 |work=[[മനോരമ ഓൺലൈൻ]]}}</ref><ref>{{Cite news |date=18 മേയ് 2026 |author=ലിജിൻ കടുക്കാരം |title=ചരിത്രം കുറിച്ച് വിഡി സതീശൻ; കേരളത്തിൻ്റെ പതിമൂന്നാം മുഖ്യമന്ത്രി, അഞ്ചാമത്തെ കോൺഗ്രസുകാരൻ |url=https://malayalam.samayam.com/latest-news/kerala-news/vd-satheesan-makes-history-as-13th-chief-minister-of-kerala-5th-congressman/articleshow/131166934.cms |access-date=2 ഓഗസ്റ്റ് 2026 |work=സമയം}}</ref> 2021 മുതൽ 2026 വരെ നിലവിലിരുന്ന പതിനഞ്ചാം കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവായിരുന്നു. നിയമസഭാംഗമായി മാത്രം തുടർന്ന് സംസ്ഥാന മന്ത്രിസഭകളിൽ അംഗമാകാതെ നേരിട്ട് ആദ്യമായി കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രി പദവിയിലെത്തുന്ന ആറാമത്തെ രാഷ്‌ട്രീയ നേതാവാണ് വി.ഡി.സതീശൻ. [[കെ. കരുണാകരൻ]], [[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]] എന്നിവർക്ക് ശേഷം പ്രതിപക്ഷ നേതാവ് പദവിയിൽ നിന്ന് മുഖ്യമന്ത്രിയാകുന്ന മൂന്നാമത്തെയാളുമാണ്. [[ഇ.എം.എസ്]], [[പട്ടം താണുപിള്ള]], [[എ.കെ. ആന്റണി]], [[ഇ.കെ. നായനാർ]], [[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]] എന്നിവരാണ് സതീശന് മുൻപ് മന്ത്രിയാകാതെ മുഖ്യമന്ത്രിയായവർ.<ref>{{Cite news |date=14 മേയ് 2026 |author=ആർ. പി. സായ്കൃഷ്ണ |title=വനവാസമില്ല, ഇനി ജനവാസം; എന്നും പച്ചപ്പിനൊപ്പം, ഇനി ഹരിത മുഖ്യമന്ത്രി |url=https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/05/14/vd-satheesan-green-mla-commitment-environmental-protection-forest-conservation-gadgil-report-nelliyampathi.html |access-date=2 ഓഗസ്റ്റ് 2026 |work=[[മനോരമ ഓൺലൈൻ]]}}</ref><ref>{{Cite news |date=15 മേയ് 2026 |title=കോട്ടയത്ത് പയറ്റിത്തെളിഞ്ഞ തിരഞ്ഞെടുപ്പുതന്ത്രം; ഗ്രൂപ്പ് തലവേദനകളെ സമർഥമായി നേരിടാൻ സതീശന്റെ ആദ്യതന |url=https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/05/15/vd-satheesan-university-election-strategy-1986.html |access-date=2 ഓഗസ്റ്റ് 2026 |work=[[മനോരമ ഓൺലൈൻ]]}}</ref> ==ജീവിതരേഖ== [[എറണാകുളം ജില്ല]]യിലെ [[നെട്ടൂർ|നെട്ടൂരിൽ]] (മരട് മുനിസിപ്പാലിറ്റി) വടശ്ശേരി ദാമോദര മേനോന്റെയും വി. വിലാസിനിയമ്മയുടെയും നാലാമത്തെ മകനായി ഇടവ മാസത്തിലെ ചതയം നക്ഷത്രത്തിൽ 1964 മെയ് 31ന് ജനനം. ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ, മനോഹരൻ, രാജശേഖരൻ, അജയകുമാർ, ആശ എന്നിവർ സഹോദരങ്ങളാണ്. നെട്ടൂർ എസ്.വി.യു.പി. സ്ക്കൂളിൽ പ്രൈമറി വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് ശേഷം പനങ്ങാട് ഹൈസ്ക്കൂളിൽ നിന്ന് പത്താം ക്ലാസ് പാസായ സതീശൻ പ്രീഡിഗ്രിയും ഡിഗ്രിയും തേവര സേക്രഡ് ഹാർട്ട് കോളേജിൽ നിന്ന് പൂർത്തിയാക്കി. കളമശേരി രാജഗിരി കോളേജിൽ നിന്ന് എം.എസ്.ഡബ്യു കോഴ്സ് പാസായ ശേഷം തിരുവനന്തപുരം ലോ അക്കാദമിയിൽ നിന്നും എൽ.എൽ.ബിയും ഗവ. ലോ കോളേജിൽ നിന്ന് നിയമത്തിൽ മാസ്റ്റർ ബിരുദവും നേടി. തേവര സേക്രഡ് ഹാർട്ട് കോളേജിൽ പഠിക്കുമ്പോൾ കോൺഗ്രസിന്റെ വിദ്യാർഥി പ്രസ്ഥാനമായ കെ.എസ്.യുവിൽ പ്രവർത്തിച്ചാണ് ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയപ്രവേശം. കെ.എസ്.യു വഴി വിദ്യാർത്ഥി രാഷ്‌ട്രീയത്തിന്റെ നേതൃ നിരയിലെത്തിയ സതീശൻ പിന്നീട് കളമശേരി രാജഗിരി കോളേജിലെ യൂണിവേഴ്സിറ്റി യൂണിയൻ കൗൺസിലറും എം.ജി സർവകലാശാല യൂണിയൻ ചെയർമാനുമായി. പത്ത് വർഷം കേരള ഹൈക്കോടതിയിൽ അഭിഭാഷകനായി പ്രവർത്തിച്ച സതീശൻ ഐ.എൻ.ടി.യു.സിയുടെ കീഴിലുള്ള നിരവധി ട്രേഡ് യൂണിയനുകളുടെ ഭാരവാഹിയായിരുന്നു. തേവര സേക്രഡ് ഹാർട്ട് കോളേജിലെ ആർട്സ് ക്ലബ് സെക്രട്ടറിയായിരുന്നു. എം.ജി, കേരള സർവ്വകലാശാലകളിൽ യൂണിയൻ കൗൺസിലറായും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>http://www.niyamasabha.org/codes/members/satheesanvd.pdf</ref> <ref>{{Cite news |date=22 May 2021 |first=Sundar |last=Sethuraman |title=Congress MLA VD Satheesan to be the leader of opposition in Kerala |trans-title=കേരളത്തിൽ പ്രതിപക്ഷ നേതാവാകാൻ കോൺഗ്രസ് എംഎൽഎ വിഡി സതീശൻ |url=https://www.business-standard.com/article/politics/congress-mla-vd-satheesan-to-be-the-leader-of-opposition-in-kerala-121052201127_1.html |language=English |access-date=2 ഓഗസ്റ്റ് 2026 |work=ബിസിനസ് സ്റ്റാൻഡേർഡ്}}</ref> ==രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം== 1986–1987 കാലഘട്ടത്തിൽ [[മഹാത്മാഗാന്ധി സർവ്വകലാശാല]] യൂണിയന്റെ ചെയർമാനായിരുന്ന സതീശൻ [[നാഷണൽ സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ|നാഷണൽ സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയൻ ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെയും]] (NSUI) എറണാകുളം ഡി.സി.സിയുടേയും സെക്രട്ടറിയായി പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name="Members - Kerala Legislature">{{Cite web|title=Members - Kerala Legislature|url=http://www.niyamasabha.org/codes/13kla/members/v_d_satheesan.htm|access-date=20 May 2021|website=www.niyamasabha.org}}</ref> 1989-ൽ കെ.എസ്.യു സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റ് പദവി, 1992-ൽ യൂത്ത് കോൺഗ്രസ് സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റ് പദവി, 2011-ലെ ഉമ്മൻ ചാണ്ടി മന്ത്രിസഭയിലെ മന്ത്രിപദം, 2017-ൽ വി.എം.സുധീരൻ രാജി വച്ചപ്പോൾ ഒഴിവ് വന്ന കെ.പി.സി.സി പ്രസിഡന്റ് സ്ഥാനം എന്നീ സ്ഥാനങ്ങളിലേക്ക് ആദ്യമെ സതീശന്റെ പേര് വന്നെങ്കിലും പിന്നീട് ആ സ്ഥാനങ്ങൾ സതീശന് നഷ്‌ടപ്പെടുകയായിരുന്നു. വി.ഡി.സതീശന്റെ പാർലമെൻ്ററി രാഷ്ട്രീയത്തിൻ്റെ തുടക്കം 1996-ലായിരുന്നു. 1996-ലെ [[കേരള നിയമസഭ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ എറണാകുളം ജില്ലയിലെ [[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂരിൽ]] നിന്ന് മത്സരിച്ച അദ്ദേഹം [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ|സി.പി.ഐ]] സ്ഥാനാർഥിയായ [[പി. രാജു]]വിനോട് പരാജയപ്പെട്ടു. അന്നത്തെ കാലത്ത് [[പറവൂർ]] ഇന്ത്യൻ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ ശക്തികേന്ദ്രമായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. 1996-ലെ ആദ്യ തോൽവിക്ക് ശേഷം അഭിഭാഷക ജോലിയിലേക്ക് തിരിഞ്ഞ സതീശനെ തിരിച്ച് വീണ്ടും കേരള രാഷ്ട്രീയത്തിൽ സജീവമാക്കിയ കേരളത്തിലെ മുതിർന്ന കോൺഗ്രസ് നേതാവും മുൻ മന്ത്രിയുമായിരുന്ന [[ജി. കാർത്തികേയൻ|ജി.കാർത്തികേയനാണ്]] സതീശന്റെ രാഷ്ട്രീയ ഗുരു. 2001-ലെ പതിനൊന്നാം കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് ടിക്കറ്റിൽ പറവൂരിൽ നിന്ന് വിജയിച്ച സതീശൻ ആദ്യമായി [[കേരള നിയമസഭ]]യിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. അന്ന് അദ്ദേഹം [[കേരള ഹൈക്കോടതി|കേരള ഹൈക്കോടതിയിൽ]] അഭിഭാഷകനായി പ്രവർത്തിക്കുകയായിരുന്നു. പിന്നീട് 2006, 2011, 2016, 2021, 2026 വർഷങ്ങളിൽ നടന്ന നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിലും പറവൂരിൽ നിന്ന് വിജയിച്ചു.<ref>{{Cite web|last=Sushanth|title=ASSEMBLY ELECTIONS 1957 - 2016(Kerala)|url=https://data-analytics.github.io/Election_Data/kerala.html|access-date=20 May 2021|website=data-analytics.GitHub.io}}</ref><ref>{{Cite web|title=Kerala Assembly Election Results in 2016|url=https://www.elections.in/kerala/assembly-constituencies/2016-election-results.html|access-date=22 May 2021|website=www.elections.in}}</ref> 2006-2011-ലെ 12-ാം കേരള നിയമസഭയിൽ അദ്ദേഹം [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിന്റെ]] [[ചീഫ് വിപ്പ്|ചീഫ് വിപ്പായും]] പ്രവർത്തിച്ചു.<ref>{{Cite news|last=Sudhi|first=K. S.|date=19 March 2021|title=Kerala Assembly Elections {{!}} Congress banks yet again on Satheesan in Paravur|language=en-IN|work=The Hindu|url=https://www.thehindu.com/elections/kerala-assembly/congress-banks-yet-again-on-satheesan-in-paravur/article34103288.ece|access-date=20 May 2021|issn=0971-751X}}</ref> പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭയിൽ കോൺഗ്രസ് വിപ്പ് സ്ഥാനം വഹിച്ചിരുന്ന ഇദ്ദേഹം അന്യസംസ്ഥാന ലോട്ടറിക്കെതിരായ രാഷ്ട്രീയ സംവാദങ്ങളിലൂടെ കൂടുതൽ മാധ്യമശ്രദ്ധ നേടി.<ref name =madhyamam>{{cite web | url =http://www.madhyamam.com/news/64579/110402 | title =സി.പി.ഐ 'തുരന്തോ'ക്കെതിരെ സതീശൻ | date =ഏപ്രിൽ 2, 2011 | accessdate =ഏപ്രിൽ 11, 2012 | publisher =മാതൃഭൂമി | language = }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> 2013-ൽ പരിസ്ഥിതിക്കുവേണ്ടിയും, ഗാഡ്ഗിൽ കമ്മറ്റി റിപ്പോർട്ടിനനുകൂലമായും പ്രതികരിക്കുന്ന എംഎൽഎമാരുടെ രാഷ്ട്രീയെതര സംഘത്തിൽ പ്രമുഖനായിരുന്നു.<ref>http://4malayalees.com/index.php?page=newsDetail&id=27830</ref> 2013-ൽ തമിഴ്നാടിൻ്റെ ചുമതലയുള്ള എ.ഐ.സി.സി സെക്രട്ടറിയായും 2014-ൽ കെ.പി.സി.സി വൈസ് പ്രസിഡണ്ടായും നിയമിതനായി.<ref>http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=16143395&tabId=0&contentType=EDITORIAL&BV_ID=@@@{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> 2016, 2021 നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ യു.ഡി.എഫ് പരാജയപ്പെട്ടതോടെ 2016-ലെ പതിനാലാം കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവായിരുന്ന രമേശ് ചെന്നിത്തലക്ക് പകരം 2021 മേയ് 22-ന് അഖിലേന്ത്യ കോൺഗ്രസ് വർക്കിംഗ് കമ്മിറ്റി വി.ഡി.സതീശനെ 15-ാം കേരളനിയമസഭയിലെ [[പ്രതിപക്ഷ നേതാവ് (ഇന്ത്യ)|പ്രതിപക്ഷ നേതാവായി]] തിരഞ്ഞെടുത്തു.<ref>{{Cite web|last=തങ്ങൾ|first=ശിഹാബുദ്ദീൻ|title=ഇനി പ്രതിപക്ഷത്തിന്റെ ചാട്ടുളി സതീശൻ; തിരിച്ചുവരവിലേക്കുള്ള ആദ്യചുവട്‌|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/vd-satheeshan-leader-of-opposition-in-kerala-1.5685199|access-date=22 May 2021|website=Mathrubhumi|language=ml}}</ref>കേരളത്തിലെ കോൺഗ്രസ് രാഷ്ട്രീയത്തിൽ ഐ ഗ്രൂപ്പിന്റെ പ്രധാന നേതാവായിരുന്ന സതീശൻ പതിനഞ്ചാം കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവായതിന് ശേഷം ഗ്രൂപ്പ് രാഷ്ട്രീയത്തെ പിന്നീട് പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചില്ല എന്ന് മാത്രമല്ല ടീം യുഡിഎഫ് എന്നൊരു ആശയം ഉയർത്തിയാണ് പിന്നീടുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്തിയത്.<ref>https://www.suprabhaatham.com/details/459603?link=victory-for-team-udf-kerala-stands-united</ref> 2021-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ തുടർച്ചയായ തോൽവിയോടെ വെറും 22 സീറ്റിലേക്ക് ഒതുങ്ങി പോയ കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയെ പ്രതിപക്ഷ നേതൃ സ്ഥാനമേറ്റ ശേഷം അഞ്ച് വർഷത്തെ പ്രവർത്തന മികവിൽ 2026-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ 63 സീറ്റിലേക്ക് ഉയർത്തിയ സതീശൻ നേതൃത്വം നൽകിയ ഐക്യ ജനാധിപത്യമുന്നണി 2026-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ 102 സീറ്റിൽ വൻ വിജയം നേടി മൂന്നിൽ രണ്ട് ഭൂരിപക്ഷത്തോടെ പതിനാറാം കേരള നിയമസഭയിൽ ഭരണമുറപ്പിച്ചു.<ref>https://www.madhyamam.com/kerala/vd-satheesan-visits-ak-antony-1519907</ref> പത്ത് ദിവസം നീണ്ടു നിന്ന അനിശ്ചിതത്തിന് ഒടുവിൽ 2026 മെയ് 14-ന് പതിനഞ്ചാം കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവായിരുന്ന വി.ഡി.സതീശനെ കോൺഗ്രസ് ഹൈക്കമാൻഡ് കേരള മുഖ്യമന്ത്രിയായി പ്രഖ്യാപിച്ചു.<ref>https://www.reporterlive.com/topnews/kerala/2026/05/14/vd-satheesan-cm-announcement-high-command-decision</ref> കേരളത്തിലെ കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയിൽ എ ഐ ഗ്രൂപ്പുകളുടെ പിന്തുണ ഇല്ലാതെ പ്രതിപക്ഷ നേതൃ പദവിയിലെത്തുകയും പിന്നീട് ഗ്രൂപ്പ് രാഷ്ട്രീയമില്ലാതെ തന്നെ നിയമസഭാകക്ഷി നേതാവാകുകയും ചെയ്ത ആദ്യത്തെയാളാണ് വി.ഡി.സതീശൻ.<ref>https://www.manoramaonline.com/premium/opinion-and-analysis/2026/05/15/v-d-satheesan-s-rise-as-cm-and-kerala-s-new-political-landscape-prm.html</ref><ref>https://www.madhyamam.com/entertainment/celebrities/vd-satheesan-fully-understood-tmessage-of-sandesham-sathyan-anthikad-1520137</ref> 2026-ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിലെ വൻ വിജയത്തെ തുടർന്ന് വി.ഡി.സതീശനെ കോൺഗ്രസ് ലെജിസ്ലേറ്റീവ് പാർട്ടിയുടെ നിയമസഭാകക്ഷി നേതാവായി തിരഞ്ഞെടുത്തു. 2026 മെയ് 18-ന് തിരുവനന്തപുരത്തെ സെൻട്രൽ സ്റ്റേഡിയത്തിൽ വച്ച് കേരളത്തിന്റെ ഇരുപത്തിനാലാമത്തെ മുഖ്യമന്ത്രിയായി സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു അധികാരമേറ്റു.<ref>{{Cite web|url=https://keralacm.gov.in/8455/|title=keralacm}}</ref> കേരള മുഖ്യമന്ത്രിയായിരിക്കെ വി. ഡി. സതീശൻ ധനകാര്യം, നികുതി, പൊതുഭരണം, നിയമം, ദുരന്തനിവാരണം, ശാസ്ത്രസാങ്കേതികവിദ്യ, തുറമുഖം എന്നിവയുൾപ്പെടെ 35 വകുപ്പുകളുടെ ചുമതല വഹിക്കുന്നു. 2026 ജൂൺ 19-ന് പതിനാറാം കേരള നിയമസഭയിൽ യു.ഡി.എഫ് സർക്കാരിൻ്റെ ആദ്യ ബജറ്റ് അവതരണം നടത്തിയതോടെ സംസ്ഥാന ബജറ്റ് അവതരിപ്പിച്ച ധനകാര്യ വകുപ്പിൻ്റെ അധിക ചുമതലയുള്ള അഞ്ചാമത്തെ മുഖ്യമന്ത്രിയാണ് വി.ഡി.സതീശൻ. [[ആർ. ശങ്കർ]], [[സി. അച്യുതമേനോൻ]], [[ഇ.കെ. നായനാർ]], [[ഉമ്മൻചാണ്ടി]] എന്നിവരാണ് മറ്റുള്ളവർ.<ref>https://m.economictimes.com/news/politics-and-nation/kerala-cm-vd-satheesan-presents-maiden-udf-budget-for-2026-27/articleshow/131846328.cms</ref> കേരളത്തിൽ ആഭ്യന്തരവകുപ്പിന്റെ അധിക ചുമതല ഇല്ലാതെ തന്നെ മുഖ്യമന്ത്രിയാകുന്ന ആറാമത്തെയാളാണ് വി.ഡി.സതീശൻ. [[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]], [[പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ]], [[സി. അച്യുതമേനോൻ]], [[ആർ. ശങ്കർ]], [[പട്ടം താണുപിള്ള]] എന്നിവരാണ് മറ്റ് അഞ്ചുപേർ. ഈ ലിസ്റ്റിൽ [[കെ. കരുണാകരൻ|കെ.കരുണാകരനും]] [[ഉമ്മൻചാണ്ടി|ഉമ്മൻചാണ്ടിയും]] ഉൾപ്പെടുമെങ്കിലും മൂന്ന് തവണ മുഖ്യമന്ത്രിയായ കാലയളവിൽ ആഭ്യന്തര വകുപ്പിൻ്റെ ചുമതല ഇല്ലാതിരുന്ന കരുണാകരൻ മൂന്നാം ടേമിൻ്റെ അവസാന സമയത്തും നാലാം ടേമിൽ മുഖ്യമന്ത്രിയായും ആഭ്യന്തരവകുപ്പ് കൈവശം വെച്ചപ്പോൾ ആഭ്യന്തരവകുപ്പിൻ്റെ അധിക ചുമതലതയോടെ ആദ്യ ടേം പൂർത്തിയാക്കിയ ഉമ്മൻചാണ്ടി അവസാന ടേമിൽ ഒരു വർഷത്തിന് ശേഷം ആഭ്യന്തരവകുപ്പിൻ്റെ ചുമതല ഒഴിഞ്ഞു മുഖ്യമന്ത്രിയായി തുടരുകയായിരുന്നു.<ref>https://www.thehindu.com/news/national/kerala/chandy-gives-up-home-portfolio-in-reshuffle/article3306493.ece</ref><ref>https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2012/Apr/13/kerala-congress-cm-without-home-in-25-years-358128.html</ref> == തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രകടനം == {| class="wikitable" |+[[കേരള നിയമസഭ]] !വർഷം !നിയോജക മണ്ഡലം ! !പാർട്ടി !വോട്ടുകൾ !% !എതിരാളി ! !എതിരാളി പാർട്ടി !വോട്ടുകൾ !% !ഭൂരിപക്ഷം !ഭൂരിപക്ഷം % !ഫലം |- |[[1996 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''1996''']] | rowspan="7" |'''[[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂർ]]''' |{{Party name with color|Indian National Congress|rowspan=7}} |'''38,607''' |'''43.67''' | rowspan="2" |[[P. Raju|പി. രാജു]] |{{Party name with color|Communist Party of India|rowspan=7}} |39,723 |44.93 | -1,116 | -1.26% |style="background:#FFB6C1;" | '''പരാജയപ്പെട്ടു''' |- |[[2001 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2001''']] |'''48,859''' |'''50.11%''' |41,425 |42.48 |7,434 |7.63% | style="background:#90EE90;" | '''വിജയിച്ചു''' |- |[[2006 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2006''']] |'''51,099''' |'''51.06''' |കെ. എം. ദിനകരൻ |43,307 |43.27 |7,792 |7.79% | style="background:#90EE90;" | '''വിജയിച്ചു''' |- |[[2011 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2011''']] |'''74,632''' |'''51.78''' |[[Pannian Ravindran|പന്ന്യൻ രവീന്ദ്രൻ]] |62,955 |43.91 |11,349 |7.87% | style="background:#90EE90;" | '''വിജയിച്ചു''' |- |[[2016 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2016''']] |'''74,985''' |'''46.70''' |ശാരദ മോഹൻ |54,351 |33.85 |20,364 |12.85% | style="background:#90EE90;" | '''വിജയിച്ചു''' |- |[[2021 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2021''']] |'''82,264''' |'''51.87''' |എം. ടി. നിക്സൺ |60,963 |38.44 |21,301 |13.47% | style="background:#90EE90;" | '''വിജയിച്ചു''' |- |[[2026 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2026''']] |'''78,658''' |'''49.2''' |[[E. T. Taison|ഇ. ടി. ടൈസൺ]] |58,058 |36.3 |20,600 |12.7% | style="background:#90EE90;" | '''വിജയിച്ചു''' |} ==അവലംബം== {{Reflist|2}} {{S-start}} {{s-off}} {{s-bef|before=[[പിണറായി വിജയൻ]]}} {{s-ttl|title=[[കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രി]]|years=18 മേയ് 2026 – ഇപ്പോഴും}} {{s-aft|after= - }} {{S-end}} {{Current Indian chief ministers}} {{CMs of Kerala}} {{Fourteenth KLA}} {{Fifteenth KLA}} {{DEFAULTSORT:സതീശൻ}} [[വർഗ്ഗം:1964-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മേയ് 31-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനൊന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാലാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പ്രതിപക്ഷനേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ധനകാര്യമന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ തുറമുഖ വകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ നിയമവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് മുഖ്യമന്ത്രിമാർ]] 79noztclvw841o4e2coixfag343cozv 0 155078 4666406 4560888 2026-09-12T14:22:25Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4666406 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = ''സീബ്ര മത്സ്യം'' | status = LC | status_system = IUCN3.1 | image = Zebrafisch.jpg | image_width = 250px | image_caption = പൂർണ്ണവളർച്ചയെത്തിയ പെൺ സീബ്ര മത്സ്യം | regnum = [[Animal]]ia | phylum = [[Chordate|Chordata]] | classis = [[Actinopterygii]] | ordo = [[Cypriniformes]] | familia = [[Cyprinidae]] | genus = ''[[Danio]]'' | species = '''''D. rerio''''' | binomial = ''Danio rerio'' | binomial_authority = ([[Francis Buchanan-Hamilton|F. Hamilton]], 1822) | synonyms = * ''Barilius rerio'' * ''Brachydanio rerio'' * ''Cyprinus chapalio'' * ''Cyprinus rerio'' * ''Danio frankei'' * ''Danio lineatus'' * ''Nuria rerio'' * ''Perilampus striatus'' }} പ്രശസ്തമായ ഒരു ഇനം അലങ്കാര [[മത്സ്യം]] ആണ് '''സീബ്ര മത്സ്യം''' അഥവാ '''വരയൻ ഡാനിയോ'''' (Zebra danio). {{ശാനാ|Danio rerio (Hamilton, 1822)}}. വളരെ ചെറിയ, ശുദ്ധജല ജീവിയായ ഒരു മത്സ്യമാണിത്. കേരളത്തിൽ വയനാട്ടിൽ നിന്നും ഇവയെ കണ്ടെതിയിടുണ്ട് .<ref>http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1365-294X.2011.05272.x/full;jsessionid=EF2CE4A38B49971322CA023E84D9549F.d03t03#ss2</ref> തുപ്പലംകൊത്തിയുടെ ഇനത്തിൽപ്പെട്ട ഒരു മീനാണിത്. ഇവയുടെ ശാസ്ത്രീയ നാമം ' ദാനിഒ രെരിഒ ' എന്നാണ് . ആകർഷകമായ നിറമാണ് വരയൻ ഡാനിയോക്ക്. വായ് വളരെ ചെറുതാണ്. രണ്ട് ജോടി മീശരോമങ്ങളുണ്ട്. വെള്ളിനിറമാണ് പാർശ്വങ്ങൾല്ല്. പച്ചകലർന്ന തവിട്ടുനിറമാണ് മുതുകിന്. മഞ്ഞകലർന്ന വെളുത്ത നിറം ഉദരഭാഗത്തിനുണ്ട്. തിളങ്ങുന്ന നീലനിറത്തിലുള്ള നാലുവരകൾ പാർശ്വഭാഗത്തുണ്ട്. സാധാരണ ഒഴുക്കുവെള്ളത്തിലാണിവയെ കണ്ടുവരുന്നത്. ഹിമാലയൻ പ്രദേശങ്ങളിൽ ഉള്ള അരുവികൾ ആണ് ഇവയുടെ പ്രധാന ആവാസ കേന്ദ്രം.<ref name="Mayden">{{cite journal|last=Mayden|first=Richard L.|coauthors=Tang, Kevin L.; Conway, Kevin W.; Freyhof, Jörg; Chamberlain, Sarah; Haskins, Miranda; Schneider, Leah; Sudkamp, Mitchell; Wood Robert M.; Agnew, Mary; Bufalino, Angelo; Sulaiman, Zohrah; Miya, Masaki; Saitoh, Kenji; He, Shunping|year=2007|title=Phylogenetic relationships of ''Danio'' within the order Cypriniformes: a framework for comparative and evolutionary studies of a model species|journal=J. Exp. Zool. (Mol. Dev. Evol.)|volume=308B|pages=642–654|doi=10.1002/jez.b.21175|pmid=17554749|issue=5}}</ref> == പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ == {{Commons|Danio rerio}} * [http://www.bazh.org.uk/ British Association of Zebrafish Husbandry] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180519113114/http://www.bazh.org.uk/ |date=2018-05-19 }} * [http://zfin.org/ The Zebrafish Information Network] (ZFIN) * [http://zebrafish.org/ The Zebrafish International Resource Center] (ZIRC) * [http://www.sanger.ac.uk/Projects/D_rerio/ The Zebrafish Genome Sequencing Project] at the Wellcome Trust Sanger Institute * [http://miracle.igib.res.in/cgi-bin/fishmap/gbrowse/ FishMap : The Zebrafish Community Genomics Browser]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://sites.google.com/a/igib.in/fishwiki/ WebHome Zebrafish GenomeWiki Beta Preview] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201011082953/https://sites.google.com/a/igib.in/fishwiki/ |date=2020-10-11 }} maintained at the [[Institute of Genomics and Integrative Biology]] * [https://sites.google.com/a/igib.in/zebrafish/aswt-genome/ Genome sequencing initiative] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201014162628/https://sites.google.com/a/igib.in/zebrafish/aswt-genome/ |date=2020-10-14 }} at the [[Institute of Genomics and Integrative Biology]] * [http://www.danios.info/fish/rerio.aspx ''Danio rerio''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141206054352/http://www.danios.info/fish/rerio.aspx |date=2014-12-06 }} at Danios.info * [http://www.sanger.ac.uk/Projects/D_rerio/mutres/ Sanger Institute Zebrafish Mutation Resource] * [http://www.ensembl.org/Danio_rerio/Info/Index/ Zebrafish genome] via [[Ensembl]] * [http://www.fishforscience.com/ FishforScience.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201112013436/https://fishforscience.com/ |date=2020-11-12 }} – using zebrafish for medical research *{{cite journal |doi=10.1038/nature.2012.11463 |title=Targeted gene modification can rewrite zebrafish DNA |year=2012 |last1=Guttridge |first1=Nicky |journal=Nature}} ==അവലംബം== {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:അലങ്കാരമത്സ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മത്സ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ശുദ്ധജല മത്സ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പരലുകൾ]] c33gmrjcjfm5uyzabytq5bxgl3k84j7 0 167425 4666464 4620030 2026-09-12T18:36:48Z Akbarali 17542 4666464 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Anwar Ibrahim}} {{Infobox Person |honorific-prefix = <small>[[Malay titles|Yang Berhormat Dato' Seri]]</small></br> |name = അൻവർ ഇബ്രാഹിം |honorific-suffix = | honorific_suffix = <small> മലേഷ്യൻ പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്</small> |image = Anwar Ibrahim speaking.jpg |office = മലേഷ്യൻ പ്രതിപക്ഷ നേതാവ് </br> പീപ്ൾസ് പാക്റ്റ് നേതാവ്(People's Pact) |monarch = മിസാൻ സൈനുലാബിദീൻ |primeminister = [[അബ്ദുല്ല അഹ്മദ് ബദവി]]<br>നജിബ് ടുൻ റസാഖ് |term_start = 28 ആഗസ്റ്റ് 2008 |term_end = |predecessor = വാൻ അസീസ വാൻ ഇസ്മാഈൽ |successor = |constituency_MP2 = പാർലമെന്റംഗം |parliament2 = മലേഷയൻ |term_start2 = 28 ആഗസ്റ്റ് 2008 |term_end2 = |predecessor2 = വാൻ അസീസ വാൻ ഇസ്മാഈൽ |majority2 = 15,671 |term_start3 = 1982 |term_end3 = 1999 |predecessor3 = സാബിദി അലി |successor3 = വാൻ അസീസ വാൻ ഇസ്മാഈൽ |office4 = |term_start4 = |term_end4 = |predecessor4 = |successor4 = |office5 = മലേഷ്യൻ ഉപ പ്രധാനമന്ത്രി |order5 = 7th |monarch5 = അസ്ലൻ ഷാ<br> തുങ്കു ജഅഫർ |primeminister5 = [[മഹാതീർ മുഹമ്മദ്]] |term_start5 = 1 ഡിസംബർ 1993 |term_end5 = 2 സെപ്റ്റംബർ 1998 |predecessor5 = ഗഫാർ ബാബ |successor5 = [[അബ്ദുല്ല അഹമ്മദ് ബദവി]] |birth_date = {{Birth date and age|1947|8|10|df=y}} |birth_place = [[പെനാംഗ്]], [[മലേഷ്യ]] |death_date = |death_place = |party = പാർട്ടി രക്യാത്&nbsp;– പാർട്ടി കീദിലൻ രഖ്യാത് (2006–present)<br> ബാരിസാൻ നാഷനൽ&nbsp;– യു.എം.എൻ.ഒ (1982–1998) |spouse = വാൻ അസീസ വാൻ ഇസ്മാഈൽ |children = നൂറ്ല് ഇസ്സാ അൻവർ<br>Ehsan Anwar<br>Nurul Nuha Anwar<br>3 others |religion = ഇസ്ലാം |profession = രാഷ്ട്രീയക്കാരൻ |alma_mater = [[University of Malaya]] }} മുൻ [[മലേഷ്യ]]ൻ പ്രധാന മന്ത്രിയാണ് '''അൻവർ ഇബ്രാഹിം''' 1947ആഗസ്റ്റ് 10ന് മലേഷ്യയിലെ പെനാംഗിന് സമീപം ബുക്കിറ്റ് മെർത്തജം എന്ന സ്ഥലത്ത് ജനിച്ചു.പിതാവ് പാർലമെന്റിലും, മിലിട്ടറി കൗൺസിലിലും അംഗമായിരുന്ന ഹാജി ഇബ്രാഹിം. 1998 വരെ [[മഹാതീർ മുഹമ്മദ്|മഹാതീർ മുഹമ്മദിന്]] കീഴിൽ മലേഷയിലെ ഉപ പ്രധാനമന്ത്രിയായിരുന്ന അൻവർ ഇബ്രാഹിം പിന്നീട് അഴിമതിക്കേസിൽ 1999ൽ അറസ്റ്റിലായി 6 വർഷം ജയിൽശിക്ഷ അനുഭവിച്ചു.പിന്നീട് 2000 ൽ സ്വവർഗ്ഗ ബാല പീഡനതതിന് അദ്ദേഹത്തെ അറസ്റ്റ് ചെയ്ത് ജയിലിലടച്ചെങ്കിലും 2004ൽ മലേഷ്യൻ ഫെഡറൽ കോടതി അദ്ദേഹം കുറ്റക്കാരനല്ലെന്നു കണ്ടെത്തി വെറുതെ വിട്ടു. 2008 ൽ നടന്ന തെരെഞ്ഞെടുപ്പിൽ മലേഷ്യയിലെ വിവിധ ന്യൂനപക്ഷ വിഭാഗങ്ങളുൾപ്പെടെയുള്ളവരുടെ മുന്നണിയുണ്ടാക്കി മൽസരിച്ചെങ്കിലും ഭരണം ലഭിച്ചില്ല. ==അവലംബം== {{Reflist|30em}} *{{Cite news |first=Raja Petra |last=Kamarudin |title=The stuff politicians are made of |url=http://www.malaysia-today.net/MMblues/2005/11/stuff-politicians-are-made-of.htm |publisher=Malaysia Today |date=7 November 2005 |accessdate=17 July 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080123213754/http://www.malaysia-today.net/MMblues/2005/11/stuff-politicians-are-made-of.htm |archivedate=2008-01-23 |url-status=dead }} *{{Cite news |first=Oon |last=Yeoh |title=The return of Anwar Ibrahim |url=http://www.malaysia-today.net/Blog-e/2005/12/return-of-anwar-ibrahim.htm |publisher=Malaysia Today |date=6 December 2005 |accessdate=17 July 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080605075437/http://www.malaysia-today.net/Blog-e/2005/12/return-of-anwar-ibrahim.htm |archivedate=2008-06-05 |url-status=dead }} *{{Cite news|first=Izatun |last=Shari |title=Najib denies involvement in Anwar sodomy allegation |url=http://thestar.com.my/news/story.asp?file=/2008/6/30/nation/20080630150522&sec=nation |publisher=The Star |date=30 June 2008 |accessdate=17 July 2008 }} *{{Cite news|title=Anwar challenges PM and DPM to debate on fuel prices |url=http://thestar.com.my/news/story.asp?file=/2008/7/6/nation/20080706233209&sec=nation |publisher=The Star |date=6 June 2008 |accessdate=17 July 2008 }} ===പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ=== *[http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/3618586.stm Profile: Anwar Ibrahim] *[http://en.qantara.de/webcom/show_article.php/_c-476/_nr-1291/i.html Interview with Anwar Ibrahim: "We Face a Deficit of Democracy in Malaysia"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110326003019/http://en.qantara.de/webcom/show_article.php/_c-476/_nr-1291/i.html |date=2011-03-26 }} ===ഹോം പേജ്=== *[http://www.anwaribrahim.com/ Anwar Ibrahim Home Page] *[http://anwaribrahimblog.com/ Anwar Ibrahim Blog] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091018160620/http://anwaribrahimblog.com/ |date=2009-10-18 }} [[വർഗ്ഗം:1947-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഓഗസ്റ്റ് 10-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മലേഷ്യൻ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകർ]] 1zg5p126vilcrz3e1sbsvrghre0ri2k 4666466 4666464 2026-09-12T18:42:34Z Akbarali 17542 4666466 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Anwar Ibrahim}} {{Infobox Person |honorific-prefix = <small>[[Malay titles|Yang Berhormat Dato' Seri]]</small></br> |name = അൻവർ ഇബ്രാഹിം |honorific-suffix = | honorific_suffix = <small> മലേഷ്യൻ പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്</small> |image = Anwar Ibrahim speaking.jpg |office = മലേഷ്യൻ പ്രതിപക്ഷ നേതാവ് </br> പീപ്ൾസ് പാക്റ്റ് നേതാവ്(People's Pact) |monarch = മിസാൻ സൈനുലാബിദീൻ |primeminister = [[അബ്ദുല്ല അഹ്മദ് ബദവി]]<br>നജിബ് ടുൻ റസാഖ് |term_start = 28 ആഗസ്റ്റ് 2008 |term_end = |predecessor = വാൻ അസീസ വാൻ ഇസ്മാഈൽ |successor = |constituency_MP2 = പാർലമെന്റംഗം |parliament2 = മലേഷയൻ |term_start2 = 28 ആഗസ്റ്റ് 2008 |term_end2 = |predecessor2 = വാൻ അസീസ വാൻ ഇസ്മാഈൽ |majority2 = 15,671 |term_start3 = 1982 |term_end3 = 1999 |predecessor3 = സാബിദി അലി |successor3 = വാൻ അസീസ വാൻ ഇസ്മാഈൽ |office4 = |term_start4 = |term_end4 = |predecessor4 = |successor4 = |office5 = മലേഷ്യൻ ഉപ പ്രധാനമന്ത്രി |order5 = 7th |monarch5 = അസ്ലൻ ഷാ<br> തുങ്കു ജഅഫർ |primeminister5 = [[മഹാതീർ മുഹമ്മദ്]] |term_start5 = 1 ഡിസംബർ 1993 |term_end5 = 2 സെപ്റ്റംബർ 1998 |predecessor5 = ഗഫാർ ബാബ |successor5 = [[അബ്ദുല്ല അഹമ്മദ് ബദവി]] |birth_date = {{Birth date and age|1947|8|10|df=y}} |birth_place = [[പെനാംഗ്]], [[മലേഷ്യ]] |death_date = |death_place = |party = പാർട്ടി രക്യാത്&nbsp;– പാർട്ടി കീദിലൻ രഖ്യാത് (2006–present)<br> ബാരിസാൻ നാഷനൽ&nbsp;– യു.എം.എൻ.ഒ (1982–1998) |spouse = വാൻ അസീസ വാൻ ഇസ്മാഈൽ |children = നൂറ്ല് ഇസ്സാ അൻവർ<br>Ehsan Anwar<br>Nurul Nuha Anwar<br>3 others |religion = ഇസ്ലാം |profession = രാഷ്ട്രീയക്കാരൻ |alma_mater = [[University of Malaya]] }} [[മലേഷ്യ|മലേഷ്യൻ]] പ്രധാന മന്ത്രിയാണ് '''അൻവർ ഇബ്രാഹിം'''.022 മുതൽ മലേഷ്യയുടെ പത്താമത് പ്രധാനമന്ത്രിയായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചുവരുന്നു.പീപ്പിൾസ് ജസ്റ്റിസ് പാർട്ടി (പികെആർ) അംഗമായ ഇദ്ദേഹം, 2022 മുതൽ തമ്പുൻ മണ്ഡലത്തെ പ്രതിനിധീകരിച്ച് പാർലമെന്റ് അംഗമായി (എം.പി.). 1947ആഗസ്റ്റ് 10ന് മലേഷ്യയിലെ പെനാംഗിന് സമീപം ബുക്കിറ്റ് മെർത്തജം എന്ന സ്ഥലത്ത് ജനിച്ചു.പിതാവ് പാർലമെന്റിലും, മിലിട്ടറി കൗൺസിലിലും അംഗമായിരുന്ന ഹാജി ഇബ്രാഹിം. 1998 വരെ [[മഹാതീർ മുഹമ്മദ്|മഹാതീർ മുഹമ്മദിന്]] കീഴിൽ മലേഷയിലെ ഉപ പ്രധാനമന്ത്രിയായിരുന്ന അൻവർ ഇബ്രാഹിം പിന്നീട് അഴിമതിക്കേസിൽ 1999ൽ അറസ്റ്റിലായി 6 വർഷം ജയിൽശിക്ഷ അനുഭവിച്ചു.പിന്നീട് 2000 ൽ സ്വവർഗ്ഗ ബാല പീഡനതതിന് അദ്ദേഹത്തെ അറസ്റ്റ് ചെയ്ത് ജയിലിലടച്ചെങ്കിലും 2004ൽ മലേഷ്യൻ ഫെഡറൽ കോടതി അദ്ദേഹം കുറ്റക്കാരനല്ലെന്നു കണ്ടെത്തി വെറുതെ വിട്ടു. 2008 ൽ നടന്ന തെരെഞ്ഞെടുപ്പിൽ മലേഷ്യയിലെ വിവിധ ന്യൂനപക്ഷ വിഭാഗങ്ങളുൾപ്പെടെയുള്ളവരുടെ മുന്നണിയുണ്ടാക്കി മൽസരിച്ചെങ്കിലും ഭരണം ലഭിച്ചില്ല. ==അവലംബം== {{Reflist|30em}} *{{Cite news |first=Raja Petra |last=Kamarudin |title=The stuff politicians are made of |url=http://www.malaysia-today.net/MMblues/2005/11/stuff-politicians-are-made-of.htm |publisher=Malaysia Today |date=7 November 2005 |accessdate=17 July 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080123213754/http://www.malaysia-today.net/MMblues/2005/11/stuff-politicians-are-made-of.htm |archivedate=2008-01-23 |url-status=dead }} *{{Cite news |first=Oon |last=Yeoh |title=The return of Anwar Ibrahim |url=http://www.malaysia-today.net/Blog-e/2005/12/return-of-anwar-ibrahim.htm |publisher=Malaysia Today |date=6 December 2005 |accessdate=17 July 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080605075437/http://www.malaysia-today.net/Blog-e/2005/12/return-of-anwar-ibrahim.htm |archivedate=2008-06-05 |url-status=dead }} *{{Cite news|first=Izatun |last=Shari |title=Najib denies involvement in Anwar sodomy allegation |url=http://thestar.com.my/news/story.asp?file=/2008/6/30/nation/20080630150522&sec=nation |publisher=The Star |date=30 June 2008 |accessdate=17 July 2008 }} *{{Cite news|title=Anwar challenges PM and DPM to debate on fuel prices |url=http://thestar.com.my/news/story.asp?file=/2008/7/6/nation/20080706233209&sec=nation |publisher=The Star |date=6 June 2008 |accessdate=17 July 2008 }} ===പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ=== *[http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/3618586.stm Profile: Anwar Ibrahim] *[http://en.qantara.de/webcom/show_article.php/_c-476/_nr-1291/i.html Interview with Anwar Ibrahim: "We Face a Deficit of Democracy in Malaysia"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110326003019/http://en.qantara.de/webcom/show_article.php/_c-476/_nr-1291/i.html |date=2011-03-26 }} ===ഹോം പേജ്=== *[http://www.anwaribrahim.com/ Anwar Ibrahim Home Page] *[http://anwaribrahimblog.com/ Anwar Ibrahim Blog] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091018160620/http://anwaribrahimblog.com/ |date=2009-10-18 }} [[വർഗ്ഗം:1947-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഓഗസ്റ്റ് 10-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മലേഷ്യൻ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകർ]] lwzxp975xi1to5708ycprh0963ixgmc 4666467 4666466 2026-09-12T18:43:12Z Akbarali 17542 4666467 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Anwar Ibrahim}} {{Infobox Person |honorific-prefix = <small>[[Malay titles|Yang Berhormat Dato' Seri]]</small></br> |name = അൻവർ ഇബ്രാഹിം |honorific-suffix = | honorific_suffix = <small> മലേഷ്യൻ പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്</small> |image = Anwar Ibrahim speaking.jpg |office = മലേഷ്യൻ പ്രതിപക്ഷ നേതാവ് </br> പീപ്ൾസ് പാക്റ്റ് നേതാവ്(People's Pact) |monarch = മിസാൻ സൈനുലാബിദീൻ |primeminister = [[അബ്ദുല്ല അഹ്മദ് ബദവി]]<br>നജിബ് ടുൻ റസാഖ് |term_start = 28 ആഗസ്റ്റ് 2008 |term_end = |predecessor = വാൻ അസീസ വാൻ ഇസ്മാഈൽ |successor = |constituency_MP2 = പാർലമെന്റംഗം |parliament2 = മലേഷയൻ |term_start2 = 28 ആഗസ്റ്റ് 2008 |term_end2 = |predecessor2 = വാൻ അസീസ വാൻ ഇസ്മാഈൽ |majority2 = 15,671 |term_start3 = 1982 |term_end3 = 1999 |predecessor3 = സാബിദി അലി |successor3 = വാൻ അസീസ വാൻ ഇസ്മാഈൽ |office4 = |term_start4 = |term_end4 = |predecessor4 = |successor4 = |office5 = മലേഷ്യൻ ഉപ പ്രധാനമന്ത്രി |order5 = 7th |monarch5 = അസ്ലൻ ഷാ<br> തുങ്കു ജഅഫർ |primeminister5 = [[മഹാതീർ മുഹമ്മദ്]] |term_start5 = 1 ഡിസംബർ 1993 |term_end5 = 2 സെപ്റ്റംബർ 1998 |predecessor5 = ഗഫാർ ബാബ |successor5 = [[അബ്ദുല്ല അഹമ്മദ് ബദവി]] |birth_date = {{Birth date and age|1947|8|10|df=y}} |birth_place = [[പെനാംഗ്]], [[മലേഷ്യ]] |death_date = |death_place = |party = പാർട്ടി രക്യാത്&nbsp;– പാർട്ടി കീദിലൻ രഖ്യാത് (2006–present)<br> ബാരിസാൻ നാഷനൽ&nbsp;– യു.എം.എൻ.ഒ (1982–1998) |spouse = വാൻ അസീസ വാൻ ഇസ്മാഈൽ |children = നൂറ്ല് ഇസ്സാ അൻവർ<br>Ehsan Anwar<br>Nurul Nuha Anwar<br>3 others |religion = ഇസ്ലാം |profession = രാഷ്ട്രീയക്കാരൻ |alma_mater = [[University of Malaya]] }} [[മലേഷ്യ|മലേഷ്യൻ]] പ്രധാന മന്ത്രിയാണ് '''അൻവർ ഇബ്രാഹിം'''.022 മുതൽ മലേഷ്യയുടെ പത്താമത് പ്രധാനമന്ത്രിയായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചുവരുന്നു.പീപ്പിൾസ് ജസ്റ്റിസ് പാർട്ടി (പികെആർ) അംഗമായ ഇദ്ദേഹം, 2022 മുതൽ തമ്പുൻ മണ്ഡലത്തെ പ്രതിനിധീകരിച്ച് പാർലമെന്റ് അംഗമായി (എം.പി.). 1947ആഗസ്റ്റ് 10ന് മലേഷ്യയിലെ പെനാംഗിന് സമീപം ബുക്കിറ്റ് മെർത്തജം എന്ന സ്ഥലത്ത് ജനിച്ചു.പിതാവ് പാർലമെന്റിലും, മിലിട്ടറി കൗൺസിലിലും അംഗമായിരുന്ന ഹാജി ഇബ്രാഹിം. 1998 വരെ [[മഹാതീർ മുഹമ്മദ്|മഹാതീർ മുഹമ്മദിന്]] കീഴിൽ മലേഷയിലെ ഉപ പ്രധാനമന്ത്രിയായിരുന്ന അൻവർ ഇബ്രാഹിം പിന്നീട് അഴിമതിക്കേസിൽ 1999ൽ അറസ്റ്റിലായി 6 വർഷം ജയിൽശിക്ഷ അനുഭവിച്ചു.പിന്നീട് 2000 ൽ സ്വവർഗ്ഗ ബാല പീഡനതതിന് അദ്ദേഹത്തെ അറസ്റ്റ് ചെയ്ത് ജയിലിലടച്ചെങ്കിലും 2004ൽ മലേഷ്യൻ ഫെഡറൽ കോടതി അദ്ദേഹം കുറ്റക്കാരനല്ലെന്നു കണ്ടെത്തി വെറുതെ വിട്ടു. 2008 ൽ നടന്ന തെരെഞ്ഞെടുപ്പിൽ മലേഷ്യയിലെ വിവിധ ന്യൂനപക്ഷ വിഭാഗങ്ങളുൾപ്പെടെയുള്ളവരുടെ മുന്നണിയുണ്ടാക്കി മൽസരിച്ചെങ്കിലും ഭരണം ലഭിച്ചില്ല. ==അവലംബം== {{Reflist|30em}} *{{Cite news |first=Raja Petra |last=Kamarudin |title=The stuff politicians are made of |url=http://www.malaysia-today.net/MMblues/2005/11/stuff-politicians-are-made-of.htm |publisher=Malaysia Today |date=7 November 2005 |accessdate=17 July 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080123213754/http://www.malaysia-today.net/MMblues/2005/11/stuff-politicians-are-made-of.htm |archivedate=2008-01-23 |url-status=dead }} *{{Cite news |first=Oon |last=Yeoh |title=The return of Anwar Ibrahim |url=http://www.malaysia-today.net/Blog-e/2005/12/return-of-anwar-ibrahim.htm |publisher=Malaysia Today |date=6 December 2005 |accessdate=17 July 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080605075437/http://www.malaysia-today.net/Blog-e/2005/12/return-of-anwar-ibrahim.htm |archivedate=2008-06-05 |url-status=dead }} *{{Cite news|first=Izatun |last=Shari |title=Najib denies involvement in Anwar sodomy allegation |url=http://thestar.com.my/news/story.asp?file=/2008/6/30/nation/20080630150522&sec=nation |publisher=The Star |date=30 June 2008 |accessdate=17 July 2008 }} *{{Cite news|title=Anwar challenges PM and DPM to debate on fuel prices |url=http://thestar.com.my/news/story.asp?file=/2008/7/6/nation/20080706233209&sec=nation |publisher=The Star |date=6 June 2008 |accessdate=17 July 2008 }} ===പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ=== *[http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/3618586.stm Profile: Anwar Ibrahim] *[http://en.qantara.de/webcom/show_article.php/_c-476/_nr-1291/i.html Interview with Anwar Ibrahim: "We Face a Deficit of Democracy in Malaysia"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110326003019/http://en.qantara.de/webcom/show_article.php/_c-476/_nr-1291/i.html |date=2011-03-26 }} ===ഹോം പേജ്=== *[http://www.anwaribrahim.com/ Anwar Ibrahim Home Page] *[http://anwaribrahimblog.com/ Anwar Ibrahim Blog] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091018160620/http://anwaribrahimblog.com/ |date=2009-10-18 }} [[വർഗ്ഗം:1947-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഓഗസ്റ്റ് 10-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മലേഷ്യൻ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകർ]] 74axiboxu2wypvkj6hrc329o2u5nowe 4666469 4666467 2026-09-12T18:49:26Z Akbarali 17542 4666469 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Anwar Ibrahim}} {{Infobox Person |honorific-prefix = <small>[[Malay titles|Yang Berhormat Dato' Seri]]</small></br> |name = അൻവർ ഇബ്രാഹിം |honorific-suffix = | honorific_suffix = <small> മലേഷ്യൻ പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്</small> |image = Anwar Ibrahim speaking.jpg |office = മലേഷ്യൻ പ്രതിപക്ഷ നേതാവ് </br> പീപ്ൾസ് പാക്റ്റ് നേതാവ്(People's Pact) |monarch = മിസാൻ സൈനുലാബിദീൻ |primeminister = [[അബ്ദുല്ല അഹ്മദ് ബദവി]]<br>നജിബ് ടുൻ റസാഖ് |term_start = 28 ആഗസ്റ്റ് 2008 |term_end = |predecessor = വാൻ അസീസ വാൻ ഇസ്മാഈൽ |successor = |constituency_MP2 = പാർലമെന്റംഗം |parliament2 = മലേഷയൻ |term_start2 = 28 ആഗസ്റ്റ് 2008 |term_end2 = |predecessor2 = വാൻ അസീസ വാൻ ഇസ്മാഈൽ |majority2 = 15,671 |term_start3 = 1982 |term_end3 = 1999 |predecessor3 = സാബിദി അലി |successor3 = വാൻ അസീസ വാൻ ഇസ്മാഈൽ |office4 = |term_start4 = |term_end4 = |predecessor4 = |successor4 = |office5 = മലേഷ്യൻ ഉപ പ്രധാനമന്ത്രി |order5 = 7th |monarch5 = അസ്ലൻ ഷാ<br> തുങ്കു ജഅഫർ |primeminister5 = [[മഹാതീർ മുഹമ്മദ്]] |term_start5 = 1 ഡിസംബർ 1993 |term_end5 = 2 സെപ്റ്റംബർ 1998 |predecessor5 = ഗഫാർ ബാബ |successor5 = [[അബ്ദുല്ല അഹമ്മദ് ബദവി]] |birth_date = {{Birth date and age|1947|8|10|df=y}} |birth_place = [[പെനാംഗ്]], [[മലേഷ്യ]] |death_date = |death_place = |party = പാർട്ടി രക്യാത്&nbsp;– പാർട്ടി കീദിലൻ രഖ്യാത് (2006–present)<br> ബാരിസാൻ നാഷനൽ&nbsp;– യു.എം.എൻ.ഒ (1982–1998) |spouse = വാൻ അസീസ വാൻ ഇസ്മാഈൽ |children = നൂറ്ല് ഇസ്സാ അൻവർ<br>Ehsan Anwar<br>Nurul Nuha Anwar<br>3 others |religion = ഇസ്ലാം |profession = രാഷ്ട്രീയക്കാരൻ |alma_mater = [[University of Malaya]] }} [[മലേഷ്യ|മലേഷ്യൻ]] പ്രധാന മന്ത്രിയാണ് '''അൻവർ ഇബ്രാഹിം'''.022 മുതൽ മലേഷ്യയുടെ പത്താമത് പ്രധാനമന്ത്രിയായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചുവരുന്നു.പീപ്പിൾസ് ജസ്റ്റിസ് പാർട്ടി (പികെആർ) അംഗമായ ഇദ്ദേഹം, 2022 മുതൽ തമ്പുൻ മണ്ഡലത്തെ പ്രതിനിധീകരിച്ച് പാർലമെന്റ് അംഗമായി (എം.പി.). പ്രധാനമന്ത്രിയായി ചുമതലയേറ്റ ശേഷം അദ്ദേഹം ധനകാര്യ മന്ത്രിയുടെ ചുമതലകൂടി ഏറ്റെടുത്തു. 2018 മുതൽ പികെആറിന്റെ പ്രസിഡന്റായും 2020 മുതൽ പക്കാത്താൻ ഹരപ്പാൻ സഖ്യത്തിന്റെ ചെയർമാനായും അൻവർ പ്രവർത്തിച്ചുവരുന്നു. മലയൻ യൂണിയന്റെ കീഴിലായിരുന്ന പെനാങ്ങിലെ ക്രൗൺ കോളനിയിലായിരുന്നു അൻവറിന്റെ ജനനം. മലയ സർവകലാശാലയിൽ നിന്ന് ബിരുദം പൂർത്തിയാക്കി. രാഷ്ട്രീയത്തിൽ പ്രവേശിക്കുന്നതിന് മുൻപ്, നാഷണൽ യൂണിയൻ ഓഫ് മലേഷ്യൻ മുസ്ലിം സ്റ്റുഡന്റ്സിന്റെയും മലേഷ്യൻ ഇസ്ലാമിക് യൂത്ത് മൂവ്മെന്റിന്റെയും പ്രസിഡന്റായി അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു. ഭരണകക്ഷി സഖ്യമായ ബാരിസാൻ നാഷണലിലെ പ്രധാന പാർട്ടിയായ യു.എം.എൻ.ഒ.-യിൽ ഇദ്ദേഹം അംഗമായി. 1991 മുതൽ ധനമന്ത്രിയായി പ്രവർത്തിച്ച അദ്ദേഹം 1993-ൽ ഏഴാമത് ഉപപ്രധാനമന്ത്രിയായി മാറി. 1997-ലെ ഏഷ്യൻ സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധി മറികടക്കാൻ മലേഷ്യ സ്വീകരിച്ച നടപടികളിൽ അൻവർ പ്രധാന പങ്കാണ് വഹിച്ചത് 1947ആഗസ്റ്റ് 10ന് മലേഷ്യയിലെ പെനാംഗിന് സമീപം ബുക്കിറ്റ് മെർത്തജം എന്ന സ്ഥലത്ത് ജനിച്ചു.പിതാവ് പാർലമെന്റിലും, മിലിട്ടറി കൗൺസിലിലും അംഗമായിരുന്ന ഹാജി ഇബ്രാഹിം. 1998 വരെ [[മഹാതീർ മുഹമ്മദ്|മഹാതീർ മുഹമ്മദിന്]] കീഴിൽ മലേഷയിലെ ഉപ പ്രധാനമന്ത്രിയായിരുന്ന അൻവർ ഇബ്രാഹിം പിന്നീട് അഴിമതിക്കേസിൽ 1999ൽ അറസ്റ്റിലായി 6 വർഷം ജയിൽശിക്ഷ അനുഭവിച്ചു.പിന്നീട് 2000 ൽ സ്വവർഗ്ഗ ബാല പീഡനതതിന് അദ്ദേഹത്തെ അറസ്റ്റ് ചെയ്ത് ജയിലിലടച്ചെങ്കിലും 2004ൽ മലേഷ്യൻ ഫെഡറൽ കോടതി അദ്ദേഹം കുറ്റക്കാരനല്ലെന്നു കണ്ടെത്തി വെറുതെ വിട്ടു. 2008 ൽ നടന്ന തെരെഞ്ഞെടുപ്പിൽ മലേഷ്യയിലെ വിവിധ ന്യൂനപക്ഷ വിഭാഗങ്ങളുൾപ്പെടെയുള്ളവരുടെ മുന്നണിയുണ്ടാക്കി മൽസരിച്ചെങ്കിലും ഭരണം ലഭിച്ചില്ല. ==അവലംബം== {{Reflist|30em}} *{{Cite news |first=Raja Petra |last=Kamarudin |title=The stuff politicians are made of |url=http://www.malaysia-today.net/MMblues/2005/11/stuff-politicians-are-made-of.htm |publisher=Malaysia Today |date=7 November 2005 |accessdate=17 July 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080123213754/http://www.malaysia-today.net/MMblues/2005/11/stuff-politicians-are-made-of.htm |archivedate=2008-01-23 |url-status=dead }} *{{Cite news |first=Oon |last=Yeoh |title=The return of Anwar Ibrahim |url=http://www.malaysia-today.net/Blog-e/2005/12/return-of-anwar-ibrahim.htm |publisher=Malaysia Today |date=6 December 2005 |accessdate=17 July 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080605075437/http://www.malaysia-today.net/Blog-e/2005/12/return-of-anwar-ibrahim.htm |archivedate=2008-06-05 |url-status=dead }} *{{Cite news|first=Izatun |last=Shari |title=Najib denies involvement in Anwar sodomy allegation |url=http://thestar.com.my/news/story.asp?file=/2008/6/30/nation/20080630150522&sec=nation |publisher=The Star |date=30 June 2008 |accessdate=17 July 2008 }} *{{Cite news|title=Anwar challenges PM and DPM to debate on fuel prices |url=http://thestar.com.my/news/story.asp?file=/2008/7/6/nation/20080706233209&sec=nation |publisher=The Star |date=6 June 2008 |accessdate=17 July 2008 }} ===പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ=== *[http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/3618586.stm Profile: Anwar Ibrahim] *[http://en.qantara.de/webcom/show_article.php/_c-476/_nr-1291/i.html Interview with Anwar Ibrahim: "We Face a Deficit of Democracy in Malaysia"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110326003019/http://en.qantara.de/webcom/show_article.php/_c-476/_nr-1291/i.html |date=2011-03-26 }} ===ഹോം പേജ്=== *[http://www.anwaribrahim.com/ Anwar Ibrahim Home Page] *[http://anwaribrahimblog.com/ Anwar Ibrahim Blog] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091018160620/http://anwaribrahimblog.com/ |date=2009-10-18 }} [[വർഗ്ഗം:1947-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഓഗസ്റ്റ് 10-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മലേഷ്യൻ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകർ]] bq0h8q03d7oyoefhxefn4sb3aikhp3p 10 170669 4666601 4217180 2026-09-13T08:27:45Z CommonsDelinker 756 [[File:Flag_of_West_Germany;_Flag_of_Germany_(1990–1996).svg]] നെ [[File:Flag_of_East_Germany_(1949–1959),_Flag_of_West_Germany_(1949–1990),_Flag_of_Germany_(1990–1996).svg]] കൊണ്ട് നീക്കം ചെയ്യുന്നു. (ചെയ്തത്:[[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] കാ 4666601 wikitext text/x-wiki {{safesubst<noinclude />: {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}} | alias = ജെർമനി | flag alias = Flag of Germany.svg | flag alias-1866 = Flag of the German Empire.svg | link alias-1866 = German Empire | flag alias-empire = Flag of the German Empire.svg | link alias-empire = German Empire | flag alias-1919 = Flag of Germany (3-2 aspect ratio).svg | link alias-1919 = Weimar Republic | flag alias-Weimar = Flag of Germany (3-2 aspect ratio).svg | link alias-Weimar = Weimar Republic | flag alias-1933 = Flag of Germany (1933-1935).svg | flag alias-1935 = Flag of Germany (1935–1945).svg | link alias-1935 = Nazi Germany | flag alias-Nazi = Flag of Germany (1935–1945).svg | link alias-Nazi = Nazi Germany | flag alias-1946 = Merchant flag of Germany (1946–1949).svg | border-1946 = | flag alias-1949 = Flag of Germany.svg | flag alias-EUA = German Olympic flag (1959-1968).svg | flag alias-gold = Flag of East Germany (1949–1959), Flag of West Germany (1949–1990), Flag of Germany (1990–1996).svg | flag alias-state = Flag of Germany (state).svg | link alias-military = Bundeswehr | flag alias-naval = Naval Ensign of Germany.svg | border-naval = | link alias-naval = German Navy | flag alias-coast guard=German Federal Coast Guard racing stripe.svg | border-coast guard= | link alias-coast guard=German Federal Coast Guard | flag alias-army = Colour of Germany.svg | flag alias-air force =Flag of Germany (state).svg | link alias-air force = German Air Force | link alias-army = German Army | flag alias-navy = Naval Ensign of Germany.svg | link alias-navy = German Navy | border-navy = | border-army= | size = {{{size|}}} | name = {{{name|}}} | altlink = {{{altlink|}}} | variant = {{{variant|}}} <noinclude> | var1 = 1866 | var2 = empire | var3 = 1919 | var4 = Weimar | var5 = 1933 | var6 = 1935 | var7 = Nazi | var8 = 1946 | var9 = 1949 | var10 = EUA | var11 = gold | var12 = state | redir1 = DEU | redir2 = GER | related1 = German Empire | related2 = Weimar Republic | related3 = Nazi Germany | related4 = Allied-occupied Germany | related5 = East Germany | related6 = West Germany </noinclude> }} 1zx7szwo9hr42dxo5whyays5c8dy0zt 0 171956 4666594 2817869 2026-09-13T07:28:45Z Malikaveedu 16584 4666594 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Arhopala atrax}} {{Taxobox | name =ഇന്ത്യൻ ഓക്കില നീലി<br> Dark Broken-band Oakblue | image = Indian Oakblue Arhopala atrax UN at Kanha Tiger Reserve, Madhya Pradesh IMG 9842 (4).jpg | image_width = 250px | regnum = [[Animal]]ia | phylum = [[Arthropod]]a | classis = [[Insect]]a | ordo = [[Lepidoptera]] | familia = [[Lycaenidae]] | subfamilia = | genus = ''[[Arhopala]]'' | species = '''''A. atrax''''' | binomial = ''Arhopala atrax'' | binomial_authority = (Hewitson, 1862) | synonyms = }} വളരെ വിരളമായി കാണുന്ന ഒരു ശലഭമാണ് '''ഇന്ത്യൻ ഓക്കില നീലി''' (Indian Oakblue).<ref name=Smetacek>{{Cite book|url=https://www.researchgate.net/publication/287980260_A_Synoptic_Catalogue_of_the_Butterflies_of_India|title=A Synoptic Catalogue of the Butterflies of India|last=R.K.|first=Varshney|last2=Smetacek|first2=Peter|publisher=Butterfly Research Centre, Bhimtal & Indinov Publishing, New Delhi|year=2015|isbn=978-81-929826-4-9|location=New Delhi|pages=101|doi=10.13140/RG.2.1.3966.2164}}</ref><ref name=funet>{{Cite web|url=http://ftp.funet.fi/pub/sci/bio/life/insecta/lepidoptera/ditrysia/papilionoidea/lycaenidae/theclinae/arhopala/|title=''Arhopala'' Boisduval, 1832 Oakblues|last=Savela|first=Markku|date=|website=Lepidoptera Perhoset Butterflies and Moths|archive-url=|archive-date=|dead-url=|access-date=}}</ref><ref name=SwinhoeIndica>{{citation-attribution|{{Cite book|url=https://www.biodiversitylibrary.org/item/104151#page/190/mode/1up|title=Lepidoptera Indica. Vol. VIII |last=Swinhoe|first=Charles|authorlink=Charles Swinhoe|publisher=Lovell Reeve and Co.|year=1910-1911|isbn=|location=London|pages=176-177}}|}}</ref> [[പശ്ചിമഘട്ടം|പശ്ചിമഘട്ടത്തിലെ]] ഉയർന്ന പർവതനിരകളാണ് ഇവയുടെ താവളങ്ങൾ. മധ്യേന്ത്യയിലും ഇന്ത്യയുടെ വടക്കുകിഴക്കൻ മേഖലകളിലും ഇവയെ കാണാറുണ്ട്. ചിറകിന്റെ അടിവശത്തിന് ചാരം കലർന്ന തവിട്ടുനിറമാണ്. ചിറകിനടിയിൽ വീതികുറഞ്ഞ പട്ടകളും പുള്ളിക്കുത്തുകളും കാണപ്പെടുന്നു. ചിറകിന് പുറത്ത് തവിട്ടുനിറമാണ്. ആൺ ശലഭത്തിന്റെ മുൻ ചിറകിന് പുറത്തായി നീല നിറം പടർന്നിരിക്കുന്നത് കാണാം. എന്നാൽ പെൺ ശലഭത്തിന് ഈ നീലപ്പാടിന് വീതി കുറവായിരിക്കും. പിൻചിറകിൽ വാലുണ്ട്. കണ്ണിന് നീലനിറമാണ്. == അവലംബം == *മാതൃഭൂമി ആഴ്ചപ്പതിപ്പ് (കേരളത്തിലെ പൂമ്പാറ്റകൾ)-ഡോ.അബ്ദുള്ള പാലേരി <references /> ==പുറം കണ്ണികൾ== {{CC|Arhopala atrax}} {{Taxonbar|from=Q4790051}} {{Butterfly-stub}} {{ചിത്രശലഭം}} [[വർഗ്ഗം:നീലി ചിത്രശലഭങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ചിത്രശലഭങ്ങൾ]] jg3ueshtieyj40ymcd0vmqr252is74f 0 206415 4666389 3778257 2026-09-12T13:00:30Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4666389 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Leukoplakia}} {{Infobox medical condition (new) | name = '''ല്യൂക്കോപ്ലാക്കിയ''' | synonyms = Leucoplakia,<ref name=Nev2002 >{{cite book|author1=Neville BW |author2=Damm DD |author3=Allen CM |author4=Bouquot JE. |title=Oral & maxillofacial pathology|url=https://archive.org/details/oralmaxillofacia00nevi |year=2002|publisher=W.B. Saunders|location=Philadelphia|isbn=978-0-7216-9003-2|pages=[https://archive.org/details/oralmaxillofacia00nevi/page/n349 337]–345|edition=2.}}</ref> leukokeratosis,<ref name=Nev2002 /> idiopathic leukoplakia, <ref name=Gli2003>{{cite book|vauthors=Greenberg MS, Glick M |title=Burket's oral medicine diagnosis & treatment|url=https://archive.org/details/burketsoralmedic0000burk_q6l8 |year=2003|publisher=BC Decker|location=Hamilton, Ont.|isbn=978-1-55009-186-1|pages=[https://archive.org/details/burketsoralmedic0000burk_q6l8/page/87 87],88,90–93,101–105|edition=10th}}</ref> leukoplasia,<ref name=Nev2002/> idiopathic keratosis,<ref name=Od2010>{{cite book|last=Odell W|title=Clinical problem solving in dentistry|year=2010|publisher=Churchill Livingstone|location=Edinburgh|isbn=978-0-443-06784-6|pages=209–217|edition=3rd|url=https://books.google.com/books?id=dBNA_eJNmSkC&lpg=PP1&dq=Clinical%20problem%20solving%20in%20dentistry&pg=PT555#v=onepage&q=Clinical%20problem%20solving%20in%20dentistry&f=false|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910173606/https://books.google.com/books?id=dBNA_eJNmSkC&lpg=PP1&dq=Clinical%20problem%20solving%20in%20dentistry&pg=PT555#v=onepage&q=Clinical%20problem%20solving%20in%20dentistry&f=false|archive-date=2017-09-10}}</ref> idiopathic white patch<ref name=Od2010 /> | image = Leukoplakia02-04-06.jpg | caption = Leukoplakia on the inside of the cheek. | field = [[Otolaryngology]], [[dentistry]] | symptoms = Firmly attached white patch on a [[mucous membrane]], changes with time<ref name=Vil2016/><ref name=Sc2000>{{cite journal | vauthors = Scully C, Porter S | title = ABC of oral health. Swellings and red, white, and pigmented lesions | journal = BMJ | volume = 321 | issue = 7255 | pages = 225–8 | date = July 2000 | pmid = 10903660 | pmc = 1118223 | doi = 10.1136/bmj.321.7255.225 }}</ref><ref name=Nev2015>{{cite book|last1=Neville|first1=Brad W.|last2=Damm|first2=Douglas D.|last3=Chi|first3=Angela C.|last4=Allen|first4=Carl M. | name-list-format = vanc |title=Oral and Maxillofacial Pathology|date=2015|publisher=Elsevier Health Sciences|isbn=9781455770526|pages=355–358|edition=4|url=https://books.google.com/books?id=Qs-JCgAAQBAJ&lpg=PP1&dq=0-7216-9003-3&pg=PA357 }}</ref> | complications = [[Squamous cell carcinoma]]<ref name=Vil2016>{{cite journal | vauthors = Villa A, Woo SB | title = Leukoplakia-A Diagnostic and Management Algorithm | journal = Journal of Oral and Maxillofacial Surgery | volume = 75 | issue = 4 | pages = 723–734 | date = April 2017 | pmid = 27865803 | doi = 10.1016/j.joms.2016.10.012 | doi-access = free }}</ref> | onset = After 30 years oldref name=Vil2016>{{cite journal | vauthors = Villa A, Woo SB | title = Leukoplakia-A Diagnostic and Management Algorithm | journal = Journal of Oral and Maxillofacial Surgery | volume = 75 | issue = 4 | pages = 723–734 | date = April 2017 | pmid = 27865803 | doi = 10.1016/j.joms.2016.10.012 | doi-access = free }}</ref> | duration = | types = | causes = Unknown<ref name=Nev2015/> | risks = Smoking, [[chewing tobacco]], excessive [[ethanol|alcohol]], [[betel nut]]s<ref name=Vil2016/><ref name=Un2012>{{cite journal | vauthors = Underner M, Perriot J, Peiffer G | title = [Smokeless tobacco] | journal = Presse Médicale | volume = 41 | issue = 1 | pages = 3–9 | date = January 2012 | pmid = 21840161 | doi = 10.1016/j.lpm.2011.06.005 }}</ref> | diagnosis = Made after other possible causes ruled out, [[tissue biopsy]]<ref name=Nev2015/> | differential = [[oral candidiasis|Yeast infection]], [[lichen planus]], [[keratosis]] due to repeated minor [[Trauma (medicine)|trauma]]<ref name=Vil2016/> | prevention = | treatment = Close follow up, stop smoking, limit alcohol, surgical removal<ref name=Vil2016/> | medication = | prognosis = | frequency = Up to 8% of men over 70<ref name=Nev2015/> | deaths = }} ശരീര ഭാഗങ്ങളിൽ വെളുത്ത കട്ടിയുള്ള പാടുകൾ വരുന്ന ത്വക് രോഗമാണ് ല്യൂക്കോപ്ലാക്കിയ.<ref name="ReferenceA">Underwood. General and Systemic Pathology. 4th Edition. Edinburgh, London: Churchill Livingstone 2004</ref> വായയ്ക്കുള്ളിലെ സ്ലേഷ്മസ്ഥരത്തിലും, നാവിന്മേലുമാണിത് കൂടുതലായി കാണപ്പെട്ടു വരുന്നതെങ്കിലും അപൂർവ്വമായി ദഹന നാളിയിലും, മൂത്ര നാളിയിലും, ഗുഹ്യ ഭാഗത്തും ഇത് കണ്ടു വരാറുണ്ട്. പൊതുവേ വെള്ള നിറത്തിൽ പാടുകളായാണ് ലൂക്കോപ്ലാക്കിയ കാണപ്പെടാറെങ്കിലും മറ്റ് പല രൂപത്തിലും ഈ രോഗം പ്രത്യക്ഷപ്പെടാം. കാന്റിഡിയാസിസ്, ലൈക്കൻ പ്ലാനസ് എന്നീ അസുഖങ്ങൾ ല്യൂക്കോപ്ലാക്കിയയുമായി സാമ്യം പുലർത്തുന്നതിനാൽ രോഗ നിർണ്ണയം ബുദ്ധിമുട്ടാണ്.<ref name="pmid16394403">{{cite journal |author=Mishra M, Mohanty J, Sengupta S, Tripathy S |title=Epidemiological and clinicopathological study of oral leukoplakia |journal=Indian J Dermatol Venereol Leprol |volume=71 |issue=3 |pages=161–5 |year=2005 |pmid=16394403 |doi=10.4103/0378-6323.16229 |url=http://www.ijdvl.com/article.asp?issn=0378-6323;year=2005;volume=71;issue=3;spage=161;epage=165;aulast=Mishra |access-date=2012-09-04 |archive-date=2011-07-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110713010401/http://www.ijdvl.com/article.asp?issn=0378-6323;year=2005;volume=71;issue=3;spage=161;epage=165;aulast=Mishra |url-status=dead }}</ref> ല്യൂക്കോപ്ലാക്കിയയുടെ പാടുകൾ എളുപ്പത്തിൽ ചുരണ്ടി കളയാൻ പറ്റുന്നവയല്ല. പുകവലിയാണ്<ref name="Robbin's">{{cite book|last=Abbas, Mitchell, Kumar|title=Robbin's Basic Pathology|year=2010|publisher=Elsevier|isbn=978-81-312-1036-9|pages=582-583}}</ref> ല്യൂക്കോപ്ലാക്കിയ വരാനുള്ള പ്രധാന കാരണമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്.<ref name="ReferenceA"/> രോഗ നിർണ്ണയം നടത്തി ചികിത്സിച്ചില്ലെങ്കിൽ ല്യൂക്കോപ്ലാക്കിയ ക്യാൻസർ ആയി രൂപാന്തരപ്പെടാനുള്ള സാധ്യത ഏറെയാണ്.<ref name="pmid17922924">{{cite journal |author=Ishida K, Ito S, Wada N, ''et al'' |title=Nuclear localization of beta-catenin involved in precancerous change in oral leukoplakia |journal=Mol. Cancer |volume=6 |issue= |pages=62 |year=2007 |pmid=17922924 |pmc=2140063 |doi=10.1186/1476-4598-6-62 |url=http://www.molecular-cancer.com/content/6//62 }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> <ref name="ReferenceA"/> വായ്ക്കകത്തുള്ള ഫംഗൽ ബാധയായ കാന്റീഡിയാസിസ് എന്ന രോഗത്തെ കാന്റീഡിയൽ ല്യൂക്കോപ്ലാക്കിയ എന്നും വിളിക്കാറുണ്ട്.<ref name="pmid12907694">{{cite journal |author=Sitheeque MA, Samaranayake LP |title=Chronic hyperplastic candidiasis/candidiasis (candidal leukoplakia) |journal=Crit. Rev. Oral Biol. Med. |volume=14 |issue=4 |pages=253–67 |year=2003 |pmid=12907694 |doi= 10.1177/154411130301400403|url=http://cro.sagepub.com/cgi/pmidlookup?view=long&pmid=12907694}}</ref> <br /> നാൽപ്പതിനും എഴുപതിനും ഇടയ്ക്കുള്ളവരിലാണ് ഈ രോഗം സാധാരണയായി കാണപ്പെടുന്നത്. ലോകത്തിൽ 3% ആളുകൾക്കും ഈ രോഗം കണ്ടുവരുന്നു. സ്ത്രീകളെ അപേക്ഷിച്ച് പുരുഷന്മാരിൽ ഈ രോഗം പിടിപെടാനുള്ള സാധ്യത ഇരട്ടിയാണ്. പുകവലിക്കു പുറമേ ഹ്യൂമൻ പാപ്പില്ലോമ വൈറസ്, കാന്റിഡ ആൽബിക്കൻസ് ഫംഗസ്സ്, എന്നിവ മൂലവും ല്യൂക്കോപ്ലാക്കിയ ഉണ്ടാവാം. രോമാവൃത ല്യൂക്കോപ്ലാക്കിയ എന്നത് [[എച്ച്.ഐ.വി.]] അണുബാധ ഏറ്റവരിൽ കാണപ്പെടുന്ന ല്യൂക്കോപ്ലാക്കിയയാണ്. ഇത് [[ലിംഫോമ]] എന്ന രക്താർബുദം ഉണ്ടാക്കുന്നു.<br /> പുകവലി നിർത്തലും, മദ്യം ഒഴിവാക്കലുമാണ് പ്രധാന ചികിത്സ. വെപ്പു പല്ലുകളോ മറ്റോ ഉണ്ടെങ്കിൽ അവ ഒഴിവാക്കുന്നത് സ്ലേഷ്മസ്ഥരത്തിനുള്ള പരിക്ക് കുറയ്ക്കുകയും, ല്യൂക്കോപ്ലാക്കിയ തീവ്രമാക്കാതിരിക്കുകയും ചെയ്യും. എരിവും പുളിയുമുള്ള ഭക്ഷണം ഒഴിവാക്കുന്നതാണ് അഭികാമ്യം. ബയോപ്സി ചെയ്ത്, അർബുദ സാധ്യത മനസ്സിലാക്കി പാട് ശസ്ത്രക്രിയ വഴി എടുത്തു കളയുന്നതാണ് സാധാരണ ചികിത്സാ വിധി. [[ബീറ്റാ-കരോട്ടീൻ]] കഴിച്ചാൽ ല്യൂക്കോപ്ലാക്കിയയ്ക്ക് ശമനമുണ്ടാകുമെന്ന് ചില പഠനങ്ങൾ തെളിയിച്ചിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ വ്യാവസായികാടിസ്ഥാനത്തിൽ ല്യൂക്കോപ്ലാക്കിയയ്ക്കുള്ള മരുന്നായി കരോട്ടീനെ അംഗീകരിച്ചിട്ടില്ല. ==അവലംബം== {{reflist}} {{Commonscat|Leukoplakia}} == ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ == {{Medical resources | ICD10 = {{ICD10|K|13|2|k|00}}, {{ICD10|N|48|0|n|40}}, <br>{{ICD10|N|88|0|n|80}}, {{ICD10|N|89|4|n|80}}, {{ICD10|N|90|4|n|80}} | ICD9 = {{ICD9|528.6}}, {{ICD9|530.83}}, {{ICD9|607.0}}, <br>{{ICD9|622.2}}, {{ICD9|623.1}}, {{ICD9|624.0}} | ICDO = | OMIM = | DiseasesDB = 7438 | MedlinePlus = 001046 | eMedicineSubj = | eMedicineTopic = | MeshID = D007971 |}} [[വർഗ്ഗം:ത്വക്ക് രോഗങ്ങൾ]] dxmt98nerz63jmxxuxufupi2u8c7qjd 0 208833 4666477 4109164 2026-09-12T19:12:51Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4666477 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|WordStar}} {{Infobox software | name = വേഡ്സ്റ്റാർ | logo = | screenshot = [[പ്രമാണം:Ws.png|280px]] | caption = ഡോസിൽ ഓടുന്ന വേഡ്സ്റ്റാർ | developer = [[റോബ് ബാർനബി]] ([[മൈക്രോപ്രോ ഇന്റർനാഷണൽ]]) | publisher = | released = 1978 | latest_release_version = | latest_release_date = | latest_preview_version = | latest_preview_date = | operating_system = തുടക്കത്തിൽ [[CP/M|സി.പി./എമ്മിനുവേണ്ടി]],<br />പിൽക്കാലത്ത് [[ഡോസ്|ഡോസിനു]] വേണ്ടിയും | genre = [[Word processor|വേഡ് പ്രോസസർ]] | license = | website = }} 1980-കളുടെ തുടക്കം മുതൽ മദ്ധ്യം വരെ വ്യാപകമായി പ്രചാരം സിദ്ധിച്ച ഒരു [[വേഡ് പ്രോസസർ|വേഡ് പ്രോസസിങ്]] ആപ്ലിക്കേഷനാണ് '''വേഡ്സ്റ്റാർ'''. [[മൈക്രോപ്രോ ഇന്റർനാഷണൽ]] പുറത്തിറക്കിയ ഈ വേഡ്പ്രോസസർ തുടക്കത്തിൽ [[സി.പി./എം.]] ഓപ്പറേറ്റിങ് സിസ്റ്റത്തിനും പിൽക്കാലത്ത് [[ഡോസ്|ഡോസിനു]] വേണ്ടിയുമായിരുന്നു തയ്യാറാക്കിയിരുന്നത്. വേഡ്സ്റ്റാറിന്റെ ആദ്യകാലപതിപ്പുകൾ തയ്യാറാക്കിയത് [[റോബ് ബാർനബി]] ആയിരുന്നു. വേഡ്സ്റ്റാർ 4.0 പതിപ്പു മുതലുള്ളത്, പ്രധാനമായും [[പീറ്റർ മീരോ]] എഴുതിയ പുതിയ കോഡ് അടിസ്ഥാനത്തിലാണ്. സാധ്യമായിടത്തോളം, പ്രവർത്തിക്കുന്ന തട്ടകത്തെ ആശ്രയിക്കാത്ത തരത്തിൽ രൂപം നൽകിയിരുന്നതിനാൽ 1980-കളുടെ തുടക്കത്തിൽ ഉയർന്നുവന്ന നിരവധി ഓപ്പറേറ്റിങ് സിസ്റ്റങ്ങളിലേക്ക് വേഡ്സ്റ്റാറിനെ പറിച്ചുനടുക എന്നത് എളുപ്പമായിരുന്നു. അതുപോലെതന്നെ, ഇത്തരത്തിലുള്ള ഏതുപതിപ്പും സമാനമായ സമ്പർക്കമുഖവും നിർദ്ദേശങ്ങളും കുറുക്കുവഴികളും ഉപയോഗിക്കുന്നതിനാൽ ഉപയോക്താവിന് ഒരു ഓപ്പറേറ്റിങ് സിസ്റ്റത്തിൽനിന്ന് മറ്റൊന്നിലേക്ക് മാറാനും സൗകര്യമായിരുന്നു. 1981-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ പ്രശസ്തമായ [[Osborne 1|ഓസ്ബോൺ 1]] കമ്പ്യൂട്ടറിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയതിനെത്തുടർന്ന് വേഡ് പ്രോസസിങ് രംഗത്തെ പ്രഥമദൃഷ്യാലുള്ള മാനകസോഫ്റ്റ്വെയറായി വേഡ്സ്റ്റാർ മാറി. വേഡ്സ്റ്റാറിൽ എഡിറ്ററിൽ [[കഴ്സർ നീക്കം]], [[ടെക്സ്റ്റ് സെലക്ഷൻ]] തുടങ്ങിയ വിവിധ തിരുത്തൽ സഹായങ്ങൾക്കുപയോഗിച്ചിരുന്ന [[കീബോഡ് കുറുക്കുവഴി|കീബോഡ് കുറുക്കുവഴികൾ]] (ഉദാഹരണത്തിന് Ctrl+k+b, Ctrl+k+k തുടങ്ങിയവ) ഏറെ പ്രശസ്തമായിരുന്നു. മറ്റനവധി എഡിറ്റർ സോഫ്റ്റ്വെയറുകളും ഈ കുറുക്കുവഴികൾ അതേപടി സ്വീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name=dummies>{{cite book|title=ഡോസ് ഫോർ ഡമ്മീസ്|year=1999|url=http://books.google.co.in/books?id=8AW2qKl3jYIC&lpg=PT198&ots=yg9TxqM3Xh&dq=wordstar%20commands%20popularity&pg=PT198#v=onepage&q=wordstar%20commands%20popularity&f=false|author=ഡാൻ ഗൂക്കിൻ|accessdate=30 സെപ്റ്റംബർ 2012|language=ഇംഗ്ലീഷ്|quote=.. many popular programs still offer the Wordstar cursor-key diamond and control key commands}}</ref><ref>{{cite web|title=വേഡ്സ്റ്റാർ|url=http://texteditors.org/cgi-bin/wiki.pl?WordStar|work=ടെക്സ്റ്റ്എഡിറ്റേഴ്സ്.ഓർഗ്|accessdate=30 സെപ്റ്റംബർ 2012|language=ഇംഗ്ലീഷ്|format=html|date=2012-07-14|quote=The WordStar keymap (see WordStarDiamond) was designed to be fully functional without a mouse or using the cursor keys. Everything could be done from the main keyboard. The command set for cursor/page/screen movement, deletion, and block operations was intuitive and easy to learn. Without the need to take one's hands off the keyboard, the skilled typist could edit more quickly than with Microsoft Word or many other competitors. This command set was adopted by Borland in its TurboPascal product. Today, VisualStudio (Microsoft) and MultiEdit (American Cybernetics) include WordStar emulation.}}</ref> [[ഐ.ബി.എം. പി.സി.]], കമ്പ്യൂട്ടിങ് മേഖലയിൽ ആധിപത്യം പുലർത്താനാരംഭിച്ചപ്പോൾ, വേഡ്സ്റ്റാറിന്റെ വഹനീയമായ രൂപകൽപനമൂലം, എല്ലാത്തരം കമ്പ്യൂട്ടർ രൂപകൽപനകളിലും പ്രവർത്തിക്കുന്നതരം പുതിയ സവിശേഷതകൾ ഇതിൽ ഉൾക്കൊള്ളിക്കുന്നത് ബുദ്ധിമുട്ടായി മാറി. കമ്പ്യൂട്ടിങ് രംഗത്തെ സാങ്കേതികമുന്നേറ്റങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് പതിപ്പുകൾ പുതുക്കാതിരുന്നതുമൂലം, 1980-കളുടെ തുടക്കത്തിൽ വേഡ് പ്രോസസിങ് രംഗത്ത് വേഡ്സ്റ്റാർ നേടിയ മേൽക്കൈ, ആ ദശകത്തിന്റെ അവസാനത്തോടെ [[വേഡ് പെർഫെക്റ്റ്]] കൈയടക്കി. == ചരിത്രം == ===തുടക്കം=== വേഡ്സ്റ്റാറിന്റെ നിർമ്മാതാക്കളായ [[മൈക്രോപ്രോ ഇന്റർനാഷണൽ|മൈക്രോപ്രോ ഇന്റർനാഷണൽ കോർപ്പറേഷന്റെ]] ഉടമയായ [[Seymour I. Rubinstein|സെയ്മൂർ റൂബിൻസ്റ്റീൻ]] തുടക്കത്തിൽ [[IMSAI|ഇംസായി]] എന്ന ആദ്യകാല മൈക്രോകമ്പ്യൂട്ടർ കമ്പനിയിലെ ജോലിക്കാരനായിരുന്നു. അവിടെ [[ഡിജിറ്റൽ റിസർച്ച്|ഡിജിറ്റൽ റിസർച്ചുമായും]] [[മൈക്രോസോഫ്റ്റ്|മൈക്രോസോഫ്റ്റുമായും]] സോഫ്റ്റ്‌വേർ സംബന്ധമായ കരാറുകൾക്കായുള്ള കൂടിയാലോചനയായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രധാനചുമതല. ഇംസായിലെ ജോലി ഉപേക്ഷിച്ച റൂബിൻസ്റ്റീൻ 1978 സെപ്റ്റംബറിൽ മൈക്രോപ്രോ സ്ഥാപിച്ചു. ഈ കമ്പനിയിലെ പ്രോഗ്രാമറായ [[ജോൺ റോബിൻസ് ബാർനബി]], ''വേഡ്മാസ്റ്റർ'' എന്ന പേരിൽ ഒരു വേഡ് പ്രോസസറും ''സൂപ്പർസോർട്ട്'' എന്ന പേരിൽ ഒരു [[സോർട്ടിങ്]] പ്രോഗ്രാമും വികസിപ്പിച്ചു. ഇവ രണ്ടും [[ഇന്റൽ 8080]] [[അസെംബ്ലി ഭാഷ|അസെംബ്ലി ഭാഷയിലാണ്]] തയ്യാറാക്കിയിരുന്നത്.<ref name="bergin2006">{{cite journal | title=The Origins of Word Processing Software for Personal Computers: 1976-1985 | author=Bergin, Thomas J. | journal=IEEE Annals of the History of Computing | year=2006 | month=Oct-Dec | volume=28 | issue=4 | pages=32–47 | doi=10.1109/MAHC.2006.76}}</ref> === വേഡ്സ്റ്റാർ === അക്കാലത്തെ [[ഐ.ബി.എം.|ഐ.ബി.എമ്മിന്റെയും]] [[ക്സെറോക്സ്|ക്സെറോക്സിന്റെയും]] [[Wang Laboratories|വാങ് ലബോറട്ടറീസിന്റെയും]] [[വേഡ്പ്രോസസിങ് യന്ത്രം|വേഡ്പ്രോസസിങ് യന്ത്രങ്ങളിലെ]] സവിശേഷതകൾ ഉൾക്കൊണ്ടുകൊണ്ട് ബാർനബി തന്റെ പ്രോഗ്രാം പരിഷ്കരിച്ച് അത് [[സി.പി./എം.]] ഓപ്പറേറ്റിങ് സിസ്റ്റത്തിൽ പ്രവർത്തിപ്പിക്കാൻ പാകത്തിലാക്കി. ഈ ഉൽപ്പന്നം വേഡ്സ്റ്റാർ എന്ന പേരിൽ 1979 ജൂൺ മുതൽ മൈക്രോപ്രോ വിൽക്കാനാരംഭിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref name="bergin2006"/><ref name="ieeetimeline">{{cite web | url=http://www.computer.org/portal/web/computingnow/annals/extras/wordvol28n4 | title=Word Processing Timeline | accessdate=March 6, 2011 | author=Bergin, Thomas J. | date=Oct-Dec 2006 | publisher=IEEE Annals of the History of Computing | archive-date=2012-10-11 | archive-url=https://web.archive.org/web/20121011130022/http://www.computer.org/portal/web/computingnow/annals/extras/wordvol28n4 | url-status=dead }}</ref><ref name="wordstar.org">Michael Petrie, [http://www.wordstar.org/index.php/wordstar-history "A Potted History of WordStar"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130109062753/http://www.wordstar.org/index.php/wordstar-history |date=2013-01-09 }}, 2011</ref> സി.പി./എം. ഓപ്പറേറ്റിങ് സിസ്റ്റത്തിനുവേണ്ടി ലഭ്യമായിരുന്ന ഏറ്റവും മികച്ചതും ഉപയോഗിക്കാൻ എളുപ്പവുമായ വേഡ് പ്രോസസറായിരുന്നു വേഡ്സ്റ്റാർ. 1981-ൽ വേഡ്സ്റ്റാറിന്റെ 2.26 പതിപ്പ്, പ്രസിദ്ധമായ [[Osborne 1|ഓസ്ബോൺ 1]] പോർട്ടബിൾ കമ്പ്യൂട്ടറിനോടൊപ്പം ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നു.<ref name="osborne1">[http://www.answers.com/topic/osborne-i Osborne I], The Osborne 1 came with a bundle of application software, including WordStar.</ref> അങ്ങനെ പെട്ടെന്നുതന്നെ സി.പി./എമ്മിനുവേണ്ടിയുള്ള [[de facto standard|പ്രദമദൃഷ്ടാലുള്ള മാനക]] വേഡ്പ്രോസസറായി വേഡ്സ്റ്റാർ മാറുകയായിരുന്നു.<ref name="standard">[http://www.fundinguniverse.com/company-histories/WordPerfect-Corporation-Company-History.html WordPerfect Corporation]</ref> വേഡ്സ്റ്റാർ 4 ആയിരുന്നു സി.പി./എമ്മിനുവേണ്ടിയുള്ള അവസാനത്തെ വേഡ്സ്റ്റാർ പതിപ്പ്. ===ഡോസ്=== [[ഡോസ്|ഡോസിനു]] വേണ്ടിയുള്ള വേഡ്സ്റ്റാർ പതിപ്പ് 3.0, 1982 ഏപ്രിലിൽ പുറത്തിറങ്ങി.<ref name="wordstar.org"/> ഈ പതിപ്പ്, യഥാർത്ഥ സി.പി./എം. പതിപ്പിനോട് സമാനമായിരുന്നു. [[IBM PC|ഐ.ബി.എം. പി.സി.]] കീബോഡിൽ [[കഴ്സർ]] നീക്കത്തിനായി [[അമ്പടയാള കീകൾ]] ഉണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും, ഈ ആവശ്യത്തിനായി വേഡ്സ്റ്റാറിൽ പരമ്പരാഗതമായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന "വേഡ്സ്റ്റാർ ഡയമണ്ടും"{{സൂചിക|൧}} മറ്റു കണ്ട്രോൾ കീ സമ്മിശ്രണങ്ങളും ഈ പതിപ്പിലും നിലനിർത്തിയിരുന്നു. ഇത് മുൻ സി.പി./എം. ഉപയോക്താക്കൾക്ക് പെട്ടെന്ന് ഡോസ് പതിപ്പുമായി ഇണങ്ങിച്ചേരാൻ സാഹചര്യമൊരുക്കി. വേഡ്സ്റ്റാറിലെ ''നോൺ-ഡോക്യുമെന്റ് മോഡ്'' ഉപയോഗിച്ച് ഫോർമാറ്റിങ് ഒന്നുമില്ലാത്ത തനതു [[ടെക്സ്റ്റ് ഫയൽ|ടെക്സ്റ്റ് ഫയലുകൾ]] നിർമ്മിക്കാമായിരുന്നു. ഇത് പ്രോഗ്രാമുകൾ തയ്യാറാക്കുന്നതിനായി പ്രോഗ്രാമർമാർക്കിടയിലും വേഡ്സ്റ്റാറിനെ പ്രിയങ്കരമാക്കി. സി.പി./എം. പതിപ്പുകൾ പോലെത്തന്നെ ഡോസിനുവേണ്ടിയുള്ള വേഡ്സ്റ്റാർ പതിപ്പുകളും [[ഐ.ബി.എം. പി.സി.|ഐ.ബി.എം. പി.സികൾക്ക്]] മാത്രമായായിരുന്നില്ല രൂപകൽപ്പന ചെയ്തത്, മറിച്ച് ഏതൊരു [[എക്സ്86]] കമ്പ്യൂട്ടറിലും ഓടുന്നരീതിയിലായിരുന്നു അതിന്റെ നിർമ്മാണം. അതായത് ബയോസോ നേരിട്ട് ഹാർഡ്വെയർ നിയന്ത്രണമോ നടത്താതെ [[ഡോസ് എ.പി.ഐ.|ഡോസ് എ.പി.ഐകൾ]] മാത്രമുപയോഗിച്ചാണിത് വികസിപ്പിച്ചത്. ഡോസ് പ്രോഗ്രാമുകൾക്ക് പരമാവധി [[640കെ.ബി.]] റാം വരെ ഉപയോഗിക്കാമായിരുന്നെങ്കിലും, വേഡ്സ്റ്റാറിന്റെ ആദ്യത്തെ ഡോസ് പതിപ്പ് സി.പി./എം. പതിപ്പിനെ പരിഷ്കരിച്ചെടുത്തതിനാൽ വെറും 64 കെ.ബി. റാം മാത്രമേ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നുള്ളൂ. ഈ കുറഞ്ഞ വലിപ്പം മൂലം, ഡോസിന്റെ [[റാം ഡിസ്ക്]] സൗകര്യം ഉപയോഗപ്പെടുത്തി, വേഡ്സ്റ്റാർ പ്രോഗ്രാം ഫയലുകളെയും, ഡോക്യുമെന്റ് ഫയലുകളെയും ഡിസ്കിൽനിന്നും റാമിലേക്ക് പകർത്തി, അവിടെനിന്ന് അതിവേഗത്തിൽ പ്രവർത്തിപ്പിക്കാനും ഉപയോക്താക്കൾക്ക് സാധിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ തിരുത്തിയ ഡോക്യുമെന്റ് ഫയലുകളും ഇതേ റാംഡിസ്കിൽത്തന്നെയേ ശേഖരിക്കപ്പെടുകയുള്ളൂ എന്നതിനാൽ കമ്പ്യൂട്ടർ റീബൂട്ട് ചെയ്യുന്നതിനുമുൻപ് ഡോക്യുമെന്റ് ഫയലുകൾ ഡിസ്കിലേക്ക് പകർത്തേണ്ടതുണ്ടായിരുന്നു. 1983-ഓടെ വേഡ്സ്റ്റാർ, വേഡ്പ്രോസസിങ് വിപണിയിൽ ഏറ്റവും മുന്നിലെത്തി.<ref name="biggest">[http://www.dvorak.org/blog/whatever-happened-to-wordstar-2 John C. Dvorak].</ref> 1984-ൽ വിറ്റുവരവ് 7 കോടി ഡോളറായിരുന്നു. അക്കാലത്തെ യു.എസിലെ ഏറ്റവും വലിയ സോഫ്റ്റ്‌വേർ കമ്പനിയായും മൈക്രോപ്രോ മാറി. ഇക്കാലത്തുതന്നെ വേഡ്സ്റ്റാറിന്റെ എതിരാളികളായ [[വേഡ്പെർഫെക്റ്റ്|വേഡ്പെർഫെക്റ്റും]] (1982) [[മൈക്രോസോഫ്റ്റ് വേഡ്|മൈക്രോസോഫ്റ്റ് വേഡും]] (1983) രംഗത്തെത്തിയിരുന്നുവെങ്കിലും എക്സ്86 കമ്പ്യൂട്ടറുകളിലെ വേഡ്സ്റ്റാറിന്റെ ആധിപത്യം 1985 വരെയെങ്കിലും തുടർന്നു. ===വേഡ്സ്റ്റാർ 2000=== ഐ.ബി.എമ്മിന്റെ ഡെഡിക്കേറ്റെഡ് [[വേഡ് പ്രോസസർ യന്ത്രം|വേഡ് പ്രോസസർ യന്ത്രമായിരുന്ന]] [[IBM Displaywriter System|ഐ.ബി.എം. ഡിസ്പ്ലേ റൈറ്ററിന്]] സമാനമായ [[ഡിസ്പ്ലേറൈറ്റ്]] എന്ന ഒരു സോഫ്റ്റ്‌വേർ, പി.സിക്കായി പുറത്തിറക്കുന്നു എന്ന പ്രഖ്യാപനമുണ്ടായതിനെത്തുടർന്ന്, മൈക്രോപ്രോ ഇതിനു സമാനമായ ഒരു സോഫ്റ്റ്വെർ 1984 ഡിസംബറിൽ രംഗത്തിറക്കി. ഇതാണ് വേഡ്സ്റ്റാർ 2000. പല പുതിയ സവിശേഷതകളും ഇതിൽ അവതരിപ്പിച്ചെങ്കിലും നിലവിലുള്ള വേഡ്സ്റ്റാർ പതിപ്പുകളിലെ ഡോക്യുമെന്റുകൾക്കനുരൂപമായിരുന്നില്ല എന്നതും സമ്പർക്കമുഖത്തിലെ മാറ്റങ്ങളും ഇതിന് തിരിച്ചടിയായി. ഈ പതിപ്പിന് കാര്യമായ പ്രചാരം സിദ്ധിച്ചില്ല. ഡോസിനും യുനിക്സിനും വേണ്ടി ഇതിന്റെ പതിപ്പുകൾ പുറത്തിറക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.{{സൂചിക|൨}} ===വേഡ്സ്റ്റാർ 4.0=== [[File:WordStar 4 CPM.JPG|thumb|1987-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ സി.പി./എമ്മിനുവേണ്ടിയുള്ള വേഡ്സ്റ്റാർ 4]] [[മൈക്രോപ്രോ|മൈക്രോപ്രോയിൽ]] നിന്നും പിരിഞ്ഞുപോയ ഒരുകൂട്ടം ജോലിക്കാർ ചേർന്ന് [[പീറ്റർ മീരോ|പീറ്റർ മീരോയുടെ]] നേതൃത്വത്തിൽ ആരംഭിച്ച ന്യൂസ്റ്റാർ എന്ന കമ്പനി 1983-ൽ [[ന്യൂവേഡ്]] എന്ന ഒരു വേഡ്പ്രോസസർ പുറത്തിറക്കിയിരുന്നു. വേഡ്സ്റ്റാറിനു സമാനമായിരുന്ന ഈ സോഫ്റ്റ്വെയറിൽ [[സ്പെൽചെക്ക്]] പോലുള്ള ചില അധികസൗകര്യങ്ങളുമുണ്ടായിരുന്നു. 1986 ഒക്ടോബറിൽ മൈക്രോപ്രോ, ന്യൂവേഡ് സോഫ്റ്റ്‌വേർ വിലക്കുവാങ്ങി. 1987-ലിറങ്ങിയ വേഡ്സ്റ്റാർ 4.0 പതിപ്പ് ന്യൂവേഡ് അടിസ്ഥാനമായുള്ളതായിരുന്നു. മായ്ച്ചത് തിരിച്ചെടുക്കാനും [[ബോൾഡ്]], [[ഇറ്റാലിക്സ്]] തുടങ്ങിയ അച്ചടിയിലെ പ്രത്യേകതകൾ സ്ക്രീനിൽ പ്രത്യേക നിറങ്ങളിൽ സൂചിപ്പിക്കുന്നതിനുമുള്ള സൗകര്യങ്ങൾ പുതിയ പതിപ്പിലുണ്ടായിരുന്നു. ഈ പതിപ്പ് '''വേഡ്സ്റ്റാർ പ്രൊഫഷണൽ 4.0''' എന്ന പേരിലും അറിയപ്പെട്ടിരുന്നു. ഡോസിനും സി.പി./എമ്മിനും വേണ്ടി ഈ പതിപ്പ് ലഭ്യമായിരുന്നു; സി.പി./എമ്മിനുവേണ്ടിയുള്ള അവസാനപതിപ്പുമായിരുന്നു ഇത്. പിൽക്കാല പതിപ്പുകൾ ഡോസിനുവേണ്ടി മാത്രമാണ് പുറത്തിറക്കിയത്. വേഡ്സ്റ്റാർ 4.0 പതിപ്പ് ജനകീയമായെങ്കിലും ഇതിന് ചില പോരായ്മകളും ഉണ്ടായിരുന്നു. ഡോസിനുവേണ്ടിയുള്ള പതിപ്പ് [[ഐ.ബി.എം. പി.സി.]] അനുരൂപികൾക്ക് വേണ്ടി മാത്രമായി നിജപ്പെടുത്തിയിരുന്നു (അതായത് വേഡ്സ്റ്റാർ പ്രവർത്തിക്കുന്നതിന് വെറും ഡോസ് മാത്രം ഉണ്ടായിരുന്നാൽ പോരായിരുന്നു).<ref name=compatibility>{{cite web|title=Wordstar on Generic MS-DOS Systems - Patching for ASCII terminal based systems|url=http://www.kiblerelectronics.com/tcj/archive/tcj_32.pdf|work=ദ കമ്പ്യൂട്ടർ ജേണൽ - ലക്കം 32|publisher=ആർട്ട് കാൾസൺ|accessdate=30 സെപ്റ്റംബർ 2012|author=ഫിൽ ഹെസ്|page=32|language=ഇംഗ്ലീഷ്|format=pdf|year=1988|quote=As with most software nowadays for MS-DOS systems, Micropro's WordStar 4.0 assumes IBM Compatibility right out of the box..... MS-DOS alone is not enough to run WordStar 4.0 as distributed}}</ref> ഇതിലാകട്ടെ ഡോസ് 1.x നുവേണ്ടിയുള്ള എ.പി.ഐകൾ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നതിനാൽ [[ഉപഡയറക്റ്ററി|ഉപഡയറക്റ്ററികൾ]], ഹാർഡ്‌ഡിസ്ക് തുടങ്ങിയ പുതിയ ഡോസ് പതിപ്പുകളുടെ സമ്പൂർണ്ണസവിശേഷതകൾ ഇതിനുപയോഗപ്പെടുത്താനുമായിരുന്നില്ല. === മേധാവിത്വം നഷ്ടപ്പെടുന്നു === പരമ്പരാഗത വേഡ്സ്റ്റാറിന്റെ 3.3 പതിപ്പിനുശേഷം 4.0 പതിപ്പ് പുറത്തിറങ്ങുന്നതിന് നാലുവർഷത്തോളം സമയമെടുത്തു. ഇക്കാലയളവിൽ എതിരാളികളായിരുന്ന [[മൈക്രോസോഫ്റ്റ് വേഡ്|മൈക്രോസോഫ്റ്റ് വേഡിന്റെയും]] [[വേഡ് പെർഫെക്റ്റ്|വേഡ് പെർഫെക്റ്റിന്റെയും]] നാലുവീതം പതിപ്പുകൾ പുറത്തിറക്കുകയും<ref name="ieeetimeline"/> വേഡ്സ്റ്റാറിന്റെ വിപണിവിഹിതം കൈയടക്കിക്കൊണ്ടുമിരുന്നു. വേഡ്സ്റ്റാർ നാലാം പതിപ്പ് പൂറത്തിറങ്ങുമ്പോഴേക്കും ആധുനികസൗകര്യങ്ങളടങ്ങിയ വേഡ്പെർഫെക്റ്റ്, ഡോസ് കമ്പ്യൂട്ടറുകളിലെ വേഡ്പ്രോസസിങ് രംഗത്ത് മുൻപന്തിയിലെത്തി.<ref>Will WordPerfect for Windows steal the crown? Computer Shopper, 1 February 1992, Daniel J. Rosenbaum [http://www.highbeam.com/doc/1G1-11726240.html Copy from HighBeam Research] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121026113935/http://www.highbeam.com/doc/1G1-11726240.html |date=2012-10-26 }}</ref> മൈക്രോപ്രോ മേധാവിയായിരുന്ന [[സെയ്മൂർ റൂബിൻസ്റ്റീൻ]] 1984-ൽ അസുഖം മൂലം കമ്പനിയുടെ നിയന്ത്രണത്തിൽ നിന്നും പിൻവാങ്ങിയത് ഇതിനൊരു പ്രധാനകാരണമായിരുന്നു.<ref name="wordstar.org"/> വേഡ്സ്റ്റാർ 4.0-ത്തിനു ശേഷം, 5.0, 5.5, 6.0, 7.0 എന്നീ പതിപ്പുകളും ഡോസിനുവേണ്ടി പുറത്തിറക്കിയിരുന്നു. ഇവയിലൂടെ വിപണിപങ്കാളിത്തം കുറച്ചൊക്കെ തിരിച്ചുപിടിക്കാനും വേഡ്സ്റ്റാറിനായി. ഡോസിനു വേണ്ടിയുള്ള അവസാനത്തെ വേഡ്സ്റ്റാർ പതിപ്പ് (7.0 റിവിഷൻ ഡി) 1992 ഡിസംബറിലാണ് പുറത്തിറങ്ങിയത്. ഇതിനുമുമ്പേ മൈക്രോപ്രോ കമ്പനിയുടെ പേരുതന്നെ [[വേഡ്സ്റ്റാർ ഇന്റർനാഷണൽ]] എന്നാക്കി മാറ്റിയിരുന്നു. === വിൻഡോസിനായുള്ള വേഡ്സ്റ്റാർ === വിജയകരമായിരുന്ന [[മൈക്രോസോഫ്റ്റ് വിൻഡോസ് 3.0]]-നുവേണ്ടി ഒരു വേഡ്സ്റ്റാർ പതിപ്പുണ്ടാക്കണോ എന്ന കാര്യത്തിൽ തീരുമാനമെടുക്കാൻ മറ്റനവധി വിഖ്യാത ഡോസ് ആപ്ലിക്കേഷൻ നിർമ്മാതാക്കളെപ്പോലെത്തന്നെ വേഡ്സ്റ്റാർ ഇന്റർനാഷണലും കാലതാമസം വരുത്തി.<ref>Beleaguered WordStar poised to rebound if management can spark user demand, Software Industry Report, 4 November 1991 [http://www.highbeam.com/doc/1G1-11525539.html Copy from HighBeam Research] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121026113940/http://www.highbeam.com/doc/1G1-11525539.html |date=2012-10-26 }}</ref> നിലവിലുണ്ടായിരുന്ന ''ലീഗസി'' എന്ന ഒരു വിൻഡോസിനുവേണ്ടിയുള്ള ഒരു വേഡ് പ്രോസസർ വാങ്ങി അതിൽ മാറ്റം വരുത്തി '''വേഡ്സ്റ്റാർ ഫോർ വിൻഡോസ്''' എന്ന പേരിൽ 1991-ൽ പുറത്തിറക്കി. '''വേഡ്സ്റ്റാർ പ്രൊഫഷണൽ റൈറ്റർ''' എന്ന പേരിലും ഇത് പുറത്തിറിക്കിയിരുന്നു. വളരെ പ്രശംസക്ക് പാത്രമായ ഉൽപ്പന്നമായിരുന്നു ഇത്. വിലയേറിയ [[ഡെസ്ക്ടോപ്പ് പബ്ളിഷിങ്]] സോഫ്റ്റ്വെയറുകളിൽ മാത്രം കണ്ടുവന്നിരുന്ന പല സവിശേഷതകളും ഇതിലുണ്ടായിരുന്നു.<ref>WordStar for Windows is a good deal, Computer Shopper, 1 January 1992, Steve Gilliland [http://www.highbeam.com/doc/1G1-11669124.html Copy from HighBeam Research] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121026113948/http://www.highbeam.com/doc/1G1-11669124.html |date=2012-10-26 }}</ref> എങ്കിലും ഇത് പുറത്തിറങ്ങാനുണ്ടായ കാലതാമസം, വിൻഡോസിനുവേണ്ടിയുള്ള പ്രഥമദൃഷ്ട്യാലുള്ള വേഡ്പ്രോസസർ എന്ന സ്ഥാനമുറപ്പിക്കാൻ [[മൈക്രോസോഫ്റ്റ് വേഡ്|മൈക്രോസോഫ്റ്റ് വേഡിന്]] സൗകര്യമൊരുക്കി.<ref>Is the boom (almost) over? (indications that the market for Windows-based applications is slowing down), Soft-Letter, 20 October 1992 [http://www.highbeam.com/doc/1G1-12812715.html Copy from highbeam Research] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121026113957/http://www.highbeam.com/doc/1G1-12812715.html |date=2012-10-26 }}</ref> ===പിൻമാറ്റം=== വേഡ്സ്റ്റാർ നിലവിൽ [[Houghton Mifflin Harcourt Learning Technology|ഹോട്ടൺ മിഫ്ലിൻ ഹാർകോർട്ട് ലേണിങ് ടെക്നോളജിയുടെ]] ഭാഗമായ റിവർഡീപ് ഇൻകോർപ്പറേറ്റഡ് എന്ന വിദ്യാഭ്യാസ-കൺസ്യൂമർ സോഫ്റ്റ്‌വേർ കമ്പനിയുടെ ഉടമസ്ഥതയിലാണ്.<ref name="Riverdeep">[http://www.wordstar.org/wordstar/history/history.htm Riverdeep] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20040402155219/http://www.wordstar.org/wordstar/history/history.htm |date=2004-04-02 }}, There was some uncertanty as to whether Gores Technology Group or Riverdeep now owned WordStar, but the consensus is that it is Riverdeep.</ref> വേഡ്സ്റ്റാറിന്റെ ഉടമകൾ ഇപ്പോൾ അത് വികസിപ്പിക്കുകയോ വിൽക്കുകയോ ചെയ്യുന്നില്ല. എങ്കിലും നിരവധിയാളുകൾ അത് തുടർന്നും ഉപയോഗിച്ചുപോന്നു. 1996 മേയിൽ നിലവിൽവന്ന വേഡ്സ്റ്റാർ യൂസേഴ്സ് ഗ്രൂപ്പ് മെയിലിങ് ലിസ്റ്റിലൂടെ നൂറുകണക്കിന് വേഡ്സ്റ്റാർ ഉപയോക്താക്കൾ പരസ്പരം സാങ്കേതികസഹായങ്ങൾ പങ്കുവെച്ചിരുന്നു. ഈ മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് 2009 വരെ നിലനിന്നിരുന്നു. പ്രമുഖ എഴുത്തുകാരടക്കമുള്ള യാഥാസ്ഥിതികരായ അനവധി ആദ്യകാല ഉപയോക്താക്കൾ ഇപ്പോഴും വേഡ്സ്റ്റാർ ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്.<ref name=feigenson764>[http://feigenson.us/blog/?p=764 William F Buckley and WordStar]</ref><ref>http://www.sfwriter.com/2009/06/rjs-on-wordstar-cited-in-paper-about.html</ref><ref>http://grrm.livejournal.com/197075.html</ref> == സവിശേഷതകൾ == === സമ്പർക്കമുഖം === എഴുതാനുള്ള സോഫ്റ്റ്വെയറിന്റെ ഉദാത്തമാതൃകയാണ് വേഡ്സ്റ്റാർ എന്ന് ഇപ്പോഴും പലരും വിലയിരുത്തുന്നുണ്ട്.<ref name=zdnet>{{cite web|title=In the beginning, there was the word processor|url=http://www.zdnet.com/blog/btl/in-the-beginning-there-was-the-word-processor/71208|work=സെഡ്.ഡി.നെറ്റ്|publisher=http://www.zdnet.com|accessdate=5 ഒക്ടോബർ 2012}}</ref> ഒരു തരത്തിലുള്ള അക്ഷരങ്ങൾ മാത്രം പ്രദർശിപ്പിക്കാനാകുന്ന ഡിസ്‌പ്ലേ ഉപകരണങ്ങൾക്കായി നിർമ്മിച്ചിരുന്നതിനാൽ, അച്ചടിക്കുന്ന രൂപത്തിൽത്തന്നെ സ്ക്രീനിൽ കാണിക്കുക എന്ന [[WYSIWYG|വൈസിവിഗ്]] ഫോർമാറ്റിങിന് ഇതിൽ പ്രാധാന്യം ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. [[പ്രമാണം:Wordstar-Menu.PNG|ലഘു|മുകൾഭാഗത്തുള്ള വേഡ്സ്റ്റാറിന്റെ ഓൺസ്ക്രീൻ മെനുവും താഴെയുള്ള എഴുത്തിൽ കടുപ്പിച്ചെഴുതിയതും ചെരിച്ചെഴുതിയതും അടിവരയിട്ടതുമായ വാക്കുകൾ യഥാക്രമം ''^B'', ''^Y'', ''^S'' എന്നീ ചിഹ്നങ്ങൾക്കിടയിൽ സൂചിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നത് ശ്രദ്ധിക്കുക]] വേഡ്സ്റ്റാറിന്റെ ടെക്സ്റ്റ്മോഡ് പതിപ്പുകൾ ഇൻസ്റ്റോൾ ചെയ്ത് ഉപയോഗിക്കാനാരംഭിക്കുമ്പോൾ സ്ക്രീനിന്റെ മുകൾഭാഗത്തെ മൂന്നിലൊന്നു ഭാഗവും നിർദ്ദേശങ്ങളുടെ കുറുക്കുവഴികൾ സൂചിപ്പിക്കുന്ന [[മെനു (കമ്പ്യൂട്ടിങ്)|മെനുവും]] അതിന്റെ മുകളിലുള്ള വരിയിൽ തിരുത്തിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഫയലിന്റെ പേരും [[കഴ്സർ|കഴ്സറിന്റെ]] സ്ഥാനവും ആയിരിക്കും പ്രദർശിപ്പിക്കപ്പെടുക. ഉപയോക്താവിന്റെ എഴുത്ത് സ്ക്രീനിന്റെ താഴെയുള്ള മൂന്നിൽ രണ്ടുഭാഗത്തായിരിക്കും കാണുക. മെനുവിലെ ഉള്ളടക്കം അപ്പപ്പോൾ അമർത്തുന്ന കീകൾക്കനുസരിച്ച് മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കും. അതായത് Ctrl+k ടൈപ്പ് ചെയ്താൽ ഈ സമ്മിശ്രണത്തിൽ ആരംഭിക്കുന്ന നിർദ്ദേശങ്ങൾ മാത്രം (Ctrl+kb, Ctrl+kk തുടങ്ങിയവ) മെനുവിൽ പ്രദർശിപ്പിക്കും. സഹായനിലകൾ അനുയോജ്യമായ രീതിയിൽ ക്രമീകരിച്ച് ഈ മെനു പ്രദർശിപ്പിക്കുന്ന ഭാഗവും ഉപയോക്താവിന്റെ എഴുത്തിനായി ലഭ്യമാക്കാനാവും. കീബോഡ് കുറുക്കുവഴിയുടെ ആദ്യത്തെ അക്ഷരങ്ങൾ ടൈപ്പ് ചെയ്യുന്നതിനനുസരിച്ച് അൽപനേരം മാത്രം ഈ സഹായകമെനു പ്രദർശിപ്പിക്കാവുന്ന രീതിയിൽ ഇത് ക്രമീകരിക്കാം. ഉപയോക്താവ് വേഡ്സ്റ്റാർ നിർദ്ദേശങ്ങളിൽ ചിരപരിചിതനായി മാറിയാൽ എല്ലാ [[ഓൺസ്ക്രീൻ മെനു]] പ്രദർശനങ്ങളും ഒഴിവാക്കി സ്ക്രീൻ മുഴുവനായും ഉപയോക്താവിന്റെ എഴുത്തിനായി ഉപയോഗിക്കുകയുമാകാം. ആദ്യകാല [[computer terminal|കമ്പ്യൂട്ടർ ടെർമിനലുകളിലോ]] വേഡ്സ്റ്റാർ വികസിപ്പിക്കുന്ന കാലത്തെ മൈക്രോ കമ്പ്യൂട്ടറുകളിലോ [[ഫങ്ഷൻ കീ|ഫങ്ഷൻ കീകളുടെ]] നിരയോ [[കഴ്സർ നീക്കം|കഴ്സർ നീക്കത്തിനുള്ള]] കീകളോ (ഉദാഹരണം [[അമ്പടയാള കീകൾ]], [[പേജ്അപ്]]/[[പേജ് ഡൗൺ|ഡൗൺ]] തുടങ്ങിയവ) ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. അതുകൊണ്ട് [[കണ്ട്രോൾ കീ|കണ്ട്രോൾ കീയോടൊപ്പം]] അക്ഷരങ്ങൾ ചേർത്ത സമ്മിശ്രണങ്ങളായിരുന്നു വേഡ്സ്റ്റാർ നിർദ്ദേശങ്ങൾക്കും കഴ്സർ നീക്കത്തിനും ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത്. [[ടച്ച്ടൈപ്പിങ്|ടച്ച്ടൈപ്പിസ്റ്റുകളുടെ]] കാര്യത്തിലാകട്ടെ, [[ഹോം കീകൾ|ഹോം കീകളിൽ]] നിന്ന് വിരലെടുത്ത് ഫങ്ഷൻ കീകളിലേക്കും കഴ്സർ കീകളിലേക്കും വിരലുകളെത്തിക്കുന്നത് ടൈപ്പിങ് ഒഴുക്ക് തടസപ്പെടുത്തുമെന്നതിനാൽ വേഡ്സ്റ്റാറിന്റെ ഈ രീതിയോട് അവർ തികഞ്ഞ ആഭിമുഖ്യം പുലർത്തി. ഉദാഹരണമായി '''വേഡ്സ്റ്റാർ ഡയമണ്ട്'''{{സൂചിക|൧}} എന്നറിയപ്പെടുന്ന Ctrl-നൊപ്പം S, E, D, X എന്നീകീകളുടെ സമ്മിശ്രണം കഴ്സറിനെ യഥാക്രമം ഓരോ അക്ഷരം ഇടത്തോട്ടും വലത്തോട്ടു ഓരോ വരി മുകളിലോട്ടും താഴോട്ടും നീക്കിയിരുന്നു. ഡയമണ്ടിന് തൊട്ടു പുറത്തുള്ള A/F കീകളുടെ Ctrl-ഉമായുള്ള സമ്മിശ്രണമുപയോഗിച്ച് കഴ്സറിനെ ഒരു വാക്ക് ഇടത്തേക്കോ വലത്തേക്കോ നീക്കാം. ഡയമണ്ടിന്റെ മുകളിലും താഴെയുമായി വലതുവശത്തുള്ള R, C കീകളുപയോഗിച്ച് പേജ്അപ്/ഡൗൺ സൗകര്യം ലഭ്യമാക്കിയിരിക്കുന്നു. Ctrl+Q നു ശേഷം മേൽപ്പറഞ്ഞ കീകൾ അമർത്തുന്നതുവഴി കഴ്സർ വരിയുടെ തുടക്കം/അവസാനം, ഡോക്യുമെന്റിന്റെ തുടക്കം/അവസാനം എന്നീ സ്ഥാനങ്ങളിലേക്കെത്തിക്കാം. [[ഡിലിറ്റ്]], [[ബാക്ക്സ്പേസ്]] എന്നിവക്കായി Ctrl+H ആണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. [[കടുപ്പിച്ചെഴുതൽ]] (Ctrl+PB), [[ചെരിച്ചെഴുതൽ]] (Ctrl+PI/Ctrl+PY), അച്ചടിക്കൽ (Ctrl+KP), [[cut, copy & paste|പകർത്താനും (Ctrl+KC) മുറിച്ചുമാറ്റാനുമായി]] (Ctrl+KY) [[ടെക്സ്റ്റ് തിരഞ്ഞെടുക്കൽ]] (Ctrl+KB, Ctrl+KK), ഡിസ്കിലേക്ക് [[സേവ് ചെയ്യുക]] (Ctrl+KS), തിരിച്ചെടുക്കുക തുടങ്ങിയ ആവശ്യങ്ങളെക്കെല്ലാം ഇത്തരത്തിലുള്ള കീബോഡ് കുറുക്കുവഴികൾ തന്നെയാണ് വേഡ്സ്റ്റാറിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നത്.<ref name=commandlist>{{cite web|title=Command List (Full Version)|url=http://www.wordstar.org/index.php/wordstar-emulator/support/wordstar-commands/68-wordstar-emulator-full-version-command-list|work=വേഡ്സ്റ്റാർ.ഓർഗ്|accessdate=5 ഒക്ടോബർ 2012|archive-date=2012-12-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20121204194409/http://www.wordstar.org/index.php/wordstar-emulator/support/wordstar-commands/68-wordstar-emulator-full-version-command-list|url-status=dead}}</ref> [[ഫോർമാറ്റിങ്|ഫോർമാറ്റ്]] ചെയ്ത അക്ഷരങ്ങൾ ''^B'' (കടുപ്പിച്ചെഴുതിയത്), ''^Y'' (ചെരിച്ചെഴുതിയത്), ''^S'' (അടിവരയിട്ടത്) എന്നീ ചിഹ്നങ്ങൾക്കിടയിലായിരിക്കും സ്ക്രീനിൽ കാണിക്കുക. ഇതിലെ മിക്കവാറും കീമിശ്രണങ്ങളും നേരിട്ട് ഓർത്തിരിക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ടുള്ളതാണെങ്കിലും ചില [[mnemonic|സൂത്രവാക്കുകളിലൂടെ]] അവ ഓർമ്മയിൽ സൂക്ഷിക്കാവുന്നതായിരുന്നു. ഉദാഹരണത്തിന് ടെക്സ്റ്റ് തിരഞ്ഞെടുക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന Ctrl+KB, Ctrl+KK എന്നിവ '''B'''loc'''K''' എന്നതിലെ ആദ്യത്തെയും അവസാനത്തെയും അക്ഷരങ്ങളായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. കടുപ്പിക്കാനായുള്ള Ctrl+PB, '''P'''rint-'''B'''old എന്ന വാക്യത്തിൽനിന്നുമൊക്കെ ഓർമ്മയിൽ നിർത്താവുന്നതാണ്. സ്ഥിരം ഉപയോക്താക്കൾ തുടർച്ചയായ ഉപയോഗത്തിലൂടെ ഈ കീ ക്രമങ്ങൾ അവരുടെ ടച്ച്ടൈപ്പിങ്ങിന്റെ ഭാഗമാക്കി മാറ്റി. [[IBM Personal Computer XT|പി.സി. എക്സ്.റ്റി.]] കാലഘട്ടത്തോടെ പഴയ കീബോഡിലെ [[കണ്ട്രോൾ കീ|കണ്ട്രോൾ]] കീയുടെ സ്ഥാനത്തേക്ക് (A-യുടെ തൊട്ടിടതുവശത്ത്) [[ക്യാപ്സ്‌ലോക്ക്]] കീ കൊണ്ടുവന്നതും, കണ്ട്രോൾ കീയെ കീബോഡിന്റെ എറ്റവും ഇടത്തേ അറ്റത്ത് താഴെയാക്കി മാറ്റുകയും ചെയ്തതുമൂലം വേഡ്സ്റ്റാറിന്റെ നിർദ്ദേശങ്ങൾ മുൻകാലവഴക്കത്തോടെ നൽകാനാവുന്നില്ലെന്ന് ചില ഉപയോക്താക്കൾക്ക് അഭിപ്രായമുണ്ട്. പലരും ഈ കീകളുടെ സ്ഥാനം സോഫ്റ്റ്‌വേർ സഹായത്തോടെ പഴയരീതിയിലേക്ക് മാറ്റി ഉപയോഗിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. മറ്റു ചില ഉപയോക്താക്കൾക്കാകട്ടെ [[സ്പേസ്ബാർ|സ്പേസ്ബാറിന്റെ]] ഇരുവശങ്ങളിലും രണ്ട് കണ്ട്രോൾ കീകൾ ഉള്ള ശൈലിയാണ് പഥ്യം; ഇങ്ങനെയാകുമ്പോൾ പെരുവിരലുകൾ ഉപയോഗിച്ച് കണ്ട്രോൾ അമർത്തി മറ്റ് എട്ടുവിരലുകൾ ഉപയോഗിച്ച് ടച്ച് ടൈപ്പിങ് നടത്താം. ചുരുക്കത്തിൽ വേഡ്സ്റ്റാറിലെ കീബോഡ് ഉപയോഗത്തെ രണ്ടായി തിരിക്കാം # സാധാരണഗതിയിൽ കീബോഡ് ഉപയോഗിച്ച് അക്ഷരങ്ങളും സംഖ്യകളും ചിഹ്നങ്ങളും എഴുതാം # [[കണ്ട്രോൾ കീ]] അമർത്തിപ്പിടിച്ചുള്ള കീബോഡ് നിർദ്ദേശങ്ങളിലൂടെ ഫോർമാറ്റിങ്ങും മറ്റു നിർദ്ദേശങ്ങളും പ്രാവർത്തികമാക്കാം. ആപേക്ഷികമായ ചില പ്രശ്നങ്ങലും വേഡ്സ്റ്റാറിനുണ്ട്. ഒരു ഡോക്യുമെന്റിൽ നേരത്തെ ടൈപ്പ് ചെയ്ത വരികളിൽ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തിയാൽ വരികൾ ശരിയായി അരികുകളോട് യോജിച്ചുനിൽക്കില്ല. അതുകൊണ്ട് മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തിയതിനുശേഷം പ്രത്യേകനിർദ്ദേശം നൽകി വീണ്ടും ഫോർമാറ്റ് ചെയ്യേണ്ടതുണ്ട്. എന്നിരുന്നാലും ആവശ്യമായ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തി ഡോക്യുമെന്റിൽ മൊത്തമായി ഈ നിർദ്ദേശം ഒറ്റയടിക്ക് പ്രാവർത്തികമാക്കാവുന്നതാണ്. വേഡ്സ്റ്റാറിന്റെ ഇത്തരത്തിലുള്ള പല പ്രശ്നങ്ങളും [[#വേഡ്സ്റ്റാർ 2000|വേഡ്സ്റ്റാർ 2000]] പതിപ്പിലെ പുതിയ സമ്പർക്കമുഖത്തിൽ പരിഹരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇതിൽ ഖണ്ഡികകളുടെ ഫോർമാറ്റിങ് ടൈപ്പ് ചെയ്തുകൊണ്ടിരിക്കേതന്നെ തനിയേ നടപ്പാകും. മിക്ക കുറുക്കുവഴികളും ലളിതവുമാക്കിയിരുന്നു ഉദാഹരണത്തിന് Ctrl+RW ഒരു വാക്ക് ഒഴിവാക്കാനും (Remove Word), ഒരു വരിയിൽ കഴ്സറിന് വലതുവശത്തുള്ളതെല്ലാം ഒഴിവാക്കാൻ Ctrl+RR-ഉം (Remove Right side), ഒരു വാചകം ഒഴിവാക്കുന്നതിന് Ctrl+RS-ഉം (Remove Sentence) ഒക്കെയായിരുന്നു ഇതിൽ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത്. Ctrl+BB (Block Begin), Ctrl+BE (Block End) എന്നീ നിർദ്ദേശങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് ഒരു ഖണ്ഡം തിരഞ്ഞെടുത്ത് ഡോക്യുമെന്റിന്റെ മറ്റേതെങ്കിലും ഭാഗത്തുപോയി നേരത്തേ തിരഞ്ഞെടുത്ത ഖണ്ഡത്തെ ആവശ്യാനുസരണം Ctrl+BC (Block Copy) ഉപയോഗിച്ച് പകർത്താൻ വേഡ്സ്റ്റാർ 2000-ത്തിലാകും. ഈ രീതിയിൽ ടെക്സ്റ്റ് പകർത്താനനുവദിക്കുന്ന അപൂർവ്വം സമ്പർക്കമുഖങ്ങളിലൊന്നാണ് വേഡ്സ്റ്റാർ. [[മൈക്രോസോഫ്റ്റ് വേഡ്]] പോലുള്ള മറ്റു വേഡ്പ്രോസസറുകളിലെ മൗസ് ഉപയോഗിച്ചുള്ള ഹൈലൈറ്റ്-കോപ്പി-പേസ്റ്റ് രീതിയേക്കാൾ വേഡ്സ്റ്റാറിന്റെ ബ്ലോക്ക്-കോപ്പി രീതിയാണ് എളുപ്പമെന്ന് നിരവധി ഉപയോക്താക്കൾ കരുതുന്നു. ഇത്തരം മെച്ചപ്പെടുത്തലുകളുണ്ടായിരുന്നിട്ടും സമ്പർക്കമുഖത്തിലുണ്ടായ മാറ്റം ആദ്യകാലവേഡ്സ്റ്റാർ ഉപയോക്താക്കളെ പഴയ സമ്പർക്കമുഖത്തിൽത്തന്നെ (പഴയ പതിപ്പുകളിൽത്തന്നെ) തുടരാൻ പ്രേരിപ്പിച്ചതിനാൽ വേഡ്സ്റ്റാർ 2000-ത്തിന് കാര്യമായ പ്രതികരണം ഉളവാക്കാനായില്ല. === അധികസൗകര്യങ്ങൾ === ഒരേ രൂപത്തിലുള്ള എഴുത്തുതന്നെ നിരവധിയാളുകൾക്കായി അച്ചടിച്ചയക്കാനുള്ള സൗകര്യമാണ് [[മെയിൽമെർജ്]]. ആദ്യകാല വേഡ്സ്റ്റാർ പതിപ്പുകളിൽ മെയിൽമെർജ് സൗകര്യം ആവശ്യാനുസരണം കൂട്ടിച്ചേർക്കാവുന്ന പ്രത്യേക പ്രോഗ്രാം ആയിരുന്നു. വേഡ്സ്റ്റാർ നാലാം പതിപ്പുമുതൽ ഇത് പ്രധാന പ്രോഗ്രാമിൽ സംയോജിപ്പിച്ചു. കോമ കൊണ്ട് വേർതിരിച്ച ഫീൽഡുകളടങ്ങിയ ടെക്സ്റ്റ് ഫയലുകളാണ് മെയിൽമെർജിനുള്ള ഡേറ്റാഫയലായി വേഡ്സ്റ്റാർ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത്. സാധാരണയായി ഈ ഫയലിന്റെ പേര് Clients.dat എന്നായിരിക്കാറുണ്ട്. വേഡ്സ്റ്റാറിലെ ''[[#ഡോക്യുമെന്റ്, നോൺഡോക്യുമെന്റ് മോഡുകൾ|നോൺഡോക്യുമെന്റ് മോഡ്]]'' ഉപയോഗിച്ചാണ് ഡേറ്റാഫയൽ ഉണ്ടാക്കാറുള്ളത്. മാസ്റ്റർ ഡോക്യുമെന്റിൽ &TITLE&, &NAME& എന്നിങ്ങനെ [[ആമ്പർസാന്റ്]] ഉപയോഗിച്ചാണ് ഡേറ്റാഫയലിലെ ഫീൽഡുകളെ ബന്ധപ്പെടുത്തുന്നത്. മെയിൽമെർജിങ്ങിനായി ഡേറ്റാഫയലുകൾ എളുപ്പത്തിൽ നിർമ്മിക്കുന്നതിനുള്ള '''ഡേറ്റാസ്റ്റാർ''' എന്നൊരു ആഡോൺ പ്രോഗ്രാമും വേഡ്സ്റ്റാറിനൊപ്പമുണ്ടായിരുന്നു. അക്ഷരത്തെറ്റ് പരിശോധിക്കുന്നതിനുള്ള '''സ്പെൽസ്റ്റാർ''' വേഡ്സ്റ്റാറിനൊപ്പമുള്ള മറ്റൊരു ആഡോൺ പ്രോഗ്രാമായിരുന്നു. ഇതും പിൽക്കാലത്ത് പ്രധാന സോഫ്റ്റ്വെയറിനൊപ്പം കൂട്ടിച്ചേർത്തു. വേഡ്സ്റ്റാറിന്റെ ഈ സവിശേഷതകൾ, 1980-കളുടെ തുടക്കത്തിലെ പെഴ്സണൽ കമ്പ്യൂട്ടർ രംഗത്ത് വിപ്ലവകരമായ പുതുമകളായിരുന്നു. വേഡ്സ്റ്റാറിന്റേതുപോലെയുള്ള സമ്പർക്കമുഖമുള്ള '''കാൽക്സ്റ്റാർ''' എന്ന ഒരു സ്പ്രെഡ്ഷീറ്റ് പ്രോഗ്രാമും അതിനോടൊപ്പം പുറത്തിറക്കിയിരുന്നു. വേഡ്സ്റ്റാറിനൊപ്പം ഡേറ്റാസ്റ്റാർ/റിപ്പോർട്ട്സ്റ്റാർ (ഡേറ്റാബേസ് മാനേജ്മെന്റിനുള്ളത് - '''ഇൻഫോസ്റ്റാർ''' എന്നു വിളിക്കുന്നു), കാൽക്സ്റ്റാർ (സ്പെഡ്ഷീറ്റ്) എന്നിവയും ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ള പാക്കേജിനെ പെഴ്സണൽ കമ്പ്യൂട്ടറിനുവേണ്ടിയുള്ള ആദ്യത്തെ [[ഓഫീസ് സ്വീറ്റ്]] ആയി കണക്കാക്കാം. 1980-കളുടെ അവസാനം വേഡ്സ്റ്റാർ 5-നൊപ്പം, [[പി.സി.-ഔട്ട്‌ലൈൻ]] എന്ന ഡോസിനുവേണ്ടിയുള്ള ഒരു പ്രശസ്തമായ [[ഔട്ട്‌ലൈനർ]] ഉപാധിയും വിതരണം ചെയ്തിരുന്നു. ഇരു സോഫ്റ്റ്വെയറുകളും ആന്തരികമായി അനുരൂപമല്ലാതിരുന്നതിനാൽ പി.സി.-ഔട്ട്‌ലൈൻ ഉപയോഗിച്ച് നിർമ്മിക്കുന്ന ഫയലുകളെ വേഡ്സ്റ്റാറിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നതിന് അതിന്റെ ഫോർമാറ്റിലേക്ക് കയറ്റുമതി ചെയ്യണമായിരുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://www.atarimagazines.com/compute/issue124/P198_1_REVIEWS_WORDSTAR_6.0.php |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-10-07 |archive-date=2010-11-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101127112151/http://atarimagazines.com/compute/issue124/P198_1_REVIEWS_WORDSTAR_6.0.php |url-status=dead }}</ref> === ഡോക്യുമെന്റ്, നോൺഡോക്യുമെന്റ് മോഡുകൾ=== വേഡ്സ്റ്റാറിൽ തുറക്കുന്ന ഫയലുകളെ ഡോക്യുമെന്റ്, നോൺഡോക്യുമെന്റ് എന്നിങ്ങനെ രണ്ടുതരത്തിലാണ് കണക്കാക്കുന്നത്. ചിലപ്പോഴൊക്കെ ഉപയോക്താക്കൾക്ക് ആശയക്കുഴപ്പം ഉണ്ടാക്കുന്ന പദങ്ങളായിരുന്നു ഇവ. '''ഡോക്യുമെന്റ്''' എന്നത് വേഡ്സ്റ്റാറിന്റെ തനതു വേഡ് പ്രോസസിങ് ഡോക്യുമെന്റുകളാണ്. ഇവയ്ക്കകത്ത് ഉപയോക്താവിന്റെ എഴുത്തുകൾക്കുപുറമെ അവയുടെ ലേയൗട്ട്, ഫോർമാറ്റിങ് നിർദ്ദേശങ്ങളും അടങ്ങിയിരിക്കും. ഇത്തരം ഫയലുകൾ തുറക്കുന്നതിന് വേഡ്സ്റ്റാറോ വേഡ്സ്റ്റാറിനനുരൂപമായ മറ്റേതെങ്കിലും സോഫ്റ്റ്വെയറോ വേണം. '''നോൺഡോക്യുമെന്റ്''' ഫയലുകൾ ലളിതമായ [[ടെക്സ്റ്റ് ഫയൽ|ടെക്സ്റ്റ് ഫയലുകളാണ്]]. [[ആസ്കി]] ഫോർമാറ്റിലുള്ള അക്ഷരങ്ങൾ മാത്രമേ ഇത്തരം ഫയലുകളിലുണ്ടാകൂ; ഫോർമാറ്റിങ് നിർദ്ദേശങ്ങളൊന്നും ഇതിൽ ശേഖരിക്കപ്പെടുകയില്ല. ഏതൊരു ടെക്സ്റ്റ് എഡിറ്റർ പ്രോഗ്രാമിലും ഇവ തുറക്കാനും സാധിക്കും. നോൺഡോക്യുമെന്റ് മോഡിലുള്ള വേഡ്സ്റ്റാർ മറ്റേതൊരു [[ടെക്സ്റ്റ് എഡിറ്റർ|ടെക്സ്റ്റ് എഡിറ്ററിനു]] തുല്യമാണെങ്കിലും സാധാരണ ടെക്സ്റ്റ് എഡിറ്ററുകളെ അപേക്ഷിച്ച് മെച്ചപ്പെട്ട എഡിറ്റിങ് സൗകര്യങ്ങൾ അതിനെ വേറിട്ടുനിർത്തുന്നു. ഡോക്യുമെന്റ് മോഡിൽ [[പ്രിന്റ് പ്രിവ്യൂ]] സൗകര്യം വേഡ്സ്റ്റാർ 5-ആം പതിപ്പിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. ഇതുവഴി അച്ചടിച്ചുലഭിക്കുന്ന താൾ എങ്ങനെയുണ്ടെന്ന് ([[വിസിവിഗ്]]) സചിത്രരൂപത്തിൽ കാണാനും സൗകര്യമൊരുങ്ങി. === ഫയലുകളുടെ എക്സ്റ്റൻഷൻ === [[ഡോസ്|ഡോസിലെ]] വേഡ്സ്റ്റാർ ഫയലുകൾക്ക് സ്വതേ പ്രത്യേകം [[എക്സ്റ്റെൻഷൻ|എക്സ്റ്റെൻഷനൊന്നുമില്ല]]. എങ്കിലും മിക്ക ഉപയോക്താക്കളും WS എന്നതിനൊപ്പം പതിപ്പിന്റെ സംഖ്യയും ചേർത്തുള്ളതോ (ഉദാഹരണം '''.WS3''', .'''WS4''') അല്ലെങ്കിൽ '''.WS''' എന്നു മാത്രമായോ വേഡ്സ്റ്റാർ ഡോക്യുമെന്റ് ഫയലുകൾക്ക് എക്സ്റ്റെൻഷൻ നൽകിയിരുന്നു. വേഡ്സ്റ്റാർ [[ബാക്കപ്പ്]] ഫയലുകൾക്ക് '''.BAK''' എന്ന എക്സ്റ്റെൻഷനാണ് സ്വതേ ലഭിക്കുക. ഡോസിനും [[യുനിക്സ്|യുനിക്സിനും]] വേണ്ടിയുള്ള [[വേഡ്സ്റ്റാർ 2000]] പതിപ്പുകളുടെ കാര്യത്തിലും നിഷ്കർഷിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ള എക്സ്റ്റെൻഷൻ ഒന്നുമില്ലെങ്കിലും '''.DOC''', '''.WS2''' എന്നീ എക്സ്റ്റെൻഷനുകളുടെ ഉപയോഗം സാധാരണമായിരുന്നു. [[വിൻഡോസിനുള്ള വേഡ്സ്റ്റാർ]]{{സൂചിക|൨}} പതിപ്പുകളിൽ ഡോക്യുമെന്റുകൾക്ക് '''.WSD''' എന്ന എക്സ്റ്റെൻഷൻ ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഇതിൽ [[ടെംപ്ലേറ്റ്|ടെംപ്ലേറ്റുകൾക്കും]] [[മാക്രോ|മാക്രോകൾക്കും]] യഥാക്രമം '''.WST''', '''.WSC''' എന്നീ എക്സ്റ്റെൻഷനുകളും താൽക്കാലികഫയലുകൾക്ക് '''.!WS''' എന്ന എക്സ്റ്റെൻഷനും ഉപയോഗിക്കുന്നു. == പൈതൃകം == വേഡ്സ്റ്റാറിന്റെ പൈതൃകശേഷിപ്പുകൾ ഇന്നും എഡിറ്റർ രംഗത്ത് വ്യാപകമായി കാണാവുന്നതാണ്. വിവിധ തട്ടകങ്ങളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന വേഡ് പ്രോസസിങ് സോഫ്റ്റ്വെയറായ [[ടെക്സ്റ്റ്മേക്കർ]], ഡോസിലും ലിനക്സിലും യുനിക്സിലും പ്രവർത്തിക്കുന്ന നിരവധി [[ടെക്സ്റ്റ് എഡിറ്റർ|ടെക്സ്റ്റ് എഡിറ്ററുകൾ]] തുടങ്ങിയവയിൽ [[കണ്ട്രോൾ കീ]] അടിസ്ഥാനമായുള്ള വേഡ്സ്റ്റാർ കീബോഡ് നിർദ്ദേശങ്ങൾ സ്വീകരിക്കാനുള്ള സൗകര്യമുണ്ട്. പ്രശസ്തമായ [[പാസ്കൽ]] കമ്പൈലറായ [[ടർബോ പാസ്കൽ|ടർബോ പാസ്കലിന്റെ]] [[ഐ.ഡി.ഇ.|ഐ.ഡി.ഇയിൽ]] വേഡ്സ്റ്റാർ കീബോഡ് നിർദ്ദേശങ്ങളാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. ആധുനിക വേഡ് പ്രോസസിങ് സോഫ്റ്റ്വയറായ [[Write&Set|റൈറ്റ്&സെറ്റ്]] വേഡ്സ്റ്റാർ സമ്പർക്കമുഖം ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ടെന്നു മാത്രമല്ല, ഡോസിനു വേണ്ടിയുള്ള വേഡ്സ്റ്റാറിന്റെ ഫയൽഫോർമാറ്റ് ഉപയോഗിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അതുമൂലം പഴയ വേഡ്സ്റ്റാർ ഉപയോക്താക്കൾക്ക് അവരുടെ മുൻകാലഫയലുകൾ എളുപ്പത്തിൽ തുറക്കാനും കൈകാര്യം ചെയ്യാനും സൗകര്യമായി. [[മൈക്രോസോഫ്റ്റ് വേഡ്|മൈക്രോസോഫ്റ്റ് വേഡിനുവേണ്ടി]], വേഡ്സ്റ്റാർ കീബോഡ് അനുകരണ സോഫ്റ്റ്വെയറുകളും കീ മാപ്പിങ് സൗകര്യങ്ങളും ഫ്രീവെയറായും ഷെയർവെയറായും ലഭ്യമാണ്. [[വേഡ്പെർഫെക്റ്റ്]], [[സ്റ്റാർ ഓഫീസ്]], [[മൈക്രോസോഫ്റ്റ് വേഡ്]] തുടങ്ങിയ ഇന്നത്തെ പ്രശസ്തമായ മിക്ക വേഡ് പ്രോസസറുകളിലും അനുയോജ്യമായ അരിപ്പകളുടെ സഹായത്തോടെ വേഡ്സ്റ്റാർ ഫയലുകൾ തുറക്കാനും വേഡ്സ്റ്റാർ ഫോർമാറ്റിൽ സേവ് ചെയ്യാനുമാകും. === വേഡ്സ്റ്റാർ അനുകരണം === ആധുനിക [[ഓപ്പറേറ്റിങ് സിസ്റ്റം|ഓപ്പറേറ്റിങ് സിസ്റ്റങ്ങൾക്കായി]] വേഡ്സ്റ്റാറിന്റെ പുതിയ പതിപ്പുകളൊന്നും നിലവിലില്ലെങ്കിലും പഴയ ഉപയോക്താക്കൾക്കിടയിൽ വേഡ്സ്റ്റാർ സമ്പർക്കമുഖത്തിന് പ്രത്യേകിച്ചും കഴ്സർ ഡയമണ്ട് നിർദ്ദേശങ്ങൾക്ക് ഇപ്പോഴും ആവശ്യക്കാരുണ്ട്. കുറഞ്ഞ കൈയനക്കംകൊണ്ട് ഈ നിർദ്ദേശങ്ങൾ നൽകാമെന്നും അങ്ങനെ എഴുത്ത് കൂടുതൽ സൗകര്യപ്രദമായി ചെയ്യാമെന്നുമാണ് ഇക്കൂട്ടരുടെ അഭിപ്രായം. ഈ ഉപയോക്താക്കളുടെ ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്നതിന് ചില വേഡ്സ്റ്റാർ അനുകരണ പ്രോഗ്രാമുകൾ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. സാധാരണ കീബോഡിലെ കീ സജ്ജീകരണം മാറ്റി നിശ്ചയിച്ച്, വേഡ്സ്റ്റാർ നിർദ്ദേശങ്ങൾ മിക്ക വിൻഡോസ് പ്രോഗ്രാമുകളിലും ലഭ്യമാക്കുന്നതിനായുള്ള '''കണ്ട്രോൾപ്ലസ് (CtrlPlus)''' എന്ന പ്രോഗ്രാം<ref name=ctrlplus>{{Cite web |url=http://geocities.com/y_hagiya/ |title=CtrlPlus |access-date=2009-10-27 |archive-date=2009-10-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091027004149/http://geocities.com/y_hagiya/ |url-status=dead }}</ref> ഇതിനുദാഹരണമാണ്. വേഡ്സ്റ്റാർ നിർദ്ദേശങ്ങൾക്കുപുറമേ, ഈ പ്രോഗ്രാം, കീബോഡിലെ [[കണ്ട്രോൾ കീ|കണ്ട്രോൾ]], [[ക്യാപ്സ്ലോക്ക്]] എന്നീ കീകളുടെ സ്ഥാനം പരസ്പരം മാറ്റി കണ്ട്രോൾ കീയെ ആദ്യകാല കീബോഡുകളിലെ സ്ഥാനത്ത് തിരിച്ചെത്തിക്കുകയും ചെയ്ത് പഴയ വേഡ്സ്റ്റാർ ഉപയോക്താക്കളുടെ അതേ വിരൽസ്ഥാനങ്ങൾ പുനഃസൃഷ്ടിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. '''വേഡ്സ്റ്റാർ ഫോർ വേഡ്''' എന്നറിയപ്പെടുന്ന '''മൈക്രോസോഫ്റ്റ് വേഡിനുവേണ്ടിയുള്ള വേഡ്സ്റ്റാർ എമുലേറ്റർ''' മറ്റൊരുദാഹരണമാണ്.<ref name=ws4word>{{Cite web |url=http://wordstar.org/index.php/wordstar-emulator |title=മൈക്രോസോഫ്റ്റ് വേഡിനുവേണ്ടിയുള്ള വേഡ്സ്റ്റാർ എമുലേറ്റർ |access-date=2012-10-08 |archive-date=2011-07-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110724070525/http://www.wordstar.org/index.php/wordstar-emulator |url-status=dead }}</ref> മുകളിൽപ്പറഞ്ഞ കണ്ട്രോൾപ്ലസ് പ്രോഗ്രാമിനോട് ചേർന്ന് പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഈ പ്രോഗ്രാം, കണ്ട്രോൾപ്ലസ് സ്വതേ നൽകാത്ത കൂടുതൽ വേഡ്സ്റ്റാർ നിർദ്ദേശങ്ങൾ [[എം.എസ്. വേഡ്|എം.എസ്. വേഡിൽ]] പ്രവർത്തിപ്പിക്കാൻ ലഭ്യമാക്കുന്നു. കൂടാതെ എം.എസ്. വേഡിന്റെ മെനു, ഡോസിനുവേണ്ടിയുള്ള [[#വേഡ്സ്റ്റാർ 7.0|വേഡ്സ്റ്റാർ 7.0]]-ന്റേതുപോലെയാക്കി മാറ്റുകയും ചെയ്യുന്നു. ഉദാഹരണത്തിന് വേഡ്സ്റ്റാറിൽ വാക്കുകളുടെ എണ്ണം കണ്ടെത്താനുപയോഗിക്കുന്ന ''Ctrl+K?'', അക്ഷരത്തെറ്റ് കണ്ടെത്താനുപയോഗിക്കുന്ന ''Ctrl+QL'' എന്നീ നിർദ്ദേശങ്ങൾ ഈ എമുലേറ്റർ ഉപയോഗിച്ചാൽ വേഡിനകത്തും അതേഫലം തന്നെ നൽകും. വേഡ്സ്റ്റാറിലെ ബ്ലോക്ക് നിർദ്ദേശങ്ങളായ ''Ctrl+KB, Ctrl+KK'' ബ്ലോക്കിലെ ടെക്സ്റ്റ് നീക്കി സ്ഥാപിക്കാനുള്ള ''Ctrl+KV'', പകർത്താനുള്ള ''Ctrl+KC'' തുടങ്ങിയ നിർദ്ദേശങ്ങളെല്ലാം ഇതുപയോഗിക്കുന്നതിലൂടെ വേഡിൽ ലഭ്യമാകും. മൈക്രോസോഫ്റ്റ് വേഡിന്റെ 97 മുതൽ 2010 വരെയുള്ള എല്ലാ പതിപ്പുകളിലും ഈ എമുലേറ്റർ പ്രവർത്തിക്കും. == ഇന്നത്തെ ഓപ്പറേറ്റിങ് സിസ്റ്റങ്ങളിലെ പ്രവർത്തനം == [[ഡോസ്|ഡോസിനുവേണ്ടിയുള്ള]] [[#വേഡ്സ്റ്റാർ 4.0|വേഡ്സ്റ്റാർ 4.0]]-വും അതിനുശേഷമുള്ള പതിപ്പുകളും [[വിൻഡോസ്|വിൻഡോസിൽ]] ഇന്നും പ്രവർത്തിക്കും. ലിനക്സിലും മറ്റും [[ഡോസ് എമുലേറ്റർ|ഡോസ് എമുലേറ്ററുകൾ]] പ്രവർത്തിപ്പിച്ച് അതിലും വേഡ്സ്റ്റാർ പ്രവർത്തിപ്പിക്കാനാകും. [[ഒ.എസ്./2]]-ലെ ഡോസ് സെഷനിലും വേഡ്സ്റ്റാർ പ്രവർത്തിപ്പിക്കാനാകും. ഫയലുകൾ ശേഖരിക്കുന്നതിനും വായിക്കുന്നതിനും [[File control block|ഫയൽ കണ്ട്രോൾ ബ്ലോക്ക്]] (എഫ്.സി.ബി.) എന്ന മദ്ധ്യവർത്തിസങ്കേതമാണ് വേഡ്സ്റ്റാർ 3.x പതിപ്പിൽ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത്. [[സി.പി./എം]].-ൽ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന എഫ്.സി.ബി. ആദ്യകാലങ്ങളിൽ ഡോസിലും പിന്തുടർന്നിരുന്നു. പിൽക്കാലത്ത് ഡോസിൽ [[ക്സെനിക്സ്]] രീതിയിലുള്ള [[ഫയൽ ഹാൻഡിൽ|ഫയൽ ഹാൻഡിലുകൾ]] ഉപയോഗിക്കാനാരംഭിച്ചെങ്കിലും മുൻകാലപതിപ്പുകളുമായുള്ള രമ്യതക്കായി എഫ്.സി.ബി. പിന്തുണ നിലനിർത്തുകയും ചെയ്തിരുന്നു. വിൻഡോസിന്റെ പുതിയ പതിപ്പുകൾ എഫ്.സി.ബി. പിന്തുണക്കാത്തതിനാൽ വേഡ്സ്റ്റാർ 3.x അതിൽ ശരിയായി പ്രവർത്തിക്കില്ല; പ്രത്യേകിച്ച് വേഡ്സ്റ്റാർ 3.x ഉപയോഗിച്ച് ഫയലുകൾ [[സേവ്]] ചെയ്യാനാവില്ല. എഫ്.സി.ബി. പിന്തുണക്കുന്ന ഡോസ് എമുലേറ്ററുകൾ (ഉദാഹരണം: [[DOSEMU|ഡോസ്എമു]]) ഉപയോഗിച്ച് വേഡ്സ്റ്റാർ 3.x പതിപ്പും [[ലിനക്സ്|ലിനക്സിൽ]] പ്രവർത്തിപ്പിക്കാനാകും. വേഡ്സ്റ്റാറിന്റെ 4.0 മുതലുള്ള പതിപ്പുകൾ ഇൻപുട്ട് ഔട്ട്പുട്ടിനുവേണ്ടി എം.എസ്. ഡോസിന്റെ പുതിയ മദ്ധ്യവർത്തികൾ ഉപയോഗിക്കുന്നതിനാൽ ഈ പതിപ്പുകൾക്ക് മേൽപ്പറഞ്ഞ പ്രശ്നമില്ല. == ഹീബ്രൂ വേഡ്സ്റ്റാർ == 1978 കാലഘട്ടത്തിൽ ഇസ്രയേലിലെ [[Elbit Systems|എൽബിറ്റ് സിസ്റ്റംസ്]], ഡി.എസ്.2100 എന്ന പേരിലുള്ള [[സി.പി./എം|സി.പി./എമ്മിൽ]] പ്രവർത്തിപ്പിക്കാവുന്ന ഒരു മൈക്രോകമ്പ്യൂട്ടർ വികസിപ്പിച്ചു. വിപണിയിൽ ലഭ്യമായിരുന്ന സി.പി./എം. യന്ത്രങ്ങളിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായ എന്തെങ്കിലും തങ്ങളുടെ കമ്പ്യൂട്ടറിൽ വേണമെന്ന് കരുതിയ എൽബിറ്റ്, [[മൈക്രോപ്രോ ഇന്റർനാഷണൽ|മൈക്രോപ്രോയുമായി]] ഒരു കരാറിലെത്തുകയും അതനുസരിച്ച് ഇംഗ്ലീഷിനൊപ്പം [[ഹീബ്രു]] ഭാഷയും പിന്തുണക്കുന്ന വേഡ്സ്റ്റാർ വികസിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. ഹീബ്രു, വലത്തുനിന്നും ഇടത്തോട്ട് എഴുതുന്ന ലിപി ആയതിനാൽ അക്കാലത്തെ വേഡ്പ്രോസസർ രംഗത്തെ വിപ്ലവാത്മകമായ ഒരു കാൽവെപ്പായിരുന്നു ഇത്. എൽബിറ്റ് വികസിപ്പിച്ച ഈ വേഡ്സ്റ്റാർ ആയിരുന്നു ഇരുദിശകളിലേക്കും എഴുതാനാവുന്നതും ഒന്നിലധികം ലിപികൾ പിന്തുണക്കുന്നതുമായ ആദ്യത്തെ വേഡ്പ്രോസസർ. മൈക്രോപ്രോയിൽ നിന്നും സോഴ്സ്കോഡിന്മേലുള്ള അവകാശങ്ങൾ നേടിയ എൽബിറ്റ്, [[ഹൈഫ|ഹൈഫയിൽ]] ഒരു സോഫ്റ്റ്‌വേർ വികസനംസംഘം രൂപീകരിച്ചാണ് ഈ പതിപ്പ് വികസിപ്പിച്ചെടുത്തത്. ഹീബ്രു ഭാഷക്കാർക്കിടയിൽ ഈ പതിപ്പ് കാര്യമായ പ്രചാരം നേടിയിരുന്നു. == കുറിപ്പുകൾ == * {{കുറിപ്പ്|൧|''ആദ്യകാല കമ്പ്യൂട്ടർ കീബോഡുകൾക്ക് അമ്പടയാള കീകൾ ഇല്ലാതിരുന്നതിനാൽ Ctrl+E, Ctrl+X, Ctrl+S, Ctrl+D എന്നീ കീബോഡ് കുറുക്കുവഴികളാണ് കഴ്സർ നീക്കത്തിന് വേഡ്സ്റ്റാർ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത്. കീബോഡിൽ ഈ നാലക്ഷരങ്ങൾ ഡയമണ്ട് ആകൃതിയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നതിനാൽ ഈ കീകൾ വേഡ്സ്റ്റാർ ഡയമണ്ട് എന്നറിയപ്പെടുന്നു.''<ref name=teorg>{{cite web|title=വേഡ്സ്റ്റാർ ഡയമണ്ട്|url=http://texteditors.org/cgi-bin/wiki.pl?WordStarDiamond|work=ടെക്സ്റ്റ്എഡിറ്റേർസ്.ഓർഗ്|accessdate=30 സെപ്റ്റംബർ 2012}}</ref><ref name=dummies/>}} *{{കുറിപ്പ്|൨|''വിൻഡോസിനുവേണ്ടി വേഡ്സ്റ്റാർ 2000 പതിപ്പ് പുറത്തിറക്കിയിട്ടില്ല''}} == അവലംബം == {{reflist|2}} [[വർഗ്ഗം:വേഡ് പ്രോസസറുകൾ]] r6u2oadphe48cpcvoj5i1ll9jhtqm6f 0 222968 4666387 1739982 2026-09-12T12:55:33Z VKnn008 222823 മുൻകൂട്ടി, ഒരുപക്ഷേ എന്നീ വാക്കുകളാണ് തിരുത്തിയിട്ടുള്ളത്. 4666387 wikitext text/x-wiki {{വൃത്തിയാക്കേണ്ടവ}} വിവിധ [[ഉപനിഷത്തുകൾ|ഉപനിഷത്തുകളിലായി]] പ്രഖ്യാപിതമായ ഒരു മൂല തത്ത്വമാണ് '''ആത്മവിദ്യ'''. വിദ്യകളിൽ വെച്ച് ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠമായ വിദ്യയാണിതെന്ന് ഉപനിഷത്തുകളിൽ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. നാസ്തികനിലും ആസ്തികനിലും ഒരുപോലെ ജീവിതസന്തുലനം കാത്തു സൂക്ഷിക്കുന്നത് ആത്മവിദ്യയുടെ പ്രത്യക്ഷമോ പരോക്ഷമോ ആയ പ്രഭാവമാണെന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നു. പ്രകൃതിയെ സൂക്ഷ്മമായി നിരീക്ഷിക്കാനും അതിന്റെ ഫലം മുൻകൂട്ടി കാണാനും അതിനനുസരിച്ച് ജീവിതസാഹചര്യങ്ങളെ ക്രമപ്പെടുത്താനും ആത്മവിദ്യ പഠിച്ചെടുത്ത ഒരാൾക്ക് കഴിയുമെന്ന് ഉപനിഷത്ത് പറയുന്നു. ഇത് '''മനുഷ്യവിദ്യ''' എന്നും "ശുദ്ധവിദ്യ"എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. ആത്മവിദ്യയാർജ്ജിച്ച ഒരുവ്യക്തിക്കുമാത്രമേ പ്രകൃതിയെ - തത്ജ്ജന്ന്യമായ ഗുണങ്ങളെ (സ്വഭാവങ്ങളെ) - സൂക്ഷ്മമായി നിരീക്ഷിക്കാനും അവയുടെ ഫലം മുൻകൂട്ടി നിശ്ചയിക്കാനും കഴിയുകയുള്ളു.{{തെളിവ്}} നിരീക്ഷണപാടവമുള്ളവരും, സ്വന്തം അനുഭവങ്ങളിൽ നിന്നും മറ്റുള്ളവരുടെ അനുഭവങ്ങളിൽ നിന്നും പാഠം ഉൾക്കൊള്ളുന്നവരും ആയ വ്യക്തികൾ നാസ്തികരായിരുന്നാലും അവരിൽ ആത്മവിദ്യ പരോക്ഷമായി കുടികൊള്ളും. എന്നാൽ ആസ്തികരിൽ ഈശ്വരവിശ്വാസവും, ഈശ്വരകൃപയും ഉണ്ടെങ്കിൽ ഈവിദ്യ വളരെ വേഗം കൈവരും! നസ്തികരെ അപേക്ഷിച്ച് ആസ്തികരിൽ ആത്മവിദ്യ സുവ്യക്തവും ദൃഢവുമാണ്.{{തെളിവ്}} ആത്മീയതയെക്കുറിച്ചും, വിവിധ മതങ്ങളെക്കുറിച്ചും സ്വാമി വിവേകാനന്ദനോളം വ്യക്തമായിപ്പറഞ്ഞവർ ഒരുപക്ഷേ ആരും തന്നെയുണ്ടാവില്ല!{{തെളിവ്}} <!-- അദ്ദേഹത്തിന്റെ വാക്കുകൾ ഇങ്ങനെ.... "Each soul is potentially devine. The goal is to manifest this divinity within, by controlling nature, external and internal. Do this either by work, or worship, or psychic control or philosophy - by one, or more, or all of these - and be free. This is the whole of religion. Doctrines, or dogmas, or rituals, or books, or temples, or forms are but secondary details." --> മഹാസത്യാരാധകനായ ഗാന്ധിജി വിവക്ഷിച്ച ’സത്യവും’ ഇതായിരുന്നു!{{തെളിവ്}} 8lg961t9xobyp37zal1y0igj9hxvgir 0 266682 4666437 4660032 2026-09-12T16:51:05Z Rdnambiar 162410 /* സാമൂതിരിയുടെ മേൽകോയമ */ 4666437 wikitext text/x-wiki കേരളത്തിലെ [[തൃശ്ശൂർ|തൃശൂർ]] ജില്ലയിൽപെട്ട [[തലപ്പിള്ളി താലൂക്ക്|തലപ്പിള്ളി]] കുന്നംകുളം തൃശൂർ,താലൂക്കുകളിലെ ചൊവ്വന്നൂർ, ചൂണ്ടൽ, എരുമപ്പെട്ടി,വരവൂർ,മുള്ളൂർക്കര കടങ്ങോട്,വേലൂർ, കൈപ്പറമ്പ്, മുണ്ടത്തിക്കോട്, അവണൂർ തുടങ്ങിയ പഞ്ചായത്തുകൾ ഉൾപ്പെടുന്ന 18 പ്രദേശങ്ങളിൽ 36 ഗ്രാമങ്ങൾ കേന്ദ്രീകരിച്ച് നിലനിന്നിരുന്ന ഒരു ചെറിയ നാട്ടുരാജ്യമാണ്‌ '''ചെങ്ങഴിനാട്''' ==ഐതിഹ്യം== കുലശേഖര സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ അധഃപതനത്തെ തുടർന്ന് (11,13 നുറ്റാണ്ട് ) നാടിൻ്റെ നാനാഭാഗങ്ങളിലായി അനേകം സ്വതന്ത്രനാട്ടുരാജ്യങ്ങൾ പിറവിയെടുത്തു. അതുവരെ രാജ്യഭരണ ഉത്തരവാദിത്തങ്ങൾ ഒന്നും കൈയ്യാളാതെ വൈദിക കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യ്തിരുന്ന നമ്പൂതിരിമാരിൽ ചിലർ രാജ്യഭരണപരമായ കാര്യങ്ങളിൽ  അധികാ‍രങ്ങൾ കൈയാളാൻ തുടങ്ങി. ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ ശുകപുരം ഗ്രമ ക്കാരനായ [[ചെങ്ങഴി നമ്പ്യാന്മാർ|ചെങ്ങഴി നമ്പി]] വൈദിക കാര്യങ്ങളിൽ നിന്ന് വ്യതിചലിച്ച് പട കൂട്ടി ഭാരതപ്പുഴക്ക് തെക്കുള്ള ഒരു വലിയ പ്രദേശം പിടിച്ചെടുത്തു ,ഈ പ്രദേശങ്ങൾ ചേർത്ത് തൻ്റെ പേരിൽ ചെങ്ങഴി നാട് എന്ന ഒരു ചെറു നാട്ടുരാജ്യം സ്ഥാപിച്ചു. ഈ കാലഘട്ടങ്ങളിൽ നടന്നിരുന്ന ശുകപുരം പന്നിയൂർ കൂർ വഴക്കുകളിൽ ശുകപുരത്തിൻ്റെ സഹായത്തിന് എത്തിയത് പെരുമ്പടപ്പ് സ്വരൂപമായിരുന്നു. പെരുമ്പടപ്പ് സ്വരൂപത്തിന് സൈനികമായും സാമ്പത്തികമായും സഹായങ്ങൾ ചെങ്ങഴി നമ്പി ചെയ്യ്ത് കൊടുത്തു. ചെങ്ങഴി നമ്പിയുടെ ഭരണമികവും സൈനികസന്നാഹങ്ങളിലും ആകൃഷ്ടരായ പെരുമ്പടപ്പ്സ്വരൂപം ചെങ്ങഴി നമ്പിയെ തിരുവഞ്ചിക്കുളം ക്ഷേത്രത്തിൽ ക്ഷണിച്ച് വരുത്തി കൊച്ചി രാജ്യത്തിൻ്റെ വടക്കുള്ള പ്രദേശങ്ങളുടെ അധികാരം നൽകി നാടുവാഴിയായി വാഴിച്ചു. അന്നു മുതൽ ചെങ്ങഴി നമ്പി ചെങ്ങഴി നമ്പ്യാർ എന്ന സ്വാനപ്പേര് സ്വീകരിച്ചു എന്നുമാണ് ഈ നാട്ടുരാജ്യത്തിൻ്റെ ഉത്ഭവത്തെ പറ്റിയുള്ള ഐതിഹ്യം. എങ്കിലും ഇവർ പലപ്പോഴായി സാമൂതിരിയോടും കൂറ് പുലർത്തി പോന്നിരുന്നതായി ചരിത്രത്തിൽ കാണാൻ കഴിയും ,ഇതിനെ സാധൂകരിക്കുന്ന ചില തെളിവുകൾ നാടിൻ്റെ അതിർത്തികളെ പറ്റിയും ഭരണാധികാരിയായ ചെങ്ങഴി നമ്പിയാരെ പറ്റിയും , പലപ്പോളായി നടന്ന പല യുദ്ധങ്ങളെ പറ്റിയുമുള്ള വിവരണം പ്രസിദ്ധ ചരിത്ര പണ്ഡിതനായ കെ.പി. പത്മനാഭമേനോൻ രചിച്ച കൊച്ചി രാജ്യ ചരിത്രത്തിൽ രേഖപെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. [[ആഴ്‌വാഞ്ചേരി തമ്പ്രാക്കൾ|കുലുക്കല്ലൂർ ആഴ്‌വാഞ്ചേരി]] തമ്പ്രാക്കളുടെ വംശത്തിൽപ്പെട്ടവരാണിവർ എന്നും , [[പന്നിയൂർ വരാഹമൂർത്തി ക്ഷേത്രം|പന്നിയൂർ]] [[ശുകപുരം|, ശുകപുരം]] ഗ്രമങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള വഴക്കിൽ ഇടപെട്ട് ആയുധം ഉപയോഗിച്ച് യുദ്ധം ചെയ്യ്തു എന്നും അങ്ങനെ ആഭിജാത്യത്തിൽ ന്യൂനത സംഭവിച്ചു എന്നുമുള്ള ഒരു ഐതിഹ്യം ഇവർക്കുണ്ട്. [[മാമാങ്കം|മാമാങ്ക]] ചരിത്രത്തിലെ ഏടുകളിൽ ഒന്നായ ചെങ്ങഴി നമ്പ്യാർ പാട്ടിൻ്റെ അവസാന ഭാഗങ്ങളിൽ [[പന്നിയൂർ]] , [[ശുകപുരം]] കൂറുകളിലെ വഴക്കിനെ പറ്റിയും പന്നിയൂരെ വെള്ളം ഞാൻ പണ്ടേ കുടിക്കില്ല എന്നുമുള്ള പരാമർശ്ശവും ഈ ഐതിഹ്യത്തിന് ചരിത്രത്തിൻ്റെ ബലം നൽകുന്നു. ==ഭരണരീതി== ചെങ്ങഴി നമ്പിയാൻമാർ നാല് താവഴികളായി തിരിഞ്ഞ് മൂത്ത താഴിക്ക് നാടുവാഴി സ്ഥാനവും മറ്റ് മുന്ന് താവഴിക്കും മൂപ്പിൽ സ്ഥാനവും ദേശവാഴി എന്നി സ്ഥാനങ്ങളും നൽകിയിരുന്നു.മൂപ്പിൽ സ്ഥാനികളിൽ പ്രധാനികൾ മച്ചിങ്ങൽ കഴകപുരയിൽ മൂപ്പിൽ , കല്ല്ട്ത്ത് മൂപ്പിൽ, മല്ലൂഴ്പാറ മൂപ്പിൽ, കണ്ണംമ്പാറ മൂപ്പിൽ എന്നിവരായിരുന്നു. ചെങ്ങഴി നാട്ടിൽ ഏകദേശം എഴുപത്തി രണ്ടോളം ദേശങ്ങൾ ഉള്ളതായി കൊച്ചി രാജ്യചരിത്രത്തിൽ കാണാൻ കഴിയും ദേശങ്ങളെ അംശങ്ങളുമായി വിഭജിച്ച് അംശാധികാരി എന്നി പദവികൾ നായർ മാടമ്പിമാർക്ക് നൽകിയിരുന്ന.ഓരോ ദേശത്തും ഓരോ സ്ഥാനി നായരെ അധികാര ചിഹ്നമായ “കടുത്തില” (ഒരു തരം വാൾ). നൽകി പടത്തലവന്മാരായി നിയോഗിച്ച് ഉപാധികളോടെ ഭരണം നടത്തുവാനും കരം പിരിക്കുവാനും അനുവദിച്ചിരുന്നു.ഇതിൽ പ്രധാന പടത്തലവൻ പാറംകുളം പണിക്കർ ആയിരുന്നു' ആയിരം നായർ പടയാളികൾ സൈന്യത്തിൽ ഉള്ളതായി മാമാങ്കം പാട്ടായ ചെങ്ങഴി നമ്പ്യാർ പാട്ടിൽ വിവരണം ഉണ്ട്. നാടുവാഴിയുടെ സാനിധ്യത്തിലാണ് വഴക്കുകൾ തീർക്കലും ശിക്ഷാവിധികളും നടന്നിരുന്നത്. ഭൂമിയിൽ വലിയ പങ്കും ദേശക്ഷേത്രങ്ങളുടെ കീഴിൽ ദേവസ്വം ഭൂമിയായും ബാക്കിയുള്ളവ ഭരണവർഗ്ഗത്തിൻ്റെ കീഴിലും ആയിരുന്നു. == ഭൂപ്രകൃതി == കാർഷിക സമ്പുഷ്ടവും ജൈവവൈവിധ്യവും ചേർന്ന ഈ ഭൂപ്രദേശം വിവിധ കാവ്യങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. തിരുവിതാംകൂറിലെ ശ്രീപത്മനാഭസ്വാമിക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് [[മുറജപം|മുറജപ]]<nowiki/>ത്തിനായി കൊണ്ടുപോയിരുന്ന ചെങ്ങഴിക്കോടൻ കാഴ്ച്ചക്കുലകൾ ഇവിടെ മാത്രം കണ്ടുവരുന്ന ഒരു സവിശേഷ നേന്ദ്രവാഴ ഇനമാണ്. 2015ൽ ഭൗമസൂചിക പട്ടികയിൽ ഇടം നേടിയ [[ചെങ്ങാലിക്കോടൻ|ചെങ്ങഴിക്കോൻ]] നേന്ദ്രവാഴക്ക് സ്റ്റാമ്പും പോസ്റ്റൽ കവറും സ്വന്തമായി ഉണ്ട് എന്ന പ്രത്യേകത കൂടി ഉണ്ട്. ==AD1505-ലെ മാമാങ്കം== 1498-ൽ [[വാസ്കോ ഡ ഗാമ]] കാപ്പാട്ടെത്തുന്നത് മലബാർ തീരത്തെപ്പറ്റി പോർത്തുഗലിൽ ലഭ്യമായ വിവരണങ്ങളിലൂടെയാണ്. അന്ന് സാമൂതിരി പൊന്നാനിയിലാണ് താമസം. അന്നത്തെ നഗരവും തുറമുഖവും പാശ്ചാത്യനാടുകളുടേതുമായി തുലനം ചെയ്യാവുന്ന രീതിയിലുമായിരുന്നു. പോർത്തുഗീസുകാരെ വരവേറ്റെങ്കിലും മുസ്ലീം എതിർപ്പുണ്ടായിരുന്നു. ഇതുമൂലം കബ്രാൾ രാഷ്ട്രീയമായി കൊച്ചിക്കാണ് കൂടുതൽ പ്രാധാന്യം കൊടുത്തത്. തൻമൂലം AD 1503-ൽ [[സാമൂതിരി]] കൊച്ചി ആക്രമിച്ചു.ഈ ആക്രമണത്തിൽ രാജാ ഉണ്ണിരാമൻ കോയിക്കൽ ഒന്നാമനടക്കം മുന്ന് രാജ്യ കുടുബാങ്കങ്ങൾ കൊലചെയ്യപ്പെട്ടു. അതിനു പ്രതികാരമെന്നോണം AD1505'''-'''ലെ മാമാങ്കത്തിൽ ചെങ്ങഴിനമ്പ്യാരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ വന്ന ചാവേറുകൾ സാമൂതിരിയെ വധിക്കാനായി ശ്രമിച്ചിരുന്നു. പതിനാറായിരം സൈനികർ വരെ സാമൂതിരിയെ സംരക്ഷിച്ചിരുന്നു എന്ന് ചിലയിടങ്ങളിൽ കാണുന്നു. എന്നാൽ ഈ [[മാമാങ്കം|മാമാങ്ക]]<nowiki/>ത്തിൽ [[ചെങ്ങഴി നമ്പ്യാന്മാർ|ചെങ്ങഴിനമ്പ്യാ]]<nowiki/>രുടെ 1000 പേരടങ്ങുന്ന നായർ പടയിൽനിന്ന് തിരഞ്ഞെടുത്ത വെറും 190 ചാവേറുകൾ സാമൂതിരിയുടെ സുരക്ഷാസന്നാഹങ്ങൾ നിഷ്പ്രഭമാക്കി മുന്നേറിയെങ്കിലും ചെങ്ങഴി നമ്പ്യാർ ഉൾപ്പടെ എല്ലാവരും വീരമൃത്യു വരിച്ചതായും, സാമൂതിരി പക്ഷത്തു വലിയ ആൾനാശമുണ്ടായതായും , ചാവേർപാട്ടുകളായ ചെങ്ങഴിനമ്പ്യാർ പാട്ട്, [[കണ്ടർ മേനോൻ|കണ്ടർ മേനവൻ]] പാട്ട് എന്നിവയിൽ പരാമർശമുണ്ട്. വേലൂർ വെങ്ങിലശ്ശേരിയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന [[മണിമലർക്കാവ് ക്ഷേത്രം, വേലൂർ|മണിമലർക്കാവ്]] ക്ഷേത്രത്തിൻ്റെ അകകോയ്മയും പുറകോയ്മയും നാടുവാഴി ആയിരുന്ന ചെങ്ങഴി നമ്പ്യാർക്കായിരുന്നു . ഇവിടെ AD 1505 ൽ നടന്ന മാമാങ്കം പടപ്പുറപ്പാടിനെ അനുസ്മരിച്ച് കൊണ്ട് നടക്കുന്ന കുംഭഭരണി കുതിരവേലയിൽ 18 ദേശക്കാരും ദേശവാഴികളും നിബന്ധമായും പങ്കെടുക്കണമായിരുന്നു. വേലയുടെ പറ പുറപ്പാടിന് മുന്നെ ദേശവഴക്കുകൾ തിർക്കുവാൻ നമ്പിക്കൂറും,നാടുവാഴിക്കുറും ദേശവാഴികളും, നാട്ടുകൂട്ടവും,ഒറ്റേ കീഴേറ്റിലേയും ഒറ്റെ മേലേറ്റിലേയും കുടുംബങ്ങളും ക്ഷേത്രത്തിൽ എത്തി നടുവാഴിയുടെ സാനിദ്ധ്യത്തിൻ ദേശ വഴക്കുകൾ തീർത്തതിന് ശേഷം മാത്രമാണ് പറ പുറപ്പെട്ടിരുന്നത്. ഇപ്പോഴും പറ പുറപ്പാടിന് മുന്നെ ഈ ആചാരങ്ങളുടെ ചില അംശങ്ങൾ കാണാൻ കഴിയും. ==പാലക്കാട്ടെ നാട്ടുരാജാവുമയുള്ള യുദ്ധം== 1560– AD കാലഘട്ടത്തിൽ കുറൂർ മനയിലെ മൂത്ത കാരണവരും പാലക്കാട്ടെ നാട്ടുരാജാവിനും തമ്മിൽ സ്വൈരക്കേടുണ്ടാവുകയും അതുവഴി ജീവഹാനി ഉണ്ടാവുമെന്ന് പേടിച്ച് കുറൂർ മനക്കാർ, [[ചെങ്ങഴിനാട്]] നാടുവാഴി ആയിരുന്ന ചെങ്ങഴി നമ്പ്യാരുടെ സഹായം തേടി. ചെങ്ങഴി നമ്പ്യാർ ആചാരപൂർവ്വം ക്ഷണിച്ച് കുറൂര് മനക്കാരെ ചെങ്ങഴിനാട്ടിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്ന് നാട്ടിൽ ഇരുത്തുകയും മനക്കാർക്ക് വേണ്ട സൗകര്യങ്ങൾ ചെയ്യ്ത് കൊടുക്കുകയും ചെയ്യ്തു . എന്നാൽ ഇത് പാലക്കാട് നാടുവാഴിയുമായുള്ള യുദ്ധത്തിന് കാരണമായി . ചെങ്ങഴി നമ്പ്യരും , പാലക്കാട് നാടുവാഴിയും തമ്മിൽ നടന്ന യുദ്ധത്തിൽ വിജയിച്ച ചെങ്ങഴി നമ്പ്യാർ തൻ്റെ പടനായകരായ പാറംകുളം പണിക്കൻമ്മാരുടെ സഹായത്തോടെ കീഴടക്കിയ പ്രദേശത്തിന്റെ സ്ഥാനം നിർണ്ണയിച്ചുകൊണ്ട് സ്ഥാപിച്ച ആദൂരിലെ കാൽനാട്ടിപ്പാറ ഒരു ചരിത്രസ്മാരകമാണ്. അന്ന് കുറൂമന നിന്നിരുന്ന സ്ഥലത്ത് വെങ്ങിലശേരിയിൽ ചരിത്രസ്മരണ നിലനിർത്തി കൊണ്ട് ഇന്ന് [[കുറൂരമ്മ|കുറുരമ്മ]]<nowiki/>യുടെ പേരിൽ പ്രസിദ്ധമായ ഒരു ശ്രീകൃഷ്ണ ക്ഷേത്രവും കാണാൻ കഴിയും. ==സാംസ്കാരിക സാഹിത്യമേഖലകളിലെ സംഭാവനകൾ== ആധുനിക കേരളത്തിന്റെ സാംസ്കാരിക സാഹിത്യമേഖലകളിൽ ഏറെ സംഭാവനകൾ നൽകിയിട്ടുള്ള  വൈദേശിക സന്ന്യാസിയായ [[അർ‌ണ്ണോസ് പാതിരി|അർണ്ണോസ്]] പാതിരി യഥാർത്ഥനാമം യൊവാൻ ഏർണസ് ഹാങ്സിൽഡൻ  1712ൽ ഈ നാട്ടിലെത്തി എതിർപ്പുകൾ ഉണ്ടായിട്ടും ആഴ്വ്വാഞ്ചേരി തമ്പ്രാക്കൾ, കമാന്റർ ബെർണാർഡ് കെറ്റെലിൽ എന്നിവരുടെ സഹായത്തിൽ  ‌വെങ്ങിലശ്ശേരിയിൽ AD 1715 - 20 കാലഘട്ടത്തിൽ  [[ചെറമങ്ങാട് അയ്യപ്പൻകാവ്|ചെറമങ്ങട് അയ്യപ്പൻ]] കാവിലെ കഴകപ്പുരയുടെ പടിപ്പുരയിൽ താമസിച്ച് പിറഞ്ചാങ്കുന്ന് പുണ്യാളൻ ദേവാലയം പണി കഴിപ്പിച്ചു പടിപ്പുരമാളിക എന്ന ഗോപുരമാണ് ആദ്യം നിർമ്മിച്ചത്.പടിപ്പുര മാളിക പണിയിച്ചത് ആഴ്‌‌വാഞ്ചേരി തമ്പ്രാക്കളാണെന്ന് അഭിപ്രായമുണ്ട്. പള്ളി നിർമ്മാണത്തിന് അനുമതി ‌നൽകിയുള്ള ചെമ്പോലയിലെ വട്ടെഴുത്തിൽ ''കുന്നത്ത് കീഴൂട്ട് കുമാരൻ തമ്പിമാരും കുന്നത്തു പറമ്പിന്റെ പടിഞ്ഞാറേ അതിർത്തിയിൽ പത്തു പറയ്‌‌ക്ക് സ്ഥലം ചെറമങ്ങാട്ട് പള്ളിയിൽ പിറഞ്ചാങ്കുന്ന് പുണ്യാളൻ തീരുമാനപ്പേരിൽ ചാമ്പാളൂരുകാരൻ അർണോസ് പാതിരിക്കും,'' എന്ന് ‌രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. ==സാമൂതിരിയുടെ മേൽകോയമ== AD 1700-1765 കാലഘട്ടത്തിൽ സാമൂതിരിയുടെ ആക്രമണഫലമായി പെരുമ്പടപ്പ് പ്രദേശം അന്യാധീനപ്പെട്ടു. തൃശ്ശൂരും, വടക്കുന്നാഥ ക്ഷേത്രവും സാമൂതിരിയുടെ നിയന്ത്രണത്തിലായി, പെരുമ്പടപ്പിന്റെ ആഭ്യന്തരസാഹചര്യങ്ങളാണു് സാമൂതിരിക്ക് ആത്യന്തികമായി കൊച്ചിക്കുമേൽ തന്റെ കയ്യാളാൻ അവസരമൊരുക്കിക്കൊടുത്തതു്. കൊച്ചി ഭരിച്ചിരുന്ന മൂത്ത താവഴി രാജാവിനെതിരെ ഇളയതാവഴി സാമൂതിരിയുടെ സഹായമഭ്യർത്ഥിച്ചു . ഈ അവസരം മുതലെടുത്ത് സാമൂതിരി കൊച്ചി രാജ്യത്തിലേക്ക് പടനീക്കം നടത്തി ത്യശ്ശൂർ പിടിച്ചെടുത്തു . തൃശ്ശൂർ ഗ്രമക്കാരായ [[നമ്പൂതിരി|നമ്പൂതിരിമാർ]] ഇടപ്പള്ളി രാജാ കൊടുങ്ങല്ലൂർ രാജാ തലപ്പിള്ളി രാജാക്കന്മാർ [[ചെങ്ങഴി നമ്പ്യാന്മാർ|ചെങ്ങഴി നമ്പ്യാൻമാർ]].ആറുനാട്ടിൽ പ്രഭുക്കളായ മുരിയാനാട് നമ്പ്യാർ,വെള്ളോസ് നമ്പ്യാർ. ചങ്ങരംകോത കർത്താവ് ,മുതലായവർ പ്രബലരായിരുന്നതും കൊച്ചി രാജാവിനെ ധിക്കരിക്കാൻ പോന്നത്ര ശക്തികളായിരുന്നതും സാമൂതിരി മുതലെടുക്കുകയായിരുന്നു.കൊച്ചി രാജാവ് അന്ന് താമസിച്ചിരുന്ന വടക്കേക്കരകോവിലകം ഒരു തുള്ളി ചോര പോലും ചിന്താതെ ചെങ്ങഴി നമ്പ്യാന്മാരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ പിടിച്ചെടുത്തത് ഒരു ചരിത്ര സംഭവമാണ്. ഈ യുദ്ധത്തെ പറ്റിയുള്ള വിശദ വിവരണം കെ പി പത്മനാഭ മേനോൻ എഴുതിയ കൊച്ചി രാജ്യ ചരിത്രത്തിലും,വടക്കുംനാഥക്ഷേത്രത്തിലെ ഗ്രന്ഥവരിയിലും കാണാൻ കഴിയും. എന്നാൽ തിരുവിതംകൂറിൻ്റെ സഹായത്തോട്കൂടി സാമൂതിരിയെ ഒഴിപ്പച്ചതിന് ശേഷം . സാമൂതിരിയെ യുദ്ധത്തിൽ സഹായിച്ചതിന് പകരമായി 940-മാണ്ട് കർക്കിടകം 30-ന് [[തിരുവഞ്ചിക്കുളം ശിവക്ഷേത്രം|തിരുവഞ്ചിക്കുളം]] ക്ഷേത്രത്തിൽ വെച്ച് [[പെരുമ്പടപ്പു സ്വരൂപം|പെരുമ്പടപ്പ് സ്വരൂപം]], ചെങ്ങഴി നമ്പ്യാന്മാരെ കൊണ്ട് പ്രായശ്ചിത്തം ചെയ്യിച്ചു എന്നും വടക്കുംനാഥക്ഷേത്രഗ്രന്ഥവരിയിൽ കാണുന്നു. പിന്നീട് അങ്ങോട്ട് സ്വതന്ത്ര ഭരണം നഷ്ടമയ [[ചെങ്ങഴിനാട്]] പൂർണ്ണമായും കൊച്ചിരാജ്യത്തിന്റെ ഭാഗമാവുകയും ചെയ്തു.എങ്കിലും കൊച്ചി രാജാവ് ചെങ്ങഴിനാട്ടിൽ പതിനെട്ടു പ്രദേശങ്ങളുടെ ഭരണാധികാരം നമ്പ്യാർക്ക് നൽകി ചെങ്ങഴിക്കോട് പ്രവർത്തിയാർ എന്ന പേരിൽ ഉപാധികളോടെ ഭരണം നടത്തുവാനും കരം പിരിക്കുവാനും അനുവദിച്ചിരുന്നു. ==അവലംബം== 1) Kochi Rajya Charithram Author K.P. Padmanabha Menon 2) History of Kerala - (R. Leela Devi) 3) Proceedings of the Indian History Congress, Volume 37 4) http://www.deshabhimani.com/special/latest-news/506825 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160322150739/http://www.deshabhimani.com/special/latest-news/506825 |date=2016-03-22 }} 5) GOVERNMENT OF INDIA GEOGRAPHICAL INDICATIONS JOURNAL NO.62 6) A History of Kerala, 1498-1801 (Kavalam Madhava Panikkar ) 7)The Evergreen Legends of Kerala By . Sreekumari Ramachandran 8)https://web.archive.org/web/20191221152907/http://lsgkerala.in/velurpanchayat/history/ 9) https://velurgp.in/history/{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{കേരളത്തിലെ നാട്ടുരാജ്യങ്ങൾ‎}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ നാട്ടുരാജ്യങ്ങൾ]] 61exe0u2knr1dr4bn1idkpj0uh72z0e 0 280574 4666533 3830020 2026-09-13T04:59:52Z Altocar 2020 144384 /* */ 4666533 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Ashok Gajapati Raju}} {{Infobox Indian politician | name = അശോക് ഗജപതി രാജു | image = | imagesize = 250px | birth_date = {{Birth date and age|1951|06|16|df=y}} | birth_place = [[Vizianagaram]], [[Andhra Pradesh]] | residence = Vizianagaram | death_date = | death_place = | office1 = [[Ministry of Civil Aviation (India)|Minister of Civil Aviation]] | term_start1 = 26 May 2014 | term_end1 = | predecessor1 = [[Ajit Singh (politician)|Ajit Singh]] | successor1 = | constituency2 = [[Vizianagaram (Lok Sabha constituency)|Vizianagaram]] | office2 = [[Member of Parliament]] | term_start2 = 16 May 2014 | term_end2 = | predecessor2 = [[Botcha Jhansi Lakshmi]] | successor2 = | party2 = [[Telugu Desam Party]] | constituency3 = [[Vizianagaram (Assembly constituency)|Vizianagaram]] | office3 = [[Member of Legislative Assembly]] | term3 = 1978 - 2004 <hr> 2009 - 2014 | predecessor3 = Geetha Meesala | successor3 = | party3 = [[Telugu Desam Party]] | religion = [[Hindu]] | alma_mater = [[Andhra University]] <ref name="business-standard1"> | spouse = Sunila | children = 2 | website = | footnotes = | date = | year = | source = }} [[തെലുങ്കുദേശം പാർട്ടി]]യുടെ പൊളിറ്റ് ബ്യൂറോ അംഗവും പതിനാറാം ലോക്സഭയിലെ വ്യോമഗതാഗത വകുപ്പ് മന്ത്രിയുമാണ് '''അശോക് ഗജപതി രാജു''' (ജനനം 16 ജൂൺ 1951). [[പുസാപതി]] രാജകുടുംബാംഗമാണ് == ജീവിത രേഖ == {{cite web|author=Wednesday, May 28, 2014 | 07:12 PM IST |url=http://www.business-standard.com/article/politics/ashok-gajapathi-raju-114052600980_1.html |title=Ashok Gajapathi Raju |publisher=Business Standard |date= |accessdate=2014-05-28}}</ref> ==ജീവിതരേഖ== 1978-ൽ ജനതാപാർട്ടിക്കുവേണ്ടി മത്സരിച്ചു. തുടർന്ന് തെലുങ്കുദേശം പാർട്ടിയിൽ. 1983, 85, 89, 99, 2009-ലും എം.എൽ.എ. ആയി. പലതവണ സംസ്ഥാനത്ത് മന്ത്രിയായി. [[എൻ.ടി. രാമറാവു]] മന്ത്രിസഭയിൽ എക്‌സൈസ് വകുപ്പും [[ചന്ദ്രബാബു നായിഡു|ചന്ദ്രബാബുനായിഡു]] മന്ത്രിസഭയിൽ ധനകാര്യം, നിയമം, റവന്യൂ വകുപ്പുകളും കൈകാര്യം ചെയ്തു. 2014-ൽ ആന്ധ്രപ്രദേശിലെ [[വിഴിയനഗരം (ലോക്സഭാ മണ്ഡലം)|വിഴിയനഗരം മണ്ഡലത്തിൽനിന്ന്]] ജയിച്ച് ലോക്സഭയിലെത്തി.<ref>{{cite web|title=ഇവർ കേന്ദ്രമന്ത്രിമാർ|url=http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/2940249/2014-05-27/india|publisher=www.mathrubhumi.com|accessdate=28 മെയ് 2014|archive-date=2014-05-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20140529122743/http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/2940249/2014-05-27/india|url-status=dead}}</ref> ==അവലംബം== <references/> [[വർഗ്ഗം:തെലുഗുദേശം നേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയുടെ വ്യോമയാന വകുപ്പു മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:1951-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂൺ 16-ന് ജനിച്ചവർ]] {{India-politician-stub}} horfsyitvy5t1t5mkvwntpi8du5wspq 4666534 4666533 2026-09-13T05:00:19Z Altocar 2020 144384 /* */ 4666534 wikitext text/x-wiki == ജീവിത രേഖ == {{cite web|author=Wednesday, May 28, 2014 | 07:12 PM IST |url=http://www.business-standard.com/article/politics/ashok-gajapathi-raju-114052600980_1.html |title=Ashok Gajapathi Raju |publisher=Business Standard |date= |accessdate=2014-05-28}}</ref> ==ജീവിതരേഖ== 1978-ൽ ജനതാപാർട്ടിക്കുവേണ്ടി മത്സരിച്ചു. തുടർന്ന് തെലുങ്കുദേശം പാർട്ടിയിൽ. 1983, 85, 89, 99, 2009-ലും എം.എൽ.എ. ആയി. പലതവണ സംസ്ഥാനത്ത് മന്ത്രിയായി. [[എൻ.ടി. രാമറാവു]] മന്ത്രിസഭയിൽ എക്‌സൈസ് വകുപ്പും [[ചന്ദ്രബാബു നായിഡു|ചന്ദ്രബാബുനായിഡു]] മന്ത്രിസഭയിൽ ധനകാര്യം, നിയമം, റവന്യൂ വകുപ്പുകളും കൈകാര്യം ചെയ്തു. 2014-ൽ ആന്ധ്രപ്രദേശിലെ [[വിഴിയനഗരം (ലോക്സഭാ മണ്ഡലം)|വിഴിയനഗരം മണ്ഡലത്തിൽനിന്ന്]] ജയിച്ച് ലോക്സഭയിലെത്തി.<ref>{{cite web|title=ഇവർ കേന്ദ്രമന്ത്രിമാർ|url=http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/2940249/2014-05-27/india|publisher=www.mathrubhumi.com|accessdate=28 മെയ് 2014|archive-date=2014-05-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20140529122743/http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/2940249/2014-05-27/india|url-status=dead}}</ref> ==അവലംബം== <references/> [[വർഗ്ഗം:തെലുഗുദേശം നേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയുടെ വ്യോമയാന വകുപ്പു മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:1951-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂൺ 16-ന് ജനിച്ചവർ]] {{India-politician-stub}} msnegf3weheknw34xcu6h0g3pnc5qmu 4666535 4666534 2026-09-13T05:00:38Z Altocar 2020 144384 4666535 wikitext text/x-wiki ==ജീവിതരേഖ== 1978-ൽ ജനതാപാർട്ടിക്കുവേണ്ടി മത്സരിച്ചു. തുടർന്ന് തെലുങ്കുദേശം പാർട്ടിയിൽ. 1983, 85, 89, 99, 2009-ലും എം.എൽ.എ. ആയി. പലതവണ സംസ്ഥാനത്ത് മന്ത്രിയായി. [[എൻ.ടി. രാമറാവു]] മന്ത്രിസഭയിൽ എക്‌സൈസ് വകുപ്പും [[ചന്ദ്രബാബു നായിഡു|ചന്ദ്രബാബുനായിഡു]] മന്ത്രിസഭയിൽ ധനകാര്യം, നിയമം, റവന്യൂ വകുപ്പുകളും കൈകാര്യം ചെയ്തു. 2014-ൽ ആന്ധ്രപ്രദേശിലെ [[വിഴിയനഗരം (ലോക്സഭാ മണ്ഡലം)|വിഴിയനഗരം മണ്ഡലത്തിൽനിന്ന്]] ജയിച്ച് ലോക്സഭയിലെത്തി.<ref>{{cite web|title=ഇവർ കേന്ദ്രമന്ത്രിമാർ|url=http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/2940249/2014-05-27/india|publisher=www.mathrubhumi.com|accessdate=28 മെയ് 2014|archive-date=2014-05-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20140529122743/http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/2940249/2014-05-27/india|url-status=dead}}</ref> ==അവലംബം== <references/> [[വർഗ്ഗം:തെലുഗുദേശം നേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയുടെ വ്യോമയാന വകുപ്പു മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:1951-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂൺ 16-ന് ജനിച്ചവർ]] {{India-politician-stub}} ek48eilynrrcnvqvrp0sfam0lw112fl 4666536 4666535 2026-09-13T05:00:48Z Altocar 2020 144384 /* ജീവിതരേഖ */ 4666536 wikitext text/x-wiki ==ജീവിതരേഖ== 1978-ൽ ജനതാപാർട്ടിക്കുവേണ്ടി മത്സരിച്ചു. തുടർന്ന് തെലുങ്കുദേശം പാർട്ടിയിൽ. 1983, 85, 89, 99, 2009-ലും എം.എൽ.എ. ആയി. പലതവണ സംസ്ഥാനത്ത് മന്ത്രിയായി. [[എൻ.ടി. രാമറാവു]] മന്ത്രിസഭയിൽ എക്‌സൈസ് വകുപ്പും [[ചന്ദ്രബാബു നായിഡു|ചന്ദ്രബാബുനായിഡു]] മന്ത്രിസഭയിൽ ധനകാര്യം, നിയമം, റവന്യൂ വകുപ്പുകളും കൈകാര്യം ചെയ്തു. 2014-ൽ ആന്ധ്രപ്രദേശിലെ [[വിഴിയനഗരം (ലോക്സഭാ മണ്ഡലം)|വിഴിയനഗരം മണ്ഡലത്തിൽനിന്ന്]] ജയിച്ച് ലോക്സഭയിലെത്തി.<ref>{{cite web|title=ഇവർ കേന്ദ്രമന്ത്രിമാർ|url=http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/2940249/2014-05-27/india|publisher=www.mathrubhumi.com|accessdate=28 മെയ് 2014|archive-date=2014-05-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20140529122743/http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/2940249/2014-05-27/india|url-status=dead}}</ref> {{cite web|author=Wednesday, May 28, 2014 | 07:12 PM IST |url=http://www.business-standard.com/article/politics/ashok-gajapathi-raju-114052600980_1.html |title=Ashok Gajapathi Raju |publisher=Business Standard |date= |accessdate=2014-05-28}}</ref> ==അവലംബം== <references/> [[വർഗ്ഗം:തെലുഗുദേശം നേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയുടെ വ്യോമയാന വകുപ്പു മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:1951-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂൺ 16-ന് ജനിച്ചവർ]] {{India-politician-stub}} 7s5qwdk3q8up2pn3aj2ucsjztrwz2bx 4666537 4666536 2026-09-13T05:04:47Z Altocar 2020 144384 /* */ 4666537 wikitext text/x-wiki {{infobox politician | name = | image = | birth_date = | birth_place = | death_date = | death_place = | office = | term = | predecessor = | successor = | office2 = | term2 = | primeminister = | office3 = | term3 = | constituency3 = | party = | spouse = | children = | date = | year = | source = }} ==ജീവിതരേഖ== 1978-ൽ ജനതാപാർട്ടിക്കുവേണ്ടി മത്സരിച്ചു. തുടർന്ന് തെലുങ്കുദേശം പാർട്ടിയിൽ. 1983, 85, 89, 99, 2009-ലും എം.എൽ.എ. ആയി. പലതവണ സംസ്ഥാനത്ത് മന്ത്രിയായി. [[എൻ.ടി. രാമറാവു]] മന്ത്രിസഭയിൽ എക്‌സൈസ് വകുപ്പും [[ചന്ദ്രബാബു നായിഡു|ചന്ദ്രബാബുനായിഡു]] മന്ത്രിസഭയിൽ ധനകാര്യം, നിയമം, റവന്യൂ വകുപ്പുകളും കൈകാര്യം ചെയ്തു. 2014-ൽ ആന്ധ്രപ്രദേശിലെ [[വിഴിയനഗരം (ലോക്സഭാ മണ്ഡലം)|വിഴിയനഗരം മണ്ഡലത്തിൽനിന്ന്]] ജയിച്ച് ലോക്സഭയിലെത്തി.<ref>{{cite web|title=ഇവർ കേന്ദ്രമന്ത്രിമാർ|url=http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/2940249/2014-05-27/india|publisher=www.mathrubhumi.com|accessdate=28 മെയ് 2014|archive-date=2014-05-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20140529122743/http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/2940249/2014-05-27/india|url-status=dead}}</ref> {{cite web|author=Wednesday, May 28, 2014 | 07:12 PM IST |url=http://www.business-standard.com/article/politics/ashok-gajapathi-raju-114052600980_1.html |title=Ashok Gajapathi Raju |publisher=Business Standard |date= |accessdate=2014-05-28}}</ref> ==അവലംബം== <references/> [[വർഗ്ഗം:തെലുഗുദേശം നേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയുടെ വ്യോമയാന വകുപ്പു മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:1951-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂൺ 16-ന് ജനിച്ചവർ]] {{India-politician-stub}} qz7f41kyg2ckd7coqaf9tvvqfye1z1z 4666539 4666537 2026-09-13T05:09:31Z Altocar 2020 144384 /* */ 4666539 wikitext text/x-wiki {{infobox politician | name = അശോക് ഗജപതി രാജു | image = | birth_date = {{birth date and age|1951|06|26|df=yes}} | birth_place = മദ്രാസ്, തമിഴ്നാട് | death_date = | death_place = | office = ഗോവ ഗവർണർ | term = 26 ജൂലൈ 2025 - തുടരുന്നു | predecessor = പി.എസ്. ശ്രീധരൻപിള്ള | successor = | office2 = കേന്ദ്ര വ്യേമയാന വകുപ്പ്മന്ത്രി | term2 = 2014 - 2018 | primeminister2 = നരേന്ദ്ര മോദി | office3 = ലോക്‌സഭാംഗം | term3 = 2014 - 2019 | constituency3 = വിഴിയനഗരം | party = തെലുങ്കു ദേശം പാർട്ടി | spouse = | children = | date = 13 സെപ്റ്റംബർ | year = 2026 | source = }} ==ജീവിതരേഖ== 1978-ൽ ജനതാപാർട്ടിക്കുവേണ്ടി മത്സരിച്ചു. തുടർന്ന് തെലുങ്കുദേശം പാർട്ടിയിൽ. 1983, 85, 89, 99, 2009-ലും എം.എൽ.എ. ആയി. പലതവണ സംസ്ഥാനത്ത് മന്ത്രിയായി. [[എൻ.ടി. രാമറാവു]] മന്ത്രിസഭയിൽ എക്‌സൈസ് വകുപ്പും [[ചന്ദ്രബാബു നായിഡു|ചന്ദ്രബാബുനായിഡു]] മന്ത്രിസഭയിൽ ധനകാര്യം, നിയമം, റവന്യൂ വകുപ്പുകളും കൈകാര്യം ചെയ്തു. 2014-ൽ ആന്ധ്രപ്രദേശിലെ [[വിഴിയനഗരം (ലോക്സഭാ മണ്ഡലം)|വിഴിയനഗരം മണ്ഡലത്തിൽനിന്ന്]] ജയിച്ച് ലോക്സഭയിലെത്തി.<ref>{{cite web|title=ഇവർ കേന്ദ്രമന്ത്രിമാർ|url=http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/2940249/2014-05-27/india|publisher=www.mathrubhumi.com|accessdate=28 മെയ് 2014|archive-date=2014-05-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20140529122743/http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/2940249/2014-05-27/india|url-status=dead}}</ref> {{cite web|author=Wednesday, May 28, 2014 | 07:12 PM IST |url=http://www.business-standard.com/article/politics/ashok-gajapathi-raju-114052600980_1.html |title=Ashok Gajapathi Raju |publisher=Business Standard |date= |accessdate=2014-05-28}}</ref> ==അവലംബം== <references/> [[വർഗ്ഗം:തെലുഗുദേശം നേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയുടെ വ്യോമയാന വകുപ്പു മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:1951-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂൺ 16-ന് ജനിച്ചവർ]] {{India-politician-stub}} c4853dpluvfgu092yijvmamr46jjel3 4666540 4666539 2026-09-13T05:10:37Z Altocar 2020 144384 /* */ 4666540 wikitext text/x-wiki {{infobox politician | name = അശോക് ഗജപതി രാജു | image = | birth_date = {{birth date and age|1951|06|26|df=yes}} | birth_place = മദ്രാസ്, തമിഴ്നാട് | death_date = | death_place = | office = ഗോവ ഗവർണർ | term = 26 ജൂലൈ 2025 - തുടരുന്നു | predecessor = പി.എസ്. ശ്രീധരൻപിള്ള | successor = | office2 = കേന്ദ്ര വ്യേമയാന വകുപ്പ്മന്ത്രി | term2 = 2014 - 2018 | primeminister2 = നരേന്ദ്ര മോദി | office3 = ലോക്‌സഭാംഗം | term3 = 2014 - 2019 | constituency3 = വിഴിയനഗരം | party = തെലുങ്കു ദേശം പാർട്ടി | spouse = സുനില | children = 2 daughters | date = 13 സെപ്റ്റംബർ | year = 2026 | source = }} ==ജീവിതരേഖ== 1978-ൽ ജനതാപാർട്ടിക്കുവേണ്ടി മത്സരിച്ചു. തുടർന്ന് തെലുങ്കുദേശം പാർട്ടിയിൽ. 1983, 85, 89, 99, 2009-ലും എം.എൽ.എ. ആയി. പലതവണ സംസ്ഥാനത്ത് മന്ത്രിയായി. [[എൻ.ടി. രാമറാവു]] മന്ത്രിസഭയിൽ എക്‌സൈസ് വകുപ്പും [[ചന്ദ്രബാബു നായിഡു|ചന്ദ്രബാബുനായിഡു]] മന്ത്രിസഭയിൽ ധനകാര്യം, നിയമം, റവന്യൂ വകുപ്പുകളും കൈകാര്യം ചെയ്തു. 2014-ൽ ആന്ധ്രപ്രദേശിലെ [[വിഴിയനഗരം (ലോക്സഭാ മണ്ഡലം)|വിഴിയനഗരം മണ്ഡലത്തിൽനിന്ന്]] ജയിച്ച് ലോക്സഭയിലെത്തി.<ref>{{cite web|title=ഇവർ കേന്ദ്രമന്ത്രിമാർ|url=http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/2940249/2014-05-27/india|publisher=www.mathrubhumi.com|accessdate=28 മെയ് 2014|archive-date=2014-05-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20140529122743/http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/2940249/2014-05-27/india|url-status=dead}}</ref> {{cite web|author=Wednesday, May 28, 2014 | 07:12 PM IST |url=http://www.business-standard.com/article/politics/ashok-gajapathi-raju-114052600980_1.html |title=Ashok Gajapathi Raju |publisher=Business Standard |date= |accessdate=2014-05-28}}</ref> ==അവലംബം== <references/> [[വർഗ്ഗം:തെലുഗുദേശം നേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയുടെ വ്യോമയാന വകുപ്പു മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:1951-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂൺ 16-ന് ജനിച്ചവർ]] {{India-politician-stub}} nsscoh2h4kdnyxwaa5g7th4ujg88ia2 4666541 4666540 2026-09-13T05:11:52Z Altocar 2020 144384 /* */ 4666541 wikitext text/x-wiki {{infobox politician | name = അശോക് ഗജപതി രാജു | image = The Union Minister for Civil Aviation, Shri Ashok Gajapathi Raju Pusapati, in New Delhi on July 27, 2016 (cropped).jpg | birth_date = {{birth date and age|1951|06|26|df=yes}} | birth_place = മദ്രാസ്, തമിഴ്നാട് | death_date = | death_place = | office = ഗോവ ഗവർണർ | term = 26 ജൂലൈ 2025 - തുടരുന്നു | predecessor = പി.എസ്. ശ്രീധരൻപിള്ള | successor = | office2 = കേന്ദ്ര വ്യേമയാന വകുപ്പ്മന്ത്രി | term2 = 2014 - 2018 | primeminister2 = നരേന്ദ്ര മോദി | office3 = ലോക്‌സഭാംഗം | term3 = 2014 - 2019 | constituency3 = വിഴിയനഗരം | party = തെലുങ്കു ദേശം പാർട്ടി | spouse = സുനില | children = 2 daughters | date = 13 സെപ്റ്റംബർ | year = 2026 | source = }} ==ജീവിതരേഖ== 1978-ൽ ജനതാപാർട്ടിക്കുവേണ്ടി മത്സരിച്ചു. തുടർന്ന് തെലുങ്കുദേശം പാർട്ടിയിൽ. 1983, 85, 89, 99, 2009-ലും എം.എൽ.എ. ആയി. പലതവണ സംസ്ഥാനത്ത് മന്ത്രിയായി. [[എൻ.ടി. രാമറാവു]] മന്ത്രിസഭയിൽ എക്‌സൈസ് വകുപ്പും [[ചന്ദ്രബാബു നായിഡു|ചന്ദ്രബാബുനായിഡു]] മന്ത്രിസഭയിൽ ധനകാര്യം, നിയമം, റവന്യൂ വകുപ്പുകളും കൈകാര്യം ചെയ്തു. 2014-ൽ ആന്ധ്രപ്രദേശിലെ [[വിഴിയനഗരം (ലോക്സഭാ മണ്ഡലം)|വിഴിയനഗരം മണ്ഡലത്തിൽനിന്ന്]] ജയിച്ച് ലോക്സഭയിലെത്തി.<ref>{{cite web|title=ഇവർ കേന്ദ്രമന്ത്രിമാർ|url=http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/2940249/2014-05-27/india|publisher=www.mathrubhumi.com|accessdate=28 മെയ് 2014|archive-date=2014-05-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20140529122743/http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/2940249/2014-05-27/india|url-status=dead}}</ref> {{cite web|author=Wednesday, May 28, 2014 | 07:12 PM IST |url=http://www.business-standard.com/article/politics/ashok-gajapathi-raju-114052600980_1.html |title=Ashok Gajapathi Raju |publisher=Business Standard |date= |accessdate=2014-05-28}}</ref> ==അവലംബം== <references/> [[വർഗ്ഗം:തെലുഗുദേശം നേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയുടെ വ്യോമയാന വകുപ്പു മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:1951-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂൺ 16-ന് ജനിച്ചവർ]] {{India-politician-stub}} 77l70wwd3awhi8tyn8xqve39eicb9u6 4666546 4666541 2026-09-13T05:23:29Z Altocar 2020 144384 /* ജീവിതരേഖ */ 4666546 wikitext text/x-wiki {{infobox politician | name = അശോക് ഗജപതി രാജു | image = The Union Minister for Civil Aviation, Shri Ashok Gajapathi Raju Pusapati, in New Delhi on July 27, 2016 (cropped).jpg | birth_date = {{birth date and age|1951|06|26|df=yes}} | birth_place = മദ്രാസ്, തമിഴ്നാട് | death_date = | death_place = | office = ഗോവ ഗവർണർ | term = 26 ജൂലൈ 2025 - തുടരുന്നു | predecessor = പി.എസ്. ശ്രീധരൻപിള്ള | successor = | office2 = കേന്ദ്ര വ്യേമയാന വകുപ്പ്മന്ത്രി | term2 = 2014 - 2018 | primeminister2 = നരേന്ദ്ര മോദി | office3 = ലോക്‌സഭാംഗം | term3 = 2014 - 2019 | constituency3 = വിഴിയനഗരം | party = തെലുങ്കു ദേശം പാർട്ടി | spouse = സുനില | children = 2 daughters | date = 13 സെപ്റ്റംബർ | year = 2026 | source = }} ==ജീവിതരേഖ== തമിഴ്നാട്ടിലെ ചെന്നൈയിൽ പി വിജയരാമ ഗജപതി രാജുവിൻ്റേയും കുസും മഡഗാവക്റിൻ്റെയും മകനായി 1951 ജൂൺ 26 ന് ജനനം. പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് ശേഷം നേടിയ മാട്രിക്കുലേഷനായ വിദ്യാഭാസ യോഗ്യത.<ref>{{cite web|title=ഇവർ കേന്ദ്രമന്ത്രിമാർ|url=http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/newstory/2940249/2014-05-27/india|publisher=www.mathrubhumi.com|accessdate=28 മെയ് 2014|archive-date=2014-05-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20140529122743/http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/2940249/2014-05-27/india|url-status=dead}}</ref> {{cite web|author=Wednesday, May 28, 2014 | 07:12 PM IST |url=http://www.business-standard.com/article/politics/ashok-gajapathi-raju-114052600980_1.html |title=Ashok Gajapathi Raju |publisher=Business Standard |date= |accessdate=2014-05-28}}</ref> ==അവലംബം== <references/> [[വർഗ്ഗം:തെലുഗുദേശം നേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയുടെ വ്യോമയാന വകുപ്പു മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:1951-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂൺ 16-ന് ജനിച്ചവർ]] {{India-politician-stub}} kud9apldq7q57zsziwem29yybs7du5m 4666551 4666546 2026-09-13T05:36:31Z Altocar 2020 144384 /* ജീവിതരേഖ */ 4666551 wikitext text/x-wiki {{infobox politician | name = അശോക് ഗജപതി രാജു | image = The Union Minister for Civil Aviation, Shri Ashok Gajapathi Raju Pusapati, in New Delhi on July 27, 2016 (cropped).jpg | birth_date = {{birth date and age|1951|06|26|df=yes}} | birth_place = മദ്രാസ്, തമിഴ്നാട് | death_date = | death_place = | office = ഗോവ ഗവർണർ | term = 26 ജൂലൈ 2025 - തുടരുന്നു | predecessor = പി.എസ്. ശ്രീധരൻപിള്ള | successor = | office2 = കേന്ദ്ര വ്യേമയാന വകുപ്പ്മന്ത്രി | term2 = 2014 - 2018 | primeminister2 = നരേന്ദ്ര മോദി | office3 = ലോക്‌സഭാംഗം | term3 = 2014 - 2019 | constituency3 = വിഴിയനഗരം | party = തെലുങ്കു ദേശം പാർട്ടി | spouse = സുനില | children = 2 daughters | date = 13 സെപ്റ്റംബർ | year = 2026 | source = }} ==ജീവിതരേഖ== തമിഴ്നാട്ടിലെ ചെന്നൈയിൽ പി വിജയരാമ ഗജപതി രാജുവിൻ്റേയും കുസും മഡഗാവക്റിൻ്റെയും മകനായി 1951 ജൂൺ 26 ന് ജനനം. പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് ശേഷം നേടിയ മാട്രിക്കുലേഷനായ വിദ്യാഭാസ യോഗ്യത.<ref>{{cite web|title=ഇവർ കേന്ദ്രമന്ത്രിമാർ|url=http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/newstory/2940249/2014-05-27/india|publisher=www.mathrubhumi.com|accessdate=28 മെയ് 2014|archive-date=2014-05-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20140529122743/http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/2940249/2014-05-27/india|url-status=dead}}</ref> {{cite web|author=Wednesday, May 28, 2014 | 07:12 PM IST |url=http://www.business-standard.com/article/politics/ashok-gajapathi-raju-114052600980_1.html |title=Ashok Gajapathi Raju |publisher=Business Standard |date= |accessdate=2014-05-28}}</ref> == രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം == ''' പ്രധാന പദവികളിൽ ''' * 2026 : ഗോവ ഗവർണർ * 2014-2018 : കേന്ദ്ര വ്യോമയാന വകുപ്പ് മന്ത്രി * 2014-2019 : ലോക്സഭാംഗം, വിഴിയനഗരം, * 1999-2004 : സംസ്ഥാന കാബിനറ്റ് വകുപ്പ് മന്ത്രി, ആന്ധ്രപ്രദേശ് * 1995-1999 : സംസ്ഥാന ധനകാര്യ വകുപ്പ് മന്ത്രി, ആന്ധ്രപ്രദേശ് * 1985-1989 : സംസ്ഥാന എക്സൈസ് വകുപ്പ് മന്ത്രി, ആന്ധ്രപ്രദേശ് * 1983-1985 : സംസ്ഥാന വാണിജ്യ നികുതി വകുപ്പ് മന്ത്രി, ആന്ധ്രപ്രദേശ് * 1978-2003, 2009-2014 : ആന്ധ്രപ്രദേശ് നിയമസഭാംഗം, വിഴിയനഗരം ==അവലംബം== <references/> [[വർഗ്ഗം:തെലുഗുദേശം നേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയുടെ വ്യോമയാന വകുപ്പു മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:1951-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂൺ 16-ന് ജനിച്ചവർ]] {{India-politician-stub}} rjm7a6goy3v00ooyvotdnhmup7r6r10 4666552 4666551 2026-09-13T05:37:02Z Altocar 2020 144384 /* */ 4666552 wikitext text/x-wiki {{infobox politician | name = അശോക് ഗജപതി രാജു | image = The Union Minister for Civil Aviation, Shri Ashok Gajapathi Raju Pusapati, in New Delhi on July 27, 2016 (cropped).jpg | birth_date = {{birth date and age|1951|06|26|df=yes}} | birth_place = മദ്രാസ്, തമിഴ്നാട് | death_date = | death_place = | office = ഗോവ ഗവർണർ | term = 26 ജൂലൈ 2025 - തുടരുന്നു | predecessor = പി.എസ്. ശ്രീധരൻപിള്ള | successor = | office2 = കേന്ദ്ര വ്യേമയാന വകുപ്പ്മന്ത്രി | term2 = 2014 - 2018 | primeminister2 = നരേന്ദ്ര മോദി | office3 = ലോക്‌സഭാംഗം | term3 = 2014 - 2019 | constituency3 = വിഴിയനഗരം | party = തെലുങ്കു ദേശം പാർട്ടി | website = http://ashokgajapathiraju.com | spouse = സുനില | children = 2 daughters | date = 13 സെപ്റ്റംബർ | year = 2026 | source = }} ==ജീവിതരേഖ== തമിഴ്നാട്ടിലെ ചെന്നൈയിൽ പി വിജയരാമ ഗജപതി രാജുവിൻ്റേയും കുസും മഡഗാവക്റിൻ്റെയും മകനായി 1951 ജൂൺ 26 ന് ജനനം. പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് ശേഷം നേടിയ മാട്രിക്കുലേഷനായ വിദ്യാഭാസ യോഗ്യത.<ref>{{cite web|title=ഇവർ കേന്ദ്രമന്ത്രിമാർ|url=http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/newstory/2940249/2014-05-27/india|publisher=www.mathrubhumi.com|accessdate=28 മെയ് 2014|archive-date=2014-05-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20140529122743/http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/2940249/2014-05-27/india|url-status=dead}}</ref> {{cite web|author=Wednesday, May 28, 2014 | 07:12 PM IST |url=http://www.business-standard.com/article/politics/ashok-gajapathi-raju-114052600980_1.html |title=Ashok Gajapathi Raju |publisher=Business Standard |date= |accessdate=2014-05-28}}</ref> == രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം == ''' പ്രധാന പദവികളിൽ ''' * 2026 : ഗോവ ഗവർണർ * 2014-2018 : കേന്ദ്ര വ്യോമയാന വകുപ്പ് മന്ത്രി * 2014-2019 : ലോക്സഭാംഗം, വിഴിയനഗരം, * 1999-2004 : സംസ്ഥാന കാബിനറ്റ് വകുപ്പ് മന്ത്രി, ആന്ധ്രപ്രദേശ് * 1995-1999 : സംസ്ഥാന ധനകാര്യ വകുപ്പ് മന്ത്രി, ആന്ധ്രപ്രദേശ് * 1985-1989 : സംസ്ഥാന എക്സൈസ് വകുപ്പ് മന്ത്രി, ആന്ധ്രപ്രദേശ് * 1983-1985 : സംസ്ഥാന വാണിജ്യ നികുതി വകുപ്പ് മന്ത്രി, ആന്ധ്രപ്രദേശ് * 1978-2003, 2009-2014 : ആന്ധ്രപ്രദേശ് നിയമസഭാംഗം, വിഴിയനഗരം ==അവലംബം== <references/> [[വർഗ്ഗം:തെലുഗുദേശം നേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയുടെ വ്യോമയാന വകുപ്പു മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:1951-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂൺ 16-ന് ജനിച്ചവർ]] {{India-politician-stub}} f4d3a0hx9p05kczxrb3lrqm6v3h4od2 4666553 4666552 2026-09-13T05:37:21Z Altocar 2020 144384 /* അവലംബം */ 4666553 wikitext text/x-wiki {{infobox politician | name = അശോക് ഗജപതി രാജു | image = The Union Minister for Civil Aviation, Shri Ashok Gajapathi Raju Pusapati, in New Delhi on July 27, 2016 (cropped).jpg | birth_date = {{birth date and age|1951|06|26|df=yes}} | birth_place = മദ്രാസ്, തമിഴ്നാട് | death_date = | death_place = | office = ഗോവ ഗവർണർ | term = 26 ജൂലൈ 2025 - തുടരുന്നു | predecessor = പി.എസ്. ശ്രീധരൻപിള്ള | successor = | office2 = കേന്ദ്ര വ്യേമയാന വകുപ്പ്മന്ത്രി | term2 = 2014 - 2018 | primeminister2 = നരേന്ദ്ര മോദി | office3 = ലോക്‌സഭാംഗം | term3 = 2014 - 2019 | constituency3 = വിഴിയനഗരം | party = തെലുങ്കു ദേശം പാർട്ടി | website = http://ashokgajapathiraju.com | spouse = സുനില | children = 2 daughters | date = 13 സെപ്റ്റംബർ | year = 2026 | source = }} ==ജീവിതരേഖ== തമിഴ്നാട്ടിലെ ചെന്നൈയിൽ പി വിജയരാമ ഗജപതി രാജുവിൻ്റേയും കുസും മഡഗാവക്റിൻ്റെയും മകനായി 1951 ജൂൺ 26 ന് ജനനം. പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് ശേഷം നേടിയ മാട്രിക്കുലേഷനായ വിദ്യാഭാസ യോഗ്യത.<ref>{{cite web|title=ഇവർ കേന്ദ്രമന്ത്രിമാർ|url=http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/newstory/2940249/2014-05-27/india|publisher=www.mathrubhumi.com|accessdate=28 മെയ് 2014|archive-date=2014-05-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20140529122743/http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/2940249/2014-05-27/india|url-status=dead}}</ref> {{cite web|author=Wednesday, May 28, 2014 | 07:12 PM IST |url=http://www.business-standard.com/article/politics/ashok-gajapathi-raju-114052600980_1.html |title=Ashok Gajapathi Raju |publisher=Business Standard |date= |accessdate=2014-05-28}}</ref> == രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം == ''' പ്രധാന പദവികളിൽ ''' * 2026 : ഗോവ ഗവർണർ * 2014-2018 : കേന്ദ്ര വ്യോമയാന വകുപ്പ് മന്ത്രി * 2014-2019 : ലോക്സഭാംഗം, വിഴിയനഗരം, * 1999-2004 : സംസ്ഥാന കാബിനറ്റ് വകുപ്പ് മന്ത്രി, ആന്ധ്രപ്രദേശ് * 1995-1999 : സംസ്ഥാന ധനകാര്യ വകുപ്പ് മന്ത്രി, ആന്ധ്രപ്രദേശ് * 1985-1989 : സംസ്ഥാന എക്സൈസ് വകുപ്പ് മന്ത്രി, ആന്ധ്രപ്രദേശ് * 1983-1985 : സംസ്ഥാന വാണിജ്യ നികുതി വകുപ്പ് മന്ത്രി, ആന്ധ്രപ്രദേശ് * 1978-2003, 2009-2014 : ആന്ധ്രപ്രദേശ് നിയമസഭാംഗം, വിഴിയനഗരം ==അവലംബം== <references/> [[വർഗ്ഗം:തെലുഗുദേശം നേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയുടെ വ്യോമയാന വകുപ്പു മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:1951-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂൺ 16-ന് ജനിച്ചവർ]] nptcnhv1ieojxazg3vigomn92dzmxaj 4666554 4666553 2026-09-13T05:37:59Z Altocar 2020 144384 /* */ 4666554 wikitext text/x-wiki {{infobox politician | name = അശോക് ഗജപതി രാജു | image = The Union Minister for Civil Aviation, Shri Ashok Gajapathi Raju Pusapati, in New Delhi on July 27, 2016 (cropped).jpg | birth_date = {{birth date and age|1951|06|26|df=yes}} | birth_place = മദ്രാസ്, തമിഴ്നാട് | death_date = | death_place = | office = ഗോവ ഗവർണർ | term = 26 ജൂലൈ 2025 - തുടരുന്നു | predecessor = പി.എസ്. ശ്രീധരൻപിള്ള | successor = | office2 = കേന്ദ്ര വ്യേമയാനവകുപ്പ് മന്ത്രി | term2 = 2014 - 2018 | primeminister2 = നരേന്ദ്ര മോദി | office3 = ലോക്‌സഭാംഗം | term3 = 2014 - 2019 | constituency3 = വിഴിയനഗരം | party = തെലുങ്കു ദേശം പാർട്ടി | website = http://ashokgajapathiraju.com | spouse = സുനില | children = 2 daughters | date = 13 സെപ്റ്റംബർ | year = 2026 | source = }} ==ജീവിതരേഖ== തമിഴ്നാട്ടിലെ ചെന്നൈയിൽ പി വിജയരാമ ഗജപതി രാജുവിൻ്റേയും കുസും മഡഗാവക്റിൻ്റെയും മകനായി 1951 ജൂൺ 26 ന് ജനനം. പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് ശേഷം നേടിയ മാട്രിക്കുലേഷനായ വിദ്യാഭാസ യോഗ്യത.<ref>{{cite web|title=ഇവർ കേന്ദ്രമന്ത്രിമാർ|url=http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/newstory/2940249/2014-05-27/india|publisher=www.mathrubhumi.com|accessdate=28 മെയ് 2014|archive-date=2014-05-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20140529122743/http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/2940249/2014-05-27/india|url-status=dead}}</ref> {{cite web|author=Wednesday, May 28, 2014 | 07:12 PM IST |url=http://www.business-standard.com/article/politics/ashok-gajapathi-raju-114052600980_1.html |title=Ashok Gajapathi Raju |publisher=Business Standard |date= |accessdate=2014-05-28}}</ref> == രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം == ''' പ്രധാന പദവികളിൽ ''' * 2026 : ഗോവ ഗവർണർ * 2014-2018 : കേന്ദ്ര വ്യോമയാന വകുപ്പ് മന്ത്രി * 2014-2019 : ലോക്സഭാംഗം, വിഴിയനഗരം, * 1999-2004 : സംസ്ഥാന കാബിനറ്റ് വകുപ്പ് മന്ത്രി, ആന്ധ്രപ്രദേശ് * 1995-1999 : സംസ്ഥാന ധനകാര്യ വകുപ്പ് മന്ത്രി, ആന്ധ്രപ്രദേശ് * 1985-1989 : സംസ്ഥാന എക്സൈസ് വകുപ്പ് മന്ത്രി, ആന്ധ്രപ്രദേശ് * 1983-1985 : സംസ്ഥാന വാണിജ്യ നികുതി വകുപ്പ് മന്ത്രി, ആന്ധ്രപ്രദേശ് * 1978-2003, 2009-2014 : ആന്ധ്രപ്രദേശ് നിയമസഭാംഗം, വിഴിയനഗരം ==അവലംബം== <references/> [[വർഗ്ഗം:തെലുഗുദേശം നേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയുടെ വ്യോമയാന വകുപ്പു മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:1951-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂൺ 16-ന് ജനിച്ചവർ]] 9bnavq7nxdgpw86et9fekcwrdop1984 4666556 4666554 2026-09-13T05:42:08Z Altocar 2020 144384 /* */ 4666556 wikitext text/x-wiki {{infobox politician | name = അശോക് ഗജപതി രാജു | image = The Union Minister for Civil Aviation, Shri Ashok Gajapathi Raju Pusapati, in New Delhi on July 27, 2016 (cropped).jpg | birth_date = {{birth date and age|1951|06|26|df=yes}} | birth_place = മദ്രാസ്, തമിഴ്നാട് | death_date = | death_place = | office = ഗോവ ഗവർണർ | term = 26 ജൂലൈ 2025 - തുടരുന്നു | predecessor = പി.എസ്. ശ്രീധരൻപിള്ള | successor = | office2 = കേന്ദ്ര വ്യേമയാനവകുപ്പ് മന്ത്രി | term2 = 2014 - 2018 | primeminister2 = നരേന്ദ്ര മോദി | office3 = ലോക്‌സഭാംഗം | term3 = 2014 - 2019 | constituency3 = വിഴിയനഗരം | party = തെലുങ്കു ദേശം പാർട്ടി | website = http://ashokgajapathiraju.com | spouse = സുനില | children = 2 daughters | date = 13 സെപ്റ്റംബർ | year = 2026 | source = }} 2025 ജൂലൈ 25 മുതൽ ഗോവയുടെ ഗവർണറായ തുടരുന്ന ആന്ധ്രപ്രദേശിൽ നിന്നുള്ള മുതിർന്ന തെലുങ്കു ദേശം പാർട്ടി നേതാവാണ് ''' പൂസാപതി അശോക് ഗജപതി രാജു.(26 ജൂൺ 1951) ''' ഒന്നാം നരേന്ദ്ര മോദി മന്ത്രിസഭയിലെ കേന്ദ്ര വ്യോമയാന വകുപ്പ് മന്ത്രി, പതിനാറാം ലോക്‌സഭാംഗം, എൻ ടി രാമറാവു, ചന്ദ്രബാബു നായിഡു മന്ത്രിസഭകളിലെ കാബിനറ്റ് വകുപ്പ് മന്ത്രി, ഏഴു തവണ ആന്ധ്ര പ്രദേശ് നിയമസഭാംഗം എന്നീ നിലകളിലും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. ==ജീവിതരേഖ== തമിഴ്നാട്ടിലെ ചെന്നൈയിൽ പി വിജയരാമ ഗജപതി രാജുവിൻ്റേയും കുസും മഡഗാവക്റിൻ്റെയും മകനായി 1951 ജൂൺ 26 ന് ജനനം. പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് ശേഷം നേടിയ മാട്രിക്കുലേഷനായ വിദ്യാഭാസ യോഗ്യത.<ref>{{cite web|title=ഇവർ കേന്ദ്രമന്ത്രിമാർ|url=http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/newstory/2940249/2014-05-27/india|publisher=www.mathrubhumi.com|accessdate=28 മെയ് 2014|archive-date=2014-05-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20140529122743/http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/2940249/2014-05-27/india|url-status=dead}}</ref> {{cite web|author=Wednesday, May 28, 2014 | 07:12 PM IST |url=http://www.business-standard.com/article/politics/ashok-gajapathi-raju-114052600980_1.html |title=Ashok Gajapathi Raju |publisher=Business Standard |date= |accessdate=2014-05-28}}</ref> == രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം == ''' പ്രധാന പദവികളിൽ ''' * 2026 : ഗോവ ഗവർണർ * 2014-2018 : കേന്ദ്ര വ്യോമയാന വകുപ്പ് മന്ത്രി * 2014-2019 : ലോക്സഭാംഗം, വിഴിയനഗരം, * 1999-2004 : സംസ്ഥാന കാബിനറ്റ് വകുപ്പ് മന്ത്രി, ആന്ധ്രപ്രദേശ് * 1995-1999 : സംസ്ഥാന ധനകാര്യ വകുപ്പ് മന്ത്രി, ആന്ധ്രപ്രദേശ് * 1985-1989 : സംസ്ഥാന എക്സൈസ് വകുപ്പ് മന്ത്രി, ആന്ധ്രപ്രദേശ് * 1983-1985 : സംസ്ഥാന വാണിജ്യ നികുതി വകുപ്പ് മന്ത്രി, ആന്ധ്രപ്രദേശ് * 1978-2003, 2009-2014 : ആന്ധ്രപ്രദേശ് നിയമസഭാംഗം, വിഴിയനഗരം ==അവലംബം== <references/> [[വർഗ്ഗം:തെലുഗുദേശം നേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയുടെ വ്യോമയാന വകുപ്പു മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:1951-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂൺ 16-ന് ജനിച്ചവർ]] 37h8sazwsyd2ab0ib1fb4vm6k6usc4h 4666558 4666556 2026-09-13T05:45:18Z Altocar 2020 144384 /* */ 4666558 wikitext text/x-wiki {{infobox politician | name = അശോക് ഗജപതി രാജു | image = The Union Minister for Civil Aviation, Shri Ashok Gajapathi Raju Pusapati, in New Delhi on July 27, 2016 (cropped).jpg | birth_date = {{birth date and age|1951|06|26|df=yes}} | birth_place = മദ്രാസ്, തമിഴ്നാട് | death_date = | death_place = | office = ഗോവ ഗവർണർ | term = 26 ജൂലൈ 2025 - തുടരുന്നു | predecessor = പി.എസ്. ശ്രീധരൻപിള്ള | successor = | office2 = കേന്ദ്ര വ്യേമയാനവകുപ്പ് മന്ത്രി | term2 = 2014 - 2018 | primeminister2 = നരേന്ദ്ര മോദി | office3 = ലോക്‌സഭാംഗം | term3 = 2014 - 2019 | constituency3 = വിഴിയനഗരം | party = [[File:Telugu Desam Party Flag.png|100px]] തെലുങ്കുദേശം പാർട്ടി | website = http://ashokgajapathiraju.com | spouse = സുനില | children = 2 daughters | date = 13 സെപ്റ്റംബർ | year = 2026 | source = }} 2025 ജൂലൈ 25 മുതൽ ഗോവയുടെ ഗവർണറായ തുടരുന്ന ആന്ധ്രപ്രദേശിൽ നിന്നുള്ള മുതിർന്ന തെലുങ്കു ദേശം പാർട്ടി നേതാവാണ് ''' പൂസാപതി അശോക് ഗജപതി രാജു.(26 ജൂൺ 1951) ''' ഒന്നാം നരേന്ദ്ര മോദി മന്ത്രിസഭയിലെ കേന്ദ്ര വ്യോമയാന വകുപ്പ് മന്ത്രി, പതിനാറാം ലോക്‌സഭാംഗം, എൻ ടി രാമറാവു, ചന്ദ്രബാബു നായിഡു മന്ത്രിസഭകളിലെ കാബിനറ്റ് വകുപ്പ് മന്ത്രി, ഏഴു തവണ ആന്ധ്ര പ്രദേശ് നിയമസഭാംഗം എന്നീ നിലകളിലും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. ==ജീവിതരേഖ== തമിഴ്നാട്ടിലെ ചെന്നൈയിൽ പി വിജയരാമ ഗജപതി രാജുവിൻ്റേയും കുസും മഡഗാവക്റിൻ്റെയും മകനായി 1951 ജൂൺ 26 ന് ജനനം. പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് ശേഷം നേടിയ മാട്രിക്കുലേഷനായ വിദ്യാഭാസ യോഗ്യത.<ref>{{cite web|title=ഇവർ കേന്ദ്രമന്ത്രിമാർ|url=http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/newstory/2940249/2014-05-27/india|publisher=www.mathrubhumi.com|accessdate=28 മെയ് 2014|archive-date=2014-05-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20140529122743/http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/2940249/2014-05-27/india|url-status=dead}}</ref> {{cite web|author=Wednesday, May 28, 2014 | 07:12 PM IST |url=http://www.business-standard.com/article/politics/ashok-gajapathi-raju-114052600980_1.html |title=Ashok Gajapathi Raju |publisher=Business Standard |date= |accessdate=2014-05-28}}</ref> == രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം == ''' പ്രധാന പദവികളിൽ ''' * 2026 : ഗോവ ഗവർണർ * 2014-2018 : കേന്ദ്ര വ്യോമയാന വകുപ്പ് മന്ത്രി * 2014-2019 : ലോക്സഭാംഗം, വിഴിയനഗരം, * 1999-2004 : സംസ്ഥാന കാബിനറ്റ് വകുപ്പ് മന്ത്രി, ആന്ധ്രപ്രദേശ് * 1995-1999 : സംസ്ഥാന ധനകാര്യ വകുപ്പ് മന്ത്രി, ആന്ധ്രപ്രദേശ് * 1985-1989 : സംസ്ഥാന എക്സൈസ് വകുപ്പ് മന്ത്രി, ആന്ധ്രപ്രദേശ് * 1983-1985 : സംസ്ഥാന വാണിജ്യ നികുതി വകുപ്പ് മന്ത്രി, ആന്ധ്രപ്രദേശ് * 1978-2003, 2009-2014 : ആന്ധ്രപ്രദേശ് നിയമസഭാംഗം, വിഴിയനഗരം ==അവലംബം== <references/> [[വർഗ്ഗം:തെലുഗുദേശം നേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയുടെ വ്യോമയാന വകുപ്പു മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:1951-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂൺ 16-ന് ജനിച്ചവർ]] 0e09sxz6yu4gkkhtdpppxna42w4k4hv 4666559 4666558 2026-09-13T05:45:56Z Altocar 2020 144384 /* */ 4666559 wikitext text/x-wiki {{infobox politician | name = അശോക് ഗജപതി രാജു | image = The Union Minister for Civil Aviation, Shri Ashok Gajapathi Raju Pusapati, in New Delhi on July 27, 2016 (cropped).jpg | birth_date = {{birth date and age|1951|06|26|df=yes}} | birth_place = മദ്രാസ്, തമിഴ്നാട് | death_date = | death_place = | office = ഗോവ ഗവർണർ | term = 26 ജൂലൈ 2025 - തുടരുന്നു | predecessor = പി.എസ്. ശ്രീധരൻപിള്ള | successor = | office2 = കേന്ദ്ര വ്യേമയാനവകുപ്പ് മന്ത്രി | term2 = 2014 - 2018 | primeminister2 = നരേന്ദ്ര മോദി | office3 = ലോക്‌സഭാംഗം | term3 = 2014 - 2019 | constituency3 = വിഴിയനഗരം | party = [[File:Telugu Desam Party Flag.png|100px]] തെലുങ്കുദേശം പാർട്ടി | website = http://ashokgajapathiraju.com | spouse = സുനില | children = 2 daughters | date = 13 സെപ്റ്റംബർ | year = 2026 | source = https://sansad.in/ls/members/biographyM/4760?from=members പതിനാറാം ലോക്‌സഭ }} 2025 ജൂലൈ 25 മുതൽ ഗോവയുടെ ഗവർണറായ തുടരുന്ന ആന്ധ്രപ്രദേശിൽ നിന്നുള്ള മുതിർന്ന തെലുങ്കു ദേശം പാർട്ടി നേതാവാണ് ''' പൂസാപതി അശോക് ഗജപതി രാജു.(26 ജൂൺ 1951) ''' ഒന്നാം നരേന്ദ്ര മോദി മന്ത്രിസഭയിലെ കേന്ദ്ര വ്യോമയാന വകുപ്പ് മന്ത്രി, പതിനാറാം ലോക്‌സഭാംഗം, എൻ ടി രാമറാവു, ചന്ദ്രബാബു നായിഡു മന്ത്രിസഭകളിലെ കാബിനറ്റ് വകുപ്പ് മന്ത്രി, ഏഴു തവണ ആന്ധ്ര പ്രദേശ് നിയമസഭാംഗം എന്നീ നിലകളിലും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. ==ജീവിതരേഖ== തമിഴ്നാട്ടിലെ ചെന്നൈയിൽ പി വിജയരാമ ഗജപതി രാജുവിൻ്റേയും കുസും മഡഗാവക്റിൻ്റെയും മകനായി 1951 ജൂൺ 26 ന് ജനനം. പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് ശേഷം നേടിയ മാട്രിക്കുലേഷനായ വിദ്യാഭാസ യോഗ്യത.<ref>{{cite web|title=ഇവർ കേന്ദ്രമന്ത്രിമാർ|url=http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/newstory/2940249/2014-05-27/india|publisher=www.mathrubhumi.com|accessdate=28 മെയ് 2014|archive-date=2014-05-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20140529122743/http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/2940249/2014-05-27/india|url-status=dead}}</ref> {{cite web|author=Wednesday, May 28, 2014 | 07:12 PM IST |url=http://www.business-standard.com/article/politics/ashok-gajapathi-raju-114052600980_1.html |title=Ashok Gajapathi Raju |publisher=Business Standard |date= |accessdate=2014-05-28}}</ref> == രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം == ''' പ്രധാന പദവികളിൽ ''' * 2026 : ഗോവ ഗവർണർ * 2014-2018 : കേന്ദ്ര വ്യോമയാന വകുപ്പ് മന്ത്രി * 2014-2019 : ലോക്സഭാംഗം, വിഴിയനഗരം, * 1999-2004 : സംസ്ഥാന കാബിനറ്റ് വകുപ്പ് മന്ത്രി, ആന്ധ്രപ്രദേശ് * 1995-1999 : സംസ്ഥാന ധനകാര്യ വകുപ്പ് മന്ത്രി, ആന്ധ്രപ്രദേശ് * 1985-1989 : സംസ്ഥാന എക്സൈസ് വകുപ്പ് മന്ത്രി, ആന്ധ്രപ്രദേശ് * 1983-1985 : സംസ്ഥാന വാണിജ്യ നികുതി വകുപ്പ് മന്ത്രി, ആന്ധ്രപ്രദേശ് * 1978-2003, 2009-2014 : ആന്ധ്രപ്രദേശ് നിയമസഭാംഗം, വിഴിയനഗരം ==അവലംബം== <references/> [[വർഗ്ഗം:തെലുഗുദേശം നേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയുടെ വ്യോമയാന വകുപ്പു മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:1951-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂൺ 16-ന് ജനിച്ചവർ]] 53nhzwupalwh5i2e8qriamhwijijjwz 4666560 4666559 2026-09-13T05:46:50Z Altocar 2020 144384 /* */ 4666560 wikitext text/x-wiki {{infobox politician | name = അശോക് ഗജപതി രാജു | image = The Union Minister for Civil Aviation, Shri Ashok Gajapathi Raju Pusapati, in New Delhi on July 27, 2016 (cropped).jpg | birth_date = {{birth date and age|1951|06|26|df=yes}} | birth_place = മദ്രാസ്, തമിഴ്നാട് | death_date = | death_place = | office = ഗോവ ഗവർണർ | term = 26 ജൂലൈ 2025 - തുടരുന്നു | predecessor = പി.എസ്. ശ്രീധരൻപിള്ള | successor = | office2 = കേന്ദ്ര വ്യേമയാനവകുപ്പ് മന്ത്രി | term2 = 2014 - 2018 | primeminister2 = നരേന്ദ്ര മോദി | office3 = ലോക്‌സഭാംഗം | term3 = 2014 - 2019 | constituency3 = വിഴിയനഗരം | party = [[File:Telugu Desam Party Flag.png|100px]] തെലുങ്കുദേശം പാർട്ടി | website = http://ashokgajapathiraju.com | spouse = സുനില | children = 2 daughters | date = 13 സെപ്റ്റംബർ | year = 2026 | source = https://sansad.in/ls/members/biographyM/4760?from=members പതിനാറാം ലോക്‌സഭ }} 2025 ജൂലൈ 25 മുതൽ ഗോവയുടെ ഗവർണറായ തുടരുന്ന ആന്ധ്രപ്രദേശിൽ നിന്നുള്ള മുതിർന്ന തെലുങ്കു ദേശം പാർട്ടി നേതാവാണ് ''' പൂസാപതി അശോക് ഗജപതി രാജു.(26 ജൂൺ 1951) ''' ഒന്നാം നരേന്ദ്ര മോദി മന്ത്രിസഭയിലെ കേന്ദ്ര വ്യോമയാന വകുപ്പ് മന്ത്രി, പതിനാറാം ലോക്‌സഭാംഗം, എൻ.ടി.രാമറാവു, ചന്ദ്രബാബു നായിഡു മന്ത്രിസഭകളിലെ കാബിനറ്റ് വകുപ്പ് മന്ത്രി, ഏഴു തവണ ആന്ധ്രപ്രദേശ് നിയമസഭാംഗം എന്നീ നിലകളിലും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. ==ജീവിതരേഖ== തമിഴ്നാട്ടിലെ ചെന്നൈയിൽ പി വിജയരാമ ഗജപതി രാജുവിൻ്റേയും കുസും മഡഗാവക്റിൻ്റെയും മകനായി 1951 ജൂൺ 26 ന് ജനനം. പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് ശേഷം നേടിയ മാട്രിക്കുലേഷനായ വിദ്യാഭാസ യോഗ്യത.<ref>{{cite web|title=ഇവർ കേന്ദ്രമന്ത്രിമാർ|url=http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/newstory/2940249/2014-05-27/india|publisher=www.mathrubhumi.com|accessdate=28 മെയ് 2014|archive-date=2014-05-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20140529122743/http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/2940249/2014-05-27/india|url-status=dead}}</ref> {{cite web|author=Wednesday, May 28, 2014 | 07:12 PM IST |url=http://www.business-standard.com/article/politics/ashok-gajapathi-raju-114052600980_1.html |title=Ashok Gajapathi Raju |publisher=Business Standard |date= |accessdate=2014-05-28}}</ref> == രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം == ''' പ്രധാന പദവികളിൽ ''' * 2026 : ഗോവ ഗവർണർ * 2014-2018 : കേന്ദ്ര വ്യോമയാന വകുപ്പ് മന്ത്രി * 2014-2019 : ലോക്സഭാംഗം, വിഴിയനഗരം, * 1999-2004 : സംസ്ഥാന കാബിനറ്റ് വകുപ്പ് മന്ത്രി, ആന്ധ്രപ്രദേശ് * 1995-1999 : സംസ്ഥാന ധനകാര്യ വകുപ്പ് മന്ത്രി, ആന്ധ്രപ്രദേശ് * 1985-1989 : സംസ്ഥാന എക്സൈസ് വകുപ്പ് മന്ത്രി, ആന്ധ്രപ്രദേശ് * 1983-1985 : സംസ്ഥാന വാണിജ്യ നികുതി വകുപ്പ് മന്ത്രി, ആന്ധ്രപ്രദേശ് * 1978-2003, 2009-2014 : ആന്ധ്രപ്രദേശ് നിയമസഭാംഗം, വിഴിയനഗരം ==അവലംബം== <references/> [[വർഗ്ഗം:തെലുഗുദേശം നേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയുടെ വ്യോമയാന വകുപ്പു മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:1951-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂൺ 16-ന് ജനിച്ചവർ]] ik1qkpr9twmtqbmosc1vjnzcfwjv2ie 4666561 4666560 2026-09-13T05:48:08Z Altocar 2020 144384 /* */ 4666561 wikitext text/x-wiki {{infobox politician | name = അശോക് ഗജപതി രാജു | image = The Union Minister for Civil Aviation, Shri Ashok Gajapathi Raju Pusapati, in New Delhi on July 27, 2016 (cropped).jpg | birth_date = {{birth date and age|1951|06|26|df=yes}} | birth_place = മദ്രാസ്, തമിഴ്നാട് | death_date = | death_place = | office = ഗോവ ഗവർണർ | term = 26 ജൂലൈ 2025 - തുടരുന്നു | predecessor = പി.എസ്. ശ്രീധരൻപിള്ള | successor = | office2 = കേന്ദ്ര വ്യേമയാനവകുപ്പ് മന്ത്രി | term2 = 2014 - 2018 | primeminister2 = നരേന്ദ്ര മോദി | office3 = ലോക്‌സഭാംഗം | term3 = 2014 - 2019 | constituency3 = വിഴിയനഗരം | party = [[File:Telugu Desam Party Flag.png|100px]] തെലുങ്കുദേശം പാർട്ടി | website = http://ashokgajapathiraju.com | spouse = സുനില | children = 2 daughters | date = 13 സെപ്റ്റംബർ | year = 2026 | source = https://sansad.in/ls/members/biographyM/4760?from=members പതിനാറാം ലോക്‌സഭ }} 2025 ജൂലൈ 25 മുതൽ ഗോവയുടെ ഗവർണറായ തുടരുന്ന ആന്ധ്രപ്രദേശിൽ നിന്നുള്ള മുതിർന്ന തെലുങ്കു ദേശം പാർട്ടി നേതാവാണ് ''' പൂസാപതി അശോക് ഗജപതി രാജു.(26 ജൂൺ 1951) ''' ഒന്നാം നരേന്ദ്ര മോദി മന്ത്രിസഭയിലെ കേന്ദ്ര വ്യോമയാന വകുപ്പ് മന്ത്രി, പതിനാറാം ലോക്‌സഭാംഗം, എൻ.ടി.രാമറാവു, ചന്ദ്രബാബു നായിഡു മന്ത്രിസഭകളിലെ കാബിനറ്റ് വകുപ്പ് മന്ത്രി, ഏഴു തവണ ആന്ധ്രപ്രദേശ് നിയമസഭാംഗം എന്നീ നിലകളിലും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>https://www.goavidhansabha.gov.in/governor.php</ref> ==ജീവിതരേഖ== തമിഴ്നാട്ടിലെ ചെന്നൈയിൽ പി വിജയരാമ ഗജപതി രാജുവിൻ്റേയും കുസും മഡഗാവക്റിൻ്റെയും മകനായി 1951 ജൂൺ 26 ന് ജനനം. പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് ശേഷം നേടിയ മാട്രിക്കുലേഷനായ വിദ്യാഭാസ യോഗ്യത.<ref>{{cite web|title=ഇവർ കേന്ദ്രമന്ത്രിമാർ|url=http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/newstory/2940249/2014-05-27/india|publisher=www.mathrubhumi.com|accessdate=28 മെയ് 2014|archive-date=2014-05-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20140529122743/http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/2940249/2014-05-27/india|url-status=dead}}</ref> {{cite web|author=Wednesday, May 28, 2014 | 07:12 PM IST |url=http://www.business-standard.com/article/politics/ashok-gajapathi-raju-114052600980_1.html |title=Ashok Gajapathi Raju |publisher=Business Standard |date= |accessdate=2014-05-28}}</ref> == രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം == ''' പ്രധാന പദവികളിൽ ''' * 2026 : ഗോവ ഗവർണർ * 2014-2018 : കേന്ദ്ര വ്യോമയാന വകുപ്പ് മന്ത്രി * 2014-2019 : ലോക്സഭാംഗം, വിഴിയനഗരം, * 1999-2004 : സംസ്ഥാന കാബിനറ്റ് വകുപ്പ് മന്ത്രി, ആന്ധ്രപ്രദേശ് * 1995-1999 : സംസ്ഥാന ധനകാര്യ വകുപ്പ് മന്ത്രി, ആന്ധ്രപ്രദേശ് * 1985-1989 : സംസ്ഥാന എക്സൈസ് വകുപ്പ് മന്ത്രി, ആന്ധ്രപ്രദേശ് * 1983-1985 : സംസ്ഥാന വാണിജ്യ നികുതി വകുപ്പ് മന്ത്രി, ആന്ധ്രപ്രദേശ് * 1978-2003, 2009-2014 : ആന്ധ്രപ്രദേശ് നിയമസഭാംഗം, വിഴിയനഗരം ==അവലംബം== <references/> [[വർഗ്ഗം:തെലുഗുദേശം നേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയുടെ വ്യോമയാന വകുപ്പു മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:1951-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂൺ 16-ന് ജനിച്ചവർ]] n53e91kc4cfmnge0bvq8lbt7at0kdtb 4666562 4666561 2026-09-13T05:48:46Z Altocar 2020 144384 /* */ 4666562 wikitext text/x-wiki {{infobox politician | name = അശോക് ഗജപതി രാജു | image = The Union Minister for Civil Aviation, Shri Ashok Gajapathi Raju Pusapati, in New Delhi on July 27, 2016 (cropped).jpg | birth_date = {{birth date and age|1951|06|26|df=yes}} | birth_place = മദ്രാസ്, തമിഴ്നാട് | death_date = | death_place = | office = ഗോവ ഗവർണർ | term = 26 ജൂലൈ 2025 - തുടരുന്നു | predecessor = പി.എസ്. ശ്രീധരൻപിള്ള | successor = | office2 = കേന്ദ്ര വ്യേമയാനവകുപ്പ് മന്ത്രി | term2 = 2014 - 2018 | primeminister2 = നരേന്ദ്ര മോദി | office3 = ലോക്‌സഭാംഗം | term3 = 2014 - 2019 | constituency3 = വിഴിയനഗരം | party = [[File:Telugu Desam Party Flag.png|100px]] തെലുങ്കുദേശം പാർട്ടി | website = http://ashokgajapathiraju.com | spouse = സുനില | children = 2 daughters | date = 13 സെപ്റ്റംബർ | year = 2026 | source = https://sansad.in/ls/members/biographyM/4760?from=members പതിനാറാം ലോക്‌സഭ }} 2025 ജൂലൈ 25 മുതൽ ഗോവയുടെ ഗവർണറായ തുടരുന്ന ആന്ധ്രപ്രദേശിൽ നിന്നുള്ള മുതിർന്ന തെലുങ്കു ദേശം പാർട്ടി നേതാവാണ് ''' പൂസാപതി അശോക് ഗജപതി രാജു.(26 ജൂൺ 1951) ''' ഒന്നാം നരേന്ദ്ര മോദി മന്ത്രിസഭയിലെ കേന്ദ്ര വ്യോമയാന വകുപ്പ് മന്ത്രി, പതിനാറാം ലോക്‌സഭാംഗം, എൻ.ടി.രാമറാവു, ചന്ദ്രബാബു നായിഡു മന്ത്രിസഭകളിലെ കാബിനറ്റ് വകുപ്പ് മന്ത്രി, ഏഴു തവണ ആന്ധ്രപ്രദേശ് നിയമസഭാംഗം എന്നീ നിലകളിലും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>https://www.goavidhansabha.gov.in/governor.php</ref><ref>https://lokbhavan.goa.gov.in/node/5</ref> ==ജീവിതരേഖ== തമിഴ്നാട്ടിലെ ചെന്നൈയിൽ പി വിജയരാമ ഗജപതി രാജുവിൻ്റേയും കുസും മഡഗാവക്റിൻ്റെയും മകനായി 1951 ജൂൺ 26 ന് ജനനം. പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് ശേഷം നേടിയ മാട്രിക്കുലേഷനായ വിദ്യാഭാസ യോഗ്യത.<ref>{{cite web|title=ഇവർ കേന്ദ്രമന്ത്രിമാർ|url=http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/newstory/2940249/2014-05-27/india|publisher=www.mathrubhumi.com|accessdate=28 മെയ് 2014|archive-date=2014-05-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20140529122743/http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/2940249/2014-05-27/india|url-status=dead}}</ref> {{cite web|author=Wednesday, May 28, 2014 | 07:12 PM IST |url=http://www.business-standard.com/article/politics/ashok-gajapathi-raju-114052600980_1.html |title=Ashok Gajapathi Raju |publisher=Business Standard |date= |accessdate=2014-05-28}}</ref> == രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം == ''' പ്രധാന പദവികളിൽ ''' * 2026 : ഗോവ ഗവർണർ * 2014-2018 : കേന്ദ്ര വ്യോമയാന വകുപ്പ് മന്ത്രി * 2014-2019 : ലോക്സഭാംഗം, വിഴിയനഗരം, * 1999-2004 : സംസ്ഥാന കാബിനറ്റ് വകുപ്പ് മന്ത്രി, ആന്ധ്രപ്രദേശ് * 1995-1999 : സംസ്ഥാന ധനകാര്യ വകുപ്പ് മന്ത്രി, ആന്ധ്രപ്രദേശ് * 1985-1989 : സംസ്ഥാന എക്സൈസ് വകുപ്പ് മന്ത്രി, ആന്ധ്രപ്രദേശ് * 1983-1985 : സംസ്ഥാന വാണിജ്യ നികുതി വകുപ്പ് മന്ത്രി, ആന്ധ്രപ്രദേശ് * 1978-2003, 2009-2014 : ആന്ധ്രപ്രദേശ് നിയമസഭാംഗം, വിഴിയനഗരം ==അവലംബം== <references/> [[വർഗ്ഗം:തെലുഗുദേശം നേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയുടെ വ്യോമയാന വകുപ്പു മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:1951-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂൺ 16-ന് ജനിച്ചവർ]] at9tj1qpl9vpt6dqbmlnbg0rr5asz8z 4666563 4666562 2026-09-13T05:49:27Z Altocar 2020 144384 /* */ 4666563 wikitext text/x-wiki {{infobox politician | name = അശോക് ഗജപതി രാജു | image = The Union Minister for Civil Aviation, Shri Ashok Gajapathi Raju Pusapati, in New Delhi on July 27, 2016 (cropped).jpg | birth_date = {{birth date and age|1951|06|26|df=yes}} | birth_place = മദ്രാസ്, തമിഴ്നാട് | death_date = | death_place = | office = ഗോവ ഗവർണർ | term = 26 ജൂലൈ 2025 - തുടരുന്നു | predecessor = പി.എസ്. ശ്രീധരൻപിള്ള | successor = | office2 = കേന്ദ്ര വ്യേമയാനവകുപ്പ് മന്ത്രി | term2 = 2014 - 2018 | primeminister2 = നരേന്ദ്ര മോദി | office3 = ലോക്‌സഭാംഗം | term3 = 2014 - 2019 | constituency3 = വിഴിയനഗരം | party = [[File:Telugu Desam Party Flag.png|100px]] തെലുങ്കുദേശം പാർട്ടി | website = http://ashokgajapathiraju.com | spouse = സുനില | children = 2 daughters | date = 13 സെപ്റ്റംബർ | year = 2026 | source = https://sansad.in/ls/members/biographyM/4760?from=members പതിനാറാം ലോക്‌സഭ }} 2025 ജൂലൈ 25 മുതൽ ഗോവയുടെ ഗവർണറായ തുടരുന്ന ആന്ധ്രപ്രദേശിൽ നിന്നുള്ള മുതിർന്ന തെലുങ്കു ദേശം പാർട്ടി നേതാവാണ് ''' പൂസാപതി അശോക് ഗജപതി രാജു.(26 ജൂൺ 1951) ''' ഒന്നാം നരേന്ദ്ര മോദി മന്ത്രിസഭയിലെ കേന്ദ്ര വ്യോമയാന വകുപ്പ് മന്ത്രി, പതിനാറാം ലോക്‌സഭാംഗം, എൻ.ടി.രാമറാവു, ചന്ദ്രബാബു നായിഡു മന്ത്രിസഭകളിലെ കാബിനറ്റ് വകുപ്പ് മന്ത്രി, ഏഴു തവണ ആന്ധ്രപ്രദേശ് നിയമസഭാംഗം എന്നീ നിലകളിലും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>https://www.goavidhansabha.gov.in/governor.php</ref><ref>https://lokbhavan.goa.gov.in/node/5</ref><ref>https://newsonair.gov.in/ashok-gajapathi-raju-sworn-in-as-new-governor-of-goa/</ref> ==ജീവിതരേഖ== തമിഴ്നാട്ടിലെ ചെന്നൈയിൽ പി വിജയരാമ ഗജപതി രാജുവിൻ്റേയും കുസും മഡഗാവക്റിൻ്റെയും മകനായി 1951 ജൂൺ 26 ന് ജനനം. പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് ശേഷം നേടിയ മാട്രിക്കുലേഷനായ വിദ്യാഭാസ യോഗ്യത.<ref>{{cite web|title=ഇവർ കേന്ദ്രമന്ത്രിമാർ|url=http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/newstory/2940249/2014-05-27/india|publisher=www.mathrubhumi.com|accessdate=28 മെയ് 2014|archive-date=2014-05-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20140529122743/http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/2940249/2014-05-27/india|url-status=dead}}</ref> {{cite web|author=Wednesday, May 28, 2014 | 07:12 PM IST |url=http://www.business-standard.com/article/politics/ashok-gajapathi-raju-114052600980_1.html |title=Ashok Gajapathi Raju |publisher=Business Standard |date= |accessdate=2014-05-28}}</ref> == രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം == ''' പ്രധാന പദവികളിൽ ''' * 2026 : ഗോവ ഗവർണർ * 2014-2018 : കേന്ദ്ര വ്യോമയാന വകുപ്പ് മന്ത്രി * 2014-2019 : ലോക്സഭാംഗം, വിഴിയനഗരം, * 1999-2004 : സംസ്ഥാന കാബിനറ്റ് വകുപ്പ് മന്ത്രി, ആന്ധ്രപ്രദേശ് * 1995-1999 : സംസ്ഥാന ധനകാര്യ വകുപ്പ് മന്ത്രി, ആന്ധ്രപ്രദേശ് * 1985-1989 : സംസ്ഥാന എക്സൈസ് വകുപ്പ് മന്ത്രി, ആന്ധ്രപ്രദേശ് * 1983-1985 : സംസ്ഥാന വാണിജ്യ നികുതി വകുപ്പ് മന്ത്രി, ആന്ധ്രപ്രദേശ് * 1978-2003, 2009-2014 : ആന്ധ്രപ്രദേശ് നിയമസഭാംഗം, വിഴിയനഗരം ==അവലംബം== <references/> [[വർഗ്ഗം:തെലുഗുദേശം നേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയുടെ വ്യോമയാന വകുപ്പു മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:1951-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂൺ 16-ന് ജനിച്ചവർ]] pevwe3ejq8i3br967fpj4pycmpibaw6 4666564 4666563 2026-09-13T05:50:49Z Altocar 2020 144384 /* */ 4666564 wikitext text/x-wiki {{infobox politician | name = അശോക് ഗജപതി രാജു | image = The Union Minister for Civil Aviation, Shri Ashok Gajapathi Raju Pusapati, in New Delhi on July 27, 2016 (cropped).jpg | birth_date = {{birth date and age|1951|06|26|df=yes}} | birth_place = മദ്രാസ്, തമിഴ്നാട് | death_date = | death_place = | office = ഗോവ ഗവർണർ | term = 26 ജൂലൈ 2025 - തുടരുന്നു | predecessor = പി.എസ്. ശ്രീധരൻപിള്ള | successor = | office2 = കേന്ദ്ര വ്യേമയാനവകുപ്പ് മന്ത്രി | term2 = 2014 - 2018 | primeminister2 = നരേന്ദ്ര മോദി | office3 = ലോക്‌സഭാംഗം | term3 = 2014 - 2019 | constituency3 = വിഴിയനഗരം | party = [[File:Telugu Desam Party Flag.png|100px]] തെലുങ്കുദേശം പാർട്ടി | website = http://ashokgajapathiraju.com | spouse = സുനില | children = 2 daughters | date = 13 സെപ്റ്റംബർ | year = 2026 | source = https://sansad.in/ls/members/biographyM/4760?from=members പതിനാറാം ലോക്‌സഭ }} 2025 ജൂലൈ 25 മുതൽ ഗോവയുടെ ഗവർണറായ തുടരുന്ന ആന്ധ്രപ്രദേശിൽ നിന്നുള്ള മുതിർന്ന തെലുങ്കു ദേശം പാർട്ടി നേതാവാണ് ''' പൂസാപതി അശോക് ഗജപതി രാജു.(26 ജൂൺ 1951) ''' ഒന്നാം നരേന്ദ്ര മോദി മന്ത്രിസഭയിലെ കേന്ദ്ര വ്യോമയാന വകുപ്പ് മന്ത്രി, പതിനാറാം ലോക്‌സഭാംഗം, എൻ.ടി.രാമറാവു, ചന്ദ്രബാബു നായിഡു മന്ത്രിസഭകളിലെ കാബിനറ്റ് വകുപ്പ് മന്ത്രി, ഏഴു തവണ ആന്ധ്രപ്രദേശ് നിയമസഭാംഗം എന്നീ നിലകളിലും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>https://www.goavidhansabha.gov.in/governor.php</ref><ref>https://lokbhavan.goa.gov.in/node/5</ref><ref>https://newsonair.gov.in/ashok-gajapathi-raju-sworn-in-as-new-governor-of-goa/</ref><ref>https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2148868&reg=48&lang=2</ref> ==ജീവിതരേഖ== തമിഴ്നാട്ടിലെ ചെന്നൈയിൽ പി വിജയരാമ ഗജപതി രാജുവിൻ്റേയും കുസും മഡഗാവക്റിൻ്റെയും മകനായി 1951 ജൂൺ 26 ന് ജനനം. പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് ശേഷം നേടിയ മാട്രിക്കുലേഷനായ വിദ്യാഭാസ യോഗ്യത.<ref>{{cite web|title=ഇവർ കേന്ദ്രമന്ത്രിമാർ|url=http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/newstory/2940249/2014-05-27/india|publisher=www.mathrubhumi.com|accessdate=28 മെയ് 2014|archive-date=2014-05-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20140529122743/http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/2940249/2014-05-27/india|url-status=dead}}</ref> {{cite web|author=Wednesday, May 28, 2014 | 07:12 PM IST |url=http://www.business-standard.com/article/politics/ashok-gajapathi-raju-114052600980_1.html |title=Ashok Gajapathi Raju |publisher=Business Standard |date= |accessdate=2014-05-28}}</ref> == രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം == ''' പ്രധാന പദവികളിൽ ''' * 2026 : ഗോവ ഗവർണർ * 2014-2018 : കേന്ദ്ര വ്യോമയാന വകുപ്പ് മന്ത്രി * 2014-2019 : ലോക്സഭാംഗം, വിഴിയനഗരം, * 1999-2004 : സംസ്ഥാന കാബിനറ്റ് വകുപ്പ് മന്ത്രി, ആന്ധ്രപ്രദേശ് * 1995-1999 : സംസ്ഥാന ധനകാര്യ വകുപ്പ് മന്ത്രി, ആന്ധ്രപ്രദേശ് * 1985-1989 : സംസ്ഥാന എക്സൈസ് വകുപ്പ് മന്ത്രി, ആന്ധ്രപ്രദേശ് * 1983-1985 : സംസ്ഥാന വാണിജ്യ നികുതി വകുപ്പ് മന്ത്രി, ആന്ധ്രപ്രദേശ് * 1978-2003, 2009-2014 : ആന്ധ്രപ്രദേശ് നിയമസഭാംഗം, വിഴിയനഗരം ==അവലംബം== <references/> [[വർഗ്ഗം:തെലുഗുദേശം നേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയുടെ വ്യോമയാന വകുപ്പു മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:1951-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂൺ 16-ന് ജനിച്ചവർ]] 4ss1uaumorpsuebda4h01vstllhg8p9 4666565 4666564 2026-09-13T05:52:10Z Altocar 2020 144384 /* രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം */ 4666565 wikitext text/x-wiki {{infobox politician | name = അശോക് ഗജപതി രാജു | image = The Union Minister for Civil Aviation, Shri Ashok Gajapathi Raju Pusapati, in New Delhi on July 27, 2016 (cropped).jpg | birth_date = {{birth date and age|1951|06|26|df=yes}} | birth_place = മദ്രാസ്, തമിഴ്നാട് | death_date = | death_place = | office = ഗോവ ഗവർണർ | term = 26 ജൂലൈ 2025 - തുടരുന്നു | predecessor = പി.എസ്. ശ്രീധരൻപിള്ള | successor = | office2 = കേന്ദ്ര വ്യേമയാനവകുപ്പ് മന്ത്രി | term2 = 2014 - 2018 | primeminister2 = നരേന്ദ്ര മോദി | office3 = ലോക്‌സഭാംഗം | term3 = 2014 - 2019 | constituency3 = വിഴിയനഗരം | party = [[File:Telugu Desam Party Flag.png|100px]] തെലുങ്കുദേശം പാർട്ടി | website = http://ashokgajapathiraju.com | spouse = സുനില | children = 2 daughters | date = 13 സെപ്റ്റംബർ | year = 2026 | source = https://sansad.in/ls/members/biographyM/4760?from=members പതിനാറാം ലോക്‌സഭ }} 2025 ജൂലൈ 25 മുതൽ ഗോവയുടെ ഗവർണറായ തുടരുന്ന ആന്ധ്രപ്രദേശിൽ നിന്നുള്ള മുതിർന്ന തെലുങ്കു ദേശം പാർട്ടി നേതാവാണ് ''' പൂസാപതി അശോക് ഗജപതി രാജു.(26 ജൂൺ 1951) ''' ഒന്നാം നരേന്ദ്ര മോദി മന്ത്രിസഭയിലെ കേന്ദ്ര വ്യോമയാന വകുപ്പ് മന്ത്രി, പതിനാറാം ലോക്‌സഭാംഗം, എൻ.ടി.രാമറാവു, ചന്ദ്രബാബു നായിഡു മന്ത്രിസഭകളിലെ കാബിനറ്റ് വകുപ്പ് മന്ത്രി, ഏഴു തവണ ആന്ധ്രപ്രദേശ് നിയമസഭാംഗം എന്നീ നിലകളിലും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>https://www.goavidhansabha.gov.in/governor.php</ref><ref>https://lokbhavan.goa.gov.in/node/5</ref><ref>https://newsonair.gov.in/ashok-gajapathi-raju-sworn-in-as-new-governor-of-goa/</ref><ref>https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2148868&reg=48&lang=2</ref> ==ജീവിതരേഖ== തമിഴ്നാട്ടിലെ ചെന്നൈയിൽ പി വിജയരാമ ഗജപതി രാജുവിൻ്റേയും കുസും മഡഗാവക്റിൻ്റെയും മകനായി 1951 ജൂൺ 26 ന് ജനനം. പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് ശേഷം നേടിയ മാട്രിക്കുലേഷനായ വിദ്യാഭാസ യോഗ്യത.<ref>{{cite web|title=ഇവർ കേന്ദ്രമന്ത്രിമാർ|url=http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/newstory/2940249/2014-05-27/india|publisher=www.mathrubhumi.com|accessdate=28 മെയ് 2014|archive-date=2014-05-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20140529122743/http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/2940249/2014-05-27/india|url-status=dead}}</ref> {{cite web|author=Wednesday, May 28, 2014 | 07:12 PM IST |url=http://www.business-standard.com/article/politics/ashok-gajapathi-raju-114052600980_1.html |title=Ashok Gajapathi Raju |publisher=Business Standard |date= |accessdate=2014-05-28}}</ref> == രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം == ''' പ്രധാന പദവികളിൽ ''' * 2026 : ഗോവ ഗവർണർ * 2014-2018 : കേന്ദ്ര വ്യോമയാന വകുപ്പ് മന്ത്രി * 2014-2019 : ലോക്സഭാംഗം, വിഴിയനഗരം, * 1999-2004 : സംസ്ഥാന കാബിനറ്റ് വകുപ്പ് മന്ത്രി, ആന്ധ്രപ്രദേശ് * 1995-1999 : സംസ്ഥാന ധനകാര്യ വകുപ്പ് മന്ത്രി, ആന്ധ്രപ്രദേശ് * 1985-1989 : സംസ്ഥാന എക്സൈസ് വകുപ്പ് മന്ത്രി, ആന്ധ്രപ്രദേശ് * 1983-1985 : സംസ്ഥാന വാണിജ്യ നികുതി വകുപ്പ് മന്ത്രി, ആന്ധ്രപ്രദേശ് * 1978-2003, 2009-2014 : ആന്ധ്രപ്രദേശ് നിയമസഭാംഗം, വിഴിയനഗരം<ref>https://www.thehindu.com/news/national/goa/ashok-gajapathi-raju-takes-oath-as-goa-governor/article69857971.ece/amp/</ref> ==അവലംബം== <references/> [[വർഗ്ഗം:തെലുഗുദേശം നേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയുടെ വ്യോമയാന വകുപ്പു മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:1951-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂൺ 16-ന് ജനിച്ചവർ]] jntx385eambt4keezyzvrvjfo77rztl 4666567 4666565 2026-09-13T05:54:25Z Altocar 2020 144384 /* അവലംബം */ 4666567 wikitext text/x-wiki {{infobox politician | name = അശോക് ഗജപതി രാജു | image = The Union Minister for Civil Aviation, Shri Ashok Gajapathi Raju Pusapati, in New Delhi on July 27, 2016 (cropped).jpg | birth_date = {{birth date and age|1951|06|26|df=yes}} | birth_place = മദ്രാസ്, തമിഴ്നാട് | death_date = | death_place = | office = ഗോവ ഗവർണർ | term = 26 ജൂലൈ 2025 - തുടരുന്നു | predecessor = പി.എസ്. ശ്രീധരൻപിള്ള | successor = | office2 = കേന്ദ്ര വ്യേമയാനവകുപ്പ് മന്ത്രി | term2 = 2014 - 2018 | primeminister2 = നരേന്ദ്ര മോദി | office3 = ലോക്‌സഭാംഗം | term3 = 2014 - 2019 | constituency3 = വിഴിയനഗരം | party = [[File:Telugu Desam Party Flag.png|100px]] തെലുങ്കുദേശം പാർട്ടി | website = http://ashokgajapathiraju.com | spouse = സുനില | children = 2 daughters | date = 13 സെപ്റ്റംബർ | year = 2026 | source = https://sansad.in/ls/members/biographyM/4760?from=members പതിനാറാം ലോക്‌സഭ }} 2025 ജൂലൈ 25 മുതൽ ഗോവയുടെ ഗവർണറായ തുടരുന്ന ആന്ധ്രപ്രദേശിൽ നിന്നുള്ള മുതിർന്ന തെലുങ്കു ദേശം പാർട്ടി നേതാവാണ് ''' പൂസാപതി അശോക് ഗജപതി രാജു.(26 ജൂൺ 1951) ''' ഒന്നാം നരേന്ദ്ര മോദി മന്ത്രിസഭയിലെ കേന്ദ്ര വ്യോമയാന വകുപ്പ് മന്ത്രി, പതിനാറാം ലോക്‌സഭാംഗം, എൻ.ടി.രാമറാവു, ചന്ദ്രബാബു നായിഡു മന്ത്രിസഭകളിലെ കാബിനറ്റ് വകുപ്പ് മന്ത്രി, ഏഴു തവണ ആന്ധ്രപ്രദേശ് നിയമസഭാംഗം എന്നീ നിലകളിലും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>https://www.goavidhansabha.gov.in/governor.php</ref><ref>https://lokbhavan.goa.gov.in/node/5</ref><ref>https://newsonair.gov.in/ashok-gajapathi-raju-sworn-in-as-new-governor-of-goa/</ref><ref>https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2148868&reg=48&lang=2</ref> ==ജീവിതരേഖ== തമിഴ്നാട്ടിലെ ചെന്നൈയിൽ പി വിജയരാമ ഗജപതി രാജുവിൻ്റേയും കുസും മഡഗാവക്റിൻ്റെയും മകനായി 1951 ജൂൺ 26 ന് ജനനം. പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് ശേഷം നേടിയ മാട്രിക്കുലേഷനായ വിദ്യാഭാസ യോഗ്യത.<ref>{{cite web|title=ഇവർ കേന്ദ്രമന്ത്രിമാർ|url=http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/newstory/2940249/2014-05-27/india|publisher=www.mathrubhumi.com|accessdate=28 മെയ് 2014|archive-date=2014-05-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20140529122743/http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/2940249/2014-05-27/india|url-status=dead}}</ref> {{cite web|author=Wednesday, May 28, 2014 | 07:12 PM IST |url=http://www.business-standard.com/article/politics/ashok-gajapathi-raju-114052600980_1.html |title=Ashok Gajapathi Raju |publisher=Business Standard |date= |accessdate=2014-05-28}}</ref> == രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം == ''' പ്രധാന പദവികളിൽ ''' * 2026 : ഗോവ ഗവർണർ * 2014-2018 : കേന്ദ്ര വ്യോമയാന വകുപ്പ് മന്ത്രി * 2014-2019 : ലോക്സഭാംഗം, വിഴിയനഗരം, * 1999-2004 : സംസ്ഥാന കാബിനറ്റ് വകുപ്പ് മന്ത്രി, ആന്ധ്രപ്രദേശ് * 1995-1999 : സംസ്ഥാന ധനകാര്യ വകുപ്പ് മന്ത്രി, ആന്ധ്രപ്രദേശ് * 1985-1989 : സംസ്ഥാന എക്സൈസ് വകുപ്പ് മന്ത്രി, ആന്ധ്രപ്രദേശ് * 1983-1985 : സംസ്ഥാന വാണിജ്യ നികുതി വകുപ്പ് മന്ത്രി, ആന്ധ്രപ്രദേശ് * 1978-2003, 2009-2014 : ആന്ധ്രപ്രദേശ് നിയമസഭാംഗം, വിഴിയനഗരം<ref>https://www.thehindu.com/news/national/goa/ashok-gajapathi-raju-takes-oath-as-goa-governor/article69857971.ece/amp/</ref> ==അവലംബം== <references/> [[വർഗ്ഗം:ഗോവ ഗവർണ്ണർമാർ]] [[വർഗ്ഗം:തെലുഗുദേശം നേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയുടെ വ്യോമയാന വകുപ്പു മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:1951-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂൺ 16-ന് ജനിച്ചവർ]] imo2qqlclxtasi7dtbkamef3uxh3j0d 4666573 4666567 2026-09-13T06:02:52Z Altocar 2020 144384 /* */ 4666573 wikitext text/x-wiki {{infobox politician | name = അശോക് ഗജപതി രാജു | image = The Union Minister for Civil Aviation, Shri Ashok Gajapathi Raju Pusapati, in New Delhi on July 27, 2016 (cropped).jpg | birth_date = {{birth date and age|1951|06|26|df=yes}} | birth_place = മദ്രാസ്, തമിഴ്നാട് | death_date = | death_place = | office = ഗോവ ഗവർണർ | term = 26 ജൂലൈ 2025 - തുടരുന്നു | predecessor = പി.എസ്. ശ്രീധരൻപിള്ള | successor = | office2 = കേന്ദ്ര വ്യേമയാനവകുപ്പ് മന്ത്രി | term2 = 2014 - 2018 | primeminister2 = നരേന്ദ്ര മോദി | office3 = ലോക്‌സഭാംഗം | term3 = 2014 - 2019 | constituency3 = വിഴിയനഗരം | office4 = നിയമസഭാംഗം, ആന്ധ്രപ്രദേശ് | term4 = 2009-2014, 1999-2003, 1994-1999, 1989-1994, 1985-1989 1983-1985, 1978-1983 | constituency4 = വിഴിയനഗരം | party = [[File:Telugu Desam Party Flag.png|100px]] തെലുങ്കുദേശം പാർട്ടി | website = http://ashokgajapathiraju.com | spouse = സുനില | children = 2 daughters | date = 13 സെപ്റ്റംബർ | year = 2026 | source = https://sansad.in/ls/members/biographyM/4760?from=members പതിനാറാം ലോക്‌സഭ }} 2025 ജൂലൈ 25 മുതൽ ഗോവയുടെ ഗവർണറായ തുടരുന്ന ആന്ധ്രപ്രദേശിൽ നിന്നുള്ള മുതിർന്ന തെലുങ്കു ദേശം പാർട്ടി നേതാവാണ് ''' പൂസാപതി അശോക് ഗജപതി രാജു.(26 ജൂൺ 1951) ''' ഒന്നാം നരേന്ദ്ര മോദി മന്ത്രിസഭയിലെ കേന്ദ്ര വ്യോമയാന വകുപ്പ് മന്ത്രി, പതിനാറാം ലോക്‌സഭാംഗം, എൻ.ടി.രാമറാവു, ചന്ദ്രബാബു നായിഡു മന്ത്രിസഭകളിലെ കാബിനറ്റ് വകുപ്പ് മന്ത്രി, ഏഴു തവണ ആന്ധ്രപ്രദേശ് നിയമസഭാംഗം എന്നീ നിലകളിലും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>https://www.goavidhansabha.gov.in/governor.php</ref><ref>https://lokbhavan.goa.gov.in/node/5</ref><ref>https://newsonair.gov.in/ashok-gajapathi-raju-sworn-in-as-new-governor-of-goa/</ref><ref>https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2148868&reg=48&lang=2</ref> ==ജീവിതരേഖ== തമിഴ്നാട്ടിലെ ചെന്നൈയിൽ പി വിജയരാമ ഗജപതി രാജുവിൻ്റേയും കുസും മഡഗാവക്റിൻ്റെയും മകനായി 1951 ജൂൺ 26 ന് ജനനം. പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് ശേഷം നേടിയ മാട്രിക്കുലേഷനായ വിദ്യാഭാസ യോഗ്യത.<ref>{{cite web|title=ഇവർ കേന്ദ്രമന്ത്രിമാർ|url=http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/newstory/2940249/2014-05-27/india|publisher=www.mathrubhumi.com|accessdate=28 മെയ് 2014|archive-date=2014-05-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20140529122743/http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/2940249/2014-05-27/india|url-status=dead}}</ref> {{cite web|author=Wednesday, May 28, 2014 | 07:12 PM IST |url=http://www.business-standard.com/article/politics/ashok-gajapathi-raju-114052600980_1.html |title=Ashok Gajapathi Raju |publisher=Business Standard |date= |accessdate=2014-05-28}}</ref> == രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം == ''' പ്രധാന പദവികളിൽ ''' * 2026 : ഗോവ ഗവർണർ * 2014-2018 : കേന്ദ്ര വ്യോമയാന വകുപ്പ് മന്ത്രി * 2014-2019 : ലോക്സഭാംഗം, വിഴിയനഗരം, * 1999-2004 : സംസ്ഥാന കാബിനറ്റ് വകുപ്പ് മന്ത്രി, ആന്ധ്രപ്രദേശ് * 1995-1999 : സംസ്ഥാന ധനകാര്യ വകുപ്പ് മന്ത്രി, ആന്ധ്രപ്രദേശ് * 1985-1989 : സംസ്ഥാന എക്സൈസ് വകുപ്പ് മന്ത്രി, ആന്ധ്രപ്രദേശ് * 1983-1985 : സംസ്ഥാന വാണിജ്യ നികുതി വകുപ്പ് മന്ത്രി, ആന്ധ്രപ്രദേശ് * 1978-2003, 2009-2014 : ആന്ധ്രപ്രദേശ് നിയമസഭാംഗം, വിഴിയനഗരം<ref>https://www.thehindu.com/news/national/goa/ashok-gajapathi-raju-takes-oath-as-goa-governor/article69857971.ece/amp/</ref> ==അവലംബം== <references/> [[വർഗ്ഗം:ഗോവ ഗവർണ്ണർമാർ]] [[വർഗ്ഗം:തെലുഗുദേശം നേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയുടെ വ്യോമയാന വകുപ്പു മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:1951-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂൺ 16-ന് ജനിച്ചവർ]] niz5pjlgxz5j5isumqtk9at6y505k6q 4666605 4666573 2026-09-13T09:24:04Z Altocar 2020 144384 /* ജീവിതരേഖ */ 4666605 wikitext text/x-wiki {{infobox politician | name = അശോക് ഗജപതി രാജു | image = The Union Minister for Civil Aviation, Shri Ashok Gajapathi Raju Pusapati, in New Delhi on July 27, 2016 (cropped).jpg | birth_date = {{birth date and age|1951|06|26|df=yes}} | birth_place = മദ്രാസ്, തമിഴ്നാട് | death_date = | death_place = | office = ഗോവ ഗവർണർ | term = 26 ജൂലൈ 2025 - തുടരുന്നു | predecessor = പി.എസ്. ശ്രീധരൻപിള്ള | successor = | office2 = കേന്ദ്ര വ്യേമയാനവകുപ്പ് മന്ത്രി | term2 = 2014 - 2018 | primeminister2 = നരേന്ദ്ര മോദി | office3 = ലോക്‌സഭാംഗം | term3 = 2014 - 2019 | constituency3 = വിഴിയനഗരം | office4 = നിയമസഭാംഗം, ആന്ധ്രപ്രദേശ് | term4 = 2009-2014, 1999-2003, 1994-1999, 1989-1994, 1985-1989 1983-1985, 1978-1983 | constituency4 = വിഴിയനഗരം | party = [[File:Telugu Desam Party Flag.png|100px]] തെലുങ്കുദേശം പാർട്ടി | website = http://ashokgajapathiraju.com | spouse = സുനില | children = 2 daughters | date = 13 സെപ്റ്റംബർ | year = 2026 | source = https://sansad.in/ls/members/biographyM/4760?from=members പതിനാറാം ലോക്‌സഭ }} 2025 ജൂലൈ 25 മുതൽ ഗോവയുടെ ഗവർണറായ തുടരുന്ന ആന്ധ്രപ്രദേശിൽ നിന്നുള്ള മുതിർന്ന തെലുങ്കു ദേശം പാർട്ടി നേതാവാണ് ''' പൂസാപതി അശോക് ഗജപതി രാജു.(26 ജൂൺ 1951) ''' ഒന്നാം നരേന്ദ്ര മോദി മന്ത്രിസഭയിലെ കേന്ദ്ര വ്യോമയാന വകുപ്പ് മന്ത്രി, പതിനാറാം ലോക്‌സഭാംഗം, എൻ.ടി.രാമറാവു, ചന്ദ്രബാബു നായിഡു മന്ത്രിസഭകളിലെ കാബിനറ്റ് വകുപ്പ് മന്ത്രി, ഏഴു തവണ ആന്ധ്രപ്രദേശ് നിയമസഭാംഗം എന്നീ നിലകളിലും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>https://www.goavidhansabha.gov.in/governor.php</ref><ref>https://lokbhavan.goa.gov.in/node/5</ref><ref>https://newsonair.gov.in/ashok-gajapathi-raju-sworn-in-as-new-governor-of-goa/</ref><ref>https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2148868&reg=48&lang=2</ref> ==ജീവിതരേഖ== തമിഴ്നാട്ടിലെ ചെന്നൈയിൽ പി വിജയരാമ ഗജപതി രാജുവിൻ്റേയും കുസും മഡഗാവക്റിൻ്റെയും മകനായി 1951 ജൂൺ 26 ന് ജനനം. പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് ശേഷം നേടിയ മാട്രിക്കുലേഷനായ വിദ്യാഭാസ യോഗ്യത.<ref>{{cite web|title=ഇവർ കേന്ദ്രമന്ത്രിമാർ|url=http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/newstory/2940249/2014-05-27/india|publisher=www.mathrubhumi.com|accessdate=28 മെയ് 2014|archive-date=2014-05-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20140529122743/http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/2940249/2014-05-27/india|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|author=Wednesday, May 28, 2014 | 07:12 PM IST |url=http://www.business-standard.com/article/politics/ashok-gajapathi-raju-114052600980_1.html |title=Ashok Gajapathi Raju |publisher=Business Standard |date= |accessdate=2014-05-28}}</ref> == രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം == ''' പ്രധാന പദവികളിൽ ''' * 2026 : ഗോവ ഗവർണർ * 2014-2018 : കേന്ദ്ര വ്യോമയാന വകുപ്പ് മന്ത്രി * 2014-2019 : ലോക്സഭാംഗം, വിഴിയനഗരം, * 1999-2004 : സംസ്ഥാന കാബിനറ്റ് വകുപ്പ് മന്ത്രി, ആന്ധ്രപ്രദേശ് * 1995-1999 : സംസ്ഥാന ധനകാര്യ വകുപ്പ് മന്ത്രി, ആന്ധ്രപ്രദേശ് * 1985-1989 : സംസ്ഥാന എക്സൈസ് വകുപ്പ് മന്ത്രി, ആന്ധ്രപ്രദേശ് * 1983-1985 : സംസ്ഥാന വാണിജ്യ നികുതി വകുപ്പ് മന്ത്രി, ആന്ധ്രപ്രദേശ് * 1978-2003, 2009-2014 : ആന്ധ്രപ്രദേശ് നിയമസഭാംഗം, വിഴിയനഗരം<ref>https://www.thehindu.com/news/national/goa/ashok-gajapathi-raju-takes-oath-as-goa-governor/article69857971.ece/amp/</ref> ==അവലംബം== <references/> [[വർഗ്ഗം:ഗോവ ഗവർണ്ണർമാർ]] [[വർഗ്ഗം:തെലുഗുദേശം നേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയുടെ വ്യോമയാന വകുപ്പു മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:1951-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂൺ 16-ന് ജനിച്ചവർ]] 5q5jcbqs8qzdiino8hlzwn94b0qx198 0 304061 4666608 4644170 2026-09-13T10:04:43Z Asifalinair 206364 /* */ 4666608 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Sunny Joseph}} {{Infobox_politician | name = സണ്ണി ജോസഫ് | image = [[File:SUNNYJOSEPHMLA.jpg|250px]] | office = [[കേരള പ്രദേശ് കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റി|കെപിസിസി]], പ്രസിഡന്റ് | term = 8 മെയ് 2025 - തുടരുന്നു | predecessor = [[കെ. സുധാകരൻ]] | successor = | office2 = [[നിയമസഭ| നിയമസഭാംഗം]] | constituency2 = [[പേരാവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പേരാവൂർ]] | term_start2 = [[മേയ് 14]] [[2011]] | term_end2 = | predecessor2 = [[കെ.കെ. ശൈലജ]] | successor2 = | birth_date = {{Birth date and age|1952|8|18}} | birth_place = [[തൊടുപുഴ]] | residence = [[ഇരിട്ടി]] | death_date = | death_place = | party = [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] | religion = [[ക്രിസ്തുമതം]] | father = ജോസഫ് വടക്കേക്കുന്നേൽ | mother = റോസക്കുട്ടി | spouse = എൽസി ജോസഫ് | children = 2 പുത്രിമാർ | website = {{URL|www.advsunnyjoseph.com/}} | footnotes = | date = മെയ് 8 | year = 2025 | source = http://niyamasabha.org/codes/14kla/Members-Eng/123%20Sunny%20Joseph.pdf നിയമസഭ | office1 = വൈദ്യുതിയും, പരിസ്ഥിതിയും, പാർലമെൻ്ററി കാര്യവും വകുപ്പ് മന്ത്രി, </br>[[കേരള സർക്കാർ]] | termstart1 = 2026 മെയ് 20 | predecessor1 = {{Plainlist| *[[കെ. കൃഷ്ണൻകുട്ടി]] (വൈദ്യുതി) *[[പിണറായി വിജയൻ]] (പരിസ്ഥിതി) *[[എം.ബി. രാജേഷ്]] (പാർലമെൻ്ററി കാര്യങ്ങൾ)|}} | governor1 = [[രാജേന്ദ്ര അർലേക്കർ]] }} 2026 മെയ് 18 മുതൽ [[വി.ഡി. സതീശൻ]] മന്ത്രിസഭയിലെ വൈദ്യുതി വകുപ്പ് മന്ത്രിയായി തുടരുന്ന കണ്ണൂർ ജില്ലയിൽ നിന്നുള്ള മുതിർന്ന കോൺഗ്രസ് നേതാവാണ് ''' അഡ്വ. സണ്ണി ജോസഫ് ''' നിലവിൽ 2025 മെയ് 8 മുതൽ [[കേരള പ്രദേശ് കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റി|കെപിസിസി]]യുടെ അധ്യക്ഷനും 2011 മുതൽ പേരാവൂരിൽ നിന്നുള്ള നിയമസഭാംഗവുമാണ്. <ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2025/05/08/kpcc-president-elected-sunny-joseph.html</ref> <ref>http://www.keralaassembly.org/election/assembly_poll.php?year=2011&no=16</ref><ref>https://www.mangalam.com/news/district-detail/469265-kannur.html{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == ജീവിതരേഖ == [[ഇടുക്കി ജില്ല]]യിലെ [[തൊടുപുഴ]]യിൽ ജോസഫിന്റേയും റോസക്കുട്ടിയുടേയും മകനായി 1952 ഓഗസ്റ്റ് 18ന് ജനിച്ചു.<ref>{{Cite web |url=http://www.niyamasabha.org/codes/13kla/mem/sunny_joseph.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2015-02-25 |archive-date=2016-06-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160609154035/http://www.niyamasabha.org/codes/13kla/mem/sunny_joseph.htm |url-status=dead }}</ref>. ഉളിക്കൽ, എടൂർ, കിളിയന്തറ എന്നീ സ്കൂളുകളിൽ പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം. തൊടുപുഴ ന്യൂമാൻ കോളേജിൽ നിന്ന് ബിരുദം നേടി. കോഴിക്കോട് ഗവ.ലോ കോളേജിൽ നിന്ന് നിയമബിരുദവും നേടി. ബി.എ.എൽ.എൽ.ബിയാണ് വിദ്യാഭ്യാസ യോഗ്യത. == രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം == 1970 മുതൽ കെ.എസ്.യുവിൻ്റെ സജീവ പ്രവർത്തകനായ സണ്ണി ജോസഫ് കോഴിക്കോട് , കണ്ണൂർ യൂണിവേഴ്സിറ്റികളിൽ വിദ്യാർത്ഥി പ്രതിനിധിയായ സിൻഡിക്കേറ്റ് മെമ്പറായിരുന്നു. 1980-കളിൽ യൂത്ത് കോൺഗ്രസ് കണ്ണൂർ ജില്ലാ പ്രസിഡൻ്റായി രാഷ്ട്രീയത്തിൽ സജീവമായ സണ്ണി ജോസഫ് 2001-ൽ കെ.സുധാകരൻ കണ്ണൂർ ഡിസിസി പ്രസിഡന്റ് സ്ഥാനമൊഴിഞ്ഞപ്പോൾ പകരം ഡിസിസി പ്രസിഡൻ്റായി നിയമിതനായി.<ref>https://www.mathrubhumi.com/amp/news/kerala/sudhakaran-sunny-joseph-political-alliance-1.10571129</ref> സംസ്ഥാനത്തെ കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയിൽ കെ സുധാകരൻ്റെ വിശ്വസ്ഥനായി അറിയപ്പെടുന്ന സണ്ണി ജോസഫ് 2011-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ പേരാവൂർ മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നും ആദ്യമായി നിയമസഭാംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 2016, 2021 നിയമസഭകളിൽ വീണ്ടും അംഗമായ സണ്ണി ജോസഫ് നിലവിൽ കെപിസിസി പ്രസിഡൻ്റും പേരാവൂരിൽ നിന്നുള്ള നിയമസഭാംഗവുമാണ്<ref>https://nocorruption.in/politician/sunny-joseph/</ref> '''പ്രധാന പദവികൾ''' * യൂത്ത് കോൺഗ്രസ് കണ്ണൂർ, ജില്ലാ പ്രസിഡൻറ് * ഉളിക്കൽ സഹകരണ ബാങ്ക്,പ്രസിഡൻറ് * തലശ്ശേരി കാർഷിക വികസന സഹകരണ സൊസൈറ്റി, പ്രസിഡൻറ് * മട്ടന്നൂർ ബാർ അസോസിയേഷൻ, പ്രസിഡൻറ് * 2001-2011 : കണ്ണൂർ ഡി.സി.സി. പ്രസിഡൻറ് * യുഡിഎഫ് കണ്ണൂർ ജില്ലാ ചെയർമാൻ * 2011-2016 , 2016-2021, 2021- തുടരുന്നു നിയമസഭാംഗം, പേരാവൂർ * 2025 മുതൽ കെപിസിസി പ്രസിഡന്റ്<ref>{{Cite web |url=https://www.oneindia.com/peravoor-assembly-elections-kl-16/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2021-02-17 |archive-date=2021-05-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210507152258/https://www.oneindia.com/peravoor-assembly-elections-kl-16/ |url-status=dead }}</ref><ref>https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/sunny-joseph-mla-becomes-kpcc-president-after-21-years-a-christian-representative-becomes-kpcc-head-1.10571042</ref><ref>https://www.madhyamam.com/kerala/kpcc-president-sunny-joseph-and-ex-president-k-sudhakaran-1406751</ref> == അവലംബം == <references/> {{Fourteenth KLA}} [[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാലാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:1952-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഓഗസ്റ്റ് 18-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കെ.പി.സി.സി. പ്രസിഡന്റുമാർ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ വൈദ്യുതിവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പാർലമെന്ററികാര്യ വകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] 0qqobfkbvethxuwi8b81t9rbburrl77 4666614 4666608 2026-09-13T10:53:17Z KiranBOT 205977 URL-കളിൽ നിന്ന് AMP ട്രാക്കിംഗ് നീക്കം ചെയ്തു ([[:m:User:KiranBOT/AMP|വിശദാംശങ്ങൾ]]) ([[User talk:Usernamekiran|പിശക് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുക]]) v3.1.1-current 4666614 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Sunny Joseph}} {{Infobox_politician | name = സണ്ണി ജോസഫ് | image = [[File:SUNNYJOSEPHMLA.jpg|250px]] | office = [[കേരള പ്രദേശ് കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റി|കെപിസിസി]], പ്രസിഡന്റ് | term = 8 മെയ് 2025 - തുടരുന്നു | predecessor = [[കെ. സുധാകരൻ]] | successor = | office2 = [[നിയമസഭ| നിയമസഭാംഗം]] | constituency2 = [[പേരാവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പേരാവൂർ]] | term_start2 = [[മേയ് 14]] [[2011]] | term_end2 = | predecessor2 = [[കെ.കെ. ശൈലജ]] | successor2 = | birth_date = {{Birth date and age|1952|8|18}} | birth_place = [[തൊടുപുഴ]] | residence = [[ഇരിട്ടി]] | death_date = | death_place = | party = [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] | religion = [[ക്രിസ്തുമതം]] | father = ജോസഫ് വടക്കേക്കുന്നേൽ | mother = റോസക്കുട്ടി | spouse = എൽസി ജോസഫ് | children = 2 പുത്രിമാർ | website = {{URL|www.advsunnyjoseph.com/}} | footnotes = | date = മെയ് 8 | year = 2025 | source = http://niyamasabha.org/codes/14kla/Members-Eng/123%20Sunny%20Joseph.pdf നിയമസഭ | office1 = വൈദ്യുതിയും, പരിസ്ഥിതിയും, പാർലമെൻ്ററി കാര്യവും വകുപ്പ് മന്ത്രി, </br>[[കേരള സർക്കാർ]] | termstart1 = 2026 മെയ് 20 | predecessor1 = {{Plainlist| *[[കെ. കൃഷ്ണൻകുട്ടി]] (വൈദ്യുതി) *[[പിണറായി വിജയൻ]] (പരിസ്ഥിതി) *[[എം.ബി. രാജേഷ്]] (പാർലമെൻ്ററി കാര്യങ്ങൾ)|}} | governor1 = [[രാജേന്ദ്ര അർലേക്കർ]] }} 2026 മെയ് 18 മുതൽ [[വി.ഡി. സതീശൻ]] മന്ത്രിസഭയിലെ വൈദ്യുതി വകുപ്പ് മന്ത്രിയായി തുടരുന്ന കണ്ണൂർ ജില്ലയിൽ നിന്നുള്ള മുതിർന്ന കോൺഗ്രസ് നേതാവാണ് ''' അഡ്വ. സണ്ണി ജോസഫ് ''' നിലവിൽ 2025 മെയ് 8 മുതൽ [[കേരള പ്രദേശ് കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റി|കെപിസിസി]]യുടെ അധ്യക്ഷനും 2011 മുതൽ പേരാവൂരിൽ നിന്നുള്ള നിയമസഭാംഗവുമാണ്. <ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2025/05/08/kpcc-president-elected-sunny-joseph.html</ref> <ref>http://www.keralaassembly.org/election/assembly_poll.php?year=2011&no=16</ref><ref>https://www.mangalam.com/news/district-detail/469265-kannur.html{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == ജീവിതരേഖ == [[ഇടുക്കി ജില്ല]]യിലെ [[തൊടുപുഴ]]യിൽ ജോസഫിന്റേയും റോസക്കുട്ടിയുടേയും മകനായി 1952 ഓഗസ്റ്റ് 18ന് ജനിച്ചു.<ref>{{Cite web |url=http://www.niyamasabha.org/codes/13kla/mem/sunny_joseph.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2015-02-25 |archive-date=2016-06-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160609154035/http://www.niyamasabha.org/codes/13kla/mem/sunny_joseph.htm |url-status=dead }}</ref>. ഉളിക്കൽ, എടൂർ, കിളിയന്തറ എന്നീ സ്കൂളുകളിൽ പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം. തൊടുപുഴ ന്യൂമാൻ കോളേജിൽ നിന്ന് ബിരുദം നേടി. കോഴിക്കോട് ഗവ.ലോ കോളേജിൽ നിന്ന് നിയമബിരുദവും നേടി. ബി.എ.എൽ.എൽ.ബിയാണ് വിദ്യാഭ്യാസ യോഗ്യത. == രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം == 1970 മുതൽ കെ.എസ്.യുവിൻ്റെ സജീവ പ്രവർത്തകനായ സണ്ണി ജോസഫ് കോഴിക്കോട് , കണ്ണൂർ യൂണിവേഴ്സിറ്റികളിൽ വിദ്യാർത്ഥി പ്രതിനിധിയായ സിൻഡിക്കേറ്റ് മെമ്പറായിരുന്നു. 1980-കളിൽ യൂത്ത് കോൺഗ്രസ് കണ്ണൂർ ജില്ലാ പ്രസിഡൻ്റായി രാഷ്ട്രീയത്തിൽ സജീവമായ സണ്ണി ജോസഫ് 2001-ൽ കെ.സുധാകരൻ കണ്ണൂർ ഡിസിസി പ്രസിഡന്റ് സ്ഥാനമൊഴിഞ്ഞപ്പോൾ പകരം ഡിസിസി പ്രസിഡൻ്റായി നിയമിതനായി.<ref>https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/sudhakaran-sunny-joseph-political-alliance-1c3abb9a</ref> സംസ്ഥാനത്തെ കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയിൽ കെ സുധാകരൻ്റെ വിശ്വസ്ഥനായി അറിയപ്പെടുന്ന സണ്ണി ജോസഫ് 2011-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ പേരാവൂർ മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നും ആദ്യമായി നിയമസഭാംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 2016, 2021 നിയമസഭകളിൽ വീണ്ടും അംഗമായ സണ്ണി ജോസഫ് നിലവിൽ കെപിസിസി പ്രസിഡൻ്റും പേരാവൂരിൽ നിന്നുള്ള നിയമസഭാംഗവുമാണ്<ref>https://nocorruption.in/politician/sunny-joseph/</ref> '''പ്രധാന പദവികൾ''' * യൂത്ത് കോൺഗ്രസ് കണ്ണൂർ, ജില്ലാ പ്രസിഡൻറ് * ഉളിക്കൽ സഹകരണ ബാങ്ക്,പ്രസിഡൻറ് * തലശ്ശേരി കാർഷിക വികസന സഹകരണ സൊസൈറ്റി, പ്രസിഡൻറ് * മട്ടന്നൂർ ബാർ അസോസിയേഷൻ, പ്രസിഡൻറ് * 2001-2011 : കണ്ണൂർ ഡി.സി.സി. പ്രസിഡൻറ് * യുഡിഎഫ് കണ്ണൂർ ജില്ലാ ചെയർമാൻ * 2011-2016 , 2016-2021, 2021- തുടരുന്നു നിയമസഭാംഗം, പേരാവൂർ * 2025 മുതൽ കെപിസിസി പ്രസിഡന്റ്<ref>{{Cite web |url=https://www.oneindia.com/peravoor-assembly-elections-kl-16/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2021-02-17 |archive-date=2021-05-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210507152258/https://www.oneindia.com/peravoor-assembly-elections-kl-16/ |url-status=dead }}</ref><ref>https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/sunny-joseph-mla-becomes-kpcc-president-after-21-years-a-christian-representative-becomes-kpcc-head-1.10571042</ref><ref>https://www.madhyamam.com/kerala/kpcc-president-sunny-joseph-and-ex-president-k-sudhakaran-1406751</ref> == അവലംബം == <references/> {{Fourteenth KLA}} [[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാലാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:1952-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഓഗസ്റ്റ് 18-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കെ.പി.സി.സി. പ്രസിഡന്റുമാർ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ വൈദ്യുതിവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പാർലമെന്ററികാര്യ വകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] 7ob2d8fjtl4yxh33qelp5y5y0ppux8n 0 348115 4666609 4665789 2026-09-13T10:05:44Z Rdnambiar 162410 /* സാമൂതിരിയുടെ മേൽകോയമ */ 4666609 wikitext text/x-wiki കേരളത്തിലെ [[തൃശ്ശൂർ|തൃശൂർ]] ജില്ലയിൽപെട്ട [[തലപ്പിള്ളി താലൂക്ക്|തലപ്പിള്ളി]],കുന്നംകുളം,തൃശൂർ താലൂക്കുകളിലെ [[ചെങ്ങഴിനാട്]] [[ചെങ്ങാലിക്കോടൻ|(ചെങ്ങഴിക്കോട്]] ) പ്രദേശം കേന്ദ്രമാക്കിയുള്ള ഒരു ചെറുസമുദായമാണ് '''ചെങ്ങഴി നമ്പി''' എന്ന '''ചെങ്ങഴി നമ്പ്യാർ ('''Chengazhi Nambiar''')''' ഇവർ നാല് താവഴികളിലുമായി ആകെ എഴുനൂറിൽ താഴെ മാത്രമാണ് ജനസംഖ്യ. ചെറുസമുദായം എന്നതിന് പകരം ഒരു വലിയ കുടുംബം എന്ന് പറയുന്നതാണ് ഉത്തമം എന്തെന്നാൽ ഇവർ പരസ്പരം ശേഷക്കാരൊ അല്ലങ്കിൽ ബന്ധുക്കളോ ആണ്. ചരിത്രപരമായി [[ചെങ്ങാലിക്കോടൻ|ചെങ്ങഴിക്കോട്]] പ്രദേശത്തെ [[നാടുവാഴിത്തം|നാടുവാഴി]]<nowiki/>യായിരുന്നു ചെങ്ങഴി നമ്പ്യാർ. കുലശേഖര സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ അധഃപതനത്തെ തുടർന്ന് (11,13 നുറ്റാണ്ട് ) നാടിൻ്റെ നാനാഭാഗങ്ങളിലായി അനേകം സ്വതന്ത്രനാട്ടുരാജ്യങ്ങൾ പിറവിയെടുത്തു. അതുവരെ രാജ്യഭരണ ഉത്തരവാദിത്തങ്ങൾ ഒന്നും കൈയ്യാളാതെ വൈദിക കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യ്തിരുന്ന നമ്പൂതിരിമാരിൽ ചിലർ രാജ്യഭരണപരമായ കാര്യങ്ങളിൽ  അധികാ‍രങ്ങൾ കൈയാളാൻ തുടങ്ങി. ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ ശുകപുരം ഗ്രമ ക്കാരനായ [[ചെങ്ങഴി നമ്പ്യാന്മാർ|ചെങ്ങഴി നമ്പി]] വൈദിക കാര്യങ്ങളിൽ നിന്ന് വ്യതിചലിച്ച് പട കൂട്ടി ഭാരതപ്പുഴക്ക് തെക്കുള്ള ഒരു വലിയ പ്രദേശം പിടിച്ചെടുത്തു ,ഈ പ്രദേശങ്ങൾ ചേർത്ത് തൻ്റെ പേരിൽ ചെങ്ങഴി നാട് എന്ന ഒരു ചെറു നാട്ടുരാജ്യം സ്ഥാപിച്ചു. ഈ കാലഘട്ടങ്ങളിൽ നടന്നിരുന്ന ശുകപുരം പന്നിയൂർ കൂർ വഴക്കുകളിൽ ശുകപുരത്തിൻ്റെ സഹായത്തിന് എത്തിയത് പെരുമ്പടപ്പ് സ്വരൂപമായിരുന്നു. പെരുമ്പടപ്പ് സ്വരൂപത്തിന് സൈനികമായും സാമ്പത്തികമായും സഹായങ്ങൾ ചെങ്ങഴി നമ്പി ചെയ്യ്ത് കൊടുത്തു. ചെങ്ങഴി നമ്പിയുടെ ഭരണമികവും സൈനികസന്നാഹങ്ങളിലും ആകൃഷ്ടരായ പെരുമ്പടപ്പ്സ്വരൂപം ചെങ്ങഴി നമ്പിയെ തിരുവഞ്ചിക്കുളം ക്ഷേത്രത്തിൽ ക്ഷണിച്ച് വരുത്തി കൊച്ചി രാജ്യത്തിൻ്റെ വടക്കുള്ള പ്രദേശങ്ങളുടെ അധികാരം നൽകി നാടുവാഴിയായി വാഴിച്ചു. അന്നു മുതൽ ചെങ്ങഴി നമ്പി ചെങ്ങഴി നമ്പ്യാർ എന്ന സ്വാനപ്പേര് സ്വീകരിച്ചു എന്നുമാണ് ഈ നാട്ടുരാജ്യത്തിൻ്റെ ഉത്ഭവത്തെ പറ്റിയുള്ള ഐതിഹ്യം. എങ്കിലും ഇവർ പലപ്പോഴായി സാമൂതിരിയോടും കൂറ് പുലർത്തി പോന്നിരുന്നതായി ചരിത്രത്തിൽ കാണാൻ കഴിയും ,ഇതിനെ സാധൂകരിക്കുന്ന ചില തെളിവുകൾ നാടിൻ്റെ അതിർത്തികളെ പറ്റിയും ഭരണാധികാരിയായ ചെങ്ങഴി നമ്പിയാരെ പറ്റിയും , പലപ്പോളായി നടന്ന പല യുദ്ധങ്ങളെ പറ്റിയുമുള്ള വിവരണം പ്രസിദ്ധ ചരിത്ര പണ്ഡിതനായ കെ.പി. പത്മനാഭമേനോൻ രചിച്ച കൊച്ചി രാജ്യ ചരിത്രത്തിൽ രേഖപെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ==ഐതിഹ്യം== ശുകപുരം ഗ്രാമത്തിലെ ആണ്ഡ്യ ബ്രാഹ്മണ ഗ്രഹമായ കുലുക്കല്ലൂർ ഗ്രഹത്തിലെ പുലപ്പാഴെ ആഴ്‌വാഞ്ചേരി തമ്പ്രാക്കളുടെ സഹോദര സ്ഥാനീയരാണ് ഇവർ എന്നും. [[പന്നിയൂർ വരാഹമൂർത്തി ക്ഷേത്രം|പന്നിയൂർ]] [[ശുകപുരം|, ശുകപുരം]] ഗ്രമങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള വഴക്കിൽ ഇടപെട്ട് തിരുനിവയ യുദ്ധത്തിൽ ശുകപുരത്തിനായി വള്ളുവകോനാതിരിയെയും പെരുമ്പടപ്പ് സ്വരൂപത്തെയും സഹായിച്ചു എന്നും ആയുധം ഉപയോഗിച്ച് യുദ്ധം ചെയ്യ്തു എന്നും അങ്ങനെ ആഭിജാത്യത്തിൽ ന്യൂനത സംഭവിച്ച കുലുക്കല്ലൂർ ഗ്രഹത്തിലെ ഒരു തമ്പ്രാക്കളുടെ പിൻമുറക്കാർ ആണെന്നുമുള്ള ഒരു ഐതിഹ്യം ഇവർക്കുണ്ട്. കേരളോൽപ്പത്തിയിൽ ഇതിനു സമാനമായ ചില വിവരണങ്ങൾ കാണാൻ കഴിയും. [[മാമാങ്കം|മാമാങ്ക]] ചരിത്രത്തിലെ ഏടുകളിൽ ഒന്നായ ചെങ്ങഴി നമ്പ്യാർ പാട്ടിൻ്റെ അവസാന ഭാഗങ്ങളിൽ [[പന്നിയൂർ]] , [[ശുകപുരം]] കൂറുകളിലെ വഴക്കിനെ പറ്റിയും പന്നിയൂരെ വെള്ളം ഞാൻ പണ്ടേ കുടിക്കില്ല എന്നുമുള്ള പരാമർശ്ശവും ഈ ഐതിഹ്യത്തിന് ചരിത്രത്തിൻ്റെ ബലം നൽകുന്നു. ==ആചാരാനുഷ്ഠാനങ്ങൾ== ഷോഡശസംസ്കാരത്തോടുകൂടിയ വിശ്വാമിത്ര (അഘമർഷണ കൗശീക ) ഗോത്രക്കാരായ ഇവർ നാല് താവഴിയാണ്. ആചാരാനുഷ്ഠാനങ്ങൾക്ക് ബ്രഹ്മക്ഷത്രിയ (വാൾനമ്പി, [[നമ്പിടി|അയിനിക്കൂർ നമ്പിടി]], നമ്പ്യാതിരി) സമുദായാചാരങ്ങളുമായി ചില സാമ്യതകളുണ്ട് എങ്കിലും . ചെങ്ങഴി നമ്പിമാർക്ക് നമ്പൂതിരിമാർക്ക് സമാനമായ ഋഗ്വേദിയ ആശ്വലായന(പകഴിയം) ആചാരാനുഷ്ഠാനങ്ങളും, ക്രിയാ സ്ഥാനത്തിന് നമ്പൂതിരിമാരുമാണ്. 10 ദിവസമാണ് പുല. മൂത്ത താവഴി തെക്കേപ്പാട് ചെങ്ങഴി നമ്പിമാർക്ക് [[ചെങ്ങഴിക്കോടൻ|ചെങ്ങഴിക്കോട്]] [[നാടുവാഴിത്തം|നാടുവാഴി]] യാഗാധികാരി എന്നീ സ്ഥാനങ്ങളുമുണ്ട്. ഇവർക്ക് പൂർണ്ണ ചൗളത്തോട് കൂടിയ ആചരങ്ങളാണ് . യാഗാധികാരിയുടെ പ്രവൃത്തി ചെങ്ങഴി നാട്ടിൽ നാടുരാജാവിൻ്റെ പ്രതിനിധിയായി സോമയാഗം ചെയ്യുന്ന നമ്പൂതിരിമാർക്ക് സോമലത, കരിങ്ങാലി കാതലു, കൃഷ്ണമൃഗചർമ്മം മുതലായ കൊടുക്കലാണ്. ഇവ കൊടുക്കുന്ന സമയത്ത് ഇദ്ദേഹത്തെ കൂർമ്മാസനത്തിൽ ഇരുത്തി ചില ക്രിയകൾ ചെയ്യാറുണ്ട്. അതിനു നൂറ്റൻപതു പണം യാഗാധികാരിക്കു ദക്ഷിണയായി കിട്ടുന്നു. അവരോധം കഴിഞ്ഞാൽ ബ്രാഹ്മണരെപ്പോലെ മണ്ഡപത്തിൽ കയറി നമസ്കരിക്കുകയും ക്ഷേത്രമണി അടിച്ചു തൊഴുകയും ചെയ്യാം. കടുബത്തിലെ മറ്റ് അങ്കങ്ങൾക്ക് പന്തി ഭോജനംഅനുവദിച്ചിട്ടുണ്ട്.എന്നാൽ ഓത്തില്ല,അഗ്നിബീജാക്ഷരം ജപിച്ചു കൊടുക്കുന്ന മെതിയടി യാഗാധികാരി എപ്പോഴും ധരിക്കണമെന്നു നിർബ്ബന്ധമുണ്ട്. മറ്റ്‌ മൂന്ന് താവഴികളായ വടക്കേപ്പാട്ട് , മേലേപ്പാട്ട് , കീഴേപ്പാട്ട് എന്നിവർക്ക് യോഗാധികാരി [ഊരാളൻ] മുപ്പിൽ എന്നീ സ്ഥാനമുണ്ട്. എന്നാൽ ഇവർക്ക് സഹചൗളത്തോടെയുള്ള ആചാരങ്ങളെയുള്ളു. ഇവരുടെ പൌരോഹിത്യം കാലടി , മുത്തമന എന്നീ രണ്ട് നമ്പൂതിരിമാർക്കായിരുന്നു . പെൺകുട്ടികൾക്ക് ഋതുകല്യാണമെന്ന തിരണ്ടുകല്യാണാഘോഷമുണ്ട്. വിവാഹം അഗ്നിസാക്ഷിയായിട്ടുള്ള വേളിയാണ് മറ്റ് അനുബന്ധ ആചാരങ്ങളായ ആയനി ഊണ്; എണ്ണ തേച്ച് കുളിച്ച് പിറന്നാൾ പോലെ ഊണ് കഴിക്കുക. വധുവിൻറെ ഗ്രഹത്തിൽ എല്ലാവരുംകൂടി "മംഗലയാതിര" പാടി വധുവിന്റെ ബാധാമാലിന്യങ്ങളെ നീക്കി ഉഴിയാനുള്ള ആയിരം തിരി തെറുക്കൽ , കുടിവെപ്പ് മുതലായവയും ഉണ്ടായിരുന്നു . സ്ത്രീകൾക്ക് കുലത്തൊഴിലൊന്നുമില്ല. പുറത്ത് ഇറങ്ങുന്നസമയത്ത് അന്തർജനങ്ങളെപ്പോലെ പുതപ്പും മറക്കുടയും മറ്റും വേണമായിരുന്നു. വേളികഴിച്ചയാൾ മരിച്ചു കഴിഞ്ഞാൽ , വിധവാ വിവാഹം സ്വജാതിയിലോ നമ്പൂതിരിജാതിയിൽ പെട്ടവരൊയൊ നടത്താൻ അനുവദിച്ചിരുന്നു.ദായ ക്രമം നോക്കിയാൽ മരുമക്കതായവും , മക്കത്തായവും, രണ്ടും കലർന്ന ഒരു മിശ്രിതമായ ദായാക്രമമായി കണക്കാക്കേണ്ടി വരും. പുരുഷന്മാർക്ക് [[ഉപനയനം]], ബ്രഹ്മചര്യവ്രതം,[[സമാവർത്തനം]],108 ഗായത്രിയും മറ്റും ഉള്ളവരാണ്. വിശേഷ ദിവസങ്ങളിൽ അഭിവാദ്യം ചെയ്യുന്ന സമയത്ത് ഗോത്ര സൂത്രദികൾ പറഞ്ഞ് പേരിനോട് കൂടെ ശർമ്മൻ എന്ന് ചേർത്ത് അഭിവാദ്യം ചെയ്യാറുണ്ട് . മൂത്തയാൾ മാത്രമേ സ്വജനവിവാഹം (വേളി) കഴിച്ചിരുന്നുള്ളു. അത് ഒന്നിലധികമായിരുന്നു'. ഇളയ സഹോദരങ്ങൾക്ക് വിധിച്ചിരുന്നത് അനുലോമവിവാഹമായിരുന്നതിനാൽ ക്ഷത്രിയനായർ, നായർ /അന്തരാളജാതി(വാര്യർ, മാരാർ, പൊതുവാൾ, പിഷാരടി )സ്ത്രീകളെ [[സംബന്ധം]] ചെയ്തിരുന്നു. പത്തു ദിവസമായിരുന്നു പുല. നമ്പ്യാന്മാർ ജന്മികളും നാടുവാഴികളുമായിരുന്നതിനാൽ കുലത്തൊഴിൽ എന്നു പറയാൻ ഒന്നുമില്ല. [[പ്രമാണം:ചെങ്ങഴി നമ്പി.jpg|ലഘുചിത്രം|ചൊങ്ങഴി നമ്പ്യാർ]] ചെങ്ങഴി നമ്പിയെ നാടുവാഴിആയതിനാൽ നമ്പ്യാർ എന്ന് ബഹുമാന സൂചകമായി വിളിക്കുന്നു എന്നതല്ലാതെ, അന്തരാളജാതി [[അമ്പലവാസി]] നമ്പ്യാർ, നായരുനമ്പ്യാർ , എന്നീ വിഭാഗങ്ങളുമായി സമാനതകൾ ഒന്നും തന്നെ ഇല്ല. ==പാലക്കാട്ടെ നാട്ടുരാജാവുമയുള്ള യുദ്ധം== 1560– AD കാലഘട്ടത്തിൽ കുറൂർ മനയിലെ മൂത്ത കാരണവരും പാലക്കാട്ടെ നാട്ടുരാജാവിനും തമ്മിൽ സ്വൈരക്കേടുണ്ടാവുകയും അതുവഴി ജീവഹാനി ഉണ്ടാവുമെന്ന് പേടിച്ച് കുറൂർ മനക്കാർ, [[ചെങ്ങഴിനാട്]] നാടുവാഴി ആയിരുന്ന ചെങ്ങഴി നമ്പ്യാരുടെ സഹായം തേടി. ചെങ്ങഴി നമ്പ്യാർ ആചാരപൂർവ്വം ക്ഷണിച്ച് കുറൂര് മനക്കാരെ ചെങ്ങഴിനാട്ടിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്ന് നാട്ടിൽ ഇരുത്തുകയും മനക്കാർക്ക് വേണ്ട സൗകര്യങ്ങൾ ചെയ്യ്ത് കൊടുക്കുകയും ചെയ്യ്തു . എന്നാൽ ഇത് പാലക്കാട് നാടുവാഴിയുമായുള്ള യുദ്ധത്തിന് കാരണമായി . ചെങ്ങഴി നമ്പ്യരും , പാലക്കാട് നാടുവാഴിയും തമ്മിൽ നടന്ന യുദ്ധത്തിൽ വിജയിച്ച ചെങ്ങഴി നമ്പ്യാർ തൻ്റെ പടനായകരായ പാറംകുളം പണിക്കൻമ്മാരുടെ സഹായത്തോടെ കീഴടക്കിയ പ്രദേശത്തിന്റെ സ്ഥാനം നിർണ്ണയിച്ചുകൊണ്ട് സ്ഥാപിച്ച ആദൂരിലെ കാൽനാട്ടിപ്പാറ ഒരു ചരിത്രസ്മാരകമാണ്. അന്ന് കുറൂമന നിന്നിരുന്ന സ്ഥലത്ത് വെങ്ങിലശേരിയിൽ ചരിത്രസ്മരണ നിലനിർത്തി കൊണ്ട് ഇന്ന് [[കുറൂരമ്മ|കുറുരമ്മ]]<nowiki/>യുടെ പേരിൽ പ്രസിദ്ധമായ ഒരു ശ്രീകൃഷ്ണ ക്ഷേത്രവും കാണാൻ കഴിയും. ==AD1505-ലെ മാമാങ്കം== 1498-ൽ [[വാസ്കോ ഡ ഗാമ]] കാപ്പാട്ടെത്തുന്നത് മലബാർ തീരത്തെപ്പറ്റി പോർത്തുഗലിൽ ലഭ്യമായ വിവരണങ്ങളിലൂടെയാണ്. അന്ന് സാമൂതിരി പൊന്നാനിയിലാണ് താമസം. അന്നത്തെ നഗരവും തുറമുഖവും പാശ്ചാത്യനാടുകളുടേതുമായി തുലനം ചെയ്യാവുന്ന രീതിയിലുമായിരുന്നു. പോർത്തുഗീസുകാരെ വരവേറ്റെങ്കിലും മുസ്ലീം എതിർപ്പുണ്ടായിരുന്നു. ഇതുമൂലം കബ്രാൾ രാഷ്ട്രീയമായി കൊച്ചിക്കാണ് കൂടുതൽ പ്രാധാന്യം കൊടുത്തത്. തൻമൂലം AD 1503-ൽ [[സാമൂതിരി]] കൊച്ചി ആക്രമിച്ചു.ഈ ആക്രമണത്തിൽ രാജാ ഉണ്ണിരാമൻ കോയിക്കൽ ഒന്നാമനടക്കം മുന്ന് രാജ്യ കുടുബാങ്കങ്ങൾ കൊലചെയ്യപ്പെട്ടു. അതിനു പ്രതികാരമെന്നോണം AD1505'''-'''ലെ മാമാങ്കത്തിൽ ചെങ്ങഴിനമ്പ്യാരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ വന്ന ചാവേറുകൾ സാമൂതിരിയെ വധിക്കാനായി ശ്രമിച്ചിരുന്നു. പതിനാറായിരം സൈനികർ വരെ സാമൂതിരിയെ സംരക്ഷിച്ചിരുന്നു എന്ന് ചിലയിടങ്ങളിൽ കാണുന്നു. എന്നാൽ ഈ [[മാമാങ്കം|മാമാങ്ക]]<nowiki/>ത്തിൽ [[ചെങ്ങഴി നമ്പ്യാന്മാർ|ചെങ്ങഴിനമ്പ്യാ]]<nowiki/>രുടെ 1000 പേരടങ്ങുന്ന നായർ പടയിൽനിന്ന് തിരഞ്ഞെടുത്ത വെറും 190 ചാവേറുകൾസാമൂതിരിയുടെ സുരക്ഷാസന്നാഹങ്ങൾ നിഷ്പ്രഭമാക്കി മുന്നേറിയെങ്കിലും ചെങ്ങഴി നമ്പ്യാർ ഉൾപ്പടെ എല്ലാവരും വീരമൃത്യു വരിച്ചതായും, സാമൂതിരി പക്ഷത്തു വലിയ ആൾനാശമുണ്ടായതായും , ചാവേർപാട്ടുകളായ ചെങ്ങഴിനമ്പ്യാർ പാട്ട്, [[കണ്ടർ മേനോൻ|കണ്ടർ മേനവൻ]] പാട്ട് എന്നിവയിൽ പരാമർശമുണ്ട്. ==സാമൂതിരിയുടെ മേൽകോയമ== AD 1750-ൽ സാമൂതിരിയുടെ ആക്രമണഫലമായി പെരുമ്പടപ്പ് പ്രദേശം അന്യാധീനപ്പെട്ടു. തൃശ്ശൂരും, വടക്കുന്നാഥ ക്ഷേത്രവും സാമൂതിരിയുടെ നിയന്ത്രണത്തിലായി, പെരുമ്പടപ്പിന്റെ ആഭ്യന്തരസാഹചര്യങ്ങളാണു് സാമൂതിരിക്ക് ആത്യന്തികമായി കൊച്ചിക്കുമേൽ തന്റെ കയ്യാളാൻ അവസരമൊരുക്കിക്കൊടുത്തതു്. കൊച്ചി ഭരിച്ചിരുന്ന മൂത്ത താവഴി രാജാവിനെതിരെ ഇളയതാവഴി സാമൂതിരിയുടെ സഹായമഭ്യർത്ഥിച്ചു . ഈ അവസരം മുതലെടുത്ത് സാമൂതിരി കൊച്ചി രാജ്യത്തിലേക്ക് പടനീക്കം നടത്തി ത്യശ്ശൂർ പിടിച്ചെടുത്തു . തൃശ്ശൂർ ഗ്രമക്കാരായ [[നമ്പൂതിരി|നമ്പൂതിരിമാർ]] ,[[ഇടപ്പള്ളി സ്വരൂപം|ഇടപ്പള്ളി രാജാ ,]][[കൊടുങ്ങല്ലൂർ രാജവംശം|കൊടുങ്ങല്ലൂർ രാജാ]] [[തലപ്പിള്ളി രാജ്യം|,തലപ്പിള്ളി രാജാക്കന്മാർ]] ,ചെങ്ങഴി നമ്പ്യാൻമാർ .ആറുനാട്ടിൽ പ്രഭുക്കളായ മുരിയാട് നമ്പ്യാർ,വെള്ളോസ് നമ്പ്യാർ ,ചങ്ങരംകോത കർത്താവ് ,മുതലായവർ പ്രബലരായിരുന്നതും കൊച്ചി രാജാവിനെ ധിക്കരിക്കാൻ പോന്നത്ര ശക്തികളായിരുന്നതും സാമൂതിരി മുതലെടുക്കുകയായിരുന്നു.കൊച്ചി രാജാവ് അന്ന് താമസിച്ചിരുന്ന വടക്കേക്കരകോവിലകം ഒരു തുള്ളി ചോര പോലും ചിന്താതെ ചെങ്ങഴി നമ്പ്യാന്മാരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ പിടിച്ചെടുത്തത് ഒരു ചരിത്ര സംഭവമാണ്. ഈ യുദ്ധത്തെ പറ്റിയുള്ള വിശദ വിവരണം കെ പി പത്മനാഭ മേനോൻ എഴുതിയ കൊച്ചി രാജ്യ ചരിത്രത്തിലും,വടക്കുംനാഥക്ഷേത്രത്തിലെ ഗ്രന്ഥവരിയിലും കാണാൻ കഴിയും. ==തിരുവഞ്ചികുളം ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രായശ്ചിത്തം== തിരുവിതംകൂറിൻ്റെ സഹായത്തോട്കൂടി സാമൂതിരിയെ ഒഴിപ്പച്ചതിന് ശേഷം . സാമൂതിരിയെ യുദ്ധത്തിൽ സഹായിച്ചതിന് പകരമായി 940-മാണ്ട് കർക്കിടകം 30-ന് [[തിരുവഞ്ചിക്കുളം ശിവക്ഷേത്രം|തിരുവഞ്ചിക്കുളം]] ക്ഷേത്രത്തിൽ വെച്ച് [[പെരുമ്പടപ്പു സ്വരൂപം|പെരുമ്പടപ്പ് സ്വരൂപം]], ചെങ്ങഴി നമ്പ്യാന്മാരെ കൊണ്ട് പ്രായശ്ചിത്തം ചെയ്യിച്ചു എന്നും വടക്കുംനാഥക്ഷേത്രഗ്രന്ഥവരിയിൽ കാണുന്നു. പിന്നീട് അങ്ങോട്ട് സ്വതന്ത്ര ഭരണം നഷ്ടമയ [[ചെങ്ങഴിനാട്]] പൂർണ്ണമായും കൊച്ചിരാജ്യത്തിന്റെ ഭാഗമാവുകയും ചെയ്തു.എങ്കിലും കൊച്ചി രാജാവ് ചെങ്ങഴിനാട്ടിൽ പതിനെട്ടു പ്രദേശങ്ങളുടെ ഭരണാധികാരം നമ്പ്യാർക്ക് നൽകി ചെങ്ങഴിക്കോട് പ്രവർത്തിയാർ എന്ന പേരിൽ ഉപാധികളോടെ ഭരണം നടത്തുവാനും കരം പിരിക്കുവാനും അനുവദിച്ചിരുന്നു.<br /> ==അവലംബം== 1 - Kochi Rajya Charithram Author . KP .Padmanabha Menon<br /> 2 - A handbook of Kerala, Volume 2 T. Madhava Menon, International School of Dravidian Linguistics<br /> 3 - History of Kerala -- R. Leela Devi.<br /> 4 - Kerala district gazetteers, Volume 2<br /> 5 - A History of Kerala, 1498-1801<br /> 6 - (http://lsgkerala.in/velurpanchayat/history/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191221152907/http://lsgkerala.in/velurpanchayat/history/ |date=2019-12-21 }} )<br /> 7 - GOVERNMENTOFINDIA GEOGRAPHICALINDICATIONS JOURNALNO.62<br /> 8 - http://web-edition.sarvavijnanakosam.gov.in/index.php?title=%E0%B4%A8%E0%B4%AE%E0%B5%8D%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%BE%E0%B4%B0%E0%B5%8D%E2%80%8D {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220817115059/http://web-edition.sarvavijnanakosam.gov.in/index.php?title=%E0%B4%A8%E0%B4%AE%E0%B5%8D%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%BE%E0%B4%B0%E0%B5%8D%E2%80%8D |date=2022-08-17 }} 9 - People of India: Kerala (3 pts.) - Page 1111 By KS singh. 10 - Kerala A Journey in Time Part II ( Kingdom Of Cochin & Thekamkoor Rajyam ) By George Abraham Pottamkulam. 11 - Aryanmaruṭe kuṭiyettaṃ, Keraḷattil Volumes 3-4 By Kanippayyur Sankaran Nambudiripad. 12 - The Evergreen Legends of Kerala By . Sreekumari Ramachandran 13 - https://velurgp.in/history/{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ജാതികൾ]] 4bvw76qnes1ju1wpv2qncx3rqnfq7no 0 354062 4666542 4548981 2026-09-13T05:18:50Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4666542 wikitext text/x-wiki {{PU|Dzongkha}} {{Infobox language |name=Dzongkha |nativename={{lang|dz|{{bo-textonly|རྫོང་ཁ་}}}} |states= [[ഭൂട്ടാൻ]] |ethnicity= |speakers=171,080 |date=2013 |ref=e18 |speakers2=Total speakers: 640,000<ref>[http://www.languagecomparison.com/en/how-many-people-speak-dzongkha/model-136-7 How many people speak Dzongkha?]</ref> |familycolor=Sino-Tibetan |fam2=[[Tibeto-Kanauri languages|Tibeto-Kanauri]] ? |fam3=[[Bodish languages|Bodish]] |fam4=[[Tibetic languages|Tibetic]] |fam5=Dzongkha–Lhokä |script=[[Tibetan alphabet]]<br>[[Dzongkha Braille]] |nation={{BTN}} |agency=[[Dzongkha Development Commission]] |dia1=[[Laya dialect|Laya]] |dia2=[[Lunana dialect|Lunana]] |dia3=Adap |iso1=dz |iso2=dzo |iso3=dzo |lc1=lya|ld1=[[Laya dialect|Laya]] |lc2=luk|ld2=[[Lunana dialect|Lunana]] |glotto=nucl1307 |glottorefname=Nuclear Dzongkhic |lingua=70-AAA-bf |map=Dzongkha native language districts.svg |mapcaption=Districts of Bhutan in which the Dzongkha language is spoken natively are highlighted in light beige. |notice=Indic |image=Dzongkha-02.svg |imagecaption=The word "Dzongkha" in [[Tibetan alphabet]] }} [[പ്രമാണം:JakarDzong.jpg|വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|[[ജകാർ സോങ്]]. സോങ് വാസ്തുശിൽപ്പശൈലിയുടെ ഒരുദാഹരണം]] <span>[[ഭൂട്ടാൻ|ഭൂട്ടാനിൽ]] അഞ്ച് ലക്ഷത്തിലധികം ആൾക്കാർ സംസാരിക്കുന്ന സിനോ ടിബറ്റൻ കുടുംബത്തിൽപ്പെട്ട ഭാഷയാണ്</span>''' സോങ്ഘ''' അല്ലെനിൽ '''ഭൂട്ടാനീസ്''' ({{Lang|dz|རྫོང་ཁ་}} {{IPA-all|dzoŋ'kʰa|}}), ഭൂട്ടാൻ രാജ്യത്തിലെ ഏക ഔദ്യോഗിക ഭാഷയാണിത്.<ref name="CoBE">{{Cite web|url=http://www.constitution.bt/TsaThrim%20Eng%20(A5).pdf|title=Constitution of the Kingdom of Bhutan. Art. 1, § 8|access-date=2011-01-01|date=2008-07-18|publisher=Government of Bhutan|format=PDF|archive-date=2012-09-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20120904194200/http://www.constitution.bt/TsaThrim%20Eng%20(A5).pdf|url-status=dead}}</ref> [[ടിബറ്റൻ ലിപി|ടിബറ്റൻ ലിപിയാണ്]] ഈ ഭാഷ എഴുതാനായി ഉപയോഗിക്കുന്നത്. ''സോങ്ഘ''  എന്ന വാക്കിനർത്ഥം "കോട്ടകളുടെ ഭാഷ" എന്നാണ്. ''ഖ'' എന്നാൽ ഭാഷ എന്നും ''സോങ്''  എന്നാൽ കോട്ട എന്നുമാണ് അർത്ഥം. ഭൂട്ടാൻ ഏകീകരിച്ച [[Zhabdrung Rinpoche|ഷബ്ദ്രുങ് റിമ്പോച്ചെ]] സ്ഥാപിച്ച കോട്ടകളാണ് സോങ് എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. ഇതേ വാസ്തുശില്പ ശൈലി [[Tibet|തിബറ്റിലും]] നിലവിലുണ്ട്. 2013-ലെ കണക്കനുസരിച്ച് മാതൃഭാഷ എന്ന നിലയിൽ സോങ്ഘ ഭാഷ സംസാരിക്കുന്ന 171,080 ആൾക്കാരുണ്ട്. ആകെ 640,000  പേർ ഈ ഭാഷ സംസാരിക്കുന്നവരായുണ്ട്.<ref>[http://www.languagecomparison.com/en/how-many-people-speak-dzongkha/model-136-7 How many people speak Dzongkha?]</ref> == ഉപയോഗം == ഭൂട്ടാനിലെ പടിഞ്ഞാറൻ പ്രദേശത്തെ എട്ട് ജില്ലകളിൽ സോങ്ഘയോ ഇതിന്റെ ഭാഷാഭേദങ്ങളോ ആണ് പ്രധാന ഭാഷകൾ. [[Wangdue Phodrang|വാങ്ഡ്യൂ ഫോഡ്രാങ്]], [[Punakha|പുനഖ]], [[Thimphu|തിംഫു]], [[Gasa|ഗാസ]], [[ Paro|പാറൊ]], [[Ha|ഹാ]], [[Dagana|ഡഗാന]], [[Chukha|ചൂഖ]] എന്നിവയാണ് ഈ ജില്ലകൾ.<ref>{{Cite book | title = Dzongkha | last = George | first = Van Driem | publisher = Research CNWS, School of Asian, African, and Amerindian Studies, [[Leiden University]] | year = 1998 | isbn = 90-5789-002-X | last2 = Tshering of Gaselô | first2 = Karma | series = Languages of the Greater Himalayan Region | volume = I | location = Leiden, The Netherlands | page = 3 }}</ref> കലിംപോങ് എന്ന ഇന്ത്യൻ പട്ടണത്തിനടുത്തും ഈ ഭാഷ സംസാരിക്കുന്നവരുണ്ട്. ഒരിക്കൽ ഭൂട്ടാന്റെ ഭാഗമായിരുന്ന ഈ പ്രദേശം ഇപ്പോൾ പശ്ചിമ ബംഗാൾ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്.  1971-ൽ സോങ്ഘ ഭൂട്ടാന്റെ ദേശീയ ഭാഷയായി പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടു.<ref name="Guide to Official Dzongkha Romanization">"Guide to Official Dzongkha Romanization" by G. van Driem</ref> ഭൂട്ടനിലെ എല്ലാ സ്കൂളുകളിലും സോങ്ഘ പഠിക്കുന്നത് നിർബന്ധമാണ്. ഈ ഭാഷ മാതൃഭാഷയല്ലാത്ത പ്രദേശങ്ങളിലും (തെക്ക്, കിഴക്കൻ പ്രദേശങ്ങൾ) ഇപ്പോൾ ബന്ധഭാഷയായി ഉപയോഗിക്കുന്നത് ഇതാണ്. 2003-ലെ ഭൂട്ടാനീസ് ചലച്ചിത്രമായ ''[[ട്രാവലേഴ്സ് ആന്റ് മജീഷ്യൻസ്]] ''പൂർണ്ണമായും ഈ ഭാഷയിലാണ്.  ==എഴുത്ത് സമ്പ്രദായം== [[Tibetan alphabet|തിബറ്റൻ അക്ഷരമാല]] ഉപയോഗിച്ചാണ് സോങ്ഘ എഴുതുന്നത്. ഈ അക്ഷരമാലയി മുപ്പത് അടിസ്ഥാന വ്യഞ്ജന അക്ഷരങ്ങളാണുള്ളത്. [[Uchen script|ഉച്ചൻ ലിപിയുടെ]] ഭൂട്ടാനിലെ രൂപമുപയോഗിച്ചാണ് സോങ്ഘ എഴുതുന്നത്. ''ജോയി'' ''ജോറ്റ്ഷം'' എന്നീ പേരുകളിലാണ് എഴുതുന്ന ലിപി അറിയപ്പെടുന്നത്. അച്ചടിക്കുന്ന ലിപിയെ ''ഷും'' എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്.<ref name=Driem47>{{cite book|last1=Driem|first1=George van|title=Dzongkha = Rdoṅ-kha|date=1998|publisher=Research School, CNWS|location=Leiden|isbn=90-5789-002-X|page=47}}</ref> ===റോമൻ ലിപി=== റോമൻ ലിപികൾ ഉപയോഗിച്ച് സോങ്ഘ ഭാഷ എഴുതുവാൻ പല രീതികളുണ്ട്. പൂർണ്ണമായി ശരിയായ ഉച്ചാരണം കൊണ്ടുവരുവാൻ ഈ രീതികൾക്കൊന്നും തന്നെ സാധിച്ചിട്ടില്ല.<ref>See for instance [http://www.eki.ee/wgrs/rom1_bo.pdf] [http://www.eki.ee/wgrs/rom2_dz.pdf]</ref> സോങ്ഘ ഫൊണറ്റിക് ട്രാൻസ്‌ലിറ്ററേഷൻ രീതി പൊതുവിൽ ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്ന ഒന്നാണ്. ചിലർ ലൈബ്രറി ഓഫ് കോൺഗ്രസ് രീതി, [[Wylie transliteration|വൈലി ട്രാൻസ്‌ലിറ്ററേഷൻ]] സിസ്റ്റം, [[ALA-LC Romanization|എ.എൽ.എ.-എൽ.സി. റോമനൈസേഷൻ]] സിസ്റ്റം, ഐ.പി.എ.-അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ട്രാൻസ്‌ലിറ്ററേഷൻ സിസ്റ്റം എന്നിവ ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്. ഫൊണറ്റിക് ട്രാൻസ്‌ലിറ്ററേഷൻ സിസ്റ്റം കൊണ്ടുവന്നത് [[George van Driem|ജോർജ്ജ് വാൻ ഡ്രയം]] എന്ന ഭാഷാശാസ്ത്രജ്ഞനാണ്.<ref name="Guide to Official Dzongkha Romanization" /> ==വർഗ്ഗീകരണവും ബന്ധമുള്ള ഭാഷകളും== ഒരു [[Tibetic languages|ദക്ഷിണ തിബറ്റിക് ഭാഷയാണ്]] സോങ്ഘ എന്നാണ് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. [[Sikkimese language|സിക്കിമീസ്]], മറ്റ് ഭൂട്ടാനീസ് ഭാഷകളായ [[Chocangaca language|ചോകാങ്‌ഗ്ക]], [[Brokpa language|ബ്രോക്പ]], [[Brokkat language|ബ്രോക്കറ്റ്]] [[Lakha language|ലാഖ]] എന്നീ ഭാഷകളുമായി സോങ്ഘ ഭാഷയ്ക്ക് ബന്ധമുണ്ട്. ഈ ഭാഷകൾ സംസാരിക്കുന്നവർക്ക് പരസ്പരം ഒരു പരിധിവരെ മനസ്സിലാക്കുവാൻ സാധിക്കും. തിബറ്റിലെ [[Chumbi Valley|ചുംബി താഴ്വരയിൽ]] സംസാരിക്കുന്ന ദക്ഷിണ [[Tibet|തിബറ്റൻ]] ഭാഷയായ ജുമോവയുമായി സോങ്ഘയ്ക്ക് അടുത്ത ബന്ധമാണുള്ളത്.<ref>{{Cite book | first =George | last = van Driem | author-link =George van Driem | editor-last =Moseley | editor-first =Christopher | contribution = Endangered Languages of Bhutan and Sikkim: South Bodish Languages | title = Encyclopedia of the World's Endangered Languages | url =https://archive.org/details/encyclopediaworl00mose_636 | year = 2007 | page = [https://archive.org/details/encyclopediaworl00mose_636/page/n312 294] | publisher = Routledge | isbn = 0-7007-1197-X | postscript =<!--None--> }}</ref> ആപേക്ഷികമായി [[Standard Tibetan|സ്റ്റാൻഡേഡ് ടിബറ്റൻ]] ഭാഷയുമായി ഇതിന് വളരെ വിദൂരബന്ധം മാത്രമാണുള്ളത്. സംസാരത്തിൽ നിന്ന് സോങ്ഘയും ടിബറ്റൻ ഭാഷയും തമ്മിൽ പരസ്പരം മനസ്സിലാക്കാൻ സാധിക്കുകയില്ല. [[Classical Tibetan|ക്ലാസ്സിക്കൽ ടിബറ്റൻ]] ഭാഷയ്ക്ക് ആധുനിക ടിബറ്റൻ ഭാഷയിലും സോങ്ഘയിലും വലിയ സ്വാധീനമുണ്ട്. ഭൂട്ടാനിൽ ''ചോകെ'' എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന ഈ ഭാഷ നൂറ്റാണ്ടുകളായി [[Buddhist monks|ബുദ്ധസന്യാസിമാർ]] ഒരു ഭരണഭാഷ എന്ന നിലയിൽ ഉപയോഗിച്ചുവന്നിരുന്നു. ഭൂട്ടാനിൽ 1960-കൾ വരെ ചോക ഭാഷയിലായിരുന്നു വിദ്യാഭ്യാസം നൽകിയിരുന്നത്. പിന്നീടാണ് സോങ്ഘ ഭാഷയിൽ വിദ്യാഭ്യാസം നൽകുവാൻ ആരംഭിച്ചത്.<ref name=vandriem1998dzongkha>{{cite book |title=Dzongkha |first1= Van Driem |last1= George |author1-link= George van Driem |first2= Karma |last2= Tshering of Gaselô |series = Languages of the Greater Himalayan Region |volume= I |year= 1998 |pages= 7–8 | publisher = Research CNWS, School of Asian, African, and Amerindian Studies, [[Leiden University]] |location= Leiden, The Netherlands |isbn= 90-5789-002-X }}</ref> [[Classical Tibetan|ക്ലാസ്സിക്കൽ ടിബറ്റൻ]] ഭാഷയിൽ നിന്ന് ഉരുത്തിരിഞ്ഞുണ്ടായതാണെങ്കിലും സോങ്ഘ ഭാഷയിൽ ധാരാളം സ്വരവ്യത്യാസങ്ങളുണ്ട്. ഇത് ഒരേ ഉച്ചാരണമുള്ള വാക്കുകൾ എഴുതുന്നതിനും വാക്കുകൾ ഉച്ചരിക്കുന്നതിനും വലിയ വ്യത്യാസങ്ങളുള്ള സാഹചര്യമാണ് സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നത്.<ref name=Driem110>{{cite book|last1=Driem|first1=George van|title=Dzongkha = Rdoṅ-kha|date=1998|publisher=Research School, CNWS|location=Leiden|isbn=90-5789-002-X|page=110|quote=Traditional orthography and modern phonology are two distinct systems operating by a distinct set of rules.}}</ref> == ഇതും കാണുക == * [[Dzongkha numerals|സോങ്ഘ അക്കങ്ങൾ]] * [[Languages of Bhutan|ഭൂട്ടാനിലെ ഭാഷകൾ]] == References == <references /> == ഗ്രന്ഥസൂചിക == * {{Cite book | url = https://archive.org/details/encyclopediaworl00mose_636 | title = Encyclopedia of the World's Endangered Languages | last = van Driem | first = George | publisher = Routledge | year = 2007 | isbn = 0-7007-1197-X | editor-last = Moseley | editor-first = Christopher | location = | pages = [https://archive.org/details/encyclopediaworl00mose_636/page/n312 294]–295 | doi = | author-link = George van Driem }} * {{Cite conference}} * {{Cite book | title = Dzongkha | last = van Driem | first = George L | publisher = Research School CNWS, School of Asian, African, and Amerindian Studies | year = 1998 | isbn = 90-5789-002-X | last2 = Karma Tshering of Gaselô (collab) | series = Languages of the Greater Himalayan Region | location = Leiden | author-link = George van Driem }} - A language textbook with three audio compact disks. * {{Cite book | url = | title = The Grammar of Dzongkha | last = van Driem | first = George | publisher = RGoB, Dzongkha Development Commission (DDC) | year = 1992 | isbn = | location = Thimphu, Bhutan | page = | pages = | author-link = George van Driem }} * {{Cite book | url = | title = Guide to Official Dzongkha Romanization | last = van Driem | first = George | publisher = Dzongkha Development Commission (DDC) | year = 1991 | isbn = | location = Thimphu, Bhutan | page = | pages = | author-link = George van Driem }} * {{Cite book | url = | title = The First Linguistic Survey of Bhutan | last = van Driem | first = George | publisher = Dzongkha Development Commission (DDC) | year = n.d. | isbn = | location = Thimphu, Bhutan | page = | pages = | author-link = George van Driem }} * {{Cite book | url = http://www.dzongkha.gov.bt/publications/PDF-publications/Lodap_Rigpai%20Lodap.pdf | title = Rigpai Lodap: An Intermediate Dzongkha-English Dictionary (<span lang="dz">འབྲིང་རིམ་རྫོང་ཁ་ཨིང་ལིཤ་ཚིག་མཛོད་རིག་པའི་ལོ་འདབ།</span>) | last = Dzongkha Development Commission | publisher = Dzongkha Development Commission | year = 2009 | isbn = 978-99936-765-3-9 | location = Thimphu | author-link = Dzongkha Development Commission }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജൂലൈ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * {{Cite book | url = http://www.dzongkha.gov.bt/publications/PDF-publications/Thesaurus.pdf | title = Kartshok Threngwa: A Book on Dzongkha Synonyms & Antonyms (<span lang="dz">རྫོང་ཁའི་མིང་ཚིག་རྣམ་གྲངས་དང་འགལ་མིང་སྐར་ཚོགས་ཕྲེང་བ།</span>) | last = Dzongkha Development Commission | publisher = Dzongkha Development Commission | year = 2009 | location = Thimphu | id = {{Listed Invalid ISBN|99936-663-13-6}} | author-link = Dzongkha Development Commission | archive-date = 2010-11-17 | access-date = 2016-11-01 | archive-url = https://web.archive.org/web/20101117075318/http://www.dzongkha.gov.bt/publications/PDF-publications/Thesaurus.pdf | url-status = dead }} * {{Cite book | title = The New Dzongkha Grammar (rdzong kha'i brda gzhung gsar pa) | last = Dzongkha Development Commission | publisher = Dzongkha Development Commission | year = 1999 | location = Thimphu | id = | author-link = Dzongkha Development Commission }} * {{Cite book | title = Dzongkha Rabsel Lamzang (rdzong kha rab gsal lam bzang) | last = Dzongkha Development Commission | publisher = Dzongkha Development Commission | year = 1990 | location = Thimphu | id = | author-link = Dzongkha Development Commission }} * {{Cite book | title = English-Dzongkha Dictionary (ཨིང་ལིཤ་རྫོང་ཁ་ཤན་སྦྱར་ཚིག་མཛོད།) | last = Dzongkha Development Authority | publisher = Dzongkha Development Authority, Ministry of Education | year = 2005 | location = Thimphu }} * {{Cite book | title = Manual of Spoken Dzongkha in Roman Transcription | last = Imaeda | first = Yoshiro | publisher = Japan Overseas Cooperation Volunteers (JOCV), Bhutan Coordinator Office | year = 1990 | location = Thimphu | id = | author-link = Yoshiro Imaeda }} * Mazaudon, Martine. 1985. “Dzongkha Number Systems.” S. Ratanakul, D. Thomas & S. Premsirat (eds.). Southeast Asian Linguistic Studies presented to André-G. Haudricourt. Bangkok: Mahidol University. 124-57 * Mazaudon, Martine & Boyd Michailovsky. 1988. “Lost syllables and tone contour in Dzongkha (Bhutan).” David Bradley, Eugénie J.A. Henderson & Martine Mazaudon (eds.). Prosodic analysis and Asian linguistics: to honour R.K. Sprigg. (Pacific Linguistics, Series C-104). 115-36 * Mazaudon, Martine & Boyd Michailovsky. 1989. “Syllabicity and suprasegmentals: the Dzongkha monosyllabic noun.” D. Bradley et al. (eds.). Prosodic analysis and Asian linguistics: to honour R.K. Sprigg. Canberra. (Pacific Linguistics). 115-36 * Michailovsky, Boyd. 1989. “Notes on Dzongkha orthography.” D. Bradley et al. (eds.). Prosodic analysis and Asian linguistics: to honour R.K. Sprigg. Canberra. (Pacific Linguistics). 297-301 * Tournadre, Nicolas. 1996. “Comparaison des systèmes médiatifs de quatre dialectes tibétains (tibétain central, ladakhi, dzongkha et amdo).” Z. Guentchéva (ed.). L’énonciation médiatisée. Louvain_Paris: Peeters (Bibliothèque de l’Information Grammaticale, 34). 195-214 * Watters, Stephen A. 1996. A preliminary study of prosody in Dzongkha. Arlington: UT at Arlington, Masters Thesis == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == {{InterWiki|code=dz}} {{commons category}} [[വർഗ്ഗം:ഭൂട്ടാനിലെ ഭാഷകൾ]] l20niz40jm06pruz232o87f29f13bs0 0 363930 4666502 3809044 2026-09-13T00:52:20Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4666502 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Sabitri Heisnam}} {{Infobox person | name = സാബിത്രി ഹെയ്സ്നം | image = Image:Pebet.jpg | imagesize = 220px | caption = സാബിത്രി ഹെയ്സ്നം പിബറ്റ് നാടകാവതരണത്തിനിടെ | birth_date = {{Birth date and age|1946|01|05|df=y}} | birth_place = , [[മണിപ്പൂർ]], ഇന്ത്യ | death_date = | death_place = | restingplace = | restingplacecoordinates = | othername = | occupation = നാടക അഭിനേത്രി | yearsactive = Since 1950s | known for = മണിപ്പൂരി നാടകവേദി | spouse = [[ഹെയ്സ്നം കനൈലാൽ]] | domesticpartner = | children = | parents = | website = | awards = [[പത്മശ്രീ]]<br>[[സംഗീത നാടക അക്കാദമി പുരസ്കാരം]]<br>മണിപ്പൂർ സംസ്ഥാന കലാ അക്കാദമി അവാർഡ്<br>കെയ്റോ ഇന്റർനാഷണൽ തീയറ്റർ അവാർഡ്<br>നന്ദികാർ അവാർഡ്<br>നാട്യരത്ന<br> അമ്മന്നൂർ പുരസ്‌കാരം }} മണിപ്പൂരി നാടക പ്രവർത്തകയും അഭിനേത്രിയുമാണ് '''സാബിത്രി ഹെയ്സ്നം'''. പത്മശ്രീ പുരസ്‌കാരജേതാവാണ്. ==ജീവിതരേഖ== കുട്ടിക്കാലത്തേ നാടകങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ചു തുടങ്ങി. നാടക അഭിനേത്രിയായ അമ്മായി, ഗൗരാമണി ദേവിയുടെ പ്രോത്സാഹനത്തിലും പരിശീലനത്തിലും വിവിധ നാടകങ്ങളിൽ ശ്രദ്ധേയമായ വേഷങ്ങൾ ചെയ്തു. <ref name="Heisnam Sabitri (Padmashree Awardee in 2007)">{{cite web | url=http://www.e-pao.net/epSubPageExtractor.asp?src=features.profile_of_manipuri_personalities.donny_luwang.heisnam_sabitri_theatre | title=Heisnam Sabitri (Padmashree Awardee in 2007) | publisher=E Pao | date=11 August 2009 | accessdate=22 January 2016}}</ref> 1961, ൽ [[ഹെയ്സ്നം കനൈലാൽ|ഹെയ്സ്നം കനൈലാലിന്റെ]] ലയംഗ് അഹൻബ (ആദ്യ ചികിത്സ)എന്ന നാടകത്തിലഭിനയിച്ചത് വഴിത്തിരിവായി. അദ്ദേഹത്തോടൊപ്പം നാടക പ്രവർത്തനം സജീവമാക്കിയ സാബിത്രി അടുത്തവർഷം അദ്ദേഹത്തെ വിവാഹം കഴിച്ചു. രണ്ടു പേരും ചേർന്ന് 1969 ൽ [[കലാക്ഷേത്ര മണിപ്പൂർ]] എന്ന നാടക ഗ്രൂപ്പ് ആരംഭിച്ചു. <ref>{{cite web | url=http://www.e-pao.net/epSubPageExtractor.asp?src=features.Profile_of_Manipuri_Personalities.Donny_Luwang.Heisnam_Kanhailal_Theatre | title=Heisnam Kanhailal (PADMASHREE AWARDEE IN 2003) | publisher=E Pao | date=27 July 2009 | accessdate=23 January 2016}}</ref> ഇന്ത്യയിലും വിദേശത്തുമായി നിരവധി വേദികളിൽ നാടകം അവതരിപ്പിച്ചു. [[മഹാശ്വേതാ ദേവി|മഹാശ്വേത ദേവിയുടെ]] ദ്രൗപതി എന്ന ചെറുകഥയെ ആസ്പദമാക്കി അരങ്ങേറിയ അതേ പേരിലുള്ള നാടകത്തിലെ സാബിത്രിയുടെ അഭിനയം ഏറെ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടു. നാടകത്തിന്റെ അവസാന രംഗങ്ങളിൽ വസ്ത്രങ്ങളോരോന്നായി ഉപേക്ഷിച്ച് നഗ്നയായി അഭിനയിച്ചത് മാധ്യമങ്ങളിൽ വലിയ വാർത്തയായിരുന്നു. <ref>{{cite web | url=http://infochangeindia.org/agenda/claiming-sexual-rights-in-india/written-on-the-body.html | title=Written on the body | publisher=Infochange | date=February 2006 | accessdate=23 January 2016 | author=Trina Nileena Banerjee | archive-date=2016-04-11 | archive-url=https://web.archive.org/web/20160411213246/http://infochangeindia.org/agenda/claiming-sexual-rights-in-india/written-on-the-body.html | url-status=dead }}</ref> ഒന്ന് രണ്ട് അവതരണങ്ങൾക്കു ശേഷം നാടകം നഗ്നതാ പ്രദർശനം നടത്തുന്നുവെന്നാരോപിച്ച് പ്രതിഷേധങ്ങൾ ഉയർന്നിരുന്നു.<ref name="Shame and honour at play in violent realities">{{cite web | url=http://www.sunday-guardian.com/artbeat/shame-and-honour-at-play-in-violent-realities | title=Shame and honour at play in violent realities | publisher=The Sunday Guardian | date=22 March 2014 | accessdate=23 January 2016 | archive-date=2016-01-29 | archive-url=https://web.archive.org/web/20160129221106/http://www.sunday-guardian.com/artbeat/shame-and-honour-at-play-in-violent-realities | url-status=dead }}</ref> 2004 ൽ ഒരു യുവതിയെ ബലാത്സംഗം ചെയ്ത് കൊലപ്പെടുത്തിയെന്നാരോപിച്ച് [[മണിപ്പൂർ|മണിപ്പൂരിലെ]] ഇന്ത്യൻ സേനക്കു നേരെ നഗ്നരായി പ്രതിഷേധിക്കാൻ പന്ത്രണ്ട് മണിപ്പൂരി യുവതികൾ തയ്യാറായത് ഈ നാടകത്തിന്റെ ഊർജ്ജത്താലാണെന്നു കരുതപ്പെടുന്നു. <ref>{{cite journal | url=http://humanitiesunderground.org/the-loss-of-worlds-theatre-in-manipur-and-heisnam-kanhailal/ | title=The Loss of Wor(l)ds: Theatre in Manipur and Heisnam Kanhailal | author=Trina Nileena Banerjee | journal=Humanities Underground | year=December 2013 | archive-date=2021-01-27 | access-date=2017-02-17 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210127004312/http://humanitiesunderground.org/the-loss-of-worlds-theatre-in-manipur-and-heisnam-kanhailal/ | url-status=dead }}</ref> ദേശീയ പുരസ്കാരം നേടിയ [[സ്ക്രിബിൾസ് ഓൺ അക്ക]] എന്ന ചെറുചിത്രത്തിലും അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്.(2000),<ref>{{cite web | url=http://www.imdb.com/name/nm7483829/ | title=Profile on IMDB | publisher=IMDB | date=2016 | accessdate=22 January 2016}}</ref> ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== * [[പത്മശ്രീ]] * [[സംഗീത നാടക അക്കാദമി പുരസ്കാരം]] * മണിപ്പൂർ സംസ്ഥാന കലാ അക്കാദമി അവാർഡ് * കെയ്റോ ഇന്റർനാഷണൽ തീയറ്റർ അവാർഡ് * നന്ദികാർ അവാർഡ് * അമ്മന്നൂർ പുരസ്‌കാരം <ref>{{Cite web |url=http://www.dcbooks.com/ammanur-award-for-heisnam-sabitri.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2017-02-17 |archive-date=2017-02-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170218132944/http://www.dcbooks.com/ammanur-award-for-heisnam-sabitri.html |url-status=dead }}</ref>, <ref>{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/amp/print-edition/kerala/thrissur-1.1732049 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2017-02-17 |archive-date=2017-02-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170215083718/http://www.mathrubhumi.com/amp/print-edition/kerala/thrissur-1.1732049 |url-status=dead }}</ref> ==അവലംബം== <references/> ==അധിക വായനയ്ക്ക്== * {{cite book | title=From the Wings, Notes on Indian Theatre | publisher=National School of Drama | author=Nemichandra Jain | year=2007 | isbn=9788181970237}} ==പുറം കണ്ണികൾ== * {{IMDb name | nm7483829 | Sabitri Heisnam }} * {{cite AV media | url=https://www.youtube.com/watch?v=l8h6kD5M0Lo | title=Works and Performance | publisher=Kalakshetra Manipur | date=11 March 2014 | people=Heisnam Kanhailal and Sabitri Heisnam | medium=Documentary film | location=Manipur}} [[വർഗ്ഗം:1946-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:നാടക അഭിനേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:പത്മശ്രീ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേന്ദ്ര ലളിതകലാ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] k777k6ftmzha0mpaxid8wnj6gfj1qn3 0 364150 4666572 4288102 2026-09-13T06:02:28Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4666572 wikitext text/x-wiki {{PU|Spirit Airlines}} {{Infobox Airline | airline=Spirit Airlines | logo= File:Spirit Airlines logo 2014.svg | logo_size= | fleet_size= 98 | destinations=60<ref name="Spirit Airlines Route Map">{{cite web | url=https://www.spirit.com/routemaps.aspx | title=Spirit Airlines Where We Fly | publisher=Spirit.com | accessdate=29 August 2016 | archive-date=2017-12-23 | archive-url=https://web.archive.org/web/20171223042503/https://www.spirit.com/routemaps.aspx | url-status=dead }}</ref> | IATA=NK | ICAO=NKS | callsign=SPIRIT WINGS | traded_as ={{NASDAQ|SAVE}} | founded=1980 (as Charter One) | headquarters=[[Miramar, Florida|Miramar, Florida, USA]] | company_slogan = ''Less money. More go.'' | key_people= <div> *[[Robert L. Fornaro]], [[President]] & [[Chief executive officer|CEO]] *Ted Christie, [[Vice president|Sr. Vice President]] & [[Chief financial officer|CFO]] *John Bendoraitis, [[Senior Vice President]] & [[Chief Operating Officer|COO]] *Matt Klein, [[Sr. Vice President]] & [[Chief Commercial Officer|CCO]] </div> | bases={{bulleted list | [[Atlantic City International Airport|Atlantic City]] | [[O'Hare International Airport|Chicago–O'Hare]] | [[Dallas/Fort Worth International Airport|Dallas/Fort Worth]] | [[Detroit Metropolitan Airport|Detroit]] | [[Fort Lauderdale–Hollywood International Airport|Fort Lauderdale]] | [[McCarran International Airport|Las Vegas]] }} | frequent_flyer = FREE SPIRIT | revenue = {{nowrap|{{increase}} [[US$]] 2.32 billion <small>(2016)</small><ref name=10K>{{cite web |url=http://files.shareholder.com/downloads/ABEA-5PAQQ9/3024628339x0x926788/F114ADE7-E55A-488C-9F06-3195FC75B764/SAVE_Earnings_Release_4Q16_FINAL_PDF.pdf |title=Spirit 2016 Profit |publisher=ir.spirit.com |accessdate=2017-02-08 |archive-date=2017-02-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170211075231/http://files.shareholder.com/downloads/ABEA-5PAQQ9/3024628339x0x926788/F114ADE7-E55A-488C-9F06-3195FC75B764/SAVE_Earnings_Release_4Q16_FINAL_PDF.pdf |url-status=dead }}</ref>}} | operating_income = {{decrease}} US$ 443.66 million <small>(2016)</small> | net_income = {{decrease}} US$ 264.88 million <small>(2016)</small><ref name=10K/> | assets = {{increase}} US$ 3.152&nbsp;billion <small>(2016)</small> | equity = {{increase}} US$ 1.395&nbsp;billion <small>(2016)</small> | lounge= | alliance= | website= [http://www.spirit.com spirit.com] }} ഫ്ലോറിഡയിലെ മിരാമാറിൽ ആസ്ഥാനമുള്ള ഒരു അമേരിക്കൻ അൾട്രാ ലോ കോസ്റ്റ് കാരിയറാണ് സ്പിരിറ്റ്‌ എയർലൈൻസ്‌. <ref>{{cite web |url=http://www.cleartrip.com/flight-booking/spirit-airlines.html |title=Spirit Airlines Information |publisher=cleartrip.com |date= |accessdate=Feb 20, 2017 |archive-date=2016-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160721032918/http://www.cleartrip.com/flight-booking/spirit-airlines.html |url-status=dead }}</ref>അമേരിക്കയിൽ ഉടനീളം, കരീബിയൻ ദ്വീപുകൾ, മെക്സിക്കോ, ലാറ്റിൻ അമേരിക്ക, ദക്ഷിണ അമേരിക്ക എന്നിവടങ്ങളിലേക്ക് ഷെഡ്യൂൾഡ് സർവീസുകൾ നടത്തുന്നു. 2015-ലെ കണക്കനുസരിച്ചു അറ്റ്ലാന്റിക് സിറ്റി, ചിക്കാഗോ – ഒ’ഹാരെ, ഡാല്ലാസ് / ഫോർട്ട്‌ വോർത്ത്, ഡെട്രോയിറ്റ്, ഫോർട്ട്‌ ലോഡർഡെയിൽ, ലാസ് വെഗാസ് എന്നിവടങ്ങളിൽ എയർലൈൻസിന് ബേസുകൾ ഉണ്ട്. ==ചരിത്രം== 1964-ൽ ക്ലിപ്പർ ട്രക്കിംഗ് കമ്പനി എന്ന പേരിലാണ് കമ്പനി പ്രവർത്തനങ്ങൾ ആരംഭിച്ചത്. <ref name=wsj20120512>{{cite news|last=Nicas|first=Jack|title=A Stingy Spirit Lifts Airline's Profit|newspaper=The Wall Street Journal|date=May 12, 2012|pages=A1, A12}}</ref> 1974-ൽ കമ്പനിയുടെ പേര് ഗ്രൌണ്ട് എയർ ട്രാൻസ്ഫർ എന്നാക്കിമാറ്റി. <ref name="history">{{cite web| title=Spirit Airlines History| url=http://www.spiritair.com/History.aspx| publisher=Spirit Airlines| date=August 2011| accessdate=Feb 20, 2017| archive-date=2012-07-30| archive-url=https://web.archive.org/web/20120730074452/https://www.spiritair.com/History.aspx| url-status=dead}}</ref> 1980-ൽ ആണ് എയർലൈൻ സർവീസ് ആരംഭിക്കുന്നത്, മിഷിഗനിലെ മകോമ്പ് കൌണ്ടിയിൽ ചാർട്ടർ വൺ എന്ന പേരിൽ ഡെട്രോയിറ്റ് ആസ്ഥാനമായ ചാർട്ടർ ടൂർ ഓപ്പറേറ്റർ, അറ്റ്‌ലാന്റിക് സിറ്റി, ലാസ് വെഗാസ്, ബഹാമാസ് എന്നിവടങ്ങളിലേക്ക് യാത്രാ പാക്കേജുകളുമായി. 1990-ൽ ചാർട്ടർ വൺ റോഡ്‌ ഐലാൻഡിലെ ബോസ്റ്റൺ ആൻഡ്‌ പ്രോവിഡൻസിൽനിന്നും അറ്റ്ലാന്റിക് സിറ്റിയിലേക്ക് ഷെഡ്യൂൾഡ് സർവീസുകൾ ആരംഭിച്ചു. 1992 മെയ്‌ 29-നു ചാർട്ടർ വൺ തങ്ങളുടെ വിമാനങ്ങളിലേക്ക് ജെറ്റ് ഉപകരണം കൊണ്ടുവന്ന് പേര് സ്പിരിറ്റ്‌ എയർലൈൻസ്‌ എന്നാക്കിമാറ്റി. <ref name= smallairline>Wittkowski, Donald. "[http://infoweb.newsbank.com/iw-search/we/InfoWeb?p_product=AWNB&p_theme=aggregated5&p_action=doc&p_docid=0EAEA993C4A53F89&p_docnum=1&p_queryname=5 Small Airline Expands A.C. Flights with Jets]". ''The Press of Atlantic City''. May 30, 1992.</ref> 1992 ജൂൺ 1-നു ഡെട്രോയിറ്റിനും അറ്റ്ലാന്റിക് സിറ്റിക്കും ഷെഡ്യൂൾഡ് സർവീസ് ആരംഭിച്ചു. 1992 ജൂൺ 15-നു ബോസ്റ്റനും പ്രോവിഡൻസിനും ഇടയിൽ ഷെഡ്യൂൾഡ് സർവീസ് ആരംഭിച്ചു. 1992 ഏപ്രിൽ 2-നു സ്പിരിറ്റ്‌ എയർലൈൻസ്‌ ഒർലാൻഡോ, ഫോർട്ട്‌ ലോഡർഡെയിൽ, സെന്റ്‌ പീറ്റർസ്ബർഗ് ഫ്ലോറിഡ എന്നിവടങ്ങളിലേക്ക് ഷെഡ്യൂൾഡ് സർവീസുകൾ ആരംഭിച്ചു. <ref>Wittkowski, Donald. "[http://infoweb.newsbank.com/iw-search/we/InfoWeb?p_product=AWNB&p_theme=aggregated5&p_action=doc&p_docid=0EAEAA171C48216A&p_docnum=5&p_queryname=6 Fly to Fla. and Return for $140: Airline to Start A.C. Service]". ''The Press of Atlantic City''. Feb 20, 2017.</ref> 1992 സെപ്റ്റംബർ 25-നു അറ്റ്ലാന്റിക് സിറ്റിക്കും ഫ്ലോറിഡയിലെ ഫോർട്ട്‌ മയെർസിനും ഇടയിലുള്ള വിമാന സർവീസ് ആരംഭിച്ചു. ഫിലാഡെൽഫിയയിലെ സർവീസുകൾ 1994-ൽ ആരംഭിച്ചു. അടുത്ത അഞ്ച് വർഷങ്ങളിൽ സ്പിരിറ്റ്‌ എയർലൈൻസ്‌ കൂടുതൽ വികസിപ്പിച്ചു. സ്പിരിറ്റ്‌ എയർലൈൻസിൻറെ ആദ്യ ആസ്ഥാനം ഗ്രെയിറ്റർ ഡെട്രോയിറ്റിലെ ഈസ്റ്റ്‌പോയിന്റ്‌ മിഷിഗനിൽ ആയിരുന്നു. 1999 നവംബറിൽ മയാമി മെട്രോപോളിറ്റൻ ഏരിയയിലെ മിരാമർ ഫ്ലോറിഡയിലേക്ക് മാറ്റി. മിരാമറിലേക്ക് മാറ്റുന്നതിന് മുൻപ് അറ്റ്ലാന്റിക് സിറ്റി, ന്യൂ ജെർസി, ഡെട്രോയിറ്റ് മിഷിഗൻ എന്നീ സ്ഥലങ്ങളും പരിഗണിച്ചിരുന്നു. 2001 നവംബറിൽ സ്പിരിറ്റ്‌ എയർലൈൻസ്‌ സാൻ യുവാൻ, പുർട്ടോ റിക്കോയിലേക്കുള്ള സർവീസ് ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു. മാത്രമല്ല പൂർണ സജ്ജമായ സ്പാനിഷ്‌ കസ്റ്റമർ സർവീസ് വിഭാഗവും വെബ്സൈറ്റും പ്രത്യേക റിസർവേഷൻ ലൈനും തുടങ്ങി. ==ലക്ഷ്യസ്ഥാനങ്ങൾ== സെൻട്രൽ അമേരിക്ക, കരീബിയൻ ദ്വീപുകൾ, ദക്ഷിണ അമേരിക്ക, യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ് എന്നിവടങ്ങളിലായി 57 ലക്ഷ്യസ്ഥാനങ്ങളിലേക്ക് സ്പിരിറ്റ്‌ എയർലൈൻസ്‌ സർവീസ് നടത്തുന്നു. 2015-ലെ കണക്കനുസരിച്ചു അറ്റ്ലാന്റിക് സിറ്റി, ചിക്കാഗോ – ഒ’ഹാരെ, ഡാല്ലാസ് / ഫോർട്ട്‌ വോർത്ത്, ഡെട്രോയിറ്റ്, ഫോർട്ട്‌ ലോഡർഡെയിൽ, ലാസ് വെഗാസ് എന്നിവടങ്ങളിൽ എയർലൈൻസിന് ബേസുകൾ ഉണ്ട്. ==അവലംബം== [[വർഗ്ഗം:വിമാനസർവീസുകൾ]] fvcu9fmmnv77jzuzq72v84n3yw9lxxy 0 364423 4666538 4663397 2026-09-13T05:04:48Z Malikaveedu 16584 4666538 wikitext text/x-wiki {{For|ഇതേ പേരിലുള്ള തൃശൂർ ജില്ലയിലെ ഗ്രാമത്തിന്|കൊരട്ടി}} {{Infobox settlement | name = കൊരട്ടി | native_name = <!-- Please do not add any Indic script in this infobox, per WP:INDICSCRIPT policy. --> | native_name_lang = | other_name = | nickname = | settlement_type = ഗ്രാമം | അക്ഷാംശം = 9.471093 | രേഖാംശം = 76.765038 | image_skyline = {{multiple image | border = infobox | perrow = 1/2/2/2 | total_width = 290 | caption_align = center | image1 = Koratty Bridge.jpg | caption1 = മണിമലയാറിന് കുറുകെയുള്ള കൊരട്ടിപ്പാലം | image2 = | caption2 = | image3 = | caption3 = | image4 = | caption4 = | image5 = | caption5 = | image6 = | caption6 = | image7 = | caption7 = }} | pushpin_map = India Kerala#India | coordinates = {{coord|9|28|15.94|N|76|45|54.14|E|type:event|display=inline,title}} | pushpin_label_position = right | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = കൊരട്ടി ([[കേരളം]]) | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|ഇന്ത്യ}} | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = [[Kottayam district|കോട്ടയം]] | subdivision_type2 = [[States and union territories of India|State]] | subdivision_name2 = [[കേരളം]] | established_title = <!-- Established --> | established_date = | founder = | named_for = | government_type = ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് | governing_body = [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]] | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = | elevation_footnotes = | elevation_m = 180 | population_total = | population_as_of = 2011 | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = [[Language]] | demographics1_title1 = Official | demographics1_info1 = [[Malayalam language|മലയാളം]] | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[Postal Index Number|PIN]] | postal_code = | area_code_type = Telephone code | area_code = 04828xxxxxxx | registration_plate = | blank1_name_sec1 = [[Lok Sabha]] constituency | blank1_info_sec1 = പത്തനംതിട്ട | blank3_name_sec1 = [[Literacy]] | blank3_info_sec1 = | website = [http://lsgkerala.in/erumelypanchayat/] | blank4_name_sec1 = [[Human sex ratio|Sex ratio]] | blank4_info_sec1 = [[male|♂]]/[[female|♀]] = | footnotes = }} [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം ജില്ലയിലെ]] [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിൽ]], എരുമേലി പട്ടണത്തോട് ചേർന്ന് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു ചെറിയ [[ഗ്രാമം|ഗ്രാമമാണ്]] '''കൊരട്ടി''' (പഴയ കൊരട്ടി എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു). വളരെ പഴക്കമുള്ള ഒരു കുടിയേറ്റ ഗ്രാമമായ ഇവിടെനിന്ന് ജില്ലാ തലസ്ഥാനമായ [[കോട്ടയം|കോട്ടയത്തേയ്ക്കുള്ള]] ദൂരം ഏകദേശം 44 കിലോമീറ്റർ ആണ്. താലൂക്ക് ആസ്ഥാനമായ [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി|കാഞ്ഞിരപ്പള്ളിയിലേയ്ക്ക്]] ഇവിടെനിന്ന് 11.0 കിലോമീറ്ററാണുള്ളത്. ഗ്രാമത്തോട് ഏറ്റവുമടുത്തുള്ള പട്ടണം 1 കിലോമീറ്റർ അകലെ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പ്രശസ്ത തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രമായ [[എരുമേലിയുടെ ചരിത്രം|എരുമേലിയാ]]<nowiki/>ണ്. കൊരട്ടി ഗ്രാമത്തെ വലയം ചെയ്ത് തെക്കു ഭാഗത്ത് [[റാന്നി താലൂക്ക്|റാന്നി]] താലൂക്കും പടിഞ്ഞാറ് [[വാഴൂർ]] താലൂക്കും തെക്കുഭാഗത്ത് [[ഇലന്തൂർ]] താലൂക്കും കിഴക്കുഭാഗത്ത് [[അഴുത ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്|അഴുത]] താലൂക്കും നിലനിൽക്കുന്നു. പഴയ കൊരട്ടിയ്ക്കു സമീപസ്ഥമായ പ്രധാന പട്ടണങ്ങൾ [[റാന്നി]], [[പത്തനംതിട്ട]], [[ഈരാറ്റുപേട്ട]], [[പാലാ|പാല]], [[തിരുവല്ല]], [[എരുമേലി]], [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി]] എന്നിവയാണ്. ഗ്രാമത്തോട് ഏറ്റവുമടുത്ത റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ 40 കിലോമീറ്റർ അകലെയുള്ള കോട്ടയം റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനാണ്. കൊരട്ടിയാർ അഥവാ [[മണിമലയാർ]] ഈ ഗ്രാമത്തിലൂടെ കടന്നു പോകുന്നു. കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി, എരുമേലി പഞ്ചായത്തുകളെ തമ്മിൽ ബന്ധിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് ഇവിടെ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പുരാതനമായ പാലം കൊരട്ടിപ്പാലം എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ഈ ഗ്രാമം [[പൂഞ്ഞാർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പൂഞ്ഞാർ നിയമസഭാമണ്ഡലത്തിന്റേയും]] [[പത്തനംതിട്ട ലോക്സഭാമണ്ഡലം|പത്തനംതിട്ട ലോക്സഭാമണ്ഡലത്തിന്റേയും]] ഭാഗമാണ്. == ആരാധനാലയങ്ങൾ == മഹാദേവൻ എന്നറിയപ്പെടുന്ന ശിവന് സമർപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന പ്രസിദ്ധ ശിവക്ഷേത്രമായ [[കൊരട്ടി മഹാദേവക്ഷേത്രം]] ഈ പ്രദേശത്താണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ക്ഷേത്രത്തിൽ നടത്തപ്പെടുന്ന പ്രധാന ഉത്സവങ്ങൾ ഇവയാണ്: * മഹാ ശിവരാത്രി - കൊരട്ടി മഹാദേവ ക്ഷേത്രത്തിൽ ഇത് ഗംഭീരമായി ആഘോഷിക്കുന്നു. ഭക്തർ ഉപവാസം ആചരിക്കുകയും പ്രാർത്ഥനകൾ അർപ്പിക്കുകയും ചെയ്തുകൊണ്ട് ശിവന് സമർപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന പ്രത്യേക ചടങ്ങുകളിൽ പങ്കെടുക്കുന്നു. * തിരുവാതിര - കൊരട്ടി മഹാദേവ ക്ഷേത്രത്തിലെ മറ്റൊരു പ്രധാന ഉത്സവമാണ് ആരുദ്ര ദർശനം എന്നും അറിയപ്പെടുന്ന തിരുവാതിര ഉത്സവം. തിരുവാതിര നക്ഷത്ര ദിനത്തിൽ നടത്തുന്ന താണ്ഡവം എന്നറിയപ്പെടുന്ന ശിവൻ്റെ പ്രാപഞ്ചിക നൃത്തത്തെ ഇത് അനുസ്മരിക്കുന്നു. 1920 ൽ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ട പഴയ കൊരട്ടി സെന്റ് മേരീസ് ദേവാലയം ഈ പ്രദേശത്താണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. എരുമേലിഫൊറോന പള്ളിയുടേയും സമീപപ്രദേശങ്ങളിലുള്ള ഇടവകകളുടെയും തലപ്പള്ളിയായിരുന്നു അക്കാലത്ത് ഇത്. == ചരിത്രം == ഒരു പഴക്കമുള്ള കുടിയേറ്റ പ്രദേശമാണിത്. 1857 ൽ നെടുങ്കുന്നംപള്ളി വികാരി പാലാക്കുന്നേൽ ബ. മത്തായി മറിയം കത്തനാർ മിഷൻപ്രവർത്തനങ്ങൾക്കായി ഇവിടെ എത്തിയതായി പറയപ്പെടുന്നു. 1857 ൽ ഗ്രാമത്തിൽ ഒരു കൃസ്ത്യൻ ദേവാലയം സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടുവെങ്കിലും ഏതാനും വർഷങ്ങൾക്കുശേഷം മലമ്പനി, കാട്ടുമൃഗങ്ങൾ എന്നിവയുടെ ശല്യംമൂലം ഈ പ്രദേശം ആളുകൾ ഉപേക്ഷിച്ചുവത്രേ. പിന്നീട് അമ്പതോളം വർഷങ്ങൾക്കുശേഷമാണ് ഇവിടെ വീണ്ടും കുടിയേറ്റമാരംഭിച്ചത്. == ഭൂമിശാസ്ത്രം == ഈ പ്രദേശത്തിൻറെ സമുദ്രനിരപ്പിൽനിന്നുള്ള ഉയരം ഏകദേശം 85 മീറ്ററാണ്. നിമ്ന്നോന്നതമായ ഭൂപ്രകൃതിയുള്ള ഈ ഗ്രാമം സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന അക്ഷാംശം <small>9° 29<nowiki>' 55.374'' N ഉം രേഖാംശം  76° 50' 51.3276''</nowiki> E ഉം ആകുന്നു.</small> == സമീപസ്ഥലങ്ങൾ == * [[കണ്ണിമല]] - 1.7 കി.മീ. * [[കുറുവാമൂഴി]] * [[എരുമേലി]] - 1 കി.മീ. * [[വെള്ളനാടി]] -  2.6 കി.മീ. * [[മുണ്ടക്കയം]] -  3.3 കി.മീ. * [[ഇഞ്ചിയാനി]], [[വട്ടക്കാവ്]]-  3.5 കി.മീ. * [[വെള്ളനാടി എസ്റ്റേറ്റ്]] -  3.9 കി.മീ. * [[മറ്റനൂർക്കര]]  4.1 കി.മീ. * [[കനകപ്പലം]] -  4.1 കി.മീ. * [[കരിമ്പിൻതോട്]] ([[കനകപ്പലം|കനകപ്പലത്തിനു]] സമീപം), എരുമേലി  4.2 കി.മീ. * [[പുഞ്ചവയൽ]] -  4.8 കി.മീ. * [[പാക്കാനം]] -  5.4 കി.മീ. === കോളജുകൾ === * '''[[സെന്റ് ഡോമിനിക്സ് കോളജ്, കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി|സെന്റ് ഡോമിനിക്സ് കോളജ്]], പറത്തോട് – കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി''' * [[അമൽ ജ്യോതി കോളേജ് ഓഫ് എഞ്ചിനീയറിങ്]] === വിദ്യാലയങ്ങൾ === * സി.കെ.എം. ഹൈസ്കൂൾ, കോരുത്തോട്, [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി]]. * ജി.എച്ച്.എസ്.എസ്. മുരിക്കുംവയൽ (എരുമേലി വടക്ക്), [[മുണ്ടക്കയം]] * [[സെന്റ് തോമസ് ഹൈസ്ക്കൂൾ, എരുമേലി]]. * വാവർ മെമ്മോറിയൽ ഹൈസ്കൂൾ എരുമേലി * സന്തോം എച്ച്. എസ്., [[കണമല]] == അവലംബം == {{RL}} [[വർഗ്ഗം:കോട്ടയം ജില്ലയിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ]] {{കോട്ടയം ജില്ല}} 0og1v6zf0jnm0nngq78tbtjecn8p3cv 0 364480 4666395 3348339 2026-09-12T13:53:46Z Malikaveedu 16584 4666395 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions --> | name = കുറുവാമൂഴി | settlement_type = ഗ്രാമം | image_skyline = | image_alt = | image_caption = | image_flag = | flag_alt = | image_seal = | seal_alt = | image_shield = | shield_alt = | nickname = | motto = | image_map = | map_alt = | map_caption = | pushpin_map = India Kerala#India | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = The location of Kuruvamoozhy within the map of Kerala | pushpin_map_caption = Location of Kuruvamoozhy in Kerala | coordinates = {{coord|9.501|76.837|region:IN-KL_type:city|display=inline,title}} | coor_pinpoint = | coordinates_footnotes = | subdivision_type = Country | subdivision_name = [[ഇന്ത്യ]] | subdivision_type1 = [[States and territories of India|State]] | subdivision_name1 = [[കേരളം]] | subdivision_type2 = [[List of districts in Kerala|District]] | subdivision_name2 = [[കോട്ടയം]] | subdivision_type3 = [[Tehsil|Taluk]] | subdivision_name3 = [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി]] | established_title = | established_date = | founder = | seat_type = | seat = | government_footnotes = | leader_party = | leader_title = | leader_name = | unit_pref = Metric<!-- or US or UK --> <!-- ALL fields with measurements have automatic unit conversion --> <!-- for references: use <ref> tags --> | area_footnotes = | area_urban_footnotes = <!-- <ref> </ref> --> | area_rural_footnotes = <!-- <ref> </ref> --> | area_metro_footnotes = <!-- <ref> </ref> --> | area_magnitude = <!-- <ref> </ref> --> | area_note = | area_water_percent = | area_rank = | area_blank1_title = | area_blank2_title = <!-- square kilometers --> | area_total_km2 = | area_land_km2 = | area_water_km2 = | area_urban_km2 = | area_rural_km2 = | area_metro_km2 = | area_blank1_km2 = | area_blank2_km2 = <!-- hectares --> | area_total_ha = | area_land_ha = | area_water_ha = | area_urban_ha = | area_rural_ha = | area_metro_ha = | area_blank1_ha = | area_blank2_ha = <!-- dunams used in Middle East articles only --> | dunam_link = <!-- which dunam to link --> | area_total_dunam = | area_land_dunam = | area_water_dunam = | area_urban_dunam = | area_rural_dunam = | area_metro_dunam = | area_blank1_dunam = | area_blank2_dunam = | length_km = | width_km = | dimensions_footnotes = | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_footnotes = | population_total = | population_as_of = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_note = | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | timezone1_DST = | utc_offset1_DST = | postal_code_type = | postal_code = | area_code_type = | area_code = 04828 | iso_code = | website = <!-- {{URL|example.com}} --> | footnotes = }} '''കുറുവാമൂഴി''' [[കോട്ടയം ജില്ല]]<nowiki/>യിലെ [[കൂവപ്പള്ളി]] വല്ലേജിനു സമീപം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു ചെറു ഗ്രാമമാണ്. [[എരുമേലി]] - [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി]] പാതയിലാണീ ഗ്രാമം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഏതാനും പള്ളികൾ, കടകൾ, പെട്രോൾ സ്റ്റേഷൻ, സ്കൂളുകൾ എന്നിവയും ഇവിടെയുണ്ട്. == അവലംബം == {{കോട്ടയം ജില്ല}} ie647yho8rnzdf3a4pwiarho74yqlkm 0 386735 4666496 3995159 2026-09-12T19:53:58Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4666496 wikitext text/x-wiki {{Infobox airline | airline = Vueling | image = | IATA = VY | ICAO = VLG | callsign = VUELING | aoc = |hubs=<div> *[[Barcelona–El Prat Airport|Barcelona-El Prat]] *[[Leonardo da Vinci–Fiumicino Airport|Rome-Fiumicino]] | focus_cities = | frequent_flyer = Punto<br>Iberia Plus | alliance = | fleet_size = 107 | destinations = [[Vueling destinations|163]]<ref name="iairgroup.com">{{cite web|url=http://www.es.iairgroup.com/phoenix.zhtml?c=240949&p=irol-reportsannual|title=IAG - International Airlines Group - Annual Reports|publisher=}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | company_slogan = ''Love The Way You Fly'' | parent = [[International Airlines Group|IAG]] (97.52%) <ref>{{cite web|url=http://www.iagshares.com/phoenix.zhtml?c=240949&p=irol-newsArticle&ID=1844096&highlight=|title=IAG - International Airlines Group - News Release|publisher=|accessdate=10 July 2015|archive-date=2016-01-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20160108175056/http://www.iagshares.com/phoenix.zhtml?c=240949&p=irol-newsArticle&ID=1844096&highlight=|url-status=dead}}</ref> | num_employees = | lounge = | logo = Logo Vueling.svg | logo_size = 230 | headquarters = [[El Prat de Llobregat]], Barcelona, Catalonia, Spain | founded = 2004 | key_people = Javier Sánchez-Prieto (CEO) | bases = {{Collapsible list | framestyle = border:none; padding:0; | title = {{small|List of bases}} | 1 = [[A Coruña Airport|A Coruña]] | 2 = [[Amsterdam Airport Schiphol|Amsterdam]] | 3 = [[Alicante Airport|Alicante]] | 4 = [[Bilbao Airport|Bilbao]] | 6 = [[Florence Airport, Peretola|Florence]] | 7 = [[Ibiza Airport|Ibiza]] <small>(seasonal)</small> | 8 = [[Madrid–Barajas Airport|Madrid]] | 9 = [[Málaga Airport|Málaga]] | 10 = [[Asturias Airport|Oviedo]] | 11 = [[Palma de Mallorca Airport|Palma de Mallorca]] | 12 = [[Charles de Gaulle Airport|Paris-Charles de Gaulle]] | 13 = [[Orly Airport|Paris-Orly]] | 14 = [[San Pablo Airport|Seville]] | 15 = [[Valencia Airport|Valencia]] | 16 = [[Zürich Airport|Zürich]] | 17 = [[Santiago de Compostela Airport|Santiago de Compostela]] }} | subsidiaries = | revenue = {{nowrap|{{decrease}} [[Euro|€]]1,932.8 million (2015)<ref name=FY12>[http://www.es.iairgroup.com/phoenix.zhtml?c=240949&p=irol-reportsannual Results FY15]</ref>}} | operating_income = {{decrease}} €138.1 million (2015) | net_income = {{decrease}} €95.3 million (2015)<ref name="iairgroup.com"/> | assets = {{increase}} €688.7 million (2015)<ref name="iairgroup.com"/> | equity = {{decrease}} €237.2 million (2012)<ref name=FY12/> | website = {{URL|http://www.vueling.com}} }} ഗ്രേറ്റർ ബാർസിലോനയിലെ എൽ പ്രാറ്റ് ഡി ലോബ്രെഗാറ്റ് ആസ്ഥാനമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന സ്പാനിഷ്‌ ലോ-കോസ്റ്റ് എയർലൈനാണ് '''വ്യുലിംഗ് എയർലൈൻസ്‌ എസ്.എ.''' ബാർസിലോന എൽ പ്രാറ്റ് എയർപോർട്ട്, റോമിലെ ലിയനാർഡോ ഡാ വിഞ്ചി ഫ്യുമിസിനോ എയർപോർട്ട് എന്നിവയാണ് എയർലൈനിൻറെ ഹബ്ബുകൾ. സ്പെയിനിലെ കാറ്റലോണിയ പ്രവിശ്യയുടെ തലസ്ഥാനമാണ് ബാർസലോണ. മദ്ധ്യധരണ്യാഴിയുടെ കരയിലാണ് നഗരം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ആഫ്രിക്ക, ഏഷ്യ, യൂറോപ്പ് എന്നിവടങ്ങളിലെ നൂറിൽ അധികം ലക്ഷ്യസ്ഥാനങ്ങളിലേക്ക് സർവീസ് നടത്തുന്ന വ്യുലിംഗ് സ്പെയിനിലെ ഏറ്റവും വലിയ എയർലൈൻസ്‌ ആണ്. 2015-ൽ വ്യുലിംഗ് എയർലൈൻ, 96 ശതമാനം ലോഡ് ഫാക്ടറോടുകൂടി 24 മില്യൺ യാത്രക്കാരെ വഹിച്ചു. ==ചരിത്രം== വ്യുലിംഗ് സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടത് 2004 ഫെബ്രുവരിയിലാണ്, 2004 ജൂലൈ 1-നു ബാർസിലോന മുതൽ ഇബിസ വരെ സർവീസ് നടത്തിക്കൊണ്ടു തങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ആരംഭിക്കുകയും ചെയ്തു. ബാർസിലോനയിൽനിന്നും ബ്രസൽസ്, ഇബിസ, പാമ ഡി മയ്യോർക്ക, പാരിസ് – ചാൾസ് ഡി ഗോൽ എന്നിവടങ്ങളിലേക്ക് സർവീസ് നടത്തിയിരുന്ന 2 എയർബസ്‌ എ320 വിമാനങ്ങളാണ് തുടക്കത്തിൽ ഉണ്ടായിരുന്ന വിമാനങ്ങൾ. <ref name=history>{{cite web |url=http://www.vueling.com/EN/vueling/acerca_03a.php?language=EN |title=The History of Vueling |publisher=Vueling.com |date= |accessdate=14 Aug 2017 |archive-date=2010-12-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101210230403/http://www.vueling.com/EN/vueling/acerca_03a.php?language=EN |url-status=dead }}</ref> <ref>{{cite web|url=https://www.cleartrip.com/flight-booking/vueling-airlines.html |title=Book cheap Vueling Airlines flights|publisher=cleartrip.com |accessdate=14 Aug 2017}}</ref> പറക്കൽ എന്നർത്ഥം വരുന്ന സ്പാനിഷ്‌ വാക്കായ വ്യുലോ-യിൽനിന്നാണ്‌ വ്യുലിംഗ് എന്ന പേര് വന്നത്. <ref>{{cite web |title=Vueling Launches Flight Service from Vienna to Rome |publisher=Vienna Airport |url=http://www.viennaairport.com/jart/prj3/news_press/uploads/db-con_def-uploads/va-news/E-22_2015.pdf |date=4 May 2015 |accessdate=14 Aug 2017 |archive-date=2015-09-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150906061543/http://www.viennaairport.com/jart/prj3/news_press/uploads/db-con_def-uploads/va-news/E-22_2015.pdf |url-status=dead }}</ref> വ്യുലിംഗിനെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം 2007 വളരെ ക്ലേശം നിറഞ്ഞ വർഷമായിരുന്നു, കഴിഞ്ഞ ഓഗസ്റ്റിലും ഒക്ടോബറിലും നൽകിയ രണ്ട് മുന്നറിയിപ്പുകൾക്ക് ശേഷം ജൂൺ മാസത്തിൽ അപാക്സ് പാർട്ട്‌നർസ് തങ്ങളുടെ 21 ശതമാനം ഓഹരികൾ വിറ്റു. രണ്ടാമത്തെ മുന്നറിയിപ്പിനു പിന്നാലെ രണ്ട് കമ്പനി ഡയറക്ടർമാരും ചെയർമാനും വാണിജ്യ നയത്തിലെ ഭിന്നാഭിപ്രായങ്ങൾ കാണിച്ചുകൊണ്ട് രാജിവെച്ചു. <ref>{{cite web |url=http://www.e-tid.com/News-Home/Vueling-issues-second-profit-warning.aspx |title=Madrid-listed budget carrier Vueling has warned higher fuel costs and lower ticket prices could result in it reporting a loss this year |publisher=E-tid.com |date=2007-10-02 |accessdate=2011-12-08 |archive-date=2012-04-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120430194454/http://www.e-tid.com/News-Home/Vueling-issues-second-profit-warning.aspx |url-status=dead }}</ref> കമ്പനിയുടെ ഓഹരികളും താൽകാലികമായി സസ്പെൻഡ് ചെയ്തു. <ref>{{cite web |url=http://www.e-tid.com/News-Home/Contrasting-fortunes-for-Vueling-and-Clickair.aspx |title=The Spanish stock market regulator CNMV has suspended trading in low-cost carrier Vueling’s shares |publisher=E-tid.com |date=2007-10-01 |accessdate=2011-12-08 |archive-date=2012-04-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120430194509/http://www.e-tid.com/News-Home/Contrasting-fortunes-for-Vueling-and-Clickair.aspx |url-status=dead }}</ref> യുകെ ആസ്ഥാനമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ലോ കോസ്റ്റ് എയർലൈനായ ഗോ-യുടെ മുൻ ചീഫ് എക്സിക്യൂട്ടീവ് ആയിരുന്ന ബാർബറ കാസ്സാനി 2007 സെപ്റ്റംബറിൽ വ്യുലിംഗിൻറെ ബോർഡ് ചെയർമാനായി. പുനർനിർമ്മാണ പ്രക്രിയയിൽ ഏർപ്പെട്ട കമ്പനി 2009 മധ്യത്തിൽ ആദ്യ ലാഭം രേഖപ്പെടുത്തി. 2008 ജൂണിൽ വ്യുലിംഗും എതിരാളിയായ സ്പാനിഷ്‌ ലോ കോസ്റ്റ് എയർലൈൻ ക്ലിക്ക്എയറും യോജിക്കാനുള്ള തങ്ങളുടെ ഉദ്ദേശം പ്രഖ്യാപ്പിച്ചു. പുതിയ കമ്പനി വ്യുലിംഗ് എന്ന പേരിൽ പ്രവർത്തിക്കും, ക്ലിക്ക്എയറിൻറെ അലക്സ്‌ ക്രുസ് ചീഫ് എക്സിക്യൂട്ടീവ് ആയി. <ref name=merger>{{cite web |url=http://news.airwise.com/story/view/1215488627.html |title=Vueling to Merge With Clickair |publisher=News.airwise.com |date=2008-07-08 |accessdate=2011-12-08 |archive-date=2012-02-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120210213556/http://news.airwise.com/story/view/1215488627.html |url-status=dead }}</ref><ref name=travelmole>{{cite web |url=http://www.travelmole.com/stories/1137210.php |title=Vueling new airline name to UK. TravelMole. Phil Davies |publisher=Travelmole.com |date=2009-07-06 |accessdate=2011-12-08 |archive-date=2010-07-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100724234105/http://www.travelmole.com/stories/1137210.php |url-status=dead }}</ref> 2009 ജൂലൈ 15-നു വ്യുലിംഗ് – ക്ലിക്ക്എയർ ഒന്നിക്കൽ പൂർത്തിയായി. പുതിയ എയർലൈൻ വ്യുലിംഗ് എന്ന പേരിൽ പ്രവർത്തനം നടത്തും, ക്ലിക്ക്എയർ വിമാനങ്ങൾ വ്യുലിംഗ് എന്ന് പേര് മാറ്റി. 50 ലക്ഷ്യസ്ഥാനങ്ങളിലേക്ക് സർവീസ് നടത്തിന്ന വ്യുലിംഗ് 2009-ൽ 8.2 മില്യൺ യാത്രക്കാരെ വഹിച്ചുകൊണ്ട് സ്പെയിനിലെ ഏറ്റവും വലിയ രണ്ടാമത്തെ എയർലൈനായി. 2009-ൽ തുടർച്ചയായ രണ്ടാം വർഷവും വ്യുലിംഗ് വേനൽക്കാലത്ത് എംടിവി-യുമായി സഹകരിച്ചു പ്രവർത്തിച്ചു. വ്യുലിംഗിൻറെ രണ്ട് എ320 വിമാനങ്ങൾ (ഇസി-കെഡിജി, ഇസി-കെഡിഎച്) പെയിന്റ് മാറ്റി എംടിവി ലിവെരീസ് ആക്കി, ഉൾഭാഗത്തും എംടിവി സ്റ്റൈൽ നൽകി. രണ്ട് ലിവെരീസും രൂപകൽപ്പന ചെയ്തത് കസ്റ്റോ ഡാൽമൊ ആണ്, അവ രണ്ടും 2009 അവസാനത്തിൽ ഒഴിവാക്കുകയും ചെയ്തു. ==കോഡ്ഷെയർ ധാരണകൾ== വ്യുലിംഗുമായി കോഡ്ഷെയർ ധാരണകളുള്ള എയർലൈനുകൾ ഇവയാണ്: ബ്രിട്ടീഷ്‌ എയർവേസ്, കാതി പസിഫിക്, ഐബീരിയ, ഖത്തർ എയർവേസ് ==അവലംബം== [[വർഗ്ഗം:വിമാനസർവീസുകൾ]] [[വർഗ്ഗം:എയർലൈൻ]] 14dzq9mhfuoi7qeclq11j9c99jc4q7e 0 390389 4666531 4532256 2026-09-13T04:39:35Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4666531 wikitext text/x-wiki {{Infobox university|name=സെൻറ് പീറ്റേഴ്സ്ബർഗ് സ്റ്റേറ്റ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി|native_name=Санкт-Петербургский государственный университет|image_name=|image_size=180px|caption=[[Coat of arms|Arms]] of the State University of Saint Petersburg|latin_name=Universitas Petropolitana|motto=Hic tuta perennat <br>(''Here all in safety lasts'')|established=1724|type=[[Public university|Public]]|endowment=|staff=13,000|rector=[[Nikolai M. Kropachev]]|enrollment=32,400|undergrad=26,872|postgrad=5,566|doctoral=|profess=|city=[[Saint Petersburg]]|state=|country=Russia|campus=Both [[urban area|urban]] and [[suburban]]|free_label=|free=|affiliations=[[BRICS Universities League]], [[European University Foundation - Campus Europae|Campus Europae]], [[Association of Professional Schools of International Affairs]]|footnotes=|website=[http://english.spbu.ru/ http://english.spbu.ru]|address=7/9 Universitetskaya Emb., 199034|coor=|logo=|colours={{color box|#9F2D20}} {{color box|#A8ADB4}} [[Terracotta (color)|Terracotta]] and [[gray]]<ref>{{cite web |url=http://pr.spbu.ru/simvolika/firmennye-tsveta.html |title=Фирменные цвета |publisher=spbu.ru |accessdate=28 March 2017 |archive-date=2017-03-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170328195709/http://pr.spbu.ru/simvolika/firmennye-tsveta.html |url-status=dead }}</ref>}}'''സെൻറ് പീറ്റേഴ്സ്ബർഗ് സ്റ്റേറ്റ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി''' ('''SPbSU''', {{lang-ru|Санкт-Петербургский государственный университет, СПбГУ}}) ഒരു ഫെഡറൽ സർക്കാർ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ളതും [[റഷ്യ|റഷ്യയിലെ]] [[സെൻറ് പീറ്റേഴ്സ്ബർഗ്|സെൻറ് പീറ്റേഴ്സ്ബർഗ്ഗിൽ]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്നതുമായ ഒരു ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനമാണ്. [[റഷ്യ|റഷ്യയിലെ]] ഏറ്റവും വലുതും പഴക്കമുള്ളതുമായ സർവകലാശാലകളിൽ ഒന്നാണിത്. മിലിറ്ററി സ്റ്റഡീസ് ഫാക്കൽറ്റി, അക്കാദമിക് ജിംനേഷ്യം, മെഡിക്കൽ കോളജ്, കോളേജ് ഓഫ് ഫിസിക്കൽ കൾച്ചർ ആൻഡ് സ്പോർട്സ്, ഇക്കണോമിക് ആന്റ് ടെക്നോളജി, ഫിസിക്കൽ കൾച്ചർ ആൻറ് സ്പോർട്സ് വകുപ്പ് എന്നിവയുൾപ്പെടെ 24 പ്രത്യേക ഫാക്കൽട്ടികളും സ്ഥാപനങ്ങളും ഉൾപ്പെട്ടതാണ് ഈ സർവ്വകലാശാല. ഈ സർവ്വകലാശാലയ്ക്ക് പ്രാഥമികമായി രണ്ടു കാമ്പസുകളാണുള്ളത്. [[വാസിലിയേവ്സ്കി]] ദ്വീപിലും [[പീറ്റർഹോഫ്|പീറ്റർഹോഫിലുമായി]] ഈ രണ്ടു കാമ്പസുകൾ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. [[സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ|സോവിയറ്റ്]] കാലഘട്ടത്തിൽ ഇത് ലെനിൻഗ്രാഡ് സ്റ്റേറ്റ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി എന്നാണറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. ([[റഷ്യൻ ഭാഷ|റഷ്യൻ]]: Ленинградский государственный университет) 1948 ൽ [[സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ|സോവിയറ്റ്]] രാഷ്ട്രീയ നേതാവായിരുന്ന [[ആന്ദ്രേ അലക്സാണ്ട്രോവിച്ച് ഷ്ഡാനോവിൽ|ആന്ദ്രേ അലക്സാണ്ട്രോവിച്ച് ഷ്ഡാനോവിനെ]] അനുസ്മരിച്ച് 1948 ൽ പേരുമാറ്റം നടത്തിയിരുന്നു. == പ്രശസ്തിയും അന്താരാഷ്ട്ര റാങ്കിംഗും == സെന്റ് പീറ്റേഴ്സ്ബർഗ് സ്റ്റേറ്റ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി, [[മോസ്കോ സ്റ്റേറ്റ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി|മോസ്കോ സ്റ്റേറ്റ് യൂണിവേഴ്സിറ്റിക്ക്]] ശേഷം [[റഷ്യ|റഷ്യയിലെ]] രണ്ടാമത്തെ മികച്ച വിവിധ വൈജ്ഞാനികശാഖകളുള്ള സർവകലാശാലയാണ്. 2013/2014 ലെ [[QS വേൾഡ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി റാങ്കിങ്]] അനുസരിച്ച്, അന്താരാഷ്ട്ര റാങ്കിങ്ങിൽ ഈ സർവ്വകലാശാലയ്ക്ക് 240 ആം സ്ഥാനമുണ്ട്. [[ടൈസ് ഹൈയർ എജ്യൂക്കേഷൻ വേൾഡ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി റാങ്കിങ്]] അനുസരിച്ച്, ഈ സർവ്വകലാശാലയ്ക്ക് 351-400 വരെയുള്ള സ്ഥാനമാണ്. [[അക്കാദമിക് റാങ്കിങ് ഓഫ് വേൾഡ് യൂണിവേഴ്സിറ്റീസ്|അക്കാദമിക് റാങ്കിങ് ഓഫ് വേൾഡ് യൂണിവേഴ്സിറ്റീസിന്റെ]] റാങ്കിങിൽ 301 നും 400 നുമിടയിലേയ്ക്കു സ്ഥാനം ഉയരുകയും [[മോസ്കോ സ്റ്റേറ്റ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി]] ഒഴികെയുള്ള മറ്റു റഷ്യൻ സർവ്വകലാശാലകളെ ഇതു പുറത്താക്കുകയും ചെയ്തു.  [[റഷ്യ|റഷ്യയിലെ]] രാഷ്ട്രീയ പ്രമാണിമാരിലെ ഭൂരിപക്ഷവും വിദ്യാഭ്യാസം നിർവ്വഹിച്ചതെന്ന നിലയിൽ ഇതു സർവ്വകലാശാലയുടെ ഖ്യാതിയുയർത്തുന്നു. ഇവരിൽ പ്രസിഡന്റുമാരായിരുന്ന [[വ്ലാദിമിർ പുടിൻ|വ്ലാഡിമിർ പുട്ടിൻ]], [[ദിമിത്രി മെദ്വെദേവ്]] എന്നിവരും ഉൾപ്പെടുന്നു. ഇവർ രണ്ടുപേരും ഈ സർവ്വകലാശാലയിൽ നിയമം പഠിച്ചവരാണ്. പീറ്റർ ദ ഗ്രേറ്റ് 1724 ൽ സ്ഥാപിച്ച ഈ സർവ്വകലാശാല റഷ്യയിലെ ഏറ്റവും പഴക്കമേറിയതാണ്. സെന്റ് പീറ്റേഴ്സ് ബർഗ് സ്റ്റേറ്റ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി ലോകത്തെ ഏറ്റവും മികച്ച സർവകലാശാലകളുടെ എല്ലാ തരം തിരിക്കലുകളിലും മികച്ചവയുടെ പട്ടികകളിലും ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. അതുപോലെതന്നെ റഷ്യയിലെ എല്ലാ സൂചകങ്ങളിലും ഈ സർവ്വകലാശാലയുടെ പേര് ഉൾപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. [[കോയമ്പ്ര ഗ്രൂപ്പ്|കോയമ്പ്ര ഗ്രൂപ്പിൽ]] (CG) (1985 ൽ സ്ഥാപിതമായ യൂറോപ്യൻ സർവ്വകലാശാലകളുടെ ഒരു കൂട്ടായ്മ) ചേർന്നിട്ടുള്ള ആദ്യ റഷ്യൻ യൂണിവേഴ്സിറ്റികളിൽ ഒന്നാണിത്. ഈ കൂട്ടായ്മയിൽ ഇപ്പോഴിതു റഷ്യയെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു. == ചരിത്രം == [[File:Twelve_collegia.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Twelve_collegia.jpg|ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|380x380ബിന്ദു| സെന്റ് പീറ്റേർസ്ബർഗിലെ വാസിലിയേവ്സ്കി ദ്വീപിലെ സർവകലാശാലയുടെ പ്രധാന കെട്ടിടവും റെക്ടറുടെ ഭരണനിർവ്വഹണ കാര്യാലയവുമായ 'ട്വൽവ് കോളേജിയ' കെട്ടിടം. (പീറ്റർ ദ ഗ്രേറ്റിൻറെ ഉത്തരവു പ്രകാരമാണ് ഇതു നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടത്). ]] === 1724 മുതൽ 1821 വരെ === സെന്റ് പീറ്റേഴ്സ് ബർഗ് യൂണിവേഴ്സിറ്റിയാണോ [[മോസ്കോ സ്റ്റേറ്റ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി|മോസ്കോ സ്റ്റേറ്റ് യൂണിവേഴ്സിറ്റിയാണോ]] [[റഷ്യ|റഷ്യയിലെ]] ഏറ്റവും പഴയ ഉന്നതവിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനം എന്നതിൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഭരണകർത്താക്കളുടെയിടയിൽ തർക്കം നിലനിൽക്കുന്നു. രണ്ടാമത്തേത് 1755 ൽ സ്ഥാപിതമായെങ്കിലും ആദ്യം സൂചിപ്പിച്ച സെന്റ് പീറ്റേർസ് ബർഗ്ഗ് 1819 മുതൽ തുടർച്ചയായ അതിൻറെ പ്രവർത്തന പാരമ്പര്യം നിലനിർത്തുകയും [[പീറ്റർ ദ ഗ്രേറ്റ്|പീറ്റർ ദ ഗ്രേറ്റിന്റെ]] രാജകീയ ഉത്തരവു പ്രകാരം 1724 ജനുവരി 24 ന് അക്കാദമി ജിംനേഷ്യം, സെന്റ് പീറ്റേർസ്ബർഗ്ഗ് അക്കാദമി ഓഫ് സയൻസ് എന്നിവയോടൊപ്പം സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ട ആദ്യ സർവ്വകലാശാലയുടെ പിൻഗാമിത്വം അവകാശപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. 1804-നും 1819-നും ഇടയിലുള്ള കാലത്ത് സെന്റ് പീറ്റേഴ്സ്ബർഗ് സർവകലാശാല ഔദ്യോഗികമായി നിലവിൽ ഇല്ലായിരുന്നു. [[പീറ്റർ ദ ഗ്രേറ്റ്]] തുടക്കമിട്ട സ്ഥാപനമായ സെന്റ് പീറ്റേഴ്സ്ബർഗ് അക്കാദമി, ഇതിനകം പിരിച്ചുവിട്ടിരുന്നു. കാരണം, 1803-ലെ പുതിയ അക്കാദമി ഓഫ് സയൻസിന്റെ ചാർട്ടർ പ്രകാരം ഇതിൽ അഫിലിയേറ്റ് ചെയ്തിട്ടുള്ള വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ ഉണ്ടായിരിക്കണെന്നില്ല എന്നു നിഷ്കർഷിച്ചിരുന്നു. 1804 ൽ സ്ഥാപിതമായ പ്രധാന പെഡഗോഗിക്കൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്, സെൻറ് പീറ്റേർസ്ബർഗ് പെഡഗോഗിക്കൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് എന്ന പേരിൽ 1814 ൽ പുനർനാമകരണം ചെയ്തു നിലവിൽ വരുകയും ‘[[ട്വൽവ് കോളജിയ]]’ എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന കെട്ടിടത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗം ഇതു സ്വായത്തമാക്കുകയും ചെയ്തു. 1819 (O.S.)  ഫെബ്രുവരി 8 ന് [[റഷ്യ|റഷ്യയിലെ]] [[അലക്സാണ്ടർ ഒന്നാമൻ ചക്രവർത്തി]], പ്രധാന പെഡഗോഗിക്കൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിനെ സെന്റ് പീറ്റേഴ്സ്ബർഗ് യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിലേയ്ക്കു പുനഃസംഘടിപ്പിച്ചു. അക്കാലത്ത് [[തത്ത്വശാസ്ത്രം|തത്ത്വശാസ്ത്രവും]] [[നിയമം|നിയമവും]], ചരിത്രവും ഭാഷാശാസ്ത്രവും, [[ഊർജ്ജതന്ത്രം|ഊർജ്ജതന്ത്രവും]] [[ഗണിതം|ഗണിതശാസ്ത്രവും]] എന്നിങ്ങനെ   മൂന്നു വൈജ്ഞാനികശാഖകൾ മാത്രമാണ് അവിടെയുണ്ടായിരുന്നത്. 1828 ൽ സെന്റ് പീറ്റേഴ്സ്ബർഗ് യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ നിന്നും സ്വതന്ത്രമായ ഒരു വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനം എന്ന നിലയിൽ പ്രധാന പെഡഗോഗിക്കൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ([[ദിമിത്രി മെദ്വെദേവ്]] വിദ്യാഭ്യാസം ചെയ്ത ഭാഗം) പുനരാരംഭിച്ചു. 1859 ൽ അടച്ചുപൂട്ടുന്നതുവരെ ഇവിടെനിന്ന് അദ്ധ്യാപർക്ക് പരിശീലനം ലഭിച്ചിരുന്നു. [[File:HallwayTwelveCollegiaJune2009.JPG|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:HallwayTwelveCollegiaJune2009.JPG|ലഘുചിത്രം|300x300ബിന്ദു| [[ട്വൽവ് കോളജിയ]] കെട്ടിടത്തിലെ ഇടനാഴി, സെന്റ് പീറ്റേഴ്സ്ബർഗ് സ്റ്റേറ്റ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി: ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും നീളമുള്ള അക്കാദമിക് ഇടനാഴിയാണിത്. ]] === 1821 മുതൽ ഇതുവരെ === [[File:Matmex_SPbGU_2.JPG|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Matmex_SPbGU_2.JPG|ലഘുചിത്രം|300x300ബിന്ദു| പീറ്റർഹോഫിലെ മാത്തമാറ്റിക്സ്, മെക്കാനിക്സ് ഫാക്കൽറ്റികൾ. ]] [[File:Greenhouse_(external_view),_Botanical_Gardens,_Saint_Petersburg_State_University,_Russia_(10_April_2008).jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Greenhouse_(external_view),_Botanical_Gardens,_Saint_Petersburg_State_University,_Russia_(10_April_2008).jpg|ലഘുചിത്രം| സർവ്വകലാശാലയിലെ ബൊട്ടാണിക്കൽ ഗാർഡൻ. ]] 1821-ൽ ഈ സർവ്വകലാശാല സെൻറ് പീറ്റേഴ്സ്ബർഗ് ഇംപീരിയൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റി എന്ന് പുനർനാമകരണം ചെയ്യപ്പെട്ടു. 1823 ൽ സർവ്വകലാശാലയുടെ ഭൂരിഭാഗവും ‘[[ട്വൽവ് കൊളജിയ]]’ കെട്ടിടത്തിൽനിന്ന് [[ഫോണ്ടാൻക]]<nowiki/>യ്ക്ക് അപ്പുറം നഗരത്തിന്റെ തെക്കൻഭാഗത്തേയ്ക്ക് മാറി. 1824 ൽ സെന്റ് പീറ്റേർസ്ബർഗ്ഗ് ഇമ്പീരിയൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയുടെ ആദ്യ ചാർട്ടറായി [[മോസ്കോ യൂണിവേഴ്സിറ്റി|മോസ്കോ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയുടെ]] പരിഷ്കരിച്ച ചാർട്ടർ സ്വീകരിക്കപ്പെട്ടു. 1829 ൽ ഏകദേശം 19 പൂർണ്ണ സമയ പ്രൊഫസർമാരും 169 മുഴുവൻസമയ-പാർട്ട്ടൈം വിദ്യാർത്ഥികൾ ഈ സർവ്വകലാശാലയിലുണ്ടായിരുന്നു. 1830-ൽ [[സാർ നിക്കോളാസ്]] ‘ട്വൽവ് കൊളജിയ’ യുടെ മുഴുവൻ കെട്ടിടവും സർവ്വകലാശാലയ്ക്കു തിരിച്ചുകൊടുക്കുകയും അവിടെ കോഴ്സുകൾ പുനരാരംഭിക്കുകയും ചെയ്തു. 1835-ൽ റഷ്യയിലെ ഇമ്പീരിയൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റികളുടെ ഒരു പുതിയ ചാർട്ടർ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടു. ഇത്  നിയമം, ചരിത്രവും ഭാഷാശാസ്ത്രവും, ഊർജ്ജതന്ത്രവും ഗണിതശാസ്ത്രവും ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഫാക്കൽറ്റികൾ സ്ഥാപിക്കുന്നതിന് സാദ്ധ്യമാവുകയും  ഊർജ്ജതന്ത്രവും ഗണിതശാസ്ത്രവും ഉൾപ്പെട്ട ഫാക്കൽറ്റി, ഒന്ന്, രണ്ട് ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റുകളായി ഫാക്കൽറ്റി ഓഫ് ഫിലോസഫിയിലേയ്ക്കു യഥാക്രമം ലയിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. 1849 ലെ [[സ്പ്രിങ്ങ് ഓഫ് നേഷൻസ്|സ്പ്രിങ്ങ് ഓഫ് നേഷൻസിനു]] ശേഷം, (1848 ലെ കലാപം) റഷ്യൻ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ സെനറ്റ്, സർവ്വകലാശാലയുടെ പ്രിൻസിപ്പലിനെ നിയമിക്കേണ്ടത് സർവ്വകലാശാലയുടെ അസംബ്ലിക്കു പകരം  നാഷണൽ എൻലൈറ്റെൻമെന്റ് മന്ത്രാലയം ആയിരിക്കണമെന്ന് നിഷ്കർഷിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, [[പ്യോട്ടിർ പ്ലെറ്റ്നിയോവ്]] പ്രിൻസിപ്പലായി പുനപ്രവേശനം നടത്തുകയും  പിന്നീട് സെന്റ് പീറ്റേർസ്ബർഗ് യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിലെ ഏറ്റവും ദൈർഘ്യമേറിയ പ്രിൻസിപ്പലായിത്തീരുകയും ചെയ്തു. (1840–1861). 1855 ൽ ഓറിയന്റൽ പഠനങ്ങൾ ചരിത്ര-ഭാഷാശാസ്ത്ര വിഭാഗത്തിൽനിന്നു വേർപെടുത്തുകയും നാലാമതൊരു പഠനവിഭാഗമായി ഫാക്കൽറ്റി ഓഫ് ഓറിയന്റൽ സ്റ്റഡീസ് 1855 ആഗസ്റ്റ് 27 ന് ഔപചാരികമായി ഉദ്ഘാടനം ചെയ്യപ്പെടുകയും ചെയ്തു.  1859-1861 കാലങ്ങളിൽ സർവ്വകലാശാലയിലെ പാർട്ട്-ടൈം വിദ്യാർത്ഥിനികൾ പ്രഭാഷണങ്ങളിൽ പങ്കെടുക്കുവാൻ ആരംഭിച്ചു. 1861 ൽ സർവ്വകലാശാലയിലാകെ 1,270 മുഴുവൻ സമയ വിദ്യാർത്ഥികളും 167 പാർട്ട്-ടൈം വിദ്യാർത്ഥികളുമുണ്ടായിരുന്നു. ഇവരിൽ 498 പേർ ഏറ്റവും വലിയ ഉപവിഭാഗമായ നിയമ പഠനവിഭാഗത്തിലായിരുന്നു. എന്നാൽ ഈ വലിയ ഉപവിഭാഗം സുരക്ഷ, തൊഴിൽപരമായ ആരോഗ്യം,  [[രസതന്ത്രം]], [[ജീവശാസ്ത്രം]], [[കൃഷിശാസ്ത്രം]] എന്നിവയുൾപ്പെട്ട  എൻവയോൺമെന്റൽ എൻജിനീയറിംഗ് മാനേജ്മെന്റ് & സയൻസ്, ഇവയൊടൊപ്പം നിയമവും തത്ത്വചിന്തയും കൂടി ഉൾക്കൊള്ളുന്ന  ക്യാമറാറ്റിക് പഠനവിഭാഗമായിരുന്നു. മാനേർമാർ, എൻജീനീയർമാർ എന്നിവരുപ്പെട്ട നിരവധി റഷ്യൻ, [[ജോർജ്ജിയ (രാജ്യം)|ജോർജ്ജിയൻ]] പൌരന്മാർ ഈ സർവ്വകലാശാലയിലെ നിയമപഠനവിഭാഗത്തിൽ വിദ്യാഭ്യാസം ചെയ്തിരുന്നു. 1861 മുതൽ 1862 വരെയുടെ കാലത്ത് സർവ്വകലാശാലയിലെ വിദ്യാർത്ഥികൾക്കിടയിൽ അസ്വസ്ഥതകൾ ഉണ്ടാകുകയും ഇക്കാലത്ത് സർവ്വകലാശാല രണ്ടുതവണ താൽക്കാലികമായി അടച്ചിട്ടിരുന്നു. വിദ്യാർത്ഥികൾ കൂട്ടം കൂടുന്നതു നിരോധിക്കുകയും നിരന്തരമായ പോലീസ് നിരീക്ഷണത്തോടൊപ്പം പൊതു പ്രഭാഷണങ്ങൾ നിരോധിക്കുകയും ചെയ്തു. നിരവധി വിദ്യാർത്ഥികൾ സർവ്വകലാശാലയിൽനിന്നു പുറത്താക്കപ്പെട്ടു. അസ്വാസ്ഥ്യങ്ങൾ അവസാനിച്ചശേഷം 1865 കാലത്ത് 524 വിദ്യാർത്ഥികളാണ് ഇവിടെ അവശേഷിച്ചത്. 1863 ഫെബ്രുവരി 18-ന് റഷ്യയിലെ അലക്സാണ്ടർ II ചക്രവർത്തിയുടെ വിജ്ഞാപനപ്രകാരം സർവകലാശാലയുടെ അസംബ്ലിയുടെ പ്രിൻസിപ്പലിനെ നിയമിക്കാനുള്ള അവകാശങ്ങൾ  പുനഃസ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു. അതോടൊപ്പം ചരിത്ര-ഭാഷാശാസ്ത്ര വിഭാഗത്തിന്റെ കീഴിൽ പുതിയതായി ‘കലയുടെ സിദ്ധാന്തവും ചരിത്രവും’ എന്നൊരു അദ്ധ്യയന വിഭാഗം രൂപീകരിക്കപ്പെട്ടു. 1869 മാർച്ചിൽ വിദ്യാർത്ഥികളുടെയിടയിൽ നേരിയ തോതിലുള്ള അസ്വസ്ഥതകൾ വീണ്ടും തലപൊക്കുവാൻ തുടങ്ങിയിരുന്നു. 1869 ആയപ്പോഴേക്കും 2,588 പേർ ഈ സർവ്വകലാശാലയിൽനിന്ന് ബിരുദം നേടിയിരുന്നു. 1880-ൽ നാഷണൽ എൻലൈറ്റെൻമെന്റ് മന്ത്രാലയം ഇവിടെ പഠിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന വിദ്യാർത്ഥികൾ വിവാഹം കഴിക്കുന്നതും വിവാഹിതരായവർക്ക് സർവ്വകലാശാലയിൽ പ്രവേശനം കൊടുക്കുന്നതും തടയുകയും ചെയ്തു. 1882 ൽ സർവ്വകലാശാലയിലെ വിദ്യാർത്ഥികളുടെയിടയിൽ മറ്റൊരു സംഘർഷം ഉണ്ടായി. 1884-ൽ ഇംപീരിയൽ റഷ്യൻ യൂണിവേഴ്സിറ്റികളുടെ ഒരു പുതിയ ചാർട്ടർ സ്വീകരിക്കുകയും  റെക്ടറെ (പ്രിൻസിപ്പൽ)  നിയമിക്കാനുള്ള അവകാശം വീണ്ടും നാഷണൽ എൻലൈറ്റെൻഡ് മന്ത്രാലയത്തിനു ലഭിക്കുകയും ചെയ്തു.  1887 (O.S.) മാർച്ച് 1-ന് റഷ്യയിലെ അലക്സാണ്ടർ മൂന്നാമനെ വധിക്കുന്നതിന് ഗൂഢാലോചനയിൽ പങ്കെടുക്കവേ ഒരു കൂട്ടം  സർവ്വകലാശാലാ വിദ്യാർത്ഥികൾ അറസ്റ്റിലായി. തത്ഫലമായി, ജിംനേഷ്യങ്ങൾക്കും സർവ്വകലാശാലകൾക്കുമുള്ള പുതിയ അഡ്മിഷൻ നിയമങ്ങൾ നാഷണൽ എൻലൈറ്റെൻമെന്റ് മന്ത്രിയായ ഇവാൻ ഡെൽയാനോവിന്റെ അംഗീകാരത്തിനു വിധേയമാണെന്ന് 1887 ൽ നിഷ്കർഷിക്കപ്പെട്ടു. ഈ നിയമമനുസരിച്ച് ഉത്ഭവം അജ്ഞാതമായവർക്ക് അവർ അനിതരസാധാരണമായ കഴിവുകൾ പ്രകടിപ്പിച്ചായെങ്കിൽ പ്രവേശനം നിഷേധിച്ചിരുന്നു. 1894 ഓടെ 9,212 വിദ്യാർത്ഥികൾ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ നിന്ന് ബിരുദം നേടി. പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ രണ്ടാം പകുതിയിൽ ഇവിടെ വിദ്യാഭ്യാസം ചെയ്ത അറിയപ്പെടുന്ന പണ്ഡിതരിൽ ഗണിതശാസ്ത്രജ്ഞൻ [[പാഫ്നുട്ടി ചെബിഷേവ്]], ഭൗതികവിജ്ഞാനി [[ഹെയിൻ‍റിച്ച് ലെൻസ്]], രസതന്ത്രജ്ഞന്മാരായ [[ഡിമിട്രി മെൻഡെലീവ്]], [[അലക്സാണ്ടർ ബട്ലെറോവ്]], ഭ്രൂണശാസ്ത്രജ്ഞൻ [[അലക്സാണ്ടർ കൊവാലേവ്സ്കി]], ശരീരശാസ്ത്രജ്ഞൻ [[ഇവാൻ സെചെനോവ്]], ഭൌമശാസ്ത്രജ്ഞൻ [[വാസിലി ഡോകുച്യേവ്]] എന്നിവരും ഉണ്ടായിരുന്നു. 1896 (O.S.) മാർച്ച് 24 ന് സർവ്വകലാശാലാവളപ്പിൽ [[അലക്സാണ്ടർ പോപൊവ്]] ചരിത്രത്തിൽ ആദ്യമായി റേഡിയോ തരംഗങ്ങളുടെ സംപ്രേഷണം തെളിവുസഹിതം പ്രദശിപ്പിച്ചു. 1900 ജനുവരി 1 ലെ കണക്കുകൾ പ്രകാരം, 2,099 വിദ്യാർത്ഥികൾ നിയമ വിഭാഗത്തിലും, 1,149 വിദ്യാർത്ഥികൾ ഊർജ്ജതന്ത്രം-ഗണിതശാസ്ത്ര വിഭാഗത്തിലും 212 വിദ്യാർത്ഥികൾ ഓറിയന്റൽ ഭാഷാ വിഭാഗത്തിലും 171 വിദ്യാർത്ഥികൾ ചരിത്രം-ഭാഷാശാസ്ത്രം വിഭാഗത്തിലും പ്രവേശനം നേടിയിരുന്നു. 1902 ൽ റഷ്യയിലെ ആദ്യത്തെ വിദ്യാർത്ഥികൾക്കുള്ള ഭക്ഷണമുറി സർവ്വകലാശാലയിൽ തുറന്നു. 1897-മുതൽ പതിവ് പണിമുടക്കുകളും വിദ്യാർത്ഥികളിലെ അസ്വസ്ഥതകളും സർവ്വകലാശാലയെ പിടിച്ചുലച്ചു. ഈ അസ്വസ്ഥതകൾ റഷ്യയിലെ മറ്റ് ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളിലേക്കു വ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു. 1905-ലെ വിപ്ലവസമയത്ത് റഷ്യൻ യൂണിവേഴ്സിറ്റികളുടെ ചാർട്ടർ വീണ്ടും ഭേദഗതി ചെയ്യപ്പെടുകയും സർവ്വകലാശാലകളുടെ സ്വയംഭരണം ഭാഗികമായി പുനഃസ്ഥാപിക്കപ്പെടുകയും 1884 നു ശേഷം ആദ്യമായി  പ്രിൻസിപ്പലിനെ തിരഞ്ഞെടുക്കാനുള്ള അവകാശം അക്കാദമിക് ബോർഡിലേയ്ക്കു തിരിച്ചെത്തുകയും ചെയ്തു. 1905-1906 കാലത്ത് വിദ്യാർത്ഥികളിലെ അസ്വസ്ഥതകൾ കാരണം സർവ്വകലാശാല താൽക്കാലികമായി അടച്ചു. 1911 ൽ അതിന്റെ സ്വയംഭരണം വീണ്ടും പിൻവലിക്കപ്പെട്ടു. അതേ വർഷം സർവകലാശാല വീണ്ടും താൽക്കാലികമായി അടക്കപ്പെട്ടു. 1914 ൽ ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിന്റെ തുടക്കത്തിൽ സർവ്വകലാശാലയുടെ പേര്, സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന നഗരത്തിന്റെ പേരിനെ ആസ്പദമാക്കി പേര് പെട്രോഗ്രാഡ് ഇമ്പീരിയൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റി  എന്നു പുനർനാമകരണം ചെയ്യപ്പെട്ടു. യുദ്ധകാലത്ത് റഷ്യൻ ബൌദ്ധിക വിഭവങ്ങളുടടെ സംഘടിപ്പിക്കലും നീക്കവും നടത്താനുള്ള പ്രധാന കേന്ദ്രമായിരുന്നു ഈ സർവകലാശാല. 1915 ൽ [[പേം|പേമിൽ]] സർവ്വകലാശാലയുടെ ഒരു ശാഖ തുറന്നു. ഇതു പിൽക്കാലത്ത് [[പേം സ്റ്റേറ്റ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി|പേം സ്റ്റേറ്റ് യൂണിവേഴ്സിറ്റിയായി]] പരണമിച്ചു. പെട്രോഗ്രാഡ് ഇംപീരിയൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റി അസംബ്ലി 1917 ഫെബ്രുവരി വിപ്ലവത്തെ പരസ്യമായി സ്വാഗതം ചെയ്തു. അത് റഷ്യൻ രാജവാഴ്ച അവസാനിക്കുന്നതിന് നിമിത്തമായിത്തീരുകയും ചെയ്തു. അക്കാലത്ത് സർവ്വകലാശാല പെട്രോഗ്രാഡ് സർവ്വകലാശാല എന്ന് മാത്രം അറിയപ്പെട്ടു. എന്നിരുന്നാലും, 1917 ഒക്ടോബറിലുണ്ടായ വിപ്ലവത്തിനുശേഷം, സർവകലാശാലയിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥരും ഭരണവും [[ബോൾഷെവിക് പാർട്ടി|ബോൾഷെവിക്]] അധികാരം പിടിച്ചെടുക്കലിനെ വാക്കാൽ എതിർക്കുകയും പുതുതായി നിലവിൽവന്ന നാർക്കോംപ്രോസ് എന്ന ഏജൻസിയുമായി സഹകരിക്കാൻ വിമുഖത കാണിക്കുകയും ചെയ്തു. പിന്നീട് 1917-1922 കാലയളവിലെ റഷ്യൻ ആഭ്യന്തരയുദ്ധത്തിൽ എതിർ-വിപ്ലവ അനുഭാവികളെന്ന് സംശയിക്കപ്പെടുന്ന (ഉദാ. [[ലെവ് ഷെർ‌ബ]]) ചില സർവ്വകലാശാലാ ഉദ്യോഗസ്ഥർ തടവുശിക്ഷ അനുഭവിച്ചിരുന്നു. 1922 ൽ അത്തരക്കാരായ ബുദ്ധിജീവകളെ [[ഫിലോസഫേർഷ് ഷിപ്പുകൾ|ഫിലോസഫേർസ് ഷിപ്പുകൾ]] എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന ആവിക്കപ്പലുകളിൽ വിദേശത്തേയ്ക്കു നാടുകടത്തുകയോ വധശിക്ഷ നൽകുകയോ ചെയ്തു. കൂടാതെ ഇക്കാലയളവിൽ സർവ്വകലാശാലയിലെ മുഴുവൻ ജീവനക്കാരും വിശപ്പും, കടുത്ത ദാരിദ്ര്യവും അനുഭവിക്കുകയുണ്ടായി. 1918-ൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഒന്നാം പെട്രോഗ്രാഡ് സ്റ്റേറ്റ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി എന്ന് പുനർനാമകരണം ചെയ്യപ്പെട്ടു. 1919-ൽ നാർക്കോംപ്രോസ് ഇതിനെ രണ്ടാമത്തെ PSUവുമായി (മുൻ സൈക്കോന്യൂറോളജിക്കൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്) ലയിപ്പിച്ചു. മൂന്നാം PSU (മുൻ ബെസ്റ്റുഷേവ് ഹയർ കോഴ്സസ് ഫോർ വിമൻ) പെട്രോഗ്രാഡ് സ്റ്റേറ്റ് യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ ലയിപ്പിക്കപ്പെട്ടു. 1919 ൽ നാർക്കോംപ്രോസ്, ചരിത്രം-ഭാഷാശാസ്ത്രം, ഓറിയന്റൽ ലാംഗ്വേജ്, നിയമം എന്നീ ഫാക്കൽറ്റികൾക്കു പകരമായി, ‘ഫാക്കൽറ്റി ഓഫ് സോഷ്യൽ സയൻസ്’ രൂപീകരിച്ചു.  പുതിയ ഫാക്കൽറ്റിയുടെ ഡീൻ ആയി നിക്കോളാസ് മാർ നിയോഗിക്കപ്പെട്ടു. [[ഊർജ്ജതന്ത്രം]]-[[ഗണിതശാസ്ത്രം]] ഫാക്കൽറ്റിയുടെ തലവനായി രസതന്ത്രജ്ഞൻ [[അലെക്സി ഫവോർസ്കി]] നിയമിതനായി. വിശാല വിദ്യാഭ്യാസത്തിനായി റബ്ഫാക്സുകളും (തൊഴിലാളി യൂണിവേഴ്സിറ്റി), സ്വതന്ത്ര കോഴ്സുകളും സർവ്വകലാശാലകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ആരംഭിക്കപ്പെട്ടു.1920 ന്റെ തുടക്കത്തിൽ ഫ്രഷ്മാൻ സ്റ്റുഡന്റ് ആയ [[അലീസ് റോസെൻബൌം]] നിരീക്ഷിച്ചതനുസരിച്ച്, പ്രവേശനം സിദ്ധിച്ച വിദ്യാർത്ഥികളിൽ ഭൂരിഭാഗവും കമ്യൂണിസ്റ്റ് വിരുദ്ധരായിരുന്നു. ഇത്തരക്കാർ നീക്കം ചെയ്യപ്പെട്ടശേഷം ഭരണകൂടത്തിന്റെ നിശ്ശബ്ദ എതിരാളികൾ മാത്രമായിരുന്നു അവശേഷിച്ചത്. 1924-ൽ നിലനിൽക്കുന്ന നഗരത്തിന്റെ പേരിന് അനുസൃതമായി, സർവ്വകലാശാലയുടെ പേര് ലെനിൻഗ്രാഡ് സ്റ്റേറ്റ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി എന്ന പേര് മാറ്റിയിരുന്നു. സോവിയറ്റ് ഭരണത്തിനെതിരെയുള്ള ബൗദ്ധികമായ എതിർപ്പുകളെ അടിച്ചമർത്തുന്നതിനായി, സർവ്വകലാശാലയിൽ ജോലി ചെയ്തിരുന്ന ചരിത്രകാരന്മാരിലുൾപ്പെട്ട [[സെർഗീ പ്ലാറ്റോനോവ്]], [[യെവ്ജെനി ടാർലെ]], [[ബോറിസ് ഗ്രെക്കോവ്]] എന്നിവരുൾപ്പെടെയുള്ളവരെ ഗവൺമെന്റിനെ അട്ടിമറിക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു പ്രതിവിപ്ലവ ഗൂഢാലോചനയിൽ (1929-1930 ലെ [[അക്കാദമി അഫയേർസ്]]) പങ്കെടുത്തുവെന്ന കെട്ടിച്ചമച്ച കുറ്റം ചുമത്തി ജയിലിലടച്ചിരുന്നു. 1937-1938 കാലഘട്ടത്തിലെ മഹത്തായ ശുദ്ധീകരണ സമയത്ത് മറ്റു ചില അംഗങ്ങൾ അടിച്ചമർത്തപ്പെട്ടു. 1941-1944 കാലഘട്ടത്തിലെ രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിൽ [[ലെനിൻഗ്രാഡ്|ലെനിൻഗ്രാഡിനെതിരെയുള്ള]] ഉപരോധം മൂലം പല വിദ്യാർത്ഥികളും ജീവനക്കാരും പട്ടിണിമൂലവും നിന്നും യുദ്ധങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള കെടുതിയാലും അടിച്ചമർത്തലുകളാലും മരണമടഞ്ഞിരുന്നു. 1942-1944 ൽ സരാറ്റോവിലേക്ക് ഒഴിഞ്ഞുവെങ്കിലും സർവ്വകലാശാല തുടർച്ചയായി പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു. യുദ്ധകാലത്ത് [[യെലബുഗ|യെലബുഗയിൽ]] സർവകലാശാലയുടെ ഒരു ശാഖ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു. 1944 ൽ [[സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ|സോവിയറ്റ് യൂണിയന്റെ]] സുപ്രീം കൗൺസിൽ ശാസ്ത്രത്തിനും സംസ്കാരത്തിനും നൽകിയ സംഭാവനകളുടെ പേരിൽ ഈ സർവ്വകലാശാലയ്ക്ക് അതിന്റെ 125 ആമതു വാർഷികത്തിൽ ‘ഓർഡർ ഓഫ് ലെനിൻ’  എന്ന ബഹുമതി നൽകി ആദരിച്ചിരുന്നു. -1948-ൽ മന്ത്രിസഭാംഗങ്ങൾ, സമീപകാലത്ത് അന്തരിച്ച കമ്യൂണിസ്റ്റ് ഉദ്യോഗസ്ഥനായിരുന്ന ആൻഡ്രെ ഷ്ഡാനോവിൻറെ പേര് സർവ്വകലാശാലയക്ക് നൽകുകയും [[പെരിസ്ട്രോയിക്ക|പെരിസ്ട്രോയിക്കയുടെ]] കാലത്ത് 1989 ൽ ഈ തീരുമാനം റദ്ദാക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. -1949-1950 കാലത്ത് കേന്ദ്ര [[സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ|സോവിയറ്റ്]] നേതൃത്വം കെട്ടിച്ചമച്ച ലെനിൻഗ്രാഡ് അഫെയർ അന്വേഷണത്തിനിടെ സർവ്വകലാശാലയിലെ നിരവധി പ്രൊഫസർമാർ ജയിലിലാകുകയും അവിടെ മരണപ്പെടുകയും ചെയ്തിരുന്നു. RSFSRർ വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രിയും മുൻ റെക്ടറുമായിരുന്ന [[റിച്ചാർഡ് അലക്സാണ്ടർ വോസ്നെസെൻസ്കി|റിച്ചാർഡ് അലക്സാണ്ടർ വോസ്നെസെൻസ്കിയുടെ]] വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കുകയും ചെയ്തു. -1966 ൽ മന്ത്രിസഭ, [[പെട്രോഡ്വോറെറ്റ്സ്|പെട്രോഡ്വോറെറ്റ്സിലെ]] നഗരപ്രാന്തത്തിൽ [[ഗണിതശാസ്ത്രം]], [[പ്രകൃതിശാസ്ത്രം]] എന്നീ ഫാക്കൽറ്റികൾക്കായി ഒരു പുതിയ കാമ്പസ് നിർമ്മിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു. 1990 കളിൽ ഫാക്കൽറ്റികളുടെ പുനർവിന്യാസം പൂർത്തിയാക്കപ്പെട്ടു. -1969 ൽ [[സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ]] സുപ്രീം കൗൺസിൽ പ്രസീഡിയം സർവ്വകലാശാലയ്ക്ക് ' ഓർഡർ ഓഫ് ദ റെഡ് ബാനർ ഓഫ് ലേബർ' എന്ന അവാർഡ് നൽകുകയുണ്ടായി. -1991-ൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റി, സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന നഗരത്തിൻറെ പേരിന് അനുസൃതമായി സെന്റ് പീറ്റേഴ്സ് ബാർഗ് സ്റ്റേറ്റ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി എന്ന പേരിലേയ്ക്കു പുനർനാമകരണം ചെയ്തു. == യൂണിവേഴ്സിറ്റിയുടെ വളർച്ച == {| class="wikitable" |'''ടൈംലൈൻ''' |- | * ഫെബ്രുവരി 8, 1819 (O.S.), റഷ്യയിലെ [[അലക്സാണ്ടർ ഒന്നാമൻ]], മെയിൻ പെഡഗോഗിക്കൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിനെ, സെന്റ് പീറ്റേർസ്ബർഗ് യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിലേയ്ക്കു ചേർത്ത് പുന:സംഘടിപ്പിച്ചു. അക്കാലത്ത് അതിൽ ആകെ മൂന്ന് ഫാക്കൽറ്റികളാണുണ്ടായിരുന്നത്: ഫാക്കൽറ്റി ഓഫ് ഫിലോസഫി ഓഫ് ലോ, ഫാക്കൽറ്റി ഓഫ് ഫിലോസലഫി ആൻഡ് ഫിലോളജി, ഫാക്കൽറ്റി ഓഫ് ഫിസിക്സ് &  മാത്തമാറ്റിക്സ്. * 1850: ഫാക്കൽറ്റി ഓഫ് ഫിലോസഫിയുടെ ഒന്നും രണ്ടും ഡിപ്പാർട്ട്മെൻറുകൾ ഫാക്കൽറ്റി ഓഫ് ഹിസ്റ്ററി & ഫിലോളജി, ഫാക്കൽറ്റി ഓഫ് ഫിസിക്സ് & മാത്തമാറ്റിക്സ് എന്നിവയിലേയക്കു ക്രമമായി മടക്കിക്കൊണ്ടുവരുകയും, രണ്ടാമത്തേത് ഗണിതത്തിലും ഭൗതികശാസ്ത്രത്തിലും മാത്രമല്ല,  മറ്റു പ്രകൃതിശാസ്ത്രങ്ങളായ ജീവശാസ്ത്രം, രസതന്ത്രം തുടങ്ങിയവയിലും പ്രത്യേക പഠനസൌകര്യങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്തി. * 1855: ഓറിയന്റൽ പഠനങ്ങൾ, ഫാക്കൽറ്റി ഓഫ് ഹിസ്റ്ററി & ഫിലോളോളജിയിൽനിന്ന് വേർതിരിച്ചിക്കുകയും, ഒരു നാലാം ഫാക്കൽറ്റിയായി ഫാക്കൽറ്റി ഓഫ് ഓറിയന്റൽ ലാംഗ്വേജസ് 1855 ഓഗസ്റ്റ് 27 ന് ഔദ്യോഗികമായി ഉദ്ഘാടനം ചെയ്യപ്പെട്ടുകയും ചെയ്തു. * 1863 ഫെബ്രുവരി 18-ന് റഷ്യയിലെ അലക്സാണ്ടർ II ചക്രവർത്തിയുടെ വിജ്ഞാപന പ്രകാരം റെക്ടറെ തെരഞ്ഞെടുക്കാനുള്ള സർവകലാശാലാ നിയമസഭയുടെ അവകാശം പുനഃസ്ഥാക്കപ്പെട്ടു. ഫാക്കൽറ്റി ഓഫ് ഹിസ്റ്ററി & ഫിലോളജിയുടെ ഭാഗമായി, തിയറി & ഹിസ്റ്ററി ഓഫ് ആർട്ട് എന്ന പുതിയ ഫാക്കൽറ്റി രൂപീകരിച്ചു * 1920 കളിൽ [[സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ|സോവിയറ്റ് യൂണിയനിലെ]] മറ്റ് ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളേപ്പോലെ ഈ സർവ്വകലാശാലയും വിദ്യാഭ്യാസ പരീക്ഷണങ്ങൾക്ക് വിധേയമായി. സർവകലാശാലയിലെ ഫാക്കൽട്ടുകളുടെയും വകുപ്പുകളുടെയും ഘടനയും പദവിയും വലിയ മാറ്റങ്ങൾക്ക് വിധേയമായി. അവയിൽ പലതും ലയിക്കുകയും പിളരുകയും, പുനർനാമകരണം ചെയ്യപ്പെടുകയും പുതിയ ഉപവിഭാഗങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കപ്പെടുകയും സ്വതന്ത്ര സ്ഥാപനങ്ങൾ സർവ്വകലാശാലയിലെ ഫാക്കൽറ്റികളായി ലയിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. ഏതാനും വർഷങ്ങൾക്കു ശേഷം അവയിൽ ചിലതിന് പഴയ നില പുനസ്ഥാപിക്കാനായി. * 1925: [[ഭൂമിശാസ്ത്രം|ഭൂമിശാസ്ത്രത്തിന്റെ]] പ്രത്യേക ഫാക്കൽറ്റി തുറന്നു * 1930s: നിരവധി പുതിയ ഫാക്കൽറ്റികൾ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു. 1930ൽ ഫാക്കൽറ്റി ഓഫ് ബയോളജി, 1931 ൽ ഫാക്കൽറ്റി ഓഫ് ജിയോളജി, 1932 ൽ ഫാക്കൽ‌റ്റി ഓഫ് കെമിസ്ട്രി,   1933 ൽ ഫാക്കൽറ്റി ഓഫ് ഫിസിക്സ് & മാത്തമാറ്റിക്സ & മെക്കാനിക്സ്, 1934 ൽ ഫാക്കൽറ്റി ഓഫ് ഹിസ്റ്ററി, 1937 ൽ ഫാക്കൽറ്റി ഓഫ് ഫിലോളജി എന്നിവ ആരംഭിച്ചു. 1940 ൽ ഫാക്കൽറ്റി ഫിലോസഫി, ഫാക്കൽറ്റി ഓഫ് എക്കണോമിക്സ് എന്നിവ ഫാക്കൽറ്റി ഓഫ് ഹിസ്റ്ററിയിൽനിന്നു വേർപെടുത്തി. * 1944 ൽ ഫാക്കൽറ്റി ഓഫ് ഓറിയൻറൽ സ്റ്റഡീസ് ഫാക്കൽറ്റി ഓഫ് ഫിലോളജിയിൽനിന്നു വേർതിരിക്കുകയും നിയമത്തിൻറെ ഫാക്കൽറ്റി പുന:സൃഷ്ടിക്കുകയും ചെയ്തു. * 1961: ഫാക്കൽറ്റി ഓഫ് ജേർണലിസം ഫാക്കൽറ്റി ഓഫ് ഫിലോളജിയിൽനിന്നു വേർപിരിച്ചു. * 1966: ഫാക്കൽറ്റി ഓഫ് സൈക്കോളജി ഫാക്കൽറ്റി ഓഫ് ഫിലോസഫിയിൽനിന്നു വേർതിരിച്ചു * 1969: ഫാക്കൽറ്റി ഓഫ് അപ്ലൈഡ് മാത്തമാറ്റിക്സ് &  കൺട്രോൾ പ്രൊസസസ്, ഫാക്കൽറ്റി ഓഫ് മാത്തമാറ്റിക്സ് & മെക്കാനിക്സ് വിഭാഗത്തിൽ നിന്നും വേർതിരിച്ചു. * 1989: ഫാക്കൽറ്റി ഓഫ് സോഷ്യോളജി പുതുതായി ആരംഭിച്ചു. * 1991: [[സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ|സോവിയറ്റ് യൂണിയൻറെ]] അപചയത്തിനുശേഷം സർവ്വകലാശാല വീണ്ടും സെന്റ് പീറ്റേഴ്സ് ബാർഗ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി എന്നു പുനർനാമകരണം ചെയ്യപ്പെട്ടു. * 1990s: മൂന്നു പുതിയ ഫാക്കൽറ്റികൾ ആരംഭിച്ചു. : 1993 ൽ ഫാക്കൽറ്റി ഓഫ് മാനേജ്മെൻറ്, 1994 ൽ സ്കൂൾ ഓഫ് ഇൻറർനാഷണൽ റിലേഷൻസ്, 1995 ൽ ഫാക്കൽറ്റി ഓഫ് മെഡിസിൻ എന്നിവ. * 2008-2010: മൂന്നു പുതിയ ഫാക്കൽറ്റികൾ സംഘടിപ്പിച്ചു: ഫാക്കൽറ്റി ഓഫ് പൊളിറ്റിക്കൽ സയൻസ്, ഫാക്കൽറ്റി ഓപ് ആർട്സ്, ഫാക്കൽറ്റി ഓഫ് ഡെൻറിസ്ട്രി & മെഡിക്കൽ ടെക്നോളജീസ് എന്നിവ. |} == ഘടന == [[File:Spb_06-2012_University_Embankment_01.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Spb_06-2012_University_Embankment_01.jpg|ലഘുചിത്രം|300x300ബിന്ദു|സെന്റ് പീറ്റേർസ്ബർഗ് സ്റ്റേറ്റ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി. സെന്റ് ഇസാക്സ് കത്തീഡ്രലിൽനിന്നുള്ള കാഴ്ച്ച.]] === ഭരണനിർവഹണം === [[File:Spb_06-2012_University_Embankment_06.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Spb_06-2012_University_Embankment_06.jpg|ലഘുചിത്രം|ദ 'ട്വൽവ് കോളജിയ' ബിൽഡിംഗ്.]] ഈ സർവ്വകലാശാല [[റഷ്യ|റഷ്യൻ ഫെഡറേഷൻ]] സർക്കാർ നേരിട്ടു കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന ഉന്നതവിദ്യാഭ്യാസത്തിനുള്ള ഒരു ഫെഡറൽ സ്റ്റേറ്റ് സ്ഥാപനമാണ്. ഇതിൽ 24 പഠനവിഭാഗങ്ങളും ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടുകളുമാണുള്ളത്. ഇവ ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റുകൾ, സ്പോർട്സ് ഡിപ്പാർമെന്റ്, റെക്റ്റൊറേറ്റ്, [[ഗോർക്കി സയന്റിഫിക് ലൈബ്രറി]], [[അക്കാദമിക് ജിംനേഷ്യം]], [[പബ്ലിഷിംഗ് ഹൌസ്]], ക്ലിനിക് എന്നിങ്ങനെയുള്ള  മറ്റ് പ്രധാന ഘടനാപരമായ ഉപവിഭാഗങ്ങളായി വീണ്ടും  വിഭജനം നടത്തിയിരിക്കുന്നു. യൂണിവേഴ്സിറ്റിയുടെ സ്വയം ഭരണത്തിന്റെ ഉന്നതസ്ഥാനത്തുള്ളത് അതിന്റെ നിയമസഭയാണ്. ഇത് റെക്ടറേയും (പ്രിൻസിപ്പലിനു തുല്യം) യൂണിവേഴ്സിറ്റി അക്കാദമി ബോർഡിനേയും അഞ്ച് വർഷത്തേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു. യൂണിവേഴ്സിറ്റി അസംബ്ലിയിൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റി അക്കാദമിക് ബോർഡ് അംഗങ്ങളും പ്രധാന ഘടനാപരമായ ഉപവിഭാഗങ്ങളുടെ ജനറൽ അസംബ്ലി നിയോഗിച്ച പ്രതിനിധി സംഘവും സർവ്വകലാശാലയുടെ അക്കാദമിക് ബോർഡ് നിശ്ചയിച്ച ക്വാട്ടകൾ പ്രകാരം ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. സർവകലാശാലയുടെ പൊതു ഭരണനിർവ്വഹണം അക്കാദമിക് ബോർഡിൽ നിക്ഷിപ്തമാണ്. അധ്യക്ഷത വഹിക്കുന്ന റെക്ടറിനൊപ്പം, യൂണിവേഴ്സിറ്റിയുടെ പ്രസിഡന്റ്, വൈസ് റെക്ടർമാർ, പ്രധാന ഘടനാപരമായ ഉപവിഭാഗങ്ങളുടെ പ്രതിനിധികൾ എന്നിവർ ഉൾപ്പെടുന്നു. അതുപോലെ, ഒരു ഫാക്കൽറ്റിയുടെ  ജനറൽ അഡ്മിനിസ്ട്രേഷൻ, ഫാക്കൽറ്റി അസംബ്ലി അഞ്ച് വർഷത്തേയ്ക്കു തിരഞ്ഞെടുത്ത അക്കാദമിക് ബോർഡിൽ നിക്ഷിപ്തമായിരിക്കും. തെരഞ്ഞെടുപ്പു നടപടിക്രമങ്ങളും വകുപ്പു ക്വോട്ടാകളും തീരുമാനിക്കുന്നത് ഫാക്കൽറ്റി-ലെവലിലുള്ള അക്കാദമിക് ബോർഡ് തന്നെയാണ്. ഫാക്കൽറ്റിയെ നയിക്കുകയും അതിന്റെ അക്കാദമിക് ബോർഡിൽ അദ്ധ്യക്ഷത വഹിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഡീൻ ഫാക്കൽറ്റി അക്കാദമിക് ബോർഡിനാൽ 5 വർഷത്തേയ്ക്കു തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുന്നു. === അധ്യയന വർഷം === === കാമ്പസുകൾ === === ഫാക്കൽറ്റികളും ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടുകളും === SPbSU 24 സവിശേഷമായ ഫാക്കൽറ്റികൾ ചേർന്നു രൂപീകരിക്കപ്പെട്ടതാണ് : * [[:ru:Факультет прикладной математики — процессов управления Санкт-Петербургского государственного университета|ഫാക്കൽറ്റി ഓഫ് അപ്ലൈഡി മാത്തമാറ്റിക്സ് & കൺട്രോള് പ്രോസസ്സസ്]] ([http://apmath.spbu.ru/ *rus] | [http://www.apmath.spbu.ru/en/ *eng] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171014120114/http://apmath.spbu.ru/en/ |date=2017-10-14 }}) * [[:ru:Биологический факультет Санкт-Петербургского государственного университета|ഫാക്കൽറ്റി ഓഫ് ബയോളജി]] ([http://bio.spbu.ru/ *rus]) * [[wikipedia:Saint_Petersburg_State_University_Department_of_Chemistry|ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് കെമിസ്ട്രി]] * ഫാക്കൽറ്റി ഓഫ് [[wikipedia:Dentistry|ഡൻറിസ്ട്രി]] ആൻറ് മെഡിക്കൽ ടെക്നോളജി ([http://www.dent.spbu.ru/ *rus]) * [[:ru:Экономический факультет Санкт-Петербургского государственного университета|ഫാക്കൽറ്റി ഓഫ് എക്കണോമിക്സ]] ([http://econ.spbu.ru/ *rus]) * [[:ru:Факультет географии и геоэкологии Санкт-Петербургского государственного университета|ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് എർത്ത് സയൻസ്]] ([http://geo.spbu.ru/ *rus] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140901042755/http://www.geo.spbu.ru/ |date=2014-09-01 }}) * [[:ru:Исторический факультет Санкт-Петербургского государственного университета|ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഹിസ്റ്ററി]] ([http://history.spbu.ru/ *rus]) * [[:ru:Факультет международных отношений Санкт-Петербургского государственного университета|സ്കൂൾ ഓഫ് ഇൻറർനാഷണൽ റിലേഷൻസ്]] ([http://sir.spbu.ru/ *rus]) * [[wikipedia:Faculty_of_law,_Saint_Petersburg_State_University|ഫാക്കൽറ്റി ഓഫ് ലോ]] * ഫാക്കൽറ്റി ഓഫ് [[wikipedia:Liberal_arts_education|ലിബറൽ ആർട്സ്]] & സയൻസസ് ([http://artesliberales.spbu.ru/?set_language=ru *rus] | [http://artesliberales.spbu.ru/?set_language=en *eng]) * [[:ru:Математико-механический факультет Санкт-Петербургского государственного университета|ഫാക്കൽറ്റി ഓഫ് മാത്തമാറ്റിക്സ് & മെക്കാനിക്സ്]] ([http://math.spbu.ru/rus/ *rus] | [http://math.spbu.ru/eng/ *eng]) * ഫാക്കൽറ്റി ഓഫ് മെഡിസിൻ ([http://med.spbu.ru/ *rus]) * [[:ru:Восточный факультет Санкт-Петербургского государственного университета|ഫാക്കൽറ്റി ഓഫ് ഓറിയൻറൽ സ്റ്റഡീസ്]] ([http://orient.spbu.ru/ *rus] | [http://en.orient.spbu.ru/ *eng]) * ഫാക്കൽറ്റി ഓഫ് ആർട്സ് ([http://arts.spbu.ru/ *rus] | [http://arts.spbu.ru/en *eng] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131203064035/http://arts.spbu.ru/en |date=2013-12-03 }}) * [[:ru:Филологический факультет Санкт-Петербургского государственного университета|ഫാക്കൽറ്റി ഓഫ് ഫിലോളജി]] ([http://phil.spbu.ru/?set_language=ru *rus] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160915082440/http://phil.spbu.ru/?set_language=ru |date=2016-09-15 }} | [http://phil.spbu.ru/?set_language=en *eng]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മാർച്ച് 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}) * [[:ru:Философский факультет Санкт-Петербургского государственного университета|ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഫിലോസഫി]] ([http://philosophy.spbu.ru/ *rus] | [http://philosophy.spbu.ru/en *eng]) * [[:ru:Физический факультет Санкт-Петербургского государственного университета|ഫാക്കൽറ്റി ഓഫ് ഫിസിക്സ്]] ([http://phys.spbu.ru/ *rus] | [http://phys.spbu.ru/englishpages.html *eng]) * ഫാക്കൽറ്റി ഓഫ് പൊളിറ്റിക്കൽ സയൻസ് ([http://politology.spbu.ru/ *rus] | [http://politology.spbu.ru/en/ *eng] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231202161116/https://politology.spbu.ru/en/ |date=2023-12-02 }}) * [[:ru:Факультет психологии Санкт-Петербургского государственного университета|ഫാക്കൽറ്റി ഓഫ് സൈക്കോളജി]] ([http://psy.spbu.ru/ *rus] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131203053802/http://www.psy.spbu.ru/english |date=2013-12-03 }} | [http://psy.spbu.ru/english *eng] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131203053802/http://www.psy.spbu.ru/english |date=2013-12-03 }}) * [[:ru:Факультет социологии Санкт-Петербургского государственного университета|ഫാക്കൽറ്റി ഓഫ് സോഷ്യോളജി]] ([http://soc.spbu.ru/ *rus]) * [[wikipedia:Graduate_School_of_Management_(St._Petersburg_State_University)|ഗ്രാജ്വേറ്റ് സ്കൂൾ ഓഫ് മാനേജ്മെൻറ്]] * [[മിലിട്ടറി ഫാക്കൽറ്റി]] ([http://fvo.spbu.ru/ *rus] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170124034528/http://fvo.spbu.ru/ |date=2017-01-24 }}) * [[:ru:Высшая школа журналистики и массовых коммуникаций|സ്കൂൾ ഓഫ് ജേർണലിസം & മാസ് കമ്യൂണിക്കേഷൻസ്]] ([http://jf.spbu.ru/ *rus] | [http://eng.jf.spbu.ru/ *eng] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160905181214/http://eng.jf.spbu.ru/ |date=2016-09-05 }}) ** ഫാക്കൽറ്റി ഓഫ് അപ്ലൈഡ് കമ്യൂണിക്കേഷൻസ് ** ഫാക്കൽറ്റി ഓഫ് ജേർണലിസം ഫിസിക്കൽ കൾച്ചർ & സ്പോർട്സ് വകുപ്പിന്റെ ഒരു ശാഖയും ഇതോടൊപ്പമുണ്ട്. ([http://sport.spbu.ru/ *rus]) == റെക്റ്റേർസിൻറെ (പ്രിൻസിപ്പൽമാരുടെ) പട്ടിക == [[File:Pletnev.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Pletnev.jpg|ലഘുചിത്രം|120x120ബിന്ദു|[[wikipedia:Pyotr_Pletnyov|Pyotr Pletnyov]].]] [[File:Emil_Lenz.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Emil_Lenz.jpg|ലഘുചിത്രം|137x137ബിന്ദു|[[wikipedia:Heinrich_Lenz|ഹെയ്ൻ‍റിച്ച് ലെൻസ്]]]] [[File:Kessler,_Karl_Fjodorovich.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Kessler,_Karl_Fjodorovich.jpg|ലഘുചിത്രം|100x100ബിന്ദു|[[wikipedia:Karl_Fedorovich_Kessler|കാൾ ഫെഡൊറോവിച്ച് കെസ്ലർ]].]] [[File:Боргман_И.И..jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:%D0%91%D0%BE%D1%80%D0%B3%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%98.%D0%98..jpg|ലഘുചിത്രം|128x128ബിന്ദു|[[wikipedia:Ivan_Borgman|ഇവാൻ ബോർഗ്മാൻ]]]] : 1819–1821 [[മിഖായിൽ ബലുഗ്യാൻസ്കി]] : 1821–1825 [[യെവ്ഡോകിം സ്യാബ്ലോവ്സ്കി]] : 1825–1836 [[അന്റോയിൻ ജ്യൂഡി ഡുഗൌർ]] : 1836–1840 [[ഇവാൻ ഷുൾഗിൻ]] : 1840–1861 [[പ്യോട്ടിർ പ്ലെറ്റ്നിയോവ്]] : 1861–1863 [[അലക്സാണ്ടർ വോസ്ക്രെസെൻസ്കി]] : 1863–1865 [[ഹെയ്ൻ‍റിച്ച് ലെൻസ്]] : 1865–1867 [[അലക്സാണ്ടർ വോസ്ക്രെസെൻസ്കി]] : 1867–1873 [[കാൾ ഫെഡൊറോവിച്ച് കെസ്ലർ]] : 1873–1876 [[പ്യോട്ടിർ റെഡ്കിൻ]] : 1876–1883 [[wikipedia:Andrei_Beketov|ആന്ദ്രേ ബെക്കെറ്റോവ്]] : 1883 (1884)–1887 [[wikipedia:Ivan_Andreevsky|ഇവാൻ ആൻഡ്രീവ്സ്കി]] : 1887–1890 [[മിഖായിൽ വ്ലാഡിസ്ലാവ്‍ലേവ്]] : 1890–1897 [[പ്യോട്ടിർ നികിറ്റിൻ]] : 1897–1899 [[വി. സെർഗീവിച്ച്]] : 1899–1903 [[അഡോൾഫ് ഹോംസ്റ്റെൻ]] : 1903–1905 [[എ. സ്ഡാനോവ്]] : 1905–1910 [[ഇവാൻ ബോർഗ്മാൻ]] : 1910–1911 [[ഡേവിഡ് ഗ്രിം]] : 1911–1918 [[എർവിൻ ഗ്രിം]] : 1918–1919 [[അലക്സാണ്ടർ ഇവാനോവ്]] : 1919 [[സെർജീ സെബെലേവ്]] : 1919–1922 [[വ്ലാഡിമീർ ഷിംകെവിച്ച്]] : 1922–1926 [[നിക്കോളായ് ഡെർഷാവിൻ]] : 1926–1927 [[വി. ടൊമാഷേവ്സ്കി]] : 1927–1930 [[മിഖായിൽ സെരെബ്രിയാക്കോവ്]] : 1930–1932 [[യൂറി നികിച്ച്]] (ഡയറക്ടർ) : 1932–1933 [[വി. സെര്യോഷ്നിക്കോവ്]] (ഡയറക്ടർ) : 1933–1938 [[മിഖായിൽ ലാസുർകിൻ]] (ഡയറക്ടർ) : 1938–1939 [[കോൺസ്റ്റാൻറിൻ ലുകാഷേവ്]] (ഡയറക്ടർ) : 1939 [[എ. മർച്ചെൻകോ]] (ഡയറക്ടർ) : 1939–1941 [[പി. സൊളോട്ടുഖിൻ]] (ഡയറക്ടർ) : 1941–1948 [[അലക്സാണ്ടർ വോസ്നെസെൻസ്കി]] : 1948–1950 [[നികിത ഡോമ്നിൻ]] : 1950–1952 [[അലെക്സി ഇല്യൂഷിൻ]] : 1952–1964 [[അലക്സാണ്ടർ അലക്സാണ്ട്രോവ്]] : 1964–1970 [[കിരിൽ വൈ. കൊണ്ട്രാറ്റ്യേവ്]] : 1970–1975 [[ഗ്ലെബ് മകറോവ്]] : 1975–1986 [[വാലൻറിൻ അലെക്സോവ്സ്കി]] : 1986–1993 [[സ്റ്റാനിസ്ലാവ് മെർകുറിയേവ്]] : 1993(1994)–2008 [[ല്യൂഡ്മില വെർബിറ്റ്സ്കായ]] : since 2008 [[നിക്കോളായി ക്രോപാച്ചേവ്]] == പൂർവ്വ വിദ്യാർത്ഥികൾ == [[File:Vladimir_Putin_-_2006.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Vladimir_Putin_-_2006.jpg|ലഘുചിത്രം|[[wikipedia:Vladimir_Putin|പ്രസിഡന്റ് വ്ലാഡിമിർ പുട്ടിൻ]].]] [[File:Dimitry_Medvedev_-_World_Economic_Forum_Annual_Meeting_2011-1.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Dimitry_Medvedev_-_World_Economic_Forum_Annual_Meeting_2011-1.jpg|ലഘുചിത്രം|വേൾഡ് എക്കണോമിക് ഫോറത്തിന്റെ വാർഷിക സമ്മേളനത്തിൽ റഷ്യൻ പ്രധാനമന്ത്രി ഡിമിത്രി മെദ്വദേവ് (2011).]] [[File:Dalia_Grybauskaitė_2010.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Dalia_Grybauskait%C4%97_2010.jpg|ലഘുചിത്രം|355x355ബിന്ദു|[[wikipedia:Dalia_Grybauskaitė|ലിത്വാനിയയുടെ പ്രസിഡന്റ് ഡാലിയ]] [[ഡാലിയ ഗ്രിബൌസ്കായിറ്റെ|ഗ്രിബൌസ്കായിറ്റെ]].]] സെന്റ് പീറ്റേഴ്സ്ബർഗ് സ്റ്റേറ്റ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി നിരവധി [[നോബൽ സമ്മാനം|നോബൽ സമ്മാന]] ജേതാക്കളെ പ്രദാനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. പ്രധാനമന്ത്രിമാരായിരുന്ന [[പ്യോട്ടിർ സ്റ്റോളിപ്പിൻ]], [[വ്ലാഡിമിർ ലെനിൻ|വ്ലാഡിമിർ ലെനിൻ]], റഷ്യൻ പ്രസിഡന്റ് [[വ്ലാദിമിർ പുടിൻ|വ്ലാഡിമിർ പുട്ടിൻ]], റഷ്യയുടെ മുൻ പ്രസിഡന്റും നിലവിലെ പ്രധാനമന്ത്രിയുമായ [[ദിമിത്രി മെദ്വെദേവ്|ഡിമിട്രി മെദ്വെദേവ്]], [[ലിത്വാനിയ|ലിത്വാനിയൻ]] പ്രസിഡന്റ് [[ഡാലിയ ഗ്രിബൌസ്കായിറ്റെ]] എന്നിവരും ഗണിതശാസ്ത്രജ്ഞൻ [[മിഖായിൽ ഗ്രോമോവ്|മിഖായിൽ ഗ്രോമോവും]] ഈ സർവ്വകലാശാലയിലെ പൂർവ്വവിദ്യാർത്ഥികളായിരുന്നു. == പാർട്ണർ യൂണിവേഴ്സിറ്റീസ് == * {{flagicon|Canada}} [[Carleton University]], [[കാനഡ]] * {{flagicon|Estonia}} [[യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് ടാർട്ടു]], [[എസ്റ്റോണിയ]] * {{flagicon|Germany}} [[University of Greifswald]], [[ജർമ്മനി]] * {{flagicon|Germany}} [[University of Passau]], [[ജർമ്മനി]] * {{flagicon|Netherlands}} [[യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് ഗ്രോണിൻജെൻ|യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് ഗ്രോയിൻജെൻ]] , ദ [[നെതർലന്റ്സ്|നെതർലാൻറ്]] * {{flagicon|Taiwan}} [[Ching Yun University]], [[തായ്‌വാൻ|റിപ്പബ്ലിക് ഓഫ് ചൈന (തൈവാൻ)]] * {{flagicon|United States}} [[ജോർജ്ജ് മാസൻ യൂണിവേഴ്സിറ്റി|ജോർജ്ജ് മാസൻ യൂണിവേഴ്സിറ്റി]], [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|ഐക്യനാടുകൾ]] * {{flagicon|United States}} [[University of California]], [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|ഐക്യനാടുകൾ]] * {{flagicon|Germany}} [[Viadrina European University]] [[Frankfurt Oder]], [[ജർമ്മനി]] * {{flagicon|Turkey}} [[Kadir Has University]] [[ഇസ്താംബുൾ|ഇസ്താംബൂൾ]], [[തുർക്കി]] * {{flagicon|South Korea}} [[ഹാൻകുക്ക് യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് ഫോറിൻ സ്റ്റഡീസ്|Hankuk University of Foreign Studies]] [[സോൾ|സിയൂൾ]], [[ദക്ഷിണ കൊറിയ|തെക്കൻ കൊറിയ]] * {{flagicon|France}} [[ഗ്രെനോബിൾ ആൽപ്സ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി|ഗ്രെനോബിൾ ആൽപ്സ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി]], [[ഫ്രാൻസ്]] * {{flagicon|France}} [[HEC Paris]], [[ഫ്രാൻസ്]] == ഇതും കാണുക == * [[റഷ്യയിലെ വിദ്യാഭ്യാസം]] * [[റഷ്യയിലെ യൂണിവേഴ്സിറ്റികളുടെ പട്ടിക]] * [[സ്മോൽനി കോളജ്]] * [[റഷ്യൻ ശാസ്ത്രജ്ഞന്മാരുടെ പട്ടിക]] * [[യൂറോപ്പിലെ ആദ്യകാല ആധുനിക കാല സർവ്വകലാശാലകളുടെ പട്ടിക]] == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:സർവ്വകലാശാലകൾ]] i6cj7f6xniju78j0gx0rf1yi2xzznxt 0 392544 4666430 4564814 2026-09-12T16:02:43Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4666430 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Victoria Theatre and Concert Hall}} {{Infobox building | name = വിക്ടോറിയ തീയേറ്റർ & കൺസർട്ട് ഹാൾ | former_names = Town Hall and Victoria Memorial Hall | alternate_names = | status = | image = 2016 Singapur, Downtown Core, Teatr Wiktorii i Hala Koncertowa (02).jpg | image_alt = | image_size = 300px | caption = Victoria Theatre and Concert Hall | building_type = Theatre, concert hall | architectural_style = [[Neoclassical architecture|Neoclassical]] | structural_system = | material = | cost = | ren_cost = | client = | owner = | current_tenants = | landlord = | location = Singapore | coordinates = {{coord|1|17|17.7|N|103|51|5.9|E|display=inline}} | groundbreaking_date = | start_date = 1855 | completion_date = 1909 | opened_date = | inauguration_date = | relocated_date = | renovation_date = | floor_count = | grounds_area = | architect = John Bennett<br> Alexander Murray<br> Regent A. J. Bidwell | awards = | designations = [[National monuments of Singapore|National monument]] | ren_architect = | ren_firm = | ren_str_engineer = | ren_serv_engineer = | ren_civ_engineer = | ren_oth_designers = | ren_qty_surveyor = | ren_awards = | rooms = | url = | embedded={{designation list|embed=yes|designation1=Singapore|designation1_date=14 February 1992}} }} [[File:KITLV_-_33196_-_Victoria_Theatre_and_Memorial_Hall_in_Singapore_-_circa_1900.tif|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:KITLV_-_33196_-_Victoria_Theatre_and_Memorial_Hall_in_Singapore_-_circa_1900.tif|ലഘുചിത്രം| Victoria Theatre and Memorial Hall, circa 1900s. ]] [[File:Victoria Theatre and Victoria Memorial Hall - c 1930.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Victoria Theatre and Victoria Memorial Hall - c 1930.jpg|ലഘുചിത്രം| Victoria Theatre and Victoria Memorial Hall, 1930s ]] [[File:1915_Singapore_Mutiny_Memorial_Tablet.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:1915_Singapore_Mutiny_Memorial_Tablet.jpg|ലഘുചിത്രം| The 1915 Singapore Mutiny Memorial [[:en:Memorial_Plaque|Tablet]] at the entrance of the Victoria Memorial Hall, Singapore ]] [[File:Victoria_hall.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Victoria_hall.jpg|ലഘുചിത്രം| Statue of Stamford Raffles in front of the clock tower ]] '''വിക്ടോറിയ തീയേറ്റർ & കൺസർട്ട് ഹാൾ ({{lang-ms|Teater dan Dewan Konsert Victoria}}; [[:en:Simplified_Chinese|Chinese]]: 维多利亚剧院及音乐会堂)''' [[സിംഗപ്പൂർ|സിംഗപ്പൂരിന്റെ]] മദ്ധ്യ കേന്ദ്രത്തിൽ ചക്രവർത്തിനിയുടെ കൊട്ടാരത്തിനു ഓരത്തായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു പ്രദർശന കലാകേന്ദ്രമാണ്. ഇതിൽ രണ്ട് കെട്ടിട സമുച്ചയങ്ങളും ഒരു [[ഘടികാരം|ക്ലോക്ക്]] ടവറും ഒരു പൊതു ഇടനാഴിയിലൂടെ ബന്ധിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു 1862 ൽ ഈ കെട്ടിടത്തിന്റെ പുരാതനഭാഗം നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടു. 1909 ൽ ഈ കെട്ടിടസമുച്ചയത്തിന്റെ പണിപൂർത്തിയായി. അതിനു ശേഷം പല കാലങ്ങളിലായി ഈ കെട്ടിട സമുച്ചയത്തിൽ നിരവധി പുനരുദ്ധാരണങ്ങളും നവീകരണപ്രവർത്തനങ്ങളും നടന്നിരുന്നു. ഏറ്റവും അവസാനമായി 2010 ൽ ഈ കെട്ടിടം നാലു വർഷത്തെ പുനരുദ്ധാരണ പദ്ധതികൾക്കായി അടച്ചുപൂട്ടിയിരുന്നു. 2014 ജൂലൈ 15 ന് നവീകരണപ്രവർത്തനങ്ങൾ പൂർത്തിയായതോടെ ഇത് വീണ്ടും തുറന്നു.<ref name="NAC1">[http://www.nac.gov.sg/arts-spaces/nac-arts-venues NAC Arts Venues] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130615071911/http://nac.gov.sg/arts-spaces/nac-arts-venues|date=15 June 2013}}. www.nac.gov.sg. Retrieved on 4 July 2013.</ref><ref name="CNA">{{cite news|url=http://www.channelnewsasia.com/news/singapore/a-sneak-peek-into-the-new/1263718.html|title=A sneak peek into the new Victoria Theatre and Concert Hall|author=John Leong|work=Channel News Asia|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140715225050/http://www.channelnewsasia.com/news/singapore/a-sneak-peek-into-the-new/1263718.html|archivedate=15 July 2014}}</ref> സമുച്ചയത്തിലെ വിവിധ കെട്ടിടങ്ങൾ പൊതു പരിപാടികൾ, രാഷ്ട്രീയ മീറ്റിംഗുകൾ, പ്രദർശനങ്ങൾ, മ്യൂസിക്, സ്റ്റേജ് പ്രകടനങ്ങൾ എന്നിങ്ങനെ വിവിധ ആവശ്യങ്ങൾക്കായും കുറച്ചുകാലം ആശുപത്രി എന്ന നിലയിൽപ്പോലും ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. [[സിംഗപ്പൂർ സിംഫണി ഓർക്കെസ്ട്ര]] (SSO) അവരുടെ പ്രകടനവേദിയായി ഈ ഹാൾ ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്നു. [[എസ്പ്ലാനെഡ് കമ്പനി ലിമിറ്റഡ്]] ആണ് ഈ സമുച്ചയം കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നത്. വിക്ടോറിയ തീയേറ്ററും കൺസൾട്ട് ഹാളും 1992 ഫെബ്രുവരി 14 ന് ഒരു ദേശീയ സ്മാരകമായി ഗസറ്റ് വിജ്ഞാപനം ചെയ്തിരുന്നു.<ref name="gazette">{{cite web|url=http://www.nhb.gov.sg/places/sites-and-monuments/national-monuments/victoria-theatre-and-concert-hall|title=Victoria Theatre and Concert Hall|work=National Heritage Board|access-date=2017-11-05|archive-date=2015-12-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20151222091941/http://www.nhb.gov.sg/places/sites-and-monuments/national-monuments/victoria-theatre-and-concert-hall|url-status=dead}}</ref> == ചരിത്രം == 1862 ൽ വിക്ടോറിയ തീയേറ്ററും കൺസൾട്ട് ഹാളും ഒരു ടൗൺഹാൾ ആയിട്ടാണ് തുടങ്ങിയത്. 1900 കളുടെ തുടക്കത്തിൽ രണ്ടാതൊരു പൊതു ഹാൾ ഇതിനു സമീപത്തായി നിർമ്മിക്കുകയും ഒരു ക്ലോക്ക് ടവറിനാൽ ഇവ തമ്മിൽ ബന്ധിച്ച് ഒരു വലിയ കെട്ടിട സമുച്ചയമാക്കി മാറ്റുകയും ചെയ്തു. [[File:Town_Hall,_Singapore_-_c_1880.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Town_Hall,_Singapore_-_c_1880.jpg|ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം| Town Hall, Singapore - ca. 1880 ]] === ടൌൺ ഹാളിന്റെ ആവിർഭാവം === പ്രാദേശിക നാടകങ്ങളും [[ഓപ്പറ|ഓപ്പറകളും]] നടന്നിരുന്ന പഴയ അസംബ്ലി മുറികൾ അറ്റകുറ്റപ്പണികളുടെ അഭാവത്താൽ തകർന്നു വീണപ്പോൾ പകരമായി നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടതാണ് ടൌൺ ഹാൾ. 1855 ൽ [[ശിലാഫലകം]] സ്ഥാപിക്കുകയും 1862 ൽ പണി പൂർത്തിയാകുകയും ചെയ്തു.<ref name="infopedia1">{{cite web|url=http://eresources.nlb.gov.sg/infopedia/articles/SIP_770_2004-12-16.html|title=Victoria Theatre and Concert Hall|work=Singapore Infopedia|publisher=National Library Board}}</ref> ഈ കെട്ടിടം രൂപകൽപ്പന നടത്തിയത്&nbsp;മുനിസിപ്പൽ എഞ്ചിനീയറായിരുന്ന [[ജോൺ ബെന്നെറ്റ്]] ആണ്. [[വിക്ടോറിയൻ കാലഘട്ടം|വിക്ടോറിയൻ]] നവോത്ഥാന കാലഘട്ടത്തിലാണ് ഇത് നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടത്. അതിനാൽ ബ്രിട്ടണിലെ അക്കാലത്തെ ഏറ്റവും ജനപ്രീതിയുള്ള ഒരു [[വാസ്തുശിൽപി|വാസ്തുശിൽപ്പ]] ശൈലി ഇറ്റാലിയൻ ശൈലിയിലുള്ള ജനാലകളും മറ്റുമായി, ഇതിന്റെ നിർമ്മാണത്തിൽ പ്രതിഫലിച്ചിരുന്നു. ഈ ശൈലിയിൽ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ട [[സിംഗപ്പൂർ|സിങ്കപ്പൂരിലെ]] ആദ്യത്തെ കെട്ടിടമായിരുന്നു ഇത്. പൂർത്തിയായ ടൗൺ ഹാളിന്റെ താഴത്തെ നിലയിൽ ഒരു തീയേറ്ററും, രണ്ടാമത്തെ നിലയിൽ വിവിധ സർക്കാർ ഏജൻസികളുടെ മീറ്റിംഗ് റൂമുകളും ഓഫീസുകളുമായിരുന്നു പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നത്. സൂക്ഷിച്ചിരുന്നു. 1862 മുതൽ 1876 വരെ [[സിംഗപ്പൂർ ലൈബ്രറി|സിംഗപ്പൂർ ലൈബ്രറിയും]] ഇവിടെ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, ജനസംഖ്യയിലെ വർദ്ധനവിനനുസരിച്ച് വിനോദത്തിന് കൂടുതൽ സ്ഥലം ആവശ്യമായിരുന്നു. നിലവിലുള്ള ടൌൺഹാളിലെ പരിമിതമായ ഇടം വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന വിനോദ പരിപാടികൾ ഭരണപരമായ&nbsp;ഉപയോഗങ്ങൾ എന്നവ നിറവേറ്റുന്നതിന് അപര്യാപ്തമായിരുന്നു. അങ്ങനെ 1893 ആയപ്പോഴേക്കും ഓഫീസുകൾ കെട്ടിടത്തിൽ നിന്നും മാറ്റി സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു.<ref name="infopedia12">{{cite web|url=http://eresources.nlb.gov.sg/infopedia/articles/SIP_770_2004-12-16.html|title=Victoria Theatre and Concert Hall|work=Singapore Infopedia|publisher=National Library Board}}</ref> === വിക്ടോറിയ മെമോറിയൽ ഹാളിൻറെ നിർമ്മാണം. === 1901 ൽ ആ വർഷം കാലം ചെയ്ത [[വിക്ടോറിയ രാജ്ഞി]]യുടെ സ്മരണാർത്ഥം ഒരു പൊതുമന്ദിരം നിർമ്മിക്കേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകതയക്കുറിച്ചു ചർച്ച ചെയ്യപ്പെട്ടു. കെട്ടിട നിർമ്മാണത്തിനായി ഏകദേശം 368,000 ഡോളർ പൊതുഫണ്ടായി ശേഖരിക്കപ്പെട്ടു. പുതുതായി നിർമ്മിക്കുന്ന ഹാളുമായി കാഴ്ചയിൽ യോജിപ്പു തോന്നിപ്പിക്കുന്നതിനായി നിർമ്മാണച്ചിലവിനേക്കാൾ കൂടുതലായി ശേഖരിച്ച ഫണ്ടിൽനിന്ന് 22,000 ഡോളർ നിലവിലുള്ള ടൌൺഹാളിന്റെ പുരുദ്ധരണത്തിനു വേണ്ടിയും മാറ്റിവച്ചു.<ref name="tsang">{{cite book | url = https://books.google.com/books?id=0366OQCNeZEC&pg=PA202#v=onepage&q&f=false | title = Discover Singapore: The City's History & Culture Redefined | author = Susan Tsang | publisher = Marshall Cavendish International (Asia) Pte Ltd | year = 2008 | isbn = 978-9812613653 | page = 202 }}</ref>&nbsp;1902 ആഗസ്ത് 10 ന് കിംഗ് എഡ്വേർഡ് ഏഴാമൻ രാജാവിന്റെ കിരീടധാരണ ചടങ്ങിന്റെ ആഘോഷങ്ങൾക്കൊപ്പമാണ് ഇതിന്റ ശിലാസ്ഥാപനം നടത്തിയത്. 1903 നും 1905 നും ഇടയ്ക്ക് പഴയ ടൗൺഹാളിന് അടുത്താണ് ഈ പുതിയ കെട്ടിടം നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടു. മെമ്മോറിയൽ ഹാൾ പദ്ധതിയുടെ ആദ്യ രൂപരേഖ മേജർ അലക്സാണ്ടർ മുറെയും പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പും ചേർന്നാണ് തയ്യാറാക്കിയത്. ഇതിൽ പുതിയ മെമ്മോറിയൽ ഹാളിന്റെ മുഖപ്പിന് ഏകദേശം സമാനമായ രീതിയിൽ പഴയ ടൗൺ ഹാളിലെ മുൻവശത്തിന്റെ പുനർനിർമ്മാണവും ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. ഈ രൂപരേഖയിൽ പിന്നീട് സ്വാൻ ആന്റ് മൿലാറൻ ആർക്കിടക്റ്റിലെ ആർ.എ. ജെ. ബിഡ്‍വെൽ നേരിയ മാറ്റം വരുത്തിയിരുന്നു.<ref name="tsang2">{{cite book | url = https://books.google.com/books?id=0366OQCNeZEC&pg=PA202#v=onepage&q&f=false | title = Discover Singapore: The City's History & Culture Redefined | author = Susan Tsang | publisher = Marshall Cavendish International (Asia) Pte Ltd | year = 2008 | isbn = 978-9812613653 | page = 202 }}</ref> ===ക്ലോക്ക് ടവർ നിർമ്മാണവും ടൗൺ ഹാൾ പുനരുദ്ധാരണവും === ടൌൺ ഹാളും, വിക്ടോറിയ മെമ്മോറിയൽ ഹാളും ഉൾപ്പെടുന്ന &nbsp;രണ്ട് കെട്ടിടങ്ങൾ തമ്മിൽ ഒറ്റക്കെട്ടിടമാണെന്ന പ്രതീതി ജനിപ്പിക്കുന്നതിനായി &nbsp;അവ&nbsp;തമ്മിൽ ബന്ധിപ്പിക്കുതിനായി 1906 ൽ ഒരു ക്ലോക്ക് ടവർ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടു. 54 മീറ്റർ ഉയരമുള്ള ഗോപുരം രണ്ട് കെട്ടിടങ്ങളേയും തമ്മിൽ ഒരു ഇടനാഴി വഴി ബന്ധിക്കുന്നു. ഗോപുരത്തിനു മുകളിൽ സ്ട്രൈറ്റ്സ് ട്രേഡിംഗ് കമ്പനി സംഭാവന ചെയ്ത ഭീമാകാരമായ നാഴികമണി സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നു. സമീപത്തുള്ള ആൻഡേർസണ് പാലത്തിനു സമാന്തരമായിട്ടാണ് ഗോപുരം നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്. ടൗൺഹാളിലെ പുനരുദ്ധാരണ ജോലികൾ 1906 ജൂലായിൽ ആരംഭിക്കുകയും ടൌൺ ഹാളിൽ ഒരേപോലെയിരിക്കുന്നതിനായി പുതിയതായി ഒരു പൂമുഖം സൃഷ്ടിച്ചു. സ്ട്രൈറ്റ്സ് ട്രേഡിംഗ് കമ്പനി നിർമിച്ചു സംഭാവന ചെയ്യേണ്ട ഗോപുരത്തിന്റെ പ്രധാന ഭാഗമായ സിഗ്നേച്ചർ ക്ലോക്കിന്റെ ഭാഗങ്ങളുടെ സംഭാവനയിൽ കാലതാമസം നേരിട്ടതിനാൽ ക്ലോക്ക് ടവർ നിർമ്മിക്കുന്നതിനു കാലതാമസമുണ്ടായി. നാലു മീറ്ററുകൾ വിസ്താരമുള്ള ഈ ക്ലോക്കിന് 1 ടൺ ഭാരവും അക്കാലത്തെ 6,000 ഡോളർ വിലയുമാണുണ്ടായിരുന്നത്.<ref name="infopedia13">{{cite web|url=http://eresources.nlb.gov.sg/infopedia/articles/SIP_770_2004-12-16.html|title=Victoria Theatre and Concert Hall|work=Singapore Infopedia|publisher=National Library Board}}</ref>&nbsp; അതിന്റെ ഡയൽമുഖങ്ങൾ നാലു ദിശയിലേക്കും അഭിമുഖമായിരിക്കുന്നു. നാഴികമണിയെ മൂടുന്ന രീതിയിൽ ഒരു കുംഭഗോപുരവും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.<ref name="PMB1">{{cite web|url=http://www.pmb.sg/?page_id=212|title=Victoria Theatre and Concert Hall|accessdate=4 July 2013|last=Preservation of Monuments Board|archive-date=2016-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304031608/http://www.pmb.sg/?page_id=212|url-status=dead}}</ref> ===&nbsp;ഉദ്ഘാടനം === വിക്ടോറിയ മെമ്മോറിയൽ ഹാൾ 1905 ഒക്ടോബർ 18-ന് സ്ട്രൈറ്റ്സ് കുടിയേറ്റ കേന്ദ്രത്തിന്റ ഗവർണറായിരുന്ന സർ ജോൺ ആൻഡേഴ്സൺ ഔദ്യോഗികമായി തുറന്നുകൊടുത്തു. 1909 ഫെബ്രുവരി 11 ന് പുനരുദ്ധരക്കപ്പെട്ട ടൗൺ ഹാൾ പ്രവർത്തനസജ്ജമായി. “പൈറേറ്റ്സ് ഓഫ് പെൻസാൻസ്” എന്ന കോമിക് ഓപ്പറയാണ് പുനർനിർമ്മിച്ച കെട്ടിടത്തിലെ സ്റ്റേജിൽ ആദ്യം നടന്ന പ്രദർശനം.<ref name="tsang3">{{cite book | url = https://books.google.com/books?id=0366OQCNeZEC&pg=PA202#v=onepage&q&f=false | title = Discover Singapore: The City's History & Culture Redefined | author = Susan Tsang | publisher = Marshall Cavendish International (Asia) Pte Ltd | year = 2008 | isbn = 978-9812613653 | page = 202 }}</ref>&nbsp; ടൗൺ ഹാളിന്റെ പേര് വിക്ടോറിയ തീയറ്റർ എന്നാക്കി മാറ്റുകയും ചെയ്തു.<ref>{{cite book | url = https://books.google.com/books?id=yRyJAAAAQBAJ&pg=PT28#v=onepage&q&f=false | title = In Singapore: 60 Fabulous Adventures in the City | author = Marianne Rogerson | publisher = Marshall Cavendish International Asia Pte Ltd | date = 28 February 2011 | isbn = 9789814435406 | page = 28 }}</ref> 1919 ഫെബ്രുവരി 6 ന്, സിംഗപ്പൂരിന്റെ ശതാബ്ദി വാർഷികത്തിൽ, ടി. വൂൾനർ, സ്റ്റാംഫോർഡ് റാഫിൾസിന്റെ ഒരു പ്രതിമ പെഡാംഗിൽ (സിംഗപ്പൂർ നഗരമദ്ധ്യത്തിലെ തുറന്ന സ്ഥലം) നിന്ന് &nbsp;സ്മാരക ഹാളിന്റെ മുൻവശത്തു പുനഃസ്ഥാപിച്ചു. പുതിയ അർദ്ധവൃത്താകൃതിയുള്ള സംതംഭനിരയുടേയും കുളത്തിന്റേയും സമീപം ഇതു നിലനിൽക്കുന്നു. === ചരിത്ര സംഭവങ്ങളും ഉപയോഗങ്ങളും === രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധകാലത്ത് സിംഗപ്പൂർ യുദ്ധ കാലഘട്ടത്തിൽ, കോളനി പൂർണ്ണമായി കീഴടക്കുന്നതിനു മുമ്പു &nbsp;ജപ്പാൻ സേന നടത്തിയ ബോംബാക്രമണത്തിനിരയായവർക്ക് ചികിത്സ നൽകുന്നതിനായി ഇതൊരു ആശുപത്രിയായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. അധിനിവേശ കാലത്ത് ഈ കെട്ടിടങ്ങൾ വലിയ കേടുപാടുകളിൽനിന്നു&nbsp;രക്ഷപ്പെട്ടിരുന്നുവെങ്കിലും സ്തംഭനിര നശിപ്പിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. റാഫിൾസിന്റെ പ്രതിമ ഇവിടെനിന്നു നീക്കം ചെയ്യപ്പെടുകയും നാഷണൽ മ്യൂസിയത്തിലേക്ക് മാറ്റുകയും ചെയ്തു. 1946 ൽ ഈ പ്രതിമ നിലനിന്നിരുന്ന സ്ഥലത്തേയ്ക്കു തന്നെ മാറ്റി പ്രതിഷ്ടിച്ചു. ഈ അങ്കണത്തിനുള്ളിൽ പൌരസംബന്ധിയായും ചരിത്രപരവുമായും പ്രാധാന്യമുള്ള നിരവധി സംഭവങ്ങൾ നടന്നിരുന്നു. 1946 മുതൽ 1947 വരെയുള്ള കാലഘട്ടങ്ങളിൽ ജാപ്പനീസ് യുദ്ധക്കുറ്റവാളികളെ വിചാരണ ചെയ്യുന്ന വേദി സ്മാരക ഹാളായിരുന്നു. 1948 മുതൽ തിരഞ്ഞെടുപ്പു കാലങ്ങളിൽ, ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ സംവാദത്തിനും കേന്ദ്ര തെരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രക്രിയകൾക്കും വോട്ടെണ്ണുന്നതിനുമായി ഹാൾ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. 1954 നവംബർ 21 ന് പീപ്പിൾസ് ആക്ഷൻ പാർട്ടിയുടെ സ്ഥാപനത്തിനു സാക്ഷിയായ വേദി ഇതായിരുന്നു. സിങ്കപ്പൂർ കോളനിയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനുള്ള തയ്യാറെടുപ്പിനും ഭരണഘടന നിർമ്മാണത്തിന്റെ അവലോകനത്തിനുമായി 1953 ലും 1955 ലും റെൻഡൽ കമ്മീഷന്റെ രണ്ടു പൊതു യോഗങ്ങൾ നടന്നത് ഈ വേദിയിലായിരുന്നു.<ref name="gazette2">{{cite web|url=http://www.nhb.gov.sg/places/sites-and-monuments/national-monuments/victoria-theatre-and-concert-hall|title=Victoria Theatre and Concert Hall|work=National Heritage Board|access-date=2017-11-05|archive-date=2015-12-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20151222091941/http://www.nhb.gov.sg/places/sites-and-monuments/national-monuments/victoria-theatre-and-concert-hall|url-status=dead}}</ref>&nbsp; &nbsp;1963 ഫെബ്രുവരി 15 ന് സിങ്കപ്പന്റെ ആദ്യ ടെലിവിഷൻ ബ്രോഡ്കാസ്റ്റിങ് ആയ “ടെലിവിഷൻ സിങ്കപ്പൂര” ഇവിടെനിന്നു പ്രക്ഷേപണം ആരംഭിച്ചു.<ref name="gazette3">{{cite web|url=http://www.nhb.gov.sg/places/sites-and-monuments/national-monuments/victoria-theatre-and-concert-hall|title=Victoria Theatre and Concert Hall|work=National Heritage Board|access-date=2017-11-05|archive-date=2015-12-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20151222091941/http://www.nhb.gov.sg/places/sites-and-monuments/national-monuments/victoria-theatre-and-concert-hall|url-status=dead}}</ref> ടൗൺ ഹാൾ 1952 നും 1958 നും ഇടയിലുള്ള കാലത്ത് വലിയ രീതിയിലുള്ള പുനരുദ്ധാരണത്തിന് വിധേയമായി. എയർകണ്ടീഷനിംഗ് ശബ്ദസംവിധാനം എന്നിവ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു. 1958 ൽ പുനരുദ്ധരണത്തിനുശേഷം സിംഗപ്പൂരിന്റെ ദേശീയ ഗാനമായ " Majulah Singapura " വിക്ടോറിയ തീയറ്ററിൽ ആദ്യമായി അവതരിപ്പിക്കപ്പെട്ടു. 1979 ൽ സിംഗപ്പൂർ സിംഫണി ഓർക്കെസ്ട്രാക്ക് (SSO) ഇടമൊരുക്കവാനായി സ്മാരക ഹാളും പുനർനിർമ്മിച്ചു. ആ സമയത്ത് ഇത് വിക്ടോറിയ കൺസർട്ട് ഹാൾ എന്നു പുനർനാമകരണം ചെയ്യപ്പെട്ടിരുന്നു. 1980 കൾ വരെ കൂടുതലായ പണികൾ നടക്കുകയും കൺസൾട്ടിംഗ് ഹാളിൽ ഒരു ഗ്യാലറി ചേർക്കുകയും സീറ്റിംഗ് കപ്പാസിറ്റി ഉയർത്തുകയും രണ്ടാം നിലയിലെ ബാൽക്കണിയിൽ മുൻഭാഗത്തും പിന്നിലും ഗ്ലാസുകൊണ്ടു മറയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. == നവീകരണം (2010–2014) == 2010 ജൂണിൽ വിക്ടോറിയ തീയേറ്ററും കൺസൾട്ട് ഹാളും പ്രധാന പുനർനിർമ്മാണത്തിനായി അടച്ചു. 180 മില്യൺ ഡോളറിന്റെ പുനർനിർമ്മാണ പദ്ധതികൾക്ക് ഏറ്റെടുത്തു നടത്തിയ കമ്പനികൾ W ആർക്കിടെക്റ്റ്സ്,<ref name="infopedia14">{{cite web|url=http://eresources.nlb.gov.sg/infopedia/articles/SIP_770_2004-12-16.html|title=Victoria Theatre and Concert Hall|work=Singapore Infopedia|publisher=National Library Board}}</ref>&nbsp; റൈഡർ ലെവെറ്റ് ബക്ക്നോൾ (RLB) സിംഗപ്പൂർ (പ്രൊജക്റ്റ് മാനേജർ, ക്വാണ്ടിറ്റി സർവ്വേയർ) &nbsp;എന്നിവയോടൊപ്പം&nbsp;ആർക്കിടെക്ചറൽ റിസ്റ്റോറേഷൻ കൺസൾട്ടന്റ്സ് ലിമിറ്റഡ് (ARC) (പരിപാലകർ), അരൂപ് സിംഗപ്പൂർ ലിമിറ്റഡ് (ശബ്ദ ക്രമീകരണം, തീയേറ്റർ പ്ലാനിംഗ്) എന്നിവയായിരുന്നു. സമകാലീന മാനദണ്ഡങ്ങൾ പാലിക്കുന്ന രീതിയിൽ കെട്ടിടങ്ങൾ പുതുക്കിപ്പണിതു. കെട്ടിടങ്ങളുടെ മുഖപ്പ് നിലനിറുത്തിക്കൊണ്ട്, 1905 ലെ യഥാർത്ഥ ഘടനയിലെ ചില ഭാഗങ്ങൾ പുനഃസൃഷ്ടിച്ചു. ആർട്സ് ഹൗസിലേക്ക് നയിക്കുന്ന കൺസേർട്ട് ഹാളിനും തീയേറ്ററിനുമുടിയലുള്ള സെൻട്രൽ പാസ് വേയുടെ പുനരുദ്ധാരണവും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ബിൽഡിംഗ് സേവനങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളിക്കുന്നതിനും കഫേ<ref name="NAC2">{{cite web|url=http://www.nac.gov.sg/news/2009/11/16/key-consultants-appointed-for-refurbishment-of-victoria-theatre-and-victoria-concert-hall|title=Key Consultants Appointed for Refurbishment of Victoria Theatre and Victoria Concert Hall|accessdate=4 July 2013|last=National Arts Council|archive-date=2014-07-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20140714223910/https://www.nac.gov.sg/news/2009/11/16/key-consultants-appointed-for-refurbishment-of-victoria-theatre-and-victoria-concert-hall|url-status=dead}}</ref>&nbsp; പോലെയുള്ള വാണിജ്യ സൗകര്യങ്ങൾ ലഭ്യമാക്കുന്നതിനും പുതിയ സ്ഥലങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചു. കൺസർട്ട് ഹാളിനുള്ളിലെ പ്രധാന സവിശേഷതകൾ നിലനിർത്തിയിരുന്നെങ്കിലും, നവീകരണസമയത്ത് മുഖപ്പ് ഒഴികയുള്ള തീയേറ്റർ പൂർണ്ണമായി പൊളിച്ച് പുനർനിർമ്മിച്ചിരുന്നു. == സൌകര്യങ്ങൾ (1990–2010) == [[File:Interior_of_Victoria_Concert_Hall,_Singapore_-_20141101-28.JPG|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Interior_of_Victoria_Concert_Hall,_Singapore_-_20141101-28.JPG|ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം| The refurbished interior of Victoria Concert Hall, 2014 ]] വിക്ടോറിയ തീയറ്ററിന് നേരത്തേ 904 സീറ്റിന്റെ ശേഷി ഉണ്ടായിരുന്നുവെങ്കിലും അതിന്റെ പുനർനിർമ്മാണത്തിനുശേഷം അത് 614 ആയി ചുരുങ്ങി.അതുപോലെതന്നെ വിക്ടോറിയാ കൺസർട്ട് ഹാളിന് 883 സീറ്റുകളുടെ ഉയർന്ന ശേഷി ഉണ്ടായിരുന്നത് 673 ആയി ചുരുങ്ങി.<ref name="indesign">{{cite web|url=http://www.indesignlive.sg/articles/projects/inside-the-new-victoria-theatre-concert-hall|title=Inside the New Victoria Theatre & Concert Hall|work=Indesign Magazine|access-date=2017-11-05|archive-date=2016-12-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20161202202714/http://www.indesignlive.sg/articles/projects/inside-the-new-victoria-theatre-concert-hall|url-status=dead}}</ref>&nbsp; == അവലംബം == {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:സിംഗപ്പൂരിലെ ദേശീയ സ്മാരകങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:സിംഗപ്പൂരിലെ വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രങ്ങൾ]] 6j2aglzc5zcviduzflzwmzpord3z5ui 0 415736 4666620 3793504 2026-09-13T11:27:00Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4666620 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|2.0 (film)}} {{Infobox film | name = 2.0 | image = 2.0 First Look.jpg | caption = ഫസ്റ്റ് ലുക്ക് പോസ്റ്റർ | director = [[എസ്. ഷങ്കർ]] <!--Please don't write simply "Shankar"! There are many other directors with the same name, and this director's initial differentiates him from them.--> | producer = [[അല്ലിരാജ സുഭാസ്കരൻ]] | writer = [[എസ്. ഷങ്കർ]]<br />[[ജയമോഹൻ|ബി. ജെയമോഹൻ]]<br />[[അബ്ബാസ് ടിരവാല]] | starring = [[രജനീകാന്ത്]]<br />[[അക്ഷയ് കുമാർ]]<br />[[ഏമി ജാക്സൺ]] | narrator = [[രജനീകാന്ത്]] | music = [[എ.ആർ. റഹ്മാൻ]] | cinematography = [[നീരവ് ഷാ]] | editing = [[ആന്റണി]] | studio = [[ലൈക്ക പ്രൊഡക്ഷൻസ്]] | distributor = AA ഫിലിംസ്, (ഹിന്ദി) ധർമ്മ പ്രാഡക്ഷൻസ്, ലൈക്ക പ്രാഡക്ഷൻസ് <small>(തമിഴ്)</small><ref>{{Cite news|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/tamil/2-0-rajinikanth-akshay-kumar-film-hindi-version-bought-by-aa-films-for-rs-80-crore-4704202/|title=2.0: Rajinikanth, Akshay Kumar film’s Hindi version bought by AA Films for Rs 80 crore?|last=|first=|date=14 June 2017|work=The Indian Express|access-date=27 November 2017|archive-url=|archive-date=|dead-url=|location=New Delhi|language=en-US}}</ref> <br> ഗ്ലോബൽ സിനിമാസ് <small>(തെലുങ്ക്)</small><ref>{{Cite news|url=http://indiatoday.intoday.in/story/rajinikanth-akshay-kumar-2-0-telugu-rights-massive-price/1/1023637.html|title=Rajinikanth-Akshay Kumars 2.0 Telugu rights sold for a whopping price|last=Srivatsan|first=|date=11 August 2017|work=India Today|access-date=27 November 2017|archive-url=|archive-date=|dead-url=|location=Chennai}}</ref> | released = {{Film date|df=yes|2018|11|29}} | country = ഇന്ത്യ | language = തമിഴ്<br/>ഹിന്ദി | budget = <!--Do not remove-->{{Estimation}}<!--per WT:ICTF consensus-->{{INR}}570 [[കോടി]]<ref name="budget">{{cite web|url=http://www.hindustantimes.com/regional-movies/lyca-productions-plans-to-launch-audio-of-rajinikanth-s-2-0-in-june/story-XgGyC2PnwDnbRChhPcLQQP.html|title=Lyca Productions plans to launch audio of Rajinikanth’s 2.o in June|work=Hindustan Times|date=7 April 2017}}</ref> <ref>{{Cite news|url=http://www.jagran.com/entertainment/bollywood-rajinikanth-and-akshay-kumar-film-2-point-0-is-going-to-be-costliest-film-of-india-16826637.html?src=p1|title=रजनीकांत-अक्षय कुमार की फिल्म 2.0 ने बना दिया ये नया इतिहास,देखिये शूटिंग के नज़ारे|work=jagran|access-date=7 October 2017}}</ref> | gross = ₹655-800 കോടി }} [[എസ്. ഷങ്കർ]] സംവിധാനം ചെയ്ത് 2018ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ഒരു തമിഴ് ശാസ്ത്ര കഥാ ചലച്ചിത്രമാണ് '''2.0'''. [[ജയമോഹൻ|ബി. ജെയമോഹൻ]], ഷങ്കർ എന്നിവർ രചന നിർവ്വഹിച്ച ഈ ചലച്ചിത്രത്തിൽ [[രജനീകാന്ത്]], [[അക്ഷയ് കുമാർ]], [[ഏമി ജാക്സൺ]] എന്നിവരാണ് കേന്ദ്ര കഥാപാത്രങ്ങളെ അവതരിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നത്. 500-570 കോടി രൂപയാണ് ചലച്ചിത്രത്തിന്റെ ആകെ ചെലവ്. ഇന്ത്യൻ സിനിമയിലെ നിലവിൽ ഏറ്റവും ചിലവേറിയ സിനിമയാണ് "2.0" <ref>{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/news/cities/chennai/2.0-is-set-to-go-where-no-Indian-film-has-gone-before/article16738922.ece|title=2.0 is set to go where no Indian film has gone before|last=Bureau|first=City|work=The Hindu|access-date=13 May 2017|language=en}}</ref><ref>{{cite web|title=Rajnikanth’s 2.0 vs Aamir Khan’s Thugs Of Hindostan – There Could Be A Clash This Diwali!|url=https://in.bookmyshow.com/entertainment-news/movies/bollywood/rajnikanths-2-0-vs-aamir-khans-thugs-hindostan-clash-diwali|website=BookMyShow|accessdate=27 February 2018}}</ref> [[രജനീകാന്ത്]] ഡോ. വസിഗരൻ, ചിട്ടി, കുട്ടി എന്നീ കഥാപാത്രങ്ങളെ അവതരിപ്പിക്കുന്നു. ലൈക്ക പ്രൊഡക്ഷൻസാണ് ചിത്രം നിർമ്മിക്കുന്നത്. <ref>{{cite web |url= http://www.sify.com/movies/endhiran-2-to-start-rolling-soon-news-tamil-pmbl4Kdacehgh.html |title= Endhiran-2 to start rolling soon! |work= Sify}}</ref>ഹിന്ദി, തമിഴ് എന്നീ ഭാഷകളിൽ റിലീസ് ചെയ്തു.<ref name="THL">{{cite web|url=http://www.thehindu.com/features/cinema/rajinikanths-20-first-look-to-be-out-on-november-20/article9206701.ece|title=Rajinikanth’s 2.0 first look to be out on November 20|work=The Hindu}}</ref><ref name="ITL">{{cite web|url=http://indiatoday.intoday.in/story/thalaivar-rajinikanth-2-0-enthiran-sequel-s-shankar-akshay-kumar-amy-jackson/1/784723.html|title=Rajinikanth's 2.0: Shooting for Thalaivar's Enthiran sequel is finally over|work=India Today}}</ref><ref name="IEL">{{cite web|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/regional/rajinikanth-2-0-in-3d-enthiran-franchise-shankar-akshay-kumar-3084488/|title=Rajinikanth’s 2.0 to be the first 3D film in Enthiran franchise|work=The Indian Express}}</ref><ref name="IBTL">{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/enthiran-2-aka-2-0-release-date-rajinikanth-starrer-wont-clash-ss-rajamoulis-bahubali-aka-691345|title='Enthiran 2' a.k.a. '2.0' release date: Rajinikanth-starrer won't clash with SS Rajamouli's 'Bahubali' a.k.a. 'Baahubali'|work=International Business Times}}</ref> കൂടാതെ മറ്റു ഭാഷകളിലും ഡബ്ബ് ചെയ്ത് പുറത്തിറക്കുകയും ചെയ്തു. <ref>{{cite web|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/telugu/rajinikanth-akshay-kumar-2-0-beats-baahubali-2-record-to-release-in-15-languages-4685942/|title=Rajinikanth, Akshay Kumar’s 2.0 beats Baahubali 2’s record, to release in 15 languages|date=2 June 2017|publisher=}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.deccanchronicle.com/entertainment/tollywood/120817/20-sold-out-for-a-record-price.html|title=2.0 sold out for a record price|date=12 August 2017}}</ref> ==കഥാസംഗ്രഹം== [[മൊബൈൽ]] ഫോണുകൾ ആകാശത്തേക്ക് പോകുന്ന ഒരു കേട്ടുകേൾവിപോലും ഇല്ലാത്ത പ്രതിഭാസം കാരണം ജനങ്ങൾ ഭയക്കുമ്പോൾ അവരെ രക്ഷിക്കാൻ "ചിട്ടി" എന്ന റോബോട്ട് വീണ്ടും അവതരിക്കുകയും 2.0 റെഡ് ചിപ്പിട്ട് പക്ഷിരാജനെ നശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതാണ് കഥാസംഗ്രഹം. ==അഭിനേതാക്കൾ== * [[രജനികാന്ത്]] - ഡോ. വസിഗരൻ, ചിട്ടി, കുട്ടി * [[അക്ഷയ് കുമാർ]] - പക്ഷി രാജൻ<ref>{{cite web|url=http://movies.ndtv.com/regional/revealed-akshay-kumar-as-villain-dr-richard-in-rajinikanths-enthiran-2-1289930|title=Revealed: Akshay Kumar as Villain in Rajinikanth's Enthiran 2|date=23 March 2016|work=NDTV News Network|publisher=[[NDTV]]|author=Divya, Goyal}}</ref><ref>{{cite web|url=http://zeenews.india.com/entertainment/regional/akshay-kumar-in-rajinikanth-s-2-0-know-more-about-his-character-in-the-film_1868638.html|title=Akshay Kumar in Rajinikanth's '2.0' – Know more about his character in the film|date=23 March 2016|work=[[Zee Entertainment Enterprises]]|publisher=[[Zee News]]|access-date=2018-03-09|archive-date=2018-12-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20181225173640/http://zeenews.india.com/entertainment/regional/akshay-kumar-in-rajinikanth-s-2-0-know-more-about-his-character-in-the-film_1868638.html|url-status=dead}}</ref> *[[എമി ജാക്സൺ]] - നിലാ<ref name="TOI">{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Akshay-Kumar-plays-the-villain-in-Robot-2/articleshow/50203162.cms|title=Akshay Kumar plays the villain in 'Robot 2'|work=The Times of India}}</ref> * [[സുധൻഷു പാണ്ഡെ]] - ദിനേന്ദ്ര (ദിന) ബോറ<ref name="indiatimes1">{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/I-play-a-scientist-in-2-0-Sudhanshu-Pandey/articleshow/52175967.cms |title=I play a scientist in 2.0: Sudhanshu Pandey |website=The Times of India |date=9 May 2016 |accessdate=25 November 2016}}</ref> * [[ആദിൽ ഹുസൈൻ]] - വിജയ് കുമാർ, ആഭ്യന്തര മന്ത്രി<ref>{{cite news|url=http://www.timesofindia.com/entertainment/tamil/movies/news/Adil-Hussain-has-a-role-in-2-0/articleshow/52054145.cms |title=Adil Hussain has a role in 2.0 |newspaper=[[The Times of India]] |date=1 May 2016 |accessdate=25 November 2016}}</ref> * [[Ishari K. Ganesh|കെ. ഗണേഷ്]] - ജയന്ത് കുമാർ * [[ആനന്ദ് മഹാദേവൻ]] - യോഗത്തിലെ നേതാവ് * [[കലാഭവൻ ഷാജോൺ]] - വാർത്താവിനിമയ വകുപ്പു മന്ത്രി * [[കൈസാദ് കോട്വാൽ]] - രഞ്ജിത്ത് ലുല്ല * [[മയിൽസാമി]] - വാർത്താവിനിമയ വകുപ്പു മന്ത്രിയുടെ സെക്രട്ടറി * [[സഞ്ജന നടരാജൻ]] വസീഗരന്റെ ലാബിലെത്തുന്ന വിദ്യാർത്ഥികളിൽ ഒരാൾ * [[സവിത റെഡ്ഡി]] - സന (ശബ്ദം മാത്രം) ==ഗാനങ്ങൾ== {{Infobox album | italic_title = no | name = 2.0 | type = Soundtrack | artist = [[എ.ആർ. റഹ്മാൻ]] | cover = | alt = | released = ഒക്ടോബർ 27, 2017 | recorded = | venue = | studio = | genre = | length = 9:39 | label = ലൈക്ക മ്യൂസിക് | producer = [[എ.ആർ. റഹ്മാൻ]] | prev_title = [[മെർസൽ (ചലച്ചിത്രം)|മെർസൽ]] | prev_year = 2017 | next_title = | next_year = }} [[എ.ആർ. റഹ്മാൻ‍|എ.ആർ. റഹ്മാനാണ്]] ചിത്രത്തിന്റെ സംഗീത സംവിധാനം നിർവ്വഹിച്ചിരിക്കുന്നത്. തമിഴ്, ഹിന്ദി എന്നീ ഭാഷകളിലും തെലുഗു ഭാഷയിൽ ഡബ്ബ് ചെയ്തുമാണ് ഗാനങ്ങൾ പുറത്തിറക്കിയത്. 3 ഗാനങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുന്ന ചലച്ചിത്രത്തിലെ ഒരു ഗാനം പിന്നീട് പുറത്തിറക്കും. 2017 ഒക്ടോബർ 27ന് ചലച്ചിത്രത്തിന്റെ ഗാനങ്ങൾ ദുബായിൽ വച്ച് പുറത്തിറങ്ങി. === തമിഴ് ഗാനങ്ങൾ === {{track listing | all_writing = | extra_column = Singer(s) | title1 = എന്തിര ലോകത്തു സുന്ദരിയേ | length1 = 5:29 | lyrics1 = [[മദൻ കർക്കി]] | extra1 = [[സിദ്ധ് ശ്രീറാം]], [[ഷഷാ തിരുപ്പതി]] | title2 = രാജാലി | length2 = 4:10 | lyrics2 = മദൻ കർക്കി | extra2 = [[ബ്ലെയ്സ്]], [[Arjun Chandy]], സിദ്ധ് ശ്രീറാം | title3 = പുല്ലിനങ്കാൽ | length3 = 4:53 | lyrics3 = [[നാ. മുത്തുകുമാർ]] | extra3 = [[ബംബാ ബാക്യ]], [[എ.ആർ. അമീൻ]], സൂസൻ ഡി മെല്ലോ | title4 = | length4 = | title5 = | length5 = | title6 = | length6 = | title7 = | length7 = | title8 = | length8 = | title9 = | length9 = | title10 = | length10 = | title11 = | length11 = | title12 = | length12 = | title13 = | length13 = | title14 = | length14 = | title15 = | length15 = | title16 = | length16 = | title17 = | length17 = | title18 = | length18 = | title19 = | length19 = | title20 = | length20 = | total_length = 9:39 }} === ഹിന്ദി ഗാനങ്ങൾ === {{track listing | all_writing = | extra_column = Singer(s) | title1 = മെക്കാനിക്കൽ സുന്ദരിയേ | length1 = 5:30 | lyrics1 = [[അബ്ബാസ് ടിരവാല]] | extra1 = [[അർമാൻ മാലിക്ക്]], [[ ഷഷാ തിരുപ്പതി]] | title2 = രാക്ഷസി | length2 = 4:12 | lyrics2 = [[അബ്ബാസ് ടിരവാല]] | extra2 = [[ബ്ലെയ്സ്]], [[കൈലാഷ് ഖേർ]], [[നകാഷ് അസീസ്]] | title3 = | length3 = | title4 = | length4 = | title5 = | length5 = | title6 = | length6 = | title7 = | length7 = | title8 = | length8 = | title9 = | length9 = | title10 = | length10 = | title11 = | length11 = | title12 = | length12 = | title13 = | length13 = | title14 = | length14 = | title15 = | length15 = | title16 = | length16 = | title17 = | length17 = | title18 = | length18 = | title19 = | length19 = | title20 = | length20 = | total_length = 9:42 }} === തെലുഗു ഗാനങ്ങൾ (ഡബ്ബ് ചെയ്തത്) === {{track listing | all_writing = | extra_column = Singer(s) | title1 = യന്തിര ലോകപു സുന്ദരിവേ | length1 = 5:30 | lyrics1 = [[അനന്ത ശ്രീറാം]] | extra1 = [[സിദ്ധ് ശ്രീറാം]], [[ഷഷാ തിരുപ്പതി]] | title2 = രാജാലി | length2 = 4:12 | lyrics2 = [[ഭാസ്കർ ബട്‌ല]] | extra2 = [[ബ്ലെയ്സ്]], [[Arjun Chandy]], [[സിദ്ധ് ശ്രീറാം]] | title3 = | length3 = | title4 = | length4 = | title5 = | length5 = | title6 = | length6 = | title7 = | length7 = | title8 = | length8 = | title9 = | length9 = | title10 = | length10 = | title11 = | length11 = | title12 = | length12 = | title13 = | length13 = | title14 = | length14 = | title15 = | length15 = | title16 = | length16 = | title17 = | length17 = | title18 = | length18 = | title19 = | length19 = | title20 = | length20 = | total_length = 9:42 }} ==റിലീസ്== 2016 നവംബറിൽ ചലച്ചിത്രം 2017 ഒക്ടോബർ 18ന് ദീപാവലിയോടനുബന്ധിച്ച് പുറത്തിറക്കാനായിരുന്നു നിർമ്മാതാക്കളുടെ തീരുമാനം.<ref name="rdate">{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/enthiran-2-aka-2-0-rajinikanth-teams-vadivelu-after-8-years-709657|title=Enthiran 2 aka 2.0: Rajinikanth teams up with Vadivelu after 8 years|work=IBTimes|date=24 December 2016}}</ref><ref>{{cite web|last1=Hooli|first1=Shekhar H|url=http://www.ibtimes.co.in/rajinikanths-2-0-release-date-revealed-shankar-set-thrill-rajini-fans-diwali-2017-704851|title=Rajinikanth-Akshay Kumar's 2.0 release date revealed: Shankar set to thrill Rajini fans on Diwali 2017|date=21 November 2016|work=[[IB Times]]|accessdate=21 November 2016}}</ref><ref name="reveal">{{cite news|last1=Trisha|first1=Chakravorty|title=‘2.0’ and ‘Golmaal 4’ 2017 Diwali clash: Here’s what trade pundits have to say|url=http://mumbaimirror.indiatimes.com/entertainment/bollywood/2-0-and-Golmaal-4-2017-Diwali-clash-Heres-what-trade-pundits-have-to-say/articleshow/55584625.cms|accessdate=25 November 2016|work=[[Mumbai Mirror]]|date=23 November 2016|location=[[Mumbai]]|archive-date=2018-12-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20181223202602/https://mumbaimirror.indiatimes.com/entertainment/bollywood/2-0-and-Golmaal-4-2017-Diwali-clash-Heres-what-trade-pundits-have-to-say/articleshow/55584625.cms|url-status=dead}}</ref>{{efn|[[Diwali]] falls on 18 October 2017.<ref name="holiday">{{cite news|title=List of govt. holidays announced|url=http://www.thehindu.com/news/cities/chennai/List-of-govt.-holidays-announced/article16448309.ece|accessdate=25 November 2016|work=[[The Hindu]]|date=15 November 2016|location=[[Chennai]]}}</ref>}} എന്നാൽ 2017 ഏപ്രിലിൽ ചിത്രത്തിന്റെ നിർമ്മാതാക്കളിൽ ഒരാളായ രാജു മഹാലിംഗം സാങ്കേതിക കാരണങ്ങളാൽ ചിത്രം 2018 ജനുവരി 25ന് പുറത്തിറങ്ങുമെന്ന് അറിയിച്ചു.<ref>{{cite tweet |author=Raju Mahalingam |user=rajumahalingam|number=855434810499645441|date=21 April 2017 |title=Our most ambitious project,... |access-date=21 April 2017}}</ref> പിന്നീട് റിലീസ് തീയതി 2018 ഏപ്രിൽ 14ലേക്ക് നീട്ടിവെച്ചു. എന്നാൽ രജനീകാന്തിന്റെ മറ്റൊരു ചലച്ചിത്രമായ [[കാലാ]] പുറത്തിറങ്ങുന്നതിനാൽ വീണ്ടും 2018 ഏപ്രിൽ 27ലേക്ക് റിലീസ് തീയതി മാറ്റി.<ref>{{Cite news|url=https://www.thequint.com/entertainment/rajinikanth-kaala-release-date-27-april|title=Rajinikanth’s ‘2.0’ Pushed as ‘Kaala’ Gets 27 April Release|work=The Quint|access-date=2018-02-13|language=en}}</ref> വിഷ്വൽ ഇഫക്ടുകൾ തയ്യാറാക്കാനാണ് കൂടുതൽ സമയം വേണ്ടിവന്നത്.<ref>{{Cite news|url=http://www.firstpost.com/entertainment/rajinikanths-2-0-postponed-yet-again-exhaustive-vfx-work-may-push-the-films-release-date-to-april-4326951.html|title=Rajinikanth’s 2.0 postponed yet again; exhaustive VFX work may push the film's release date to April- Entertainment News, Firstpost|work=Firstpost|access-date=2018-02-13|language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite news|url=http://www.thehindubusinessline.com/news/variety/20-getting-delayed-because-of-computer-graphics-work-rajinikanth/article10006622.ece|title=2.0 getting delayed because of computer graphics work: Rajinikanth|work=@businessline|access-date=2018-02-13|language=en}}</ref> തുടർന്ന് 2018 നവംബർ 29 - ന് ചിത്രം റിലീസ് ചെയ്തു. ==കുറിപ്പുകൾ== {{reflist|group=note}} {{notelist}} ==അവലംബം== <references/> == External links == * {{IMDb title|5080556}} * [http://www.bollywoodhungama.com/movie/2-0/ 2.0] at [[Bollywood Hungama]] * {{Facebook|2Point0movie}} {{എസ്. ഷങ്കർ}} {{എ.ആർ. റഹ്‌മാൻ}} {{Portal bar|India|2010s|Film|Bollywood}} [[വർഗ്ഗം:തമിഴ് ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ശാസ്ത്രകഥാ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഹിന്ദി ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:രജനീകാന്ത് അഭിനയിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:എസ്. ഷങ്കർ സംവിധാനം ചെയ്ത ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:എ.ആർ. റഹ്‌മാൻ സംഗീതം കൊടുത്ത ചിത്രങ്ങൾ]] 03yg6kihn53qek3228cxhe945c0rwku 0 420283 4666474 3725722 2026-09-12T19:01:27Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4666474 wikitext text/x-wiki [[പ്രമാണം:A-pillar_blind-spots.svg|ലഘുചിത്രം|300x300ബിന്ദു|എ-പില്ലാർ ബ്ലൈന്റ് സ്പോട്ട്]] ഒരു വാഹനത്തെ നിയന്ത്രിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ ഡ്രൈവർക്ക് നേരിട്ട് നിരീക്ഷിക്കാൻ കഴിയാത്ത വാഹനത്തിന്റെ ഭാഗമാണ് '''ബ്ലൈന്റ് സ്പോട്ട് (അന്ധബിന്ദു)''' . <ref>{{Cite web|url=http://www.thefreedictionary.com/blind+spot|title=Blind spot definition|access-date=2011-11-13|publisher=Thefreedictionary.com}}</ref>വിമാനങ്ങൾ, കാറുകൾ, മോട്ടോർ ബോട്ടുകൾ, കപ്പലുകൾ, ട്രക്കുകൾ മറ്റു പല ഗതാഗതത്തിനുപയോഗിക്കുന്ന വാഹനങ്ങളിലെല്ലാം ബ്ലൈന്റ് സ്പോട്ടുണ്ട്. പക്ഷെ [[സൈക്കിൾ|സൈക്കിളുകൾ]], [[കുതിര|കുതിരകൾ]] , [[മോട്ടോർ സൈക്കിൾ|മോട്ടോർ സൈക്കിളുകൾ]] ഇവയിലൊന്നും ബ്ലൈന്റ് സ്പോട്ടില്ല. വാഹനങ്ങളുടെ വശങ്ങളിലുള്ള കണ്ണാടിയുടെ ശരിയായ രീതിയിലുള്ള ഉപയോഗത്തിലൂടെ ഇത് പരിഹരിക്കാം. ഒരു വലിയ ട്രക്കിൽ ഡ്രൈവറിന് കാണാൻ സാധിക്കാത്ത ഇടമാണ് '''നോ സോൺ'''.<ref>{{Cite web|url=https://www.dmv.ca.gov/portal/dmv/detail/pubs/hdbk/shr_lgtruck_rv|title=California Driver Handbook - Sharing the Road—Trucker's Blind Spots - The "No Zone"|access-date=October 15, 2017|date=2017|publisher=State of California—Department of Motor Vehicles}}</ref> മിക്ക അപകടങ്ങളും നടക്കുന്നത് ഈ ഇടത്താണ്. [[ഗതാഗതം|ഗതാഗതത്തിൽ]] ഒരു [[വാഹനം|വാഹനത്തിന്റെ]] ഡ്രൈവറിന് കാണാനാകുന്ന പരമാവതി ഇടത്തേയാണ് ഡ്രൈവർ വിസിബിലിറ്റി എന്ന് പറയുന്നത്.<ref>[http://www.op.dlr.de/ne-oe/ir/fasimod.html Fasimod] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070207022918/http://www.op.dlr.de/ne-oe/ir/fasimod.html|date=February 7, 2007}}</ref> ഇത് അപ്പോഴുണ്ടാകുന്ന [[കാലാവസ്ഥ]], വാഹനത്തിന്റെ രൂപകൽപ്പന എന്നിവയെ സംബന്ധിച്ചിരിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web|url=http://www.gizmag.com/go/7081/|title=Wide-angle driver visibility and safety innovations distinguish Volvo BeeVan Truck Concept|access-date=2011-11-13|date=2007-03-09|publisher=Gizmag.com}}</ref> വാഹനത്തിന്റെ വിന്റ്ഷീൽഡ്, ഡാഷ്ബോർഡ്, പില്ലറുകൾ എന്നിവയുടെ ഡ്രൈവർ വിസിബിലിറ്റിയെ സ്വാധീനിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ടുതന്നെ സുരക്ഷിതമായ റോഗ് ഗതാഗതത്തിന് മികച്ച ഡ്രൈവർ വിസിബിലിറ്റി അനിവാര്യമാണ്. [[പ്രമാണം:Warning_Sign_-_Blind_Spot.svg|വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|200x200ബിന്ദു|വരാൻ പോകുന്ന റോഡുകളിൽ‍ ബ്ലൈന്റ് സ്പോട്ടുകൾക്ക് സാധ്യതയുണ്ടെന്ന് ചില രാജ്യങ്ങളിൽ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകാനുപയോഗിക്കുന്ന സിഗ്നൽ.]] എ-പില്ലറുകൾ (വിന്റ്ഷീൽഡ് പില്ലർ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.) , സൈഡ് വ്യൂ മിറർ അല്ലെങ്കിൽ ഇന്റീരിയൽ റിയർ വ്യൂ മിറർ എന്നിവ ഡ്രൈവറുടെ കാഴ്ചയെ മറക്കുയാണെങ്കിൽ ബ്ലൈന്റ് സ്പോട്ടുകൾ വാഹനത്തിന് മുൻപിലും വരുന്നു. കൂടാതെ ഡ്രൈവറിന് പിന്നിലുള്ള കാർഗോ, ഹെഡ്റെസ്റ്റുകൾ, പില്ലറുകൾ എന്നിവയുടെ കാഴചയെ കുറക്കുന്നു. == കണ്ണാടികളുടെ ക്രമീകരണത്തിലൂടെ == കണ്ണാടികളുടെ ക്രമീകരണത്തിലൂടെ ബ്ലൈന്റ് സ്പോട്ട് ഇല്ലാതാക്കാം. ഇതിലൂടെ  പരമാവതി അപകടങ്ങൾക്കുള്ള: പ്രധാനമായും റോഡിലെ ലെയിൻ മാറുമ്പോഴുള്ള; സാധ്യതകൾ കുറക്കാം. <ref name="Platzer"/><ref name="eliminate">{{cite web |url=http://www.cs.wisc.edu/~gdguo/driving/BlindSpot.htm |title=How To Eliminate The Dreaded "Blind Spot" |accessdate=August 9, 2013 |archive-date=2007-06-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070602044822/http://www.cs.wisc.edu/~gdguo/driving/BlindSpot.htm |url-status=dead }}, which includes good illustrations of vision zones involved in proper adjustment.</ref><ref name="Jensen">{{cite news |url=http://wheels.blogs.nytimes.com/2009/08/18/are-blind-spots-a-myth/?_r=0 |date=August 18, 2009 |title=Are Blind Spots a Myth? |first1=Christopher |last1=Jensen |newspaper=[[The New York Times]] |accessdate=August 9, 2013}}</ref><ref name="Quiroga"/> ഇത് ആദ്യമായി അവതരിപ്പിച്ചത് ജോർജ് പ്ലാറ്റ്സറായിരുന്നു. 1995 -ൽ സൊസൈറ്റി ഓഫ് ഓട്ടോമോട്ടീവ് എഞ്ചീനീയേഴ്സ് എന്ന് പേപ്പറിൽ ഇതിനേക്കുറിച്ച് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞിരുന്നു. <ref name="Platzer"/><ref name="eliminate"/><ref name="Jensen"/><ref name="Quiroga"/> അതിലൂടെ എല്ലാ ഡ്രൈവിംഗ് ക്ലാസ്സിലും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഈ രീതി പഠിപ്പിക്കുവാൻ തുടങ്ങി, <ref name="Pinola"/><ref name="cartalk"/>കൂടാതെ ഏറ്റവും മാരകമായ ബ്ലൈന്റ് സ്പോട്ട് ഇല്ലാതാക്കുവാനായി കൂടുതൽ പണച്ചെലവും ഉണ്ടാകുന്നില്ല, ഡ്രൈവർമാർക്ക് അവരുടെ കണ്ണാടികളെ ക്രമീകരിച്ചാൽ മാത്രം മതി എന്നാതിയിരുന്നു ഈ രീതിയുടെ മേന്മ. ഒരു നിശ്ചിത സമവാക്യത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ വശങ്ങളിലെ രണ്ട് കണ്ണാടികളേയും അവിശ്യാനുസരണം കാഴയ്ക്ക് അനിയോജ്യമാക്കുക എന്നതാണ് ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാനം. എന്നാൽ‍ ഡ്രൈവർമാർ ഇതിനോട് പൊരുത്തപെടേണ്ടതുണ്ട് എന്ന് മാത്രം. <ref name="Platzer"/><ref name="eliminate"/><ref name="Jensen"/><ref name="Quiroga"/><ref name="Pinola"/><ref name="cartalk">{{cite web |url=http://www.cartalk.com/sites/default/files/features/mirrors/CarTalkMirrors.pdf |title=A Great New Way to Set Your Side View Mirrors |publisher=[[Car Talk]] |first1=Tom |last1=Magliozzi |authorlink1=Tom Magliozzi|first2=Ray |last2=Magliozzi |authorlink2=Ray Magliozzi|accessdate=August 9, 2013}}</ref> കണ്ണാടികളുടേത് മാത്രമല്ല, തെറ്റായ വാഹന ഡ്രൈവിംഗ് രീതിയും അപകടങ്ങളിലേക്ക് നയിക്കുന്നു. കാരണം അതും ബ്ലൈന്റ് സ്പോട്ടുകൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നു എന്നതാണ്. അദ്ദേഹം അതിന് കാരണമായ ഒമ്പത് കാരണങ്ങളെ പട്ടികപ്പെടുത്തിയിരുന്നു.<ref name="Drive and Stay Alive">{{cite web|url=http://www.driveandstayalive.com/articles%20and%20topics/driving-myths-and-mistakes/setting-the-mirrors.htm|title=Setting Outside Mirrors to the Correct Angle |work=Driving Myths and Misconceptions |first1=Eddie |last1=Wren |date=2003 |accessdate=January 14, 2015}}</ref><ref name=Wren>{{cite journal |url=http://papers.sae.org/2007-01-0445/ |publisher=Society of Automotive Engineers |title=State Drivers’ Manuals Can Kill Your Kids, SAE Technical Paper 2007-01-0445 |date=April 16, 2007 |doi=10.4271/2007-01-0445 |first1=Eddie, Affiliated: Drive and Stay Alive, Inc. |last1=Wren |accessdate=January 14, 2015}}</ref> വാഹനത്തിന് പിന്നിലുള്ള കാഴ്ചകൾ കാണുക സാധാരണഗതിയിൽ അസാധ്യമായിരുന്നു. ഇത് പിന്നിൽ നിന്നുള്ള വാഹനങ്ങൾ ഇടിച്ചുകയറുന്നത് കാരണമാകുന്നുണ്ട്. ഇത്തരത്തിൽ വാഹനത്തിന്റെ പിന്നിലേക്ക് വരുന്ന സാഹചര്യങ്ങളെ, ഇടത്തെ കില്ലിംഗ് സോൺ എന്നു പറയുന്നു.<ref name=Wren/><ref name="consumers">{{cite news |url=http://www.consumerreports.org/cro/2012/03/the-danger-of-blind-zones/index.htm |title=The danger of blind zones: The area behind your vehicle can be a killing zone |newspaper=[[Consumer Reports]] |publisher=[[Consumers Union]] |date=March 2012 |accessdate=August 10, 2013}}</ref> റിയർ‍ വ്യൂ മിറർ, സൈഡ് വ്യൂ മിറർ, ഫ്രെസ്നെൽ ലെൻസ്, സോണാർ, പാർക്കിംഗ് സെൻസേഴ്സ്, ബാക്കപ്പ് കാമെറ എന്നിവയിലൂടെ ഇത് പരിഹരിക്കാം.  പാർക്കിംഗ് സമയങ്ങളിൽ വശങ്ങളിലെ സെൻസറുകളിലൂടെ വശങ്ങളിലേക്ക് ആഘാതം ഏൽക്കാതിരിക്കാനും ശ്രദ്ധിക്കാനുള്ള മാർഗ്ഗങ്ങൾ വന്നു കഴിഞ്ഞു.<ref name="Jensen"/><ref name="ford">{{cite web |url=http://www.thefreelibrary.com/See+It%2c+Hear+It%2c+Feel+It%3a+Ford+Seeks+Most+Effective+Driver+Warnings...-a0177931821 |author=[[Ford Motor Company]] |title=See It, Hear It, Feel It: Ford Seeks Most Effective Driver Warnings for Active Safety Technology. Increased warnings indicate potentially hazardous lane changes |publisher=Gale, Cengage Learning/Free Library |year=2008 |accessdate=August 11, 2013 |archive-date=2017-07-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170730065001/https://www.thefreelibrary.com/See+It,+Hear+It,+Feel+It:+Ford+Seeks+Most+Effective+Driver+Warnings...-a0177931821 |url-status=dead }}</ref><ref>[http://www.tricityinsurancenews.com/archives/automobile-blind-spot-monitoring-system/ Automobile Blind-Spot Monitoring System, Tri-City Insurance News, January 27, 2006] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091213014156/http://www.tricityinsurancenews.com/archives/automobile-blind-spot-monitoring-system/ |date=December 13, 2009 }}</ref> == മോട്ടോർ വാഹനങ്ങൾ == [[പ്രമാണം:Blindspot_three_cars_illus.svg|ലഘുചിത്രം|നീല കാറുകാരന് പച്ച കാറിനെ കണ്ണാടിയിലൂടെ കാണാം, പക്ഷെ ബ്ലൈന്റ് സ്പോട്ടിലൂടെ അല്ലാതെ  ചുവന്ന കാറിന് കാണുന്നില്ല. (അതുകൊണ്ട് കണ്ണാടികൾ കൃത്യമായിട്ടല്ല ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്)]] കാറുകളിൽ മുൻപിലോ, വശങ്ങളുടെ കണ്ണാടികളിലൂടെയോ അല്ലാതെ കാണാൻ പറ്റാത്ത ഇടങ്ങളാണ് ബ്ലൈന്റ് സ്പോട്ടുകൾ. റിയർ ക്വാർട്ടർ ബ്ലൈന്റ് സ്പോട്ടുകൾ സാധാരണയായ ഒന്നാണ്. ഇതിൽ കാറിന്റെ വശങ്ങളിലെ ചില ഇടങ്ങൾ കാണില്ല. വശത്തുല്ല റോഡിലെ ലൈനുകളിലെ കാറുകൾ ഇത്തരം ഇടങ്ങളിലേക്ക് മാറുമ്പോൾ അവയെ സാധാരണ രീതിയിൽ കണ്ണാടികൾ ഉപയോഗിച്ച് കാണാനാകില്ല. റിയർ ക്വാർട്ടർ ബ്ലൈന്റ് സ്പോട്ടുൾ * വലിയ കാഴ്ചകളുള്ള കണ്ണാടികൾ ഉപയോഗിച്ച് കുറക്കാം.<br /> * വശങ്ങളിൽ ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്ന കണ്ണാടികൾക്ക് പുറമെ കാറുകളുടെ പ്രത്യേക ഭാഗത്തെ, അതായത് അത്തരം ബ്ലൈന്റ് സ്പോട്ടുകളെ കാണാൻ സാധിക്കുന്ന ചെറിയ കണ്ണാടികൾ വശങ്ങളുടെ കണ്ണാടികൾക്ക് മീതെ ഘടിപ്പിക്കുന്നതിലൂടെ ഇല്ലാതാക്കാം.<ref name="Platzer">{{Cite journal|url=http://papers.sae.org/950601/|title=The Geometry of Automotive Rearview Mirrors - Why Blind Zones Exist and Strategies to Overcome Them {{ndash}} SAE Technical Paper 950601|last=Platzer|first=George|date=February 1, 1995|publisher=[[Society of Automotive Engineers]]|accessdate=August 9, 2013|doi=10.4271/950601|location=Detroit, Michigan}}</ref><ref name="eliminate"/><ref name="Jensen"/><ref name="Quiroga">{{Cite journal|url=http://www.caranddriver.com/features/how-to-adjust-your-mirrors-to-avoid-blind-spots|title=How to Adjust Your Mirrors to Avoid Blind Spots|last=Quiroga|first=Tony|last2=Philpot|first2=Chris, Illustrator|date=March 2010|journal=[[Car and Driver]]|accessdate=August 9, 2013}}</ref><br /> * തല പുറത്തേക്കിട്ട് നീരീക്ഷിക്കാം. ഉയർന്ന സീറ്റിംഗ് പോയന്റുള്ള വാഹനങ്ങളുടെ വശങ്ങൾ, മുൻവശം, എന്നിവ കാണാനാകില്ല. ഇതും ബ്ലൈന്റ് സ്പോട്ട് എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. === ഫോർവാർഡ് വിസിബിലിറ്റി === ഡ്രൈവറിന് മുൻപിലായുള്ള തിരശ്ചീനമായ സമതലത്തിലൂടെയുള്ള കാണാൻ കഴിയാത്ത കാഴ്ചയെയാണ് ഡയഗ്രാം സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. ഇത്തരത്തിലൂള്ള ഫ്രണ്ട് എന്റ് ബ്ലൈന്റ് സ്പോട്ടുകൾ  വൃത്താകൃതിയിലുള്ള വളവുകൾ തിരിയുക, ഇന്റർസെക്ഷൻ, റോഡ് മുറിച്ച് കടക്കുക ട്രാഫിക്ക് സാഹചര്യങ്ങളിൽ ,  പ്രശ്നങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുന്നു. താഴെ പറയുന്ന രൂപ കൽപ്പനയിലുള്ള പ്രശ്നങ്ങളാണ് ഫ്രണ്ട് എന്റ് ബ്ലൈന്റ് സ്പോട്ടുകളെ സ്വാധീനിക്കുന്നു. <br /> * പില്ലറും ഡ്രൈവറും തമ്മിലുള്ള അകലം * പില്ലറുകൾ കട്ടി<br /> * ലംബമായ സമതല കോണളവിൽ വശത്തേക്കുള്ള പില്ലറിന്റെ കോൺ.<br /> * ലംബമായ സമതല കോണളവിൽ മുൻവശത്തുള്ള പില്ലറിന്റെ കോൺ * പില്ലറിന്റെ നേരേയുള്ള അല്ലെങ്കിൽ ആർക്ക് രൂപത്തിലലുള്ള രൂപകൽപ്പന<br /> * വിൻഡ് ഷീൽഡിന്റെ കോൺ<br /> * ഡാഷ്ബോർഡിനനുസരിച്ച് ഡ്രൈവറിന്റെ ഉയരം<br /> * എതിർവശത്തുള്ള കാറിന്റെ വേഗത<br /> [[പ്രമാണം:Automobile_A-pillar_bar_blind_spots.PNG|വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|200x200ബിന്ദു|40° ഡിഗ്രി കോണുള്ള എ-പില്ലർ ബ്ലൈന്റ് സ്പോട്ട്]] ==ട്രാമുകളും ട്രെയിനുകളും== ട്രാമുകൾക്കും ട്രെയിനുകൾക്കും ചുറ്റും ബ്ലൈൻഡ് സ്പോട്ടുകൾ നിലവിലുണ്ട് (ഗുഡ്സ് വാഗണുകളുള്ള ലോക്കോമോട്ടീവുകൾ കൂടാതെ/അല്ലെങ്കിൽ പാസഞ്ചർ വണ്ടികളും കൂടെ ഒന്നിലധികം യൂണിറ്റുകൾ).<ref>{{cite journal|last1=Banerjee|first1=Subharthi|last2=Santos|first2=Jose|last3=Hempel|first3=Michael|last4=Ghasemzadeh|first4=Pejman|last5=Sharif|first5=Hamid|date= 2019-08-14|title=A Novel Method of Near-Miss Event Detection with Software Defined RADAR in Improving Railyard Safety|language=en|journal=Safety|volume=5|issue=3|pages=55|doi=10.3390/safety5030055|issn=2313-576X|doi-access=free}}</ref><ref>{{cite web|title=Long-Range Digital and Blind-Spot Visibility|url=https://www.avantetech.com/products/rail-cargo-security/positive-train-control-with-visual-and-digital-visibility-of-rail-switch-position-rail-gauge-integrity-and-obstruction-long-range-visibility-and-around-the-blind-spots/|language=en|publisher=Avante International Technology, Inc.|accessdate= 2022-01-14}}</ref><ref>{{cite web|title=AVANTE Grade Crossing Visibility and Blind Spot Visibility Systems|url=https://www.avantetech.com/avante-grade-crossing-visibility-and-blind-spot-visibility-systems/|language=en|publisher=Avante International Technology, Inc.|accessdate= 2022-01-14}}</ref> == അവലംബം == {{reflist|2}} == അധിക ലിങ്കുകൾ == * {{Cite web|url=http://www.cs.wisc.edu/~gdguo/driving/BlindSpot.htm|title=How To Eliminate The Dreaded "Blind Spot"|access-date=August 9, 2013|archive-date=2007-06-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20070602044822/http://www.cs.wisc.edu/~gdguo/driving/BlindSpot.htm|url-status=dead}} * [http://www.workzonesafety.org/runover_backover/know_the_blind_spots_poster Know the Blind Spots Poster] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140309202431/http://www.workzonesafety.org/runover_backover/know_the_blind_spots_poster |date=2014-03-09 }} NIOSH * {{Cite web|url=http://www.cartalk.com/sites/default/files/features/mirrors/CarTalkMirrors.pdf|title=A Great New Way to Set Your Side View Mirrors|access-date=August 9, 2013|last=Magliozzi|first=Tom|authorlink=Tom Magliozzi|last2=Magliozzi|first2=Ray|authorlink2=Ray Magliozzi|publisher=[[Car Talk]]}} * {{Cite journal|url=http://www.caranddriver.com/features/how-to-adjust-your-mirrors-to-avoid-blind-spots|title=How to Adjust Your Mirrors to Avoid Blind Spots|last=Quiroga|first=Tony|last2=Philpot|first2=Chris, Illustrator|date=March 2010|journal=[[Car and Driver]]|accessdate=August 9, 2013}} * {{Cite web|url=https://www.cdc.gov/niosh/topics/highwayworkzones/BAD/imagelookup.html|title=Construction Equipment Blind Areas|access-date=August 9, 2013|website=Highway Work Zone Safety|publisher=[[National Institute for Occupational Safety and Health]]}} 9ynzezvmt62gfbr7mlpaapk88ocb0cb 0 440665 4666580 4665607 2026-09-13T06:27:23Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 2 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4666580 wikitext text/x-wiki {{short description|ഇന്ത്യൻ കന്നഡ ഭാഷാ ടെലിവിഷൻ ചാനൽ}} {{Infobox television channel | name = സ്റ്റാർ സുവർണ | logo = [[file:Star Suvarna logo 2023.png|centre|210px]] | logo_caption = 2023 മുതൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന ലോഗോ | launch_date = {{Start date and age|df=y|2007|06|17}} | closed_date = | picture_format = 1080i എച്ച്.ഡി.ടി.വി.<br />(എസ്.ഡി.ടി.വി. ഫീഡിനായി 576i-ലേക്ക് ഡൗൺസ്കെയിൽ ചെയ്യുന്നു) | network = [[ജിയോസ്റ്റാർ]] | owner = [[ജിയോസ്റ്റാർ]] | key_people = | type = ടെലിവിഷൻ ചാനൽ | country = ഇന്ത്യ | language = [[കന്നഡ]] | area = ഇന്ത്യ | affiliates = | headquarters = [[ബെംഗളൂരു]], കർണാടക, ഇന്ത്യ | sister_channels = സ്റ്റാർ സുവർണ പ്ലസ്<br />ജിയോസ്റ്റാർ ചാനലുകൾ | former_names = ഏഷ്യാനെറ്റ് സുവർണ (2007–2016) | website = ജിയോഹോട്ട്സ്റ്റാറിലെ {{URL|https://www.hotstar.com/channels/star-suvarna|സ്റ്റാർ സുവർണ}} | online_serv_1 = ജിയോഹോട്ട്സ്റ്റാർ | online_chan_1 = (ഇന്ത്യ) }} '''സ്റ്റാർ സുവർണ,''' ''(മുൻപ് ഏഷ്യാനെറ്റ് സുവർണ)'' ഒരു ഇന്ത്യൻ കന്നഡ ഭാഷാ പൊതു വിനോദ പേ ടെലിവിഷൻ ചാനലാണ്. വയാകോം18-ഉം ഡിസ്നി ഇന്ത്യയും തമ്മിലുള്ള സംയുക്ത സംരംഭമായ [[ജിയോസ്റ്റാർ|ജിയോസ്റ്റാറിന്റെ]] ഉടമസ്ഥതയിലാണിത്. പ്രധാനമായും സീരിയലുകൾ, റിയാലിറ്റി ഷോകൾ, കന്നഡ സിനിമകൾ തുടങ്ങിയ പരിപാടികളാണ് ഇത് സംപ്രേഷണം ചെയ്യുന്നത്. ==ചരിത്രം== ഏഷ്യാനെറ്റ് കമ്മ്യൂണിക്കേഷൻസ് ലിമിറ്റഡിന്റെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള ജൂപ്പിറ്റർ എന്റർടൈൻമെന്റ് വെൻച്വർ (JEV) 2007 ജൂൺ 17-ന് ഏഷ്യാനെറ്റ് സുവർണ എന്ന പേരിലാണ് ഈ ചാനൽ ആരംഭിച്ചത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.exchange4media.com/media-tv-news/jevs-suvarna-tv-to-launch-on-june-17tamil-channel-next-26364.html|title=JEV's Suvarna TV to launch on June 17; Tamil channel next |website=Exchange4media|access-date=2019-03-22}}</ref> കന്നഡ ഭാഷാ പരിപാടികൾക്ക് പേരുകേട്ട ചാനലായിരുന്നിട്ടും, 2010-ൽ തുളു ഭാഷാ പരിപാടികൾക്ക് പ്രാധാന്യം നൽകുന്ന ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ ചാനലായിരുന്നു സ്റ്റാർ സുവർണ.<ref>{{Cite web|url=https://www.exchange4media.com/media-tv-news/suvarna-tv-upbeat-about-its-tulu-programming-39705.html|title=Suvarna TV upbeat about its Tulu programming|date=October 11, 2010|website=exchange4media|access-date=2021-02-24}}</ref> 2013-ൽ, സ്റ്റാർ ഇന്ത്യ, ഏഷ്യാനെറ്റ് കമ്മ്യൂണിക്കേഷൻസിന്റെ വാർത്താ ചാനലുകൾ ഒഴികെയുള്ളവയെ അവരുടെ മാതൃ കമ്പനിയിൽ നിന്ന് ഏറ്റെടുത്തു.<ref>{{Cite web|url=https://www.medianama.com/2014/03/223-star-india-asianet/|title=STAR India acquires 100% Stake In Asianet Communications|date=13 March 2014|publisher=Medianama|access-date=18 October 2019}}</ref> സുവർണ പ്ലസ് 2013 ഓഗസ്റ്റ് 14-ന് ആരംഭിച്ചു.<ref>{{Cite web |last=Chandran |first=Anushree |date=2013-07-23 |title=A new star in the southern skies |url=https://www.financialexpress.com/archive/a-new-star-in-the-southern-skies/1145414/ |website=The Financial Express}}</ref> 2016 ജൂലൈ 25-ന്, ഈ ചാനലിനെയും അതിന്റെ സഹോദര ചാനലായ സുവർണ പ്ലസിനെയും യഥാക്രമം സ്റ്റാർ സുവർണ, സ്റ്റാർ സുവർണ പ്ലസ് എന്ന് പുനർനാമകരണം ചെയ്തു.<ref>{{Cite web|url=http://www.indiantelevision.com/television/tv-channels/regional/star-india-rebrands-suvarna-channels-revamps-programming-lineup-160720|title=Star India rebrands Suvarna channels, revamps programming lineup|date=20 July 2016|website=Indian Television}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.startv.com/newsroom/suvarna-is-now-bigger-with-star-suvarna/|title=Suvarna is now bigger with 'Star Suvarna'|website=Star TV}}</ref> സ്റ്റാർ സുവർണ, എച്ച്ഡി ദൃശ്യങ്ങളും ഡോൾബി ഡിജിറ്റൽ പ്ലസ് 5.1 സൗണ്ട് ക്വാളിറ്റിയുമുള്ള സ്വന്തം ഹൈ-ഡെഫനിഷൻ സിമുൽകാസ്റ്റ് 2017 ജൂലൈ 15-ന് ആരംഭിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=http://cablequest.org/index.php/news/national-news/item/10658-star-suvarna-hd-launched-on-tata-sky|title=Star Suvarna HD launched on Tata Sky|website=CableQuest Magazine|language=en-gb|access-date=2019-03-24|archive-date=2017-07-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20170718174814/http://cablequest.org/index.php/news/national-news/item/10658-star-suvarna-hd-launched-on-tata-sky|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite press release |title=Star Suvarna HD Launch |date=2017-07-15 |publisher=Star India |url=https://www.disneystar.com/newsroom/star-suvarna-hd-launch/}}</ref> ==സഹോദര ചാനൽ== ===സ്റ്റാർ സുവർണ പ്ലസ്=== '''സ്റ്റാർ സുവർണ പ്ലസ്''' ഒരു ഇന്ത്യൻ കന്നഡ ഭാഷാ ചലച്ചിത്ര ചാനലാണ്. വയാകോം18-ഉം ഡിസ്നി ഇന്ത്യയും തമ്മിലുള്ള സംയുക്ത സംരംഭമായ ജിയോസ്റ്റാറിന്റെ ഉടമസ്ഥതയിലാണിത്. 2013 ഓഗസ്റ്റ് 14-ന് ഏഷ്യാനെറ്റ് സുവർണ പ്ലസ് എന്ന പേരിൽ ഇത് ആരംഭിച്ചു. 2017 ജൂലൈ 25-ന് ഇത് സ്റ്റാർ സുവർണ പ്ലസ് എന്ന് പുനർനാമകരണം ചെയ്യപ്പെട്ടു.<ref>{{Cite web |title=Rishab Shetty-starrer Kantara To Air On Star Suvarna Plus On This Date |url=https://www.news18.com/movies/rishab-shetty-starrer-kantara-to-air-on-star-suvarna-plus-on-this-date-8634719.html |access-date=2025-02-06 |website=News18 |language=en}}</ref> ==നിലവിൽ സംപ്രേഷണം ചെയ്യുന്നവ== ===പരമ്പരകൾ=== {| class="wikitable sortable" ! ആരംഭിച്ച തീയതി !! പേര് !! അവലംബം !! അവലംബം |- | 13 നവംബർ 2023 | ''ഗൗരി ശങ്കര'' | ഹിന്ദി ടിവി പരമ്പര ''മൻ കീ ആവാസ് പ്രതിഗ്യ'' |<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/kannada/new-daily-soap-gauri-shankara-to-premiere-on-november-13/articleshow/105146251.cms|title=New Daily Soap 'Gauri Shankara' To Premiere On November 13|work=The Times Of India}}</ref> |- | 16 മെയ് 2023 | ''നീനാദേനാ'' | ബംഗാളി ടിവി പരമ്പര ''ഖേലാഘോർ'' |<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/kannada/neenadena-to-premiere-today-heres-all-you-need-to-know-about-the-show/articleshow/100265956.cms|title='Neenadena' To Premiere Today; Here's All You Need To Know About The Show|work=The Times Of India}}</ref> |- | 21 ജൂലൈ 2025 | ''വാസുദേവ കുടുംബ'' | തമിഴ് ടിവി പരമ്പര ''മഹാനദി'' |<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/kannada/devotional-show-udho-udho-shri-renuka-yellamma-successfully-completes-100-episodes-team-celebrates-the-milestone/articleshow/100299703.cms|title=Devotional Show Udho Udho Shri Renuka Yellamma Successfully Completes 100 Episodes; Team Celebrates The Milestone|work=The Times Of India}}</ref> |- |- | 26 ഏപ്രിൽ 2025 | ''സ്നേഹദ കടലലി'' | മലയാളം ടിവി പരമ്പര ''സ്നേഹക്കൂട്ട്'' |<ref>{{cite web|url=https://kannada.asianetnews.com/tv-talk/new-serial-janaki-samsara-starts-in-star-suvarna-on-monday-06-may-2024-srb-scv0c6|title=സ്റ്റാർ സുവർണದಲ್ಲಿ 'ಜಾನಕಿ ಸಂಸಾರ' ಶುರುವಾಗಲಿದೆ; ತುಂಬು ಪ್ರೀತಿಯ ಸ್ವಾದವನ್ನು ಹೊತ್ತು ಬರ್ತಿದೆ !|work=Asianet News}}</ref> |- | 2 ഒക്ടോബർ 2023 | ''അവനു മത്തെ ശ്രാവണി'' | |<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/kannada/new-daily-soap-avanu-mathe-shravani-to-premiere-today/articleshow/104105306.cms|title=New Daily Soap Avanu Mathe Shravani To Premiere Today|work=The Times Of India}}</ref> |- | 1 ജൂലൈ 2024 | ''ശ്രീ ദേവി മഹാത്മേ'' | |<ref>{{cite web|url=https://kannada.news18.com/news/entertainment/star-suvarna-sridevi-mahatme-latest-updates-rvj-pvn-1759787.html|title=Kannada Serial: ಸ್ಟಾರ್ ಸುವರ್ಣದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀದೇವಿ ಮಹಾತ್ಮೆ; ಇಂದಿನಿಂದ ರಾತ್ರಿ 7ಕ್ಕೆ ಶಿವನ ಸತಿ ಪಾರ್ವತಿಯ ಕಥೆ ಪ್ರಸಾರ ಶುರು!|work=News18}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- | 4 ഓഗസ്റ്റ് 2025 | ''നീ ഇരലു ജോതെയാലി'' |തമിഴ് ടിവി പരമ്പര ''ദൈവമകൾ'' |<ref>{{cite web|url=https://kannada.asianetnews.com/tv-talk/new-serial-janaki-samsara-starts-in-star-suvarna-on-monday-06-may-2024-srb-scv0c6|title=ಸ್ಟಾರ್ ಸುವರ್ಣದಲ್ಲಿ 'ಜಾನಕಿ ಸಂಸಾರ' ಶುರುವಾಗಲಿದೆ; ತುಂಬು ಪ್ರೀತಿಯ ಸ್ವಾದವನ್ನು ಹೊತ್ತು ಬರ್ತಿದೆ !|work=Asianet News}}</ref> |- |} ==മുൻപ് സംപ്രേഷണം ചെയ്തിരുന്നവ== ===പരമ്പരകൾ=== {|class="wikitable sortable" !ആരംഭിച്ച തീയതി !പരമ്പര !അവസാനിച്ച തീയതി !അവലംബം |- |9 ജൂൺ 2008 |''ശിവലീലാമൃത''<ref>{{Cite web|url=https://www.exchange4media.com/media-tv-news/suvarna-to-air-kannada-televisions-first-mythologicalshivaleelamrutha-31125.html|title=Suvarna to air Kannada television's first mythological, 'Shivaleelamrutha'|date=2008-05-30|website=exchange4media|access-date=2021-09-11}}</ref> |14 ഓഗസ്റ്റ് 2009 | |- |24 ഓഗസ്റ്റ് 2009 |''പാരിജാത'' <ref>{{Cite web|url=https://bangaloremirror.indiatimes.com/entertainment/south-masala/parijata-runs-backwards/articleshow/22065976.cms|title=Parijata runs backwards|date=2009-08-16|website=bangloremirror.indiatimes.com|access-date=2021-09-11}}</ref> |11 ഡിസംബർ 2009 | |- |16 നവംബർ 2009 |''ഇദ്രെ ഇരബേകു നിനഹംഗ''<ref>{{Cite web|url=http://sandalwoodnews.blogspot.com/2009/11/socio-political-series-idhre-irabeku.html?m=1|title=Socio Political series- 'Idhre Irabeku Ninhange|date=2009-11-06|website=sandalwood. blogspot.com|access-date=2021-09-11}}</ref> |14 മെയ് 2010 | |- |2 ഓഗസ്റ്റ് 2010 |''എല്ലരന്തല്ല നമ്മ രാജി''<ref>{{Cite web|url=https://www.adgully.com/ellaranthalla-namma-raaji-is-the-new-fiction-at-suvarna-43912.html|title=Ellaranthalla Namma Raaji is the new fiction at Suvarna|date=2010-07-30|website=Adgully|access-date=2021-09-11}}</ref> |15 ഒക്ടോബർ 2010 | |- |18 ഒക്ടോബർ 2010 |''ബീഡിഗെ ബിദ്ദവരു''<ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/2010/oct/16/beedige-biddavaru-on-suvarna-195613.html|title=Beedige Biddavaru on Suvarna|date=2010-10-16|website=New Indian Express|access-date=2021-09-11}}</ref> |10 ഡിസംബർ 2010 | |- |13 ഡിസംബർ 2010 |''ബൊംബെയാടവയ്യ''<ref>{{Cite web|url=https://www.indiantvinfo.com/bombeyatavayya-mega-serial-on-suvarna-tv/|title=Bombeyatavayya New Mega Serial on Suvarna TV from 13 Dec|website=Indiatvinfo|access-date=2021-09-11}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |29 ഏപ്രിൽ 2011 | |- |16 ഏപ്രിൽ 2012 |''ചുക്കി''<ref>{{Cite web|url=https://www.indiantvinfo.com/suvarna-serial-chukki/|title=Chukki – New Fiction Show Of Suvarna Starting From 16th April|date=2012-04-11|website=Indiatvinfo|access-date=2021-09-12|archive-date=2021-09-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20210912070517/https://www.indiantvinfo.com/suvarna-serial-chukki/|url-status=dead}}</ref> |7 ഡിസംബർ 2013 | |- |30 ജൂലൈ 2012 |''ആകാശദീപ''<ref>{{Cite web|url=https://www.indiantvinfo.com/akashadeepa-kannada-serial/|title=Akashadeepa, Keladi Chennamma, Bhagyavantharu – Suvarna Launches 3 Mega Fiction Shows|website=Indiatvinfo|access-date=2021-09-12|archive-date=2021-09-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20210912070516/https://www.indiantvinfo.com/akashadeepa-kannada-serial/|url-status=dead}}</ref> |21 ജൂൺ 2014 |ഹിന്ദി ടിവി പരമ്പര ''ദിയാ ഓർ ബാത്തി ഹം'' |- |25 ജൂലൈ 2016 |''ഹര ഹര മഹാദേവ''<ref>{{Cite web |url=http://www.kannadatvshows.com/hara-hara-mahadeva-cast/ |title=Sangeetha Sringeri in Hara Hara Mahadeva |access-date=2025-08-31 |archive-date=2023-10-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231030024217/http://www.kannadatvshows.com/hara-hara-mahadeva-cast/ |url-status=dead }}</ref> |21 മാർച്ച് 2018 |ഹിന്ദി ടിവി പരമ്പര ''ദേവോം കേ ദേവ്...മഹാദേവ്'' |- |22 ജനുവരി 2018 |''മുദ്ദുലക്ഷ്മി'' |25 ഓഗസ്റ്റ് 2023 |മലയാളം ടിവി പരമ്പര ''കറുത്തമുത്ത്'' |- |''30 ജൂലൈ 2018'' |''സർവ്വമംഗള മാംഗല്യേ'' |3 ഏപ്രിൽ 2020 |ഹിന്ദി ടിവി പരമ്പര ''തൂ സൂരജ് മേം സാംഝ്, പിയാജി'' |- | ''04 മാർച്ച് 2024'' | ''ലക്ഷ്മി ടിഫിൻ റൂം''<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/kannada/new-daily-soap-lakshmi-tiffin-room-promises-a-gripping-tale-of-dreams-and-determination/articleshow/108206089.cms|title=New Daily Soap 'Lakshmi Tiffin Room' Promises A Gripping Tale Of Dreams And Determination|work=The Times Of India}}</ref> | ''29 മാർച്ച് 2024'' | ഹിന്ദി ടിവി പരമ്പര ''ദിയാ ഓർ ബാത്തി ഹം'' |- | ''28 ഓഗസ്റ്റ് 2023'' | ''കാവേരി കന്നഡ മീഡിയം''<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/kannada/new-daily-soap-kaveri-kannada-medium-to-premiere-today-heres-all-you-need-to-know-about-the-show/articleshow/103122083.cms|title=New Daily Soap 'Kaveri Kannada Medium' To Premiere Today; Here's All You Need To Know About The Show|work=The Times Of India}}</ref> | ''02 മാർച്ച് 2025'' | ബംഗാളി ടിവി പരമ്പര ''ബംഗ്ലാ മീഡിയം'' | |- | 2 ഓഗസ്റ്റ് 2025 | ''ശാരദെ'' | ''17 മാർച്ച് 2025'' |തമിഴ് പരമ്പര ചെല്ലമ്മ<ref>{{cite web|url=https://kannada.asianetnews.com/tv-talk/new-serial-janaki-samsara-starts-in-star-suvarna-on-monday-06-may-2024-srb-scv0c6|title=സ്റ്റാർ സുവർണದಲ್ಲಿ 'ಜಾನಕಿ ಸಂಸಾರ' ಶುರುವಾಗಲಿದೆ; ತುಂಬು ಪ್ರೀತಿಯ ಸ್ವಾದವನ್ನು ಹೊತ್ತು ಬರ್ತಿದೆ !|work=Asianet News}}</ref> | |- | 23 ജനുവരി 2023 | ''ഉധോ ഉധോ ശ്രീ രേണുക യെല്ലമ്മ'' |26 ജൂലൈ 2025 |<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/kannada/devotional-show-udho-udho-shri-renuka-yellamma-successfully-completes-100-episodes-team-celebrates-the-milestone/articleshow/100299703.cms|title=Devotional Show Udho Udho Shri Renuka Yellamma Successfully Completes 100 Episodes; Team Celebrates The Milestone|work=The Times Of India}}</ref> | | |- |} ===റിയാലിറ്റി ഷോകൾ=== * ''കുക്കു വിത്ത് കിരിക്കു'' * ''ഡാൻസ് ഡാൻസ്'' (സീസൺ 1–2) * ''കന്നഡദ കോട്യാധിപതി'' (സീസൺ 1–3) ==അവലംബം== {{Reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== * [https://www.disneystar.com ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്] * [https://www.hotstar.com/channels/star-suvarna ഓൺലൈൻ പരിപാടികൾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240326151635/https://www.hotstar.com/channels/star-suvarna |date=2024-03-26 }} [[Category:ബെംഗളൂരുവിലെ ടെലിവിഷൻ സ്റ്റേഷനുകൾ]] [[Category:കന്നഡ ഭാഷാ ടെലിവിഷൻ ചാനലുകൾ]] [[Category:ജിയോസ്റ്റാർ]] [[Category:2007-ൽ സ്ഥാപിതമായ ടെലിവിഷൻ ചാനലുകളും സ്റ്റേഷനുകളും]] [[Category:2007-ൽ കർണാടകയിൽ സ്ഥാപിതമായവ]] bo9jwswm82be0f7jxg6iuj92g0da45t 0 442337 4666606 4661386 2026-09-13T09:46:22Z CommonsDelinker 756 [[File:Coat_of_arms_of_Burkina_Faso.svg]] നെ [[File:Coat_of_arms_of_Burkina_Faso_(1984-2025).svg]] കൊണ്ട് നീക്കം ചെയ്യുന്നു. (ചെയ്തത്:[[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] കാരണം: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR4|Criterion 4]] (harmonizing 4666606 wikitext text/x-wiki {{TOC|side=yes}} == അ == <gallery> പ്രമാണം:Coat of arms of Abkhazia.svg|<center>[[അബ്ഖാസിയ]]<nowiki/>യുടെ [[Emblem of Abkhazia|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Albania state emblem.svg|<center>[[അൽബേനിയ]]<nowiki/>യുടെ [[Coat of arms of Albania|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Emblem of Algeria.svg|<center>[[അൽജീരിയ]]<nowiki/>യുടെ [[Emblem of Algeria|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of Andorra.svg|<center>[[അൻഡോറ]]<nowiki/>യുടെ [[Coat of arms of Andorra|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of Argentina.svg|<center>[[അർജന്റീന]]<nowiki/>യുടെ [[Coat of arms of Argentina|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of Armenia.svg|<center>[[അർമേനിയ]]<nowiki/>യുടെ [[Coat of arms of Armenia|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of the Commonwealth of Australia.svg|<center>[[Coat of arms of Australia|ദേശീയ ചിഹ്നം-]] [[Australia]]</center> പ്രമാണം:Austria Bundesadler.svg|<center>[[Coat of arms of Austria|ദേശീയ ചിഹ്നം-]] [[Austria|ആസ്ട്രിയ]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of Azerbaijan.svg|<center>[[അസർബൈജാൻ|അസർബെയ്ജാന്റെ]] [[Coat of arms of Azerbaijan|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Emblem of Angola.svg|<center>[[Coat of arms of Angola|ദേശീയ ചിഹ്നം-]] [[Angola|അങ്കോള]]</center> </gallery> {{TOC|side=yes}} == ആ == <gallery> പ്രമാണം:Coat of arms of Antigua and Barbuda.svg|<center>[[ആന്റീഗയും ബാർബ്യൂഡയും|ആന്റീഗയും ബാർബ്യൂഡയുടെയും]] [[Coat of arms of Antigua and Barbuda|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> </gallery> {{TOC|side=yes}} == ഇ == <gallery> പ്രമാണം:Coat of arms of East Timor.svg|<center>[[Coat of arms of East Timor|ദേശീയ ചിഹ്നം-]] [[East Timor]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of Ecuador.svg|<center>[[ഇക്വഡോർ|ഇക്വഡോറിന്റെ]] [[Coat of arms of Ecuador|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of El Salvador.svg|<center>[[Coat of arms of El Salvador|ദേശീയ ചിഹ്നം-]] [[El Salvador]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of Equatorial Guinea.svg|<center>[[ഇക്വറ്റോറിയൽ ഗിനി]]<nowiki/>യുടെ [[Coat of arms of Equatorial Guinea|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of Eritrea (or-argent-azur).svg|<center>[[Emblem of Eritrea|ദേശീയ ചിഹ്നം-]] [[Eritrea]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of Estonia.svg|<center>[[Coat of arms of Estonia|ദേശീയ ചിഹ്നം-]] [[Estonia]]</center> പ്രമാണം:Emblem of Ethiopia.svg|<center>[[ഇത്യോപ്യ]]<nowiki/>യുടെ [[Coat of arms of Ethiopia|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> </gallery><gallery> പ്രമാണം:Emblem of India.svg|<center>[[ഇന്ത്യ]]<nowiki/>യുടെ [[Emblem of India|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:National emblem of Indonesia Garuda Pancasila.svg|<center>[[ഇന്തോനേഷ്യ]]<nowiki/>യുടെ [[Coat of arms of Indonesia|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Emblem of Iran.svg|<center>[[ഇറാൻ|ഇറാന്റെ]] [[Coat of arms of Iran|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of Iraq.svg|<center>[[ഇറാഖ്|ഇറാഖിന്റെ]] [[Coat of arms of Iraq|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of Israel.svg|<center>[[ഇസ്രയേൽ|ഇസ്രയേലിന്റെ]] [[Emblem of Israel|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Emblem of Italy.svg|<center>[[ഇറ്റലി]]<nowiki/>യുടെ [[Coat of arms of Italy|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> </gallery> {{TOC|side=yes}} == ഈ == <gallery> പ്രമാണം:Coat of arms of Egypt (Official).svg|<center>[[ഈജിപ്റ്റ്‌|ഈജിപ്റ്റിന്റെ]] [[Coat of arms of Egypt|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> </gallery> == ഉ == <gallery> File:Coat of arms of Uganda.svg|<center>[[Coat of arms of Uganda|ദേശീയ ചിഹ്നം-]] [[Uganda]]</center> File:Lesser Coat of Arms of Ukraine.svg|<center>[[Coat of arms of Ukraine|ദേശീയ ചിഹ്നം-]] [[Ukraine]]</center> File:Coat of arms of the United Arab Emirates.svg|<center>[[Coat of arms of the United Arab Emirates|Coat of arms of the]] [[United Arab Emirates]]</center> File:Royal Coat of Arms of the United Kingdom.svg|[[Coat of arms of the United Kingdom|Coat of arms of the]] [[United Kingdom]], for use in England, Wales and Northern Ireland File:Coat of arms of the United Kingdom in Scotland.svg|[[Gallery of coats of arms of the United Kingdom and dependencies|Coat of arms of the]] [[United Kingdom]], for use in [[Scotland]] File:Great Seal of the United States (obverse).svg|<center>[[Great Seal of the United States|Great Seal of the]] United States (obverse)</center> File:US Great Seal Reverse.svg|<center>[[Great Seal of the United States|Great Seal of the]] United States (reverse)</center> File:Coat of arms of Uruguay.svg|<center>[[Coat of arms of Uruguay|ദേശീയ ചിഹ്നം-]] [[Uruguay]]</center> File:Emblem of Uzbekistan.svg|<center>[[Emblem of Uzbekistan|ദേശീയ ചിഹ്നം-]] [[Uzbekistan]]</center> </gallery> {{TOC|side=yes}} == ഊ == == എ == == ഏ == == ഐ == <gallery> പ്രമാണം:Coat of arms of Iceland.svg|<center>[[ഐസ്‌ലാന്റ്|ഐസ്‌ലാന്റ്റിന്റെ]] [[Coat of arms of Iceland|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of Ireland.svg|[[അയർലന്റ്|അയർലന്റ്റിന്റെ]] [[Coat of arms of Ireland|ദേശീയ ചിഹ്നം]] </gallery> {{TOC|side=yes}} == ഒ == <gallery> File:Coat of arms of Oman.svg|<center>[[National Emblem of Oman|National ദേശീയ ചിഹ്നം-]] [[Oman]]</center> </gallery> {{TOC|side=yes}} == ഓ == == ഔ == == ക == <gallery> പ്രമാണം:Emblem of Kazakhstan.svg|<center>[[Kazakhstan|കസഖ്സ്ഥാ]]<nowiki/>ന്റെ [[Coat of arms of Kazakhstan|ദേശീയ ചിഹ്നം]] </center> പ്രമാണം:Coat of arms of Kiribati.svg|<center>[[കിരീബാസ്|കിരീബാസി]]<nowiki/>ന്റെ [[Coat of arms of Kiribati|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Emblem of Kyrgyzstan.svg|<center>[[കിർഗിസ്ഥാൻ|കിർഗിസ്ഥാനിന്റെ]] [[Coat of arms of Kyrgyzstan|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Emblem of Kuwait.svg|<center>[[കുവൈറ്റ്|കുവൈറ്റിന്റെ]] [[Emblem of Kuwait|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of Kenya.svg|<center>[[കെനിയ]]<nowiki/>യുടെ [[Coat of arms of Kenya|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Emblem of North Korea.svg|<center>[[ഉത്തര കൊറിയ]]<nowiki/>യുടെ [[Emblem of North Korea|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Emblem of South Korea.svg|<center>[[ദക്ഷിണ കൊറിയ]]<nowiki/>യുടെ [[Emblem of South Korea|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of Kosovo.svg|<center>[[കൊസോവൊ]]<nowiki/>യുടെ [[Coat of arms of Kosovo|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> </gallery><gallery> പ്രമാണം:Royal arms of Cambodia.svg|<center>[[Royal arms of Cambodia|Royal arms of]] [[Cambodia]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of Cameroon.svg|<center>[[Emblem of Cameroon|ദേശീയ ചിഹ്നം-]] [[Cameroon]]</center> പ്രമാണം:Royal Coat of Arms of Canada.svg|<center>[[Arms of Canada|ദേശീയ ചിഹ്നം-]] [[Canada]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of Cape Verde.svg|<center>[[National Emblem of Cape Verde|National ദേശീയ ചിഹ്നം-]] [[Cape Verde]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of the Central African Republic.svg|<center>[[Emblem of Central African Republic|ദേശീയ ചിഹ്നം-]] [[Central African Republic]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of Chad.svg|<center>[[ഛാഡ്|ഛാഡിന്റെ]] [[Coat of arms of Chad|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of Chile.svg|<center>[[ചിലി]]<nowiki/>യുടെ [[Coat of arms of Chile|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:中華人民共和國國徽.svg|<center>[[ചൈന]]<nowiki/>യുടെ [[Emblem of the People's Republic of China|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Republic of China National Emblem.svg|<center>[[Republic of China|ചൈനീസ് റിപ്പബ്ലിക്കിന്റെ]] [[Emblem of the Republic of China|മുദ്ര]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of Colombia.svg|<center>[[Coat of Arms of Colombia|ദേശീയ ചിഹ്നം-]] [[Colombia]]</center> പ്രമാണം:Seal of the Comoros.svg|<center>[[Seal of the Comoros|Seal of]] the [[Comoros]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of the Democratic Republic of the Congo.svg|<center>[[Coat of arms of the Democratic Republic of the Congo|ദേശീയ ചിഹ്നം-]] the [[Democratic Republic of the Congo]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of the Republic of the Congo.svg|<center>[[Coat of arms of the Republic of the Congo|ദേശീയ ചിഹ്നം-]] the [[Republic of the Congo]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of Costa Rica.svg|<center>[[Coat of arms of Costa Rica|ദേശീയ ചിഹ്നം-]] [[Costa Rica]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of Ivory Coast (2).svg|<center>[[Coat of arms of Côte d'Ivoire|ദേശീയ ചിഹ്നം-]] [[Côte d'Ivoire]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of Croatia.svg|<center>[[Coat of arms of Croatia|ദേശീയ ചിഹ്നം-]] [[Croatia]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of Cuba.svg|<center>[[Coat of arms of Cuba|ദേശീയ ചിഹ്നം-]] [[Cuba]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of the Czech Republic.svg|<center>[[ചെക്ക്‌ റിപ്പബ്ലിക്ക്‌|ചെക്ക്‌ റിപ്പബ്ലിക്കിന്റെ]] [[Coat of arms of the Czech Republic|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> </gallery> {{TOC|side=yes}} == ഖ == <gallery> File:Emblem of Qatar (1976–2022).svg|<center>[[Coat of arms of Qatar|ദേശീയ ചിഹ്നം-]] [[Qatar]]</center> </gallery> {{TOC|side=yes}} == ഗ == <gallery> File:Coat of arms of Gabon.svg|<center>[[Coat of arms of Gabon|ദേശീയ ചിഹ്നം-]] [[Gabon]]</center> File:Coat of arms of The Gambia.svg|<center>[[Coat of arms of the Gambia|ദേശീയ ചിഹ്നം-]] [[The Gambia]]</center> File:Greater coat of arms of Georgia.svg|<center>[[Coat of arms of Georgia (country)|ദേശീയ ചിഹ്നം-]] [[Georgia (country)|Georgia]]</center> File:Coat of arms of Germany.svg|<center>[[Coat of arms of Germany|ദേശീയ ചിഹ്നം-]] [[Germany]]</center> File:Coat of arms of Ghana.svg|<center>[[Coat of arms of Ghana|ദേശീയ ചിഹ്നം-]] [[Ghana]]</center> File:Coat of arms of Greece.svg|<center>[[National emblem of Greece|National ദേശീയ ചിഹ്നം-]] [[Greece]]</center> File:Coat of arms of Grenada.svg|<center>[[Coat of arms of Grenada|ദേശീയ ചിഹ്നം-]] [[Grenada]]</center> File:Coat of arms of Guatemala.svg|<center>[[Coat of arms of Guatemala|ദേശീയ ചിഹ്നം-]] [[Guatemala]]</center> File:Coat of arms of Guinea.svg|<center>[[Coat of arms of Guinea|ദേശീയ ചിഹ്നം-]] [[Guinea]]</center> File:Coat of arms of Guinea-Bissau.svg|<center>[[Coat of arms of Guinea-Bissau|ദേശീയ ചിഹ്നം-]] [[Guinea-Bissau]]</center> File:Coat of arms of Guyana.svg|<center>[[Coat of arms of Guyana|ദേശീയ ചിഹ്നം-]] [[Guyana]]</center> </gallery> {{TOC|side=yes}} == ച == <gallery> പ്രമാണം:Coat of arms of Chile.svg|<center>[[ചിലി]]<nowiki/>യുടെ [[Coat of arms of Chile|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of the Czech Republic.svg|<center>[[ചെക്ക്‌ റിപ്പബ്ലിക്ക്‌|ചെക്ക്‌ റിപ്പബ്ലിക്കിന്റെ]] [[Coat of arms of the Czech Republic|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:中華人民共和國國徽.svg|<center>[[ചൈന]]<nowiki/>യുടെ [[Emblem of the People's Republic of China|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Republic of China National Emblem.svg|<center>[[Republic of China|ചൈനീസ് റിപ്പബ്ലിക്കിന്റെ]] [[Emblem of the Republic of China|മുദ്ര]]</center> </gallery> {{TOC|side=yes}} == ഛ == <gallery> പ്രമാണം:Coat of arms of Chad.svg|<center>[[ഛാഡ്|ഛാഡിന്റെ]] [[Coat of arms of Chad|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> </gallery>{{TOC|side=yes}} == ജ == <gallery> പ്രമാണം:Coat of arms of Jamaica.svg|<center>[[ജമൈക്ക]]<nowiki/>യുടെ [[Coat of arms of Jamaica|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Imperial Seal of Japan.svg|<center>[[ജപ്പാൻ|ജപ്പാന്റെ]] [[Imperial Seal of Japan|രാജകീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of Jordan.svg|<center>[[ജോർദാൻ|ജോർദാന്റെ]] [[Coat of arms of Jordan|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> </gallery><gallery> പ്രമാണം:Emblem of Djibouti.svg|<center>[[ജിബൂട്ടി]]<nowiki/>യുടെ [[Emblem of Djibouti|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> </gallery>{{TOC|side=yes}} == ട == <gallery> പ്രമാണം:Coat of arms of Tanzania.svg|<center>[[ടാൻസാനിയ]]<nowiki/>യുടെ [[Coat of arms of Tanzania|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of Tunisia.svg|<center>[[ടുണീഷ്യ|ടുനീഷ്യ]]<nowiki/>യുടെ [[Coat of arms of Tunisia|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Emblem of Togo.svg|<center>[[ടോഗോ]]<nowiki/>യുടെ [[Emblem of Togo|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of Tonga.svg|<center>[[ടോങ്ക]]<nowiki/>യുടെ [[Coat of arms of Tonga|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of Transnistria.svg|<center>[[ട്രാൻസ്‌നിസ്ട്രിയ]]<nowiki/>യുടെ [[Coat of arms of Transnistria|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of Trinidad and Tobago (2025).svg|<center>[[ട്രിനിഡാഡ് ടൊബാഗോ]]<nowiki/>യുടെ [[Coat of arms of Trinidad and Tobago|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> </gallery> {{TOC|side=yes}} == ഡ == <gallery> പ്രമാണം:National coat of arms of Denmark.svg|<center>[[ഡെന്മാർക്ക്|ഡെന്മാർക്കിന്റെ]] [[Coat of arms of Denmark|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Coat-of-arms-of-Dominica.svg|<center>[[ഡൊമനിക്ക]]<nowiki/>യുടെ [[Coat of arms of Dominica|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of the Dominican Republic.svg|<center>[[ഡൊമനിക്കൻ റിപ്പബ്ലിക്|ഡൊമനിക്കൻ റിപ്പബ്ലികിന്റെ]] [[Coat of arms of the Dominican Republic|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> </gallery> == ത == <gallery> പ്രമാണം:Emblem of Tajikistan.svg|<center>[[താജിക്കിസ്ഥാൻ]]<nowiki/>ന്റെ [[Coat of arms of Tajikistan|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Garuda Emblem of Thailand.svg|<center>[[തായ്‌ലാന്റ്|തായ്‌ലാന്റിന്റെ]] [[Emblem of Thailand|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Emblem of Turkey.svg|<center>[[തുർക്കി]]<nowiki/>യുടെ [[National emblem of Turkey|''De facto'' ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Emblem of Turkmenistan.svg|<center>[[തുർക്‌മെനിസ്ഥാൻ|തുർക്‌മെനിസ്ഥാന്റെ]] [[Coat of arms of Turkmenistan|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of Tuvalu.svg|<center>[[തുവാലു]]<nowiki/>വിന്റെ [[Coat of arms of Tuvalu|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> </gallery> == ന == <gallery> പ്രമാണം:Coat of arms of Namibia.svg|<center>[[നമീബിയ]]<nowiki/>യുടെ [[Coat of arms of Namibia|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of Nicaragua.svg|<center>[[നിക്കരാഗ്വ]]<nowiki/>യുടെ [[Coat of arms of Nicaragua|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Royal Coat of Arms of the Netherlands.svg|<center>[[നെതർലന്റ്സ്|നെതർലന്റ്സിന്റെ]] [[Coat of arms of the Netherlands|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of Nepal.svg|<center>[[നേപ്പാൾ|നേപ്പാളിന്റെ]] [[Emblem of Nepal|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of Niger.svg|<center>[[നൈജർ|നൈജറിന്റെ]] [[Coat of arms of Niger|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of Nigeria.svg|<center>[[നൈജീരിയ]]<nowiki/>യുടെ [[Coat of arms of Nigeria|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of the Turkish Republic of Northern Cyprus.svg|<center>[[നോർതേൺ സൈപ്രസ്|നോർതേൺ സൈപ്രസിന്റെ]] [[Coat of arms of Northern Cyprus|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of Norway.svg|<center>[[നോർവെ]]<nowiki/>യുടെ [[Coat of arms of Norway|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of New Zealand.svg|<center>[[ന്യൂസീലൻഡ്|ന്യൂസീലൻഡിന്റെ]] [[Coat of arms of New Zealand|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> </gallery> {{TOC|side=yes}} == പ == <gallery> പ്രമാണം:Coat of arms of Panama.svg|<center>[[പനാമ]]<nowiki/>യുടെ [[Coat of arms of Panama|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of Paraguay.svg|<center>[[പരഗ്വെ]]<nowiki/>യുടെ [[Coat of arms of Paraguay|ദേശീയ ചിഹ്നം]] (മുൻഭാഗം)</center> പ്രമാണം:Coat of arms of Paraguay (reverse).svg|<center>[[പരഗ്വെ]]<nowiki/>യുടെ [[Coat of arms of Paraguay|ദേശീയ ചിഹ്നം]] (പിൻഭാഗം)</center> പ്രമാണം:Coat of arms of Palestine (alternative).svg|<center>[[പലസ്തീൻ (രാജ്യം)|പലസ്തീനിന്റെ]] [[Coat of arms of Palestine|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of Pakistan.svg|<center>[[പാകിസ്താൻ|പാകിസ്താന്റെ]] [[National Emblem of Pakistan|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:National Emblem of Papua New Guinea.svg|<center>[[പാപുവ ന്യൂ ഗിനിയ]]<nowiki/>യുടെ [[Emblem of Papua New Guinea|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Escudo nacional del Perú.svg|<center>[[പെറു]]<nowiki/>വിന്റെ [[Seal of Peru|(വലിയ) ദേശീയ ചിഹ്നം]]''(Escudo Nacional)''</center> പ്രമാണം:Escudo de armas del Perú.svg|<center>[[പെറു]]<nowiki/>വിന്റെ [[Seal of Peru|(ചെറിയ) ദേശീയ ചിഹ്നം]] ''(Escudo de Armas)''</center> പ്രമാണം:Coat of arms of Portugal.svg|<center>[[പോർച്ചുഗൽ|പോർച്ചുഗലിന്റെ]] [[Coat of arms of Portugal|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Herb Polski.svg|<center>[[പോളണ്ട്|പോളണ്ടിന്റെ]] [[Coat of arms of Poland|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> </gallery> {{TOC|side=yes}} == ഫ == <gallery> പ്രമാണം:Coat of arms of Fiji.svg|<center>[[ഫിജി]]<nowiki/>യുടെ [[Coat of arms of Fiji|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of Finland.svg|<center>[[ഫിൻലാന്റ്|ഫിൻലാന്റിന്റെ]] [[Coat of arms of Finland|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of the Philippines.svg|<center>[[ഫിലിപ്പീൻസ്|ഫിലിപ്പീൻസിന്റെ]] [[Coat of arms of the Philippines|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Armoiries république française.svg|<center>[[ഫ്രാൻസ്|ഫ്രാൻസിന്റെ]] [[Coat of arms of France|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Great Seal of France.svg|<center>[[ഫ്രാൻസ്|ഫ്രാൻസിന്റെ]] [[Great Seal of France|ഗ്രേറ്റ് സീൽ]]</center> </gallery> {{TOC|side=yes}} == ബ == <gallery> പ്രമാണം:Coat of arms of Bahamas.svg|<center>[[ബഹാമാസ്|ബഹാമാസിന്റെ]] [[Coat of arms of the Bahamas|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of Bahrain.svg|<center>[[ബഹ്റൈൻ|ബഹ്റൈനിന്റെ]] [[Emblem of Bahrain|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of Burundi.svg|<center>[[ബറുണ്ടി]]<nowiki/>യുടെ [[Coat of arms of Burundi|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of Barbados (2).svg|<center>[[ബാർബേഡോസ്|ബാർബേഡോസിന്റെ]] [[Coat of arms of Barbados|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of Belarus.svg|<center>[[ബെലാറുസ്|ബെലാറുസിന്റെ]] [[National emblem of Belarus|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Great Coat of Arms of Belgium.svg|<center>[[ബെൽജിയം|ബെൽജിയത്തിന്റെ]] [[Coat of arms of Belgium|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of Belize.svg|<center>[[ബെലീസ്|ബെലീസിന്റെ]] [[Coat of arms of Belize|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of Benin.svg|<center>[[ബെനിൻ|ബെനിന്റെ]] [[Coat of arms of Benin|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of Bolivia.svg|<center>[[ബൊളീവിയ]]<nowiki/>യുടെ [[Coat of arms of Bolivia|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of Bosnia and Herzegovina.svg|<center>[[ബോസ്നിയ ഹെർസെഗോവിന]]<nowiki/>യുടെ [[Coat of arms of Bosnia and Herzegovina|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Arms of Botswana.svg|<center>[[ബോട്സ്വാന]]<nowiki/>യുടെ [[Coat of arms of Botswana|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of Brazil.svg|<center>[[ബ്രസീൽ|ബ്രസീലിന്റെ]] [[Coat of arms of Brazil|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:National Seal of Brazil (color).svg|<center>[[ബ്രസീൽ|ബ്രസീലിന്റെ]] [[National Seal of Brazil|ദേശീയ മുദ്ര]] </center> പ്രമാണം:Coat of arms of Bulgaria.svg|<center>[[ബൾഗേറിയ]]<nowiki/>യുടെ [[Coat of arms of Bulgaria|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of Brunei.svg|<center>[[ബ്രൂണൈ]]<nowiki/>യുടെ [[Crest of Brunei|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of Burkina Faso (1984-2025).svg|<center>[[ബർക്കിനാ ഫാസോ]]<nowiki/>യുടെ [[Coat of arms of Burkina Faso|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of Bangladesh.svg|<center>[[ബംഗ്ലാദേശ്|ബംഗ്ലാദേശിന്റെ]] [[Coat of arms of Bangladesh|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Government Seal of Bangladesh.svg|<center>[[ബംഗ്ലാദേശ്|ബംഗ്ലാദേശിന്റെ]] [[Government Seal of Bangladesh|സർക്കാർ മുദ്ര]]</center> </gallery> {{TOC|side=yes}} == ഭ == <gallery> പ്രമാണം:Emblem of Bhutan.svg|<center>[[ഭൂട്ടാൻ|ഭൂട്ടാനിന്റെ]] [[Emblem of Bhutan|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> </gallery> {{TOC|side=yes}} == മ == <gallery> പ്രമാണം:Coat of arms of Madagascar.svg|<center>[[മഡഗാസ്കർ|മഡഗാസ്കറിന്റെ]] [[Coat of arms of Madagascar|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of Malawi.svg|<center>[[മലാവി]]<nowiki/>യുടെ [[Coat of arms of Malawi|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of Malaysia.svg|<center>[[മലേഷ്യ]]<nowiki/>യുടെ [[Coat of arms of Malaysia|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of Mali.svg|[[മാലി]]<nowiki/>യുടെ [[Emblem of Mali|ദേശീയ ചിഹ്നം]] പ്രമാണം:Emblem of Maldives.svg|[[മാലിദ്വീപ്|മാലിദ്വീപിന്റെ]] [[Emblem of Maldives|ദേശീയ ചിഹ്നം]] പ്രമാണം:Coat of arms of the Republic of Macedonia.svg|[[Republic of Macedonia|മാസിഡോണിയ]]<nowiki/>യുടെ [[Coat of arms of the Republic of Macedonia|ദേശീയചിഹ്നം]] പ്രമാണം:Seal of the Marshall Islands.svg|<center>[[മാർഷൽ ദ്വീപുകൾ|മാർഷൽ ദ്വീപുകളുടെ]] [[Seal of the Marshall Islands|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of Malta.svg|<center>[[മാൾട്ട]]<nowiki/>യുടെ [[Coat of arms of Malta|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of Mexico.svg|<center>[[മെക്സിക്കോ]]<nowiki/>യുടെ [[Coat of arms of Mexico|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of the Federated States of Micronesia.svg|<center>[[Federated States of Micronesia|മൈക്രോനേഷ്യ]]<nowiki/>യുടെ [[Coat of arms of the Federated States of Micronesia|ദേശീയചിഹ്നം]] </center> പ്രമാണം:Coat of arms of Monaco.svg|<center>[[മൊണാക്കോ]]<nowiki/>യുടെ [[Coat of arms of Monaco|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of Moldova.svg|<center>[[മൊൾഡോവ]]<nowiki/>യുടെ [[Coat of arms of Moldova|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of Montenegro.svg|<center>[[മൊണ്ടിനെഗ്രോ]]<nowiki/>യുടെ [[Coat of arms of Montenegro|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Emblem of Mozambique.svg|<center>[[മൊസാംബിക്ക്|മൊസാംബിക്കിന്റെ]] [[Coat of arms of Mozambique|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of Morocco.svg|<center>[[മൊറോക്കൊ]]<nowiki/>യുടെ [[Coat of arms of Morocco|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of Mauritius.svg|<center>[[മൗറീഷ്യസ്|മൗറീഷ്യസിന്റെ]] [[Coat of arms of Mauritius|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Seal of Mauritania.svg|<center>[[മൗറിത്താനിയ]]<nowiki/>യുടെ [[Coat of arms of Mauritania|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Coat of Arms of Mongolia.svg|<center>[[മംഗോളിയ]]<nowiki/>യുടെ [[Coat of arms of Mongolia|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Variant of the State seal of Myanmar (2011-2025).svg|<center>[[മ്യാൻമാർ|മ്യാൻമാറിന്റെ]] [[Coat of arms of Myanmar|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> </gallery> {{TOC|side=yes}} == യ == <gallery> പ്രമാണം:Emblem of Yemen.svg|<center>[[യെമൻ|യെമന്റെ]] [[Coat of arms of Yemen|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> </gallery> {{TOC|side=yes}} == ര == == ല == <gallery> പ്രമാണം:Coat of arms of Luxembourg.svg|<center>[[ലക്സംബർഗ്|ലക്സംബർഗിന്റെ]] [[Coat of arms of Luxembourg|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of Latvia.svg|<center>[[ലാത്വിയ]]<nowiki/>യുടെ [[Coat of arms of Latvia|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Emblem of Laos (1991-2025).svg|<center>[[ലാവോസ്|ലാവോസിന്റെ]] [[Coat of arms of Laos|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Staatswappen-Liechtensteins.svg |<center>[[ലിക്റ്റൻ‌സ്റ്റൈൻ|ലിക്റ്റൻ‌സ്റ്റൈനിന്റെ]] [[Coat of arms of Liechtenstein|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of Lithuania.svg|<center>[[ലിത്വാനിയ]]<nowiki/>യുടെ [[Coat of arms of Lithuania|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of Lebanon.svg|<center>[[ലെബനാൻ]]<nowiki/>ന്റെ [[Coat of arms of Lebanon|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of Lesotho.svg|<center>[[ലെസോത്തോ]]<nowiki/>യുടെ [[Coat of arms of Lesotho|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of Liberia.svg|<center>[[ലൈബീരിയ]]<nowiki/>യുടെ [[Coat of arms of Liberia|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> </gallery> {{TOC|side=yes}} == വ == <gallery> പ്രമാണം:Coat of arms of the Vatican City.svg|<center>[[വത്തിക്കാൻ നഗരം|വത്തിക്കാൻ നഗരത്തിന്റെ]] [[Coat of arms of Vatican City|ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of Vanuatu.svg|<center>[[വാനുവാടു]]<nowiki/>വിന്റെ [[Coat of arms of Vanuatu|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Emblem of Vietnam.svg|<center>[[വിയറ്റ്നാം|വിയറ്റ്നാമിന്റെ]] [[Emblem of Vietnam|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of Venezuela.svg|<center>[[വെനസ്വേല]]<nowiki/>യുടെ [[Coat of arms of Venezuela|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> </gallery> {{TOC|side=yes}} == ശ്രീലങ്കയുടെ ദേശീയ ചിഹ്നം == == ഷ == == സ == <gallery> പ്രമാണം:Coat of arms of the Sahrawi Arab Democratic Republic.svg|<center>[[സഹ്രാവി അറബ് ഡെമോക്രാറ്റിക്ക് റിപ്പബ്ലിക്ക്|സഹ്രാവി അറബ് ഡെമോക്രാറ്റിക്ക് റിപ്പബ്ലിക്കിന്റെ]] [[Coat of arms of the Sahrawi Arab Democratic Republic|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of Saint Kitts and Nevis (variant).svg|<center>[[സെയ്ന്റ് കിറ്റ്സ് നീവസ്|സെയ്ന്റ് കിറ്റ്സ് നീവസിന്റെ]] [[Coat of arms of Saint Kitts and Nevis|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of Saint Lucia.svg|<center>[[സെയ്ന്റ് ലൂസിയ]]<nowiki/>യുടെ [[Coat of arms of Saint Lucia|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of Saint Vincent and the Grenadines.svg|<center>[[സെയ്ന്റ് വിൻസന്റ് ഗ്രനഡീൻസ്|സെയ്ന്റ് വിൻസന്റ് ഗ്രനഡീൻസിന്റെ]] [[Coat of arms of Saint Vincent and the Grenadines|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Public Seal of Samoa.svg|<center>[[സമോവ]]<nowiki/>യുടെ [[Coat of arms of Samoa|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of San Marino.svg|<center>[[സാൻ മരീനോ]]<nowiki/>യുടെ [[Coat of arms of San Marino|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of São Tomé and Príncipe.svg|<center>[[സാവോ ടോം ആൻഡ് പ്രിൻസിപ്പെ]]<nowiki/>യുടെ [[Coat of arms of São Tomé and Príncipe|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Emblem of Saudi Arabia.svg|<center>[[സൗദി അറേബ്യ]]<nowiki/>യുടെ [[Emblem of Saudi Arabia|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of Senegal.svg|<center>[[സെനെഗൽ|സെനെഗലിന്റെ]] [[Coat of arms of Senegal|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of Serbia.svg|<center>[[സെർബിയ]]<nowiki/>യുടെ [[Coat of arms of Serbia|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of Seychelles.svg|<center>[[സെയ്‌ഷെൽസ്|സെയ്‌ഷെൽസിന്റെ]] [[Coat of arms of Seychelles|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of Sierra Leone.svg|<center>[[സീറാ ലിയോൺ|സീറാ ലിയോണിന്റെ]] [[Coat of arms of Sierra Leone|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of Singapore.svg|<center>[[സിംഗപ്പൂർ|സിംഗപ്പൂരിന്റെ]] [[Coat of arms of Singapore|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of Slovakia.svg|<center>[[സ്ലൊവാക്യ]]<nowiki/>യുടെ [[Coat of arms of Slovakia|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of Slovenia.svg|<center>[[സ്ലൊവേനിയ]]<nowiki/>യുടെ [[Coat of arms of Slovenia|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of Solomon Islands.svg|<center>[[സോളമൻ ദ്വീപുകൾ|സോളമൻ ദ്വീപുകളുടെ]] [[Coat of arms of the Solomon Islands|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of Somalia.svg|<center>[[സൊമാലിയ]]<nowiki/>യുടെ [[Coat of arms of Somalia|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Emblem of Somaliland.svg|<center>[[സോമാലിലാന്റ്|സോമാലിലാന്റിന്റെ]] [[National Emblem of Somaliland|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of South Ossetia.svg|<center>[[സൗത്ത് ഒസ്സെഷ്യ]]<nowiki/>യുടെ [[Coats of arms of Ossetia|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of South Sudan.svg|<center>[[Coat of arms of South Sudan|ദേശീയ ചിഹ്നം-]] [[South Sudan]]</center> പ്രമാണം:Escudo de España (colores THV).svg|<center>[[സ്പെയിൻ|സ്പെയിനിന്റെ]] [[Coat of arms of Spain|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of Sri Lanka.svg|<center>[[ശ്രീലങ്ക]]<nowiki/>യുടെ [[Emblem of Sri Lanka|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Emblem of Sudan.svg|<center>[[സുഡാൻ|സുഡാനിന്റെ]] [[Emblem of Sudan|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of Suriname.svg|<center>[[സുരിനാം|സുരിനാമിന്റെ]] [[Coat of arms of Suriname|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of Swaziland.svg|<center>[[സ്വാസിലാന്റ്|സ്വാസിലാന്റിന്റെ]] [[Coat of arms of Swaziland|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Great coat of arms of Sweden.svg|<center>[[സ്വീഡൻ]]<nowiki/>ന്റെ [[Coat of arms of Sweden|(വലിയ) ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of Sweden (shield and chain).svg|<center>[[സ്വീഡൻ]]<nowiki/>ന്റെ [[Coat of arms of Sweden|(ചെറിയ) ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of Switzerland.svg|<center>[[സ്വിറ്റ്സർലാന്റ്|സ്വിറ്റ്സർലാന്റിന്റെ]] [[Coat of arms of Switzerland|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Emblem of Syria (1980–2024).svg|<center>[[സിറിയ]]<nowiki/>യുടെ [[Coat of arms of Syria|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of Zambia.svg|<center>[[സാംബിയ]]<nowiki/>യുടെ [[Coat of arms of Zambia|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of Zimbabwe.svg|<center>[[സിംബാബ്‌വെ]]<nowiki/>യുടെ [[Coat of arms of Zimbabwe|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> </gallery> {{TOC|side=yes}} == ഹ == <gallery> പ്രമാണം:Coat of arms of Haiti.svg|<center>[[ഹെയ്റ്റി]]<nowiki/>യുടെ [[Coat of arms of Haiti|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of Honduras.svg|<center>[[ഹോണ്ടുറാസ്|ഹോണ്ടുറാസിന്റെ]] [[Coat of arms of Honduras|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of Hungary.svg|<center>[[ഹംഗറി]]<nowiki/>യുടെ [[Coat of arms of Hungary|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> </gallery> {{TOC|side=yes}} == റ == <gallery> പ്രമാണം:Coat of Arms of the Russian Federation.svg|<center>[[Russia|റഷ്യ]]<nowiki/>യുടെ [[Coat of arms of Russia|ദേശീയ ചിഹ്നം]] </center> പ്രമാണം:Coat of arms of Rwanda.svg|<center>[[Rwanda|റുവാണ്ട]]<nowiki/>യുടെ [[Coat of arms of Rwanda|ദേശീയ ചിഹ്നം]]</center> പ്രമാണം:Coat of arms of Romania.svg|<center>[[Romania|റൊമാനിയ]]<nowiki/>യുടെ [[Coat of arms of Romania|ദേശീയ ചിഹ്നം]] </center> </gallery> {{TOC|side=yes}} == ഇതും കാണുക == * [[Gallery of coats of arms of dependent territories]] == അവലംബം == {{Reflist}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * [http://www.ngw.nl/ NGW.nl], Heraldry of the world: International Civic Arms (33,000 arms of countries, states etc.) {{National flags}}{{Coat of arms of Africa}} {{Coat of arms of North America}} {{Coat of arms of South America}}{{Coats of arms of Asia}}{{Coats of arms of Europe}} {{Coat of arms of Oceania}} 1uaz5bkx2ptbqefsf8imotkommroru8 0 448035 4666607 3971203 2026-09-13T09:49:11Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4666607 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Henan}} {{Infobox PRC province |ChineseName = 河南省 |Pinyin = Hénán Shěng |EnglishName = ഹെനാൻ പ്രവിശ്യ |Name = ഹെനാൻ |coordinates = {{coord|33.9|N|113.5|E|type:adm1st|format=dms|display=it}} |Abbreviation = HA / HEN / {{lang|zh|{{linktext|豫}}}} |AbbrevPinyin = Yù |ISOAbbrev = HA |Map = Henan in China (+all claims hatched).svg |MapSize = 275px |OriginOfName = {{lang|zh|{{linktext|河}}}} {{lang|zh-Latn|hé}} – [[മഞ്ഞ നദി]]<br/>{{lang|zh|{{linktext|南}}}} {{lang|zh-Latn|nán}} – വടക്ക് <br/>"മഞ്ഞ നദിക്ക് വടക്കുള്ള ദേശം" |AdministrationType = [[Province of China|Province]] |Capital = [[ജെങ്ജോ]] |LargestCity = [[ജെങ്ജോ]] |Secretary = [[Wang Guosheng (politician)|Wang Guosheng]] |Governor = [[Chen Run'er]] |area_footnotes =<ref name=mofcom>{{cite web|title=Doing Business in China – Survey |url=http://english.mofcom.gov.cn/article/zt_business/lanmub/ |publisher=Ministry of Commerce – People's Republic of China |accessdate=5 August 2013 |url-status=dead | archiveurl=https://archive.today/20130805091244/http://english.mofcom.gov.cn/article/zt_business/lanmub/ |archivedate=5 August 2013}}</ref> |Area_km2 = 167000 |AreaRank = 17th | elevation_max_m = 2413.8 |PopYear = 2013 |Pop = 95,324,200 |population_footnotes =<ref name=censuspop>{{cite web|title=百度百科-河南 |url=https://wapbaike.baidu.com/item/%e6%b2%b3%e5%8d%97/132980?adapt=1&fr=aladdin |publisher=National Bureau of Statistics of China |df= }}</ref> |PopRank = 3rd |PopDensityRank = 7th |GDPYear = 2017 |GDP = 4.50 trillion<br/>USD 666.31 billion <ref name="gdp2017">{{cite web|url=http://www.ha.stats.gov.cn/sitesources/hntj/page_pc/bwtt/article84bf775582cc46f58f8f582c0ff3766f.html|title=Statistical Communiqué of Henan on the 2017 National Economic and Social Development / 河南省2017年国民经济和社会发展统计公报|publisher=Statistical Bureau of Henan|language=zh|date=2018-02-27|accessdate=2018-06-22|archive-date=2018-06-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20180622140153/http://www.ha.stats.gov.cn/sitesources/hntj/page_pc/bwtt/article84bf775582cc46f58f8f582c0ff3766f.html|url-status=dead}}</ref> |GDPRank = 5th |GDPperCapita = 47,129<br/>USD 6,980 |GDPperCapitaRank = 19th |HDIYear = 2014 |HDI = 0.727<ref name="2013 report">{{cite web|url=http://www.cn.undp.org/content/dam/china/docs/Publications/UNDP-CH-HD-Publication-NHDR_2013_EN_final.pdf|format=PDF|script-title=zh:《2013中国人类发展报告》|year=2013|publisher=[[United Nations Development Programme]] China|language=zh|access-date=2018-11-06|archive-date=2014-06-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20140611132435/http://www.cn.undp.org/content/dam/china/docs/Publications/UNDP-CH-HD-Publication-NHDR_2013_EN_final.pdf|url-status=dead}}</ref> |HDIRank = 22nd |HDICat = <span style="color:#090;">high</span> |Nationalities = [[Han Chinese|Han]] – 98.8%<br/>[[Hui people|Hui]] – 1% |Dialects = [[Zhongyuan Mandarin]], [[Jin Chinese|Jin]] |Prefectures = 17 |Counties = 159 |Townships = 2,455 |Website = {{url|henan.gov.cn}} }} {{Infobox Chinese |pic = Henan (Chinese characters).svg |piccap = "Henan" in Chinese characters |picupright = 0.4 |c=河南 |l="South of the [[Yellow River|(Yellow) River]]" |p=Hénán |gr=Hernan |bpmf=ㄏㄜˊ&nbsp;&nbsp;&nbsp;ㄋㄢˊ |w=Ho²-nan² |mi={{IPAc-cmn|h|e|2|.|n|an|2}} |suz=Ghôu-nóe |j=Ho⁴-naam⁴ |ci={{IPAc-yue|h|o|4|.|n|aam|4}} |y=Hòh-nàahm |tl=Hô-lâm |psp=Honan}} ചൈനയുടെ മധ്യഭാഗത്തായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പ്രവിശ്യയാണ് '''ഹെനാൻ''' ({{zh|c=河南|labels=no}}). ജൊങ്യുയാൻ (മധ്യസമതലം),ജോങ്ജോ(മധ്യഭൂമി) എന്നും ഹെനാൻ വിളിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്. ഹെനാൻ എന്ന വാക്കിന് 'നദിക്ക് തെക്കുള്ള ദേശം' എന്നാണർഥം. [[ചൈനീസ് സംസ്കാരം|ചൈനീസ് നാഗരികതയുടെ]] ജന്മസ്ഥലമാണ് ഹെനാൻ. 3000 വർഷങ്ങളുടെ രേഖപ്പെടുത്തിയ ചരിത്രമുള്ള ഹെനാൻ എകദേശം 1000 വർഷം മുൻപ് വരെ ചൈനയുടെ സാംസ്കാരിക, സാമ്പത്തിക, രാഷ്ട്രീയ കേന്ദ്രമായിരുന്നു. ഹെനാൻ പ്രവിശ്യ ഒരുപാട് പൈതൃക സ്ഥാനങ്ങളുടെ നാടാണ്. [[ഷാങ് രാജവംശം|ഷാങ് രാജവംശത്തിന്റെ]] തലസ്ഥാന നഗരമായിരുന്ന യിൻ, പ്രസിദ്ധമായ ഷാവോലിൻ ക്ഷേത്രം എന്നിവ ഇതിൽ പ്രമുഖമായവയാണ്. പ്രസിദ്ധമായ എട്ട് പ്രാചീന ചൈനീസ് നാഗരികതാ ആസ്ഥാനങ്ങളിൽ നാലെണ്ണം - ലൂയാങ്, ആന്യാങ്, കായ്ഫെങ്, ജെങ്ജോ എന്നിവ- ഹെനാൻ പ്രവിശ്യയിലാണ്. പ്രവിശ്യയുടെ പേര് മഞ്ഞ നദിക്ക് തെക്കുള്ള ദേശം എന്നാണെങ്കിലും ഹെനാന്റെ കാൽ ഭാഗം പ്രദേശങ്ങൾ മഞ്ഞ നദിക്ക് വടക്കാണ്. 167,000 ചതുരശ്ര കി.മീ വിസ്തീർണമുള്ള ഹെനാൻ പ്രവിശ്യ ഫലഭൂയിഷ്ടമായ ദക്ഷിണ ചൈനാ സമതലത്തിന്റെ സിംഹഭാഗവും കൈയാളുന്നു. ഷാൻഷി, ഹേബെയ്, ഷൻഷി, [[ഷാങ്ഡോങ്]], [[ആൻഹുയി]], ഹുബെയ് എന്നിവയാണ് ഹെനാൻ പ്രവിശ്യയുടെ അയല്പക്കത്തുള്ള മറ്റ് പ്രവിശ്യകൾ. 94 ദശലക്ഷം ജനങ്ങൾ വസിക്കുന്ന ഹെനാൻ, ചൈനയിലെ മൂന്നാമത്തെ ഏറ്റവും ജനസംഖ്യയുള്ള പ്രവിശ്യയാണ്. ഹെനാൻ പ്രവിശ്യ ഒരു സ്വതന്ത്രരാജ്യമായിരുന്നെങ്കിൽ, [[ഈജിപ്ത്]], [[വിയറ്റ്നാം]] എന്നിവയെ കവച്ചുവെച്ച് ലോകത്തെ 14മത്തെ ജനസംഖ്യയുള്ള രാജ്യമാകുമായിരുന്നു. ചൈനയിലെ പ്രവിശ്യകളിലെ അഞ്ചാമത്തെ വലിയ സാമ്പത്തിക ശക്തിയാണ് ഹെനാൻ പ്രവിശ്യ. ഉൾനാടൻ പ്രവിശ്യകളിൽ പ്രഥമസ്ഥാനവും ഹെനാനിനാണ്. എന്നാൽ മറ്റ് കിഴക്കൻ, മധ്യ പ്രവിശ്യകളുമായി തട്ടിച്ചു നോക്കുമ്പോൾ ആളോഹരി വരുമാനം ഹെനാൻ പ്രവിശ്യക്ക് കുറവാണ്. ഹെനാന്റെ സാമ്പത്തിക വളർച്ച അലുമിനിയം, കൽക്കരി, കൃഷി, വിനോദസഞ്ചാരം, ചില്ലറവില്പന എന്നിവയെ കേന്ദ്രീകരിച്ചാണ്. ==ഭൂമിശാസ്ത്രം== [[File:Longmen-grottoes-longmen-mountain-from-a-distance.jpg|right|thumb|ലോങ്മെൻ കൊടുമുടി, ല്യൂയങ്, ഹെനാൻ]] കിഴക്കുള്ള [[സമതലം|സമതലങ്ങൾ]] തൊട്ട് പടിഞ്ഞാറുള്ള [[പർവ്വതം|പർവതങ്ങൾ]] വരെ വളരെ വൈവിധ്യമാർന്ന ഭൂമിശാസ്ത്രമാണ് ഹെനാൻ പ്രവിശ്യക്കുള്ളത്. പ്രവിശ്യയുടെ സിംഹഭാഗവും [[ഉത്തര ചൈനാ സമതലം|ഉത്തര ചൈനാ സമതലത്തിന്റെ]] ഭാഗമാണ്. ജനസാന്ദ്രത കൂടുതലുള്ള ഇവിടം ചൈനയുടെ ബ്രെഡ്‌ബാസ്കറ്റ്‌ എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.ഹെനാൻറെ വടക്ക്പടിഞ്ഞാറേ അതിർത്തിയിൽ തായ്ഹാങ്ങ് പർവതങ്ങൾ നിലകൊള്ളുന്നു. പടിഞ്ഞാറ് ഷിയോങ്ങർ പർവ്വതവും ഫ്യൂണിയൂ പർവ്വതവും വിസ്‌തൃതമായ മലകളുടെയും പീഠഭൂമികളുടെയും ഒരു ശൃംഖലതന്നെ രൂപീകരിക്കുന്നു. ഒരിക്കൽ ഹെനാൻ മുഴുവൻ മൂടിയിരുന്ന സമശീതോഷ്ണ [[ഇലപൊഴിയും കാടുകൾ]] ഇന്ന് ഈ മേഖലയിൽ മാത്രമായി ചുരുങ്ങിപ്പോയിരിക്കുന്നു.പ്രവിശ്യയുടെ കിഴക്കേ അറ്റത്തായി തലസ്ഥാന നഗരമായ ജെങ്ജോയുടെ അരികിലായി പ്രസിദ്ധമായ [[സോങ് കൊടുമുടി|സോങ് കൊടുമുടിയും]] [[ഷാവോലിൻ ക്ഷേത്രം|ഷാവോലിൻ ക്ഷേത്രവും]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. തെക്കേ അറ്റത്ത് ഹെനാൻ പ്രവിശ്യയെ ഹുബെയ് പ്രവിശ്യയിൽ നിന്ന് വേർതിരിച്ചുകൊണ്ട് ഡാബീ പർവ്വതനിര സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. നൻയാങ് തടം ഈ പർവ്വതനിരയാൽ ദക്ഷിണ ചൈനാ സമതലത്തിൽ നിന്ന് വേർതിരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. നൻയാങ് തടവും ദക്ഷിണ ചൈനാ സമതലത്തെപ്പോലെ ഫലഭൂയിഷ്ഠവും ജനസാന്ദ്രത കൂടിയതുമാണ്. ഇവിടം സാംസ്കാരികമായി ഹുബെയ് പ്രവിശ്യയോടാണ് അടുത്ത് നിൽക്കുന്നത്. വടക്കൻ ചൈനയിലെ മറ്റിടങ്ങൾ പോലെ ഹെനാൻ പ്രവിശ്യയിൽ മരുഭൂമിവത്കരണം കുറവാണ്. എങ്കിലും മഞ്ഞ നദിയിലെ മണലിന്റെ ആധിക്യം മൂലം അതിനോട് ചേർന്നുകിടക്കുന്ന നഗരങ്ങളിൽ മണൽക്കാറ്റ് ഉണ്ടാവാറുണ്ട്. 2413.8 മീറ്റർ ഉയരമുള്ള ലാവോയച്ചനാവോ ആണ് ഹെനാനിലെ ഏറ്റവും ഉയരം കൂടിയ സ്ഥലം.<ref>{{Cite web |url=http://dy.163.com/v2/article/detail/CTSRLRBH0524E1T0.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2018-11-07 |archive-date=2018-04-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180408141523/http://dy.163.com/v2/article/detail/CTSRLRBH0524E1T0.html |url-status=dead }}</ref> മഞ്ഞ നദി ഹെനാൻ പ്രവിശ്യയുടെ മധ്യഭാഗത്തൂടെ കടന്നു പോവുന്നു. സൺമെൻക്സിയ റിസർവോയർ വഴി പ്രവിശ്യയുടെ വടക്കുപടിഞ്ഞാറെ ഭാഗത്തുകൂടിയാണ് മഞ്ഞ നദി പ്രവേശിക്കുന്നത്. ല്യൂയാങ് കടക്കുന്നതോടെ നദി പർവതങ്ങൾ വിട്ട് സമതലങ്ങളിൽ എത്തിച്ചേരുന്നു. ലോസ് പീഠഭൂമിയിൽ നിന്ന് മഞ്ഞ നദിയിലേക്കെത്തുന്ന ചെളി-മണൽ നിക്ഷേപങ്ങൾ നദീതടം ഉയർത്തുന്നതു മൂലം മഞ്ഞ നദിയിൽ വെള്ളപ്പൊക്കങ്ങൾ പതിവാണ്. ഈ വെള്ളപ്പൊക്കങ്ങളാണ് ഈ മേഖലയുടെ ആവാസവ്യവസ്ഥക്ക് അടിസ്ഥാനം. അടുത്തകാലത്തായി അണക്കെട്ടുകൾ, തടയണകൾ എന്നിവയുടെ നിർമ്മാണവും ജലസ്രോതസ്സുകളുടെ ശോഷണവും മൂലം വെള്ളപ്പൊക്കങ്ങൾ ഉണ്ടാവാറില്ല. തെക്കൻ ഹെനാനിലുള്ള ഹൂയി നദി പ്രവിശ്യയിലെ മറ്റൊരു പ്രധാന നദിയാണ്. വടക്കും തെക്കുമുള്ള ചൈനീസ് സംസ്കാരത്തെയും കാലാവസ്ഥയെയും വേർതിരിക്കുന്നത് ഹുയി നദിയാണെന്ന് തിരിച്ചറിയപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ആറ് പ്രവിശ്യകളുമായി ഹെനാൻ അതിർത്തി പങ്കിടുന്നു. പടിഞ്ഞാറ് [[ഷാൻഷി|ഷാൻഷി പ്രവിശ്യ]], തെക്ക് [[ഹുബെയ്|ഹുബെയ് പ്രവിശ്യ]], വടക്കു പടിഞ്ഞാറ് [[ഷൻഷി|ഷൻഷി പ്രവിശ്യ]], വടക്കു കിഴക്ക് [[ഹെബെയ്|ഹെബെയ് പ്രവിശ്യ]], വടക്ക് കിഴക്ക് [[ഷാൻഡോങ്]] തെക്ക് കിഴക്ക് [[ആൻഹുയി|അൻഹുയി]] എന്നിവയാണ് ഹെനാൻറെ അതിർത്തികൾ. ==കാലാവസ്ഥ== സമശീതോഷ്ണ കാലാവസ്ഥയാണ് ഹെനാൻ പ്രവിശ്യയിൽ. ആർദ്രമായ ഉപോഷണമേഖലാ കാലാവസ്ഥ [[മഞ്ഞ നദി|മഞ്ഞ നദിയുടെ]] തെക്കും, ആർദ്രമായ ശീതകാലാവസ്ഥ വടക്കും കാണപ്പെടുന്നു. ഇവിടെ വ്യക്തമായ ഋതുക്കൾ അനുഭവപ്പെടുന്നു. പൂർവേഷ്യൻ മൺസൂൺ കാരണം ചൂടുള്ള ആർദ്രമായ വേനൽക്കാലവും സൈബീരിയൻ ചക്രവാതങ്ങൾ മൂലം തണുപ്പും കാറ്റുമുള്ള മഞ്ഞുകാലവും അനുഭവപ്പെടുന്നു. ജനുവരിയിലെ മഞ്ഞുറയുന്ന താപനില മുതൽ ജൂലൈ മാസത്തിലെ 28 ഡിഗ്രി വരെ താപനില വ്യത്യാസപ്പെടുന്നു. വേനൽക്കാലത്താണ് വാർഷിക വർഷപാതത്തിന്റെ സിംഹഭാഗവും ലഭിക്കുന്നത്. ==അവലംബം== {{reflist}} {{Province-level divisions of the People's Republic of China}} [[വർഗ്ഗം:ചൈനയിലെ പ്രവിശ്യകൾ]] g7gmm1vi5ftvoxmgllzy1nozteqw3jc 0 450111 4666602 3917478 2026-09-13T08:36:51Z CommonsDelinker 756 [[File:Seal_Lopburi.png]] നെ [[File:Seal_of_Lopburi_province_(1940).png]] കൊണ്ട് നീക്കം ചെയ്യുന്നു. (ചെയ്തത്:[[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] കാരണം: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR4|Criterion 4]] (harmonizing names of file set) · date 4666602 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Lopburi Province}} {{Infobox settlement | name = Lopburi | native_name = ลพบุรี | native_name_lang = th | settlement_type = [[Provinces of Thailand|Province]] | image_skyline = Lopburi City Gate.jpg | imagesize = 200px | image_caption = Lopburi City Gate, from old to new city | nickname = | motto = | image_flag = | image_seal = Seal of Lopburi province (1940).png | image_map = Thailand Lopburi locator map.svg | mapsize = frameless | map_alt = | map_caption = Map of Thailand highlighting Lop Buri Province | latd = |latm = |lats = |latNS = | longd = |longm = |longs = |longEW = | coordinates_type = | coordinates_footnotes = | subdivision_type = [[List of sovereign states|Country]] | subdivision_name = Thailand | seat_type = Capital | seat = [[Lopburi town|Lopburi]] | leader_party = | leader_title = Governor | leader_name = Phanu Yaemsi (since&nbsp;October 2015) | area_footnotes = | area_total_km2 = 6199.8 | area_rank = [[List of provinces of Thailand by area|Ranked 37th]] | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_footnotes = | population_total = 758,406 | population_as_of = 2014 | population_rank = [[List of provinces of Thailand by population|Ranked 30th]] | population_density_km2 = auto | population_density_rank = [[List of provinces of Thailand by population density|Ranked 38th]] | population_demonym = | population_note = | timezone1 = [[Time in Thailand|ICT]] | utc_offset1 = +7 | demographics_type1 = [[Human Development Index|HDI]] | demographics1_footnotes = <!-- for references: use <ref> tags --> | demographics1_title1 = HDI (2009) | demographics1_info1 = 0.742&nbsp;([[Provinces of Thailand|35th]]) |area_code = 036 |registration_plate = ลพบุรี | iso_code = [[ISO 3166-2:TH|TH-16]] | website = | footnotes = }} [[തായ്‌ലാന്റ്|തായ്‌ലാന്റിലെ]] മധ്യമേഖലയിലെ ഒരു പ്രവിശ്യയാണ് '''ലോപ്ബുരി പ്രവിശ്യ''' (Thai: ลพบุรี, RTGS: Lop Buri,<ref>{{cite journal|journal=Royal Gazette|volume=117|issue=พิเศษ 94 ง|pages=2|script-title=th:ประกาศราชบัณฑิตยสถาน เรื่อง การเขียนชื่อจังหวัด เขต อำเภอ และกิ่งอำเภอ|url=http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2543/E/094/2.PDF|format=PDF|date=14 Sep 2000|language=th|access-date=2018-11-22|archive-date=2012-01-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20120125105537/http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2543/E/094/2.PDF|url-status=dead}}</ref>)ഈ പ്രവിശ്യ 11 ഭരണപരമായ ജില്ലകളായി തിരിച്ചിട്ടുണ്ട്. [[Mueang Lopburi District|മ്യാങ് ലോപ്ബുരി ജില്ലയാണ്]] ഇതിൻറെ തലസ്ഥാനം. 750,000 ലധികം ജനസംഖ്യയുള്ള തായ്‌ലാൻറിന്റെ 37-ാമത്തെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രദേശവും ജനസംഖ്യയിൽ 38-ാം സ്ഥാനവുമാണുള്ളത്. എട്ട് സമീപസ്ഥമായ പ്രവിശ്യകളായ ഫെറ്റ്ച്ചാബുൺ, ചയ്യഫും, നഖോൺ റാറ്റ്ചസിമ, [[സരാബുരി പ്രവിശ്യ|സരാബുരി]]<ref>Saraburi history in Thai language Archived April 9, 2008, at the Wayback Machine.</ref>, ഫ്രനാഖോൺ സി അയുത്തയ, അംഗ് തോങ്, സിങ് ബുരി, നഖോൺ സാവൻ എന്നിവയാണ്. ചരിത്രപരമായി പ്രാധാന്യമുള്ള ഒരു പ്രവിശ്യയാണ് ലോപ്ബുരി. ഇവിടെ നിന്നും പല ചരിത്ര സ്മാരകങ്ങളും, പുരാവസ്തുഗവേഷണങ്ങളും ചരിത്രാതീത വാസസ്ഥലങ്ങൾ എന്നിവ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. കഴിഞ്ഞ കാലത്ത് ലോപ്ബുരി എന്ന പേര് ലാവോ എന്നായിരുന്നു. അവിടെ ഒരു സമ്പൂർണ്ണ രാജവാഴ്ചയായിരുന്നു ഉണ്ടായിരുന്നത്. == ചരിത്രം == ചരിത്രത്തിൽ കൂടുതലും ലാവോ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ലോപ്ബുരി ചരിത്രാതീത കാലം മുതൽ നിലകൊള്ളുന്നു.<ref name=TAT>{{cite web|title=Lopburi|url=https://www.tourismthailand.org/About-Thailand/Destination/Lop-Buri|website=Tourist Authority of Thailand (TAT)|accessdate=21 June 2015}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>[[ദ്വാരാവതി|ദ്വാരാവതി]] കാലഘട്ടത്തിലാണ് (6 മുതൽ 11 വരെ നൂറ്റാണ്ടുകളിൽ) ലാവോ എന്ന പേര് ഉത്ഭവിച്ചത്. നഗരത്തിലെ അതിശയിപ്പിക്കുന്ന പല ക്ഷേത്രങ്ങളും [[ഖമർ സാമ്രാജ്യം|ഖമർ സാമ്രാജ്യത്തിൻറെ]]<ref> Plubins, Rodrigo. "Khmer Empire". Ancient History Encyclopedia. Ancient History Encyclopedia. Retrieved 17 August 2018. </ref> ഭരണകാലത്ത് നിർമ്മിച്ചിരുന്നു. 1115, 1155 എന്നീ വർഷങ്ങളിൽ [[ചൈന]]യിലേക്ക് സ്വതന്ത്രമായി എംബസികൾ അയയ്ക്കുന്നതുവരെ ലോപ്ബുരി ഒരു സമയം സ്വതന്ത്രമായിരുന്നിരിക്കാം. 1289-ൽ [[ചൈന]]യിലേക്ക് മറ്റൊരു എംബസിയെ അയച്ചു. എന്നാൽ പെട്ടെന്നുതന്നെ തായ് രാജ്യമായ [[സുഖോതായ് സാമ്രാജ്യം|സുഖോതൈയുടെയും]] പിന്നീട് [[അയുത്തായ രാജ്യം|അയുത്തയയുടെയും]] ഭാഗമായി. അയുത്തയ കാലഘട്ടത്തിൽ [[Uthong|രാമത്തിബൊഡി 1 രാജാവ്]]<ref> The Royal Institute. List of monarchs Ayutthaya Archived December 3, 2013, at the Wayback Machine.. (in Thai) </ref> [[ഫ്ര Ramesuan (king of Ayutthaya)|രാമേശ്വവനെ]] <ref> Cœdès, George (1968). The Indianized states of Southeast Asia. University of Hawaii Press. ISBN 9780824803681. </ref>(പിൽക്കാല രാജാവ്) ഉപരാജാവ് ആയി ലോപ്ബുരിയിൽ ഭരണം നടത്താൻ അയച്ചു.1665-ൽ മഹാനായ നരയ് [[Lopburi River|ലോപ്പുരി നദിയുടെ]] കിഴക്കൻ തീരത്ത് ഒരു പുതിയ കൊട്ടാരം നിർമ്മിച്ചു. ലോപ്ബുരി രാജ്യത്തിന്റെ രണ്ടാമത്തെ തലസ്ഥാനമാകുകയും അയുത്തയക്ക് ഡച്ച് ഭീഷണി ഉണ്ടാകുകയും ചെയ്തു. നരയ് രാജാവ് അന്തരിച്ചതിനെ തുടർന്ന്, നഗരം ഉപേക്ഷിക്കപ്പെടുകയും നശിപ്പിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. 1856-ൽ ചക്രി രാജവംശത്തിലെ രാജാവായിരുന്ന [[Mongkut|മോങ്കുട്ട്]], നരായിയുടെ കൊട്ടാരം പുതുക്കിപ്പണിയണമെന്ന് ഉത്തരവിട്ടു.1938-ൽ ഫീൽഡ് മാർഷൽ [[Plaek Phibunsongkhram|പ്ലെയ്ക് ഫിബൻസോങ്ഖ്രം]] തായ്‌ലാൻറിലെ ഏറ്റവും വലിയ സൈനിക കേന്ദ്രമായി ലോപ്ബുരി തെരഞ്ഞെടുത്തു. == ഭൂമിശാസ്ത്രം == ലോപ്ബുരി നദിയ്ക്കും [[Pa Sak|പാം സക്]] നദിയ്ക്കും ഇടയിലുള്ള [[Chao Phraya River|ചാവോ ഫ്രയ]] നദീതടത്തിന്റെ കിഴക്കുഭാഗത്താണ് ലോപ്ബുരി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. [[Tha Wung District|ത വുങ് ജില്ലയുടെ]] ഭൂരിഭാഗവും പ്രവിശ്യയുടെ 30 ശതമാനം പ്രദേശവും തെക്കുകിഴക്കൻ [[Mueang Lopburi| മ്യാങ്ങ് ലോപ്ബുരി]], [[Ban Mi|ബാൻ മി]] ജില്ലകൾ എന്നിവയും വളരെ താഴ്ന്ന [[എക്കൽ സമതലം|എക്കൽ സമതല]] പ്രദേശമാണ്. മറ്റ് 70% മിക്സഡ് സമതലങ്ങളും കുന്നുകളുമാണ്. പ്രവിശ്യയുടെ കിഴക്ക് അതിർത്തി [[Khorat Plateau|ഖൊറാത്ത് പീഠഭൂമിയിലേക്ക്]] രൂപം കൊണ്ട [[Phetchabun Mountains|ഫെത്ചബുൺ പർവ്വതനിരകളാണ്]]. == ചിഹ്നങ്ങൾ == ഫ്രാ പ്രാംങ് സാം യോഡ് ഖമർ ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിൽ പ്രവിശ്യാതല മുദ്ര [[വിഷ്ണു]]വിനെ കാണിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web|title=Phra Prang Sam Yot|url=http://www.tourismthailand.org/See-and-Do/Sights-and-Attractions-Detail/Phra-Prang-Sam-Yot--926|website=Tourism Authority of Thailand (TAT)|accessdate=2015-11-02|archive-date=2015-09-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20150922031902/http://www.tourismthailand.org/See-and-Do/Sights-and-Attractions-Detail/Phra-Prang-Sam-Yot--926|url-status=dead}}</ref>ത്രീ ടവറുകളുള്ള സങ്കേതം ആയ ഫ്രാ പ്രങ് സാങ് യോഡ് പശ്ചാത്തലത്തിൽ ഫ്രാ നാരെയും ലോപ്ബുരിയിലെ [[Escutcheon (heraldry)|എസ്ക്യൂറ്റ്ചിയോൻ]] കാണിക്കുന്നു. ഡച്ച് നാവിക ഉപരോധം വഴി അയുതൈയ്യയ്ക്ക് ഭീഷണിയാകുമ്പോൾ 1664-ൽ നരയ് എന്ന രാജാവ് തലസ്ഥാനമാക്കി ഉപയോഗിച്ചു കൊണ്ട് നഗരത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്തി.<ref>{{cite web|title=Provincial Escutcheon| url=http://thailex.asia/THAILEX/THAILEXENG/LEXICON/Copy%20of%20Lopburi.htm|website=THAILEX Travel Encyclopedia|accessdate=2015-11-02}}</ref> [[ഇലഞ്ഞി]] പ്രവിശ്യാ വൃക്ഷവും, പ്രവിശ്യാ പുഷ്പവും ആണ്.<ref>{{Cite web|url=http://www.lopburi.go.th/web/about-us/lopburi-logo.html|title=Lopburi Province (จังหวัดลพบุรี)|accessdate=2015-11-02|website=Lopburi Province|archive-date=2016-03-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20160311133117/http://www.lopburi.go.th/web/about-us/lopburi-logo.html|url-status=dead}}</ref> നരയ് കൊട്ടാരം, ഫ്ര കാൻ ആരാധനാലയം, പ്രസിദ്ധമായ പ്രംഗ് സാങ് യോട്ട്, ഡിൻ സോ ഫോംഗ് മാൾ, അറിയപ്പെടുന്ന [[Pa Sak Jolasid Dam|പാ സക് ജോലസിഡ് ഡാം]],<ref> "Pa Sak Jolasid Dam". TAT. Retrieved 8 August 2015. </ref>മഹാരാജാവായ നാരായുടെ സ്വർണ്ണഭൂമി, എന്നിവ പ്രവിശ്യയുടെ മുദ്രാവാക്യം ആയ ദേശീയ നിക്ഷേപങ്ങൾ ആയിരുന്നു. ==അവലംബം== {{Reflist|30em}} == ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ == {{commons|Lopburi|Lopburi Province}} <!--*[http://kanchanapisek.or.th/cgi-bin/kp8/oncc/province.cgi?prov=c17 Golden Jubilee Network province guide] currently empty--> *[http://www.lopburi.go.th Website of province] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160410023754/http://www.lopburi.go.th/ |date=2016-04-10 }} (Thai) *[http://www.thailex.info/THAILEX/THAILEXENG/LEXICON/Lopburi.htm Lopburi provincial map, coat of arms and postal stamp] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20150621185734/http://www.thailex.info/THAILEX/THAILEXENG/LEXICON/Lopburi.htm |date=June 21, 2015 }} {{Geographic location |Centre = Lopburi Province |North = [[Phetchabun Province]] |Northeast = [[Chaiyaphum Province]] |East = [[Nakhon Ratchasima Province]] |Southeast = [[Saraburi Province]] |South = [[Ayutthaya Province]] |Southwest = [[Ang Thong Province]] |West = [[Singburi Province]] |Northwest = [[Nakhon Sawan Province]] }} {{Lopburi}} {{Provinces of Thailand}} {{Coord|14|48|2|N|100|39|5|E|type:adm1st_region:TH|display=title}} [[വർഗ്ഗം:തായ്‌ലാൻറിലെ പ്രവിശ്യകൾ]] qi8u25isxcchh9yohr406ju4zip4hg2 10 460796 4666603 3009414 2026-09-13T08:36:55Z CommonsDelinker 756 [[File:Seal_Lopburi.png]] നെ [[File:Seal_of_Lopburi_province_(1940).png]] കൊണ്ട് നീക്കം ചെയ്യുന്നു. (ചെയ്തത്:[[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] കാരണം: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR4|Criterion 4]] (harmonizing names of file set) · date 4666603 wikitext text/x-wiki {{Navbox | state = {{{state|autocollapse}}} | name = Lopburi | title = Lopburi | listclass = hlist | image = [[File:Seal of Lopburi province (1940).png|100px]] | group1 = Main article | list1 = * [[Lopburi Province]] | group2 = Capital | list2 = * [[Lopburi]] | group3 = Districts (''[[amphoe]]'') | list3 = * [[Mueang Lopburi District|Mueang Lopburi]] * [[Ban Mi District|Ban Mi]] * [[Chai Badan District|Chai Badan]] * [[Khok Charoen District|Khok Charoen]] * [[Khok Samrong District|Khok Samrong]] * [[Lam Sonthi District|Lam Sonthi]] * [[Nong Muang District|Nong Muang]] * [[Phatthana Nikhom District|Phatthana Nikhom]] * [[Sa Bot District|Sa Bot]] * [[Tha Luang District|Tha Luang]] * [[Tha Wung District|Tha Wung]] | group4 = Royalty | list4 = * [[Narai]] * [[Ramesuan (king of Ayutthaya)|Ramesuan]] * [[Yugala Dighambara]] | group5 = Related topics | list5 = * [[History of Lopburi|History]] * [[King Narai's Palace]] * [[Pa Sak Cholasit Dam]] * [[Suranarai Road]] * [[Lopburi River]] * [[Pa Sak River]] * [[Lopburi F.C.|Lopburi FC]] * [[Bang Kham River]] | group6 = Neighboring areas | list6 = * [[Phetchabun Province|Phetchabun]] * [[Chaiyaphum Province|Chaiyaphum]] * [[Nakhon Ratchasima Province|Nakhon Ratchasima]] * [[Saraburi Province|Saraburi]] * [[Phra Nakhon Si Ayutthaya Province|Phra Nakhon Si Ayutthaya]] * [[Ang Thong Province|Ang Thong]] * [[Sing Buri Province|Sing Buri]] * [[Nakhon Sawan Province|Nakhon Sawan]] }}<noinclude> {{collapsible option}} [[Category:Thailand subdivision templates]] </noinclude> 7je8zf6ofukxhqhlt366fy7s9lz9105 10 461837 4666595 3363665 2026-09-13T08:10:36Z CommonsDelinker 756 [[File:TimezonesID.svg]] നെ [[File:UTC_hue4map_IDN.svg]] കൊണ്ട് നീക്കം ചെയ്യുന്നു. (ചെയ്തത്:[[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] കാരണം: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR4|Criterion 4]] (harmonizing names of file set) · color scheme taken fr 4666595 wikitext text/x-wiki [[File:UTC hue4map IDN.svg|thumb|300px|[[Time in Indonesia]]: {{legend|#ffff00|[[UTC+07:00]] - Indonesia Western Standard Time}} [WIB] {{legend|#00ff00|[[UTC+08:00]] - Indonesia Central Standard Time}} [WITA] {{legend|#00ffff|[[UTC+09:00]] - Indonesia Eastern Standard Time}} [WIT]<br /> Neighboring countries: {{legend|#cccc00|[[UTC+07:00]] - Thailand, Vietnam}} {{legend|#00cc00|[[UTC+08:00]] - Brunei, Malaysia, Philippines, Singapore}} {{legend|#00cccc|[[UTC+09:00]] - East Timor, Palau}} {{legend|#0080ff|[[UTC+09:30]] - Central Australia}} {{legend|#0000ff|[[UTC+10:00]] - Papua New Guinea}} ]]<noinclude> [[Category:Time zones templates]] </noinclude> r6x38s0ae46xeagal98hzqhjjz2pbg5 0 467910 4666599 4614218 2026-09-13T08:21:31Z Ziv 187107 ([[c:GR|GR]]) [[File:British Army (1920–1953) OF-7 (rounded).svg]] → [[File:British Army OF-7.svg]] → The file was renamed on Commons, but the filename was not changed in the language versions because Delinker did not perform the task. ([[c:c:GR]]) 4666599 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific-prefix = [[General]] | name = പ്രാൺ നാഥ് ഥാപ്പർ | image = File:General Pran Nath Thapar.jpg | width = 200px | office = [[Chief of the Army Staff (India)]] | termstart = 8 മെയ് 1961 | termend = 19 നവംബർ 1962 | predecessor = [[Kodendera Subayya Thimayya|ജനറൽ കോടേന്ദര സുബയ്യ തിമയ്യ]] | successor = [[Joyanto Nath Chaudhuri|ജനറൽ ജെ.എൻ. ചൗധരി]] | office2 = അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലെ ഇന്ത്യൻ അംബാസഡർ | termstart2 = ആഗസ്റ്റ് 1964 | termend2 = 1 ജനുവരി 1969 | predecessor2 = | successor2 = | birth_date = {{birth date|1906|05|08}} | birth_place = | death_date = {{Death date and age|1975|01|23|1906|05|08}} | death_place = വൈറ്റ് ഗേറ്റ്സ്, [[ഛത്തർപൂർ]], [[ന്യൂ ഡൽഹി]] }} [[ജനറൽ]]'''പ്രാൺ നാഥ് താപ്പർ''' (മെയ് 23, 1906 &#x2013; June 23, 1975) ഇന്ത്യയുടെ അഞ്ചാമത്തെ [[ചീഫ് ഓഫ് ആർമി സ്റ്റാഫ് (ഇന്ത്യ)]]യാണ്. == സ്വകാര്യ ജീവിതം == ഒരു പ്രമുഖ [[പഞ്ചാബികൾ|പഞ്ചാബി]] കുടുംബത്തിലാണ് അദ്ദേഹം ജനിച്ചത്. പ്രശസ്ത മാധ്യമപ്രവർത്തകൻ [[കരൺ ഥാപ്പർ]] അദ്ദേഹത്തിന്റെ മകനാണ്. ചരിത്രകാരി [[റൊമില ഥാപ്പർ|റൊമില ഥാപ്പറും]] ,പ്രകൃതി ഗവേഷകൻ വാല്മീകി ഥാപ്പറും അനന്തരവരാണ്. 1936 മാർച്ചിൽ തായ് റായ് ബഹാദൂർ ബഷീറാം സാഹലിന്റെ മൂത്ത മകളും റായ് ബഹാദൂർ രാംസാരൻ ദാസിന്റെ ചെറുമകളുമായ ബിംല ബഷീരാമിനെ വിവാഹം കഴിച്ചു. വിജയലക്ഷ്മി പണ്ഡിറ്റിന്റെ മകളും ജവഹർലാൽ നെഹ്‌റുവിന്റെ മരുമകളുമായിരുന്ന നയൻതാര സാഹ്ഗാളിനെ വിവാഹം കഴിച്ചിരുന്ന ഗൌതം സാഹ്ഗാളിന്റെ സഹോദരിയായിരുന്നു ബിംല ഥാപ്പർ. == കരിയർ == == പുരസ്കാരങ്ങളും മറ്റും == == Dates of റാങ്ക് == {| class="wikitable" style="background:white" !Insignia !റാങ്ക് !ഘടകം !തീയതി റാങ്ക് |- | align="center" |[[File:British_Army_OF-1a.svg|89x89ബിന്ദു]] |രണ്ടാം ലഫ്റ്റനന്റ് |ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യൻ ആർമി |4 February 1926<ref name="commission_Gazette">{{London Gazette|issue=33130|page=888|date=5 February 1926}}</ref> |- | align="center" |[[File:British_Army_OF-1b.svg|89x89ബിന്ദു]] |ലഫ്റ്റനന്റ് |ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യൻ ആർമി |4 May 1928.<ref>{{London Gazette|issue=33396|date=22 June 1928|page=4268|supp=y|nolink=y}}</ref> |- | align="center" |[[File:British_Army_OF-2.svg|89x89ബിന്ദു]] |ക്യാപ്റ്റൻ |ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യൻ ആർമി |4 ഫെബ്രുവരി 1935<ref>{{London Gazette|issue=34142|date=15 March 1935|page=1810|nolink=y}}</ref> |- | align="center" |[[File:British Army (1920–1953) OF-3.svg|89x89ബിന്ദു]] |പ്രധാന |ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യൻ ആർമി |1940 (അഭിനയം)<ref name="Indian_Army_Special_List_47">{{Cite book|title=Indian Army List Special Edition for August 1947|last=|first=|publisher=Government of India Press|year=1947|isbn=|pages=146–147}}</ref><br /><br /><br /><br />1 January 1941 (താല്ക്കാലിക)<ref name="Indian_Army_Special_List_47" /><br /><br /><br /><br />4 ഫെബ്രുവരി 1943 (substantive)<ref>{{London Gazette|issue=36042|date=4 June 1943|page=2579|supp=y|nolink=y}}</ref> |- | align="center" |[[File:British_Army_(1920-1953)_OF-4.svg|89x89ബിന്ദു]] |ലഫ്റ്റനന്റ്-കേണൽ |ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യൻ ആർമി |20 August 1944 (അഭിനയം)<ref name="Indian_Army_Special_List_47" /><br /><br /><br /><br />20 November 1944 (താല്ക്കാലിക)<ref name="Indian_Army_Special_List_47" /><br /><br /><br /><br />10 ഓഗസ്റ്റ് 1946 (യുദ്ധം-substantive)<ref name="Indian_Army_Special_List_47" /> |- | align="center" |[[File:British Army (1928-1953) OF-6.svg|89x89ബിന്ദു]] |Brigadier |ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യൻ ആർമി |2 നവംബർ 1945 (അഭിനയം)<ref name="Indian_Army_Special_List_47" /><br /><br /><br /><br />10 ഓഗസ്റ്റ് 1946 (താല്ക്കാലിക)<ref name="Indian_Army_Special_List_47" /> |- | align="center" |[[File:British Army (1920–1953) OF-3.svg|89x89ബിന്ദു]] |പ്രധാന |[[ഇന്ത്യൻ കരസേന|ഇന്ത്യൻ സൈന്യം]] |15 ആഗസ്റ്റ് 1947<ref name="insignia" group="note">മേൽ സ്വാതന്ത്ര്യം in 1947, India became a [[Dominion of India|Dominion]] ഉള്ളിൽ ബ്രിട്ടീഷ് [[Commonwealth of Nations|കോമൺവെൽത്ത് ഓഫ് നേഷൻസ്]]. As a result, the rank insignia of the [[British Army]], ഉൾപ്പെടുത്താമെന്ന് [[Tudor Crown|ട്യുഡർ കിരീടം]] നാലു-pointed [[Order of the Bath|ബാത്ത് സ്റ്റാര്]] ("pip"), was retained, as [[George VI of the United Kingdom|ജോർജ്ജ് VI]] നിലകൊണ്ടു കമാൻഡർ-ഇൻ-ചീഫ് of the [[Indian Armed Forces]]. ശേഷം 26 January 1950, when India became a [[Republic of India|republic]], the [[President of India]] became കമാൻഡർ-ഇൻ-ചീഫ്, and the [[Lion Capital of Asoka|ങ്ങൾ സിംഹം]] പകരം കിരീടം, with a five-pointed star being പകരമായി "pip."</ref><ref name="insignia_designs" /> |- | align="center" |[[File:British Army OF-7.svg|89x89ബിന്ദു]] |മേജർ-ജനറൽ |ഇന്ത്യൻ സൈന്യം |നവംബർ 1947 (അഭിനയം)<br /><br /><br /><br />1 ജനുവരി 1950 (substantive)<ref name="maj_gen_subs">{{Cite news}}</ref><ref name="insignia" group="note" /> |- | align="center" |[[File:Major_General_of_the_Indian_Army.svg|85x85ബിന്ദു]] |[[മേജർ ജനറൽ|മേജർ-ജനറൽ]] |ഇന്ത്യൻ സൈന്യം |26 ജനുവരി 1950 (recommissioning മാറ്റുക insignia)<ref name="insignia_designs">{{Cite web|url=http://pib.nic.in/archive/docs/DVD_38/ACC%20NO%20807-BR/HOM-1950-01-06_484.pdf|title=New Designs of Crests and Badges in the Services|website=Press Information Bureau of India - Archive|archive-url=https://web.archive.org/web/20170808193914/http://pib.nic.in/archive/docs/DVD_38/ACC%20NO%20807-BR/HOM-1950-01-06_484.pdf|archive-date=8 August 2017|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news}}</ref> |- | align="center" |[[File:Lieutenant_General_of_the_Indian_Army.svg|85x85ബിന്ദു]] |[[ലഫ്റ്റനന്റ് ജനറൽ|ലഫ്റ്റനന്റ്-ജനറൽ]] |ഇന്ത്യൻ സൈന്യം |1 സെപ്റ്റംബർ 1953 (പ്രാദേശിക)<ref>{{Cite news}}</ref><br /><br /><br /><br />21 ജനുവരി 1957 (അഭിനയം)<ref name="lt_gen_actg">{{Cite news}}</ref><br /><br /><br /><br />1 February 1957 (substantive)<ref name="lt_gen">{{Cite news}}</ref> |- | align="center" |[[File:General_of_the_Indian_Army.svg|85x85ബിന്ദു]] |[[ജനറൽ|പൊതുവായ]]<br /><br /><br /><br />(COAS) |ഇന്ത്യൻ സൈന്യം |8 May 1961<ref>{{Cite news}}</ref> |- |} <references group="note" responsive=""></references> == അവലംബം == <references responsive=""></references> {| class="wikitable succession-box" id="239" style="margin:0.5em auto; font-size:95%;clear:both;" ! colspan="3" id="242" style="border-top: 5px solid #CF9C65;" |Military offices |- style="text-align: center;" |- style="text-align:center;" | rowspan="1" style="width:30%;" |മുമ്പ്&nbsp;by<br /><br /><br /><br /><span style="font-weight: bold">[[Kodandera Subayya Thimayya]]</span> | rowspan="1" style="width: 40%; text-align: center;" |''' [[Chief of Army Staff of the Indian Army|ചീഫ് ഓഫ് ആർമി സ്റ്റാഫ്]]'''<br /><br /><br /><br />1961&#x2013;1962 | rowspan="1" style="width: 30%; text-align: center;" |വിജയിച്ചു&nbsp;കൊണ്ട്<br /><br /><br /><br /><span style="font-weight: bold">[[Joyanto Nath Chaudhuri|Joyanto നാഥ് Chaudhuri]]</span> |- ! colspan="3" id="256" style="border-top: 5px solid #FACEFF;" |നയതന്ത്ര പോസ്റ്റുകൾ |- style="text-align: center;" |- style="text-align:center;" | rowspan="1" style="width:30%;" |മുമ്പ്&nbsp;by<br /><br /><br /><br /><span style="font-weight: bold">[[File:Purple_question_mark.svg|കണ്ണി=|പകരം=|18x18ബിന്ദു]] '''Not sure'''</span> | rowspan="1" style="width: 40%; text-align: center;" |''' ഇന്ത്യൻ അംബാസഡർ അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലേക്ക്'''<br /><br /><br /><br />1964&#x2013;1969 | rowspan="1" style="width: 30%; text-align: center;" |വിജയിച്ചു&nbsp;കൊണ്ട്<br /><br /><br /><br /><span style="font-weight: bold">[[File:Purple_question_mark.svg|കണ്ണി=|പകരം=|18x18ബിന്ദു]] '''Not sure'''</span> |} [[വർഗ്ഗം:പഞ്ചാബികൾ]] [[വർഗ്ഗം:1975-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1906-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:Pages with unreviewed translations]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ കരസേനാമേധാവികൾ]] og84kt3fhhnc7x2cwcccvl8ht1tt8j9 0 467927 4666600 4614219 2026-09-13T08:21:39Z Ziv 187107 ([[c:GR|GR]]) [[File:British Army (1920–1953) OF-7 (rounded).svg]] → [[File:British Army OF-7.svg]] → The file was renamed on Commons, but the filename was not changed in the language versions because Delinker did not perform the task. ([[c:c:GR]]) 4666600 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder|name=Jayanto Nath Chaudhuri|width=|honorific-prefix=[[General officer|General]]|honorific-suffix=[[Order of the British Empire|OBE]]|birth_date=10 June 1908|death_date=6 April 1983 (aged 74)|image=File:General Jayanto Nath Chaudhuri.jpg|alt=|caption=|order=|office=[[Chief of Army Staff (India)]]|termstart=20 November 1962|termend=7 June 1966|predecessor=[[Pran Nath Thapar|General PN Thapar]]|successor=[[Paramasiva Prabhakar Kumaramangalam|General PP Kumaramangalam]]|office2=[[High Commissioner]] to [[Canada]]|termstart2=July 1966|termend2=August 1969|predecessor2=B. K. Acharya|successor2=A.B. Bhadkamkar}}ജനറൽ '''ജയന്തോ നാഥ് ചൗധുരി''', [[ഓർഡർ ഓഫ് ദ ബ്രിട്ടീഷ് എംപയർ|OBE]] (10 June 1908&nbsp;– 6 ഏപ്രിൽ 1983) 1962 മുതൽ 1966 വരെ ഇന്ത്യൻ കരസേനയുടെ [[ചീഫ് ഓഫ് ആർമി സ്റ്റാഫ് (ഇന്ത്യ)|ചീഫ് ഓഫ് ആർമി സ്റ്റാഫ്]] പദവി വഹിച്ചു.1948 മുതൽ 1949 വരെ ഹൈദരാബാദ് സംസ്ഥാനത്തിന്റെ [[ഗവർണ്ണർ|സൈനിക ഗവര്ണര്]] സ്ഥാനവും വഹിച്ചിട്ടുണ്ട് .ഇന്ത്യൻ സേനയിൽ നിന്നും വിരമിച്ച ശേഷം,അദ്ദേഹം 1966 മുതൽ 1969 വരെ ഇന്ത്യയുടെ കാനഡയിലെ ഹൈകമ്മീഷണറായിരുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://www.hciottawa.ca/pages.php?id=5 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-03-11 |archive-date=2015-09-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924025258/http://www.hciottawa.ca/pages.php?id=5 |url-status=dead }}</ref> == കുടുംബ പശ്ചാത്തലം ആദ്യകാല ജീവിതം == == ആദ്യകാല ജീവിതം == == സ്വാതന്ത്രാനന്തര കരിയർ == [[പ്രമാണം:Op_Polo_Surrender.jpg|ലഘുചിത്രം|182x182ബിന്ദു|[[മേജർ ജനറൽ]] Madathil Ahmed El Edroos (at right) പ്രദാനം തന്റെ കീഴടങ്ങല്. ഹൈദരാബാദ് സംസ്ഥാന Forces to മേജർ ജനറൽ (പിന്നീട് ജനറൽ ആർമി ചീഫ്) '''J. N. Chaudhuri''' at [[സെക്കന്ദ്രാബാദ്|ചൂട്]]]] [[പ്രമാണം:OsmanNehruJN.jpg|ലഘുചിത്രം|(From left to right): പ്രധാനമന്ത്രി [[ജവഹർലാൽ നെഹ്രു|Jawaharlal നെഹ്റു]], Nizam VII , Jayanto നാഥ് Chaudhuri ഹൈദരാബദ് ഇന്ത്യന്യൂണ്യനിൽ ലയിച്ച ശേഷം ]] == ചീഫ് ഓഫ് ആർമി സ്റ്റാഫ് == == പിന്നീടുള്ള വർഷങ്ങൾ == == പുരസ്കാരങ്ങൾ and Decorations == == Dates of റാങ്ക് == {| class="wikitable" style="background:white" !Insignia !റാങ്ക് !ഘടകം !തീയതി റാങ്ക് |- | align="center" |[[File:British_Army_OF-1a.svg|89x89ബിന്ദു]] |രണ്ടാം ലഫ്റ്റനന്റ് |ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യൻ ആർമി |2 ഫെബ്രുവരി 1928<ref name="commission_Gazette">{{London Gazette|issue=33353|page=766|date=3 February 1928}}</ref> |- | align="center" |[[File:British_Army_OF-1b.svg|89x89ബിന്ദു]] |ലഫ്റ്റനന്റ് |ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യൻ ആർമി |2 മേയ് 1930<ref>{{London Gazette|issue=33613|page=3572|date=6 June 1930}}</ref><ref>{{London Gazette|issue=33632|page=4946|date=8 August 1930}}</ref> |- | align="center" |[[File:British_Army_OF-2.svg|89x89ബിന്ദു]] |ക്യാപ്റ്റൻ |ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യൻ ആർമി |2 ഫെബ്രുവരി 1937<ref>{{London Gazette|issue=34381|page=1827|date=19 March 1937}}</ref> |- | align="center" |[[File:British Army (1920–1953) OF-3.svg|89x89ബിന്ദു]] |പ്രധാന |ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യൻ ആർമി |1940 (അഭിനയം)<br /><br /><br /><br />22 September 1941 (താല്ക്കാലിക)<ref name="Indian_Army_List_45">{{Cite book|title=Indian Army List for October 1945 (Part I)|last=|first=|publisher=Government of India Press|year=1945|isbn=|pages=153}}</ref><br /><br /><br /><br />8 ഫെബ്രുവരി 1943 (യുദ്ധം-substantive)<ref name="1946_List">January 1946 പകുതി ആണ്ടുതോറും സൈന്യം പട്ടിക</ref><br /><br /><br /><br />2 ഫെബ്രുവരി 1945 (substantive)<ref>{{London Gazette|issue=37085|supp=|page=2577|date=18 May 1945}}</ref> |- | align="center" |[[File:British_Army_(1920-1953)_OF-4.svg|89x89ബിന്ദു]] |ലഫ്റ്റനന്റ്-കേണൽ |ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യൻ ആർമി |22 September 1941 (അഭിനയം)<ref name="Indian_Army_List_45" /><br /><br /><br /><br />8 ഫെബ്രുവരി 1943 (താല്ക്കാലിക)<ref name="1946_List" /><br /><br /><br /><br />1946 (യുദ്ധം-substantive)<ref name="brig_subs">{{Cite news}}</ref> |- | align="center" |[[File:British Army (1920–1953) OF-3.svg|89x89ബിന്ദു]] |പ്രധാന |[[ഇന്ത്യൻ കരസേന|ഇന്ത്യൻ സൈന്യം]] |15 ആഗസ്റ്റ് 1947<ref name="insignia" group="note">Upon independence in 1947, India became a [[Dominion of India|Dominion]] within the British [[Commonwealth of Nations]]. As a result, the rank insignia of the [[British Army]], incorporating the [[Tudor Crown]] and four-pointed [[Order of the Bath|Bath Star]] ("pip"), was retained, as [[George VI of the United Kingdom|George VI]] remained Commander-in-Chief of the [[Indian Armed Forces]]. After 26 January 1950, when India became a [[Republic of India|republic]], the [[President of India]] became Commander-in-Chief, and the [[Lion Capital of Asoka|Ashoka Lion]] replaced the crown, with a five-pointed star being substituted for the "pip."</ref><ref name="insignia_designs"/> |- | align="center" |[[File:British Army OF-7.svg|89x89ബിന്ദു]] |മേജർ-ജനറൽ |ഇന്ത്യൻ സൈന്യം |1948 ഫെബ്രുവരി (അഭിനയം)<ref name="insignia" group="note" /> |- | align="center" |[[File:British Army (1928-1953) OF-6.svg|89x89ബിന്ദു]] |Brigadier |ഇന്ത്യൻ സൈന്യം |1946 (താല്ക്കാലിക)<br /><br /><br /><br />1 ജനുവരി 1950 (substantive)<ref name="brig_subs" /><ref name="insignia" group="note" /> |- | align="center" |[[File:Brigadier_of_the_Indian_Army.svg|85x85ബിന്ദു]] |Brigadier |ഇന്ത്യൻ സൈന്യം |26 ജനുവരി 1950 (recommissioning മാറ്റുക insignia)<ref name="insignia_designs">{{Cite web|url=http://pib.nic.in/archive/docs/DVD_38/ACC%20NO%20807-BR/HOM-1950-01-06_484.pdf|title=New Designs of Crests and Badges in the Services|website=Press Information Bureau of India - Archive|archive-url=https://web.archive.org/web/20170808193914/http://pib.nic.in/archive/docs/DVD_38/ACC%20NO%20807-BR/HOM-1950-01-06_484.pdf|archive-date=8 August 2017|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news}}</ref> |- | align="center" |[[File:Major_General_of_the_Indian_Army.svg|85x85ബിന്ദു]] |[[മേജർ ജനറൽ]] |ഇന്ത്യൻ സൈന്യം |ജനുവരി 1952 (substantive) |- | align="center" |[[File:Lieutenant_General_of_the_Indian_Army.svg|85x85ബിന്ദു]] |[[ലഫ്റ്റനന്റ് ജനറൽ|ലഫ്റ്റനന്റ്-ജനറൽ]] |ഇന്ത്യൻ സൈന്യം |16 ഡിസംബർ 1955 (പ്രാദേശിക)<ref name="ltgen_loc">{{Cite news}}</ref><br /><br /><br /><br />8 May 1957 (substantive)<ref name="ltgen_subs">{{Cite news}}</ref> |- | align="center" |[[File:General_of_the_Indian_Army.svg|85x85ബിന്ദു]] |[[ജനറൽ|പൊതുവായ]]<br /><br /><br /><br />(COAS) |ഇന്ത്യൻ സൈന്യം |20 November 1962 (അഭിനയം)<ref name="COAS_actg">{{Cite news}}</ref><br /><br /><br /><br />20 ജൂലൈ 1963 (substantive)<ref name="gen_subs">{{Cite news}}</ref> |- |} == See also == * [[ഇന്ത്യൻ കരസേന|ഇന്ത്യൻ സൈന്യം]] ==കുറിപ്പുകൾ== {{reflist|group=note}} == അവലംബം == <references group="" responsive=""></references> [[വർഗ്ഗം:കൊൽക്കത്ത സർവകലാശാലയിലെ പൂർവ്വ വിദ്യാർത്ഥികൾ]] [[വർഗ്ഗം:ബംഗാളികൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ കരസേനാമേധാവികൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ജനറൽമാർ]] [[വർഗ്ഗം:1983-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1908-ൽ ജനിച്ചവർ]] k3yq7bsvhigvnp0p9f8v7d6w4j7s0js 0 485188 4666596 3909909 2026-09-13T08:17:25Z ~2026-49501-60 222847 52 to 55 4666596 wikitext text/x-wiki {{PU|List of districts of Madhya Pradesh}} ഇന്ത്യൻ സംസ്ഥാനമായ [[മധ്യപ്രദേശ്]] 1956 നവംബർ 1 ന് നിലവിൽ വന്നു. നിലവിൽ സംസ്ഥാനത്തെ ജില്ലകളുടെ എണ്ണം 55 ആണ്.<ref name="ndtv-niwari">{{cite news |title=Madhya Pradesh Gets New District Carved Out |url=https://www.ndtv.com/india-news/niwari-madhya-pradesh-gets-new-district-carved-out-1924978 |work=NDTV |agency=Press Trust of India |date=1 October 2018}}</ref> ഈ ജില്ലകളെ 10 അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് ഡിവിഷനുകളായി തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. മധ്യപ്രദേശിലെ പ്രദേശങ്ങളും ജില്ലയും ചുവടെ കാണിച്ചിരിക്കുന്നു. 2000ൽ സംസ്ഥാനം മധ്യപ്രദേശ്, [[ഛത്തീസ്ഗഡ്]] എന്നിങ്ങനെ രണ്ടായി പിളർന്നു. ഇപ്പോൾ രണ്ട് സംസ്ഥാനങ്ങൾക്കും വ്യത്യസ്തമായ സർക്കാരുണ്ട്. == പ്രദേശങ്ങൾ== കാർഷിക-കാലാവസ്ഥ, ഭൂമിശാസ്ത്രപരം, ചരിത്രപരം, രാഷ്ട്രീയപരം തുടങ്ങിയവ അനുസരിച്ച് മധ്യപ്രദേശിനെ വിവിധ പ്രദേശങ്ങളായി വിഭജിച്ചിരിക്കുന്നു.''':''' * '''[[Kaimur Range|കൈമൂർ]]''' പീഠഭൂമി,വീന്ധ്യ,'''[[Satpura|സത്പുര കുന്നുകൾ]]''' * '''[[Vindhya|വിന്ധ്യൻ]]''' പീഠഭൂമി (കുന്നുകൾ) * '''[[Narmada River|നർമദ]]''' താഴ്‌വര * '''[[വൈംഗംഗ]]''' താഴ്‌വര * '''[[Gird, India|ഗേഡ്]]''' '''([[Gwalior|ഗ്വാളിയാർ]])''' താഴ്‌വര * '''[[Bundelkhand|ബുന്ദേൽഖണ്ഡ്]]''' താഴ്‌വര * '''[[Satpura|സത്പുര]]''' പീഠഭൂമി (കുന്നുകൾ) * '''[[Malwa|മാൽവ]]''' പീഠഭൂമി * '''[[Nimar|നിമാർ]]''' പീഠഭൂമി * '''[[Jhabua|ജാബുവ]]''' കുന്നുകൾ * '''[[Leeshiv|ലീഷീവ്]]''' == ഡിവിഷനുകളും ജില്ലകളും== മധ്യപ്രദേശിൽ ആകെ 55 ജില്ലകൾ 10 ഡിവിഷനുകളായി തിരിച്ചിരിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web|title=Districts of Madhya Pradesh|publisher=Government of Madhya Pradesh|url=http://www.mpdistricts.nic.in/|archivedate=2019-01-19|url-status=dead|access-date=2019-09-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20190119045142/http://www.mpdistricts.nic.in/}}</ref><ref>{{cite web |title=MPOnline: Contact Government |url=http://www.mponline.gov.in/Portal/Content/mpprofile.aspx?langid=hi-in |website=www.mponline.gov.in |publisher=MPOnline |access-date=2019-09-16 |archive-date=2018-08-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180802102010/http://www.mponline.gov.in/Portal/Content/mpprofile.aspx?langid=hi-in |url-status=dead }}</ref> [[ടിക്കാംഗഡ് ജില്ല]] വിഭജിച്ച് [[നിവാരി ജില്ല|നിവാരി]] എന്ന പുതിയ ജില്ല 2018 ഒക്ടോബറിൽ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടു.<ref name="ndtv-niwari"/> 2019 ജൂണിൽ നിവാരിയെ 53-ാമത്തെ ജില്ലയായി പ്രഖ്യാപിച്ചു.{{notelist}} ==അവലംബം== {{Reflist}} {{State of Madhya Pradesh}} {{Districts of India}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== [[വർഗ്ഗം:മധ്യപ്രദേശിലെ ജില്ലകൾ]] [[വർഗ്ഗം:മധ്യപ്രദേശ്]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ ജില്ലകളുടെ പട്ടികകൾ]] 0lknjoz1wp1w71bixftkmjlsewammf2 0 524992 4666616 4574902 2026-09-13T11:07:27Z Asifalinair 206364 /* */ 4666616 wikitext text/x-wiki {{Infobox | title = ഇന്ത്യൻ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് സർവീസ് (IAS) | subheaderstyle = background:#800080; color:white; | subheader1 = IAS overview | image = | caption = '''Motto:''' ''योगः कर्मसु कौशलम्'' {{small|([[Sanskrit language|Sanskrit]])}}<br>"Yoga implies Excellence at Work" | label3 = മുൻപ് അറിയപ്പെട്ടത് | data3 = ഇന്ത്യൻ സിവിൽ സർവീസ് (ICS) <br/>(ഇന്ത്യയിലെ [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്|ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണകാലത്ത്]]) | label4 = നിലവിൽ വന്നത് | data4 = {{start date and age|df=yes|1858}}<br>{{small|(ഇന്ത്യൻ സിവിൽ സർവീസ്)}}<br/>{{start date and age|df=yes|1950|01|26}}<br/><small>{{small|(ഇന്ത്യൻ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് സർവീസ്)</small>}} | label5 = രാജ്യം | data5 = [[ഇന്ത്യ]] | label6 = പരിശീലന സ്ഥാപനം | data6 = [[ലാൽ ബഹാദൂർ ശാസ്ത്രി നാഷണൽ അക്കാദമി ഓഫ് അഡ്മിനിസ്ട്രേഷൻ]], മുസൂറി, [[ഉത്തരാഖണ്ഡ്]] | label7 = കേഡർ കൺട്രോളിങ് അതോറിറ്റി | data7 = പേഴ്സണൽ ആൻഡ് ട്രെയിനിംഗ് വകുപ്പ്,<br/> പേഴ്‌സണൽ, പബ്ലിക് ഗ്രീവൻസ് ആൻഡ് പെൻഷൻ മന്ത്രാലയം | label8 = ഉത്തരവാദപ്പെട്ട മന്ത്രി | data8 = [[നരേന്ദ്ര മോദി]], [[ഇന്ത്യൻ പ്രധാനമന്ത്രി]] <br/> പബ്ലിക് ഗ്രീവൻസ് ആൻഡ് പെൻഷൻ മന്ത്രാലയം | label9 = നിയമപരമായ വ്യക്തിത്വം | data9 = സർക്കാർ; പൊതു സേവനം | label10 = ചുമതലകൾ | data10 = • നയ രൂപീകരണം<br/>• നയം നടപ്പിലാക്കൽ<br />• പൊതുഭരണം<br />• ഉദ്യോഗസ്ഥ ഭരണ നിർവ്വഹണം<br/>• സെക്രട്ടേറിയറ്റ് സഹായം (Central & State) | label11 = ആദൃം അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത് | data11 = ഇംപീരിയൽ സിവിൽ സർവീസ് (1858–1946) | label12 = En cadre{{!}}Cadre strength | data12 = 4,926 അംഗങ്ങൾ <br/>(യൂണിയൻ പബ്ലിക് സർവീസ് കമ്മീഷൻ നേരിട്ട് റിക്രൂട്ട് ചെയ്ത 3,511 ഓഫീസർമാരും, സംസ്ഥാന സിവിൽ സർവീസുകളിൽ നിന്ന് പ്രമോഷൻ ലഭിച്ച 1,415 ഓഫീസർമാരും) | label13 = തെരഞ്ഞെടുക്കൽ | data13 = [[സിവിൽ സർവീസ് പരീക്ഷ (ഇന്ത്യ)|സിവിൽ സർവീസ് പരീക്ഷ]] | label14 = അസോസിയേഷൻ | data14 = ഐ.എ.എസ്. (സെൻട്രൽ) അസോസിയേഷൻ | header15 = സിവിൽ സർവീസ് തലവൻ | label16 = ഇന്ത്യൻ ക്യാബിനറ്റ് സെക്രട്ടറി | data16 = രാജീവ് ഗൗബ, ഐ.എ.എസ്. }} ഇന്ത്യൻ ഗവൺമെന്റിന്റെ [[അഖിലേന്ത്യാ സർവീസുകൾ|അഖിലേന്ത്യാ സേവനങ്ങളുടെ]] ഭരണപരമായ (അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ്) വിഭാഗമാണ് "'''ഇന്ത്യൻ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് സർവീസ്"''' അഥവാ ഇന്ത്യൻ ഭരണ സേവനം (<span lang="en" dir="ltr">Indian Administrative Service</span>)'''.'''<ref>{{Cite web|url=http://persmin.gov.in/AIS1/Docs/ServiceProfile.pdf|title=Wayback Machine|access-date=2022-06-17|archive-date=2017-08-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20170809004536/http://persmin.gov.in/AIS1/Docs/ServiceProfile.pdf|url-status=bot: unknown}}</ref> ഇന്ത്യയിലെ പ്രഥമമായ സിവിൽ സർവീസായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്ന ഐ.എ.എസ്, [[ഇന്ത്യൻ പോലീസ് സർവീസ്]], [[ഇന്ത്യൻ ഫോറസ്റ്റ് സർവീസ്]] എന്നിവയ്‌ക്കൊപ്പം [[അഖിലേന്ത്യാ സർവീസുകൾ|അഖിലേന്ത്യാ സർവീസുകളുടെ]] (''<span lang="en" dir="ltr">All India Services</span>'') മൂന്ന് വിഭാഗങ്ങളിലൊന്നാണ്. '''ഐ.എ.എസ്''' എന്ന ചുരക്കപ്പേരിലാണ് പൊതുവെ അറിയപ്പെടുന്നത്. ഇന്ത്യൻ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് സർവീസ് അംഗങ്ങൾ [[ഭാരത സർക്കാർ|കേന്ദ്രസർക്കാരിനും]], സംസ്ഥാന സർക്കാരുകൾക്കും, കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശങ്ങൾക്കും സേവനം നൽകുന്നു. [[ഇന്ത്യയിലെ ഭരണഘടനാസ്ഥാപനങ്ങൾ|ഭരണഘടനാസ്ഥാപനങ്ങൾ]], [[പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനങ്ങൾ (ഇന്ത്യ)|പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനങ്ങൾ]], നിയമാനുസൃതസ്ഥാപനങ്ങൾ, സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങൾ, എന്നിങ്ങനെ വിവിധ സർക്കാർ സ്ഥാപനങ്ങളിലേക്കും ഐഎഎസ് ഉദ്യോഗസ്ഥരെ വിന്യസിച്ചിട്ടുണ്ട്. [[പാർലമെന്ററി ജനാധിപത്യം|പാർലമെന്ററി]] ഭരണസംവിധാനം പിന്തുടരുന്ന മറ്റ് രാജ്യങ്ങളെപ്പോലെ, ഐഎഎസും രാജ്യത്തിന്റെ സ്ഥിരം ബ്യൂറോക്രസിയുടെ ഭാഗമാണ്, കൂടാതെ ഭാരത സർക്കാരിൻ്റെ എക്സിക്യൂട്ടീവിന്റെ അവിഭാജ്യ ഘടകവുമാണ്. അതുപോലെ, [[ഉദ്യോഗസ്ഥഭരണം|ബ്യൂറോക്രസി]] രാഷ്ട്രീയമായി നിഷ്പക്ഷമായി നിലകൊള്ളുകയും ഭരണപരമായ തുടർച്ച ഭരണകക്ഷിക്കോ സഖ്യത്തിനോ ഉറപ്പുനൽകുന്നു. സർവീസ് സ്ഥിരീകരിക്കുമ്പോൾ, ഒരു ഐഎഎസ് ഉദ്യോഗസ്ഥൻ പരിശീലന കാലയളവിൽ അസിസ്റ്റൻ്റ് കലക്ടർ ആയി ഒരു ജില്ലയിൽ നിയമിതനാകുന്നു. ഈ പ്രൊബേഷൻ പൂർത്തിയാക്കിയതിന് ശേഷം അവർ ഒരു ഉപജില്ലയുടെ സ്വതന്ത്ര ചുമതലയുള്ള സബ്ബ് ഡിവിഷണൽ മജിസ്‌ട്രേറ്റായി (സബ്കലക്ടർ) സേവനമനുഷ്ഠിക്കുന്നു. ഈ കാലയളവിന് ശേഷം സംസ്ഥാന സർക്കാരുകൾക്ക് കീഴിലുള്ള വകുപ്പുകളിലും തദ്ദേശസ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങളിലും മറ്റും നിയമിക്കുന്നു. ഒരു ജില്ലയിൽ ജില്ലാ മജിസ്‌ട്രേറ്റും കളക്ടറും എന്ന നിലയിലുള്ള എക്‌സിക്യൂട്ടീവ് അഡ്മിനിസ്‌ട്രേറ്റീവ് റോൾ വർഷങ്ങളോളം നീണ്ടുനിൽക്കും. ഉയർന്ന ശമ്പളസൂചിക ലഭിക്കുന്ന മുറക്ക്, ഐഎഎസ് ഉദ്യോഗസ്ഥർക്ക് സർക്കാർ വകുപ്പുകളോ മന്ത്രാലയങ്ങളോ നയിക്കാം. ഈ റോളുകളിൽ, ഉഭയകക്ഷി, ബഹുമുഖ ചർച്ചകളിൽ ഐഎഎസ് ഉദ്യോഗസ്ഥർ രാജ്യാന്തര തലത്തിൽ രാജ്യത്തെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു. ഇനി ഡെപ്യൂട്ടേഷനിൽ സേവനമനുഷ്ഠിക്കുകയാണെങ്കിൽ, അവർ [[ലോക ബാങ്ക്|ലോകബാങ്ക്]], [[ഇന്റർനാഷണൽ മോണിറ്ററി ഫണ്ട്]], [[ഏഷ്യൻ ഡെവലപ്മെന്റ് ബാങ്ക്|ഏഷ്യൻ ഡെവലപ്‌മെന്റ് ബാങ്ക്]], [[ഏഷ്യൻ ഇൻഫ്രാസ്ട്രക്ചർ ഇൻവെസ്റ്റ്മെന്റ് ബാങ്ക്|ഏഷ്യൻ ഇൻഫ്രാസ്ട്രക്ചർ ഇൻവെസ്റ്റ്‌മെന്റ് ബാങ്ക്]], അല്ലെങ്കിൽ [[ഐക്യരാഷ്ട്രസഭ]] അതിന്റെ ഏജൻസികൾ തുടങ്ങിയ [[അന്താരാഷ്ട്ര സംഘടനകൾ|അന്താരാഷ്ട്ര സംഘടനകളിൽ]] ജോലി ചെയ്തേക്കാം. [[ഇന്ത്യൻ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ]] നിർബന്ധമാക്കിയിട്ടുള്ള ഇന്ത്യയിലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് നടത്തിപ്പിൽ ഐഎഎസ് ഉദ്യോഗസ്ഥരും പങ്കാളികളാണ്. == '''ചരിത്രം''' == ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനിയുടെ കാലത്ത്, സിവിൽ സർവീസുകളെ മൂന്നായി തരംതിരിച്ചിരുന്നു - ''ഉടമ്പടി, ഉടമ്പടി ചെയ്യാത്ത, പ്രത്യേക സിവിൽ സർവീസുകൾ ( covenanted, uncovenanted & special civil services).'' ഉടമ്പടിയിലുള്ള സിവിൽ സർവീസ്, അല്ലെങ്കിൽ '''''ഹോണറബിൾ ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനിയുടെ സിവിൽ സർവീസ് (HEICCS)''''' എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നത്, ഗവൺമെന്റിലെ ഉന്നത തസ്തികകൾ വഹിക്കുന്ന സിവിൽ സർവീസുകാരാണ്. ഭരണത്തിന്റെ താഴേത്തട്ടിലേക്ക് ഇന്ത്യക്കാരുടെ പ്രവേശനം സുഗമമാക്കുന്നതിന് മാത്രമാണ് ഉടമ്പടിയില്ലാത്ത സിവിൽ സർവീസ് അവതരിപ്പിച്ചത്. പ്രത്യേക സേവനത്തിൽ ഇന്ത്യൻ ഫോറസ്റ്റ് സർവീസ്, ഇംപീരിയൽ പോലീസ്, ഇന്ത്യൻ പൊളിറ്റിക്കൽ സർവീസ് തുടങ്ങിയ പ്രത്യേക വകുപ്പുകൾ ഉൾപ്പെടുന്നു, അവയുടെ റാങ്കുകൾ ഉടമ്പടിയിലുള്ള സിവിൽ സർവീസിൽ നിന്നോ ഇന്ത്യൻ ആർമിയിൽ നിന്നോ എടുത്തതാണ്. ഇംപീരിയൽ പോലീസ് നിരവധി ഇന്ത്യൻ ആർമി ഓഫീസർമാരെ അംഗങ്ങളാക്കി, എന്നിരുന്നാലും 1893 ന് ശേഷം അതിന്റെ ഉദ്യോഗസ്ഥരെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിന് വാർഷിക പരീക്ഷ ഉപയോഗിച്ചു. 1858-ൽ HEICCS-ന് പകരം 'ഇന്ത്യൻ സിവിൽ സർവീസ് (ICS)' നിലവിൽ വന്നു, ഇത് 1858-നും 1947-നും ഇടയിൽ ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന സിവിൽ സർവീസായി മാറി. ICS-ലേക്കുള്ള അവസാന നിയമനങ്ങൾ നടന്നത് 1942-ലാണ്. യുണൈറ്റഡ് കിംഗ്ഡം പാർലമെന്റ്, '''1919-ലെ ഗവൺമെന്റ് ഓഫ് ഇന്ത്യാ നിയമം''' പാസാക്കിയതോടെ, ഇന്ത്യൻ സിവിൽ സർവീസുകൾ-ഇന്ത്യ സ്റ്റേറ്റ് സെക്രട്ടറിയുടെ പൊതു മേൽനോട്ടത്തിൽ-"''ഓൾ ഇന്ത്യ സർവീസസ്, സെൻട്രൽ സർവീസസ്"'' എന്നിങ്ങനെ രണ്ട് വിഭാഗങ്ങളായി വിഭജിക്കപ്പെട്ടു. പത്ത് അഖിലേന്ത്യാ സർവീസുകളിൽ ഒന്നായിരുന്നു ഇന്ത്യൻ സിവിൽ സർവീസ്.   1946-ൽ പ്രീമിയർ കോൺഫറൻസിൽ, ഇന്ത്യൻ സിവിൽ സർവീസിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കി "ഇന്ത്യൻ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് സർവീസ് (IAS)" രൂപീകരിക്കാൻ കേന്ദ്ര കാബിനറ്റ് തീരുമാനിച്ചു; ഇംപീരിയൽ പോലീസിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള "ഇന്ത്യൻ പോലീസ് സേവനവും (IPS)". 1947-ൽ ബ്രിട്ടീഷുകാരുടെ പിൻവാങ്ങലിനെ തുടർന്ന്, ഇന്ത്യ വിഭജിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ ഇന്ത്യൻ സിവിൽ സർവീസ്, ഇന്ത്യയുടെയും പാക്കിസ്ഥാന്റെയും പുതിയ ആധിപത്യങ്ങൾക്കിടയിൽ വിഭജിക്കപ്പെട്ടു. ICS-ലെ ഇന്ത്യൻ ഭാഗത്തെ "ഇന്ത്യൻ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് സർവീസ്" എന്ന് നാമകരണം ചെയ്തു, അതേസമയം പാകിസ്ഥാൻ ഭാഗത്തെ "പാകിസ്ഥാൻ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് സർവീസ്" എന്ന് നാമകരണം ചെയ്തു. [[ഇന്ത്യയുടെ ഭരണഘടന|ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടന]]<nowiki/>യുടെ '''XIV-'''ലെ ആർട്ടിക്കിൾ '''312(2)''', ഓൾ ഇന്ത്യ സർവീസസ് ആക്ട്, 1951 എന്നിവയ്ക്ക് കീഴിലാണ് ആധുനിക ഇന്ത്യൻ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് സർവീസ് സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടത്.<ref>{{Cite web|url=http://lawmin.nic.in/olwing/coi/coi-english/Const.Pock%202Pg.Rom8Fsss(19).pdf|title=Wayback Machine|access-date=2022-06-17|archive-date=2011-12-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20111203131448/http://lawmin.nic.in/olwing/coi/coi-english/Const.Pock%202Pg.Rom8Fsss(19).pdf|url-status=bot: unknown}}</ref> == '''റിക്രൂട്ട്മെന്റ്''' == ഇന്ത്യൻ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് സർവീസിലേക്ക് മൂന്ന് രീതിയിലാണ് അംഗങ്ങളെ ചേർക്കുന്നത്. [[യൂണിയൻ പബ്ലിക് സർവീസ് കമ്മീഷൻ]] ('''യു.പി.എസ്‌.സി.''') നടത്തുന്ന സിവിൽ സർവീസസ് പരീക്ഷ പാസായി IAS-ൽ പ്രവേശിക്കാം. ഇങ്ങനെ നേരിട്ട് നിയമിക്കുന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥരെ "റെഗുലർ റിക്രൂട്ട്സ്" (RR) എന്ന് വിളിക്കുന്നു. അതാത് ഐ.എ.എസ്. സംസ്ഥാന കേഡറിൻ്റെ അംഗബലത്തിൽ മൂന്നിലൊന്ന് ഉദ്യോഗസ്ഥരെ സംസ്ഥാന സിവിൽ സർവീസുകളിൽ നിന്നും ഉദ്യോഗകയറ്റം നൽകി നിയമനം നൽകാറുണ്ട്, അപൂർവ്വം ചില സാഹചര്യങ്ങളിൽ നോൺ-സ്റ്റേറ്റ് സിവിൽ സർവീസിൽ നിന്നും ഉദ്യോഗ കയറ്റത്തിലൂടെ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുന്നു. ഇങ്ങനെ അതാത് സംസ്ഥാന സിവിൽ സർവീസുകളിൽ നിന്ന് ഉദ്യോഗകയറ്റത്തിലൂടെ ഐഎസിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥർ "കൺഫേർഡ് ഐഎഎസ് (SCS)" എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു. നേരിട്ട് റിക്രൂട്ട് ചെയ്യുന്നവരും പ്രൊമോട്ടർമാരും തമ്മിലുള്ള അനുപാതം 2:1 ആയി നിശ്ചയിച്ചിരിക്കുന്നു. സംസ്ഥാന സർവീസിൽ നിന്ന് ഡെപ്യൂട്ടി കളക്ടർ തസ്തികയിൽ നിന്നുമാണ് പ്രധാനമായി ഐഎസിലേക്ക് ഉദ്യോഗകയറ്റം നൽകുന്നത്. പ്രവേശന രീതി പരിഗണിക്കാതെ എല്ലാ ഐഎഎസ് ഉദ്യോഗസ്ഥരെയും ഇന്ത്യൻ [[രാഷ്ട്രപതി]]<nowiki/>യാണ് നിയമിക്കുന്നത്. [[പ്രമാണം:Lal Bahadur Shastri National Academy of Administration, Mussoorie, at night.JPG|ലഘുചിത്രം|ഉത്തരാഖണ്ഡിലെ മുസ്സൂരിയിലെ [[ലാൽ ബഹാദൂർ ശാസ്ത്രി നാഷണൽ അക്കാദമി ഓഫ് അഡ്മിനിസ്ട്രേഷൻ]] - IAS സ്റ്റാഫ് ട്രെയിനിംഗ് കോളേജ്]] സിവിൽ സർവീസ് പരീക്ഷ വഴി അപേക്ഷിക്കുന്ന 1 ദശലക്ഷത്തിലധികം അപേക്ഷകരിൽ 180 പേർ മാത്രമാണ് വിജയിച്ച് ഐഎഎസ് നേടുന്നത്, വിജയ നിരക്ക് 0.01 ശതമാനത്തിൽ താഴെയാണ്. തൽഫലമായി, സർവീസിലെ അംഗങ്ങളെ പലപ്പോഴും "''സ്വർഗ്ഗത്തിൽ ജനിച്ചവർ''" എന്ന് വിളിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.tribuneindia.com/2008/20080514/edit.htm#4|title=The Tribune, Chandigarh, India - Opinions|access-date=2022-06-17}}</ref> 1951 മുതൽ 1978 വരെ, ഇന്ത്യൻ അഡ്മിനിസ്‌ട്രേറ്റീവ് സർവീസിലേക്കോ ഇന്ത്യൻ ഫോറിൻ സർവീസിലേക്കോ യോഗ്യതയ്ക്കായി ഒരു IAS- ഉദ്യോഗാർത്ഥി രണ്ട് അധിക പേപ്പറുകളും കൂടാതെ മൂന്ന് ഓപ്ഷണൽ പേപ്പറുകളും നേടേണ്ടതുണ്ട്. ഓപ്ഷണൽ പേപ്പറുകളുടെ ബിരുദതലവുമായി താരതമ്യപ്പെടുത്തുമ്പോൾ, രണ്ട് അധിക പേപ്പറുകൾ ബിരുദാനന്തര തലത്തിലുള്ള പേപ്പറുകളായിരുന്നു, ഈ വ്യത്യാസമാണ് IAS-നും IFS-നും ഉയർന്ന പദവിക്ക് കാരണമായത്. ഈ രണ്ട് ബിരുദാനന്തര ബിരുദ പേപ്പറുകൾ പിന്നീട് നീക്കം ചെയ്യപ്പെട്ടു, എന്നാൽ ഇത് IAS-ന്റെയും IFS-ന്റെയും ഉയർന്ന പദവിയിൽ മാറ്റം വരുത്തിയിട്ടില്ല. തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രക്രിയയ്ക്ക് ശേഷം, വിജയിച്ച ഉദ്യോഗാർത്ഥികൾ [[ഉത്തരാഖണ്ഡ്|ഉത്തരാഖണ്ഡി]]<nowiki/>ലെ മുസ്സൂറിയിലുള്ള [[ലാൽ ബഹാദൂർ ശാസ്ത്രി നാഷണൽ അക്കാദമി ഓഫ് അഡ്മിനിസ്ട്രേഷൻ|ലാൽ ബഹദൂർ ശാസ്ത്രി നാഷണൽ അക്കാദമി ഓഫ് അഡ്മിനിസ്‌ട്രേഷനിൽ]] പരിശീലനം നേടുന്നു. === '''സംസ്ഥാന കേഡറുകൾ''' === ==== കേഡർ നിർണ്ണയ നയം ==== ബ്യൂറോക്രസിയുടെ ദേശീയ ഉദ്ഗ്രഥനം ഉറപ്പാക്കുന്നതിനും, സേവനങ്ങളുടെ അഖിലേന്ത്യാ സ്വഭാവം ഉറപ്പാക്കുന്നതിനുമുള്ള നയമായി ഇതിനെ ചൂണ്ടിക്കാണിച്ച് 2017 ഓഗസ്റ്റിൽ കേന്ദ്ര സർക്കാർ അഖിലേന്ത്യാ സേവനങ്ങൾക്കായി ഒരു പുതിയ കേഡർ അലോക്കേഷൻ നയം പ്രഖ്യാപിച്ചു. നിലവിലുള്ള ഇരുപത്തിയാറ് കേഡറുകളെ കേന്ദ്ര പേഴ്‌സണൽ ആൻഡ് ട്രെയിനിംഗ് വകുപ്പ് അഞ്ച് മേഖലകളായി (Zones) വിഭജിക്കുന്നു. പുതിയ നയത്തിന് കീഴിൽ, ഒരു ഉദ്യോഗാർത്ഥി ആദ്യം അവരുടെ മുൻഗണനാ സോണുകൾ, അവരോഹണ ക്രമത്തിൽ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു, തുടർന്ന് ഓരോ മുൻഗണനാ സോണിൽ നിന്നും ഒരു കേഡർ മുൻഗണന ക്രമത്തിൽ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു. ഉദ്യോഗാർത്ഥി പിന്നീട് തിരഞ്ഞെടുത്ത ഓരോ സോണിലേക്കും അവരുടെ രണ്ടാമത്തെ കേഡർ മുൻഗണന സൂചിപ്പിക്കുന്നു. സോണുകൾക്കും കേഡറുകൾക്കുമുള്ള മുൻഗണന അതേ ക്രമത്തിൽ തന്നെ തുടരുന്നു, മാറ്റമൊന്നും അനുവദനീയമല്ല. ഉദ്യോഗസ്ഥർ അവർക്ക് അനുവദിച്ചിട്ടുള്ള കേഡറിൽ തുടരുകയോ അല്ലെങ്കിൽ ഇന്ത്യാ ഗവൺമെന്റിലേക്ക് നിയോഗിക്കപ്പെടുകയോ ചെയ്യുന്നു. '''നിലവിലെ കേഡർ നിർണയ നയത്തിന് കീഴിലുള്ള സോണുകൾ''' {| class="wikitable mw-collapsible" !സോൺ !കേഡറുകൾ |- !സോൺ-I |AGMUT [[അരുണാചൽ പ്രദേശ്|(അരുണാചൽ പ്രദേശ്-]][[ഗോവ|ഗോവ-]][[മിസോറം|മിസോറാം]], [[കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശം|കേന്ദ്ര ഭരണ പ്രദേശങ്ങൾ]]), [[ഹിമാചൽ പ്രദേശ്‌|ഹിമാചൽ പ്രദേശ്]], [[ഉത്തരാഖണ്ഡ്]], [[പഞ്ചാബ്, ഇന്ത്യ|പഞ്ചാബ്]], [[രാജസ്ഥാൻ]], [[ഹരിയാണ|ഹരിയാന]] |- !സോൺ-II |[[ഉത്തർ‌പ്രദേശ്|ഉത്തർപ്രദേശ്]], [[ബിഹാർ|ബീഹാർ]], [[ഝാർഖണ്ഡ്‌|ജാർഖണ്ഡ്]], [[ഒഡീഷ]] |- !സോൺ-III |[[ഗുജറാത്ത്]], [[മഹാരാഷ്ട്ര]], [[മധ്യപ്രദേശ്‌|മധ്യപ്രദേശ്]], [[ഛത്തീസ്‌ഗഢ്|ഛത്തീസ്ഗഡ്]] |- !സോൺ-IV |[[പശ്ചിമ ബംഗാൾ]], [[സിക്കിം]], [[ആസാം|അസം]]-[[മേഘാലയ]], [[മണിപ്പൂർ]], [[ത്രിപുര]], [[നാഗാലാ‌ൻഡ്|നാഗാലാൻഡ്]] |- !സോൺ-V |[[തെലംഗാണ|തെലങ്കാന]], [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്‌|ആന്ധ്രപ്രദേശ്]], [[കർണാടക]], [[തമിഴ്‌നാട്|തമിഴ്നാട്]], [[കേരളം]] |} === മുമ്പത്തെ കേഡർ നിർണ്ണയ പോളിസികൾ === 2008 വരെ, ഉദ്യോഗാർത്ഥിക്ക് ഇഷ്ടമുള്ള സംസ്ഥാന കേഡർ തിരഞ്ഞെടുക്കാൻ അനുവദിക്കുന്ന ഒരു ഔപചാരിക സംവിധാനവും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. ഉദ്യോഗാർത്ഥിയെ അവരുടെ സ്വന്തം സംസ്ഥാന കേഡറിലെ ഒരു ഒഴിവിലേക്ക് നിയമിച്ചില്ലെങ്കിൽ, 'a', 'h', 'm' അല്ലെങ്കിൽ 't' എന്നിവയിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച് അക്ഷരമാലാക്രമത്തിലുള്ള ഒരു പട്ടികയിൽ നിന്ന് തിരഞ്ഞെടുത്ത മറ്റ് സംസ്ഥാനങ്ങളിലേക്ക് അവരെ അനുവദിക്കും, വർഷം അനുസരിച്ച്. ഉദാഹരണത്തിന്, ഒരു പ്രത്യേക വർഷത്തിൽ റോസ്റ്റർ ആരംഭിക്കുന്നത് 'a' ൽ നിന്നാണെങ്കിൽ, പട്ടികയിലെ ആദ്യ ഉദ്യോഗാർത്ഥി [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്‌|ആന്ധ്രാപ്രദേശ്]] സംസ്ഥാന കേഡറിലേക്കും, അടുത്തത് ബിഹാറിലേക്കും, തുടർന്ന് ഛത്തീസ്ഗഢിലേക്കും ഗുജറാത്തിലേക്കും മറ്റും അക്ഷരമാലാക്രമത്തിൽ പോകും. . അടുത്ത വർഷം ഹരിയാന അല്ലെങ്കിൽ ഹിമാചൽ പ്രദേശ് (രണ്ട് സംസ്ഥാനങ്ങൾ ഒന്നിടവിട്ട റോസ്റ്റർ വർഷങ്ങൾ) 'h' ൽ നിന്ന് റോസ്റ്റർ ആരംഭിക്കുന്നു. 1980-കളുടെ മധ്യം മുതൽ നടപ്പിലാക്കിയ ഈ സംവിധാനം, വിവിധ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥരെ ഇന്ത്യയിലാകെ നിയമിക്കുന്നുവെന്ന് ഉറപ്പാക്കി. വികസിത സംസ്ഥാനങ്ങളും അവികസിത സംസ്ഥാനങ്ങളും തമ്മിൽ താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ, സ്ഥിരം സംസ്ഥാന കേഡറുകളുടെ സമ്പ്രദായം ''(The system of permanent state cadres)'' ഉദ്യോഗസ്ഥർക്ക് പ്രൊഫഷണൽ എക്സ്പോഷറിൽ വലിയ അസമത്വങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചു. മറ്റൊരു സംസ്ഥാന കേഡറിലെ ഓൾ ഇന്ത്യ സർവീസസ് ഓഫീസറുമായുള്ള വിവാഹത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലോ, മറ്റ് അസാധാരണമായ സാഹചര്യങ്ങളിലോ മാത്രമേ സംസ്ഥാന കേഡറിൽ മാറ്റങ്ങൾ അനുവദിക്കൂ. ഉദ്യോഗസ്ഥർക്ക് അവരുടെ സ്വന്തം സംസ്ഥാന കേഡറിലേക്ക് ഡെപ്യൂട്ടേഷനിൽ പോകാൻ അനുവദിച്ചിട്ടുണ്ട്, അതിനുശേഷം അവർ അവർക്ക് അനുവദിച്ച കേഡറിലേക്ക് മടങ്ങേണ്ടതുണ്ട്. 2008 മുതൽ ഐഎഎസ് ഉദ്യോഗസ്ഥരെ അവരുടെ സർവീസിന്റെ തുടക്കത്തിൽ സംസ്ഥാന കേഡറുകളിലേക്ക് നിയമിച്ചു. ഓരോ ഇന്ത്യൻ സംസ്ഥാനത്തിനും ഒരു കേഡർ ഉണ്ടായിരുന്നു, രണ്ട് സംയുക്ത കേഡറുകൾ ഒഴികെ: അസം-മേഘാലയ, അരുണാചൽ പ്രദേശ്-ഗോവ-മിസോറാം-കേന്ദ്ര ഭരണ പ്രദേശങ്ങൾ (AGMUT). "ഇൻസൈഡർ-ഔട്ട്സൈഡർ റേഷ്യോ" (അവരുടെ സ്വന്തം സംസ്ഥാനങ്ങളിലേക്ക് മറ്റ് സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ അനുപാതം) 1:2 ആയി നിലനിർത്തി, നേരിട്ട് റിക്രൂട്ട് ചെയ്യുന്നവരിൽ മൂന്നിലൊന്ന് ഒരേ സംസ്ഥാനത്ത് നിന്നുള്ള 'insiders'. ബാക്കിയുള്ളവരെ അവരുടെ ഇഷ്ടാനുസരണം അവരുടെ സ്വന്തം സംസ്ഥാനങ്ങൾ ഒഴികെയുള്ള സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ സംസ്ഥാന വിഹിതം റോസ്റ്റർ അനുസരിച്ച് പുറത്തുനിന്നുള്ളവരായി പോസ്റ്റ് ചെയ്തു. == '''ഒരു IAS ഉദ്യോഗസ്ഥന്റെ ചുമതലകൾ''' == ഒരു ഐഎഎസ് ഉദ്യോഗസ്ഥൻ നിർവഹിക്കുന്ന സാധാരണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഇവയാണ്: * സബ് കലക്ടർ ([[സബ് ഡിവിഷണൽ മജിസ്ട്രേറ്റ്|സബ് ഡിവിഷണൽ മജിസ്‌ട്രേറ്റ്]]), അഡിഷണൽ ജില്ലാ മജിസ്‌ട്രേറ്റ്, [[ജില്ലാ കളക്ടർ]] എന്നീ ഫീൽഡ് സ്ഥാനങ്ങളിൽ നിയമിതരാവുമ്പോൾ;- റവന്യൂ ഭരണം, ക്രമസമാധാനപാലനം, [[എക്സിക്യൂട്ടീവ് മജിസ്‌ട്രേറ്റ്|എക്സിക്യൂട്ടീവ് മജിസ്ട്രേറ്റ്]] കോടതി നടത്തിപ്പ്, [[ഭാരത സർക്കാർ|കേന്ദ്ര]]-സംസ്ഥാന സർക്കാർ നയങ്ങൾ താഴേക്കിടയിൽ നടപ്പാക്കൽ, ഫീൽഡിൽ സർക്കാരിന്റെ ഒരു ഏജന്റായി പ്രവർത്തിക്കുക, അതായത് പൊതുജനങ്ങൾക്കും സർക്കാരിനുമിടയിൽ ഒരു ഇടനിലക്കാരനായി പ്രവർത്തിക്കുക എന്നിവയൊക്കെയാണ് പ്രധാനചുമതലകൾ. * ഒരു നിർദ്ദിഷ്‌ട മന്ത്രാലയത്തിന്റെയോ വകുപ്പിന്റെയോ ചുമതലയുള്ള മന്ത്രിയുമായി കൂടിയാലോചിച്ച് നയരൂപീകരണവും നടപ്പാക്കലും ഉൾപ്പെടെ സർക്കാരിന്റെ ഭരണവും ദൈനംദിന നടപടികളും കൈകാര്യം ചെയ്യൽ. * [[ഭാരത സർക്കാർ|കേന്ദ്ര സർക്കാരിൽ]] ''ജോയിന്റ് സെക്രട്ടറി, അഡീഷണൽ സെക്രട്ടറി, സ്പെഷ്യൽ സെക്രട്ടറി, സെക്രട്ടറി, [[കാബിനറ്റ് സെക്രട്ടറി - ഇന്ത്യ|ക്യാബിനറ്റ് സെക്രട്ടറി]]'' നിലകളിലും കൂടാതെ സംസ്ഥാന സർക്കാരുകളിൽ ''[[പ്രിൻസിപ്പൽ സെക്രട്ടറി (ഇന്ത്യ)|പ്രിൻസിപ്പൽ സെക്രട്ടറി]], അഡീഷണൽ ചീഫ് സെക്രട്ടറി അല്ലെങ്കിൽ സ്‌പെഷ്യൽ ചീഫ് സെക്രട്ടറി, [[ചീഫ് സെക്രട്ടറി (ഇന്ത്യ)|ചീഫ് സെക്രട്ടറി]]'' എന്നിങ്ങനെ ഉയർന്ന തലത്തിൽ നിയമിക്കപ്പെടുമ്പോൾ, ബന്ധപ്പെട്ട മന്ത്രിയുടെയോ മന്ത്രിസഭയുടെയോ സമ്മതത്തോടെ നയരൂപീകരണത്തിന് സംഭാവന നൽകാനും ചില കാര്യങ്ങളിൽ അന്തിമ തീരുമാനമെടുക്കാനും (കാര്യത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം അനുസരിച്ച്) അവർ ബാധ്യസ്ഥരാണ്.<ref>{{Cite web|url=http://www.jagranjosh.com/articles/responsibilities-powers-of-an-ias-officer-1446714844-1|title=Responsibilities & Powers of an IAS Officer|access-date=2022-06-17|date=2017-08-13|archive-date=2017-08-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20170813222958/http://www.jagranjosh.com/articles/responsibilities-powers-of-an-ias-officer-1446714844-1|url-status=bot: unknown}}</ref> == '''ഔദ്യോഗിക ജീവിതം''' == അവരുടെ കരിയറിന്റെ തുടക്കത്തിൽ, ഐഎഎസ് ഉദ്യോഗസ്ഥർക്ക് അവരുടെ ഹോം കേഡറുകൾക്കൊപ്പം ജില്ലാ പരിശീലനവും തുടർന്ന് അവരുടെ ആദ്യ പോസ്റ്റിംഗും ലഭിക്കുന്നു. പരിശീലനത്തിനായി അസിസ്റ്റൻ്റ് കളക്ടർ (അണ്ടർ ട്രെയിനിംഗ്) ആയി ജില്ലകളിലേക്ക് നിയമിക്കുന്നു. ശേഷം '''സബ്''' '''കളക്ടർ കം സബ് ഡിവിഷണൽ മജിസ്‌ട്രേറ്റ്''' എന്ന നിലയിലാണ് അവരുടെ പ്രാരംഭ റോൾ, അവരെ ഒരു ജില്ലാ സബ് ഡിവിഷന്റെ ചുമതല ഏൽപ്പിക്കുന്നു. സബ് കളക്ടറും സബ് ഡിവിഷണൽ മജിസ്‌ട്രേറ്റും എന്ന നിലയിൽ, ഉപജില്ലയുടെ ക്രമസമാധാനപാലനവും പൊതുഭരണവും വികസന പ്രവർത്തനങ്ങളും അവരെ ചുമതലപ്പെടുത്തുന്നു. പരിശീലനം പൂർത്തിയാകുമ്പോൾ, കേന്ദ്ര സർക്കാരിന്റെയും സംസ്ഥാന സർക്കാരുകളുടെയും പ്രാദേശിക/തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ സർക്കാരുകളുടെയും ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള വിവിധ മന്ത്രാലയങ്ങൾ, വകുപ്പുകൾ, സ്ഥാപനങ്ങൾ എന്നിവയിൽ വിവിധ പദവികളിലേക്ക് ഐഎഎസ് ഉദ്യോഗസ്ഥരെ നിയമിക്കുന്നു. (നഗരതലത്തിൽ മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷനുകൾ, വിജ്ഞാപനം ചെയ്യപ്പെട്ട ഏരിയാ കൗൺസിലുകളും മുനിസിപ്പൽ കൗൺസിലുകളും ഗ്രാമതലത്തിൽ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകളും ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത് കളും ജില്ലാ പഞ്ചായത്തുകളും). പരിശീലന വ്യവസ്ഥയുടെ ഭാഗമായി മൂന്ന് മാസത്തെ നിയമനത്തിനായി ഡൽഹിയിലേക്ക് പുതിയ ഐഎഎസ് ഉദ്യോഗസ്ഥരെ നിയമിക്കുന്നതിന് കേന്ദ്ര സെക്രട്ടേറിയറ്റിൽ അസിസ്റ്റന്റ് സെക്രട്ടറിയുടെ പുതിയ പദവി സൃഷ്ടിച്ചതായി 2015-ൽ പ്രഖ്യാപിച്ചിരുന്നു. ഐഎഎസ് ഉദ്യോഗസ്ഥർക്ക് അവരുടെ ഹോം കേഡറിൽ ഒമ്പത് വർഷത്തെ സേവനത്തിന് ശേഷം കേന്ദ്ര സെക്രട്ടേറിയറ്റിലേക്ക് ഒരിക്കൽ മാത്രമേ ഡെപ്യൂട്ടേഷനിൽ പോകാൻ അനുവാദമുണ്ടായിരുന്നുള്ളു. സെൻട്രൽ ഫംഗ്‌ഷനുകളുടെ അനുഭവപരിചയം ഈ ഡെപ്യൂട്ടേഷനുകൾക്കിടയിൽ വളരെ കുറവായിരുന്നു, ഇത് അവരുടെ പരിശീലനത്തിലുടെ മാറ്റത്തിന് കാരണമായി. പുതിയ സംവിധാനത്തിന്റെ ഭാഗമായി, ഐഎഎസ് അസിസ്റ്റന്റ് സെക്രട്ടറിമാർ പ്രോജക്ടുകളിൽ പ്രവർത്തിക്കണം-അതാത് മേഖലകളിൽ ഒരു പുതിയ നയം-അത് അവരവരുടെ മന്ത്രാലയങ്ങൾക്ക് സമർപ്പിക്കണം; എല്ലാ പ്രോജക്റ്റുകളിൽ നിന്നും 36 എണ്ണം ഇന്ത്യാ ഗവൺമെന്റിന്റെ എല്ലാ സെക്രട്ടറിമാരുടെയും മുമ്പാകെ അവതരിപ്പിക്കാൻ തിരഞ്ഞെടുത്തിരിക്കുന്നു; തൽഫലമായി, 16 പേരെ കാബിനറ്റ് സെക്രട്ടറിക്ക് മുമ്പാകെ തിരഞ്ഞെടുക്കുകയും അന്തിമ എട്ട് പേരെ പ്രധാനമന്ത്രിക്ക് മുമ്പാകെ അവതരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഈ പ്രൊബേഷൻ പൂർത്തിയാക്കിയതിന് ശേഷം ഒരു ജില്ലയിൽ '''കളക്ടർ കം ജില്ലാ മജിസ്‌ട്രേറ്റ്''' എന്ന നിലയിൽ ഒരു എക്‌സിക്യൂട്ടീവ് റോൾ ഉണ്ട്, അത് വർഷങ്ങളോളം നീണ്ടുനിൽക്കും. ജില്ലാ മജിസ്‌ട്രേറ്റ് എന്ന നിലയിലുള്ള ഈ കാലാവധിക്കുശേഷം, ഒരു ഡിവിഷണൽ കമ്മീഷണറായി ഉദ്യോഗസ്ഥന് ഒരു സംസ്ഥാന റവന്യൂ ഡിവിഷന്റെ തലവനായി സ്ഥാനക്കയറ്റം ലഭിച്ചേക്കാം. ഉയർന്ന നിലയിൽ (Apex level) എത്തുമ്പോൾ, ഐഎഎസ് ഉദ്യോഗസ്ഥർക്ക് സർക്കാർ വകുപ്പുകളോ മന്ത്രാലയങ്ങളോ നയിക്കാം. ഈ റോളുകളിൽ, ഉഭയകക്ഷി, ബഹുമുഖ ചർച്ചകളിൽ ഐഎഎസ് ഉദ്യോഗസ്ഥർ രാജ്യാന്തര തലത്തിൽ രാജ്യത്തെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു. ഒരു ഡെപ്യൂട്ടേഷനിൽ സേവനമനുഷ്ഠിക്കുകയാണെങ്കിൽ, അവർ [[ലോക ബാങ്ക്|ലോകബാങ്ക്]], ഇന്റർനാഷണൽ മോണിറ്ററി ഫണ്ട്, [[ഏഷ്യൻ ഡെവലപ്മെന്റ് ബാങ്ക്|ഏഷ്യൻ ഡെവലപ്‌മെന്റ് ബാങ്ക്]], [[ഏഷ്യൻ ഇൻഫ്രാസ്ട്രക്ചർ ഇൻവെസ്റ്റ്മെന്റ് ബാങ്ക്|ഏഷ്യൻ ഇൻഫ്രാസ്ട്രക്ചർ ഇൻവെസ്റ്റ്‌മെന്റ് ബാങ്ക്]], [[ഐക്യരാഷ്ട്രസഭ|ഐക്യ രാഷ്ട്രസഭ]] (UN) അല്ലെങ്കിൽ അതിന്റെ ഏജൻസികൾ തുടങ്ങിയ അന്തർ സർക്കാർ സ്ഥാപനങ്ങളിൽ ജോലി ചെയ്തേക്കാം. [[ഇന്ത്യൻ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ]] നിർബന്ധമാക്കിയിട്ടുള്ള ഇന്ത്യയിലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് നടത്തിപ്പിൽ ഐഎഎസ് ഓഫീസർമാരും പങ്കാളികളാണ്. '''ഐഎഎസ് ഉദ്യോഗസ്ഥർ അവരുടെ കരിയറിൽ വഹിച്ച സ്ഥാനങ്ങളും പദവികളും'''<ref>{{Cite web|url=http://document.ccis.nic.in/WriteReadData/CircularPortal/D2/D02ser/14021_1_2016-AIS-II-08092016A.pdf|title=Wayback Machine|access-date=2022-06-17|archive-date=2017-09-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20170919033209/http://document.ccis.nic.in/WriteReadData/CircularPortal/D2/D02ser/14021_1_2016-AIS-II-08092016A.pdf|url-status=bot: unknown}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://7cpc.india.gov.in/pdf/sevencpcreport.pdf|title=Wayback Machine|access-date=2022-06-17|archive-date=2015-11-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20151120092637/http://7cpc.india.gov.in/pdf/sevencpcreport.pdf|url-status=bot: unknown}}</ref> {| class="wikitable mw-collapsible" !ഗ്രേഡ്/ശമ്പള സ്കെയിൽ (ശമ്പള ലെവൽ) !ഫീൽഡ് പോസ്റ്റിംഗ്(s) !സംസ്ഥാന സർക്കാരുകളിലെ സ്ഥാനം/പദവി !കേന്ദ്ര സർക്കാരിലെ സ്ഥാനം !ശമ്പളം |- |കാബിനറ്റ് സെക്രട്ടറി ഗ്രേഡ് (Pay level 18) | rowspan="2" |— |— |[[കാബിനറ്റ് സെക്രട്ടറി - ഇന്ത്യ|കാബിനറ്റ് സെക്രട്ടറി]] |₹250,000 (US$3,300) (PPP$11,700) |- |അപെക്സ് സ്കെയിൽ (Pay level 17) |[[ചീഫ് സെക്രട്ടറി (ഇന്ത്യ)|ചീഫ് സെക്രട്ടറി]]{{efn|name=fn1|അഡീഷണൽ ചീഫ് സെക്രട്ടറി, സ്‌പെഷ്യൽ ചീഫ് സെക്രട്ടറി എന്നീ പദവികളിലുള്ള ഐഎഎസ് ഉദ്യോഗസ്ഥർക്ക് സംസ്ഥാന ചീഫ് സെക്രട്ടറിയുടെ അതേ ശമ്പളമാണ് ലഭിക്കുന്നത്, എന്നാൽ ഒരേ പ്രോട്ടോക്കോൾ അല്ല.<ref name="Siwach">{{Cite news|url=http://indianexpress.com/article/cities/chandigarh/why-so-many-ias-officers-promoted-as-acs-haryana-assembly-panel-asks-govt-4735892/|title=Why so many IAS officers promoted as ACS, Haryana Assembly panel asks Govt|last=Siwach|first=Sukhbir|date=5 July 2017|oclc=70274541|location=[[Chandigarh]]|work=[[The Indian Express]]|access-date=12 August 2017|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20170813011441/http://indianexpress.com/article/cities/chandigarh/why-so-many-ias-officers-promoted-as-acs-haryana-assembly-panel-asks-govt-4735892/|archive-date=13 August 2017|url-status=live}}</ref><ref name="tribuneindia.com">{{Cite web|url=http://www.tribuneindia.com/news/uttarakhand/community/apex-grade-for-two-principal-secretaries/178288.html|location=[[Dehradun]]|title=Apex grade for two Principal Secretaries|date=2 January 2016|website=[[The Tribune (Chandigarh)|The Tribune]]|access-date=12 August 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170813010059/http://www.tribuneindia.com/news/uttarakhand/community/apex-grade-for-two-principal-secretaries/178288.html|archive-date=13 August 2017|url-status=live}}</ref><ref name="archive.indianexpress.com">{{Cite web|url=http://archive.indianexpress.com/news/5-ias-officers-promoted-as-additional-chief-secretaries/1205769/|title=5 IAS officers promoted as Additional Chief Secretaries|date=10 December 2013|oclc=70274541|location=[[Gandhinagar]]|website=[[The Indian Express]]|access-date=8 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20180703195447/http://archive.indianexpress.com/news/5-ias-officers-promoted-as-additional-chief-secretaries/1205769/|archive-date=3 July 2018|url-status=live}}</ref>}}{{Efn|name=അഡീഷണൽ ചീഫ് സെക്രട്ടറി|content=അഡീഷണൽ ചീഫ് സെക്രട്ടറി, സ്‌പെഷ്യൽ ചീഫ് സെക്രട്ടറി എന്നീ പദവികളിലുള്ള ഐഎഎസ് ഉദ്യോഗസ്ഥർ സംസ്ഥാന ചീഫ് സെക്രട്ടറിയുടെ അതേ ശമ്പളം വാങ്ങുന്നു, എന്നാൽ ഒരേ പ്രോട്ടോക്കോൾ അല്ല.<ref name="Siwach">{{Cite news|url=http://indianexpress.com/article/cities/chandigarh/why-so-many-ias-officers-promoted-as-acs-haryana-assembly-panel-asks-govt-4735892/|title=Why so many IAS officers promoted as ACS, Haryana Assembly panel asks Govt|last=Siwach|first=Sukhbir|date=5 July 2017|oclc=70274541|location=[[Chandigarh]]|work=[[The Indian Express]]|access-date=12 August 2017|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20170813011441/http://indianexpress.com/article/cities/chandigarh/why-so-many-ias-officers-promoted-as-acs-haryana-assembly-panel-asks-govt-4735892/|archive-date=13 August 2017|url-status=live}}</ref><ref name="tribuneindia.com">{{Cite web|url=http://www.tribuneindia.com/news/uttarakhand/community/apex-grade-for-two-principal-secretaries/178288.html|location=[[Dehradun]]|title=Apex grade for two Principal Secretaries|date=2 January 2016|website=[[The Tribune (Chandigarh)|The Tribune]]|access-date=12 August 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170813010059/http://www.tribuneindia.com/news/uttarakhand/community/apex-grade-for-two-principal-secretaries/178288.html|archive-date=13 August 2017|url-status=live}}</ref><ref name="archive.indianexpress.com">{{Cite web|url=http://archive.indianexpress.com/news/5-ias-officers-promoted-as-additional-chief-secretaries/1205769/|title=5 IAS officers promoted as Additional Chief Secretaries|date=10 December 2013|oclc=70274541|location=[[Gandhinagar]]|website=[[The Indian Express]]|access-date=8 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20180703195447/http://archive.indianexpress.com/news/5-ias-officers-promoted-as-additional-chief-secretaries/1205769/|archive-date=3 July 2018|url-status=live}}</ref>|text=ACS}} |സെക്രട്ടറി |₹225,000 (US$3,000) |- |ഹയർ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് ഗ്രേഡ് (above super time scale) (Pay level 15) | rowspan="2" |ഡിവിഷണൽ കമ്മീഷണർ |[[പ്രിൻസിപ്പൽ സെക്രട്ടറി (ഇന്ത്യ)|പ്രിൻസിപ്പൽ സെക്രട്ടറി]] |അഡീഷണൽ സെക്രട്ടറി |₹182,200 (US$2,400)—₹224,100 (US$2,900) |- |സീനിയർ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് ഗ്രേഡ് (സൂപ്പർ ടൈം സ്കെയിലിനു മുകളിൽ) (Pay level 14) |സെക്രട്ടറി കം കമ്മീഷണർ |ജോയിന്റ് സെക്രട്ടറി |₹144,200 (US$1,900)—₹218,200 (US$2,900) |- |സെലക്ഷൻ ഗ്രേഡ് (Pay level 13) | rowspan="2" |[[ജില്ലാ കളക്ടർ|ജില്ലാ കളക്ടർ & ജില്ലാ മജിസ്ട്രേറ്റ്]] |സ്പെഷ്യൽ സെക്രട്ടറി/ ഡയറക്ടർ |ഡയറക്ടർ |₹118,500 (US$1,600)—₹214,100 (US$2,800) |- |ജൂനിയർ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് ഗ്രേഡ് (Pay level 12) |ജോയിന്റ് സെക്രട്ടറി |ഡെപ്യൂട്ടി സെക്രട്ടറി |₹78,800 (US$1,000)—₹191,500 (US$2,500) |- |സീനിയർ ടൈം സ്കെയിൽ (Pay level 11) |അഡീഷണൽ ജില്ലാ മജിസ്‌ട്രേറ്റ് |ഡെപ്യൂട്ടി സെക്രട്ടറി |അണ്ടർ സെക്രട്ടറി |₹67,700 (US$890)—₹160,000 (US$2,100) |- |ജൂനിയർ ടൈം സ്കെയിൽ (Pay level 10) |[[സബ് കലക്ടർ|സബ് കളക്ടർ/സബ് ഡിവിഷണൽ മജിസ്‌ട്രേറ്റ്]] |അണ്ടർ സെക്രട്ടറി |അസിസ്റ്റന്റ് സെക്രട്ടറി |₹56,100 (US$740)—₹132,000 (US$1,700) |} വിരമിക്കുമ്പോൾ, ഇന്ത്യൻ ചീഫ് ഇലക്ഷൻ കമ്മീഷണർ, കൺട്രോളർ ആൻഡ് ഓഡിറ്റർ ജനറൽ ഓഫ് ഇന്ത്യ, യൂണിയൻ പബ്ലിക് സർവീസ് കമ്മീഷൻ (യുപിഎസ്‌സി) ചെയർപേഴ്‌സൺ തുടങ്ങിയ ഭരണഘടനാപരമായ പദവികൾ ഉയർന്ന റാങ്കിലുള്ള ഐഎഎസ് ഉദ്യോഗസ്ഥർ വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. ദേശീയ ഹരിത ട്രൈബ്യൂണൽ, സെൻട്രൽ അഡ്മിനിസ്‌ട്രേറ്റീവ് ട്രിബ്യൂണൽ തുടങ്ങിയ അഡ്മിനിസ്‌ട്രേറ്റീവ് ട്രൈബ്യൂണലുകളിലും ടെലികോം റെഗുലേറ്ററി അതോറിറ്റി ഓഫ് ഇന്ത്യ, സെക്യൂരിറ്റീസ് ആൻഡ് എക്‌സ്‌ചേഞ്ച് ബോർഡ് ഓഫ് ഇന്ത്യ, [[ഭാരതീയ റിസർവ് ബാങ്ക്|റിസർവ് ബാങ്ക് ഓഫ് ഇന്ത്യ]] എന്നിവയുൾപ്പെടെയുള്ള റെഗുലേറ്റർ മേധാവികളും അവർ അംഗങ്ങളായിട്ടുണ്ട്. കൺട്രോളർ ആൻഡ് ഓഡിറ്റർ ജനറൽ ഓഫ് ഇന്ത്യ, ചീഫ് ഇലക്ഷൻ കമ്മീഷണർ അല്ലെങ്കിൽ യുപിഎസ്‌സിയുടെ ചെയർപേഴ്‌സൺ അല്ലെങ്കിൽ ദേശീയ വനിതാ കമ്മീഷൻ അല്ലെങ്കിൽ കേന്ദ്ര വിവരാവകാശ കമ്മീഷൻ പോലുള്ള നിയമാനുസൃത അതോറിറ്റിയുടെ തലവൻ തുടങ്ങിയ ഭരണഘടനാപരമായ തസ്തികകളിലേക്കോ സേവനമനുഷ്ഠിക്കുന്നിന് ഒരു ഐഎഎസ് ഉദ്യോഗസ്ഥനെ നിയമിച്ചാൽ, അവൻ അല്ലെങ്കിൽ അവൾ സർവീസിൽ നിന്ന് വിരമിച്ചതായി കണക്കാക്കുന്നു. 1954ലെ ഇന്ത്യൻ അഡ്മിനിസ്‌ട്രേറ്റീവ് സർവീസ് (കേഡർ) റൂൾ 6(2)(ii) പ്രകാരം ഐഎഎസ് ഓഫീസർമാരെ ഒരു നിശ്ചിത കാലയളവിലേക്ക് സ്വകാര്യ ഓർഗനൈസേഷനുകളിലേക്ക് ഡെപ്യൂട്ടേഷൻ ചെയ്യാം.<ref>{{Cite web|url=http://dopt.gov.in/sites/default/files/Revised_AIS_Rule_Vol_II_IAS_Rule_01_0.pdf|title=Wayback Machine|access-date=2022-06-17|archive-date=2017-08-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20170813225159/http://dopt.gov.in/sites/default/files/Revised_AIS_Rule_Vol_II_IAS_Rule_01_0.pdf|url-status=bot: unknown}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/nation/2017/dec/21/parliamentary-panel-for-deputation-of-ias-ips-officers-in-private-firms-1733525.html|title=Parliamentary panel for deputation of IAS, IPS officers in private firms|access-date=2022-06-17}}</ref> === വിലയിരുത്തൽ - സ്ഥാനക്കയറ്റത്തിനും പോസ്റ്റിംഗിനും === പെർഫോമൻസ് അപ്രൈസൽ റിപ്പോർട്ടിലൂടെയാണ് ഐഎഎസ് ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ പ്രകടനം വിലയിരുത്തുന്നത്. കേന്ദ്രത്തിലോ സംസ്ഥാന സർക്കാരുകളിലോ സ്ഥാനക്കയറ്റത്തിനോ നിയമനത്തിനോ മുമ്പ് ഒരു ഉദ്യോഗസ്ഥന്റെ അനുയോജ്യത വിലയിരുത്തുന്നതിന് റിപ്പോർട്ടുകൾ അവലോകനം ചെയ്യുന്നു. റിപ്പോർട്ട് വർഷം തോറും സമാഹരിക്കുകയും, റിപ്പോർട്ടിംഗ് ഓഫീസറായി നിയോഗിക്കപ്പെട്ട ഉദ്യോഗസ്ഥർ സ്വയം അവലോകനം ചെയ്യുകയും, അവർ അവരുടെ നേട്ടങ്ങൾ, നിയുക്ത പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ പൂർത്തീകരണം, വർഷത്തേക്കുള്ള ലക്ഷ്യങ്ങൾ എന്നിവ പട്ടികപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. റിവ്യൂവിംഗ് ഓഫീസർ, സാധാരണയായി റിപ്പോർട്ടിംഗ് ഓഫീസറുടെ മേലുദ്യോഗസ്ഥൻ, റിപ്പോർട്ട് പരിഷ്കരിക്കുകയും അഭിപ്രായമിടുകയും ചെയ്യുന്നു. എല്ലാ റിപ്പോർട്ടുകളും റിവ്യൂവിംഗ് ഓഫീസർ, റിപ്പോർട്ടിന്റെ അന്തിമ അവലോകനം നടത്തുന്ന സ്വീകാര്യമായ അധികാരിക്ക് കൈമാറുന്നു. == '''പ്രധാന ആശങ്കകളും പരിഷ്കാരങ്ങളും''' == === '''ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ കുറവ്''' === രാജ്യത്ത് 1700 ഐഎഎസ് ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ കുറവുണ്ടെന്ന് 2017ൽ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിരുന്നു. ഇതൊക്കെയാണെങ്കിലും, നിലവിലുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ കരിയർ പുരോഗതിയെയും സേവനത്തിന്റെ മൊത്തത്തിലുള്ള ഘടനയെയും ബാധിക്കാതിരിക്കാൻ ഐഎഎസ് ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ വാർഷിക റിക്രൂട്ട്‌മെന്റ് വർദ്ധിപ്പിക്കില്ലെന്ന് സർക്കാർ വ്യക്തമാക്കി. === ലാറ്ററൽ എൻട്രി<ref>{{Cite web|url=https://www.malayalamnewsdaily.com/node/77236/india/private-sector-professionals-can-be-bureaucrats-10-senior-posts-open|title=ഐ.എ.എസ് തലത്തിലേക്ക് ലാറ്ററൽ എൻട്രി; വിദഗ്ധർക്ക് നേരിട്ട് ഉദ്യോഗസ്ഥരാകാം|access-date=2022-06-17|date=2018-06-10}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.deshabhimani.com/articles/modi-government-lateral-entry-recruitment/886003|title=കേന്ദ്രഭരണത്തിലെ കോർപറേറ്റ്‌ സാന്നിധ്യം|access-date=2022-06-17|language=ml|archive-date=2020-11-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20201127121036/https://www.deshabhimani.com/articles/modi-government-lateral-entry-recruitment/886003|url-status=dead}}</ref> === മാധ്യമ പ്രവർത്തകരും വിരമിച്ച ചില ഐഎഎസ് ഉദ്യോഗസ്ഥരും ഏതാനും വിദ്യാഭ്യാസ വിദഗ്ദരും, ഐഎഎസിലേക്ക് പുതിയ ലാറ്ററൽ എൻട്രിക്ക് വേണ്ടി അനുകൂലമായി വാദിച്ചു. ബ്യൂറോക്രസിയെ നവീകരിക്കാനും മത്സരശേഷി നൽകാനും ഇതര കാഴ്ചപ്പാടുകൾ കൊണ്ടുവരാനും ഇത് സഹായിക്കുമെന്ന് അവർ വാദിക്കുന്നു. അഴിമതിയും ചങ്ങാത്തവും കാരണം ലാറ്ററൽ എൻട്രി പ്രക്രിയയിൽ കൃത്രിമം നടന്നേക്കാമെന്ന മറുവാദം മുന്നോട്ട് വച്ചിട്ടുണ്ട്. ഒരു ലാറ്ററൽ എൻട്രി മാനേജ്‌മെന്റിന്റെ പ്രകടനത്തിലോ ഉത്തരവാദിത്തത്തിലോ മെച്ചപ്പെടലിലേക്ക് നയിക്കില്ലെന്നും സർക്കാരിനും വൻകിട ബിസിനസുകൾക്കുമിടയിൽ സമന്വയം സൃഷ്‌ടിച്ചേക്കാമെന്നും അത് സർക്കാരിന്റെ സമഗ്രതയിൽ വിട്ടുവീഴ്ച ചെയ്യുമെന്നും വാദിക്കുന്നു. പകരം ബ്യൂറോക്രസിയെ തളർത്താൻ ഇത് കാരണമാകുമെന്നും വാദമുണ്ട്. ഐഎഎസിലേക്കുള്ള ലാറ്ററൽ പ്രവേശനം കേന്ദ്ര സർക്കാർ ഇടയ്‌ക്കിടെ നിരാകരിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.livemint.com/Opinion/w9IUEN2qOv4OZxT8ofx4SK/The-need-for-lateral-entry-in-civil-services.html|title=The need for lateral entry in civil services|access-date=2022-06-17|last=Livemint|date=2017-07-18|language=en}}</ref> === രാഷ്ട്രീയ സ്വാധീനം === രാഷ്ട്രീയ ഇടപെടൽ, കാലഹരണപ്പെട്ട ഉദ്യോഗസ്ഥ നടപടിക്രമങ്ങൾ, നയ നിർവഹണത്തിലെ സമ്മിശ്ര റെക്കോർഡ്ങ് എന്നിവയാൽ ഐ‌എ‌എസിന് തടസ്സമുണ്ട്, ഇതിന് അടിയന്തര പരിഷ്‌കരണം ആവശ്യമാണ്. ഇന്ത്യൻ ഗവൺമെന്റ് റിക്രൂട്ട്‌മെന്റ്, പ്രൊമോഷൻ പ്രക്രിയകൾ പുനഃക്രമീകരിക്കണം, വ്യക്തിഗത ഓഫീസർമാരുടെ പ്രകടനത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള വിലയിരുത്തൽ മെച്ചപ്പെടുത്തണം, രാഷ്ട്രീയ ഇടപെടലുകളിൽ നിന്ന് ഉദ്യോഗസ്ഥന്മാരെ സംരക്ഷിക്കുമ്പോൾ ഉത്തരവാദിത്തം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്ന സുരക്ഷാ മാർഗങ്ങൾ സ്വീകരിക്കണം. സേവനത്തിനുള്ളിലെ രാഷ്ട്രീയ സ്വാധീനത്താൽ ഐ‌എ‌എസിന് തടസ്സമുണ്ടെന്ന് നിരവധി തിങ്ക് ടാങ്കുകളും മാധ്യമ സ്ഥാപനങ്ങളും വാദിക്കുന്നു. പല പ്രാദേശിക രാഷ്ട്രീയ നേതാക്കളും ഐഎഎസ് ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ കാര്യത്തിൽ ഇടപെട്ടതായി റിപ്പോർട്ടുണ്ട്. ഐഎഎസുകാരെ പലതവണ സ്ഥലംമാറ്റിയും സസ്‌പെൻഡ് ചെയ്തും മർദിച്ചും, ചില അതിരൂക്ഷമായ കേസുകളിൽ കൊലപ്പെടുത്തിയും രാഷ്ട്രീയക്കാർ ഐഎഎസ് ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ മേൽ സമ്മർദ്ദം ചെലുത്തിയിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://malayalam.oneindia.com/news/india/dk-ravi-death-cctv-footage-missing-alleges-family-ias-officer-132114.html|title=ഡികെ രവിയുടെ മരണം; സിസിടിവി ദൃശ്യങ്ങൾ നശിപ്പിച്ചു?|access-date=2022-06-17|last=Gokul|date=2015-03-26|language=ml}}</ref> T. S. R. Subramanian v. Union of India, സുപ്രീം കോടതി ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെ വിധി, ഐ‌എ‌എസ് ഓഫീസർ‌മാരും മറ്റ് സിവിൽ സേവകർമാരും - രാഷ്ട്രീയക്കാർ‌ നൽകിയ വാക്കാലുള്ള നിർദ്ദേശങ്ങൾ‌ക്ക് അനുസൃതമായി പ്രവർത്തിക്കേണ്ടതില്ല, കാരണം അവർ 'വിശ്വാസ്യതയെ തകർക്കുന്നു' === അഴിമതി === 2015-ൽ, അഴിമതി ആരോപിച്ച് നൂറ് ഐഎഎസ് ഉദ്യോഗസ്ഥർ സെൻട്രൽ ബ്യൂറോ ഓഫ് ഇൻവെസ്റ്റിഗേഷന്റെ പരിശോധനയ്ക്ക് വിധേയരായതായി ഇന്ത്യാ ഗവൺമെന്റ് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു.<ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/india/india-others/100-ias-officers-came-under-cbi-scanner-in-last-5-years-government/|title=100 IAS officers came under CBI scanner in last 5 years: Government|access-date=2022-06-17|date=2015-07-23|language=en}}</ref> 2017 ലെ സർക്കാർ രേഖകൾ കാണിക്കുന്നത് , 379 ഐഎഎസ് ഉദ്യോഗസ്ഥർ തങ്ങളുടെ സ്വത്തുക്കളുടെ (ഐപിആർ) വിശദാംശങ്ങൾ സമർപ്പിക്കുന്നതിൽ മനഃപൂർവം പരാജയപ്പെട്ടു. 2007 മുതൽ, അഴിമതി അല്ലെങ്കിൽ കള്ളപ്പണം വെളുപ്പിക്കൽ കേസുകളിൽ നിരവധി ചീഫ് സെക്രട്ടറിമാരും, ഒരു പ്രിൻസിപ്പൽ സെക്രട്ടറിയും അറസ്റ്റിലായിട്ടുണ്ട്. ഐഎഎസ് ഉദ്യോഗസ്ഥർ ആനുപാതികമല്ലാത്ത സ്വത്തും സമ്പത്തും 200 കോടി രൂപ (യുഎസ് ഡോളർ) മുതൽ 800 കോടി രൂപ (100 മില്യൺ യുഎസ് ഡോളർ) വരെ സമ്പാദിച്ചതായി കണ്ടെത്തി. അഴിമതിക്കാരായ ഐഎഎസ് ഉദ്യോഗസ്ഥരെ പ്രോസിക്യൂട്ട് ചെയ്യാൻ സർക്കാർ മാർഗം ഒരുക്കുമെന്ന് 2016ൽ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിരുന്നു. ഐ‌എ‌എസ് ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കെതിരെ ശിക്ഷാനടപടികൾ ആവശ്യപ്പെട്ട് സ്വകാര്യ പൗരന്മാരിൽ നിന്നുള്ള അഭ്യർത്ഥനകൾ സ്വീകരിക്കാൻ പേഴ്സണൽ, പബ്ലിക് ഗ്രീവൻസ് ആൻഡ് പെൻഷൻ മന്ത്രാലയം സമ്മതിച്ചു. 2017ൽ ഡൽഹിയിലെ സെൻട്രൽ ബ്യൂറോ ഓഫ് ഇൻവെസ്റ്റിഗേഷൻ പ്രത്യേക കോടതി കൽക്കരി വിതരണ കുംഭകോണത്തിൽ ഉൾപ്പെട്ട മുൻ കേന്ദ്ര കൽക്കരി സെക്രട്ടറിക്കും മറ്റ് രണ്ട് ഐഎഎസ് ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കും രണ്ട് വർഷം തടവ് ശിക്ഷ വിധിച്ചിരുന്നു. 2017-ൽ പേഴ്‌സണൽ, പബ്ലിക് ഗ്രീവൻസ് ആൻഡ് പെൻഷൻ മന്ത്രാലയത്തിന്റെ ഭാഗമായ പേഴ്‌സണൽ ആന്റ് ട്രെയിനിംഗ് ഡിപ്പാർട്ട്‌മെന്റ് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു, 2014 മുതൽ, പത്ത് ഐഎഎസ് ഉദ്യോഗസ്ഥർ രാജിവെച്ചതായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നു, ഒരു ഐഎഎസ് ഉദ്യോഗസ്ഥൻ prematurely retired from service, അഞ്ച് പേരുടെ പെൻഷൻ വെട്ടിക്കുറച്ചു, എട്ട് ഐഎഎസ് ഓഫീസർമാരുടെ പ്രതിഫലം വെട്ടിക്കുറച്ചു. 36 ഐഎഎസ് ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കെതിരെ അച്ചടക്ക നടപടികൾ പുരോഗമിക്കുകയാണെന്ന് 2018ൽ കേന്ദ്ര പേഴ്സണൽ, പബ്ലിക് ഗ്രീവൻസ് ആൻഡ് പെൻഷൻ സഹമന്ത്രി ജിതേന്ദ്ര സിംഗ് ലോക്സഭയെ അറിയിച്ചു. 2020-ൽ, അന്നത്തെ ജമ്മു കശ്മീർ സംസ്ഥാനത്ത് അനധികൃത ആയുധ ലൈസൻസ് വിതരണ അഴിമതിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് രണ്ട് ജില്ലാ മജിസ്‌ട്രേറ്റുമാരെ സെൻട്രൽ ബ്യൂറോ ഓഫ് ഇൻവെസ്റ്റിഗേഷൻ അറസ്റ്റ് ചെയ്തു. 2020-21 വർഷങ്ങളിൽ ഐഎഎസ് ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കെതിരെ 581 അഴിമതി ആരോപണങ്ങളാണ് രജിസ്റ്റർ ചെയ്തത്. കൂടാതെ, ഐഎഎസ് ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കെതിരെ 2019-20- ൽ 753 പരാതികളും, 2018-19-ൽ 643 പരാതികളും ലഭിച്ചു. === സേവനം ഉപേക്ഷിക്കൽ === 2015 ജൂണിൽ, പന്ത്രണ്ട് ഐഎഎസ് ഉദ്യോഗസ്ഥരെ കാണാതായെന്നും,<ref>{{Cite web|url=https://www.telegraphindia.com/india/mystery-of-the-missing-ias-dozen/cid/1478248|title=Mystery of the missing IAS dozen|access-date=2022-06-17}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.asianetnews.com/news/ias-officer-goes-missing-in-delhi|title=പ്രഭാത സവാരിക്കിറങ്ങിയ ഐ.എ.എസ് ഉദ്യോഗസ്ഥനെ കാണാതായി|access-date=2022-06-17|last=afsal|language=ml}}</ref> അവർക്കനുവദിച്ച കേഡറിനായി യൂണിയനോ സംസ്ഥാന സർക്കാരിനോ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിട്ടില്ലെന്നും ദി ടെലിഗ്രാഫ് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു. മൈക്രോസോഫ്റ്റ് പോലുള്ള കമ്പനികളിൽ കൂടുതൽ ലാഭകരമായ വേതനത്തിന് വിദേശ രാജ്യങ്ങളിൽ ജോലി ചെയ്യുന്നവരാണെന്നാണ് കരുതുന്നത്. "ദീർഘകാലം സേവനത്തിൽ നിന്ന് വിട്ടുനിൽക്കുന്നത്" കാരണം പന്ത്രണ്ട് ഉദ്യോഗസ്ഥരിൽ മൂന്ന് പേരുടെ സേവനം അവസാനിപ്പിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ടെന്ന് ഏഷ്യൻ ഏജ് പിന്നീട് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു.<ref>{{Cite web|url=https://www.asianage.com/india/3-ias-officers-likely-face-termination-001|title=3 UP IAS officers likely to face termination|access-date=2022-06-17|last=Verma|first=Amita|date=2015-11-13}}</ref> == '''ശ്രദ്ധേയരായ ഐഎഎസ് ഉദ്യോഗസ്ഥർ''' == * '''നരേഷ് ചന്ദ്ര;''' രാജസ്ഥാൻ കേഡറിലെ വിരമിച്ച 1956 ബാച്ച് ഐഎഎസ് ഉദ്യോഗസ്ഥനാണ്, അദ്ദേഹം ഇന്ത്യയുടെ കാബിനറ്റ് സെക്രട്ടറി, ഇന്ത്യയുടെ പ്രതിരോധ സെക്രട്ടറി, ഇന്ത്യയുടെ ആഭ്യന്തര സെക്രട്ടറി, ഇന്ത്യയുടെ ജലവിഭവ സെക്രട്ടറി, യുഎസിലെ ഇന്ത്യൻ അംബാസഡർ എന്നീ നിലകളിൽ സേവനമനുഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. 2007-ൽ ഇന്ത്യയിലെ രണ്ടാമത്തെ ഉയർന്ന സിവിലിയൻ ബഹുമതിയായ പത്മവിഭൂഷൺ അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചു. * '''നരീന്ദർ നാഥ് വോറ (എൻ.എൻ. വോഹ്‌റ)'''; പഞ്ചാബ് കേഡറിൽ നിന്ന് വിരമിച്ച 1959 ബാച്ച് ഐഎഎസ് ഉദ്യോഗസ്ഥനും ജമ്മു കശ്മീർ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ 12-ാമത് ഗവർണറുമായ വോറ, ജഗ്മോഹന് ശേഷം 18 വർഷത്തിനിടെ ജമ്മു കശ്മീരിലെ ആദ്യത്തെ സിവിലിയൻ ഗവർണറായിരുന്നു. ഇന്ത്യൻ പ്രധാനമന്ത്രിയുടെ പ്രിൻസിപ്പൽ സെക്രട്ടറി, ഇന്ത്യൻ ആഭ്യന്തര സെക്രട്ടറി, ഇന്ത്യയുടെ പ്രതിരോധ സെക്രട്ടറി, ഇന്ത്യയുടെ പ്രതിരോധ ഉൽപ്പാദന സെക്രട്ടറി എന്നീ നിലകളിലും വോറ പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. 2007-ൽ ഇന്ത്യയിലെ രണ്ടാമത്തെ ഉയർന്ന സിവിലിയൻ ബഹുമതിയായ പത്മവിഭൂഷൺ അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചു. * '''ടി.എൻ.ശേഷൻ;''' 1955 ബാച്ച്‌ തമിഴ്‌നാട് കേഡറിൽ നിന്ന് വിരമിച്ച ഐഎഎസ് ഉദ്യോഗസ്ഥൻ, ഇന്ത്യയിൽ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് മേൽനോട്ടത്തിൽ കാര്യമായ പരിഷ്‌കാരങ്ങൾ നടപ്പാക്കിയതിൽ ശ്രദ്ധേയനാണ്. അദ്ദേഹം ഇന്ത്യയുടെ പത്താമത്തെ മുഖ്യ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷണറായിരുന്നു (1990-96), രാജ്യത്തുടനീളമുള്ള തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ക്രമക്കേടുകൾ കീഴടക്കി തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പരിഷ്കരിക്കുകയും, ഇന്ത്യൻ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷന്റെ പ്രതിച്ഛായ ശക്തിപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു. അദ്ദേഹം മുമ്പ് 1989 ൽ ഇന്ത്യയുടെ 18-ാമത് കാബിനറ്റ് സെക്രട്ടറിയായും, പിന്നീട് ആസൂത്രണ കമ്മീഷൻ അംഗമായും സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. 1996-ൽ സർക്കാർ സേവനത്തിനുള്ള രമൺ മഗ്‌സസെ അവാർഡ് അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചു. * '''വിനോദ് റായ്'''; 1972 ബാച്ച് കേരള കേഡറിൽ നിന്ന് വിരമിച്ച ഐഎഎസ് ഉദ്യോഗസ്ഥൻ, ഇന്ത്യയുടെ പതിനൊന്നാമത്തെ കൺട്രോളർ ആൻഡ് ഓഡിറ്റർ ജനറലായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. ഇന്ത്യയിലെ അഴിമതി വിരുദ്ധ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ പ്രതീകമായി അദ്ദേഹം പരക്കെ കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഇന്ത്യയുടെ ഫിനാൻഷ്യൽ സർവീസസ് സെക്രട്ടറിയായും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. 2016-ൽ ഇന്ത്യയുടെ മൂന്നാമത്തെ പരമോന്നത സിവിലിയൻ ബഹുമതിയായ പത്മഭൂഷൺ റായിക്ക് ലഭിച്ചു. * '''ഡുവൂരി സുബ്ബറാവു'''; ആന്ധ്രാപ്രദേശ് കേഡറിലെ 1972 ബാച്ച് ഐഎഎസ് ഉദ്യോഗസ്ഥൻ വിരമിച്ചു. റിസർവ് ബാങ്ക് ഓഫ് ഇന്ത്യ (ആർബിഐ) 22-ാം ഗവർണറായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. മുൻ ധനകാര്യ സെക്രട്ടറിയായ ഇന്ത്യയും ലോക ബാങ്കിലെ മുതിർന്ന സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്രജ്ഞനുമായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. ==അവലംബം == {{Reflist}} ==കുറിപ്പുകൾ== {{notelist}} [[വർഗ്ഗം:അഖിലേന്ത്യാ സർവീസുകൾ]] 6ozqhmyj6e2sui30ai1eejl99017vgt 0 530891 4666503 4613657 2026-09-13T01:14:45Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4666503 wikitext text/x-wiki {{PU|Adventure travel}} [[പ്രമാണം:Tour_to_the_Quebrada_de_las_Conchas.jpg|വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|260x260ബിന്ദു| [[അർജന്റീന|അർജന്റീനയിലെ]] സാൾട്ട പ്രവിശ്യയിലെ കഫായെറ്റിലെ ക്യൂബ്രഡ ഡി ലാസ് കൊഞ്ചാസിലെ ട്രെക്കിംഗ്]] അപകടസാധ്യതയുള്ള [[യാത്ര]] അല്ലെങ്കിൽ പര്യവേക്ഷണം ഉൾപ്പെടുന്ന ഒരുതരം [[നിഷ് മാർക്കറ്റ്|നിച്ച്]] [[വിനോദസഞ്ചാരം|ടൂറിസമാണ്]] '''സാഹസിക യാത്ര'''. ഇതിന് പലപ്പോഴും പ്രത്യേക കഴിവുകളും ശാരീരിക അദ്ധ്വാനവും ആവശ്യമാണ്. [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|യുഎസ്]] ആസ്ഥാനമായുള്ള അഡ്വഞ്ചർ ട്രാവൽ ട്രേഡ് അസോസിയേഷന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, ശാരീരിക പ്രവർത്തനങ്ങൾ, [[സംസ്കാരം|സാംസ്കാരിക]] കൈമാറ്റം, [[പ്രകൃതി|പ്രകൃതിയുമായുള്ള]] ബന്ധം എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്ന ഏതൊരു വിനോദസഞ്ചാര പ്രവർത്തനവും '''സാഹസിക യാത്ര''' എന്ന നിർവചനത്തിൽ വരും.<ref>{{Cite web|url=http://www.adventuretravel.biz/wp-content/uploads/2013/02/Value-Statement-Consumer-English.pdf|title=ATTA Values Statement|access-date=27 July 2015|date=February 2013|website=adventuretravel.biz|publisher=Adventure Travel Trade Association|page=2|format=PDF}}</ref> പർവതാരോഹണം, ട്രെക്കിംഗ്, [[ബംഗീ ജംപിംഗ്|ബംഗീ ജമ്പിംഗ്]], മൗണ്ടൻ ബൈക്കിംഗ്, [[സൈക്കിളിംഗ്‌|സൈക്ലിംഗ്]], [[കനോയിംഗ്]], [[സ്കൂബ ഡൈവിംഗ്]], [[റാഫ്റ്റിംഗ്]], [[കയാക്കിങ്|കയാക്കിംഗ്]], സിപ്പ്-ലൈനിംഗ്, [[പാരാഗ്ലൈഡിങ്ങ്|പാരാഗ്ലൈഡിംഗ്]], ഹൈക്കിംഗ്, പര്യവേക്ഷണം, സാൻ‌ഡ്‌ബോർഡിംഗ്, കേവിംഗ്, [[പാറ കയറ്റം|റോക്ക് ക്ലൈംബിംഗ്]] എന്നിവ സാഹസിക യാത്രയിൽ ഉൾപ്പെടാം.<ref>{{Cite web|url=http://wwwnc.cdc.gov/travel/page/adventure|title=Adventure Travel|access-date=27 July 2015|date=26 April 2013|website=Centers for Disease Control and Prevention}}</ref> സാഹസിക യാത്രയുടെ അവ്യക്തമായ ചില രൂപങ്ങളിൽ ദുരന്ത ടൂറിസവും ഗെട്ടോ ടൂറിസവും ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref name="Citypaper">{{Cite web|url=http://www.citypaper.com/special/story.asp?id=11846|title=Citypaper online|access-date=2007-11-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20071013170619/http://www.citypaper.com/special/story.asp?id=11846|archive-date=13 October 2007}}</ref> [[ഗ്ലോബൽ പൊസിഷനിങ് സിസ്റ്റം|ഗ്ലോബൽ പൊസിഷനിംഗ് സിസ്റ്റങ്ങൾ]], ഫ്ലാഷ് പായ്ക്കിംഗ്, [[സാമൂഹ്യക്കൂട്ടായ്മ വെബ്‌സൈറ്റുകളുടെ പട്ടിക|സോഷ്യൽ നെറ്റ്‌വർക്കിംഗ്]], [[ഛായാഗ്രഹണം|ഫോട്ടോഗ്രാഫി]] എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടുള്ള സാങ്കേതികവിദ്യകളുടെ ചിലവുകൾ കുറഞ്ഞ് വന്നതോടെ സാഹസിക യാത്രകളോടുള്ള ലോകമെമ്പാടുമുള്ള താൽപര്യം വർദ്ധിപ്പിച്ചു.<ref>''The Development of Social Network Analysis'' Vancouver: Empirical Press.</ref> മികച്ച സ്ഥലങ്ങളും കായിക ഇനങ്ങളും വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്ന കൂടുതൽ സ്പെഷ്യലിസ്റ്റ് ട്രാവൽ വെബ്‌സൈറ്റുകൾ ഉയർന്നുവരുന്നതിനാൽ സ്വതന്ത്ര സാഹസിക യാത്രകളോടുള്ള താൽപര്യവും ആളുകളിൽ വർദ്ധിച്ചുവരുന്നു. == തരങ്ങൾ == ===സാഹസിക പ്രവർത്തികൾ=== പർവതാരോഹണം, ട്രെക്കിംഗ്, [[ബംഗീ ജംപിംഗ്|ബംഗീ ജമ്പിംഗ്]], മൗണ്ടൻ ബൈക്കിംഗ്, [[സൈക്കിളിംഗ്‌|സൈക്ലിംഗ്]], [[കനോയിംഗ്]], [[സ്കൂബ ഡൈവിംഗ്]], [[റാഫ്റ്റിംഗ്]], [[കയാക്കിങ്|കയാക്കിംഗ്]], സിപ്പ്-ലൈനിംഗ്, [[പാരാഗ്ലൈഡിങ്ങ്|പാരാഗ്ലൈഡിംഗ്]], ഹൈക്കിംഗ്, പര്യവേക്ഷണം, സാൻ‌ഡ്‌ബോർഡിംഗ്, കേവിംഗ്, [[പാറ കയറ്റം]] എന്നിങ്ങനെയുള്ള സാഹസിക പ്രവർത്തികൾ സാഹസിക യാത്രയുടെ ഭാഗമാണ്. === എക്സ്ട്രീം ടൂറിസം === എക്‌സ്ട്രീം ടൂറിസം എന്നത് അപകടകരമായ (''അങ്ങേയറ്റത്തെ'' ) സ്ഥലങ്ങളിലേക്കുള്ള യാത്ര അല്ലെങ്കിൽ അപകടകരമായ സംഭവങ്ങളിലോ പ്രവർത്തനങ്ങളിലോ പങ്കെടുക്കുന്നതാണ്. ഈ തരത്തിലുള്ള ടൂറിസം എക്സ്ട്രീം സ്പോർസുമായും പൊരുത്തപ്പെടാം. === ജംഗിൾ ടൂറിസം === [[വനം|ഉൾവനങ്ങളിലേക്കുള്ള]] യാത്രയാണ് ജംഗിൾ ടൂറിസം. ഇത് സാഹസിക യാത്രയുടെ ഒരു ഉപവിഭാഗമാണ്. ടൂറിസം വാക്കുകളുടെ ഗ്ലോസറി അനുസരിച്ച്, ഉഷ്ണമേഖലാ പ്രദേശങ്ങളിലെ ഹരിത ടൂറിസത്തിന്റെ പ്രധാന ഘടകമായി ജംഗിൾ ടൂറുകൾ മാറിയിട്ടുണ്ട്, പാശ്ചാത്യ അന്താരാഷ്ട്ര ടൂറിസത്തിന്റെ താരതമ്യേന സമീപകാല പ്രതിഭാസമാണിത്. === ഓവർലാന്ഡ് യാത്ര === ഓവർ‌ലാൻ‌ഡ് യാത്ര അല്ലെങ്കിൽ‌ ഓവർ‌ലാൻ‌ഡിംഗ് എന്നത് ഒരു കരപ്രദേശങ്ങളിലൂടെയുള്ള യാത്രയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. 13-ആം നൂറ്റാണ്ടിൽ [[വെനീസ്|വെനീസിൽ‌]] നിന്നും [[കുബ്ലായി ഖാൻ|കുബ്ലായി ഖാന്റെ]] [[മംഗോളിയ|മംഗോളിയൻ‌]] കോർട്ടിലേക്കുള്ള [[മാർക്കോ പോളോ|മാർക്കോ പോളോയുടെ]] കരപ്രദേശയാത്രയിൽ നിന്നാണ് ഇത് ഉത്ഭവിച്ചത്. ഇന്ന് ഓവർലാൻഡിംഗ് എന്നത് വിപുലമായ സാഹസിക അവധിക്കാലത്തിന്റെ ഒരു രൂപമാണ്. നീണ്ട യാത്രകൾ പലപ്പോഴും കൂട്ടത്തോടെ ആയിരിക്കും. അവർ ആഴ്ചകളോ മാസങ്ങളോ ഒരുമിച്ച് കരയിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുന്നു. 1960 കൾ മുതൽ [[ആഫ്രിക്ക]], [[യൂറോപ്പ്]], [[ഏഷ്യ]] (പ്രത്യേകിച്ച് [[ഇന്ത്യയിലെ വിനോദസഞ്ചാരം|ഇന്ത്യ]] ), [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്ക]], [[ഓസ്ട്രേലിയ|ഓസ്‌ട്രേലിയ]] എന്നിവിടങ്ങളിലേക്കുള്ള യാത്രയുടെ ഒരു ജനപ്രിയ മാർഗമാണ് ഓവർലാൻഡിംഗ്. 60, 70 കളിലെ "ഹിപ്പി ട്രയൽ" സമയത്ത് ആയിരക്കണക്കിന് യുവ പാശ്ചാത്യർ [[മിഡിൽ ഈസ്റ്റ്|മിഡിൽ ഈസ്റ്റിലൂടെ]] [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലേക്കും]] [[നേപ്പാൾ|നേപ്പാളിലേക്കും]] യാത്ര ചെയ്തു. പഴയ പരമ്പരാഗത റൂട്ടുകളിൽ പലതും ഇപ്പോഴും സജീവമാണ്. അതുപോലെ [[ഐസ്‌ലാന്റ്]] മുതൽ [[ദക്ഷിണാഫ്രിക്ക]] വരെയുള്ള തരത്തിലുള്ള പുതിയ റൂട്ടുകളും സജീവമാണ്. == പരാമർശം == {{Reflist}} == കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക് == * {{Cite book|title=Adventure Tourism|url=https://archive.org/details/adventuretourism0000buck|last=Buckley|first=R.|publisher=CABI|year=2006|location=Wallingford, UK|oclc=4802912392}} == പുറം കണ്ണികൾ == {{Commons category|Adventure travel}} [http://www.fayobserver.com/article/20150808/lifestyle/308089644 സ്കൂബ ഡൈവേഴ്‌സ് സ്രാവുകൾക്കിടയിൽ നീന്തുന്നു] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210730105040/https://www.fayobserver.com/article/20150808/lifestyle/308089644 |date=2021-07-30 }}, ഫയറ്റെവില്ലെ ഒബ്‌സർവർ {{Tourism}} [[വർഗ്ഗം:സാഹസിക യാത്ര]] [[വർഗ്ഗം:വിനോദസഞ്ചാരത്തിന്റെ തരങ്ങൾ]] s93e20yv276mi85ap28wb3l75bpct1o 4 538675 4666433 4665784 2026-09-12T16:34:52Z ListeriaBot 105900 Wikidata list updated [V2] 4666433 wikitext text/x-wiki {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE {?item wdt:P31 wd:Q5; wdt:P106 wd:Q39631. ?item wdt:P27 wd:Q668.} |section= |columns=label:name,P18,description,P27,P569,P570,P19,P20,item:wikidata item,?linkcount:site links |thumb=128 |min_section=2 |update=manual }} {| class='wikitable sortable' ! name ! ചിത്രം ! description ! പൗരത്വം ! ജനിച്ച തീയതി ! മരിച്ച തീയതി ! ജന്മസ്ഥലം ! മരിച്ച സ്ഥലം ! wikidata item ! site links |- | ''[[:d:Q55704|കേദാർ ജോഷി]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1979" | 1979-12-31 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q55704|Q55704]] | |- | [[റാഷിദ് ജഹാൻ|റഷീദ് ഷാജഹാൻ]] | | ഇന്ത്യയിലെ ഒരു എഴുത്തുകാരൻ | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1905" | 1905 | data-sort-value="1952" | 1952-07-29 | [[കാൺപൂർ]] | [[മോസ്കോ]] | [[:d:Q81576|Q81576]] | |- | [[ദീപക് ചോപ്ര]] | [[പ്രമാണം:Deepak Chopra.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1946" | 1946-10-22 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q318506|Q318506]] | |- | [[ക്യാപ്റ്റൻ ലക്ഷ്മി|ലക്ഷ്മി സഹ്ഗൾ]] | [[പ്രമാണം:Lakshmi Sahgal.jpg|center|128px]] | ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ ആർമിയിലെ ഇന്ത്യൻ സൈനാധിപ | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1914" | 1914-10-24 | data-sort-value="2012" | 2012-07-23 | [[ചെന്നൈ]] | [[കാൺപൂർ]] | [[:d:Q465051|Q465051]] | |- | ''[[:d:Q2652239|അട്രജ]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q2652239|Q2652239]] | |- | [[ആർക്കോട്ട് ലക്ഷ്മണസ്വാമി മുതലിയാർ|എ. ലക്ഷ്മണസ്വാമി മുതലിയാർ]] | [[പ്രമാണം:A. Lakshmanaswami Mudaliar.jpg|center|128px]] | ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1887" | 1887-10-14 | data-sort-value="1974" | 1974-04-15 | | [[ചെന്നൈ]] | [[:d:Q3531827|Q3531827]] | |- | ''[[:d:Q2214381|സലിം യൂസഫ്]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1952" | 1952-11-26 | | [[കൊട്ടാരക്കര]] | | [[:d:Q2214381|Q2214381]] | |- | [[റീത ഫാരിയ]] | [[പ്രമാണം:Reita Faria in Africa (cropped).jpg|center|128px]] | ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടറും സൌന്ദര്യമത്സര വിജയിയും | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1943" | 1943-08-23 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q2273463|Q2273463]] | |- | ''[[:d:Q2335520|അരൂപ് ചാറ്റർജി]]'' | [[പ്രമാണം:Aroup Chatterjee.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1958" | 1958-06-23 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q2335520|Q2335520]] | |- | [[സുനേത്ര ഗുപ്ത]] | [[പ്രമാണം:Kulldorff gupta bhattacharya (Sunetra Gupta cropped).jpg|center|128px]] | ഇന്ത്യൻ നോവലിസ്റ്റും എപ്പിഡെമിയോളജിസ്റ്റും | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1965" | 1965-03-15 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q2366381|Q2366381]] | |- | [[ബി.സി. റോയ്]] | [[പ്രമാണം:Dr. Bidhan Chandra Roy in 1943 (cropped).jpg|center|128px]] | പശ്ചിമ ബംഗാളിന്റെ രണ്ടാമത്തെ മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്നു ഡോ.ബി.സി. റോയ് | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1882" | 1882-07-01 | data-sort-value="1962" | 1962-07-01 | ''[[:d:Q3181037|Bankipore]]'' | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[:d:Q2901773|Q2901773]] | |- | [[ജെറുഷ ജിറാദ്]] | | | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1891" | 1891-03-21 | data-sort-value="1984" | 1984-06-02<br/>1984 | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q3177539|Q3177539]] | |- | [[ബാലായ് ചന്ദ് മുഖോപാധ്യായ]] | [[പ്രമാണം:Balai Chand Mukhopadhyay 1999 stamp of India.jpg|center|128px]] | ബംഗാളി ഭാഷാ നോവലിസ്റ്റും ചെറുകഥാകൃത്തും നാടകകൃത്തും കവിയും ഫിസിഷ്യനും | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1899" | 1899-07-19 | data-sort-value="1979" | 1979-02-09 | ''[[:d:Q2453339|Manihari]]'' | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[:d:Q3349545|Q3349545]] | |- | [[അനുകുൽചന്ദ്ര ചക്രവർത്തി]] | [[പ്രമാണം:Anukul as a boy.jpg|center|128px]] | ആത്മീയ നേതാവും ഫിസിഷ്യനും | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1888" | 1888-09-14 | data-sort-value="1969" | 1969-01-27 | ''[[:d:Q5711201|Hemayetpur]]'' | [[ദേവ്ഘർ]] | [[:d:Q3349646|Q3349646]] | |- | [[ആമി ബേരാ]] | [[പ്രമാണം:Ami Bera official photo.jpg|center|128px]] | അമേരിക്കൻ ഫിസിഷ്യനും രാഷ്ട്രീയക്കാരനും | [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1965" | 1965-03-02 | | [[ലോസ് ആഞ്ചെലെസ്]] | | [[:d:Q3389105|Q3389105]] | |- | [[ഫാറൂഖ് അബ്ദുല്ല]] | [[പ്രമാണം:Farooq Abdullah addressing at the presentation ceremony of the Cash Prizes to the best performing Regional Rural Banks and Certificates for extending loans for SPV home lighting systems during 2009-10, in New Delhi (cropped).jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1937" | 1937-10-21 | | ''[[:d:Q1506029|ശ്രീനഗർ ജില്ല]]'' | | [[:d:Q3517911|Q3517911]] | |- | [[രമൺ സിംഗ്]] | [[പ്രമാണം:The former Chief Minister of Chhattisgarh, Dr. Raman Singh.jpg|center|128px]] | ഇന്ത്യയിലെ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകൻ | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1952" | 1952-10-15 | | ''[[:d:Q1929610|Kawardha]]'' | | [[:d:Q3521181|Q3521181]] | |- | [[ബാനൂ ജഹാൻഗീർ കോയാജി]] | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1918" | 1918-08-22<br/>1917-09-17 | data-sort-value="2004" | 2004-07-15 | [[മഹാരാഷ്ട്ര]] | | [[:d:Q4857029|Q4857029]] | |- | [[ഡി. ബിജു]] | [[പ്രമാണം:Dr. Biju.jpg|center|128px]] | മലയാളം ചലച്ചിത്ര സംവിധായകൻ | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1971" | 1971-05-31 | | [[കേരളം]] | | [[:d:Q4907282|Q4907282]] | |- | [[സുശീല നയ്യാർ]] | [[പ്രമാണം:Dr Sushila Nayyar, 1947.jpg|center|128px]] | ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യ സമരത്തിൽ പങ്കെടുത്ത വനിത | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1914" | 1914-12-26 | data-sort-value="2001" | 2001-01-03<br/>2000-01-03 | ''[[:d:Q6444811|Kunjah]]'' | [[സേവാഗ്രാം]] | [[:d:Q4969032|Q4969032]] | |- | ''[[:d:Q4751307|Ananda Prasad]]'' | [[പ്രമാണം:Ananda Prasad 2011b.jpg|center|128px]] | | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1928" | 1928 | data-sort-value="2022" | 2022-02-05 | ''[[:d:Q861160|Buxar]]'' | [[പാലക്കാട്]] | [[:d:Q4751307|Q4751307]] | |- | [[കേതയൂൺ അർദേശിർ ദിൻ‌ഷോ]] | [[പ്രമാണം:Kadinshaw.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1943" | 1943-11-16 | data-sort-value="2011" | 2011-08-26 | | | [[:d:Q4793608|Q4793608]] | |- | [[ഗുരുബായ് കർമാർക്കർ]] | [[പ്രമാണം:Gurubal Karmarkar, a 1892 graduate of Woman's Medical College of Pennsylvania (1).jpg|center|128px]] | ഇന്ത്യൻ ഫിസിഷ്യൻ | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1801" | 19th century<br/>1862-10-10 | data-sort-value="1932" | 1932 | | | [[:d:Q4793879|Q4793879]] | |- | [[എസ്.ഐ. പത്മാവതി|എസ്. ഐ. പദ്മാവതി]] | [[പ്രമാണം:Si-padmavati.webp|center|128px]] | ഇന്ത്യൻ കാർഡിയോളജിസ്റ്റ് | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1917" | 1917-06-20<br/>1919-06-20 | data-sort-value="2020" | 2020-08-29 | [[മ്യാൻമാർ|മ്യാന്മാർ]] | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | [[:d:Q4794109|Q4794109]] | |- | [[മുത്തുലക്ഷ്മി റെഡ്ഡി]] | [[പ്രമാണം:Muthulakshmi Reddy (ca 1912).jpg|center|128px]] | ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടറും നിയമസഭാംഗവും | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1886" | 1886-07-30 | data-sort-value="1968" | 1968-07-22 | ''[[:d:Q3535371|Pudukkottai State]]'' | [[ചെന്നൈ]] | [[:d:Q4794148|Q4794148]] | |- | ''[[:d:Q4805068|ആഷിക ഡേവിഡ്]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1862" | 1862 | | | | [[:d:Q4805068|Q4805068]] | |- | [[ബി. രമണ റാവു]] | | ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="2000" | 20th century | | [[ഹൈദരാബാദ്]] | | [[:d:Q4834177|Q4834177]] | |- | [[ബി.എസ്. മൂൺജെ]] | | ഇന്ത്യയിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയക്കാരൻ | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1872" | 1872-12-12 | data-sort-value="1948" | 1948-03-03 | | | [[:d:Q4834200|Q4834200]] | |- | [[പ്രതാപ് ചന്ദ്ര റെഡ്ഡി]] | [[പ്രമാണം:Prathap C. Reddy (1).jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1933" | 1933-02-05 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q4243548|Q4243548]] | |- | ''[[:d:Q4307084|വിമൽ മുണ്ട]]'' | | ഇന്ത്യയിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തക | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1963" | 1963-08-15 | data-sort-value="2012" | 2012-03-22 | [[മഹാരാഷ്ട്ര]] | [[ബാന്ദ്ര]] | [[:d:Q4307084|Q4307084]] | |- | [[എ. ജി. കെ. ഗോഖലെ]] | [[പ്രമാണം:Dr agk gokhale.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1959" | 1959-10-02 | | [[വിജയവാഡ]] | | [[:d:Q4647788|Q4647788]] | |- | [[എ.ആർ. മേനോൻ]] | | കേരളത്തിലെ രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകൻ | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1886" | 1886-04-06 | data-sort-value="1960" | 1960-10-09 | | | [[:d:Q4648296|Q4648296]] | |- | ''[[:d:Q4690369|അഫ്സർ മൗദൂദി]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1874" | 1874-03-03 | data-sort-value="1948" | 1948-12-24 | | | [[:d:Q4690369|Q4690369]] | |- | ''[[:d:Q4699812|Ajit Varki]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1952" | 1952 | | | | [[:d:Q4699812|Q4699812]] | |- | [[അജ്മൽ അമീർ]] | [[പ്രമാണം:Ajmal Ameer at Launch of Provoke Lifestyle Magazine.jpg|center|128px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേതാവ് | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1985" | 1985-03-02 | | [[ആലുവ]] | | [[:d:Q4699893|Q4699893]] | |- | ''[[:d:Q4746535|അമീർ ചന്ദ്]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1889" | 1889 | data-sort-value="1970" | 1970 | | | [[:d:Q4746535|Q4746535]] | |- | [[ബിനായക് സെൻ]] | [[പ്രമാണം:Binayak Sen.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1950" | 1950-01-04 | | | | [[:d:Q863536|Q863536]] | |- | [[സാകിർ നായിക്|സാകിർ നായ്ക്ക്]] | [[പ്രമാണം:Dr Zakir Naik.jpg|center|128px]] | ഒരു എഴുത്തുകാരനും പ്രഭാഷകനും മത താരതമ്യ പണ്ഡിതനുമാണ് സാകിർ അബ്ദുൽ കരീം നായിക് | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[സൗദി അറേബ്യ]] | data-sort-value="1965" | 1965-10-18 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q932829|Q932829]] | |- | [[മണി മേനോൻ‌|മണി മേനോൻ]] | [[പ്രമാണം:Mani Menon VGR.JPG|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]] | data-sort-value="1948" | 1948-07-09 | | [[തൃശ്ശൂർ]] | | [[:d:Q984570|Q984570]] | |- | [[ഹനുമപ്പ സുദർശൻ]] | [[പ്രമാണം:H Sudarshan.jpg|center|128px]] | ഇന്ത്യൻ സാമൂഹിക പ്രവർത്തകൻ | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1950" | 1950-12-30 | | ''[[:d:Q8052060|Yemalur]]'' | | [[:d:Q1243958|Q1243958]] | |- | ''[[:d:Q1446797|അബ്രഹാം വർഗീസ്]]'' | [[പ്രമാണം:Dr Abraham Verghese in 2023 06.jpg|center|128px]] | | [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1955" | 1955-05-30 | | [[അഡിസ് അബെബ]] | | [[:d:Q1446797|Q1446797]] | |- | [[ഇന്ദിര ഹിന്ദുജ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1943" | 1943-12-18 | | ''[[:d:Q1250069|Shikarpur]]'' | | [[:d:Q6025009|Q6025009]] | |- | ''[[:d:Q6114669|ജാക്ക് പ്രെഗെർ]]'' | [[പ്രമാണം:Dr Jack Preger, founder of Calcutta Rescue.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1930" | 1930-07-25 | | | | [[:d:Q6114669|Q6114669]] | |- | ''[[:d:Q5071372|ചന്ദ്രകാന്ത് ഷാ]]'' | | | [[കാനഡ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1936" | 1936-04-07 | | ''[[:d:Q2087583|Nandurbar]]'' | | [[:d:Q5071372|Q5071372]] | |- | ''[[:d:Q5076920|Charles Donovan]]'' | [[പ്രമാണം:Charles Donovan.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1863" | 1863-09-19 | data-sort-value="1951" | 1951-10-29 | [[കൊൽക്കത്ത]] | ''[[:d:Q895264|Bourton-on-the-Water]]'' | [[:d:Q5076920|Q5076920]] | |- | ''[[:d:Q5269812|ധ്രുബജ്യൊതി ബോറ]]'' | | ഇന്ത്യൻ എഴുത്തുകാരൻ | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1955" | 1955-11-27 | | [[ഷില്ലോങ്ങ്]] | | [[:d:Q5269812|Q5269812]] | |- | ''[[:d:Q5276806|Dilip Mahalanabis]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1934" | 1934-11-12 | data-sort-value="2022" | 2022 | ''[[:d:Q2875992|Kishoreganj]]''<br/>[[ധാക്ക|ഢാക്ക]] | [[ഇന്ത്യ]] | [[:d:Q5276806|Q5276806]] | |- | ''[[:d:Q5358597|ഏലേടത്ത് തയ്ക്കട്ാട് നീലകണ്ഠൻ മൂസ്]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1904" | 1904 | data-sort-value="1997" | 1997 | [[ഒല്ലൂർ]] | [[ഒല്ലൂർ]] | [[:d:Q5358597|Q5358597]] | |- | ''[[:d:Q5559835|Gieve Patel]]'' | [[പ്രമാണം:Gieve Patel.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1940" | 1940-08-18 | data-sort-value="2023" | 2023-11-03 | [[മുംബൈ]] | [[പൂണെ]] | [[:d:Q5559835|Q5559835]] | |- | ''[[:d:Q5640460|ഹക്കീം അബ്ദുൽ അസീസ്]]'' | [[പ്രമാണം:Hakim Abdul Aziz.jpeg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1855" | 1855 | data-sort-value="1911" | 1911 | [[ലഖ്‌നൗ]] | [[ലഖ്‌നൗ]] | [[:d:Q5640460|Q5640460]] | |- | ''[[:d:Q6319421|ജ്യോതി പാണ്ഡ്യ]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[വഡോദര]] | | [[:d:Q6319421|Q6319421]] | |- | ''[[:d:Q6323647|K. N. Kesari]]'' | [[പ്രമാണം:Dr. K. N. Kesari 1999 by Bapu (page 1 crop).jpg|center|128px]] | | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1875" | 1875 | data-sort-value="1953" | 1953-06-08 | ''[[:d:Q15690270|Inamanamellur]]'' | | [[:d:Q6323647|Q6323647]] | |- | ''[[:d:Q6334699|Nirodbaran]]'' | | ഇന്ത്യയിലെ ഒരു എഴുത്തുകാരൻ | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]] | data-sort-value="1903" | 1903-11-17 | data-sort-value="2006" | 2006-07-17 | | [[പുതുച്ചേരി നഗരം]] | [[:d:Q6334699|Q6334699]] | |- | [[കാകർല സുബ്ബറാവു|കകർല സുബ്ബറാവു]] | | ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1925" | 1925-01-25 | data-sort-value="2021" | 2021-04-16 | ''[[:d:Q15382|കൃഷ്ണ ജില്ല]]'' | [[സെക്കന്ദ്രാബാദ്]] | [[:d:Q6349273|Q6349273]] | |- | ''[[:d:Q6394895|Kesava Reddy]]'' | [[പ്രമാണം:Dr.Keshavareddy.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1946" | 1946-03-10 | data-sort-value="2015" | 2015-02-13 | ''[[:d:Q7709526|Thalupulapalle]]'' | [[നിസാമാബാദ്]] | [[:d:Q6394895|Q6394895]] | |- | [[ഖദീജ മുംതാസ്]] | [[പ്രമാണം:Dr.khadeeja mumtaz.jpg|center|128px]] | ഇന്ത്യൻ എഴുത്തുകാരി | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1955" | 1955 | | [[കാട്ടൂർ, തൃശ്ശൂർ ജില്ല]] | | [[:d:Q6398859|Q6398859]] | |- | ''[[:d:Q6407615|കില്ലി കൃപ റാണി]]'' | [[പ്രമാണം:Kruparani Killi (cropped).jpg|center|128px]] | ഇന്ത്യയിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തക | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1965" | 1965-11-19 | | ''[[:d:Q671757|Srikakulam]]'' | | [[:d:Q6407615|Q6407615]] | |- | ''[[:d:Q6712223|എം. എൽ. കുൽക്കർണി]]'' | | ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1947" | 1947-09-08 | | | | [[:d:Q6712223|Q6712223]] | |- | [[എം.കെ. മുനീർ]] | [[പ്രമാണം:M K Muneer.jpg|center|128px]] | ഇന്ത്യയിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകൻ | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1962" | 1962-08-26 | | [[കോഴിക്കോട്]] | | [[:d:Q6712766|Q6712766]] | |- | ''[[:d:Q6713018|എം. ആർ. ഗുരുസാമി മുദലിയാർ]]'' | | ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1880" | 1880 | data-sort-value="1958" | 1958 | ''[[:d:Q2340194|Nelamangala]]'' | [[കീഴ്പാക്കം]] | [[:d:Q6713018|Q6713018]] | |- | [[എം.എസ്. വല്യത്താൻ]] | [[പ്രമാണം:Dr.M.S.Valiathan.jpg|center|128px]] | കാർഡിയാക് സർജൻ | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1934" | 1934-05-24 | data-sort-value="2024" | 2024-07-17 | [[മാവേലിക്കര]] | [[മണിപ്പാൽ]] | [[:d:Q6713130|Q6713130]] | |- | ''[[:d:Q6733131|മഹൻകാളി സീതാരാമ റാവു]]'' | | | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1906" | 1906 | data-sort-value="1977" | 1977 | | | [[:d:Q6733131|Q6733131]] | |- | [[ആർ. കേശവൻ നായർ]] | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1910" | 1910 | data-sort-value="2005" | 2005 | | | [[:d:Q7273787|Q7273787]] | |- | [[മേരി വർഗീസ്]] | [[പ്രമാണം:Dr.Mary Verghese receiving Padma Shri award.jpg|center|128px]] | ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1925" | 1925-05-21<br/>1925-05-27<br/>1925-05-26 | data-sort-value="1986" | 1986-12-17 | [[ചെറായി]] | [[വെല്ലൂർ]] | [[:d:Q6780883|Q6780883]] | |- | ''[[:d:Q6933432|മുകേഷ് ഹൈക്കർവാൾ]]'' | | | [[ഓസ്ട്രേലിയ]]<br/>[[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1960" | 1960-12-28 | | [[ലഖ്‌നൗ]] | | [[:d:Q6933432|Q6933432]] | |- | ''[[:d:Q6962817|നാൻസി ലോൺസ്‌ഡോർഫ്]]'' | | | [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="2000" | 20th century | | | | [[:d:Q6962817|Q6962817]] | |- | [[നരേന്ദ്ര ധാബോൽക്കർ]] | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1945" | 1945-11-01 | data-sort-value="2013" | 2013-08-20 | ''[[:d:Q581562|Satara]]'' | [[പൂണെ]] | [[:d:Q6965776|Q6965776]] | |- | ''[[:d:Q7117146|P. Brahmayya Sastry]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1913" | 1913-05-24 | data-sort-value="1993" | 1993-05-28 | ''[[:d:Q59018|Kakinada]]'' | | [[:d:Q7117146|Q7117146]] | |- | [[പി.കെ. വാരിയർ|പി. കെ. വാരിയർ]] | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1921" | 1921-06-05<br/>1921 | data-sort-value="2021" | 2021-07-10 | [[കോട്ടക്കൽ]] | [[കോട്ടക്കൽ]] | [[:d:Q7117375|Q7117375]] | |- | [[പദ്മാവതി ബന്ദോപാദ്ധ്യായ്]] | [[പ്രമാണം:Padma Bandopadhyay.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1944" | 1944-11-04 | | [[തിരുപ്പതി]] | | [[:d:Q7123872|Q7123872]] | |- | [[എസ്. പിനകപാണി]] | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1913" | 1913-08-03 | data-sort-value="2013" | 2013-03-11 | ''[[:d:Q7246454|Priyagraharam]]'' | [[കർനൂൽ]] | [[:d:Q7124235|Q7124235]] | |- | ''[[:d:Q7141308|Parveen Kumar]]'' | [[പ്രമാണം:Dame Parveen Kumar (cropped).jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]<br/>[[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം]] | data-sort-value="1942" | 1942-06-01 | | [[ലാഹോർ]] | | [[:d:Q7141308|Q7141308]] | |- | ''[[:d:Q7143137|പശുപതി ബോസ്]]'' | | ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1907" | 1907-11-01 | data-sort-value="1979" | 1979 | | | [[:d:Q7143137|Q7143137]] | |- | ''[[:d:Q7288445|രാം ചന്ദ്ര ഡോം]]'' | | ഇന്ത്യയിലെ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകൻ | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1959" | 1959-02-08 | | ''[[:d:Q2088440|ബിർഭും ജില്ല]]'' | | [[:d:Q7288445|Q7288445]] | |- | [[റസ്റ്റോം ജൽ വകിൽ]] | | | [[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1911" | 1911-07-17 | data-sort-value="1974" | 1974-11-20 | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7382531|Q7382531]] | |- | ''[[:d:Q7399608|സാഹിബ് സിംഗ് സോഖെ]]'' | [[പ്രമാണം:Sahib Singh Sokhey 1948 Wellcome V0028080 (cropped).jpg|center|128px]] | | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1887" | 1887-12-15 | data-sort-value="1971" | 1971-10-23 | [[അമൃത്‌സർ]] | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | [[:d:Q7399608|Q7399608]] | |- | ''[[:d:Q7461261|ഷാ ഫൈസൽ]]'' | [[പ്രമാണം:The Prime Minister, Dr. Manmohan Singh congratulating Dr. Shah Faisal, the Civil Services topper for 2010 from Jammu & Kashmir, in New Delhi on May 26, 2010.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1983" | 1983-05-17 | | ''[[:d:Q6668869|Lolab Valley]]'' | | [[:d:Q7461261|Q7461261]] | |- | [[ഷീല ബാലകൃഷ്ണൻ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q7493001|Q7493001]] | |- | [[ടി.എസ്.എസ്. രാജൻ]] | [[പ്രമാണം:TSSRajan.jpg|center|128px]] | ഇന്ത്യയിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയക്കാരൻ | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1880" | 1880 | data-sort-value="1953" | 1953 | [[ശ്രീരംഗം]] | [[ചെന്നൈ]] | [[:d:Q7668680|Q7668680]] | |- | ''[[:d:Q7686934|തരുൺ മണ്ഡൽ]]'' | [[പ്രമാണം:TMondal.jpg|center|128px]] | ഇന്ത്യയിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയക്കാരൻ | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1959" | 1959-01-20 | | ''[[:d:Q2330643|Jaynagar Majilpur]]'' | | [[:d:Q7686934|Q7686934]] | |- | [[വി. ശാന്ത]] | [[പ്രമാണം:Dr. V. Shanta, in New Delhi on March 20, 2006 (cropped).jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1927" | 1927-03-11 | data-sort-value="2021" | 2021-01-19 | ''[[:d:Q1646915|Mylapore]]'' | [[ചെന്നൈ]] | [[:d:Q7907747|Q7907747]] | |- | [[വന്ദന ജെയിൻ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q7914349|Q7914349]] | |- | ''[[:d:Q7530461|സിർക്കഴി ജി. ശിവചിദംബരം]]'' | [[പ്രമാണം:சீர்காழி சிவசிதம்பரம்.JPG|center|128px]] | ഇന്ത്യൻ കർണാടക ഗായകൻ | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1959" | 1959-06-08 | | | | [[:d:Q7530461|Q7530461]] | |- | ''[[:d:Q7547563|സ്നേഹ ആനി ഫിലിപ്പ്]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]] | data-sort-value="1969" | 1969-10-07 | data-sort-value="2001" | 2001-09-11 | [[കേരളം]] | [[ലോക വ്യാപാര കേന്ദ്രം]] | [[:d:Q7547563|Q7547563]] | |- | ''[[:d:Q7654042|സ്വാതി പിരമൽ]]'' | [[പ്രമാണം:Dr. Swati Piramal.JPG|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1956" | 1956-03-28 | | | | [[:d:Q7654042|Q7654042]] | |- | ''[[:d:Q12995370|Raja Rao Garikapati]]'' | | | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1915" | 1915-02-05 | data-sort-value="1963" | 1963-09-08 | ''[[:d:Q1639492|രാജമന്ദ്രി]]'' | [[ചെന്നൈ]] | [[:d:Q12995370|Q12995370]] | |- | [[ഹിൽഡ മേരി ലാസാറുസ്]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1890" | 1890<br/>1890-01-23 | data-sort-value="1978" | 1978 | | | [[:d:Q13012160|Q13012160]] | |- | ''[[:d:Q13120548|Rani Bang]]'' | [[പ്രമാണം:Rani Bang (cropped).jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1951" | 1951-09-17 | | | | [[:d:Q13120548|Q13120548]] | |- | ''[[:d:Q14076389|Kanwaljeet S. Anand]]'' | | ഗവേഷകൻ | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1953" | 20th century | | | | [[:d:Q14076389|Q14076389]] | |- | ''[[:d:Q15071574|ജാൻവി ബറുവ]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q15071574|Q15071574]] | |- | ''[[:d:Q15132653|വൈ.രാധാകൃഷ്ണമൂർത്തി]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | data-sort-value="2013" | 2013-10-19 | ''[[:d:Q15382|കൃഷ്ണ ജില്ല]]'' | [[ഹൈദരാബാദ്]] | [[:d:Q15132653|Q15132653]] | |- | ''[[:d:Q15144914|Minnie M. Mathan]]'' | | ഇന്ത്യൻ ശാസ്ത്രജ്ഞ | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1937" | 1937-12-16 | | | | [[:d:Q15144914|Q15144914]] | |- | ''[[:d:Q15144919|Asha Mathur]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1938" | 1938<br/>1938-06-13 | | | | [[:d:Q15144919|Q15144919]] | |- | ''[[:d:Q15431871|Anil Singhal]]'' | [[പ്രമാണം:Anil Singhal.jpg|center|128px]] | | [[ജർമ്മനി]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1943" | 1943-09-11 | data-sort-value="2017" | 2017-05-10 | [[അലിഗഢ്]] | ''[[:d:Q2971|Paderborn]]'' | [[:d:Q15431871|Q15431871]] | |- | ''[[:d:Q15689653|Achanta Lakshmipathi]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1880" | 1880-03-03 | data-sort-value="1962" | 1962-08-06 | | | [[:d:Q15689653|Q15689653]] | |- | [[ശശി വാധ്വ]] | | ഇന്ത്യൻ ശാസ്ത്രജ്ഞൻ | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1948" | 1948-07-30 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q15972942|Q15972942]] | |- | ''[[:d:Q8045744|Y. G. Parameshwara]]'' | | ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ | [[ഇന്ത്യ]] | | data-sort-value="2004" | 2004 | | | [[:d:Q8045744|Q8045744]] | |- | [[സി.കെ. ലക്ഷ്മണൻ]] | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1898" | 1898-04-05 | data-sort-value="1970" | 1970-10-03 | | | [[:d:Q11689979|Q11689979]] | |- | ''[[:d:Q12354393|Ranganayakulu Potturu]]'' | [[പ്രമാണം:Ranganayakulu, Bengaluro, aprilo 2018.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1958" | 1958-07-08 | | | | [[:d:Q12354393|Q12354393]] | |- | [[രാമചന്ദ്ര ദത്താത്രയ ലെലെ|രാമചന്ദ്ര ദതത്രയ ലെലെ]] | | ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1928" | 1928-01-16 | data-sort-value="2022" | 2022 | [[ഹൈദരാബാദ്]] | | [[:d:Q12449609|Q12449609]] | |- | [[ഹേംലത ഗുപ്ത|ഹേമലത ഗുപ്ത]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="2000" | 20th century<br/>1943-06-25 | data-sort-value="2006" | 2006-05-13<br/>2006 | [[ഇന്ത്യ]] | ''[[:d:Q6373016|Karol Bagh Lok Sabha constituency]]'' | [[:d:Q12460836|Q12460836]] | |- | ''[[:d:Q16734859|അസ്മ റഹീം]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കേരളം]] | | [[:d:Q16734859|Q16734859]] | |- | [[ടി.എസ്. സൗന്ദ്രം|ടി. എസ് സൗന്ദ്രം]] | [[പ്രമാണം:TS Soundram 2005 stamp of India.jpg|center|128px]] | ഇന്ത്യയിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തക | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1904" | 1904-08-18 | data-sort-value="1984" | 1984-10-21 | [[തിരുനെൽ‌വേലി]] | [[ദിണ്ടിഗൽ]] | [[:d:Q16011026|Q16011026]] | |- | ''[[:d:Q16097828|Mabelle Arole]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1935" | 1935-12-26 | data-sort-value="1999" | 1999 | [[ജബൽ‌പൂർ]] | | [[:d:Q16097828|Q16097828]] | |- | [[എളേടത്ത് തൈക്കാട്ട് നാരായണൻ മൂസ്|ഏലേടത്ത് തയ്ക്കാട്ട് നാരായണൻ മൂസ്]] | | ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1933" | 1933-10-02 | data-sort-value="2020" | 2020-08-05 | [[ഒല്ലൂർ]] | | [[:d:Q16106737|Q16106737]] | |- | ''[[:d:Q16190122|പുലിൻ ബിഹാരി ബാസ്‌കെ]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1968" | 1968-04-25 | | ''[[:d:Q5221114|Dantan Vidhan Sabha constituency]]'' | | [[:d:Q16190122|Q16190122]] | |- | ''[[:d:Q16208488|Nikhil Dhurandhar]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q16208488|Q16208488]] | |- | ''[[:d:Q16844432|മനോജ് കെ ജെയിൻ]]'' | [[പ്രമാണം:Dr Manoj Jain, infectious disease physician, manojkjain.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1963" | 1963-09-16 | | ''[[:d:Q2283203|Dr. Ambedkar Nagar]]'' | | [[:d:Q16844432|Q16844432]] | |- | ''[[:d:Q16901297|ഉമാ സാരെൻ]]'' | | ഇന്ത്യയിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തക | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1984" | 1984-05-09 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q16901297|Q16901297]] | |- | [[കെ. ശ്രീനാഥ് റെഡ്ഡി]] | [[പ്രമാണം:K Srinath Reddy.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q17083021|Q17083021]] | |- | ''[[:d:Q16317426|P. Sridevi]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1929" | 1929 | data-sort-value="1961" | 1961 | | | [[:d:Q16317426|Q16317426]] | |- | ''[[:d:Q16345836|ഫനിന്ദ്ര കൃഷ്ണ ഗുപ്ത]]'' | [[പ്രമാണം:Phanindra Krishna Gupta.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1883" | 1883 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q16345836|Q16345836]] | |- | ''[[:d:Q16514386|Abhay Bang]]'' | [[പ്രമാണം:Dr. Abhay Bang with breath counter.JPG|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1950" | 1950-09-23 | | | | [[:d:Q16514386|Q16514386]] | |- | [[ജാംഷെഡ് നൗറോജി വസിഫ്ദാർ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | data-sort-value="2000" | 2000 | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q20687489|Q20687489]] | |- | ''[[:d:Q17199281|ഘാനശ്യാമ മിശ്ര]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1922" | 1922-10-10 | data-sort-value="2014" | 2014-06-01 | | [[ഭുവനേശ്വർ]] | [[:d:Q17199281|Q17199281]] | |- | [[എം. ആർ. രാജഗോപാൽ]] | [[പ്രമാണം:Dr. M. R Rajagopal.jpg|center|128px]] | ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1947" | 1947-09-23 | | [[തിരുവനന്തപുരം]] | | [[:d:Q17306215|Q17306215]] | |- | [[നീലം ക്ലേർ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ശ്രീനഗർ]] | | [[:d:Q17411238|Q17411238]] | |- | [[ലീല സുമന്ത് മൂൽഗവോക്കർ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1916" | 1916-10-10 | data-sort-value="1992" | 1992-05-20 | | | [[:d:Q17917743|Q17917743]] | |- | [[സുബ്രത് കുമാർ ആചാര്യ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1951" | 1951-11-01 | | ''[[:d:Q2022279|ബലസോർ ജില്ല]]'' | | [[:d:Q18000280|Q18000280]] | |- | ''[[:d:Q18029936|നിലീം കുമാർ]]'' | [[പ്രമാണം:Nilim Kumar, poet.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1962" | 1962 | | ''[[:d:Q2571402|Pathsala]]'' | | [[:d:Q18029936|Q18029936]] | |- | [[ഭാൽചന്ദ്ര ബാബാജി ദീക്ഷിത്]] | | ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1902" | 1902-09-07 | data-sort-value="1977" | 1977 | [[അമരാവതി, മഹാരാഷ്ട്ര]] | | [[:d:Q18111875|Q18111875]] | |- | [[ഗുൽ‌ഷൻ റായ് ഖത്രി|ഗുൽഷൻ റായ് ഖത്രി]] | [[പ്രമാണം:The President, Shri Pranab Mukherjee presenting the Padma Shri Award to Dr. Gulshan Rai Khatri, at an Investiture Ceremony-II, at Rashtrapati Bhavan, in New Delhi on April 20, 2013.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1944" | 1944-07-10 | data-sort-value="2020" | 2020-07-16 | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q18347568|Q18347568]] | |- | [[ഉഷ കെഹാർ ലുത്ര]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1932" | 1932<br/>1932-09-21 | | | | [[:d:Q18357516|Q18357516]] | |- | [[കിരിത്കുമാർ മൻസുഖ്‌ലാൽ ആചാര്യ]] | [[പ്രമാണം:The President, Shri Pranab Mukherjee presenting the Padma Shri Award to Shri Dr. Kiritkumar Mansukhlal Acharya, at a Civil Investiture Ceremony, at Rashtrapati Bhavan, in New Delhi on March 31, 2014.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q18421890|Q18421890]] | |- | [[കെ. കെ. അഗർവാൾ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1958" | 1958-09-05 | data-sort-value="2021" | 2021-05-17 | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]<br/>[[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | [[:d:Q18683826|Q18683826]] | |- | [[പവൻ രാജ് ഗോയൽ]] | [[പ്രമാണം:The President, Shri Pranab Mukherjee presenting the Padma Shri Award to Prof. (Dr.) Pawan Raj Goyal, at a Civil Investiture Ceremony, at Rashtrapati Bhavan, in New Delhi on March 31, 2014.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1952" | 1952-02 | | [[അഹമ്മദാബാദ്]] | | [[:d:Q18686437|Q18686437]] | |- | [[ജിതേന്ദ്ര നാഥ് പാണ്ഡെ]] | | ഇന്ത്യൻ ഫിസിഷ്യൻ | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1941" | 1941-06-14 | data-sort-value="2020" | 2020-05-23 | ''[[:d:Q2717915|Shikohabad]]'' | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | [[:d:Q18688035|Q18688035]] | |- | ''[[:d:Q18921381|R Balu]]'' | [[പ്രമാണം:Dr R Balu.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1965" | 1965-05-04 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q18921381|Q18921381]] | |- | ''[[:d:Q18977847|Ritam Chowdhury]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1983" | 1983-08 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q18977847|Q18977847]] | |- | [[സാരൂബം ബിമോല കുമാരി ദേവി]] | [[പ്രമാണം:The President, Shri Pranab Mukherjee presenting the Padma Shri Award to Dr. Sarungbam Bimola Kumari Devi, at a Civil Investiture Ceremony, at Rashtrapati Bhavan, in New Delhi on April 08, 2015.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മണിപ്പൂർ]] | | [[:d:Q19560351|Q19560351]] | |- | [[രാജേഷ് കൊട്ടേച്ച]] | [[പ്രമാണം:Vaidya Rajesh Kotecha.jpg|center|128px]] | He is presently the Vice Chancellor of Gujarat Ayurved University, Jamnagar, India | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1963" | 1963-07-18 | | | | [[:d:Q19561084|Q19561084]] | |- | [[രൺദീപ് ഗുലേരിയ]] | [[പ്രമാണം:Dr. Randeep Guleria.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1959" | 1959-04-05 | | [[ഹിമാചൽ പ്രദേശ്‌]] | | [[:d:Q19612523|Q19612523]] | |- | [[ഓം പ്രകാശ് ഉപാധ്യായ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q19664597|Q19664597]] | |- | [[രാജഗോപാലൻ കൃഷ്ണൻ]] | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1932" | 1932-11-17 | data-sort-value="2015" | 2015-01-10 | [[കൊല്ലം]] | [[കൊല്ലം]] | [[:d:Q19666231|Q19666231]] | |- | [[മാതംഗി രാമകൃഷ്ണൻ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1934" | 1934<br/>1934-11-05 | data-sort-value="2025" | 2025-10-27 | [[തമിഴ്‌നാട്]] | | [[:d:Q19666692|Q19666692]] | |- | [[ശ്രീനിവാസ് എസ്. വൈശ്യ]] | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1947" | 1947-01-07 | | [[മഥുര]] | | [[:d:Q19666874|Q19666874]] | |- | ''[[:d:Q19811612|Meena Rajendra Shete-Sambhu]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q19811612|Q19811612]] | |- | ''[[:d:Q19852450|Basuhua]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1912" | 1912-03-01 | data-sort-value="1986" | 1986-10-12 | ''[[:d:Q3350679|Bikrampur]]'' | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[:d:Q19852450|Q19852450]] | |- | ''[[:d:Q19892441|Kanithi Viswanatham]]'' | [[പ്രമാണം:విశ్వనాదం.jpg|center|128px]] | ഇന്ത്യയിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയക്കാരൻ | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1932" | 1932 | data-sort-value="2023" | 2023 | | | [[:d:Q19892441|Q19892441]] | |- | [[അമർ പ്രസാദ് റേ]] | [[പ്രമാണം:A.P. Ray, malariologist.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1913" | 1913-02-26 | data-sort-value="1996" | 1996-09-24 | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q19895800|Q19895800]] | |- | [[ഐസക് സാന്ദ്ര]] | | ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ (1892–1968) | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1892" | 1892-11-03 | data-sort-value="1968" | 1968-08-29 | ''[[:d:Q876483|Sambalpur]]'' | ''[[:d:Q876483|Sambalpur]]'' | [[:d:Q19896133|Q19896133]] | |- | ''[[:d:Q20058801|Chintala Sita Devi]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]] | data-sort-value="1929" | 1929-04-21 | data-sort-value="2009" | 2009-03-06 | | | [[:d:Q20058801|Q20058801]] | |- | ''[[:d:Q20577008|Sangeeta Barve]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q20577008|Q20577008]] | |- | [[ഡൊറോത്തി ഡണ്ണിംഗ് ചാക്കോ]] | | | [[ജപ്പാൻ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1904" | 1904<br/>1904-02-04 | data-sort-value="1992" | 1992-12-30<br/>1993-01 | [[ക്യോത്തോ|ക്യോട്ടോ]] | ''[[:d:Q368045|Chester]]'' | [[:d:Q20638941|Q20638941]] | |- | ''[[:d:Q20671987|ലിയോ മുത്തു]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1952" | 1952-04-02 | data-sort-value="2015" | 2015-07-10 | ''[[:d:Q2716554|Thiruthuraipoondi]]'' | [[ചെന്നൈ]] | [[:d:Q20671987|Q20671987]] | |- | [[രാജ് ബവേജ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1934" | 1934<br/>1934-11-24 | | [[ഉത്തർ‌പ്രദേശ്]] | | [[:d:Q20683873|Q20683873]] | |- | [[മേരി പുന്നൻ ലൂക്കോസ്]] | [[പ്രമാണം:Mary Poonen Lukose.svg|center|128px]] | ഇന്ത്യൻ ഗൈനക്കോളജിസ്റ്റ്, ഒബ്സ്റ്റട്രീഷ്യൻ, ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ വനിതാ സർജൻ ജനറൽ. | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1886" | 1886-08-02 | data-sort-value="1976" | 1976-10-02 | [[അയ്മനം]] | [[തിരുവനന്തപുരം]] | [[:d:Q20684642|Q20684642]] | |- | [[ലൂസി ഉമ്മൻ]] | | ഇന്ത്യൻ ഗൈനക്കോളജിസ്റ്റ് | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1920" | 1920-04-16 | data-sort-value="2002" | 2002-03 | [[കേരളം]] | | [[:d:Q20685034|Q20685034]] | |- | [[സുനിതി സോളമൻ]] | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1938" | 1938 | data-sort-value="2015" | 2015-07-28 | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q20738697|Q20738697]] | |- | [[സൗമ്യ സ്വാമിനാഥൻ]] | [[പ്രമാണം:The Director General, ICMR and Secretary, DHR, Dr. Soumya Swaminathan, in New Delhi on January 19, 2016.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1959" | 1959-05-02 | | [[ജർമ്മനി]] | | [[:d:Q21062285|Q21062285]] | |- | [[സുന്ദരി മോഹൻദാസ്]] | [[പ്രമാണം:Dr.Sundarimohan Das.jpg|center|128px]] | സ്വാതന്ത്ര്യസേനാനി, ഭിഷഗ്വരൻ, സാമൂഹ്യ പ്രവർത്തകൻ | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1857" | 1857-12-17 | data-sort-value="1950" | 1950-04-04 | [[സിൽഹെറ്റ്]] | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[:d:Q21176925|Q21176925]] | |- | [[സിറിംഗ് ലാൻ‌ഡോൾ]] | [[പ്രമാണം:The President, Dr. A.P.J. Abdul Kalam presenting Padma Shri to Dr. (Ms.) Tsering Landol, a Gynaecologist & Obstetrician of Leh Ladakh, at an Investiture Ceremony at Rashtrapati Bhavan in New Delhi on March 29, 2006.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1945" | 1945-10-13 | | [[ലഡാക്ക്|ലഡാക്]] | | [[:d:Q22278770|Q22278770]] | |- | [[തനികാചലം സദഗോപൻ|തനികാചലം സഡഗോപൻ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1951" | 1951-10-23 | | [[തമിഴ്‌നാട്]] | | [[:d:Q23038239|Q23038239]] | |- | [[പി.ആർ. കൃഷ്ണകുമാർ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1951" | 1951-10-23 | data-sort-value="2020" | 2020-09-16 | [[ഷൊർണൂർ]] | [[കോയമ്പത്തൂർ]] | [[:d:Q23304286|Q23304286]] | |- | ''[[:d:Q21481665|രാധ ചരൺ പാണ്ട]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1898" | 1898-04-24 | data-sort-value="1974" | 1974-10-29 | | | [[:d:Q21481665|Q21481665]] | |- | ''[[:d:Q21597809|ജഗദീഷ് ചതുർവേദി]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1929" | 1929-08-15 | data-sort-value="2015" | 2015 | [[ഗ്വാളിയർ|ഗ്വാളിയാർ]] | | [[:d:Q21597809|Q21597809]] | |- | [[ജെ. എസ്. ഗുലേറിയ]] | | ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1928" | 1928 | data-sort-value="2026" | 2026-01-22 | [[പഞ്ചാബ്, പാകിസ്താൻ|പഞ്ചാബ്]] | | [[:d:Q21686034|Q21686034]] | |- | [[കെ.എ. എബ്രഹാം|കെ. എ. അബ്രഹാം]] | [[പ്രമാണം:Padmashri Dr K A Abraham.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | data-sort-value="2021" | 2021-10-22 | [[കേരളം]] | [[ചെന്നൈ]] | [[:d:Q21798148|Q21798148]] | |- | ''[[:d:Q21981198|മോഹിത് ഭണ്ഡാരി]]'' | [[പ്രമാണം:Mohit Bhandari.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1980" | 1980 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q21981198|Q21981198]] | |- | [[പോൾ കലാനിധി]] | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]] | data-sort-value="1977" | 1977-04-01 | data-sort-value="2015" | 2015-03-09 | ''[[:d:Q928168|Bronxville]]'' | | [[:d:Q22087287|Q22087287]] | |- | ''[[:d:Q24718543|ഫുൾചന്ദ് പൃഥ്വി രാജ്]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1931" | 1931-09-13 | data-sort-value="2016" | 2016-02-27 | | | [[:d:Q24718543|Q24718543]] | |- | [[രുഖ്മബായി]] | [[പ്രമാണം:Rukhmabai.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1864" | 1864-11-22<br/>1864-01-01 | data-sort-value="1955" | 1955-09-25<br/>1955-12-25<br/>1955-01-01 | [[മുംബൈ]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q24939367|Q24939367]] | |- | [[കമല കൃഷ്ണസ്വാമി]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1940" | 1940-04-04 | | | | [[:d:Q25906886|Q25906886]] | |- | [[രാം ഹർഷ് സിംഗ്]] | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1942" | 1942-01-10 | | | | [[:d:Q26251714|Q26251714]] | |- | [[രഞ്ജന ശ്രീവാസ്തവ]] | [[പ്രമാണം:Ranjana Srivastava.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഓസ്ട്രേലിയ]] | data-sort-value="1974" | 1974 | | [[കാൻബറ]] | | [[:d:Q26702925|Q26702925]] | |- | ''[[:d:Q28744857|സരോജിനി_സരന്ഗി]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1951" | 1951 | | [[ഒഡീഷ]] | | [[:d:Q28744857|Q28744857]] | |- | ''[[:d:Q28869394|സോണിയ നിത്യാനന്ദ്]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1962" | 1962-09-06 | | | | [[:d:Q28869394|Q28869394]] | |- | ''[[:d:Q27901993|വഖാർ അഹ്മദ് ഷാ]]'' | | ഇന്ത്യയിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയക്കാരൻ | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1943" | 1943-07-06 | data-sort-value="2018" | 2018-04-15 | ''[[:d:Q638621|Bahraich]]'' | [[ലഖ്‌നൗ]] | [[:d:Q27901993|Q27901993]] | |- | ''[[:d:Q27917316|മദൻ കതാരിയ]]'' | [[പ്രമാണം:Dr. Madan Kataria.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1955" | 1955 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q27917316|Q27917316]] | |- | ''[[:d:Q27970605|Dhiren Banerjee]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1904" | 1904 | data-sort-value="1978" | 1978-01-08 | | | [[:d:Q27970605|Q27970605]] | |- | ''[[:d:Q29017279|Rafi Ahmed]]'' | [[പ്രമാണം:Rafi Ahmed virologist and immunologist.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]] | data-sort-value="1948" | 1948 | | [[ഹൈദരാബാദ്]] | | [[:d:Q29017279|Q29017279]] | |- | ''[[:d:Q29018652|പങ്കജ് നരം]]'' | [[പ്രമാണം:Dr Pankaj Naram.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1955" | 1955-05-04 | data-sort-value="2020" | 2020-02-19 | [[മുംബൈ]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q29018652|Q29018652]] | |- | [[സന്ദീപ് ബസു]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1971" | 1971-09-29 | | | | [[:d:Q29168828|Q29168828]] | |- | ''[[:d:Q30314375|Chittaranjan Yajnik]]'' | [[പ്രമാണം:Dr. Yajnik (13 February 2020).jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q30314375|Q30314375]] | |- | ''[[:d:Q41816046|Preeti Shanbag]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="2000" | 20th century | | | | [[:d:Q41816046|Q41816046]] | |- | ''[[:d:Q42298380|കാർത്തിക് ചന്ദ്രബോസ്]]'' | | | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1873" | 1873 | data-sort-value="1955" | 1955 | | | [[:d:Q42298380|Q42298380]] | |- | ''[[:d:Q42413325|ഹൃദയാനന്ദ പട്നായിക്]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1946" | 1946-06-03 | | | | [[:d:Q42413325|Q42413325]] | |- | ''[[:d:Q42589695|K. Ranga Rama Krishnan]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]] | data-sort-value="1956" | 1956-04-22 | | | | [[:d:Q42589695|Q42589695]] | |- | ''[[:d:Q43999837|ദിപ്തൻഷു ദാസ്]]'' | [[പ്രമാണം:Diptanshu Das 2015.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1982" | 1982-04-02 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q43999837|Q43999837]] | |- | ''[[:d:Q45882346|Geeta Kashyap Vemuganti]]'' | [[പ്രമാണം:Smt. Geeta K Vemuganti, Director, Ophthalmic Pathologic Service and Head (cropped).jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1960" | 1960-07-01 | | [[തെലംഗാണ|തെലങ്കാന]] | | [[:d:Q45882346|Q45882346]] | |- | ''[[:d:Q47009777|ഗോവിന്ദ് അപ്പാജി ഫഡ്കെ]]'' | [[പ്രമാണം:G.A.phadke.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1907" | 1907 | | ''[[:d:Q583818|Ichalkaranji]]'' | ''[[:d:Q581562|Satara]]'' | [[:d:Q47009777|Q47009777]] | |- | ''[[:d:Q47026934|ഐറിസ് ജി. ആർ. പോൾ]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1945" | 1945 | data-sort-value="2025" | 2025-10-13 | | | [[:d:Q47026934|Q47026934]] | |- | ''[[:d:Q54861287|Vasanth Ravi]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q54861287|Q54861287]] | |- | ''[[:d:Q55434761|Shikha Sharma]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q55434761|Q55434761]] | |- | ''[[:d:Q56027719|Digumarti Raghunadharao]]'' | [[പ്രമാണം:Dr. D. Raghunadha Rao (cropped).JPG|center|128px]] | ഗവേഷകൻ | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q56027719|Q56027719]] | |- | ''[[:d:Q56284934|ഹ്രിഷിക്കെസ് സെൻ]]'' | [[പ്രമാണം:Hrishikes 2017.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1969" | 1969-05-15 | | | | [[:d:Q56284934|Q56284934]] | |- | ''[[:d:Q57320813|Venkatachalam Raveenthiran]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q57320813|Q57320813]] | |- | [[ഡോസിബായ് പട്ടേൽ]] | [[പ്രമാണം:Dossibai Patell.jpg|center|128px]] | ഇന്ത്യൻ പ്രസവചികിത്സകയും ഗൈനക്കോളജിസ്റ്റും | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1881" | 1881-10-16 | data-sort-value="1960" | 1960-02-04 | [[മുംബൈ]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q57955102|Q57955102]] | |- | ''[[:d:Q58885226|Harjit Pal Bhattoa]]'' | | | [[ഹംഗറി]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1973" | 1973-04-21 | | No/unknown value | | [[:d:Q58885226|Q58885226]] | |- | ''[[:d:Q59209385|അഭിഷേക് പല്ലവ]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1982" | 1982-09-02 | | | | [[:d:Q59209385|Q59209385]] | |- | ''[[:d:Q47483386|ആശാലത രാധാകൃഷ്ണൻ]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1970" | 1970-05-13 | | [[കേരളം]] | | [[:d:Q47483386|Q47483386]] | |- | [[സവിത അംബേദ്കർ]] | [[പ്രമാണം:Dr. Savita Ambedkar.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1909" | 1909-01-27 | data-sort-value="2003" | 2003-05-29 | [[മുംബൈ]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q48645361|Q48645361]] | |- | ''[[:d:Q48975802|നബകുമാർ ബാസു]]'' | [[പ്രമാണം:Nabakumar Basu - Kolkata 2015-10-10 5134.JPG|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1949" | 1949-12-10 | | | | [[:d:Q48975802|Q48975802]] | |- | [[ആശ കസ്‌ലിവാൾ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q49833929|Q49833929]] | |- | [[ഷേർളി വാസു]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1958" | 1958 | data-sort-value="2025" | 2025 | | | [[:d:Q31704451|Q31704451]] | |- | ''[[:d:Q34837913|ദിലീപ് ഝാവേരി]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1943" | 1943-04-03 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q34837913|Q34837913]] | |- | ''[[:d:Q37830946|ടീന ചോപ്ര]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1978" | 1978-03-06 | | [[അമൃത്‌സർ]] | | [[:d:Q37830946|Q37830946]] | |- | ''[[:d:Q37994923|ജസ്വീന്ദർ കെ ഗംഭീർ]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q37994923|Q37994923]] | |- | [[ഐശ്വര്യ ലക്ഷ്മി]] | [[പ്രമാണം:Aishwarya Lekshmi.jpg|center|128px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1990" | 1990-07-26 | | [[തിരുവനന്തപുരം]] | | [[:d:Q39058709|Q39058709]] | |- | ''[[:d:Q60023782|രാജേശ്വരി ദലബെഹെര]]'' | | ഇന്ത്യയിലെ ഒരു എഴുത്തുകാരൻ | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1933" | 1933 | | [[കട്ടക്]] | | [[:d:Q60023782|Q60023782]] | |- | [[ശ്യാമള ഗോപാലൻ]] | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]] | data-sort-value="1938" | 1938-04-07 | data-sort-value="2009" | 2009-02-11 | [[ചെന്നൈ]] | [[ഓക്‌ലാന്റ്, കാലിഫോർണിയ|ഓക്ൿലാന്റ്]] | [[:d:Q60844968|Q60844968]] | |- | [[അശോക് ലക്ഷ്മൺറാവു കുക്കാഡെ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q61054384|Q61054384]] | |- | [[മാമൻ ചാണ്ടി|മാമ്മൻ ചാണ്ടി]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q61478244|Q61478244]] | |- | [[അളക കേശവ് ദേശ്പാണ്ഡെ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | data-sort-value="2025" | 2025-12-30 | | | [[:d:Q61686207|Q61686207]] | |- | ''[[:d:Q61823039|സുമന്ത് മേത്ത]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1877" | 1877-07-01 | data-sort-value="1968" | 1968-12-15 | [[സൂരത്]] | | [[:d:Q61823039|Q61823039]] | |- | ''[[:d:Q61945548|കാസി പിച്ച്ചായ്]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q61945548|Q61945548]] | |- | ''[[:d:Q63430821|ബിജോയ് മൊണ്ടാൽ]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1924" | 1924-12-01 | | ''[[:d:Q16251190|Andharthaul]]'' | | [[:d:Q63430821|Q63430821]] | |- | ''[[:d:Q64006847|Jayanta Kumar Roy]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1968" | 1968-02-13 | | ''[[:d:Q15241808|Lataguri]]'' | | [[:d:Q64006847|Q64006847]] | |- | ''[[:d:Q64148463|Sayantan Banerjee]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q64148463|Q64148463]] | |- | ''[[:d:Q64438206|Inder Anand]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | [[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം]] | [[:d:Q64438206|Q64438206]] | |- | ''[[:d:Q64509748|സ്വരൂപ് സർക്കാർ]]'' | [[പ്രമാണം:Swarup Sarkar (স্বরূপ সরকার).jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1953" | 1953 | | | | [[:d:Q64509748|Q64509748]] | |- | ''[[:d:Q64840916|സഞ്ജയ് സത്പതി]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q64840916|Q64840916]] | |- | ''[[:d:Q64859106|Nikhil Kumar Banerjee]]'' | | ഇന്ത്യയിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയക്കാരൻ | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1949" | 1949 | data-sort-value="2017" | 2017 | | | [[:d:Q64859106|Q64859106]] | |- | [[ഷിംന അസീസ്]] | | ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കേരളം]] | | [[:d:Q65321596|Q65321596]] | |- | [[സുശോവൻ ബാനർജി]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q86085021|Q86085021]] | |- | [[ദിഗംബർ ബെഹെറ|ദിഗാംബർ ബെഹെര]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q86085705|Q86085705]] | |- | ''[[:d:Q86971120|Aayush Gupta]]'' | [[പ്രമാണം:Aayush Gupta dermatologist 2026.png|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q86971120|Q86971120]] | |- | ''[[:d:Q87738087|Radhika Tandon]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q87738087|Q87738087]] | |- | ''[[:d:Q88058242|Kamala Dhall]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q88058242|Q88058242]] | |- | ''[[:d:Q88867162|Mrinmoy Das]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1997" | 1997-05-01 | | | | [[:d:Q88867162|Q88867162]] | |- | ''[[:d:Q89018323|Bindu Kulshreshtha]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q89018323|Q89018323]] | |- | [[കെ. ഹേമലത]] | [[പ്രമാണം:K Hemalata at Workers’ Mahapadav in 2017.png|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | ''[[:d:Q61434|നെല്ലൂർ]]'' | | [[:d:Q66022787|Q66022787]] | |- | ''[[:d:Q66499274|Abul Hasnat]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1955" | 1955 | data-sort-value="2019" | 2019-06-11 | | | [[:d:Q66499274|Q66499274]] | |- | [[നത ഹുസൈൻ]] | [[പ്രമാണം:Netha Hussain-070A3987 (cropped).jpg|center|128px]] | ഒരു ഇന്ത്യൻ-സ്വീഡിഷ് മെഡിക്കൽ ഡോക്ടറും ക്ലിനിക്കൽ ന്യൂറോ സയന്റിസ്റ്റും ബ്ലോഗറും വിക്കിപീഡിയനും ഗവേഷകയും | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1990" | 1990-06-11 | | [[കേരളം]] | | [[:d:Q66580063|Q66580063]] | |- | ''[[:d:Q66725242|Mortaza Hossain]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q66725242|Q66725242]] | |- | ''[[:d:Q67427117|Anupam Sen]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]] | data-sort-value="1925" | 1925 | data-sort-value="2015" | 2015-09-07 | | | [[:d:Q67427117|Q67427117]] | |- | ''[[:d:Q68225148|സോഹൻ ലാൽ ഭാട്ടിയ]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1891" | 1891 | data-sort-value="1981" | 1981-07-16 | [[അമൃത്‌സർ]] | [[ഇന്ത്യ]] | [[:d:Q68225148|Q68225148]] | |- | ''[[:d:Q69356075|തേജസ്വിനി മനോഗ്ന]]'' | [[പ്രമാണം:Tejaswini Manogna - Miss Diva 2017 contestants at Yamaha music video launch (cropped).jpg|center|128px]] | ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടറും മോഡലും | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1994" | 1994-05-19 | | [[ഹൈദരാബാദ്]] | | [[:d:Q69356075|Q69356075]] | |- | ''[[:d:Q69932454|K. Rajender Reddy]]'' | | | [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1949" | 1949 | | | | [[:d:Q69932454|Q69932454]] | |- | ''[[:d:Q72146155|ഗോർധന്ദാസ് ഭഗവന്ദാസ് നരോട്ടംദാസ്]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1887" | 1887 | data-sort-value="1975" | 1975 | | | [[:d:Q72146155|Q72146155]] | |- | ''[[:d:Q72753935|പരംദീപ് സിംഗ്]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q72753935|Q72753935]] | |- | ''[[:d:Q97206596|Abraham George Thomas]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q97206596|Q97206596]] | |- | ''[[:d:Q97247074|Banbihari Mukhopadhyay]]'' | | | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1885" | 1885 | data-sort-value="1965" | 1965-07-05 | ''[[:d:Q1653485|Garalgachha]]'' | | [[:d:Q97247074|Q97247074]] | |- | ''[[:d:Q97666703|Pashupati Bhattacharya]]'' | | | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1891" | 1891-11-15 | data-sort-value="1978" | 1978-01-27 | | | [[:d:Q97666703|Q97666703]] | |- | ''[[:d:Q97681815|Guduru Gopal Rao]]'' | [[പ്രമാണം:Guduru Gopal Rao.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1954" | 1954 | | [[കട്ടക്]] | | [[:d:Q97681815|Q97681815]] | |- | [[എം.സി. അൽബുക്കർക്ക്]] | [[പ്രമാണം:MCAlbuquerqueColchester1918.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഗോവ]] | | [[:d:Q76349299|Q76349299]] | |- | ''[[:d:Q81780908|Subas Chandra Rout]]'' | [[പ്രമാണം:Subas Chandra Rout 02.JPG|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1944" | 1944-07-29 | data-sort-value="2026" | 2026-03-10 | [[ഭുവനേശ്വർ]] | | [[:d:Q81780908|Q81780908]] | |- | ''[[:d:Q82023862|അംബ്രിഷ് വിജയകർ]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1980" | 1980 | | | | [[:d:Q82023862|Q82023862]] | |- | [[ശാന്തി റോയ്]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q83685218|Q83685218]] | |- | [[രതിൻ ദത്ത]] | | ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1931" | 1931 | data-sort-value="2020" | 2020-01-27 | ''[[:d:Q2308247|Mangaldoi]]'' | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[:d:Q83841843|Q83841843]] | |- | ''[[:d:Q84496211|രാജേന്ദ്ര പ്രകാശ് സിംഗ്]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1945" | 1945 | data-sort-value="2020" | 2020-02-05 | | | [[:d:Q84496211|Q84496211]] | |- | ''[[:d:Q84562100|ബോമിറെഡ്ഡി സുന്ദര രാമി റെഡ്ഡി]]'' | [[പ്രമാണം:Dr.SundraRamiReddy.png|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1935" | 1935-10-17 | data-sort-value="2020" | 2020-02-06 | | | [[:d:Q84562100|Q84562100]] | |- | ''[[:d:Q89745295|Umesh Kapil]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q89745295|Q89745295]] | |- | ''[[:d:Q90262129|Srinivas Bojanapu]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q90262129|Q90262129]] | |- | ''[[:d:Q91294983|Aakash Pandita]]'' | | ഗവേഷകൻ | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q91294983|Q91294983]] | |- | ''[[:d:Q92761911|Prerna S Sharma]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1988" | 1988-05-21 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q92761911|Q92761911]] | |- | ''[[:d:Q94503372|അനിത ഭരദ്വാജ്]]'' | [[പ്രമാണം:Anita Bharadwaj (cropped).jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q94503372|Q94503372]] | |- | [[സുജാത മോഹൻ (ഡോക്ടർ)|സുജാത മോഹൻ]] | [[പ്രമാണം:Dr Sujatha Mohan (cropped).jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="2000" | 20th century | | | | [[:d:Q95099143|Q95099143]] | |- | ''[[:d:Q95220255|സതീഷ് നല്ലം]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q95220255|Q95220255]] | |- | ''[[:d:Q107647347|Malladi Umadevi]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q107647347|Q107647347]] | |- | ''[[:d:Q107647765|Vipperla Sujatha]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q107647765|Q107647765]] | |- | ''[[:d:Q107648988|Vipperla Satyanarayana]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1937" | 1937-12-15 | data-sort-value="2020" | 2020-06-13 | | | [[:d:Q107648988|Q107648988]] | |- | ''[[:d:Q107658445|Garuda Butchi Raju]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q107658445|Q107658445]] | |- | ''[[:d:Q108101243|Joyti Prokash Bose]]'' | | ഇന്ത്യൻ ശാസ്ത്രജ്ഞൻ | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1894" | 1894 | data-sort-value="1968" | 1968 | | | [[:d:Q108101243|Q108101243]] | |- | ''[[:d:Q108405658|Kumudshankar Roy]]'' | | | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1892" | 1892-09-07 | data-sort-value="1950" | 1950-10-24 | [[ധാക്ക|ഢാക്ക]] | [[വെല്ലൂർ]] | [[:d:Q108405658|Q108405658]] | |- | ''[[:d:Q108405711|Hemendranath Ghosh]]'' | | | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1890" | 1890-11-16 | data-sort-value="1965" | 1965-12-12 | ''[[:d:Q1429697|ചാന്ദ്പുർ ജില്ല]]'' | | [[:d:Q108405711|Q108405711]] | |- | [[രവി കണ്ണൻ ആർ]] | [[പ്രമാണം:Ravi Kannan R Padma cropped.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q98907700|Q98907700]] | |- | ''[[:d:Q99472554|Dhiman Barua]]'' | | ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1920" | 1920-10-19 | data-sort-value="2020" | 2020-09-19 | [[യംഗോൺ]] | | [[:d:Q99472554|Q99472554]] | |- | ''[[:d:Q99927321|Pallavi Maharathi]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q99927321|Q99927321]] | |- | [[സുശീല അനിത ബാനർജി]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | data-sort-value="1920" | 1920-09 | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[ലാഹോർ]] | [[:d:Q100387268|Q100387268]] | |- | [[വിജയലക്ഷ്മി രമണൻ]] | | ഇന്ത്യൻ ഭിഷഗ്വര, ആർമി ഓഫീസർ | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1924" | 1924 | data-sort-value="2020" | 2020 | | | [[:d:Q100706299|Q100706299]] | |- | [[കെ.എം. ചാക്കോ]] | | ഇന്ത്യയിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകൻ | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1910" | 1910-10-24 | data-sort-value="1983" | 1983-04-10 | | | [[:d:Q101168707|Q101168707]] | |- | ''[[:d:Q102207701|Dinabandhu Sahoo]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q102207701|Q102207701]] | |- | [[ലക്ഷ്മീഭായി രാജ്വാദേ]] | [[പ്രമാണം:Rani Lakshmibai Rajwade.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1887" | 1887 | data-sort-value="1984" | 1984 | | | [[:d:Q102434863|Q102434863]] | |- | ''[[:d:Q103151287|ఆమంచర్ల శేషాచలపతిరావు]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q103151287|Q103151287]] | |- | ''[[:d:Q107222599|Ranoj Pegu]]'' | [[പ്രമാണം:Ranoj Pegu 1.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1962" | 1962-02-12 | | | | [[:d:Q107222599|Q107222599]] | |- | ''[[:d:Q107301280|Meharban Singh]]'' | [[പ്രമാണം:Dr. Meharban Singh (cropped).jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1937" | 1937 | | ''[[:d:Q2385925|presidencies and provinces in British India]]'' | | [[:d:Q107301280|Q107301280]] | |- | ''[[:d:Q107387933|Goru Krishna Babu]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1959" | 1959 | | ''[[:d:Q2352168|Jeypore]]'' | | [[:d:Q107387933|Q107387933]] | |- | ''[[:d:Q107453532|Gella Venkata Satyanarayana Murty]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | | data-sort-value="1959" | 1959 | | | [[:d:Q107453532|Q107453532]] | |- | ''[[:d:Q107610257|Ayyagari Mythili]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q107610257|Q107610257]] | |- | ''[[:d:Q105080301|Dilip Kumar Singh]]'' | | ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ (b. 1926) | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1926" | 1926-06-26 | | | | [[:d:Q105080301|Q105080301]] | |- | ''[[:d:Q105870899|కాళిదాసు వెంకటసుబ్బాశాస్త్రి]]'' | [[പ്രമാണം:Kalidasu Venkata Subbasastry.jpg|center|128px]] | | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1883" | 1883 | data-sort-value="1953" | 1953 | | | [[:d:Q105870899|Q105870899]] | |- | ''[[:d:Q105948168|Jags Krishnan]]'' | [[പ്രമാണം:Jags Krishnan 1.jpg|center|128px]] | | [[ഓസ്ട്രേലിയ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1972" | 1972-04-23 | | [[കോട്ടഗിരി]] | | [[:d:Q105948168|Q105948168]] | |- | [[ദിവ്യ എസ്. അയ്യർ]] | [[പ്രമാണം:Dr. Divya S. Iyer IAS - incumbent Pathanamthitta district magistrate.jpg|center|128px]] | കേരളത്തിലെ ഐ.എ.എസ് ഉദ്യോഗസ്ഥ | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1984" | 1984-10-16 | | [[തിരുവനന്തപുരം]] | | [[:d:Q105988314|Q105988314]] | |- | ''[[:d:Q106221509|Roopa Dhatt]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]] | | | | | [[:d:Q106221509|Q106221509]] | |- | ''[[:d:Q106248428|Gauri Tendulkar]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q106248428|Q106248428]] | |- | ''[[:d:Q106734360|Rajendra Kapila]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | data-sort-value="2021" | 2021-04-28 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | [[:d:Q106734360|Q106734360]] | |- | ''[[:d:Q108754507|Balaraman Vijayayraghavan Neelamegam]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1953" | 1953-11-12 | data-sort-value="2015" | 2015-01-29 | | | [[:d:Q108754507|Q108754507]] | |- | ''[[:d:Q108888276|Beoncy Laishram]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | ''[[:d:Q1822188|ഇംഫാൽ വെസ്റ്റ് ജില്ല]]'' | | [[:d:Q108888276|Q108888276]] | |- | ''[[:d:Q110191163|Ashok Kumar Amrohi]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1955" | 1955-10-13 | data-sort-value="2021" | 2021-04-27 | | [[ഗുഡ്‌ഗാവ്]] | [[:d:Q110191163|Q110191163]] | |- | ''[[:d:Q110566464|Alulru Vijayalakshmi]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q110566464|Q110566464]] | |- | ''[[:d:Q110581483|Dhaniram Baruah]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1972" | 1972 | | | | [[:d:Q110581483|Q110581483]] | |- | ''[[:d:Q110597809|Dr. K. M. Saifullah]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1976" | 1976-09-12 | | ''[[:d:Q1925191|Samastipur]]'' | | [[:d:Q110597809|Q110597809]] | |- | ''[[:d:Q110662406|Paul Harris Daniel]]'' | [[പ്രമാണം:Dr. Paul Harris Daniel JEG6621.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1910" | 1910 | data-sort-value="2003" | 2003 | | | [[:d:Q110662406|Q110662406]] | |- | ''[[:d:Q110771548|Bharath Shetty Y]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1971" | 1971-09-08 | | [[മംഗളൂരു]] | | [[:d:Q110771548|Q110771548]] | |- | ''[[:d:Q111050893|Lata Desai]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1941" | 1941-08-08 | | | | [[:d:Q111050893|Q111050893]] | |- | ''[[:d:Q111334760|Narendra Prasad Misra]]'' | [[പ്രമാണം:Narendra Prasad Misra portrait.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1932" | 1932-07-10 | data-sort-value="2021" | 2021 | | | [[:d:Q111334760|Q111334760]] | |- | ''[[:d:Q111606292|Dasari Ramakrishna Prasad]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q111606292|Q111606292]] | |- | ''[[:d:Q112119155|Ranjan Pai]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1972" | 1972-11-11 | | | | [[:d:Q112119155|Q112119155]] | |- | ''[[:d:Q112971735|Gurpreet Kaur]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1990" | 1990 | | [[പെഹോവ, ഹരിയാന]] | | [[:d:Q112971735|Q112971735]] | |- | ''[[:d:Q113627276|Julião Menezes]]'' | [[പ്രമാണം:Julião Menezes.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1909" | 1909-08-07 | data-sort-value="1980" | 1980-07-02 | | | [[:d:Q113627276|Q113627276]] | |- | ''[[:d:Q113682272|Vivek Parameswara Sarma]]'' | | ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q113682272|Q113682272]] | |- | ''[[:d:Q115556299|Anshita Aggarwal]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q115556299|Q115556299]] | |- | ''[[:d:Q116516777|Bindu Menon]]'' | [[പ്രമാണം:Bindu Menon.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1970" | 1970 | | | | [[:d:Q116516777|Q116516777]] | |- | ''[[:d:Q118115305|কালিদাস বৈদ্য]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | data-sort-value="2010" | 2010-10-25 | ''[[:d:Q609190|പിരോജ്പൂർ ജില്ല]]'' | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[:d:Q118115305|Q118115305]] | |- | ''[[:d:Q118220150|Vijay Viswanathan]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q118220150|Q118220150]] | |- | ''[[:d:Q118610627|Khrielie-ü Kire]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1918" | 1918-01-12 | data-sort-value="2013" | 2013-09-11 | | | [[:d:Q118610627|Q118610627]] | |- | ''[[:d:Q119727113|Edmond]]'' | [[പ്രമാണം:Dr. Edmond after his address at the UN University in Japan.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1990" | 1990-09-03 | | [[മംഗളൂരു]] | | [[:d:Q119727113|Q119727113]] | |- | ''[[:d:Q123335093|Raghvendra Sharma]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123335093|Q123335093]] | |- | ''[[:d:Q123338244|Katayun Virkar]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1918" | 1918-08-04 | data-sort-value="2011" | 2011-07-28 | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q123338244|Q123338244]] | |- | ''[[:d:Q123487647|Anjali Mukhopadhyay]]'' | | | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1931" | 1931 | data-sort-value="1983" | 1983-11-17 | ''[[:d:Q2036954|Ranaghat]]'' | | [[:d:Q123487647|Q123487647]] | |- | ''[[:d:Q123492569|Dr. Mohana Rao Patibandla]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1978" | 1978-04-20 | | [[പ്രകാസം ജില്ല|പ്രകാശം ജില്ല]] | | [[:d:Q123492569|Q123492569]] | |- | ''[[:d:Q123553817|Nayanjyoti Sarma]]'' | [[പ്രമാണം:Nayan Jyoti Sharma (cropped).jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1993" | 1993-06-03 | | | | [[:d:Q123553817|Q123553817]] | |- | ''[[:d:Q123691897|വസന്ത മുത്തുസ്വാമി]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1948" | 1948-07-12 | data-sort-value="2023" | 2023-02-21 | | | [[:d:Q123691897|Q123691897]] | |- | ''[[:d:Q121032307|Amrit K. Patnaik]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q121032307|Q121032307]] | |- | ''[[:d:Q121864614|Trinetra Haldar Gummaraju]]'' | [[പ്രമാണം:Trinetra At Bandstand.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1997" | 1997-06-17 | | | | [[:d:Q121864614|Q121864614]] | |- | ''[[:d:Q121989274|Surajit Giri]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1977" | 1977-07-04 | | | | [[:d:Q121989274|Q121989274]] | |- | ''[[:d:Q122583797|Otilia Mascarenhas]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q122583797|Q122583797]] | |- | ''[[:d:Q122809349|Lalit Kumar Barua]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1890" | 1890 | data-sort-value="1960" | 1960 | ''[[:d:Q11938328|Nagaon]]'' | | [[:d:Q122809349|Q122809349]] | |- | ''[[:d:Q122853736|Prashant Madanmohan]]'' | [[പ്രമാണം:2023-09-28 22 16 04-Window.png|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1985" | 1985-07-31 | | [[തഞ്ചാവൂർ]] | | [[:d:Q122853736|Q122853736]] | |- | ''[[:d:Q122899983|Savitha Devi Yelamanchi]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[വിശാഖപട്ടണം]] | | [[:d:Q122899983|Q122899983]] | |- | ''[[:d:Q123113595|Sthabir Dasgupta]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1949" | 1949-01-18 | data-sort-value="2023" | 2023-09-05 | [[ജംഷഡ്പൂർ|ജംഷദ്‌പൂർ]] | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[:d:Q123113595|Q123113595]] | |- | ''[[:d:Q123122836|Subba Rao Bhavaraju]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]] | data-sort-value="1942" | 1942 | | ''[[:d:Q1639492|രാജമന്ദ്രി]]'' | | [[:d:Q123122836|Q123122836]] | |- | ''[[:d:Q123123188|Satyavaraprasad Kadali]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1960" | 1960-06-10 | | | | [[:d:Q123123188|Q123123188]] | |- | ''[[:d:Q123226038|Satyanarayana Gavarasana]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | data-sort-value="2020" | 2020 | | | [[:d:Q123226038|Q123226038]] | |- | ''[[:d:Q124608485|Shyam Krishnasamy]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q124608485|Q124608485]] | |- | ''[[:d:Q124610941|Aqsa Shaikh]]'' | [[പ്രമാണം:Aqsa Shaikh at Vax centres.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | ''[[:d:Q2724879|Islampura]]'' | | [[:d:Q124610941|Q124610941]] | |- | ''[[:d:Q124727043|Parvati Soren]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q124727043|Q124727043]] | |- | ''[[:d:Q124736989|Bijayalaxmi Biswal]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q124736989|Q124736989]] | |- | ''[[:d:Q124759868|Gannavarapu Varaha Narasimha Murthy]]'' | [[പ്രമാണം:డా. గన్నవరపు నరసింహమూర్తి.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]] | data-sort-value="1951" | 1951-07-16 | | ''[[:d:Q3426021|Srungavarapukota]]'' | | [[:d:Q124759868|Q124759868]] | |- | ''[[:d:Q124829884|Sesh Kamal Sunkara]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[വിശാഖപട്ടണം]] | | [[:d:Q124829884|Q124829884]] | |- | ''[[:d:Q124967301|Praneeta Malipeddi]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1996" | 1996 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q124967301|Q124967301]] | |- | ''[[:d:Q124967365|Malipeddi Bhaskara Rao]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q124967365|Q124967365]] | |- | ''[[:d:Q124985179|Malipeddi Krishna Rao]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q124985179|Q124985179]] | |- | ''[[:d:Q125023325|Indubhushan Basu]]'' | | | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1892" | 1892-12-18 | data-sort-value="1975" | 1975-12-26 | | | [[:d:Q125023325|Q125023325]] | |- | ''[[:d:Q125029329|G. Ram Gopal Naik]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഗുണ്ടൂർ]] | | [[:d:Q125029329|Q125029329]] | |- | ''[[:d:Q125758743|Usha Desai]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q125758743|Q125758743]] | |- | ''[[:d:Q125824960|Jatindranath Ghosal]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1878" | 1878-09-02 | data-sort-value="1968" | 1968-04-25 | ''[[:d:Q712504|Baranagar]]'' | | [[:d:Q125824960|Q125824960]] | |- | ''[[:d:Q125885349|Naga Madhuri]]'' | [[പ്രമാണം:Dr Naga Madhuri 02.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q125885349|Q125885349]] | |- | ''[[:d:Q126010684|ఎరవెల్లి చంద్రశేఖర్‌రావు]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1961" | 1961-02-12 | | ''[[:d:Q6943191|Mustabad mandal]]'' | | [[:d:Q126010684|Q126010684]] | |- | ''[[:d:Q126364985|Kalyan Vaijinathrao Kale]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1963" | 1963-07-19 | | [[ഔറംഗാബാദ്]] | | [[:d:Q126364985|Q126364985]] | |- | ''[[:d:Q126365069|Kadiyam Kavya]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1980" | 1980 | | | | [[:d:Q126365069|Q126365069]] | |- | ''[[:d:Q126365605|Sharmila Sarkar]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q126365605|Q126365605]] | |- | ''[[:d:Q126371681|Rani Srikumar]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q126371681|Q126371681]] | |- | ''[[:d:Q127424806|కొడాలి వీరయ్య]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1928" | 1928-08-20 | data-sort-value="2000" | 2000-12-12 | ''[[:d:Q13007149|Moparru]]'' | | [[:d:Q127424806|Q127424806]] | |- | ''[[:d:Q127691439|G. Vijaya Rama Rao]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1954" | 1954-06-02 | | ''[[:d:Q65317725|Velair Mandal]]'' | | [[:d:Q127691439|Q127691439]] | |- | ''[[:d:Q127745948|Nirmala Prabhavathy Moillakalva]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q127745948|Q127745948]] | |- | ''[[:d:Q129215269|P.D. Sinha]]'' | [[പ്രമാണം:Dr P.D. Sinha (cropped).jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | data-sort-value="1992" | 1992 | ''[[:d:Q7802954|Tilouthu]]'' | | [[:d:Q129215269|Q129215269]] | |- | ''[[:d:Q130229563|H. Girijamma]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | data-sort-value="2021" | 2021 | ''[[:d:Q1708108|Harihar]]'' | [[ദാവൺഗരെ]] | [[:d:Q130229563|Q130229563]] | |- | ''[[:d:Q130235905|കെ എൻ പിഷാരടി]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1892" | 1892-08-22 | data-sort-value="1972" | 1972-06-08 | [[ചൊവ്വര]] | [[ഇരിഞ്ഞാലക്കുട]] | [[:d:Q130235905|Q130235905]] | |- | ''[[:d:Q130282828|Abhaya]]'' | [[പ്രമാണം:Protest against Kolkata rape-murder.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1993" | 1993<br/>1992 | data-sort-value="2024" | 2024-08-09 | No/unknown value | [[ആർ. ജി. കാർ മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആന്റ് ഹോസ്പിറ്റൽ]] | [[:d:Q130282828|Q130282828]] | |- | ''[[:d:Q130989476|Nalini Parthasarathi]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q130989476|Q130989476]] | |- | ''[[:d:Q131125923|Hazrat Hafiz Dr. Syed Ashique Hussain Azizi Jajneri]]'' | | | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1917" | 1917 | data-sort-value="1980" | 1980-04-07 | ''[[:d:Q100093|ഷൈഖ് പുര ജില്ല]]'' | ''[[:d:Q100093|ഷൈഖ് പുര ജില്ല]]'' | [[:d:Q131125923|Q131125923]] | |- | ''[[:d:Q131308670|Abdul Jaleel Faridi]]'' | | | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1913" | 1913 | data-sort-value="1974" | 1974-05-19 | | | [[:d:Q131308670|Q131308670]] | |- | ''[[:d:Q131342365|B. D. Chaurasia]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1937" | 1937-10-01 | data-sort-value="1985" | 1985-05-05 | ''[[:d:Q712625|Barigarh]]'' | | [[:d:Q131342365|Q131342365]] | |- | ''[[:d:Q131584064|Sundaram Krishnamurthy]]'' | | | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1919" | 1919-09-12 | data-sort-value="2010" | 2010-07-02 | | | [[:d:Q131584064|Q131584064]] | |- | [[സുചിത്ര എല്ല]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1963" | 1963 | | ''[[:d:Q1557417|തിരുട്ടണി]]'' | | [[:d:Q131912917|Q131912917]] | |- | ''[[:d:Q131924124|G. Nachiar]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1940" | 1940-09-15 | | ''[[:d:Q16311342|Vadamalapuram]]'' | | [[:d:Q131924124|Q131924124]] | |- | ''[[:d:Q132130716|प्रेमा धनराज]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1950" | 1950-06-30 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q132130716|Q132130716]] | |- | ''[[:d:Q133307845|Harinath Mukherjee]]'' | [[പ്രമാണം:Harinath Mukherjee.png|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1953" | 1953-11-15 | | | | [[:d:Q133307845|Q133307845]] | |- | ''[[:d:Q133835157|Kamal Kumar Mallik]]'' | | | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | No/unknown value | No/unknown value | | | [[:d:Q133835157|Q133835157]] | |- | ''[[:d:Q134358077|Narendranath Datta]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1884" | 1884-09-21 | data-sort-value="1949" | 1949-04-06 | ''[[:d:Q3347783|Muradnagar Upazila]]'' | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[:d:Q134358077|Q134358077]] | |- | ''[[:d:Q134396596|Rajaniprabha Saikia]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q134396596|Q134396596]] | |- | ''[[:d:Q134485163|Mohammed Idrees Habban]]'' | [[പ്രമാണം:Habibul Ummat Hazrat Moulana Dr Hakeem Mohammed Idrees Habban Raheemi.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | ''[[:d:Q766888|Charthaval]]'' | [[ബെംഗളൂരു]] | [[:d:Q134485163|Q134485163]] | |- | ''[[:d:Q134561917|Kolli S. Chalam]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q134561917|Q134561917]] | |- | ''[[:d:Q135006390|డా. మానిక్యమ్మ]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q135006390|Q135006390]] | |- | ''[[:d:Q135045436|G Nachiyar]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1940" | 1940-09-15 | | [[തമിഴ്‌നാട്]] | | [[:d:Q135045436|Q135045436]] | |- | ''[[:d:Q135087245|డా. మంజుల అనంతకృష్ణన్ (AICTE సభ్యురాలు, విద్యావేత్త)]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q135087245|Q135087245]] | |- | ''[[:d:Q135184523|சுதா சேஷய்யன்]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1961" | 1961-09-25 | | | | [[:d:Q135184523|Q135184523]] | |- | ''[[:d:Q135273140|தி. சா. ராஜு]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1926" | 1926-08-15 | | ''[[:d:Q23737657|Thillaisthanam Gram Panchayat]]''<br/>[[തഞ്ചാവൂർ ജില്ല]] | | [[:d:Q135273140|Q135273140]] | |- | ''[[:d:Q135422663|Girish Tiwari]]'' | [[പ്രമാണം:Dr Girish Tiwari.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q135422663|Q135422663]] | |- | ''[[:d:Q135450466|Shruti Hegde]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഹുബ്ലി]] | | [[:d:Q135450466|Q135450466]] | |- | ''[[:d:Q141215304|Ameet Kishore]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="2000" | 20th century | | | | [[:d:Q141215304|Q141215304]] | |- | ''[[:d:Q141240025|Ambar Pare]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1995" | 1995-09-15 | | ''[[:d:Q2173003|ഹർദ ജില്ല]]'' | | [[:d:Q141240025|Q141240025]] | |- | ''[[:d:Q141319387|Dr. Syed Shahlal Hasan]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="2002" | 2002 | | ''[[:d:Q100131|സിവാൻ ജില്ല]]'' | | [[:d:Q141319387|Q141319387]] | |- | ''[[:d:Q135935085|Rajib Kumar Sarmah]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q135935085|Q135935085]] | |- | ''[[:d:Q135935634|Athira Sarasa]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കൊല്ലം]] | | [[:d:Q135935634|Q135935634]] | |- | ''[[:d:Q136337365|Ankita Dave]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1987" | 1987-06-22 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q136337365|Q136337365]] | |- | ''[[:d:Q136358953|Ali Mohammad Jan]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1914" | 1914-09-03 | data-sort-value="1988" | 1988-10-31 | [[ശ്രീനഗർ]] | | [[:d:Q136358953|Q136358953]] | |- | ''[[:d:Q136514490|Dr. Niket Patel]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1989" | 1989-12-27 | | [[ആനന്ദ്, ഗുജറാത്ത്]] | | [[:d:Q136514490|Q136514490]] | |- | ''[[:d:Q136905080|Dr. Arpit Chopra Jain]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1980" | 1980-07-23 | | ''[[:d:Q113485010|ഖൈരഗഡ്-ചുയിഖദൻ-ഗണ്ഡായി ജില്ല]]'' | | [[:d:Q136905080|Q136905080]] | |- | ''[[:d:Q137084672|Asha Kishore]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1960" | 1960-02-09 | | [[കൊല്ലം]] | | [[:d:Q137084672|Q137084672]] | |- | ''[[:d:Q137647684|Dorothy May Satur]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1902" | 1902-05-28 | data-sort-value="1981" | 1981-03-28 | | | [[:d:Q137647684|Q137647684]] | |- | ''[[:d:Q138750427|Shashikant Thacker]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q138750427|Q138750427]] | |- | ''[[:d:Q139071510|Abusha Bibi Marikar]]'' | [[പ്രമാണം:Dr. Abusha bibi markar.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1912" | 1912-01-22 | data-sort-value="1996" | 1996-08-08 | | | [[:d:Q139071510|Q139071510]] | |- | ''[[:d:Q139589336|Appou Tamijmarane]]'' | | | [[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q139589336|Q139589336]] | |- | ''[[:d:Q139894154|Neha Dwivedi]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q139894154|Q139894154]] | |- | ''[[:d:Q139964423|ദേവകരൻ വാജ്‌പേയി]]'' | | ഇന്ത്യൻ ആയുർവേദ പണ്ഡിതൻ, എഴുത്തുകാരൻ, വിവർത്തകൻ (1888–1956) | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1888" | 1888 | data-sort-value="1956" | 1956 | [[ഉത്തർ‌പ്രദേശ്]] | [[വാരാണസി]] | [[:d:Q139964423|Q139964423]] | |- | ''[[:d:Q139997712|ഗണേഷ് ഏക്‌നാഥ് ബോർമ]]'' | | മറാത്തി വൈദ്യൻ, വൈദ്യശാസ്ത്ര പണ്ഡിതൻ, എഴുത്തുകാരൻ. | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q139997712|Q139997712]] | |- | ''[[:d:Q139997783|കൃഷ്ണശാസ്ത്രി ഭടവദേവക്]]'' | | 19-ാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ആയുർവേദ വൈദ്യൻ, സംസ്കൃത പണ്ഡിതൻ, വൈദ്യജീവൻ്റെയും സുഭാഷിത രത്നാകരയുടെയും വിവർത്തകൻ | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q139997783|Q139997783]] | |- | ''[[:d:Q140006956|മണ്ഡി ശങ്കര ഗോവിന്ദജി]]'' | | ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ആദ്യകാല ആയുർവേദ വൈദ്യൻ, ക്ലിനിക്കൽ പണ്ഡിതൻ, എഴുത്തുകാരൻ. | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q140006956|Q140006956]] | |- | ''[[:d:Q140051847|Badrilal]]'' | | | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q140051847|Q140051847]] | |- | ''[[:d:Q140215026|Chetan Kalal]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q140215026|Q140215026]] | |- | ''[[:d:Q140242491|Suresh Chandra Bandyopadhyay]]'' | | | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1887" | 1887-11-19 | data-sort-value="1961" | 1961-10-12 | | | [[:d:Q140242491|Q140242491]] | |- | ''[[:d:Q140244503|K. Nallamuthu]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1947" | 1947-03-15 | | ''[[:d:Q24930384|സമീൻ ​​അറ്റൂർ]]'' | | [[:d:Q140244503|Q140244503]] | |- | ''[[:d:Q140264953|N. Masilamani]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1954" | 1954-06-14 | | | | [[:d:Q140264953|Q140264953]] | |- | ''[[:d:Q140285274|P. K. M. Muthuramalingam]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1963" | 1963-06-11 | | | | [[:d:Q140285274|Q140285274]] | |- | ''[[:d:Q140303417|து. திருமூர்த்தி]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1933" | 1933-04-21 | | ''[[:d:Q2716139|Thiruporur]]'' | | [[:d:Q140303417|Q140303417]] | |- | ''[[:d:Q140307711|Sharangadhara]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="14" | 14 | | | | [[:d:Q140307711|Q140307711]] | |- | ''[[:d:Q140311223|Kaviraj Umeshchandra Gupta]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1900" | 19th century | | | | [[:d:Q140311223|Q140311223]] | |- | ''[[:d:Q140312709|Priyadatt Patel]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1988" | 1988-12-01 | | | | [[:d:Q140312709|Q140312709]] | |- | ''[[:d:Q140315131|Kulvinder Kochar Kaur]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q140315131|Q140315131]] | |- | ''[[:d:Q140332237|V. Dhanaraj]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1959" | 1959-03-27 | data-sort-value="2024" | 2024-03-07 | ''[[:d:Q2465640|Vandavasi]]'' | | [[:d:Q140332237|Q140332237]] | |- | ''[[:d:Q140400190|Dr Irshad Palakkal]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q140400190|Q140400190]] | |- | ''[[:d:Q140469511|Suganya Venkat]]'' | [[പ്രമാണം:Dr Suganya Venkat.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q140469511|Q140469511]] | |- | ''[[:d:Q140479508|Chirag Bhandari]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ജയ്‌പൂർ]] | | [[:d:Q140479508|Q140479508]] | |- | ''[[:d:Q140836200|Dr. Smaran Cladius]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q140836200|Q140836200]] | |} {{Wikidata list end}} juxmo15kpryjl6o5jpcl89v9oonv7op 0 538730 4666555 4615800 2026-09-13T05:40:08Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4666555 wikitext text/x-wiki {{Infobox organization|name=Zochrot|type=|founder=Eitan Bronstein|location=[[Tel Aviv]], Israel|key_people=|region=|purpose=|footnotes=}} '''സോഷ്റോത്ത്''' ( {{Lang-he|זוכרות}} ; "ഓർമ്മിക്കുന്നു"; {{Lang-ar|ذاكرات}} ; "മെമ്മറീസ്") 2002 ൽ സ്ഥാപിതമായ, [[ടെൽ അവീവ്]] ആസ്ഥാനമാക്കി പ്രവർത്തിക്കുന്ന [[ഇസ്രയേൽ|ഇസ്രായേലിലെ]] ഒരു ലാഭരഹിത സംഘടനയാണ്. [[1948 -ലെ ഫലസ്തീനിയൻ കൂട്ടപ്പലായനം|1948 ലെ പലസ്തീൻ പുറപ്പാട്]] ([[:en:1948_Palestinian_exodus|Palestinian exodus]])ഉൾപ്പെടെ പലസ്തീൻ ''നക്ബയെ'' ("ദുരന്തം") കുറിച്ചുള്ള അവബോധം വളർത്തുക എന്നതാണ് ഇതിന്റെ ലക്ഷ്യം. <ref name="Bronstein">Bronstein, Eitan. "The ''Nakba'' in Hebrew: Israeli-Jewish Awareness of the Palestinian Catastrophe and Internal Refugees", in [[Nur Masalha|Masalha, Nur]]. (ed.) ''Catastrophe Remembered: Palestine, Israel and the Internal Refugees''. Zed Books, 2005.</ref> ഈറ്റൻ ബ്രോൺസ്റ്റൈനാണ് ഗ്രൂപ്പിന്റെ ഡയറക്ടർ. അതിന്റെ മുദ്രാവാക്യം "സ്മരിക്കുക, സാക്ഷ്യം വഹിക്കുക, അംഗീകരിക്കുക, നന്നാക്കുക" എന്നതാണ്. <ref>[http://zochrot.org/en Zochrot], the website in English, accessed 9 February 2010.</ref> 1948 ലും അതിനുശേഷവും പലായനം ചെയ്ത പലസ്തീനികളെ അവർ പലായനം ചെയ്തതോ പുറത്താക്കപ്പെട്ടതോ ആയ സ്ഥലങ്ങളിലേക്ക് തിരികെ കൊണ്ടുപോകുന്നതിനായി ഇസ്രായേലി-അറബ് പട്ടണങ്ങളിൽ [[ഇസ്രയേൽ|സോഷ്റോത്ത്]] ടൂറുകൾ സംഘടിപ്പിക്കുന്നു. തെരുവിന്റെയോ പ്രദേശത്തിന്റെയോ ഫലസ്തീൻ ചരിത്രം നൽകുന്ന തെരുവ് അടയാളങ്ങൾ (Sign Bords) ഇത്തരം ഇസ്രായേലി-അറബ് പട്ടണങ്ങളിൽ ഈ സംഘം സ്ഥാപിക്കുന്നു. ഇത്തരം പേരിടൽ കാരണം "ബഹിരാകാശത്ത് തകരാറുണ്ടാക്കുന്നു", പേരിടാൻ സംഘത്തിന് എന്ത് അവകാശം എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള ചോദ്യങ്ങൾ സോഷ്രോത്ത് നേരിടുന്നു. ഇസ്രായേലി ജൂതന്മാരുടെ പൊതു വ്യവഹാരത്തിൽ "നക്ബയെ എബ്രായവൽക്കരിക്കുക" (ജൂതന്മാർക്കുകൂടി മനസ്സിലാകാൻ)എന്നതാണ് സോഷ്രോത്തിന്റെ ഒരു പ്രധാന ലക്ഷ്യം. <ref name="Bronstein">Bronstein, Eitan. "The ''Nakba'' in Hebrew: Israeli-Jewish Awareness of the Palestinian Catastrophe and Internal Refugees", in [[Nur Masalha|Masalha, Nur]]. (ed.) ''Catastrophe Remembered: Palestine, Israel and the Internal Refugees''. Zed Books, 2005.</ref> "സോഷ്രോത്ത്" എന്ന വാക്ക് "ഓർമ്മിക്കാൻ" എന്ന എബ്രായ (ഹിബ്രു) ക്രിയയുടെ സ്ത്രീലിംഗ ബഹുവചന വർത്തമാനകാല രൂപമാണ്. അതേസമയം ഒരു കൂട്ടം ആളുകളെ പരാമർശിക്കുമ്പോൾ പുല്ലിംഗ ബഹുവചനം ഉപയോഗിക്കുന്നത് എബ്രായ ഭാഷയിൽ പതിവാണ്. നക്ബയോടുള്ള സോഷ്രോത്തിന്റെ സമീപനത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നതിനാണ് സ്ത്രീലിംഗ രൂപം തിരഞ്ഞെടുത്തതിന് കാരണമായി ഈ സംഘം പറയുന്നത്. അനുകമ്പയിലും ഉൾപ്പെടുത്തലിലും ശ്രദ്ധ നൽകി പുരുഷ കേന്ദ്രിതമായ ചരിത്രവിവരണങ്ങളെ വെല്ലുവിളിക്കുന്നതായി ഗ്രൂപ്പ് പറയുന്നു. <ref name="Bronstein">Bronstein, Eitan. "The ''Nakba'' in Hebrew: Israeli-Jewish Awareness of the Palestinian Catastrophe and Internal Refugees", in [[Nur Masalha|Masalha, Nur]]. (ed.) ''Catastrophe Remembered: Palestine, Israel and the Internal Refugees''. Zed Books, 2005.</ref> == പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങൾ == ''ഗ്രൂപ്പിന്റെ മാസിക സെഡെക്'' (English: rupture/rift - ഇംഗ്ലീഷ്: വിള്ളൽ / വിള്ളൽ) എന്ന പേരിലാണ്. ഇത് 2010 വസന്തകാലത്ത് നാലാം തവണ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. 1948 നും 1958 നും ഇടയിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ഇസ്രായേലി കവികളുടെ 40 ലധികം കവിതകൾ ഈ ലക്കത്തിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. ഇസ്രായേലിന്റെ അടിത്തറയ്ക്ക് കാരണമായ ഫലസ്തീനികളുടെ നാടുകടത്തലിനെക്കുറിച്ചുള്ള എഴുത്തുകാരുടെ കാഴ്ചപ്പാടുകൾ ഈ കവിതകളിൽ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു. 2012-ൽ സോഷ്രോത്തും, ''Pardes Publications ഉം അറബിയിലും ഹീബ്രു ഭാഷയിലും ഒമ്രിം യെഷ്ന എറെറ്റ്സ്'' ("വൺസ് അപ്പോൺ എ ലാൻഡ് - എ ടൂർ ഗൈഡ്") എന്ന പേരിൽ ഒരു ടൂർ ഗൈഡ് പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. ഇത് ദേശത്തെ യഥാർത്ഥ നിവാസികളുമായി (അറബികളുമായി) യഹൂദരെ അനുരഞ്ജിപ്പിക്കാൻ " ആയി "യഹൂദ-ഇസ്രായേലികളെ അവരുടെ പട്ടണങ്ങളും നഗരങ്ങളും എങ്ങനെ സ്ഥാപിച്ചുവെന്ന് ബോധവത്കരിക്കുന്നതിന് രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിട്ടുള്ളതാണ്. ഈ ഗൈഡ് ഇസ്രയേലിലെ 18 പ്രദേശങ്ങളുടെ വിവരണം നൽകുന്നു. കൂടുതലും 1948 ൽ അറബ് ജനസംഖ്യ കൂടുതലായുള്ള പലസ്തീൻ ഗ്രാമങ്ങളുടെ അക്കാലത്തെ ചിത്രം ഉൾകൊണ്ടിരിക്കുന്നു ഈ ഗൈഡ്. സോഷ്രോത്ത് "ഒമ്രിം യെഷ്ന എറെറ്റ്സ്" എന്ന ശീർഷകം ഇംഗ്ലീഷിലേക്ക് "വൺസ് അപ്പോൺ എ ലാൻഡ്" എന്ന് വിവർത്തനം ചെയ്യുമ്പോൾ, കൂടുതൽ അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ "അവർ പറയുന്നു അവിടെ ഒരു ഭൂമി ഉണ്ടായിരുന്നു" എന്ന്. "ഒമ്രിന് യെശ്ന എരെത്ജ്" എന്നത് [[:en:Shaul_Tchernichovsky|Shaul Tchernichovsky]]<nowiki/>യുടെ 1929 ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു ഒരു പ്രശസ്തമായ ഇസ്രായേൽ നാടോടി നൃത്ത ഗാനം ആണ്.<ref>{{Cite web|url=http://www.jsifd.com/dance_details.asp?DanceID=638|title=Omrim Yeshna Eretz - Amir Sela|publisher=Aura Levin Lipski}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://benyehuda.org/tchernichowsky/|title=שאול טשרניחובסקי (1875–1943)|publisher=Project Ben-Yehuda|language=he|trans-title=Shaul Tchernichovsky (1875–1943)|access-date=2021-04-22|archive-date=2014-01-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20140102191212/http://benyehuda.org/tchernichowsky/|url-status=dead}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://ukmediawatch.org/2013/08/17/sounds-israeli-omrim-yeshna-eretz-they-say-there-is-a-land/|title=Sounds Israeli – Omrim Yeshna Eretz (They say there is a land)|publisher=UK Media Watch}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == ധനസഹായം == [[File:Zochrot_at_the_former_Lydda_ghetto.JPG|വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|220x220ബിന്ദു| [[ലുദ്ദ്|സോഷ്രോത്തിന്റെ]] [[ലുദ്ദ്|ഡയറക്ടറായ ഈതൻ ബ്രോൺസ്റ്റൈൻ 2003-ൽ ലോഡ്]] (ലിഡ്ഡ) ലെ മുൻ അറബ് തെരുവിൽ എബ്രായ, അറബി ഭാഷകളിൽ ഒരു Sign Bord വെയ്കുന്നു.]] 2010 Zochrot ന്റെ വാർഷിക റിപ്പോർട്ട് പ്രകാരം, താഴെ ഗ്രൂപ്പുകൾ Zochrot ന് സഹായം നൽകുന്നു: EKS-EPER, [[:en:Trócaire|Trócaire]], CCFD, Broederlijk Delen, MISEREOR, ICCO-KerkinActie, Oxfam GM, Oxfam Solidarity, Mennonite Central Committee, Medico International<ref name="zochrot">{{Cite web |url=http://www.zochrot.org/sites/default/files/zoc_ar10eng_web.pdf |title=2010 Annual Report p.40 |access-date=2021-04-22 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304035621/http://www.zochrot.org/sites/default/files/zoc_ar10eng_web.pdf |url-status=dead }}</ref> ഗ്രൂപ്പ് വാർഷിക വരുമാനം പട്ടികപ്പെടുത്തിയിട്ടില്ല. അതിന്റെ 2006 വാർഷിക റിപ്പോർട്ടിൽ, ഗ്രൂപ്പ് 280.000 യൂറോ മൊത്തം വരുമാനം പ്രഖ്യാപിച്ചിരുന്നു<ref>[http://www.zochrot.org/uploads/uploads/e7db8eae4d1cc1c743994c6db67d57f0.pdf Annual report 2006], Zochrot, accessed 9 February 2010.</ref> ഫലസ്തീനികളുുടെ മടങ്ങിവരാനുള്ള അവകാശത്തിന് പ്രവർത്തിക്കുന്നതിനാൽ Zochrotന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് 2012 ൽ ജർമ്മൻ [[ഹോളോകോസ്റ്റ്]] അനുസ്മരണ ഫൗണ്ടേഷൻ പിന്തുണ നല്കില്ലെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു. == ഇതും കാണുക == * 1948 Palestinian exodus from Lydda and Ramle * [[:en:Nakba_Day|Nakba Day]] == കുറിപ്പുകൾ == {{Reflist}} == ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ == * {{ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്|http://zochrot.org/}} in Hebrew, Arabic, and English fed31mgglwqohp52teuc0vocwseelp0 0 551431 4666386 3778758 2026-09-12T12:14:12Z Oursana 55386 -+Joos de Momper (II) & Jan Brueghel (I) - Rock Landscape with a Waterfall (Hermitage).jpg 4666386 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Rocky Landscape with a Waterfall}} {{Infobox artwork | image_file=Joos de Momper (II) & Jan Brueghel (I) - Rock Landscape with a Waterfall (Hermitage).jpg | title=Rocky Landscape with a Waterfall | alt= | artist=[[Joos de Momper]] | year=Early 1610s | medium=[[Oil on panel]] | catalogue= ГЭ-441 | height_metric=56 | width_metric=82.5 | height_imperial=22 | width_imperial=32.5 | metric_unit=cm | imperial_unit=in | city= Saint Petersburg | museum=[[Hermitage Museum]]}} [[ഫ്ളമിഷ്]] ചിത്രകാരനായ [[Joos de Momper|ജൂസ് ഡി മോമ്പർ]] വരച്ച എണ്ണച്ചായാചിത്രമാണ് റോക്കി '''ലാൻഡ്സ്കേപ്പ് വിത് എ വാട്ടർഫാൾ''' (റഷ്യൻ: Скалистый пейзаж с водопадом) . പെയിന്റിംഗ് 1610-കളുടെ തുടക്കത്തിൽ പൂർത്തിയായി. <ref name="Hermitage Museum">{{cite web|url=https://www.hermitagemuseum.org/wps/portal/hermitage/digital-collection/01.+Paintings/48129/?lng=en |title=Rock Landscape with a Waterfall |website=[[Hermitage Museum]] |access-date=26 September 2020}}</ref> ഈ ചിത്രം നിലവിൽ സെന്റ് പീറ്റേഴ്സ്ബർഗിലെ ഹെർമിറ്റേജ് മ്യൂസിയത്തിൽ സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നു. <ref name="Gubchevskiĭ">{{cite book|author=Pavel Filippovich Gubchevskiĭ|title=The Hermitage Museum A Short Guide|url=https://www.google.it/books/edition/The_Hermitage_Museum/wqEwAAAAMAAJ?hl=en&gbpv=1&bsq=joos+de+momper+hermitage+museum&dq=joos+de+momper+hermitage+museum&printsec=frontcover|date=1955|publisher=Foreign Languages Publishing House; [[University of Michigan]]|page=88}}</ref> == ചിതരചന == പെയിന്റിംഗ് ഡി മോമ്പറിന്റെ സവിശേഷമായ പുറമേയുള്ള സാങ്കൽപ്പിക ലാൻഡ്സ്കേപ്പ് ചിത്രീകരിക്കുന്നു. നിറങ്ങൾ ഇളം ചാരനിറമുളളതായി മാറുകയും പശ്ചാത്തലത്തിലേക്ക് നീങ്ങുമ്പോൾ രൂപരേഖ കുറയുകയും ചെയ്യുന്നു. അവിടെ താഴ്വരയിലേയ്ക്ക് ഒരു നദി കടന്നുപോകുന്നു. മേഘങ്ങളിൽ നിന്ന് പുറത്തേക്ക് നീങ്ങുമ്പോൾ വളരെ വ്യത്യസ്തമായ, നീലകലർന്ന പർവതശിഖരം കാണാം. നിരവധി നായ്ക്കളുള്ള ഒരു വേട്ടക്കാരനും മൂന്ന് കുതിരപ്പടയാളികളും ഒരു പർവത റോഡിലൂടെ നടക്കുന്നു. അവരുടെ വലതുവശത്ത്, കന്നുകാലികളെ പരിപാലിക്കുന്ന രണ്ട് ഇടയന്മാർ വെള്ളച്ചാട്ടത്തിനരികിൽ ഇരിക്കുന്നു. ഇടത് വശത്ത് ഉയരമുള്ള മരങ്ങൾ നിറഞ്ഞ ഒരു മലഞ്ചെരിവും വലതുവശത്ത്, എവിടെനിന്നോ വെള്ളച്ചാട്ടം മുൻഭാഗത്തേക്ക് വീഴുന്നു. ജാൻ ബ്രൂഗൽ ദി എൽഡറും ജൂസ് മോമ്പറും പല സന്ദർഭങ്ങളിലും ഒന്നിച്ചു വരയ്ക്കുകയും <ref name="Prado1">{{cite web|url=https://www.museodelprado.es/en/the-collection/art-work/market-and-washing-place-in-flanders/9d52f6ed-1203-46b0-91b8-4436ce965d03 |title= Market and Washing Place in Flanders |website= [[Museum of Prado]]|access-date=22 September 2020}}</ref> മോമ്പർ എല്ലായ്പ്പോഴും ലാൻഡ്സ്കേപ്പ് വരയ്ക്കുകയും എൽഡർ പലപ്പോഴും സ്റ്റാഫേജ് പരിപാലിക്കുകയും ചെയ്തു. ഈ സന്ദർഭത്തിൽ, ബ്രൂഗൽ ഡി മോമ്പറിനുവേണ്ടി പ്രതിഛായകൾ വരച്ചു. <ref name="Hermitage Museum"/> == ഉറവിടം == റഷ്യൻ ചക്രവർത്തിനിയായിരുന്ന കാതറിൻ ദി ഗ്രേറ്റിന്റെ ശേഖരത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു ഈ പെയിന്റിംഗ്. മഹാറാണി കല, സാഹിത്യം, വിദ്യാഭ്യാസം എന്നിവയുടെ രക്ഷാധികാരിയായിരുന്നു. ഇപ്പോൾ [[വിന്റർ പാലസ്|വിന്റർ കൊട്ടാരം]] മുഴുവൻ (ഒരിക്കൽ കാതറിൻറെ വസതി) ഹെർമിറ്റേജ് മ്യൂസിയം ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. കാതറിൻറെ വ്യക്തിഗത ശേഖരമായി ഇത് ആരംഭിച്ചു. മഹാറാണി കലയെയും സാഹിത്യത്തെയും സ്നേഹിക്കുന്നവളായിരുന്നു. കൂടാതെ 1770 -ൽ ശിൽപം, പുസ്തകങ്ങൾ, പെയിന്റിംഗ് എന്നിവയുടെ വിപുലീകൃത ശേഖരം സ്ഥാപിക്കുന്നതിനായി ഹെർമിറ്റേജ് നിർമ്മിക്കാൻ ഉത്തരവിട്ടു. അതിൽ റോക്കി ലാൻഡ്സ്കേപ്പ് വിത് എ വാട്ടർഫാൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. <ref name=r222>{{harvnb|Rounding|2006|p=222}}</ref><ref name="Hermitage Museum"/>1790 ആയപ്പോഴേക്കും ഹെർമിറ്റേജിൽ 38,000 പുസ്തകങ്ങളും 10,000 രത്നങ്ങളും 10,000 ഡ്രോയിംഗുകളും ഉണ്ടായിരുന്നു. <ref>{{harvnb|Brechka|1969|p=47}}</ref> ഈ ചിത്രം കാതറിൻറെ ശേഖരത്തിന്റെ ഭാഗമായതിനാൽ 1797 -ന് മുമ്പ് ഹെർമിറ്റേജിൽ എത്തിയതായി അവകാശപ്പെടാം.<ref name="Hermitage Museum"/> ==അവലംബം== {{Reflist}} ==ഉറവിടങ്ങൾ== * {{cite book|authors=Natalʹi︠a︡ Ivanovna Grit︠s︡aĭ, Natalia Babina, Catherine Phillips |title=State Hermitage Museum Catalogue Seventeenth- and Eighteenth-century Flemish Painting|url=https://www.google.it/books/edition/State_Hermitage_Museum_Catalogue/kPckAQAAMAAJ?hl=en&gbpv=1&dq=joos+de+momper+hermitage+museum&pg=PA186&printsec=frontcover|date=2008|publisher=Hermitage Publishing House|location=Saint Petersburg|isbn=9780300116861}} * {{cite book |last=Rounding |first=Virginia |title=Catherine the Great: Love, Sex and Power |url=https://archive.org/details/catherinegreatlo0000roun_j1t3 |year=2006 |publisher=Hutchinson |location=London |isbn=978-0-09-179992-2 }} * {{cite journal|first=Frank|last=Brechka|title=Catherine the Great: The Books She Read|journal=The Journal of Library History|volume=4|issue=1|date=January 1969|pages=39–52}} ==പുറംകണ്ണികൾ== *[https://www.hermitagemuseum.org/wps/portal/hermitage/digital-collection/01.+Paintings/48129/?lng=en Painting at the Hermitage Museum official website] {{Joos de Momper}} {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:ഹെർമിറ്റേജ് മ്യൂസിയത്തിലെ ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ലാൻഡ്സ്കേപ്പ് പെയിന്റിംഗുകൾ]] bnwloco9mc7ffll3fgmdkmy1am97i4a 0 557305 4666604 4532285 2026-09-13T09:04:58Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4666604 wikitext text/x-wiki ഇന്ത്യൻ സിനിമാ വ്യവസായത്തിനുള്ളിൽ, ഒരു കുടുംബത്തിലെ നിരവധി അംഗങ്ങൾ സിനിമാ വ്യവസായത്തിൽ പങ്കെടുക്കുന്നതിന്റെ പൊതുവായ, ആവർത്തിച്ചുള്ള പ്രമേയമുണ്ട്. ഈ ലേഖനം ശ്രദ്ധേയമായ ചില വംശങ്ങളെയും അവരുടെ പ്രശസ്തരായ അംഗങ്ങളെയും പട്ടികപ്പെടുത്തുന്നു. ദക്ഷിണേന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര കുടുംബങ്ങൾക്ക്, [[ദക്ഷിണേന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര കുടുംബങ്ങളുടെ പട്ടിക]]യും ഇന്ത്യൻ സംഗീത കുടുംബങ്ങൾക്ക്, [[ഇന്ത്യൻ സംഗീത വംശങ്ങളുടെ പട്ടിക]]യും കാണുക. ==അ== ===അക്തർ- ആസ്മി കുടുംബം=== {| class="wikitable sortable" | style="font-size:92%;" |+ അക്തർ-അസ്മി കുടുംബത്തിലെ സിനിമാ പ്രവർത്തകർ |- ! 1st generation ! 2nd generation ! 3rd generation ! 4th generation ! Career ! Born ! Died ! Relation |- | style="background: #D3D3D3;" | [[ജാൻ നിസാർ അക്തർ]] | | | | Poet, lyricist | 1914 | 1976 | ജാവേദ് അക്തറിന്റെ പിതാവ് |- | | style="background: #DCDCDC;" | [[ജാവേദ് അക്തർ]] | | | കവി, നാടകകൃത്ത്, ഗാനരചയിതാവ് | 1945 | | ഹണി ഇറാനിയെയും പിന്നീട് ഷബാന ആസ്മിയെയും വിവാഹം കഴിച്ചു |- | | style="background: #DCDCDC;" | [[ഹണി ഇറാനി]] | | | എഴുത്തുകാരി | 1954 | | ജാവേദ് അക്തറിന്റെ ആദ്യ ഭാര്യ |- | | style="background: #DCDCDC;" | [[ഡെയ്‌സി ഇറാനി]] | | | നടി | 1950 | | ഹണി ഇറാനിയുടെ സഹോദരി |- | | | style="background: #DCDCDC;" | [[ഫർഹാൻ അക്തർ]] | | സംവിധായകൻ, നടൻ | 1974 | | ജാവേദിന്റെയും ഹണിയുടെയും മകൻ |- | | | style="background: #DCDCDC;" | [[അധൂന അക്തർ]] | |ഹെയർസ്റ്റൈലിസ്റ്റ്, ടിവി അവതാരകൻ |1967 | | ഫർഹാൻ അക്തറിന്റെ മുൻ ഭാര്യ |- | | | style="background: #DCDCDC;" | [[സോയ അക്തർ]] | | സംവിധായിക | 1974 | | ജാവേദിന്റെയും ഹണിയുടെയും മകൾ |- | | | style="background: #DCDCDC;" | [[ഫറാ ഖാൻ]] | | സംവിധായകൻ, നൃത്തസംവിധായകൻ | 1965 | |കമ്രാൻ ഖാന്റെയും മേനക ഇറാനിയുടെയും മകൾ (ഹണിയുടെയും ഡെയ്‌സി ഇറാനിയുടെയും സഹോദരി); സാജിദ് ഖാന്റെ സഹോദരി |- | | | style="background: #DCDCDC;" | [[ശിരീഷ് കുന്ദർ]] | | ഫിലിം എഡിറ്റർ | 1973 | | ഫറാ ഖാനുമായി വിവാഹം |- | | | style="background: #DCDCDC;" | [[സാജിദ് ഖാൻ]] | | സംവിധായകൻ, നടൻ | 1971 | | കമ്രാൻ ഖാന്റെയും മേനക ഇറാനിയുടെയും മകൻ; ഫറാ ഖാന്റെ സഹോദരൻ. |- | style="background: #DCDCDC;" | [[കൈഫി ആസ്മി]] | | | | കവി, ഗാനരചയിതാവ് | 1919 | 2002 | ഷബാനയുടെയും ബാബ ആസ്മിയുടെയും പിതാവ്; ഷൗക്കത്ത് കൈഫിയുടെ ഭർത്താവ് |- | style="background: #DCDCDC;" | [[ഷൗക്കത്ത് കൈഫി]] | | | | നടി |1926 |2019 | ഷബാനയുടെയും ബാബ ആസ്മിയുടെയും അമ്മ; കൈഫി ആസ്മിയുടെ ഭാര്യ |- | | style="background: #DCDCDC;" | [[ബാബാ ആസ്മി]] | | | സിനിമാട്ടോഗ്രാഫർ | | | ഷബാന ആസ്മിയുടെ സഹോദരൻ |- | | style="background: #DCDCDC;" | [[ഷബാന ആസ്മി]] | | | നടി | 1950 | |ജാവേദ് അക്തറിനെ വിവാഹം കഴിച്ചു |- | | style="background: #DCDCDC;" | [[തൻവി ആസ്മി]] | | | Actor |1960 | | ബാബാ ആസ്മിയെ വിവാഹം കഴിച്ചു; ഉഷാ കിരണിന്റെ മകൾ |- | style="background: #DCDCDC;" | [[ഉഷാ കിരൺ]] | | | | Actor | 1929 | 2000 | തൻവി ആസ്മിയുടെയും അദ്വൈത് ഖേറിന്റെയും അമ്മ |- | | style="background: #DCDCDC;" | [[ഉത്തര മഹാത്രേ ഖേർ]] | | | മോഡൽ, മിസ് ഇന്ത്യ വേൾഡ് | 1963 | |മുൻ മോഡൽ അദ്വൈത് ഖേറിനെ വിവാഹം കഴിച്ചു |- | | | style="background: #DCDCDC;" | [[സയാമി ഖേർ]] | | Actress | 1992 | | ഉത്തര മഹാരേ ഖേറിന്റെയും അദ്വൈത് ഖേറിന്റെയും മകൾ |- | | | style="background: #DCDCDC;" | [[കബീർ അക്തർ]] | | സംവിധായകന് | 1975 | | ജാവേദ് അക്തറിന്റെ സഹോദരൻ സൈക്യാട്രിസ്റ്റ് സൽമാൻ അക്തറിന്റെ മകൻ |- | | | style="background: #DCDCDC;" | [[ഫറാ]] | | Actress | 1968 | | ശബാന ആസ്മിയുടെ മരുമകൾ; ജമാൽ ഹാഷ്മിയുടെയും റിസ്വാനയുടെയും മകൾ |- | | | style="background: #DCDCDC;" | [[തബു]] | | Actress | 1971 | | ശബാന ആസ്മിയുടെ മരുമകൾ; ജമാൽ ഹാഷ്മിയുടെയും റിസ്വാനയുടെയും മകൾ |} <gallery class="center"> File:Shabana Azmi at the 2006 World Economic Forum.jpg|[[ഷബാന ആസ്മി]] File:Tabu still8.jpg|[[Tabu (actress)|Tabu]] File:Farhan-Akhtar.jpg|[[Farhan Akhtar]] File:Farah Khan at the opening of Fluke store 11.jpg|[[Farah Khan]] </gallery> ===അക്കിനേനി പ്രസാദ് (എൽ. വി. പ്രസാദ്) കുടുംബം=== *[[അക്കിനേനി ലക്ഷ്മി വര പ്രസാദ റാവു]] (തെലുങ്ക്, ഹിന്ദി ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാതാവ്, പ്രസാദിന്റെ ഗ്രൂപ്പ് സ്ഥാപകൻ) *[[അക്കിനേനി രമേഷ് പ്രസാദ്]] ; എൽ.വി. പ്രസാദിന്റെ മകൻ, പ്രസാദ് ഗ്രൂപ്പ് ഉടമ *[[എ ശ്രീകർ പ്രസാദ്]]; (തമിഴ്, തെലുങ്ക്, ഹിന്ദി സിനിമാ എഡിറ്റർ, അക്കിനേനി സഞ്ജീവിയുടെ മകൻ) ===അക്കിനേനി-ദഗ്ഗുബതി കുടുംബം=== ഇന്ത്യൻ സിനിമയിൽ പ്രധാനമായും തെലുങ്ക്, ഹിന്ദി സിനിമകളിൽ ഒരു നീണ്ട ചരിത്രമുള്ള ഒരു പ്രമുഖ സിനിമാ കുടുംബമാണ് അക്കിനേനി-ദഗ്ഗുബതി കുടുംബം. അക്കിനേനി നാഗേശ്വര റാവുവും ദഗ്ഗുബതി രാമനായിഡുവും രണ്ട് കുടുംബങ്ങളിലെയും പ്രമുഖരാണ്. *[[അക്കിനേനി നാഗേശ്വര റാവു]] **[[നാഗാർജുന]] (എഎൻആറിന്റെ മകൻ) ***[[അക്കിനേനി നാഗ ചൈതന്യ]] (നാഗാർജുനയുടെയും ദഗ്ഗുബതി ലക്ഷ്മിയുടെയും മകൻ) *[[അമല അക്കിനേനി]] (നാഗാർജുനയുടെ രണ്ടാം ഭാര്യ) **[[അഖിൽ അക്കിനേനി]] (നാഗാർജുനയുടെയും അമലയുടെയും മകൻ) **[[സുമന്ത് ]](നാഗാർജുനയുടെ അനന്തരവൻ) **[[സുശാന്ത് ]] (നാഗാർജുനയുടെ അനന്തരവൻ) **[[എ. വി. സുബ്ബ റാവു]] (സുശാന്തിന്റെ പിതാമഹൻ, പ്രശസ്ത ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാതാവ്) *[[ദഗ്ഗുബതി രാമനായിഡു]] (നിർമ്മാതാവ്, മുൻ എംപി, വെങ്കിടേഷിന്റെ പിതാവ്, റാണ ദഗ്ഗുബതിയുടെ മുത്തച്ഛൻ) **[[ദഗ്ഗുബതി സുരേഷ് ബാബു]] (നിർമ്മാതാവ്, രാമനായിഡുവിന്റെ മൂത്ത മകനും റാണ ദഗ്ഗുബതിയുടെ പിതാവും) ***[[റാണ ദഗ്ഗുബതി|ദഗ്ഗുബതി റാണ]] (നടനും രാമനായിഡുവിന്റെ ചെറുമകനും) *[[ദഗ്ഗുബതി വെങ്കിടേഷ്]] (നടൻ, രാമനായിഡുവിന്റെ ഇളയ മകൻ, റാണാ ദഗ്ഗുബതിയുടെ അമ്മാവൻ) <gallery class="center"> File:RamaNaidu.jpg|Daggubati Ramanaidu File:Nagarjuna at 62nd Filmfare awards south.jpg|Akkineni Nagarjuna File:Amala Akkineni - TeachAIDS Interview (12617061074) (cropped).png|Amala Akkineni wife of Nagarjuna File:Daggubati Venkatesh.jpg|Daggubati Venkatesh File:Naga Chaitanya at CBL Telugu Thunders team jersey launch.jpg|Naga Chaitanya File:Rana-Daggubati.jpg|Rana Daggubati </gallery> ===അലി-അംരോഹി കുടുംബം=== *[[മുംതാസ് അലി]] **[[മെഹമൂദ് അലി]] (മുംതാസ് അലിയുടെ മകൻ) ***[[ലക്കി അലി]] (മെഹമൂദിന്റെയും മധുവിന്റെയും രണ്ടാമത്തെ മകൻ) ***[[പക്കി അലി]] (മെഹമൂദിന്റെയും മധുവിന്റെയും രണ്ടാമത്തെ മകൻ) ***[[മക്കി അലി]] (മെഹമൂദ് അലിയുടെ മൂന്നാമത്തെ മകൻ) ***[[മൻസൂർ അലി]] (മെഹമൂദിന്റെയും ട്രേസിയുടെയും ആദ്യ മകൻ. മെഹമൂദിന്റെ അഞ്ചാമത്തെ മകൻ) ***[[ജിന്നി അലി]] (മെഹമൂദിന്റെയും ട്രേസിയുടെയും മകൾ) **[[മിനു മുംതാസ്]] (നടി, നർത്തകി, മുംതാസിന്റെ മകൾ) **[[അൻവർ അലി]] (നടൻ, മെഹമൂദ് അലിയുടെ സഹോദരൻ) **ഖുർഷീദ് ജൂനിയർ (നടി, മീന കുമാരിയുടെ മൂത്ത സഹോദരി) **[[മീനാ കുമാരി]] (നടി, മെഹമൂദ് അലിയുടെ മുൻ സഹോദരി, മെഹമൂദ് അലിയുടെ മുൻ ഭാര്യയുടെ സഹോദരി) **[[കമൽ അംരോഹി]] (സംവിധായകൻ, മീന കുമാരിയുടെ ഭർത്താവ്) ****[[ബിലാൽ അംരോഹി]] (നടൻ, കമൽ അംരോഹിയുടെ ചെറുമകൻ) ****മഷ്ഹൂർ അംരോഹി (നടൻ, കമൽ അംരോഹിയുടെ ചെറുമകൻ) ***[[മസർ ഖാൻ]] (നടനും ബിലാലിന്റെയും മഷ്ഹൂർ അംരോഹിയുടെയും അമ്മാവൻ) ***[[സീനത്ത് അമൻ]] (നടി, മസർ ഖാന്റെ ഭാര്യ) <gallery class="center"> File:Mumtaz Ali (vers 1942).jpg|Mumtaz Ali File:Kamal Amrohi (28553611573).jpg|Kamal Amrohi File:Actor Mehmood Ali 2013 stamp of India.jpg|Mehmood Ali File:Lucky Ali.jpg|Lucky Ali </gallery> ===അല്ലു കുടുംബം=== അല്ലു രാമലിംഗയ്യ ഒരു പ്രശസ്ത തെലുങ്ക് ഹാസ്യ നടനും പത്മശ്രീ പുരസ്കാര ജേതാവും ആയിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മകൻ അല്ലു അരവിന്ദ് ടോളിവുഡിലെ ഏറ്റവും ശക്തനായ നിർമ്മാതാക്കളിൽ ഒരാളാണ്, അദ്ദേഹത്തിന്റെ സഹോദരിമാരിൽ ഒരാളായ സുരേഖ നടൻ ചിരഞ്ജീവിയെ വിവാഹം കഴിച്ചു. അരവിന്ദിന്റെ ചെറുമക്കളായ അല്ലു അർജുൻ, അല്ലു സിരീഷ് എന്നിവരും അഭിനേതാക്കളാണ്. *[[അല്ലു രാമലിംഗയ്യ]] (1 ഒക്ടോബർ 1922 - 30 ജൂലൈ 2004) - മുതിർന്ന നടൻ, ഹാസ്യനടൻ, നിർമ്മാതാവ് **[[അല്ലു അരവിന്ദ്]] (നിർമ്മാതാവ്, വിതരണക്കാരൻ) - അല്ലു രാമലിംഗയ്യയുടെ മകനും ചിരഞ്ജീവിയുടെ അളിയനും ***[[അല്ലു അർജുൻ]] (നടൻ - അല്ലു അരവിന്ദിന്റെ മകൻ) ***[[അല്ലു സിരീഷ്]] (നടൻ, നിർമ്മാതാവ് - അല്ലു അരവിന്ദിന്റെ മകൻ) **[[ചിരഞ്ജീവി]] (നടൻ, നിർമ്മാതാവ്, മുൻ ടൂറിസം മന്ത്രി (ഇന്ത്യ)) - അല്ലു അരവിന്ദിന്റെ അളിയൻ ([[#അല്ലു-കൊണിഡെല കുടുംബം|ചിരഞ്ജീവി കുടുംബം]] കാണുക) <gallery class="center"> File:Allu Ramalingaiah 2013 stamp of India.jpg|[[Allu Ramalingaiah]] on a 2013 stamp of India File:Allu Aravind.jpg|[[Allu Aravind]] File:Allu Arjun at Vaishali audio launch.jpg|[[Allu Arjun]] </gallery> ===ആനന്ദ്-സാഹ്നി കുടുംബം=== നൂറിലധികം സിനിമകളിൽ അഭിനയിച്ച നടൻ ദേവ് ആനന്ദ് ആയിരുന്നു ആനന്ദ് കുടുംബത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രമുഖൻ. എലിസബത്ത് എന്ന സിനിമയുടെ സംവിധാനത്തിലൂടെ അറിയപ്പെടുന്ന അന്താരാഷ്‌ട്ര തലത്തിൽ അറിയപ്പെടുന്ന സംവിധായകൻ ശേഖർ കപൂർ ആണ് കുടുംബത്തിലെ മറ്റൊരു അംഗം. നടി സുചിത്ര കൃഷ്ണമൂർത്തിയെ വിവാഹം കഴിച്ചു. *[[ദേവ് ആനന്ദ്]] **[[കൽപന കാർത്തിക്]] (ദേവ് ആനന്ദിന്റെ ഭാര്യ) ***[[സുനീൽ ആനന്ദ്]] (ദേവ് ആനന്ദിന്റെ മകൻ) *[[ചേതൻ ആനന്ദ്]] (ദേവ് ആനന്ദിന്റെ മൂത്ത സഹോദരൻ) **[[ഉമാ ആനന്ദ്]] (ചേതൻ ആനന്ദിന്റെ ഭാര്യ) ***[[കേതൻ ആനന്ദ്]] (ചേതൻ ആനന്ദിന്റെ മകൻ) **[[പ്രിയ രാജ്വംശ്]] (ചേതൻ ആനന്ദിന്റെ പങ്കാളി) **കമൽജീത് (നടനും പ്രിയ രാജ്വംശിന്റെ സഹോദരനും) *[[വിജയ് ആനന്ദ്]] (ദേവ് ആനന്ദിന്റെ ഇളയ സഹോദരൻ) *ഷീൽ കാന്ത കപൂർ (ശേഖർ കപൂറിന്റെ അമ്മയും ദേവ് ആനന്ദിന്റെ സഹോദരിയും) **[[ശേഖർ കപൂർ]] (ദേവ് ആനന്ദിന്റെ അനന്തരവൻ, സഹോദരി ഷീൽ കാന്ത കപൂറിന്റെ മകൻ) ***[[സുചിത്ര കൃഷ്ണമൂർത്തി]] (ശേഖർ കപൂറിന്റെ മുൻ ഭാര്യ) ***[[നവിൻ നിഷോൾ]] (നടൻ, ശേഖർ കപൂറിന്റെ മുൻ ഭാര്യാ സഹോദരൻ) *[[ബൽരാജ് സാഹ്നി]] *[[ഭീഷം സാഹ്നി]] (നാടകകൃത്ത്, നടൻ, നോവലിസ്റ്റ്, ബൽരാജ് സാഹ്നിയുടെ സഹോദരൻ) **[[പരീക്ഷിത് സാഹ്നി]] (നടൻ, ബൽരാജ് സാഹ്നിയുടെ മകനും ശേഖർ കപൂറിന്റെ ഭാര്യാ സഹോദരനും) **[[വിശാൽ ആനന്ദ്]] (ദേവ് ആനന്ദിന്റെ മരുമകൻ) ***[[പുരബ് കോലി]] (വിശാൽ ആനന്ദിന്റെ മരുമകൻ) <gallery class="center"> File:Dev Anand still2.jpg|[[Dev Anand]] File:ParikshitSahni.jpg|[[Parikshit Sahni]] File:Shekhar kapur 02.jpg|[[Shekhar Kapur]] File:Navin Nischol.jpg|[[Navin Nischol]] File:Purab Kohli.jpg|[[Purab Kohli]] </gallery> ===അനന്ത് നാഗ്=== *[[അനന്ത് നാഗ്]] *ഗായത്രി നാഗ് (അനന്ത് നാഗിന്റെ ഭാര്യ) *[[ശങ്കർ നാഗ്]] (അനന്ത് നാഗിന്റെ ഇളയ സഹോദരൻ) *[[അരുന്ധതി നാഗ്]] (ശങ്കർ നാഗിന്റെ ഭാര്യ) ===അല്ലു-കൊണിഡെല കുടുംബം=== ചിരഞ്ജീവി എന്ന സ്റ്റേജ് നാമത്തിൽ അറിയപ്പെടുന്ന കൊണിഡേല ശിവശങ്കര വര പ്രസാദ്, എക്കാലത്തെയും മികച്ച തെലുങ്ക് നടന്മാരിൽ ഒരാളാണ്. അദ്ദേഹം തന്റെ സഹോദരങ്ങളായ നാഗേന്ദ്ര ബാബു, പവൻ കല്യാണ് എന്നിവരെയും മകൻ രാം ചരണിനെയും ടോളിവുഡിലേക്ക് പരിചയപ്പെടുത്തി, അദ്ദേഹത്തിന്റെ കുടുംബത്തിന്റെ തലവനാണ്. *[[ചിരഞ്ജീവി]] (നടൻ, നിർമ്മാതാവ്, മുൻ ടൂറിസം മന്ത്രി) **[[രാം ചരൺ]] (നടൻ, നിർമ്മാതാവ് - ചിരഞ്ജീവിയുടെ മകൻ) **[[അല്ലു അർജുൻ]] (നടൻ, അല്ലു അരവിന്ദിന്റെ മകൻ) **[[അല്ലു സിരീഷ്]] (നടൻ, അല്ലു അരവിന്ദിന്റെ മകൻ) **[[അല്ലു അരവിന്ദ്]] (നിർമ്മാതാവ്, വിതരണക്കാരൻ) - അല്ലു രാമലിംഗയ്യയുടെ മകനും ചിരഞ്ജീവിയുടെ അളിയനും (അല്ലു കുടുംബം കാണുക) **[[സായ് ധരം തേജ്]] (നടൻ - വിജയ ദുർഗയുടെ മകൻ, ചിരഞ്ജീവിയുടെ അനന്തരവൻ) *[[നാഗേന്ദ്ര ബാബു]] (നടൻ, നിർമ്മാതാവ് - ചിരഞ്ജീവിയുടെ സഹോദരൻ) **[[വരുൺ തേജ്]] (നടൻ, നിർമ്മാതാവ് - നാഗ ബാബുവിന്റെ മകൻ) **[[നിഹാരിക കൊണിഡേല]] (നടി, നിർമ്മാതാവ് - നാഗ ബാബുവിന്റെ മകൾ) *[[പവൻ കല്യാൺ]] (നടൻ, നിർമ്മാതാവ് - ചിരഞ്ജീവിയുടെ സഹോദരൻ) <gallery class="center"> File:Chiranjeevi at Amitabh Bachchan's 70th birthday celebration (cropped).jpg|[[Chiranjeevi]] File:Ram Charan promoting Zanjeer.jpg|[[Ram Charan]] File:The noted Telugu film actor Shri Pavan Kalyan addressing at the closing ceremony and award function of the 18th International Children’s Film Festival India, in Hyderabad on November 20, 2013 (cropped).jpg|[[Pawan Kalyan]] </gallery> ==ബ/ഭ== ===ബബ്ബർ കുടുംബം=== *[[സയ്യിദ് സജ്ജാദ് സഹീർ]] **[[നാദിറ ബബ്ബർ]] (രാജ് ബബ്ബറിന്റെ ആദ്യ ഭാര്യ; സയ്യിദ് സജ്ജാദ് സഹീറിന്റെ മകൾ) ***[[ആര്യ ബബ്ബർ]] (രാജിന്റെയും നാദിറ ബബ്ബറിന്റെയും മകൻ) ***[[ജൂഹി ബബ്ബർ]] (രാജിന്റെയും നാദിറ ബബ്ബറിന്റെയും മകൾ) ***[[അനൂപ് സോണി]] (ജൂഹി ബബ്ബറിന്റെ ഭർത്താവ്) *[[ശിവാജിറാവു ഗിരിധർ പാട്ടീൽ]] **[[സ്മിത പാട്ടിൽ]] (രാജിന്റെ രണ്ടാം ഭാര്യയും ശിവാജിറാവു പാട്ടീലിന്റെ മകളും) ***[[പ്രതീക് ബബ്ബർ]] (സ്മിതാ പാട്ടീലിന്റെയും രാജ് ബബ്ബറിന്റെയും മകൻ) **[[രാജ് ബബ്ബർ]] **കിഷൻ ബബ്ബാർ - രാജ് ബബ്ബറിന്റെ സഹോദരൻ, ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാതാവും കജ്രി ബബ്ബറിന്റെ പിതാവും ===ബച്ചൻ കുടുംബം=== *[[ഹരിവംശ് റായ് ബച്ചൻ]] (കവി - അമിതാഭ് ബച്ചന്റെ അച്ഛൻ, സാമൂഹിക പ്രവർത്തകയായ തേജി ബച്ചനെ വിവാഹം കഴിച്ചു) **[[അമിതാഭ് ബച്ചൻ]] (നടൻ - ഹരിവംശ് റായ് ബച്ചന്റെ മകൻ ജയ ബച്ചനെ വിവാഹം കഴിച്ചു, അഭിഷേക് ബച്ചന്റെ പിതാവ്, ശ്വേത ബച്ചൻ-നന്ദയുടെ പിതാവ്) **[[ജയ ബച്ചൻ]] (നടി - അഭിഷേക് ബച്ചന്റെ അമ്മ അമിതാഭ് ബച്ചനെ വിവാഹം കഴിച്ചു) ***[[അഭിഷേക് ബച്ചൻ]] (നടൻ - അമിതാഭ് ബച്ചന്റെയും ജയാ ബച്ചന്റെയും മകൻ ഐശ്വര്യ റായ് ബച്ചനെ വിവാഹം കഴിച്ചു) ***[[ഐശ്വര്യ റായ്]] (നടി - അഭിഷേക് ബച്ചനെ വിവാഹം കഴിച്ചു) ***[[ശ്വേത ബച്ചൻ നന്ദ]] - (നിഖിൽ നന്ദയെ വിവാഹം കഴിച്ചു) ***[[നിഖിൽ നന്ദ]] (വ്യവസായി - അമിതാഭ് ബച്ചന്റെ മകൾ ശ്വേത ബച്ചൻ-നന്ദയെ വിവാഹം കഴിച്ചു) **[[റിതു കപൂർ-നന്ദ]] (ബിസിനസ് വ്യക്തി - നിഖിൽ നന്ദയുടെ അമ്മ, കപൂർ കുടുംബത്തിലെ രാജ് കപൂറിന്റെ മകൾ) *അജിതാഭ് ബച്ചൻ (നടനും നിർമ്മാതാവും - അമിതാഭ് ബച്ചന്റെ സഹോദരൻ ഹരിവംശ് റായ് ബച്ചന്റെ മകൻ) **[[കുനാൽ കപൂർ]] (നടൻ, അജിതാഭ് ബച്ചന്റെ മകൾ നൈന ബച്ചനെ വിവാഹം കഴിച്ചു) *[[തിലോത്തമ ഷോം]] (നടി - ജയ ബച്ചന്റെ സഹോദരിയുടെ മകനെ വിവാഹം കഴിച്ചു) <gallery class="center"> File:Amitabh Bachchan December 2013.png|[[Amitabh Bachchan]] File:Jaya Bachchan48.jpg|[[Jaya Bachchan]] File:Abhi 2014.jpg|[[Abhishek Bachchan]] File:Aishwarya Rai 2014.jpg|[[Aishwarya Rai]] </gallery> ===ബർജത്യ കുടുംബം=== *[[താരാചന്ദ് ബർജാത്യ]] (സംവിധായകൻ, നിർമ്മാതാവ്, എഴുത്തുകാരൻ, രാജശ്രീ പ്രൊഡക്ഷൻസിന്റെ സ്ഥാപകൻ) **[[കവിത കെ. ബർജാത്യ]] (നിർമ്മാതാവ് - കമൽ കുമാർ ബർജാത്യയുടെ മകൾ) **[[സൂരജ് ആർ. ബർജാത്യ]] (സംവിധായകൻ, നിർമ്മാതാവ്, എഴുത്തുകാരൻ - രാജ് കുമാർ ബർജാത്യയുടെ മകൻ) ===ബവേജ കുടുംബം=== *[[ഹാരി ബവേജ]] (സംവിധായകനും നിർമ്മാതാവും) *[[പമ്മി ബവേജ]] (ഹാരി ബവേജയുടെ ഭാര്യ) **[[ഹർമൻ ബവേജ]] (നടൻ, ഹാരിയുടെയും പമ്മി ബവേജയുടെയും മൂത്ത മകൻ) ===ബേദി കുടുംബം (കബീർ ബേദി)=== *[[കബീർ ബേദി]] *[[പ്രോതിമ ബേദി]] (ഒഡീസി നർത്തകി - കബീർ ബേദിയുടെ ഭാര്യ) **[[പൂജ ബേദി]] (നടിയും മോഡലും - കബീറിന്റെയും പ്രോതിമയുടെയും മകൾ) **[[അലയ ഫർണിച്ചർവാല]] (പൂജ ബേദിയുടെ മകൾ) ===ബേദി കുടുംബം (ബിഷൻ ബേദി)=== *[[ബിഷൻ സിംഗ് ബേദി]] (മുൻ ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് താരം) **[[അംഗദ് ബേദി]] (മോഡലും നടനും - ബിഷൻ സിംഗ് ബേദിയുടെ മകൻ) **[[നേഹ ധൂപിയ]] (മോഡലും അഭിനേതാവും - അംഗദ് ബേദിയുടെ ഭാര്യ) ===ബേദി കുടുംബം (രാജീന്ദർ സിംഗ് ബേദി)=== *രജീന്ദർ സിംഗ് ബേദി (രചയിതാവും സംവിധായകനും) *നരേന്ദ്ര ബേദി (സംവിധായകൻ, എഴുത്തുകാരൻ, നിർമ്മാതാവ് - രജീന്ദർ സിംഗ് ബേദിയുടെ മകൻ) *മനേക് ബേദി (നടനും നിർമ്മാതാവും - നരേന്ദ്ര ബേദിയുടെ മകൻ) *രജത് ബേദി (നടൻ, വ്യവസായി, നിർമ്മാതാവ് - നരേന്ദ്ര ബേദിയുടെ മകൻ) *തുലിപ് ജോഷി (നടി - രജത് ബേദിയുടെ ഭാര്യാസഹോദരി) ===ബെൽ കുടുംബം=== *[[രമേഷ് ബെഹൽ]] (ശുക്ല ബെഹലിന്റെയും രാജേന്ദ്ര കുമാറിന്റെയും അനന്തരവൻ. കുമാർ ഗൗരവിന്റെ കസിൻ), നിർമ്മാതാവ് **[[ഗോൾഡി ബെഹൽ]] (രമേഷ് ബെഹലിന്റെ മകനും നടി സൊനാലി ബേന്ദ്രയുടെ ഭർത്താവും), നിർമ്മാതാവ് ===ഭട്ട് കുടുംബം=== {{anchor | Bhatt }} {| class="wikitable sortable" | style="font-size:92%;" |+ ഭട്ട് കുടുംബത്തിലെ സിനിമാ വ്യക്തിത്വങ്ങൾ |- ! ഒന്നാം തലമുറ ! രണ്ടാം തലമുറ ! മൂന്നാം തലമുറ ! നാലാം തലമുറ ! കരിയർ ! ജനനം ! മരണം ! ബന്ധം |- | style="background: #D3D3D3;" | [[നാനാഭായ് ഭട്ട്]] | | | | സംവിധായകൻ, നിർമ്മാതാവ് | 1915 | 1999 |റോബിൻ ഭട്ട്, മുകേഷ് ഭട്ട്, മഹേഷ് ഭട്ട്, ഹെന്ന സുരി, ഷീല ദർശൻ എന്നിവരുടെ പിതാവ്<ref name=Nanabhai>{{Cite web|title=Alia Bhatt: Here is all you need to know about the Bhatt family|url=https://www.republicworld.com/entertainment-news/bollywood-news/alia-bhatt-here-is-all-you-need-to-know-about-the-bhatt-family.html|access-date=2021-06-15|website=Republic World|language=en}}</ref><ref name=Bhatt>{{Cite web|date=2021-04-18|title=Clans in Indian Cinema: Nanabhai to Alia Bhatt, a Camp Full of Prolific Filmmakers and Actors|url=https://www.news18.com/news/movies/clans-in-indian-cinema-nanabhai-to-alia-bhatt-a-camp-full-of-prolific-filmmakers-and-actors-3652388.html|access-date=2021-06-15|website=www.news18.com|language=en}}</ref> |- | | style="background: #DCDCDC;" | [[റോബിൻ ഭട്ട്]] | | | എഴുത്തുകാരൻ | | |നാനാഭായ് ഭട്ടിന്റെയും ഹേമലത ഭട്ടിന്റെയും മകൻ<ref name=Nanabhai /><ref name=Bhatt/> |- | | style="background: #DCDCDC;" | [[മുകേഷ് ഭട്ട്]] | | |നിർമ്മാതാവ് | 1952 | | നാനാഭായ് ഭട്ടിന്റെയും ഷിറിൻ അലിയുടെയും മകൻ<ref name=Nanabhai /><ref name=Bhatt/> |- | | | style="background: #DCDCDC;" | [[വിശേഷ് ഭട്ട്]] | |സംവിധായകൻ, നിർമ്മാതാവ് | | | മുകേഷ് ഭട്ടിന്റെ മകൻ<ref name=Bhatt/> |- | | style="background: #DCDCDC;" | [[മഹേഷ് ഭട്ട്]] | | | സംവിധായകൻ, നിർമ്മാതാവ്, എഴുത്തുകാരൻ | 1948 | | നാനാഭായ് ഭട്ടിന്റെയും ഷിറിൻ അലിയുടെയും മകൻ;<ref>{{cite web|title=I have great reverence for women: Mahesh Bhatt|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-01-14/news-interviews/36311776_1_mother-mary-mahesh-bhatt-shivaji-park|archive-url=https://web.archive.org/web/20140201220503/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-01-14/news-interviews/36311776_1_mother-mary-mahesh-bhatt-shivaji-park|url-status=dead|work=[[The Times of India]]|archive-date=2014-02-01}}</ref><ref name=Nanabhai /> Father of Pooja Bhatt and Alia Bhatt |- | | | style="background: #DCDCDC;" |[[Pooja Bhatt]] | | നടി, സംവിധായകൻ, നിർമ്മാതാവ് |1972 | |മഹേഷ് ഭട്ടിന്റെയും കിരൺ ഭട്ടിന്റെയും മകൾ<ref>{{Cite web|date=2021-02-24|title=How Pooja Bhatt hated and then accepted Mahesh Bhatt's second wife Soni Razdan|url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/how-pooja-bhatt-hated-and-then-accepted-mahesh-bhatt-s-second-wife-soni-razdan-101614099867307.html|access-date=2021-06-15|website=Hindustan Times|language=en}}</ref><ref name=Nanabhai /> |- | | | style="background: #DCDCDC;" | [[Rahul Bhatt]] | | Actor | | | Son of Mahesh Bhatt and Kiran Bhatt<ref>{{Cite web|last=Jha|first=Shefali|date=2020-09-09|title=Mahesh Bhatt – Rahul Bhatt: What went wrong between the father and the son|url=https://www.ibtimes.co.in/mahesh-bhatt-rahul-bhatt-what-went-wrong-between-father-son-827827|access-date=2021-06-15|website=www.ibtimes.co.in|language=en}}</ref><ref name=Nanabhai /> |- | | style="background: #DCDCDC;" | [[Soni Razdan|Soni Razdan Bhatt]] | | |Actress | 1956 | | Wife of Mahesh Bhatt; Mother of Alia Bhatt<ref name= SoniRazdan>{{Cite web|date=2020-10-25|title=When Soni Razdan admitted to having 'problems' with Mahesh Bhatt's first wife, said that there was 'resentment' for a while|url=https://www.hindustantimes.com/bollywood/when-soni-razdan-admitted-to-having-problems-with-mahesh-bhatt-s-first-wife-said-that-there-was-resentment-for-a-while/story-rLG8xhnuCywBCIbXGf1I5O.html|access-date=2021-06-15|website=Hindustan Times|language=en}}</ref><ref name=Nanabhai /> |- | | | style="background: #DCDCDC;" |[[Alia Bhatt]] | | Actress |1993 | | Daughter of Mahesh Bhatt and Soni Razdan<ref name= SoniRazdan /><ref name=Nanabhai /> |- | | | style="background: #DCDCDC;" | [[Dharmesh Darshan]] | | Director, Writer | | | Son of Sheila Darshan, Nephew of Mahesh Bhatt; Cousin of Pooja Bhatt and Alia Bhatt<ref>{{Cite web|last1=Dec 8|first1=Sanyukta IyerSanyukta Iyer / Updated|last2=2016|last3=Ist|first3=00:40|title=Dharmesh Darshan: I'm a complete misfit|url=https://mumbaimirror.indiatimes.com/entertainment/bollywood/dharmesh-darshan-im-a-complete-misfit/articleshow/55861875.cms|access-date=2021-06-15|website=Mumbai Mirror|language=en}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- | | | style="background: #DCDCDC;" | [[Suneel Darshan]] | |Director, Writer, Producer | | | Son of Sheila Darshan, nephew of Mahesh Bhatt<ref name=Suneel>{{Cite web|title=My long hair got me into trouble even in school: Shiv Darshan – Times of India|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/karle-pyaar-karle-suneel-darshan-is-launching-his-son-shiv-in-his-upcoming-film-karle-pyaar-karle/articleshow/28738999.cms|access-date=2021-06-15|website=The Times of India|language=en}}</ref> |- | | | style="background: #DCDCDC;" | [[Smiley Suri|Smiley Suri Bhatt]] | | Actress | | | Daughter of Heena Suri; Sister of Mohit Suri; Cousin of Pooja Bhatt and Alia Bhatt<ref>{{Cite web|title=Kalyug Actress Smilie Suri Reveals How Pole Dancing Helped Her Overcome Depression|url=https://www.ndtv.com/entertainment/kalyug-actress-smilie-suri-reveals-how-pole-dancing-helped-her-overcome-depression-1836443|access-date=2021-06-15|website=NDTV.com}}</ref> |- | | | style="background: #DCDCDC;" | [[Mohit Suri|Mohit Suri Bhatt]] | | Director | | | Son of Heena Suri; nephew of Mahesh Bhatt; Cousin of Pooja Bhatt and Alia Bhatt<ref name=MohitSuri>{{Cite web|last1=January 2|first1=IndiaToday in|last2=January 3|first2=2015UPDATED|last3=Ist|first3=2015 12:34|title=It's a girl for Mohit Suri and Udita Goswami|url=https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/mohit-suri-udita-goswami-mahesh-bhatt-hamari-adhuri-kahani-233845-2015-01-02|access-date=2021-06-15|website=India Today|language=en}}</ref> |- | | | style="background: #DCDCDC;" | [[Udita Goswami]] | |Actress | | | Married to Mohit Suri<ref name=MohitSuri/> |- | | | style="background: #DCDCDC;" | [[Milan Luthria]] | |Director | | | Nephew of Mahesh Bhatt; Shirin Mohammad Ali was the younger sister of Milan's maternal grandmother<ref>{{Cite web|title=I call Bhatt sahab in dark times: Milan Luthria – Times of India|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/i-call-bhatt-sahab-in-dark-times-milan-luthria/articleshow/21858509.cms|access-date=2021-06-15|website=The Times of India|language=en}}</ref> |- | style="background: #DCDCDC;" | [[Purnima (Hindi actress)|Purnima]] | | | | Actress | 1934 | 2013 | Sister of Shirin Mohammad Ali; Aunt of Mahesh and Mukesh Bhatt; Grandmother of Emraan Hashmi<ref name=Emraan>{{Cite web|title=My wife and my audience, both took time to understand me: Emraan Hashmi – Times of India|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/my-wife-and-my-audience-both-took-time-to-understand-me-emraan-hashmi/articleshow/20603710.cms|access-date=2021-06-15|website=The Times of India|language=en}}</ref> |- | | | style="background: #DCDCDC;" |[[Emraan Hashmi]] | | Actor | 1979 | | Grandson of Purnima;<ref name=Emraan/> nephew of Mahesh Bhatt and Mukesh Bhatt; second cousin of Pooja, Rahul, Alia Bhatt on their paternal grandmother's side |} <gallery class="center"> File:Mahesh Bhatt still7.jpg|[[Mahesh Bhatt]] File:Mukesh Bhatt at the launch of T P Aggarwal's trade magazine 'Blockbuster' 18.jpg|[[Mukesh Bhatt]] File:Mohit Suri.jpg|[[Mohit Suri]] File:Udita Goswami at the Success bash of 'Aashiqui 2' at Escobar.jpg|[[Udita Goswami]] File:Emraan-Hashmi.jpg|[[Emraan Hashmi]] File:Alia Bhatt promoting Kalank.jpg|[[Alia Bhatt]] </gallery> ===ഭട്ട് കുടുംബം (വിജയ് ഭട്ട്)=== *[[വിജയ് ഭട്ട്]] (നിർമ്മാതാവ്, സംവിധായകൻ, തിരക്കഥാകൃത്ത്) **[[പ്രവീൺ ഭട്ട്]] (ഛായാഗ്രാഹകനും സംവിധായകനും, വിജയ് ഭട്ടിന്റെ മകൻ) ***[[വിക്രം ഭട്ട്]] (സംവിധായകനും നിർമ്മാതാവും, പ്രവീൺ ഭട്ടിന്റെ മകൻ) **[[അരുൺ ഭട്ട്]] (സംവിധായകൻ, വിജയ് ഭട്ടിന്റെ മകൻ) ***[[ചിരന്തൻ ഭട്ട്]] (സംഗീതജ്ഞനും ഗായകനും, അരുൺ ഭട്ടിന്റെ മകൻ) ===ഭട്ടാചാര്യ കുടുംബം=== *[[പശുപതി ഭട്ടാചാര്യ]] (ഗായകനും സംഗീതസംവിധായകനും) **[[കുമാർ സാനു]]/കേദാർനാഥ് ഭട്ടാചാര്യ (പിന്നണി ഗായകൻ, നിർമ്മാതാവ്, സംഗീത സംവിധായകൻ - പശുപതി ഭട്ടാചാര്യയുടെ മകൻ) ===ബോറ കുടുംബം=== *ശ്രീ റാം ബോറ (നിർമ്മാതാവ് - രാംകുമാർ ബോറയുടെ സഹോദരൻ) **[[സുനിൽ ബൊഹ്‌റ]] (നിർമ്മാതാവ്- ശ്രീറാം ബോറയുടെ ചെറുമകൻ) *[[രാംകുമാർ ബോറ]] (നിർമ്മാതാവ്, സംവിധായകൻ - ശ്രീ റാം ബോറയുടെ സഹോദരൻ) **മഹേന്ദ്ര ബോറ (നിർമ്മാതാവ്, സംവിധായകൻ - രാംകുമാർ ബോറയുടെ മകൻ) ***[[കരൺവീർ ബോറ]] (നടൻ, ഡിസൈനർ, നിർമ്മാതാവ് - മഹേന്ദ്ര ബോറയുടെ മകൻ) ===ബൊക്കാഡിയ കുടുംബം=== *[[കെ.സി. ബൊക്കാഡിയ]] (ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാതാവ്) **പ്രമോദ് ബൊക്കാഡിയ (കെ.സി. ബൊക്കാഡിയയുടെ മകൻ), നിർമ്മാതാവ്. **രാജേഷ് ബൊക്കാഡിയ (കെ.സി. ബൊക്കാഡിയയുടെ മകൻ), നിർമ്മാതാവ്. ==ച== ===ചന്ദ്രശേഖർ കുടുംബം=== *[[എസ്.എ.ചന്ദ്രശേഖർ]] (സംവിധായകൻ) *[[ശോഭ ചന്ദ്രശേഖർ]] (സംവിധായികയും പിന്നണി ഗായികയും; ചന്ദ്രശേഖറിന്റെ ഭാര്യ) **[[വിജയ്|ജോസഫ് വിജയ് ചന്ദ്രശേഖർ]] (നടൻ; ചന്ദ്രശേഖറിന്റെയും ശോഭയുടെയും മകൻ) *[[എസ്.എൻ. സുരേന്ദർ]] (പിന്നണിഗായകൻ; ശോഭയുടെ സഹോദരൻ) **[[ഹരി പ്രശാന്ത്]] (നടൻ; എസ്.എൻ. സുരേന്ദറിന്റെ മകൻ) *[[വിക്രാന്ത്]] (നടൻ; എസ്.എൻ. സുരേന്ദറിന്റെ മരുമകൻ) ===ചക്രവർത്തി കുടുംബം=== *[[മിഥുൻ ചക്രവർത്തി]] (നടൻ, ഹോട്ടലുടമ, നിർമ്മാതാവ്) *[[യോഗിത ബാലി]] (നടി, നിർമ്മാതാവ്; മിഥുൻ ചക്രവർത്തിയുടെ ഭാര്യ) **[[മഹാക്ഷയ് ചക്രവർത്തി]] (നടൻ; മിഥുൻ ചക്രവർത്തിയുടെയും യോഗിത ബാലിയുടെയും മകൻ) **[[മദാൽസ ശർമ്മ]] (നടി; മഹാക്ഷയ് ചക്രവർത്തിയുടെ ഭാര്യ) *[[ഗീത ബാലി]] (നടി; യോഗിതയുടെ അമ്മായി) *[[ആദിത്യ രാജ് കപൂർ]] (നടൻ, വ്യവസായി, ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാതാവ്; യോഗിതയുടെ ബന്ധു) ===ചാറ്റർജി കുടുംബം=== *[[ബിശ്വജിത് ചാറ്റർജി]] **[[പ്രൊസെൻജിത് ചാറ്റർജി]] (നടൻ; ബിശ്വജിത് ചാറ്റർജിയുടെ മകൻ) **[[ദേബശ്രീ റോയ്]] (രാഷ്ട്രീയക്കാരൻ, നടി, പ്രൊസെൻജിത് ചാറ്റർജിയുടെ മുൻ ഭാര്യ) **[[അർപിത പാൽ]] (നടി; പ്രൊസെൻജിത് ചാറ്റർജിയുടെ ഭാര്യ) **[[പല്ലവി ചാറ്റർജി]] (നടി; ബിശ്വജിത് ചാറ്റർജിയുടെ മകൾ) ===ചോപ്ര കുടുംബം (പ്രിയങ്ക ചോപ്ര ജോനാസ്)=== *[[പരിനീതി ചോപ്ര]] (നടിയും ഗായികയും - പ്രിയങ്കയുടെയും മണ്ണാറയുടെയും ആദ്യ കസിൻ; മീരയുടെ രണ്ടാമത്തെ കസിൻ) *[[പ്രിയങ്ക ചോപ്ര|പ്രിയങ്ക ചോപ്ര ജോനാസ്]] (നടി, മോഡൽ, നിക്ക് ജോനാസിന്റെ ഭാര്യ - പരിനീതിയുടെയും മണ്ണാരയുടെയും ആദ്യ കസിൻ, മീരയുടെ രണ്ടാമത്തെ കസിൻ.) *[[മീര ചോപ്ര]] (നടിയും മോഡലും - പ്രിയങ്കയുടെയും പരിനീതിയുടെയും മണ്ണാറയുടെയും രണ്ടാമത്തെ കസിൻ) *[[മണ്ണാര ചോപ്ര]] നടിയും മോഡലും - പ്രിയങ്കയുടെയും പരിനീതിയുടെയും ആദ്യ കസിൻ; മീരയുടെ രണ്ടാമത്തെ കസിൻ) ===ചോപ്ര കുടുംബം (ബൽദേവ് രാജ് ചോപ്ര)=== *മൂത്ത സഹോദരൻ [[ബൽദേവ് രാജ് ചോപ്ര]] സ്ഥാപിച്ചത് ബി.ആർ. 1947-ലെ സിനിമകൾ, അത് ഇപ്പോൾ സംവിധായകനും നിർമ്മാതാവും കൂടിയായ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മകൻ രവി ചോപ്രയാണ് കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നത്. *ഇളയ സഹോദരനായ [[യാഷ് ചോപ്ര]], മകൻ [[ആദിത്യ ചോപ്ര]]യ്‌ക്കൊപ്പം സ്വന്തം യാഷ് രാജ് ഫിലിംസ്]]രൂപീകരിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് ബിആർ ഫിലിംസിനായി നിരവധി ഹിറ്റുകൾ സംവിധാനം ചെയ്യുകയും നിർമ്മിക്കുകയും ചെയ്തു. **[[കരൺ ജോഹർ]] (നിർമ്മാതാവ്, സംവിധായകൻ, നടൻ) {{chart/start}} {{chart| | | | | | | | | | | | | | VRC | | | | | | | | | | | VRC =[[വിലയതി രാജ് ചോപ്ര]]}} {{chart| |,|-|-|-|-|-|-|-|-|-|-|-|-|+|-|-|-|-|-|-|-|-|-|-|-|-|-|-|v|-|-|-|-|-|-|-|-|-|-|.}} {{chart| | BRC | | | | | | | | | |YRC|y|PS | | | | |DRC|y|KIC | | | | | | | | |RJC | | | | | | | | | |BRC =[[ബൽദേവ് രാജ് ചോപ്ര]]|YRC=[[Yash Chopra]]|DRC=[[D. R. Chopra]]| PS=[[Pamela Chopra]]|KIC=[[Kiran Chopra]]|RJC=[[Raj Chopra]]}} {{chart| | | ! | | | | | | | | | | | | |,|^|-|.| | | | | | | | | ! | | | | |}} {{chart| | RC |y|NC| |RM|~|AC| |UC | | | | | | | RC=[[Ravi Chopra]]|NC=[[Renu Chopra]]|AC=[[Aditya Chopra]]| UC = [[Uday Chopra]]||RM=[[Rani Mukerji]]}} {{chart| | | |,|^|-|.| | | | }} {{chart| |KC| |AC|| | | | KC=[[Kapil Chopra]]|AC =[[Abhay Chopra]]|}} {{chart/end}} ===ചോപ്ര കുടുംബം (പ്രേം ചോപ്ര)=== *[[പ്രേം ചോപ്ര]] **[[ശർമൻ ജോഷി]] **[[വികാസ് ഭല്ല]] ==ഡ/ദ/ധ== ===ഡിയോൾ കുടുംബം=== {| class="wikitable sortable" | style="font-size:92%;" |+ Film personalities of Deol Family |- ! 1st generation ! 2nd generation ! 3rd generation ! 4th generation ! Career ! Born ! Died ! Relation |- | style="background: #D3D3D3;" | [[Dharmendra]] | | | | Actor | 1935 | | Father of Sunny, Bobby and Esha Deol |- | style="background: #DCDCDC;" | Prakash Kaur | | | | | | | First wife of Dharmendra |- | | style="background: #DCDCDC;" | [[Sunny Deol]] | | | Actor, Politician | 1956 | | Son of Dharmendra and Prakash Kaur |- | | | style="background: #DCDCDC;" | Karan Deol | | Actor | 1990 | | Son of Sunny Deol |- | | style="background: #DCDCDC;" | [[Bobby Deol]] | | | Actor | 1969 | | Son of Dharmendra and Prakash Kaur |- | style="background: #DCDCDC;" | [[Hema Malini]] | | | | Actress, Politician |1948 | | Second wife of Dharmendra |- | | style="background: #DCDCDC;" | [[Esha Deol]] | | | Actress | 1981 | | Daughter of Dharmendra and Hema Malini |- | | style="background: #DCDCDC;" | [[Abhay Deol]] | | | Actor | 1976 | | Nephew of Dharmendra; Cousin of Sunny Deol and Bobby Deol |- | | style="background: #DCDCDC;" | [[Madhoo]] | | | Actress | 1969 | | Niece of Hema Malini |- |} <gallery class="center"> File:Sunny deol 2012.jpg|Sunny Deol File:Bobby Deol.jpg|Bobby Deol File:Hema Malini - Kolkata 2007-04-09 142.png|Hema Malini File:EshaDeol.jpg|Esha Deol File:Abhay Deol.jpg|Abhay Deol </gallery> ===ദേവഗൺ കുടുംബം=== *[[വീരു ദേവ്ഗൺ]] **[[അജയ് ദേവ്ഗൺ]] (നടനും സംവിധായകനും നിർമ്മാതാവുമായ വീരു ദേവ്ഗന്റെ മൂത്ത മകൻ കാജോളിനെ വിവാഹം കഴിച്ചു) **[[കാജോൾ]] (നടി, മുഖർജി-സമർത് കുടുംബത്തിലെ അംഗം, അജയ് ദേവ്ഗനെ വിവാഹം കഴിച്ചു) **[[അനിൽ ദേവഗൺ]] (സംവിധായകൻ, പ്രേം പ്രകാശ് ദേവ്ഗന്റെ മകൻ) <gallery class="center"> File:Ajay Devgn promoting All the Best.jpg|Ajay Devgn File:Kajol Vogue cropped.jpg|Kajol </gallery> ===ദേശ്മുഖ് കുടുംബം=== *ദഗദോജിറാവു ദേശ്മുഖ് + സുശീല ദേശ്മുഖ് **[[വിലാസ് റാവു ദേശ്മുഖ്]] (മഹാരാഷ്ട്ര മുൻ മുഖ്യമന്ത്രി) + വൈശാലി ദേശ്മുഖ് ***[[അമിത് ദേശ്മുഖ്]] (രാഷ്ട്രീയക്കാരൻ - വിലാസ്റാവു ദേശ്മുഖിന്റെ മൂത്ത മകൻ) ***[[റിതേഷ് ദേശ്മുഖ്]] (വാസ്തുശില്പി, നടൻ, നിർമ്മാതാവ്, ഗായകൻ - വിലാസ്റാവു ദേശ്മുഖിന്റെ മകൻ) ***[[ജെനീലിയ ദേശ്മുഖ്]] (നടി, മോഡൽ, അവതാരക - റിതേഷ് ദേശ്മുഖിന്റെ ഭാര്യ) ***[[ധീരജ് ദേശ്മുഖ്]] (രാഷ്ട്രീയക്കാരൻ - വിലാസ്റാവു ദേശ്മുഖിന്റെ ഇളയ മകൻ) + [[ദീപ്ഷിഖ ദേശ്മുഖ്]] (സംവിധായകൻ, നിർമ്മാതാവ്- ധീരജ് ദേശ്മുഖിന്റെ ഭാര്യ) <gallery class="center"> File:Vilasrao Deshmukh at Innovation Partnerships Event May 8, 2012.jpg|[[Vilasrao Deshmukh]] File:Amit Deshmukh.jpg|[[Amit Deshmukh]] File:Riteish Deshmukh at the Promotion of 'Kyaa Super Kool Hain Hum' 06.jpg|[[Riteish Deshmukh]] File:Genelia dsouza love big and cbs press meet.jpg|[[Genelia Deshmukh]] </gallery> ===ധവാൻ കുടുംബം=== *[[അനിൽ ധവാൻ]] (നടൻ - ഡേവിഡ് ധവാന്റെ സഹോദരൻ, സിദ്ധാർത്ഥിന്റെ പിതാവും വരുൺ ധവാന്റെയും രോഹിത് ധവാന്റെയും അമ്മാവൻ) **സിദ്ധാർത്ഥ് ധവാൻ - (ടെലിവിഷൻ നടൻ - അനിൽ ധവാന്റെ മകൻ, രോഹിതിന്റെയും വരുൺ ധവാന്റെയും ബന്ധു) *[[ഡേവിഡ് ധവാൻ]] (സംവിധായകൻ, നിർമ്മാതാവ്; അനിൽ ധവാന്റെ സഹോദരനും രോഹിതിന്റെയും വരുൺ ധവാന്റെയും പിതാവും) **[[വരുൺ ധവാൻ]] (നടൻ - ഡേവിഡ് ധവാന്റെയും കരുണാ ധവാന്റെയും മകൻ, രോഹിത് ധവാന്റെ സഹോദരൻ, അനിൽ ധവാന്റെ മരുമകനും സിദ്ധാർത്ഥ് ധവാന്റെ ബന്ധുവും) *[[കുനാൽ കോഹ്‌ലി]] (സംവിധായകൻ, നിർമ്മാതാവ് - യാഷ് കോഹ്‌ലിയുടെയും (കരുണ ധവാന്റെ സഹോദരി) പരേതനായ ശിവ് കോഹ്‌ലിയുടെയും മകൻ; വരുൺ ധവാന്റെ ബന്ധു ===ദത്ത് കുടുംബം (ഗുരു ദത്ത്)=== *[[ഗുരു ദത്ത്]] (നടൻ) *[[ഗീത ദത്ത്]] (പാട്ടുകാരി; ഗുരു ദത്തിന്റെ ഭാര്യ) *[[ശ്യാം ബെനഗൽ]] (സംവിധായകൻ - അവന്റെ മുത്തശ്ശിയും ദത്തിന്റെ അമ്മൂമ്മയും സഹോദരിമാരായിരുന്നു) *[[ലളിത ലജ്മി]] (ചിത്രകാരിയും ഗുരുദത്തിന്റെ സഹോദരിയും) **[[കൽപന ലജ്മി]] (സംവിധായക - ഗുരു ദത്തിന്റെ മരുമകൾ) ***[[അമൃത റാവു]] (നടി - അവളുടെ മുത്തച്ഛനും ഗുരു ദത്തും രണ്ടാമത്തെ കസിൻസായിരുന്നു) ***[[പ്രീതിക റാവു]] (നടി - അമൃത റാവുവിന്റെ സഹോദരി, അവളുടെ മുത്തച്ഛൻ, ഗുരു ദത്ത് എന്നിവർ രണ്ടാമത്തെ കസിൻമാരായിരുന്നു) കുറിപ്പ്: സംഗീതസംവിധായകൻ കനു റോയ് ഗീതാ ദത്തിന്റെ സഹോദരനായിരുന്നില്ല ===ദത്ത് കുടുംബം (സുനിൽ ദത്ത്)=== *[[ജദ്ദൻബായ്]] **[[അൻവർ ഹുസൈൻ]] (നടൻ - അബ്ദുൾ റഷീദിന്റെയും ജദ്ദൻബായിയുടെയും മകൻ) **അക്തർ ഹുസൈൻ (ജദ്ദൻബായിയുടെ മകൻ) ***[[സഹീദ ഹുസൈൻ]] (നടി - അക്തർ ഹുസൈന്റെ മകൾ) ****[[നിലേഷ് സഹായ്]] (സഹീദ ഹുസൈന്റെ മകൻ) **[[നർഗീസ്]] (അബ്ദുൾ റഷീദിന്റെയും ജദ്ദൻബായിയുടെയും പരേതയായ മകൾ) **[[സുനിൽ ദത്ത്]] (പരേതനായ നർഗീസിന്റെ ഭർത്താവ്) ***[[പ്രിയ ദത്ത്]] (രാഷ്ട്രീയക്കാരി - സുനിലിന്റെയും നർഗീസിന്റെയും മകൾ) ***[[സഞ്ജയ് ദത്ത്]] (നടൻ - സുനിലിന്റെയും നർഗീസിന്റെയും മകൻ) ***[[റിച്ച ശർമ്മ]] (സഞ്ജയ് ദത്തിന്റെ പരേതയായ ഭാര്യ) ***[[റിയ പിള്ള]] (സഞ്ജയ് ദത്തിന്റെ മുൻ ഭാര്യ) ***[[മാന്യത ദത്ത്]] (സഞ്ജയ് ദത്തിന്റെ ഭാര്യ) ***[[നിമായ് ബാലി]] (നടൻ, സുനിൽ ദത്തിന്റെ അനന്തരവൻ [സുനിൽ ദത്തിന്റെ സഹോദരിയുടെ മകൻ] സഞ്ജയ് ദത്തിന്റെ ബന്ധു) ***[[സാഹില ചദ്ദ]] (നടി, നിമായ് ബാലിയുടെ ഭാര്യ) **[[രാജേന്ദ്ര കുമാർ]] (കുമാർ ഗൗരവിന്റെ പിതാവ്) ***[[കുമാർ ഗൗരവ്]] (നടൻ, രാജേന്ദ്ര കുമാറിന്റെ മകനും നമ്രത ദത്തിന്റെ ഭർത്താവും) ****ബിലാൽ അംരോഹി (നടൻ, കമൽ അംരോഹിയുടെ ചെറുമകൻ, കുമാർ ഗൗരവിന്റെ മരുമകൻ) ===ദത്ത കുടുംബം=== *[[ഒ.പി.ദത്ത]] ((ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാതാവും എഴുത്തുകാരനും) **[[ജെ.പി.ദത്ത]] (നിർമ്മാതാവും സംവിധായകനും, ഒ. പി. ദത്തയുടെ മകൻ) **[[ബിന്ദിയ ഗോസ്വാമി]] (അഭിനേത്രിയും വസ്ത്രാലങ്കാരിയും) ===ധീർ കുടുംബം=== *[[നികിതിൻ ധീർ]] (സിനിമാ-ടെലിവിഷൻ നടൻ പങ്കജിന്റെയും അനിതയുടെയും മകൻ) *[[ക്രാതിക സെൻഗർ]] (നികിതിൻ ധീറിന്റെ ഭാര്യ, ടെലിവിഷൻ നടി) ==ഗ/ഘ== ===ഗാംഗുലി കുടുംബം=== അശോക്, കിഷോർ, അനൂപ് കുമാർ എന്നിവരെല്ലാം സിനിമയിൽ അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്. ശശാധർ മുഖർജിയുടെ ഏക സഹോദരി സതീദേവിയുമായുള്ള വിവാഹത്തിലൂടെ അവരുടെ കുടുംബം മുഖർജി കുടുംബവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. *[[അശോക് കുമാർ]] **[[പ്രീതി ഗാംഗുലി]] (അശോക് കുമാറിന്റെ മകൾ) **[[ദേവൻ വർമ്മ]] (അശോക് കുമാറിന്റെ മരുമകൻ; രൂപ ഗാംഗുലിയെ കല്യാണം കഴിച്ചു) **ഭാരതി ജാഫ്രി (നടി, അശോക് കുമാറിന്റെ മകൾ) ***[[അനുരാധ പട്ടേൽ]] (നടി, ഭാരതിയുടെ മകൾ, അശോകിന്റെ കൊച്ചുമകൾ) ***[[കൻവൽജിത് സിംഗ്]] (അനുരാധയുടെ ഭർത്താവ്) ****[[കിയാര അദ്വാനി]] (നടി, ഭാരതി ജാഫ്രിയുടെ ചെറുമകൾ) *[[അനൂപ് കുമാർ]] (അശോക് കുമാറിന്റെ അനിയൻ) *[[കിഷോർ കുമാർ]] (അശോക് കുമാറിന്റെ അനിയൻ) *[[രുമാ ഗുഹ താകുർത്ത]] (കിഷോർ കുമാറിന്റെ ആദ്യ ഭാര്യ) **[[അമിത് കുമാർ]] (ഗായകൻ, കിഷോർ കുമാറിന്റെയും രുമാ ഗുഹ താകുർത്തയുടെയും മകൻ) *[[മധുബാല]] (കിഷോർ കുമാറിന്റെ രണ്ടാം ഭാര്യ) *[[യോഗിത ബാലി]] (കിഷോർ കുമാറിന്റെ രണ്ടാമത്തെ ഭാര്യ) *[[ലീന ചന്ദവർക്കർ]] (കിഷോർ കുമാറിന്റെ നാലാമത്തെ ഭാര്യ) ബിജോയ റേയുടെ മരുമകളായ കിഷോർ കുമാറിന്റെ ആദ്യ ഭാര്യ റുമാ ഗുഹ താകുർത്ത വഴിയാണ് ഈ കുടുംബം റേ-ഗാംഗുലി-ബോസ് കുടുംബവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്. ===ഗൗതം കുടുംബം=== *[[മുകേഷ് ഗൗതം]] **[[യാമി ഗൗതം]] (നടി, മുകേഷിന്റെ മകൾ) + [[ആദിത്യ ധർ]] (എഴുത്തുകാരൻ, സംവിധായകൻ, ഗാനരചയിതാവ്) **[[സുരിലി ഗൗതം]] (നടി, യാമിയുടെ സഹോദരി) ===ഘട്ടക് കുടുംബം=== *[[മനീഷ് ഘട്ടക്]] **[[മഹാശ്വേതാ ദേവി]] (മനീഷ് ഘട്ടക്കിന്റെയും ധരിത്രി ദേവിയുടെയും മകൾ, റിത്വിക് ഘട്ടക്കിന്റെ മരുമകൾ; ഇന്ത്യൻ സാമൂഹിക പ്രവർത്തകയും എഴുത്തുകാരിയും) **[[ബിജോൺ ഭട്ടാചാര്യ]] (ബംഗാളിൽ നിന്നുള്ള പ്രമുഖ ഇന്ത്യൻ നാടക-ചലച്ചിത്ര വ്യക്തിത്വമുള്ള മഹാശ്വേതാ ദേവിയെ വിവാഹം കഴിച്ചു) ***[[നബരുൺ ഭട്ടാചാര്യ]] (ബിജോൺ ഭട്ടാചാര്യയുടെയും മഹാശ്വേതാ ദേവിയുടെയും മകൻ) **[[പരംബ്രത ചാറ്റർജി]] (സതിനാഥിന്റെയും സുനേത്ര ഘട്ടക് ചതോപാധ്യായയുടെയും മകൻ - നടൻ, സംവിധായകൻ, ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാതാവ്) *[[റിത്വിക് ഘട്ടക്]] (ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാതാവ്, തിരക്കഥാകൃത്ത്, നടൻ) ===ഘട്ടമനേനി കുടുംബം=== *[[കൃഷ്ണ]] (തെലുങ്കു നടൻ) *[[വിജയ നിർമ്മല]] (നടി; കൃഷ്ണയുടെ രണ്ടാം ഭാര്യ) **[[രമേശ് ബാബു]] (നടനും നിർമ്മാതാവും, കൃഷ്ണയുടെയും ഇന്ദിരയുടെയും മകൻ) **[[മഹേഷ് ബാബു]] (നടനും നിർമ്മാതാവും, കൃഷ്ണയുടെയും ഇന്ദിരയുടെയും മകൻ) **[[നമ്രത ശിരോദ്കർ]] (നടി; മഹേഷ് ബാബുവിന്റെ ഭാര്യ) **[[മഞ്ജുള ഘട്ടമനേനി]] (നടിയും നിർമ്മാതാവും, കൃഷ്ണയുടെയും ഇന്ദിരയുടെയും മകൾ) **[[സുധീർ ബാബു]] (നടൻ; പ്രിയദർശിനിയുടെ ഭർത്താവ്) ===ഗോഖലെ കുടുംബം=== *[[ദുർഗാഭായ് കാമത്ത്]] (ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രമേഖലയിലെ ആദ്യ വനിതാ കലാകാരി) **[[കമലാഭായ് ഗോഖലെ]] (ദുർഗാഭായി കാമത്തിന്റെ മകൾ; ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രമേഖലയിലെ ആദ്യ വനിതാ ബാലതാരം) ***[[ചന്ദ്രകാന്ത് ഗോഖലെ]] (നടൻ; കമലാബായിയുടെ മകൻ) ****[[വിക്രം ഗോഖലെ]] (നടൻ; ചന്ദ്രകാന്തിന്റെ മകൻ; ദേശീയ അവാർഡ് നേടിയ നടൻ) ===ഗോഖലെ കുടുംബം (മോഹൻ ഗോഖലെ)=== *[[മോഹൻ ഗോഖലെ]] *[[ശുഭാംഗി ഗോഖലെ]] (നടി, മോഹന്റെ ഭാര്യ) **[[സഖി ഗോഖലെ]] (നടി, മോഹന്റെ മകൾ) **[[സുവ്രത് ജോഷി]] (നടൻ, സഖി ഗോഖലെയുടെ ഭർത്താവ്) ===ഗോസ്വാമി കുടുംബം=== 1937ൽ അബോട്ടാബാദിൽ ഹരികിഷൻ ഗോസ്വാമി എന്ന പേരിലാണ് മനോജ് കുമാർ ജനിച്ചത്. 1957 ലാണ് അദ്ദേഹം തന്റെ സിനിമാ ജീവിതം ആരംഭിച്ചത്. എന്നാൽ പഥർ കേ സനം, വോ കൗൻ തി തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങളാണ് അദ്ദേഹത്തിന് പ്രശസ്തി നേടിക്കൊടുത്തത്. വിശാൽ ഇന്റർനാഷണൽ എന്ന പ്രൊഡക്ഷൻ ഹൗസ് ആരംഭിച്ചതോടെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കരിയർ വ്യത്യസ്തമായ പാതയിലേക്ക് കുതിച്ചു, ഉപകാർ, പുരബ് ഔർ പശ്ചിമ്, റൊട്ടി കപ്‌ഡ ഔർ മകാൻ, ക്രാന്തി തുടങ്ങിയ ക്ലാസിക്കുകൾ നിർമ്മിച്ച് അദ്ദേഹത്തിന് "ഭരത് കുമാർ" എന്ന പദവി നേടിക്കൊടുത്തു. ബോളിവുഡ് ഇതിഹാസമാണെങ്കിലും അദ്ദേഹത്തിന്റെ മക്കൾ ബോളിവുഡിൽ വിജയിച്ചില്ല. *[[മനോജ് കുമാർ]] *[[മൊലൊയ ഗോസ്വാമി]] (നടി) *[[നിഷിത ഗോസ്വാമി]] (നടി; പ്രദീപിന്റെയും മൊളോയ ഗോസ്വാമിയുടെയും മകൾ) ===അഹൂജ കുടുംബം (ഗോവിന്ദ)=== *[[അരുൺ കുമാർ അഹൂജ]] (ഗോവിന്ദയുടെ അച്ഛൻ) *[[നിർമ്മലാ ദേവി]] (ഗോവിന്ദന്റെ അമ്മ) **[[ഗോവിന്ദ]] ((അരുണിന്റെയും നിർമലയുടെയും മകൻ) ***ടീന അഹൂജ (ഗോവിന്ദയുടെ മകൾ) ***[[കൃഷ്ണ അഭിഷേക്]] (ഹാസ്യനടൻ, നടൻ; ഗോവിന്ദയുടെ മരുമകൻ) ***[[കശ്മീര ഷാ]] (നടി; കൃഷ്ണയുടെ ഭാര്യ) ***[[ആർതി സിംഗ്]] (നടി; കൃഷ്ണയുടെ സഹോദരി, ഗോവിന്ദയുടെ മരുമകൾ) ***[[സൗമ്യ സേത്ത്]] (നടി; കൃഷ്ണ, രാഗിണി, അമിത്, ആർതി എന്നിവരുടെ കസിൻ) ***[[വിനയ് ആനന്ദ്]] (ഗോവിന്ദയുടെ അനന്തരവൻ) ***[[അമിത് ഖന്ന]] (നടൻ; രാഗിണിയുടെ സഹോദരനും ഗോവിന്ദയുടെ മരുമകനും) ***[[രാഗിണി ഖന്ന]] (നടി; അമിതിന്റെ സഹോദരിയും ഗോവിന്ദയുടെ മരുമകളും) ===ഗുൽസാർ കുടുംബം=== *[[ഗുൽസാർ]] *[[രാഖി ഗുൽസാർ]] (നടി; ഗുൽസാറിന്റെ ഭാര്യ) **[[മേഘ്ന ഗുൽസാർ]] (രാഖിയുടെ മകൾ) ==ഹ== ===ഹാസൻ-രത്നം കുടുംബം=== തമിഴ്‌നാട്ടിൽ ജനിച്ച കമൽഹാസനും മണിരത്‌നവും ഇൻഡസ്ട്രിയിലെ ഏറ്റവും വലിയ രണ്ട് പേരുകളാണ്. *[[ചാരുഹാസൻ]] (ചന്ദ്രഹാസന്റെയും കമൽഹാസന്റെയും സഹോദരൻ) **[[സുഹാസിനി|സുഹാസിനി മണിരത്നം]] **[[മണിരത്നം]] (സംവിധായകൻ, സുഹാസിനിയുടെ ഭർത്താവ്) **[[ജി വെങ്കിടേശ്വരൻ]] (മണിരത്നത്തിന്റെ സഹോദരൻ) **[[ജി. ശ്രീനിവാസൻ]] (മണിരത്നത്തിന്റെ സഹോദരൻ) *[[ചന്ദ്രഹാസൻ]] (ചാരുഹാസന്റെയും കമൽഹാസന്റെയും സഹോദരൻ) **[[അനു ഹാസൻ]] (ചന്ദ്രഹാസന്റെ മകൾ) *[[കമൽഹാസൻ]] (ചാരുഹാസന്റെയും ചന്ദ്രഹാസന്റെയും സഹോദരൻ) *[[വാണി ഗണപതി]] (കമലിന്റെ ആദ്യ ഭാര്യ) *[[സരിക]] (കമലിന്റെ രണ്ടാം ഭാര്യ) **[[ശ്രുതി ഹാസൻ]] (കമൽഹാസന്റെയും സരികയുടെയും മകൾ) **[[അക്ഷര ഹാസൻ]] (കമൽഹാസന്റെയും സരികയുടെയും മകൾ) ==ജ== ===ജാഫ്രി കുടുംബം=== *[[ജഗ്ദീപ്]] (നടനും ഹാസ്യനടനും (കുറിപ്പ്:-ഷോലെ സിനിമയിലെ സുർമ ഭോപ്പാലിയിലൂടെ പ്രശസ്തൻ) *[[ജാവേദ് ജാഫ്രി]] (നടൻ, ഹാസ്യനടൻ, അവതാരകൻ, ജഗ്ദീപിന്റെ മകൻ) ==ക/ഖ== ===കപൂർ കുടുംബം (ജിതേന്ദ്ര)=== *[[ജിതേന്ദ്ര]] (രവി കപൂർ) (നടൻ) *[[ശോഭ കപൂർ]] (ജിതേന്ദ്രയുടെ ഭാര്യ) **[[ഏക്ത കപൂർ]] (നിർമ്മാതാവ് - ജിതേന്ദ്രയുടെ മകൾ) **[[തുഷാർ കപൂർ]] (നടൻ- ജിതേന്ദ്രയുടെ മകൻ) *[[നിതിൻ കപൂർ]] (ജിതേന്ദ്രയുടെ ബന്ധു) *[[ജയസുധ]] (നടിയും രാഷ്ട്രീയക്കാരിയും; നിതിൻ കപൂറിന്റെ ഭാര്യ) **[[അഭിഷേക് കപൂർ]] (സംവിധായകനും നടനും; ജിതേന്ദ്രയുടെ മരുമകൻ) ===കപൂർ കുടുംബം (പൃഥ്വിരാജ് കപൂർ)=== {| class="wikitable sortable collapsible" | style="font-size:92%;" |+ Film personalities of Kapoor family (of Prithviraj Kapoor) |- ! style="background:silver;"| 1st generation ! style="background:silver;"| 2nd generation ! style="background:silver;"| 3rd generation ! style="background:silver;"| 4th generation ! style="background:silver;"| Career ! style="background:silver;"| Born ! style="background:silver;"| Died ! style="background:silver;"| Relation |- | style="background: #DCDCDC;" | [[പൃഥ്വിരാജ് കപൂർ]] | | | |നടൻ | 1906 | 1971 | ദിവാൻ ബശേശ്വരനാഥ് കപൂറിന്റെ മകൻ; രാജ് കപൂറിന്റെ പിതാവ് |- | | style="background: #DCDCDC;" | [[രാജ് കപൂർ]] | | |നടൻ, നിർമ്മാതാവ്, സംവിദായകൻ | 1924 | 1988 |പൃഥ്വിരാജ് കപൂറിന്റെ മകൻ; കൃഷ്ണ കപൂറിനെ വിവാഹം കഴിച്ചു |- | | | style="background: #DCDCDC;" | [[രൺധീർ കപൂർ]] | | നടൻ, നിർമ്മാതാവ്, സംവിധായകൻ | 1947 | |രാജ് കപൂറിന്റെ മകൻ; ബബിത ശിവദാസനിയെ കല്യാണം കഴിച്ചു |- | | | style="background: #DCDCDC;" | [[ബബിത]] | | നടി | 1948 | | രൺധീർ കപൂറിനെ കല്യാണം കഴിച്ചു; ഹരീ ശിവദാസനിയുടെ മകൾ |- | | | | style="background: #DCDCDC;" | [[കരിഷ്മ കപൂർ]] | നടി | 1974 | |രൺധീർ കപ്പൂരിന്റെയും ബാബിതയുടെയും മകൾ |- | | | | style="background: #DCDCDC;" | [[കരീന കപൂർ]] | നടി | 1980 | | രൺധീർ കപ്പൂരിന്റെയും ബാബിതയുടെയും മകൾ |- | | | | style="background: #DCDCDC;" | [[സൈഫ് അലി ഖാൻ]] | നടൻ | 1970 | | കരീനയുടെ ഭര്ത്താവ് |- | | | style="background: #DCDCDC;" | [[ഋഷി കപൂർ]] | | നടൻ | 1952 | 2020 |രാജ് കപൂറിന്റെ മകൻ; നീതു സിങ്ങിനെ കല്യാണം കഴിച്ചു |- | | | style="background: #DCDCDC;" | [[നീതു സിംഗ്]] | | നടി | 1958 | | Married to [[Rishi Kapoor]] |- | | | | style="background: #DCDCDC;" | റിദ്ധിമ കപൂർ | ഫാഷൻ ഡിസൈനറും സംരംഭകനും | 1980 | | Daughter of [[Rishi Kapoor]] and [[Neetu Singh]] |- | | | | style="background: #DCDCDC;" | [[രൺബീർ കപൂർ]] | Actor | 1982 | | Son of [[Rishi Kapoor]] and [[Neetu Singh]] |- | | | style="background: #DCDCDC;" | [[രാജീവ് കപൂർ]] | | Actor, producer, director | 1962 | 2021 | Son of [[Raj Kapoor]] |- | | style="background: #DCDCDC;" | [[ഷമ്മി കപൂർ]] | | | Actor, producer, director | 1931 | 2011 | Son of [[Prithviraj Kapoor]] |- | | style="background: #DCDCDC;" | [[ഗീത ബാലി]] | | | Actress | 1930 | 1965 | 1st wife of [[Shammi Kapoor]] |- | |നീല ദേവി | | | | | |2nd wife of [[Shammi Kapoor]] |- | | |[[ആദിത്യ രാജ് കപൂർ]] | |Actor, producer |1956 | |Son of [[Shammi Kapoor]] and [[Geeta Bali]] |- | | |കഞ്ചൻ ദേശായി | |Actress, Producer |1961 | |Daughter of [[Shammi Kapoor]] and [[Geeta Bali]] |- | | style="background: #DCDCDC;" | [[ശശി കപൂർ]] | | | Actor, producer, director | 1938 |2017 | Son of [[Prithviraj Kapoor]] |- | | style="background: #DCDCDC;" | [[ജെന്നിഫർ കെൻഡൽ]] | | | Actor | 1934 | 1984 | Wife of [[Shashi Kapoor]] |- | | | style="background: #DCDCDC;" | [[കുനാൽ കപൂർ]] | | Actor, Ad-Film Director | 1960 | | Son of [[Shashi Kapoor]] and [[Jennifer Kendal]] |- | | | style="background: #DCDCDC;" | [[Karan Kapoor]] | | Actor, model, photographer | 1962 | | Son of [[Shashi Kapoor]] and [[Jennifer Kendal]] |- | | | style="background: #DCDCDC;" | [[Sanjana Kapoor]] | | Actress | 1967 | | Daughter of [[Shashi Kapoor]] and [[Jennifer Kendal]] |- | | |[[Aditya Bhattacharya]] | |Director, Screenwriter |1965 | |1st husband of [[Sanjana Kapoor]] |- | | | style="background: #DCDCDC;" | [[Valmik Thapar]] | | Writer, producer | 1952 | | 2nd husband of [[Sanjana Kapoor]] |- | style="background: #DCDCDC;" | [[Trilok Kapoor]] | | | | Actor | 1912 | 1988 | Son of Dewan Basheshwarnath Kapoor, father of Vijay Kapoor |- | | style="background: #DCDCDC;" | Vijay Kapoor | | | Actor, Director | 1939 | 1990 | Son of [[Trilok Kapoor]] |} <gallery class="center"> File:Ranbir with family on Jhalak.jpg|[[Neetu Singh]], [[Ranbir Kapoor]] and [[Rishi Kapoor]] File:ShashiKapoor02.jpg|[[Shashi Kapoor]] and [[Sanjana Kapoor]] File:Kapoor Women.jpg|[[Babita]], [[Karisma Kapoor]] and [[Kareena Kapoor]] </gallery> ===കപൂർ കുടുംബം (സുരീന്ദർ കപൂർ)=== *[[സുരീന്ദർ കപൂർ]] **[[ബോണി കപൂർ]] (സുരീന്ദർ കപൂറിന്റെയും നിർമ്മൽ കപൂറിന്റെയും മകൻ) **[[ശ്രീദേവി]] (ബോണി കപൂറിന്റെ രണ്ടാം ഭാര്യ; മ. 1996-മരണം 2018) **[[അനിൽ കപൂർ]] (സുരീന്ദർ കപൂറിന്റെയും നിർമ്മൽ കപൂറിന്റെയും മകൻ) **[[സഞ്ജയ് കപൂർ]] (സുരീന്ദർ കപൂറിന്റെയും നിർമ്മൽ കപൂറിന്റെയും മകൻ) **[[സന്ദീപ് മർവ]] (റീന കപൂർ മർവയുടെ ഭർത്താവ്) ***[[അർജുൻ കപൂർ]] (ബോണി കപൂറിന്റെയും മോന ഷൂരി കപൂറിന്റെയും മകൻ) ***[[ജാൻവി കപൂർ]] (ബോണി കപൂറിന്റെയും ശ്രീദേവിയുടെയും മകൾ) ***[[സോനം കപൂർ]] (അനിൽ കപൂറിന്റെയും സുനിത കപൂറിന്റെയും മകൾ) ***[[റിയ കപൂർ]] (അനിൽ കപൂറിന്റെയും സുനിത കപൂറിന്റെയും മകൾ) ***[[ഹർഷവർദ്ധൻ കപൂർ]] (അനിൽ കപൂറിന്റെയും സുനിത കപൂറിന്റെയും മകൻ) ***[[മോഹിത് മർവ]] (സന്ദീപ് മർവയുടെയും റീന കപൂറിന്റെയും മകൻ) {{chart/start|style=font-size:85%;line-height:100%;margin: 1em auto;}}{{chart|boxstyle=border: 1.5px solid black;| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | SK |~|y|~| NK | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |SK=[[Surinder Kapoor]]|NK=Nirmal Kapoor}} {{chart| | | | | | | |,|-|-|-|-|-|-|-|-|-|-|-|-|-|-|-|-|+|-|-|-|-|-|-|-|-|-|v|-|-|-|-|-|-|-|-|-|.| | | | | | | |}} {{chart|boxstyle=border: 1.5px solid black;| | | MK |y| BK |~|~|~|y|~|~| SS | | | | | | AK |y| SK | | | | SK2 |~| MS | | | | RKM |y| SM | | |MK=[[Mona Shourie Kapoor]]<br /><br />''(m. 1983-div.1996)''|BK=[[File:Boney Kapoor (10) (cropped).jpg|x90px|center]]<br />[[Boney Kapoor]]|SS=[[File:Sridevi09.jpg|x90px|center]]<br />[[Sridevi]]<br /><br />''(m. 1996-d.2018)''|AK=[[File:Anil Kapoor still5.jpg|x90px|center]]<br />[[Anil Kapoor]]|SK=Sunita Kapoor<br /><br />''(m. 1984-; nee Bhavnani)''|SK2=<br />[[Sanjay Kapoor]]|MS=Maheep Sandhu<br /><br />''(m. 1997-)''|RKM=Reena Kapoor-Marwah|SM=[[Sandeep Marwah]]}} {{chart | | | |,|-|^|-|.| | |,|-|^|-|.| | | | | | | |,|-|-|-|^|-|-|-|v|-|-|-|.| | | | | | | | | | | |!|}} {{chart|boxstyle=border: 1.5px solid black;| | | AA | | AK | | KK | | JK | | | | | SK |y| AA2 | | RK | | HK | | | | | | | | | | MM |y| AM | | |AA=Anshula Kapoor|AK=[[File:Arjun Kapoor at film promotions of Mubarakan.jpg|x90px|center]]<br />[[Arjun Kapoor]]|KK=Khushi Kapoor|JK=[[File:Janhvi_Kapoor_graces_Lux_Golden_Rose_Awards_2018_(01).jpg|x90px|center]]<br />[[Janhvi Kapoor]]|HK=[[File:Harshvardhan Kapoor grace ‘Mirzya’ screening.jpg|x90px|center]]<br />[[Harshvardhan Kapoor]]|SK=[[File:Sonam Kapoor at the Trailer Launch of 'Dolly ki Doli'.jpg|x90px|center]]<br />[[Sonam Kapoor]]|AA2= Anand Ahuja<br /><br />''(m. 2018-)''|RK=[[File:Rhea kapoor elle breast cancer carnival.jpg|x90px|center]]<br />[[Rhea Kapoor]]|MM=[[File:Mohit Marwah.jpg|x90px|center]]<br />[[Mohit Marwah]]|AM=Antara Motiwala<br /><br />''(m. 2018-)''}} {{chart/end}} ===കപൂർ കുടുംബം (ശക്തി കപൂർ)=== *[[ശക്തി കപൂർ]] + ശിവാംഗി കോലാപുരെ (നടി പത്മിനി കോലാപുരെയുടെ സഹോദരിയും മങ്കേഷ്‌കർ-ഹാർദികർ-അഭിഷേകി കുടുംബത്തിലെ അംഗവും) **[[ശ്രദ്ധ കപൂർ]] (നടി - ശക്തി കപൂറിന്റെയും ശിവാംഗി കോലാപുരെയുടെയും മകൾ) **[[സിദ്ധാന്ത് കപൂർ]] (നടൻ - ശക്തി കപൂറിന്റെയും ശിവാംഗി കോലാപുരെയുടെയും മകൻ) ===കപൂർ-പഥക്-ഷാ കുടുംബം=== *[[ശാന്താ ഗാന്ധി]] (1917-2002) - നാടക സംവിധായിക, നർത്തകി (ദീനാ പഥക്കിന്റെ സഹോദരി) *[[ദിനാ പഥക്]] (1922-2002) - സംവിധായിക, നാടക-ചലച്ചിത്ര നടി, ആക്ടിവിസ്റ്റ് (രത്ന പതക്കിന്റെയും സുപ്രിയ പഥക്കിന്റെയും അമ്മ) **[[രത്ന പഥക്]] (ജനനം 1963) - ടെലിവിഷൻ, ചലച്ചിത്ര നടി **[[നസീറുദ്ദീൻ ഷാ]] (ജനനം 1950) - ചലച്ചിത്ര-നാടക നടൻ, സംവിധായകൻ (പർവീൺ മുറാദിന്റെ മുൻ ഭാര്യ (മനാര സിക്രി), രത്‌ന പഥകിനെ വിവാഹം കഴിച്ചു) **[[സുരേഖ സിക്രി]] (1945–2021) - സിനിമ, നാടക, ടെലിവിഷൻ നടി (നസീറുദ്ദീൻ ഷായുടെ മുൻ ഭാര്യാ സഹോദരി) ***[[ഇമാദ് ഷാ]] (1986) - ഗായകൻ, ഗാനരചയിതാവ്, ചലച്ചിത്ര നടൻ (നസറുദ്ദീൻ ഷായുടെയും രത്‌ന പഥകിന്റെയും മകൻ) ***[[സബ ആസാദ്]] - നാടക, ചലച്ചിത്ര നടി, സംഗീതജ്ഞ (ഇമാദ് ഷായുടെ കാമുകി, സഫ്ദർ ഹാഷ്മിയുടെ മരുമകൾ) ***[[വിവാൻ ഷാ]] (ജനനം 1990) - ചലച്ചിത്ര നടൻ (നസറുദ്ദീൻ ഷായുടെയും രത്‌ന പഥകിന്റെയും മകൻ) ***[[മുഹമ്മദ് അലി ഷാ]] (ജനനം 1979) - നാടക-ചലച്ചിത്ര നടൻ (സമീർ ഉദ്ദീൻ ഷായുടെ മകൻ നസറുദ്ദീൻ ഷായുടെ അനന്തരവൻ) **[[സുപ്രിയ പഥക്]] (ജനനം 1961) - നാടക-ചലച്ചിത്ര നടി **[[പങ്കജ് കപൂർ]] (ജനനം 1954) - നാടക, ടെലിവിഷൻ, ചലച്ചിത്ര നടൻ (നീലിമ അസീമിന്റെ മുൻ ഭർത്താവ്, സുപ്രിയ പഥക്കിനെ വിവാഹം കഴിച്ചു) **[[നീലിമ അസീം]] (ജനനം 1959) - ടെലിവിഷൻ, ചലച്ചിത്ര നടി **[[രാജേഷ് ഖട്ടർ]] (ജനനം 1966) - നടൻ, ശബ്ദ നടൻ, കഥ/സ്ക്രീൻ പ്ലേ റൈറ്റർ (നീലിമ അസീമിന്റെ മുൻ ഭർത്താവ്) ***[[ഷാഹിദ് കപൂർ]] (ജനനം 1981) - ചലച്ചിത്ര നടൻ (പങ്കജ് കപൂറിന്റെയും നീലിമ അസീമിന്റെയും മകൻ) ***[[ഇഷാൻ ഖട്ടർ]] (ജനനം 1995) - ചലച്ചിത്ര നടൻ (രാജേഷ് ഖട്ടറിന്റെയും നീലിമ അസീമിന്റെയും മകൻ) <gallery class="center"> File:Ratna Pathak.jpg|[[Ratna Pathak]] File:Imaad Shah at 91.1 FM Radio City.jpg|[[Imaad Shah]] File:SupriyaPathak.jpg|[[Supriya Pathak]] File:Pankaj Kapur.jpg|[[Pankaj Kapur]] File:Neelima-Azeem.jpg|[[Neelima Azeem]] File:Shahid promotes 'Teri Meri Kahaani' 03.jpg|[[Shahid Kapoor]] </gallery> ===ഖാൻ കുടുംബം (ഫിറോസ് ഖാൻ)=== {| class="wikitable sortable" | style="font-size:92%;" |+ Film personalities of Khan family |- ! 1st generation ! 2nd generation ! 3rd generation ! 4th generation ! Career ! Born ! Died ! Relation |- | style="background: #D3D3D3;" | [[Feroz Khan (actor)|Feroz Khan]] | | | | Actor, Director, Producer | 1939 | 2009 | Brother of Sanjay and Akbar Khan; Father of Fardeen Khan<ref name=FerozKhan>{{Cite web|last1=DelhiSeptember 25|first1=India Today Web Desk New|last2=September 25|first2=2019UPDATED|last3=Ist|first3=2019 16:04|title=Sanjay Khan remembers brother Feroz Khan on his 80th birth anniversary. Watch video|url=https://www.indiatoday.in/movies/celebrities/story/sanjay-khan-remembers-brother-feroz-khan-on-his-80th-birth-anniversary-watch-video-1602999-2019-09-25|access-date=2021-06-15|website=India Today|language=en}}</ref> |- | | style="background: #D3D3D3;" | [[Fardeen Khan]] | | |Actor | 1974 | | Son of Feroz Khan; Cousin of Zayed Khan<ref name=FerozKhan /> |- | style="background: #D3D3D3;" | [[Sanjay Khan]] | | | | Actor, Director, Producer | 1941 | | Brother of Feroz Khan and Akbar Khan<ref name=FerozKhan /> |- | | style="background: #D3D3D3;" | [[Zayed Khan]] | | | Actor | 1980 | | Son of Sanjay Khan; Cousin of Fardeen Khan<ref name=ZayedKhan>{{Cite web|date=2018-11-04|title=Family drama: Sanjay Khan spills his best-kept family secrets, replete with cinema-style bravado|url=https://www.hindustantimes.com/brunch/family-drama-sanjay-khan-spills-his-best-kept-family-secrets-replete-with-cinema-style-bravado/story-4wymfh3HHG6rERNXBDX83M.html|access-date=2021-06-15|website=Hindustan Times|language=en}}</ref> |- | | style="background: #D3D3D3;" | [[Sussanne Khan]] | | | Fashion designer | 1978 | | Daughter of Sanjay Khan; Cousin of Fardeen Khan; Ex-wife of [[Hrithik Roshan|Hritik Roshan]] from '''[[#Roshan family|Roshan family]]'''<ref name=ZayedKhan/> |- | style="background: #D3D3D3;" | [[Akbar Khan (director)|Akbar Khan]] | | | | Director | 1949 | | Brother of Feroz and Sanjay Khan |- |} ===ഖാൻ കുടുംബം (സലിം ഖാൻ)=== *[[സലിം ഖാൻ]] *സൽമ ഖാൻ (സലിം ഖാന്റെ ആദ്യ ഭാര്യ) *[[ഹെലൻ (അഭിനേത്രി)|ഹെലൻ]] (നടി; സലിം ഖാന്റെ രണ്ടാം ഭാര്യ) **[[സൽമാൻ ഖാൻ]] (സലിമിന്റെയും സൽമ ഖാന്റെയും മൂത്ത മകൻ) **[[അർബാസ് ഖാൻ]] (സംവിധായകൻ, നിർമ്മാതാവ്, എഴുത്തുകാരൻ, നടൻ - സലിം ഖാന്റെയും സുശീല ചരക് ഖാന്റെയും രണ്ടാമത്തെ മകൻ **[[മലൈക അറോറ]] (മോഡലും നടിയും), അർബാസ് ഖാന്റെ മുൻ ഭാര്യയും നടി അമൃത അറോറയുടെ സഹോദരിയും **[[സൊഹൈൽ ഖാൻ]] (സംവിധായകൻ, നിർമ്മാതാവ്, എഴുത്തുകാരൻ, നടൻ - സലിം ഖാന്റെയും സുശീല ചരക് ഖാന്റെയും മൂന്നാമത്തെ മകൻ) **[[അൽവിറ ഖാൻ അഗ്നിഹോത്രി]] (സലിം ഖാന്റെയും സുശീല ചരക് ഖാന്റെയും മകൾ; അതുൽ അഗ്നിഹോത്രിയുടെ ഭാര്യ) **[[അതുൽ അഗ്നിഹോത്രി]] (സിനിമാ സംവിധായകൻ, നിർമ്മാതാവ്, എഴുത്തുകാരൻ; അൽവിറ ഖാൻ അഗ്നിഹോത്രിയുടെ ഭർത്താവ്) <gallery class="center"> File:SalimKhan.jpg|[[Salim Khan]] Helen at Kallista Spa opening.jpg|[[Helen (actress)|Helen]], second wife of Salim Khan File:Arbaaz-Salman-Sohail.jpg|[[Arbaaz Khan]], [[Salman Khan]] and [[Sohail Khan]] Atul Agnihotri, Alvira Agnihotri at Ishkq In Paris-Isabelle Adjani event 08.jpg|[[Atul Agnihotri]], actor, husband of [[Alvira Khan Agnihotri|Alvira Khan]] (R) Malaika Arora launches the Taiwan Excellence campaign 06.jpg|[[Malaika Arora]], Ex-wife of [[Arbaaz Khan]] </gallery> ===ഖാൻ കുടുംബം (ഷാരൂഖ് ഖാൻ)=== *മീർ താജ് മുഹമ്മദ് ഖാൻ + ലത്തീഫ് ഫാത്തിമ ഖാൻ **[[ഷാരൂഖ് ഖാൻ]] (ലത്തീഫിന്റെയും താജ് മുഹമ്മദ് ഖാന്റെയും മകൻ) + [[ഗൗരി ഖാൻ]] (സവിതയുടെയും രമേഷ് ചിബ്ബറിന്റെയും മകൾ) ***സുഹാന ഖാൻ (ഗൗരിയുടെയും ഷാരൂഖ് ഖാന്റെയും മകൾ) <gallery class="center"> File:Shah Rukh Khan graces the launch of the new Santro.jpg|[[Shah Rukh Khan]] File:Gauri Khan at Hindustan Times India Most Stylish Awards 2019.jpg|[[Gauri Khan]] File:Suhana Khan snapped at Cirque Le Soir in Delhi (02) (cropped).jpg|Suhana Khan File:ShahRukh K with son.jpg|Shah Rukh and AbRam Khan File:Shah Rukh Khan and Family.jpg|Gauri and Shah Rukh Khan with Aryan and Suhana in 2008 </gallery> ===ഖാൻ-ബാനു കുടുംബം (യൂസഫ് ഖാൻ/ദിലീപ് കുമാർ, സൈറ ബാനു)=== *[[ദിലീപ് കുമാർ]] (നടൻ, നിർമ്മാതാവ്) *[[സൈറ ബാനു]] (നടി) - ദിലീപ് കുമാറിന്റെ ഭാര്യ ====ദിലീപ് കുമാറിന്റെ ബന്ധുക്കൾ==== *[[കെ. ആസിഫ്]] (ചലച്ചിത്രനിർമ്മാതാവ്) - അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭാര്യ, അക്തർ ആസിഫ്, ദിലീപ് കുമാറിന്റെ സഹോദരിയായിരുന്നു. നടി നിഗർ സുൽത്താനയായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ മറ്റൊരു ഭാര്യ **[[നസീർ അഹമ്മദ് ഖാൻ]] (നടൻ), ബന്ധുവും കെ. ആസിഫിന്റെ ഭാര്യാ സഹോദരനും; കെ. ആസിഫിന്റെ സഹോദരിയായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആദ്യ ഭാര്യ സിക്കന്ദര ബീഗം *[[നാസിർ ഖാൻ]] (നടൻ) - നടൻ അയൂബ് ഖാന്റെ പിതാവ് ദിലീപ് കുമാറിന്റെ സഹോദരൻ. *[[ബീഗം പാര]] (നടി) - നടൻ അയൂബ് ഖാന്റെ അമ്മ നാസിർ ഖാന്റെ ഭാര്യ **[[അയൂബ് ഖാൻ]] (നടൻ) - ദിലീപ് കുമാറിന്റെ അനന്തരവൻ നാസിർ ഖാന്റെയും ബീഗം പാറയുടെയും മകൻ **[[റുഖ്‌സാന സുൽത്താന]] (സാമൂഹിക പ്രവർത്തക) - അവളുടെ അമ്മ ബീഗം പാറയുടെ സഹോദരിയായിരുന്നു ***[[അമൃത സിംഗ്]] (നടി) - റുഖ്‌സാന സുൽത്താനയുടെ മകളും നടൻ സെയ്ഫ് അലി ഖാന്റെ മുൻ ഭാര്യയും (പട്ടൗഡി കുടുംബം കാണുക) ====സൈറ ബാനുവിന്റെ ബന്ധുക്കൾ==== *[[നസീം ബാനു]] (നടി); സൈറ ബാനുവിന്റെ അമ്മയും നടി ഷഹീൻ ബാനുവിന്റെ മുത്തശ്ശിയും **[[സൈറ ബാനു]] (നടി) - ദിലീപ് കുമാറിന്റെ ഭാര്യ ***[[സുമീത് സൈഗാൾ]] (ഷഹീൻ ബാനുവിന്റെ മുൻ ഭർത്താവ്) ****[[സയേഷ സൈഗാൾ]] (നടി, സുമീത് സൈഗാളിന്റെയും ഷഹീൻ ബാനു സൈഗാളിന്റെയും മകൾ) ****[[ആര്യ]] (നടൻ, നിർമ്മാതാവ്, സയേഷയുടെ ഭർത്താവ്) ===ഖാൻ-ഹുസൈൻ കുടുംബം (നസീർ ഹുസൈന്റെ)=== *[[താഹിർ ഹുസൈൻ]] (നിർമ്മാതാവ്, സംവിധായകൻ, തിരക്കഥാകൃത്ത് - ആമിർ ഖാന്റെ പിതാവ്) **[[ആമിർ ഖാൻ]] (നടൻ, സംവിധായകൻ, നിർമ്മാതാവ് - ഇമ്രാൻ ഖാന്റെ അമ്മാവൻ) ***[[കിരൺ റാവു]] (നിർമ്മാതാവ്, തിരക്കഥാകൃത്ത്, സംവിധായകൻ - ആമിർ ഖാന്റെ മുൻ ഭാര്യ) ****[[അദിതി റാവു ഹൈദാരി]] (നടി - കിരൺ റാവുവിന്റെ കസിൻ) **[[ഫൈസൽ ഖാൻ]] (നടൻ - ആമിർ ഖാന്റെ സഹോദരൻ) **[[നിഖത് ഖാൻ]] (നിർമ്മാതാവ് - ആമിർ ഖാന്റെ സഹോദരി) *[[നാസിർ ഹുസൈൻ]] (നിർമ്മാതാവ്, സംവിധായകൻ, തിരക്കഥാകൃത്ത് - ആമിർ ഖാന്റെ അമ്മാവനും ഇമ്രാൻ ഖാന്റെ മുത്തച്ഛനും) **[[മൻസൂർ ഖാൻ]] (നിർമ്മാതാവ്, സംവിധായകൻ, തിരക്കഥാകൃത്ത് - ആമിർ ഖാന്റെ ബന്ധുവും ഇമ്രാൻ ഖാന്റെ അമ്മാവനും **[[താരിഖ് ഖാൻ]] (നടൻ - ആമിർ ഖാന്റെ ബന്ധുവും ഇമ്രാൻ ഖാന്റെ അമ്മാവനും) **[[രാജ് സുത്ഷി]] (നടൻ - ഇമ്രാൻ ഖാന്റെ രണ്ടാനച്ഛനും ആമിർ ഖാന്റെ മുൻ ഭാര്യാ സഹോദരനും) **[[ഇമ്രാൻ ഖാൻ]] (നടൻ - ആമിർ ഖാന്റെ മരുമകൻ) <gallery class="center"> File:Aamir Khan (4998511832).jpg|[[Aamir Khan]] File:Imran Khan Matru Ki Bijlee Ka Mandola.jpg|[[Imran Khan (Bollywood actor)|Imran Khan]], actor – nephew to Aamir Khan File:Raj zutshi.jpg|[[Raj Zutshi]], actor – step-father of Imran Khan </gallery> ===ഖാൻ കുടുംബം (സക്കറിയ ഖാൻ)=== *[[ജയന്ത്]] (സക്കറിയ ഖാൻ) **[[അംജദ് ഖാൻ]] (സക്കറിയ ഖാന്റെ മകൻ. ഷെഹ്‌ല ഖാനെ വിവാഹം കഴിച്ചു) ***[[ഷദാബ് ഖാൻ]] (അംജദ് ഖാന്റെയും ഷെഹ്‌ല ഖാന്റെയും മകൻ) ***[[സീമാബ് ഖാൻ]] (അംജദ് ഖാന്റെയും ഷെഹ്‌ല ഖാന്റെയും മകൻ) ***[[സഫർ കറാച്ചിവാല]] (അഹ്‌ലം ഖാന്റെ ഭർത്താവ്) **ഇംതിയാസ് ഖാൻ (സക്കറിയ ഖാന്റെ മകൻ) **[[കൃതിക ദേശായി ഖാൻ]] (ഇംതിയാസ് ഖാന്റെ ഭാര്യ) ***[[ആയിഷ ഖാൻ]] (ഇംതിയാസിന്റെയും കൃതികയുടെയും മകൾ) ===ഖന്ന-കപാഡിയ-ഭാട്ടിയ കുടുംബം=== ഖന്ന കുടുംബം ആരംഭിക്കുന്നത് രാജേഷ് ഖന്നയിൽ നിന്നാണ് (ജനനം ജതിൻ ഖന്ന;) അദ്ദേഹം ഒരു ബോളിവുഡ് നടനും ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാതാവും രാഷ്ട്രീയക്കാരനുമായിരുന്നു. ഇന്ത്യൻ സിനിമയിലെ "ആദ്യ സൂപ്പർസ്റ്റാർ", "ഒറിജിനൽ സൂപ്പർസ്റ്റാർ" എന്നിങ്ങനെയാണ് അദ്ദേഹത്തെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. 1969 മുതൽ 1971 വരെയുള്ള കാലയളവിൽ തുടർച്ചയായി 15 സോളോ ഹിറ്റ് ചിത്രങ്ങളിൽ അദ്ദേഹം അഭിനയിച്ചു, ഇപ്പോഴും തകർക്കപ്പെടാത്ത റെക്കോർഡ്. *[[രാജേഷ് ഖന്ന]] + [[ഡിംപിൾ കപാഡിയ]] (നടി - രാജേഷ് ഖന്നയുടെ ഭാര്യ) **[[ട്വിങ്കിൾ ഖന്ന]] (നടി - രാജേഷ് ഖന്നയുടെയും ഡിംപിൾ കപാഡിയയുടെയും മൂത്ത മകൾ) + [[അക്ഷയ് കുമാർ]] (നടനും നിർമ്മാതാവും - രാജേഷ് ഖന്നയുടെയും ഡിംപിൾ കപാഡിയയുടെയും മരുമകൻ) **[[റിങ്കി ഖന്ന]] (നടി - രാജേഷ് ഖന്നയുടെയും ഡിംപിൾ കപാഡിയയുടെയും ഇളയ മകൾ) + സമീർ ശരൺ *[[സിമ്പിൾ കപാഡിയ]] (വസ്ത്രാലങ്കാരവും നടിയും - ഡിംപിൾ കപാഡിയയുടെ സഹോദരി) <gallery class="center"> File:RajeshKhanna.jpg|[[Rajesh Khanna]] File:DimpleKapadiaPichvai (cropped).png|[[Dimple Kapadia]] File:Photograph of Twinkle Khanna.jpg|[[Twinkle Khanna]] File:Akshay-Kumar.jpg|[[Akshay Kumar|Akshay Kumar (Rajiv Hari Om Bhatia)]], actor, producer, husband of Twinkle File:Rinke Khanna.jpg|[[Rinkle Khanna]] File:Akshay Kumar with family.jpg|Members of the Khanna family, Twinkle Khanna (left), [[Akshay Kumar]] (centre) and Dimple Kapadia (right). </gallery> ===ഖന്ന കുടുംബം (വിനോദ് ഖന്ന)=== വിനോദ് ഖന്ന 1970കളിലും 1980കളിലും ചലച്ചിത്രമേഖലയിലെ ജനപ്രിയനും വിജയിച്ചതുമായ നടനായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മക്കളായ അക്ഷയ്‌യും രാഹുലും സിനിമാജീവിതം പിന്തുടർന്നെങ്കിലും രാഹുൽ അത്ര വിജയിച്ചില്ല. *[[വിനോദ് ഖന്ന]] **[[രാഹുൽ ഖന്ന]] (വിനോദ് ഖന്നയുടെയും ഗീതാഞ്ജലി തലേയാർഖാന്റെയും മൂത്ത മകൻ) **[[അക്ഷയ് ഖന്ന]] (വിനോദ് ഖന്നയുടെയും ഗീതാഞ്ജലി തലേയാർഖാന്റെയും ഇളയ മകൻ) ===ഖേർ കുടുംബം=== *[[അനുപം ഖേർ]] *[[രാജു ഖേർ]] (നടൻ - അനുപം ഖേറിന്റെ സഹോദരൻ) *[[കിരൺ ഖേർ]] (നടി - അനുപം ഖേറിന്റെ ഭാര്യ) **[[സിക്കന്ദർ ഖേർ]] (നടൻ - ആദ്യ വിവാഹത്തിൽ നിന്ന് കിരൺ ഖേറിന്റെ മകൻ) <gallery class="center"> File:AnupamKher5.jpg|[[Anupam Kher]] File:RajuKher.jpg|[[Raju Kher]] File:Kiron kher colors indian telly awards.jpg|[[Kirron Kher]] </gallery> ===ഖുറാന കുടുംബം=== *[[ആയുഷ്മാൻ ഖുറാന]] - നടൻ, ഗായകൻ, എഴുത്തുകാരൻ. *[[അപർശക്തി ഖുറാന]] (നടൻ, ഗായകൻ - ആയുഷ്മാൻ ഖുറാനയുടെ സഹോദരൻ). ===കുമാർ കുടുംബം=== *[[അമിത് കുമാർ]] (ഗായകനും നടനും - കിഷോർ കുമാറിന്റെ മകൻ) *[[കൃഷ്ണൻ കുമാർ]] (ഗുൽഷൻ കുമാറിന്റെ ഇളയ സഹോദരൻ) *[[ഗുൽഷൻ കുമാർ]] **[[ഭൂഷൺ കുമാർ]] (ഗുൽഷൻ കുമാറിന്റെ മകൻ) + [[ദിവ്യ ഖോസ്ല കുമാർ]] (നടി, നിർമ്മാതാവ്, സംവിധായിക - ഭൂഷൺ കുമാറിന്റെ ഭാര്യ) **[[തുളസി കുമാർ]] (ഗായിക - ഗുൽഷൻ കുമാറിന്റെ മകൾ) ==ല== ===ലുല്ല കുടുംബം=== ഇന്ത്യയിലെ ചലച്ചിത്ര വിതരണത്തിനും നിർമ്മാണത്തിനും പേരുകേട്ട ഇറോസ് ഇന്റർനാഷണലിന്റെ സ്ഥാപകനായിരുന്നു അർജുൻ ലുല്ല. *അർജൻ ലുല്ല, 1977-ൽ ഇറോസ് ഇന്റർനാഷണൽ സ്ഥാപിച്ചു, കമ്പനിയുടെ ആജീവനാന്ത പ്രസിഡന്റ് **[[കിഷോർ ലുല്ല]], ന്യൂയോർക്ക് സ്റ്റോക്ക് എക്സ്ചേഞ്ചിൽ ലിസ്റ്റ് ചെയ്തിട്ടുള്ള ആദ്യത്തെ ഇന്ത്യൻ മീഡിയ & എന്റർടൈൻമെന്റ് കമ്പനിയായ ഇറോസ് ഇന്റർനാഷണൽ പിഎൽസിയുടെ ചെയർമാനും ഡയറക്ടറും; ഏറ്റവും വലിയ വിദേശ ബോളിവുഡ് വിതരണക്കാരനായും അറിയപ്പെടുന്നു **[[സുനിൽ ലുല്ല]], ഇറോസ് ഇന്റർനാഷണൽ ചെയർമാനും എക്‌സിക്യൂട്ടീവ് ഡയറക്ടറുമായ ഡോ. നിരവധി ഹിറ്റുകൾ ഉൾപ്പെടെ 40-ലധികം ചിത്രങ്ങൾ കമ്പനിക്കായി നിർമ്മിച്ചു ***[[കൃഷിക ലുല്ല]], (സുനിൽ ലുല്ലയുടെ ഭാര്യ, ബോളിവുഡ് നിർമ്മാതാവ്) ==മ== ===മുംതാസുള്ള ഖാൻ കുടുംബം=== *[[ഉസ്ര ബട്ട്]] *[[സൊഹ്റ സെഹ്ഗാൾ]] (ഉസ്ര ബട്ടിന്റെ സഹോദരി) **[[കിരൺ സെഗാൾ]] (സോഹ്‌റ സെഗാലിന്റെ മകൾ) ***[[സമിയ മുംതാസ്]] (സോഹ്‌റ സെഹ്ഗാളിന്റെയും ഉസ്ര ബട്ടിന്റെയും കൊച്ചുമകൾ) ===മൽഹോത്ര കുടുംബം=== *[[പ്രേം നാഥ്]] *[[ബീനാ റായ്]] (നടി; പ്രേംനാഥിന്റെ ഭാര്യ) **[[പ്രേം കിഷൻ]] (നടൻ - പ്രേംനാഥിന്റെയും ബീനാ റായിയുടെയും മകൻ) **[[അർജുൻ മൽഹോത്ര]] (സംവിധായകൻ - നടൻ കൈലാഷ് നാഥിന്റെ മകൻ, പ്രേംനാഥിന്റെ ചെറുമകൻ) *[[രാജേന്ദ്ര നാഥ്]] (നടൻ - പ്രേംനാഥിന്റെ സഹോദരൻ) *[[നരേന്ദ്ര നാഥ്]] (നടൻ - പ്രേംനാഥിന്റെ സഹോദരൻ) ===മാലിക് കുടുംബം=== *1900-കളിൽ സംഗീത സംവിധായകനായിരുന്നു [[സർദാർ മാലിക്]]. **[[അനു മാലിക്]] (സംഗീത സംവിധായകൻ; സർദാർ മാലിക്കിന്റെ മകൻ) ***[[അൻമോൽ മാലിക്]] (ഗായികയും ഗാനരചയിതാവും - അനു മാലിക്കിന്റെ മൂത്ത മകൾ) **[[ദബൂ മാലിക്]] (സംഗീത സംവിധായകൻ - സർദാർ മാലിക്കിന്റെ രണ്ടാമത്തെ മകൻ) ***[[അമാൽ മാലിക്]] (സംഗീതസംവിധായകൻ - ദബൂ മാലിക്കിന്റെ മൂത്ത മകൻ) ***[[അർമാൻ മാലിക്]] (ഗായകൻ - ദബൂ മാലിക്കിന്റെ ഇളയ മകൻ) *[[ഹസ്രത്ത് ജയ്പുരി]] (ഗാനരചയിതാവ് - സർദാർ മാലിക്കിന്റെ ഭാര്യാ സഹോദരൻ) ===മുകേഷ്-മാത്തൂർ കുടുംബം=== *[[മുകേഷ് (ഗായകൻ)|മുകേഷ്]] (ഗായകൻ) + സരള ത്രിവേദി റായ്‌ചന്ദ് **[[നിതിൻ മുകേഷ്]] (ഗായകൻ - മുകേഷിന്റെ മകൻ) ***[[നീൽ നിതിൻ മുകേഷ്]] (നടൻ - നിതിൻ മുകേഷിന്റെ മകനും മുകേഷിന്റെ ചെറുമകനും) + രുക്മിണി സഹായ് <gallery class="center"> Mukesh Indian Singer.jpg|[[Mukesh (singer)|Mukesh]] File:NitinMukesh.jpg|[[Nitin Mukesh]] File:Neil Nitin Mukesh at the Volkswagen event.jpg|[[Neil Nitin Mukesh]] </gallery> ===മമ്മൂട്ടി കുടുംബം=== *[[മമ്മൂട്ടി]] (ദേശീയ അവാർഡ് നേടിയ നടൻ, ഇന്ത്യയിലെ പല ഭാഷകളിലും സിനിമകളിൽ അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്) **[[ദുൽഖർ സൽമാൻ]] (ഇന്ത്യയിലെ പല ഭാഷകളിലും സിനിമകളിൽ അഭിനയിച്ചു, മമ്മൂട്ടിയുടെ ഇളയ മകൻ) **[[മഖ്ബൂൽ സൽമാൻ]] (നടൻ - മമ്മൂട്ടിയുടെ മരുമകൻ) **[[അഷ്കർ സൗദാൻ]] (നടൻ - മമ്മൂട്ടിയുടെ മരുമകൻ) <gallery class="center"> File:Mammootty 62nd Filmfare Awards South (cropped).jpg|[[Mammootty]] File:Dulquer Salmaan at Zoya Factor Trailer Launch function (cropped).jpg|[[Dulquer Salmaan|Dulquer Salmaan]] </gallery> ===മങ്കേഷ്‌കർ-ഹർദികർ-അഭിഷേകി കൂട്ടുകുടുംബം=== *[[ദീനനാഥ് മങ്കേഷ്‌കർ]] (ഹാർദികർ) (സംഗീതജ്ഞനും നാടക നടനും - യേശുഭായിയുടെയും ഗണേഷ് ഭട്ട് നവതെ ഹാർദികറിന്റെയും മകൻ (അഭിഷേകി)) **[[ലത മങ്കേഷ്കർ]] (ഗായിക - ദീനനാഥ് മങ്കേഷ്‌കറുടെ മൂത്ത മകൾ) **[[ഹൃദയനാഥ് മങ്കേഷ്കർ]] (സംഗീതസംവിധായകനും ഗായകനും - ദീനനാഥ് മങ്കേഷ്കറുടെ മകൻ) **[[മീന ഖാദികർ]] (ഗായിക - ദീനനാഥ് മങ്കേഷ്‌കറുടെ മകൾ) **[[ഉഷ മങ്കേഷ്കർ]] (ഗായിക - ദീനനാഥ് മങ്കേഷ്‌കറുടെ മകൾ) **[[ആശാ ഭോസ്ലെ]] (ഗായിക - ദീനനാഥ് മങ്കേഷ്കറുടെ മകൾ) + ഗണപതിറാവു ഭോസ്ലെ (ആശാ ഭോസ്ലെയുടെ ആദ്യ ഭർത്താവ്), [[രാഹുൽ ദേവ് ബർമൻ]] (കമ്പോസർ - ആശാ ഭോസ്ലെയുടെ രണ്ടാമത്തെ ഭർത്താവും [[സച്ചിൻ ദേവ് ബർമ്മൻ|സച്ചിൻ ദേവ് ബർമന്റെ]] മകനും, നബദ്വിപ്ചന്ദ്ര ദേവ് ബർമന്റെ ചെറുമകനും, ഇഷാൻ ചന്ദ്ര മാണിക്യയുടെ ചെറുമകനും) ***[[വർഷ ഭോസ്ലെ]] (ആശയുടെയും ഗണപതിറാവു ഭോസ്ലെയുടെയും മകൾ) **[[ജിതേന്ദ്ര അഭിഷേകി]] (സംഗീതജ്ഞൻ - ബൽവന്ത്റാവു അഭിഷേകിയുടെ മകൻ, മങ്കേഷ്കർ സഹോദരങ്ങളുടെ അർദ്ധ കസിൻ) ***[[ഷൗനക് അഭിഷേകി]] (ഗായകൻ, സംഗീതസംവിധായകൻ, ജിതേന്ദ്ര അഭിഷേകിയുടെ മകൻ) ***[[പദ്മിനി കോലാപുരി]] (നടി - പണ്ഡരിനാഥ് കോലാപുരിയുടെ മധ്യമകൾ). ബോളിവുഡ് നിർമ്മാതാവ് ടുട്ടു ശർമ്മയെ വിവാഹം കഴിച്ചു. ***[[തേജസ്വിനി കോലാപുരി]] (നടി - പണ്ഡരിനാഥ് കോലാപുരിയുടെ ഇളയ മകൾ) ****[[സിദ്ധാന്ത് കപൂർ]] (നടൻ - ശക്തിയുടെയും ശിവാംഗി കപൂറിന്റെയും മകൻ) ****[[ശ്രദ്ധ കപൂർ]] (നടി, ഗായിക, ഡിസൈനർ, ഗാനരചയിതാവ് - ശക്തിയുടെയും ശിവാംഗി കപൂറിന്റെയും മകൾ) <gallery class="center"> File:Dinanath Mangeshkar.jpg|[[Deenanath Mangeshkar]] File:Lata.Mangeshkar.jpg|[[Lata Mangeshkar]] File:RDBurman and Asha Bhosle MI'81.JPG|[[Asha Bhosle]] and [[R.D. Burman]] File:PadminiKolhapure.jpg|[[Padmini Kolhapure]] File:Shraddha Kapoor promoting Street Dancer 3D.jpg|[[Shraddha Kapoor]] File:Shounak Abhisheki singing in Vasantotsav 2011.jpg|[[Shounak Abhisheki]] </gallery> ===മോഹൻലാൽ കുടുംബം=== *[[മോഹൻലാൽ]] **[[പ്രണവ് മോഹൻലാൽ]] (നടൻ - മോഹൻലാലിന്റെ മകൻ) **[[കെ.ബാലാജി]] (നിർമ്മാതാവ് - മോഹൻലാലിന്റെ അമ്മായിയപ്പൻ) **[[സുരേഷ് ബാലാജി]] (എക്സിക്യൂട്ടീവ് പ്രൊഡ്യൂസർ - മോഹൻലാലിന്റെ അളിയൻ) ===മുഖർജി കുടുംബം=== *[[കാജോൾ]] മുഖർജി (നടി, ഷോമു മുഖർജിയുടെ മകൾ) *[[മനസ്സ് മുഖർജി]] (സംഗീത സംവിധായകൻ - ജഹർ മുഖർജിയുടെ മകൻ) *[[റാണി മുഖർജി]], (നടി, രാം മുഖർജിയുടെ മകൾ) *[[ഷാൻ]] (ഗായകൻ, നടൻ, ടിവി അവതാരകൻ - മനസ് മുഖർജിയുടെ മകൻ) *[[സാഗരിക]] (ഗായികയും നടിയും - മനസ് മുഖർജിയുടെ മകൾ) ===മുഖർജി–സമർഥ് കുടുംബം=== {| class="wikitable sortable collapsible" | style="font-size:92%;" |+ Film personalities of Mukherjee-Samarth family |- ! style="background:silver;"| 1st generation ! style="background:silver;"| 2nd generation ! style="background:silver;"| 3rd generation ! style="background:silver;"| 4th generation ! style="background:silver;"| Career ! style="background:silver;"| Born ! style="background:silver;"| Died ! style="background:silver;"| Relation |- | style="background: #D3D3D3;" | [[Rattan Bai]] | | | |Actor, Singer |1890 |1986 | Mother of Shobhana Samarth |- | | style="background: #D3D3D3;" | [[Shobhana Samarth]] | | | Actor | 1916 | 2000 | Daughter of Rattan Bai, mother of Nutan and Tanuja |- | | style="background: #D3D3D3;" | [[Kumarsen Samarth]] | | | Director | | | Former husband of Sobhana Samarth |- | | | style="background: #D3D3D3;" | [[Nutan]] | | Actor | 1936 | 1991 | Daughter of Shobhana and Kumarsen Samarth, sister of Tanuja |- | | | | style="background: #D3D3D3;" | [[Mohnish Behl]] | Actor | 1961 | | Son of Nutan and Rajnish Behl |- | | | style="background: #D3D3D3;" | [[Tanuja]] | | Actor | 1943 | | Daughter of Shobhana Samarth and Kumarsen Samarth, married to Shomu Mukherjee |- | | style="background: #D3D3D3;" | [[Nalini Jaywant]] | | | Actor | 1926 | 2010 | First cousin of Shobhana Samarth |- | | style="background: #D3D3D3;" | [[Sashadhar Mukherjee]] | | | Producer | 1909 | 1990 | Father of Deb, Joy and Shomu Mukherjee; husband of [[Ganguly family#Sati Devi|Sati Devi]] from '''[[#Ganguly family|Ganguly family]]''' |- | | | style="background: #D3D3D3;" | [[Joy Mukherjee]] | | Actor | 1939 | 2012 | Son of Sashadhar Mukherjee |- | | | style="background: #D3D3D3;" | [[Deb Mukherjee]] | | Actor |1941 | | Son of Sashadhar Mukherjee |- | | | | style="background: #D3D3D3;" | [[Ayan Mukerji]] | Director | 1983 | | Son of Deb Mukherjee |- | | | style="background: #D3D3D3;" | [[Shomu Mukherjee]] | | Director, writer, producer | 1943 | 2008 | Son of Sashadhar Mukherjee, husband of Tanuja |- | | | | style="background: #D3D3D3;" | [[Kajol]] | Actor | 1974 | | Daughter of Tanuja and Shomu Mukherjee, married to [[Ajay Devgan]] from '''[[#Devgan family|Devgan family]]''' |- | | | | style="background: #D3D3D3;" | [[Tanishaa Mukerji|Tanisha]] | Actor | 1978 | | Daughter of Tanuja and Shomu Mukherjee |- | | style="background: #D3D3D3;" | [[Subodh Mukherjee]] | | | Director, producer | 1921 | 2005 | Brother of Sashadhar Mukherjee |- | | | style="background: #D3D3D3;" | [[Shyam Mukherjee (filmmaker)|Shyam Mukherjee]] | | Film editor | | | Son of Sashadhar's brother Ravidramohan Mukherjee |- | | | style="background: #D3D3D3;" | [[Ram Mukherjee]] | | Writer, director, producer | 1933 | 2017 | Son of Ravidramohan Mukherjee, married to singer Krishna Roy |- | | | | style="background: #D3D3D3;" | [[Rani Mukerji]] | Actor | 1978 | | Daughter of Ram Mukherjee and Krishna Roy, married to producer, director [[Aditya Chopra]] from '''[[#Chopra family|Chopra family]]''' |- | | | | style="background: #D3D3D3;" | <!-- Please, do not remove before May 7. By then I should have the stub up. --> [[Raja Mukherjee]] | Director | | | Son of Ram Mukherjee and Krishna Roy |- | | | style="background: #D3D3D3;" | [[Debashree Roy]] | | Actor | 1964 | | Sister of Krishna Roy, formerly married to actor [[Prosenjit Chatterjee]] |- | | | | style="background: #D3D3D3;" | [[Sharbani Mukherji]] | Actor | | | Daughter of Shomu and Dev's brother Rono Mukherji |} ===മുറാദ്-റായി കുടുംബം=== *[[മുറാദ്]] (നടൻ) **[[റാസ മുറാദ്]] (നടൻ, മുറാദിന്റെ മകൻ) **സബീഹ മുറാദ് (മുറാദിന്റെ മകൾ) **N. S. കബീർ (സബീഹയുടെ ഭർത്താവ്, ഒരിക്കൽ ഷർമിള ടാഗോറിന്റെ സെക്രട്ടറി) ***[[സനോബർ കബീർ]] (നടിയും റാസ മുറാദിന്റെ മരുമകളും സബിഹയുടെ മകളും) ***[[ഫാറൂഖ് കബീർ]] (സംവിധായകൻ, നിർമ്മാതാവ്, സബിഹയുടെ മകൻ) ***[[രുഖ്ഷാർ റഹ്മാൻ]] (നടിയും ഫാറൂക്കിന്റെ ഭാര്യയും) **തലത് ഖാൻ (റാസയുടെ സഹോദരി, മുറാദിന്റെ മകൾ) ***[[സോനം]] (നടി, റാസ മുറാദിന്റെ മരുമകൾ, രാജീവ് റായിയുടെ മുൻ ഭാര്യ, തലത്തിന്റെ മകൾ) **[[ഗുൽഷൻ റായ്]] (നിർമ്മാതാവ്) ***[[രാജീവ് റായ്]] (സംവിധായകൻ, എഴുത്തുകാരൻ, ഗുൽഷൻ റായിയുടെ മകൻ) *അമാനുള്ള ഖാൻ (തിരക്കഥാകൃത്തും മുറാദിന്റെ ഭാര്യാ സഹോദരനും) **[[സീനത്ത് അമൻ]] (നടി, അമാനുള്ള ഖാന്റെ മകൾ) **[[മസർ ഖാൻ]] (നടൻ, സീനത്ത് അമന്റെ ഭർത്താവ്) ==ന== ===നന്ദമുരി കുടുംബം=== *[[എൻ.ടി. രാമറാവു]] (28 മെയ് 1923 - 18 ജനുവരി 1996), തെലുങ്ക് സിനിമാ നടനും ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാതാവും രാഷ്ട്രീയക്കാരനുമായിരുന്നു എൻടിആർ എന്നറിയപ്പെടുന്ന അദ്ദേഹം മൂന്ന് തവണ ആന്ധ്രാപ്രദേശിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രിയായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. *ബസവതാരകം (എൻടിആറിന്റെ ആദ്യ ഭാര്യ) **[[നന്ദമുരി ഹരികൃഷ്ണ]] (നടൻ, രാഷ്ട്രീയക്കാരൻ) - എൻടിആറിന്റെ മകൻ ***[[എൻ. ടി. രാമ റാവു ജൂനിയർ]] (എൻടിആറിന്റെ ചെറുമകൻ; ഹരികൃഷ്ണയുടെ മകൻ) ***[[നന്ദമുരി കല്യാൺ റാം]] (എൻടിആറിന്റെ ചെറുമകൻ, നന്ദമുരി ഹരികൃഷ്ണയുടെ മകൻ) **[[നന്ദമുരി ബാലകൃഷ്ണ]] (നടൻ, രാഷ്ട്രീയക്കാരൻ)-എൻടിആറിന്റെ മകൻ **[[ദഗ്ഗുബതി പുരന്ദേശ്വരി]] (രാഷ്ട്രീയക്കാരൻ) -എൻടിആറിന്റെ മകൾ **[[എൻ. ചന്ദ്രബാബു നായിഡു|ചന്ദ്രബാബു നായിഡു]] (ആന്ധ്രപ്രദേശ് മുൻ മുഖ്യമന്ത്രി) -ഭുവനേശ്വരിയുടെ ഭർത്താവ് ***നാരാ ലോകേഷ് (രാഷ്ട്രീയക്കാരൻ, ആന്ധ്രാപ്രദേശിലെ കാബിനറ്റ് മന്ത്രി) (എസ്ആർ എൻടിആർ, എസ്/ഒ നാരാ ചന്ദ്രബാബു നായിഡുവിന്റെ ചെറുമകൻ) **[[നന്ദമുരി താരക രത്ന]] (എസ്ആർ എൻടിആറിന്റെ ചെറുമകൻ) **[[ലക്ഷ്മി പാർവതി]] ===നാരായൺ ഝാ കുടുംബം=== *[[ഉദിത് നാരായൺ ഝാ]] (ഗായകൻ) **[[ആദിത്യ നാരായൺ ഝാ]] (ഗായകനും ടിവി അവതാരകനും - ഉദിത് നാരായണന്റെ മകൻ) ==ഒ== ===ഒബ്റോയ് കുടുംബം=== *[[സുരേഷ് ഒബ്‌റോയ്]] (നടൻ) **[[വിവേക് ഒബ്‌റോയ്]] (നടൻ - സുരേഷിന്റെയും യശോധര ഒബ്‌റോയിയുടെയും മകൻ) **[[അക്ഷയ് ഒബ്‌റോയ്]] (നടൻ - സുരേഷ് ഒബ്‌റോയിയുടെ മരുമകൻ) <gallery class="center"> File:Suresh Oberoi.jpg|[[Suresh Oberoi]] File:'Vivek Oberoi'.jpg|[[Vivek Oberoi]] File:Akshay Oberoi at book launch1.jpg|[[Akshay Oberoi]] </gallery> ==പ== ===പാൽ കുടുംബം=== *[[ബിപിൻ ചന്ദ്ര പാൽ]] (ഇന്ത്യൻ ദേശീയവാദി) **[[നിരഞ്ജൻ പാൽ]] (നാടകകൃത്ത്, തിരക്കഥാകൃത്ത്, സംവിധായകൻ - ബിപിൻ ചന്ദ്ര പാലിന്റെ മകൻ) ബിപിൻ ചന്ദ്ര പാൽ, ലാൽ, ബാൽ, പാൽ എന്നീ ത്രയങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ***[[കോളിൻ പാൽ]] (നടൻ, സാങ്കേതിക വിദഗ്ധൻ, പത്രപ്രവർത്തകൻ, പബ്ലിസിസ്റ്റ് - നിരഞ്ജൻ പാലിന്റെ മകൻ) ****[[ദീപ് പാൽ]] (ഛായാഗ്രാഹകൻ - കോളിൻ പാലിന്റെ മകൻ) ===പണ്ഡിറ്റ് കുടുംബം=== *[[പണ്ഡിറ്റ് മണിറാം]] (ഗുരുവും പണ്ഡിറ്റ് ജസ്‌രാജിന്റെ മൂത്ത സഹോദരനും) **[[പണ്ഡിറ്റ് ദിനേശ്]] - സംഗീതജ്ഞൻ *[[പണ്ഡിറ്റ് ജസ്‌രാജ്]] (ഇന്ത്യൻ ക്ലാസിക്കൽ ഗായകൻ) **[[ദുർഗ ജസ്‌രാജ്]] (ടെലിവിഷൻ അവതാരക, പണ്ഡിറ്റ് ജസ്‌രാജിന്റെ മകൾ) ===പട്ടൗഡി കുടുംബം=== {| class="wikitable sortable" | style="font-size:92%;" |+ Film personalities of Pataudi Family |- ! 1st generation ! 2nd generation ! 3rd generation ! 4th generation ! Career ! Born ! Died ! Relation |- | style="background: #D3D3D3;" | [[Mansoor Ali Khan Pataudi]] | | | | Cricketer | 1941 | 2011 |Husband of Sharmila Tagore; Father of Saif Ali Khan and Soha Ali Khan |- | style="background: #DCDCDC;" | [[Sharmila Tagore]] | | | | Actress | 1944 | | Wife of [[Mansoor Ali Khan Pataudi|Mansoor Ali Khan Pataudi, 9th Nawab of Pataudi]] (see [[Tagore family]]) |- | | style="background: #DCDCDC;" | [[Saif Ali Khan]] | | | Actor | 1970 | | Son of Mansoor Ali Khan Pataudi and Sharmila Tagore |- | | style="background: #DCDCDC;" | [[Amrita Singh]] | | | Actress | 1958 | | First (and ex-) wife of Saif Ali Khan and daughter of [[Rukhsana Sultana]] (see [[#Dilip Kumar's relatives|Dilip Kumar's relatives]]) |- | | | style="background: #DCDCDC;" | [[Sara Ali Khan]] | | Actress | 1995 | | Daughter of Saif Ali Khan and Amrita Singh, Niece of Soha. |- | | style="background: #DCDCDC;" | [[Kareena Kapoor|Kareena Kapoor Khan]] | | | Actress | 1980 | |Second wife of Saif Ali Khan and daughter of [[Randhir Kapoor]] and [[Babita]] (see [[#Kapoor family (of Prithviraj Kapoor)|Kapoor family]]), Sister – in law of Soha and Saba. |- | | style="background: #DCDCDC;" | [[Soha Ali Khan|Soha Ali Khan Pataudi]] | | | Actress | 1978 | | Daughter of Mansoor Ali Khan Pataudi and Sharmila Tagore |- | | style="background: #DCDCDC;" | [[Kunal Khemu]] | | | Actor | 1983 | | Husband of Soha Ali Khan and grandson of [[Moti Lal Kemmu]] |- |} ===പട്ടേൽ കുടുംബം=== *[[അമീഷ പട്ടേൽ]] (നടി - ആശാ പട്ടേലിന്റെയും അമിത് പട്ടേലിന്റെയും മകൾ). *[[അഷ്മിത് പട്ടേൽ]] (നടനും റിയാലിറ്റി ഷോ താരവും - ആശാ പട്ടേലിന്റെയും അമിത് പട്ടേലിന്റെയും മകൻ) ===പുരി കുടുംബം=== *[[ചമൻ പുരി]] (മദൻ പുരിയുടെയും അംരീഷ് പുരിയുടെയും മൂത്ത സഹോദരൻ) *[[മദൻ പുരി]] (ചമൻ പുരിയുടെയും അമ്രീഷ് പുരിയുടെയും രണ്ടാമത്തെ സഹോദരൻ) *[[അംരീഷ് പുരി]] (ചമൻ പുരിയുടെയും മദൻ പുരിയുടെയും ഇളയ സഹോദരൻ) *[[കെ.എൽ. സൈഗാൾ]] (ഗായകൻ, മദന്റെയും അമരീഷ് പുരിയുടെയും ആദ്യ കസിൻ) *[[വർധൻ പുരി]] (നടൻ, അമരീഷ് പുരിയുടെ ചെറുമകൻ) ===പിൽഗോങ്കർ കുടുംബം=== *[[സച്ചിൻ പിൽഗോങ്കർ]] (നടൻ, സംവിധായകൻ, നിർമ്മാതാവ്) *[[സുപ്രിയ പിൽഗോങ്കർ]] (നടൻ, സച്ചിൻ പിൽഗോക്കറിന്റെ ഭാര്യ) **[[ശ്രിയ പിൽഗോങ്കർ]] (അഭിനേതാവ്, സച്ചിന്റെയും സുപ്രിയ പിൽഗോക്കറിന്റെയും മകൾ) ==ര/റ== ===രജനികാന്ത് കുടുംബം=== *[[രജനികാന്ത്]] (നടൻ, നിർമ്മാതാവ്, തിരക്കഥാകൃത്ത്, രാഷ്ട്രീയക്കാരൻ) *[[ലത രജനികാന്ത്]] (ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാതാവും പിന്നണി ഗായികയും - രജനികാന്തിന്റെ ഭാര്യ) **ഐശ്വര്യ രജനികാന്ത് (ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാതാവും സംവിധായികയും - രജനികാന്തിന്റെ മകൾ, ധനുഷിന്റെ ഭാര്യ) **സൗന്ദര്യ രജനികാന്ത് (ഗ്രാഫിക് ഡിസൈനർ, ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാതാവ്, സംവിധായിക - രജനികാന്തിന്റെ മകൾ) **ധനുഷ് (നടൻ, പിന്നണി ഗായകൻ, ഗാനരചയിതാവ്, നിർമ്മാതാവ് - രജനികാന്തിന്റെ മരുമകൻ) **സെൽവരാഘവൻ (സംവിധായകൻ - ധനുഷിന്റെ സഹോദരൻ) **അനിരുദ്ധ് രവിചന്ദർ (സംഗീത സംവിധായകനും പിന്നണി ഗായകനും - രജനികാന്തിന്റെ മരുമകൻ) **രവി രാഘവേന്ദ്ര (നടൻ - അനിരുദ്ധിന്റെ അച്ഛൻ, രജനികാന്തിന്റെ സഹോദരീഭർത്താവ്) **വൈ. ജി. മഹേന്ദ്ര (നടൻ, നാടകപ്രവർത്തകൻ - ലത രജനികാന്തിന്റെ ഭാര്യാ സഹോദരൻ, രജനികാന്തിന്റെ സഹസഹോദരൻ) **മധുവന്തി അരുൺ (നടി, വൈ. ജി. മഹേന്ദ്രയുടെ മകൾ) **വൈജന്തിമല (നടി, വൈ. ജി. മഹേന്ദ്രയുടെ ബന്ധു) **കെ. ബാലാജി (നിർമ്മാതാവ്, വൈ. ജി. മഹേന്ദ്രയുടെ അമ്മാവൻ) **മോഹൻലാൽ (നടൻ, കെ. ബാലാജിയുടെ മരുമകൻ) **പ്രണവ് മോഹൻലാൽ (നടൻ, മോഹൻലാലിന്റെ മകൻ) ===രാജ്കുമാർ കുടുംബം=== *[[രാജ്‌കുമാർ]] (നടനും ഗായകനും) *[[പാർവതമ്മ രാജ്കുമാർ]] (നിർമ്മാതാവ് - രാജ്കുമാറിന്റെ ഭാര്യ) **[[ശിവ രാജ്കുമാർ]] (നടൻ - രാജ്കുമാറിന്റെ മകൻ) **[[രാഘവേന്ദ്ര രാജ്കുമാർ]] (നടനും നിർമ്മാതാവും - രാജ്കുമാറിന്റെ മകൻ) ***[[വിനയ് രാജ്കുമാർ]] (നടൻ - രാഘവേന്ദ്ര രാജ്കുമാറിന്റെ മകൻ) ***[[യുവ രാജ്കുമാർ]] (നടൻ - രാഘവേന്ദ്ര രാജ്കുമാറിന്റെ മകൻ) **[[പുനീത് രാജ്കുമാർ]] (നടനും പിന്നണി ഗായകനും - രാജ്കുമാറിന്റെ മകൻ) **[[രാംകുമാർ]] (നടൻ - രാജ്കുമാറിന്റെ മരുമകൻ) ***ധീരൻ രാംകുമാർ (നടൻ - രാംകുമാറിന്റെ മകൻ) ***ധന്യ രാംകുമാർ (നടി - രാംകുമാറിന്റെ മകൾ) *[[എസ്. എ. ചിന്നഗൗഡ]] (നിർമ്മാതാവ് - പാർവതമ്മ രാജ്കുമാറിന്റെ സഹോദരൻ) **[[വിജയ് രാഘവേന്ദ്ര]] (നടൻ - എസ്. എ. ചിന്നഗൗഡയുടെ മകൻ) **[[ശ്രീമുരളി]] (നടൻ - എസ്. എ. ചിന്നഗൗഡയുടെ മകൻ) **[[പ്രശാന്ത് നീൽ]] (സംവിധായകൻ- ശ്രീമുരളിയുടെ അളിയൻ) ===രൺധാവ കുടുംബം=== *[[ദാരാ സിംഗ്]] (ഗുസ്തി താരവും നടനും) **[[വിന്ദു ദാരാ സിംഗ്]] (നടൻ, ധാരാ സിങ്ങിന്റെ മീഡിയൻ മകൻ) **[[ഫറാ നാസ്]] (നടി, വിന്ദു ദാരാ സിംഗിന്റെ മുൻ ഭാര്യ) *[[രൺധാവ]] (ഗുസ്തിക്കാരനും നടനും, ദാരാ സിംഗിന്റെ സഹോദരൻ) *[[മാലിക]] (രൺധാവയുടെ ഭാര്യ) **[[ഷാദ് രൺധാവ]] (നടൻ, രൺധാവയുടെ മകൻ) *[[മുംതാസ്]] (നടി, റോഷൻ ഖാൻ കുടുംബവുമായി ബന്ധമുള്ള മാലികയുടെ സഹോദരി) ===റോയ് കപൂർ - ബാലൻ കുടുംബം=== *[[സിദ്ധാർത്ഥ് റോയ് കപൂർ]] (സിനിമാ നിർമ്മാതാവ്, ആദിത്യയുടെയും കുനാലിന്റെയും സഹോദരൻ) *[[ആദിത്യ റോയ് കപൂർ]] (നടൻ, സിദ്ധാർത്ഥിന്റെയും കുനാലിന്റെയും സഹോദരൻ) *[[കുനാൽ റോയ് കപൂർ]] (നടൻ, സിദ്ധാർത്ഥിന്റെയും ആദിത്യയുടെയും സഹോദരൻ) *[[വിദ്യാ ബാലൻ]] (നടി, സിദ്ധാർത്ഥ് റോയ് കപൂറിന്റെ ഭാര്യ) *[[പ്രിയാമണി]] (നടി, വിദ്യാ ബാലന്റെ കസിൻ) *[[മാൽഗുഡി ശുഭ]] (ഗായിക, പ്രിയാമണിയുടെ അമ്മായി) ===റേ-ഗാംഗുലി-ബോസ് കുടുംബം=== *[[ദ്വാരകാനാഥ് ഗാംഗുലി]] (സാമൂഹിക പരിഷ്കർത്താവ്, ഉപേന്ദ്രകിഷോറിന് റേയുടെ അമ്മായിയപ്പൻ) *[[കാദംബിനി ഗാംഗുലി]] (ആദ്യത്തെ രണ്ട് വനിതാ ബിരുദധാരികളിൽ ഒരാൾ & ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ രണ്ട് വനിതാ ഫിസിഷ്യൻമാരിൽ ഒരാൾ, ദ്വാരകാനാഥ് ഗാംഗുലിയുടെ രണ്ടാം ഭാര്യ) **[[ഉപേന്ദ്രകിഷോർ റേ]] (എഴുത്തുകാരൻ, ചിത്രകാരൻ, വയലിനിസ്റ്റ്, സംഗീതസംവിധായകൻ, സാങ്കേതിക വിദഗ്ധൻ, സംരംഭകൻ) **[[ഹേമേന്ദ്ര മോഹൻ ബോസ്]] (സംരംഭകൻ, ഉപേന്ദ്രകിഷോറിന് റെ ഭാര്യാ സഹോദരൻ) ***[[സുകുമാർ റേ]] (കവി, കഥാകൃത്ത്, നാടകകൃത്ത് - ഉപേന്ദ്രകിഷോറിന് റെ മകൻ) ***[[ശുഖലത റാവു]] (ലേഖകൻ, ഉപേന്ദ്രകിഷോറിന് റെ മകൾ) ***[[ലീല മജുംദാർ]] (ലേഖിക, സുരമ ദേവിയുടെയും പ്രമദ രഞ്ജന് റേയുടെയും മകൾ, ഉപേന്ദ്രകിഷോറിന് റെ ഇളയ സഹോദരൻ) ***[[നിതിൻ ബോസ്]] (ചലച്ചിത്ര സംവിധായകൻ, ഹേമേന്ദ്ര ബോസിന്റെ മകൻ) ***[[കാർത്തിക് ബോസ്]], [[ഗണേഷ് ബോസ്]], [[ബാപി ബോസ്]] (ബംഗാൾ ക്രിക്കറ്റ് താരങ്ങൾ, നിതിൻ ബോസിന്റെ സഹോദരങ്ങൾ) ***[[മാലതി ഘോഷാൽ]] (ഗായിക, ഹേമേന്ദ്ര ബോസിന്റെ മകൾ) ****[[സത്യജിത് റേ]] (സിനിമാ സംവിധായകൻ, നിർമ്മാതാവ്, തിരക്കഥാകൃത്ത്, എഴുത്തുകാരൻ, സംഗീത സംവിധായകൻ, ഗാനരചയിതാവ് - സുകുമാർ റേയുടെ മകൻ) ****[[ബിജോയ റേ]] (നടനും പിന്നണി ഗായകനും - സത്യജിത് റേയുടെ ഭാര്യ) *****[[സന്ദീപ് റേ]] (സംവിധായകൻ - സത്യജിത് റേയുടെയും ബിജോയ റേയുടെയും മകൻ) കിഷോർ കുമാറുമായുള്ള ബിജോയ റേയുടെ മരുമകൾ രുമ ഗുഹ താകുർത്തയുടെ വിവാഹത്തിലൂടെ ഗാംഗുലി കുടുംബവുമായി കുടുംബം ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ===റോഷൻ കുടുംബം=== *[[റോഷൻ]] (രാകേഷ് റോഷന്റെ അച്ഛൻ) **[[രാജേഷ് റോഷൻ]] (രാകേഷിന്റെ സഹോദരൻ) **[[രാകേഷ് റോഷൻ]] (റോഷന്റെ മകനും ഹൃത്വിക് റോഷന്റെ പിതാവും) ***[[ഋത്വിക് റോഷൻ]] (രാകേഷിന്റെ മകൻ) ***[[സൂസന്ന ഖാൻ]] (ഹൃത്വിക്കിന്റെ മുൻ ഭാര്യ) ****[[സയ്യിദ് ഖാൻ]] (സൂസന്നയുടെ സഹോദരൻ) ***[[ജെ. ഓം പ്രകാശ്]] (രാകേഷ് റോഷന്റെ ഭാര്യാപിതാവ്) **[[സഞ്ജയ് ഖാൻ]] (ഫറാ ഖാൻ അലി, സിമോൺ അറോറ, സൂസന്ന ഖാൻ, സായിദ് ഖാൻ എന്നിവരുടെ പിതാവ്) **[[ഫിറോസ് ഖാൻ]] (സൂസന്റെ അമ്മാവനും ഫർദീൻ ഖാന്റെ പിതാവും) ***[[ഫർദീൻ ഖാൻ]] (സൂസന്റെ ബന്ധു) **[[മുംതാസ്]] (ഫർദീൻ ഖാന്റെ അമ്മായിയമ്മ) <gallery class="center"> File:Rakesh Roshan.jpg|[[Rakesh Roshan]] File:Rajesh Roshan.jpg|[[Rajesh Roshan]] </gallery> ===റോയ്-ഭട്ടാചാര്യ കുടുംബം=== *[[ബിമൽ റോയ്]] (സംവിധായകൻ) **[[റിങ്കി ഭട്ടാചാര്യ]] (എഴുത്തുകാരിയും കോളമിസ്റ്റും ഡോക്യുമെന്ററി സംവിധായികയും - ബിമൽ റോയിയുടെ മകൾ) **[[ബസു ഭട്ടാചാര്യ]] (സംവിധായകൻ - ബിമൽ റോയിയുടെ മരുമകൻ) ***[[ആദിത്യ ഭട്ടാചാര്യ]] (നടൻ, സംവിധായകൻ, തിരക്കഥാകൃത്ത്, നിർമ്മാതാവ് - ബസു ഭട്ടാചാര്യയുടെ മകൻ) ***[[സഞ്ജന കപൂർ]] (തീയറ്റർ വ്യക്തിത്വവും നടിയും - ആദിത്യ ഭട്ടാചാര്യയുടെ മുൻ ഭാര്യ) ===റോയ്-ജോഷി-ഇറാനി കുടുംബം=== *[[പ്രവീൺ ജോഷി]] (തീയറ്റർ ആർട്ടിസ്റ്റും സംവിധായകനും) *[[സരിത ജോഷി]] (സ്റ്റേജ്, ടെലിവിഷൻ, സിനിമാ നടി, പ്രവീണിന്റെ ഭാര്യ) **[[കേത്കി ദവെ]] (നടി, സരിതാ ജോഷിയുടെ മകൾ-കുറിപ്പ്:-ആ രാ രാ-ആംദാനി അത്തണ്ണി) **[[പുർബി ജോഷി]] (ടിവി, വോയ്‌സ്-ഡബ്ബിംഗ് നടി - സരിതാ ജോഷിയുടെ മകൾ) *[[അരവിന്ദ് ജോഷി]] (തീയറ്റർ ആർട്ടിസ്റ്റ്, എഴുത്തുകാരൻ, പ്രവീൺ ജോഷിയുടെ സഹോദരൻ) **[[ശർമൻ ജോഷി]] (നടൻ - അരവിന്ദ് ജോഷിയുടെ മകനും പ്രേം ചോപ്രയുടെ മരുമകനും) **[[മാനസി ജോഷി റോയ്]] (തീയറ്റർ ആർട്ടിസ്റ്റ്, അരവിന്ദ് ജോഷിയുടെ മകൾ) **[[രോഹിത് റോയ്]] (നടൻ, മാൻസി ജോഷി റോയിയുടെ ഭർത്താവ്) **[[റോണിത് റോയ്]] (നടൻ, രോഹിത് റോയിയുടെ സഹോദരൻ) *[[പത്മറാണി]] (സരിതാ ജോഷിയുടെ സഹോദരി, ഗുജറാത്തി, ഹിന്ദി ചലച്ചിത്ര നടി) **[[ഡെയ്സി ഇറാനി]] (നടി - പത്മറാണിയുടെ മകൾ) **[[അരുണ ഇറാനി]] (പത്മറാണിയുടെ ഭർത്താവിന്റെ പിതൃസഹോദരി, ചലച്ചിത്ര-ടെലിവിഷൻ നടി) **[[സന്ദേശ് കോഹ്‌ലി]] (സംവിധായകയും എഴുത്തുകാരിയുമായ അരുണ ഇറാനിയുടെ ഭർത്താവ്) **[[ആദി ഇറാനി]] (അരുണ ഇറാനിയുടെ സഹോദരൻ) **[[ഇന്ദ്രകുമാർ]] (അരുണ ഇറാനിയുടെ സഹോദരൻ) **[[ഫിറോസ് ഇറാനി]] (അരുണ ഇറാനിയുടെ സഹോദരൻ) ===രതീഷ് കുടുംബം=== *[[രതീഷ്]] **[[പാർവതി രതീഷ്]] (നടി, രതീഷിന്റെ മകൾ) **[[പത്മരാജ് രതീഷ്]] (നടൻ, രതീഷിന്റെ മകൻ) ===രാജ്ദ കുടുംബം=== *[[മുൽരാജ് രാജ്ദ]] (എഴുത്തുകാരൻ, സംവിധായകൻ, നടൻ) **[[സമീർ രാജ്ദ]] (മുൽരാജിന്റെയും ഇന്ദുമതിയുടെയും മകൻ, നടൻ) ==സ/ഷ/ശ== ===സാമന്ത കുടുംബം=== *[[ശക്തി സാമന്ത]] (സംവിധായകയും നിർമ്മാതാവും) **[[ആഷിം സാമന്ത]] (സംവിധായകൻ, നിർമ്മാതാവ്, ശക്തി സാമന്തയുടെ മകൻ) ===സപ്രു കുടുംബം=== *[[സപ്രു]] (സ്വഭാവ നടൻ) **[[തേജ് സപ്രു]] (നടൻ, സപ്രുവിന്റെ മകൻ) **[[പ്രീതി സപ്രു]] (നടി, സപ്രുവിന്റെ മകൾ) **[[റീമ രാകേഷ് നാഥ്]] (തിരക്കഥാകൃത്ത്, സംവിധായിക, സപ്രുവിന്റെ മകൾ) ***[[കരൺനാഥ്]] (നടൻ, റീമയുടെയും രാകേഷ് നാഥിന്റെയും മകൻ) ===സെൻ കുടുംബം=== *[[സുചിത്ര സെൻ]] **[[മുൻമുൻ സെൻ]] (സുചിത്രയുടെ മകൾ) ***[[റൈമ സെൻ]]/റൈമ ദേവ് വർമ്മ (മുൻമുണിന്റെ മൂത്ത മകൾ) ***[[റിയ സെൻ]]/റിയ ദേവ് വർമ്മ (മൂൺമൂണിന്റെ ഇളയ മകൾ) ===സെൻ കുടുംബം (ചിദാനന്ദ ദാസ്ഗുപ്ത)=== *[[ചിദാനന്ദ ദാസ്ഗുപ്ത]] (സംവിധായകൻ) **[[അപർണ സെൻ]] (നടിയും സംവിധായികയും - ചിദാനന്ദ ദാസ്ഗുപ്തയുടെ മകൾ) **[[മുകുൾ ശർമ്മ]] (സ്പോർട്സ് ജേണലിസ്റ്റ് - അപർണ സെന്നിന്റെ മുൻ ഭർത്താവ്) ***[[കൊങ്കണ സെൻ ശർമ്മ]] (നടി - അപർണയുടെ മകൾ) ***[[രൺവീർ ഷോറി]] (നടൻ - കൊങ്കണയുടെ മുൻ ഭർത്താവ്) ===ഷെട്ടി കുടുംബം (സുനിൽ ഷെട്ടി)=== *[[സുനിൽ ഷെട്ടി]] (നടൻ, നിർമ്മാതാവ്, വ്യവസായി) *[[മന ഷെട്ടി]] (സംരംഭകയും ഫാഷൻ ഡിസൈനറും - സുനിൽ ഷെട്ടിയുടെ ഭാര്യ) **[[അതിയാ ഷെട്ടി]] (നടി - സുനിൽ ഷെട്ടിയുടെ മകൾ) **[[അഹാൻ ഷെട്ടി]] (നടൻ- സുനിൽ ഷെട്ടിയുടെ മകൻ) ===ഷെട്ടി കുടുംബം (ശിൽപ ഷെട്ടി)=== *[[ശിൽപ ഷെട്ടി]] (നടി, നിർമ്മാതാവ്, മോഡൽ, വ്യവസായി) *[[രാജ് കുന്ദ്ര]] (ശിൽപ ഷെട്ടിയുടെ ഭർത്താവ്, വ്യവസായി, നിർമ്മാതാവ്) *[[ഷമിത ഷെട്ടി]] (നടി - ശിൽപ ഷെട്ടിയുടെ സഹോദരി) *[[ശ്വേത ഷെട്ടി]] (ഗായിക - ശിൽപ ഷെട്ടിയുടെയും ഷമിത ഷെട്ടിയുടെയും കസിൻസ്) ===ഷെട്ടി കുടുംബം (എം ബി ഷെട്ടിയുടെ)=== *[[എം.ബി. ഷെട്ടി]] (ആക്ഷൻ ഡയറക്ടറും നടനും) *[[രോഹിത് ഷെട്ടി]] (സംവിധായകൻ, നിർമ്മാതാവ്, ഛായാഗ്രാഹകൻ) *[[ഹൃദയ് ഷെട്ടി]] (സംവിധായകൻ) ===ഷ്രോഫ് കുടുംബം=== *[[ജാക്കി ഷ്രോഫ്]] (നടൻ, ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാതാവ്) *[[ആയിഷ ദത്ത്]] (മുൻ നടിയും മോഡലും നിലവിലെ ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാതാവും) **[[ടൈഗർ ഷ്രോഫ്]] (നടൻ - ജാക്കി ഷ്റോഫിന്റെ മൂത്ത മകൻ) **[[കൃഷ്ണ ഷ്രോഫ്]] (നിർമ്മാതാവ്, അസിസ്റ്റന്റ് ഡയറക്ടർ - ജാക്കി ഷ്റോഫിന്റെ ഇളയ മകൾ) <gallery class="center"> JackieShroff.jpg|[[Jackie Shroff]] File:Tiger Shroff in 2019.jpg|[[Tiger Shroff]] </gallery> ===ശാന്താറാം-പെൻദാർക്കർ-തൽപാഡെ കുടുംബം=== *[[വി. ശാന്താറാം]] (സംവിധായകൻ, നിർമ്മാതാവ്, നടൻ) *[[സന്ധ്യ ശാന്താറാം]] (നടി, ശാന്താറാമിന്റെ മൂന്നാം ഭാര്യ) **[[കിരൺ ശാന്താറാം]] (നിർമ്മാതാവ്, ശാന്താറാമിന്റെ മകൻ) **[[രാജശ്രീ]] (നടി, ശാന്താറാമിന്റെ മകൾ) **[[പണ്ഡിറ്റ് ജസ്‌രാജ്]] (ഗായകൻ, ശാന്താറാമിന്റെ മരുമകൻ, പണ്ഡിറ്റ് കുടുംബത്തിൽ പെട്ടയാളാണ്) **[[രഞ്ജന ദേശ്മുഖ്]] (നടി, സന്ധ്യാ ശാന്താറാമിന്റെ മരുമകൾ) ***[[ദുർഗ ജസ്‌രാജ്]] (പണ്ഡിറ്റ് ജസ്‌രാജിന്റെ മകൾ) ***[[സിദ്ധാർത്ഥ് റേ]] (നടൻ, ശാന്താറാമിന്റെ ചെറുമകൻ) ***[[ശാന്തിപ്രിയ]] (നടി, സിദ്ധാർത്ഥ് റേയുടെ ഭാര്യ) ***[[ഭാനുപ്രിയ]] (നടി, ശാന്തിപ്രിയയുടെ സഹോദരി) *[[ഭാൽജി പെൻഡാർക്കർ]] (ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാതാവ്, ശാന്താറാമിന്റെ മാതൃ ബന്ധു) *[[ബാബുറാവു പെൻഡാർക്കർ]] (ഭാൽജിയുടെ മൂത്ത സഹോദരൻ, പ്രശസ്ത ചലച്ചിത്രകാരൻ) *[[മാസ്റ്റർ വിനായക്]] (നടൻ, ഭൽജിയുടെ സഹോദരൻ) **[[പ്രഭാകർ പെൻഡാർക്കർ]] (എഴുത്തുകാരൻ, ഭൽജിയുടെ മകൻ) **[[നന്ദ]] (നടി, വിനായകന്റെ മകൾ) **[[ജയശ്രീ ടി]] (നടി, നന്ദയുടെ ഭാര്യാസഹോദരി) ***[[ശ്രേയസ് തൽപാഡെ]] (നടൻ, ജയശ്രീയുടെയും രാധികയുടെയും അനന്തരവൻ) ===സിംഗ്-വിർക്ക് കുടുംബം=== [[ഭായ് സംഗത് സിംഗ്]] (വിദൂര പൂർവ്വികൻ) *[[ഉജ്ജൽ സിംഗ്]] *[[സർ ശോഭാ സിംഗ്]] + വീരാ ബായി (വര്യം കൗർ, ലേഡി സിംഗ്) **[[ഖുശ്വന്ത് സിംഗ്]] **ഭഗവന്ത് സിംഗ് **ബ്രിഗേഡിയർ (റിട്ട.) ഗുർബക്സ് സിംഗ് **ദൽജിത് സിംഗ് + ദിപ് സിംഗ് (വിവാഹമോചനം നേടി; ദിപ് സിംഗ് പിന്നീട് ചാൾസ് വീലറെ വിവാഹം കഴിച്ചു, ബോറിസ് ജോൺസന്റെ മുൻ ഭാര്യയായ [[മറീന വീലർ]] എന്നൊരു മകളുണ്ടായി) **മൊഹീന്ദർ കൗർ + ജാൻഡിയാല ഗുരുവിന്റെ സർദാർ ജസ്പാൽ സിംഗ് വിർക്ക് ***റാണി സുകൃതി കുമാരി സിംഗ് (ജനനം റെയ്‌മോൺ സിംഗ് വിർക്ക്) + നലഗറിലെ രാജാ വിജയേന്ദ്ര സിംഗ് ****ടിക്ക ജയതേന്ദ്ര സിംഗ് + പൂനം രതി *****ജഹാൻവി കുമാരി സിംഗ് ****സുഹാനി കുമാരി സിംഗ് + അന്ദലീബ് സെഹ്ഗാൾ ***സർദാർ ശിവീന്ദർ സിംഗ് വിർക്ക് + റുക്‌സാന സുൽത്താന (അയൂബ് ഖാന്റെ ബന്ധുവായ സദ്‌ന സുൽട്ടിന്റെയും മോഹൻ ബിംബെറ്റിന്റെയും മകൾ, ബീഗം പരയുടെ മരുമകൾ, ദിലീപ് കുമാറിന്റെ ഇളയ സഹോദരൻ ഭർത്താവ് നാസിർ ഖാൻ) ****[[അമൃത സിംഗ്]] + [[സെയ്ഫ് അലി ഖാൻ]] (മൻസൂർ അലി ഖാൻ പട്ടൗഡിയുടെയും ഷർമിള ടാഗോറിന്റെയും മകൻ) *****[[സാറാ അലി ഖാൻ]] *****ഇബ്രാഹിം അലി ഖാൻ ===സിൻഹ കുടുംബം=== *[[ശത്രുഘ്നൻ സിൻഹ]] (നടനും രാഷ്ട്രീയക്കാരനും) *[[പൂനം സിൻഹ]] (നടിയും നിർമ്മാതാവും) **[[ലവ് സിൻഹ]] (നടൻ, ശത്രുഘ്‌നന്റെയും പൂനം സിൻഹയുടെയും മകൻ) **[[സോനാക്ഷി സിൻഹ]] (നടി, ശത്രുഘ്നന്റെയും പൂനം സിൻഹയുടെയും മകൾ) **[[ഭാവ്ന രൂപാരെൽ]] (നടി, ലവിന്റെയും സോനാക്ഷിയുടെയും കസിൻ) **[[പൂജ രൂപരേൽ]] (നടി, ഭാവനയുടെ സഹോദരി) ===സിപ്പി കുടുംബം=== *[[ജി.പി.സിപ്പി]] (നിർമ്മാതാവും സംവിധായകനും) **[[രമേഷ് സിപ്പി]] (സംവിധായകൻ, ജി. പി. സിപ്പിയുടെ മകൻ) **[[കിരൺ ജുനേജ]] (നടി, രമേഷ് സിപ്പിയുടെ ഭാര്യ) ***[[രോഹൻ സിപ്പി]] (സംവിധായകൻ, നിർമ്മാതാവ്, രമേഷ് സിപ്പിയുടെ മകൻ) ===സുമൻ കുടുംബം=== *[[ശേഖർ സുമൻ]] **[[അധ്യായൻ സുമൻ]] ===സുകുമാരൻ കുടുംബം=== *[[സുകുമാരൻ]] (നടൻ, മോളിവുഡ് സ്വഭാവ നടൻ) **[[മല്ലിക സുകുമാരൻ]] (നടൻ, സുകുമാരന്റെ ഭാര്യ) ***[[പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ]] (നടൻ, സുകുമാരന്റെയും മല്ലിക സുകുമാരന്റെയും മകൻ) ***[[ഇന്ദ്രജിത്ത് സുകുമാരൻ]] (നടൻ, സുകുമാരന്റെയും മല്ലിക സുകുമാരന്റെയും മകൻ) ***[[പൂർണിമ ഇന്ദ്രജിത്ത്]] (നടി, ഫാഷൻ ഡിസൈനർ, ഇന്ദ്രജിത്ത് സുകുമാരന്റെ ഭാര്യ) ****[[പ്രാർത്ഥന ഇന്ദ്രജിത്ത്]] (നടി, പിന്നണി ഗായിക, ഇന്ദ്രജിത്തിന്റെയും പൂർണിമയുടെയും മകൾ) ===സുരേഷ് ഗോപി കുടുംബം=== *[[സുരേഷ് ഗോപി]] (നടൻ) **[[ഗോകുൽ സുരേഷ്]] (നടൻ, സുരേഷ് ഗോപിയുടെ മകൻ) ==ട== ===ടണ്ടൻ-മകിജാനി കുടുംബം=== *[[രവി ടണ്ടൻ]] (സംവിധായകനും നിർമ്മാതാവും) **[[രവീണ ടണ്ടൻ]] (നടി, മോഡൽ, നിർമ്മാതാവ് - രവി ടണ്ടന്റെ മകൾ) *[[മാക് മോഹൻ]] (നടൻ - രവീണ ടണ്ടന്റെ അമ്മാവൻ) **[[മഞ്ജരി മകിജാനി]] (എഴുത്തുകാരി, സംവിധായിക, നിർമ്മാതാവ് - മാക് മോഹന്റെ മകൾ) ==ഉ== ===ഉപ്പളപതി കുടുംബം=== *[[ഉപ്പളപതി കൃഷ്ണം രാജു]] (നടൻ) **[[പ്രഭാസ്]] (നടൻ, കൃഷ്ണം രാജുവിന്റെ അനന്തരവൻ) ==വ== ===വർമ്മ കുടുംബം=== ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലെ പഞ്ചാബ് പ്രവിശ്യയിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിച്ച, ലക്ഷ്മിദാസിന്റെയും ഹക്കുംദായ് ചൗളയുടെയും മക്കളായ ആറ് സഹോദരന്മാർ, സിനിമാ വ്യവസായത്തിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നതിനായി ബോംബെയിലേക്ക് മാറിയതിന് ശേഷം അവരുടെ അവസാന പേര് വർമ്മ എന്നാക്കി മാറ്റി. ആറ് സഹോദരന്മാരും ഹിന്ദി സിനിമകൾ നിർമ്മിക്കുകയും വിതരണം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു, അവരുടെ പിൻഗാമികൾ സിനിമാ വ്യവസായത്തിനും മറ്റ് സംഭാവനകൾ നൽകിക്കൊണ്ട് ഈ ശ്രമം തുടർന്നു. {| class="wikitable sortable" | style="font-size:92%;" |+ Film personalities of the Varma Family |- ! 1st generation ! 2nd generation ! 3rd generation ! 4th generation ! Career ! Born ! Died ! Relation |- | style="background: #D3D3D3;" | Ramrakha Varma | | | | Founder/Partner | 1901 | 1967 |The eldest of six brothers that founded [[Varma Films]] |- | style="background: #D3D3D3;" | Munshiram Varma | | | | Founder/Partner, Producer | 1902 | 1958 |One of six brothers that founded [[Varma Films]]. Father of Madhu Makkar née Madhu Varma, Sunil Varma, and Pammy Varma; father-in-law of Surinder Makkar |- | | style="background: #DCDCDC;" | Surinder Makkar | | |Actor |1941 | 2019 |Son-in-law of Munshiram Varma; spouse of Madhu Makkar née Madhu Varma; father of [[Sid Makkar]]<ref>{{cite web| url=https://www.indiaforums.com/article/lajwanti-actor-sid-makkars-father-passes-away_157588|title= Lajwanti Actor Sid Makkar's Father Passes Away | publisher = India Forums| date= 29 November 2019|access-date=5 October 2021}}</ref> |- | | style="background: #DCDCDC;" | Madhu Makkar | | |Actress |1947 | |Daughter of Munshiram Varma; spouse of Surinder Makkar; mother of [[Sid Makkar]]; sister of Sunil Varma and Pammy Varma |- | | style="background: #DCDCDC;" | Sunil Varma | | |Producer |1951 |2009 |Son of Munshiram Varma; brother of Madhu Makkar née Madhu Varma and Pammy Varma; uncle of [[Sid Makkar]] |- | | style="background: #DCDCDC;" | Pammy Varma | | |Assistant Director, Director, Producer |1952 |2015 |Son of Munshiram Varma; brother of Madhu Makkar née Madhu Varma and Sunil Varma; uncle of [[Sid Makkar]] |- | | | style="background: #DCDCDC;" |[[Sid Makkar]] | |Actor |1983 | |Son of Surinder Makkar and Madhu Makkar née Madhu Varma; grandson of Munshiram Varma; nephew of Sunil Varma and Pammy Varma |- | style="background: #D3D3D3;" | Biharilal Varma | | | | Founder/Partner | 1905 | 1960 |One of six brothers that founded [[Varma Films]] |- | style="background: #D3D3D3;" | Bhagwan Das Varma | | | | Founder/Partner, Producer, Director, Writer | 1907 | 1962 |One of six brothers that founded [[Varma Films]]. Married Tarawanti and subsequently [[Purnima (Hindi actress)|Purnima]]. Father of Jagdish Varma and Satpal Varma |- | style="background: #D3D3D3;" | [[Purnima (Hindi actress)|Purnima Das Varma]] | | | | Actress | 1934 | 2013 |Spouse of Bhagwan Das Varma. Previously Purnima had been married to Syed Shauqat Hashmi<ref>{{cite web| url=https://www.cinemaazi.com/feature/dil-se-bhula-do-tum-hamein-poornima| title='Dil Se Bhula Do Tum Hamein'-Poornima| publisher=Indian Cinema Heritage Foundation| first=Shishir Krishna| last=Sharma| date=25 March 2020| access-date=13 June 2021}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജൂൺ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- | | style="background: #DCDCDC;" | Jagdish Varma | | |Producer |1939 |2000 |Son of Bhagwan Das Varma; brother of Satpal Varma |- | | style="background: #DCDCDC;" | Satpal Varma | | |Producer |1942 |2004 |Son of Bhagwan Das Varma; brother of Jagdish Varma |- | | | style="background: #DCDCDC;" | [[Emraan Hashmi]] | |Actor |1979 | |Emraan is the grandson of Purnima Das Varma who had married Bhagwan Das Varma, one of the founders of Varma Films. Purnima's son from her first marriage, Anwar Hashmi, is Emraan's father, making Bhagwandas Varma Emraan's step grandfather<ref>{{cite web|url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/happy-birthday-emraan-hashmi-did-you-know-his-grandmom-was-a-big-film-star-in-1950s-101616520444619.html|title= Happy Birthday Emraan Hashmi: Did you know his grand mom was a big film star in 1950s |date=24 March 2021 |publisher=Hindustan Times |access-date= 3 July 2021}}</ref> |- | style="background: #D3D3D3;" | Walatiram Varma | | | |Founder/Partner | 1915 | 1982 |One of six brothers that founded [[Varma Films]] |- | style="background: #D3D3D3;" | Santram Varma | | | |Founder/Partner | 1921 | 1975 |One of six brothers that founded [[Varma Films]] |- | | style="background: #DCDCDC;" | Sujit Kumar | | |Actor, Producer |1934 |2010 | Son-in-law of Santram Varma; spouse of Kiran Varma (daughter of Santram Varma), brother-in-law of Aroon Varma<ref>{{cite news | url = http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-02-06/india/28127277_1_bhojpuri-celluloid-amitabh-bachchan| archive-url = https://web.archive.org/web/20120515221511/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-02-06/india/28127277_1_bhojpuri-celluloid-amitabh-bachchan | url-status = dead| archive-date = 15 May 2012| work = [[The Times of India]] | title = Character actor Sujit Kumar no more| date = 6 February 2010 }}</ref> |- | | style="background: #DCDCDC;" | Kiran Singh | | |Producer |1947 |2005 | Daughter of Santram Varma; spouse of Sujit Kumar; sister of Aroon Varma |- | | style="background: #DCDCDC;" | Aroon Varma | | |Producer |1943 |2012 | Son of Santram Varma, brother of Kiran Singh née Kiran Varma |- | | | style="background: #DCDCDC;" |Jatin Kumar | |Producer |1974 | | Son of Sujit Kumar<ref>{{cite web| url=https://www.rediff.com/movies/2002/jun/17ait.htm|title= Careless whispers:John and Bipasha romance on the sets of Aitbaar | work = rediff.com | first1=Sukanya|last1=Verma| first2= Priyanka |last2= Bhattacharya|date= 17 June 2002|access-date=4 July 2021}}</ref> and Kiran Singh née Kiran Varma; grandson of Santram Varma; nephew of Aroon Varma. |- | | | style="background: #DCDCDC;" |[[Zulfi Syed]] | |Actor |1976 | | Spouse of Sheena Varma, granddaughter of Santram Varma<ref>{{cite web| url=https://www.timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/Zulfi-Syeds-all-set-to-tie-the-knot/articleshow/11362639.cms |title= Zulfi Syed all set to tie the knot |publisher = Times of India| first1=Piyali|last1=Dasgupta|date= 5 January 2012|access-date=4 July 2021}}</ref> |} <gallery class="center"> File: Sujit kumar .jpg|[[Sujit Kumar]] File: Zulfi Syed at the opening of Fluke store.jpg|[[Zulfi Syed]] File:Emraan-Hashmi.jpg|[[Emraan Hashmi]] </gallery> ==ഇതും കാണുക== *[[ബോളിവുഡ് ഉള്ളടക്ക ലിസ്റ്റ്]] ==അവലംബം== {{reflist}} ==കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക്== {{refbegin}} * {{cite news |title=A legacy lives on |url=http://www.hindu.com/2000/07/28/stories/09280225.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20130213235423/http://www.hindu.com/2000/07/28/stories/09280225.htm |url-status=dead |archive-date=13 February 2013 |work=[[The Hindu]] |date=28 July 2000 |first1=Bhawana |last1=Somaaya |author-link1=Bhawana Somaaya }} * {{cite news |title=In Bollywood, everyone's related!|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-06-14/news-interviews/28162188_1_fardeen-khan-zayed-khan-kajol |archive-url=https://web.archive.org/web/20120715073809/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-06-14/news-interviews/28162188_1_fardeen-khan-zayed-khan-kajol |url-status=dead |archive-date=15 July 2012 |work=[[The Times of India]] |date=14 June 2009 |first=Anuradha|last=Varma}} {{refend}} ==ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ== * [http://timesofindia.indiatimes.com/Dynasties_scorch_silver_screen/rssarticleshow/2533846.cms Dynasties scorch silver screen], ''Times of India'' t4qccr0d03aowwnv6fi734dvwxofddx 0 573528 4666610 4643312 2026-09-13T10:08:52Z Asifalinair 206364 /* കേരളത്തിലെ ആഭ്യന്തര മന്ത്രിമാരുടെ പട്ടിക */ 4666610 wikitext text/x-wiki {{Infobox Government agency|agency_name=ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് (കേരളം)|logo=Government of Kerala Logo.png|logo_width=200px|nativename_r=Home Department|headquarters=താഴത്തെ നില, മെയിൻ ബ്ളോക്ക്, [[കേരള ഗവൺമെൻ്റ് സെക്രട്ടേറിയേറ്റ്|സെക്രട്ടേറിയേറ്റ്]], [[തിരുവനന്തപുരം]]|jurisdiction=[[കേരളം]]|region_code=IN|minister1_name=[[രമേശ് ചെന്നിത്തല]]|minister1_pfo= ആഭ്യന്തര-വിജിലൻസ് മന്ത്രി|parent_agency=|website=https://kerala.gov.in|chief1_name= മിൻഹാജ് ആലം [[ഇന്ത്യൻ അഡ്‌മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് സർവീസ്|ഐ.എ.എസ്]]|chief1_position=അഡീഷണൽ ചീഫ് സെക്രട്ടറി (ആഭ്യന്തരം & വിജിലൻസ്)|child1_agency={{nobold|}} *[[കേരള പോലീസ്]] *[[പ്രോസിക്യൂഷൻ ഡയറക്ടറേറ്റ്, കേരളം|പ്രോസിക്യൂഷൻ ഡയറക്ടറേറ്റ്]] *[[കേരള പ്രിസൺസ് ആൻഡ് കറക്ഷണൽ സർവീസസ്|ജയിൽ വകുപ്പ്]] * [[കേരള അഗ്നി രക്ഷാ സേവനം|കേരള അഗ്നിരക്ഷാ സേവന വകുപ്പ്]] *കേരള പോലീസ് ഹൗസിംഗ് ആൻഡ് കൺസ്ട്രക്ഷൻ കോർപ്പറേഷൻ|child2_agency={{nobold|}}|child3_agency=|child4_agency=|type=വകുപ്പ്|footnotes=സെക്രട്ടേറിയറ്റ് തലത്തിലുള്ള ഒരു ഭരണ വകുപ്പാണിത്.}} [[കേരള സർക്കാർ|കേരള സർക്കാരിന്റെ]] ഒരു സുപ്രധാനമായ ഭരണ വകുപ്പാണ് ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് (Home Department). സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ക്രമസമാധാന പരിപാലനം ആണ് ആഭ്യന്തരവകുപ്പിന്റെ പ്രധാന ചുമതല. ശ്രീ [[രമേശ് ചെന്നിത്തല|രമേശ്‌ ചെന്നിത്തല]] ആണ് നിലവിലെ കേരളത്തിന്റെ ആഭ്യന്തര മന്ത്രി. അഡീഷണൽ ചീഫ് സെക്രട്ടറി പദവിയിലുള്ള [[ഇന്ത്യൻ അഡ്‌മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് സർവീസ്|ഐ.എ.എസ്.]] ഉദ്യോഗസ്ഥനായ ആഭ്യന്തര സെക്രട്ടറി (''Home Secretary'') ആണ് ആഭ്യന്തര വകുപ്പിന്റെ മേധാവി.<ref>{{Cite web|url=https://kerala.gov.in/appdepartmentdetail/NTI1MzI1LjI0|title=Official Web Portal - Government of Kerala|access-date=2022-07-13|archive-date=2022-06-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20220601111256/https://kerala.gov.in/appdepartmentdetail/NTI1MzI1LjI0|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web |title=Official Web Portal - Government of Kerala |url=https://kerala.gov.in/departmentdetail/MTUyMzQ0MzEuOTY= |access-date=2022-07-08 |website=kerala.gov.in }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |agency=TNN|date=Jun 25, 2022 |title=Kerala: V Venu appointed as new home secretary {{!}} Thiruvananthapuram News - Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/kerala-v-venu-appointed-as-new-home-secretary/articleshow/92449184.cms |access-date=2022-07-08 |website=The Times of India |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Official Web Portal - Government of Kerala |url=https://kerala.gov.in/departmentdetail/MTUyMzQ0MzEuOTY= |access-date=2022-07-08 |website=kerala.gov.in }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> കൂടാതെ [[കേരള പോലീസ്|പോലീസ് വകുപ്പ്]], സംസ്ഥാന ജയിൽ വകുപ്പ്, [[കേരള അഗ്നി രക്ഷാ സേവനം|അഗ്നിശമന രക്ഷാ വകുപ്പ്]], [[പ്രോസിക്യൂഷൻ ഡയറക്ടറേറ്റ്, കേരളം|പ്രോസിക്യൂഷൻ വകുപ്പ്]] എന്നീ വകുപ്പുകളുടെ മാതൃ വകുപ്പ് കൂടിയാണ് ആഭ്യന്തര വകുപ്പ്. ==ആഭ്യന്തര വകുപ്പിന്റെ കീഴിലുള്ള മറ്റു വകുപ്പുകൾ== * [[കേരള പോലീസ്]] * [[കേരള അഗ്നി രക്ഷാ സേവനം|കേരള അഗ്നിശമന സേന]] * [[കേരള പ്രിസൺസ് ആൻഡ് കറക്ഷണൽ സർവീസസ്|കേരള ജയിൽ വകുപ്പ്]] * [[പ്രോസിക്യൂഷൻ ഡയറക്ടറേറ്റ്, കേരളം|ഡയറക്ടറേറ്റ് ഓഫ് പ്രോസീക്യൂഷൻ]] * കെമിക്കൽ എക്സാമിനേഴ്സ് ലബോറട്ടറി * കേരള പോലീസ് ഹൗസിങ് ആൻഡ് കൺസ്ട്രക്ഷൻ സൊസൈറ്റി ലിമിറ്റഡ് == മറ്റു ഉത്തരവാദിത്തങ്ങൾ == * സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ക്രമസമാധാന പരിപാലനം * കേരള പോലീസിന്റെ സബോർഡിനേറ്റ് സർവീസ് സ്പെഷ്യൽ റൂൾ, * സായുധ പോലീസ് സ്‌പെഷ്യൽ റൂൾസ്, ചെലവുകൾ, * സി.ആർ.പി.എഫിന്റെ അനുബന്ധ വിഷയങ്ങൾ, * കേരള പോലീസിന്റെ മറ്റ് ഘടകങ്ങൾ, * സബ് ജയിൽ ചട്ടങ്ങളും അവരുടെ ഭേദഗതിയും, * ജയിലുകളുടെ ആധുനികവത്ക്കരണം * സിവിൽ നിയമങ്ങളുടെ നടപ്പാക്കൽ * ഹൈക്കോടതി ജീവനക്കാര്യം * സബോർഡിനേറ്റ് കോടതി ജീവനക്കാര്യം * എൻ.ആർ.ഐ സെൽ * കമ്യൂണിറ്റി പൊലീസിങ് * സ്റ്റേറ്റ് സെക്യൂരിറ്റി കമ്മീഷൻ * പെട്രോളിയം ആക്ട് ആൻഡ് റൂൾസ് * ഹജ്ജ് തീർഥാടനം * കേരള കായിക നിയമം * ഇന്ത്യൻ ആയുധ നിയമങ്ങളും ചട്ടങ്ങളും * ആയുധ ലൈസൻസ് അനുവദിക്കുക, പുതുക്കുക * എക്സ് പ്ലോസീവ്‌സ് ആക്റ്റുകളും ചട്ടങ്ങളും * അഡ്വക്കേറ്റ്‌സ് ആക്റ്റ്റ്റ് * ലൗഡ് സ്പീക്കർ ലൈസൻസിങ് * യംഗ് പേഴ്‌സൺസ് ഹാംഫുൾ പബ്ലിക്കേഷൻ ആക്റ്റ്. ==കേരളത്തിലെ ആഭ്യന്തര മന്ത്രിമാരുടെ പട്ടിക== {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" | |- ! rowspan="2" scope="col" | {{Abbr|നം.|നമ്പർ}} ! rowspan="2" | ചിത്രം ! rowspan="2" | പേര് ! rowspan="2" | നിയോജക മണ്ഡലം ! colspan="3" | പദവിക്കാലം ! colspan="2" rowspan="2" | പാർട്ടി ! rowspan="2" | മന്ത്രിസഭ ! rowspan="2" | റഫ. |- ! മുതൽ ! വരെ ! പദവിയിലെ ദിവസങ്ങൾ |- |1 | |'''[[വി.ആർ. കൃഷ്ണയ്യർ ]]''' | |5 ഏപ്രിൽ 1957 |31 ജൂലൈ 1959 | | സ്വതന്ത്രൻ | |[[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്|First Namboodiripad ministry]] |<ref>{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=K4FDAAAAYAAJ&q=Harirama+Jogaiah+%C2%A0home+minister |title=Data India |date=1990 |publisher=Press Institute of India |pages=441 |language=en}}</ref> |- |2 |[[File:P. T. Chacko (image).png|156x156px]] |[[പി.ടി. ചാക്കോ]] |[[Meenachil]] |1960 |1964 | |[[Indian National Congress]] | bgcolor="{{party color|Indian National Congress}}" | |* [[Pattom A. Thanu Pillai ministry]] * [[Sankar ministry]] | |- |3 |[[File:EMS Namboodiripad 2001 stamp of India (cropped) 1.jpg|156x156px]] |[[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്]] {{Small|(മുഖ്യമന്ത്രി)}} |[[Pattambi Assembly constituency|പട്ടാമ്പി]] |1967 |1969 | |[[Communist Party of India (Marxist)]] | bgcolor="{{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Second Namboodiripad ministry]] | |- |4 |[[File:C. Achutha Menon in 1969.jpg|156x156px]] |[[സി. അച്യുതമേനോൻ]] {{Small|(മുഖ്യമന്ത്രി)}} |[[Kottarakkara Assembly constituency|കൊട്ടാരക്കര]] |1969 |1970 | |[[Communist Party of India]] | bgcolor="{{party color|Communist Party of India}}" | |[[First C. Achutha Menon ministry]] | |- |5 |[[File:Karunakaran Kannoth.jpg|156x156px]] |[[കെ. കരുണാകരൻ]] |[[Mala, Kerala|മാല]] |25 സെപ്റ്റംബർ 1971 |25 മാർച്ച് 1977 | |[[Indian National Congress]] | bgcolor="{{party color|Indian National Congress}}" | |[[Second C. Achutha Menon ministry|സി. അച്യുത മേനോൻ മന്ത്രിസഭ II]] | |- |6 |[[File:K. M. Mani portrait.jpg|156x156px]] |[[കെ.എം. മാണി]] |[[Pala Assembly constituency|പാലാ]] |25 മാർച്ച് 1977 |21 ഡിസംബർ 1977 | |[[Kerala Congress]] | bgcolor="{{party color|Kerala Congress}}" | |* [[First Karunakaran ministry]] * [[First Antony ministry]] | |- |7 |[[File:P.J Joseph.jpg|156x156px]] |[[പി.ജെ. ജോസഫ്]] |[[Thodupuzha Assembly constituency|തൊടുപുഴ]] |4 ജനുവരി 1978 |26 സെപ്റ്റംബർ 1978 | |[[Kerala Congress]] | bgcolor="{{party color|Kerala Congress}}" | |[[First Antony ministry]] | |- |8 |[[File:K. M. Mani portrait.jpg|156x156px]] |[[കെ.എം. മാണി]] |[[Pala Assembly constituency|പാലാ]] |4 ഒക്ടോബർ 1978 |26 ജൂലൈ 1979 | |[[Kerala Congress]] | bgcolor="{{party color|Kerala Congress}}" | |[[P. K. Vasudevan Nair ministry]] | |- |9 |[[File:Indian Union Muslim League leader C. H. Mohammed Koya.jpg|156x156px]] |[[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ്കോയ]] {{Small|(മുഖ്യമന്ത്രി)}} |[[Malappuram Assembly constituency|മലപ്പുറം]] |12 ഒക്ടോബർ 1979 |1 ഡിസംബർ 1979 | |[[Indian Union Muslim League]] | bgcolor="{{party color|Indian Union Muslim League}}" | |[[Koya ministry]] | |- |10 | |[[ടി.കെ. രാമകൃഷ്ണൻ]] | |25 ജനുവരി 1980 |20 ഒക്ടോബർ 1981 | |[[Communist Party of India (Marxist)]] | bgcolor="{{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[First Nayanar ministry]] | |- |11 |[[File:Oommen Chandy 2013 4.JPG|156x156px]] |[[ഉമ്മൻ ചാണ്ടി]] |[[Puthuppally Assembly constituency|പുതുപ്പള്ളി]] |1981 |1982 | |[[Indian National Congress]] | bgcolor="{{party color|Indian National Congress}}" | |[[Second Karunakaran ministry]] | |- |12 |[[File:Vayalar Ravi-crop.jpg|156x156px]] |[[വയലാർ രവി]] | |24 മേയ് 1982 |24 മേയ് 1986 | |[[Indian National Congress]] | bgcolor="{{party color|Indian National Congress}}" | |[[Third Karunakaran ministry]] | |- |13 |[[File:E.K.Nayanar 1.jpg|156x156px]] |[[ഇ.കെ. നായനാർ]] {{Small|(മുഖ്യമന്ത്രി)}} | |1987 |1991 | |[[Communist Party of India (Marxist)]] | bgcolor="{{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Second Nayanar ministry]] | |- |14 |[[File:Karunakaran Kannoth.jpg|156x156px]] |[[കെ. കരുണാകരൻ]] {{Small|(മുഖ്യമന്ത്രി)}} | |1991 |1995 | |[[Indian National Congress]] | bgcolor="{{party color|Indian National Congress}}" | |[[Fourth Karunakaran ministry]] | |- |15 |[[File:A. K. Antony.jpg |156x156px]] |[[A. K. Antony|എ. കെ. ആന്റണി]] {{Small|(മുഖ്യമന്ത്രി)}} | |1995 |1996 | |[[Indian National Congress]] | bgcolor="{{party color|Indian National Congress}}" | |[[Second Antony ministry]] | |- |16 |[[File:E.K.Nayanar 1.jpg|156x156px]] |[[ഇ.കെ. നായനാർ]] {{Small|(മുഖ്യമന്ത്രി)}} | |1996 |2001 | |[[Communist Party of India (Marxist)]] | bgcolor="{{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Third Nayanar ministry]] | |- |17 |[[File:A. K. Antony.jpg |156x156px]] |[[എ.കെ. ആന്റണി]] {{Small|(മുഖ്യമന്ത്രി)}} | |2001 |2004 | |[[Indian National Congress]] | bgcolor="{{party color|Indian National Congress}}" | |[[Third Antony ministry]] | |- |19 |[[File:Oommen Chandy 2013 4.JPG|156x156px]] |[[ഉമ്മൻ ചാണ്ടി]] {{Small|(മുഖ്യമന്ത്രി)}} | |2004 |2006 | |[[Indian National Congress]] | bgcolor="{{party color|Indian National Congress}}" | |[[First Chandy ministry]] | |- |20 |[[File:KodiyeriBalakrishnan.jpg|156x156px]] |[[കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ]] | |18 മേയ് 2006 |16 മേയ് 2011 | |[[Communist Party of India (Marxist)]] | bgcolor="{{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Achuthanandan ministry]] | |- |21 |[[File:Thiruvanchoor Radhakrishnan.jpg|156x156px]] |[[തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ]] | |12 ഏപ്രിൽ 2012 |31 ഡിസംബർ 2013 | |[[Indian National Congress]] | bgcolor="{{party color|Indian National Congress}}" | |[[Second Chandy ministry]] |<ref>{{Cite news |date=2013-12-05 |title=Kerala Home Minister seeks clarification from DGP |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/kerala-home-minister-seeks-clarification-from-dgp/article5427021.ece |access-date=2024-07-28 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> |- |22 |[[File:Ramesh-chennithala-3453.jpg|156x156px]] |[[രമേശ് ചെന്നിത്തല]] |[[Haripad Assembly constituency|ഹരിപ്പാട്]] |ജനുവരി 2014 |2015 | |[[Indian National Congress]] | bgcolor="{{party color|Indian National Congress}}" | |[[Second Chandy ministry]] |<ref>{{Cite web |title=Kerala Legislative Assembly - Ramesh Chennithala |url=https://www.niyamasabha.nic.in/index.php/content/member_homepage/2458}}</ref> |- | rowspan="2" |23 | rowspan="2" |[[File:Chief Minister Pinarayi Vijayan 2023.tif|156x156px]] | rowspan="2" |[[പിണറായി വിജയൻ]] {{Small|(മുഖ്യമന്ത്രി)}} | rowspan="2" |[[Dharmadam Assembly constituency|ധർമ്മടം]] |25 മേയ് 2016 |3 മേയ് 2021 | |[[Communist Party of India (Marxist)]] | bgcolor="{{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[First Vijayan ministry]] |<ref>{{Cite news |date=2016-05-25 |title=Kerala to have 19-member Cabinet |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/List-of-ministers-in-Kerala-cabinet/article60509906.ece |access-date=2024-07-28 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> |- |20 മേയ് 2021 |18 May 2026 | | | bgcolor="{{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Second Vijayan ministry]] |<ref>{{Cite web |date=2021-05-17 |title=Know the Chief Minister - Official website of Kerala Chief Minister |url=https://keralacm.gov.in/?page_id=1093 |access-date=2024-07-28 |language=en-GB}}</ref> |- |24 | |[[രമേശ് ചെന്നിത്തല]] | |19 മെയ് 2026 |തുടരുന്നു | |[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] | | | |} ==അവലംബം== {{Reflist}} [[Category:കേരള സർക്കാറിന്റെ വകുപ്പുകൾ]] bts89qwwd8cl33zkwpezffas45ria34 0 577680 4666581 4632580 2026-09-13T06:27:57Z ~2026-48203-56 222590 /* */ 4666581 wikitext text/x-wiki {{Infobox Dalai Lama|name=Dnyandeo Vitthalpant Kulkarni|title=[[Guru|Sant Dyaneshwar]]|image=Dnyaneshwar2.jpg|caption=|father=Vitthala Pant|mother=Rukmini Bai|birth_date=[[Janmashtami]], 1275 CE|birth_place=Apegaon, [[Seuna (Yadava) dynasty|Yadava dynasty]] <br/>{{small|(present-day [[Paithan]] Taluka, [[Aurangabad, Maharashtra]], [[India]])}}}} [[Category:Pages using infobox religious biography with unsupported parameters|Samadhi_dateDnyaneshwar]] [[Category:Pages using infobox religious biography with unsupported parameters|Samadhi_placeDnyaneshwar]] [[Category:Articles having different image on Wikidata and Wikipedia]] 13-ാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഒരു ഇന്ത്യൻ കവിയായിരുന്നു '''ജ്ഞാനേശ്വർ''' (1275-1296)<ref name=":0">W. Doderet (1926), '']https://www.jstor.org/stable/607401 The Passive Voice of the Jnanesvari]'', Bulletin of the School of Oriental Studies, Cambridge University Press, Vol. 4, No. 1 (1926), pp. 59-64</ref>. ജ്ഞാനദേവൻ, ജ്ഞാനദേവ്, , മൗലി, ജ്ഞാനേശ്വർ വിത്തൽ കുൽക്കർണി എന്നെല്ലാം അദ്ദേഹം അറിയപ്പെടുന്നു. . നാഥശൈവ, വർക്കറി പാരമ്പര്യമുള്ള യോഗിയും പണ്ഡിതനും ആയിരുന്നു അദ്ദേഹം. . 21 വർഷം മാത്രം നീണ്ടുനിന്ന തന്റെ ഹ്രസ്വ ജീവിതത്തിൽ, അദ്ദേഹം ജ്ഞാനേശ്വരിയും ( ഭഗവദ് ഗീതയുടെ വ്യാഖ്യാനം) അമൃതനുഭാവവും രചിച്ചു<ref name=":0" /> . മറാത്തി ഭാഷയിൽ അവശേഷിക്കുന്ന ഏറ്റവും പഴക്കമുള്ള സാഹിത്യകൃതികളാണ് ഇവ, മറാത്തി സാഹിത്യത്തിലെ നാഴികക്കല്ലുകളായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. സന്ത് ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ആശയങ്ങൾ ദ്വൈതമല്ലാത്ത അദ്വൈത വേദാന്ത തത്വശാസ്ത്രത്തെയും മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ അവതാരമായ വിഠോബയോടുള്ള യോഗയിലും ഭക്തിയിലുമുള്ള ഊന്നൽ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പൈതൃകം ഏകനാഥ്, തുക്കാറാം തുടങ്ങിയ സന്യാസി കവികളെ പ്രചോദിപ്പിച്ചു, മഹാരാഷ്ട്രയിലെ ഹിന്ദുമതത്തിന്റെ വർക്കരി ( വിഠോബ - കൃഷ്ണ ) ഭക്തി പ്രസ്ഥാന പാരമ്പര്യത്തിന്റെ സ്ഥാപകരിൽ ഒരാളാണ് അദ്ദേഹം. 1296-ൽ അലന്ദിയിൽ ഒരു ഭൂഗർഭ അറയിൽ ധ്യാനേശ്വർ സമാധി ഏറ്റെടുത്തത്.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=lD_2J7W_2hQC|title=Religious Celebrations: An Encyclopedia of Holidays, Festivals, Solemn Observances, and Spiritual Commemorations|last=J. Gordon Melton|publisher=ABC-CLIO|year=2011|isbn=978-1-59884-206-7|pages=373–374}}</ref> <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=ZOWIAwAAQBAJ|title=Tukaram|last=R. D. Ranade|publisher=State University of New York Press|year=1997|isbn=978-1-4384-1687-8|pages=9–11}}</ref>. == ജീവചരിത്രം == 1275-ൽ (കൃഷ്ണ ജന്മാഷ്ടമിയുടെ ശുഭദിനത്തിൽ) യാദവ രാജാവായ രാമദേവരാവയുടെ ഭരണകാലത്ത് മഹാരാഷ്ട്രയിലെ പൈത്താനിനടുത്ത് [[ഗോദാവരി നദി|ഗോദാവരി]] നദിയുടെ തീരത്തുള്ള അപെഗാവ് ഗ്രാമത്തിൽ [[മറാഠി ഭാഷ|മറാത്തി]] സംസാരിക്കുന്ന ദേശസ്ഥ [[ദേശാസ്ഥ ബ്രാഹ്മണർ|ബ്രാഹ്മണ]] കുടുംബത്തിലാണ് ജ്ഞാനേശ്വർ ജനിച്ചത്. <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=dqC_pGtqPBkC&pg=PA39|title=Living Through the Blitz|publisher=Cambridge University Press|year=1976|isbn=9780002160094|page=39}}</ref> <ref>{{Cite journal|last=Karhadkar|first=K.S.|year=1976|title=Dnyaneshwar and Marathi Literature|journal=Indian Literature|volume=19|issue=1|pages=90–96|jstor=24157251}}</ref> {{Sfn|Bahirat|2006|p=1}} ദേവഗിരിയുടെ തലസ്ഥാനമായ രാജ്യം സമാധാനവും സ്ഥിരതയും ഉള്ള ഒരു ദേശം ആയിരുന്നു., രാജാവ് സാഹിത്യത്തിന്റെയും കലകളുടെയും രക്ഷാധികാരിയായിരുന്നു. {{Sfn|Bahirat|2006|p=2}} {{Sfn|Pradhan|Lambert|1987|pp=xiv-xvi}} സന്ത് ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ജീവിതത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ജീവചരിത്ര വിശദാംശങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശിഷ്യൻമാരായ സത്യമലനാഥിന്റെയും സച്ചിദാനന്ദന്റെയും രചനകളിൽ സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. {{Sfn|Bahirat|2006|p=8}} വിവിധ പാരമ്പര്യങ്ങൾ ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ജീവിതത്തിന്റെ വിശദാംശങ്ങളുടെ പരസ്പരവിരുദ്ധമായ വിവരണങ്ങൾ നൽകുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃതിയായ ''ജ്ഞാനേശ്വരി'' (1290 CE) രചനയുടെ തീയതി തർക്കമില്ലാത്തതാണ്. {{Sfn|Ranade|1933|p=31}} {{Sfn|Bahirat|2006|p=1}} ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ജീവിതത്തിൽ കൂടുതൽ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ട പാരമ്പര്യമനുസരിച്ച്, അദ്ദേഹം 1275 CE-ൽ ജനിച്ചു, 1296 CE-ൽ അദ്ദേഹം സമാധിയിലെത്തി. {{Sfn|Ranade|1933|p=31–2}} മറ്റ് സ്രോതസ്സുകൾ പറയുന്നത് അദ്ദേഹം 1271 CE-ലാണ് ജനിച്ചതെന്ന്. {{Sfn|Pradhan|Lambert|1987|p=xv}} {{Sfn|Ranade|1933|pp=31-32}} === ജീവിതം === ജ്ഞാനേശ്വറിന്റെ 21 വർഷത്തെ ഹ്രസ്വ ജീവിതത്തിന്റെ ജീവചരിത്ര വിശദാംശങ്ങൾ വിവാദപരമാണ്, അതിന്റെ ആധികാരികത സംശയത്തിലാണ്. ലഭ്യമായ വിവരണങ്ങൾ ഹാജിയോഗ്രാഫിക് ഐതിഹ്യങ്ങളും അദ്ദേഹം ചെയ്ത അത്ഭുതങ്ങളും നിറഞ്ഞതാണ്, ഉദാഹരണത്തിന്, ഒരു എരുമയെ വേദങ്ങൾ ആലപിക്കാനുള്ള കഴിവ്, ചലിക്കുന്ന മതിലിൽ കയറി ഒരു യോഗിയെ താഴ്ത്തുക തുടങ്ങിയ വിശ്വസിക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ടുള്ള കഥകൾ അദ്ദേഹത്തെകുറിച്ച് പ്രചർക്ക്കുന്നു.. {{Sfn|Pradhan|Lambert|1987|p=xv}} {{Sfn|Dallmayr|2007|p=46}} === അത്ഭുതങ്ങൾ === [[പ്രമാണം:Dnyaneshwar_humbles_Changdev.jpg|കണ്ണി=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cc/Dnyaneshwar_humbles_Changdev.jpg/220px-Dnyaneshwar_humbles_Changdev.jpg|ലഘുചിത്രം| പറക്കുന്ന ഭിത്തിയിൽ ഇരിക്കുന്ന സഹോദരങ്ങളായ മുക്തബായി, സോപൻ, ജ്ഞാനേശ്വർ, നിവൃത്തിനാഥ് എന്നിവർ കടുവപ്പുറത്തിരിക്കുന്ന ചാങ്‌ദേവിനെ അഭിവാദ്യം ചെയ്യുന്നു. മധ്യത്തിൽ ചാങ്‌ദേവ് ജ്ഞാനേശ്വരനെ വണങ്ങുന്നു.]] പല അത്ഭുതങ്ങളും ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ജീവിതവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു, {{Sfn|Harrisson|1976|p=39}} അതിലൊന്ന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശിഷ്യനായ സച്ചിദാനന്ദന്റെ മൃതദേഹം പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കുന്നതായിരുന്നു. {{Sfn|Sundararajan|Mukerji|2003|p=34}} ഫ്രെഡ് ഡാൽമിർ ഈ ഐതിഹ്യങ്ങളിലൊന്ന് മഹിപതിയുടെ [[ഹഗിയോഗ്രഫി|ഹാജിയോഗ്രാഫിയിൽ]] നിന്ന് ഇപ്രകാരം സംഗ്രഹിക്കുന്നു: {{Sfn|Dallmayr|2007|p=44}} 12-ാം വയസ്സിൽ, ദരിദ്രരും ജാതിരഹിതരുമായ തന്റെ സഹോദരങ്ങളോടൊപ്പം, പൈത്താൻ പുരോഹിതന്മാരോട് ദയ അഭ്യർത്ഥിക്കാൻ ജ്ഞാനേശ്വർ പൈതാനിലേക്ക് പോയി. അവിടെ അവർ അപമാനിക്കുകയും പരിഹസിക്കുകയും ചെയ്തു. കുട്ടികൾ ശല്യം സഹിക്കുമ്പോൾ, അടുത്തുള്ള റോഡിൽ ഒരാൾ പ്രായമായ പോത്തിനെ അക്രമാസക്തമായി തല്ലുന്നുണ്ടായിരുന്നു, പരിക്കേറ്റ മൃഗം കരഞ്ഞുകൊണ്ട് കുഴഞ്ഞുവീണു. മൃഗത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ആശങ്ക കാരണം എരുമ ഉടമയോട് ജ്ഞാനേശ്വർ നിർത്താൻ ആവശ്യപ്പെട്ടു. ഒരു മൃഗത്തെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ ശ്രദ്ധാലുവാണെന്നും വേദങ്ങളുടെ പഠിപ്പിക്കലുകളിൽ ശ്രദ്ധയില്ലാത്തവനാണെന്നും പുരോഹിതന്മാർ അവനെ പരിഹസിച്ചു. വേദങ്ങൾ തന്നെ എല്ലാ ജീവജാലങ്ങളെയും പവിത്രമായും ''[[ബ്രഹ്മം|ബ്രാഹ്മണത്തിന്റെ]]'' പ്രകടനമായും കണക്കാക്കുന്നുവെന്ന് ജ്ഞാനേശ്വർ തിരിച്ചടിച്ചു. {{Efn|According to Jeaneane D. Fowler, former Head of Philosophy and Religious Studies at the [[University of Wales]], ''brahman'' is the "ultimate Reality, the Source from which all emanates, the unchanging absolute".{{sfn|Fowler|2002|p=49}}}} രോഷാകുലരായ പുരോഹിതന്മാർ, മൃഗങ്ങൾക്കും വേദങ്ങൾ പഠിക്കാൻ കഴിയണം എന്നാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ യുക്തി സൂചിപ്പിക്കുന്നതെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. തളരാത്ത ഒരു ജ്ഞാനേശ്വരൻ എരുമയുടെ നെറ്റിയിൽ കൈ വച്ചു, അത് ആഴത്തിലുള്ള ശബ്ദത്തിൽ ഒരു വേദവാക്യം ചൊല്ലാൻ തുടങ്ങി. {{Sfn|Dallmayr|2007|p=44}} ഫ്രെഡ് ഡാൽമയർ പറയുന്നതനുസരിച്ച്, ഈ കഥ ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ജീവചരിത്രത്തെ കൃത്യമായി പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നുണ്ടോ എന്ന് ആരും ആശങ്കപ്പെടേണ്ടതില്ല, മത്തായി 3:9-ലെ ജറുസലേമിലെ യേശുവിനെക്കുറിച്ചുള്ള കഥയുടെ അതേ രീതിയിൽ ഈ കഥയ്ക്കും പ്രതീകാത്മക പ്രാധാന്യമുണ്ട്. {{Sfn|Dallmayr|2007|p=44}} മറ്റൊരു അത്ഭുതത്തിൽ, ഈ നേട്ടം ആവർത്തിക്കാൻ തന്റെ മാന്ത്രിക ശക്തികളാൽ കടുവപ്പുറത്ത് കയറിയ പ്രഗത്ഭനായ യോഗിയായ ചാങ്‌ദേവ്, ധ്യാനേശ്വരനെ വെല്ലുവിളിച്ചു. ചലിക്കുന്ന ഭിത്തിയിൽ കയറിയാണ് ജ്ഞാനേശ്വർ ചാങ്‌ദേവിനെ നിസ്തേജനാക്കിയത്. {{Sfn|Mokashi-Punekar|2005|p=72}} {{Sfn|Grover|1990|p=220}} {{Efn|The story of the holy man riding a tiger /lion and the other encountering him on a moving wall has been found in many other religions including Buddhism, Sikhism, and the Abrahamic religions as well.<ref>{{cite book|editor-last1=Callewaert|editor-first1= Winand M.|last=Digby|first=Simon|title=According to tradition : hagiographical writing in India, Chapter To ride a tiger or a wall|date=1994|publisher=Harrassowitz|location=Wiesbaden|isbn=9783447035248|pages=100–110|url=https://books.google.com/books?id=GrMwdEqHLzEC&q=%22moving+wall%22+tiger&pg=PA99|access-date=18 July 2017}}</ref>}} ചാങ്‌ദേവിനുള്ള ജ്ഞാനേശ്വരിന്റെ ഉപദേശം ''ചാങ്‌ദേവ് പശാസ്തി'' എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന 65 വാക്യങ്ങളിൽ നൽകിയിരിക്കുന്നു. {{Sfn|Bahirat|2006|p=15}} ചാങ്‌ദേവ് ജ്ഞാനേശ്വറിന്റെ സഹോദരി മുക്തബായിയുടെ ശിഷ്യയായി. {{Sfn|O'Connell|1999|pp=260–1}} == ഗ്രന്ഥങ്ങൾ == ബിപി ബഹിരാത്തിന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, [[മറാഠി ഭാഷ|മറാത്തി ഭാഷയിൽ]] എഴുതിയ ആദ്യത്തെ തത്ത്വചിന്തകനാണ് ജ്ഞാനേശ്വർ. {{Sfn|Bahirat|2006|pp=2–3}} ഏകദേശം 16 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ, 1290-ൽ അദ്ദേഹം [[ജ്ഞാനേശ്വരി]] രചിച്ചു, {{Sfn|Bahirat|2006|p=13}} <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=Xxg0RI7dSWIC|title=Jnāneshvari : Bhāvārthadipikā|last=Shri Jnāneshvar|date=1987|publisher=State University of New York Press|others=Pradhān, V.G.(translator)|isbn=978-0887064883|editor-last=Lambert|editor-first=H.M.|location=Albany, N.Y.|page=xvii|language=Marathi}}</ref> [[ഭഗവദ്ഗീത|ഭഗവദ് ഗീതയുടെ]] ഒരു വ്യാഖ്യാനം പിന്നീട് വർക്കരി വിഭാഗത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന ഗ്രന്ഥമായി മാറി. {{Sfn|Schomer|McLeod|1987|p=4}} അദ്ദേഹത്തിന്റെ വാക്കുകൾ സച്ചിദാനന്ദ രേഖപ്പെടുത്തി, അദ്ദേഹം ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ അമാനുവൻസിയാകാൻ സമ്മതിച്ചു. {{Sfn|Ranade|1933|p=33}} ''ജ്ഞാനേശ്വരി'' എഴുതിയത് ''ഓവി'' ഉപയോഗിച്ചാണ്; ഒരു [[വൃത്തം (ഛന്ദഃശാസ്ത്രം)|മീറ്റർ]], മഹാരാഷ്ട്രയിൽ ആദ്യമായി സ്ത്രീകളുടെ ഗാനങ്ങൾ രചിക്കാൻ ഉപയോഗിച്ചത്, നാല് വരികളിൽ ആദ്യത്തെ മൂന്ന് അല്ലെങ്കിൽ ഒന്നും മൂന്നും വരികൾ പ്രാസവും നാലാമത്തെ വരിയും മൂർച്ചയുള്ളതും ഹ്രസ്വവുമായ അവസാനമുള്ളതുമാണ്. {{Sfn|Claus|Diamond|Mills|2003|pp=454–5}} ഡബ്ല്യു.ബി പട്വർധൻ, ജ്ഞാനേശ്വറിനെക്കുറിച്ചുള്ള പണ്ഡിതന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, ജ്ഞാനേശ്വറിനൊപ്പം, ''ഓവി'' "യാത്രകൾ, അത് കുതിച്ചുകയറുന്നു, നൃത്തം ചെയ്യുന്നു, അത് ചുഴറ്റുന്നു, അത് കുതിക്കുന്നു, അത് കുതിക്കുന്നു, ഓടുന്നു, നീണ്ട കുതിച്ചുചാട്ടങ്ങളോ ചെറിയ ചാട്ടങ്ങളോ ആവശ്യമാണ്, അത് നിർത്തുകയോ തൂത്തുവാരുകയോ ചെയ്യുന്നു. അതോടൊപ്പം, അത് യജമാനന്റെ കൽപ്പനയിൽ നൂറ്റി ഒന്ന് കൃപകൾ വികസിക്കുന്നു". {{Sfn|Ranade|1933|p=36}} ജ്ഞാനേശ്വരിയിൽ, അവസാനം അദ്ദേഹം "പാസായദാന" എഴുതി, അതിൽ അദ്ദേഹം മറ്റുള്ളവർക്കും എല്ലാ മനുഷ്യർക്കും വേണ്ടി എല്ലാം പ്രാർത്ഥിച്ചു, തനിക്കുവേണ്ടി ഒന്നുമില്ല. വിശുദ്ധ ജ്ഞാനേശ്വർ തന്നെ വിശ്വസിച്ചു, "ലോകത്തിന് മുഴുവനും ഒരു ആത്മാവുണ്ട്- യാ വിശ്വാച ആത്മാ ഒരു ആഹേ" . സംസ്‌കൃതം അറിയുന്നവർക്ക് മാത്രം മനസ്സിലാക്കിയിരുന്ന ജീവിതത്തിന്റെ ദാർശനിക വശങ്ങൾ സാധാരണക്കാർക്ക് മനസ്സിലാക്കാൻ വേണ്ടിയാണ് അദ്ദേഹം ജ്ഞാനേശ്വരി എഴുതിയത്. ഉന്നത പുരോഹിത വർഗ്ഗ ഭാഷയും താഴ്ന്ന ജാതിക്കാരും സംസ്കൃത ഭാഷ പഠിക്കാൻ അനുവദിച്ചിരുന്നില്ല. തത്ത്വചിന്തയെ സാധാരണക്കാർക്ക് ലളിതമാക്കിയ ഇന്ത്യൻ ചരിത്രത്തിലെ ഒരു സുപ്രധാന കൃതിയായിരുന്നു ഇത്. {{Quote box | width = 15em | border = 1px | align = left | bgcolor = #FFEECC | fontsize = 85% | title_bg = | title_fnt = | title = | quote = O, God! Thou art Ganesha, the illuminator of all intelligence. The servant of Nivritti says, attend to my story. The Vedas in their perfection is as the beautiful image of the god, of which the flawless words are the resplendent body. The Smritis are the limbs thereof, the marking of verses shows their structure, and in the meaning lies a veritable treasure-house of beauty. | salign = right | source = — ''Dnyanesvari''<br />Transl: Pradhan, Lambert{{sfn|Pradhan|Lambert|1987|p=1}} }} [[പ്രമാണം:1765_Saka,_1843_CE,_Jnanesvari_Jnandeva_Dnyaneshwar_manuscript_page_1_and_2,_Devanagari_Marathi.jpg|കണ്ണി=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7e/1765_Saka%2C_1843_CE%2C_Jnanesvari_Jnandeva_Dnyaneshwar_manuscript_page_1_and_2%2C_Devanagari_Marathi.jpg/220px-1765_Saka%2C_1843_CE%2C_Jnanesvari_Jnandeva_Dnyaneshwar_manuscript_page_1_and_2%2C_Devanagari_Marathi.jpg|ലഘുചിത്രം| ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ആശയങ്ങൾ ''[[ഭഗവദ്ഗീത|ഭഗവദ് ഗീതയെ]]'' അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്. മുകളിൽ: ദേവനാഗരി ലിപിയിൽ, മറാത്തി ഭാഷയിലുള്ള ''ജ്ഞാനേശ്വരി'' പേജുകൾ.]] == സ്വീകരണവും പാരമ്പര്യവും == [[പ്രമാണം:Alandi_Palki_08.jpg|കണ്ണി=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9e/Alandi_Palki_08.jpg/220px-Alandi_Palki_08.jpg|ലഘുചിത്രം| അലണ്ടിയിൽ നിന്ന് പന്തർപൂരിലേക്കുള്ള യാത്രയിൽ കാളകൾ വലിക്കുന്ന ഒരു വെള്ളി വണ്ടിയിൽ വിശുദ്ധന്റെ ചെരുപ്പുകളും വഹിച്ചുകൊണ്ട് ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ പാൽക്കി (പല്ലങ്കീൻ).]] പൗരോഹിത്യ വരേണ്യവർഗത്തിന്റെ സങ്കുചിതത്വത്തെക്കുറിച്ചുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിമർശനം, കുടുംബജീവിതത്തിന്റെ ആഘോഷം, ആത്മീയ സമത്വവാദം തുടങ്ങിയ ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ജീവിതത്തിന്റെയും രചനകളുടെയും ഘടകങ്ങൾ വർക്കരി പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ സംസ്കാരത്തെ രൂപപ്പെടുത്തും. <ref>Glushkova, Irina. "6 Object of worship as a free choice." Objects of Worship in South Asian Religions: Forms, Practices and Meanings 13 (2014).</ref> {{Sfn|Dallmayr|2007|p=54}} ഡാൾമയർ പറയുന്നതനുസരിച്ച്, ജ്ഞാനേശ്വറിന്റെ ജീവിതവും രചനകളും "വാർക്കാരി പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ മതവിശ്വാസത്തിന്റെ പ്രാഥമിക മാതൃകകളായി വികസിച്ചു, കൂടാതെ ''ഭക്തി'' ഭക്തിയുടെ നിർണായക ഉറവിടങ്ങളും കേന്ദ്രബിന്ദുക്കളുമാണ്". {{Sfn|Dallmayr|2007|p=54}} == പ്രവർത്തികൾ == '''തർക്കമില്ലാത്ത കർതൃത്വം''' {{Sfn|Pawar|1997|p=353}} {{Sfn|Datta|1988|p=1848}} * ''ജ്ഞാനേശ്വരി'' അല്ലെങ്കിൽ ''ഭവാർത്ഥദീപിക'' (1290 CE) * ''അമൃതാനുഭവ'' അല്ലെങ്കിൽ ''അനുഭവാമൃത'' (1292 CE) * ''ചാങ്‌ദേവ് പാഷഷ്ടി'' (1294 CE) * ''ഹരിപ്പാത്ത്'' * ''അഭംഗ'' എസ് == റഫറൻസുകൾ == '''കുറിപ്പുകൾ'''{{Notelist}}'''അവലംബങ്ങൾ'''{{Reflist|20em}}'''ഗ്രന്ഥസൂചിക'''   == കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക് == * {{Cite book|title=Sant Jnaneswara's Pasayadana: Divine Blessings|last=Khandarkar|first=Shri Shankar Maharaj|publisher=Motilal Banarsidass|year=2018|isbn=978-8120842083}} * {{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=MXdOAAAAYAAJ|title=Dnyāneshwar: The Out-caste Brāhmin|last=James Fairbrother Edwards|publisher=J.F. Edwards, Office of the Poet-Saints of Mahārāshtra Series, United Theological College of Western India|year=1941}} == ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ == * [https://www.santsahitya.in/mahati-santanchi/sant-dyaneshwar സന്ത് ദ്യനേശ്വർ മറാത്തിയിലെ മുഴുവൻ വിവരങ്ങളും പുസ്തകങ്ങളും മറ്റും] * [https://www.wisdomlib.org/hinduism/book/jnaneshwari-bhavartha-dipika ജ്ഞാനേശ്വരി (ഭാവാർത്ഥ ദീപിക)] ഇംഗ്ലീഷ് വിവർത്തനം ആർ കെ ഭഗവത്, 1954 (ഗ്ലോസറി ഉൾപ്പെടെ) * [http://www.nonduality.com/jnan.htm അമൃതാനുഭവത്തിൽ നിന്നുള്ള ഉദ്ധരണികൾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221205123023/https://www.nonduality.com/jnan.htm |date=2022-12-05 }} * [http://www.dj6qo.de/dnye/Dnbiography.htm വി വി ശിർവായിക്കർ എഴുതിയ ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ജീവചരിത്രം] * [https://web.archive.org/web/20070212210512/http://www.musicindiaonline.com/music/marathi/s/artist.653/type.11/ ശ്രീ ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ചില അഭംഗങ്ങളുടെ ലതാ മങ്കേഷ്‌കറിന്റെ റെൻഡറിംഗ്] * ഓൺലൈൻ ഹിന്ദു എൻസൈക്ലോപീഡിയയായ ഹിന്ദുപീഡിയയിൽ [http://www.hindupedia.com/en/Sant_Dnyaneshwar സന്ത് ജ്ഞാനേശ്വർ] * [https://web.archive.org/web/20130201044608/http://www.geetganga.org/pasayadan-%E0%A4%AA%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%AF%E0%A4%A6%E0%A4%BE%E0%A4%A8 മറാത്തിയിൽ പസായദൻ] {{Authority Control}} [[വർഗ്ഗം:മഹാരാഷ്ട്രയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഭക്തിപ്രസ്ഥാനം]] [[വർഗ്ഗം:വൈഷ്ണവ സന്യാസിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:മറാഠി സാഹിത്യകാരന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:1296-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1275-ൽ ജനിച്ചവർ]] 02mx0d4ogwrwchk5l4lneqkgprbuujv 4666582 4666581 2026-09-13T06:31:13Z ~2026-48203-56 222590 /* ജീവിതം */ 4666582 wikitext text/x-wiki {{Infobox Dalai Lama|name=Dnyandeo Vitthalpant Kulkarni|title=[[Guru|Sant Dyaneshwar]]|image=Dnyaneshwar2.jpg|caption=|father=Vitthala Pant|mother=Rukmini Bai|birth_date=[[Janmashtami]], 1275 CE|birth_place=Apegaon, [[Seuna (Yadava) dynasty|Yadava dynasty]] <br/>{{small|(present-day [[Paithan]] Taluka, [[Aurangabad, Maharashtra]], [[India]])}}}} [[Category:Pages using infobox religious biography with unsupported parameters|Samadhi_dateDnyaneshwar]] [[Category:Pages using infobox religious biography with unsupported parameters|Samadhi_placeDnyaneshwar]] [[Category:Articles having different image on Wikidata and Wikipedia]] 13-ാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഒരു ഇന്ത്യൻ കവിയായിരുന്നു '''ജ്ഞാനേശ്വർ''' (1275-1296)<ref name=":0">W. Doderet (1926), '']https://www.jstor.org/stable/607401 The Passive Voice of the Jnanesvari]'', Bulletin of the School of Oriental Studies, Cambridge University Press, Vol. 4, No. 1 (1926), pp. 59-64</ref>. ജ്ഞാനദേവൻ, ജ്ഞാനദേവ്, , മൗലി, ജ്ഞാനേശ്വർ വിത്തൽ കുൽക്കർണി എന്നെല്ലാം അദ്ദേഹം അറിയപ്പെടുന്നു. . നാഥശൈവ, വർക്കറി പാരമ്പര്യമുള്ള യോഗിയും പണ്ഡിതനും ആയിരുന്നു അദ്ദേഹം. . 21 വർഷം മാത്രം നീണ്ടുനിന്ന തന്റെ ഹ്രസ്വ ജീവിതത്തിൽ, അദ്ദേഹം ജ്ഞാനേശ്വരിയും ( ഭഗവദ് ഗീതയുടെ വ്യാഖ്യാനം) അമൃതനുഭാവവും രചിച്ചു<ref name=":0" /> . മറാത്തി ഭാഷയിൽ അവശേഷിക്കുന്ന ഏറ്റവും പഴക്കമുള്ള സാഹിത്യകൃതികളാണ് ഇവ, മറാത്തി സാഹിത്യത്തിലെ നാഴികക്കല്ലുകളായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. സന്ത് ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ആശയങ്ങൾ ദ്വൈതമല്ലാത്ത അദ്വൈത വേദാന്ത തത്വശാസ്ത്രത്തെയും മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ അവതാരമായ വിഠോബയോടുള്ള യോഗയിലും ഭക്തിയിലുമുള്ള ഊന്നൽ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പൈതൃകം ഏകനാഥ്, തുക്കാറാം തുടങ്ങിയ സന്യാസി കവികളെ പ്രചോദിപ്പിച്ചു, മഹാരാഷ്ട്രയിലെ ഹിന്ദുമതത്തിന്റെ വർക്കരി ( വിഠോബ - കൃഷ്ണ ) ഭക്തി പ്രസ്ഥാന പാരമ്പര്യത്തിന്റെ സ്ഥാപകരിൽ ഒരാളാണ് അദ്ദേഹം. 1296-ൽ അലന്ദിയിൽ ഒരു ഭൂഗർഭ അറയിൽ ധ്യാനേശ്വർ സമാധി ഏറ്റെടുത്തത്.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=lD_2J7W_2hQC|title=Religious Celebrations: An Encyclopedia of Holidays, Festivals, Solemn Observances, and Spiritual Commemorations|last=J. Gordon Melton|publisher=ABC-CLIO|year=2011|isbn=978-1-59884-206-7|pages=373–374}}</ref> <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=ZOWIAwAAQBAJ|title=Tukaram|last=R. D. Ranade|publisher=State University of New York Press|year=1997|isbn=978-1-4384-1687-8|pages=9–11}}</ref>. == ജീവചരിത്രം == 1275-ൽ (കൃഷ്ണ ജന്മാഷ്ടമിയുടെ ശുഭദിനത്തിൽ) യാദവ രാജാവായ രാമദേവരാവയുടെ ഭരണകാലത്ത് മഹാരാഷ്ട്രയിലെ പൈത്താനിനടുത്ത് [[ഗോദാവരി നദി|ഗോദാവരി]] നദിയുടെ തീരത്തുള്ള അപെഗാവ് ഗ്രാമത്തിൽ [[മറാഠി ഭാഷ|മറാത്തി]] സംസാരിക്കുന്ന ദേശസ്ഥ [[ദേശാസ്ഥ ബ്രാഹ്മണർ|ബ്രാഹ്മണ]] കുടുംബത്തിലാണ് ജ്ഞാനേശ്വർ ജനിച്ചത്. <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=dqC_pGtqPBkC&pg=PA39|title=Living Through the Blitz|publisher=Cambridge University Press|year=1976|isbn=9780002160094|page=39}}</ref> <ref>{{Cite journal|last=Karhadkar|first=K.S.|year=1976|title=Dnyaneshwar and Marathi Literature|journal=Indian Literature|volume=19|issue=1|pages=90–96|jstor=24157251}}</ref> {{Sfn|Bahirat|2006|p=1}} ദേവഗിരിയുടെ തലസ്ഥാനമായ രാജ്യം സമാധാനവും സ്ഥിരതയും ഉള്ള ഒരു ദേശം ആയിരുന്നു., രാജാവ് സാഹിത്യത്തിന്റെയും കലകളുടെയും രക്ഷാധികാരിയായിരുന്നു. {{Sfn|Bahirat|2006|p=2}} {{Sfn|Pradhan|Lambert|1987|pp=xiv-xvi}} സന്ത് ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ജീവിതത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ജീവചരിത്ര വിശദാംശങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശിഷ്യൻമാരായ സത്യമലനാഥിന്റെയും സച്ചിദാനന്ദന്റെയും രചനകളിൽ സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. {{Sfn|Bahirat|2006|p=8}} വിവിധ പാരമ്പര്യങ്ങൾ ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ജീവിതത്തിന്റെ വിശദാംശങ്ങളുടെ പരസ്പരവിരുദ്ധമായ വിവരണങ്ങൾ നൽകുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃതിയായ ''ജ്ഞാനേശ്വരി'' (1290 CE) രചനയുടെ തീയതി തർക്കമില്ലാത്തതാണ്. {{Sfn|Ranade|1933|p=31}} {{Sfn|Bahirat|2006|p=1}} ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ജീവിതത്തിൽ കൂടുതൽ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ട പാരമ്പര്യമനുസരിച്ച്, അദ്ദേഹം 1275 CE-ൽ ജനിച്ചു, 1296 CE-ൽ അദ്ദേഹം സമാധിയിലെത്തി. {{Sfn|Ranade|1933|p=31–2}} മറ്റ് സ്രോതസ്സുകൾ പറയുന്നത് അദ്ദേഹം 1271 CE-ലാണ് ജനിച്ചതെന്ന്. {{Sfn|Pradhan|Lambert|1987|p=xv}} {{Sfn|Ranade|1933|pp=31-32}} === ജീവിതം === ജ്ഞാനേശ്വറിന്റെ 21 വർഷത്തെ ഹ്രസ്വ ജീവിതത്തിന്റെ ജീവചരിത്ര വിശദാംശങ്ങൾ വിവാദപരമാണ്, അതിന്റെ ആധികാരികത സംശയത്തിലാണ്. ലഭ്യമായ വിവരണങ്ങൾ ഹാജിയോഗ്രാഫിക് ഐതിഹ്യങ്ങളും അദ്ദേഹം ചെയ്ത അത്ഭുതങ്ങളും നിറഞ്ഞതാണ്, ഉദാഹരണത്തിന്, ഒരു എരുമയെ വേദങ്ങൾ ആലപിക്കാനുള്ള കഴിവ്, ചലിക്കുന്ന മതിലിൽ കയറി ഒരു യോഗിയെ താഴ്ത്തുക തുടങ്ങിയ വിശ്വസിക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ടുള്ള കഥകൾ അദ്ദേഹത്തെകുറിച്ച് പ്രചരിക്കുന്നു. {{Sfn|Pradhan|Lambert|1987|p=xv}} {{Sfn|Dallmayr|2007|p=46}} === അത്ഭുതങ്ങൾ === [[പ്രമാണം:Dnyaneshwar_humbles_Changdev.jpg|കണ്ണി=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cc/Dnyaneshwar_humbles_Changdev.jpg/220px-Dnyaneshwar_humbles_Changdev.jpg|ലഘുചിത്രം| പറക്കുന്ന ഭിത്തിയിൽ ഇരിക്കുന്ന സഹോദരങ്ങളായ മുക്തബായി, സോപൻ, ജ്ഞാനേശ്വർ, നിവൃത്തിനാഥ് എന്നിവർ കടുവപ്പുറത്തിരിക്കുന്ന ചാങ്‌ദേവിനെ അഭിവാദ്യം ചെയ്യുന്നു. മധ്യത്തിൽ ചാങ്‌ദേവ് ജ്ഞാനേശ്വരനെ വണങ്ങുന്നു.]] പല അത്ഭുതങ്ങളും ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ജീവിതവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു, {{Sfn|Harrisson|1976|p=39}} അതിലൊന്ന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശിഷ്യനായ സച്ചിദാനന്ദന്റെ മൃതദേഹം പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കുന്നതായിരുന്നു. {{Sfn|Sundararajan|Mukerji|2003|p=34}} ഫ്രെഡ് ഡാൽമിർ ഈ ഐതിഹ്യങ്ങളിലൊന്ന് മഹിപതിയുടെ [[ഹഗിയോഗ്രഫി|ഹാജിയോഗ്രാഫിയിൽ]] നിന്ന് ഇപ്രകാരം സംഗ്രഹിക്കുന്നു: {{Sfn|Dallmayr|2007|p=44}} 12-ാം വയസ്സിൽ, ദരിദ്രരും ജാതിരഹിതരുമായ തന്റെ സഹോദരങ്ങളോടൊപ്പം, പൈത്താൻ പുരോഹിതന്മാരോട് ദയ അഭ്യർത്ഥിക്കാൻ ജ്ഞാനേശ്വർ പൈതാനിലേക്ക് പോയി. അവിടെ അവർ അപമാനിക്കുകയും പരിഹസിക്കുകയും ചെയ്തു. കുട്ടികൾ ശല്യം സഹിക്കുമ്പോൾ, അടുത്തുള്ള റോഡിൽ ഒരാൾ പ്രായമായ പോത്തിനെ അക്രമാസക്തമായി തല്ലുന്നുണ്ടായിരുന്നു, പരിക്കേറ്റ മൃഗം കരഞ്ഞുകൊണ്ട് കുഴഞ്ഞുവീണു. മൃഗത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ആശങ്ക കാരണം എരുമ ഉടമയോട് ജ്ഞാനേശ്വർ നിർത്താൻ ആവശ്യപ്പെട്ടു. ഒരു മൃഗത്തെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ ശ്രദ്ധാലുവാണെന്നും വേദങ്ങളുടെ പഠിപ്പിക്കലുകളിൽ ശ്രദ്ധയില്ലാത്തവനാണെന്നും പുരോഹിതന്മാർ അവനെ പരിഹസിച്ചു. വേദങ്ങൾ തന്നെ എല്ലാ ജീവജാലങ്ങളെയും പവിത്രമായും ''[[ബ്രഹ്മം|ബ്രാഹ്മണത്തിന്റെ]]'' പ്രകടനമായും കണക്കാക്കുന്നുവെന്ന് ജ്ഞാനേശ്വർ തിരിച്ചടിച്ചു. {{Efn|According to Jeaneane D. Fowler, former Head of Philosophy and Religious Studies at the [[University of Wales]], ''brahman'' is the "ultimate Reality, the Source from which all emanates, the unchanging absolute".{{sfn|Fowler|2002|p=49}}}} രോഷാകുലരായ പുരോഹിതന്മാർ, മൃഗങ്ങൾക്കും വേദങ്ങൾ പഠിക്കാൻ കഴിയണം എന്നാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ യുക്തി സൂചിപ്പിക്കുന്നതെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. തളരാത്ത ഒരു ജ്ഞാനേശ്വരൻ എരുമയുടെ നെറ്റിയിൽ കൈ വച്ചു, അത് ആഴത്തിലുള്ള ശബ്ദത്തിൽ ഒരു വേദവാക്യം ചൊല്ലാൻ തുടങ്ങി. {{Sfn|Dallmayr|2007|p=44}} ഫ്രെഡ് ഡാൽമയർ പറയുന്നതനുസരിച്ച്, ഈ കഥ ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ജീവചരിത്രത്തെ കൃത്യമായി പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നുണ്ടോ എന്ന് ആരും ആശങ്കപ്പെടേണ്ടതില്ല, മത്തായി 3:9-ലെ ജറുസലേമിലെ യേശുവിനെക്കുറിച്ചുള്ള കഥയുടെ അതേ രീതിയിൽ ഈ കഥയ്ക്കും പ്രതീകാത്മക പ്രാധാന്യമുണ്ട്. {{Sfn|Dallmayr|2007|p=44}} മറ്റൊരു അത്ഭുതത്തിൽ, ഈ നേട്ടം ആവർത്തിക്കാൻ തന്റെ മാന്ത്രിക ശക്തികളാൽ കടുവപ്പുറത്ത് കയറിയ പ്രഗത്ഭനായ യോഗിയായ ചാങ്‌ദേവ്, ധ്യാനേശ്വരനെ വെല്ലുവിളിച്ചു. ചലിക്കുന്ന ഭിത്തിയിൽ കയറിയാണ് ജ്ഞാനേശ്വർ ചാങ്‌ദേവിനെ നിസ്തേജനാക്കിയത്. {{Sfn|Mokashi-Punekar|2005|p=72}} {{Sfn|Grover|1990|p=220}} {{Efn|The story of the holy man riding a tiger /lion and the other encountering him on a moving wall has been found in many other religions including Buddhism, Sikhism, and the Abrahamic religions as well.<ref>{{cite book|editor-last1=Callewaert|editor-first1= Winand M.|last=Digby|first=Simon|title=According to tradition : hagiographical writing in India, Chapter To ride a tiger or a wall|date=1994|publisher=Harrassowitz|location=Wiesbaden|isbn=9783447035248|pages=100–110|url=https://books.google.com/books?id=GrMwdEqHLzEC&q=%22moving+wall%22+tiger&pg=PA99|access-date=18 July 2017}}</ref>}} ചാങ്‌ദേവിനുള്ള ജ്ഞാനേശ്വരിന്റെ ഉപദേശം ''ചാങ്‌ദേവ് പശാസ്തി'' എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന 65 വാക്യങ്ങളിൽ നൽകിയിരിക്കുന്നു. {{Sfn|Bahirat|2006|p=15}} ചാങ്‌ദേവ് ജ്ഞാനേശ്വറിന്റെ സഹോദരി മുക്തബായിയുടെ ശിഷ്യയായി. {{Sfn|O'Connell|1999|pp=260–1}} == ഗ്രന്ഥങ്ങൾ == ബിപി ബഹിരാത്തിന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, [[മറാഠി ഭാഷ|മറാത്തി ഭാഷയിൽ]] എഴുതിയ ആദ്യത്തെ തത്ത്വചിന്തകനാണ് ജ്ഞാനേശ്വർ. {{Sfn|Bahirat|2006|pp=2–3}} ഏകദേശം 16 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ, 1290-ൽ അദ്ദേഹം [[ജ്ഞാനേശ്വരി]] രചിച്ചു, {{Sfn|Bahirat|2006|p=13}} <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=Xxg0RI7dSWIC|title=Jnāneshvari : Bhāvārthadipikā|last=Shri Jnāneshvar|date=1987|publisher=State University of New York Press|others=Pradhān, V.G.(translator)|isbn=978-0887064883|editor-last=Lambert|editor-first=H.M.|location=Albany, N.Y.|page=xvii|language=Marathi}}</ref> [[ഭഗവദ്ഗീത|ഭഗവദ് ഗീതയുടെ]] ഒരു വ്യാഖ്യാനം പിന്നീട് വർക്കരി വിഭാഗത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന ഗ്രന്ഥമായി മാറി. {{Sfn|Schomer|McLeod|1987|p=4}} അദ്ദേഹത്തിന്റെ വാക്കുകൾ സച്ചിദാനന്ദ രേഖപ്പെടുത്തി, അദ്ദേഹം ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ അമാനുവൻസിയാകാൻ സമ്മതിച്ചു. {{Sfn|Ranade|1933|p=33}} ''ജ്ഞാനേശ്വരി'' എഴുതിയത് ''ഓവി'' ഉപയോഗിച്ചാണ്; ഒരു [[വൃത്തം (ഛന്ദഃശാസ്ത്രം)|മീറ്റർ]], മഹാരാഷ്ട്രയിൽ ആദ്യമായി സ്ത്രീകളുടെ ഗാനങ്ങൾ രചിക്കാൻ ഉപയോഗിച്ചത്, നാല് വരികളിൽ ആദ്യത്തെ മൂന്ന് അല്ലെങ്കിൽ ഒന്നും മൂന്നും വരികൾ പ്രാസവും നാലാമത്തെ വരിയും മൂർച്ചയുള്ളതും ഹ്രസ്വവുമായ അവസാനമുള്ളതുമാണ്. {{Sfn|Claus|Diamond|Mills|2003|pp=454–5}} ഡബ്ല്യു.ബി പട്വർധൻ, ജ്ഞാനേശ്വറിനെക്കുറിച്ചുള്ള പണ്ഡിതന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, ജ്ഞാനേശ്വറിനൊപ്പം, ''ഓവി'' "യാത്രകൾ, അത് കുതിച്ചുകയറുന്നു, നൃത്തം ചെയ്യുന്നു, അത് ചുഴറ്റുന്നു, അത് കുതിക്കുന്നു, അത് കുതിക്കുന്നു, ഓടുന്നു, നീണ്ട കുതിച്ചുചാട്ടങ്ങളോ ചെറിയ ചാട്ടങ്ങളോ ആവശ്യമാണ്, അത് നിർത്തുകയോ തൂത്തുവാരുകയോ ചെയ്യുന്നു. അതോടൊപ്പം, അത് യജമാനന്റെ കൽപ്പനയിൽ നൂറ്റി ഒന്ന് കൃപകൾ വികസിക്കുന്നു". {{Sfn|Ranade|1933|p=36}} ജ്ഞാനേശ്വരിയിൽ, അവസാനം അദ്ദേഹം "പാസായദാന" എഴുതി, അതിൽ അദ്ദേഹം മറ്റുള്ളവർക്കും എല്ലാ മനുഷ്യർക്കും വേണ്ടി എല്ലാം പ്രാർത്ഥിച്ചു, തനിക്കുവേണ്ടി ഒന്നുമില്ല. വിശുദ്ധ ജ്ഞാനേശ്വർ തന്നെ വിശ്വസിച്ചു, "ലോകത്തിന് മുഴുവനും ഒരു ആത്മാവുണ്ട്- യാ വിശ്വാച ആത്മാ ഒരു ആഹേ" . സംസ്‌കൃതം അറിയുന്നവർക്ക് മാത്രം മനസ്സിലാക്കിയിരുന്ന ജീവിതത്തിന്റെ ദാർശനിക വശങ്ങൾ സാധാരണക്കാർക്ക് മനസ്സിലാക്കാൻ വേണ്ടിയാണ് അദ്ദേഹം ജ്ഞാനേശ്വരി എഴുതിയത്. ഉന്നത പുരോഹിത വർഗ്ഗ ഭാഷയും താഴ്ന്ന ജാതിക്കാരും സംസ്കൃത ഭാഷ പഠിക്കാൻ അനുവദിച്ചിരുന്നില്ല. തത്ത്വചിന്തയെ സാധാരണക്കാർക്ക് ലളിതമാക്കിയ ഇന്ത്യൻ ചരിത്രത്തിലെ ഒരു സുപ്രധാന കൃതിയായിരുന്നു ഇത്. {{Quote box | width = 15em | border = 1px | align = left | bgcolor = #FFEECC | fontsize = 85% | title_bg = | title_fnt = | title = | quote = O, God! Thou art Ganesha, the illuminator of all intelligence. The servant of Nivritti says, attend to my story. The Vedas in their perfection is as the beautiful image of the god, of which the flawless words are the resplendent body. The Smritis are the limbs thereof, the marking of verses shows their structure, and in the meaning lies a veritable treasure-house of beauty. | salign = right | source = — ''Dnyanesvari''<br />Transl: Pradhan, Lambert{{sfn|Pradhan|Lambert|1987|p=1}} }} [[പ്രമാണം:1765_Saka,_1843_CE,_Jnanesvari_Jnandeva_Dnyaneshwar_manuscript_page_1_and_2,_Devanagari_Marathi.jpg|കണ്ണി=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7e/1765_Saka%2C_1843_CE%2C_Jnanesvari_Jnandeva_Dnyaneshwar_manuscript_page_1_and_2%2C_Devanagari_Marathi.jpg/220px-1765_Saka%2C_1843_CE%2C_Jnanesvari_Jnandeva_Dnyaneshwar_manuscript_page_1_and_2%2C_Devanagari_Marathi.jpg|ലഘുചിത്രം| ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ആശയങ്ങൾ ''[[ഭഗവദ്ഗീത|ഭഗവദ് ഗീതയെ]]'' അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്. മുകളിൽ: ദേവനാഗരി ലിപിയിൽ, മറാത്തി ഭാഷയിലുള്ള ''ജ്ഞാനേശ്വരി'' പേജുകൾ.]] == സ്വീകരണവും പാരമ്പര്യവും == [[പ്രമാണം:Alandi_Palki_08.jpg|കണ്ണി=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9e/Alandi_Palki_08.jpg/220px-Alandi_Palki_08.jpg|ലഘുചിത്രം| അലണ്ടിയിൽ നിന്ന് പന്തർപൂരിലേക്കുള്ള യാത്രയിൽ കാളകൾ വലിക്കുന്ന ഒരു വെള്ളി വണ്ടിയിൽ വിശുദ്ധന്റെ ചെരുപ്പുകളും വഹിച്ചുകൊണ്ട് ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ പാൽക്കി (പല്ലങ്കീൻ).]] പൗരോഹിത്യ വരേണ്യവർഗത്തിന്റെ സങ്കുചിതത്വത്തെക്കുറിച്ചുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിമർശനം, കുടുംബജീവിതത്തിന്റെ ആഘോഷം, ആത്മീയ സമത്വവാദം തുടങ്ങിയ ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ജീവിതത്തിന്റെയും രചനകളുടെയും ഘടകങ്ങൾ വർക്കരി പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ സംസ്കാരത്തെ രൂപപ്പെടുത്തും. <ref>Glushkova, Irina. "6 Object of worship as a free choice." Objects of Worship in South Asian Religions: Forms, Practices and Meanings 13 (2014).</ref> {{Sfn|Dallmayr|2007|p=54}} ഡാൾമയർ പറയുന്നതനുസരിച്ച്, ജ്ഞാനേശ്വറിന്റെ ജീവിതവും രചനകളും "വാർക്കാരി പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ മതവിശ്വാസത്തിന്റെ പ്രാഥമിക മാതൃകകളായി വികസിച്ചു, കൂടാതെ ''ഭക്തി'' ഭക്തിയുടെ നിർണായക ഉറവിടങ്ങളും കേന്ദ്രബിന്ദുക്കളുമാണ്". {{Sfn|Dallmayr|2007|p=54}} == പ്രവർത്തികൾ == '''തർക്കമില്ലാത്ത കർതൃത്വം''' {{Sfn|Pawar|1997|p=353}} {{Sfn|Datta|1988|p=1848}} * ''ജ്ഞാനേശ്വരി'' അല്ലെങ്കിൽ ''ഭവാർത്ഥദീപിക'' (1290 CE) * ''അമൃതാനുഭവ'' അല്ലെങ്കിൽ ''അനുഭവാമൃത'' (1292 CE) * ''ചാങ്‌ദേവ് പാഷഷ്ടി'' (1294 CE) * ''ഹരിപ്പാത്ത്'' * ''അഭംഗ'' എസ് == റഫറൻസുകൾ == '''കുറിപ്പുകൾ'''{{Notelist}}'''അവലംബങ്ങൾ'''{{Reflist|20em}}'''ഗ്രന്ഥസൂചിക'''   == കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക് == * {{Cite book|title=Sant Jnaneswara's Pasayadana: Divine Blessings|last=Khandarkar|first=Shri Shankar Maharaj|publisher=Motilal Banarsidass|year=2018|isbn=978-8120842083}} * {{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=MXdOAAAAYAAJ|title=Dnyāneshwar: The Out-caste Brāhmin|last=James Fairbrother Edwards|publisher=J.F. Edwards, Office of the Poet-Saints of Mahārāshtra Series, United Theological College of Western India|year=1941}} == ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ == * [https://www.santsahitya.in/mahati-santanchi/sant-dyaneshwar സന്ത് ദ്യനേശ്വർ മറാത്തിയിലെ മുഴുവൻ വിവരങ്ങളും പുസ്തകങ്ങളും മറ്റും] * [https://www.wisdomlib.org/hinduism/book/jnaneshwari-bhavartha-dipika ജ്ഞാനേശ്വരി (ഭാവാർത്ഥ ദീപിക)] ഇംഗ്ലീഷ് വിവർത്തനം ആർ കെ ഭഗവത്, 1954 (ഗ്ലോസറി ഉൾപ്പെടെ) * [http://www.nonduality.com/jnan.htm അമൃതാനുഭവത്തിൽ നിന്നുള്ള ഉദ്ധരണികൾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221205123023/https://www.nonduality.com/jnan.htm |date=2022-12-05 }} * [http://www.dj6qo.de/dnye/Dnbiography.htm വി വി ശിർവായിക്കർ എഴുതിയ ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ജീവചരിത്രം] * [https://web.archive.org/web/20070212210512/http://www.musicindiaonline.com/music/marathi/s/artist.653/type.11/ ശ്രീ ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ചില അഭംഗങ്ങളുടെ ലതാ മങ്കേഷ്‌കറിന്റെ റെൻഡറിംഗ്] * ഓൺലൈൻ ഹിന്ദു എൻസൈക്ലോപീഡിയയായ ഹിന്ദുപീഡിയയിൽ [http://www.hindupedia.com/en/Sant_Dnyaneshwar സന്ത് ജ്ഞാനേശ്വർ] * [https://web.archive.org/web/20130201044608/http://www.geetganga.org/pasayadan-%E0%A4%AA%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%AF%E0%A4%A6%E0%A4%BE%E0%A4%A8 മറാത്തിയിൽ പസായദൻ] {{Authority Control}} [[വർഗ്ഗം:മഹാരാഷ്ട്രയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഭക്തിപ്രസ്ഥാനം]] [[വർഗ്ഗം:വൈഷ്ണവ സന്യാസിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:മറാഠി സാഹിത്യകാരന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:1296-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1275-ൽ ജനിച്ചവർ]] f8p55sdi4pcnwba3hik2kaofaxas5oa 4666583 4666582 2026-09-13T06:39:11Z ~2026-48203-56 222590 /* അത്ഭുതങ്ങൾ */ 4666583 wikitext text/x-wiki {{Infobox Dalai Lama|name=Dnyandeo Vitthalpant Kulkarni|title=[[Guru|Sant Dyaneshwar]]|image=Dnyaneshwar2.jpg|caption=|father=Vitthala Pant|mother=Rukmini Bai|birth_date=[[Janmashtami]], 1275 CE|birth_place=Apegaon, [[Seuna (Yadava) dynasty|Yadava dynasty]] <br/>{{small|(present-day [[Paithan]] Taluka, [[Aurangabad, Maharashtra]], [[India]])}}}} [[Category:Pages using infobox religious biography with unsupported parameters|Samadhi_dateDnyaneshwar]] [[Category:Pages using infobox religious biography with unsupported parameters|Samadhi_placeDnyaneshwar]] [[Category:Articles having different image on Wikidata and Wikipedia]] 13-ാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഒരു ഇന്ത്യൻ കവിയായിരുന്നു '''ജ്ഞാനേശ്വർ''' (1275-1296)<ref name=":0">W. Doderet (1926), '']https://www.jstor.org/stable/607401 The Passive Voice of the Jnanesvari]'', Bulletin of the School of Oriental Studies, Cambridge University Press, Vol. 4, No. 1 (1926), pp. 59-64</ref>. ജ്ഞാനദേവൻ, ജ്ഞാനദേവ്, , മൗലി, ജ്ഞാനേശ്വർ വിത്തൽ കുൽക്കർണി എന്നെല്ലാം അദ്ദേഹം അറിയപ്പെടുന്നു. . നാഥശൈവ, വർക്കറി പാരമ്പര്യമുള്ള യോഗിയും പണ്ഡിതനും ആയിരുന്നു അദ്ദേഹം. . 21 വർഷം മാത്രം നീണ്ടുനിന്ന തന്റെ ഹ്രസ്വ ജീവിതത്തിൽ, അദ്ദേഹം ജ്ഞാനേശ്വരിയും ( ഭഗവദ് ഗീതയുടെ വ്യാഖ്യാനം) അമൃതനുഭാവവും രചിച്ചു<ref name=":0" /> . മറാത്തി ഭാഷയിൽ അവശേഷിക്കുന്ന ഏറ്റവും പഴക്കമുള്ള സാഹിത്യകൃതികളാണ് ഇവ, മറാത്തി സാഹിത്യത്തിലെ നാഴികക്കല്ലുകളായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. സന്ത് ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ആശയങ്ങൾ ദ്വൈതമല്ലാത്ത അദ്വൈത വേദാന്ത തത്വശാസ്ത്രത്തെയും മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ അവതാരമായ വിഠോബയോടുള്ള യോഗയിലും ഭക്തിയിലുമുള്ള ഊന്നൽ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പൈതൃകം ഏകനാഥ്, തുക്കാറാം തുടങ്ങിയ സന്യാസി കവികളെ പ്രചോദിപ്പിച്ചു, മഹാരാഷ്ട്രയിലെ ഹിന്ദുമതത്തിന്റെ വർക്കരി ( വിഠോബ - കൃഷ്ണ ) ഭക്തി പ്രസ്ഥാന പാരമ്പര്യത്തിന്റെ സ്ഥാപകരിൽ ഒരാളാണ് അദ്ദേഹം. 1296-ൽ അലന്ദിയിൽ ഒരു ഭൂഗർഭ അറയിൽ ധ്യാനേശ്വർ സമാധി ഏറ്റെടുത്തത്.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=lD_2J7W_2hQC|title=Religious Celebrations: An Encyclopedia of Holidays, Festivals, Solemn Observances, and Spiritual Commemorations|last=J. Gordon Melton|publisher=ABC-CLIO|year=2011|isbn=978-1-59884-206-7|pages=373–374}}</ref> <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=ZOWIAwAAQBAJ|title=Tukaram|last=R. D. Ranade|publisher=State University of New York Press|year=1997|isbn=978-1-4384-1687-8|pages=9–11}}</ref>. == ജീവചരിത്രം == 1275-ൽ (കൃഷ്ണ ജന്മാഷ്ടമിയുടെ ശുഭദിനത്തിൽ) യാദവ രാജാവായ രാമദേവരാവയുടെ ഭരണകാലത്ത് മഹാരാഷ്ട്രയിലെ പൈത്താനിനടുത്ത് [[ഗോദാവരി നദി|ഗോദാവരി]] നദിയുടെ തീരത്തുള്ള അപെഗാവ് ഗ്രാമത്തിൽ [[മറാഠി ഭാഷ|മറാത്തി]] സംസാരിക്കുന്ന ദേശസ്ഥ [[ദേശാസ്ഥ ബ്രാഹ്മണർ|ബ്രാഹ്മണ]] കുടുംബത്തിലാണ് ജ്ഞാനേശ്വർ ജനിച്ചത്. <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=dqC_pGtqPBkC&pg=PA39|title=Living Through the Blitz|publisher=Cambridge University Press|year=1976|isbn=9780002160094|page=39}}</ref> <ref>{{Cite journal|last=Karhadkar|first=K.S.|year=1976|title=Dnyaneshwar and Marathi Literature|journal=Indian Literature|volume=19|issue=1|pages=90–96|jstor=24157251}}</ref> {{Sfn|Bahirat|2006|p=1}} ദേവഗിരിയുടെ തലസ്ഥാനമായ രാജ്യം സമാധാനവും സ്ഥിരതയും ഉള്ള ഒരു ദേശം ആയിരുന്നു., രാജാവ് സാഹിത്യത്തിന്റെയും കലകളുടെയും രക്ഷാധികാരിയായിരുന്നു. {{Sfn|Bahirat|2006|p=2}} {{Sfn|Pradhan|Lambert|1987|pp=xiv-xvi}} സന്ത് ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ജീവിതത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ജീവചരിത്ര വിശദാംശങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശിഷ്യൻമാരായ സത്യമലനാഥിന്റെയും സച്ചിദാനന്ദന്റെയും രചനകളിൽ സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. {{Sfn|Bahirat|2006|p=8}} വിവിധ പാരമ്പര്യങ്ങൾ ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ജീവിതത്തിന്റെ വിശദാംശങ്ങളുടെ പരസ്പരവിരുദ്ധമായ വിവരണങ്ങൾ നൽകുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃതിയായ ''ജ്ഞാനേശ്വരി'' (1290 CE) രചനയുടെ തീയതി തർക്കമില്ലാത്തതാണ്. {{Sfn|Ranade|1933|p=31}} {{Sfn|Bahirat|2006|p=1}} ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ജീവിതത്തിൽ കൂടുതൽ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ട പാരമ്പര്യമനുസരിച്ച്, അദ്ദേഹം 1275 CE-ൽ ജനിച്ചു, 1296 CE-ൽ അദ്ദേഹം സമാധിയിലെത്തി. {{Sfn|Ranade|1933|p=31–2}} മറ്റ് സ്രോതസ്സുകൾ പറയുന്നത് അദ്ദേഹം 1271 CE-ലാണ് ജനിച്ചതെന്ന്. {{Sfn|Pradhan|Lambert|1987|p=xv}} {{Sfn|Ranade|1933|pp=31-32}} === ജീവിതം === ജ്ഞാനേശ്വറിന്റെ 21 വർഷത്തെ ഹ്രസ്വ ജീവിതത്തിന്റെ ജീവചരിത്ര വിശദാംശങ്ങൾ വിവാദപരമാണ്, അതിന്റെ ആധികാരികത സംശയത്തിലാണ്. ലഭ്യമായ വിവരണങ്ങൾ ഹാജിയോഗ്രാഫിക് ഐതിഹ്യങ്ങളും അദ്ദേഹം ചെയ്ത അത്ഭുതങ്ങളും നിറഞ്ഞതാണ്, ഉദാഹരണത്തിന്, ഒരു എരുമയെ വേദങ്ങൾ ആലപിക്കാനുള്ള കഴിവ്, ചലിക്കുന്ന മതിലിൽ കയറി ഒരു യോഗിയെ താഴ്ത്തുക തുടങ്ങിയ വിശ്വസിക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ടുള്ള കഥകൾ അദ്ദേഹത്തെകുറിച്ച് പ്രചരിക്കുന്നു. {{Sfn|Pradhan|Lambert|1987|p=xv}} {{Sfn|Dallmayr|2007|p=46}} === അത്ഭുതങ്ങൾ === [[പ്രമാണം:Dnyaneshwar_humbles_Changdev.jpg|കണ്ണി=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cc/Dnyaneshwar_humbles_Changdev.jpg/220px-Dnyaneshwar_humbles_Changdev.jpg|ലഘുചിത്രം| പറക്കുന്ന ഭിത്തിയിൽ ഇരിക്കുന്ന സഹോദരങ്ങളായ മുക്തബായി, സോപൻ, ജ്ഞാനേശ്വർ, നിവൃത്തിനാഥ് എന്നിവർ കടുവപ്പുറത്തിരിക്കുന്ന ചാങ്‌ദേവിനെ അഭിവാദ്യം ചെയ്യുന്നു. മധ്യത്തിൽ ചാങ്‌ദേവ് ജ്ഞാനേശ്വരനെ വണങ്ങുന്നു.]] പല അത്ഭുതങ്ങളും ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ജീവിതവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു, {{Sfn|Harrisson|1976|p=39}} അതിലൊന്ന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശിഷ്യനായ സച്ചിദാനന്ദന്റെ മൃതദേഹം പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കുന്നതായിരുന്നു. {{Sfn|Sundararajan|Mukerji|2003|p=34}} ഫ്രെഡ് ഡാൽമിർ ഈ ഐതിഹ്യങ്ങളിലൊന്ന് മഹിപതിയുടെ [[ഹഗിയോഗ്രഫി|ഹാജിയോഗ്രാഫിയിൽ]] നിന്ന് ഇപ്രകാരം സംഗ്രഹിക്കുന്നു: {{Sfn|Dallmayr|2007|p=44}} 12-ാം വയസ്സിൽ, ദരിദ്രരും ജാതിരഹിതരുമായ തന്റെ സഹോദരങ്ങളോടൊപ്പം, പൈത്താൻ പുരോഹിതന്മാരോട് ദയ അഭ്യർത്ഥിക്കാൻ ജ്ഞാനേശ്വർ പൈതാനിലേക്ക് പോയി. അവിടെ അവർ അപമാനിക്കുകയും പരിഹസിക്കുകയും ചെയ്തു. കുട്ടികൾ ശല്യം സഹിക്കുമ്പോൾ, അടുത്തുള്ള റോഡിൽ ഒരാൾ പ്രായമായ പോത്തിനെ അക്രമാസക്തമായി തല്ലുന്നുണ്ടായിരുന്നു, പരിക്കേറ്റ മൃഗം കരഞ്ഞുകൊണ്ട് കുഴഞ്ഞു വീണു. മൃഗത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ആശങ്ക കാരണം എരുമ ഉടമയോട് ജ്ഞാനേശ്വർ നിർത്താൻ ആവശ്യപ്പെട്ടു. ഒരു മൃഗത്തെ ക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ ശ്രദ്ധാലുവാണെന്നും വേദം പഠിപ്പിക്കുന്നതിൽ ശ്രദ്ധയില്ലാത്തവനാണെന്നും പുരോഹിതന്മാർ അവനെ പരിഹസിച്ചു. വേദങ്ങൾ തന്നെ എല്ലാ ജീവജാലങ്ങളെയും പവിത്രമായും ''[[ബ്രഹ്മം|ബ്രാഹ്മണത്തിന്റെ]]'' പ്രകടനമായും കണക്കാക്കുന്നുവെന്ന് ജ്ഞാനേശ്വർ തിരിച്ചടിച്ചു. {{Efn|According to Jeaneane D. Fowler, former Head of Philosophy and Religious Studies at the [[University of Wales]], ''brahman'' is the "ultimate Reality, the Source from which all emanates, the unchanging absolute".{{sfn|Fowler|2002|p=49}}}} രോഷാകുലരായ പുരോഹിതന്മാർ, മൃഗങ്ങൾക്കും വേദങ്ങൾ പഠിക്കാൻ കഴിയണം എന്നാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ യുക്തി സൂചിപ്പിക്കുന്നതെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ജ്ഞാനേശ്വരൻ തളരാതെ എരുമയുടെ നെറ്റിയിൽ തലോടി, അത് സ്പുടമായ ശബ്ദത്തിൽ ഒരു വേദവാക്യം ചൊല്ലാൻ തുടങ്ങി. {{Sfn|Dallmayr|2007|p=44}} ഫ്രെഡ് ഡാൽമയർ പറയുന്നതനുസരിച്ച്, ഈ കഥ ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ജീവചരിത്രത്തെ കൃത്യമായി പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നുണ്ടോ എന്ന് ആരും ആശങ്കപ്പെടേണ്ടതില്ല, മത്തായി 3:9-ലെ ജറുസലേമിലെ യേശുവിനെ ക്കുറിച്ചുള്ള കഥയുടെ അതേ രീതിയിൽ ഈ കഥയ്ക്കും പ്രതീകാത്മക പ്രാധാന്യമുണ്ട്. {{Sfn|Dallmayr|2007|p=44}} മറ്റൊരു അത്ഭുതത്തിൽ, ഈ നേട്ടം ആവർത്തിക്കാൻ തന്റെ മാന്ത്രിക ശക്തികളാൽ കടുവപ്പുറത്ത് കയറിയ പ്രഗത്ഭനായ യോഗിയായ ചാങ്‌ദേവ്, ധ്യാനേശ്വരനെ വെല്ലുവിളിച്ചു. ചലിക്കുന്ന ഭിത്തിയിൽ കയറിയാണ് ജ്ഞാനേശ്വർ ചാങ്‌ദേവിനെ നിസ്തേജനാക്കിയത്. {{Sfn|Mokashi-Punekar|2005|p=72}} {{Sfn|Grover|1990|p=220}} {{Efn|The story of the holy man riding a tiger /lion and the other encountering him on a moving wall has been found in many other religions including Buddhism, Sikhism, and the Abrahamic religions as well.<ref>{{cite book|editor-last1=Callewaert|editor-first1= Winand M.|last=Digby|first=Simon|title=According to tradition : hagiographical writing in India, Chapter To ride a tiger or a wall|date=1994|publisher=Harrassowitz|location=Wiesbaden|isbn=9783447035248|pages=100–110|url=https://books.google.com/books?id=GrMwdEqHLzEC&q=%22moving+wall%22+tiger&pg=PA99|access-date=18 July 2017}}</ref>}} ചാങ്‌ദേവിനുള്ള ജ്ഞാനേശ്വരിന്റെ ഉപദേശം ''ചാങ്‌ദേവ് പശാസ്തി'' എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന 65 വാക്യങ്ങളിൽ നൽകിയിരിക്കുന്നു. {{Sfn|Bahirat|2006|p=15}} ചാങ്‌ദേവ് ജ്ഞാനേശ്വറിന്റെ സഹോദരി മുക്തബായിയുടെ ശിഷ്യനായി. {{Sfn|O'Connell|1999|pp=260–1}} == ഗ്രന്ഥങ്ങൾ == ബിപി ബഹിരാത്തിന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, [[മറാഠി ഭാഷ|മറാത്തി ഭാഷയിൽ]] എഴുതിയ ആദ്യത്തെ തത്ത്വചിന്തകനാണ് ജ്ഞാനേശ്വർ. {{Sfn|Bahirat|2006|pp=2–3}} ഏകദേശം 16 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ, 1290-ൽ അദ്ദേഹം [[ജ്ഞാനേശ്വരി]] രചിച്ചു, {{Sfn|Bahirat|2006|p=13}} <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=Xxg0RI7dSWIC|title=Jnāneshvari : Bhāvārthadipikā|last=Shri Jnāneshvar|date=1987|publisher=State University of New York Press|others=Pradhān, V.G.(translator)|isbn=978-0887064883|editor-last=Lambert|editor-first=H.M.|location=Albany, N.Y.|page=xvii|language=Marathi}}</ref> [[ഭഗവദ്ഗീത|ഭഗവദ് ഗീതയുടെ]] ഒരു വ്യാഖ്യാനം പിന്നീട് വർക്കരി വിഭാഗത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന ഗ്രന്ഥമായി മാറി. {{Sfn|Schomer|McLeod|1987|p=4}} അദ്ദേഹത്തിന്റെ വാക്കുകൾ സച്ചിദാനന്ദ രേഖപ്പെടുത്തി, അദ്ദേഹം ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ അമാനുവൻസിയാകാൻ സമ്മതിച്ചു. {{Sfn|Ranade|1933|p=33}} ''ജ്ഞാനേശ്വരി'' എഴുതിയത് ''ഓവി'' ഉപയോഗിച്ചാണ്; ഒരു [[വൃത്തം (ഛന്ദഃശാസ്ത്രം)|മീറ്റർ]], മഹാരാഷ്ട്രയിൽ ആദ്യമായി സ്ത്രീകളുടെ ഗാനങ്ങൾ രചിക്കാൻ ഉപയോഗിച്ചത്, നാല് വരികളിൽ ആദ്യത്തെ മൂന്ന് അല്ലെങ്കിൽ ഒന്നും മൂന്നും വരികൾ പ്രാസവും നാലാമത്തെ വരിയും മൂർച്ചയുള്ളതും ഹ്രസ്വവുമായ അവസാനമുള്ളതുമാണ്. {{Sfn|Claus|Diamond|Mills|2003|pp=454–5}} ഡബ്ല്യു.ബി പട്വർധൻ, ജ്ഞാനേശ്വറിനെക്കുറിച്ചുള്ള പണ്ഡിതന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, ജ്ഞാനേശ്വറിനൊപ്പം, ''ഓവി'' "യാത്രകൾ, അത് കുതിച്ചുകയറുന്നു, നൃത്തം ചെയ്യുന്നു, അത് ചുഴറ്റുന്നു, അത് കുതിക്കുന്നു, അത് കുതിക്കുന്നു, ഓടുന്നു, നീണ്ട കുതിച്ചുചാട്ടങ്ങളോ ചെറിയ ചാട്ടങ്ങളോ ആവശ്യമാണ്, അത് നിർത്തുകയോ തൂത്തുവാരുകയോ ചെയ്യുന്നു. അതോടൊപ്പം, അത് യജമാനന്റെ കൽപ്പനയിൽ നൂറ്റി ഒന്ന് കൃപകൾ വികസിക്കുന്നു". {{Sfn|Ranade|1933|p=36}} ജ്ഞാനേശ്വരിയിൽ, അവസാനം അദ്ദേഹം "പാസായദാന" എഴുതി, അതിൽ അദ്ദേഹം മറ്റുള്ളവർക്കും എല്ലാ മനുഷ്യർക്കും വേണ്ടി എല്ലാം പ്രാർത്ഥിച്ചു, തനിക്കുവേണ്ടി ഒന്നുമില്ല. വിശുദ്ധ ജ്ഞാനേശ്വർ തന്നെ വിശ്വസിച്ചു, "ലോകത്തിന് മുഴുവനും ഒരു ആത്മാവുണ്ട്- യാ വിശ്വാച ആത്മാ ഒരു ആഹേ" . സംസ്‌കൃതം അറിയുന്നവർക്ക് മാത്രം മനസ്സിലാക്കിയിരുന്ന ജീവിതത്തിന്റെ ദാർശനിക വശങ്ങൾ സാധാരണക്കാർക്ക് മനസ്സിലാക്കാൻ വേണ്ടിയാണ് അദ്ദേഹം ജ്ഞാനേശ്വരി എഴുതിയത്. ഉന്നത പുരോഹിത വർഗ്ഗ ഭാഷയും താഴ്ന്ന ജാതിക്കാരും സംസ്കൃത ഭാഷ പഠിക്കാൻ അനുവദിച്ചിരുന്നില്ല. തത്ത്വചിന്തയെ സാധാരണക്കാർക്ക് ലളിതമാക്കിയ ഇന്ത്യൻ ചരിത്രത്തിലെ ഒരു സുപ്രധാന കൃതിയായിരുന്നു ഇത്. {{Quote box | width = 15em | border = 1px | align = left | bgcolor = #FFEECC | fontsize = 85% | title_bg = | title_fnt = | title = | quote = O, God! Thou art Ganesha, the illuminator of all intelligence. The servant of Nivritti says, attend to my story. The Vedas in their perfection is as the beautiful image of the god, of which the flawless words are the resplendent body. The Smritis are the limbs thereof, the marking of verses shows their structure, and in the meaning lies a veritable treasure-house of beauty. | salign = right | source = — ''Dnyanesvari''<br />Transl: Pradhan, Lambert{{sfn|Pradhan|Lambert|1987|p=1}} }} [[പ്രമാണം:1765_Saka,_1843_CE,_Jnanesvari_Jnandeva_Dnyaneshwar_manuscript_page_1_and_2,_Devanagari_Marathi.jpg|കണ്ണി=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7e/1765_Saka%2C_1843_CE%2C_Jnanesvari_Jnandeva_Dnyaneshwar_manuscript_page_1_and_2%2C_Devanagari_Marathi.jpg/220px-1765_Saka%2C_1843_CE%2C_Jnanesvari_Jnandeva_Dnyaneshwar_manuscript_page_1_and_2%2C_Devanagari_Marathi.jpg|ലഘുചിത്രം| ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ആശയങ്ങൾ ''[[ഭഗവദ്ഗീത|ഭഗവദ് ഗീതയെ]]'' അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്. മുകളിൽ: ദേവനാഗരി ലിപിയിൽ, മറാത്തി ഭാഷയിലുള്ള ''ജ്ഞാനേശ്വരി'' പേജുകൾ.]] == സ്വീകരണവും പാരമ്പര്യവും == [[പ്രമാണം:Alandi_Palki_08.jpg|കണ്ണി=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9e/Alandi_Palki_08.jpg/220px-Alandi_Palki_08.jpg|ലഘുചിത്രം| അലണ്ടിയിൽ നിന്ന് പന്തർപൂരിലേക്കുള്ള യാത്രയിൽ കാളകൾ വലിക്കുന്ന ഒരു വെള്ളി വണ്ടിയിൽ വിശുദ്ധന്റെ ചെരുപ്പുകളും വഹിച്ചുകൊണ്ട് ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ പാൽക്കി (പല്ലങ്കീൻ).]] പൗരോഹിത്യ വരേണ്യവർഗത്തിന്റെ സങ്കുചിതത്വത്തെക്കുറിച്ചുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിമർശനം, കുടുംബജീവിതത്തിന്റെ ആഘോഷം, ആത്മീയ സമത്വവാദം തുടങ്ങിയ ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ജീവിതത്തിന്റെയും രചനകളുടെയും ഘടകങ്ങൾ വർക്കരി പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ സംസ്കാരത്തെ രൂപപ്പെടുത്തും. <ref>Glushkova, Irina. "6 Object of worship as a free choice." Objects of Worship in South Asian Religions: Forms, Practices and Meanings 13 (2014).</ref> {{Sfn|Dallmayr|2007|p=54}} ഡാൾമയർ പറയുന്നതനുസരിച്ച്, ജ്ഞാനേശ്വറിന്റെ ജീവിതവും രചനകളും "വാർക്കാരി പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ മതവിശ്വാസത്തിന്റെ പ്രാഥമിക മാതൃകകളായി വികസിച്ചു, കൂടാതെ ''ഭക്തി'' ഭക്തിയുടെ നിർണായക ഉറവിടങ്ങളും കേന്ദ്രബിന്ദുക്കളുമാണ്". {{Sfn|Dallmayr|2007|p=54}} == പ്രവർത്തികൾ == '''തർക്കമില്ലാത്ത കർതൃത്വം''' {{Sfn|Pawar|1997|p=353}} {{Sfn|Datta|1988|p=1848}} * ''ജ്ഞാനേശ്വരി'' അല്ലെങ്കിൽ ''ഭവാർത്ഥദീപിക'' (1290 CE) * ''അമൃതാനുഭവ'' അല്ലെങ്കിൽ ''അനുഭവാമൃത'' (1292 CE) * ''ചാങ്‌ദേവ് പാഷഷ്ടി'' (1294 CE) * ''ഹരിപ്പാത്ത്'' * ''അഭംഗ'' എസ് == റഫറൻസുകൾ == '''കുറിപ്പുകൾ'''{{Notelist}}'''അവലംബങ്ങൾ'''{{Reflist|20em}}'''ഗ്രന്ഥസൂചിക'''   == കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക് == * {{Cite book|title=Sant Jnaneswara's Pasayadana: Divine Blessings|last=Khandarkar|first=Shri Shankar Maharaj|publisher=Motilal Banarsidass|year=2018|isbn=978-8120842083}} * {{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=MXdOAAAAYAAJ|title=Dnyāneshwar: The Out-caste Brāhmin|last=James Fairbrother Edwards|publisher=J.F. Edwards, Office of the Poet-Saints of Mahārāshtra Series, United Theological College of Western India|year=1941}} == ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ == * [https://www.santsahitya.in/mahati-santanchi/sant-dyaneshwar സന്ത് ദ്യനേശ്വർ മറാത്തിയിലെ മുഴുവൻ വിവരങ്ങളും പുസ്തകങ്ങളും മറ്റും] * [https://www.wisdomlib.org/hinduism/book/jnaneshwari-bhavartha-dipika ജ്ഞാനേശ്വരി (ഭാവാർത്ഥ ദീപിക)] ഇംഗ്ലീഷ് വിവർത്തനം ആർ കെ ഭഗവത്, 1954 (ഗ്ലോസറി ഉൾപ്പെടെ) * [http://www.nonduality.com/jnan.htm അമൃതാനുഭവത്തിൽ നിന്നുള്ള ഉദ്ധരണികൾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221205123023/https://www.nonduality.com/jnan.htm |date=2022-12-05 }} * [http://www.dj6qo.de/dnye/Dnbiography.htm വി വി ശിർവായിക്കർ എഴുതിയ ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ജീവചരിത്രം] * [https://web.archive.org/web/20070212210512/http://www.musicindiaonline.com/music/marathi/s/artist.653/type.11/ ശ്രീ ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ചില അഭംഗങ്ങളുടെ ലതാ മങ്കേഷ്‌കറിന്റെ റെൻഡറിംഗ്] * ഓൺലൈൻ ഹിന്ദു എൻസൈക്ലോപീഡിയയായ ഹിന്ദുപീഡിയയിൽ [http://www.hindupedia.com/en/Sant_Dnyaneshwar സന്ത് ജ്ഞാനേശ്വർ] * [https://web.archive.org/web/20130201044608/http://www.geetganga.org/pasayadan-%E0%A4%AA%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%AF%E0%A4%A6%E0%A4%BE%E0%A4%A8 മറാത്തിയിൽ പസായദൻ] {{Authority Control}} [[വർഗ്ഗം:മഹാരാഷ്ട്രയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഭക്തിപ്രസ്ഥാനം]] [[വർഗ്ഗം:വൈഷ്ണവ സന്യാസിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:മറാഠി സാഹിത്യകാരന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:1296-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1275-ൽ ജനിച്ചവർ]] acrp1twm9zu31av04wx69fds8g5tt6r 4666584 4666583 2026-09-13T06:42:24Z ~2026-48203-56 222590 /* അത്ഭുതങ്ങൾ */ 4666584 wikitext text/x-wiki {{Infobox Dalai Lama|name=Dnyandeo Vitthalpant Kulkarni|title=[[Guru|Sant Dyaneshwar]]|image=Dnyaneshwar2.jpg|caption=|father=Vitthala Pant|mother=Rukmini Bai|birth_date=[[Janmashtami]], 1275 CE|birth_place=Apegaon, [[Seuna (Yadava) dynasty|Yadava dynasty]] <br/>{{small|(present-day [[Paithan]] Taluka, [[Aurangabad, Maharashtra]], [[India]])}}}} [[Category:Pages using infobox religious biography with unsupported parameters|Samadhi_dateDnyaneshwar]] [[Category:Pages using infobox religious biography with unsupported parameters|Samadhi_placeDnyaneshwar]] [[Category:Articles having different image on Wikidata and Wikipedia]] 13-ാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഒരു ഇന്ത്യൻ കവിയായിരുന്നു '''ജ്ഞാനേശ്വർ''' (1275-1296)<ref name=":0">W. Doderet (1926), '']https://www.jstor.org/stable/607401 The Passive Voice of the Jnanesvari]'', Bulletin of the School of Oriental Studies, Cambridge University Press, Vol. 4, No. 1 (1926), pp. 59-64</ref>. ജ്ഞാനദേവൻ, ജ്ഞാനദേവ്, , മൗലി, ജ്ഞാനേശ്വർ വിത്തൽ കുൽക്കർണി എന്നെല്ലാം അദ്ദേഹം അറിയപ്പെടുന്നു. . നാഥശൈവ, വർക്കറി പാരമ്പര്യമുള്ള യോഗിയും പണ്ഡിതനും ആയിരുന്നു അദ്ദേഹം. . 21 വർഷം മാത്രം നീണ്ടുനിന്ന തന്റെ ഹ്രസ്വ ജീവിതത്തിൽ, അദ്ദേഹം ജ്ഞാനേശ്വരിയും ( ഭഗവദ് ഗീതയുടെ വ്യാഖ്യാനം) അമൃതനുഭാവവും രചിച്ചു<ref name=":0" /> . മറാത്തി ഭാഷയിൽ അവശേഷിക്കുന്ന ഏറ്റവും പഴക്കമുള്ള സാഹിത്യകൃതികളാണ് ഇവ, മറാത്തി സാഹിത്യത്തിലെ നാഴികക്കല്ലുകളായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. സന്ത് ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ആശയങ്ങൾ ദ്വൈതമല്ലാത്ത അദ്വൈത വേദാന്ത തത്വശാസ്ത്രത്തെയും മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ അവതാരമായ വിഠോബയോടുള്ള യോഗയിലും ഭക്തിയിലുമുള്ള ഊന്നൽ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പൈതൃകം ഏകനാഥ്, തുക്കാറാം തുടങ്ങിയ സന്യാസി കവികളെ പ്രചോദിപ്പിച്ചു, മഹാരാഷ്ട്രയിലെ ഹിന്ദുമതത്തിന്റെ വർക്കരി ( വിഠോബ - കൃഷ്ണ ) ഭക്തി പ്രസ്ഥാന പാരമ്പര്യത്തിന്റെ സ്ഥാപകരിൽ ഒരാളാണ് അദ്ദേഹം. 1296-ൽ അലന്ദിയിൽ ഒരു ഭൂഗർഭ അറയിൽ ധ്യാനേശ്വർ സമാധി ഏറ്റെടുത്തത്.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=lD_2J7W_2hQC|title=Religious Celebrations: An Encyclopedia of Holidays, Festivals, Solemn Observances, and Spiritual Commemorations|last=J. Gordon Melton|publisher=ABC-CLIO|year=2011|isbn=978-1-59884-206-7|pages=373–374}}</ref> <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=ZOWIAwAAQBAJ|title=Tukaram|last=R. D. Ranade|publisher=State University of New York Press|year=1997|isbn=978-1-4384-1687-8|pages=9–11}}</ref>. == ജീവചരിത്രം == 1275-ൽ (കൃഷ്ണ ജന്മാഷ്ടമിയുടെ ശുഭദിനത്തിൽ) യാദവ രാജാവായ രാമദേവരാവയുടെ ഭരണകാലത്ത് മഹാരാഷ്ട്രയിലെ പൈത്താനിനടുത്ത് [[ഗോദാവരി നദി|ഗോദാവരി]] നദിയുടെ തീരത്തുള്ള അപെഗാവ് ഗ്രാമത്തിൽ [[മറാഠി ഭാഷ|മറാത്തി]] സംസാരിക്കുന്ന ദേശസ്ഥ [[ദേശാസ്ഥ ബ്രാഹ്മണർ|ബ്രാഹ്മണ]] കുടുംബത്തിലാണ് ജ്ഞാനേശ്വർ ജനിച്ചത്. <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=dqC_pGtqPBkC&pg=PA39|title=Living Through the Blitz|publisher=Cambridge University Press|year=1976|isbn=9780002160094|page=39}}</ref> <ref>{{Cite journal|last=Karhadkar|first=K.S.|year=1976|title=Dnyaneshwar and Marathi Literature|journal=Indian Literature|volume=19|issue=1|pages=90–96|jstor=24157251}}</ref> {{Sfn|Bahirat|2006|p=1}} ദേവഗിരിയുടെ തലസ്ഥാനമായ രാജ്യം സമാധാനവും സ്ഥിരതയും ഉള്ള ഒരു ദേശം ആയിരുന്നു., രാജാവ് സാഹിത്യത്തിന്റെയും കലകളുടെയും രക്ഷാധികാരിയായിരുന്നു. {{Sfn|Bahirat|2006|p=2}} {{Sfn|Pradhan|Lambert|1987|pp=xiv-xvi}} സന്ത് ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ജീവിതത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ജീവചരിത്ര വിശദാംശങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശിഷ്യൻമാരായ സത്യമലനാഥിന്റെയും സച്ചിദാനന്ദന്റെയും രചനകളിൽ സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. {{Sfn|Bahirat|2006|p=8}} വിവിധ പാരമ്പര്യങ്ങൾ ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ജീവിതത്തിന്റെ വിശദാംശങ്ങളുടെ പരസ്പരവിരുദ്ധമായ വിവരണങ്ങൾ നൽകുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃതിയായ ''ജ്ഞാനേശ്വരി'' (1290 CE) രചനയുടെ തീയതി തർക്കമില്ലാത്തതാണ്. {{Sfn|Ranade|1933|p=31}} {{Sfn|Bahirat|2006|p=1}} ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ജീവിതത്തിൽ കൂടുതൽ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ട പാരമ്പര്യമനുസരിച്ച്, അദ്ദേഹം 1275 CE-ൽ ജനിച്ചു, 1296 CE-ൽ അദ്ദേഹം സമാധിയിലെത്തി. {{Sfn|Ranade|1933|p=31–2}} മറ്റ് സ്രോതസ്സുകൾ പറയുന്നത് അദ്ദേഹം 1271 CE-ലാണ് ജനിച്ചതെന്ന്. {{Sfn|Pradhan|Lambert|1987|p=xv}} {{Sfn|Ranade|1933|pp=31-32}} === ജീവിതം === ജ്ഞാനേശ്വറിന്റെ 21 വർഷത്തെ ഹ്രസ്വ ജീവിതത്തിന്റെ ജീവചരിത്ര വിശദാംശങ്ങൾ വിവാദപരമാണ്, അതിന്റെ ആധികാരികത സംശയത്തിലാണ്. ലഭ്യമായ വിവരണങ്ങൾ ഹാജിയോഗ്രാഫിക് ഐതിഹ്യങ്ങളും അദ്ദേഹം ചെയ്ത അത്ഭുതങ്ങളും നിറഞ്ഞതാണ്, ഉദാഹരണത്തിന്, ഒരു എരുമയെ വേദങ്ങൾ ആലപിക്കാനുള്ള കഴിവ്, ചലിക്കുന്ന മതിലിൽ കയറി ഒരു യോഗിയെ താഴ്ത്തുക തുടങ്ങിയ വിശ്വസിക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ടുള്ള കഥകൾ അദ്ദേഹത്തെകുറിച്ച് പ്രചരിക്കുന്നു. {{Sfn|Pradhan|Lambert|1987|p=xv}} {{Sfn|Dallmayr|2007|p=46}} === അത്ഭുതങ്ങൾ === [[പ്രമാണം:Dnyaneshwar_humbles_Changdev.jpg|കണ്ണി=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cc/Dnyaneshwar_humbles_Changdev.jpg/220px-Dnyaneshwar_humbles_Changdev.jpg|ലഘുചിത്രം| പറക്കുന്ന ഭിത്തിയിൽ ഇരിക്കുന്ന സഹോദരങ്ങളായ മുക്തബായി, സോപൻ, ജ്ഞാനേശ്വർ, നിവൃത്തിനാഥ് എന്നിവർ കടുവപ്പുറത്തിരിക്കുന്ന ചാങ്‌ദേവിനെ അഭിവാദ്യം ചെയ്യുന്നു. മധ്യത്തിൽ ചാങ്‌ദേവ് ജ്ഞാനേശ്വരനെ വണങ്ങുന്നു.]] പല അത്ഭുതങ്ങളും ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ജീവിതവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു, {{Sfn|Harrisson|1976|p=39}} അതിലൊന്ന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശിഷ്യനായ സച്ചിദാനന്ദന്റെ മൃതദേഹം പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കുന്നതായിരുന്നു. {{Sfn|Sundararajan|Mukerji|2003|p=34}} ഫ്രെഡ് ഡാൽമിർ ഈ ഐതിഹ്യങ്ങളിലൊന്ന് മഹിപതിയുടെ [[ഹഗിയോഗ്രഫി|ഹാജിയോഗ്രാഫിയിൽ]] നിന്ന് ഇപ്രകാരം സംഗ്രഹിക്കുന്നു: {{Sfn|Dallmayr|2007|p=44}} 12-ാം വയസ്സിൽ, ദരിദ്രരും ജാതിരഹിതരുമായ തന്റെ സഹോദരങ്ങളോടൊപ്പം, പൈത്താൻ പുരോഹിതന്മാരോട് ദയ അഭ്യർത്ഥിക്കാൻ ജ്ഞാനേശ്വർ പൈതാനിലേക്ക് പോയി. അവിടെ അവർ അപമാനിക്കുകയും പരിഹസിക്കുകയും ചെയ്തു. കുട്ടികൾ ശല്യം സഹിക്കുമ്പോൾ, അടുത്തുള്ള റോഡിൽ ഒരാൾ പ്രായമായ പോത്തിനെ ക്രൂരമായി തല്ലുന്നുണ്ടായിരുന്നു, പരിക്കേറ്റ മൃഗം കരഞ്ഞുകൊണ്ട് കുഴഞ്ഞുവീണു. മൃഗത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ആശങ്ക കാരണം എരുമ ഉടമയോട് ജ്ഞാനേശ്വർ നിർത്താൻ ആവശ്യപ്പെട്ടു. ഒരു മൃഗത്തെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ ശ്രദ്ധാലുവാണെന്നും വേദം പഠിപ്പിക്കുന്നതിൽ ശ്രദ്ധയില്ലാത്തവനാണെന്നും പുരോഹിതന്മാർ അവനെ പരിഹസിച്ചു. വേദങ്ങൾ തന്നെ എല്ലാ ജീവജാലങ്ങളെയും പവിത്രമായും ''[[ബ്രഹ്മം|ബ്രാഹ്മണത്തിന്റെ]]'' പ്രകടനമായും കണക്കാക്കുന്നുവെന്ന് ജ്ഞാനേശ്വർ തിരിച്ചടിച്ചു. {{Efn|According to Jeaneane D. Fowler, former Head of Philosophy and Religious Studies at the [[University of Wales]], ''brahman'' is the "ultimate Reality, the Source from which all emanates, the unchanging absolute".{{sfn|Fowler|2002|p=49}}}} രോഷാകുലരായ പുരോഹിതന്മാർ, മൃഗങ്ങൾക്കും വേദങ്ങൾ പഠിക്കാൻ കഴിയണം എന്നാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ യുക്തി സൂചിപ്പിക്കുന്നതെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ജ്ഞാനേശ്വരൻ തളരാതെ എരുമയുടെ നെറ്റിയിൽ പതിയെ തലോടി, അത് സ്പുടമായ ശബ്ദത്തിൽ വേദം ചൊല്ലാൻ തുടങ്ങി. {{Sfn|Dallmayr|2007|p=44}} ഫ്രെഡ് ഡാൽമയർ പറയുന്നതനുസരിച്ച്, ഈ കഥ ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ജീവചരിത്രത്തെ കൃത്യമായി പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നുണ്ടോ എന്ന് ആരും ആശങ്കപ്പെടേണ്ടതില്ല, മത്തായി 3:9-ലെ ജറുസലേമിലെ യേശുവിനെ ക്കുറിച്ചുള്ള കഥയുടെ അതേ രീതിയിൽ ഈ കഥയ്ക്കും പ്രതീകാത്മക പ്രാധാന്യമുണ്ട്. {{Sfn|Dallmayr|2007|p=44}} മറ്റൊരു അത്ഭുതത്തിൽ, ഈ നേട്ടം ആവർത്തിക്കാൻ തന്റെ മാന്ത്രിക ശക്തികളാൽ കടുവപ്പുറത്ത് കയറിയ പ്രഗത്ഭനായ യോഗിയായ ചാങ്‌ദേവ്, ധ്യാനേശ്വരനെ വെല്ലുവിളിച്ചു. ചലിക്കുന്ന ഭിത്തിയിൽ കയറിയാണ് ജ്ഞാനേശ്വർ ചാങ്‌ദേവിനെ നിസ്തേജനാക്കിയത്. {{Sfn|Mokashi-Punekar|2005|p=72}} {{Sfn|Grover|1990|p=220}} {{Efn|The story of the holy man riding a tiger /lion and the other encountering him on a moving wall has been found in many other religions including Buddhism, Sikhism, and the Abrahamic religions as well.<ref>{{cite book|editor-last1=Callewaert|editor-first1= Winand M.|last=Digby|first=Simon|title=According to tradition : hagiographical writing in India, Chapter To ride a tiger or a wall|date=1994|publisher=Harrassowitz|location=Wiesbaden|isbn=9783447035248|pages=100–110|url=https://books.google.com/books?id=GrMwdEqHLzEC&q=%22moving+wall%22+tiger&pg=PA99|access-date=18 July 2017}}</ref>}} ചാങ്‌ദേവിനുള്ള ജ്ഞാനേശ്വരിന്റെ ഉപദേശം ''ചാങ്‌ദേവ് പശാസ്തി'' എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന 65 വാക്യങ്ങളിൽ നൽകിയിരിക്കുന്നു. {{Sfn|Bahirat|2006|p=15}} ചാങ്‌ദേവ് ജ്ഞാനേശ്വറിന്റെ സഹോദരി മുക്തബായിയുടെ ശിഷ്യനായി. {{Sfn|O'Connell|1999|pp=260–1}} == ഗ്രന്ഥങ്ങൾ == ബിപി ബഹിരാത്തിന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, [[മറാഠി ഭാഷ|മറാത്തി ഭാഷയിൽ]] എഴുതിയ ആദ്യത്തെ തത്ത്വചിന്തകനാണ് ജ്ഞാനേശ്വർ. {{Sfn|Bahirat|2006|pp=2–3}} ഏകദേശം 16 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ, 1290-ൽ അദ്ദേഹം [[ജ്ഞാനേശ്വരി]] രചിച്ചു, {{Sfn|Bahirat|2006|p=13}} <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=Xxg0RI7dSWIC|title=Jnāneshvari : Bhāvārthadipikā|last=Shri Jnāneshvar|date=1987|publisher=State University of New York Press|others=Pradhān, V.G.(translator)|isbn=978-0887064883|editor-last=Lambert|editor-first=H.M.|location=Albany, N.Y.|page=xvii|language=Marathi}}</ref> [[ഭഗവദ്ഗീത|ഭഗവദ് ഗീതയുടെ]] ഒരു വ്യാഖ്യാനം പിന്നീട് വർക്കരി വിഭാഗത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന ഗ്രന്ഥമായി മാറി. {{Sfn|Schomer|McLeod|1987|p=4}} അദ്ദേഹത്തിന്റെ വാക്കുകൾ സച്ചിദാനന്ദ രേഖപ്പെടുത്തി, അദ്ദേഹം ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ അമാനുവൻസിയാകാൻ സമ്മതിച്ചു. {{Sfn|Ranade|1933|p=33}} ''ജ്ഞാനേശ്വരി'' എഴുതിയത് ''ഓവി'' ഉപയോഗിച്ചാണ്; ഒരു [[വൃത്തം (ഛന്ദഃശാസ്ത്രം)|മീറ്റർ]], മഹാരാഷ്ട്രയിൽ ആദ്യമായി സ്ത്രീകളുടെ ഗാനങ്ങൾ രചിക്കാൻ ഉപയോഗിച്ചത്, നാല് വരികളിൽ ആദ്യത്തെ മൂന്ന് അല്ലെങ്കിൽ ഒന്നും മൂന്നും വരികൾ പ്രാസവും നാലാമത്തെ വരിയും മൂർച്ചയുള്ളതും ഹ്രസ്വവുമായ അവസാനമുള്ളതുമാണ്. {{Sfn|Claus|Diamond|Mills|2003|pp=454–5}} ഡബ്ല്യു.ബി പട്വർധൻ, ജ്ഞാനേശ്വറിനെക്കുറിച്ചുള്ള പണ്ഡിതന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, ജ്ഞാനേശ്വറിനൊപ്പം, ''ഓവി'' "യാത്രകൾ, അത് കുതിച്ചുകയറുന്നു, നൃത്തം ചെയ്യുന്നു, അത് ചുഴറ്റുന്നു, അത് കുതിക്കുന്നു, അത് കുതിക്കുന്നു, ഓടുന്നു, നീണ്ട കുതിച്ചുചാട്ടങ്ങളോ ചെറിയ ചാട്ടങ്ങളോ ആവശ്യമാണ്, അത് നിർത്തുകയോ തൂത്തുവാരുകയോ ചെയ്യുന്നു. അതോടൊപ്പം, അത് യജമാനന്റെ കൽപ്പനയിൽ നൂറ്റി ഒന്ന് കൃപകൾ വികസിക്കുന്നു". {{Sfn|Ranade|1933|p=36}} ജ്ഞാനേശ്വരിയിൽ, അവസാനം അദ്ദേഹം "പാസായദാന" എഴുതി, അതിൽ അദ്ദേഹം മറ്റുള്ളവർക്കും എല്ലാ മനുഷ്യർക്കും വേണ്ടി എല്ലാം പ്രാർത്ഥിച്ചു, തനിക്കുവേണ്ടി ഒന്നുമില്ല. വിശുദ്ധ ജ്ഞാനേശ്വർ തന്നെ വിശ്വസിച്ചു, "ലോകത്തിന് മുഴുവനും ഒരു ആത്മാവുണ്ട്- യാ വിശ്വാച ആത്മാ ഒരു ആഹേ" . സംസ്‌കൃതം അറിയുന്നവർക്ക് മാത്രം മനസ്സിലാക്കിയിരുന്ന ജീവിതത്തിന്റെ ദാർശനിക വശങ്ങൾ സാധാരണക്കാർക്ക് മനസ്സിലാക്കാൻ വേണ്ടിയാണ് അദ്ദേഹം ജ്ഞാനേശ്വരി എഴുതിയത്. ഉന്നത പുരോഹിത വർഗ്ഗ ഭാഷയും താഴ്ന്ന ജാതിക്കാരും സംസ്കൃത ഭാഷ പഠിക്കാൻ അനുവദിച്ചിരുന്നില്ല. തത്ത്വചിന്തയെ സാധാരണക്കാർക്ക് ലളിതമാക്കിയ ഇന്ത്യൻ ചരിത്രത്തിലെ ഒരു സുപ്രധാന കൃതിയായിരുന്നു ഇത്. {{Quote box | width = 15em | border = 1px | align = left | bgcolor = #FFEECC | fontsize = 85% | title_bg = | title_fnt = | title = | quote = O, God! Thou art Ganesha, the illuminator of all intelligence. The servant of Nivritti says, attend to my story. The Vedas in their perfection is as the beautiful image of the god, of which the flawless words are the resplendent body. The Smritis are the limbs thereof, the marking of verses shows their structure, and in the meaning lies a veritable treasure-house of beauty. | salign = right | source = — ''Dnyanesvari''<br />Transl: Pradhan, Lambert{{sfn|Pradhan|Lambert|1987|p=1}} }} [[പ്രമാണം:1765_Saka,_1843_CE,_Jnanesvari_Jnandeva_Dnyaneshwar_manuscript_page_1_and_2,_Devanagari_Marathi.jpg|കണ്ണി=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7e/1765_Saka%2C_1843_CE%2C_Jnanesvari_Jnandeva_Dnyaneshwar_manuscript_page_1_and_2%2C_Devanagari_Marathi.jpg/220px-1765_Saka%2C_1843_CE%2C_Jnanesvari_Jnandeva_Dnyaneshwar_manuscript_page_1_and_2%2C_Devanagari_Marathi.jpg|ലഘുചിത്രം| ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ആശയങ്ങൾ ''[[ഭഗവദ്ഗീത|ഭഗവദ് ഗീതയെ]]'' അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്. മുകളിൽ: ദേവനാഗരി ലിപിയിൽ, മറാത്തി ഭാഷയിലുള്ള ''ജ്ഞാനേശ്വരി'' പേജുകൾ.]] == സ്വീകരണവും പാരമ്പര്യവും == [[പ്രമാണം:Alandi_Palki_08.jpg|കണ്ണി=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9e/Alandi_Palki_08.jpg/220px-Alandi_Palki_08.jpg|ലഘുചിത്രം| അലണ്ടിയിൽ നിന്ന് പന്തർപൂരിലേക്കുള്ള യാത്രയിൽ കാളകൾ വലിക്കുന്ന ഒരു വെള്ളി വണ്ടിയിൽ വിശുദ്ധന്റെ ചെരുപ്പുകളും വഹിച്ചുകൊണ്ട് ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ പാൽക്കി (പല്ലങ്കീൻ).]] പൗരോഹിത്യ വരേണ്യവർഗത്തിന്റെ സങ്കുചിതത്വത്തെക്കുറിച്ചുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിമർശനം, കുടുംബജീവിതത്തിന്റെ ആഘോഷം, ആത്മീയ സമത്വവാദം തുടങ്ങിയ ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ജീവിതത്തിന്റെയും രചനകളുടെയും ഘടകങ്ങൾ വർക്കരി പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ സംസ്കാരത്തെ രൂപപ്പെടുത്തും. <ref>Glushkova, Irina. "6 Object of worship as a free choice." Objects of Worship in South Asian Religions: Forms, Practices and Meanings 13 (2014).</ref> {{Sfn|Dallmayr|2007|p=54}} ഡാൾമയർ പറയുന്നതനുസരിച്ച്, ജ്ഞാനേശ്വറിന്റെ ജീവിതവും രചനകളും "വാർക്കാരി പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ മതവിശ്വാസത്തിന്റെ പ്രാഥമിക മാതൃകകളായി വികസിച്ചു, കൂടാതെ ''ഭക്തി'' ഭക്തിയുടെ നിർണായക ഉറവിടങ്ങളും കേന്ദ്രബിന്ദുക്കളുമാണ്". {{Sfn|Dallmayr|2007|p=54}} == പ്രവർത്തികൾ == '''തർക്കമില്ലാത്ത കർതൃത്വം''' {{Sfn|Pawar|1997|p=353}} {{Sfn|Datta|1988|p=1848}} * ''ജ്ഞാനേശ്വരി'' അല്ലെങ്കിൽ ''ഭവാർത്ഥദീപിക'' (1290 CE) * ''അമൃതാനുഭവ'' അല്ലെങ്കിൽ ''അനുഭവാമൃത'' (1292 CE) * ''ചാങ്‌ദേവ് പാഷഷ്ടി'' (1294 CE) * ''ഹരിപ്പാത്ത്'' * ''അഭംഗ'' എസ് == റഫറൻസുകൾ == '''കുറിപ്പുകൾ'''{{Notelist}}'''അവലംബങ്ങൾ'''{{Reflist|20em}}'''ഗ്രന്ഥസൂചിക'''   == കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക് == * {{Cite book|title=Sant Jnaneswara's Pasayadana: Divine Blessings|last=Khandarkar|first=Shri Shankar Maharaj|publisher=Motilal Banarsidass|year=2018|isbn=978-8120842083}} * {{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=MXdOAAAAYAAJ|title=Dnyāneshwar: The Out-caste Brāhmin|last=James Fairbrother Edwards|publisher=J.F. Edwards, Office of the Poet-Saints of Mahārāshtra Series, United Theological College of Western India|year=1941}} == ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ == * [https://www.santsahitya.in/mahati-santanchi/sant-dyaneshwar സന്ത് ദ്യനേശ്വർ മറാത്തിയിലെ മുഴുവൻ വിവരങ്ങളും പുസ്തകങ്ങളും മറ്റും] * [https://www.wisdomlib.org/hinduism/book/jnaneshwari-bhavartha-dipika ജ്ഞാനേശ്വരി (ഭാവാർത്ഥ ദീപിക)] ഇംഗ്ലീഷ് വിവർത്തനം ആർ കെ ഭഗവത്, 1954 (ഗ്ലോസറി ഉൾപ്പെടെ) * [http://www.nonduality.com/jnan.htm അമൃതാനുഭവത്തിൽ നിന്നുള്ള ഉദ്ധരണികൾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221205123023/https://www.nonduality.com/jnan.htm |date=2022-12-05 }} * [http://www.dj6qo.de/dnye/Dnbiography.htm വി വി ശിർവായിക്കർ എഴുതിയ ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ജീവചരിത്രം] * [https://web.archive.org/web/20070212210512/http://www.musicindiaonline.com/music/marathi/s/artist.653/type.11/ ശ്രീ ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ചില അഭംഗങ്ങളുടെ ലതാ മങ്കേഷ്‌കറിന്റെ റെൻഡറിംഗ്] * ഓൺലൈൻ ഹിന്ദു എൻസൈക്ലോപീഡിയയായ ഹിന്ദുപീഡിയയിൽ [http://www.hindupedia.com/en/Sant_Dnyaneshwar സന്ത് ജ്ഞാനേശ്വർ] * [https://web.archive.org/web/20130201044608/http://www.geetganga.org/pasayadan-%E0%A4%AA%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%AF%E0%A4%A6%E0%A4%BE%E0%A4%A8 മറാത്തിയിൽ പസായദൻ] {{Authority Control}} [[വർഗ്ഗം:മഹാരാഷ്ട്രയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഭക്തിപ്രസ്ഥാനം]] [[വർഗ്ഗം:വൈഷ്ണവ സന്യാസിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:മറാഠി സാഹിത്യകാരന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:1296-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1275-ൽ ജനിച്ചവർ]] shodw3m5k5uo7kb7ucjze0svkb1y8ht 4666586 4666584 2026-09-13T06:44:30Z ~2026-48203-56 222590 /* അത്ഭുതങ്ങൾ */ 4666586 wikitext text/x-wiki {{Infobox Dalai Lama|name=Dnyandeo Vitthalpant Kulkarni|title=[[Guru|Sant Dyaneshwar]]|image=Dnyaneshwar2.jpg|caption=|father=Vitthala Pant|mother=Rukmini Bai|birth_date=[[Janmashtami]], 1275 CE|birth_place=Apegaon, [[Seuna (Yadava) dynasty|Yadava dynasty]] <br/>{{small|(present-day [[Paithan]] Taluka, [[Aurangabad, Maharashtra]], [[India]])}}}} [[Category:Pages using infobox religious biography with unsupported parameters|Samadhi_dateDnyaneshwar]] [[Category:Pages using infobox religious biography with unsupported parameters|Samadhi_placeDnyaneshwar]] [[Category:Articles having different image on Wikidata and Wikipedia]] 13-ാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഒരു ഇന്ത്യൻ കവിയായിരുന്നു '''ജ്ഞാനേശ്വർ''' (1275-1296)<ref name=":0">W. Doderet (1926), '']https://www.jstor.org/stable/607401 The Passive Voice of the Jnanesvari]'', Bulletin of the School of Oriental Studies, Cambridge University Press, Vol. 4, No. 1 (1926), pp. 59-64</ref>. ജ്ഞാനദേവൻ, ജ്ഞാനദേവ്, , മൗലി, ജ്ഞാനേശ്വർ വിത്തൽ കുൽക്കർണി എന്നെല്ലാം അദ്ദേഹം അറിയപ്പെടുന്നു. . നാഥശൈവ, വർക്കറി പാരമ്പര്യമുള്ള യോഗിയും പണ്ഡിതനും ആയിരുന്നു അദ്ദേഹം. . 21 വർഷം മാത്രം നീണ്ടുനിന്ന തന്റെ ഹ്രസ്വ ജീവിതത്തിൽ, അദ്ദേഹം ജ്ഞാനേശ്വരിയും ( ഭഗവദ് ഗീതയുടെ വ്യാഖ്യാനം) അമൃതനുഭാവവും രചിച്ചു<ref name=":0" /> . മറാത്തി ഭാഷയിൽ അവശേഷിക്കുന്ന ഏറ്റവും പഴക്കമുള്ള സാഹിത്യകൃതികളാണ് ഇവ, മറാത്തി സാഹിത്യത്തിലെ നാഴികക്കല്ലുകളായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. സന്ത് ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ആശയങ്ങൾ ദ്വൈതമല്ലാത്ത അദ്വൈത വേദാന്ത തത്വശാസ്ത്രത്തെയും മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ അവതാരമായ വിഠോബയോടുള്ള യോഗയിലും ഭക്തിയിലുമുള്ള ഊന്നൽ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പൈതൃകം ഏകനാഥ്, തുക്കാറാം തുടങ്ങിയ സന്യാസി കവികളെ പ്രചോദിപ്പിച്ചു, മഹാരാഷ്ട്രയിലെ ഹിന്ദുമതത്തിന്റെ വർക്കരി ( വിഠോബ - കൃഷ്ണ ) ഭക്തി പ്രസ്ഥാന പാരമ്പര്യത്തിന്റെ സ്ഥാപകരിൽ ഒരാളാണ് അദ്ദേഹം. 1296-ൽ അലന്ദിയിൽ ഒരു ഭൂഗർഭ അറയിൽ ധ്യാനേശ്വർ സമാധി ഏറ്റെടുത്തത്.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=lD_2J7W_2hQC|title=Religious Celebrations: An Encyclopedia of Holidays, Festivals, Solemn Observances, and Spiritual Commemorations|last=J. Gordon Melton|publisher=ABC-CLIO|year=2011|isbn=978-1-59884-206-7|pages=373–374}}</ref> <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=ZOWIAwAAQBAJ|title=Tukaram|last=R. D. Ranade|publisher=State University of New York Press|year=1997|isbn=978-1-4384-1687-8|pages=9–11}}</ref>. == ജീവചരിത്രം == 1275-ൽ (കൃഷ്ണ ജന്മാഷ്ടമിയുടെ ശുഭദിനത്തിൽ) യാദവ രാജാവായ രാമദേവരാവയുടെ ഭരണകാലത്ത് മഹാരാഷ്ട്രയിലെ പൈത്താനിനടുത്ത് [[ഗോദാവരി നദി|ഗോദാവരി]] നദിയുടെ തീരത്തുള്ള അപെഗാവ് ഗ്രാമത്തിൽ [[മറാഠി ഭാഷ|മറാത്തി]] സംസാരിക്കുന്ന ദേശസ്ഥ [[ദേശാസ്ഥ ബ്രാഹ്മണർ|ബ്രാഹ്മണ]] കുടുംബത്തിലാണ് ജ്ഞാനേശ്വർ ജനിച്ചത്. <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=dqC_pGtqPBkC&pg=PA39|title=Living Through the Blitz|publisher=Cambridge University Press|year=1976|isbn=9780002160094|page=39}}</ref> <ref>{{Cite journal|last=Karhadkar|first=K.S.|year=1976|title=Dnyaneshwar and Marathi Literature|journal=Indian Literature|volume=19|issue=1|pages=90–96|jstor=24157251}}</ref> {{Sfn|Bahirat|2006|p=1}} ദേവഗിരിയുടെ തലസ്ഥാനമായ രാജ്യം സമാധാനവും സ്ഥിരതയും ഉള്ള ഒരു ദേശം ആയിരുന്നു., രാജാവ് സാഹിത്യത്തിന്റെയും കലകളുടെയും രക്ഷാധികാരിയായിരുന്നു. {{Sfn|Bahirat|2006|p=2}} {{Sfn|Pradhan|Lambert|1987|pp=xiv-xvi}} സന്ത് ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ജീവിതത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ജീവചരിത്ര വിശദാംശങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശിഷ്യൻമാരായ സത്യമലനാഥിന്റെയും സച്ചിദാനന്ദന്റെയും രചനകളിൽ സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. {{Sfn|Bahirat|2006|p=8}} വിവിധ പാരമ്പര്യങ്ങൾ ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ജീവിതത്തിന്റെ വിശദാംശങ്ങളുടെ പരസ്പരവിരുദ്ധമായ വിവരണങ്ങൾ നൽകുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃതിയായ ''ജ്ഞാനേശ്വരി'' (1290 CE) രചനയുടെ തീയതി തർക്കമില്ലാത്തതാണ്. {{Sfn|Ranade|1933|p=31}} {{Sfn|Bahirat|2006|p=1}} ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ജീവിതത്തിൽ കൂടുതൽ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ട പാരമ്പര്യമനുസരിച്ച്, അദ്ദേഹം 1275 CE-ൽ ജനിച്ചു, 1296 CE-ൽ അദ്ദേഹം സമാധിയിലെത്തി. {{Sfn|Ranade|1933|p=31–2}} മറ്റ് സ്രോതസ്സുകൾ പറയുന്നത് അദ്ദേഹം 1271 CE-ലാണ് ജനിച്ചതെന്ന്. {{Sfn|Pradhan|Lambert|1987|p=xv}} {{Sfn|Ranade|1933|pp=31-32}} === ജീവിതം === ജ്ഞാനേശ്വറിന്റെ 21 വർഷത്തെ ഹ്രസ്വ ജീവിതത്തിന്റെ ജീവചരിത്ര വിശദാംശങ്ങൾ വിവാദപരമാണ്, അതിന്റെ ആധികാരികത സംശയത്തിലാണ്. ലഭ്യമായ വിവരണങ്ങൾ ഹാജിയോഗ്രാഫിക് ഐതിഹ്യങ്ങളും അദ്ദേഹം ചെയ്ത അത്ഭുതങ്ങളും നിറഞ്ഞതാണ്, ഉദാഹരണത്തിന്, ഒരു എരുമയെ വേദങ്ങൾ ആലപിക്കാനുള്ള കഴിവ്, ചലിക്കുന്ന മതിലിൽ കയറി ഒരു യോഗിയെ താഴ്ത്തുക തുടങ്ങിയ വിശ്വസിക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ടുള്ള കഥകൾ അദ്ദേഹത്തെകുറിച്ച് പ്രചരിക്കുന്നു. {{Sfn|Pradhan|Lambert|1987|p=xv}} {{Sfn|Dallmayr|2007|p=46}} === അത്ഭുതങ്ങൾ === [[പ്രമാണം:Dnyaneshwar_humbles_Changdev.jpg|കണ്ണി=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cc/Dnyaneshwar_humbles_Changdev.jpg/220px-Dnyaneshwar_humbles_Changdev.jpg|ലഘുചിത്രം| പറക്കുന്ന ഭിത്തിയിൽ ഇരിക്കുന്ന സഹോദരങ്ങളായ മുക്തബായി, സോപൻ, ജ്ഞാനേശ്വർ, നിവൃത്തിനാഥ് എന്നിവർ കടുവപ്പുറത്തിരിക്കുന്ന ചാങ്‌ദേവിനെ അഭിവാദ്യം ചെയ്യുന്നു. മധ്യത്തിൽ ചാങ്‌ദേവ് ജ്ഞാനേശ്വരനെ വണങ്ങുന്നു.]] പല അത്ഭുതങ്ങളും ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ജീവിതവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു, {{Sfn|Harrisson|1976|p=39}} അതിലൊന്ന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശിഷ്യനായ സച്ചിദാനന്ദന്റെ മൃതദേഹം പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കുന്നതായിരുന്നു. {{Sfn|Sundararajan|Mukerji|2003|p=34}} ഫ്രെഡ് ഡാൽമിർ ഈ ഐതിഹ്യങ്ങളിലൊന്ന് മഹിപതിയുടെ [[ഹഗിയോഗ്രഫി|ഹാജിയോഗ്രാഫിയിൽ]] നിന്ന് ഇപ്രകാരം സംഗ്രഹിക്കുന്നു: {{Sfn|Dallmayr|2007|p=44}} 12-ാം വയസ്സിൽ, ദരിദ്രരും ജാതിരഹിതരുമായ തന്റെ സഹോദരങ്ങളോടൊപ്പം, പൈത്താൻ പുരോഹിതന്മാരോട് ദയ അഭ്യർത്ഥിക്കാൻ ജ്ഞാനേശ്വർ പൈതാനിലേക്ക് പോയി. അവിടെ അവർ അപമാനിക്കുകയും പരിഹസിക്കുകയും ചെയ്തു. കുട്ടികൾ ശല്യം സഹിക്കുമ്പോൾ, അടുത്തുള്ള റോഡിൽ ഒരാൾ പ്രായമായ പോത്തിനെ ക്രൂരമായി തല്ലുന്നുണ്ടായിരുന്നു, പരിക്കേറ്റ മൃഗം കരഞ്ഞുകൊണ്ട് കുഴഞ്ഞുവീണു. മൃഗത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ആശങ്ക കാരണം എരുമ ഉടമയോട് ജ്ഞാനേശ്വർ നിർത്താൻ ആവശ്യപ്പെട്ടു. ഒരു മൃഗത്തെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ ശ്രദ്ധാലുവാണെന്നും വേദം പഠിപ്പിക്കുന്നതിൽ ശ്രദ്ധയില്ലാത്തവനാണെന്നും പുരോഹിതന്മാർ അവനെ പരിഹസിച്ചു. വേദങ്ങൾ തന്നെ എല്ലാ ജീവജാലങ്ങളെയും പവിത്രമായും ''[[ബ്രഹ്മം|ബ്രാഹ്മണത്തിന്റെ]]'' പ്രകടനമായും കണക്കാക്കുന്നുവെന്ന് ജ്ഞാനേശ്വർ തിരിച്ചടിച്ചു. {{Efn|According to Jeaneane D. Fowler, former Head of Philosophy and Religious Studies at the [[University of Wales]], ''brahman'' is the "ultimate Reality, the Source from which all emanates, the unchanging absolute".{{sfn|Fowler|2002|p=49}}}} രോഷാകുലരായ പുരോഹിതന്മാർ, മൃഗങ്ങൾക്കും വേദങ്ങൾ പഠിക്കാൻ കഴിയണം എന്നാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ യുക്തി സൂചിപ്പിക്കുന്നതെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ജ്ഞാനേശ്വരൻ തളരാതെ എരുമയുടെ നെറ്റിയിൽ പതിയെ തലോടി, അത് സ്പുടമായ ശബ്ദത്തിൽ വേദം ചൊല്ലാൻ തുടങ്ങി. {{Sfn|Dallmayr|2007|p=44}} ഫ്രെഡ് ഡാൽമയർ പറയുന്നതനുസരിച്ച്, ഈ കഥ ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ജീവചരിത്രത്തെ കൃത്യമായി പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നുണ്ടോ എന്ന് ആരും ആശങ്കപ്പെടേണ്ടതില്ല, മത്തായി 3:9-ലെ ജറുസലേമിലെ യേശുവിനെ ക്കുറിച്ചുള്ള കഥയുടെ അതേ രീതിയിൽ ഈ കഥയ്ക്കും പ്രതീകാത്മക പ്രാധാന്യമുണ്ട്. {{Sfn|Dallmayr|2007|p=44}} മറ്റൊരു അത്ഭുതത്തിൽ, തന്റെ മാന്ത്രിക ശക്തികളാൽ കടുവപ്പുറത്ത് കയറിയ പ്രഗത്ഭനായ യോഗിയായ ചാങ്‌ദേവ്, ജ്ഞാനേശ്വരനെ വെല്ലുവിളിച്ചു. ചലിക്കുന്ന ഭിത്തിയിൽ കയറിയാണ് ജ്ഞാനേശ്വർ ചാങ്‌ദേവിനെ നിസ്തേജനാക്കിയത്. {{Sfn|Mokashi-Punekar|2005|p=72}} {{Sfn|Grover|1990|p=220}} {{Efn|The story of the holy man riding a tiger /lion and the other encountering him on a moving wall has been found in many other religions including Buddhism, Sikhism, and the Abrahamic religions as well.<ref>{{cite book|editor-last1=Callewaert|editor-first1= Winand M.|last=Digby|first=Simon|title=According to tradition : hagiographical writing in India, Chapter To ride a tiger or a wall|date=1994|publisher=Harrassowitz|location=Wiesbaden|isbn=9783447035248|pages=100–110|url=https://books.google.com/books?id=GrMwdEqHLzEC&q=%22moving+wall%22+tiger&pg=PA99|access-date=18 July 2017}}</ref>}} ചാങ്‌ദേവിനുള്ള ജ്ഞാനേശ്വരിന്റെ ഉപദേശം ''ചാങ്‌ദേവ് പശാസ്തി'' എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന 65 വാക്യങ്ങളിൽ നൽകിയിരിക്കുന്നു. {{Sfn|Bahirat|2006|p=15}} ചാങ്‌ദേവ് ജ്ഞാനേശ്വറിന്റെ സഹോദരി മുക്തബായിയുടെ ശിഷ്യനായി. {{Sfn|O'Connell|1999|pp=260–1}} == ഗ്രന്ഥങ്ങൾ == ബിപി ബഹിരാത്തിന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, [[മറാഠി ഭാഷ|മറാത്തി ഭാഷയിൽ]] എഴുതിയ ആദ്യത്തെ തത്ത്വചിന്തകനാണ് ജ്ഞാനേശ്വർ. {{Sfn|Bahirat|2006|pp=2–3}} ഏകദേശം 16 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ, 1290-ൽ അദ്ദേഹം [[ജ്ഞാനേശ്വരി]] രചിച്ചു, {{Sfn|Bahirat|2006|p=13}} <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=Xxg0RI7dSWIC|title=Jnāneshvari : Bhāvārthadipikā|last=Shri Jnāneshvar|date=1987|publisher=State University of New York Press|others=Pradhān, V.G.(translator)|isbn=978-0887064883|editor-last=Lambert|editor-first=H.M.|location=Albany, N.Y.|page=xvii|language=Marathi}}</ref> [[ഭഗവദ്ഗീത|ഭഗവദ് ഗീതയുടെ]] ഒരു വ്യാഖ്യാനം പിന്നീട് വർക്കരി വിഭാഗത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന ഗ്രന്ഥമായി മാറി. {{Sfn|Schomer|McLeod|1987|p=4}} അദ്ദേഹത്തിന്റെ വാക്കുകൾ സച്ചിദാനന്ദ രേഖപ്പെടുത്തി, അദ്ദേഹം ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ അമാനുവൻസിയാകാൻ സമ്മതിച്ചു. {{Sfn|Ranade|1933|p=33}} ''ജ്ഞാനേശ്വരി'' എഴുതിയത് ''ഓവി'' ഉപയോഗിച്ചാണ്; ഒരു [[വൃത്തം (ഛന്ദഃശാസ്ത്രം)|മീറ്റർ]], മഹാരാഷ്ട്രയിൽ ആദ്യമായി സ്ത്രീകളുടെ ഗാനങ്ങൾ രചിക്കാൻ ഉപയോഗിച്ചത്, നാല് വരികളിൽ ആദ്യത്തെ മൂന്ന് അല്ലെങ്കിൽ ഒന്നും മൂന്നും വരികൾ പ്രാസവും നാലാമത്തെ വരിയും മൂർച്ചയുള്ളതും ഹ്രസ്വവുമായ അവസാനമുള്ളതുമാണ്. {{Sfn|Claus|Diamond|Mills|2003|pp=454–5}} ഡബ്ല്യു.ബി പട്വർധൻ, ജ്ഞാനേശ്വറിനെക്കുറിച്ചുള്ള പണ്ഡിതന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, ജ്ഞാനേശ്വറിനൊപ്പം, ''ഓവി'' "യാത്രകൾ, അത് കുതിച്ചുകയറുന്നു, നൃത്തം ചെയ്യുന്നു, അത് ചുഴറ്റുന്നു, അത് കുതിക്കുന്നു, അത് കുതിക്കുന്നു, ഓടുന്നു, നീണ്ട കുതിച്ചുചാട്ടങ്ങളോ ചെറിയ ചാട്ടങ്ങളോ ആവശ്യമാണ്, അത് നിർത്തുകയോ തൂത്തുവാരുകയോ ചെയ്യുന്നു. അതോടൊപ്പം, അത് യജമാനന്റെ കൽപ്പനയിൽ നൂറ്റി ഒന്ന് കൃപകൾ വികസിക്കുന്നു". {{Sfn|Ranade|1933|p=36}} ജ്ഞാനേശ്വരിയിൽ, അവസാനം അദ്ദേഹം "പാസായദാന" എഴുതി, അതിൽ അദ്ദേഹം മറ്റുള്ളവർക്കും എല്ലാ മനുഷ്യർക്കും വേണ്ടി എല്ലാം പ്രാർത്ഥിച്ചു, തനിക്കുവേണ്ടി ഒന്നുമില്ല. വിശുദ്ധ ജ്ഞാനേശ്വർ തന്നെ വിശ്വസിച്ചു, "ലോകത്തിന് മുഴുവനും ഒരു ആത്മാവുണ്ട്- യാ വിശ്വാച ആത്മാ ഒരു ആഹേ" . സംസ്‌കൃതം അറിയുന്നവർക്ക് മാത്രം മനസ്സിലാക്കിയിരുന്ന ജീവിതത്തിന്റെ ദാർശനിക വശങ്ങൾ സാധാരണക്കാർക്ക് മനസ്സിലാക്കാൻ വേണ്ടിയാണ് അദ്ദേഹം ജ്ഞാനേശ്വരി എഴുതിയത്. ഉന്നത പുരോഹിത വർഗ്ഗ ഭാഷയും താഴ്ന്ന ജാതിക്കാരും സംസ്കൃത ഭാഷ പഠിക്കാൻ അനുവദിച്ചിരുന്നില്ല. തത്ത്വചിന്തയെ സാധാരണക്കാർക്ക് ലളിതമാക്കിയ ഇന്ത്യൻ ചരിത്രത്തിലെ ഒരു സുപ്രധാന കൃതിയായിരുന്നു ഇത്. {{Quote box | width = 15em | border = 1px | align = left | bgcolor = #FFEECC | fontsize = 85% | title_bg = | title_fnt = | title = | quote = O, God! Thou art Ganesha, the illuminator of all intelligence. The servant of Nivritti says, attend to my story. The Vedas in their perfection is as the beautiful image of the god, of which the flawless words are the resplendent body. The Smritis are the limbs thereof, the marking of verses shows their structure, and in the meaning lies a veritable treasure-house of beauty. | salign = right | source = — ''Dnyanesvari''<br />Transl: Pradhan, Lambert{{sfn|Pradhan|Lambert|1987|p=1}} }} [[പ്രമാണം:1765_Saka,_1843_CE,_Jnanesvari_Jnandeva_Dnyaneshwar_manuscript_page_1_and_2,_Devanagari_Marathi.jpg|കണ്ണി=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7e/1765_Saka%2C_1843_CE%2C_Jnanesvari_Jnandeva_Dnyaneshwar_manuscript_page_1_and_2%2C_Devanagari_Marathi.jpg/220px-1765_Saka%2C_1843_CE%2C_Jnanesvari_Jnandeva_Dnyaneshwar_manuscript_page_1_and_2%2C_Devanagari_Marathi.jpg|ലഘുചിത്രം| ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ആശയങ്ങൾ ''[[ഭഗവദ്ഗീത|ഭഗവദ് ഗീതയെ]]'' അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്. മുകളിൽ: ദേവനാഗരി ലിപിയിൽ, മറാത്തി ഭാഷയിലുള്ള ''ജ്ഞാനേശ്വരി'' പേജുകൾ.]] == സ്വീകരണവും പാരമ്പര്യവും == [[പ്രമാണം:Alandi_Palki_08.jpg|കണ്ണി=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9e/Alandi_Palki_08.jpg/220px-Alandi_Palki_08.jpg|ലഘുചിത്രം| അലണ്ടിയിൽ നിന്ന് പന്തർപൂരിലേക്കുള്ള യാത്രയിൽ കാളകൾ വലിക്കുന്ന ഒരു വെള്ളി വണ്ടിയിൽ വിശുദ്ധന്റെ ചെരുപ്പുകളും വഹിച്ചുകൊണ്ട് ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ പാൽക്കി (പല്ലങ്കീൻ).]] പൗരോഹിത്യ വരേണ്യവർഗത്തിന്റെ സങ്കുചിതത്വത്തെക്കുറിച്ചുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിമർശനം, കുടുംബജീവിതത്തിന്റെ ആഘോഷം, ആത്മീയ സമത്വവാദം തുടങ്ങിയ ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ജീവിതത്തിന്റെയും രചനകളുടെയും ഘടകങ്ങൾ വർക്കരി പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ സംസ്കാരത്തെ രൂപപ്പെടുത്തും. <ref>Glushkova, Irina. "6 Object of worship as a free choice." Objects of Worship in South Asian Religions: Forms, Practices and Meanings 13 (2014).</ref> {{Sfn|Dallmayr|2007|p=54}} ഡാൾമയർ പറയുന്നതനുസരിച്ച്, ജ്ഞാനേശ്വറിന്റെ ജീവിതവും രചനകളും "വാർക്കാരി പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ മതവിശ്വാസത്തിന്റെ പ്രാഥമിക മാതൃകകളായി വികസിച്ചു, കൂടാതെ ''ഭക്തി'' ഭക്തിയുടെ നിർണായക ഉറവിടങ്ങളും കേന്ദ്രബിന്ദുക്കളുമാണ്". {{Sfn|Dallmayr|2007|p=54}} == പ്രവർത്തികൾ == '''തർക്കമില്ലാത്ത കർതൃത്വം''' {{Sfn|Pawar|1997|p=353}} {{Sfn|Datta|1988|p=1848}} * ''ജ്ഞാനേശ്വരി'' അല്ലെങ്കിൽ ''ഭവാർത്ഥദീപിക'' (1290 CE) * ''അമൃതാനുഭവ'' അല്ലെങ്കിൽ ''അനുഭവാമൃത'' (1292 CE) * ''ചാങ്‌ദേവ് പാഷഷ്ടി'' (1294 CE) * ''ഹരിപ്പാത്ത്'' * ''അഭംഗ'' എസ് == റഫറൻസുകൾ == '''കുറിപ്പുകൾ'''{{Notelist}}'''അവലംബങ്ങൾ'''{{Reflist|20em}}'''ഗ്രന്ഥസൂചിക'''   == കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക് == * {{Cite book|title=Sant Jnaneswara's Pasayadana: Divine Blessings|last=Khandarkar|first=Shri Shankar Maharaj|publisher=Motilal Banarsidass|year=2018|isbn=978-8120842083}} * {{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=MXdOAAAAYAAJ|title=Dnyāneshwar: The Out-caste Brāhmin|last=James Fairbrother Edwards|publisher=J.F. Edwards, Office of the Poet-Saints of Mahārāshtra Series, United Theological College of Western India|year=1941}} == ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ == * [https://www.santsahitya.in/mahati-santanchi/sant-dyaneshwar സന്ത് ദ്യനേശ്വർ മറാത്തിയിലെ മുഴുവൻ വിവരങ്ങളും പുസ്തകങ്ങളും മറ്റും] * [https://www.wisdomlib.org/hinduism/book/jnaneshwari-bhavartha-dipika ജ്ഞാനേശ്വരി (ഭാവാർത്ഥ ദീപിക)] ഇംഗ്ലീഷ് വിവർത്തനം ആർ കെ ഭഗവത്, 1954 (ഗ്ലോസറി ഉൾപ്പെടെ) * [http://www.nonduality.com/jnan.htm അമൃതാനുഭവത്തിൽ നിന്നുള്ള ഉദ്ധരണികൾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221205123023/https://www.nonduality.com/jnan.htm |date=2022-12-05 }} * [http://www.dj6qo.de/dnye/Dnbiography.htm വി വി ശിർവായിക്കർ എഴുതിയ ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ജീവചരിത്രം] * [https://web.archive.org/web/20070212210512/http://www.musicindiaonline.com/music/marathi/s/artist.653/type.11/ ശ്രീ ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ചില അഭംഗങ്ങളുടെ ലതാ മങ്കേഷ്‌കറിന്റെ റെൻഡറിംഗ്] * ഓൺലൈൻ ഹിന്ദു എൻസൈക്ലോപീഡിയയായ ഹിന്ദുപീഡിയയിൽ [http://www.hindupedia.com/en/Sant_Dnyaneshwar സന്ത് ജ്ഞാനേശ്വർ] * [https://web.archive.org/web/20130201044608/http://www.geetganga.org/pasayadan-%E0%A4%AA%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%AF%E0%A4%A6%E0%A4%BE%E0%A4%A8 മറാത്തിയിൽ പസായദൻ] {{Authority Control}} [[വർഗ്ഗം:മഹാരാഷ്ട്രയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഭക്തിപ്രസ്ഥാനം]] [[വർഗ്ഗം:വൈഷ്ണവ സന്യാസിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:മറാഠി സാഹിത്യകാരന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:1296-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1275-ൽ ജനിച്ചവർ]] h7udlaktdhg8qs0538e9j0xfjqpwfl6 4666587 4666586 2026-09-13T06:48:11Z ~2026-48203-56 222590 /* അത്ഭുതങ്ങൾ */ 4666587 wikitext text/x-wiki {{Infobox Dalai Lama|name=Dnyandeo Vitthalpant Kulkarni|title=[[Guru|Sant Dyaneshwar]]|image=Dnyaneshwar2.jpg|caption=|father=Vitthala Pant|mother=Rukmini Bai|birth_date=[[Janmashtami]], 1275 CE|birth_place=Apegaon, [[Seuna (Yadava) dynasty|Yadava dynasty]] <br/>{{small|(present-day [[Paithan]] Taluka, [[Aurangabad, Maharashtra]], [[India]])}}}} [[Category:Pages using infobox religious biography with unsupported parameters|Samadhi_dateDnyaneshwar]] [[Category:Pages using infobox religious biography with unsupported parameters|Samadhi_placeDnyaneshwar]] [[Category:Articles having different image on Wikidata and Wikipedia]] 13-ാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഒരു ഇന്ത്യൻ കവിയായിരുന്നു '''ജ്ഞാനേശ്വർ''' (1275-1296)<ref name=":0">W. Doderet (1926), '']https://www.jstor.org/stable/607401 The Passive Voice of the Jnanesvari]'', Bulletin of the School of Oriental Studies, Cambridge University Press, Vol. 4, No. 1 (1926), pp. 59-64</ref>. ജ്ഞാനദേവൻ, ജ്ഞാനദേവ്, , മൗലി, ജ്ഞാനേശ്വർ വിത്തൽ കുൽക്കർണി എന്നെല്ലാം അദ്ദേഹം അറിയപ്പെടുന്നു. . നാഥശൈവ, വർക്കറി പാരമ്പര്യമുള്ള യോഗിയും പണ്ഡിതനും ആയിരുന്നു അദ്ദേഹം. . 21 വർഷം മാത്രം നീണ്ടുനിന്ന തന്റെ ഹ്രസ്വ ജീവിതത്തിൽ, അദ്ദേഹം ജ്ഞാനേശ്വരിയും ( ഭഗവദ് ഗീതയുടെ വ്യാഖ്യാനം) അമൃതനുഭാവവും രചിച്ചു<ref name=":0" /> . മറാത്തി ഭാഷയിൽ അവശേഷിക്കുന്ന ഏറ്റവും പഴക്കമുള്ള സാഹിത്യകൃതികളാണ് ഇവ, മറാത്തി സാഹിത്യത്തിലെ നാഴികക്കല്ലുകളായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. സന്ത് ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ആശയങ്ങൾ ദ്വൈതമല്ലാത്ത അദ്വൈത വേദാന്ത തത്വശാസ്ത്രത്തെയും മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ അവതാരമായ വിഠോബയോടുള്ള യോഗയിലും ഭക്തിയിലുമുള്ള ഊന്നൽ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പൈതൃകം ഏകനാഥ്, തുക്കാറാം തുടങ്ങിയ സന്യാസി കവികളെ പ്രചോദിപ്പിച്ചു, മഹാരാഷ്ട്രയിലെ ഹിന്ദുമതത്തിന്റെ വർക്കരി ( വിഠോബ - കൃഷ്ണ ) ഭക്തി പ്രസ്ഥാന പാരമ്പര്യത്തിന്റെ സ്ഥാപകരിൽ ഒരാളാണ് അദ്ദേഹം. 1296-ൽ അലന്ദിയിൽ ഒരു ഭൂഗർഭ അറയിൽ ധ്യാനേശ്വർ സമാധി ഏറ്റെടുത്തത്.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=lD_2J7W_2hQC|title=Religious Celebrations: An Encyclopedia of Holidays, Festivals, Solemn Observances, and Spiritual Commemorations|last=J. Gordon Melton|publisher=ABC-CLIO|year=2011|isbn=978-1-59884-206-7|pages=373–374}}</ref> <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=ZOWIAwAAQBAJ|title=Tukaram|last=R. D. Ranade|publisher=State University of New York Press|year=1997|isbn=978-1-4384-1687-8|pages=9–11}}</ref>. == ജീവചരിത്രം == 1275-ൽ (കൃഷ്ണ ജന്മാഷ്ടമിയുടെ ശുഭദിനത്തിൽ) യാദവ രാജാവായ രാമദേവരാവയുടെ ഭരണകാലത്ത് മഹാരാഷ്ട്രയിലെ പൈത്താനിനടുത്ത് [[ഗോദാവരി നദി|ഗോദാവരി]] നദിയുടെ തീരത്തുള്ള അപെഗാവ് ഗ്രാമത്തിൽ [[മറാഠി ഭാഷ|മറാത്തി]] സംസാരിക്കുന്ന ദേശസ്ഥ [[ദേശാസ്ഥ ബ്രാഹ്മണർ|ബ്രാഹ്മണ]] കുടുംബത്തിലാണ് ജ്ഞാനേശ്വർ ജനിച്ചത്. <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=dqC_pGtqPBkC&pg=PA39|title=Living Through the Blitz|publisher=Cambridge University Press|year=1976|isbn=9780002160094|page=39}}</ref> <ref>{{Cite journal|last=Karhadkar|first=K.S.|year=1976|title=Dnyaneshwar and Marathi Literature|journal=Indian Literature|volume=19|issue=1|pages=90–96|jstor=24157251}}</ref> {{Sfn|Bahirat|2006|p=1}} ദേവഗിരിയുടെ തലസ്ഥാനമായ രാജ്യം സമാധാനവും സ്ഥിരതയും ഉള്ള ഒരു ദേശം ആയിരുന്നു., രാജാവ് സാഹിത്യത്തിന്റെയും കലകളുടെയും രക്ഷാധികാരിയായിരുന്നു. {{Sfn|Bahirat|2006|p=2}} {{Sfn|Pradhan|Lambert|1987|pp=xiv-xvi}} സന്ത് ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ജീവിതത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ജീവചരിത്ര വിശദാംശങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശിഷ്യൻമാരായ സത്യമലനാഥിന്റെയും സച്ചിദാനന്ദന്റെയും രചനകളിൽ സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. {{Sfn|Bahirat|2006|p=8}} വിവിധ പാരമ്പര്യങ്ങൾ ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ജീവിതത്തിന്റെ വിശദാംശങ്ങളുടെ പരസ്പരവിരുദ്ധമായ വിവരണങ്ങൾ നൽകുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃതിയായ ''ജ്ഞാനേശ്വരി'' (1290 CE) രചനയുടെ തീയതി തർക്കമില്ലാത്തതാണ്. {{Sfn|Ranade|1933|p=31}} {{Sfn|Bahirat|2006|p=1}} ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ജീവിതത്തിൽ കൂടുതൽ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ട പാരമ്പര്യമനുസരിച്ച്, അദ്ദേഹം 1275 CE-ൽ ജനിച്ചു, 1296 CE-ൽ അദ്ദേഹം സമാധിയിലെത്തി. {{Sfn|Ranade|1933|p=31–2}} മറ്റ് സ്രോതസ്സുകൾ പറയുന്നത് അദ്ദേഹം 1271 CE-ലാണ് ജനിച്ചതെന്ന്. {{Sfn|Pradhan|Lambert|1987|p=xv}} {{Sfn|Ranade|1933|pp=31-32}} === ജീവിതം === ജ്ഞാനേശ്വറിന്റെ 21 വർഷത്തെ ഹ്രസ്വ ജീവിതത്തിന്റെ ജീവചരിത്ര വിശദാംശങ്ങൾ വിവാദപരമാണ്, അതിന്റെ ആധികാരികത സംശയത്തിലാണ്. ലഭ്യമായ വിവരണങ്ങൾ ഹാജിയോഗ്രാഫിക് ഐതിഹ്യങ്ങളും അദ്ദേഹം ചെയ്ത അത്ഭുതങ്ങളും നിറഞ്ഞതാണ്, ഉദാഹരണത്തിന്, ഒരു എരുമയെ വേദങ്ങൾ ആലപിക്കാനുള്ള കഴിവ്, ചലിക്കുന്ന മതിലിൽ കയറി ഒരു യോഗിയെ താഴ്ത്തുക തുടങ്ങിയ വിശ്വസിക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ടുള്ള കഥകൾ അദ്ദേഹത്തെകുറിച്ച് പ്രചരിക്കുന്നു. {{Sfn|Pradhan|Lambert|1987|p=xv}} {{Sfn|Dallmayr|2007|p=46}} === അത്ഭുതങ്ങൾ === [[പ്രമാണം:Dnyaneshwar_humbles_Changdev.jpg|കണ്ണി=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cc/Dnyaneshwar_humbles_Changdev.jpg/220px-Dnyaneshwar_humbles_Changdev.jpg|ലഘുചിത്രം| പറക്കുന്ന ഭിത്തിയിൽ ഇരിക്കുന്ന സഹോദരങ്ങളായ മുക്തബായി, സോപൻ, ജ്ഞാനേശ്വർ, നിവൃത്തിനാഥ് എന്നിവർ കടുവപ്പുറത്തിരിക്കുന്ന ചാങ്‌ദേവിനെ അഭിവാദ്യം ചെയ്യുന്നു. മധ്യത്തിൽ ചാങ്‌ദേവ് ജ്ഞാനേശ്വരനെ വണങ്ങുന്നു.]] പല അത്ഭുതങ്ങളും ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ജീവിതവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു, {{Sfn|Harrisson|1976|p=39}} അതിലൊന്ന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശിഷ്യനായ സച്ചിദാനന്ദന്റെ മൃതദേഹം പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കുന്നതായിരുന്നു. {{Sfn|Sundararajan|Mukerji|2003|p=34}} ഫ്രെഡ് ഡാൽമിർ ഈ ഐതിഹ്യങ്ങളിലൊന്ന് മഹിപതിയുടെ [[ഹഗിയോഗ്രഫി|ഹാജിയോഗ്രാഫിയിൽ]] നിന്ന് ഇപ്രകാരം സംഗ്രഹിക്കുന്നു: {{Sfn|Dallmayr|2007|p=44}} 12-ാം വയസ്സിൽ, ദരിദ്രരും ജാതിരഹിതരുമായ തന്റെ സഹോദരങ്ങളോടൊപ്പം, പൈത്താൻ പുരോഹിതന്മാരോട് ദയ അഭ്യർത്ഥിക്കാൻ ജ്ഞാനേശ്വർ പൈതാനിലേക്ക് പോയി. അവിടെ അവർ അപമാനിക്കുകയും പരിഹസിക്കുകയും ചെയ്തു. അപ്പോൾ അടുത്തുള്ള റോഡിൽ ഒരാൾ പ്രായമായ പോത്തിനെ ക്രൂരമായി തല്ലുന്നുണ്ടായിരുന്നു, പരിക്കേറ്റ മൃഗം കരഞ്ഞുകൊണ്ട് കുഴഞ്ഞു വീണു. മൃഗത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ആശങ്ക കാരണം അതിൻ്റെ ഉടമയോട് ജ്ഞാനേശ്വർ നിർത്താൻ ആവശ്യപ്പെട്ടു. ഒരു മൃഗത്തെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ ശ്രദ്ധാലുവാണെന്നും വേദം പഠിപ്പിക്കുന്നതിൽ ശ്രദ്ധയില്ലാത്തവനാണെന്നും പുരോഹിതന്മാർ അവനെ പരിഹസിച്ചു. വേദങ്ങൾ തന്നെ എല്ലാ ജീവജാലങ്ങളെയും പവിത്രമായും ''[[ബ്രഹ്മം|ബ്രാഹ്മണത്തിന്റെ]]'' പ്രകടനമായും കണക്കാക്കുന്നുവെന്ന് ജ്ഞാനേശ്വർ തിരിച്ചടിച്ചു. {{Efn|According to Jeaneane D. Fowler, former Head of Philosophy and Religious Studies at the [[University of Wales]], ''brahman'' is the "ultimate Reality, the Source from which all emanates, the unchanging absolute".{{sfn|Fowler|2002|p=49}}}} രോഷാകുലരായ പുരോഹിതന്മാർ, മൃഗങ്ങൾക്കും വേദങ്ങൾ പഠിക്കാൻ കഴിയണം എന്നാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ യുക്തി സൂചിപ്പിക്കുന്നതെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ജ്ഞാനേശ്വരൻ തളരാതെ എരുമയുടെ നെറ്റിയിൽ പതിയെ തലോടി, അത് സ്പുടമായ ശബ്ദത്തിൽ വേദം ചൊല്ലാൻ തുടങ്ങി. {{Sfn|Dallmayr|2007|p=44}} ഫ്രെഡ് ഡാൽമയർ പറയുന്നതനുസരിച്ച്, ഈ കഥ ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ജീവചരിത്രത്തെ കൃത്യമായി പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നുണ്ടോ എന്ന് ആരും ആശങ്കപ്പെടേണ്ടതില്ല, മത്തായി 3:9-ലെ ജറുസലേമിലെ യേശുവിനെ ക്കുറിച്ചുള്ള കഥയുടെ അതേ രീതിയിൽ ഈ കഥയ്ക്കും പ്രതീകാത്മക പ്രാധാന്യമുണ്ട്. {{Sfn|Dallmayr|2007|p=44}} മറ്റൊരു അത്ഭുതത്തിൽ, തന്റെ മാന്ത്രിക ശക്തികളാൽ കടുവപ്പുറത്ത് കയറിയ പ്രഗത്ഭനായ യോഗിയായ ചാങ്‌ദേവ്, ജ്ഞാനേശ്വരനെ വെല്ലുവിളിച്ചു. ചലിക്കുന്ന ഭിത്തിയിൽ കയറിയാണ് ജ്ഞാനേശ്വർ ചാങ്‌ദേവിനെ നിസ്തേജനാക്കിയത്. {{Sfn|Mokashi-Punekar|2005|p=72}} {{Sfn|Grover|1990|p=220}} {{Efn|The story of the holy man riding a tiger /lion and the other encountering him on a moving wall has been found in many other religions including Buddhism, Sikhism, and the Abrahamic religions as well.<ref>{{cite book|editor-last1=Callewaert|editor-first1= Winand M.|last=Digby|first=Simon|title=According to tradition : hagiographical writing in India, Chapter To ride a tiger or a wall|date=1994|publisher=Harrassowitz|location=Wiesbaden|isbn=9783447035248|pages=100–110|url=https://books.google.com/books?id=GrMwdEqHLzEC&q=%22moving+wall%22+tiger&pg=PA99|access-date=18 July 2017}}</ref>}} ചാങ്‌ദേവിനുള്ള ജ്ഞാനേശ്വരിന്റെ ഉപദേശം ''ചാങ്‌ദേവ് പശാസ്തി'' എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന 65 വാക്യങ്ങളിൽ നൽകിയിരിക്കുന്നു. {{Sfn|Bahirat|2006|p=15}} ചാങ്‌ദേവ് ജ്ഞാനേശ്വറിന്റെ സഹോദരി മുക്തബായിയുടെ ശിഷ്യനായി. {{Sfn|O'Connell|1999|pp=260–1}} == ഗ്രന്ഥങ്ങൾ == ബിപി ബഹിരാത്തിന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, [[മറാഠി ഭാഷ|മറാത്തി ഭാഷയിൽ]] എഴുതിയ ആദ്യത്തെ തത്ത്വചിന്തകനാണ് ജ്ഞാനേശ്വർ. {{Sfn|Bahirat|2006|pp=2–3}} ഏകദേശം 16 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ, 1290-ൽ അദ്ദേഹം [[ജ്ഞാനേശ്വരി]] രചിച്ചു, {{Sfn|Bahirat|2006|p=13}} <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=Xxg0RI7dSWIC|title=Jnāneshvari : Bhāvārthadipikā|last=Shri Jnāneshvar|date=1987|publisher=State University of New York Press|others=Pradhān, V.G.(translator)|isbn=978-0887064883|editor-last=Lambert|editor-first=H.M.|location=Albany, N.Y.|page=xvii|language=Marathi}}</ref> [[ഭഗവദ്ഗീത|ഭഗവദ് ഗീതയുടെ]] ഒരു വ്യാഖ്യാനം പിന്നീട് വർക്കരി വിഭാഗത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന ഗ്രന്ഥമായി മാറി. {{Sfn|Schomer|McLeod|1987|p=4}} അദ്ദേഹത്തിന്റെ വാക്കുകൾ സച്ചിദാനന്ദ രേഖപ്പെടുത്തി, അദ്ദേഹം ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ അമാനുവൻസിയാകാൻ സമ്മതിച്ചു. {{Sfn|Ranade|1933|p=33}} ''ജ്ഞാനേശ്വരി'' എഴുതിയത് ''ഓവി'' ഉപയോഗിച്ചാണ്; ഒരു [[വൃത്തം (ഛന്ദഃശാസ്ത്രം)|മീറ്റർ]], മഹാരാഷ്ട്രയിൽ ആദ്യമായി സ്ത്രീകളുടെ ഗാനങ്ങൾ രചിക്കാൻ ഉപയോഗിച്ചത്, നാല് വരികളിൽ ആദ്യത്തെ മൂന്ന് അല്ലെങ്കിൽ ഒന്നും മൂന്നും വരികൾ പ്രാസവും നാലാമത്തെ വരിയും മൂർച്ചയുള്ളതും ഹ്രസ്വവുമായ അവസാനമുള്ളതുമാണ്. {{Sfn|Claus|Diamond|Mills|2003|pp=454–5}} ഡബ്ല്യു.ബി പട്വർധൻ, ജ്ഞാനേശ്വറിനെക്കുറിച്ചുള്ള പണ്ഡിതന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, ജ്ഞാനേശ്വറിനൊപ്പം, ''ഓവി'' "യാത്രകൾ, അത് കുതിച്ചുകയറുന്നു, നൃത്തം ചെയ്യുന്നു, അത് ചുഴറ്റുന്നു, അത് കുതിക്കുന്നു, അത് കുതിക്കുന്നു, ഓടുന്നു, നീണ്ട കുതിച്ചുചാട്ടങ്ങളോ ചെറിയ ചാട്ടങ്ങളോ ആവശ്യമാണ്, അത് നിർത്തുകയോ തൂത്തുവാരുകയോ ചെയ്യുന്നു. അതോടൊപ്പം, അത് യജമാനന്റെ കൽപ്പനയിൽ നൂറ്റി ഒന്ന് കൃപകൾ വികസിക്കുന്നു". {{Sfn|Ranade|1933|p=36}} ജ്ഞാനേശ്വരിയിൽ, അവസാനം അദ്ദേഹം "പാസായദാന" എഴുതി, അതിൽ അദ്ദേഹം മറ്റുള്ളവർക്കും എല്ലാ മനുഷ്യർക്കും വേണ്ടി എല്ലാം പ്രാർത്ഥിച്ചു, തനിക്കുവേണ്ടി ഒന്നുമില്ല. വിശുദ്ധ ജ്ഞാനേശ്വർ തന്നെ വിശ്വസിച്ചു, "ലോകത്തിന് മുഴുവനും ഒരു ആത്മാവുണ്ട്- യാ വിശ്വാച ആത്മാ ഒരു ആഹേ" . സംസ്‌കൃതം അറിയുന്നവർക്ക് മാത്രം മനസ്സിലാക്കിയിരുന്ന ജീവിതത്തിന്റെ ദാർശനിക വശങ്ങൾ സാധാരണക്കാർക്ക് മനസ്സിലാക്കാൻ വേണ്ടിയാണ് അദ്ദേഹം ജ്ഞാനേശ്വരി എഴുതിയത്. ഉന്നത പുരോഹിത വർഗ്ഗ ഭാഷയും താഴ്ന്ന ജാതിക്കാരും സംസ്കൃത ഭാഷ പഠിക്കാൻ അനുവദിച്ചിരുന്നില്ല. തത്ത്വചിന്തയെ സാധാരണക്കാർക്ക് ലളിതമാക്കിയ ഇന്ത്യൻ ചരിത്രത്തിലെ ഒരു സുപ്രധാന കൃതിയായിരുന്നു ഇത്. {{Quote box | width = 15em | border = 1px | align = left | bgcolor = #FFEECC | fontsize = 85% | title_bg = | title_fnt = | title = | quote = O, God! Thou art Ganesha, the illuminator of all intelligence. The servant of Nivritti says, attend to my story. The Vedas in their perfection is as the beautiful image of the god, of which the flawless words are the resplendent body. The Smritis are the limbs thereof, the marking of verses shows their structure, and in the meaning lies a veritable treasure-house of beauty. | salign = right | source = — ''Dnyanesvari''<br />Transl: Pradhan, Lambert{{sfn|Pradhan|Lambert|1987|p=1}} }} [[പ്രമാണം:1765_Saka,_1843_CE,_Jnanesvari_Jnandeva_Dnyaneshwar_manuscript_page_1_and_2,_Devanagari_Marathi.jpg|കണ്ണി=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7e/1765_Saka%2C_1843_CE%2C_Jnanesvari_Jnandeva_Dnyaneshwar_manuscript_page_1_and_2%2C_Devanagari_Marathi.jpg/220px-1765_Saka%2C_1843_CE%2C_Jnanesvari_Jnandeva_Dnyaneshwar_manuscript_page_1_and_2%2C_Devanagari_Marathi.jpg|ലഘുചിത്രം| ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ആശയങ്ങൾ ''[[ഭഗവദ്ഗീത|ഭഗവദ് ഗീതയെ]]'' അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്. മുകളിൽ: ദേവനാഗരി ലിപിയിൽ, മറാത്തി ഭാഷയിലുള്ള ''ജ്ഞാനേശ്വരി'' പേജുകൾ.]] == സ്വീകരണവും പാരമ്പര്യവും == [[പ്രമാണം:Alandi_Palki_08.jpg|കണ്ണി=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9e/Alandi_Palki_08.jpg/220px-Alandi_Palki_08.jpg|ലഘുചിത്രം| അലണ്ടിയിൽ നിന്ന് പന്തർപൂരിലേക്കുള്ള യാത്രയിൽ കാളകൾ വലിക്കുന്ന ഒരു വെള്ളി വണ്ടിയിൽ വിശുദ്ധന്റെ ചെരുപ്പുകളും വഹിച്ചുകൊണ്ട് ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ പാൽക്കി (പല്ലങ്കീൻ).]] പൗരോഹിത്യ വരേണ്യവർഗത്തിന്റെ സങ്കുചിതത്വത്തെക്കുറിച്ചുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിമർശനം, കുടുംബജീവിതത്തിന്റെ ആഘോഷം, ആത്മീയ സമത്വവാദം തുടങ്ങിയ ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ജീവിതത്തിന്റെയും രചനകളുടെയും ഘടകങ്ങൾ വർക്കരി പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ സംസ്കാരത്തെ രൂപപ്പെടുത്തും. <ref>Glushkova, Irina. "6 Object of worship as a free choice." Objects of Worship in South Asian Religions: Forms, Practices and Meanings 13 (2014).</ref> {{Sfn|Dallmayr|2007|p=54}} ഡാൾമയർ പറയുന്നതനുസരിച്ച്, ജ്ഞാനേശ്വറിന്റെ ജീവിതവും രചനകളും "വാർക്കാരി പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ മതവിശ്വാസത്തിന്റെ പ്രാഥമിക മാതൃകകളായി വികസിച്ചു, കൂടാതെ ''ഭക്തി'' ഭക്തിയുടെ നിർണായക ഉറവിടങ്ങളും കേന്ദ്രബിന്ദുക്കളുമാണ്". {{Sfn|Dallmayr|2007|p=54}} == പ്രവർത്തികൾ == '''തർക്കമില്ലാത്ത കർതൃത്വം''' {{Sfn|Pawar|1997|p=353}} {{Sfn|Datta|1988|p=1848}} * ''ജ്ഞാനേശ്വരി'' അല്ലെങ്കിൽ ''ഭവാർത്ഥദീപിക'' (1290 CE) * ''അമൃതാനുഭവ'' അല്ലെങ്കിൽ ''അനുഭവാമൃത'' (1292 CE) * ''ചാങ്‌ദേവ് പാഷഷ്ടി'' (1294 CE) * ''ഹരിപ്പാത്ത്'' * ''അഭംഗ'' എസ് == റഫറൻസുകൾ == '''കുറിപ്പുകൾ'''{{Notelist}}'''അവലംബങ്ങൾ'''{{Reflist|20em}}'''ഗ്രന്ഥസൂചിക'''   == കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക് == * {{Cite book|title=Sant Jnaneswara's Pasayadana: Divine Blessings|last=Khandarkar|first=Shri Shankar Maharaj|publisher=Motilal Banarsidass|year=2018|isbn=978-8120842083}} * {{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=MXdOAAAAYAAJ|title=Dnyāneshwar: The Out-caste Brāhmin|last=James Fairbrother Edwards|publisher=J.F. Edwards, Office of the Poet-Saints of Mahārāshtra Series, United Theological College of Western India|year=1941}} == ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ == * [https://www.santsahitya.in/mahati-santanchi/sant-dyaneshwar സന്ത് ദ്യനേശ്വർ മറാത്തിയിലെ മുഴുവൻ വിവരങ്ങളും പുസ്തകങ്ങളും മറ്റും] * [https://www.wisdomlib.org/hinduism/book/jnaneshwari-bhavartha-dipika ജ്ഞാനേശ്വരി (ഭാവാർത്ഥ ദീപിക)] ഇംഗ്ലീഷ് വിവർത്തനം ആർ കെ ഭഗവത്, 1954 (ഗ്ലോസറി ഉൾപ്പെടെ) * [http://www.nonduality.com/jnan.htm അമൃതാനുഭവത്തിൽ നിന്നുള്ള ഉദ്ധരണികൾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221205123023/https://www.nonduality.com/jnan.htm |date=2022-12-05 }} * [http://www.dj6qo.de/dnye/Dnbiography.htm വി വി ശിർവായിക്കർ എഴുതിയ ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ജീവചരിത്രം] * [https://web.archive.org/web/20070212210512/http://www.musicindiaonline.com/music/marathi/s/artist.653/type.11/ ശ്രീ ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ചില അഭംഗങ്ങളുടെ ലതാ മങ്കേഷ്‌കറിന്റെ റെൻഡറിംഗ്] * ഓൺലൈൻ ഹിന്ദു എൻസൈക്ലോപീഡിയയായ ഹിന്ദുപീഡിയയിൽ [http://www.hindupedia.com/en/Sant_Dnyaneshwar സന്ത് ജ്ഞാനേശ്വർ] * [https://web.archive.org/web/20130201044608/http://www.geetganga.org/pasayadan-%E0%A4%AA%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%AF%E0%A4%A6%E0%A4%BE%E0%A4%A8 മറാത്തിയിൽ പസായദൻ] {{Authority Control}} [[വർഗ്ഗം:മഹാരാഷ്ട്രയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഭക്തിപ്രസ്ഥാനം]] [[വർഗ്ഗം:വൈഷ്ണവ സന്യാസിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:മറാഠി സാഹിത്യകാരന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:1296-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1275-ൽ ജനിച്ചവർ]] obhjc8s2u3uq6gys4bnrp3c8hfavkly 4666589 4666587 2026-09-13T06:51:27Z ~2026-48203-56 222590 /* അത്ഭുതങ്ങൾ */ 4666589 wikitext text/x-wiki {{Infobox Dalai Lama|name=Dnyandeo Vitthalpant Kulkarni|title=[[Guru|Sant Dyaneshwar]]|image=Dnyaneshwar2.jpg|caption=|father=Vitthala Pant|mother=Rukmini Bai|birth_date=[[Janmashtami]], 1275 CE|birth_place=Apegaon, [[Seuna (Yadava) dynasty|Yadava dynasty]] <br/>{{small|(present-day [[Paithan]] Taluka, [[Aurangabad, Maharashtra]], [[India]])}}}} [[Category:Pages using infobox religious biography with unsupported parameters|Samadhi_dateDnyaneshwar]] [[Category:Pages using infobox religious biography with unsupported parameters|Samadhi_placeDnyaneshwar]] [[Category:Articles having different image on Wikidata and Wikipedia]] 13-ാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഒരു ഇന്ത്യൻ കവിയായിരുന്നു '''ജ്ഞാനേശ്വർ''' (1275-1296)<ref name=":0">W. Doderet (1926), '']https://www.jstor.org/stable/607401 The Passive Voice of the Jnanesvari]'', Bulletin of the School of Oriental Studies, Cambridge University Press, Vol. 4, No. 1 (1926), pp. 59-64</ref>. ജ്ഞാനദേവൻ, ജ്ഞാനദേവ്, , മൗലി, ജ്ഞാനേശ്വർ വിത്തൽ കുൽക്കർണി എന്നെല്ലാം അദ്ദേഹം അറിയപ്പെടുന്നു. . നാഥശൈവ, വർക്കറി പാരമ്പര്യമുള്ള യോഗിയും പണ്ഡിതനും ആയിരുന്നു അദ്ദേഹം. . 21 വർഷം മാത്രം നീണ്ടുനിന്ന തന്റെ ഹ്രസ്വ ജീവിതത്തിൽ, അദ്ദേഹം ജ്ഞാനേശ്വരിയും ( ഭഗവദ് ഗീതയുടെ വ്യാഖ്യാനം) അമൃതനുഭാവവും രചിച്ചു<ref name=":0" /> . മറാത്തി ഭാഷയിൽ അവശേഷിക്കുന്ന ഏറ്റവും പഴക്കമുള്ള സാഹിത്യകൃതികളാണ് ഇവ, മറാത്തി സാഹിത്യത്തിലെ നാഴികക്കല്ലുകളായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. സന്ത് ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ആശയങ്ങൾ ദ്വൈതമല്ലാത്ത അദ്വൈത വേദാന്ത തത്വശാസ്ത്രത്തെയും മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ അവതാരമായ വിഠോബയോടുള്ള യോഗയിലും ഭക്തിയിലുമുള്ള ഊന്നൽ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പൈതൃകം ഏകനാഥ്, തുക്കാറാം തുടങ്ങിയ സന്യാസി കവികളെ പ്രചോദിപ്പിച്ചു, മഹാരാഷ്ട്രയിലെ ഹിന്ദുമതത്തിന്റെ വർക്കരി ( വിഠോബ - കൃഷ്ണ ) ഭക്തി പ്രസ്ഥാന പാരമ്പര്യത്തിന്റെ സ്ഥാപകരിൽ ഒരാളാണ് അദ്ദേഹം. 1296-ൽ അലന്ദിയിൽ ഒരു ഭൂഗർഭ അറയിൽ ധ്യാനേശ്വർ സമാധി ഏറ്റെടുത്തത്.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=lD_2J7W_2hQC|title=Religious Celebrations: An Encyclopedia of Holidays, Festivals, Solemn Observances, and Spiritual Commemorations|last=J. Gordon Melton|publisher=ABC-CLIO|year=2011|isbn=978-1-59884-206-7|pages=373–374}}</ref> <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=ZOWIAwAAQBAJ|title=Tukaram|last=R. D. Ranade|publisher=State University of New York Press|year=1997|isbn=978-1-4384-1687-8|pages=9–11}}</ref>. == ജീവചരിത്രം == 1275-ൽ (കൃഷ്ണ ജന്മാഷ്ടമിയുടെ ശുഭദിനത്തിൽ) യാദവ രാജാവായ രാമദേവരാവയുടെ ഭരണകാലത്ത് മഹാരാഷ്ട്രയിലെ പൈത്താനിനടുത്ത് [[ഗോദാവരി നദി|ഗോദാവരി]] നദിയുടെ തീരത്തുള്ള അപെഗാവ് ഗ്രാമത്തിൽ [[മറാഠി ഭാഷ|മറാത്തി]] സംസാരിക്കുന്ന ദേശസ്ഥ [[ദേശാസ്ഥ ബ്രാഹ്മണർ|ബ്രാഹ്മണ]] കുടുംബത്തിലാണ് ജ്ഞാനേശ്വർ ജനിച്ചത്. <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=dqC_pGtqPBkC&pg=PA39|title=Living Through the Blitz|publisher=Cambridge University Press|year=1976|isbn=9780002160094|page=39}}</ref> <ref>{{Cite journal|last=Karhadkar|first=K.S.|year=1976|title=Dnyaneshwar and Marathi Literature|journal=Indian Literature|volume=19|issue=1|pages=90–96|jstor=24157251}}</ref> {{Sfn|Bahirat|2006|p=1}} ദേവഗിരിയുടെ തലസ്ഥാനമായ രാജ്യം സമാധാനവും സ്ഥിരതയും ഉള്ള ഒരു ദേശം ആയിരുന്നു., രാജാവ് സാഹിത്യത്തിന്റെയും കലകളുടെയും രക്ഷാധികാരിയായിരുന്നു. {{Sfn|Bahirat|2006|p=2}} {{Sfn|Pradhan|Lambert|1987|pp=xiv-xvi}} സന്ത് ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ജീവിതത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ജീവചരിത്ര വിശദാംശങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശിഷ്യൻമാരായ സത്യമലനാഥിന്റെയും സച്ചിദാനന്ദന്റെയും രചനകളിൽ സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. {{Sfn|Bahirat|2006|p=8}} വിവിധ പാരമ്പര്യങ്ങൾ ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ജീവിതത്തിന്റെ വിശദാംശങ്ങളുടെ പരസ്പരവിരുദ്ധമായ വിവരണങ്ങൾ നൽകുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃതിയായ ''ജ്ഞാനേശ്വരി'' (1290 CE) രചനയുടെ തീയതി തർക്കമില്ലാത്തതാണ്. {{Sfn|Ranade|1933|p=31}} {{Sfn|Bahirat|2006|p=1}} ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ജീവിതത്തിൽ കൂടുതൽ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ട പാരമ്പര്യമനുസരിച്ച്, അദ്ദേഹം 1275 CE-ൽ ജനിച്ചു, 1296 CE-ൽ അദ്ദേഹം സമാധിയിലെത്തി. {{Sfn|Ranade|1933|p=31–2}} മറ്റ് സ്രോതസ്സുകൾ പറയുന്നത് അദ്ദേഹം 1271 CE-ലാണ് ജനിച്ചതെന്ന്. {{Sfn|Pradhan|Lambert|1987|p=xv}} {{Sfn|Ranade|1933|pp=31-32}} === ജീവിതം === ജ്ഞാനേശ്വറിന്റെ 21 വർഷത്തെ ഹ്രസ്വ ജീവിതത്തിന്റെ ജീവചരിത്ര വിശദാംശങ്ങൾ വിവാദപരമാണ്, അതിന്റെ ആധികാരികത സംശയത്തിലാണ്. ലഭ്യമായ വിവരണങ്ങൾ ഹാജിയോഗ്രാഫിക് ഐതിഹ്യങ്ങളും അദ്ദേഹം ചെയ്ത അത്ഭുതങ്ങളും നിറഞ്ഞതാണ്, ഉദാഹരണത്തിന്, ഒരു എരുമയെ വേദങ്ങൾ ആലപിക്കാനുള്ള കഴിവ്, ചലിക്കുന്ന മതിലിൽ കയറി ഒരു യോഗിയെ താഴ്ത്തുക തുടങ്ങിയ വിശ്വസിക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ടുള്ള കഥകൾ അദ്ദേഹത്തെകുറിച്ച് പ്രചരിക്കുന്നു. {{Sfn|Pradhan|Lambert|1987|p=xv}} {{Sfn|Dallmayr|2007|p=46}} === അത്ഭുതങ്ങൾ === [[പ്രമാണം:Dnyaneshwar_humbles_Changdev.jpg|കണ്ണി=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cc/Dnyaneshwar_humbles_Changdev.jpg/220px-Dnyaneshwar_humbles_Changdev.jpg|ലഘുചിത്രം| പറക്കുന്ന ഭിത്തിയിൽ ഇരിക്കുന്ന സഹോദരങ്ങളായ മുക്തബായി, സോപൻ, ജ്ഞാനേശ്വർ, നിവൃത്തിനാഥ് എന്നിവർ കടുവപ്പുറത്തിരിക്കുന്ന ചാങ്‌ദേവിനെ അഭിവാദ്യം ചെയ്യുന്നു. മധ്യത്തിൽ ചാങ്‌ദേവ് ജ്ഞാനേശ്വരനെ വണങ്ങുന്നു.]] പല അത്ഭുതങ്ങളും ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ജീവിതവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു, {{Sfn|Harrisson|1976|p=39}} അതിലൊന്ന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശിഷ്യനായ സച്ചിദാനന്ദന്റെ മൃതദേഹം പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കുന്നതായിരുന്നു. {{Sfn|Sundararajan|Mukerji|2003|p=34}} ഫ്രെഡ് ഡാൽമിർ ഈ ഐതിഹ്യങ്ങളിലൊന്ന് മഹിപതിയുടെ [[ഹഗിയോഗ്രഫി|ഹാജിയോഗ്രാഫിയിൽ]] നിന്ന് ഇപ്രകാരം സംഗ്രഹിക്കുന്നു: {{Sfn|Dallmayr|2007|p=44}} 12-ാം വയസ്സിൽ, ദരിദ്രരും ജാതിരഹിതരുമായ തന്റെ സഹോദരങ്ങളോടൊപ്പം, പൈത്താൻ പുരോഹിതന്മാരോട് ദയ അഭ്യർത്ഥിക്കാൻ ജ്ഞാനേശ്വർ പൈതാനിലേക്ക് പോയി. അവിടെ അവർ അപമാനിക്കുകയും പരിഹസിക്കുകയും ചെയ്തു. അപ്പോൾ അടുത്തുള്ള റോഡിൽ ഒരാൾ പ്രായമായ പോത്തിനെ ക്രൂരമായി തല്ലുന്നുണ്ടായിരുന്നു, പരിക്കേറ്റ മൃഗം കരഞ്ഞുകൊണ്ട് കുഴഞ്ഞു വീണു. മൃഗത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ആശങ്ക കാരണം അതിൻ്റെ ഉടമയോട് ജ്ഞാനേശ്വർ നിർത്താൻ ആവശ്യപ്പെട്ടു. ഒരു മൃഗത്തെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ ശ്രദ്ധാലുവാണെന്നും വേദം പഠിപ്പിക്കുന്നതിൽ ശ്രദ്ധയില്ലാത്തവനാണെന്നും പുരോഹിതന്മാർ അവനെ പരിഹസിച്ചു. വേദങ്ങൾ തന്നെ എല്ലാ ജീവജാലങ്ങളെയും പവിത്രമായും ''[[ബ്രഹ്മം|ബ്രാഹ്മണത്തിന്റെ]]'' പ്രകടനമായും കണക്കാക്കുന്നുവെന്ന് ജ്ഞാനേശ്വർ തിരിച്ചടിച്ചു. {{Efn|According to Jeaneane D. Fowler, former Head of Philosophy and Religious Studies at the [[University of Wales]], ''brahman'' is the "ultimate Reality, the Source from which all emanates, the unchanging absolute".{{sfn|Fowler|2002|p=49}}}} രോഷാകുലരായ പുരോഹിതന്മാർ, മൃഗങ്ങൾക്കും വേദങ്ങൾ പഠിക്കാൻ കഴിയണം എന്നാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ യുക്തി സൂചിപ്പിക്കുന്നതെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ജ്ഞാനേശ്വരൻ എരുമയുടെ നെറ്റിയിൽ തലോടിയപ്പോൾ, അത് സ്പുടമായ ശബ്ദത്തിൽ വേദം ചൊല്ലാൻ തുടങ്ങി. {{Sfn|Dallmayr|2007|p=44}} ഫ്രെഡ് ഡാൽമയർ പറയുന്നതനുസരിച്ച്, ഈ കഥ ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ജീവചരിത്രത്തെ കൃത്യമായി പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നുണ്ടോ എന്ന് ആരും ആശങ്കപ്പെടേണ്ടതില്ല, മത്തായി 3:9-ലെ ജറുസലേമിലെ യേശുവിനെ ക്കുറിച്ചുള്ള കഥയുടെ അതേ രീതിയിൽ ഈ കഥയ്ക്കും പ്രതീകാത്മക പ്രാധാന്യമുണ്ട്. {{Sfn|Dallmayr|2007|p=44}} മറ്റൊരു അത്ഭുതത്തിൽ, തന്റെ മാന്ത്രിക ശക്തികളാൽ കടുവപ്പുറത്ത് കയറിയ പ്രഗത്ഭനായ യോഗിയായ ചാങ്‌ദേവ്, ജ്ഞാനേശ്വരനെ വെല്ലുവിളിച്ചു. ചലിക്കുന്ന ഭിത്തിയിൽ കയറിയാണ് ജ്ഞാനേശ്വർ ചാങ്‌ദേവിനെ നിസ്തേജനാക്കിയത്. {{Sfn|Mokashi-Punekar|2005|p=72}} {{Sfn|Grover|1990|p=220}} {{Efn|The story of the holy man riding a tiger /lion and the other encountering him on a moving wall has been found in many other religions including Buddhism, Sikhism, and the Abrahamic religions as well.<ref>{{cite book|editor-last1=Callewaert|editor-first1= Winand M.|last=Digby|first=Simon|title=According to tradition : hagiographical writing in India, Chapter To ride a tiger or a wall|date=1994|publisher=Harrassowitz|location=Wiesbaden|isbn=9783447035248|pages=100–110|url=https://books.google.com/books?id=GrMwdEqHLzEC&q=%22moving+wall%22+tiger&pg=PA99|access-date=18 July 2017}}</ref>}} ചാങ്‌ദേവിനുള്ള ജ്ഞാനേശ്വരിന്റെ ഉപദേശം ''ചാങ്‌ദേവ് പശാസ്തി'' എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന 65 വാക്യങ്ങളിൽ നൽകിയിരിക്കുന്നു. {{Sfn|Bahirat|2006|p=15}} ചാങ്‌ദേവ് ജ്ഞാനേശ്വറിന്റെ സഹോദരി മുക്തബായിയുടെ ശിഷ്യനായി. {{Sfn|O'Connell|1999|pp=260–1}} == ഗ്രന്ഥങ്ങൾ == ബിപി ബഹിരാത്തിന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, [[മറാഠി ഭാഷ|മറാത്തി ഭാഷയിൽ]] എഴുതിയ ആദ്യത്തെ തത്ത്വചിന്തകനാണ് ജ്ഞാനേശ്വർ. {{Sfn|Bahirat|2006|pp=2–3}} ഏകദേശം 16 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ, 1290-ൽ അദ്ദേഹം [[ജ്ഞാനേശ്വരി]] രചിച്ചു, {{Sfn|Bahirat|2006|p=13}} <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=Xxg0RI7dSWIC|title=Jnāneshvari : Bhāvārthadipikā|last=Shri Jnāneshvar|date=1987|publisher=State University of New York Press|others=Pradhān, V.G.(translator)|isbn=978-0887064883|editor-last=Lambert|editor-first=H.M.|location=Albany, N.Y.|page=xvii|language=Marathi}}</ref> [[ഭഗവദ്ഗീത|ഭഗവദ് ഗീതയുടെ]] ഒരു വ്യാഖ്യാനം പിന്നീട് വർക്കരി വിഭാഗത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന ഗ്രന്ഥമായി മാറി. {{Sfn|Schomer|McLeod|1987|p=4}} അദ്ദേഹത്തിന്റെ വാക്കുകൾ സച്ചിദാനന്ദ രേഖപ്പെടുത്തി, അദ്ദേഹം ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ അമാനുവൻസിയാകാൻ സമ്മതിച്ചു. {{Sfn|Ranade|1933|p=33}} ''ജ്ഞാനേശ്വരി'' എഴുതിയത് ''ഓവി'' ഉപയോഗിച്ചാണ്; ഒരു [[വൃത്തം (ഛന്ദഃശാസ്ത്രം)|മീറ്റർ]], മഹാരാഷ്ട്രയിൽ ആദ്യമായി സ്ത്രീകളുടെ ഗാനങ്ങൾ രചിക്കാൻ ഉപയോഗിച്ചത്, നാല് വരികളിൽ ആദ്യത്തെ മൂന്ന് അല്ലെങ്കിൽ ഒന്നും മൂന്നും വരികൾ പ്രാസവും നാലാമത്തെ വരിയും മൂർച്ചയുള്ളതും ഹ്രസ്വവുമായ അവസാനമുള്ളതുമാണ്. {{Sfn|Claus|Diamond|Mills|2003|pp=454–5}} ഡബ്ല്യു.ബി പട്വർധൻ, ജ്ഞാനേശ്വറിനെക്കുറിച്ചുള്ള പണ്ഡിതന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, ജ്ഞാനേശ്വറിനൊപ്പം, ''ഓവി'' "യാത്രകൾ, അത് കുതിച്ചുകയറുന്നു, നൃത്തം ചെയ്യുന്നു, അത് ചുഴറ്റുന്നു, അത് കുതിക്കുന്നു, അത് കുതിക്കുന്നു, ഓടുന്നു, നീണ്ട കുതിച്ചുചാട്ടങ്ങളോ ചെറിയ ചാട്ടങ്ങളോ ആവശ്യമാണ്, അത് നിർത്തുകയോ തൂത്തുവാരുകയോ ചെയ്യുന്നു. അതോടൊപ്പം, അത് യജമാനന്റെ കൽപ്പനയിൽ നൂറ്റി ഒന്ന് കൃപകൾ വികസിക്കുന്നു". {{Sfn|Ranade|1933|p=36}} ജ്ഞാനേശ്വരിയിൽ, അവസാനം അദ്ദേഹം "പാസായദാന" എഴുതി, അതിൽ അദ്ദേഹം മറ്റുള്ളവർക്കും എല്ലാ മനുഷ്യർക്കും വേണ്ടി എല്ലാം പ്രാർത്ഥിച്ചു, തനിക്കുവേണ്ടി ഒന്നുമില്ല. വിശുദ്ധ ജ്ഞാനേശ്വർ തന്നെ വിശ്വസിച്ചു, "ലോകത്തിന് മുഴുവനും ഒരു ആത്മാവുണ്ട്- യാ വിശ്വാച ആത്മാ ഒരു ആഹേ" . സംസ്‌കൃതം അറിയുന്നവർക്ക് മാത്രം മനസ്സിലാക്കിയിരുന്ന ജീവിതത്തിന്റെ ദാർശനിക വശങ്ങൾ സാധാരണക്കാർക്ക് മനസ്സിലാക്കാൻ വേണ്ടിയാണ് അദ്ദേഹം ജ്ഞാനേശ്വരി എഴുതിയത്. ഉന്നത പുരോഹിത വർഗ്ഗ ഭാഷയും താഴ്ന്ന ജാതിക്കാരും സംസ്കൃത ഭാഷ പഠിക്കാൻ അനുവദിച്ചിരുന്നില്ല. തത്ത്വചിന്തയെ സാധാരണക്കാർക്ക് ലളിതമാക്കിയ ഇന്ത്യൻ ചരിത്രത്തിലെ ഒരു സുപ്രധാന കൃതിയായിരുന്നു ഇത്. {{Quote box | width = 15em | border = 1px | align = left | bgcolor = #FFEECC | fontsize = 85% | title_bg = | title_fnt = | title = | quote = O, God! Thou art Ganesha, the illuminator of all intelligence. The servant of Nivritti says, attend to my story. The Vedas in their perfection is as the beautiful image of the god, of which the flawless words are the resplendent body. The Smritis are the limbs thereof, the marking of verses shows their structure, and in the meaning lies a veritable treasure-house of beauty. | salign = right | source = — ''Dnyanesvari''<br />Transl: Pradhan, Lambert{{sfn|Pradhan|Lambert|1987|p=1}} }} [[പ്രമാണം:1765_Saka,_1843_CE,_Jnanesvari_Jnandeva_Dnyaneshwar_manuscript_page_1_and_2,_Devanagari_Marathi.jpg|കണ്ണി=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7e/1765_Saka%2C_1843_CE%2C_Jnanesvari_Jnandeva_Dnyaneshwar_manuscript_page_1_and_2%2C_Devanagari_Marathi.jpg/220px-1765_Saka%2C_1843_CE%2C_Jnanesvari_Jnandeva_Dnyaneshwar_manuscript_page_1_and_2%2C_Devanagari_Marathi.jpg|ലഘുചിത്രം| ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ആശയങ്ങൾ ''[[ഭഗവദ്ഗീത|ഭഗവദ് ഗീതയെ]]'' അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്. മുകളിൽ: ദേവനാഗരി ലിപിയിൽ, മറാത്തി ഭാഷയിലുള്ള ''ജ്ഞാനേശ്വരി'' പേജുകൾ.]] == സ്വീകരണവും പാരമ്പര്യവും == [[പ്രമാണം:Alandi_Palki_08.jpg|കണ്ണി=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9e/Alandi_Palki_08.jpg/220px-Alandi_Palki_08.jpg|ലഘുചിത്രം| അലണ്ടിയിൽ നിന്ന് പന്തർപൂരിലേക്കുള്ള യാത്രയിൽ കാളകൾ വലിക്കുന്ന ഒരു വെള്ളി വണ്ടിയിൽ വിശുദ്ധന്റെ ചെരുപ്പുകളും വഹിച്ചുകൊണ്ട് ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ പാൽക്കി (പല്ലങ്കീൻ).]] പൗരോഹിത്യ വരേണ്യവർഗത്തിന്റെ സങ്കുചിതത്വത്തെക്കുറിച്ചുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിമർശനം, കുടുംബജീവിതത്തിന്റെ ആഘോഷം, ആത്മീയ സമത്വവാദം തുടങ്ങിയ ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ജീവിതത്തിന്റെയും രചനകളുടെയും ഘടകങ്ങൾ വർക്കരി പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ സംസ്കാരത്തെ രൂപപ്പെടുത്തും. <ref>Glushkova, Irina. "6 Object of worship as a free choice." Objects of Worship in South Asian Religions: Forms, Practices and Meanings 13 (2014).</ref> {{Sfn|Dallmayr|2007|p=54}} ഡാൾമയർ പറയുന്നതനുസരിച്ച്, ജ്ഞാനേശ്വറിന്റെ ജീവിതവും രചനകളും "വാർക്കാരി പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ മതവിശ്വാസത്തിന്റെ പ്രാഥമിക മാതൃകകളായി വികസിച്ചു, കൂടാതെ ''ഭക്തി'' ഭക്തിയുടെ നിർണായക ഉറവിടങ്ങളും കേന്ദ്രബിന്ദുക്കളുമാണ്". {{Sfn|Dallmayr|2007|p=54}} == പ്രവർത്തികൾ == '''തർക്കമില്ലാത്ത കർതൃത്വം''' {{Sfn|Pawar|1997|p=353}} {{Sfn|Datta|1988|p=1848}} * ''ജ്ഞാനേശ്വരി'' അല്ലെങ്കിൽ ''ഭവാർത്ഥദീപിക'' (1290 CE) * ''അമൃതാനുഭവ'' അല്ലെങ്കിൽ ''അനുഭവാമൃത'' (1292 CE) * ''ചാങ്‌ദേവ് പാഷഷ്ടി'' (1294 CE) * ''ഹരിപ്പാത്ത്'' * ''അഭംഗ'' എസ് == റഫറൻസുകൾ == '''കുറിപ്പുകൾ'''{{Notelist}}'''അവലംബങ്ങൾ'''{{Reflist|20em}}'''ഗ്രന്ഥസൂചിക'''   == കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക് == * {{Cite book|title=Sant Jnaneswara's Pasayadana: Divine Blessings|last=Khandarkar|first=Shri Shankar Maharaj|publisher=Motilal Banarsidass|year=2018|isbn=978-8120842083}} * {{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=MXdOAAAAYAAJ|title=Dnyāneshwar: The Out-caste Brāhmin|last=James Fairbrother Edwards|publisher=J.F. Edwards, Office of the Poet-Saints of Mahārāshtra Series, United Theological College of Western India|year=1941}} == ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ == * [https://www.santsahitya.in/mahati-santanchi/sant-dyaneshwar സന്ത് ദ്യനേശ്വർ മറാത്തിയിലെ മുഴുവൻ വിവരങ്ങളും പുസ്തകങ്ങളും മറ്റും] * [https://www.wisdomlib.org/hinduism/book/jnaneshwari-bhavartha-dipika ജ്ഞാനേശ്വരി (ഭാവാർത്ഥ ദീപിക)] ഇംഗ്ലീഷ് വിവർത്തനം ആർ കെ ഭഗവത്, 1954 (ഗ്ലോസറി ഉൾപ്പെടെ) * [http://www.nonduality.com/jnan.htm അമൃതാനുഭവത്തിൽ നിന്നുള്ള ഉദ്ധരണികൾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221205123023/https://www.nonduality.com/jnan.htm |date=2022-12-05 }} * [http://www.dj6qo.de/dnye/Dnbiography.htm വി വി ശിർവായിക്കർ എഴുതിയ ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ജീവചരിത്രം] * [https://web.archive.org/web/20070212210512/http://www.musicindiaonline.com/music/marathi/s/artist.653/type.11/ ശ്രീ ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ചില അഭംഗങ്ങളുടെ ലതാ മങ്കേഷ്‌കറിന്റെ റെൻഡറിംഗ്] * ഓൺലൈൻ ഹിന്ദു എൻസൈക്ലോപീഡിയയായ ഹിന്ദുപീഡിയയിൽ [http://www.hindupedia.com/en/Sant_Dnyaneshwar സന്ത് ജ്ഞാനേശ്വർ] * [https://web.archive.org/web/20130201044608/http://www.geetganga.org/pasayadan-%E0%A4%AA%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%AF%E0%A4%A6%E0%A4%BE%E0%A4%A8 മറാത്തിയിൽ പസായദൻ] {{Authority Control}} [[വർഗ്ഗം:മഹാരാഷ്ട്രയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഭക്തിപ്രസ്ഥാനം]] [[വർഗ്ഗം:വൈഷ്ണവ സന്യാസിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:മറാഠി സാഹിത്യകാരന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:1296-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1275-ൽ ജനിച്ചവർ]] 0dc147grs3cocqwh94pomokmetv8qgy 4666590 4666589 2026-09-13T06:52:46Z ~2026-48203-56 222590 4666590 wikitext text/x-wiki {{Infobox Dalai Lama|name=Dnyandeo Vitthalpant Kulkarni|title=[[Guru|Sant Dyaneshwar]]|image=Dnyaneshwar2.jpg|caption=|father=Vitthala Pant|mother=Rukmini Bai|birth_date=[[Janmashtami]], 1275 CE|birth_place=Apegaon, [[Seuna (Yadava) dynasty|Yadava dynasty]] <br/>{{small|(present-day [[Paithan]] Taluka, [[Aurangabad, Maharashtra]], [[India]])}}}} [[Category:Pages using infobox religious biography with unsupported parameters|Samadhi_dateDnyaneshwar]] [[Category:Pages using infobox religious biography with unsupported parameters|Samadhi_placeDnyaneshwar]] [[Category:Articles having different image on Wikidata and Wikipedia]] 13-ാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഒരു ഇന്ത്യൻ കവിയായിരുന്നു '''ജ്ഞാനേശ്വർ''' (1275-1296)<ref name=":0">W. Doderet (1926), '']https://www.jstor.org/stable/607401 The Passive Voice of the Jnanesvari]'', Bulletin of the School of Oriental Studies, Cambridge University Press, Vol. 4, No. 1 (1926), pp. 59-64</ref>. ജ്ഞാനദേവൻ, ജ്ഞാനദേവ്, , മൗലി, ജ്ഞാനേശ്വർ വിത്തൽ കുൽക്കർണി എന്നെല്ലാം അദ്ദേഹം അറിയപ്പെടുന്നു. . നാഥശൈവ, വർക്കറി പാരമ്പര്യമുള്ള യോഗിയും പണ്ഡിതനും ആയിരുന്നു അദ്ദേഹം. . 21 വർഷം മാത്രം നീണ്ടുനിന്ന തന്റെ ഹ്രസ്വ ജീവിതത്തിൽ, അദ്ദേഹം ജ്ഞാനേശ്വരിയും ( ഭഗവദ് ഗീതയുടെ വ്യാഖ്യാനം) അമൃതനുഭാവവും രചിച്ചു<ref name=":0" /> . മറാത്തി ഭാഷയിൽ അവശേഷിക്കുന്ന ഏറ്റവും പഴക്കമുള്ള സാഹിത്യകൃതികളാണ് ഇവ, മറാത്തി സാഹിത്യത്തിലെ നാഴികക്കല്ലുകളായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. സന്ത് ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ആശയങ്ങൾ ദ്വൈതമല്ലാത്ത അദ്വൈത വേദാന്ത തത്വശാസ്ത്രത്തെയും മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ അവതാരമായ വിഠോബയോടുള്ള യോഗയിലും ഭക്തിയിലുമുള്ള ഊന്നൽ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പൈതൃകം ഏകനാഥ്, തുക്കാറാം തുടങ്ങിയ സന്യാസി കവികളെ പ്രചോദിപ്പിച്ചു, മഹാരാഷ്ട്രയിലെ ഹിന്ദുമതത്തിന്റെ വർക്കരി ( വിഠോബ - കൃഷ്ണ ) ഭക്തി പ്രസ്ഥാന പാരമ്പര്യത്തിന്റെ സ്ഥാപകരിൽ ഒരാളാണ് അദ്ദേഹം. 1296-ൽ അലന്ദിയിൽ ഒരു ഭൂഗർഭ അറയിൽ ധ്യാനേശ്വർ സമാധി ഏറ്റെടുത്തത്.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=lD_2J7W_2hQC|title=Religious Celebrations: An Encyclopedia of Holidays, Festivals, Solemn Observances, and Spiritual Commemorations|last=J. Gordon Melton|publisher=ABC-CLIO|year=2011|isbn=978-1-59884-206-7|pages=373–374}}</ref> <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=ZOWIAwAAQBAJ|title=Tukaram|last=R. D. Ranade|publisher=State University of New York Press|year=1997|isbn=978-1-4384-1687-8|pages=9–11}}</ref>. == ജീവചരിത്രം == 1275-ൽ (കൃഷ്ണ ജന്മാഷ്ടമിയുടെ ശുഭദിനത്തിൽ) യാദവ രാജാവായ രാമദേവരാവയുടെ ഭരണകാലത്ത് മഹാരാഷ്ട്രയിലെ പൈത്താനിനടുത്ത് [[ഗോദാവരി നദി|ഗോദാവരി]] നദിയുടെ തീരത്തുള്ള അപെഗാവ് ഗ്രാമത്തിൽ [[മറാഠി ഭാഷ|മറാത്തി]] സംസാരിക്കുന്ന ദേശസ്ഥ [[ദേശാസ്ഥ ബ്രാഹ്മണർ|ബ്രാഹ്മണ]] കുടുംബത്തിലാണ് ജ്ഞാനേശ്വർ ജനിച്ചത്. <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=dqC_pGtqPBkC&pg=PA39|title=Living Through the Blitz|publisher=Cambridge University Press|year=1976|isbn=9780002160094|page=39}}</ref> <ref>{{Cite journal|last=Karhadkar|first=K.S.|year=1976|title=Dnyaneshwar and Marathi Literature|journal=Indian Literature|volume=19|issue=1|pages=90–96|jstor=24157251}}</ref> {{Sfn|Bahirat|2006|p=1}} ദേവഗിരിയുടെ തലസ്ഥാനമായ രാജ്യം സമാധാനവും സ്ഥിരതയും ഉള്ള ഒരു ദേശം ആയിരുന്നു., രാജാവ് സാഹിത്യത്തിന്റെയും കലകളുടെയും രക്ഷാധികാരിയായിരുന്നു. {{Sfn|Bahirat|2006|p=2}} {{Sfn|Pradhan|Lambert|1987|pp=xiv-xvi}} സന്ത് ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ജീവിതത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ജീവചരിത്ര വിശദാംശങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശിഷ്യൻമാരായ സത്യമലനാഥിന്റെയും സച്ചിദാനന്ദന്റെയും രചനകളിൽ സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. {{Sfn|Bahirat|2006|p=8}} വിവിധ പാരമ്പര്യങ്ങൾ ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ജീവിതത്തിന്റെ വിശദാംശങ്ങളുടെ പരസ്പരവിരുദ്ധമായ വിവരണങ്ങൾ നൽകുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃതിയായ ''ജ്ഞാനേശ്വരി'' (1290 CE) രചനയുടെ തീയതി തർക്കമില്ലാത്തതാണ്. {{Sfn|Ranade|1933|p=31}} {{Sfn|Bahirat|2006|p=1}} ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ജീവിതത്തിൽ കൂടുതൽ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ട പാരമ്പര്യമനുസരിച്ച്, അദ്ദേഹം 1275 CE-ൽ ജനിച്ചു, 1296 CE-ൽ അദ്ദേഹം സമാധിയിലെത്തി. {{Sfn|Ranade|1933|p=31–2}} മറ്റ് സ്രോതസ്സുകൾ പറയുന്നത് അദ്ദേഹം 1271 CE-ലാണ് ജനിച്ചതെന്ന്. {{Sfn|Pradhan|Lambert|1987|p=xv}} {{Sfn|Ranade|1933|pp=31-32}} === ജീവിതം === ജ്ഞാനേശ്വറിന്റെ 21 വർഷത്തെ ഹ്രസ്വ ജീവിതത്തിന്റെ ജീവചരിത്ര വിശദാംശങ്ങൾ വിവാദപരമാണ്, അതിന്റെ ആധികാരികത സംശയത്തിലാണ്. ലഭ്യമായ വിവരണങ്ങൾ ഹാജിയോഗ്രാഫിക് ഐതിഹ്യങ്ങളും അദ്ദേഹം ചെയ്ത അത്ഭുതങ്ങളും നിറഞ്ഞതാണ്, ഉദാഹരണത്തിന്, ഒരു എരുമയെ വേദങ്ങൾ ആലപിക്കാനുള്ള കഴിവ്, ചലിക്കുന്ന മതിലിൽ കയറി ഒരു യോഗിയെ താഴ്ത്തുക തുടങ്ങിയ വിശ്വസിക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ടുള്ള കഥകൾ അദ്ദേഹത്തെകുറിച്ച് പ്രചരിക്കുന്നു. {{Sfn|Pradhan|Lambert|1987|p=xv}} {{Sfn|Dallmayr|2007|p=46}} === അത്ഭുതങ്ങൾ === [[പ്രമാണം:Dnyaneshwar_humbles_Changdev.jpg|കണ്ണി=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cc/Dnyaneshwar_humbles_Changdev.jpg/220px-Dnyaneshwar_humbles_Changdev.jpg|ലഘുചിത്രം| പറക്കുന്ന ഭിത്തിയിൽ ഇരിക്കുന്ന സഹോദരങ്ങളായ മുക്തബായി, സോപൻ, ജ്ഞാനേശ്വർ, നിവൃത്തിനാഥ് എന്നിവർ കടുവപ്പുറത്തിരിക്കുന്ന ചാങ്‌ദേവിനെ അഭിവാദ്യം ചെയ്യുന്നു. മധ്യത്തിൽ ചാങ്‌ദേവ് ജ്ഞാനേശ്വരനെ വണങ്ങുന്നു.]] പല അത്ഭുതങ്ങളും ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ജീവിതവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു, {{Sfn|Harrisson|1976|p=39}} അതിലൊന്ന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശിഷ്യനായ സച്ചിദാനന്ദന്റെ മൃതദേഹം പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കുന്നതായിരുന്നു. {{Sfn|Sundararajan|Mukerji|2003|p=34}} ഫ്രെഡ് ഡാൽമിർ ഈ ഐതിഹ്യങ്ങളിലൊന്ന് മഹിപതിയുടെ [[ഹഗിയോഗ്രഫി|ഹാജിയോഗ്രാഫിയിൽ]] നിന്ന് ഇപ്രകാരം സംഗ്രഹിക്കുന്നു: {{Sfn|Dallmayr|2007|p=44}} 12-ാം വയസ്സിൽ, ദരിദ്രരും ജാതിരഹിതരുമായ തന്റെ സഹോദരങ്ങളോടൊപ്പം, പൈത്താൻ പുരോഹിതന്മാരോട് ദയ അഭ്യർത്ഥിക്കാൻ ജ്ഞാനേശ്വർ പൈതാനിലേക്ക് പോയി. അവിടെ അവർ അപമാനിക്കുകയും പരിഹസിക്കുകയും ചെയ്തു. അപ്പോൾ അടുത്തുള്ള റോഡിൽ ഒരാൾ പ്രായമായ പോത്തിനെ ക്രൂരമായി തല്ലുന്നുണ്ടായിരുന്നു, പരിക്കേറ്റ മൃഗം കരഞ്ഞുകൊണ്ട് കുഴഞ്ഞു വീണു. മൃഗത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ആശങ്ക കാരണം അതിൻ്റെ ഉടമയോട് ജ്ഞാനേശ്വർ നിർത്താൻ ആവശ്യപ്പെട്ടു. ഒരു മൃഗത്തെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ ശ്രദ്ധാലുവാണെന്നും വേദം പഠിപ്പിക്കുന്നതിൽ ശ്രദ്ധയില്ലാത്തവനാണെന്നും പുരോഹിതന്മാർ അവനെ പരിഹസിച്ചു. വേദങ്ങൾ തന്നെ എല്ലാ ജീവജാലങ്ങളെയും പവിത്രമായും ''[[ബ്രഹ്മം|ബ്രാഹ്മണത്തിന്റെ]]'' പ്രകടനമായും കണക്കാക്കുന്നുവെന്ന് ജ്ഞാനേശ്വർ തിരിച്ചടിച്ചു. {{Efn|According to Jeaneane D. Fowler, former Head of Philosophy and Religious Studies at the [[University of Wales]], ''brahman'' is the "ultimate Reality, the Source from which all emanates, the unchanging absolute".{{sfn|Fowler|2002|p=49}}}} രോഷാകുലരായ പുരോഹിതന്മാർ, മൃഗങ്ങൾക്കും വേദങ്ങൾ പഠിക്കാൻ കഴിയണം എന്നാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ യുക്തി സൂചിപ്പിക്കുന്നതെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ജ്ഞാനേശ്വരൻ എരുമയുടെ നെറ്റിയിൽ തലോടിയപ്പോൾ, അത് സ്പുടമായ ശബ്ദത്തിൽ വേദം ചൊല്ലാൻ തുടങ്ങി. {{Sfn|Dallmayr|2007|p=44}} ഫ്രെഡ് ഡാൽമയർ പറയുന്നതനുസരിച്ച്, ഈ കഥ ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ജീവചരിത്രത്തെ കൃത്യമായി പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നുണ്ടോ എന്ന് ആരും ആശങ്കപ്പെടേണ്ടതില്ല, മത്തായി 3:9-ലെ ജറുസലേമിലെ യേശുവിനെക്കുറിച്ചുള്ള കഥയുടെ അതേ രീതിയിൽ ഈ കഥയ്ക്കും പ്രതീകാത്മക പ്രാധാന്യമുണ്ട്. {{Sfn|Dallmayr|2007|p=44}} മറ്റൊരു അത്ഭുതത്തിൽ, തന്റെ മാന്ത്രിക ശക്തികളാൽ കടുവപ്പുറത്ത് കയറിയ പ്രഗത്ഭനായ യോഗിയായ ചാങ്‌ദേവ്, ജ്ഞാനേശ്വരനെ വെല്ലുവിളിച്ചു. ചലിക്കുന്ന ഭിത്തിയിൽ കയറിയാണ് ജ്ഞാനേശ്വർ ചാങ്‌ദേവിനെ നിസ്തേജനാക്കിയത്. {{Sfn|Mokashi-Punekar|2005|p=72}} {{Sfn|Grover|1990|p=220}} {{Efn|The story of the holy man riding a tiger /lion and the other encountering him on a moving wall has been found in many other religions including Buddhism, Sikhism, and the Abrahamic religions as well.<ref>{{cite book|editor-last1=Callewaert|editor-first1= Winand M.|last=Digby|first=Simon|title=According to tradition : hagiographical writing in India, Chapter To ride a tiger or a wall|date=1994|publisher=Harrassowitz|location=Wiesbaden|isbn=9783447035248|pages=100–110|url=https://books.google.com/books?id=GrMwdEqHLzEC&q=%22moving+wall%22+tiger&pg=PA99|access-date=18 July 2017}}</ref>}} ചാങ്‌ദേവിനുള്ള ജ്ഞാനേശ്വരിന്റെ ഉപദേശം ''ചാങ്‌ദേവ് പശാസ്തി'' എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന 65 വാക്യങ്ങളിൽ നൽകിയിരിക്കുന്നു. {{Sfn|Bahirat|2006|p=15}} ചാങ്‌ദേവ് ജ്ഞാനേശ്വറിന്റെ സഹോദരി മുക്തബായിയുടെ ശിഷ്യനായി. {{Sfn|O'Connell|1999|pp=260–1}} == ഗ്രന്ഥങ്ങൾ == ബിപി ബഹിരാത്തിന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, [[മറാഠി ഭാഷ|മറാത്തി ഭാഷയിൽ]] എഴുതിയ ആദ്യത്തെ തത്ത്വചിന്തകനാണ് ജ്ഞാനേശ്വർ. {{Sfn|Bahirat|2006|pp=2–3}} ഏകദേശം 16 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ, 1290-ൽ അദ്ദേഹം [[ജ്ഞാനേശ്വരി]] രചിച്ചു, {{Sfn|Bahirat|2006|p=13}} <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=Xxg0RI7dSWIC|title=Jnāneshvari : Bhāvārthadipikā|last=Shri Jnāneshvar|date=1987|publisher=State University of New York Press|others=Pradhān, V.G.(translator)|isbn=978-0887064883|editor-last=Lambert|editor-first=H.M.|location=Albany, N.Y.|page=xvii|language=Marathi}}</ref> [[ഭഗവദ്ഗീത|ഭഗവദ് ഗീതയുടെ]] ഒരു വ്യാഖ്യാനം പിന്നീട് വർക്കരി വിഭാഗത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന ഗ്രന്ഥമായി മാറി. {{Sfn|Schomer|McLeod|1987|p=4}} അദ്ദേഹത്തിന്റെ വാക്കുകൾ സച്ചിദാനന്ദ രേഖപ്പെടുത്തി, അദ്ദേഹം ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ അമാനുവൻസിയാകാൻ സമ്മതിച്ചു. {{Sfn|Ranade|1933|p=33}} ''ജ്ഞാനേശ്വരി'' എഴുതിയത് ''ഓവി'' ഉപയോഗിച്ചാണ്; ഒരു [[വൃത്തം (ഛന്ദഃശാസ്ത്രം)|മീറ്റർ]], മഹാരാഷ്ട്രയിൽ ആദ്യമായി സ്ത്രീകളുടെ ഗാനങ്ങൾ രചിക്കാൻ ഉപയോഗിച്ചത്, നാല് വരികളിൽ ആദ്യത്തെ മൂന്ന് അല്ലെങ്കിൽ ഒന്നും മൂന്നും വരികൾ പ്രാസവും നാലാമത്തെ വരിയും മൂർച്ചയുള്ളതും ഹ്രസ്വവുമായ അവസാനമുള്ളതുമാണ്. {{Sfn|Claus|Diamond|Mills|2003|pp=454–5}} ഡബ്ല്യു.ബി പട്വർധൻ, ജ്ഞാനേശ്വറിനെക്കുറിച്ചുള്ള പണ്ഡിതന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, ജ്ഞാനേശ്വറിനൊപ്പം, ''ഓവി'' "യാത്രകൾ, അത് കുതിച്ചുകയറുന്നു, നൃത്തം ചെയ്യുന്നു, അത് ചുഴറ്റുന്നു, അത് കുതിക്കുന്നു, അത് കുതിക്കുന്നു, ഓടുന്നു, നീണ്ട കുതിച്ചുചാട്ടങ്ങളോ ചെറിയ ചാട്ടങ്ങളോ ആവശ്യമാണ്, അത് നിർത്തുകയോ തൂത്തുവാരുകയോ ചെയ്യുന്നു. അതോടൊപ്പം, അത് യജമാനന്റെ കൽപ്പനയിൽ നൂറ്റി ഒന്ന് കൃപകൾ വികസിക്കുന്നു". {{Sfn|Ranade|1933|p=36}} ജ്ഞാനേശ്വരിയിൽ, അവസാനം അദ്ദേഹം "പാസായദാന" എഴുതി, അതിൽ അദ്ദേഹം മറ്റുള്ളവർക്കും എല്ലാ മനുഷ്യർക്കും വേണ്ടി എല്ലാം പ്രാർത്ഥിച്ചു, തനിക്കുവേണ്ടി ഒന്നുമില്ല. വിശുദ്ധ ജ്ഞാനേശ്വർ തന്നെ വിശ്വസിച്ചു, "ലോകത്തിന് മുഴുവനും ഒരു ആത്മാവുണ്ട്- യാ വിശ്വാച ആത്മാ ഒരു ആഹേ" . സംസ്‌കൃതം അറിയുന്നവർക്ക് മാത്രം മനസ്സിലാക്കിയിരുന്ന ജീവിതത്തിന്റെ ദാർശനിക വശങ്ങൾ സാധാരണക്കാർക്ക് മനസ്സിലാക്കാൻ വേണ്ടിയാണ് അദ്ദേഹം ജ്ഞാനേശ്വരി എഴുതിയത്. ഉന്നത പുരോഹിത വർഗ്ഗ ഭാഷയും താഴ്ന്ന ജാതിക്കാരും സംസ്കൃത ഭാഷ പഠിക്കാൻ അനുവദിച്ചിരുന്നില്ല. തത്ത്വചിന്തയെ സാധാരണക്കാർക്ക് ലളിതമാക്കിയ ഇന്ത്യൻ ചരിത്രത്തിലെ ഒരു സുപ്രധാന കൃതിയായിരുന്നു ഇത്. {{Quote box | width = 15em | border = 1px | align = left | bgcolor = #FFEECC | fontsize = 85% | title_bg = | title_fnt = | title = | quote = O, God! Thou art Ganesha, the illuminator of all intelligence. The servant of Nivritti says, attend to my story. The Vedas in their perfection is as the beautiful image of the god, of which the flawless words are the resplendent body. The Smritis are the limbs thereof, the marking of verses shows their structure, and in the meaning lies a veritable treasure-house of beauty. | salign = right | source = — ''Dnyanesvari''<br />Transl: Pradhan, Lambert{{sfn|Pradhan|Lambert|1987|p=1}} }} [[പ്രമാണം:1765_Saka,_1843_CE,_Jnanesvari_Jnandeva_Dnyaneshwar_manuscript_page_1_and_2,_Devanagari_Marathi.jpg|കണ്ണി=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7e/1765_Saka%2C_1843_CE%2C_Jnanesvari_Jnandeva_Dnyaneshwar_manuscript_page_1_and_2%2C_Devanagari_Marathi.jpg/220px-1765_Saka%2C_1843_CE%2C_Jnanesvari_Jnandeva_Dnyaneshwar_manuscript_page_1_and_2%2C_Devanagari_Marathi.jpg|ലഘുചിത്രം| ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ആശയങ്ങൾ ''[[ഭഗവദ്ഗീത|ഭഗവദ് ഗീതയെ]]'' അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്. മുകളിൽ: ദേവനാഗരി ലിപിയിൽ, മറാത്തി ഭാഷയിലുള്ള ''ജ്ഞാനേശ്വരി'' പേജുകൾ.]] == സ്വീകരണവും പാരമ്പര്യവും == [[പ്രമാണം:Alandi_Palki_08.jpg|കണ്ണി=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9e/Alandi_Palki_08.jpg/220px-Alandi_Palki_08.jpg|ലഘുചിത്രം| അലണ്ടിയിൽ നിന്ന് പന്തർപൂരിലേക്കുള്ള യാത്രയിൽ കാളകൾ വലിക്കുന്ന ഒരു വെള്ളി വണ്ടിയിൽ വിശുദ്ധന്റെ ചെരുപ്പുകളും വഹിച്ചുകൊണ്ട് ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ പാൽക്കി (പല്ലങ്കീൻ).]] പൗരോഹിത്യ വരേണ്യവർഗത്തിന്റെ സങ്കുചിതത്വത്തെക്കുറിച്ചുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിമർശനം, കുടുംബജീവിതത്തിന്റെ ആഘോഷം, ആത്മീയ സമത്വവാദം തുടങ്ങിയ ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ജീവിതത്തിന്റെയും രചനകളുടെയും ഘടകങ്ങൾ വർക്കരി പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ സംസ്കാരത്തെ രൂപപ്പെടുത്തും. <ref>Glushkova, Irina. "6 Object of worship as a free choice." Objects of Worship in South Asian Religions: Forms, Practices and Meanings 13 (2014).</ref> {{Sfn|Dallmayr|2007|p=54}} ഡാൾമയർ പറയുന്നതനുസരിച്ച്, ജ്ഞാനേശ്വറിന്റെ ജീവിതവും രചനകളും "വാർക്കാരി പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ മതവിശ്വാസത്തിന്റെ പ്രാഥമിക മാതൃകകളായി വികസിച്ചു, കൂടാതെ ''ഭക്തി'' ഭക്തിയുടെ നിർണായക ഉറവിടങ്ങളും കേന്ദ്രബിന്ദുക്കളുമാണ്". {{Sfn|Dallmayr|2007|p=54}} == പ്രവർത്തികൾ == '''തർക്കമില്ലാത്ത കർതൃത്വം''' {{Sfn|Pawar|1997|p=353}} {{Sfn|Datta|1988|p=1848}} * ''ജ്ഞാനേശ്വരി'' അല്ലെങ്കിൽ ''ഭവാർത്ഥദീപിക'' (1290 CE) * ''അമൃതാനുഭവ'' അല്ലെങ്കിൽ ''അനുഭവാമൃത'' (1292 CE) * ''ചാങ്‌ദേവ് പാഷഷ്ടി'' (1294 CE) * ''ഹരിപ്പാത്ത്'' * ''അഭംഗ'' എസ് == റഫറൻസുകൾ == '''കുറിപ്പുകൾ'''{{Notelist}}'''അവലംബങ്ങൾ'''{{Reflist|20em}}'''ഗ്രന്ഥസൂചിക'''   == കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക് == * {{Cite book|title=Sant Jnaneswara's Pasayadana: Divine Blessings|last=Khandarkar|first=Shri Shankar Maharaj|publisher=Motilal Banarsidass|year=2018|isbn=978-8120842083}} * {{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=MXdOAAAAYAAJ|title=Dnyāneshwar: The Out-caste Brāhmin|last=James Fairbrother Edwards|publisher=J.F. Edwards, Office of the Poet-Saints of Mahārāshtra Series, United Theological College of Western India|year=1941}} == ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ == * [https://www.santsahitya.in/mahati-santanchi/sant-dyaneshwar സന്ത് ദ്യനേശ്വർ മറാത്തിയിലെ മുഴുവൻ വിവരങ്ങളും പുസ്തകങ്ങളും മറ്റും] * [https://www.wisdomlib.org/hinduism/book/jnaneshwari-bhavartha-dipika ജ്ഞാനേശ്വരി (ഭാവാർത്ഥ ദീപിക)] ഇംഗ്ലീഷ് വിവർത്തനം ആർ കെ ഭഗവത്, 1954 (ഗ്ലോസറി ഉൾപ്പെടെ) * [http://www.nonduality.com/jnan.htm അമൃതാനുഭവത്തിൽ നിന്നുള്ള ഉദ്ധരണികൾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221205123023/https://www.nonduality.com/jnan.htm |date=2022-12-05 }} * [http://www.dj6qo.de/dnye/Dnbiography.htm വി വി ശിർവായിക്കർ എഴുതിയ ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ജീവചരിത്രം] * [https://web.archive.org/web/20070212210512/http://www.musicindiaonline.com/music/marathi/s/artist.653/type.11/ ശ്രീ ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ചില അഭംഗങ്ങളുടെ ലതാ മങ്കേഷ്‌കറിന്റെ റെൻഡറിംഗ്] * ഓൺലൈൻ ഹിന്ദു എൻസൈക്ലോപീഡിയയായ ഹിന്ദുപീഡിയയിൽ [http://www.hindupedia.com/en/Sant_Dnyaneshwar സന്ത് ജ്ഞാനേശ്വർ] * [https://web.archive.org/web/20130201044608/http://www.geetganga.org/pasayadan-%E0%A4%AA%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%AF%E0%A4%A6%E0%A4%BE%E0%A4%A8 മറാത്തിയിൽ പസായദൻ] {{Authority Control}} [[വർഗ്ഗം:മഹാരാഷ്ട്രയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഭക്തിപ്രസ്ഥാനം]] [[വർഗ്ഗം:വൈഷ്ണവ സന്യാസിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:മറാഠി സാഹിത്യകാരന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:1296-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1275-ൽ ജനിച്ചവർ]] 1iwqee5wya6iiyb6uh3hp9silvbzlm6 4666591 4666590 2026-09-13T06:56:15Z ~2026-48203-56 222590 /* അത്ഭുതങ്ങൾ */ 4666591 wikitext text/x-wiki {{Infobox Dalai Lama|name=Dnyandeo Vitthalpant Kulkarni|title=[[Guru|Sant Dyaneshwar]]|image=Dnyaneshwar2.jpg|caption=|father=Vitthala Pant|mother=Rukmini Bai|birth_date=[[Janmashtami]], 1275 CE|birth_place=Apegaon, [[Seuna (Yadava) dynasty|Yadava dynasty]] <br/>{{small|(present-day [[Paithan]] Taluka, [[Aurangabad, Maharashtra]], [[India]])}}}} [[Category:Pages using infobox religious biography with unsupported parameters|Samadhi_dateDnyaneshwar]] [[Category:Pages using infobox religious biography with unsupported parameters|Samadhi_placeDnyaneshwar]] [[Category:Articles having different image on Wikidata and Wikipedia]] 13-ാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഒരു ഇന്ത്യൻ കവിയായിരുന്നു '''ജ്ഞാനേശ്വർ''' (1275-1296)<ref name=":0">W. Doderet (1926), '']https://www.jstor.org/stable/607401 The Passive Voice of the Jnanesvari]'', Bulletin of the School of Oriental Studies, Cambridge University Press, Vol. 4, No. 1 (1926), pp. 59-64</ref>. ജ്ഞാനദേവൻ, ജ്ഞാനദേവ്, , മൗലി, ജ്ഞാനേശ്വർ വിത്തൽ കുൽക്കർണി എന്നെല്ലാം അദ്ദേഹം അറിയപ്പെടുന്നു. . നാഥശൈവ, വർക്കറി പാരമ്പര്യമുള്ള യോഗിയും പണ്ഡിതനും ആയിരുന്നു അദ്ദേഹം. . 21 വർഷം മാത്രം നീണ്ടുനിന്ന തന്റെ ഹ്രസ്വ ജീവിതത്തിൽ, അദ്ദേഹം ജ്ഞാനേശ്വരിയും ( ഭഗവദ് ഗീതയുടെ വ്യാഖ്യാനം) അമൃതനുഭാവവും രചിച്ചു<ref name=":0" /> . മറാത്തി ഭാഷയിൽ അവശേഷിക്കുന്ന ഏറ്റവും പഴക്കമുള്ള സാഹിത്യകൃതികളാണ് ഇവ, മറാത്തി സാഹിത്യത്തിലെ നാഴികക്കല്ലുകളായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. സന്ത് ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ആശയങ്ങൾ ദ്വൈതമല്ലാത്ത അദ്വൈത വേദാന്ത തത്വശാസ്ത്രത്തെയും മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ അവതാരമായ വിഠോബയോടുള്ള യോഗയിലും ഭക്തിയിലുമുള്ള ഊന്നൽ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പൈതൃകം ഏകനാഥ്, തുക്കാറാം തുടങ്ങിയ സന്യാസി കവികളെ പ്രചോദിപ്പിച്ചു, മഹാരാഷ്ട്രയിലെ ഹിന്ദുമതത്തിന്റെ വർക്കരി ( വിഠോബ - കൃഷ്ണ ) ഭക്തി പ്രസ്ഥാന പാരമ്പര്യത്തിന്റെ സ്ഥാപകരിൽ ഒരാളാണ് അദ്ദേഹം. 1296-ൽ അലന്ദിയിൽ ഒരു ഭൂഗർഭ അറയിൽ ധ്യാനേശ്വർ സമാധി ഏറ്റെടുത്തത്.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=lD_2J7W_2hQC|title=Religious Celebrations: An Encyclopedia of Holidays, Festivals, Solemn Observances, and Spiritual Commemorations|last=J. Gordon Melton|publisher=ABC-CLIO|year=2011|isbn=978-1-59884-206-7|pages=373–374}}</ref> <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=ZOWIAwAAQBAJ|title=Tukaram|last=R. D. Ranade|publisher=State University of New York Press|year=1997|isbn=978-1-4384-1687-8|pages=9–11}}</ref>. == ജീവചരിത്രം == 1275-ൽ (കൃഷ്ണ ജന്മാഷ്ടമിയുടെ ശുഭദിനത്തിൽ) യാദവ രാജാവായ രാമദേവരാവയുടെ ഭരണകാലത്ത് മഹാരാഷ്ട്രയിലെ പൈത്താനിനടുത്ത് [[ഗോദാവരി നദി|ഗോദാവരി]] നദിയുടെ തീരത്തുള്ള അപെഗാവ് ഗ്രാമത്തിൽ [[മറാഠി ഭാഷ|മറാത്തി]] സംസാരിക്കുന്ന ദേശസ്ഥ [[ദേശാസ്ഥ ബ്രാഹ്മണർ|ബ്രാഹ്മണ]] കുടുംബത്തിലാണ് ജ്ഞാനേശ്വർ ജനിച്ചത്. <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=dqC_pGtqPBkC&pg=PA39|title=Living Through the Blitz|publisher=Cambridge University Press|year=1976|isbn=9780002160094|page=39}}</ref> <ref>{{Cite journal|last=Karhadkar|first=K.S.|year=1976|title=Dnyaneshwar and Marathi Literature|journal=Indian Literature|volume=19|issue=1|pages=90–96|jstor=24157251}}</ref> {{Sfn|Bahirat|2006|p=1}} ദേവഗിരിയുടെ തലസ്ഥാനമായ രാജ്യം സമാധാനവും സ്ഥിരതയും ഉള്ള ഒരു ദേശം ആയിരുന്നു., രാജാവ് സാഹിത്യത്തിന്റെയും കലകളുടെയും രക്ഷാധികാരിയായിരുന്നു. {{Sfn|Bahirat|2006|p=2}} {{Sfn|Pradhan|Lambert|1987|pp=xiv-xvi}} സന്ത് ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ജീവിതത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ജീവചരിത്ര വിശദാംശങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശിഷ്യൻമാരായ സത്യമലനാഥിന്റെയും സച്ചിദാനന്ദന്റെയും രചനകളിൽ സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. {{Sfn|Bahirat|2006|p=8}} വിവിധ പാരമ്പര്യങ്ങൾ ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ജീവിതത്തിന്റെ വിശദാംശങ്ങളുടെ പരസ്പരവിരുദ്ധമായ വിവരണങ്ങൾ നൽകുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃതിയായ ''ജ്ഞാനേശ്വരി'' (1290 CE) രചനയുടെ തീയതി തർക്കമില്ലാത്തതാണ്. {{Sfn|Ranade|1933|p=31}} {{Sfn|Bahirat|2006|p=1}} ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ജീവിതത്തിൽ കൂടുതൽ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ട പാരമ്പര്യമനുസരിച്ച്, അദ്ദേഹം 1275 CE-ൽ ജനിച്ചു, 1296 CE-ൽ അദ്ദേഹം സമാധിയിലെത്തി. {{Sfn|Ranade|1933|p=31–2}} മറ്റ് സ്രോതസ്സുകൾ പറയുന്നത് അദ്ദേഹം 1271 CE-ലാണ് ജനിച്ചതെന്ന്. {{Sfn|Pradhan|Lambert|1987|p=xv}} {{Sfn|Ranade|1933|pp=31-32}} === ജീവിതം === ജ്ഞാനേശ്വറിന്റെ 21 വർഷത്തെ ഹ്രസ്വ ജീവിതത്തിന്റെ ജീവചരിത്ര വിശദാംശങ്ങൾ വിവാദപരമാണ്, അതിന്റെ ആധികാരികത സംശയത്തിലാണ്. ലഭ്യമായ വിവരണങ്ങൾ ഹാജിയോഗ്രാഫിക് ഐതിഹ്യങ്ങളും അദ്ദേഹം ചെയ്ത അത്ഭുതങ്ങളും നിറഞ്ഞതാണ്, ഉദാഹരണത്തിന്, ഒരു എരുമയെ വേദങ്ങൾ ആലപിക്കാനുള്ള കഴിവ്, ചലിക്കുന്ന മതിലിൽ കയറി ഒരു യോഗിയെ താഴ്ത്തുക തുടങ്ങിയ വിശ്വസിക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ടുള്ള കഥകൾ അദ്ദേഹത്തെകുറിച്ച് പ്രചരിക്കുന്നു. {{Sfn|Pradhan|Lambert|1987|p=xv}} {{Sfn|Dallmayr|2007|p=46}} === അത്ഭുതങ്ങൾ === [[പ്രമാണം:Dnyaneshwar_humbles_Changdev.jpg|കണ്ണി=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cc/Dnyaneshwar_humbles_Changdev.jpg/220px-Dnyaneshwar_humbles_Changdev.jpg|ലഘുചിത്രം| പറക്കുന്ന ഭിത്തിയിൽ ഇരിക്കുന്ന സഹോദരങ്ങളായ മുക്തബായി, സോപൻ, ജ്ഞാനേശ്വർ, നിവൃത്തിനാഥ് എന്നിവർ കടുവപ്പുറത്തിരിക്കുന്ന ചാങ്‌ദേവിനെ അഭിവാദ്യം ചെയ്യുന്നു. മധ്യത്തിൽ ചാങ്‌ദേവ് ജ്ഞാനേശ്വരനെ വണങ്ങുന്നു.]] പല അത്ഭുതങ്ങളും ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ജീവിതവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു, {{Sfn|Harrisson|1976|p=39}} അതിലൊന്ന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശിഷ്യനായ സച്ചിദാനന്ദന്റെ മൃതദേഹം പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കുന്നതായിരുന്നു. {{Sfn|Sundararajan|Mukerji|2003|p=34}} ഫ്രെഡ് ഡാൽമിർ ഈ ഐതിഹ്യങ്ങളിലൊന്ന് മഹിപതിയുടെ [[ഹഗിയോഗ്രഫി|ഹാജിയോഗ്രാഫിയിൽ]] നിന്ന് ഇപ്രകാരം സംഗ്രഹിക്കുന്നു: {{Sfn|Dallmayr|2007|p=44}} 12-ാം വയസ്സിൽ, ദരിദ്രരും ജാതിരഹിതരുമായ തന്റെ സഹോദരങ്ങളോടൊപ്പം, പൈത്താൻ പുരോഹിതന്മാരോട് ദയ അഭ്യർത്ഥിക്കാൻ ജ്ഞാനേശ്വർ പൈതാനിലേക്ക് പോയി. കുട്ടികളെ അവർ അപമാനിക്കുകയും പരിഹസിക്കുകയും ചെയ്തു. അപ്പോൾ അടുത്തുള്ള റോഡിൽ ഒരാൾ പ്രായമായ പോത്തിനെ ക്രൂരമായി തല്ലുന്നുണ്ടായിരുന്നു, പരിക്കേറ്റ മൃഗം കരഞ്ഞുകൊണ്ട് കുഴഞ്ഞു വീണു. മൃഗത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ആശങ്ക കാരണം അതിൻ്റെ ഉടമയോട് ജ്ഞാനേശ്വർ നിർത്താൻ ആവശ്യപ്പെട്ടു. ഒരു മൃഗത്തെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ ശ്രദ്ധാലുവാണെന്നും വേദം പഠിപ്പിക്കുന്നതിൽ ശ്രദ്ധയില്ലാത്തവനാണെന്നും പുരോഹിതന്മാർ അവനെ പരിഹസിച്ചു. വേദങ്ങൾ തന്നെ എല്ലാ ജീവജാലങ്ങളെയും പവിത്രമായും ''[[ബ്രഹ്മം|ബ്രാഹ്മണത്തിന്റെ]]'' പ്രകടനമായും കണക്കാക്കുന്നുവെന്ന് ജ്ഞാനേശ്വർ തിരിച്ചടിച്ചു. {{Efn|According to Jeaneane D. Fowler, former Head of Philosophy and Religious Studies at the [[University of Wales]], ''brahman'' is the "ultimate Reality, the Source from which all emanates, the unchanging absolute".{{sfn|Fowler|2002|p=49}}}} രോഷാകുലരായ പുരോഹിതന്മാർ, മൃഗങ്ങൾക്കും വേദങ്ങൾ പഠിക്കാൻ കഴിയണം എന്നാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ യുക്തി സൂചിപ്പിക്കുന്നതെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ജ്ഞാനേശ്വരൻ എരുമയുടെ നെറ്റിയിൽ തലോടിയപ്പോൾ, അത് സ്പുടമായ ശബ്ദത്തിൽ വേദം ചൊല്ലാൻ തുടങ്ങി. {{Sfn|Dallmayr|2007|p=44}} ഫ്രെഡ് ഡാൽമയർ പറയുന്നതനുസരിച്ച്, ഈ കഥ ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ജീവചരിത്രത്തെ കൃത്യമായി പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നുണ്ടോ എന്ന് ആരും ആശങ്കപ്പെടേണ്ടതില്ല, മത്തായി 3:9-ലെ ജറുസലേമിലെ യേശുവിനെക്കുറിച്ചുള്ള കഥയുടെ അതേ രീതിയിൽ ഈ കഥയ്ക്കും പ്രതീകാത്മക പ്രാധാന്യമുണ്ട്. {{Sfn|Dallmayr|2007|p=44}} മറ്റൊരു അത്ഭുതത്തിൽ, തന്റെ മാന്ത്രിക ശക്തികളാൽ കടുവപ്പുറത്ത് കയറിയ പ്രഗത്ഭനായ യോഗിയായ ചാങ്‌ദേവ്, ജ്ഞാനേശ്വരനെ വെല്ലുവിളിച്ചു. ചലിക്കുന്ന ഭിത്തിയിൽ കയറിയാണ് ജ്ഞാനേശ്വർ ചാങ്‌ദേവിനെ നിസ്തേജനാക്കിയത്. {{Sfn|Mokashi-Punekar|2005|p=72}} {{Sfn|Grover|1990|p=220}} {{Efn|The story of the holy man riding a tiger /lion and the other encountering him on a moving wall has been found in many other religions including Buddhism, Sikhism, and the Abrahamic religions as well.<ref>{{cite book|editor-last1=Callewaert|editor-first1= Winand M.|last=Digby|first=Simon|title=According to tradition : hagiographical writing in India, Chapter To ride a tiger or a wall|date=1994|publisher=Harrassowitz|location=Wiesbaden|isbn=9783447035248|pages=100–110|url=https://books.google.com/books?id=GrMwdEqHLzEC&q=%22moving+wall%22+tiger&pg=PA99|access-date=18 July 2017}}</ref>}} ചാങ്‌ദേവിനുള്ള ജ്ഞാനേശ്വരിന്റെ ഉപദേശം ''ചാങ്‌ദേവ് പശാസ്തി'' എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന 65 വാക്യങ്ങളിൽ നൽകിയിരിക്കുന്നു. {{Sfn|Bahirat|2006|p=15}} ചാങ്‌ദേവ് ജ്ഞാനേശ്വറിന്റെ സഹോദരി മുക്തബായിയുടെ ശിഷ്യനായി. {{Sfn|O'Connell|1999|pp=260–1}} == ഗ്രന്ഥങ്ങൾ == ബിപി ബഹിരാത്തിന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, [[മറാഠി ഭാഷ|മറാത്തി ഭാഷയിൽ]] എഴുതിയ ആദ്യത്തെ തത്ത്വചിന്തകനാണ് ജ്ഞാനേശ്വർ. {{Sfn|Bahirat|2006|pp=2–3}} ഏകദേശം 16 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ, 1290-ൽ അദ്ദേഹം [[ജ്ഞാനേശ്വരി]] രചിച്ചു, {{Sfn|Bahirat|2006|p=13}} <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=Xxg0RI7dSWIC|title=Jnāneshvari : Bhāvārthadipikā|last=Shri Jnāneshvar|date=1987|publisher=State University of New York Press|others=Pradhān, V.G.(translator)|isbn=978-0887064883|editor-last=Lambert|editor-first=H.M.|location=Albany, N.Y.|page=xvii|language=Marathi}}</ref> [[ഭഗവദ്ഗീത|ഭഗവദ് ഗീതയുടെ]] ഒരു വ്യാഖ്യാനം പിന്നീട് വർക്കരി വിഭാഗത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന ഗ്രന്ഥമായി മാറി. {{Sfn|Schomer|McLeod|1987|p=4}} അദ്ദേഹത്തിന്റെ വാക്കുകൾ സച്ചിദാനന്ദ രേഖപ്പെടുത്തി, അദ്ദേഹം ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ അമാനുവൻസിയാകാൻ സമ്മതിച്ചു. {{Sfn|Ranade|1933|p=33}} ''ജ്ഞാനേശ്വരി'' എഴുതിയത് ''ഓവി'' ഉപയോഗിച്ചാണ്; ഒരു [[വൃത്തം (ഛന്ദഃശാസ്ത്രം)|മീറ്റർ]], മഹാരാഷ്ട്രയിൽ ആദ്യമായി സ്ത്രീകളുടെ ഗാനങ്ങൾ രചിക്കാൻ ഉപയോഗിച്ചത്, നാല് വരികളിൽ ആദ്യത്തെ മൂന്ന് അല്ലെങ്കിൽ ഒന്നും മൂന്നും വരികൾ പ്രാസവും നാലാമത്തെ വരിയും മൂർച്ചയുള്ളതും ഹ്രസ്വവുമായ അവസാനമുള്ളതുമാണ്. {{Sfn|Claus|Diamond|Mills|2003|pp=454–5}} ഡബ്ല്യു.ബി പട്വർധൻ, ജ്ഞാനേശ്വറിനെക്കുറിച്ചുള്ള പണ്ഡിതന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, ജ്ഞാനേശ്വറിനൊപ്പം, ''ഓവി'' "യാത്രകൾ, അത് കുതിച്ചുകയറുന്നു, നൃത്തം ചെയ്യുന്നു, അത് ചുഴറ്റുന്നു, അത് കുതിക്കുന്നു, അത് കുതിക്കുന്നു, ഓടുന്നു, നീണ്ട കുതിച്ചുചാട്ടങ്ങളോ ചെറിയ ചാട്ടങ്ങളോ ആവശ്യമാണ്, അത് നിർത്തുകയോ തൂത്തുവാരുകയോ ചെയ്യുന്നു. അതോടൊപ്പം, അത് യജമാനന്റെ കൽപ്പനയിൽ നൂറ്റി ഒന്ന് കൃപകൾ വികസിക്കുന്നു". {{Sfn|Ranade|1933|p=36}} ജ്ഞാനേശ്വരിയിൽ, അവസാനം അദ്ദേഹം "പാസായദാന" എഴുതി, അതിൽ അദ്ദേഹം മറ്റുള്ളവർക്കും എല്ലാ മനുഷ്യർക്കും വേണ്ടി എല്ലാം പ്രാർത്ഥിച്ചു, തനിക്കുവേണ്ടി ഒന്നുമില്ല. വിശുദ്ധ ജ്ഞാനേശ്വർ തന്നെ വിശ്വസിച്ചു, "ലോകത്തിന് മുഴുവനും ഒരു ആത്മാവുണ്ട്- യാ വിശ്വാച ആത്മാ ഒരു ആഹേ" . സംസ്‌കൃതം അറിയുന്നവർക്ക് മാത്രം മനസ്സിലാക്കിയിരുന്ന ജീവിതത്തിന്റെ ദാർശനിക വശങ്ങൾ സാധാരണക്കാർക്ക് മനസ്സിലാക്കാൻ വേണ്ടിയാണ് അദ്ദേഹം ജ്ഞാനേശ്വരി എഴുതിയത്. ഉന്നത പുരോഹിത വർഗ്ഗ ഭാഷയും താഴ്ന്ന ജാതിക്കാരും സംസ്കൃത ഭാഷ പഠിക്കാൻ അനുവദിച്ചിരുന്നില്ല. തത്ത്വചിന്തയെ സാധാരണക്കാർക്ക് ലളിതമാക്കിയ ഇന്ത്യൻ ചരിത്രത്തിലെ ഒരു സുപ്രധാന കൃതിയായിരുന്നു ഇത്. {{Quote box | width = 15em | border = 1px | align = left | bgcolor = #FFEECC | fontsize = 85% | title_bg = | title_fnt = | title = | quote = O, God! Thou art Ganesha, the illuminator of all intelligence. The servant of Nivritti says, attend to my story. The Vedas in their perfection is as the beautiful image of the god, of which the flawless words are the resplendent body. The Smritis are the limbs thereof, the marking of verses shows their structure, and in the meaning lies a veritable treasure-house of beauty. | salign = right | source = — ''Dnyanesvari''<br />Transl: Pradhan, Lambert{{sfn|Pradhan|Lambert|1987|p=1}} }} [[പ്രമാണം:1765_Saka,_1843_CE,_Jnanesvari_Jnandeva_Dnyaneshwar_manuscript_page_1_and_2,_Devanagari_Marathi.jpg|കണ്ണി=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7e/1765_Saka%2C_1843_CE%2C_Jnanesvari_Jnandeva_Dnyaneshwar_manuscript_page_1_and_2%2C_Devanagari_Marathi.jpg/220px-1765_Saka%2C_1843_CE%2C_Jnanesvari_Jnandeva_Dnyaneshwar_manuscript_page_1_and_2%2C_Devanagari_Marathi.jpg|ലഘുചിത്രം| ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ആശയങ്ങൾ ''[[ഭഗവദ്ഗീത|ഭഗവദ് ഗീതയെ]]'' അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്. മുകളിൽ: ദേവനാഗരി ലിപിയിൽ, മറാത്തി ഭാഷയിലുള്ള ''ജ്ഞാനേശ്വരി'' പേജുകൾ.]] == സ്വീകരണവും പാരമ്പര്യവും == [[പ്രമാണം:Alandi_Palki_08.jpg|കണ്ണി=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9e/Alandi_Palki_08.jpg/220px-Alandi_Palki_08.jpg|ലഘുചിത്രം| അലണ്ടിയിൽ നിന്ന് പന്തർപൂരിലേക്കുള്ള യാത്രയിൽ കാളകൾ വലിക്കുന്ന ഒരു വെള്ളി വണ്ടിയിൽ വിശുദ്ധന്റെ ചെരുപ്പുകളും വഹിച്ചുകൊണ്ട് ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ പാൽക്കി (പല്ലങ്കീൻ).]] പൗരോഹിത്യ വരേണ്യവർഗത്തിന്റെ സങ്കുചിതത്വത്തെക്കുറിച്ചുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിമർശനം, കുടുംബജീവിതത്തിന്റെ ആഘോഷം, ആത്മീയ സമത്വവാദം തുടങ്ങിയ ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ജീവിതത്തിന്റെയും രചനകളുടെയും ഘടകങ്ങൾ വർക്കരി പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ സംസ്കാരത്തെ രൂപപ്പെടുത്തും. <ref>Glushkova, Irina. "6 Object of worship as a free choice." Objects of Worship in South Asian Religions: Forms, Practices and Meanings 13 (2014).</ref> {{Sfn|Dallmayr|2007|p=54}} ഡാൾമയർ പറയുന്നതനുസരിച്ച്, ജ്ഞാനേശ്വറിന്റെ ജീവിതവും രചനകളും "വാർക്കാരി പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ മതവിശ്വാസത്തിന്റെ പ്രാഥമിക മാതൃകകളായി വികസിച്ചു, കൂടാതെ ''ഭക്തി'' ഭക്തിയുടെ നിർണായക ഉറവിടങ്ങളും കേന്ദ്രബിന്ദുക്കളുമാണ്". {{Sfn|Dallmayr|2007|p=54}} == പ്രവർത്തികൾ == '''തർക്കമില്ലാത്ത കർതൃത്വം''' {{Sfn|Pawar|1997|p=353}} {{Sfn|Datta|1988|p=1848}} * ''ജ്ഞാനേശ്വരി'' അല്ലെങ്കിൽ ''ഭവാർത്ഥദീപിക'' (1290 CE) * ''അമൃതാനുഭവ'' അല്ലെങ്കിൽ ''അനുഭവാമൃത'' (1292 CE) * ''ചാങ്‌ദേവ് പാഷഷ്ടി'' (1294 CE) * ''ഹരിപ്പാത്ത്'' * ''അഭംഗ'' എസ് == റഫറൻസുകൾ == '''കുറിപ്പുകൾ'''{{Notelist}}'''അവലംബങ്ങൾ'''{{Reflist|20em}}'''ഗ്രന്ഥസൂചിക'''   == കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക് == * {{Cite book|title=Sant Jnaneswara's Pasayadana: Divine Blessings|last=Khandarkar|first=Shri Shankar Maharaj|publisher=Motilal Banarsidass|year=2018|isbn=978-8120842083}} * {{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=MXdOAAAAYAAJ|title=Dnyāneshwar: The Out-caste Brāhmin|last=James Fairbrother Edwards|publisher=J.F. Edwards, Office of the Poet-Saints of Mahārāshtra Series, United Theological College of Western India|year=1941}} == ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ == * [https://www.santsahitya.in/mahati-santanchi/sant-dyaneshwar സന്ത് ദ്യനേശ്വർ മറാത്തിയിലെ മുഴുവൻ വിവരങ്ങളും പുസ്തകങ്ങളും മറ്റും] * [https://www.wisdomlib.org/hinduism/book/jnaneshwari-bhavartha-dipika ജ്ഞാനേശ്വരി (ഭാവാർത്ഥ ദീപിക)] ഇംഗ്ലീഷ് വിവർത്തനം ആർ കെ ഭഗവത്, 1954 (ഗ്ലോസറി ഉൾപ്പെടെ) * [http://www.nonduality.com/jnan.htm അമൃതാനുഭവത്തിൽ നിന്നുള്ള ഉദ്ധരണികൾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221205123023/https://www.nonduality.com/jnan.htm |date=2022-12-05 }} * [http://www.dj6qo.de/dnye/Dnbiography.htm വി വി ശിർവായിക്കർ എഴുതിയ ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ജീവചരിത്രം] * [https://web.archive.org/web/20070212210512/http://www.musicindiaonline.com/music/marathi/s/artist.653/type.11/ ശ്രീ ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ചില അഭംഗങ്ങളുടെ ലതാ മങ്കേഷ്‌കറിന്റെ റെൻഡറിംഗ്] * ഓൺലൈൻ ഹിന്ദു എൻസൈക്ലോപീഡിയയായ ഹിന്ദുപീഡിയയിൽ [http://www.hindupedia.com/en/Sant_Dnyaneshwar സന്ത് ജ്ഞാനേശ്വർ] * [https://web.archive.org/web/20130201044608/http://www.geetganga.org/pasayadan-%E0%A4%AA%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%AF%E0%A4%A6%E0%A4%BE%E0%A4%A8 മറാത്തിയിൽ പസായദൻ] {{Authority Control}} [[വർഗ്ഗം:മഹാരാഷ്ട്രയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഭക്തിപ്രസ്ഥാനം]] [[വർഗ്ഗം:വൈഷ്ണവ സന്യാസിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:മറാഠി സാഹിത്യകാരന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:1296-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1275-ൽ ജനിച്ചവർ]] 30vaozdi5j512mgb667f8pnibiyn58u 4666592 4666591 2026-09-13T06:57:44Z ~2026-48203-56 222590 /* ജീവിതം */ 4666592 wikitext text/x-wiki {{Infobox Dalai Lama|name=Dnyandeo Vitthalpant Kulkarni|title=[[Guru|Sant Dyaneshwar]]|image=Dnyaneshwar2.jpg|caption=|father=Vitthala Pant|mother=Rukmini Bai|birth_date=[[Janmashtami]], 1275 CE|birth_place=Apegaon, [[Seuna (Yadava) dynasty|Yadava dynasty]] <br/>{{small|(present-day [[Paithan]] Taluka, [[Aurangabad, Maharashtra]], [[India]])}}}} [[Category:Pages using infobox religious biography with unsupported parameters|Samadhi_dateDnyaneshwar]] [[Category:Pages using infobox religious biography with unsupported parameters|Samadhi_placeDnyaneshwar]] [[Category:Articles having different image on Wikidata and Wikipedia]] 13-ാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഒരു ഇന്ത്യൻ കവിയായിരുന്നു '''ജ്ഞാനേശ്വർ''' (1275-1296)<ref name=":0">W. Doderet (1926), '']https://www.jstor.org/stable/607401 The Passive Voice of the Jnanesvari]'', Bulletin of the School of Oriental Studies, Cambridge University Press, Vol. 4, No. 1 (1926), pp. 59-64</ref>. ജ്ഞാനദേവൻ, ജ്ഞാനദേവ്, , മൗലി, ജ്ഞാനേശ്വർ വിത്തൽ കുൽക്കർണി എന്നെല്ലാം അദ്ദേഹം അറിയപ്പെടുന്നു. . നാഥശൈവ, വർക്കറി പാരമ്പര്യമുള്ള യോഗിയും പണ്ഡിതനും ആയിരുന്നു അദ്ദേഹം. . 21 വർഷം മാത്രം നീണ്ടുനിന്ന തന്റെ ഹ്രസ്വ ജീവിതത്തിൽ, അദ്ദേഹം ജ്ഞാനേശ്വരിയും ( ഭഗവദ് ഗീതയുടെ വ്യാഖ്യാനം) അമൃതനുഭാവവും രചിച്ചു<ref name=":0" /> . മറാത്തി ഭാഷയിൽ അവശേഷിക്കുന്ന ഏറ്റവും പഴക്കമുള്ള സാഹിത്യകൃതികളാണ് ഇവ, മറാത്തി സാഹിത്യത്തിലെ നാഴികക്കല്ലുകളായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. സന്ത് ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ആശയങ്ങൾ ദ്വൈതമല്ലാത്ത അദ്വൈത വേദാന്ത തത്വശാസ്ത്രത്തെയും മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ അവതാരമായ വിഠോബയോടുള്ള യോഗയിലും ഭക്തിയിലുമുള്ള ഊന്നൽ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പൈതൃകം ഏകനാഥ്, തുക്കാറാം തുടങ്ങിയ സന്യാസി കവികളെ പ്രചോദിപ്പിച്ചു, മഹാരാഷ്ട്രയിലെ ഹിന്ദുമതത്തിന്റെ വർക്കരി ( വിഠോബ - കൃഷ്ണ ) ഭക്തി പ്രസ്ഥാന പാരമ്പര്യത്തിന്റെ സ്ഥാപകരിൽ ഒരാളാണ് അദ്ദേഹം. 1296-ൽ അലന്ദിയിൽ ഒരു ഭൂഗർഭ അറയിൽ ധ്യാനേശ്വർ സമാധി ഏറ്റെടുത്തത്.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=lD_2J7W_2hQC|title=Religious Celebrations: An Encyclopedia of Holidays, Festivals, Solemn Observances, and Spiritual Commemorations|last=J. Gordon Melton|publisher=ABC-CLIO|year=2011|isbn=978-1-59884-206-7|pages=373–374}}</ref> <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=ZOWIAwAAQBAJ|title=Tukaram|last=R. D. Ranade|publisher=State University of New York Press|year=1997|isbn=978-1-4384-1687-8|pages=9–11}}</ref>. == ജീവചരിത്രം == 1275-ൽ (കൃഷ്ണ ജന്മാഷ്ടമിയുടെ ശുഭദിനത്തിൽ) യാദവ രാജാവായ രാമദേവരാവയുടെ ഭരണകാലത്ത് മഹാരാഷ്ട്രയിലെ പൈത്താനിനടുത്ത് [[ഗോദാവരി നദി|ഗോദാവരി]] നദിയുടെ തീരത്തുള്ള അപെഗാവ് ഗ്രാമത്തിൽ [[മറാഠി ഭാഷ|മറാത്തി]] സംസാരിക്കുന്ന ദേശസ്ഥ [[ദേശാസ്ഥ ബ്രാഹ്മണർ|ബ്രാഹ്മണ]] കുടുംബത്തിലാണ് ജ്ഞാനേശ്വർ ജനിച്ചത്. <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=dqC_pGtqPBkC&pg=PA39|title=Living Through the Blitz|publisher=Cambridge University Press|year=1976|isbn=9780002160094|page=39}}</ref> <ref>{{Cite journal|last=Karhadkar|first=K.S.|year=1976|title=Dnyaneshwar and Marathi Literature|journal=Indian Literature|volume=19|issue=1|pages=90–96|jstor=24157251}}</ref> {{Sfn|Bahirat|2006|p=1}} ദേവഗിരിയുടെ തലസ്ഥാനമായ രാജ്യം സമാധാനവും സ്ഥിരതയും ഉള്ള ഒരു ദേശം ആയിരുന്നു., രാജാവ് സാഹിത്യത്തിന്റെയും കലകളുടെയും രക്ഷാധികാരിയായിരുന്നു. {{Sfn|Bahirat|2006|p=2}} {{Sfn|Pradhan|Lambert|1987|pp=xiv-xvi}} സന്ത് ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ജീവിതത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ജീവചരിത്ര വിശദാംശങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശിഷ്യൻമാരായ സത്യമലനാഥിന്റെയും സച്ചിദാനന്ദന്റെയും രചനകളിൽ സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. {{Sfn|Bahirat|2006|p=8}} വിവിധ പാരമ്പര്യങ്ങൾ ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ജീവിതത്തിന്റെ വിശദാംശങ്ങളുടെ പരസ്പരവിരുദ്ധമായ വിവരണങ്ങൾ നൽകുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃതിയായ ''ജ്ഞാനേശ്വരി'' (1290 CE) രചനയുടെ തീയതി തർക്കമില്ലാത്തതാണ്. {{Sfn|Ranade|1933|p=31}} {{Sfn|Bahirat|2006|p=1}} ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ജീവിതത്തിൽ കൂടുതൽ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ട പാരമ്പര്യമനുസരിച്ച്, അദ്ദേഹം 1275 CE-ൽ ജനിച്ചു, 1296 CE-ൽ അദ്ദേഹം സമാധിയിലെത്തി. {{Sfn|Ranade|1933|p=31–2}} മറ്റ് സ്രോതസ്സുകൾ പറയുന്നത് അദ്ദേഹം 1271 CE-ലാണ് ജനിച്ചതെന്ന്. {{Sfn|Pradhan|Lambert|1987|p=xv}} {{Sfn|Ranade|1933|pp=31-32}} === ജീവിതം === ജ്ഞാനേശ്വറിന്റെ 21 വർഷത്തെ ഹ്രസ്വ ജീവിതത്തിന്റെ ജീവചരിത്ര വിശദാംശങ്ങൾ വിവാദപരമാണ്, അതിന്റെ ആധികാരികത സംശയത്തിലാണ്. ലഭ്യമായ വിവരണങ്ങൾ ഹാജിയോഗ്രാഫിക് ഐതിഹ്യങ്ങളും അദ്ദേഹം ചെയ്ത അത്ഭുതങ്ങളും നിറഞ്ഞതാണ്, ഉദാഹരണത്തിന്, ഒരു എരുമയെ വേദങ്ങൾ ആലപിപ്പിക്കാനുള്ള കഴിവ്, ചലിക്കുന്ന മതിലിൽ കയറി ഒരു യോഗിയെ താഴ്ത്തുക തുടങ്ങിയ വിശ്വസിക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ടുള്ള കഥകൾ അദ്ദേഹത്തെകുറിച്ച് പ്രചരിക്കുന്നു. {{Sfn|Pradhan|Lambert|1987|p=xv}} {{Sfn|Dallmayr|2007|p=46}} === അത്ഭുതങ്ങൾ === [[പ്രമാണം:Dnyaneshwar_humbles_Changdev.jpg|കണ്ണി=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cc/Dnyaneshwar_humbles_Changdev.jpg/220px-Dnyaneshwar_humbles_Changdev.jpg|ലഘുചിത്രം| പറക്കുന്ന ഭിത്തിയിൽ ഇരിക്കുന്ന സഹോദരങ്ങളായ മുക്തബായി, സോപൻ, ജ്ഞാനേശ്വർ, നിവൃത്തിനാഥ് എന്നിവർ കടുവപ്പുറത്തിരിക്കുന്ന ചാങ്‌ദേവിനെ അഭിവാദ്യം ചെയ്യുന്നു. മധ്യത്തിൽ ചാങ്‌ദേവ് ജ്ഞാനേശ്വരനെ വണങ്ങുന്നു.]] പല അത്ഭുതങ്ങളും ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ജീവിതവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു, {{Sfn|Harrisson|1976|p=39}} അതിലൊന്ന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശിഷ്യനായ സച്ചിദാനന്ദന്റെ മൃതദേഹം പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കുന്നതായിരുന്നു. {{Sfn|Sundararajan|Mukerji|2003|p=34}} ഫ്രെഡ് ഡാൽമിർ ഈ ഐതിഹ്യങ്ങളിലൊന്ന് മഹിപതിയുടെ [[ഹഗിയോഗ്രഫി|ഹാജിയോഗ്രാഫിയിൽ]] നിന്ന് ഇപ്രകാരം സംഗ്രഹിക്കുന്നു: {{Sfn|Dallmayr|2007|p=44}} 12-ാം വയസ്സിൽ, ദരിദ്രരും ജാതിരഹിതരുമായ തന്റെ സഹോദരങ്ങളോടൊപ്പം, പൈത്താൻ പുരോഹിതന്മാരോട് ദയ അഭ്യർത്ഥിക്കാൻ ജ്ഞാനേശ്വർ പൈതാനിലേക്ക് പോയി. കുട്ടികളെ അവർ അപമാനിക്കുകയും പരിഹസിക്കുകയും ചെയ്തു. അപ്പോൾ അടുത്തുള്ള റോഡിൽ ഒരാൾ പ്രായമായ പോത്തിനെ ക്രൂരമായി തല്ലുന്നുണ്ടായിരുന്നു, പരിക്കേറ്റ മൃഗം കരഞ്ഞുകൊണ്ട് കുഴഞ്ഞു വീണു. മൃഗത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ആശങ്ക കാരണം അതിൻ്റെ ഉടമയോട് ജ്ഞാനേശ്വർ നിർത്താൻ ആവശ്യപ്പെട്ടു. ഒരു മൃഗത്തെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ ശ്രദ്ധാലുവാണെന്നും വേദം പഠിപ്പിക്കുന്നതിൽ ശ്രദ്ധയില്ലാത്തവനാണെന്നും പുരോഹിതന്മാർ അവനെ പരിഹസിച്ചു. വേദങ്ങൾ തന്നെ എല്ലാ ജീവജാലങ്ങളെയും പവിത്രമായും ''[[ബ്രഹ്മം|ബ്രാഹ്മണത്തിന്റെ]]'' പ്രകടനമായും കണക്കാക്കുന്നുവെന്ന് ജ്ഞാനേശ്വർ തിരിച്ചടിച്ചു. {{Efn|According to Jeaneane D. Fowler, former Head of Philosophy and Religious Studies at the [[University of Wales]], ''brahman'' is the "ultimate Reality, the Source from which all emanates, the unchanging absolute".{{sfn|Fowler|2002|p=49}}}} രോഷാകുലരായ പുരോഹിതന്മാർ, മൃഗങ്ങൾക്കും വേദങ്ങൾ പഠിക്കാൻ കഴിയണം എന്നാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ യുക്തി സൂചിപ്പിക്കുന്നതെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ജ്ഞാനേശ്വരൻ എരുമയുടെ നെറ്റിയിൽ തലോടിയപ്പോൾ, അത് സ്പുടമായ ശബ്ദത്തിൽ വേദം ചൊല്ലാൻ തുടങ്ങി. {{Sfn|Dallmayr|2007|p=44}} ഫ്രെഡ് ഡാൽമയർ പറയുന്നതനുസരിച്ച്, ഈ കഥ ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ജീവചരിത്രത്തെ കൃത്യമായി പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നുണ്ടോ എന്ന് ആരും ആശങ്കപ്പെടേണ്ടതില്ല, മത്തായി 3:9-ലെ ജറുസലേമിലെ യേശുവിനെക്കുറിച്ചുള്ള കഥയുടെ അതേ രീതിയിൽ ഈ കഥയ്ക്കും പ്രതീകാത്മക പ്രാധാന്യമുണ്ട്. {{Sfn|Dallmayr|2007|p=44}} മറ്റൊരു അത്ഭുതത്തിൽ, തന്റെ മാന്ത്രിക ശക്തികളാൽ കടുവപ്പുറത്ത് കയറിയ പ്രഗത്ഭനായ യോഗിയായ ചാങ്‌ദേവ്, ജ്ഞാനേശ്വരനെ വെല്ലുവിളിച്ചു. ചലിക്കുന്ന ഭിത്തിയിൽ കയറിയാണ് ജ്ഞാനേശ്വർ ചാങ്‌ദേവിനെ നിസ്തേജനാക്കിയത്. {{Sfn|Mokashi-Punekar|2005|p=72}} {{Sfn|Grover|1990|p=220}} {{Efn|The story of the holy man riding a tiger /lion and the other encountering him on a moving wall has been found in many other religions including Buddhism, Sikhism, and the Abrahamic religions as well.<ref>{{cite book|editor-last1=Callewaert|editor-first1= Winand M.|last=Digby|first=Simon|title=According to tradition : hagiographical writing in India, Chapter To ride a tiger or a wall|date=1994|publisher=Harrassowitz|location=Wiesbaden|isbn=9783447035248|pages=100–110|url=https://books.google.com/books?id=GrMwdEqHLzEC&q=%22moving+wall%22+tiger&pg=PA99|access-date=18 July 2017}}</ref>}} ചാങ്‌ദേവിനുള്ള ജ്ഞാനേശ്വരിന്റെ ഉപദേശം ''ചാങ്‌ദേവ് പശാസ്തി'' എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന 65 വാക്യങ്ങളിൽ നൽകിയിരിക്കുന്നു. {{Sfn|Bahirat|2006|p=15}} ചാങ്‌ദേവ് ജ്ഞാനേശ്വറിന്റെ സഹോദരി മുക്തബായിയുടെ ശിഷ്യനായി. {{Sfn|O'Connell|1999|pp=260–1}} == ഗ്രന്ഥങ്ങൾ == ബിപി ബഹിരാത്തിന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, [[മറാഠി ഭാഷ|മറാത്തി ഭാഷയിൽ]] എഴുതിയ ആദ്യത്തെ തത്ത്വചിന്തകനാണ് ജ്ഞാനേശ്വർ. {{Sfn|Bahirat|2006|pp=2–3}} ഏകദേശം 16 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ, 1290-ൽ അദ്ദേഹം [[ജ്ഞാനേശ്വരി]] രചിച്ചു, {{Sfn|Bahirat|2006|p=13}} <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=Xxg0RI7dSWIC|title=Jnāneshvari : Bhāvārthadipikā|last=Shri Jnāneshvar|date=1987|publisher=State University of New York Press|others=Pradhān, V.G.(translator)|isbn=978-0887064883|editor-last=Lambert|editor-first=H.M.|location=Albany, N.Y.|page=xvii|language=Marathi}}</ref> [[ഭഗവദ്ഗീത|ഭഗവദ് ഗീതയുടെ]] ഒരു വ്യാഖ്യാനം പിന്നീട് വർക്കരി വിഭാഗത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന ഗ്രന്ഥമായി മാറി. {{Sfn|Schomer|McLeod|1987|p=4}} അദ്ദേഹത്തിന്റെ വാക്കുകൾ സച്ചിദാനന്ദ രേഖപ്പെടുത്തി, അദ്ദേഹം ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ അമാനുവൻസിയാകാൻ സമ്മതിച്ചു. {{Sfn|Ranade|1933|p=33}} ''ജ്ഞാനേശ്വരി'' എഴുതിയത് ''ഓവി'' ഉപയോഗിച്ചാണ്; ഒരു [[വൃത്തം (ഛന്ദഃശാസ്ത്രം)|മീറ്റർ]], മഹാരാഷ്ട്രയിൽ ആദ്യമായി സ്ത്രീകളുടെ ഗാനങ്ങൾ രചിക്കാൻ ഉപയോഗിച്ചത്, നാല് വരികളിൽ ആദ്യത്തെ മൂന്ന് അല്ലെങ്കിൽ ഒന്നും മൂന്നും വരികൾ പ്രാസവും നാലാമത്തെ വരിയും മൂർച്ചയുള്ളതും ഹ്രസ്വവുമായ അവസാനമുള്ളതുമാണ്. {{Sfn|Claus|Diamond|Mills|2003|pp=454–5}} ഡബ്ല്യു.ബി പട്വർധൻ, ജ്ഞാനേശ്വറിനെക്കുറിച്ചുള്ള പണ്ഡിതന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, ജ്ഞാനേശ്വറിനൊപ്പം, ''ഓവി'' "യാത്രകൾ, അത് കുതിച്ചുകയറുന്നു, നൃത്തം ചെയ്യുന്നു, അത് ചുഴറ്റുന്നു, അത് കുതിക്കുന്നു, അത് കുതിക്കുന്നു, ഓടുന്നു, നീണ്ട കുതിച്ചുചാട്ടങ്ങളോ ചെറിയ ചാട്ടങ്ങളോ ആവശ്യമാണ്, അത് നിർത്തുകയോ തൂത്തുവാരുകയോ ചെയ്യുന്നു. അതോടൊപ്പം, അത് യജമാനന്റെ കൽപ്പനയിൽ നൂറ്റി ഒന്ന് കൃപകൾ വികസിക്കുന്നു". {{Sfn|Ranade|1933|p=36}} ജ്ഞാനേശ്വരിയിൽ, അവസാനം അദ്ദേഹം "പാസായദാന" എഴുതി, അതിൽ അദ്ദേഹം മറ്റുള്ളവർക്കും എല്ലാ മനുഷ്യർക്കും വേണ്ടി എല്ലാം പ്രാർത്ഥിച്ചു, തനിക്കുവേണ്ടി ഒന്നുമില്ല. വിശുദ്ധ ജ്ഞാനേശ്വർ തന്നെ വിശ്വസിച്ചു, "ലോകത്തിന് മുഴുവനും ഒരു ആത്മാവുണ്ട്- യാ വിശ്വാച ആത്മാ ഒരു ആഹേ" . സംസ്‌കൃതം അറിയുന്നവർക്ക് മാത്രം മനസ്സിലാക്കിയിരുന്ന ജീവിതത്തിന്റെ ദാർശനിക വശങ്ങൾ സാധാരണക്കാർക്ക് മനസ്സിലാക്കാൻ വേണ്ടിയാണ് അദ്ദേഹം ജ്ഞാനേശ്വരി എഴുതിയത്. ഉന്നത പുരോഹിത വർഗ്ഗ ഭാഷയും താഴ്ന്ന ജാതിക്കാരും സംസ്കൃത ഭാഷ പഠിക്കാൻ അനുവദിച്ചിരുന്നില്ല. തത്ത്വചിന്തയെ സാധാരണക്കാർക്ക് ലളിതമാക്കിയ ഇന്ത്യൻ ചരിത്രത്തിലെ ഒരു സുപ്രധാന കൃതിയായിരുന്നു ഇത്. {{Quote box | width = 15em | border = 1px | align = left | bgcolor = #FFEECC | fontsize = 85% | title_bg = | title_fnt = | title = | quote = O, God! Thou art Ganesha, the illuminator of all intelligence. The servant of Nivritti says, attend to my story. The Vedas in their perfection is as the beautiful image of the god, of which the flawless words are the resplendent body. The Smritis are the limbs thereof, the marking of verses shows their structure, and in the meaning lies a veritable treasure-house of beauty. | salign = right | source = — ''Dnyanesvari''<br />Transl: Pradhan, Lambert{{sfn|Pradhan|Lambert|1987|p=1}} }} [[പ്രമാണം:1765_Saka,_1843_CE,_Jnanesvari_Jnandeva_Dnyaneshwar_manuscript_page_1_and_2,_Devanagari_Marathi.jpg|കണ്ണി=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7e/1765_Saka%2C_1843_CE%2C_Jnanesvari_Jnandeva_Dnyaneshwar_manuscript_page_1_and_2%2C_Devanagari_Marathi.jpg/220px-1765_Saka%2C_1843_CE%2C_Jnanesvari_Jnandeva_Dnyaneshwar_manuscript_page_1_and_2%2C_Devanagari_Marathi.jpg|ലഘുചിത്രം| ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ആശയങ്ങൾ ''[[ഭഗവദ്ഗീത|ഭഗവദ് ഗീതയെ]]'' അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്. മുകളിൽ: ദേവനാഗരി ലിപിയിൽ, മറാത്തി ഭാഷയിലുള്ള ''ജ്ഞാനേശ്വരി'' പേജുകൾ.]] == സ്വീകരണവും പാരമ്പര്യവും == [[പ്രമാണം:Alandi_Palki_08.jpg|കണ്ണി=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9e/Alandi_Palki_08.jpg/220px-Alandi_Palki_08.jpg|ലഘുചിത്രം| അലണ്ടിയിൽ നിന്ന് പന്തർപൂരിലേക്കുള്ള യാത്രയിൽ കാളകൾ വലിക്കുന്ന ഒരു വെള്ളി വണ്ടിയിൽ വിശുദ്ധന്റെ ചെരുപ്പുകളും വഹിച്ചുകൊണ്ട് ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ പാൽക്കി (പല്ലങ്കീൻ).]] പൗരോഹിത്യ വരേണ്യവർഗത്തിന്റെ സങ്കുചിതത്വത്തെക്കുറിച്ചുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിമർശനം, കുടുംബജീവിതത്തിന്റെ ആഘോഷം, ആത്മീയ സമത്വവാദം തുടങ്ങിയ ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ജീവിതത്തിന്റെയും രചനകളുടെയും ഘടകങ്ങൾ വർക്കരി പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ സംസ്കാരത്തെ രൂപപ്പെടുത്തും. <ref>Glushkova, Irina. "6 Object of worship as a free choice." Objects of Worship in South Asian Religions: Forms, Practices and Meanings 13 (2014).</ref> {{Sfn|Dallmayr|2007|p=54}} ഡാൾമയർ പറയുന്നതനുസരിച്ച്, ജ്ഞാനേശ്വറിന്റെ ജീവിതവും രചനകളും "വാർക്കാരി പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ മതവിശ്വാസത്തിന്റെ പ്രാഥമിക മാതൃകകളായി വികസിച്ചു, കൂടാതെ ''ഭക്തി'' ഭക്തിയുടെ നിർണായക ഉറവിടങ്ങളും കേന്ദ്രബിന്ദുക്കളുമാണ്". {{Sfn|Dallmayr|2007|p=54}} == പ്രവർത്തികൾ == '''തർക്കമില്ലാത്ത കർതൃത്വം''' {{Sfn|Pawar|1997|p=353}} {{Sfn|Datta|1988|p=1848}} * ''ജ്ഞാനേശ്വരി'' അല്ലെങ്കിൽ ''ഭവാർത്ഥദീപിക'' (1290 CE) * ''അമൃതാനുഭവ'' അല്ലെങ്കിൽ ''അനുഭവാമൃത'' (1292 CE) * ''ചാങ്‌ദേവ് പാഷഷ്ടി'' (1294 CE) * ''ഹരിപ്പാത്ത്'' * ''അഭംഗ'' എസ് == റഫറൻസുകൾ == '''കുറിപ്പുകൾ'''{{Notelist}}'''അവലംബങ്ങൾ'''{{Reflist|20em}}'''ഗ്രന്ഥസൂചിക'''   == കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക് == * {{Cite book|title=Sant Jnaneswara's Pasayadana: Divine Blessings|last=Khandarkar|first=Shri Shankar Maharaj|publisher=Motilal Banarsidass|year=2018|isbn=978-8120842083}} * {{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=MXdOAAAAYAAJ|title=Dnyāneshwar: The Out-caste Brāhmin|last=James Fairbrother Edwards|publisher=J.F. Edwards, Office of the Poet-Saints of Mahārāshtra Series, United Theological College of Western India|year=1941}} == ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ == * [https://www.santsahitya.in/mahati-santanchi/sant-dyaneshwar സന്ത് ദ്യനേശ്വർ മറാത്തിയിലെ മുഴുവൻ വിവരങ്ങളും പുസ്തകങ്ങളും മറ്റും] * [https://www.wisdomlib.org/hinduism/book/jnaneshwari-bhavartha-dipika ജ്ഞാനേശ്വരി (ഭാവാർത്ഥ ദീപിക)] ഇംഗ്ലീഷ് വിവർത്തനം ആർ കെ ഭഗവത്, 1954 (ഗ്ലോസറി ഉൾപ്പെടെ) * [http://www.nonduality.com/jnan.htm അമൃതാനുഭവത്തിൽ നിന്നുള്ള ഉദ്ധരണികൾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221205123023/https://www.nonduality.com/jnan.htm |date=2022-12-05 }} * [http://www.dj6qo.de/dnye/Dnbiography.htm വി വി ശിർവായിക്കർ എഴുതിയ ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ജീവചരിത്രം] * [https://web.archive.org/web/20070212210512/http://www.musicindiaonline.com/music/marathi/s/artist.653/type.11/ ശ്രീ ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ചില അഭംഗങ്ങളുടെ ലതാ മങ്കേഷ്‌കറിന്റെ റെൻഡറിംഗ്] * ഓൺലൈൻ ഹിന്ദു എൻസൈക്ലോപീഡിയയായ ഹിന്ദുപീഡിയയിൽ [http://www.hindupedia.com/en/Sant_Dnyaneshwar സന്ത് ജ്ഞാനേശ്വർ] * [https://web.archive.org/web/20130201044608/http://www.geetganga.org/pasayadan-%E0%A4%AA%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%AF%E0%A4%A6%E0%A4%BE%E0%A4%A8 മറാത്തിയിൽ പസായദൻ] {{Authority Control}} [[വർഗ്ഗം:മഹാരാഷ്ട്രയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഭക്തിപ്രസ്ഥാനം]] [[വർഗ്ഗം:വൈഷ്ണവ സന്യാസിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:മറാഠി സാഹിത്യകാരന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:1296-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1275-ൽ ജനിച്ചവർ]] 6bs59wwwoclccxnyr3mlnv3418edwsd 4666593 4666592 2026-09-13T06:58:30Z ~2026-48203-56 222590 /* ജീവിതം */ 4666593 wikitext text/x-wiki {{Infobox Dalai Lama|name=Dnyandeo Vitthalpant Kulkarni|title=[[Guru|Sant Dyaneshwar]]|image=Dnyaneshwar2.jpg|caption=|father=Vitthala Pant|mother=Rukmini Bai|birth_date=[[Janmashtami]], 1275 CE|birth_place=Apegaon, [[Seuna (Yadava) dynasty|Yadava dynasty]] <br/>{{small|(present-day [[Paithan]] Taluka, [[Aurangabad, Maharashtra]], [[India]])}}}} [[Category:Pages using infobox religious biography with unsupported parameters|Samadhi_dateDnyaneshwar]] [[Category:Pages using infobox religious biography with unsupported parameters|Samadhi_placeDnyaneshwar]] [[Category:Articles having different image on Wikidata and Wikipedia]] 13-ാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഒരു ഇന്ത്യൻ കവിയായിരുന്നു '''ജ്ഞാനേശ്വർ''' (1275-1296)<ref name=":0">W. Doderet (1926), '']https://www.jstor.org/stable/607401 The Passive Voice of the Jnanesvari]'', Bulletin of the School of Oriental Studies, Cambridge University Press, Vol. 4, No. 1 (1926), pp. 59-64</ref>. ജ്ഞാനദേവൻ, ജ്ഞാനദേവ്, , മൗലി, ജ്ഞാനേശ്വർ വിത്തൽ കുൽക്കർണി എന്നെല്ലാം അദ്ദേഹം അറിയപ്പെടുന്നു. . നാഥശൈവ, വർക്കറി പാരമ്പര്യമുള്ള യോഗിയും പണ്ഡിതനും ആയിരുന്നു അദ്ദേഹം. . 21 വർഷം മാത്രം നീണ്ടുനിന്ന തന്റെ ഹ്രസ്വ ജീവിതത്തിൽ, അദ്ദേഹം ജ്ഞാനേശ്വരിയും ( ഭഗവദ് ഗീതയുടെ വ്യാഖ്യാനം) അമൃതനുഭാവവും രചിച്ചു<ref name=":0" /> . മറാത്തി ഭാഷയിൽ അവശേഷിക്കുന്ന ഏറ്റവും പഴക്കമുള്ള സാഹിത്യകൃതികളാണ് ഇവ, മറാത്തി സാഹിത്യത്തിലെ നാഴികക്കല്ലുകളായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. സന്ത് ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ആശയങ്ങൾ ദ്വൈതമല്ലാത്ത അദ്വൈത വേദാന്ത തത്വശാസ്ത്രത്തെയും മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ അവതാരമായ വിഠോബയോടുള്ള യോഗയിലും ഭക്തിയിലുമുള്ള ഊന്നൽ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പൈതൃകം ഏകനാഥ്, തുക്കാറാം തുടങ്ങിയ സന്യാസി കവികളെ പ്രചോദിപ്പിച്ചു, മഹാരാഷ്ട്രയിലെ ഹിന്ദുമതത്തിന്റെ വർക്കരി ( വിഠോബ - കൃഷ്ണ ) ഭക്തി പ്രസ്ഥാന പാരമ്പര്യത്തിന്റെ സ്ഥാപകരിൽ ഒരാളാണ് അദ്ദേഹം. 1296-ൽ അലന്ദിയിൽ ഒരു ഭൂഗർഭ അറയിൽ ധ്യാനേശ്വർ സമാധി ഏറ്റെടുത്തത്.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=lD_2J7W_2hQC|title=Religious Celebrations: An Encyclopedia of Holidays, Festivals, Solemn Observances, and Spiritual Commemorations|last=J. Gordon Melton|publisher=ABC-CLIO|year=2011|isbn=978-1-59884-206-7|pages=373–374}}</ref> <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=ZOWIAwAAQBAJ|title=Tukaram|last=R. D. Ranade|publisher=State University of New York Press|year=1997|isbn=978-1-4384-1687-8|pages=9–11}}</ref>. == ജീവചരിത്രം == 1275-ൽ (കൃഷ്ണ ജന്മാഷ്ടമിയുടെ ശുഭദിനത്തിൽ) യാദവ രാജാവായ രാമദേവരാവയുടെ ഭരണകാലത്ത് മഹാരാഷ്ട്രയിലെ പൈത്താനിനടുത്ത് [[ഗോദാവരി നദി|ഗോദാവരി]] നദിയുടെ തീരത്തുള്ള അപെഗാവ് ഗ്രാമത്തിൽ [[മറാഠി ഭാഷ|മറാത്തി]] സംസാരിക്കുന്ന ദേശസ്ഥ [[ദേശാസ്ഥ ബ്രാഹ്മണർ|ബ്രാഹ്മണ]] കുടുംബത്തിലാണ് ജ്ഞാനേശ്വർ ജനിച്ചത്. <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=dqC_pGtqPBkC&pg=PA39|title=Living Through the Blitz|publisher=Cambridge University Press|year=1976|isbn=9780002160094|page=39}}</ref> <ref>{{Cite journal|last=Karhadkar|first=K.S.|year=1976|title=Dnyaneshwar and Marathi Literature|journal=Indian Literature|volume=19|issue=1|pages=90–96|jstor=24157251}}</ref> {{Sfn|Bahirat|2006|p=1}} ദേവഗിരിയുടെ തലസ്ഥാനമായ രാജ്യം സമാധാനവും സ്ഥിരതയും ഉള്ള ഒരു ദേശം ആയിരുന്നു., രാജാവ് സാഹിത്യത്തിന്റെയും കലകളുടെയും രക്ഷാധികാരിയായിരുന്നു. {{Sfn|Bahirat|2006|p=2}} {{Sfn|Pradhan|Lambert|1987|pp=xiv-xvi}} സന്ത് ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ജീവിതത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ജീവചരിത്ര വിശദാംശങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശിഷ്യൻമാരായ സത്യമലനാഥിന്റെയും സച്ചിദാനന്ദന്റെയും രചനകളിൽ സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. {{Sfn|Bahirat|2006|p=8}} വിവിധ പാരമ്പര്യങ്ങൾ ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ജീവിതത്തിന്റെ വിശദാംശങ്ങളുടെ പരസ്പരവിരുദ്ധമായ വിവരണങ്ങൾ നൽകുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃതിയായ ''ജ്ഞാനേശ്വരി'' (1290 CE) രചനയുടെ തീയതി തർക്കമില്ലാത്തതാണ്. {{Sfn|Ranade|1933|p=31}} {{Sfn|Bahirat|2006|p=1}} ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ജീവിതത്തിൽ കൂടുതൽ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ട പാരമ്പര്യമനുസരിച്ച്, അദ്ദേഹം 1275 CE-ൽ ജനിച്ചു, 1296 CE-ൽ അദ്ദേഹം സമാധിയിലെത്തി. {{Sfn|Ranade|1933|p=31–2}} മറ്റ് സ്രോതസ്സുകൾ പറയുന്നത് അദ്ദേഹം 1271 CE-ലാണ് ജനിച്ചതെന്ന്. {{Sfn|Pradhan|Lambert|1987|p=xv}} {{Sfn|Ranade|1933|pp=31-32}} === ജീവിതം === ജ്ഞാനേശ്വറിന്റെ 21 വർഷത്തെ ഹ്രസ്വ ജീവിതത്തിന്റെ ജീവചരിത്ര വിശദാംശങ്ങൾ വിവാദപരമാണ്, അതിന്റെ ആധികാരികത സംശയത്തിലാണ്. ലഭ്യമായ വിവരണങ്ങൾ ഹാജിയോഗ്രാഫിക് ഐതിഹ്യങ്ങളും അദ്ദേഹം ചെയ്ത അത്ഭുതങ്ങളും നിറഞ്ഞതാണ്, ഉദാഹരണത്തിന്, ഒരു എരുമയെ വേദങ്ങൾ ചൊല്ലിക്കാനുള്ള കഴിവ്, ചലിക്കുന്ന മതിലിൽ കയറി ഒരു യോഗിയെ താഴ്ത്തുക തുടങ്ങിയ വിശ്വസിക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ടുള്ള കഥകൾ അദ്ദേഹത്തെകുറിച്ച് പ്രചരിക്കുന്നു. {{Sfn|Pradhan|Lambert|1987|p=xv}} {{Sfn|Dallmayr|2007|p=46}} === അത്ഭുതങ്ങൾ === [[പ്രമാണം:Dnyaneshwar_humbles_Changdev.jpg|കണ്ണി=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cc/Dnyaneshwar_humbles_Changdev.jpg/220px-Dnyaneshwar_humbles_Changdev.jpg|ലഘുചിത്രം| പറക്കുന്ന ഭിത്തിയിൽ ഇരിക്കുന്ന സഹോദരങ്ങളായ മുക്തബായി, സോപൻ, ജ്ഞാനേശ്വർ, നിവൃത്തിനാഥ് എന്നിവർ കടുവപ്പുറത്തിരിക്കുന്ന ചാങ്‌ദേവിനെ അഭിവാദ്യം ചെയ്യുന്നു. മധ്യത്തിൽ ചാങ്‌ദേവ് ജ്ഞാനേശ്വരനെ വണങ്ങുന്നു.]] പല അത്ഭുതങ്ങളും ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ജീവിതവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു, {{Sfn|Harrisson|1976|p=39}} അതിലൊന്ന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശിഷ്യനായ സച്ചിദാനന്ദന്റെ മൃതദേഹം പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കുന്നതായിരുന്നു. {{Sfn|Sundararajan|Mukerji|2003|p=34}} ഫ്രെഡ് ഡാൽമിർ ഈ ഐതിഹ്യങ്ങളിലൊന്ന് മഹിപതിയുടെ [[ഹഗിയോഗ്രഫി|ഹാജിയോഗ്രാഫിയിൽ]] നിന്ന് ഇപ്രകാരം സംഗ്രഹിക്കുന്നു: {{Sfn|Dallmayr|2007|p=44}} 12-ാം വയസ്സിൽ, ദരിദ്രരും ജാതിരഹിതരുമായ തന്റെ സഹോദരങ്ങളോടൊപ്പം, പൈത്താൻ പുരോഹിതന്മാരോട് ദയ അഭ്യർത്ഥിക്കാൻ ജ്ഞാനേശ്വർ പൈതാനിലേക്ക് പോയി. കുട്ടികളെ അവർ അപമാനിക്കുകയും പരിഹസിക്കുകയും ചെയ്തു. അപ്പോൾ അടുത്തുള്ള റോഡിൽ ഒരാൾ പ്രായമായ പോത്തിനെ ക്രൂരമായി തല്ലുന്നുണ്ടായിരുന്നു, പരിക്കേറ്റ മൃഗം കരഞ്ഞുകൊണ്ട് കുഴഞ്ഞു വീണു. മൃഗത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ആശങ്ക കാരണം അതിൻ്റെ ഉടമയോട് ജ്ഞാനേശ്വർ നിർത്താൻ ആവശ്യപ്പെട്ടു. ഒരു മൃഗത്തെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ ശ്രദ്ധാലുവാണെന്നും വേദം പഠിപ്പിക്കുന്നതിൽ ശ്രദ്ധയില്ലാത്തവനാണെന്നും പുരോഹിതന്മാർ അവനെ പരിഹസിച്ചു. വേദങ്ങൾ തന്നെ എല്ലാ ജീവജാലങ്ങളെയും പവിത്രമായും ''[[ബ്രഹ്മം|ബ്രാഹ്മണത്തിന്റെ]]'' പ്രകടനമായും കണക്കാക്കുന്നുവെന്ന് ജ്ഞാനേശ്വർ തിരിച്ചടിച്ചു. {{Efn|According to Jeaneane D. Fowler, former Head of Philosophy and Religious Studies at the [[University of Wales]], ''brahman'' is the "ultimate Reality, the Source from which all emanates, the unchanging absolute".{{sfn|Fowler|2002|p=49}}}} രോഷാകുലരായ പുരോഹിതന്മാർ, മൃഗങ്ങൾക്കും വേദങ്ങൾ പഠിക്കാൻ കഴിയണം എന്നാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ യുക്തി സൂചിപ്പിക്കുന്നതെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ജ്ഞാനേശ്വരൻ എരുമയുടെ നെറ്റിയിൽ തലോടിയപ്പോൾ, അത് സ്പുടമായ ശബ്ദത്തിൽ വേദം ചൊല്ലാൻ തുടങ്ങി. {{Sfn|Dallmayr|2007|p=44}} ഫ്രെഡ് ഡാൽമയർ പറയുന്നതനുസരിച്ച്, ഈ കഥ ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ജീവചരിത്രത്തെ കൃത്യമായി പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നുണ്ടോ എന്ന് ആരും ആശങ്കപ്പെടേണ്ടതില്ല, മത്തായി 3:9-ലെ ജറുസലേമിലെ യേശുവിനെക്കുറിച്ചുള്ള കഥയുടെ അതേ രീതിയിൽ ഈ കഥയ്ക്കും പ്രതീകാത്മക പ്രാധാന്യമുണ്ട്. {{Sfn|Dallmayr|2007|p=44}} മറ്റൊരു അത്ഭുതത്തിൽ, തന്റെ മാന്ത്രിക ശക്തികളാൽ കടുവപ്പുറത്ത് കയറിയ പ്രഗത്ഭനായ യോഗിയായ ചാങ്‌ദേവ്, ജ്ഞാനേശ്വരനെ വെല്ലുവിളിച്ചു. ചലിക്കുന്ന ഭിത്തിയിൽ കയറിയാണ് ജ്ഞാനേശ്വർ ചാങ്‌ദേവിനെ നിസ്തേജനാക്കിയത്. {{Sfn|Mokashi-Punekar|2005|p=72}} {{Sfn|Grover|1990|p=220}} {{Efn|The story of the holy man riding a tiger /lion and the other encountering him on a moving wall has been found in many other religions including Buddhism, Sikhism, and the Abrahamic religions as well.<ref>{{cite book|editor-last1=Callewaert|editor-first1= Winand M.|last=Digby|first=Simon|title=According to tradition : hagiographical writing in India, Chapter To ride a tiger or a wall|date=1994|publisher=Harrassowitz|location=Wiesbaden|isbn=9783447035248|pages=100–110|url=https://books.google.com/books?id=GrMwdEqHLzEC&q=%22moving+wall%22+tiger&pg=PA99|access-date=18 July 2017}}</ref>}} ചാങ്‌ദേവിനുള്ള ജ്ഞാനേശ്വരിന്റെ ഉപദേശം ''ചാങ്‌ദേവ് പശാസ്തി'' എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന 65 വാക്യങ്ങളിൽ നൽകിയിരിക്കുന്നു. {{Sfn|Bahirat|2006|p=15}} ചാങ്‌ദേവ് ജ്ഞാനേശ്വറിന്റെ സഹോദരി മുക്തബായിയുടെ ശിഷ്യനായി. {{Sfn|O'Connell|1999|pp=260–1}} == ഗ്രന്ഥങ്ങൾ == ബിപി ബഹിരാത്തിന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, [[മറാഠി ഭാഷ|മറാത്തി ഭാഷയിൽ]] എഴുതിയ ആദ്യത്തെ തത്ത്വചിന്തകനാണ് ജ്ഞാനേശ്വർ. {{Sfn|Bahirat|2006|pp=2–3}} ഏകദേശം 16 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ, 1290-ൽ അദ്ദേഹം [[ജ്ഞാനേശ്വരി]] രചിച്ചു, {{Sfn|Bahirat|2006|p=13}} <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=Xxg0RI7dSWIC|title=Jnāneshvari : Bhāvārthadipikā|last=Shri Jnāneshvar|date=1987|publisher=State University of New York Press|others=Pradhān, V.G.(translator)|isbn=978-0887064883|editor-last=Lambert|editor-first=H.M.|location=Albany, N.Y.|page=xvii|language=Marathi}}</ref> [[ഭഗവദ്ഗീത|ഭഗവദ് ഗീതയുടെ]] ഒരു വ്യാഖ്യാനം പിന്നീട് വർക്കരി വിഭാഗത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന ഗ്രന്ഥമായി മാറി. {{Sfn|Schomer|McLeod|1987|p=4}} അദ്ദേഹത്തിന്റെ വാക്കുകൾ സച്ചിദാനന്ദ രേഖപ്പെടുത്തി, അദ്ദേഹം ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ അമാനുവൻസിയാകാൻ സമ്മതിച്ചു. {{Sfn|Ranade|1933|p=33}} ''ജ്ഞാനേശ്വരി'' എഴുതിയത് ''ഓവി'' ഉപയോഗിച്ചാണ്; ഒരു [[വൃത്തം (ഛന്ദഃശാസ്ത്രം)|മീറ്റർ]], മഹാരാഷ്ട്രയിൽ ആദ്യമായി സ്ത്രീകളുടെ ഗാനങ്ങൾ രചിക്കാൻ ഉപയോഗിച്ചത്, നാല് വരികളിൽ ആദ്യത്തെ മൂന്ന് അല്ലെങ്കിൽ ഒന്നും മൂന്നും വരികൾ പ്രാസവും നാലാമത്തെ വരിയും മൂർച്ചയുള്ളതും ഹ്രസ്വവുമായ അവസാനമുള്ളതുമാണ്. {{Sfn|Claus|Diamond|Mills|2003|pp=454–5}} ഡബ്ല്യു.ബി പട്വർധൻ, ജ്ഞാനേശ്വറിനെക്കുറിച്ചുള്ള പണ്ഡിതന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, ജ്ഞാനേശ്വറിനൊപ്പം, ''ഓവി'' "യാത്രകൾ, അത് കുതിച്ചുകയറുന്നു, നൃത്തം ചെയ്യുന്നു, അത് ചുഴറ്റുന്നു, അത് കുതിക്കുന്നു, അത് കുതിക്കുന്നു, ഓടുന്നു, നീണ്ട കുതിച്ചുചാട്ടങ്ങളോ ചെറിയ ചാട്ടങ്ങളോ ആവശ്യമാണ്, അത് നിർത്തുകയോ തൂത്തുവാരുകയോ ചെയ്യുന്നു. അതോടൊപ്പം, അത് യജമാനന്റെ കൽപ്പനയിൽ നൂറ്റി ഒന്ന് കൃപകൾ വികസിക്കുന്നു". {{Sfn|Ranade|1933|p=36}} ജ്ഞാനേശ്വരിയിൽ, അവസാനം അദ്ദേഹം "പാസായദാന" എഴുതി, അതിൽ അദ്ദേഹം മറ്റുള്ളവർക്കും എല്ലാ മനുഷ്യർക്കും വേണ്ടി എല്ലാം പ്രാർത്ഥിച്ചു, തനിക്കുവേണ്ടി ഒന്നുമില്ല. വിശുദ്ധ ജ്ഞാനേശ്വർ തന്നെ വിശ്വസിച്ചു, "ലോകത്തിന് മുഴുവനും ഒരു ആത്മാവുണ്ട്- യാ വിശ്വാച ആത്മാ ഒരു ആഹേ" . സംസ്‌കൃതം അറിയുന്നവർക്ക് മാത്രം മനസ്സിലാക്കിയിരുന്ന ജീവിതത്തിന്റെ ദാർശനിക വശങ്ങൾ സാധാരണക്കാർക്ക് മനസ്സിലാക്കാൻ വേണ്ടിയാണ് അദ്ദേഹം ജ്ഞാനേശ്വരി എഴുതിയത്. ഉന്നത പുരോഹിത വർഗ്ഗ ഭാഷയും താഴ്ന്ന ജാതിക്കാരും സംസ്കൃത ഭാഷ പഠിക്കാൻ അനുവദിച്ചിരുന്നില്ല. തത്ത്വചിന്തയെ സാധാരണക്കാർക്ക് ലളിതമാക്കിയ ഇന്ത്യൻ ചരിത്രത്തിലെ ഒരു സുപ്രധാന കൃതിയായിരുന്നു ഇത്. {{Quote box | width = 15em | border = 1px | align = left | bgcolor = #FFEECC | fontsize = 85% | title_bg = | title_fnt = | title = | quote = O, God! Thou art Ganesha, the illuminator of all intelligence. The servant of Nivritti says, attend to my story. The Vedas in their perfection is as the beautiful image of the god, of which the flawless words are the resplendent body. The Smritis are the limbs thereof, the marking of verses shows their structure, and in the meaning lies a veritable treasure-house of beauty. | salign = right | source = — ''Dnyanesvari''<br />Transl: Pradhan, Lambert{{sfn|Pradhan|Lambert|1987|p=1}} }} [[പ്രമാണം:1765_Saka,_1843_CE,_Jnanesvari_Jnandeva_Dnyaneshwar_manuscript_page_1_and_2,_Devanagari_Marathi.jpg|കണ്ണി=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7e/1765_Saka%2C_1843_CE%2C_Jnanesvari_Jnandeva_Dnyaneshwar_manuscript_page_1_and_2%2C_Devanagari_Marathi.jpg/220px-1765_Saka%2C_1843_CE%2C_Jnanesvari_Jnandeva_Dnyaneshwar_manuscript_page_1_and_2%2C_Devanagari_Marathi.jpg|ലഘുചിത്രം| ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ആശയങ്ങൾ ''[[ഭഗവദ്ഗീത|ഭഗവദ് ഗീതയെ]]'' അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്. മുകളിൽ: ദേവനാഗരി ലിപിയിൽ, മറാത്തി ഭാഷയിലുള്ള ''ജ്ഞാനേശ്വരി'' പേജുകൾ.]] == സ്വീകരണവും പാരമ്പര്യവും == [[പ്രമാണം:Alandi_Palki_08.jpg|കണ്ണി=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9e/Alandi_Palki_08.jpg/220px-Alandi_Palki_08.jpg|ലഘുചിത്രം| അലണ്ടിയിൽ നിന്ന് പന്തർപൂരിലേക്കുള്ള യാത്രയിൽ കാളകൾ വലിക്കുന്ന ഒരു വെള്ളി വണ്ടിയിൽ വിശുദ്ധന്റെ ചെരുപ്പുകളും വഹിച്ചുകൊണ്ട് ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ പാൽക്കി (പല്ലങ്കീൻ).]] പൗരോഹിത്യ വരേണ്യവർഗത്തിന്റെ സങ്കുചിതത്വത്തെക്കുറിച്ചുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിമർശനം, കുടുംബജീവിതത്തിന്റെ ആഘോഷം, ആത്മീയ സമത്വവാദം തുടങ്ങിയ ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ജീവിതത്തിന്റെയും രചനകളുടെയും ഘടകങ്ങൾ വർക്കരി പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ സംസ്കാരത്തെ രൂപപ്പെടുത്തും. <ref>Glushkova, Irina. "6 Object of worship as a free choice." Objects of Worship in South Asian Religions: Forms, Practices and Meanings 13 (2014).</ref> {{Sfn|Dallmayr|2007|p=54}} ഡാൾമയർ പറയുന്നതനുസരിച്ച്, ജ്ഞാനേശ്വറിന്റെ ജീവിതവും രചനകളും "വാർക്കാരി പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ മതവിശ്വാസത്തിന്റെ പ്രാഥമിക മാതൃകകളായി വികസിച്ചു, കൂടാതെ ''ഭക്തി'' ഭക്തിയുടെ നിർണായക ഉറവിടങ്ങളും കേന്ദ്രബിന്ദുക്കളുമാണ്". {{Sfn|Dallmayr|2007|p=54}} == പ്രവർത്തികൾ == '''തർക്കമില്ലാത്ത കർതൃത്വം''' {{Sfn|Pawar|1997|p=353}} {{Sfn|Datta|1988|p=1848}} * ''ജ്ഞാനേശ്വരി'' അല്ലെങ്കിൽ ''ഭവാർത്ഥദീപിക'' (1290 CE) * ''അമൃതാനുഭവ'' അല്ലെങ്കിൽ ''അനുഭവാമൃത'' (1292 CE) * ''ചാങ്‌ദേവ് പാഷഷ്ടി'' (1294 CE) * ''ഹരിപ്പാത്ത്'' * ''അഭംഗ'' എസ് == റഫറൻസുകൾ == '''കുറിപ്പുകൾ'''{{Notelist}}'''അവലംബങ്ങൾ'''{{Reflist|20em}}'''ഗ്രന്ഥസൂചിക'''   == കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക് == * {{Cite book|title=Sant Jnaneswara's Pasayadana: Divine Blessings|last=Khandarkar|first=Shri Shankar Maharaj|publisher=Motilal Banarsidass|year=2018|isbn=978-8120842083}} * {{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=MXdOAAAAYAAJ|title=Dnyāneshwar: The Out-caste Brāhmin|last=James Fairbrother Edwards|publisher=J.F. Edwards, Office of the Poet-Saints of Mahārāshtra Series, United Theological College of Western India|year=1941}} == ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ == * [https://www.santsahitya.in/mahati-santanchi/sant-dyaneshwar സന്ത് ദ്യനേശ്വർ മറാത്തിയിലെ മുഴുവൻ വിവരങ്ങളും പുസ്തകങ്ങളും മറ്റും] * [https://www.wisdomlib.org/hinduism/book/jnaneshwari-bhavartha-dipika ജ്ഞാനേശ്വരി (ഭാവാർത്ഥ ദീപിക)] ഇംഗ്ലീഷ് വിവർത്തനം ആർ കെ ഭഗവത്, 1954 (ഗ്ലോസറി ഉൾപ്പെടെ) * [http://www.nonduality.com/jnan.htm അമൃതാനുഭവത്തിൽ നിന്നുള്ള ഉദ്ധരണികൾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221205123023/https://www.nonduality.com/jnan.htm |date=2022-12-05 }} * [http://www.dj6qo.de/dnye/Dnbiography.htm വി വി ശിർവായിക്കർ എഴുതിയ ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ജീവചരിത്രം] * [https://web.archive.org/web/20070212210512/http://www.musicindiaonline.com/music/marathi/s/artist.653/type.11/ ശ്രീ ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ ചില അഭംഗങ്ങളുടെ ലതാ മങ്കേഷ്‌കറിന്റെ റെൻഡറിംഗ്] * ഓൺലൈൻ ഹിന്ദു എൻസൈക്ലോപീഡിയയായ ഹിന്ദുപീഡിയയിൽ [http://www.hindupedia.com/en/Sant_Dnyaneshwar സന്ത് ജ്ഞാനേശ്വർ] * [https://web.archive.org/web/20130201044608/http://www.geetganga.org/pasayadan-%E0%A4%AA%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%AF%E0%A4%A6%E0%A4%BE%E0%A4%A8 മറാത്തിയിൽ പസായദൻ] {{Authority Control}} [[വർഗ്ഗം:മഹാരാഷ്ട്രയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഭക്തിപ്രസ്ഥാനം]] [[വർഗ്ഗം:വൈഷ്ണവ സന്യാസിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:മറാഠി സാഹിത്യകാരന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:1296-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1275-ൽ ജനിച്ചവർ]] se4ztff3trndmd14tbh0b6jsbilkane 0 614101 4666585 4587694 2026-09-13T06:44:16Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4666585 wikitext text/x-wiki {{Infobox company | name = StudioCanal S.A.S. | logo = Studiocanal 2011 logo.svg | logo_caption = Logo used since 2011 | type = [[Subsidiary]] | industry = [[Filmmaking]]<br>[[Film distribution]] | predecessor = {{ubl|[[EMI Films]]|Paravision International|[[Carolco Pictures]]}} | founded = {{Start date|1988}} | defunct = | hq_location_city = [[Paris]], [[France]] | num_locations = | area_served = Afro-Eurasia<br>Oceania | key_people = Maxime Saada ([[Chairman]])<br>Anna Marsh ([[Chief executive officer|CEO]]) | products = | services = | revenue = | operating_income = | net_income = | owner = [[Vivendi]] | num_employees = | parent = [[Groupe Canal+|Canal+ Group]] | divisions = {{plainlist| * [[StudioCanal UK]] * StudioCanal Australia * StudioCanal GmbH * StudioCanal Original }} | subsid = {{ubl|[[Tandem Productions (German company)|Tandem Productions]]|Paddington and Company|Copyrights Group|Harvey Unna and Stephen Durbridge Limited|[[Red Production Company]]|SAM Productions ApS|SunnyMarch TV (20%)|Urban Myth Films|Bambú Producciones (33%)|Lailaps Films|[[Rok Studios|ROK Studios]]|[[Pathé News|British Pathé]]|[[Dutch FilmWorks]] (majority)|[[The Picture Company]] (minority)|Elevation Sales (joint-venture with [[Lionsgate UK]])}} | website = {{URL|https://www.studiocanal.com/}} | footnotes = | location_country = }} ഒരു ഫ്രഞ്ച് [[സിനിമാ നിർമ്മാണം|ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാണ]] - വിതരണ കമ്പനിയാണ് '''സ്റ്റുഡിയോകനാൽ അഥവാ സ്റ്റുഡിയോകനാൽ എസ്.എ.എസ്.''' (മുമ്പ് ലെ സ്റ്റുഡിയോ കനാൽ'''+''', കനാൽ പ്ലസ്, '''കനാൽ+ ഡിസ്ട്രിബ്യൂഷൻ''', '''കനാൽ+ ഡിഎ''', '''കനാൽ+ പ്രൊഡക്ഷൻ''', '''കനാൽ+ ഇമേജ്, സ്റ്റുഡിയോകാനൽ ഇൻ്റർനാഷണൽ''' എന്നിങ്ങനെയെല്ലാം അറിയപ്പെട്ടിരുന്നു). വിവണ്ടിയുടെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള കനാൽ+ ഗ്രൂപ്പിന്റെ ഒരു യൂണിറ്റാണ് ഈ കമ്പനി. ലോകത്തിലെ എറ്റവുകൂടുതൽ സിനിമലൈബ്രറികളടെ അവകാശം കൈവശമുള്ള മൂന്നാമത്തെ കമ്പനിയാണ് സ്റ്റുഡിയോകനാൽ. == പശ്ചാത്തലം == കനാൽ+ എന്ന പേ-ടിവി നെറ്റ്‌വർക്കിന്റെ വകഭേദം എന്ന നിലയിൽ പിയറി ലെസ്‌ക്യൂർ 1988-ൽ ഈ കമ്പനി സ്ഥാപിച്ചു. ഫ്രഞ്ച്, [[യൂറോപ്പ്|യൂറോപ്യൻ]] പ്രൊഡക്ഷനുകളിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുക എന്നതായിരുന്നു ഇതിന്റെ യഥാർത്ഥ പ്രവർത്തന ഉദ്ദേശം. എന്നാൽ പിന്നീട് കരോൾകോ പിക്ചേഴ്സ് പോലുള്ള അമേരിക്കൻ നിർമ്മാണ കമ്പനികളുമായി തന്ത്രപരമായ ഇടപാടുകൾ നടത്തി. സ്റ്റുഡിയോകാനലിന്റെ ആദ്യകാലങ്ങളിലെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ നിർമ്മാണങ്ങളിൽ ''[[ടെർമിനേറ്റർ 2: ജഡ്ജ്മെന്റ് ഡേ|ടെർമിനേറ്റർ 2: ജഡ്ജ്മെൻ്റ് ഡേ]]'', ''ജെഎഫ്കെ'', ''[[ബേസിക് ഇൻസ്റ്റിങ്റ്റ്|ബേസിക് ഇൻസ്‌റ്റിങ്ക്റ്റ്]]'', ''ക്ലിഫ്ഹാംഗർ'', ''അണ്ടർ സീജ്'', ''ഫ്രീ വില്ലി'', ഒറിജിനൽ ''സ്റ്റാർഗേറ്റ്'' സിനിമ എന്നിങ്ങനെയുള്ള സിനിമകൾ ഉൾപ്പെടുന്നു. അക്കാലത്ത്, ലെ സ്റ്റുഡിയോ കനാൽ+ അല്ലെങ്കിൽ കേവലം കനാൽ+ എന്നാണ് ഇത് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. ''യു-571'', ബുള്ളി, ബ്രിജെറ്റ് ജോൺസ് ഡയറി എന്നിവയാണ് കമ്പനി ധനസഹായം നൽകിയ മറ്റ് സിനിമകൾ. ഡേവിഡ് ലിഞ്ചിന്റെ ''മൾഹോളണ്ട് ഡ്രൈവിന്റെ'' അവസാന മൂന്നിലൊന്ന് ഭാഗത്തിനും സ്റ്റുഡിയോകാനൽ ധനസഹായം നൽകി. <ref>{{IMDb title|166924|Mulholland Drive}}</ref> ''ബ്രദർഹുഡ് ഓഫ് ദി വുൾഫ്'' ( [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കയിലെ]] എക്കാലത്തെയും മികച്ച ആറാമത്തെ ഫ്രഞ്ച് ഭാഷാ ചിത്രമായി ഇത് മാറി), ''ഇന്റിമേറ്റ് സ്‌ട്രേഞ്ചേഴ്‌സ്'' (ഹോളിവുഡ് ആസ്ഥാനമായുള്ള [[പാരമൗണ്ട് പിക്ചേഴ്സ്|പാരാമൗണ്ട്]] പിക്‌ചേഴ്‌സ് റീമേക്ക് ചെയ്യുന്നു) തുടങ്ങിയ ഫ്രഞ്ച് ഭാഷാ ചിത്രങ്ങൾക്കും സ്റ്റുഡിയോകാനൽ ധനസഹായം നൽകി. . <ref>{{Cite web|url=https://variety.com/2007/film/features/kelly-fremon-1117967389/|title=Kelly Fremon|access-date=2021-01-18|last=Ross|first=Matthew|date=2007-06-21|website=Variety|language=en-US}}</ref> 519 മില്യൺ യുഎസ് ഡോളർ നേടിയ ''ടെർമിനേറ്റർ 2: ജഡ്ജ്മെന്റ് ഡേ'', 352 മില്യൺ യുഎസ് ഡോളർ നേടിയ ''ബേസിക് ഇൻസ്‌റ്റിങ്ക്റ്റ്'', ലോകമെമ്പാടുമായി 278 മില്യൺ യുഎസ് ഡോളർ നേടിയ ''ദ ടൂറിസ്റ്റ്'' എന്നിവയാണ് സ്റ്റുഡിയോകാനലിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ബോക്‌സ് ഓഫീസ് ഹിറ്റുകൾ. <ref>{{Cite web|url=https://www.boxofficemojo.com/release/rl3396699649/|title=Terminator 2: Judgment Day|access-date=August 22, 2013|publisher=Box Office Mojo}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.boxofficemojo.com/release/rl3997533697/|title=Basic Instinct|access-date=August 22, 2013|publisher=Box Office Mojo}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.boxofficemojo.com/release/rl1819772417/|title=The Tourist|access-date=August 22, 2013|publisher=Box Office Mojo}}</ref> == ഫിലിം ലൈബ്രറി == സ്റ്റുഡിയോകാനൽ ലോകത്തിലെ വിവിധ സ്റ്റുഡിയോകളിൽ നിന്ന് ഫിലിം ലൈബ്രറികൾ ഏറ്റെടുത്തു. ഈ ലൈബ്രറികൾ പ്രവർത്തനം നിറുത്തുകയോ സ്റ്റുഡിയോകനാലുമായി ലയിക്കുകയോ ചെയ്തു; തൽഫലമായി, കമ്പനിയുടെ ലൈബ്രറി ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഒന്നാണ്. 6,000 ടൈറ്റിലുകളുള്ള സിനിമാ ലൈബ്രറി സ്റ്റുഡിയോകനാലിന് സ്വന്തമായി ഉണ്ട്. സ്റ്റുഡിയോകാനലിന് ഇനിപ്പറയുന്ന കമ്പനികളുടെ സിനിമാ ലൈബ്രറികളിൽ ഉടമസ്ഥാവകാശം ഉണ്ട്: * കരോൾകോ പിക്ചേഴ്സ് <ref name="carolco1">{{Cite web|url=https://www.denofgeek.com/movies/the-rise-and-fall-of-carolco/|title=The rise and fall of Carolco|access-date=April 24, 2015|last=Lambie|first=Ryan|date=March 11, 2014|publisher=[[Den of Geek]]}}</ref> <ref name="carolco2">{{Cite web|url=https://www.denofgeek.com/movies/carolco/243077/exclusive-ceo-alex-bafer-tells-us-about-the-return-of-carolco|title=Exclusive: CEO Alex Bafer Tells Us About The Return of Carolco|access-date=April 24, 2015|last=Lambie|first=Ryan|date=January 26, 2015|publisher=[[Den of Geek]]|archive-date=2016-04-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20160417065220/http://www.denofgeek.us/movies/carolco/243077/exclusive-ceo-alex-bafer-tells-us-about-the-return-of-carolco|url-status=dead}}</ref> ** ദി വിസ്ത ഓർഗനൈസേഷൻ ** സെവൻ ആർട്ട്സ് ( ന്യൂ ലൈൻ സിനിമയുമായി സംയുക്ത സംരംഭം) * പാരവിഷൻ ഇന്റർനാഷണൽ ** പാരാഫ്രാൻസ് ഫിലിംസ് ** ഡി ലോറന്റിസ് എന്റർടൈൻമെന്റ്സ്ഗ്രൂപ്പ് <ref name="carolco1" /> <ref name="carolco2" /> <ref name="deg">{{Cite web|url=https://www.newsweek.com/total-free-fall-195938|title=Total Free Fall|access-date=April 24, 2015|last=Hammer|first=Joshua|date=March 8, 1992|website=[[Newsweek]]}}</ref> *** എംബസി പിക്ചേഴ്സ് <ref name="carolco1" /> <ref name="carolco2" /> <ref name="deg" /> <ref>{{Cite web|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1985-11-16-ca-2810-story.html|title=De Laurentiis Rejoins The Ranks--at Embassy|access-date=April 24, 2015|last=Friendly|first=David T.|date=November 16, 1985|website=Los Angeles Times}}</ref> * ലൂമിയർ പിക്‌ചേഴ്‌സ് ആന്റ് ടെലിവിഷൻ <ref>{{Cite web|url=https://variety.com/2012/film/news/lumiere-rocks-to-french-classics-1118061036/|title=Lumiere rocks to French classics|access-date=April 24, 2015|last=Hopewell|first=John|date=October 20, 2012|publisher=[[Variety (magazine)|Variety]]}}</ref> (കനാൽ+ ഗ്രൂപ്പിന്റെ സിനിമാ ഓപ്പറേറ്ററായ യുജിസി ഏറ്റെടുത്തതിന്റെ ഫലമായി നിലവിൽ സ്റ്റുഡിയോകനാലിന്റെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ളത്, വെയ്ൻട്രാബ് എൻ്റർടൈൻമെന്റ് ഗ്രൂപ്പ് വഴി ആ കമ്പനികളെ ഏറ്റെടുത്തു) ** ഇഎംഐ ഫിലിംസ് <ref name="ealing" /> <ref>"A.B. Pictures Acquire 50% Of Anglo Amalgamated." ''The Times'' [London, England]; April 5, 1962: 21. The Times Digital Archive.</ref> <ref>"Associated British Picture Corporation." ''Sunday Times'' [London, England] September 3, 1967: 44. ''The Sunday Times'' Digital Archive.</ref> *** ബ്രിട്ടീഷ് ലയൺ ഫിലിംസ് <ref name="ealing">{{Cite web|url=https://www.screendaily.com/network-distributing-acquires-rights-to-450-films-from-studiocanal-library/5049999.article|title=Network Distributing acquires rights to 450 films from StudioCanal library|access-date=April 24, 2015|last=Mitchell|first=Wendy|date=December 17, 2012|publisher=[[Screen Daily]]}}</ref> **** ഇൻഡിവിജ്യുവൽ പിക്ചേഴ്സ് **** 1947-1955 ലണ്ടൻ ഫിലിംസ് ലൈബ്രറി <ref name="ealing" /> (1947-ന് മുമ്പുള്ള തലക്കെട്ടുകൾ ഐടിവി സ്റ്റുഡിയോയുടെ ഉടമസ്ഥതയിലാണ്) *** ആംഗ്ലോ-അമാൽഗമേറ്റഡ് <ref name="ealing" /> **** ആംഗ്ലോ-അമാൽഗമേറ്റഡ് ഫിലിം ഡിസ്ട്രിബ്യൂട്ടേഴ്സ് *** അസോസിയേറ്റഡ് ബ്രിട്ടീഷ് പിക്ചർ കോർപ്പറേഷൻ <ref name="ealing" /> **** എബിസി വീക്കെന്റ് ടിവി **** അസോസിയേറ്റഡ് ബ്രിട്ടീഷ് പ്രൊഡക്ഷൻസ് **** ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്റർനാഷണൽ പിക്ചേഴ്സ് <ref name="auto">{{Cite web|url=http://bufvc.ac.uk/archives/index.php/collection/117|title=STUDIOCANAL|website=[[British Universities Film & Video Council]]|access-date=2024-02-03|archive-date=2020-10-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20201029070005/http://bufvc.ac.uk/archives/index.php/collection/117|url-status=dead}}</ref> **** ഈലിംഗ് സ്റ്റുഡിയോസ് <ref name="ealing" /> <ref>{{Cite web|url=http://www.bbc.co.uk/films/2003/04/28/ealing_comedy_boxset_2_dvd_review.shtml|title=Ealing Comedy Boxset 2 DVD (1947-1953)|access-date=April 25, 2015|last=Haflidason|first=Almar|publisher=[[BBC Online]]}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/film/2014/aug/10/ealing-studios-vol-1-philip-french-dvd-review-kind-hearts-lavender-man-white|title=The Ealing Studios Collection Vol 1 review – Philip French on three immaculately restored Ealing classics|access-date=April 24, 2015|last=French|first=Philip|date=August 9, 2014|website=[[The Guardian]]}}</ref> ***** അസോസിയേറ്റഡ് ടോക്കിംഗ് പിക്ചേഴ്സും അസോസിയേറ്റഡ് ബ്രിട്ടീഷ് ഫിലിം ഡിസ്ട്രിബ്യൂട്ടേഴ്സും **** പാതെ ന്യൂസ് **** വെൽവിൻ സ്റ്റുഡിയോസ് <ref name="auto" /> * അൽമി പിക്ചേഴ്സ്/ടെലിവിഷൻ കാറ്റലോഗ് * റോമുലസ് ഫിലിംസ് <ref>{{Cite web|url=https://www.studiocanal.com/news/studiocanal-acquires-the-romulus-films-catalogue/|title=STUDIOCANAL acquires the Romulus Films catalogue|date=April 6, 2021|publisher=StudioCanal}}</ref> * ഹാമർ ഫിലിം പ്രൊഡക്ഷൻസ് (വിതരണാവകാശം) <ref>{{Cite web|url=https://deadline.com/2019/09/studiocanal-inks-library-deal-with-classic-horror-brand-hammer-films-1202747967|title=Studiocanal Inks Library Deal with Classic Horror Brand Hammer Films|date=30 September 2019}}</ref> * അലക്സാണ്ടർ സാൽകിൻഡ് /പ്യൂബ്ലോ ഫിലിം ലൈസൻസിംഗ് ( [[വാർണർ ബ്രോസ്.|വാർണർ ബ്രദേഴ്സിന്റെ]] ഉടമസ്ഥതയിലുള്ളതല്ലാത്ത സൂപ്പർമാൻ ഇതര സിനിമകൾ) * ക്വാഡ് സിനിമ <ref>{{Cite web|url=https://variety.com/2018/film/news/studiocanal-the-untouchables-production-library-toledano-nakache-1202962957/|title=Studiocanal Acquires Library of 'The Intouchables' Producer|access-date=October 1, 2018|date=October 1, 2018|publisher=[[Variety (magazine)|Variety]]}}</ref> * റീജൻസി എന്റർപ്രൈസസ് (ടിവി അവകാശങ്ങൾ മാത്രം, ഫ്രാൻസ്) * സ്പൈഗ്ലാസ് എന്റർടൈൻമെന്റ് (ടിവി അവകാശങ്ങൾ മാത്രം, ഫ്രാൻസ്, ബെനെലക്സ്, സ്വീഡൻ, പോളണ്ട്) * അമേരിക്കൻ സോട്രോപ്പ് (വിതരണാവകാശം) === മുൻ കരാറുകൾ === * മിറാമാക്‌സ് (മിക്ക അന്താരാഷ്ട്ര ഹോം വീഡിയോ റിലീസുകൾ; 2011-2020) (അവകാശം ഇപ്പോൾ പാരാമൗണ്ട് ഹോം എന്റർടൈൻമെന്റ് കൈവശം വച്ചിരിക്കുന്നു) * സ്റ്റുഡിയോ ജിബ്ലി ( [[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം|യുണൈറ്റഡ് കിംഗ്ഡവും]] [[റിപ്പബ്ലിക്ക് ഓഫ് അയർലണ്ട്|റിപ്പബ്ലിക്ക് ഓഫ് അയർലൻഡും]] മാത്രം; 2022 ഡിസംബറിൽ അവസാനിച്ചു) (ഇപ്പോൾ അവകാശം ''ഇയർവിഗ് ആൻഡ് ദി വിച്ച്'' മുതൽ എലീഷ്യൻ ഫിലിം ഗ്രൂപ്പിന്റെ കൈവശമാണ്) === ടെലിവിഷൻ പരമ്പര === ''അവഞ്ചേഴ്‌സ്'', ''റാംബോ: ദ ഫോഴ്‌സ് ഓഫ് ഫ്രീഡം'', ''പാരനോയിഡ്'', ''പബ്ലിക് ഐ'', ''ക്രേസിഹെഡ്'', ''ടേക്ക് ടു'', ''വാണ്ടഡ് ഡെഡ് അല്ലെങ്കിൽ എലൈവ്'', ''ദി അഡ്വഞ്ചേഴ്‌സ് ഓഫ് പാഡിങ്ടൺ (2019)'' എന്നിവയുൾപ്പെടെ ടാൻഡെം പ്രൊഡക്ഷൻസും റെഡ് പ്രൊഡക്ഷൻ കമ്പനിയും ചേർന്ന് നിർമ്മിച്ച 30-ലധികം ടെലിവിഷൻ പരമ്പരകളുടെ അവകാശം സ്റ്റുഡിയോകാനലിന് നിലവിൽ ഉണ്ട്. കൂടാതെ ''ദി ബിഗ് വാലിയുടെ'' അന്താരാഷ്ട്ര അവകാശങ്ങൾ. == വിതരണം == === ഏറ്റെടുക്കലുകൾ === 1997-ൽ ജർമ്മനിയിലെ ടോബിസ് ഫിലിമിൽ 20% ന്യൂനപക്ഷ ഓഹരികൾ വാങ്ങിയപ്പോൾ സ്റ്റുഡിയോകനാൽ ഒരു വിദേശ വിപണിയിലേക്ക് ആദ്യമായി അറിയപ്പെടുന്ന ഏറ്റെടുക്കൽ നടത്തി; അവർ പിന്നീട് 2000 ഫെബ്രുവരിയിൽ ഓഹരി 60% ആയി ഉയർത്തി, കമ്പനിയെ ടോബിസ് സ്റ്റുഡിയോകനാൽ എന്ന് പുനർനാമകരണം ചെയ്തു. <ref name="cine">{{Cite web|url=https://cineuropa.org/en/newsdetail/18127/|title=StudioCanal sells its share of Tobis|access-date=26 November 2023|last=Nartowicz|first=Alexandra|date=3 January 2003|website=[[Cineuropa]]}}</ref> 2001 ജൂലൈയിൽ, സ്റ്റുഡിയോകനാൽ സ്പെയിനിന്റെ സോഗെകേബിളി ൽ നിന്ന് 45% ഓഹരികൾ സ്വന്തമാക്കി. അതിൽ വിവെൻഡി യൂണിവേഴ്സൽ 21% സ്വന്തമാക്കി. അവരുടെ ഡിവിഷൻ Sogepaq-ൽ $36.2-45.5 ദശലക്ഷം ഡോളറിന്, കമ്പനിക്ക് 73% നിയന്ത്രണ ഓഹരിയും സ്പാനിഷ് സബ്സിഡിയറിയായ EsudioCana- യിൽ 73% നിയന്ത്രണവും നൽകി. വാർണർ സോഗ്ഫിലിംസ് എന്ന സംയുക്ത സംരംഭത്തിൽ ഓഹരി പങ്കാളിത്തം. <ref>{{Cite web|url=https://variety.com/2001/film/news/vivendi-u-buys-into-sogepaq-1117802243/|title=Vivendi U buys into Sogepaq|access-date=26 November 2023|last=Hopewell|first=John|date=2 July 2001|website=[[Variety (magazine)|Variety]]}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.screendaily.com/studiocanal-acquires-45-of-sogepaq-for-36m/406176.article|title=StudioCanal acquires 45% of Sogepaq for $36m|access-date=26 November 2023|last=Frater|first=Patrick|date=2 July 2002|website=[[Screen International]]}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://en.unifrance.org/news/203/studiocanal-acquires-45-of-sogepaq|title=StudioCanal acquires 45% of Sogepaq|access-date=26 November 2023|date=5 July 2001|website=[[Unifrance]]}}</ref> 2002 ഒക്‌ടോബറിൽ, സ്റ്റുഡിയോകാനലും ബിഎസി മജസ്‌റ്റിക്കും വേർപിരിഞ്ഞു. മാർസ് ഫിലിംസ് സ്റ്റുഡിയോകാനലിന് വിൽക്കുന്നതുൾപ്പെടെയുള്ള കരാറിന്റെ നിബന്ധനകളോടെയാണ് വേർപിരിയൽ നടന്നത്. ഭൂരിഭാഗവും സ്റ്റുഡിയോകാനലിന്റെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള ബിഎസി ഡിസ്ട്രിബ്യൂഷൻ എന്ന സംയുക്ത സംരംഭം അടച്ചുപൂട്ടി ബിഎസി മജസ്‌റ്റിക്കിലേക്ക് മടങ്ങി. <ref>{{Cite web|url=https://www.screendaily.com/studiocanal-grabs-mars-films-gives-bac-new-hope/4010689.article|title=StudioCanal grabs Mars Films, gives Bac new hope|access-date=26 November 2023|last=Meaux Saint Marc|first=Francoise|date=2 October 2002|website=[[Screen International]]}}</ref> എന്നിരുന്നാലും, ജീവനക്കാരുടെ രാജികളും അതിന്റെ മാതൃകമ്പനിയായ വിവണ്ടി യൂണിവേഴ്സലിന്റെ കടവും ഈ കമ്പനികളിലെ അവരുടെ ഷെയറുകൾ ക്രമേണ വിൽക്കാൻ സ്റ്റുഡിയോകാനലിനെ പ്രേരിപ്പിക്കും: * 2002 ഡിസംബറിൽ സിഇഒ കിലിയൻ റെബെൻട്രോസ്റ്റും ഷെയർഹോൾഡർ പാഥേയും ചേർന്ന് ടോബിസ് സ്റ്റുഡിയോകാനലിനെ മാനേജ്‌മെൻ്റ് വാങ്ങലിന് വിധേയമാക്കി, രണ്ട് കമ്പനികളും അവരുടെ ബിസിനസ്സ് ബന്ധം നിലനിർത്തിയെങ്കിലും ടോബിസ് ഫിലിം എന്ന് പുനർനാമകരണം ചെയ്തു. <ref>{{Cite web|url=https://variety.com/2002/film/news/viv-u-scootin-teuton-distrib-1117876694/|title=Viv U scootin’ Teuton distrib|access-date=26 November 2023|last=Meza|first=Ed|date=1 December 2002|website=[[Variety (magazine)|Variety]]}}</ref> <ref name="cine"/> * Sogepaq 2003 ജൂലൈയിൽ £48 ദശലക്ഷം ($54.2 ദശലക്ഷം) ന് Sogecable-ന് തിരികെ വിറ്റു. <ref>{{Cite web|url=https://variety.com/2003/biz/news/viv-u-sells-its-sogepaq-stake-1117889121/|title=Viv U sells its Sogepaq stake|access-date=26 November 2023|date=10 July 2003|website=[[Variety (magazine)|Variety]]}}</ref> * മാർസ് ഫിലിംസ് 2007-ൽ സ്റ്റുഡിയോകനാലിൽ നിന്ന് പിരിഞ്ഞ് സ്വതന്ത്രമായി; സ്റ്റുഡിയോകനൽ പിന്നീട് 2015 സെപ്റ്റംബറിൽ കമ്പനിയുടെ 30% ഓഹരി വാങ്ങുകയും 2021 ഓഗസ്റ്റിൽ അതിന്റെ ലൈബ്രറിയുടെ നിയന്ത്രണം ആരംഭിക്കുകയും ചെയ്യും <ref>{{Cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/business/business-news/celerier-says-mars-can-do-104981/|title=Celerier says Mars can do it all|access-date=26 November 2023|date=15 February 2008|website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://deadline.com/2015/09/studiocanal-mars-distribution-didier-lupfer-president-vivendi-vincent-bollore-1201557666/|title=StudioCanal Acquires 30% Of Mars Films; Appoints Didier Lupfer As President|access-date=26 November 2023|date=29 September 2015|website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://variety.com/2021/film/global/mars-films-vivendi-restructure-plan-1235045456/|title=Studiocanal to Operate Heavy-Hitting Mars Films Library as French Distributor Finalizes Restructuring|access-date=26 November 2023|last=Keslassy|first=Elsa|date=20 August 2021|website=[[Variety (magazine)|Variety]]}}</ref> യുണൈറ്റഡ് കിംഗ്ഡത്തിലേക്കുള്ള അവരുടെ ആദ്യ വിപുലീകരണമെന്ന നിലയിൽ 2006 മെയ് മാസത്തിൽ [[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം|ബ്രിട്ടീഷ്]] വിതരണക്കാരായ ഒപ്റ്റിമം റിലീസിംഗ് ഏറ്റെടുത്തുകൊണ്ട് സ്റ്റുഡിയോകനൽ അന്താരാഷ്ട്ര വിപണിയിൽ വീണ്ടും പ്രവേശിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://www.variety.com/article/VR1117942671.html|title=Studio Canal moves into Blighty|date=May 7, 2006|publisher=Variety}}</ref> ഒരു വർഷത്തിനുശേഷം, ഒപ്റ്റിമം ഹോം എന്റർടൈൻമെന്റും ലയൺസ്ഗേറ്റ് യുകെയും ഹോം എന്റെർടൈൻമെന്റ് സെയിൽസ് ആൻഡ് ഡിസ്ട്രിബ്യൂഷൻ കമ്പനിയായ എലവേഷൻ സെയിൽസിനെ ഏറ്റെടുത്തു. <ref>{{Cite web|url=https://elevationsales.co.uk/#about|title=About Us|access-date=16 July 2022|website=Elevation Sales}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/business/business-news/optimum-lionsgate-buy-elevation-sales-136746/|title=Optimum, Lionsgate to buy Elevation Sales|access-date=16 July 2022|last=Andrews|first=Sam|date=20 May 2007|website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> 2008-ൽ, അതുവരെ തങ്ങളുടെ സിനിമകൾ വിതരണം ചെയ്തിരുന്ന [[ജർമ്മനി|ജർമ്മൻ]] വിതരണക്കാരനായ '''കിനോവെൽറ്റിനെ''' സ്റ്റുഡിയോകാനൽ ഏറ്റെടുത്തതോടെയാണ് അന്താരാഷ്ട്ര വിപണിയിലേക്കുള്ള അവരുടെ മൂന്നാമത്തെ വിപുലീകരണം നടന്നത്. <ref>{{Cite web|url=https://www.variety.com/article/VR1117979210/|title=StudioCanal buys Kinowelt|date=January 17, 2008|publisher=Variety}}</ref> ആർത്തൗസ് എന്ന ഡിവിഡി ലേബലും കിനോവെൽറ്റിന്റെ ഉടമസ്ഥതയിലായിരുന്നു. ഒപ്റ്റിമും കിനോവെൽറ്റും പിന്നീട് സ്റ്റുഡിയോകാനലിൽ ലയിപ്പിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://www.screendaily.com/optimum-kinowelt-to-be-rebranded-as-studiocanal/5029378.article|title=Optimum, Kinowelt to be rebranded as StudioCanal|date=June 30, 2011|publisher=Screen Daily}}</ref> ഓസ്‌ട്രേലിയൻ വിതരണക്കാരായ ഹോയ്‌റ്റ്‌സ് ഡിസ്ട്രിബ്യൂനെ സ്റ്റുഡിയോകാനാൽ 2012-ൽ ഏറ്റെടുത്തു. ഇത് സ്റ്റുഡിയോകാനലിന്റെ നാലാമത്തെ വിപുലീകരണമായിരുന്നു. <ref>{{Cite web|url=https://www.if.com.au/2013/04/03/article/Hoyts-Distribution-renamed-STUDIOCANAL-in-Australia-and-New-Zealand/MBDQJXMERM.html|title=Hoyts Distribution renamed STUDIOCANAL in Australia and New Zealand|date=March 4, 2013|publisher=[[IF Magazine]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20130409041010/http://if.com.au/2013/04/03/article/Hoyts-Distribution-renamed-STUDIOCANAL-in-Australia-and-New-Zealand/MBDQJXMERM.html|archive-date=9 April 2013}}</ref> 2016 ജൂണിൽ, സ്റ്റുഡിയോകനൽ ''പാഡിംഗ്ടൺ ബിയർ'' ബ്രാൻഡിൻ്റെ ബൗദ്ധിക അവകാശങ്ങൾ സ്വന്തമാക്കി. 2020-ൽ നിക്ക് ജൂനിയർ ചാനലിലെ ഒരു ഷോ ഉൾപ്പെടെ മൂന്ന് ''പാഡിംഗ്ടൺ'' ചിത്രങ്ങൾ കൂടി നിർമ്മിക്കുമെന്ന് സ്റ്റുഡിയോകാനൽ പ്രഖ്യാപിച്ചു <ref>{{Cite web|url=https://variety.com/2016/film/global/studiocanal-acquires-paddington-brand-third-movie-1201799112/|title=Studiocanal Acquires Paddington Bear Brand, Plans Third Paddington Movie|last=Keslassy|first=John Hopewell,Elsa|date=20 June 2016}}</ref> === വിതരണക്കാർ === [[ഫ്രാൻസ്]], ബ്രിട്ടീഷ് ദ്വീപുകൾ, [[ഓസ്ട്രേലിയ|ഓസ്‌ട്രേലിയ]], [[ന്യൂസീലൻഡ്|ന്യൂസിലാൻഡ്]], [[ജർമ്മനി|ജർമ്മനി എന്നിവയ്ക്ക്]] ''[[wiktionary:per se|പുറത്ത്]]'' സ്റ്റുഡിയോകാനലിന് ഒരു ഔപചാരിക വിതരണ യൂണിറ്റ് ഇല്ല, പകരം മറ്റ് വിതരണ സ്റ്റുഡിയോകളെയും ഹോം വീഡിയോ വിതരണക്കാരെയും സ്റ്റുഡിയോകനാൽ തങ്ങളുടെ ടൈറ്റിലുകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ ആശ്രയിക്കുന്നു. ഉദാഹരണത്തിന് [[വടക്കേ അമേരിക്ക|വടക്കേ അമേരിക്കയിൽ]], ദി ക്രൈറ്റീരിയൻ കളക്ഷൻ, റിയാൽട്ടോ പിക്ചേഴ്സ്, ലയൺസ്ഗേറ്റ് ഹോം എന്റർടൈൻമെന്റ്, [[മെട്രോ-ഗോൾഡ്വിൻ-മേയർ]] (എംബസി കാറ്റലോഗിനായി), [[യൂണിവേഴ്സൽ പിക്ചേഴ്സ്]] (കോ-പ്രൊഡക്ഷൻസ്), ഷൗട്ട്! ഫാക്ടറിയും കിനോ ലോർബറും സ്റ്റുഡിയോകാനലിന്റെ പഴയ കാറ്റലോഗ് ഡിവിഡിയിലും ബ്ലൂ-റേ ഡിസ്‌കിലും വിതരണം ചെയ്യുന്നു (കൂടാതെ, ആങ്കർ ബേ എന്റെർടൈൻമെന്റും ഇമേജ് എന്റർടൈൻമെന്റും മുമ്പ് അവരുടെ നിരവധി ടൈറ്റിലുകൾ സ്വന്തമാക്കിയിരുന്നു). സോണി പിക്‌ചേഴ്‌സ് ഹോം എന്റെർടൈൻമെന്റ് 2013-ന്റെ തുടക്കം മുതൽ ഓസ്‌ട്രേലിയയിലും ന്യൂസിലൻഡിലും സ്റ്റുഡിയോകാനൽ/ഹോയ്‌റ്റ്‌സ് ഡിസ്ട്രിബ്യൂഷൻ ഫിലിമുകളുടെ [[ഡി.വി.ഡി.|ഡിവിഡിയിലും]] [[ബ്ലൂ റേ ഡിസ്ക്|ബ്ലൂ-റേയിലും]] ഉള്ള വിതരണം കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നു. 1990 കൾ മുതൽ 2000 കളുടെ ആരംഭം വരെ, വാർണർ ഹോം വീഡിയോ മുമ്പ് യുകെയിലെ ''കനാൽ+ ഇമേജ്'' ലേബൽ വഴി വിഎച്ച്എസിലും ഡിവിഡിയിലും സ്റ്റുഡിയോകാനൽ ശീർഷകങ്ങളുടെ വിതരണം കൈകാര്യം ചെയ്തു, 2006 വരെ സ്റ്റുഡിയോകാനൽ യുകെയിൽ സ്വന്തം വിതരണ യൂണിറ്റ് തുറക്കുകയും ഒപ്റ്റിമം റിലീസിംഗ് വഴി ടൈറ്റിലുകൾ വിതരണം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. 2011 മുതൽ 2020 വരെ, <ref>{{Cite web|url=https://www.bloomberg.com/businessweek/ap/financialnews/D9LALCDG3.htm|title=Lionsgate, StudioCanal to distribute Miramax films|date=February 11, 2011|publisher=BusinessWeek}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://finance.yahoo.com/news/Lionsgate-Studiocanal-and-prnews-2517243937.html?x=0|title=Lionsgate, Studiocanal and Miramax Enter Into Home Entertainment Distribution Agreements|date=February 11, 2011|publisher=Yahoo! Finance}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=June 2018}}</ref> [[പാരമൗണ്ട് പിക്ചേഴ്സ്|പാരാമൗണ്ട് പിക്‌ചേഴ്‌സ്]] മിറാമാക്‌സിൽ ന്യൂനപക്ഷ ഓഹരി വാങ്ങിയപ്പോൾ, [1] [2] മിറാമാക്‌സ് ലൈബ്രറിയിൽ നിന്ന് 550 ടൈറ്റിലുകളുടെ യൂറോപ്യൻ ഹോം വീഡിയോ വിതരണാവകാശം സ്റ്റുഡിയോകാനലിന് ഉണ്ടായിരുന്നു. 2021 ഒക്‌ടോബർ 13-ന്, യൂണിവേഴ്‌സലുമായുള്ള ആഗോള വിതരണ കരാർ 2022 ജനുവരിയിൽ കാലഹരണപ്പെടുമെന്ന് സ്റ്റുഡിയോകനൽ പ്രഖ്യാപിച്ചു <ref>{{Cite web|url=https://variety.com/2021/film/global/studiocanal-nbcuniversal-distribution-rights-deal-ends-1235087972|title='Terminator 2,' 'Basic Instinct' to Return to Studiocanal Distribution Portfolio as NBCUniversal Deal Ends – Global Bulletin|date=October 13, 2021}}</ref> == സ്റ്റുഡിയോകനാൽ അല്ലെങ്കിൽ അനുബന്ധ കമ്പനികൾ നിർമ്മിച്ച തിരഞ്ഞെടുത്ത സിനിമകൾ == <div class="div-col"> * ''[[The Doors (film)|ദ ഡോർസ്]]'' (1991) * ''[[Terminator 2: Judgment Day|ടെർമിനേറ്റർ 2: ജഡ്ജ്മെൻ്റ് ഡേ]]'' (1991) * ''[[JFK (film)|ജെ എഫ് കെ]]'' (1991) * ''[[The Mambo Kings|ദി മാംബോ കിംഗ്സ്]]'' (1992) * ''[[Basic Instinct|ബേസിക് ഇൻസ്റ്റിങ്റ്റ്]]'' (1992) * ''[[Universal Soldier (1992 film)|യൂണിവേഴ്സൽ സോൾജിയർ]]'' (1992) * ''[[Under Siege|അണ്ടർ സീജ്]]'' (1992) * ''[[Chaplin (film)|ചാപ്ലിൻ]]'' (1992) * ''[[Sommersby|സോമർസ്ബി]]'' (1993) * ''[[Falling Down|ഫാളിംഗ് ഡൗൺ]]'' (1993) * ''[[Cliffhanger (film)|ക്ലിഫ്ഹാംഗർ]]'' (1993) * ''[[Free Willy|ഫ്രീ വില്ലി]]'' (1993) * ''[[Stargate (film)|സ്റ്റാർഗേറ്റ്]]'' (1994) * ''[[Free Willy 2: The Adventure Home|ഫ്രീ വില്ലി 2: ദി അഡ്വഞ്ചർ ഹോം]]'' (1995) * ''[[U-571 (film)|യു-571]]'' (2000) * ''[[O Brother, Where Art Thou?|ഓ ബ്രദർ വെയർ ആർ യു?]]'' (2000) * ''[[Bridget Jones's Diary (film)|ബ്രിഡ്ജറ്റ് ജോൺസിൻ്റെ ഡയറി]]'' (2001) * ''[[Johnny English|ജോണി ഇംഗ്ലീഷ്]]'' (2003) * ''[[Paddington (film)|പാഡിംഗ്ടൺ]]'' (2014) </div> == അവലംബങ്ങൾ == {{Reflist|2}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * {{ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്|https://www.studiocanal.com/}} * [https://web.archive.org/web/20200804210833/https://www.studiocanal.com/en/studiocanal-group/historical Official history] (archived); [https://www.studiocanal.com/company-history/ current version] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250819154518/https://www.studiocanal.com/company-history/ |date=2025-08-19 }} * [https://www.imdb.com/search/title/?companies=co0106149&sort=release_date,asc List of film credits] from [[ഇന്റർനെറ്റ് മൂവി ഡാറ്റാബേസ്|Internet Movie Database]] {{Vivendi}}{{Authority Control}} [[വർഗ്ഗം:യൂണിവേഴ്സൽ പിക്ചേഴ്സ്]] 8t8uhtp1rxj4fb20i3p7pq1vo3r797o 0 629698 4666545 4602298 2026-09-13T05:22:49Z Malikaveedu 16584 4666545 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = ഒക്കൽ | subdivision_type = [[രാജ്യം]] | subdivision_name = {{flag|ഇന്ത്യ}} | subdivision_type1 = [[സംസ്ഥാനം]] | subdivision_name1 = [[കേരളം]] | subdivision_type2 = [[ജില്ല]] | subdivision_name2 = [[എറണാകുളം ജില്ല|എറണാകുളം]] | subdivision_type3 = [[താലൂക്ക്]] | subdivision_name3 = [[ആലുവ താലൂക്ക്|ആലുവ]] | settlement_type = ഗ്രാമം | coordinates = {{coord|10.15103|N|76.45769|E|display=inline,title}} | pushpin_map = India Kerala | pushpin_map_caption = കേരളത്തിലെ സ്ഥാനം | timezone1 = [[ഔദ്യോഗിക ഇന്ത്യൻ സമയം]] | utc_offset = +5:30 | postal_code = 683544 | postal_code_type = [[പിൻകോഡ്]] | subdivision_type4 = [[പഞ്ചായത്ത്]] | subdivision_name4 = [[ ഒക്കൽ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്| ഒക്കൽ]] | demographics_type2 = ഭാഷകൾ | demographics2_title1 = ഔദ്യോഗികം | demographics2_info1 = [[മലയാളം]], [[ഇംഗ്ലീഷ്]] | demographics2_title2 = പ്രാദേശികം | demographics2_info2 = മലയാളം | elevation_m = 14 }} കേരളത്തിൽ [[എറണാകുളം ജില്ല|എറണാകുളം ജില്ലയിലെ]] [[കൂവപ്പടി ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്|കൂവപ്പടി ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്തിലെ]] [[ഒക്കൽ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ഒക്കൽ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലുൾപ്പെട്ടതും]] [[പെരിയാർ|പെരിയാറിന്റെ]] തീരത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നതുമായ ഒരു ഗ്രാമമാണ് '''ഒക്കൽ'''. ജില്ലാ ആസ്ഥാനമായ [[കാക്കനാട്]] നിന്ന് ഏകദേശം 36 കിലോമീറ്റർ വടക്കുഭാഗത്തായാണ് ഈ ഗ്രാമം ഇത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. [[കൂവപ്പടി|കൂവപ്പടിയിൽ]] നിന്ന് 7 കിലോമീറ്ററും സംസ്ഥാന തലസ്ഥാനമായ [[തിരുവനന്തപുരം|തിരുവനന്തപുരത്ത്]] നിന്ന് 225 കിലോമീറ്ററുമാണ് ഇവിടേയ്ക്കുള്ള ദൂരം. ഒക്കൽ ഗ്രാമം [[കാലടി]] പട്ടണത്തോട് ചേർന്ന് സ്ഥിതിചെയ്യുമ്പോൾ കുറച്ചുകൂടി വികസിതമായ പെരുമ്പാവൂരാകട്ടെ ആറുകിലോമീറ്ററോളം അകലെയുമാണ്.<ref>{{Cite web|url=http://www.onefivenine.com/india/villages/Ernakulam/Koovappady/Okkal|title=Okkal Village|access-date=2024-12-03}}</ref> [[കാഞ്ഞൂർ]] (3 കി.മീ.), [[കൂവപ്പടി]] (4 കി.മീ.), [[ശ്രീമൂലനഗരം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ശ്രീമൂലനഗരം]] (6 കി.മീ.), [[അങ്കമാലി]] (7 കി.മീ), [[തുറവൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് (എറണാകുളം ജില്ല)|തുറവൂർ]] (7 കി.മീ) എന്നിവയാണ് ഒക്കൽ ഗ്രാമത്തിന് സമീപസ്ഥമായ മറ്റു ഗ്രാമങ്ങൾ. ഒക്കൽ ഗ്രാമത്തിനു ചുറ്റുപാടുമായി വടക്കുവശത്ത് [[അങ്കമാലി ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്]], തെക്ക് വശത്ത് [[വാഴക്കുളം ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്]], പടിഞ്ഞാറ് [[പാറക്കടവ് ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്|പാറക്കടവ് ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്,]] തെക്ക് വശത്ത് [[വടവുകോട് ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്]] എന്നിവയാണ്. [[പെരുമ്പാവൂർ]], [[ചാലക്കുടി]], [[കോതമംഗലം]], [[അഷ്ടമിച്ചിറ]] എന്നിവയാണ് ഒക്കലിന് സമീപമുള്ള വലിയ പട്ടണങ്ങൾ. ഈ ഗ്രാമത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന വിത്തുത്പാദന കേന്ദ്രം ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യ സർട്ടിഫൈഡ് കാർബൺ സന്തുലിത കാർഷിക കേന്ദ്രമാണ്.<ref>{{Cite web|url=https://nalamidam.net/okal-seed-production-center-indias-first-certified-carbon-balanced-farm/|title=‘ഒക്കൽ വിത്തുത്പാദന കേന്ദ്രം’; ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യ സർട്ടിഫൈഡ് കാർബൺ സന്തുലിത ഫാം}}</ref> രാസവളങ്ങൾക്ക് ബദലായി ജൈവ വളങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചും രാസ കീടനാശിനികൾ ഘട്ടം ഘട്ടമായി ഒഴിവാക്കിയുമാണ് കാർബൺ സന്തുലിതാവസ്ഥ നേടിയത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/district-news/ernakulam/2025/10/13/kerala-agriculture-tourism.html|title=ഒക്കൽ ഫാംഫെസ്റ്റിന് തിരക്കേറുന്നു}}</ref> == ഐതിഹ്യം == പ്രാചീനകാലത്ത് വിദൂര ദേശങ്ങളിൽനിന്നും അതുപോലെ സമീപ ഗ്രാമങ്ങളിൽനിന്നുമുള്ള വ്യാപാരികൾ [[മുള|മുളയും]] [[ഞാങ്ങണ|ഞാങ്ങണയും]] ഉപയോഗിച്ചുണ്ടാക്കിയ വസ്തുക്കളുമായി കച്ചവടത്തിനായി എത്തിയിരുന്ന സ്ഥലമായിരുന്നു ഇത്. അവർ ഒത്തുകൂടിയിരുന്ന സ്ഥലം 'ഒരുമിക്കുക' എന്ന വാക്കിൽനിന്ന് 'ഒക്കൽ' എന്നായി ചുരുങ്ങിയതോടെ ഗ്രാമത്തിന് ഒക്കൽ എന്ന പേര് ലഭിച്ചതായാണ് ഐതിഹ്യം. [[ശങ്കരാചാര്യർ|ശ്രീ ആദിശങ്കരന്റെ]] ജന്മസ്ഥലമായ കാലടിയ്ക്ക് സമീപത്താണ് ഗ്രാമം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. ആദിശങ്കരനുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പെരിയാർ നദിയിടെ മുതലക്കടവ് ഒക്കൽ ഗ്രാമത്തിന് തൊട്ടുടുത്താണ്. == ഗതാഗതം == [[എം.സി. റോഡ്|മെയിൻ സെൻട്രൽ റോഡ്]] അങ്കമാലിയിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച് ഒക്കൽ ഗ്രാമത്തിലൂടെ കടന്നുപോകുന്നു. അങ്കമാലിയിൽ നിന്ന് കാലടി വഴി ഒക്കൽ ഗ്രാമത്തിലേയ്ക്ക് ബസുകൾ ഉണ്ട്. തൃശൂർ , തിരുവനന്തപുരം , പാലക്കാട്, കോഴിക്കോട് തുടങ്ങിയ കേരളത്തിലെ പ്രധാന നഗരങ്ങളുമായും പട്ടണങ്ങളുമായും ഇത് കാലടി വഴി ഒക്കൽ ഗ്രാമത്തെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു . ട്രെയിനിൽ - ഗ്രാമത്തിന് ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ പട്ടണത്തിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 8 കിലോമീറ്റർ അകലെയുള്ള കാലടി-അങ്കമാലി റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനാണ്. ഗ്രാമത്തിൽനിന്ന് ഏകദേശം 22 കിലോമീറ്റർ അകലെയുള്ള ആലുവയാണ് അടുത്തുള്ള മറ്റൊരു റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ. വിമാനത്തിൽ - ഗ്രാമത്തിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 5 കിലോമീറ്റർ അകലെയായി കൊച്ചിൻ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നതിനാൽ ഇവിടേയ്ക്ക് വിമാനമാർഗ്ഗം എളുപ്പത്തിൽ എത്തിച്ചേരാം. == വിദ്യാഭ്യാസം == ഒക്കൽ ഗ്രാമത്തിൽ നിരവധി വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. * എസ്.എൻ.എച്ച്.എസ്.എസ് ഒക്കൽ * അനിതാ വിദ്യാലയം, [[താന്നിപ്പുഴ]] * ഇടവൂർ യു.പി. സ്കൂൾ * ഒക്കൽ ഗവ. എൽ.പി. സ്കൂൾ == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:എറണാകുളം ജില്ലയിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ]] szu4ukptpgq17vugd1myvxaq2oi140r 4666547 4666545 2026-09-13T05:26:39Z Malikaveedu 16584 4666547 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = ഒക്കൽ | subdivision_type = [[രാജ്യം]] | subdivision_name = {{flag|ഇന്ത്യ}} | subdivision_type1 = [[സംസ്ഥാനം]] | subdivision_name1 = [[കേരളം]] | subdivision_type2 = [[ജില്ല]] | subdivision_name2 = [[എറണാകുളം ജില്ല|എറണാകുളം]] | subdivision_type3 = [[താലൂക്ക്]] | subdivision_name3 = [[ആലുവ താലൂക്ക്|ആലുവ]] | settlement_type = ഗ്രാമം | coordinates = {{coord|10.15103|N|76.45769|E|display=inline,title}} | pushpin_map = India Kerala | pushpin_map_caption = കേരളത്തിലെ സ്ഥാനം | timezone1 = [[ഔദ്യോഗിക ഇന്ത്യൻ സമയം]] | utc_offset = +5:30 | postal_code = 683544 | postal_code_type = [[പിൻകോഡ്]] | subdivision_type4 = [[പഞ്ചായത്ത്]] | subdivision_name4 = [[ ഒക്കൽ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്| ഒക്കൽ]] | demographics_type2 = ഭാഷകൾ | demographics2_title1 = ഔദ്യോഗികം | demographics2_info1 = [[മലയാളം]], [[ഇംഗ്ലീഷ്]] | demographics2_title2 = പ്രാദേശികം | demographics2_info2 = മലയാളം | elevation_m = 14 }} കേരളത്തിൽ [[എറണാകുളം ജില്ല|എറണാകുളം ജില്ലയിലെ]] [[കൂവപ്പടി ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്|കൂവപ്പടി ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്തിലെ]] [[ഒക്കൽ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ഒക്കൽ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലുൾപ്പെട്ടതും]] [[പെരിയാർ|പെരിയാറിന്റെ]] തീരത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നതുമായ ഒരു ഗ്രാമമാണ് '''ഒക്കൽ'''. ജില്ലാ ആസ്ഥാനമായ [[കാക്കനാട്]] നിന്ന് ഏകദേശം 36 കിലോമീറ്റർ വടക്കുഭാഗത്തായാണ് ഈ ഗ്രാമം ഇത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. [[കൂവപ്പടി|കൂവപ്പടിയിൽ]] നിന്ന് 7 കിലോമീറ്ററും സംസ്ഥാന തലസ്ഥാനമായ [[തിരുവനന്തപുരം|തിരുവനന്തപുരത്ത്]] നിന്ന് 225 കിലോമീറ്ററുമാണ് ഇവിടേയ്ക്കുള്ള ദൂരം. ഒക്കൽ ഗ്രാമം [[കാലടി]] പട്ടണത്തോട് ചേർന്ന് സ്ഥിതിചെയ്യുമ്പോൾ കുറച്ചുകൂടി വികസിതമായ പെരുമ്പാവൂരാകട്ടെ ആറുകിലോമീറ്ററോളം അകലെയുമാണ്.<ref>{{Cite web|url=http://www.onefivenine.com/india/villages/Ernakulam/Koovappady/Okkal|title=Okkal Village|access-date=2024-12-03}}</ref> [[കാഞ്ഞൂർ]] (3 കി.മീ.), [[കൂവപ്പടി]] (4 കി.മീ.), [[ശ്രീമൂലനഗരം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ശ്രീമൂലനഗരം]] (6 കി.മീ.), [[അങ്കമാലി]] (7 കി.മീ), [[തുറവൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് (എറണാകുളം ജില്ല)|തുറവൂർ]] (7 കി.മീ) എന്നിവയാണ് ഒക്കൽ ഗ്രാമത്തിന് സമീപസ്ഥമായ മറ്റു ഗ്രാമങ്ങൾ. ഒക്കൽ ഗ്രാമത്തിനു ചുറ്റുപാടുമായി വടക്കുവശത്ത് [[അങ്കമാലി ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്]], തെക്ക് വശത്ത് [[വാഴക്കുളം ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്]], പടിഞ്ഞാറ് [[പാറക്കടവ് ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്|പാറക്കടവ് ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്,]] തെക്ക് വശത്ത് [[വടവുകോട് ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്]] എന്നിവയാണ്. [[പെരുമ്പാവൂർ]], [[ചാലക്കുടി]], [[കോതമംഗലം]], [[അഷ്ടമിച്ചിറ]] എന്നിവയാണ് ഒക്കലിന് സമീപമുള്ള വലിയ പട്ടണങ്ങൾ. ഈ ഗ്രാമത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന വിത്തുത്പാദന കേന്ദ്രം ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യ സർട്ടിഫൈഡ് കാർബൺ സന്തുലിത കാർഷിക കേന്ദ്രമാണ്.<ref>{{Cite web|url=https://nalamidam.net/okal-seed-production-center-indias-first-certified-carbon-balanced-farm/|title=‘ഒക്കൽ വിത്തുത്പാദന കേന്ദ്രം’; ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യ സർട്ടിഫൈഡ് കാർബൺ സന്തുലിത ഫാം}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/keralas-okkal-seed-farm-becomes-indias-first-certified-carbon-neutral-farm/article69947753.ece|title=Kerala's Okkal Seed Farm bags carbon-neutral tag}}</ref> രാസവളങ്ങൾക്ക് ബദലായി ജൈവ വളങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചും രാസ കീടനാശിനികൾ ഘട്ടം ഘട്ടമായി ഒഴിവാക്കിയുമാണ് കാർബൺ സന്തുലിതാവസ്ഥ നേടിയത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/district-news/ernakulam/2025/10/13/kerala-agriculture-tourism.html|title=ഒക്കൽ ഫാംഫെസ്റ്റിന് തിരക്കേറുന്നു}}</ref> == ഐതിഹ്യം == പ്രാചീനകാലത്ത് വിദൂര ദേശങ്ങളിൽനിന്നും അതുപോലെ സമീപ ഗ്രാമങ്ങളിൽനിന്നുമുള്ള വ്യാപാരികൾ [[മുള|മുളയും]] [[ഞാങ്ങണ|ഞാങ്ങണയും]] ഉപയോഗിച്ചുണ്ടാക്കിയ വസ്തുക്കളുമായി കച്ചവടത്തിനായി എത്തിയിരുന്ന സ്ഥലമായിരുന്നു ഇത്. അവർ ഒത്തുകൂടിയിരുന്ന സ്ഥലം 'ഒരുമിക്കുക' എന്ന വാക്കിൽനിന്ന് 'ഒക്കൽ' എന്നായി ചുരുങ്ങിയതോടെ ഗ്രാമത്തിന് ഒക്കൽ എന്ന പേര് ലഭിച്ചതായാണ് ഐതിഹ്യം. [[ശങ്കരാചാര്യർ|ശ്രീ ആദിശങ്കരന്റെ]] ജന്മസ്ഥലമായ കാലടിയ്ക്ക് സമീപത്താണ് ഗ്രാമം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. ആദിശങ്കരനുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പെരിയാർ നദിയിടെ മുതലക്കടവ് ഒക്കൽ ഗ്രാമത്തിന് തൊട്ടുടുത്താണ്. == ഗതാഗതം == [[എം.സി. റോഡ്|മെയിൻ സെൻട്രൽ റോഡ്]] അങ്കമാലിയിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച് ഒക്കൽ ഗ്രാമത്തിലൂടെ കടന്നുപോകുന്നു. അങ്കമാലിയിൽ നിന്ന് കാലടി വഴി ഒക്കൽ ഗ്രാമത്തിലേയ്ക്ക് ബസുകൾ ഉണ്ട്. തൃശൂർ , തിരുവനന്തപുരം , പാലക്കാട്, കോഴിക്കോട് തുടങ്ങിയ കേരളത്തിലെ പ്രധാന നഗരങ്ങളുമായും പട്ടണങ്ങളുമായും ഇത് കാലടി വഴി ഒക്കൽ ഗ്രാമത്തെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു . ട്രെയിനിൽ - ഗ്രാമത്തിന് ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ പട്ടണത്തിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 8 കിലോമീറ്റർ അകലെയുള്ള കാലടി-അങ്കമാലി റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനാണ്. ഗ്രാമത്തിൽനിന്ന് ഏകദേശം 22 കിലോമീറ്റർ അകലെയുള്ള ആലുവയാണ് അടുത്തുള്ള മറ്റൊരു റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ. വിമാനത്തിൽ - ഗ്രാമത്തിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 5 കിലോമീറ്റർ അകലെയായി കൊച്ചിൻ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നതിനാൽ ഇവിടേയ്ക്ക് വിമാനമാർഗ്ഗം എളുപ്പത്തിൽ എത്തിച്ചേരാം. == വിദ്യാഭ്യാസം == ഒക്കൽ ഗ്രാമത്തിൽ നിരവധി വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. * എസ്.എൻ.എച്ച്.എസ്.എസ് ഒക്കൽ * അനിതാ വിദ്യാലയം, [[താന്നിപ്പുഴ]] * ഇടവൂർ യു.പി. സ്കൂൾ * ഒക്കൽ ഗവ. എൽ.പി. സ്കൂൾ == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:എറണാകുളം ജില്ലയിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ]] 5bga18a36fx4no71cf4aimruz8hy8fm 4666550 4666547 2026-09-13T05:36:13Z Malikaveedu 16584 4666550 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = ഒക്കൽ | subdivision_type = [[രാജ്യം]] | subdivision_name = {{flag|ഇന്ത്യ}} | subdivision_type1 = [[സംസ്ഥാനം]] | subdivision_name1 = [[കേരളം]] | subdivision_type2 = [[ജില്ല]] | subdivision_name2 = [[എറണാകുളം ജില്ല|എറണാകുളം]] | subdivision_type3 = [[താലൂക്ക്]] | subdivision_name3 = [[ആലുവ താലൂക്ക്|ആലുവ]] | settlement_type = ഗ്രാമം | coordinates = {{coord|10.15103|N|76.45769|E|display=inline,title}} | pushpin_map = India Kerala | pushpin_map_caption = കേരളത്തിലെ സ്ഥാനം | timezone1 = [[ഔദ്യോഗിക ഇന്ത്യൻ സമയം]] | utc_offset = +5:30 | postal_code = 683544 | postal_code_type = [[പിൻകോഡ്]] | subdivision_type4 = [[പഞ്ചായത്ത്]] | subdivision_name4 = [[ ഒക്കൽ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്| ഒക്കൽ]] | demographics_type2 = ഭാഷകൾ | demographics2_title1 = ഔദ്യോഗികം | demographics2_info1 = [[മലയാളം]], [[ഇംഗ്ലീഷ്]] | demographics2_title2 = പ്രാദേശികം | demographics2_info2 = മലയാളം | elevation_m = 14 | image_skyline = Okkal.jpg }} [[പ്രമാണം:Okkal Cooperative Bank.jpg|ലഘുചിത്രം|ഒക്കൽ സർവ്വീസ് സഹകരണ ബാങ്ക്.]] കേരളത്തിൽ [[എറണാകുളം ജില്ല|എറണാകുളം ജില്ലയിലെ]] [[കൂവപ്പടി ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്|കൂവപ്പടി ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്തിലെ]] [[ഒക്കൽ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ഒക്കൽ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലുൾപ്പെട്ടതും]] [[പെരിയാർ|പെരിയാറിന്റെ]] തീരത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നതുമായ ഒരു ഗ്രാമമാണ് '''ഒക്കൽ'''. ജില്ലാ ആസ്ഥാനമായ [[കാക്കനാട്]] നിന്ന് ഏകദേശം 36 കിലോമീറ്റർ വടക്കുഭാഗത്തായാണ് ഈ ഗ്രാമം ഇത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. [[കൂവപ്പടി|കൂവപ്പടിയിൽ]] നിന്ന് 7 കിലോമീറ്ററും സംസ്ഥാന തലസ്ഥാനമായ [[തിരുവനന്തപുരം|തിരുവനന്തപുരത്ത്]] നിന്ന് 225 കിലോമീറ്ററുമാണ് ഇവിടേയ്ക്കുള്ള ദൂരം. ഒക്കൽ ഗ്രാമം [[കാലടി]] പട്ടണത്തോട് ചേർന്ന് സ്ഥിതിചെയ്യുമ്പോൾ കുറച്ചുകൂടി വികസിതമായ പെരുമ്പാവൂരാകട്ടെ ആറുകിലോമീറ്ററോളം അകലെയുമാണ്.<ref>{{Cite web|url=http://www.onefivenine.com/india/villages/Ernakulam/Koovappady/Okkal|title=Okkal Village|access-date=2024-12-03}}</ref> [[കാഞ്ഞൂർ]] (3 കി.മീ.), [[കൂവപ്പടി]] (4 കി.മീ.), [[ശ്രീമൂലനഗരം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ശ്രീമൂലനഗരം]] (6 കി.മീ.), [[അങ്കമാലി]] (7 കി.മീ), [[തുറവൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് (എറണാകുളം ജില്ല)|തുറവൂർ]] (7 കി.മീ) എന്നിവയാണ് ഒക്കൽ ഗ്രാമത്തിന് സമീപസ്ഥമായ മറ്റു ഗ്രാമങ്ങൾ. ഒക്കൽ ഗ്രാമത്തിനു ചുറ്റുപാടുമായി വടക്കുവശത്ത് [[അങ്കമാലി ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്]], തെക്ക് വശത്ത് [[വാഴക്കുളം ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്]], പടിഞ്ഞാറ് [[പാറക്കടവ് ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്|പാറക്കടവ് ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്,]] തെക്ക് വശത്ത് [[വടവുകോട് ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്]] എന്നിവയാണ്. [[പെരുമ്പാവൂർ]], [[ചാലക്കുടി]], [[കോതമംഗലം]], [[അഷ്ടമിച്ചിറ]] എന്നിവയാണ് ഒക്കലിന് സമീപമുള്ള വലിയ പട്ടണങ്ങൾ. ഈ ഗ്രാമത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന വിത്തുത്പാദന കേന്ദ്രം ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യ സർട്ടിഫൈഡ് കാർബൺ സന്തുലിത കാർഷിക കേന്ദ്രമാണ്.<ref>{{Cite web|url=https://nalamidam.net/okal-seed-production-center-indias-first-certified-carbon-balanced-farm/|title=‘ഒക്കൽ വിത്തുത്പാദന കേന്ദ്രം’; ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യ സർട്ടിഫൈഡ് കാർബൺ സന്തുലിത ഫാം}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/keralas-okkal-seed-farm-becomes-indias-first-certified-carbon-neutral-farm/article69947753.ece|title=Kerala's Okkal Seed Farm bags carbon-neutral tag}}</ref> രാസവളങ്ങൾക്ക് ബദലായി ജൈവ വളങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചും രാസ കീടനാശിനികൾ ഘട്ടം ഘട്ടമായി ഒഴിവാക്കിയുമാണ് കാർബൺ സന്തുലിതാവസ്ഥ നേടിയത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/district-news/ernakulam/2025/10/13/kerala-agriculture-tourism.html|title=ഒക്കൽ ഫാംഫെസ്റ്റിന് തിരക്കേറുന്നു}}</ref> == ഐതിഹ്യം == പ്രാചീനകാലത്ത് വിദൂര ദേശങ്ങളിൽനിന്നും അതുപോലെ സമീപ ഗ്രാമങ്ങളിൽനിന്നുമുള്ള വ്യാപാരികൾ [[മുള|മുളയും]] [[ഞാങ്ങണ|ഞാങ്ങണയും]] ഉപയോഗിച്ചുണ്ടാക്കിയ വസ്തുക്കളുമായി കച്ചവടത്തിനായി എത്തിയിരുന്ന സ്ഥലമായിരുന്നു ഇത്. അവർ ഒത്തുകൂടിയിരുന്ന സ്ഥലം 'ഒരുമിക്കുക' എന്ന വാക്കിൽനിന്ന് 'ഒക്കൽ' എന്നായി ചുരുങ്ങിയതോടെ ഗ്രാമത്തിന് ഒക്കൽ എന്ന പേര് ലഭിച്ചതായാണ് ഐതിഹ്യം. [[ശങ്കരാചാര്യർ|ശ്രീ ആദിശങ്കരന്റെ]] ജന്മസ്ഥലമായ കാലടിയ്ക്ക് സമീപത്താണ് ഗ്രാമം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. ആദിശങ്കരനുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പെരിയാർ നദിയിടെ മുതലക്കടവ് ഒക്കൽ ഗ്രാമത്തിന് തൊട്ടുടുത്താണ്. == ഗതാഗതം == [[എം.സി. റോഡ്|മെയിൻ സെൻട്രൽ റോഡ്]] അങ്കമാലിയിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച് ഒക്കൽ ഗ്രാമത്തിലൂടെ കടന്നുപോകുന്നു. അങ്കമാലിയിൽ നിന്ന് കാലടി വഴി ഒക്കൽ ഗ്രാമത്തിലേയ്ക്ക് ബസുകൾ ഉണ്ട്. തൃശൂർ , തിരുവനന്തപുരം , പാലക്കാട്, കോഴിക്കോട് തുടങ്ങിയ കേരളത്തിലെ പ്രധാന നഗരങ്ങളുമായും പട്ടണങ്ങളുമായും ഇത് കാലടി വഴി ഒക്കൽ ഗ്രാമത്തെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു . ട്രെയിനിൽ - ഗ്രാമത്തിന് ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ പട്ടണത്തിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 8 കിലോമീറ്റർ അകലെയുള്ള കാലടി-അങ്കമാലി റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനാണ്. ഗ്രാമത്തിൽനിന്ന് ഏകദേശം 22 കിലോമീറ്റർ അകലെയുള്ള ആലുവയാണ് അടുത്തുള്ള മറ്റൊരു റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ. വിമാനത്തിൽ - ഗ്രാമത്തിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 5 കിലോമീറ്റർ അകലെയായി കൊച്ചിൻ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നതിനാൽ ഇവിടേയ്ക്ക് വിമാനമാർഗ്ഗം എളുപ്പത്തിൽ എത്തിച്ചേരാം. == വിദ്യാഭ്യാസം == ഒക്കൽ ഗ്രാമത്തിൽ നിരവധി വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. * എസ്.എൻ.എച്ച്.എസ്.എസ് ഒക്കൽ * അനിതാ വിദ്യാലയം, [[താന്നിപ്പുഴ]] * ഇടവൂർ യു.പി. സ്കൂൾ * ഒക്കൽ ഗവ. എൽ.പി. സ്കൂൾ == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:എറണാകുളം ജില്ലയിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ]] hnrxmazqg8s2aqnqxqkxjiykoqwntxv 4666566 4666550 2026-09-13T05:53:59Z Malikaveedu 16584 4666566 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = ഒക്കൽ | subdivision_type = [[രാജ്യം]] | subdivision_name = {{flag|ഇന്ത്യ}} | subdivision_type1 = [[സംസ്ഥാനം]] | subdivision_name1 = [[കേരളം]] | subdivision_type2 = [[ജില്ല]] | subdivision_name2 = [[എറണാകുളം ജില്ല|എറണാകുളം]] | subdivision_type3 = [[താലൂക്ക്]] | subdivision_name3 = [[ആലുവ താലൂക്ക്|ആലുവ]] | settlement_type = ഗ്രാമം | coordinates = {{coord|10.15103|N|76.45769|E|display=inline,title}} | pushpin_map = India Kerala | pushpin_map_caption = കേരളത്തിലെ സ്ഥാനം | timezone1 = [[ഔദ്യോഗിക ഇന്ത്യൻ സമയം]] | utc_offset = +5:30 | postal_code = 683544 | postal_code_type = [[പിൻകോഡ്]] | subdivision_type4 = [[പഞ്ചായത്ത്]] | subdivision_name4 = [[ ഒക്കൽ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്| ഒക്കൽ]] | demographics_type2 = ഭാഷകൾ | demographics2_title1 = ഔദ്യോഗികം | demographics2_info1 = [[മലയാളം]], [[ഇംഗ്ലീഷ്]] | demographics2_title2 = പ്രാദേശികം | demographics2_info2 = മലയാളം | elevation_m = 14 | image_skyline = Okkal.jpg }} [[പ്രമാണം:Okkal Cooperative Bank.jpg|ലഘുചിത്രം|ഒക്കൽ സർവ്വീസ് സഹകരണ ബാങ്ക്.]] കേരളത്തിൽ [[എറണാകുളം ജില്ല|എറണാകുളം ജില്ലയിലെ]] [[കൂവപ്പടി ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്|കൂവപ്പടി ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്തിലെ]] [[ഒക്കൽ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ഒക്കൽ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലുൾപ്പെട്ടതും]] [[പെരിയാർ|പെരിയാറിന്റെ]] തീരത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നതുമായ ഒരു ഗ്രാമമാണ് '''ഒക്കൽ'''. ജില്ലാ ആസ്ഥാനമായ [[കാക്കനാട്]] നിന്ന് ഏകദേശം 36 കിലോമീറ്റർ വടക്കുഭാഗത്തായാണ് ഈ ഗ്രാമം ഇത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. [[കൂവപ്പടി|കൂവപ്പടിയിൽ]] നിന്ന് 7 കിലോമീറ്ററും സംസ്ഥാന തലസ്ഥാനമായ [[തിരുവനന്തപുരം|തിരുവനന്തപുരത്ത്]] നിന്ന് 225 കിലോമീറ്ററുമാണ് ഇവിടേയ്ക്കുള്ള ദൂരം. ഒക്കൽ ഗ്രാമം [[കാലടി]] പട്ടണത്തോട് ചേർന്ന് സ്ഥിതിചെയ്യുമ്പോൾ കുറച്ചുകൂടി വികസിതമായ പെരുമ്പാവൂരാകട്ടെ ആറുകിലോമീറ്ററോളം അകലെയുമാണ്.<ref>{{Cite web|url=http://www.onefivenine.com/india/villages/Ernakulam/Koovappady/Okkal|title=Okkal Village|access-date=2024-12-03}}</ref> [[കാഞ്ഞൂർ]] (3 കി.മീ.), [[കൂവപ്പടി]] (4 കി.മീ.), [[ശ്രീമൂലനഗരം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ശ്രീമൂലനഗരം]] (6 കി.മീ.), [[അങ്കമാലി]] (7 കി.മീ), [[തുറവൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് (എറണാകുളം ജില്ല)|തുറവൂർ]] (7 കി.മീ) എന്നിവയാണ് ഒക്കൽ ഗ്രാമത്തിന് സമീപസ്ഥമായ മറ്റു ഗ്രാമങ്ങൾ. ഒക്കൽ ഗ്രാമത്തിനു ചുറ്റുപാടുമായി വടക്കുവശത്ത് [[അങ്കമാലി ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്]], തെക്ക് വശത്ത് [[വാഴക്കുളം ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്]], പടിഞ്ഞാറ് [[പാറക്കടവ് ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്|പാറക്കടവ് ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്,]] തെക്ക് വശത്ത് [[വടവുകോട് ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്]] എന്നിവയാണ്. [[പെരുമ്പാവൂർ]], [[ചാലക്കുടി]], [[കോതമംഗലം]], [[അഷ്ടമിച്ചിറ]] എന്നിവയാണ് ഒക്കലിന് സമീപമുള്ള വലിയ പട്ടണങ്ങൾ. കാൽപ്പന്തുകളിയ്ക്ക് പ്രസിദ്ധമായ ഈ ഗ്രാമത്തിൽ പ്രദേശത്തെ ഫുട്ബോൾ പ്രേമികളായ യുവ ജനങ്ങളെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനായി പീക്കോക്ക് ഫുട്ബോൾ ക്ലബ്ബ് എന്ന പേരിൽ ഒരു പ്രാദേശിക കായിക കൂട്ടായ്മ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഒക്കൽ ഗ്രാമത്തിലെയും സമീപ പ്രദേശങ്ങളിലേയും കളിക്കാർ പരിശീലനത്തിനായി ഇവിടെ ഒത്തുചേരുന്നു. ഈ ഗ്രാമത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന വിത്തുത്പാദന കേന്ദ്രം ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യ സർട്ടിഫൈഡ് കാർബൺ സന്തുലിത കാർഷിക കേന്ദ്രമാണ്.<ref>{{Cite web|url=https://nalamidam.net/okal-seed-production-center-indias-first-certified-carbon-balanced-farm/|title=‘ഒക്കൽ വിത്തുത്പാദന കേന്ദ്രം’; ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യ സർട്ടിഫൈഡ് കാർബൺ സന്തുലിത ഫാം}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/keralas-okkal-seed-farm-becomes-indias-first-certified-carbon-neutral-farm/article69947753.ece|title=Kerala's Okkal Seed Farm bags carbon-neutral tag}}</ref> രാസവളങ്ങൾക്ക് ബദലായി ജൈവ വളങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചും രാസ കീടനാശിനികൾ ഘട്ടം ഘട്ടമായി ഒഴിവാക്കിയുമാണ് കാർബൺ സന്തുലിതാവസ്ഥ നേടിയത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/district-news/ernakulam/2025/10/13/kerala-agriculture-tourism.html|title=ഒക്കൽ ഫാംഫെസ്റ്റിന് തിരക്കേറുന്നു}}</ref> == ഐതിഹ്യം == പ്രാചീനകാലത്ത് വിദൂര ദേശങ്ങളിൽനിന്നും അതുപോലെ സമീപ ഗ്രാമങ്ങളിൽനിന്നുമുള്ള വ്യാപാരികൾ [[മുള|മുളയും]] [[ഞാങ്ങണ|ഞാങ്ങണയും]] ഉപയോഗിച്ചുണ്ടാക്കിയ വസ്തുക്കളുമായി കച്ചവടത്തിനായി എത്തിയിരുന്ന സ്ഥലമായിരുന്നു ഇത്. അവർ ഒത്തുകൂടിയിരുന്ന സ്ഥലം 'ഒരുമിക്കുക' എന്ന വാക്കിൽനിന്ന് 'ഒക്കൽ' എന്നായി ചുരുങ്ങിയതോടെ ഗ്രാമത്തിന് ഒക്കൽ എന്ന പേര് ലഭിച്ചതായാണ് ഐതിഹ്യം. [[ശങ്കരാചാര്യർ|ശ്രീ ആദിശങ്കരന്റെ]] ജന്മസ്ഥലമായ കാലടിയ്ക്ക് സമീപത്താണ് ഗ്രാമം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. ആദിശങ്കരനുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പെരിയാർ നദിയിടെ മുതലക്കടവ് ഒക്കൽ ഗ്രാമത്തിന് തൊട്ടുടുത്താണ്. == ഗതാഗതം == [[എം.സി. റോഡ്|മെയിൻ സെൻട്രൽ റോഡ്]] അങ്കമാലിയിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച് ഒക്കൽ ഗ്രാമത്തിലൂടെ കടന്നുപോകുന്നു. അങ്കമാലിയിൽ നിന്ന് കാലടി വഴി ഒക്കൽ ഗ്രാമത്തിലേയ്ക്ക് ബസുകൾ ഉണ്ട്. തൃശൂർ , തിരുവനന്തപുരം , പാലക്കാട്, കോഴിക്കോട് തുടങ്ങിയ കേരളത്തിലെ പ്രധാന നഗരങ്ങളുമായും പട്ടണങ്ങളുമായും ഇത് കാലടി വഴി ഒക്കൽ ഗ്രാമത്തെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു . ട്രെയിനിൽ - ഗ്രാമത്തിന് ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ പട്ടണത്തിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 8 കിലോമീറ്റർ അകലെയുള്ള കാലടി-അങ്കമാലി റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനാണ്. ഗ്രാമത്തിൽനിന്ന് ഏകദേശം 22 കിലോമീറ്റർ അകലെയുള്ള ആലുവയാണ് അടുത്തുള്ള മറ്റൊരു റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ. വിമാനത്തിൽ - ഗ്രാമത്തിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 5 കിലോമീറ്റർ അകലെയായി കൊച്ചിൻ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നതിനാൽ ഇവിടേയ്ക്ക് വിമാനമാർഗ്ഗം എളുപ്പത്തിൽ എത്തിച്ചേരാം. == വിദ്യാഭ്യാസം == ഒക്കൽ ഗ്രാമത്തിൽ നിരവധി വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. * എസ്.എൻ.എച്ച്.എസ്.എസ് ഒക്കൽ * അനിതാ വിദ്യാലയം, [[താന്നിപ്പുഴ]] * ഇടവൂർ യു.പി. സ്കൂൾ * ഒക്കൽ ഗവ. എൽ.പി. സ്കൂൾ == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:എറണാകുളം ജില്ലയിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ]] gt7hjdm7w7d9g3yitpu7f6d7jc2wn11 4666569 4666566 2026-09-13T05:59:08Z Malikaveedu 16584 4666569 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = ഒക്കൽ | subdivision_type = [[രാജ്യം]] | subdivision_name = {{flag|ഇന്ത്യ}} | subdivision_type1 = [[സംസ്ഥാനം]] | subdivision_name1 = [[കേരളം]] | subdivision_type2 = [[ജില്ല]] | subdivision_name2 = [[എറണാകുളം ജില്ല|എറണാകുളം]] | subdivision_type3 = [[താലൂക്ക്]] | subdivision_name3 = [[ആലുവ താലൂക്ക്|ആലുവ]] | settlement_type = ഗ്രാമം | coordinates = {{coord|10.15103|N|76.45769|E|display=inline,title}} | pushpin_map = India Kerala | pushpin_map_caption = കേരളത്തിലെ സ്ഥാനം | timezone1 = [[ഔദ്യോഗിക ഇന്ത്യൻ സമയം]] | utc_offset = +5:30 | postal_code = 683544 | postal_code_type = [[പിൻകോഡ്]] | subdivision_type4 = [[പഞ്ചായത്ത്]] | subdivision_name4 = [[ ഒക്കൽ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്| ഒക്കൽ]] | demographics_type2 = ഭാഷകൾ | demographics2_title1 = ഔദ്യോഗികം | demographics2_info1 = [[മലയാളം]], [[ഇംഗ്ലീഷ്]] | demographics2_title2 = പ്രാദേശികം | demographics2_info2 = മലയാളം | elevation_m = 14 | image_skyline = Okkal.jpg }} [[പ്രമാണം:Okkal Cooperative Bank.jpg|ലഘുചിത്രം|ഒക്കൽ സർവ്വീസ് സഹകരണ ബാങ്ക്.]] കേരളത്തിൽ [[എറണാകുളം ജില്ല|എറണാകുളം ജില്ലയിലെ]] [[കൂവപ്പടി ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്|കൂവപ്പടി ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്തിലെ]] [[ഒക്കൽ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ഒക്കൽ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലുൾപ്പെട്ടതും]] [[പെരിയാർ|പെരിയാറിന്റെ]] തീരത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നതുമായ ഒരു ഗ്രാമമാണ് '''ഒക്കൽ'''. ജില്ലാ ആസ്ഥാനമായ [[കാക്കനാട്]] നിന്ന് ഏകദേശം 36 കിലോമീറ്റർ വടക്കുഭാഗത്തായാണ് ഈ ഗ്രാമം ഇത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. [[കൂവപ്പടി|കൂവപ്പടിയിൽ]] നിന്ന് 7 കിലോമീറ്ററും സംസ്ഥാന തലസ്ഥാനമായ [[തിരുവനന്തപുരം|തിരുവനന്തപുരത്ത്]] നിന്ന് 225 കിലോമീറ്ററുമാണ് ഇവിടേയ്ക്കുള്ള ദൂരം. ഒക്കൽ ഗ്രാമം [[കാലടി]] പട്ടണത്തോട് ചേർന്ന് സ്ഥിതിചെയ്യുമ്പോൾ കുറച്ചുകൂടി വികസിതമായ പെരുമ്പാവൂരാകട്ടെ ആറുകിലോമീറ്ററോളം അകലെയുമാണ്.<ref>{{Cite web|url=http://www.onefivenine.com/india/villages/Ernakulam/Koovappady/Okkal|title=Okkal Village|access-date=2024-12-03}}</ref> [[കാഞ്ഞൂർ]] (3 കി.മീ.), [[കൂവപ്പടി]] (4 കി.മീ.), [[ശ്രീമൂലനഗരം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ശ്രീമൂലനഗരം]] (6 കി.മീ.), [[അങ്കമാലി]] (7 കി.മീ), [[തുറവൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് (എറണാകുളം ജില്ല)|തുറവൂർ]] (7 കി.മീ) എന്നിവയാണ് ഒക്കൽ ഗ്രാമത്തിന് സമീപസ്ഥമായ മറ്റു ഗ്രാമങ്ങൾ. ഒക്കൽ ഗ്രാമത്തിനു ചുറ്റുപാടുമായി വടക്കുവശത്ത് [[അങ്കമാലി ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്]], തെക്ക് വശത്ത് [[വാഴക്കുളം ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്]], പടിഞ്ഞാറ് [[പാറക്കടവ് ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്|പാറക്കടവ് ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്,]] തെക്ക് വശത്ത് [[വടവുകോട് ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്]] എന്നിവയാണ്. [[പെരുമ്പാവൂർ]], [[ചാലക്കുടി]], [[കോതമംഗലം]], [[അഷ്ടമിച്ചിറ]] എന്നിവയാണ് ഒക്കലിന് സമീപമുള്ള വലിയ പട്ടണങ്ങൾ. കാൽപ്പന്തുകളിയ്ക്ക് പ്രസിദ്ധമായ ഈ ഗ്രാമത്തിൽ പ്രദേശത്തെ ഫുട്ബോൾ പ്രേമികളായ യുവ ജനങ്ങളെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനായി പീക്കോക്ക് ഫുട്ബോൾ ക്ലബ്ബ് എന്ന പേരിൽ ഒരു പ്രാദേശിക കായിക കൂട്ടായ്മ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഒക്കൽ ഗ്രാമത്തിലെയും സമീപ പ്രദേശങ്ങളിലേയും കളിക്കാർ പരിശീലനത്തിനായി ഇവിടെ ഒത്തുചേരുന്നു. ഈ ഗ്രാമത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന വിത്തുത്പാദന കേന്ദ്രം ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യ സർട്ടിഫൈഡ് കാർബൺ സന്തുലിത കാർഷിക കേന്ദ്രമാണ്.<ref>{{Cite web|url=https://nalamidam.net/okal-seed-production-center-indias-first-certified-carbon-balanced-farm/|title=‘ഒക്കൽ വിത്തുത്പാദന കേന്ദ്രം’; ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യ സർട്ടിഫൈഡ് കാർബൺ സന്തുലിത ഫാം}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/keralas-okkal-seed-farm-becomes-indias-first-certified-carbon-neutral-farm/article69947753.ece|title=Kerala's Okkal Seed Farm bags carbon-neutral tag}}</ref> രാസവളങ്ങൾക്ക് ബദലായി ജൈവ വളങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചും രാസ കീടനാശിനികൾ ഘട്ടം ഘട്ടമായി ഒഴിവാക്കിയുമാണ് കാർബൺ സന്തുലിതാവസ്ഥ നേടിയത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/district-news/ernakulam/2025/10/13/kerala-agriculture-tourism.html|title=ഒക്കൽ ഫാംഫെസ്റ്റിന് തിരക്കേറുന്നു}}</ref> == ഐതിഹ്യം == പ്രാചീനകാലത്ത് വിദൂര ദേശങ്ങളിൽനിന്നും അതുപോലെ സമീപ ഗ്രാമങ്ങളിൽനിന്നുമുള്ള വ്യാപാരികൾ [[മുള|മുളയും]] [[ഞാങ്ങണ|ഞാങ്ങണയും]] ഉപയോഗിച്ചുണ്ടാക്കിയ വസ്തുക്കളുമായി കച്ചവടത്തിനായി എത്തിയിരുന്ന സ്ഥലമായിരുന്നു ഇത്. അവർ ഒത്തുകൂടിയിരുന്ന സ്ഥലം 'ഒരുമിക്കുക' എന്ന വാക്കിൽനിന്ന് 'ഒക്കൽ' എന്നായി ചുരുങ്ങിയതോടെ ഗ്രാമത്തിന് ഒക്കൽ എന്ന പേര് ലഭിച്ചതായാണ് ഐതിഹ്യം. [[ശങ്കരാചാര്യർ|ശ്രീ ആദിശങ്കരന്റെ]] ജന്മസ്ഥലമായ കാലടിയ്ക്ക് സമീപത്താണ് ഗ്രാമം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. ആദിശങ്കരനുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പെരിയാർ നദിയിടെ മുതലക്കടവ് ഒക്കൽ ഗ്രാമത്തിന് തൊട്ടുടുത്താണ്. == ഗതാഗതം == [[എം.സി. റോഡ്|മെയിൻ സെൻട്രൽ റോഡ്]] അങ്കമാലി പട്ടണത്തിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച് ഒക്കൽ ഗ്രാമത്തിലൂടെ കടന്നുപോകുന്നു. അങ്കമാലിയിൽ നിന്ന് കാലടി വഴി ഒക്കൽ ഗ്രാമത്തിലേയ്ക്ക് ബസുകൾ ഉണ്ട്. തൃശൂർ , തിരുവനന്തപുരം , പാലക്കാട്, കോഴിക്കോട് തുടങ്ങിയ കേരളത്തിലെ പ്രധാന നഗരങ്ങളുമായും പട്ടണങ്ങളുമായും ഇത് കാലടി വഴി ഒക്കൽ ഗ്രാമത്തെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു . ട്രെയിനിൽ - ഗ്രാമത്തിന് ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ പട്ടണത്തിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 8 കിലോമീറ്റർ അകലെയുള്ള കാലടി-അങ്കമാലി റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനാണ്. ഗ്രാമത്തിൽനിന്ന് ഏകദേശം 22 കിലോമീറ്റർ അകലെയുള്ള ആലുവയാണ് അടുത്തുള്ള മറ്റൊരു റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ. വിമാനത്തിൽ - ഗ്രാമത്തിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 5 കിലോമീറ്റർ അകലെയായി കൊച്ചിൻ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നതിനാൽ ഇവിടേയ്ക്ക് വിമാനമാർഗ്ഗം എളുപ്പത്തിൽ എത്തിച്ചേരാം. == മതസ്ഥാപനങ്ങൾ == * ഒക്കൽ ശ്രീ കൃഷ്ണ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം * ഒക്കൽ മുഹിയുദ്ദീൻ ജുമാ മസ്ജിദ് * സെന്റ് സെബാസ്റ്റ്യൻ പള്ളി, ഒക്കൽ == വിദ്യാഭ്യാസം == ഒക്കൽ ഗ്രാമത്തിൽ നിരവധി വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. * എസ്.എൻ.എച്ച്.എസ്.എസ് ഒക്കൽ * അനിതാ വിദ്യാലയം, [[താന്നിപ്പുഴ]] * ഇടവൂർ യു.പി. സ്കൂൾ * ഒക്കൽ ഗവ. എൽ.പി. സ്കൂൾ == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:എറണാകുളം ജില്ലയിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ]] mq6ou9ti3a55e24t7wjg8rotibhrbh0 4666571 4666569 2026-09-13T06:01:12Z Malikaveedu 16584 4666571 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = ഒക്കൽ | subdivision_type = [[രാജ്യം]] | subdivision_name = {{flag|ഇന്ത്യ}} | subdivision_type1 = [[സംസ്ഥാനം]] | subdivision_name1 = [[കേരളം]] | subdivision_type2 = [[ജില്ല]] | subdivision_name2 = [[എറണാകുളം ജില്ല|എറണാകുളം]] | subdivision_type3 = [[താലൂക്ക്]] | subdivision_name3 = [[ആലുവ താലൂക്ക്|ആലുവ]] | settlement_type = ഗ്രാമം | coordinates = {{coord|10.15103|N|76.45769|E|display=inline,title}} | pushpin_map = India Kerala | pushpin_map_caption = കേരളത്തിലെ സ്ഥാനം | timezone1 = [[ഔദ്യോഗിക ഇന്ത്യൻ സമയം]] | utc_offset = +5:30 | postal_code = 683544 | postal_code_type = [[പിൻകോഡ്]] | subdivision_type4 = [[പഞ്ചായത്ത്]] | subdivision_name4 = [[ ഒക്കൽ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്| ഒക്കൽ]] | demographics_type2 = ഭാഷകൾ | demographics2_title1 = ഔദ്യോഗികം | demographics2_info1 = [[മലയാളം]], [[ഇംഗ്ലീഷ്]] | demographics2_title2 = പ്രാദേശികം | demographics2_info2 = മലയാളം | elevation_m = 14 | image_skyline = Okkal.jpg }} [[പ്രമാണം:Okkal Cooperative Bank.jpg|ലഘുചിത്രം|ഒക്കൽ സർവ്വീസ് സഹകരണ ബാങ്ക്.]] കേരളത്തിൽ [[എറണാകുളം ജില്ല|എറണാകുളം ജില്ലയിലെ]] [[കൂവപ്പടി ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്|കൂവപ്പടി ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്തിലെ]] [[ഒക്കൽ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]] പരിധിയിൽ [[പെരിയാർ|പെരിയാറിന്റെ]] തീരപ്രദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു ഗ്രാമമാണ് '''ഒക്കൽ'''. ജില്ലാ ആസ്ഥാനമായ [[കാക്കനാട്]] നിന്ന് ഏകദേശം 36 കിലോമീറ്റർ വടക്കുഭാഗത്തായാണ് ഈ ഗ്രാമം ഇത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. [[കൂവപ്പടി|കൂവപ്പടിയിൽ]] നിന്ന് 7 കിലോമീറ്ററും സംസ്ഥാന തലസ്ഥാനമായ [[തിരുവനന്തപുരം|തിരുവനന്തപുരത്ത്]] നിന്ന് 225 കിലോമീറ്ററുമാണ് ഇവിടേയ്ക്കുള്ള ദൂരം. ഒക്കൽ ഗ്രാമം [[കാലടി]] പട്ടണത്തോട് ചേർന്ന് സ്ഥിതിചെയ്യുമ്പോൾ കുറച്ചുകൂടി വികസിതമായ പെരുമ്പാവൂരാകട്ടെ ആറുകിലോമീറ്ററോളം അകലെയുമാണ്.<ref>{{Cite web|url=http://www.onefivenine.com/india/villages/Ernakulam/Koovappady/Okkal|title=Okkal Village|access-date=2024-12-03}}</ref> [[കാഞ്ഞൂർ]] (3 കി.മീ.), [[കൂവപ്പടി]] (4 കി.മീ.), [[ശ്രീമൂലനഗരം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ശ്രീമൂലനഗരം]] (6 കി.മീ.), [[അങ്കമാലി]] (7 കി.മീ), [[തുറവൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് (എറണാകുളം ജില്ല)|തുറവൂർ]] (7 കി.മീ) എന്നിവയാണ് ഒക്കൽ ഗ്രാമത്തിന് സമീപസ്ഥമായ മറ്റു ഗ്രാമങ്ങൾ. ഒക്കൽ ഗ്രാമത്തിനു ചുറ്റുപാടുമായി വടക്കുവശത്ത് [[അങ്കമാലി ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്]], തെക്ക് വശത്ത് [[വാഴക്കുളം ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്]], പടിഞ്ഞാറ് [[പാറക്കടവ് ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്|പാറക്കടവ് ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്,]] തെക്ക് വശത്ത് [[വടവുകോട് ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്]] എന്നിവയാണ്. [[പെരുമ്പാവൂർ]], [[ചാലക്കുടി]], [[കോതമംഗലം]], [[അഷ്ടമിച്ചിറ]] എന്നിവയാണ് ഒക്കലിന് സമീപമുള്ള വലിയ പട്ടണങ്ങൾ. കാൽപ്പന്തുകളിയ്ക്ക് പ്രസിദ്ധമായ ഈ ഗ്രാമത്തിൽ പ്രദേശത്തെ ഫുട്ബോൾ പ്രേമികളായ യുവ ജനങ്ങളെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനായി പീക്കോക്ക് ഫുട്ബോൾ ക്ലബ്ബ് എന്ന പേരിൽ ഒരു പ്രാദേശിക കായിക കൂട്ടായ്മ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഒക്കൽ ഗ്രാമത്തിലെയും സമീപ പ്രദേശങ്ങളിലേയും കളിക്കാർ പരിശീലനത്തിനായി ഇവിടെ ഒത്തുചേരുന്നു. ഈ ഗ്രാമത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന സർക്കാർ വിത്തുത്പാദന കേന്ദ്രം ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യ സർട്ടിഫൈഡ് കാർബൺ സന്തുലിത കാർഷിക കേന്ദ്രമാണ്.<ref>{{Cite web|url=https://nalamidam.net/okal-seed-production-center-indias-first-certified-carbon-balanced-farm/|title=‘ഒക്കൽ വിത്തുത്പാദന കേന്ദ്രം’; ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യ സർട്ടിഫൈഡ് കാർബൺ സന്തുലിത ഫാം}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/keralas-okkal-seed-farm-becomes-indias-first-certified-carbon-neutral-farm/article69947753.ece|title=Kerala's Okkal Seed Farm bags carbon-neutral tag}}</ref> രാസവളങ്ങൾക്ക് ബദലായി ജൈവ വളങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചും രാസ കീടനാശിനികൾ ഘട്ടം ഘട്ടമായി ഒഴിവാക്കിയുമാണ് കാർബൺ സന്തുലിതാവസ്ഥ നേടിയത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/district-news/ernakulam/2025/10/13/kerala-agriculture-tourism.html|title=ഒക്കൽ ഫാംഫെസ്റ്റിന് തിരക്കേറുന്നു}}</ref> == ഐതിഹ്യം == പ്രാചീനകാലത്ത് വിദൂര ദേശങ്ങളിൽനിന്നും അതുപോലെ സമീപ ഗ്രാമങ്ങളിൽനിന്നുമുള്ള വ്യാപാരികൾ [[മുള|മുളയും]] [[ഞാങ്ങണ|ഞാങ്ങണയും]] ഉപയോഗിച്ചുണ്ടാക്കിയ വസ്തുക്കളുമായി കച്ചവടത്തിനായി എത്തിയിരുന്ന സ്ഥലമായിരുന്നു ഇത്. അവർ ഒത്തുകൂടിയിരുന്ന സ്ഥലം 'ഒരുമിക്കുക' എന്ന വാക്കിൽനിന്ന് 'ഒക്കൽ' എന്നായി ചുരുങ്ങിയതോടെ ഗ്രാമത്തിന് ഒക്കൽ എന്ന പേര് ലഭിച്ചതായാണ് ഐതിഹ്യം. [[ശങ്കരാചാര്യർ|ശ്രീ ആദിശങ്കരന്റെ]] ജന്മസ്ഥലമായ കാലടിയ്ക്ക് സമീപത്താണ് ഗ്രാമം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. ആദിശങ്കരനുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പെരിയാർ നദിയിടെ മുതലക്കടവ് ഒക്കൽ ഗ്രാമത്തിന് തൊട്ടുടുത്താണ്. == ഗതാഗതം == [[എം.സി. റോഡ്|മെയിൻ സെൻട്രൽ റോഡ്]] അങ്കമാലി പട്ടണത്തിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച് ഒക്കൽ ഗ്രാമത്തിലൂടെ കടന്നുപോകുന്നു. അങ്കമാലിയിൽ നിന്ന് കാലടി വഴി ഒക്കൽ ഗ്രാമത്തിലേയ്ക്ക് ബസുകൾ ഉണ്ട്. തൃശൂർ , തിരുവനന്തപുരം , പാലക്കാട്, കോഴിക്കോട് തുടങ്ങിയ കേരളത്തിലെ പ്രധാന നഗരങ്ങളുമായും പട്ടണങ്ങളുമായും ഇത് കാലടി വഴി ഒക്കൽ ഗ്രാമത്തെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു . ട്രെയിനിൽ - ഗ്രാമത്തിന് ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ പട്ടണത്തിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 8 കിലോമീറ്റർ അകലെയുള്ള കാലടി-അങ്കമാലി റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനാണ്. ഗ്രാമത്തിൽനിന്ന് ഏകദേശം 22 കിലോമീറ്റർ അകലെയുള്ള ആലുവയാണ് അടുത്തുള്ള മറ്റൊരു റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ. വിമാനത്തിൽ - ഗ്രാമത്തിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 5 കിലോമീറ്റർ അകലെയായി കൊച്ചിൻ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നതിനാൽ ഇവിടേയ്ക്ക് വിമാനമാർഗ്ഗം എളുപ്പത്തിൽ എത്തിച്ചേരാം. == മതസ്ഥാപനങ്ങൾ == * ഒക്കൽ ശ്രീ കൃഷ്ണ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം * ഒക്കൽ മുഹിയുദ്ദീൻ ജുമാ മസ്ജിദ് * സെന്റ് സെബാസ്റ്റ്യൻ പള്ളി, ഒക്കൽ == വിദ്യാഭ്യാസം == ഒക്കൽ ഗ്രാമത്തിൽ നിരവധി വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. * എസ്.എൻ.എച്ച്.എസ്.എസ് ഒക്കൽ * അനിതാ വിദ്യാലയം, [[താന്നിപ്പുഴ]] * ഇടവൂർ യു.പി. സ്കൂൾ * ഒക്കൽ ഗവ. എൽ.പി. സ്കൂൾ == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:എറണാകുളം ജില്ലയിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ]] 5lkm7l80lpu3kk30cvubo7slx3v2wb3 1 629699 4666570 4141640 2026-09-13T06:00:00Z Malikaveedu 16584 4666570 wikitext text/x-wiki {{എന്റെ ഗ്രാമം 2024|created=yes}} {{എന്റെ ഗ്രാമം 2026|expanded=yes}} 8oqal99kjnhr35f0w0e91vut8pna7rt 0 650388 4666525 4632682 2026-09-13T04:15:35Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4666525 wikitext text/x-wiki {{copy edit|for=യാന്ത്രികവിവർത്തനത്തിന്റെ പ്രശ്നങ്ങൾ|date=2025 ജനുവരി}} {{Infobox church | name = സെൻ്റ് ആൻഡ്രൂ കത്തീഡ്രൽ<br />പട്രാസ് | fullname = | native_name = {{langx|el|Καθεδρικός Ναός Αγίου Ανδρέα}} | image = | image_size = 250 | pushpin map = | pushpin label position = | coordinates = {{Coord|38.2425|21.728056|type:landmark_region:GR|display=title,inline}} | location = [[പട്രാസ്]] | country = [[ഗ്രീസ്]] | denomination = [[ഗ്രീക്ക് ഓർത്തഡോക്സ്]] | religious institute = | website = {{URL|https://www.agiosandreas.gr | Saint Andrew's Cathedral}} | bull date = | founded date = <!-- {{start date|YYYY|MM|DD|df=y}} - but see note below --> | founder = | dedication = [[അന്ത്രയോസ് ശ്ലീഹാ]] | dedicated date = | consecrated date = | relics = | status = ദേവാലയം | functional status = സജീവം | heritage designation = | architect = [[അനസ്റ്റാസിയോസ് മെറ്റാക്സാസ്]]<br />ജോർജിയോസ് നോമിക്കോസ് | style = [[ബൈസന്റൈൻ വാസ്തുവിദ്യ]]/[[നിയോ-ബൈസന്റൈൻ]] | years built = | groundbreaking = 1908 | completed date = 1974 | capacity = 1,900 m² (area)<br /> 7,000 worshipers | length = {{convert|59.8|m|ft}} | width = {{convert|51.8|m|ft}} | tower quantity = | tower height = <!-- {{convert| }} --> | materials = | bells = | bells hung = | bell weight = <!-- {{long ton|0| }} --> | parish = | metropolis = [[Metropolis of Patras|പട്രാസ്]] | province = | priestincharge = | organist = }} '''കത്തീഡ്രൽ ചർച്ച് ഓഫ് സെൻ്റ് ആൻഡ്രൂ''' എന്നും '''സെൻ്റ് ആൻഡ്രൂ ദേവാലയം''' അല്ലെങ്കിൽ കുറച്ചുകൂടി ലളിതമായി '''ഹാഗിയോസ് ആൻഡ്രിയാസ്''' എന്നും വിളിക്കപ്പെടുന്ന ദേവാലയം [[ഗ്രീസ്|ഗ്രീസിലെ]] പത്രാസ് നഗരകേന്ദ്രത്തിന് പടിഞ്ഞാറ് വശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന [[ഗ്രീക്ക് ഓർത്തഡോക്‌സ് സഭ|ഗ്രീക്ക് ഓർത്തഡോക്സ്]] വിശ്വാസികളുടെ ദേവാലയമാണ്. അടുത്തുള്ള പഴയ സെന്റ് ആൻഡ്രൂ പള്ളിയോടൊപ്പം ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ക്രിസ്ത്യൻ വിശ്വാസികൾക്ക് ഇത് ഒരു തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രമാണ്. [[യേശു|യേശുക്രിസ്തുവിന്റെ]] ആദ്യ അപ്പോസ്തലനായിരുന്ന [[അന്ത്രയോസ് ശ്ലീഹാ|അന്ത്രയോസ് ശ്ലീഹായ്ക്ക്]] സമർപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന ദേവാലയമാണിത്. == ചരിത്രം == ഗ്രീക്ക് ബൈസന്റൈൻ ശൈലിയിൽ പണി കഴിപ്പിക്കപ്പെട്ട ഈ ദേവാലയത്തിന്റെ നിർമ്മാണം 1908-ൽ വാസ്തുശില്പിയായ അനസ്താസിയോസ് മെറ്റാക്സസിന്റെയും തുടർന്ന് ജോർജിയസ് നോമിക്കോസിന്റേയും മേൽനോട്ടത്തിൽ ആരംഭിച്ചു. നീണ്ട 66 വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം നിർമ്മാണം പൂർത്തിയായ ഇത് 1974-ൽ ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു.<ref>{{Cite web |url=http://ham.uop.gr/images/praktika-sin-ag-an.pdf |title=Saint Andrew in History and Arts, International Conference, 17–19 November 2006,(pdf document in Greek) |access-date=2025-01-29 |archive-date=2018-04-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180424071946/http://ham.uop.gr/images/praktika-sin-ag-an.pdf |url-status=dead }}</ref> പള്ളി കെട്ടിടത്തെക്കുറിച്ച് വിശദമായി പഠിച്ചിട്ടുള്ള പത്രാസ് സർവകലാശാലയിലെ പ്രൊഫസർ ചാരിസ് ആൽക്ക്. അപ്പോസ്തോലോപൗലോസിന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, പള്ളിയുടെ താഴത്തെ നില ഏകദേശം 1,900 ചതുരശ്ര മീറ്റർ വിസ്തീർണ്ണമുള്ളതും ഒന്നാം നില 700 ചതുരശ്ര മീറ്റർ വിസ്തീർണ്ണവുമുള്ളതാണ് (ഗൈനക്കോണിറ്റിസായി ഉപയോഗിക്കുന്നു).<ref name="Apostolopoulos2009">{{Cite web |url=http://library.tee.gr/digital/m2301_2400/m2394/m2394_apostolopoulos1.pdf |title=Dr. Charis Alk. Apostolopoulos, Laboratory of technology and strength of Materials, University of Patras, Article with title "Historical data from construction - damages in the structure of the new church of Saint Andrew in Patras", ''Proceedings of 3rd National Conference "Mild interventions for the protection of historic structures. New Design Trends"'', Ministry of Culture, Thessaloniki 2009, page 445 (pdf article in Greek) |access-date=2025-01-29 |archive-date=2023-06-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230604195831/http://library.tee.gr/digital/m2301_2400/m2394/m2394_apostolopoulos1.pdf |url-status=dead }}</ref> ഏകദേശം 60 മീറ്റർ നീളവും, 52 മീറ്റർ വീതിയുമുള്ള പള്ളിയുടെ അകത്തളം 7,000 പേരെ ഉൾക്കൊള്ളാൻ കഴിയുന്നു.<ref name="Apostolopoulos20092">{{Cite web |url=http://library.tee.gr/digital/m2301_2400/m2394/m2394_apostolopoulos1.pdf |title=Dr. Charis Alk. Apostolopoulos, Laboratory of technology and strength of Materials, University of Patras, Article with title "Historical data from construction - damages in the structure of the new church of Saint Andrew in Patras", ''Proceedings of 3rd National Conference "Mild interventions for the protection of historic structures. New Design Trends"'', Ministry of Culture, Thessaloniki 2009, page 445 (pdf article in Greek) |access-date=2025-01-29 |archive-date=2023-06-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230604195831/http://library.tee.gr/digital/m2301_2400/m2394/m2394_apostolopoulos1.pdf |url-status=dead }}</ref> മറ്റ് സ്രോതസ്സുകൾ ഉപരിതല വിസ്തീർണ്ണത്തിന്റെ വലുപ്പത്തിന് സമാനമായ അളവുകൾ നൽകുന്നു (ആദ്യ നിലയുടെ ഉൾപ്പെടുത്തൽ ഉണ്ടോ ഇല്ലയോ എന്നതിനെ ആശ്രയിച്ച് വ്യത്യസ്ത അളവുകളാണുള്ളത്).<ref>[http://lyrasi.blogspot.gr/2012/01/blog-post_8701.html Blog of Historian-Researcher Giannis Lyras]</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.hellastime.gr/tourismos/religious-tourism/agios-andreas-patras.html|title=Hellas Time - Church of Saint Andrew (In Greek)|access-date=26 December 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20180119120159/http://www.hellastime.gr/tourismos/religious-tourism/agios-andreas-patras.html|archive-date=19 January 2018|url-status=dead}}</ref><ref>[http://www.discoverhellas.gr/doyouknow.php?dia_id=17 Discover Hellas - Largest church in Greece (in Greek)]</ref><ref>[https://www.patrasinfo.com/%CE%AC%CE%B3%CE%B9%CE%BF%CF%82-%CE%B1%CE%BD%CE%B4%CF%81%CE%AD%CE%B1%CF%82-%CF%80%CE%AC%CF%84%CF%81%CE%B1%CF%82/ Saint Andrew Church information in the local website patrasinfo.com]</ref> [[ബെൽഗ്രേഡ്|ബെൽഗ്രേഡിലെ]] സെന്റ് സാവ കത്തീഡ്രലിനും [[സോഫിയ|സോഫിയയിലെ]] അലക്സാണ്ടർ നെവ്സ്കി കത്തീഡ്രലിനും ശേഷം ഗ്രീസിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഓർത്തഡോക്സ് പള്ളിയായും [[ബാൾക്കൻ|ബാൽക്കൻ]] പ്രദേശത്തെ മൂന്നാമത്തെ വലിയ ബൈസന്റൈൻ ശൈലിയിലുള്ള പള്ളിയായും ഇത് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഗ്രീസിലെ ഏറ്റവും വലിയ പള്ളിയായി അച്ചർണായിയിലെ സെന്റ് പാന്റലീമോൺ പള്ളിയെ മറ്റ് ചില സ്രോതസ്സുകൾ കണക്കാക്കുന്നു.<ref>{{Cite news|url=https://www.vimaorthodoxias.gr/nea/agios-panteleimonas-acharnon-i-megalyteri-ekklisia-tis-elladas-foto/|title=Άγιος Παντελεήμονας Αχαρνών: Η μεγαλύτερη Εκκλησία της Ελλάδας|date=2017-07-27|newspaper=vimaorthodoxias.gr|language=el|accessdate=2021-04-06}}</ref> മധ്യ താഴികക്കുടത്തിന് മുകളിൽ 5 മീറ്റർ നീളമുള്ള, സ്വർണ്ണം പൂശിയ ഒരു കുരിശും മറ്റ് താഴികക്കുടങ്ങൾക്ക് മുകളിൽ 12 ചെറിയ കുരിശുകളുണ്ട്.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=Rc99ukbdo6E Video from a drone flying above the church (2015)]</ref> മറ്റ് താഴികക്കുടങ്ങൾക്ക് മുകളിൽ 12 ചെറിയ കുരിശുകളുണ്ട്. ഈ കുരിശുകൾ യേശുവിനെയും അവന്റെ അപ്പോസ്തലന്മാരെയും പ്രതീകപ്പെടുത്തുന്നു. പള്ളിയുടെ ഉൾവശം ബൈസന്റൈൻ ശൈലിയിലുള്ള ചുവർ ചിത്രങ്ങളും മൊസൈക്കുകളും കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു. == തിരുശേഷിപ്പുകൾ == അപ്പൊസ്തലനായ വിശുദ്ധ [[അന്ത്രയോസ് ശ്ലീഹാ|അന്ത്രയോസ് ശ്ലീഹ]][[അന്ത്രയോസ് ശ്ലീഹാ|ായുടെ]] തിരുശേഷിപ്പുകൾ പള്ളിയിൽ സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നു. അവയിൽ ചെറുവിരൽ, അപ്പോസ്തലന്റെ തലയോട്ടിയുടെ മുകൾഭാഗം, അദ്ദേഹം രക്തസാക്ഷിത്വം വരിച്ച കുരിശിന്റെ ചെറിയ ഭാഗങ്ങൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. ഇവയെല്ലാം ഒരു പ്രത്യേക ദേവാലയത്തിലാണ് സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നത്. പോൾ ആറാമൻ മാർപ്പാപ്പയുടെ കൽപ്പനപ്രകാരം 1964 സെപ്റ്റംബറിൽ റോമിലെ സെന്റ് പീറ്റേഴ്‌സ് ബസിലിക്കയിൽ നിന്ന് അപ്പോസ്തലന്റെ വിശുദ്ധ തലയോട്ടി അവിടേക്ക് അയച്ചുകൊടുത്തു. 1964 സെപ്റ്റംബർ 24 ന് പത്രാസിലെ ബിഷപ്പ് കോൺസ്റ്റന്റൈന് തിരുശേഷിപ്പ് സമർപ്പിച്ച 15 കർദ്ദിനാൾമാരുടെ സംഘത്തിന് കർദ്ദിനാൾ ബിയ നേതൃത്വം നൽകി. 1964 സെപ്റ്റംബർ 24-ന് പട്രാസിലെ ബിഷപ്പായിരുന്ന കോൺസ്റ്റന്റൈന് തിരുശേഷിപ്പ് സമർപ്പിച്ച 15 കർദ്ദിനാൾമാരുടെ സംഘത്തെ നയിച്ചത് കർദ്ദിനാൾ ബിയയായിരുന്നു.<ref>[http://archive.catholicherald.co.uk/article/2nd-october-1964/9/catholics-up-relic-returned-100-per-cent-to-greece Catholic Herald 2 October 1964 ] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131203005406/http://archive.catholicherald.co.uk/article/2nd-october-1964/9/catholics-up-relic-returned-100-per-cent-to-greece|date=3 December 2013}}</ref> തലയോട്ടിയുടെ സ്വീകരണ ചടങ്ങിൽ ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകളും (അവരിൽ പ്രധാനമന്ത്രി ജോർജിയോസ് പപ്പാൻഡ്രിയോ) നിരവധി ഗ്രീക്ക് ഓർത്തഡോക്സ് ബിഷപ്പുമാരും പങ്കെടുത്തു.<ref>{{Cite web|url=http://www.i-m-patron.gr/keimena/epanakomidi/kara.html|title=Reception of the precious skull of St. Andrew (in Greek)|access-date=26 December 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20080607140018/http://www.i-m-patron.gr/keimena/epanakomidi/kara.html|archive-date=7 June 2008|url-status=dead}}</ref><ref>[http://mam.avarchive.gr/portal/digitalview.jsp?get_ac_id=3237&thid=16509 Video of the reception ceremony from the Hellenic National AudioVisual Archive site]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> നഗരത്തിലെ തെരുവുകളിലൂടെയുള്ള ഒരു ഘോഷയാത്രയ്ക്ക് ശേഷം, തലയോട്ടി പള്ളിക്കുള്ളിൽ വെള്ളികൊണ്ടുള്ള ഒര പ്രത്യേക തൊപ്പിയിൽ സ്ഥാപിച്ചു. കുരിശുയുദ്ധകാലത്ത് ബർഗണ്ടി ഡ്യൂക്ക് ഗ്രീസിൽ നിന്ന് വിശുദ്ധ ആൻഡ്രൂവിന്റെ കുരിശ് കൊണ്ടുവന്നു. കുരിശിന്റെ ഭാഗങ്ങൾ മധ്യകാലഘട്ടം മുതൽ മാർസെയിലിലെ സെന്റ് വിക്ടറിന്റെ പള്ളിയിൽ സൂക്ഷിച്ചിരുന്നു. 1980 ജനുവരി 19 ന് അവ പത്രാസിലേക്ക് തിരിച്ചയച്ചു. കർദ്ദിനാൾ റോജർ എച്ചെഗരെയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള റോമൻ കത്തോലിക്കാ പ്രതിനിധി സംഘം പട്രാസ് ബിഷപ്പ് നിക്കോദേമസിന് അപ്പോസ്തലന്റെ കുരിശ് സമ്മാനിച്ചു.<ref>{{Cite web |url=http://www.i-m-patron.gr/agios_andreas/istoriko_epanakomidis.html |title=Historical note on the reception of the cross of St. Andrew (in Greek) |access-date=2025-01-29 |archive-date=2008-01-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080129194739/http://www.i-m-patron.gr/agios_andreas/istoriko_epanakomidis.html |url-status=dead }}</ref><ref>[http://monumentshistoriques.free.fr/abbayes/victor/crypte.html Abbaye Saint-Victor de Marseille, monuments historiques en France (in French)]</ref> == ചിത്രശാല == <gallery> File:Hagios_Andreas_Kuppel.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Hagios_Andreas_Kuppel.jpg|ക്രിസ്തു പാന്റോക്രേറ്ററെ ചിത്രീകരിക്കുന്ന സെന്റ് ആൻഡ്രൂ കത്തീഡ്രലിന്റെ താഴികക്കുടം File:Ι.Ναός_Αγ.Ανδρέα_04.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:%CE%99.%CE%9D%CE%B1%CF%8C%CF%82_%CE%91%CE%B3.%CE%91%CE%BD%CE%B4%CF%81%CE%AD%CE%B1_04.jpg|ഉൾഭാഗം File:Σταυρός_μαρτυρίου_Αγίου_Ανδρέα,_Πάτρα.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:%CE%A3%CF%84%CE%B1%CF%85%CF%81%CF%8C%CF%82_%CE%BC%CE%B1%CF%81%CF%84%CF%85%CF%81%CE%AF%CE%BF%CF%85_%CE%91%CE%B3%CE%AF%CE%BF%CF%85_%CE%91%CE%BD%CE%B4%CF%81%CE%AD%CE%B1,_%CE%A0%CE%AC%CF%84%CF%81%CE%B1.jpg|ഉൾഭാഗം File:Cathedral_Agios_Andreas_-_Interior_by_ArmAg_(8).jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Cathedral_Agios_Andreas_-_Interior_by_ArmAg_(8).jpg|ഉൾഭാഗം File:Ι.Ναός_Αγ.Ανδρέα_01.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:%CE%99.%CE%9D%CE%B1%CF%8C%CF%82_%CE%91%CE%B3.%CE%91%CE%BD%CE%B4%CF%81%CE%AD%CE%B1_01.jpg|പട്രാസ് നഗരത്തെ സംരക്ഷിക്കുന്ന പനാജിയയെ ചിത്രീകരിക്കുന്ന മാർബിൾ ടെംപ്ലണിന്റെയും ചുവർചിത്രങ്ങളുടെയും കാഴ്ച. File:Ι.Ναός_Αγ.Ανδρέα_08.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:%CE%99.%CE%9D%CE%B1%CF%8C%CF%82_%CE%91%CE%B3.%CE%91%CE%BD%CE%B4%CF%81%CE%AD%CE%B1_08.jpg|പള്ളിയുടെ ഉൾഭാഗത്തെ കാഴ്ച. താഴികക്കുടത്തിന് താഴെ, മധ്യഭാഗത്തായി വൃത്താകൃതിയിലുള്ള ഒരു നിലവിളക്ക് തൂക്കിയിട്ടിരിക്കുന്നതിൽ വിശുദ്ധരുടെയും അപ്പോസ്തലന്മാരുടെയും ചിത്രങ്ങൾ കാണാം, പരമ്പരാഗത ഗ്രീക്ക് ഓർത്തഡോക്സ് പള്ളികളിൽ ഇതിനെ ഹോറോസ് എന്ന് വിളിക്കുന്നു. File:Cathedral_Agios_Andreas_-_Interior_by_ArmAg_(1).jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Cathedral_Agios_Andreas_-_Interior_by_ArmAg_(1).jpg|വിശുദ്ധ ആൻഡ്രൂവിന്റെ ഐക്കൺ File:Hagios_Andreas_Andreas.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Hagios_Andreas_Andreas.jpg|വിശുദ്ധ അപ്പോസ്തലനായ ആൻഡ്രൂവും വിശുദ്ധ പത്രോസും യേശുക്രിസ്തുവുമായി കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തുന്നതിനെ ചിത്രീകരിക്കുന്ന ചുമർചിത്രം. ഗ്രീക്കിൽ "Εὑρήκαμεν τὸν Μεσσίαν" ("ഞങ്ങൾ മിശിഹായെ കണ്ടെത്തി") എന്ന ലിഖിതം ഞങ്ങൾ വായിച്ചു, [[:en:Gospel_of_John|John 1:41]]) </gallery> == അവലംബം == cajxashvmem056nmz5zodhwntxvyzrd 3 654305 4666622 4513455 2026-09-13T11:44:43Z Cabayi 70216 Cabayi എന്ന ഉപയോക്താവ് [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Mayouhm]] എന്ന താൾ [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Slimanian]] എന്നാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു: "[[Special:CentralAuth/Mayouhm|Mayouhm]]" എന്ന ഉപയോക്താവിനെ "[[Special:CentralAuth/Slimanian|Slimanian]]" എന്നു പേരുമാറ്റിയപ്പോൾ താൾ കൂടെ സ്വയം മാറിയിട്ടുണ്ട്. 4513455 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Mayouhm | Mayouhm | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 16:55, 8 ഏപ്രിൽ 2025 (UTC) 3fwxbihv60jidw4bwj4kwl3ou2bto8e 0 663485 4666498 4615656 2026-09-12T20:23:27Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4666498 wikitext text/x-wiki {{Infobox magazine|title=ശബാബ് വാരിക|image=|image_size=200px|caption=ശബാബ് വാരിക കവർ പേജ് (2024 ഡിസംബർ)|editor=ഡോ. ജമാലുദ്ദീൻ ഫാറൂഖി (ചീഫ് എഡിറ്റർ)|frequency=വാരിക|category=ഇസ്‌ലാമികം, സാമൂഹികം|company=ഐഎസ്എം കേരള|founded=1975 ജനുവരി 2|language=മലയാളം|headquarters=കോഴിക്കോട്|website=[https://shababwebzine.media/ shababwebzine.media]}} '''ശബാബ് വാരിക''', കേരളത്തിലെ ഒരു പ്രമുഖ ഇസ്‌ലാമിക വാരികയാണ്. മുജാഹിദ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ യുവജന വിഭാഗമായ ഐഎസ്എമ്മിന്റെ (ISM) ഔദ്യോഗിക മുഖപത്രമാണിത്. 1975 ജനുവരി 2-ന് കോഴിക്കോട് നിന്നാണ് ശബാബ് പ്രസിദ്ധീകരണമാരംഭിച്ചത്. 2025-ൽ ഈ പ്രസിദ്ധീകരണം അതിന്റെ അമ്പതാം വാർഷികം ആഘോഷിച്ചു.<ref name="ism-site">{{Cite web|url=https://ismkerala.org/in-the-name-of-allah-the-beneficent-the-merciful/|title=ISM Kerala History|publisher=ISM Kerala}}</ref> <ref name="hcu-study">{{Cite web|url=https://igmlnet.uohyd.ac.in/docs/hi-res/hcu_images/TH11076.pdf|title=Historical Study on Reform Movements (Page 65)|publisher=University of Hyderabad}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> കോഴിക്കോട് ആർ എം റോഡിലെ ഇസ്‌ലാഹി പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ആസ്ഥാനമായ മർകസുദ്ദഅവയിലാണ് ശബാബ് വാരികയുടെ ഓഫീസ് സംവിധാനങ്ങൾ. == ചരിത്രം == 1971-ൽ മലപ്പുറത്ത് ചേർന്ന ഐ.എസ്.എം (ISM) സംസ്ഥാന കമ്മിറ്റിയിലാണ് സംഘടനയ്ക്ക് സ്വന്തമായി ഒരു പ്രസിദ്ധീകരണം വേണമെന്ന ആശയം ഉയർന്നുവന്നത്. കെ.എൻ.എമ്മിന് കീഴിൽ അൽമനാർ മാസിക പ്രസിദ്ധീകരിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നതിനാൽ ഐ.എസ്.എം ആരംഭിക്കുന്ന പ്രസിദ്ധീകരണം വാരികയോ പാക്ഷികമോ ആകണമെന്ന് ധാരണയായി.<ref name="al-manar">{{Cite web|url=https://www.islamkavadam.com/charithram/muslimkal-keralathile-muslim-prasidheekaranagal-al-manar-masika|title=അൽമനാർ മാസിക - ചരിത്രം|publisher=Islamkavadam}}</ref> 1974-ൽ എറണാകുളത്ത് ചേർന്ന സംസ്ഥാന സമിതി 'ശബാബ്' എന്ന പേരിൽ ഒരു പാക്ഷിക പ്രസിദ്ധീകരണം ആരംഭിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു. കെ.എസ്.കെ. തങ്ങളാണ് ഈ പേര് നിർദ്ദേശിച്ചത്. ചെറിയമുണ്ടം അബ്ദുർറസാഖ് മൗലവിയെ ആദ്യ എഡിറ്ററായും പ്രിന്ററായും പബ്ലിഷറായും തിരഞ്ഞെടുത്തു.<ref name="shabab-history">{{Cite web|url=https://www.islamkavadam.com/charithram/muslimkal-keralathile-muslim-prasidheekaranagal-shabab-varika|title=ശബാബ് വാരിക - ചരിത്രം|publisher=Islamkavadam}}</ref> 1975 ജനുവരി 2-ന് കോഴിക്കോട് ടൗൺഹാളിൽ വെച്ച് എം. ഷൈഖ് മുഹമ്മദ് മൗലവി ശബാബിന്റെ ആദ്യ ലക്കം പ്രകാശനം ചെയ്തു. എ.വി. അബ്ദുറഹ്മാൻ ഹാജി എം.എൽ.എ ആദ്യ കോപ്പി ഏറ്റുവാങ്ങി.<ref name="av-wiki">{{Cite web|url=https://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%8E.%E0%B4%B5%E0%B4%BF._%E0%B4%85%E0%B4%AC%E0%B5%8D%E0%B4%A6%E0%B5%81%E0%B4%B1%E0%B4%B9%E0%B4%BF%E0%B4%AE%E0%B4%BE%E0%B5%BB|title=എ.വി. അബ്ദുറഹ്മാൻ ഹാജി|publisher=Wikipedia}}</ref> തുടക്കത്തിൽ പാക്ഷികമായിറങ്ങിയ ശബാബ്, 1985 ജനുവരി മുതലാണ് വാരികയായി മാറിയത്. == ഉള്ളടക്കവും നിലപാടുകളും == കേരളത്തിലെ മുസ്‌ലിം യുവജനതയുടെ ധൈഷണികമായ ഇടപെടലുകളുടെ അടയാളമായി വർത്തിക്കുന്ന ശബാബ്, ഒരു 'പ്രതി പൊതുമണ്ഡലം' (Counter Public) എന്ന ആശയത്തെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു. ഫിലിപ്പോ ഒസെല്ല, കരോലിൻ ഒസെല്ല എന്നീ സോഷ്യോളജിസ്റ്റുകൾ മാപ്പിള പൊതുമണ്ഡല രൂപീകരണത്തിൽ അച്ചടിയുടെ പങ്കിനെക്കുറിച്ച് നടത്തിയ പഠനങ്ങളിൽ ശബാബ് പോലുള്ള പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങളെ പരാമർശിക്കുന്നുണ്ട്.<ref name="osella-study">{{Cite web|url=https://www.cambridge.org/core/journals/modern-asian-studies/article/abs/islamism-and-social-reform-in-kerala-south-india/18943FB16EB7554D4159A00C1D0267E5|title=Islamism and Social Reform in Kerala|author=Filippo Osella & Caroline Osella}}</ref> മക്തി തങ്ങളും വക്കം മൗലവിയും പോലെയുള്ള നവോത്ഥാന നായകർ മലയാള ഭാഷയെ ഇസ്‌ലാമിക സംവാദങ്ങൾക്കായി തിരഞ്ഞെടുത്തതിന്റെ തുടർച്ചയായാണ് ശബാബും പ്രവർത്തിക്കുന്നത്.<ref name="makti-wiki">{{Cite web|url=https://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%AE%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%BF_%E0%B4%A4%E0%B4%99%E0%B5%8D%E0%B4%99%E0%B4%B3%E0%B5%81%E0%B4%9F%E0%B5%86_%E0%B4%B8%E0%B4%AE%E0%B5%8D%E0%B4%AA%E0%B5%82%E0%B5%BC%E0%B4%A3%E0%B5%8D%E0%B4%A3_%E0%B4%95%E0%B5%83%E0%B4%A4%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%BE|title=മക്തി തങ്ങളുടെ സമ്പൂർണ്ണ കൃതികൾ|publisher=Wikipedia}}</ref> === പ്രധാന ഇടപെടലുകൾ === * '''ആദർശ സംവാദങ്ങൾ:''' ആമിന വദൂദ് നമസ്കാരത്തിന് നേതൃത്വം നൽകിയ സംഭവത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വിശകലനങ്ങൾ വാരികയിൽ വന്നിട്ടുണ്ട്.<ref name="amina-wadud">{{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/2005/3/19/woman-leads-controversial-us-prayer|title=Amina Wadud Prayer|publisher=Al Jazeera}}</ref> രാഷ്ട്രീയ ഇസ്‌ലാം എന്ന സങ്കല്പത്തോടുള്ള സൈദ്ധാന്തിക വിയോജിപ്പുകൾ ശബാബ് പലപ്പോഴായി രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.<ref name="ibadath-blog">{{Cite web|url=https://facebooktalks.blogspot.com/2012/04/blog-post_25.html|title=ഇബാദത്ത്: എന്ത്? എന്തല്ല?|publisher=Facebook Talks Blog}}</ref> * '''അന്ധവിശ്വാസവിരുദ്ധ പോരാട്ടം:''' യാഥാസ്ഥിതിക വിഭാഗങ്ങൾക്കിടയിൽ നിലനിന്നിരുന്ന 'അക്ഷരവിലക്കിനെതിരെ' പ്രൊഫ. മങ്കട അബ്ദുൽ അസീസ് മൗലവി എഴുതിയ ലേഖനങ്ങൾ ഇതിൽ പ്രശസ്തമാണ്.<ref name="islahi-keralam">{{Cite web|url=https://sites.google.com/site/islahikeralam/edirreariyal/sabab-lekhanannal|title=ശബാബ് ലേഖനങ്ങൾ|publisher=Islahi Keralam}}</ref><ref name="thouheed-blog">{{Cite web|url=https://athouheed.blogspot.com/2016/|title=അത്തൗഹീദ് ബ്ലോഗ്|publisher=At-Touheed}}</ref> * '''നവോത്ഥാനത്തിന്റെ ചരിത്രം:''' നവോത്ഥാനത്തിന്റെ ചരിത്രത്തെയും രീതിശാസ്ത്രത്തെയും കുറിച്ച് ഡോ. എം.എച്ച്. ഇല്യാസ്, മുജീബുർറഹ്മാൻ കിനാലൂർ തുടങ്ങിയവരുടെ പഠനങ്ങൾ ശ്രദ്ധേയമാണ്.<ref name="scholar-ilyas">{{Cite web|url=https://scholar.google.com/citations?view_op=view_citation&hl=en&user=d2AAD0UAAAAJ&citation_for_view=d2AAD0UAAAAJ:4JMBOYKVnBMC|title=Dr. M.H. Ilias Citations|publisher=Google Scholar}}</ref> * '''സാമൂഹിക വിഷയങ്ങൾ:''' 2005-ൽ എം.ഐ. തങ്ങൾ എഴുതിയ 'ഫാസിസത്തിന്റെ അഞ്ചാം പത്തികൾ' എന്ന ലേഖനം ന്യൂനപക്ഷ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ വലിയ ചർച്ചയായിരുന്നു.<ref name="mi-wiki">{{Cite web|url=https://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%8E%E0%B4%92.%E0%B4%90._%E0%B4%A4%E0%B4%99%E0%B5%8D%E0%B4%99%E0%B5%BE|title=എം.ഐ. തങ്ങൾ|publisher=Wikipedia}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഫെബ്രുവരി 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> മുനമ്പം വഖ്ഫ് ഭൂമി വിഷയത്തിലും വാരിക ധീരമായ നിലപാടുകൾ സ്വീകരിച്ചു.<ref name="munambam-webzine">{{Cite web|url=https://shababwebzine.media/exclusive/cape-shocking-mysteries-and-hidden-historical-facts|title=Munambam Waqf Issue|publisher=Shabab Webzine}}</ref> * '''ഇസ്‌ലാഹിന്റെ രീതിശാസ്ത്രം:''' കാലികമായ വിഷയങ്ങളിൽ ഇസ്‌ലാഹി നിലപാട് വ്യക്തമാക്കുന്നതിൽ ശബാബ് എന്നും മുൻപന്തിയിലായിരുന്നു. വിശേഷിച്ചും 2000 മുതലുള്ള കാലഘട്ടത്തിൽ 'സലഫിസം' എന്ന വാക്കിന്റെ ചരിത്രത്തെയും രീതിശാസ്ത്രത്തെയും കുറിച്ച് വന്ന ഗവേഷണ ലേഖനങ്ങൾ ശ്രദ്ധേയമാണ്. എല്ലാവരെയും കാഫിറാക്കുന്ന മദ്ഖലി സലഫികളുടെ പ്രവണത ഇസ്‌ലാമികമല്ലെന്ന് 2024 സെപ്തംബറിലെ കവർ സ്റ്റോറിയിലൂടെ ശബാബ് സമർത്ഥിച്ചു. ഫലസ്തീൻ വിഷയത്തിലുൾപ്പെടെ മദ്ഖലി സലഫികൾ സ്വീകരിക്കുന്ന വികലമായ നിലപാടുകളെ ഡോ. സുഫ്‌യാൻ അബ്ദുസ്സത്താർ, അനസ് എടവനക്കാട് തുടങ്ങിയവർ വിശകലനം ചെയ്തു. == പത്രാധിപ സമിതി == ചെറിയമുണ്ടം അബ്ദുൽഹമീദ് മദനി ദീർഘകാലം ഇതിന്റെ പത്രാധിപരായിരുന്നു.<ref name="abdul-hameed-madani">{{Cite web|url=https://www.malayalamnewsdaily.com/node/87966/sunday-plus/article-about-cheriyamundam-abdul-hameed-madani|title=ചെറിയമുണ്ടം അബ്ദുൽഹമീദ് മദനി - ലേഖനം|publisher=Malayalam News Daily}}</ref> നിലവിൽ ഡോ. ജമാലുദ്ദീൻ ഫാറൂഖി ചീഫ് എഡിറ്ററായും ഡോ. സുഫ്‌യാൻ അബ്ദുസ്സത്താർ എഡിറ്ററായും പ്രവർത്തിക്കുന്നു. അബൂബക്കർ കാരക്കുന്ന്, സുബൈർ മങ്കട, മുജീബുറഹ്മാൻ കിനാലൂർ, അബ്ദുൽ ജബ്ബാർ തൃപ്പനച്ചി തുടങ്ങി നിരവധി പ്രമുഖർ വിവിധ കാലങ്ങളിൽ പത്രാധിപസമിതിയിൽ സേവനമനുഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name="muslim-heritage">{{Cite web|url=https://muslimheritage.in/author/58|title=ശബാബ് എഡിറ്റോറിയൽ ബോർഡ്|publisher=Muslim Heritage}}</ref> ഡോ. സി എ ഫുക്കാർ അലി, കെ പി സകരിയ്യ, ഷബീർ രാരങ്ങോത്ത്, ഹാറൂൻ കക്കാട്, മുഖ്താർ ഉദരംപൊയിൽ, വി കെ ജാബിർ, കെ ടി ജംഷി എന്നിവരും ഐ എസ് എം ഭാരവാഹികളായ ഡോ. കെ ടി അൻവർ സാദത്ത്, ഹാസിൽ മുട്ടിൽ എന്നിവരുമാണ് ഇപ്പോൾ ശബാബിന്റെ സമ്പൂർണ്ണ എഡിറ്റോറിയൽ ബോർഡിൽ സേവനം ചെയ്യുന്നവർ. == ഡിജിറ്റൽ രംഗം == 2024 ഡിസംബറിൽ കോഴിക്കോട് വെച്ച് നടന്ന സമ്മേളനത്തിൽ ശബാബ് അമ്പതാം വാർഷിക പ്രഖ്യാപനവും 'ശബാബ് വെബ്സിൻ' ലോഞ്ചിംഗും നടന്നു.<ref name="nattu-shabab">{{Cite web|url=https://nattuvarthamanam.com/page/4?s=%E0%B4%B6%E0%B4%AC%E0%B4%BE%E0%B4%AC%E0%B5%8D|title=ശബാബ് വാർഷിക വാർത്തകൾ|publisher=Nattuvarthamanam}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> വി.കെ. ജാബിറാണ് വെബ്സിന്റെ ചുമതല വഹിക്കുന്നത്.<ref name="shabab-webzine">{{Cite web|url=https://shababwebzine.media/|title=Shabab Webzine Official Website}}</ref> == അവലംബം == <references /> 0lfp2f4nx0rwk61g8ku9kvbgzscewa0 3 667229 4666416 4618803 2026-09-12T15:41:47Z Irvin calicut 23253 /* സീതി സാഹിബ് ലൈബ്രറി */ പുതിയ ഉപവിഭാഗം 4666416 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: ASHRAF KODUNGALLOOR | ASHRAF KODUNGALLOOR | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 12:19, 12 മേയ് 2026 (UTC) == സീതി സാഹിബ് ലൈബ്രറി == താങ്കൾ എഴുതിയ ഈ ലേഖനം വിക്കിപീഡിയയുടെ നയങ്ങൾക്ക്‌ എതിരായായതിനാൽ ഒഴിവാക്കിയിരിക്കുകയാണ് . ഒരു പക്ഷേ പരിചയക്കുറവുകൊണ്ടാവാം . [[വിക്കിപീഡിയ:എന്തൊക്കെയല്ല]], എന്ന ഈ മാനദണ്ഡങ്ങൾ വായിച്ചുമനസ്സിലാക്കിയശേഷം, പുതിയ ലേഖനങ്ങൾ താങ്കൾക്കിഷ്ടമുള്ള വിഷയത്തിൽ എഴുതൂ നന്ദി. --<span style="color:blue;font-face:Zapfino, Segoe Script;">[[User:irvin_calicut|- ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റ്‌ ..]]</span><span style="color:brown;font-face:Papyrus;">[[User talk:irvin_calicut|.. സംവദിക്കാൻ]]</span> 15:41, 12 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) ku9l0jqtrylc6vq5fkuhl29qpn4k6si 0 667357 4666615 4662440 2026-09-13T10:53:23Z Asifalinair 206364 /* */ 4666615 wikitext text/x-wiki {{Short description|കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രീയക്കാരൻ}} {{Infobox officeholder | name = ഒ.ജെ. ജനീഷ് | image = [[File:O. J. Janeesh MLA (cropped).png|300px]] | caption = | office = കേരളത്തിലെ കായിക, യുവജനക്ഷേമ, രജിസ്ട്രേഷൻ വകുപ്പ് മന്ത്രി | predecessor = {{Bulleted list|[[സജി ചെറിയാൻ]] (യുവജനക്ഷേമം)| [[വി. അബ്ദുൽറഹ്മാൻ]] (കായികം)| [[രാമചന്ദ്രൻ കടന്നപ്പള്ളി]] (രജിസ്ട്രേഷൻ)| }} | termstart = 18 മേയ് 2026 | termend = | office1 = കേരള നിയമസഭാംഗം | termstart1 = മേയ് 2026 | termend1 = | constituency1 = [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൊടുങ്ങല്ലൂർ]] | predecessor1 = [[വി.ആർ. സുനിൽ കുമാർ]] | successor1 = | office2 = യൂത്ത് കോൺഗ്രസ്, സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റ് | term2 = 2025 - തുടരുന്നു | predecessor2 = രാഹുൽ മാങ്കൂട്ടത്തിൽ | successor2 = | birth_name = ഒ.ജെ. ജനീഷ് | birth_date = {{birth date and age|1988|09|21|df=yes}} | birth_place = [[മാള]], [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല]], [[കേരളം]], ഇന്ത്യ | death_date = | death_place = | party = [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] | occupation = അഭിഭാഷകൻ, രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകൻ | education = ബി.ബി.എ., എൽ.എൽ.ബി (ഓണേഴ്സ്) - ([[ഗവൺമെന്റ് ലോ കോളേജ്, തൃശ്ശൂർ]]) | 1blankname = മുഖ്യമന്ത്രി | 1namedata = [[വി.ഡി. സതീശൻ]] | governor = [[രാജേന്ദ്ര അർലേക്കർ]] | date = 7 ജൂൺ | year = 2026 | source = https://www.samakalikamalayalam.com/news/kerala/the-exemplary-life-of-o-j-janish സമകാലിക മലയാളം }} 2026 മെയ് 18 മുതൽ സംസ്ഥാന യുവജനക്ഷേമ, കായിക, രജിസ്ട്രേഷൻ വകുപ്പ് മന്ത്രിയും 2026 മെയ് 4 മുതൽ കൊടുങ്ങല്ലൂർ മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നുള്ള നിയമസഭാംഗവും 2025 മുതൽ യൂത്ത് കോൺഗ്രസിൻ്റെ സംസ്ഥാന അധ്യക്ഷനുമാണ് '''ഒ.ജെ. ജനീഷ് ''' (ജനനം: 21 സെപ്റ്റംബർ 1988)<ref>{{Citeweb|url=https://english.mathrubhumi.com/news/kerala/21-days-in-jail-70-cases-shattered-left-bastions-to-enter-assembly-now-janeesh-becomes-minister-kvd0zzkh |title=Mathrubhumi |access-date=May 18, 2026}}</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/district-news/thrissur/2026/05/20/kerala-minister-oj-janeesh-car-number-significance.html</ref> == ജീവിതരേഖ== [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല|തൃശൂർ ജില്ലയിലെ]] മാളയിലെ കുഴൂരിൽ ജനരഞ്ജനന്റെയും പുഷ്പയുടേയും മകനായി 1988 സെപ്റ്റംബർ 21ന് ജനനം. കുഴൂരിലെ ഗവൺമെന്റ് ഹൈസ്കൂളിൽ നിന്ന് ഹൈസ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസവും വി.സി.എസ്.എച്ച്.എസ്.എസ്. പുത്തൻവേലിക്കരയിലെ വി.സി.എസ്.എച്ച്.എസ്.എസ്സിൽ നിന്ന് ഹയർ സെക്കൻഡറി വിദ്യാഭ്യാസവും പൂർത്തിയാക്കി. പെരുമ്പാവൂരിലെ ഗവൺമെന്റ് പോളിടെക്നിക് കോളേജിലും കൊരട്ടിയിലെ ഗവൺമെന്റ് പോളിടെക്നിക് കോളേജിലും ചേർന്നു. പിന്നീട് നിയമരംഗത്തേക്ക് തിരിഞ്ഞു. 2019-ൽ [[യൂണിവേഴ്‌സിറ്റി ഓഫ് കാലിക്കറ്റ്|കാലിക്കറ്റ് സർവകലാശാലയുമായി]] അഫിലിയേറ്റ് ചെയ്തിട്ടുള്ള [[തൃശ്ശൂർ ലോ കോളേജ്|തൃശൂർ ഗവൺമെന്റ് ലോ കോളേജിൽ]] നിന്ന് ബി.ബി.എ; എൽ.എൽ.ബി(ഓണേഴ്സ്) ഡബിൾ ഡിഗ്രി നേടിയ അദ്ദേഹം ഒരു അഭിഭാഷകനായി പ്രാക്ടീസ് ചെയ്തിരുന്നു.<ref>https://www.asianetnews.com/kerala-news/surprise-entry-youth-congress-kerala-president-o-j-janeesh-to-be-the-youngest-minister-in-vd-satheesan-cabinet-articleshow-4rp4l09</ref> ==രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം== കേരളത്തിലെ കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയുടെ യുവജന വിഭാഗത്തിലെ ഇടപെടലിലൂടെയാണ് ജനീഷ് നേതൃ നിരയിലേക്ക് എത്തിയത്. 2025-ൽ രാഹുൽ മാങ്കൂട്ടത്തിന് പകരം യൂത്ത് കോൺഗ്രസ് സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻ്റായതോടെയാണ് സംസ്ഥാന രാഷ്ട്രീയത്തിൽ ശ്രദ്ധേയനായത്. 2026-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കൊടുങ്ങല്ലൂരിൽ നിന്നും മത്സരിച്ച ജനീഷ് സിപിഐ സ്ഥാനാർത്ഥിയെ പരാജയപ്പെടുത്തി ആദ്യമായി നിയമസഭാംഗമായി. നിലവിൽ 2026 മെയ് 18-ന് നിലവിൽ വന്ന വിഡി സതീശൻ മന്ത്രിസഭയിലെ സംസ്ഥാന യുവജനക്ഷേമ കായിക രജിസ്ട്രേഷൻ വകുപ്പ് മന്ത്രിയായി തുടരുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/elections/candidates/Kerala2026/adv-o-j-janeesh-509/ |title=Hindu |access-date=May 18, 2026 }}</ref> ''' പ്രധാന പദവികളിൽ ''' * 2026-തുടരുന്നു : സംസ്ഥാന യുവജനക്ഷേമ, കായിക, രജിസ്ട്രേഷൻ വകുപ്പ് മന്ത്രി * 2026-തുടരുന്നു : നിയമസഭാംഗം, കൊടുങ്ങല്ലൂർ * 2025-തുടരുന്നു : യൂത്ത് കോൺഗ്രസ്, സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റ് * 2025 : കെപിസിസി അംഗം * 2023-2025 : യൂത്ത് കോൺഗ്രസ്, സംസ്ഥാന ഉപാധ്യക്ഷൻ * 2020-2023 : യൂത്ത് കോൺഗ്രസ്, തൃശൂർ ജില്ലാ പ്രസിഡൻ്റ് * 2017-2020 : കെ.എസ്.യു, തൃശൂർ ജില്ലാ പ്രസിഡൻ്റ് * 2012-2017 : കെ.എസ്.യു, തൃശൂർ ജില്ലാ ഉപാധ്യക്ഷൻ * 2010-2012 : യൂത്ത് കോൺഗ്രസ്, കൊടുങ്ങല്ലൂർ മണ്ഡലം വൈസ് പ്രസിഡന്റ് * 2007-2010 : കെ.എസ്.യു, മാള മണ്ഡലം പ്രസിഡൻ്റ് * 2005-2007 : കെ.എസ്.യു, യൂണിറ്റ് പ്രസിഡൻ്റ്<ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/05/19/minister-oj-janeesh-lucky-car-number-matches-his-vote-margin.html</ref><ref>https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/oj-janeesh-thrissur-minister-2026-yo5plqfx</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/district-news/thrissur/2026/05/18/oj-jinesh-political-journey.html</ref><ref>https://www.deepika.com/kerala/minister-oj-janeesh-against-pension-age-increase-proposal-129510</ref><ref>https://www.mathrubhumi.com/news/interview/oj-janeesh-interview-struggle-to-ministership-inspiring-story-youth-politics-lyvg6s15</ref> == സ്വകാര്യ ജീവിതം == * ഭാര്യ : അഡ്വ. ശ്രീലക്ഷ്‌മി * സഹോദരൻ : ധനീഷ്<ref>https://www.manoramaonline.com/district-news/thrissur/2026/06/07/minister-janeesh-kerala-sports-development.html</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/district-news/thrissur/2026/05/25/kuzhur-oj-janish-emotional-return-home.html</ref> ==അവലംബം== {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:1988-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:Date of birth not in Wikidata]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ കായികവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ യുവജനകാര്യ വകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മൃഗശാല വകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ രജിസ്ട്രേഷൻ വകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] 7w9lspbwk3lggj4cpnsmb6vf0eqiktu 0 667384 4666618 4657599 2026-09-13T11:08:45Z Asifalinair 206364 /* മന്ത്രിമാരും വകുപ്പുകളും */ 4666618 wikitext text/x-wiki {{Infobox government cabinet|cabinet_type=മന്ത്രിസഭ|cabinet_number=24|jurisdiction=[[കേരളം|കേരളത്തിലെ]]|flag=Government of Kerala Logo.svg|flag_border=true|incumbent=|image=|image_size=|caption=|state_head=[[രാജേന്ദ്ര അർലേക്കർ]]|government_head=[[വി.ഡി. സതീശൻ]]|date_formed=18 മേയ് 2026|date_dissolved=|members_number=21|political_parties={{legend2|{{United Democratic Front (Kerala)/meta/color}}|'''[[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യുഡിഎഫ്]]'''|border=solid 1px #AAAAAA}} |opposition_cabinet=|opposition_party={{legend2|{{Left Democratic Front (Kerala)/meta/color}}|'''[[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|എൽഡിഎഫ്]]'''|border=solid 1px #AAAAAA}}|opposition_leader=[[പിണറായി വിജയൻ]]|election=[[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)|2026]]|last_election=[[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2021)|2021]]|legislature_term=5 വർഷം|budget=|advice_and_consent1=|advice_and_consent2=<!-- etc. -->|incoming_formation=|outgoing_formation=|previous=[[രണ്ടാം പിണറായി വിജയൻ മന്ത്രിസഭ|രണ്ടാം പിണറായി മന്ത്രിസഭ]]|successor=}} [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി (യുഡിഎഫ്)]] വിജയിച്ചതിനുശേഷം രൂപീകരിച്ച [[വി.ഡി. സതീശൻ|വി.ഡി. സതീശന്റെ]] നേതൃത്വത്തിലുള്ള മന്ത്രിസഭയാണ് വി.ഡി. സതീശൻ മന്ത്രിസഭ.<ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/thesundaystandard/2026/May/17/udfs-brave-poll-leader-staked-all-to-win-big|title=UDF’s Brave poll leader staked all to win big|access-date=2026-05-18|last=രവി|first=രാജേഷ്|date=2026-05-17|website=ദി ന്യൂ ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രെസ്|language=en}}</ref> 2026 മെയ് 18-ന് മന്ത്രിസഭ അധികാരമേറ്റു. സത്യപ്രതിജ്ഞ സമയത്ത് മന്ത്രിസഭയിൽ ആകെ 21 മന്ത്രിമാരുണ്ടായിരുന്നു. കേരളത്തിന്റെ 24-ാമത്തെ മുഖ്യമന്ത്രിയായി വി.ഡി. സതീശൻ സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു, ഈ സ്ഥാനം വഹിക്കുന്ന 13-ാമത്തെ വ്യക്തിയും. == മന്ത്രിമാരും വകുപ്പുകളും == {| class="wikitable sortable" width="60%" style="text-align:center; font-size:85%;" |- ! ക്രമ നമ്പർ ! പേര് ! ചിത്രം ! നിയോജക മണ്ഡലം ! പദവി ! വകുപ്പ്(കൾ)<ref>https://document.kerala.gov.in/documents/notifications/notification2005202618:21:17.pdf</ref> ! colspan="2" | പാർട്ടി ! ഔദ്യോഗിക കാർ നമ്പർ |- | colspan="8" style="text-align:center;" | '''[[കേരള മുഖ്യമന്ത്രി|മുഖ്യമന്ത്രി]]''' |- |1 |{{Center|'''[[വി.ഡി. സതീശൻ]]'''}} |[[File:VD Satheesan.jpg|120px]] |{{Center|'''[[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂർ]]'''}} |{{Center|'''[[കേരള മുഖ്യമന്ത്രി|മുഖ്യമന്ത്രി]]'''}} | * [[ധനകാര്യ വകുപ്പ് (കേരളം)|ധനകാര്യം]] * നാഷണൽ സേവിംഗ്സ് വകുപ്പ് * സ്റ്റോർസ് പർച്ചേസ് * [[കേരള വാണിജ്യനികുതി വകുപ്പ്|വാണിജ്യ നികുതി]] * കാർഷിക ആദായ നികുതി * [[ട്രഷറി വകുപ്പ്|ട്രഷറികൾ]] * ലോട്ടറികൾ * [[സംസ്ഥാന ഓഡിറ്റ് വകുപ്പ്|സ്റ്റേറ്റ് ഓഡിറ്റ് വകുപ്പ്]] * [[ദി കേരളാ സ്റ്റേറ്റ്‌ ഫിനാൻഷ്യൽ എന്റർപ്രൈസസ്‌ ലിമിറ്റഡ്‌|കേരള സ്റ്റേറ്റ് ഫിനാൻഷ്യൽ എന്റർപ്രൈസസ്]] * സംസ്ഥാന ഇൻഷുറൻസ് വകുപ്പ് * [[കേരള ഫിനാൻഷ്യൽ കോർപ്പറേഷൻ]] * സ്റ്റാമ്പുകളും സ്റ്റാമ്പ് ഡ്യൂട്ടിയും * [[കേരള മത്സ്യബന്ധന-തുറമുഖ വകുപ്പ്|തുറമുഖങ്ങൾ]] * [[നിയമ വകുപ്പ് (കേരളം)|നിയമം]] * ആസൂത്രണവും സാമ്പത്തിക കാര്യങ്ങളും * [[പൊതു ഭരണ വകുപ്പ് (കേരളം)|പൊതുഭരണം]] * [[അഖിലേന്ത്യാ സേവനങ്ങൾ|ഓൾ ഇന്ത്യ സർവീസുകൾ]] ([[ഇന്ത്യൻ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് സർവീസ്|ഐ.എ.എസ്]], [[ഇന്ത്യൻ പോലീസ് സർവീസ്|ഐ.പി.എസ്]], ഐ.എഫ്.എസ്) * [[കേരള ശാസ്ത്ര-സാങ്കേതിക വകുപ്പ്|ശാസ്ത്ര-സാങ്കേതികവിദ്യ]] * ദുരന്തനിവാരണം * [[പ്രവാസി കേരളീയകാര്യ വകുപ്പ്|പ്രവാസികാര്യങ്ങൾ]] * മലിനീകരണ നിയന്ത്രണം * ശാസ്ത്ര സ്ഥാപനങ്ങൾ * പേഴ്‌സണൽ ആൻഡ് അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് റിഫോംസ് * തിരഞ്ഞെടുപ്പ് * ഏകീകരണം * സൈനിക ക്ഷേമം * ദുരിതാശ്വാസം * സംസ്ഥാന ആതിഥ്യം * സിവിൽ-ക്രിമിനൽ നീതിന്യായ ഭരണം * വിമാനത്താവളങ്ങൾ * മെട്രോ റെയിൽ * അന്തർസംസ്ഥാന നദീജലങ്ങൾ * തീരദേശ കപ്പൽഗതാഗതവും ഉൾനാടൻ ജലഗതാഗതവും * കേരള സ്റ്റേറ്റ് ഇൻലാൻഡ് നാവിഗേഷൻ കോർപ്പറേഷൻ * വിവര-പൊതുജന സമ്പർക്കം * പ്രിന്റിംഗും സ്റ്റേഷനറിയും * റെയിൽവേ * രാജീവ് ഗാന്ധി സെന്റർ ഫോർ ബയോടെക്നോളജി * [[നാഷണൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് അഡ്വാൻസ്ഡ് ലീഗൽ സ്റ്റഡീസ്]] * തപാൽ-ടെലഗ്രാഫ് * എല്ലാ പ്രധാന നയപരമായ കാര്യങ്ങളും * മറ്റൊരിടത്തും പരാമർശിക്കാത്ത വിഷയങ്ങൾ | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' |{{Center|'''1'''}} |- | colspan="8" style="text-align:center;" | '''കാബിനറ്റ് മന്ത്രിമാർ''' |- |2 |[[പി.കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി|പി. കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി]] |[[File:P. K. Kunhalikutty.jpg|120px]] |[[മലപ്പുറം നിയമസഭാമണ്ഡലം|മലപ്പുറം]] |{{Center|'''വ്യവസായ-വിവരസാങ്കേതിക വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള വ്യവസായ-വാണിജ്യ വകുപ്പ്|വ്യവസായവും വാണിജ്യവും]] * [[കേരള ഇലക്ട്രോണിക്സ്-വിവരസാങ്കേതിക വകുപ്പ്|വിവരസാങ്കേതികവിദ്യ]] * കൃത്രിമ ബുദ്ധി * സ്റ്റാർട്ടപ്പുകൾ * ഖനനവും ഭൂവിജ്ഞാനവും * കൈത്തറിയും തുണിത്തര വ്യവസായവും | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian Union Muslim League}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്|IUML]]''' |2 |- |3 |[[രമേശ് ചെന്നിത്തല]] |[[File:Ramesh Chennithala.jpg|120px]] |[[ഹരിപ്പാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഹരിപ്പാട്]] |{{Center|'''ആഭ്യന്തര, വിജിലൻസ്, കയർ വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള ആഭ്യന്തര വകുപ്പ്|ആഭ്യന്തരം]] * [[വിജിലൻസ് ആന്റ് ആന്റി കറപ്ഷൻ ബ്യൂറോ, കേരളം|വിജിലൻസ്]] * [[കേരള ഫയർ ആൻഡ് റെസ്ക്യൂ സർവീസസ്|ഫയർ ആൻഡ് റെസ്ക്യൂ]] * [[കേരള പ്രിസൺസ് ആൻഡ് കറക്ഷണൽ സർവീസസ്|ജയിലുകൾ]] * [[കയർ]] | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' | |- |4 |'''[[സണ്ണി ജോസഫ്]]''' | |'''[[പേരാവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പേരാവൂർ]]''' |{{Center|'''വൈദ്യുതി, പരിസ്ഥിതി, പാർലമെന്ററി കാര്യ വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള ഊർജ വകുപ്പ്|വൈദ്യുതി]] * [[കേരള പരിസ്ഥിതി വകുപ്പ്|പരിസ്ഥിതി]] * പാർലമെന്ററി കാര്യങ്ങൾ * [[എജൻസി ഫോർ ന്യൂ ആൻഡ് റിന്യൂവബിൾ എനർജി റിസർച്ച് ആൻഡ് ടെക്നോളജി|ANERT]] | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' | |- |5 |[[കെ. മുരളീധരൻ]] |[[File:Muraleedharan.jpg|120px]] |[[വട്ടിയൂർക്കാവ് നിയമസഭാമണ്ഡലം|വട്ടിയൂർക്കാവ്]] |{{Center|'''ആരോഗ്യ-കുടുംബക്ഷേമ, ദേവസ്വം വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള ആരോഗ്യ-കുടുംബക്ഷേമ വകുപ്പ്|ആരോഗ്യവും കുടുംബക്ഷേമവും]] * [[കേരള ദേവസ്വം ബോർഡുകൾ|ദേവസ്വം]] * [[കേരള ആയുഷ് വകുപ്പ്|ആയുഷ്]] * മെഡിക്കൽ വിദ്യാഭ്യാസം * മെഡിക്കൽ സർവകലാശാല * തദ്ദേശീയ ചികിത്സ * ഔഷധ നിയന്ത്രണം * ഭക്ഷ്യസുരക്ഷ | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' | |- |6 |[[മോൻസ് ജോസഫ്]] |[[File:Mons Joseph.jpeg|120px]] |[[കടുത്തുരുത്തി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കടുത്തുരുത്തി]] |{{Center|'''ജലവിഭവ-ഭവന നിർമ്മാണ വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള ജലവിഭവ വകുപ്പ്|ജലവിഭവം]] * [[കേരള ഭവന നിർമ്മാണ വകുപ്പ്|ഭവന നിർമ്മാണം]] * ജലസേചനം * കമാൻഡ് ഏരിയ ഡെവലപ്മെന്റ് അതോറിറ്റി (CADA) * [[കേരള ഭൂഗർഭജല വകുപ്പ്|ഭൂഗർഭ ജല വകുപ്പ്]] * ജലവിതരണവും ശുചിത്വവും | width="4px" style="background-color: {{party color|Kerala Congress (Joseph)}}" | | '''[[കേരള കോൺഗ്രസ്|KEC]]''' | |- |7 |[[ഷിബു ബേബി ജോൺ]] |[[File:Shibu-Baby-John.jpg|120px]] |[[ചവറ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചവറ]] |{{Center|'''വനം, വന്യജീവി സംരക്ഷണം, നൈപുണ്യ വികസന വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള വനം വകുപ്പ്|വനവും വന്യജീവി സംരക്ഷണവും]] * [[കേരള തൊഴിൽ-നൈപുണ്യ വകുപ്പ്|നൈപുണ്യ വികസനം]] * കേരള അക്കാദമി ഫോർ സ്കിൽസ് എക്സലൻസ് (KASE) | width="4px" style="background-color: {{party color|Revolutionary Socialist Party (India)}}" | | '''[[റെവല്യൂഷണറി സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി (ഇന്ത്യ)|RSP]]''' | |- |8 |[[അനൂപ് ജേക്കബ്]] |[[File:Anoop jacob.JPG|120px]] |[[പിറവം നിയമസഭാമണ്ഡലം|പിറവം]] |{{Center|'''ഭക്ഷ്യ-പൊതുവിതരണ, ഉപഭോക്തൃകാര്യ വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള ഭക്ഷ്യ-പൊതുവിതരണ വകുപ്പ്|ഭക്ഷ്യവും പൊതുവിതരണവും]] * [[കേരള ഭക്ഷ്യ-പൊതുവിതരണ വകുപ്പ്|ഉപഭോക്തൃകാര്യങ്ങൾ]] * ലീഗൽ മെട്രോളജി | width="4px" style="background-color: {{party color|Kerala Congress (Jacob)}}" | | '''[[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജേക്കബ്)|KC(Jacob)]]''' | |- |9 |[[സി.പി. ജോൺ|സി. പി. ജോൺ]] |[[File:C.P.John.jpg|120px]] |[[തിരുവനന്തപുരം നിയമസഭാമണ്ഡലം|തിരുവനന്തപുരം സെൻട്രൽ]] |{{Center|'''ഗതാഗത വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള ഗതാഗത വകുപ്പ്|റോഡ് ഗതാഗതം]] * [[കേരള മോട്ടോർ വാഹന വകുപ്പ്|മോട്ടോർ വാഹനങ്ങൾ]] * [[കേരള സ്റ്റേറ്റ് വാട്ടർ ട്രാൻസ്പോർട്ട് വകുപ്പ്|ജലഗതാഗതം]] | width="4px" style="background-color: {{party color|Communist Marxist Party}}" | | '''[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി|CMP]]''' | |- |10 |[[എ.പി. അനിൽകുമാർ|എ. പി. അനിൽ കുമാർ]] |[[File:A.P. Anil Kumar.JPG|120px]] |[[വണ്ടൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|വണ്ടൂർ]] |{{Center|'''റവന്യൂ വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള റവന്യൂ വകുപ്പ്|ഭൂരവന്യൂ]] * [[കേരള റവന്യൂ-ഭൂരേഖ വകുപ്പ്|സർവേയും ഭൂരേഖകളും]] * ഭൂപരിഷ്കരണം | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' | |- |11 |[[എൻ. ഷംസുദ്ദീൻ]] |[[File:N Shamsudheen 01.jpg|120px]] |[[മണ്ണാർക്കാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|മണ്ണാർക്കാട്]] |{{Center|'''പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ-ന്യൂനപക്ഷ ക്ഷേമ വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള സർക്കാർ പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ്|പൊതുവിദ്യാഭ്യാസം]] * [[കേരള ന്യൂനപക്ഷ ക്ഷേമ വകുപ്പ്|ന്യൂനപക്ഷ ക്ഷേമം]] * സാക്ഷരതാ പ്രസ്ഥാനം * വഖഫ്-ഹജ്ജ് തീർത്ഥാടനം | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian Union Muslim League}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്|IUML]]''' | |- |12 |[[പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്|പി. സി. വിഷ്ണുനാഥ്]] |[[File:APJPCV.jpg|120px]] |[[കുണ്ടറ നിയമസഭാമണ്ഡലം|കുണ്ടറ]] |{{Center|'''ടൂറിസം-സാംസ്കാരികകാര്യ വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള ടൂറിസം വകുപ്പ്|ടൂറിസം]] * [[കേരള സാംസ്കാരികകാര്യ വകുപ്പ്|സാംസ്കാരിക കാര്യങ്ങൾ]] * [[കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര വികസന കോർപ്പറേഷൻ]] (KSFDC) * കേരള ചലച്ചിത്ര അക്കാദമി * കേരള സാംസ്കാരിക പ്രവർത്തക ക്ഷേമനിധി ബോർഡ് | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' | |- |13 |[[റോജി എം. ജോൺ]] |[[File:Roji M John at Kodussery IMG 20260326 160534972 (cropped).jpg|120px]] |[[അങ്കമാലി നിയമസഭാമണ്ഡലം|അങ്കമാലി]] |{{Center|'''ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ്|ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസം]] * കോളജിയറ്റ് വിദ്യാഭ്യാസം * സാങ്കേതിക വിദ്യാഭ്യാസം * സർവകലാശാലകൾ (കാർഷിക, വെറ്ററിനറി, ഫിഷറീസ്, മെഡിക്കൽ, ഡിജിറ്റൽ സർവകലാശാലകൾ ഒഴികെ) * പ്രവേശന പരീക്ഷകൾ * [[നാഷണൽ കാഡറ്റ് കോർ|എൻ.സി.സി]] * അഡിഷണൽ സ്കിൽ അക്വിസിഷൻ പ്രോഗ്രാം (ASAP) | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' | |- |14 |[[ബിന്ദു കൃഷ്ണ]] | [[File:Adv. Bindhu Krishna.png]] |[[കൊല്ലം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൊല്ലം]] |{{Center|'''തൊഴിൽ, മൃഗസംരക്ഷണം, ക്ഷീരവികസനം, വനിത-ശിശു വികസന വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള തൊഴിൽ-നൈപുണ്യ വകുപ്പ്|തൊഴിൽ]] * [[കേരള മൃഗസംരക്ഷണ വകുപ്പ്|മൃഗസംരക്ഷണം]] * [[കേരള ക്ഷീരവികസന വകുപ്പ്|ക്ഷീരവികസനം]] * ക്ഷീര സഹകരണസംഘങ്ങൾ * [[കേരള വനിത-ശിശു വികസന വകുപ്പ്|വനിത-ശിശു വികസനം]] * [[കേരള വെറ്ററിനറി ആൻഡ് അനിമൽ സയൻസസ് സർവകലാശാല]] | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' | |- |15 |[[എം. ലിജു]] | [[File:M. Liju.jpg]] |[[കായംകുളം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കായംകുളം]] |{{Center|'''എക്സൈസ്-സഹകരണ വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള സഹകരണ വകുപ്പ്|സഹകരണം]] * [[കേരള എക്സൈസ് വകുപ്പ്|എക്സൈസ്]] | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' | |- |16 |[[കെ.എം. ഷാജി|കെ. എം. ഷാജി]] | [[File:K. M. Shaji.jpg|120px]] |[[വേങ്ങര നിയമസഭാമണ്ഡലം|വേങ്ങര]] |{{Center|'''തദ്ദേശസ്വയംഭരണ വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള സർക്കാർ തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ വകുപ്പ്|തദ്ദേശസ്വയംഭരണ വകുപ്പ്]] * പഞ്ചായത്ത് * മുനിസിപ്പാലിറ്റി * കോർപ്പറേഷൻ * നഗരാസൂത്രണം * ഗ്രാമവികസനം * പ്രാദേശിക വികസന അതോറിറ്റികൾ * [[കേരള ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ലോക്കൽ അഡ്മിനിസ്ട്രേഷൻ|KILA]] | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian Union Muslim League}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്|IUML]]''' | |- |17 |[[പി.കെ. ബഷീർ|പി. കെ. ബഷീർ]] | [[File:P. K. Basheer.jpg]] |[[ഏറനാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഏറനാട്]] |{{Center|'''പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പ്|പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പ്]] | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian Union Muslim League}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്|IUML]]''' | |- |18 |[[വി.ഇ. അബ്ദുൽ ഗഫൂർ|വി. ഇ. അബ്ദുൽ ഗഫൂർ]] |[[File:VE_Abdul_Gafoor.jpg|120px]] |[[കളമശ്ശേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കളമശ്ശേരി]] |{{Center|'''മത്സ്യബന്ധന-സാമൂഹ്യനീതി വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള മത്സ്യബന്ധന-തുറമുഖ വകുപ്പ്|മത്സ്യബന്ധനം]] * [[കേരള മത്സ്യബന്ധന-തുറമുഖ വകുപ്പ്|ഹാർബർ എഞ്ചിനീയറിംഗ്]] * [[കേരള സാമൂഹ്യനീതി വകുപ്പ്|സാമൂഹ്യനീതി]] | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian Union Muslim League}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്|IUML]]''' | |- |19 |[[ടി. സിദ്ദിഖ്]] | [[File:T. Siddique politician.jpg]] |[[കൽപ്പറ്റ നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൽപ്പറ്റ]] |{{Center|'''കാർഷിക വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള കൃഷി വകുപ്പ്|കൃഷി]] * മണ്ണ് സർവേയും മണ്ണ് സംരക്ഷണവും * [[കേരള കാർഷിക സർവകലാശാല]] * വെയർഹൗസിംഗ് കോർപ്പറേഷൻ | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' | |- |20 |[[കെ. എ. തുളസി]] | |[[കോങ്ങാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൊങ്ങാട്]] |{{Center|'''പട്ടികജാതി, പട്ടികവർഗ, പിന്നാക്കക്ഷേമ വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള പട്ടികജാതി-പട്ടികവർഗ വികസന വകുപ്പ്|പട്ടികജാതി വികസനം]] * [[കേരള പട്ടികജാതി-പട്ടികവർഗ വികസന വകുപ്പ്|പട്ടികവർഗ വികസനം]] * [[കേരള പിന്നാക്കവിഭാഗ വികസന വകുപ്പ്|പിന്നാക്ക വിഭാഗ വികസനം]] | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' | |- |21 |[[ഒ. ജെ. ജനീഷ്]] |[[File:O. J. Janeesh MLA (cropped).png]] |[[കൊടുങ്ങല്ലൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൊടുങ്ങല്ലൂർ]] |{{Center|'''കായികം, യുവജനക്ഷേമം, രജിസ്ട്രേഷൻ, പുരാവസ്തു വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള കായിക-യുവജനകാര്യ വകുപ്പ്|കായികം]] * [[കേരള കായിക-യുവജനകാര്യ വകുപ്പ്|യുവജനകാര്യങ്ങൾ]] * [[കേരള നികുതി വകുപ്പ്|രജിസ്ട്രേഷൻ]] * [[കേരള പുരാവസ്തു വകുപ്പ്|പുരാവസ്തു]] * പുരാരേഖകൾ * മൃഗശാലകൾ * മ്യൂസിയങ്ങൾ | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' | |} ==സ്പീക്കറും ചീഫ് വിപ്പും== {| class="wikitable sortable" ! colspan="8" |സ്പീക്കർ - സഭാധ്യക്ഷൻ |- ! scope="col" style="width: 10px;" | ! scope="col" style="width: 200px;" | പേര് ! ചിത്രം ! scope="col" style="width: 200px;" | പദവി ! scope="col" style="width: 50px;" | നിയോജക മണ്ഡലം ! scope="col" style="width: 50px;" | ജില്ല ! colspan="2" scope="col" | പാർട്ടി |- |1|| [[തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ]] |[[File:Thiruvanchoor Radhakrishnan.jpg|80px]] | [[സ്പീക്കർ (രാഷ്ട്രീയം)|സ്പീക്കർ]] || [[കോട്ടയം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കോട്ടയം]] || [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം]] || {{party name with color|Indian National Congress}} |- |2|| [[ഷാനിമോൾ ഉസ്മാൻ]] |[[File:Shanimol Osman.jpg|80px]] | [[ഡെപ്യൂട്ടി സ്പീക്കർ]] || [[അരൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|അരൂർ]] || [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ]] || {{party name with color|Indian National Congress}} |- |} {| class="wikitable sortable" ! colspan="8" |ചീഫ് വിപ്പ് |- ! scope="col" style="width: 10px;" | ! scope="col" style="width: 200px;" | പേര് ! ചിത്രം ! scope="col" style="width: 200px;" | പദവി ! scope="col" style="width: 50px;" | നിയോജക മണ്ഡലം ! scope="col" style="width: 50px;" | ജില്ല ! colspan="2" scope="col" | പാർട്ടി |- |1|| [[അപു ജോൺ ജോസഫ്]] |[[File:Apu John Joseph.jpg|90px]] | [[ചീഫ് വിപ്പ്]] || [[തൊടുപുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം|തൊടുപുഴ]] || [[ഇടുക്കി ജില്ല|ഇടുക്കി]] || {{party name with color|Kerala Congress}} |- |} == മന്ത്രിമാർ പാർട്ടിതിരിച്ച് == {{Pie chart | caption = ക്യാബിനറ്റ് മന്ത്രിമാർ പാർട്ടി തിരിച്ച് | value1 = 57.14 | label1 = ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് | color1 = {{party color|Indian National Congress}} | value2 = 23.8 | label2 = ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലീം ലീഗ് | color2 = {{party color|Indian Union Muslim League}} | value3 = 4.76 | label3 = കേരള കോൺഗ്രസ് | color3 = {{party color|Kerala Congress}} | value4 = 4.76 | label4 = റവല്യൂഷണറി സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി (ഇന്ത്യ) | color4 = {{party color|Revolutionary Socialist Party (India)}} | value5 = 4.76 | label5 = കേരള കോൺഗ്രസ് (ജേക്കബ്) | color5 = {{party color|Kerala Congress (Jacob)}} | value6 = 4.76 | label6 = കമ്യൂണിസ്റ്റ് മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി | color6 = {{party color|Communist Marxist Party}} }} {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |പാർട്ടി !ക്യാബിനറ്റ് മന്ത്രിമാർ |- | width="4px" bgcolor="{{party color|Indian National Congress}}" | |[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] |12 |- | width="4px" bgcolor="{{party color|Indian Union Muslim League}}" | |[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്‌ലിം ലീഗ്|ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലീം ലീഗ്]] |5 |- | width="4px" bgcolor="{{party color|Kerala Congress}}" | |[[കേരള കോൺഗ്രസ്]] |1 |- | width="4px" bgcolor="{{party color|Revolutionary Socialist Party (India)}}" | |[[റെവല്യൂഷനറി സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി|റവല്യൂഷണറി സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി (ഇന്ത്യ)]] |1 |- | width="4px" bgcolor="{{party color|Kerala Congress (Jacob)}}" | |[[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജേക്കബ്)|കേരള കോൺഗ്രസ്( ജേക്കബ്)]] |1 |- | width="4px" bgcolor="{{party color|Communist Marxist Party}}" | |[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി|കമ്യൂണിസ്റ്റ് മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി]] |1 |} == മന്ത്രിമാർ ജില്ല തിരിച്ച് == {{Pie chart |caption=ക്യാബിനറ്റ് മന്ത്രിമാർ ജില്ലതിരിച്ച് |label1=എറണാകുളം |value1=19.04 |color1=#1E90FF |label2=മലപ്പുറം |value2=19.04 |color2=#32CD32 |label3=കൊല്ലം |value3=14.28 |color3=#FF8C00 |label4=ആലപ്പുഴ |value4=9.52 |color4=#DC143C |label5=തിരുവനന്തപുരം |value5=9.52 |color5=#8A2BE2 |label6=പാലക്കാട് |value6=9.52 |color6=#20B2AA |label7=കണ്ണൂർ |value7=4.76 |color7=#FFD700 |label8=വയനാട് |value8=4.76 |color8=#A0522D |label9=തൃശ്ശൂർ |value9=4.76 |color9=#708090 |label10=കോട്ടയം |value10=4.76 |color10=#FF69B4 }} {| class="wikitable sortable" |+ ജില്ല തിരിച്ചുള്ള മന്ത്രിമാരുടെ പ്രാതിനിധ്യം ! ജില്ല ! മന്ത്രിമാരുടെ എണ്ണം ! മന്ത്രിമാർ |- | [[എറണാകുളം ജില്ല|എറണാകുളം]] | {{Center|'''4'''}} |[[വി.ഡി. സതീശൻ]],<br> [[റോജി എം. ജോൺ]],<br> [[വി.ഇ. അബ്ദുൽ ഗഫൂർ|വി.ഇ.അബ്ദുൾ ഗഫൂർ]], <br>[[അനൂപ് ജേക്കബ്]] |- | [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം]] | {{Center|'''4'''}} |[[എ.പി. അനിൽകുമാർ]],<br> [[പി.കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി]],<br>[[കെ.എം. ഷാജി]],<br>[[പി.കെ. ബഷീർ]] |- | [[കൊല്ലം ജില്ല|കൊല്ലം]] | {{Center|'''3'''}} |[[ബിന്ദു കൃഷ്ണ]],<br>[[പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്]],<br>[[ഷിബു ബേബി ജോൺ]] |- | [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ]] | {{Center|'''2'''}} |[[രമേശ് ചെന്നിത്തല]],<br>[[എം. ലിജു]] |- | [[തിരുവനന്തപുരം ജില്ല|തിരുവനന്തപുരം]] | {{Center|'''2'''}} |[[കെ. മുരളീധരൻ|കെ.മുരളീധരൻ]],<br>[[സി.പി. ജോൺ]] |- | [[പാലക്കാട് ജില്ല|പാലക്കാട്]] | {{Center|'''2'''}} |[[കെ.എ. തുളസി]],<br>[[എൻ. ഷംസുദ്ദീൻ]] |- | [[കണ്ണൂർ ജില്ല|കണ്ണൂർ]] | {{Center|'''1'''}} |[[സണ്ണി ജോസഫ്]] |- | [[വയനാട് ജില്ല|വയനാട്]] | {{Center|'''1'''}} |[[ടി. സിദ്ദിഖ്]] |- | [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല|തൃശ്ശൂർ]] | {{Center|'''1'''}} |[[ഒ.ജെ. ജനീഷ്]] |- | [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം]] | {{Center|'''1'''}} |[[മോൻസ് ജോസഫ്]] |- |[[കോഴിക്കോട് ജില്ല|കോഴിക്കോട്]] |rowspan="4"|{{Center|'''0'''}} |rowspan="4"|- |- |[[കാസർഗോഡ് ജില്ല|കാസർഗോഡ്]] |- |[[പത്തനംതിട്ട ജില്ല|പത്തനംതിട്ട]] |- |[[ഇടുക്കി ജില്ല|ഇടുക്കി]] |- |} ==അവലംബങ്ങൾ== {{Reflist|}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മന്ത്രിസഭകൾ]] 0bpiykv6lkw3y6yw8g8emv25ci4ecu7 4666619 4666618 2026-09-13T11:24:40Z Asifalinair 206364 /* മന്ത്രിമാരും വകുപ്പുകളും */ 4666619 wikitext text/x-wiki {{Infobox government cabinet|cabinet_type=മന്ത്രിസഭ|cabinet_number=24|jurisdiction=[[കേരളം|കേരളത്തിലെ]]|flag=Government of Kerala Logo.svg|flag_border=true|incumbent=|image=|image_size=|caption=|state_head=[[രാജേന്ദ്ര അർലേക്കർ]]|government_head=[[വി.ഡി. സതീശൻ]]|date_formed=18 മേയ് 2026|date_dissolved=|members_number=21|political_parties={{legend2|{{United Democratic Front (Kerala)/meta/color}}|'''[[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യുഡിഎഫ്]]'''|border=solid 1px #AAAAAA}} |opposition_cabinet=|opposition_party={{legend2|{{Left Democratic Front (Kerala)/meta/color}}|'''[[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|എൽഡിഎഫ്]]'''|border=solid 1px #AAAAAA}}|opposition_leader=[[പിണറായി വിജയൻ]]|election=[[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)|2026]]|last_election=[[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2021)|2021]]|legislature_term=5 വർഷം|budget=|advice_and_consent1=|advice_and_consent2=<!-- etc. -->|incoming_formation=|outgoing_formation=|previous=[[രണ്ടാം പിണറായി വിജയൻ മന്ത്രിസഭ|രണ്ടാം പിണറായി മന്ത്രിസഭ]]|successor=}} [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി (യുഡിഎഫ്)]] വിജയിച്ചതിനുശേഷം രൂപീകരിച്ച [[വി.ഡി. സതീശൻ|വി.ഡി. സതീശന്റെ]] നേതൃത്വത്തിലുള്ള മന്ത്രിസഭയാണ് വി.ഡി. സതീശൻ മന്ത്രിസഭ.<ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/thesundaystandard/2026/May/17/udfs-brave-poll-leader-staked-all-to-win-big|title=UDF’s Brave poll leader staked all to win big|access-date=2026-05-18|last=രവി|first=രാജേഷ്|date=2026-05-17|website=ദി ന്യൂ ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രെസ്|language=en}}</ref> 2026 മെയ് 18-ന് മന്ത്രിസഭ അധികാരമേറ്റു. സത്യപ്രതിജ്ഞ സമയത്ത് മന്ത്രിസഭയിൽ ആകെ 21 മന്ത്രിമാരുണ്ടായിരുന്നു. കേരളത്തിന്റെ 24-ാമത്തെ മുഖ്യമന്ത്രിയായി വി.ഡി. സതീശൻ സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു, ഈ സ്ഥാനം വഹിക്കുന്ന 13-ാമത്തെ വ്യക്തിയും. == മന്ത്രിമാരും വകുപ്പുകളും == {| class="wikitable sortable" width="60%" style="text-align:center; font-size:85%;" |- ! ക്രമ നമ്പർ ! പേര് ! ചിത്രം ! നിയോജക മണ്ഡലം ! പദവി ! വകുപ്പ്(കൾ)<ref>https://document.kerala.gov.in/documents/notifications/notification2005202618:21:17.pdf</ref> ! colspan="2" | പാർട്ടി ! ഔദ്യോഗിക കാർ നമ്പർ |- | colspan="8" style="text-align:center;" | '''[[കേരള മുഖ്യമന്ത്രി|മുഖ്യമന്ത്രി]]''' |- |1 |{{Center|'''[[വി.ഡി. സതീശൻ]]'''}} |[[File:VD Satheesan.jpg|120px]] |{{Center|'''[[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂർ]]'''}} |{{Center|'''[[കേരള മുഖ്യമന്ത്രി|മുഖ്യമന്ത്രി]]'''}} | * [[ധനകാര്യ വകുപ്പ് (കേരളം)|ധനകാര്യം]] * നാഷണൽ സേവിംഗ്സ് വകുപ്പ് * സ്റ്റോർസ് പർച്ചേസ് * [[കേരള വാണിജ്യനികുതി വകുപ്പ്|വാണിജ്യ നികുതി]] * കാർഷിക ആദായ നികുതി * [[ട്രഷറി വകുപ്പ്|ട്രഷറികൾ]] * ലോട്ടറികൾ * [[സംസ്ഥാന ഓഡിറ്റ് വകുപ്പ്|സ്റ്റേറ്റ് ഓഡിറ്റ് വകുപ്പ്]] * [[ദി കേരളാ സ്റ്റേറ്റ്‌ ഫിനാൻഷ്യൽ എന്റർപ്രൈസസ്‌ ലിമിറ്റഡ്‌|കേരള സ്റ്റേറ്റ് ഫിനാൻഷ്യൽ എന്റർപ്രൈസസ്]] * സംസ്ഥാന ഇൻഷുറൻസ് വകുപ്പ് * [[കേരള ഫിനാൻഷ്യൽ കോർപ്പറേഷൻ]] * സ്റ്റാമ്പുകളും സ്റ്റാമ്പ് ഡ്യൂട്ടിയും * [[കേരള മത്സ്യബന്ധന-തുറമുഖ വകുപ്പ്|തുറമുഖങ്ങൾ]] * [[നിയമ വകുപ്പ് (കേരളം)|നിയമം]] * ആസൂത്രണവും സാമ്പത്തിക കാര്യങ്ങളും * [[പൊതു ഭരണ വകുപ്പ് (കേരളം)|പൊതുഭരണം]] * [[അഖിലേന്ത്യാ സേവനങ്ങൾ|ഓൾ ഇന്ത്യ സർവീസുകൾ]] ([[ഇന്ത്യൻ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് സർവീസ്|ഐ.എ.എസ്]], [[ഇന്ത്യൻ പോലീസ് സർവീസ്|ഐ.പി.എസ്]], ഐ.എഫ്.എസ്) * [[കേരള ശാസ്ത്ര-സാങ്കേതിക വകുപ്പ്|ശാസ്ത്ര-സാങ്കേതികവിദ്യ]] * ദുരന്തനിവാരണം * [[പ്രവാസി കേരളീയകാര്യ വകുപ്പ്|പ്രവാസികാര്യങ്ങൾ]] * മലിനീകരണ നിയന്ത്രണം * ശാസ്ത്ര സ്ഥാപനങ്ങൾ * പേഴ്‌സണൽ ആൻഡ് അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് റിഫോംസ് * തിരഞ്ഞെടുപ്പ് * ഏകീകരണം * സൈനിക ക്ഷേമം * ദുരിതാശ്വാസം * സംസ്ഥാന ആതിഥ്യം * സിവിൽ-ക്രിമിനൽ നീതിന്യായ ഭരണം * വിമാനത്താവളങ്ങൾ * മെട്രോ റെയിൽ * അന്തർസംസ്ഥാന നദീജലങ്ങൾ * തീരദേശ കപ്പൽഗതാഗതവും ഉൾനാടൻ ജലഗതാഗതവും * കേരള സ്റ്റേറ്റ് ഇൻലാൻഡ് നാവിഗേഷൻ കോർപ്പറേഷൻ * വിവര-പൊതുജന സമ്പർക്കം * പ്രിന്റിംഗും സ്റ്റേഷനറിയും * റെയിൽവേ * രാജീവ് ഗാന്ധി സെന്റർ ഫോർ ബയോടെക്നോളജി * [[നാഷണൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് അഡ്വാൻസ്ഡ് ലീഗൽ സ്റ്റഡീസ്]] * തപാൽ-ടെലഗ്രാഫ് * എല്ലാ പ്രധാന നയപരമായ കാര്യങ്ങളും * മറ്റൊരിടത്തും പരാമർശിക്കാത്ത വിഷയങ്ങൾ | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' |{{Center|'''1'''}} |- | colspan="8" style="text-align:center;" | '''കാബിനറ്റ് മന്ത്രിമാർ''' |- |2 |[[പി.കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി|പി. കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി]] |[[File:P. K. Kunhalikutty.jpg|120px]] |[[മലപ്പുറം നിയമസഭാമണ്ഡലം|മലപ്പുറം]] |{{Center|'''വ്യവസായ-വിവരസാങ്കേതിക വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള വ്യവസായ-വാണിജ്യ വകുപ്പ്|വ്യവസായവും വാണിജ്യവും]] * [[കേരള ഇലക്ട്രോണിക്സ്-വിവരസാങ്കേതിക വകുപ്പ്|വിവരസാങ്കേതികവിദ്യ]] * കൃത്രിമ ബുദ്ധി * സ്റ്റാർട്ടപ്പുകൾ * ഖനനവും ഭൂവിജ്ഞാനവും * കൈത്തറിയും തുണിത്തര വ്യവസായവും | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian Union Muslim League}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്|IUML]]''' |2 |- |3 |[[രമേശ് ചെന്നിത്തല]] |[[File:Ramesh Chennithala.jpg|120px]] |[[ഹരിപ്പാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഹരിപ്പാട്]] |{{Center|'''ആഭ്യന്തര, വിജിലൻസ്, കയർ വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള ആഭ്യന്തര വകുപ്പ്|ആഭ്യന്തരം]] * [[വിജിലൻസ് ആന്റ് ആന്റി കറപ്ഷൻ ബ്യൂറോ, കേരളം|വിജിലൻസ്]] * [[കേരള ഫയർ ആൻഡ് റെസ്ക്യൂ സർവീസസ്|ഫയർ ആൻഡ് റെസ്ക്യൂ]] * [[കേരള പ്രിസൺസ് ആൻഡ് കറക്ഷണൽ സർവീസസ്|ജയിലുകൾ]] * [[കയർ]] | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' |9 |- |4 |'''[[സണ്ണി ജോസഫ്]]''' | [[പ്രമാണം:SUNNYJOSEPHMLA.jpg]] |'''[[പേരാവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പേരാവൂർ]]''' |{{Center|'''വൈദ്യുതി, പരിസ്ഥിതി, പാർലമെന്ററി കാര്യ വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള ഊർജ വകുപ്പ്|വൈദ്യുതി]] * [[കേരള പരിസ്ഥിതി വകുപ്പ്|പരിസ്ഥിതി]] * പാർലമെന്ററി കാര്യങ്ങൾ * [[എജൻസി ഫോർ ന്യൂ ആൻഡ് റിന്യൂവബിൾ എനർജി റിസർച്ച് ആൻഡ് ടെക്നോളജി|ANERT]] | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' |4 |- |5 |[[കെ. മുരളീധരൻ]] |[[File:Muraleedharan.jpg|120px]] |[[വട്ടിയൂർക്കാവ് നിയമസഭാമണ്ഡലം|വട്ടിയൂർക്കാവ്]] |{{Center|'''ആരോഗ്യ-കുടുംബക്ഷേമ, ദേവസ്വം വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള ആരോഗ്യ-കുടുംബക്ഷേമ വകുപ്പ്|ആരോഗ്യവും കുടുംബക്ഷേമവും]] * [[കേരള ദേവസ്വം ബോർഡുകൾ|ദേവസ്വം]] * [[കേരള ആയുഷ് വകുപ്പ്|ആയുഷ്]] * മെഡിക്കൽ വിദ്യാഭ്യാസം * മെഡിക്കൽ സർവകലാശാല * തദ്ദേശീയ ചികിത്സ * ഔഷധ നിയന്ത്രണം * ഭക്ഷ്യസുരക്ഷ | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' |11 |- |6 |[[മോൻസ് ജോസഫ്]] |[[File:Mons Joseph.jpeg|120px]] |[[കടുത്തുരുത്തി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കടുത്തുരുത്തി]] |{{Center|'''ജലവിഭവ-ഭവന നിർമ്മാണ വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള ജലവിഭവ വകുപ്പ്|ജലവിഭവം]] * [[കേരള ഭവന നിർമ്മാണ വകുപ്പ്|ഭവന നിർമ്മാണം]] * ജലസേചനം * കമാൻഡ് ഏരിയ ഡെവലപ്മെന്റ് അതോറിറ്റി (CADA) * [[കേരള ഭൂഗർഭജല വകുപ്പ്|ഭൂഗർഭ ജല വകുപ്പ്]] * ജലവിതരണവും ശുചിത്വവും | width="4px" style="background-color: {{party color|Kerala Congress (Joseph)}}" | | '''[[കേരള കോൺഗ്രസ്|KEC]]''' |3 |- |7 |[[ഷിബു ബേബി ജോൺ]] |[[File:Shibu-Baby-John.jpg|120px]] |[[ചവറ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചവറ]] |{{Center|'''വനം, വന്യജീവി സംരക്ഷണം, നൈപുണ്യ വികസന വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള വനം വകുപ്പ്|വനവും വന്യജീവി സംരക്ഷണവും]] * [[കേരള തൊഴിൽ-നൈപുണ്യ വകുപ്പ്|നൈപുണ്യ വികസനം]] * കേരള അക്കാദമി ഫോർ സ്കിൽസ് എക്സലൻസ് (KASE) | width="4px" style="background-color: {{party color|Revolutionary Socialist Party (India)}}" | | '''[[റെവല്യൂഷണറി സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി (ഇന്ത്യ)|RSP]]''' | |- |8 |[[അനൂപ് ജേക്കബ്]] |[[File:Anoop jacob.JPG|120px]] |[[പിറവം നിയമസഭാമണ്ഡലം|പിറവം]] |{{Center|'''ഭക്ഷ്യ-പൊതുവിതരണ, ഉപഭോക്തൃകാര്യ വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള ഭക്ഷ്യ-പൊതുവിതരണ വകുപ്പ്|ഭക്ഷ്യവും പൊതുവിതരണവും]] * [[കേരള ഭക്ഷ്യ-പൊതുവിതരണ വകുപ്പ്|ഉപഭോക്തൃകാര്യങ്ങൾ]] * ലീഗൽ മെട്രോളജി | width="4px" style="background-color: {{party color|Kerala Congress (Jacob)}}" | | '''[[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജേക്കബ്)|KC(Jacob)]]''' |5 |- |9 |[[സി.പി. ജോൺ|സി. പി. ജോൺ]] |[[File:C.P.John.jpg|120px]] |[[തിരുവനന്തപുരം നിയമസഭാമണ്ഡലം|തിരുവനന്തപുരം സെൻട്രൽ]] |{{Center|'''ഗതാഗത വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള ഗതാഗത വകുപ്പ്|റോഡ് ഗതാഗതം]] * [[കേരള മോട്ടോർ വാഹന വകുപ്പ്|മോട്ടോർ വാഹനങ്ങൾ]] * [[കേരള സ്റ്റേറ്റ് വാട്ടർ ട്രാൻസ്പോർട്ട് വകുപ്പ്|ജലഗതാഗതം]] | width="4px" style="background-color: {{party color|Communist Marxist Party}}" | | '''[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി|CMP]]''' | 6 |- |10 |[[എ.പി. അനിൽകുമാർ|എ. പി. അനിൽ കുമാർ]] |[[File:A.P. Anil Kumar.JPG|120px]] |[[വണ്ടൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|വണ്ടൂർ]] |{{Center|'''റവന്യൂ വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള റവന്യൂ വകുപ്പ്|ഭൂരവന്യൂ]] * [[കേരള റവന്യൂ-ഭൂരേഖ വകുപ്പ്|സർവേയും ഭൂരേഖകളും]] * ഭൂപരിഷ്കരണം | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' |7 |- |11 |[[എൻ. ഷംസുദ്ദീൻ]] |[[File:N Shamsudheen 01.jpg|120px]] |[[മണ്ണാർക്കാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|മണ്ണാർക്കാട്]] |{{Center|'''പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ-ന്യൂനപക്ഷ ക്ഷേമ വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള സർക്കാർ പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ്|പൊതുവിദ്യാഭ്യാസം]] * [[കേരള ന്യൂനപക്ഷ ക്ഷേമ വകുപ്പ്|ന്യൂനപക്ഷ ക്ഷേമം]] * സാക്ഷരതാ പ്രസ്ഥാനം * വഖഫ്-ഹജ്ജ് തീർത്ഥാടനം | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian Union Muslim League}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്|IUML]]''' | |- |12 |[[പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്|പി. സി. വിഷ്ണുനാഥ്]] |[[File:PC Vishnunadh Kundara MLA.png|120px]] |[[കുണ്ടറ നിയമസഭാമണ്ഡലം|കുണ്ടറ]] |{{Center|'''ടൂറിസം-സാംസ്കാരികകാര്യ വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള ടൂറിസം വകുപ്പ്|ടൂറിസം]] * [[കേരള സാംസ്കാരികകാര്യ വകുപ്പ്|സാംസ്കാരിക കാര്യങ്ങൾ]] * [[കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര വികസന കോർപ്പറേഷൻ]] (KSFDC) * കേരള ചലച്ചിത്ര അക്കാദമി * കേരള സാംസ്കാരിക പ്രവർത്തക ക്ഷേമനിധി ബോർഡ് | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' |12 |- |13 |[[റോജി എം. ജോൺ]] |[[File:Roji M John at Kodussery IMG 20260326 160534972 (cropped).jpg|120px]] |[[അങ്കമാലി നിയമസഭാമണ്ഡലം|അങ്കമാലി]] |{{Center|'''ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ്|ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസം]] * കോളജിയറ്റ് വിദ്യാഭ്യാസം * സാങ്കേതിക വിദ്യാഭ്യാസം * സർവകലാശാലകൾ (കാർഷിക, വെറ്ററിനറി, ഫിഷറീസ്, മെഡിക്കൽ, ഡിജിറ്റൽ സർവകലാശാലകൾ ഒഴികെ) * പ്രവേശന പരീക്ഷകൾ * [[നാഷണൽ കാഡറ്റ് കോർ|എൻ.സി.സി]] * അഡിഷണൽ സ്കിൽ അക്വിസിഷൻ പ്രോഗ്രാം (ASAP) | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' | |- |14 |[[ബിന്ദു കൃഷ്ണ]] | [[File:Adv. Bindhu Krishna.png]] |[[കൊല്ലം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൊല്ലം]] |{{Center|'''തൊഴിൽ, മൃഗസംരക്ഷണം, ക്ഷീരവികസനം, വനിത-ശിശു വികസന വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള തൊഴിൽ-നൈപുണ്യ വകുപ്പ്|തൊഴിൽ]] * [[കേരള മൃഗസംരക്ഷണ വകുപ്പ്|മൃഗസംരക്ഷണം]] * [[കേരള ക്ഷീരവികസന വകുപ്പ്|ക്ഷീരവികസനം]] * ക്ഷീര സഹകരണസംഘങ്ങൾ * [[കേരള വനിത-ശിശു വികസന വകുപ്പ്|വനിത-ശിശു വികസനം]] * [[കേരള വെറ്ററിനറി ആൻഡ് അനിമൽ സയൻസസ് സർവകലാശാല]] | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' | |- |15 |[[എം. ലിജു]] | [[File:M. Liju.jpg]] |[[കായംകുളം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കായംകുളം]] |{{Center|'''എക്സൈസ്-സഹകരണ വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള സഹകരണ വകുപ്പ്|സഹകരണം]] * [[കേരള എക്സൈസ് വകുപ്പ്|എക്സൈസ്]] | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' |18 |- |16 |[[കെ.എം. ഷാജി|കെ. എം. ഷാജി]] | [[File:K. M. Shaji.jpg|120px]] |[[വേങ്ങര നിയമസഭാമണ്ഡലം|വേങ്ങര]] |{{Center|'''തദ്ദേശസ്വയംഭരണ വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള സർക്കാർ തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ വകുപ്പ്|തദ്ദേശസ്വയംഭരണ വകുപ്പ്]] * പഞ്ചായത്ത് * മുനിസിപ്പാലിറ്റി * കോർപ്പറേഷൻ * നഗരാസൂത്രണം * ഗ്രാമവികസനം * പ്രാദേശിക വികസന അതോറിറ്റികൾ * [[കേരള ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ലോക്കൽ അഡ്മിനിസ്ട്രേഷൻ|KILA]] | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian Union Muslim League}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്|IUML]]''' |13 |- |17 |[[പി.കെ. ബഷീർ|പി. കെ. ബഷീർ]] | [[File:P. K. Basheer.jpg]] |[[ഏറനാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഏറനാട്]] |{{Center|'''പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പ്|പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പ്]] | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian Union Muslim League}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്|IUML]]''' | |- |18 |[[വി.ഇ. അബ്ദുൽ ഗഫൂർ|വി. ഇ. അബ്ദുൽ ഗഫൂർ]] |[[File:VE_Abdul_Gafoor.jpg|120px]] |[[കളമശ്ശേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കളമശ്ശേരി]] |{{Center|'''മത്സ്യബന്ധന-സാമൂഹ്യനീതി വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള മത്സ്യബന്ധന-തുറമുഖ വകുപ്പ്|മത്സ്യബന്ധനം]] * [[കേരള മത്സ്യബന്ധന-തുറമുഖ വകുപ്പ്|ഹാർബർ എഞ്ചിനീയറിംഗ്]] * [[കേരള സാമൂഹ്യനീതി വകുപ്പ്|സാമൂഹ്യനീതി]] | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian Union Muslim League}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്|IUML]]''' | |- |19 |[[ടി. സിദ്ദിഖ്]] | [[File:T. Siddique politician.jpg]] |[[കൽപ്പറ്റ നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൽപ്പറ്റ]] |{{Center|'''കാർഷിക വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള കൃഷി വകുപ്പ്|കൃഷി]] * മണ്ണ് സർവേയും മണ്ണ് സംരക്ഷണവും * [[കേരള കാർഷിക സർവകലാശാല]] * വെയർഹൗസിംഗ് കോർപ്പറേഷൻ | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' | |- |20 |[[കെ. എ. തുളസി]] | |[[കോങ്ങാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൊങ്ങാട്]] |{{Center|'''പട്ടികജാതി, പട്ടികവർഗ, പിന്നാക്കക്ഷേമ വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള പട്ടികജാതി-പട്ടികവർഗ വികസന വകുപ്പ്|പട്ടികജാതി വികസനം]] * [[കേരള പട്ടികജാതി-പട്ടികവർഗ വികസന വകുപ്പ്|പട്ടികവർഗ വികസനം]] * [[കേരള പിന്നാക്കവിഭാഗ വികസന വകുപ്പ്|പിന്നാക്ക വിഭാഗ വികസനം]] | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' |8 |- |21 |[[ഒ. ജെ. ജനീഷ്]] |[[File:O. J. Janeesh MLA (cropped).png]] |[[കൊടുങ്ങല്ലൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൊടുങ്ങല്ലൂർ]] |{{Center|'''കായികം, യുവജനക്ഷേമം, രജിസ്ട്രേഷൻ, പുരാവസ്തു വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള കായിക-യുവജനകാര്യ വകുപ്പ്|കായികം]] * [[കേരള കായിക-യുവജനകാര്യ വകുപ്പ്|യുവജനകാര്യങ്ങൾ]] * [[കേരള നികുതി വകുപ്പ്|രജിസ്ട്രേഷൻ]] * [[കേരള പുരാവസ്തു വകുപ്പ്|പുരാവസ്തു]] * പുരാരേഖകൾ * മൃഗശാലകൾ * മ്യൂസിയങ്ങൾ | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' | |} ==സ്പീക്കറും ചീഫ് വിപ്പും== {| class="wikitable sortable" ! colspan="8" |സ്പീക്കർ - സഭാധ്യക്ഷൻ |- ! scope="col" style="width: 10px;" | ! scope="col" style="width: 200px;" | പേര് ! ചിത്രം ! scope="col" style="width: 200px;" | പദവി ! scope="col" style="width: 50px;" | നിയോജക മണ്ഡലം ! scope="col" style="width: 50px;" | ജില്ല ! colspan="2" scope="col" | പാർട്ടി |- |1|| [[തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ]] |[[File:Thiruvanchoor Radhakrishnan.jpg|80px]] | [[സ്പീക്കർ (രാഷ്ട്രീയം)|സ്പീക്കർ]] || [[കോട്ടയം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കോട്ടയം]] || [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം]] || {{party name with color|Indian National Congress}} |- |2|| [[ഷാനിമോൾ ഉസ്മാൻ]] |[[File:Shanimol Osman.jpg|80px]] | [[ഡെപ്യൂട്ടി സ്പീക്കർ]] || [[അരൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|അരൂർ]] || [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ]] || {{party name with color|Indian National Congress}} |- |} {| class="wikitable sortable" ! colspan="8" |ചീഫ് വിപ്പ് |- ! scope="col" style="width: 10px;" | ! scope="col" style="width: 200px;" | പേര് ! ചിത്രം ! scope="col" style="width: 200px;" | പദവി ! scope="col" style="width: 50px;" | നിയോജക മണ്ഡലം ! scope="col" style="width: 50px;" | ജില്ല ! colspan="2" scope="col" | പാർട്ടി |- |1|| [[അപു ജോൺ ജോസഫ്]] |[[File:Apu John Joseph.jpg|90px]] | [[ചീഫ് വിപ്പ്]] || [[തൊടുപുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം|തൊടുപുഴ]] || [[ഇടുക്കി ജില്ല|ഇടുക്കി]] || {{party name with color|Kerala Congress}} |- |} == മന്ത്രിമാർ പാർട്ടിതിരിച്ച് == {{Pie chart | caption = ക്യാബിനറ്റ് മന്ത്രിമാർ പാർട്ടി തിരിച്ച് | value1 = 57.14 | label1 = ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് | color1 = {{party color|Indian National Congress}} | value2 = 23.8 | label2 = ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലീം ലീഗ് | color2 = {{party color|Indian Union Muslim League}} | value3 = 4.76 | label3 = കേരള കോൺഗ്രസ് | color3 = {{party color|Kerala Congress}} | value4 = 4.76 | label4 = റവല്യൂഷണറി സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി (ഇന്ത്യ) | color4 = {{party color|Revolutionary Socialist Party (India)}} | value5 = 4.76 | label5 = കേരള കോൺഗ്രസ് (ജേക്കബ്) | color5 = {{party color|Kerala Congress (Jacob)}} | value6 = 4.76 | label6 = കമ്യൂണിസ്റ്റ് മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി | color6 = {{party color|Communist Marxist Party}} }} {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |പാർട്ടി !ക്യാബിനറ്റ് മന്ത്രിമാർ |- | width="4px" bgcolor="{{party color|Indian National Congress}}" | |[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] |12 |- | width="4px" bgcolor="{{party color|Indian Union Muslim League}}" | |[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്‌ലിം ലീഗ്|ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലീം ലീഗ്]] |5 |- | width="4px" bgcolor="{{party color|Kerala Congress}}" | |[[കേരള കോൺഗ്രസ്]] |1 |- | width="4px" bgcolor="{{party color|Revolutionary Socialist Party (India)}}" | |[[റെവല്യൂഷനറി സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി|റവല്യൂഷണറി സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി (ഇന്ത്യ)]] |1 |- | width="4px" bgcolor="{{party color|Kerala Congress (Jacob)}}" | |[[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജേക്കബ്)|കേരള കോൺഗ്രസ്( ജേക്കബ്)]] |1 |- | width="4px" bgcolor="{{party color|Communist Marxist Party}}" | |[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി|കമ്യൂണിസ്റ്റ് മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി]] |1 |} == മന്ത്രിമാർ ജില്ല തിരിച്ച് == {{Pie chart |caption=ക്യാബിനറ്റ് മന്ത്രിമാർ ജില്ലതിരിച്ച് |label1=എറണാകുളം |value1=19.04 |color1=#1E90FF |label2=മലപ്പുറം |value2=19.04 |color2=#32CD32 |label3=കൊല്ലം |value3=14.28 |color3=#FF8C00 |label4=ആലപ്പുഴ |value4=9.52 |color4=#DC143C |label5=തിരുവനന്തപുരം |value5=9.52 |color5=#8A2BE2 |label6=പാലക്കാട് |value6=9.52 |color6=#20B2AA |label7=കണ്ണൂർ |value7=4.76 |color7=#FFD700 |label8=വയനാട് |value8=4.76 |color8=#A0522D |label9=തൃശ്ശൂർ |value9=4.76 |color9=#708090 |label10=കോട്ടയം |value10=4.76 |color10=#FF69B4 }} {| class="wikitable sortable" |+ ജില്ല തിരിച്ചുള്ള മന്ത്രിമാരുടെ പ്രാതിനിധ്യം ! ജില്ല ! മന്ത്രിമാരുടെ എണ്ണം ! മന്ത്രിമാർ |- | [[എറണാകുളം ജില്ല|എറണാകുളം]] | {{Center|'''4'''}} |[[വി.ഡി. സതീശൻ]],<br> [[റോജി എം. ജോൺ]],<br> [[വി.ഇ. അബ്ദുൽ ഗഫൂർ|വി.ഇ.അബ്ദുൾ ഗഫൂർ]], <br>[[അനൂപ് ജേക്കബ്]] |- | [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം]] | {{Center|'''4'''}} |[[എ.പി. അനിൽകുമാർ]],<br> [[പി.കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി]],<br>[[കെ.എം. ഷാജി]],<br>[[പി.കെ. ബഷീർ]] |- | [[കൊല്ലം ജില്ല|കൊല്ലം]] | {{Center|'''3'''}} |[[ബിന്ദു കൃഷ്ണ]],<br>[[പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്]],<br>[[ഷിബു ബേബി ജോൺ]] |- | [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ]] | {{Center|'''2'''}} |[[രമേശ് ചെന്നിത്തല]],<br>[[എം. ലിജു]] |- | [[തിരുവനന്തപുരം ജില്ല|തിരുവനന്തപുരം]] | {{Center|'''2'''}} |[[കെ. മുരളീധരൻ|കെ.മുരളീധരൻ]],<br>[[സി.പി. ജോൺ]] |- | [[പാലക്കാട് ജില്ല|പാലക്കാട്]] | {{Center|'''2'''}} |[[കെ.എ. തുളസി]],<br>[[എൻ. ഷംസുദ്ദീൻ]] |- | [[കണ്ണൂർ ജില്ല|കണ്ണൂർ]] | {{Center|'''1'''}} |[[സണ്ണി ജോസഫ്]] |- | [[വയനാട് ജില്ല|വയനാട്]] | {{Center|'''1'''}} |[[ടി. സിദ്ദിഖ്]] |- | [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല|തൃശ്ശൂർ]] | {{Center|'''1'''}} |[[ഒ.ജെ. ജനീഷ്]] |- | [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം]] | {{Center|'''1'''}} |[[മോൻസ് ജോസഫ്]] |- |[[കോഴിക്കോട് ജില്ല|കോഴിക്കോട്]] |rowspan="4"|{{Center|'''0'''}} |rowspan="4"|- |- |[[കാസർഗോഡ് ജില്ല|കാസർഗോഡ്]] |- |[[പത്തനംതിട്ട ജില്ല|പത്തനംതിട്ട]] |- |[[ഇടുക്കി ജില്ല|ഇടുക്കി]] |- |} ==അവലംബങ്ങൾ== {{Reflist|}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മന്ത്രിസഭകൾ]] q8xyf9x2h0wx0zzv6xfjb3m8ji2vsna 4666621 4666619 2026-09-13T11:30:06Z Asifalinair 206364 /* മന്ത്രിമാരും വകുപ്പുകളും */ 4666621 wikitext text/x-wiki {{Infobox government cabinet|cabinet_type=മന്ത്രിസഭ|cabinet_number=24|jurisdiction=[[കേരളം|കേരളത്തിലെ]]|flag=Government of Kerala Logo.svg|flag_border=true|incumbent=|image=|image_size=|caption=|state_head=[[രാജേന്ദ്ര അർലേക്കർ]]|government_head=[[വി.ഡി. സതീശൻ]]|date_formed=18 മേയ് 2026|date_dissolved=|members_number=21|political_parties={{legend2|{{United Democratic Front (Kerala)/meta/color}}|'''[[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യുഡിഎഫ്]]'''|border=solid 1px #AAAAAA}} |opposition_cabinet=|opposition_party={{legend2|{{Left Democratic Front (Kerala)/meta/color}}|'''[[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|എൽഡിഎഫ്]]'''|border=solid 1px #AAAAAA}}|opposition_leader=[[പിണറായി വിജയൻ]]|election=[[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)|2026]]|last_election=[[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2021)|2021]]|legislature_term=5 വർഷം|budget=|advice_and_consent1=|advice_and_consent2=<!-- etc. -->|incoming_formation=|outgoing_formation=|previous=[[രണ്ടാം പിണറായി വിജയൻ മന്ത്രിസഭ|രണ്ടാം പിണറായി മന്ത്രിസഭ]]|successor=}} [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി (യുഡിഎഫ്)]] വിജയിച്ചതിനുശേഷം രൂപീകരിച്ച [[വി.ഡി. സതീശൻ|വി.ഡി. സതീശന്റെ]] നേതൃത്വത്തിലുള്ള മന്ത്രിസഭയാണ് വി.ഡി. സതീശൻ മന്ത്രിസഭ.<ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/thesundaystandard/2026/May/17/udfs-brave-poll-leader-staked-all-to-win-big|title=UDF’s Brave poll leader staked all to win big|access-date=2026-05-18|last=രവി|first=രാജേഷ്|date=2026-05-17|website=ദി ന്യൂ ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രെസ്|language=en}}</ref> 2026 മെയ് 18-ന് മന്ത്രിസഭ അധികാരമേറ്റു. സത്യപ്രതിജ്ഞ സമയത്ത് മന്ത്രിസഭയിൽ ആകെ 21 മന്ത്രിമാരുണ്ടായിരുന്നു. കേരളത്തിന്റെ 24-ാമത്തെ മുഖ്യമന്ത്രിയായി വി.ഡി. സതീശൻ സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു, ഈ സ്ഥാനം വഹിക്കുന്ന 13-ാമത്തെ വ്യക്തിയും. == മന്ത്രിമാരും വകുപ്പുകളും == {| class="wikitable sortable" width="60%" style="text-align:center; font-size:85%;" |- ! ക്രമ നമ്പർ ! പേര് ! ചിത്രം ! നിയോജക മണ്ഡലം ! പദവി ! വകുപ്പ്(കൾ)<ref>https://document.kerala.gov.in/documents/notifications/notification2005202618:21:17.pdf</ref> ! colspan="2" | പാർട്ടി ! ഔദ്യോഗിക കാർ നമ്പർ<ref>{{Cite web|url=https://www.asianetnews.com/kerala-news/numbers-for-the-official-vehicles-of-state-ministers-articleshow-puwngdx|title=മന്ത്രിമാരുടെ ഔദ്യോ​ഗിക വാഹനങ്ങൾക്കുള്ള നമ്പറുകളായി; രമേശ് ചെന്നിത്തലക്ക് ഒമ്പതും പികെ കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടിക്ക് രണ്ടും, ഉത്തരവ് പുറത്തിറങ്ങി|access-date=2026-09-13|last=Fb|last2=Tw|language=ml|last3=Linkdin|last4=Whatsapp|last5=Us|first5=GNFollow}}</ref> |- | colspan="8" style="text-align:center;" | '''[[കേരള മുഖ്യമന്ത്രി|മുഖ്യമന്ത്രി]]''' |- |1 |{{Center|'''[[വി.ഡി. സതീശൻ]]'''}} |[[File:VD Satheesan.jpg|120px]] |{{Center|'''[[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂർ]]'''}} |{{Center|'''[[കേരള മുഖ്യമന്ത്രി|മുഖ്യമന്ത്രി]]'''}} | * [[ധനകാര്യ വകുപ്പ് (കേരളം)|ധനകാര്യം]] * നാഷണൽ സേവിംഗ്സ് വകുപ്പ് * സ്റ്റോർസ് പർച്ചേസ് * [[കേരള വാണിജ്യനികുതി വകുപ്പ്|വാണിജ്യ നികുതി]] * കാർഷിക ആദായ നികുതി * [[ട്രഷറി വകുപ്പ്|ട്രഷറികൾ]] * ലോട്ടറികൾ * [[സംസ്ഥാന ഓഡിറ്റ് വകുപ്പ്|സ്റ്റേറ്റ് ഓഡിറ്റ് വകുപ്പ്]] * [[ദി കേരളാ സ്റ്റേറ്റ്‌ ഫിനാൻഷ്യൽ എന്റർപ്രൈസസ്‌ ലിമിറ്റഡ്‌|കേരള സ്റ്റേറ്റ് ഫിനാൻഷ്യൽ എന്റർപ്രൈസസ്]] * സംസ്ഥാന ഇൻഷുറൻസ് വകുപ്പ് * [[കേരള ഫിനാൻഷ്യൽ കോർപ്പറേഷൻ]] * സ്റ്റാമ്പുകളും സ്റ്റാമ്പ് ഡ്യൂട്ടിയും * [[കേരള മത്സ്യബന്ധന-തുറമുഖ വകുപ്പ്|തുറമുഖങ്ങൾ]] * [[നിയമ വകുപ്പ് (കേരളം)|നിയമം]] * ആസൂത്രണവും സാമ്പത്തിക കാര്യങ്ങളും * [[പൊതു ഭരണ വകുപ്പ് (കേരളം)|പൊതുഭരണം]] * [[അഖിലേന്ത്യാ സേവനങ്ങൾ|ഓൾ ഇന്ത്യ സർവീസുകൾ]] ([[ഇന്ത്യൻ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് സർവീസ്|ഐ.എ.എസ്]], [[ഇന്ത്യൻ പോലീസ് സർവീസ്|ഐ.പി.എസ്]], ഐ.എഫ്.എസ്) * [[കേരള ശാസ്ത്ര-സാങ്കേതിക വകുപ്പ്|ശാസ്ത്ര-സാങ്കേതികവിദ്യ]] * ദുരന്തനിവാരണം * [[പ്രവാസി കേരളീയകാര്യ വകുപ്പ്|പ്രവാസികാര്യങ്ങൾ]] * മലിനീകരണ നിയന്ത്രണം * ശാസ്ത്ര സ്ഥാപനങ്ങൾ * പേഴ്‌സണൽ ആൻഡ് അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് റിഫോംസ് * തിരഞ്ഞെടുപ്പ് * ഏകീകരണം * സൈനിക ക്ഷേമം * ദുരിതാശ്വാസം * സംസ്ഥാന ആതിഥ്യം * സിവിൽ-ക്രിമിനൽ നീതിന്യായ ഭരണം * വിമാനത്താവളങ്ങൾ * മെട്രോ റെയിൽ * അന്തർസംസ്ഥാന നദീജലങ്ങൾ * തീരദേശ കപ്പൽഗതാഗതവും ഉൾനാടൻ ജലഗതാഗതവും * കേരള സ്റ്റേറ്റ് ഇൻലാൻഡ് നാവിഗേഷൻ കോർപ്പറേഷൻ * വിവര-പൊതുജന സമ്പർക്കം * പ്രിന്റിംഗും സ്റ്റേഷനറിയും * റെയിൽവേ * രാജീവ് ഗാന്ധി സെന്റർ ഫോർ ബയോടെക്നോളജി * [[നാഷണൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് അഡ്വാൻസ്ഡ് ലീഗൽ സ്റ്റഡീസ്]] * തപാൽ-ടെലഗ്രാഫ് * എല്ലാ പ്രധാന നയപരമായ കാര്യങ്ങളും * മറ്റൊരിടത്തും പരാമർശിക്കാത്ത വിഷയങ്ങൾ | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' |{{Center|'''1'''}} |- | colspan="8" style="text-align:center;" | '''കാബിനറ്റ് മന്ത്രിമാർ''' |- |2 |[[പി.കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി|പി. കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി]] |[[File:P. K. Kunhalikutty.jpg|120px]] |[[മലപ്പുറം നിയമസഭാമണ്ഡലം|മലപ്പുറം]] |{{Center|'''വ്യവസായ-വിവരസാങ്കേതിക വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള വ്യവസായ-വാണിജ്യ വകുപ്പ്|വ്യവസായവും വാണിജ്യവും]] * [[കേരള ഇലക്ട്രോണിക്സ്-വിവരസാങ്കേതിക വകുപ്പ്|വിവരസാങ്കേതികവിദ്യ]] * കൃത്രിമ ബുദ്ധി * സ്റ്റാർട്ടപ്പുകൾ * ഖനനവും ഭൂവിജ്ഞാനവും * കൈത്തറിയും തുണിത്തര വ്യവസായവും | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian Union Muslim League}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്|IUML]]''' |2 |- |3 |[[രമേശ് ചെന്നിത്തല]] |[[File:Ramesh Chennithala.jpg|120px]] |[[ഹരിപ്പാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഹരിപ്പാട്]] |{{Center|'''ആഭ്യന്തര, വിജിലൻസ്, കയർ വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള ആഭ്യന്തര വകുപ്പ്|ആഭ്യന്തരം]] * [[വിജിലൻസ് ആന്റ് ആന്റി കറപ്ഷൻ ബ്യൂറോ, കേരളം|വിജിലൻസ്]] * [[കേരള ഫയർ ആൻഡ് റെസ്ക്യൂ സർവീസസ്|ഫയർ ആൻഡ് റെസ്ക്യൂ]] * [[കേരള പ്രിസൺസ് ആൻഡ് കറക്ഷണൽ സർവീസസ്|ജയിലുകൾ]] * [[കയർ]] | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' |9 |- |4 |'''[[സണ്ണി ജോസഫ്]]''' | [[പ്രമാണം:SUNNYJOSEPHMLA.jpg]] |'''[[പേരാവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പേരാവൂർ]]''' |{{Center|'''വൈദ്യുതി, പരിസ്ഥിതി, പാർലമെന്ററി കാര്യ വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള ഊർജ വകുപ്പ്|വൈദ്യുതി]] * [[കേരള പരിസ്ഥിതി വകുപ്പ്|പരിസ്ഥിതി]] * പാർലമെന്ററി കാര്യങ്ങൾ * [[എജൻസി ഫോർ ന്യൂ ആൻഡ് റിന്യൂവബിൾ എനർജി റിസർച്ച് ആൻഡ് ടെക്നോളജി|ANERT]] | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' |4 |- |5 |[[കെ. മുരളീധരൻ]] |[[File:Muraleedharan.jpg|120px]] |[[വട്ടിയൂർക്കാവ് നിയമസഭാമണ്ഡലം|വട്ടിയൂർക്കാവ്]] |{{Center|'''ആരോഗ്യ-കുടുംബക്ഷേമ, ദേവസ്വം വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള ആരോഗ്യ-കുടുംബക്ഷേമ വകുപ്പ്|ആരോഗ്യവും കുടുംബക്ഷേമവും]] * [[കേരള ദേവസ്വം ബോർഡുകൾ|ദേവസ്വം]] * [[കേരള ആയുഷ് വകുപ്പ്|ആയുഷ്]] * മെഡിക്കൽ വിദ്യാഭ്യാസം * മെഡിക്കൽ സർവകലാശാല * തദ്ദേശീയ ചികിത്സ * ഔഷധ നിയന്ത്രണം * ഭക്ഷ്യസുരക്ഷ | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' |11 |- |6 |[[മോൻസ് ജോസഫ്]] |[[File:Mons Joseph.jpeg|120px]] |[[കടുത്തുരുത്തി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കടുത്തുരുത്തി]] |{{Center|'''ജലവിഭവ-ഭവന നിർമ്മാണ വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള ജലവിഭവ വകുപ്പ്|ജലവിഭവം]] * [[കേരള ഭവന നിർമ്മാണ വകുപ്പ്|ഭവന നിർമ്മാണം]] * ജലസേചനം * കമാൻഡ് ഏരിയ ഡെവലപ്മെന്റ് അതോറിറ്റി (CADA) * [[കേരള ഭൂഗർഭജല വകുപ്പ്|ഭൂഗർഭ ജല വകുപ്പ്]] * ജലവിതരണവും ശുചിത്വവും | width="4px" style="background-color: {{party color|Kerala Congress (Joseph)}}" | | '''[[കേരള കോൺഗ്രസ്|KEC]]''' |3 |- |7 |[[ഷിബു ബേബി ജോൺ]] |[[File:Shibu-Baby-John.jpg|120px]] |[[ചവറ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചവറ]] |{{Center|'''വനം, വന്യജീവി സംരക്ഷണം, നൈപുണ്യ വികസന വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള വനം വകുപ്പ്|വനവും വന്യജീവി സംരക്ഷണവും]] * [[കേരള തൊഴിൽ-നൈപുണ്യ വകുപ്പ്|നൈപുണ്യ വികസനം]] * കേരള അക്കാദമി ഫോർ സ്കിൽസ് എക്സലൻസ് (KASE) | width="4px" style="background-color: {{party color|Revolutionary Socialist Party (India)}}" | | '''[[റെവല്യൂഷണറി സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി (ഇന്ത്യ)|RSP]]''' |51 |- |8 |[[അനൂപ് ജേക്കബ്]] |[[File:Anoop jacob.JPG|120px]] |[[പിറവം നിയമസഭാമണ്ഡലം|പിറവം]] |{{Center|'''ഭക്ഷ്യ-പൊതുവിതരണ, ഉപഭോക്തൃകാര്യ വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള ഭക്ഷ്യ-പൊതുവിതരണ വകുപ്പ്|ഭക്ഷ്യവും പൊതുവിതരണവും]] * [[കേരള ഭക്ഷ്യ-പൊതുവിതരണ വകുപ്പ്|ഉപഭോക്തൃകാര്യങ്ങൾ]] * ലീഗൽ മെട്രോളജി | width="4px" style="background-color: {{party color|Kerala Congress (Jacob)}}" | | '''[[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജേക്കബ്)|KC(Jacob)]]''' |5 |- |9 |[[സി.പി. ജോൺ|സി. പി. ജോൺ]] |[[File:C.P.John.jpg|120px]] |[[തിരുവനന്തപുരം നിയമസഭാമണ്ഡലം|തിരുവനന്തപുരം സെൻട്രൽ]] |{{Center|'''ഗതാഗത വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള ഗതാഗത വകുപ്പ്|റോഡ് ഗതാഗതം]] * [[കേരള മോട്ടോർ വാഹന വകുപ്പ്|മോട്ടോർ വാഹനങ്ങൾ]] * [[കേരള സ്റ്റേറ്റ് വാട്ടർ ട്രാൻസ്പോർട്ട് വകുപ്പ്|ജലഗതാഗതം]] | width="4px" style="background-color: {{party color|Communist Marxist Party}}" | | '''[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി|CMP]]''' | 6 |- |10 |[[എ.പി. അനിൽകുമാർ|എ. പി. അനിൽ കുമാർ]] |[[File:A.P. Anil Kumar.JPG|120px]] |[[വണ്ടൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|വണ്ടൂർ]] |{{Center|'''റവന്യൂ വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള റവന്യൂ വകുപ്പ്|ഭൂരവന്യൂ]] * [[കേരള റവന്യൂ-ഭൂരേഖ വകുപ്പ്|സർവേയും ഭൂരേഖകളും]] * ഭൂപരിഷ്കരണം | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' |7 |- |11 |[[എൻ. ഷംസുദ്ദീൻ]] |[[File:N Shamsudheen 01.jpg|120px]] |[[മണ്ണാർക്കാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|മണ്ണാർക്കാട്]] |{{Center|'''പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ-ന്യൂനപക്ഷ ക്ഷേമ വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള സർക്കാർ പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ്|പൊതുവിദ്യാഭ്യാസം]] * [[കേരള ന്യൂനപക്ഷ ക്ഷേമ വകുപ്പ്|ന്യൂനപക്ഷ ക്ഷേമം]] * സാക്ഷരതാ പ്രസ്ഥാനം * വഖഫ്-ഹജ്ജ് തീർത്ഥാടനം | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian Union Muslim League}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്|IUML]]''' |21 |- |12 |[[പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്|പി. സി. വിഷ്ണുനാഥ്]] |[[File:PC Vishnunadh Kundara MLA.png|120px]] |[[കുണ്ടറ നിയമസഭാമണ്ഡലം|കുണ്ടറ]] |{{Center|'''ടൂറിസം-സാംസ്കാരികകാര്യ വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള ടൂറിസം വകുപ്പ്|ടൂറിസം]] * [[കേരള സാംസ്കാരികകാര്യ വകുപ്പ്|സാംസ്കാരിക കാര്യങ്ങൾ]] * [[കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര വികസന കോർപ്പറേഷൻ]] (KSFDC) * കേരള ചലച്ചിത്ര അക്കാദമി * കേരള സാംസ്കാരിക പ്രവർത്തക ക്ഷേമനിധി ബോർഡ് | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' |12 |- |13 |[[റോജി എം. ജോൺ]] |[[File:Roji M John at Kodussery IMG 20260326 160534972 (cropped).jpg|120px]] |[[അങ്കമാലി നിയമസഭാമണ്ഡലം|അങ്കമാലി]] |{{Center|'''ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ്|ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസം]] * കോളജിയറ്റ് വിദ്യാഭ്യാസം * സാങ്കേതിക വിദ്യാഭ്യാസം * സർവകലാശാലകൾ (കാർഷിക, വെറ്ററിനറി, ഫിഷറീസ്, മെഡിക്കൽ, ഡിജിറ്റൽ സർവകലാശാലകൾ ഒഴികെ) * പ്രവേശന പരീക്ഷകൾ * [[നാഷണൽ കാഡറ്റ് കോർ|എൻ.സി.സി]] * അഡിഷണൽ സ്കിൽ അക്വിസിഷൻ പ്രോഗ്രാം (ASAP) | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' |16 |- |14 |[[ബിന്ദു കൃഷ്ണ]] | [[File:Adv. Bindhu Krishna.png]] |[[കൊല്ലം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൊല്ലം]] |{{Center|'''തൊഴിൽ, മൃഗസംരക്ഷണം, ക്ഷീരവികസനം, വനിത-ശിശു വികസന വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള തൊഴിൽ-നൈപുണ്യ വകുപ്പ്|തൊഴിൽ]] * [[കേരള മൃഗസംരക്ഷണ വകുപ്പ്|മൃഗസംരക്ഷണം]] * [[കേരള ക്ഷീരവികസന വകുപ്പ്|ക്ഷീരവികസനം]] * ക്ഷീര സഹകരണസംഘങ്ങൾ * [[കേരള വനിത-ശിശു വികസന വകുപ്പ്|വനിത-ശിശു വികസനം]] * [[കേരള വെറ്ററിനറി ആൻഡ് അനിമൽ സയൻസസ് സർവകലാശാല]] | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' |27 |- |15 |[[എം. ലിജു]] | [[File:M. Liju.jpg]] |[[കായംകുളം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കായംകുളം]] |{{Center|'''എക്സൈസ്-സഹകരണ വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള സഹകരണ വകുപ്പ്|സഹകരണം]] * [[കേരള എക്സൈസ് വകുപ്പ്|എക്സൈസ്]] | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' |18 |- |16 |[[കെ.എം. ഷാജി|കെ. എം. ഷാജി]] | [[File:K. M. Shaji.jpg|120px]] |[[വേങ്ങര നിയമസഭാമണ്ഡലം|വേങ്ങര]] |{{Center|'''തദ്ദേശസ്വയംഭരണ വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള സർക്കാർ തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ വകുപ്പ്|തദ്ദേശസ്വയംഭരണ വകുപ്പ്]] * പഞ്ചായത്ത് * മുനിസിപ്പാലിറ്റി * കോർപ്പറേഷൻ * നഗരാസൂത്രണം * ഗ്രാമവികസനം * പ്രാദേശിക വികസന അതോറിറ്റികൾ * [[കേരള ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ലോക്കൽ അഡ്മിനിസ്ട്രേഷൻ|KILA]] | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian Union Muslim League}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്|IUML]]''' |13 |- |17 |[[പി.കെ. ബഷീർ|പി. കെ. ബഷീർ]] | [[File:P. K. Basheer.jpg]] |[[ഏറനാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഏറനാട്]] |{{Center|'''പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പ്|പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പ്]] | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian Union Muslim League}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്|IUML]]''' |17 |- |18 |[[വി.ഇ. അബ്ദുൽ ഗഫൂർ|വി. ഇ. അബ്ദുൽ ഗഫൂർ]] |[[File:VE_Abdul_Gafoor.jpg|120px]] |[[കളമശ്ശേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കളമശ്ശേരി]] |{{Center|'''മത്സ്യബന്ധന-സാമൂഹ്യനീതി വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള മത്സ്യബന്ധന-തുറമുഖ വകുപ്പ്|മത്സ്യബന്ധനം]] * [[കേരള മത്സ്യബന്ധന-തുറമുഖ വകുപ്പ്|ഹാർബർ എഞ്ചിനീയറിംഗ്]] * [[കേരള സാമൂഹ്യനീതി വകുപ്പ്|സാമൂഹ്യനീതി]] | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian Union Muslim League}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്|IUML]]''' |14 |- |19 |[[ടി. സിദ്ദിഖ്]] | [[File:T. Siddique politician.jpg]] |[[കൽപ്പറ്റ നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൽപ്പറ്റ]] |{{Center|'''കാർഷിക വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള കൃഷി വകുപ്പ്|കൃഷി]] * മണ്ണ് സർവേയും മണ്ണ് സംരക്ഷണവും * [[കേരള കാർഷിക സർവകലാശാല]] * വെയർഹൗസിംഗ് കോർപ്പറേഷൻ | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' |15 |- |20 |[[കെ. എ. തുളസി]] | |[[കോങ്ങാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൊങ്ങാട്]] |{{Center|'''പട്ടികജാതി, പട്ടികവർഗ, പിന്നാക്കക്ഷേമ വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള പട്ടികജാതി-പട്ടികവർഗ വികസന വകുപ്പ്|പട്ടികജാതി വികസനം]] * [[കേരള പട്ടികജാതി-പട്ടികവർഗ വികസന വകുപ്പ്|പട്ടികവർഗ വികസനം]] * [[കേരള പിന്നാക്കവിഭാഗ വികസന വകുപ്പ്|പിന്നാക്ക വിഭാഗ വികസനം]] | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' |8 |- |21 |[[ഒ. ജെ. ജനീഷ്]] |[[File:O. J. Janeesh MLA (cropped).png]] |[[കൊടുങ്ങല്ലൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൊടുങ്ങല്ലൂർ]] |{{Center|'''കായികം, യുവജനക്ഷേമം, രജിസ്ട്രേഷൻ, പുരാവസ്തു വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള കായിക-യുവജനകാര്യ വകുപ്പ്|കായികം]] * [[കേരള കായിക-യുവജനകാര്യ വകുപ്പ്|യുവജനകാര്യങ്ങൾ]] * [[കേരള നികുതി വകുപ്പ്|രജിസ്ട്രേഷൻ]] * [[കേരള പുരാവസ്തു വകുപ്പ്|പുരാവസ്തു]] * പുരാരേഖകൾ * മൃഗശാലകൾ * മ്യൂസിയങ്ങൾ | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' |19 |} ==സ്പീക്കറും ചീഫ് വിപ്പും== {| class="wikitable sortable" ! colspan="8" |സ്പീക്കർ - സഭാധ്യക്ഷൻ |- ! scope="col" style="width: 10px;" | ! scope="col" style="width: 200px;" | പേര് ! ചിത്രം ! scope="col" style="width: 200px;" | പദവി ! scope="col" style="width: 50px;" | നിയോജക മണ്ഡലം ! scope="col" style="width: 50px;" | ജില്ല ! colspan="2" scope="col" | പാർട്ടി |- |1|| [[തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ]] |[[File:Thiruvanchoor Radhakrishnan.jpg|80px]] | [[സ്പീക്കർ (രാഷ്ട്രീയം)|സ്പീക്കർ]] || [[കോട്ടയം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കോട്ടയം]] || [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം]] || {{party name with color|Indian National Congress}} |- |2|| [[ഷാനിമോൾ ഉസ്മാൻ]] |[[File:Shanimol Osman.jpg|80px]] | [[ഡെപ്യൂട്ടി സ്പീക്കർ]] || [[അരൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|അരൂർ]] || [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ]] || {{party name with color|Indian National Congress}} |- |} {| class="wikitable sortable" ! colspan="8" |ചീഫ് വിപ്പ് |- ! scope="col" style="width: 10px;" | ! scope="col" style="width: 200px;" | പേര് ! ചിത്രം ! scope="col" style="width: 200px;" | പദവി ! scope="col" style="width: 50px;" | നിയോജക മണ്ഡലം ! scope="col" style="width: 50px;" | ജില്ല ! colspan="2" scope="col" | പാർട്ടി |- |1|| [[അപു ജോൺ ജോസഫ്]] |[[File:Apu John Joseph.jpg|90px]] | [[ചീഫ് വിപ്പ്]] || [[തൊടുപുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം|തൊടുപുഴ]] || [[ഇടുക്കി ജില്ല|ഇടുക്കി]] || {{party name with color|Kerala Congress}} |- |} == മന്ത്രിമാർ പാർട്ടിതിരിച്ച് == {{Pie chart | caption = ക്യാബിനറ്റ് മന്ത്രിമാർ പാർട്ടി തിരിച്ച് | value1 = 57.14 | label1 = ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് | color1 = {{party color|Indian National Congress}} | value2 = 23.8 | label2 = ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലീം ലീഗ് | color2 = {{party color|Indian Union Muslim League}} | value3 = 4.76 | label3 = കേരള കോൺഗ്രസ് | color3 = {{party color|Kerala Congress}} | value4 = 4.76 | label4 = റവല്യൂഷണറി സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി (ഇന്ത്യ) | color4 = {{party color|Revolutionary Socialist Party (India)}} | value5 = 4.76 | label5 = കേരള കോൺഗ്രസ് (ജേക്കബ്) | color5 = {{party color|Kerala Congress (Jacob)}} | value6 = 4.76 | label6 = കമ്യൂണിസ്റ്റ് മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി | color6 = {{party color|Communist Marxist Party}} }} {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |പാർട്ടി !ക്യാബിനറ്റ് മന്ത്രിമാർ |- | width="4px" bgcolor="{{party color|Indian National Congress}}" | |[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] |12 |- | width="4px" bgcolor="{{party color|Indian Union Muslim League}}" | |[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്‌ലിം ലീഗ്|ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലീം ലീഗ്]] |5 |- | width="4px" bgcolor="{{party color|Kerala Congress}}" | |[[കേരള കോൺഗ്രസ്]] |1 |- | width="4px" bgcolor="{{party color|Revolutionary Socialist Party (India)}}" | |[[റെവല്യൂഷനറി സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി|റവല്യൂഷണറി സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി (ഇന്ത്യ)]] |1 |- | width="4px" bgcolor="{{party color|Kerala Congress (Jacob)}}" | |[[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജേക്കബ്)|കേരള കോൺഗ്രസ്( ജേക്കബ്)]] |1 |- | width="4px" bgcolor="{{party color|Communist Marxist Party}}" | |[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി|കമ്യൂണിസ്റ്റ് മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി]] |1 |} == മന്ത്രിമാർ ജില്ല തിരിച്ച് == {{Pie chart |caption=ക്യാബിനറ്റ് മന്ത്രിമാർ ജില്ലതിരിച്ച് |label1=എറണാകുളം |value1=19.04 |color1=#1E90FF |label2=മലപ്പുറം |value2=19.04 |color2=#32CD32 |label3=കൊല്ലം |value3=14.28 |color3=#FF8C00 |label4=ആലപ്പുഴ |value4=9.52 |color4=#DC143C |label5=തിരുവനന്തപുരം |value5=9.52 |color5=#8A2BE2 |label6=പാലക്കാട് |value6=9.52 |color6=#20B2AA |label7=കണ്ണൂർ |value7=4.76 |color7=#FFD700 |label8=വയനാട് |value8=4.76 |color8=#A0522D |label9=തൃശ്ശൂർ |value9=4.76 |color9=#708090 |label10=കോട്ടയം |value10=4.76 |color10=#FF69B4 }} {| class="wikitable sortable" |+ ജില്ല തിരിച്ചുള്ള മന്ത്രിമാരുടെ പ്രാതിനിധ്യം ! ജില്ല ! മന്ത്രിമാരുടെ എണ്ണം ! മന്ത്രിമാർ |- | [[എറണാകുളം ജില്ല|എറണാകുളം]] | {{Center|'''4'''}} |[[വി.ഡി. സതീശൻ]],<br> [[റോജി എം. ജോൺ]],<br> [[വി.ഇ. അബ്ദുൽ ഗഫൂർ|വി.ഇ.അബ്ദുൾ ഗഫൂർ]], <br>[[അനൂപ് ജേക്കബ്]] |- | [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം]] | {{Center|'''4'''}} |[[എ.പി. അനിൽകുമാർ]],<br> [[പി.കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി]],<br>[[കെ.എം. ഷാജി]],<br>[[പി.കെ. ബഷീർ]] |- | [[കൊല്ലം ജില്ല|കൊല്ലം]] | {{Center|'''3'''}} |[[ബിന്ദു കൃഷ്ണ]],<br>[[പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്]],<br>[[ഷിബു ബേബി ജോൺ]] |- | [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ]] | {{Center|'''2'''}} |[[രമേശ് ചെന്നിത്തല]],<br>[[എം. ലിജു]] |- | [[തിരുവനന്തപുരം ജില്ല|തിരുവനന്തപുരം]] | {{Center|'''2'''}} |[[കെ. മുരളീധരൻ|കെ.മുരളീധരൻ]],<br>[[സി.പി. ജോൺ]] |- | [[പാലക്കാട് ജില്ല|പാലക്കാട്]] | {{Center|'''2'''}} |[[കെ.എ. തുളസി]],<br>[[എൻ. ഷംസുദ്ദീൻ]] |- | [[കണ്ണൂർ ജില്ല|കണ്ണൂർ]] | {{Center|'''1'''}} |[[സണ്ണി ജോസഫ്]] |- | [[വയനാട് ജില്ല|വയനാട്]] | {{Center|'''1'''}} |[[ടി. സിദ്ദിഖ്]] |- | [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല|തൃശ്ശൂർ]] | {{Center|'''1'''}} |[[ഒ.ജെ. ജനീഷ്]] |- | [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം]] | {{Center|'''1'''}} |[[മോൻസ് ജോസഫ്]] |- |[[കോഴിക്കോട് ജില്ല|കോഴിക്കോട്]] |rowspan="4"|{{Center|'''0'''}} |rowspan="4"|- |- |[[കാസർഗോഡ് ജില്ല|കാസർഗോഡ്]] |- |[[പത്തനംതിട്ട ജില്ല|പത്തനംതിട്ട]] |- |[[ഇടുക്കി ജില്ല|ഇടുക്കി]] |- |} ==അവലംബങ്ങൾ== {{Reflist|}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മന്ത്രിസഭകൾ]] 2d1ylcmh5b0sd575c68wpxqkt3fms4v 0 667389 4666613 4628977 2026-09-13T10:51:16Z Asifalinair 206364 /* */ 4666613 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = എം. ലിജു | image = [[File:M. Liju.jpg|250px]] | caption = | office = കേരളത്തിലെ എക്സൈസ്, സഹകരണ വകുപ്പ് മന്ത്രി | term_start = {{Start date|2026|05|18|df=yes}} | term_end = | 1blankname = മുഖ്യമന്ത്രി | 1namedata = [[വി.ഡി. സതീശൻ]] | predecessor = {{Plainlist| *[[എം.ബി. രാജേഷ്]] (എക്സൈസ്) *[[വി.എൻ. വാസവൻ]] (സഹകരണം) |}} | office2 = കേരള നിയമസഭയിലെ അംഗം | term_start2 = {{Start date|2026|05|4|df=yes}} | term_end2 = | predecessor2 = [[യു. പ്രതിഭ]] | successor2 = | constituency2 = [[കായംകുളം]] | birth_date = {{birth date and age|1979|01|01|df=yes}} | birth_place = [[ഹരിപ്പാട്]], [[ആലപ്പുഴ ജില്ല]] | party = [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] | spouse = അമ്പിളി | children = 2 പെൺമക്കൾ | date = 24 മെയ് | year = 2026 | source = <ref>https://malayalam.news18.com/news/kerala/m-liju-rises-from-three-consecutive-defeats-to-historic-kayamkulam-victory-and-kerala-cabinet-berth-sbs-ws-l-774071.html{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജൂൺ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>ന്യൂസ് 18 മലയാളം | governor = [[രാജേന്ദ്ര അർലേക്കർ]] }} 2026 മെയ് 18 മുതൽ കേരളത്തിലെ [[കേരള എക്സൈസ് വകുപ്പ്|എക്സൈസ്]], സഹകരണ വകുപ്പ് മന്ത്രിയായി തുടരുന്ന ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ നിന്നുള്ള [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|കോൺഗ്രസ്]] നേതാവാണ് ''' അഡ്വ.എം. ലിജു ''' 2026 മെയ് നാല് മുതൽ [[കായംകുളം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കായംകുളം]] മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നുള്ള നിയമസഭാംഗമാണ്. <ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/premium/opinion-and-analysis/2026/04/08/kayamkulam-and-ambalappuzha-assembly-constituency-m-liju-u-prathibha-g-sudhakaran-candidateship-election-analysis-prm.html|title=അമ്പലപ്പുഴയിൽ സുധാകരനു നൽകിയ 'സഹായം' ലിജുവിന് കായംകുളത്ത് വോട്ടാകുമോ? 'കണക്കു ചോദിക്കാൻ' പ്രതിഭ; കോൺഗ്രസ് പ്രതീക്ഷിക്കുന്ന 'ഇഫക്ട്' എവിടെയെല്ലാം?|website=@manoramaonline}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://theprint.in/elections/kerala-election-results-congress-led-udf-dominates-alappuzha-once-a-left-stronghold/2920280/|title=Kerala election results: Congress-led UDF dominates Alappuzha, once a Left stronghold|first=Aneesa|last=PA|website=[[ThePrint]] |date=May 4, 2026}}</ref><ref>https://www.myneta.info/Kerala2021/candidate.php?candidate_id=234</ref> <ref>https://www.myneta.info/Kerala2026/candidate.php?candidate_id=695</ref> == ജീവിതരേഖ == ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ മാവേലിക്കര താലൂക്കിൽ ഹരിപ്പാട് ആനാരിയിലെ മീനത്തേതിൽ വീട്ടിൽ റിട്ട.പോലീസ് കോൺസ്റ്റബിൾ എം മോഹൻലാലിൻ്റെയും ചന്ദ്രികയുടേയും മകനായി ജനനം. പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് ശേഷം കാർത്തികപ്പള്ളി സെൻ്റ് തോമസ് ഹൈസ്കൂൾ, നങ്ങ്യാർകുളങ്ങര ടി.കെ.എം.എം കോളേജ് എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്ന് വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കിയ ലിജു നിയമബിരുദം നേടി അഭിഭാഷകനായും ജോലി നോക്കിയിട്ടുണ്ട്.<ref>https://marunadanmalayalee.com/politics/elections/m-liju-victory-848470</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/05/21/kerala-cabinet-portfolios-cm-secures-key-departments.html</ref> == രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം == നങ്ങ്യാർകുളങ്ങര ടി.കെ.എം.എം കോളേജിൽ പഠിക്കുമ്പോൾ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയുടെ വിദ്യാർത്ഥി പ്രസ്ഥാനമായ കെ.എസ്.യു വഴി രാഷ്ട്രീയത്തിൽ എത്തി. കെ.എസ്.യു സംസ്ഥാന ജനറൽ സെക്രട്ടറി, യൂത്ത് കോൺഗ്രസിൻ്റെ സംസ്ഥാന ഉപാധ്യക്ഷൻ, സംസ്ഥാന അധ്യക്ഷൻ, ദേശീയ ജനറൽ സെക്രട്ടറി എന്നീ നിലകളിൽ പ്രവർത്തിച്ച ലിജു കെപിസിസിയുടെ ജനറൽ സെക്രട്ടറിയും സംഘടന ചുമതലയുള്ള ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. ആലപ്പുഴ ജില്ലാ കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റിയുടെ അധ്യക്ഷനും കെ.പി.സി.സിയുടെ രാഷ്ട്രീയകാര്യ സമിതി അംഗവുമായിരുന്നു. നിലവിൽ കെപിസിസി ഉപാധ്യക്ഷനാണ്. കേരളത്തിലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ 2016-ൽ കായംകുളത്തും 2011, 2021-ൽ അമ്പലപ്പുഴയിൽ നിന്നും മത്സരിച്ചെങ്കിലും പരാജയപ്പെട്ടു. 2026-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കായംകുളം മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നും മത്സരിച്ച ലിജു സിറ്റിംഗ് എംഎൽഎയായിരുന്ന സിപിഎമ്മിലെ യു.പ്രതിഭ ഹരിയെ പരാജയപ്പെടുത്തി ആദ്യമായി നിയമസഭാംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 2026-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ യുഡിഎഫ് 102 സീറ്റിൽ വിജയിച്ചതിനെ തുടർന്ന് ആദ്യമായി നിയമസഭാംഗമായ ലിജു വി.ഡി.സതീശൻ മന്ത്രിസഭയിലെ കാബിനറ്റ് വകുപ്പ് മന്ത്രിയായി സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു അധികാരമേറ്റു. നിലവിൽ 2026 മെയ് 18ന് അധികാരമേറ്റ വി.ഡി.സതീശൻ മന്ത്രിസഭയിലെ സംസ്ഥാന എക്സൈസ്, സഹകരണ വകുപ്പ് മന്ത്രിയായി തുടരുന്നു.<ref>https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/m-liju-kayamkulam-mla-cabinet-minister-qbws2ef2</ref><ref>https://keralakaumudi.com/news/mobile/kerala/general/m-liju-1749681</ref><ref>https://www.asianetnews.com/kerala-news/m-liju-taking-oath-as-minister-in-kerala-udf-cabinet-articleshow-8x458go</ref><ref>https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/former-gunman-mohanlal-son-m-liju-sworn-in-as-kerala-minister-ikzrvnlg</ref> ''' പ്രധാന പദവികളിൽ ''' * 2026 : സംസ്ഥാന എക്സൈസ്, സഹകരണ വകുപ്പ് മന്ത്രി * 2026 : നിയമസഭാംഗം, കായംകുളം * 2025 : കെപിസിസി വൈസ് പ്രസിഡന്റ് * 2025 : കെപിസിസി സംഘടന ജനറൽ സെക്രട്ടറി * 2024 : കെപിസിസി ജനറൽ സെക്രട്ടറി * 2016-2021 : ആലപ്പുഴ ഡി.സി.സി പ്രസിഡന്റ് * 2009-2010 : യൂത്ത് കോൺഗ്രസ് സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റ് == സ്വകാര്യ ജീവിതം == * ഭാര്യ : അമ്പിളി * മക്കൾ * ഗാർഗി * ഗഗന ==അവലംബം== {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ എക്സൈസ് വകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സഹകരണവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] ls58oik8y3gqvcqz88vlbs4qkzcqji5 3 669539 4666408 4666219 2026-09-12T15:12:15Z ~2026-46215-38 221984 /* രവി വാര കുറിമാനങ്ങൾ ഞായറാഴ്ചകളിൽ എഴുതി പ്രസിദ്ധപെടുത്തുന്ന കുറിപ്പുകൾ രവി എന്നാൽ ഞായർ സൂര്യൻ എന്നൊക്കെ അർത്ഥം വരുന്നുണ്ട്. ഞായറാഴ്ചകളിൽ ഉള്ള എഴുത്തുകുത്തുകളൊക്കെ നമുക്ക് ഈ ഗണത്തിൽ പെടുത്താം */ 4666408 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി | സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 02:25, 26 ജൂലൈ 2026 (UTC)AI Mode All Images Videos News Maps Shopping Books Flights Finance മലയാളത്തിലെ അറിയപ്പെടുന്ന ഒരു കഥാകൃത്തും സാംസ്കാരിക പ്രവർത്തകനുമാണ് സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി. ഇദ്ദേഹം നവമാധ്യമങ്ങളിലും വിക്കിപീഡിയ പോലുള്ള പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളിലും 'സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി' എന്ന പേരിൽ സജീവമാണ്. Facebook ·VBC News Thodupuzha +3 ഇദ്ദേഹത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രധാന വിവരങ്ങൾ താഴെ നൽകുന്നു: ജീവിതരേഖ: എറണാകുളം ജില്ലയിലെ വൈപ്പിൻ കരയിലുള്ള എടവനക്കാടാണ് ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ജന്മദേശം. സുകുമാരൻ, സതിനി എന്നിവരാണ് മാതാപിതാക്കൾ. എടവനക്കാട് KPMHS, മാല്യങ്കര കോളേജ്, ഗവ. ITI കളമശ്ശേരി എന്നിവിടങ്ങളിലായിരുന്നു വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കിയത്. നിലവിൽ കേരള ബാങ്കിൽ സേവനമനുഷ്ഠിക്കുന്നു. സാഹിത്യ സംഭാവനകൾ: കഴിഞ്ഞ 45 വർഷത്തോളമായി വിവിധ ആനുകാലിക പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങളിൽ കഥകളും ലേഖനങ്ങളും എഴുതിവരുന്നു. ആകാശവാണിയുടെ തിരുവനന്തപുരം, കൊച്ചി നിലയങ്ങളിൽ ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ രചനകൾ പ്രക്ഷേപണം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. പ്രശസ്തമായ 'സാഫല്യം' മാസികയിൽ അദ്ദേഹം കഥകൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. കൂടാതെ പ്രതിലിപി പോലുള്ള ഡിജിറ്റൽ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളിലും ഇദ്ദേഹം കഥകൾ എഴുതുന്നു. സാമൂഹിക-സാംസ്കാരിക രംഗം: ശ്രീ സത്യസായി സേവാ സമിതിയുടെയും മറ്റ് പ്രാദേശിക കൂട്ടായ്മകളുടെയും വിവിധ സാംസ്കാരിക പരിപാടികളിലും കഥയരങ്ങുകളിലും മുഖ്യ അതിഥിയായും സംഘാടകനായും ഇദ്ദേഹം സജീവമായി പങ്കെടുക്കാറുണ്ട്. ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ രചനകളെക്കുറിച്ചോ പ്രവൃത്തികളെക്കുറിച്ചോ കൂടുതൽ അറിയണമെന്നുണ്ടെങ്കിൽ ചോദിക്കാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ ഒരു വ്യക്തിയുടെയോ സ്ഥാപനത്തിന്റെയോ പേജിൽ പുരസ്കാര വിവരങ്ങൾ (Awards) ചേർക്കുന്നത് വളരെ ലളിതമാണ്. എന്നാൽ ചേർക്കുന്ന വിവരങ്ങൾക്ക് വിശ്വസനീയമായ അവലംബങ്ങൾ (References/Citations) ഉണ്ടായിരിക്കണം എന്നത് നിർബന്ധമാണ്. പുരസ്കാര വിവരങ്ങൾ ചേർക്കാനുള്ള ഘട്ടങ്ങൾ താഴെ നൽകുന്നു: 1. തിരുത്തൽ മോഡ് (Edit Mode) തുറക്കുക നിങ്ങൾ വിവരങ്ങൾ ചേർക്കാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്ന വിക്കിപീഡിയ ലേഖനം തുറക്കുക. മുകളിൽ കാണുന്ന "തിരുത്തുക" (Edit) അല്ലെങ്കിൽ "മൂലരൂപം തിരുത്തുക" (Edit source) എന്ന ബട്ടണിൽ ക്ലിക്ക് ചെയ്യുക. 2. പുതിയ ഉപവിഭാഗം (Subheading) നിർമ്മിക്കുക ലേഖനത്തിൽ പുരസ്കാരങ്ങൾക്കായി ഒരു പ്രത്യേക വിഭാഗം ഇല്ലെങ്കിൽ, താഴെ പറയുന്ന രീതിയിൽ ഒരു പുതിയ വിഭാഗം ഉണ്ടാക്കാം: വിഷ്വൽ എഡിറ്ററിൽ (Visual Editor): മുകളിലെ ബാറിൽ നിന്ന് 'Paragraph' എന്നത് മാറ്റി 'Heading' (തലക്കെട്ട്) എന്നത് തിരഞ്ഞെടുക്കുക. ശേഷം "പുരസ്കാരങ്ങൾ" അല്ലെങ്കിൽ "അംഗീകാരങ്ങൾ" എന്ന് ടൈപ്പ് ചെയ്യുക. സോഴ്സ് എഡിറ്ററിൽ (Source Editor): ലേഖനത്തിന്റെ അവസാന ഭാഗത്തായി == പുരസ്കാരങ്ങൾ == എന്ന് ടൈപ്പ് ചെയ്യുക. 3. വിവരങ്ങൾ ലിസ്റ്റ് ആയി ചേർക്കുക പുരസ്കാരങ്ങൾ എപ്പോഴും ഒരു ബുള്ളറ്റ് ലിസ്റ്റ് (Bullet list) ആയി നൽകുന്നതാണ് വായിക്കാൻ എളുപ്പം. വർഷം, പുരസ്കാരത്തിന്റെ പേര്, അത് നൽകിയ സംഘടന/സ്ഥാപനം, ഏത് കൃതിക്കാണ് ലഭിച്ചത് (ബാധകമെങ്കിൽ) എന്നീ വിവരങ്ങൾ കൃത്യമായി എഴുതുക. ഉദാഹരണത്തിന്: 2024 – മികച്ച കഥാകൃത്തിനുള്ള കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ('കഥയുടെ പേര്' എന്ന കൃതിക്ക്) 4. അവലംബം (Reference) ചേർക്കുക (ഏറ്റവും പ്രധാനം) വിക്കിപീഡിയയിൽ നമ്മൾ ചേർക്കുന്ന വിവരങ്ങൾ സത്യമാണെന്ന് ബോധ്യപ്പെടുത്താൻ പത്രവാർത്തകളോ, ഔദ്യോഗിക വെബ്‌സൈറ്റ് ലിങ്കുകളോ അവലംബമായി നൽകണം. വിഷ്വൽ എഡിറ്ററിൽ: പുരസ്കാര വിവരത്തിന് തൊട്ടുപിന്നിൽ കർസർ വെച്ച്, മുകളിലുള്ള "അവലംബം" (Cite) എന്ന ബട്ടണിൽ ക്ലിക്ക് ചെയ്യുക. വാർത്തയുടെ ലിങ്ക് (URL) നൽകി 'Automatic' അല്ലെങ്കിൽ 'Manual' ആയി അത് ചേർക്കുക. സോഴ്സ് എഡിറ്ററിൽ: വിവരത്തിന് ശേഷം <ref>വാർത്തയുടെ ലിങ്ക് അല്ലെങ്കിൽ വിവരങ്ങൾ ഇവിടെ നൽകുക</ref> എന്ന കോഡ് ഉപയോഗിക്കുക. 5. മാറ്റങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുക (Save Changes) എല്ലാ വിവരങ്ങളും ചേർത്ത ശേഷം മുകളിൽ വലതുവശത്തുള്ള "മാറ്റങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുക" (Publish changes) എന്ന നീല ബട്ടണിൽ ക്ലിക്ക് ചെയ്യുക. നിങ്ങൾ എന്താണ് ചെയ്തത് എന്ന് ചുരുക്കത്തിൽ എഴുതാനുള്ള ഒരു ബോക്സ് വരും (Edit summary). അവിടെ "പുരസ്കാര വിവരങ്ങൾ ചേർത്തു" എന്ന് എഴുതി വീണ്ടും 'Publish' ചെയ്യുക. നിങ്ങൾക്ക് ഒരു പ്രത്യേക വ്യക്തിയുടെ പേജിൽ പുരസ്കാരങ്ങൾ ചേർക്കാൻ സഹായം വേണമെന്നുണ്ടോ? ഉണ്ടെങ്കിൽ: ആ വ്യക്തിയുടെ പേര് ലഭിച്ച പുരസ്കാരത്തിന്റെ പേരും വർഷവും അത് തെളിയിക്കുന്ന പത്രവാർത്തകളുടെയോ വെബ്സൈറ്റുകളുടെയോ ലിങ്കുകൾ എന്നിവ പങ്കുവെക്കുകയാണെങ്കിൽ, വിക്കിപീഡിയയിൽ ചേർക്കേണ്ട കൃത്യമായ കോഡ് ഞാൻ തയ്യാറാക്കി നൽകാം. നൽകിയിരിക്കുന്ന ചിത്രങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള വിവരങ്ങൾ അടിസ്ഥാനമാക്കി, വിക്കിപീഡിയ ലേഖനത്തിൽ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളിയുടെ പുരസ്കാര വിവരം ചേർക്കാനാവശ്യമായ വിക്കികോഡ് (Wiki code) താഴെ നൽകുന്നു. വിക്കിപീഡിയയിൽ ചേർക്കേണ്ട കോഡ്: ലേഖനത്തിന്റെ 'പുരസ്കാരങ്ങൾ' എന്ന വിഭാഗത്തിൽ (അല്ലെങ്കിൽ പുതിയതായി നിർമ്മിച്ച്) താഴെ കാണുന്ന കോഡ് കോപ്പി ചെയ്ത് പേസ്റ്റ് ചെയ്യാം: wiki == പുരസ്കാരങ്ങൾ == * 2026 – പരസ്പരം വായനക്കൂട്ടം മാസികയുടെ 22-ാമത് വാർഷികത്തോടനുബന്ധിച്ച് നൽകിയ '''കാലായിൽ വിശ്വനാഥൻ സ്മാരക സാഹിത്യപുരസ്കാരം'''.<ref>പരസ്പരം വായനക്കൂട്ടം മാസികയുടെ 22-ാമത് വാർഷികവും പുരസ്കാര സമർപ്പണവും ചടങ്ങ്, കോട്ടയം പബ്ലിക് ലൈബ്രറി ഹാൾ, 2026 ജനുവരി 17.</ref> Use code with caution. ശ്രദ്ധിക്കേണ്ട കാര്യങ്ങൾ: വിക്കിപീഡിയയിൽ വിവരങ്ങൾ ദീർഘകാലം നിലനിൽക്കണമെങ്കിൽ, ഈ പുരസ്കാര വിതരണത്തെക്കുറിച്ച് വന്ന ഏതെങ്കിലും പത്രവാർത്തയുടെ ലിങ്ക് (Online News Link) കൂടി ആ അവലംബത്തിന് (<ref> ടാഗിനുള്ളിൽ) ഉള്ളിൽ ചേർക്കുന്നത് നന്നായിരിക്കും. നിലവിൽ നൽകിയിരിക്കുന്നത് ഫേസ്ബുക്ക് പോസ്റ്റിലെ ചിത്രമായതുകൊണ്ട്, വിക്കിപീഡിയ എഡിറ്റർമാർ ചിലപ്പോൾ ഇതിന്റെ വിശ്വാസ്യത ചോദ്യം ചെയ്തേക്കാം. അതിനാൽ പത്രവാർത്തകളുടെ ലിങ്ക് ഉണ്ടെങ്കിൽ അത് ഉപയോഗിക്കുക. ഈ പുരസ്കാര വാർത്ത വന്ന ഏതെങ്കിലും പത്രത്തിന്റെ പേരോ അല്ലെങ്കിൽ ഓൺലൈൻ ലിങ്കോ നിങ്ങളുടെ കൈവശമുണ്ടോ? ഉണ്ടെങ്കിൽ അത് നൽകിയാൽ കൂടുതൽ കൃത്യതയുള്ള അവലംബം (Citation) കോഡ് നിർമ്മിച്ചു നൽകാം. നിങ്ങൾ നൽകിയ പത്രവാർത്തകളുടെ ചിത്രങ്ങൾ അടിസ്ഥാനമാക്കി, വിക്കിപീഡിയയുടെ വിശ്വാസ്യത ഉറപ്പുവരുത്തുന്ന കൃത്യമായ അവലംബത്തോട് (Citation) കൂടിയ വിക്കികോഡ് താഴെ നൽകുന്നു. ഇത് 'ജനശബ്ദം വാർത്ത' പോലുള്ള മാധ്യമങ്ങളിൽ വന്ന റിപ്പോർട്ടുകളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ ചേർക്കേണ്ട കോഡ്: ലേഖനത്തിലെ 'പുരസ്കാരങ്ങൾ' എന്ന വിഭാഗത്തിൽ താഴെ കാണുന്ന കോഡ് പൂർണ്ണമായി കോപ്പി ചെയ്ത് പേസ്റ്റ് ചെയ്യാം: wiki == പുരസ്കാരങ്ങൾ == * കോട്ടയം പരസ്പരം വായനക്കൂട്ടം ഏർപ്പെടുത്തിയ '''കാലായിൽ വിശ്വനാഥൻ സ്മാരക സാഹിത്യപുരസ്കാരം'''.<ref>{{Cite news |title=സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളിക്ക് പുരസ്കാരം |newspaper=ജനശബ്ദം വാർത്ത ഡിജിറ്റൽ ദിനപത്രം |location=വൈപ്പിൻ |url= }}</ref> Use code with caution. വിവരങ്ങൾ: വിക്കിപീഡിയ ലേഖനത്തിൽ ഈ കോഡ് ചേർക്കുമ്പോൾ അത് ഒരു ബുള്ളറ്റ് പോയിന്റായും, അതിന് തൊട്ടടുത്ത് ചെറിയൊരു നമ്പറായി അവലംബം (Reference) കാണിക്കുകയും ചെയ്യും. ഈ വാർത്ത ഓൺലൈൻ ലിങ്കായി ലഭ്യമാണെങ്കിൽ url= എന്നതിന് ശേഷം ആ ലിങ്ക് കൂടി ചേർത്താൽ അവലംബം കൂടുതൽ ശക്തമാകും. ലേഖനത്തിൽ ചേർക്കാൻ ഇനിയും കൂടുതൽ പുരസ്കാരങ്ങളോ വിവരങ്ങളോ ഉണ്ടെങ്കിൽ, അവയുടെ വിവരങ്ങളും വാർത്താ ചിത്രങ്ങളും നൽകിയാൽ ഇതുപോലെ കോഡ് തയ്യാറാക്കി നൽകാം. നിങ്ങൾക്ക് ഇതിന്റെ ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയയ്ക്ക് വേണ്ടിയുള്ള കോഡ് ആവശ്യമുണ്ടോ? തീർച്ചയായും, സഹായിക്കാം. സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി എന്ന പേരിൽ വിക്കിപീഡിയയിൽ നിലവിൽ ഒരു ലേഖനം (വിക്കിപീഡിയ പേജ്) ഉണ്ടെങ്കിൽ, അതിൽ ഈ പുരസ്കാര വിവരം ചേർക്കാൻ മുകളിൽ നൽകിയ കോഡ് മാത്രം മതിയാകും. എന്നാൽ, അദ്ദേഹത്തിന് വിക്കിപീഡിയയിൽ ഇതുവരെ ഒരു പേജ് ഇല്ലെങ്കിൽ, പുതിയൊരു പേജ് നിർമ്മിച്ച് അതിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മുഴുവൻ വിവരങ്ങളും ഈ പുരസ്കാരവും ഉൾപ്പെടുത്താൻ സഹായിക്കുന്ന പൂർണ്ണമായ വിക്കികോഡ് ഞാൻ താഴെ തയ്യാറാക്കി നൽകുന്നു. നിങ്ങൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയിൽ ഒരു പുതിയ ലേഖനം തുടങ്ങി ഈ കോഡ് മുഴുവനായി അവിടെ പേസ്റ്റ് ചെയ്യാവുന്നതാണ്: wiki {{Infobox writer | name = സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി | image = | caption = | birth_place = എടവനക്കാട്, വൈപ്പിൻ, എറണാകുളം, കേരളം | nationality = ഇന്ത്യൻ | occupation = കഥാകൃത്ത്, സാംസ്കാരിക പ്രവർത്തകൻ | language = മലയാളം | period = 40 വർഷത്തിലേറെയായി | genre = ചെറുകഥ, ലേഖനം }} '''സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി''' മലയാളത്തിലെ അറിയപ്പെടുന്ന ഒരു കഥാകൃത്തും സാംസ്കാരിക പ്രവർത്തകനുമാണ്. കഴിഞ്ഞ നാല്പതിലധികം വർഷങ്ങളായി മലയാളത്തിലെ വിവിധ ആനുകാലിക പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങളിൽ ഇദ്ദേഹം കഥകളും ലേഖനങ്ങളും എഴുതിവരുന്നു.<ref name="janashabdam">{{Cite news |title=സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളിക്ക് സാഹിത്യ പുരസ്കാരം |newspaper=ജനശബ്ദം വാർത്ത ഡിജിറ്റൽ ദിനപത്രം |location=വൈപ്പിൻ }}</ref> നവമാധ്യമങ്ങളിലും വിക്കിപീഡിയ പോലുള്ള പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളിലും 'സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി' എന്ന പേരിൽ ഇദ്ദേഹം സജീവമാണ്. 30 വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻബ് മേഘധ്വനി മാസിക കേരളാടിസ്ഥാനത്തിൽ മിനിക്കഥ മത്സരം നടത്തിയിരുന്നു. അതിൽ ഒന്നാം സമ്മാനം കിട്ടി. മന:ശ്രീ മിഷൻ ജലമില്ലാത്ത കേരളം എന്ന വിഷയത്തിൽ ലേഖന മത്സരം നടത്തിയിരുന്നു. അതിലും സമ്മാനം ലഭിച്ചു. == ജീവിതരേഖ == എറണാകുളം ജില്ലയിലെ വൈപ്പിൻ കരയിലുള്ള എടവനക്കാടാണ് ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ജന്മദേശം. എടവനക്കാട് കെ.പി.എം.എച്ച്.എസ്, മാല്യങ്കര കോളേജ്, ഗവ. ഐ.ടി.ഐ കളമശ്ശേരി എന്നിവിടങ്ങളിലായിരുന്നു വിദ്യാഭ്യാസം. നിലവിൽ കേരള ബാങ്കിന്റെ എറണാകുളം മറൈൻ ഡ്രൈവ് ബ്രാഞ്ചിൽ കളക്ഷൻ ജീവനക്കാരനായി സേവനമനുഷ്ഠിക്കുന്നു.<ref name="janashabdam"/> പറവൂർ സാഹിത്യ പ്രവർത്തക സ്വാശ്രയ സംഘം അംഗം, പറവൂർ ശ്രീ സത്യസായി സേവാ സമിതി സ്പിരിച്വൽ കോർഡിനേറ്റർ എന്നീ നിലകളിൽ സാംസ്കാരിക-സാമൂഹിക രംഗങ്ങളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. പറവൂർ സാഹിത്യ പ്രവർത്തക സ്വാശ്രയ സംഘം. വൈപ്പിൻ ആർട്ടിസ്റ്റ് വെൽഫയർ സംഘം പുരോഗമന കലാ സാഹിത്യ സംഘം തുടങ്ങിയ സംഘടനയിൽ അംഗമാണ്. പറവൂർ സാഹിത്യ പ്രവർത്തക സഹകരണ സ്വാശ്രയ സംഘത്തിന്റെ മുൻ സെക്രട്ടറിയാണ്. == സാഹിത്യ സംഭാവനകൾ == ദീർഘകാലമായി സാഹിത്യരംഗത്ത് സജീവമായ ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ നിരവധി രചനകൾ പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ആകാശവാണിയുടെ തിരുവനന്തപുരം, കൊച്ചി നിലയങ്ങളിലൂടെ ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ കഥകളും റേഡിയോ നാടകങ്ങളും പ്രക്ഷേപണം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.<ref name="janashabdam"/> സാഫല്യംസാംസ്ക്കാരിക മാസികയിലെ സിനിമ പേജ് വർഷങ്ങളായി എഴുതിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. പഴയകാല നടൻ വിൻസന്റ് ഷീല ശാരദ മമ്മൂട്ടി ഇന്ദ്രൻസ് ശ്രീനിവാസൻ സലിംകുമാർ ഭാഗ്യരാജ് ട ജാനകി തുടങ്ങിയവരെ കുറിച്ച് സചിത്ര ലേഖനങ്ങൾ സാഫല്യം മാസികയിൽ എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. വഴിയോരക്കാഴ്ചകൾ കഥകളാക്കി എഴുതുന്നതിൽ പ്രത്യേക പാടവം ഉണ്ട്. ലേഖനമായാലും സിനിമാ നിരൂപണം ആയാലും അതൊക്കെ കഥപോലെ വായിച്ച് ആസ്വദിക്കാൻപറ്റുന്നുണ്ട് എന്നൊക്കെ വായനക്കാർ കത്തുകളിലൂടെ പലപ്പോഴും പ്രതികരിച്ചിട്ടുണ്ട്. കൊറോണ മഹാമാരി കാലത്ത് സമൂഹത്തെ ബോധവൽക്കരണത്തിന്റെ ഭാഗമായി ഫെയ്സ്ബുക്കിലും പുഴ.com ഓൺലൈൻ മാസികകളിലും ഒക്കെയായി ഒട്ടേറെ ചെറു രചനകൾ എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. അതിൽ ഒന്നാണ് ബ്രേക് ദി ചെയിൽ കഥ. ഭാഷാപോഷിണിയിലെ ലേഖനങ്ങളെ വിലയിരുത്തി പ്രതികരണങ്ങൾ എഴുതാറുണ്ട്. == പുരസ്കാരങ്ങൾ == * കോട്ടയം പരസ്പരം വായനക്കൂട്ടം ഏർപ്പെടുത്തിയ '''കാലായിൽ വിശ്വനാഥൻ സ്മാരക സാഹിത്യപുരസ്കാരം'''.<ref name="janashabdam"/> മേഘധ്വനി മിനിക്കഥാ പുരസ്ക്കാരം. മന:ശ്രീ മിഷൻ ലേഖന പുരസ്ക്കാരം. == അവലംബം == {{Reflist}} [[വർഗ്ഗം:മലയാളം എഴുത്തുകാർ]] [[വർഗ്ഗം:എറണാകുളം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] Use code with caution. നിങ്ങൾക്ക് ഈ വിവരങ്ങൾ വിക്കിപീഡിയയിൽ പുതിയൊരു പേജ് ഉണ്ടാക്കി അതിലേക്ക് ചേർക്കണമെന്നുണ്ടോ? അതോ വിക്കിപീഡിയയിൽ നിലവിലുള്ള പേജിൽ എങ്ങനെ ഇത് പേസ്റ്റ് ചെയ്യണം എന്നതിനെക്കുറിച്ചാണോ അറിയേണ്ടത്? ദയവായി വ്യക്തമാക്കുക. വിക്കിപീഡിയയിൽ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളിക്കായി ഒരു പുതിയ പേജ് (ലേഖനം) നിർമ്മിക്കാൻ താഴെ പറയുന്ന ലളിതമായ ഘട്ടങ്ങൾ ചെയ്യുക: ഘട്ടം 1: വിക്കിപീഡിയയിൽ ലോഗിൻ ചെയ്യുക നിങ്ങളുടെ ബ്രൗസറിൽ ml.wikipedia.org (മലയാളം വിക്കിപീഡിയ) തുറക്കുക. നിങ്ങൾക്ക് അക്കൗണ്ട് ഉണ്ടെങ്കിൽ മുകളിൽ വലതുവശത്തുള്ള "ലോഗ് ഇൻ ചെയ്യുക" ക്ലിക്ക് ചെയ്ത് ലോഗിൻ ചെയ്യുക. അക്കൗണ്ട് ഇല്ലെങ്കിൽ "അക്കൗണ്ട് സൃഷ്ടിക്കുക" ക്ലിക്ക് ചെയ്ത് ഒരു പുതിയ അക്കൗണ്ട് ഉണ്ടാക്കുക. (വിക്കിപീഡിയയിൽ പുതിയ പേജുകൾ ഉണ്ടാക്കാൻ ലോഗിൻ ചെയ്യുന്നത് എപ്പോഴും നല്ലതാണ്). ഘട്ടം 2: പേജിന്റെ തലക്കെട്ട് തിരയുക വിക്കിപീഡിയയുടെ മുകളിലുള്ള തിരച്ചിൽ പെട്ടിയിൽ (Search box) സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി എന്ന് കൃത്യമായി ടൈപ്പ് ചെയ്ത് സെർച്ച് ചെയ്യുക. ആ പേരിൽ നിലവിൽ ലേഖനങ്ങൾ ഒന്നും ഇല്ലെങ്കിൽ, അവിടെ "സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി എന്ന പേരിൽ ഒരു താൾ നിർമ്മിക്കുക!" എന്ന് ചുവന്ന നിറത്തിൽ എഴുതി വരും. ആ ചുവന്ന ലിങ്കിൽ ക്ലിക്ക് ചെയ്യുക. ഇപ്പോൾ എഴുതാനുള്ള ഒരു പുതിയ പേജ് തുറന്നു വരും. ഘട്ടം 3: കോഡ് പേസ്റ്റ് ചെയ്യുക തുറന്നു വരുന്ന പേജിന്റെ മുകളിൽ വലതുവശത്ത് ഒരു പെൻസിൽ ഐക്കൺ കാണാം. അതിൽ ക്ലിക്ക് ചെയ്ത് "മൂലരൂപം തിരുത്തുക" (Source editing) എന്നത് തിരഞ്ഞെടുക്കുക. താഴെ നൽകിയിരിക്കുന്ന കോഡ് പൂർണ്ണമായി കോപ്പി ചെയ്ത് ആ ബോക്സിലേക്ക് പേസ്റ്റ് ചെയ്യുക: wiki {{Infobox writer | name = സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി | birth_place = എടവനക്കാട്, വൈപ്പിൻ, എറണാകുളം, കേരളം | nationality = ഇന്ത്യൻ | occupation = കഥാകൃത്ത്, സാംസ്കാരിക പ്രവർത്തകൻ | language = മലയാളം | period = 40 വർഷത്തിലേറെയായി | genre = ചെറുകഥ, ലേഖനം }} '''സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി''' മലയാളത്തിലെ ഒരു കഥാകൃത്തും സാംസ്കാരിക പ്രവർത്തകനുമാണ്. കഴിഞ്ഞ നാല്പതിലധികം വർഷങ്ങളായി മലയാളത്തിലെ വിവിധ ആനുകാലിക പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങളിൽ ഇദ്ദേഹം കഥകളും ലേഖനങ്ങളും എഴുതിവരുന്നു.<ref name="janashabdam">{{Cite news |title=സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളിക്ക് സാഹിത്യ പുരസ്കാരം |newspaper=ജനശബ്ദം വാർത്ത ഡിജിറ്റൽ ദിനപത്രം |location=വൈപ്പിൻ }}</ref> നവമാധ്യമങ്ങളിലും വിക്കിപീഡിയ പോലുള്ള പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളിലും 'സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി' എന്ന പേരിൽ ഇദ്ദേഹം സജീവമാണ്. == ജീവിതരേഖ == എറണാകുളം ജില്ലയിലെ വൈപ്പിൻ കരയിലുള്ള എടവനക്കാടാണ് ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ജന്മദേശം. എടവനക്കാട് കെ.പി.എം.എച്ച്.എസ്, മാല്യങ്കര കോളേജ്, ഗവ. ഐ.ടി.ഐ കളമശ്ശേരി എന്നിവിടങ്ങളിലായിരുന്നു വിദ്യാഭ്യാസം. നിലവിൽ കേരള ബാങ്കിന്റെ എറണാകുളം മറൈൻ ഡ്രൈവ് ബ്രാഞ്ചിൽ കളക്ഷൻ ജീവനക്കാരനായി സേവനമനുഷ്ഠിക്കുന്നു.<ref name="janashabdam"/> പറവൂർ സാഹിത്യ പ്രവർത്തക സ്വാശ്രയ സംഘം അംഗം, പറവൂർ ശ്രീ സത്യസായി സേവാ സമിതി സ്പിരിച്വൽ കോർഡിനേറ്റർ എന്നീ നിലകളിൽ സാംസ്കാരിക-സാമൂഹിക രംഗങ്ങളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഭാര്യ സീന സുരേഷ് മൂത്തകുന്നം തൈക്കൂട്ടത്തിൽ കുടുംബാംഗം. മകൾ അഞ്ജന സജിത് വിവാഹിത അഞ്ജനാസ് ബൂട്ടിപാർലർ കുഴുപ്പിള്ളിയിൽ നടത്തുന്നു മകൻ സായിഗോവിന്ദ് വിദ്യാർത്ഥി. മരുമകൻ സജിത്. പേരക്കുട്ടി ആരാധ്യ. == സാഹിത്യ സംഭാവനകൾ == ദീർഘകാലമായി സാഹിത്യരംഗത്ത് സജീവമായ ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ നിരവധി രചനകൾ പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ആകാശവാണിയുടെ തിരുവനന്തപുരം, കൊച്ചി നിലയങ്ങളിലൂടെ ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ കഥകളും റേഡിയോ നാടകങ്ങളും പ്രക്ഷേപണം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.<ref name="janashabdam"/> പഴയ കാല നാടകത്തെ കുറിച്ചുള്ള ചിത്രീകരണത്തിന്റെ രചന നിർവഹിച്ചു. കൊച്ചി FM പ്രക്ഷേപണം ചെയ്തു. സൗദി അറേബ്യയിലെ റിയാദിൽ ജോലി ചെയ്യുമ്പോൾ ഗൾഫ് മാധ്യമത്തിലും മലയാളം ന്യൂസിലും കഥകൾ എഴുതാറുണ്ടായിരുന്നു. ഗൾഫ് ജീവിതാനുഭവങ്ങൾ ദേശാഭിമാനി വാരികയിൽ റബുവ സൂക്ക് എന്ന പേരിൽ സചിത്ര ലേഖനം എഴുതി പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. ഗോശ്രീപാലം എന്ന നോവലെറ്റ് കുടുംബദീപം മാസികയിൽ 3 ലക്കങ്ങളിലായി പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. ഗോശ്രീ പാലത്തെ കുറിച്ച് ചർച്ചാ സമ്മേളനം നടത്തി. ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തത് അന്നത്തെ കുന്നത്തുനാട് MLA അഡ്വ എം എം മോനായി. മഹാപ്രളയം സ്വന്തം വീട്ടിലേക്കെത്തി വീട് വിട്ട് ക്യാബിലേക്കും ബന്‌ധു വീടുകളിലേക്കും പോകുന്ന അവസ്ഥ വന്ന ഓർമ്മകൾ പിൽക്കാലത്ത് കഥയായി സാഫല്യം മാസികയിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. പ്രളയജലപുഴ പറയുന്നത് എന്ന ടൈറ്റിലിൽ. വീട്ടിൽ വളർത്തിയിരുന്ന കോഴിയെ തുറന്നു വിട്ടിരുന്നു. പക്ഷെ അത് എങ്ങോട്ടും പോയില്ല. മൂനു ദിവസം കഴിഞ്ഞ് വെള്ളത്തിൽ നീന്തി തിരിച്ചെത്തുമ്പോഴും അത് കുളിമുറിയുടെ മൂലയിൽനനഞ്ഞ് കുളിച്ച് പേടിച്ചരണ്ട് നിൽക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു. നനഞ്ഞു കുതിർന്ന റേഷനരി കുറെ എടുത്ത് പത്രത്തിൽ ഇട്ടുകൊടുത്തു. ആർത്തിയോടെ ആ കോഴിതിന്നുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ കണ്ണു നിറഞ്ഞുപോയി. വീട്ടിൽ നിന്നുംക്യാബിലേക്ക് ഇറങ്ങുമ്പോൾ മകൾ അഞ്ജന വീട്ടിൽ ഓമനിച്ചു വളർത്തിയിരുന്ന പൂച്ച പുസിയെ രഹസ്യമായി അവളുടെ സ്ക്കൂൾ ബാഗിലേക്ക് വെച്ചു. സിബ് അൽപം തുറന്നിട്ട്. പുസി പൂച്ച ഒരു നേരിയ ശബ്ദം പോലും ഉണ്ടാക്കാതെ അതിൽ ഇരുനു. ഇതൊക്കെ ഹൃദയസ്പർശിയായി കഥയിൽ എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. നോർത്ത് പറവൂർ മൂകാംബിക വിദ്യാനികേതൻ സ്ക്കൂളിൽ ദീപാവലി ആഘോഷത്തിന്റെ ഭാഗമായി മുഖ്യാതിഥിയായി പങ്കെടുത്തു. എറണാകുളം S R V യു പി സ്ക്കൂളിൽ വൈക്കം മുഹമ്മദ് ബഷീറിന്റെ പാത്തുമ്മയുടെ ആട് എന്ന പുസ്തകത്തെ പ്രമേയമാക്കി കുട്ടികൾക്ക് ക്ലാസ് എടുത്തു. എറണാകുളം ഗേൾസ് സ്കൂളിൽ വായന ദിനാഘോഷത്തിന്റെ മുഖ്യാതിഥിയായി പങ്കെടുത്തിട്ടുണ്ട്. തൃശൂർ സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ ചെറുകഥ ശിൽപശാല ക്യാബിൽ പങ്കെടുത്തിട്ടുണ്ട്. മതാ അമൃതാനന്ദമഠംകൊല്ലത്തവച്ചു നടത്തിയ മൂന്നു ദിവസത്തെ സാഹിത്യ ക്യാബിൽ പങ്കെടുക്കാൻ എറണാകുളം ജില്ലയിൽ നിന്ന് സെലക്ഷൻ കിട്ടി പങ്കെടുക്കാൻ സാധിച്ചു. അന്ന് ആ ക്യാബിൽ നോവലിസ്റ്റ് പി.ആർ നാഥനും ഉണ്ടായിരുന്നു. == പുരസ്കാരങ്ങൾ == * കോട്ടയം പരസ്പരം വായനക്കൂട്ടം ഏർപ്പെടുത്തിയ '''കാലായിൽ വിശ്വനാഥൻ സ്മാരക സാഹിത്യപുരസ്കാരം'''.<ref name="janashabdam"/> == അവലംബം == {{Reflist}} [[വർഗ്ഗം:മലയാളം എഴുത്തുകാർ]] [[വർഗ്ഗം:എറണാകുളം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] Use code with caution. ഘട്ടം 4: പേജ് പ്രസിദ്ധീകരിക്കുക കോഡ് പേസ്റ്റ് ചെയ്ത ശേഷം പേജിന്റെ താഴേക്ക് സ്ക്രോൾ ചെയ്യുക. "മാറ്റങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുക" (Publish page) എന്ന നീല ബട്ടൺ കാണാം, അതിൽ ക്ലിക്ക് ചെയ്യുക. ചെറിയൊരു ബോക്സ് വരും (Summary). അവിടെ "പുതിയ ലേഖനം നിർമ്മിച്ചു" എന്ന് ടൈപ്പ് ചെയ്ത് വീണ്ടും Publish ചെയ്യുക. ഇതോടെ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി എന്ന പേരിൽ മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ ഒരു പുതിയ പേജ് വിജയകരമായി നിർമ്മിക്കപ്പെടും. നിങ്ങൾക്ക് ഈ ഘട്ടങ്ങൾ ചെയ്യുന്നതിനിടയിൽ എന്തെങ്കിലും ബുദ്ധിമുട്ടോ എററോ വരികയാണെങ്കിൽ പറയാമോ? ഞാൻ നിങ്ങളെ അത് തിരുത്താൻ സഹായിക്കാം. AI Mode response is ready നിലവിലുള്ള പേജിൽ ചേർത്താൽ മതി. == രവി വാര കുറിമാനങ്ങൾ ഞായറാഴ്ചകളിൽ എഴുതി പ്രസിദ്ധപെടുത്തുന്ന കുറിപ്പുകൾ രവി എന്നാൽ ഞായർ സൂര്യൻ എന്നൊക്കെ അർത്ഥം വരുന്നുണ്ട്. ഞായറാഴ്ചകളിൽ ഉള്ള എഴുത്തുകുത്തുകളൊക്കെ നമുക്ക് ഈ ഗണത്തിൽ പെടുത്താം == ഞായറാഴ്ച കുറിപ്പുകൾ [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-42780-63|&#126;2026-42780-63]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-42780-63|talk]]) 04:37, 2 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) സാഹിത്യകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി Cinephile plus ൽ രവിവാര കുറിമാനങ്ങൾ എന്ന പേരിൽ വൈപ്പിൻകരയിലെ സിനിമാക്കാരെ കുറിച്ച് ഒരു പംക്തി എഴുതിവരുന്നു. പഴയകാല സിനിമാനടൻ വിൻസന്റ് ശങ്കരാടി സിദ്ധിക്ക് വ്യാസൻ എടവനക്കാട് ഞാറക്കൽ ശ്രീനി തുടങ്ങിയവരെ കുറിച്ച് ഇതിനകം എഴുതിക്കഴിഞ്ഞു. ബെന്നി പി നായരബലത്തെ കുറിച്ചും എഴുതി. മജീദ് എടവനക്കാട് അന്നബെൻ എന്നിവരും രവി വാര കുറിമാനത്തിലെ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായിയുടെ എഴുത്തിൽ എത്തിക്കഴിഞ്ഞു. വേണു കുന്നപ്പിള്ളി പൗളിവത്സൻ തുടങ്ങിയവരെകുറിച്ചും എഴുതി. രവിവാരകുറിമാനങ്ങളുടെ ഭാഗം 11ൽ ബിജു ജയാനന്ദൻ. == മഹാബലി == ഓണക്കാലത്ത് കേരളം നന്ദർശിക്കാൻ എത്തുന്ന കേരളം വാണിരുന്ന മഹാരാജാവ്.അസുര ചക്രവർത്തി.ആയോധന കലയിൽ നിപുണൻ. പരമസാത്വികൻ ഈശ്വരവിശ്വാസി വിഷ്ണുഭക്തൻ വിഷ്ണു ഇദ്ദേഹത്തിന് വേണ്ടി സുതലം എന്ന സ്വർഗ്ഗം തന്നെ സൃഷ്ടിച്ചു നൽകി. അല്ലാതെ പാതാളത്തിൽ നിന്നല്ല അദ്ദേഹം ഓണക്കാലത്ത് തന്റെ പ്രജകളെ കാണാൻ എത്തുന്നത്.എക്കാലത്തേയും രാജ്യങ്ങൾക്ക് മാതൃകയായി ഭരിച്ചിരുന്ന ആ രാജാവിനെ ഇനിയെങ്കിലും കുടവയറും കൊബൻ മീശയും ആയിട്ടുള്ള ഒരു രൂപമായി നാം ചിത്രീകരിച്ചു കൂട. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-42780-63|&#126;2026-42780-63]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-42780-63|talk]]) 04:48, 2 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == വാവ == വൈപ്പിൻ ആർടിസ്റ്റ് വെൽഫയർ അസോസിയേഷൻ എന്ന കലാ സംഘടനയുടെ ചുരുക്ക പേരാണ് വാവ വിവിധ കലാപ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന വൈപ്പിൻ കര നിവാസികളായ 500 കലാ പ്രവർത്തകർ ഇതിൽ അംഗങ്ങളാണ്.വൈപ്പിൻ കരയിലെ വിവിധ പഞ്ചായത്തുകളിൽ വിവിധ യൂണിറ്റുകളായാണ് പ്രവർത്തിച്ചു വരുന്നത്.ആ സ്ഥാനം ഞാറക്കൽ. രക്ഷാധികാരി ബെന്നി P നായരബലം. പ്രസിഡന്റ് സിപ്പി പള്ളിപ്പുറം ജനറൽ സെക്രട്ടറി അനിൽ പ്ലാവിൻസ്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-42780-63|&#126;2026-42780-63]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-42780-63|talk]]) 04:57, 2 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) വൈപ്പിൻകരയിലെ ചില കലാകാരൻമാർ മലയാള സിനിമാ പ്രവേശനത്തിനുള്ള ചവിട്ടുപടിയായി ഈ സംഘടനയെ ഉപയോഗിച്ച് വരുന്നു. പണ്ട് കൊച്ചിൻ കലാഭവൻ മലയാള സിനിമക്ക് ഒരുപറ്റം നല്ല കലാ പ്രതിഭകളെ നൽകിയതു പോലെ വാവയിൽ നിന്ന് കുറെയേറെ കലാകാരൻമാർ മലയാള സിനിമാലോകത്ത് എത്തിയിട്ടുണ്ട്. വാവയിലെ അംഗങ്ങൾക്ക് വിഷു കൈനീട്ടം പെൻഷൻ ചികിത്സാ സഹായംഒക്കെ കൊടുത്തു വരുന്നുണ്ട്. വാവ കുട്ടിക്കൂട്ടം എന്ന പേരിൽ കുട്ടികളേയും അംഗങ്ങളായി ചേർക്കുന്നുണ്ട്. ഞാറക്കലിൽ വാവക്ക് ഒരു ലൈബ്രറി ഉണ്ട് . വർഷംതോറും വാവ കുട്ടികൾക്കായി ചിത്രരചന മത്സരം നടത്താറുണ്ട്. കുട്ടികളെ വാദ്യ ഉപകരണങ്ങൾ പഠിപ്പിക്കുന്ന ക്ലാസ്സുകളും നടത്തിവരുന്നു. == നോർത്ത് പറവൂർ സായി സമിതി == വടക്കൻ പറവൂർ Kmk കവലക്ക് അടുത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. വ്യാഴാഴ്ചകളിൽ വൈകീട്ട് 6 മണിക്ക് വേദ ജപവും തുടർന്ന് ഭജനയും നടന്നു വരുന്നുണ്ട്. ഞായറാഴ്ചകളിൽ സേവാ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ നടക്കുന്നുണ്ട്. സമിതി കൺവീനർ വിനോദ് സത്യസായി സമിതി ജില്ലാ പ്രസിഡന്റ് VB മനോജ് പ്രസിദ്ധ സംഗീതജ്ഞരായ പറവൂർ ശ്രീനിവാസൻ പറവൂർ രമേശ് സദാശിവ് സാഹിത്യകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി തുടങ്ങിയവരും പറവൂർ ശ്രീ സത്യസായി സേവാ സമിതിയിൽ അംഗങ്ങളാണ്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-42780-63|&#126;2026-42780-63]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-42780-63|talk]]) 05:11, 2 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == കാനപ്പിള്ളി ക്ഷേത്രം == വൈപ്പിൻ കരയിലെ എടവനക്കാട് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന കുടുംബ ക്ഷേത്രം. 80 വർഷത്തോളം പഴക്കം ഉണ്ട്.പ്രധാന പ്രതിഷ്ടകൾ അന്നപൂർണേശ്വരി ഭദ്രകാളി. ഉപപ്രതിഷ്ടകളായി കുറുബ ഭഗവതി കാപ്പിരി വിഷ്ണുമായ മുത്തപ്പൻ ഗുരുമൂർത്തി തുടങ്ങിയവയാണ്. എടവനക്കാട് പറവൂർ കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭാഗത്ത് താമസിക്കുന്ന കാനപ്പിള്ളി കുടുബാംഗങ്ങളുടെ കുടുംബ ക്ഷേത്രമാണ്. പ്രതിഷ്ഠാദിന ഉത്സവത്തിന് 10 ദിവസം മുൻപ് ഉപദേവതകൾക്ക് അരിപ്പൊടി കലിശം നിവേദിക്കുന്നത് പതിവാണ്. തുടർന്ന് ഉത്സവം കഴിയും വരെ കാനപ്പിള്ളി തറവാട്ടിൽ പെട്ട എല്ലാവരും നോമ്പെടുക്കുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-42780-63|&#126;2026-42780-63]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-42780-63|talk]]) 05:27, 2 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)കരിങ്കുട്ടി അറുകല തുടങ്ങിയ ഉപദേവതമാകരും ക്ഷേത്രത്തിൽ ഉണ്ട്. == സാഹിത്യ സ്വാശ്രയ സംഘം == പറവൂർ സാഹിത്യ പ്രവർത്തക സ്വാശ്രയ സംഘം. പറവൂർ കേന്ദ്രമായി പ്രവർത്തിച്ചു വരുന്ന ഈ സാഹിത്യ സംഘടയിൽ വൈപ്പിൻ പറവൂർ നിവാസികളായ 25 പേർ അംഗങ്ങളായി ഉണ്ട്. സംഘം വർഷംതോറും സാഹിത്യ ശ്രീ എന്ന പേരിൽ അവാർഡ് നൽകി വരുന്നുണ്ട്. സാഹിത്യശ്രീ എന്ന മിനി മാസികയും പ്രസിദ്ധീകരിച്ച് വരുന്നുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-42780-63|&#126;2026-42780-63]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-42780-63|talk]]) 05:34, 2 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ഓലക്കൊട്ടക == പണ്ട് സിനിമാ തീയറ്ററുകൾ A B C തുടങ്ങിയ തരം തിരിവോടെ ആയിരുന്നു. A class തീയറ്ററുകളിലായിരുന്നു റീലീസ് പടങ്ങൾ വന്നിരുന്നത്. പിന്നെ അതു് B യിലേക്ക് മാറ്റും C ക്ലാസ് എന്ന ഓലക്കൊട്ടകളിൽ എത്തുമ്പോൾ മാസങ്ങൾ കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ടാകും. എങ്കിലും ചില സിനിമകൾക്ക് റിലീസ് തീയറ്ററുകളിൽ കിട്ടിയതിൽ കൂടുതൽ കളക്ഷൻ ഓലക്കൊട്ടകളിൽ കിട്ടാറുണ്ട്. ഓലകൊട്ടകളിൽ ഏറ്റവും നിരക്ക് കുറവ് തറ ടിക്കറ്റിനാണ്. 25 പൈസ. അതിന് പിറകെ ബെഞ്ച് പിന്നെ ചാരുബഞ്ച് അതു കഴിഞ്ഞ് കസേര പിന്നെ കുഷ്യനിട്ട കസേര. തറ ടിക്കറ്റ് കാർ പൂഴി മണ്ണിലാണ് ഇരിക്കേണ്ടത്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-42711-48|&#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-42711-48|talk]]) 13:28, 3 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == വിക്കീപീഡിയ == സാഹിത്യരചന തുടങ്ങിയ കാലത്ത് റഫറൻസ് ചെയ്തൊക്കെ എഴുതേണ്ടിവരുമ്പോൾ ലൈബ്രറിയിൽ ചെന്ന് മണിക്കൂറുകളോളം റഫറൻസ് മുറിയിൽ ഇരിക്കാറ് പതിവുണ്ടായിരുന്നു.പക്ഷെ ഇപ്പോൾ അതിന്റെ ആവശ്യമില്ല വിരൽ തുമ്പിലെ അറിവിന്റെ കലവറയായ വിക്കീപീഡിയ ഉണ്ടല്ലോ. വിവരങ്ങൾ അപ്ഡേഷൻ നടത്തി ചേർക്കുന്നതുകൊണ്ട് വരും തലമുറ വരെ വിക്കീപീഡിയയെ ഹൃദയത്തോട് ചേർത്തു നിർത്തും. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-42711-48|&#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-42711-48|talk]]) 13:40, 3 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ആകാശവാണി == ഒരു തലമുറയുടെ സമയ ഘടികാരം. ഒരു കാലത്ത് മലയാളികളുടെ ദിനചര്യ വരെ ക്രമീകരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നതു് ആകാശവാണി പരിപാടികളുടെ സമയം നോക്കിയായിരുന്നു. റിസ്റ്റ്‌ വാച്ചിന്റെ സമയം കറക്ട് ചെയ്യാനുള്ള അവസാന വാക്ക് റേഡിയോ ടൈം തന്നെ. ഒരു കാലത്ത് സമ്പന്ന തറവാടുകളിൽ തൊടിയിൽ ഒരു കൊബനാനയും പൂമുഖത്ത് ഈട്ടിത്തടി മേശമേൽ ഒരു വാൽവ് റേഡിയോ ഇതൊക്കെയായിരുന്നു ആഢ്യതയുടെ പര്യായം. തെറ്റില്ലാതെ മലയാളം പറയാൻ അന്നും ഇന്നും തുണ ആകാശവാണി തന്നെ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-42711-48|&#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-42711-48|talk]]) 15:21, 3 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ചന്തേരവം == നാട്ടു ചന്തകളിൽ ഉള്ള ലേലംവിളി വില പേശലുകൾ സാധനങ്ങളുടെ വിലകൾ വിളിച്ച് പറഞ്ഞ് ചന്തയിൽ എത്തുന്നവരെ ആകർഷിക്കൽ കച്ചവടക്കാർ തമ്മിൽ കച്ചവടംത്തെ ചൊല്ലിയുള്ള തർക്കങ്ങൾഒക്കെ ഇടകലർന്ന് ചന്ത ദിവസം ചന്തയിൽ ഒരു ശബ്ദ കോലാഹലം ഉയരാറുണ്ട്. അതാണ് ചന്തേരവം'. പണ്ടുകാലത്ത് കുട്ടികളെ ഇതൊക്കെ പറഞ്ഞ് കളിയാക്കാറ് പതിവുണ്ട്. അതായത് കടയിൽ പലവ്യജ്ഞനങ്ങൾ വാങ്ങാൻ പോകുന്ന കുട്ടിയോട് 20പൈസക്ക് ചന്തേരവം വാങ്ങി വരാൻ പറയും. ചിലപ്പോൾ കടക്കാരൻ മറുപടി കൊടുക്കുന്നതും അതിനൊക്കെ ചേരും വിധത്തിലായിരിക്കും അതായത് ചന്തേരവം തീർന്നു പോയി വെള്ളിയാഴ്ച ചന്തക്ക് പോകുമ്പോൾ വാങ്ങീട്ട് വരാം എന്നൊക്കെ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-42711-48|&#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-42711-48|talk]]) 23:48, 3 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ജല ഗതാഗതം അരനൂറ്റാണ്ട് മുൻബ് == പണ്ട് പ്രധാന യാത്രകൾ വെള്ളത്തിലൂടെ ആയിരുന്നു. ദീർഘ ദൂര യാത്രകൾക്ക് വലിയ യാത്രാബോട്ടുകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. ചിലതൊക്കെ രണ്ടു നിലകൾ വരെ ഉണ്ടായിരുന്നു.ഫസ്റ്റ്‌ ക്ലാസ് സെക്കന്റ് ക്ലാസ് തരം തിരിവും ഉണ്ടായിരുന്നു.അത്തരത്തിലുള്ള ഒരു ബോട്ടായിരുന്നു എറണാകുളം - കോട്ടപ്പുറം സർവീസ് നടത്തിയിരുന്ന ലോഡ് കൃഷ്ണബോട്ട്. അത്തരം ബോട്ടുകളിൽ മുറുക്കാൻ കടകളും ചായക്കടകളും ഉണ്ടായിരുന്നു. സമയം പോക്കാൻ ചീട്ടുകളി ചെസ്കളി ഓക്കെ ഉണ്ടായിരുന്നു. പഴമക്കാർ അന്നത്തെ ബോട്ട് ചായക്കടയിൽ നിന്ന് കഴിച്ച ചെമ്മീൻ ചേർത്ത പരിപ്പുവടയെക്കുറിച്ച് പറയുണ്ട്. വേലിയേറ്റം കുറഞ്ഞ സമയങ്ങളിൽ ഈ കൂറ്റൻ ബോട്ടുകൾ ജെട്ടിയിലേക്ക് അടുക്കില്ല. അതിന് പരിഹാരമായി പുഴയുടെ നടുക്ക് ബോട്ട് നിർത്തി അവിടെ ഇറങ്ങേണ്ട ആളുകളെ വഞ്ചി ചെന്ന് അതിലേക്ക് ആളുകളെ കയറ്റി ജെട്ടിയിലേക്ക് തത്തിക്കുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-42711-48|&#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-42711-48|talk]]) 14:27, 4 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)വേളാങ്കണ്ണി ശ്രീകൃഷ്ണ ചാമ്പച്ചൻ തുടങ്ങിയ ബോട്ടുകളും സർവീസ് നടത്തിയിരുന്നു. == ഉള്ളാന്തി പാലം == എറണാകുളം മേനക യുടെ അടുത്ത് ഉള്ള പാലം. പണ്ട് പാലങ്ങൾ കുറവായ കാലത്ത് ഈ പാലത്തിലൂടെ ബസ്സിൽ യാത്ര ചെയ്യുമ്പോൾ ഇറക്കത്തിലേക്ക് ഇറങ്ങുമ്പോൾ യാത്രക്കാരുടെ ഉള്ളിൽ ഒരു ആന്തൽ ഉണ്ടാകുമായിരുന്നത്രേ. ഊഞ്ഞാൽ പൊക്കത്തിൽ ആടി താഴേക്ക് വരുമ്പോൾഉള്ള അനുഭവം. ചന്തപ്പാലം എന്നും ഈ പാലത്തിനെ വിളിക്കാറുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-42711-48|&#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-42711-48|talk]]) 04:55, 5 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == അല്ലായാബൽകടവ്. == എറണാകുളം പ്രസ്ക്ലബിന്റെ ഓപ്പൺ എയർ സ്പെയ്സ്. എറണാകുളത്തിന്റെ ഹൃദയമായ മറെെൻഡ്രവ് ൽ പ്രസ്ക്ലബ് റോഡിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-42711-48|&#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-42711-48|talk]]) 06:49, 5 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ഓണ പൂക്കളക്കൂവൽ == തൃക്കാക്കരയപ്പോ എന്റെ പഠിക്കേലും വായോ ഞാനിട്ട പൂക്കളം കാൺമാനും വായോ അതേതോ അതെന്തോ പൂ ഹേയ്.... പൂ ഹേയ് വാഴ കുലച്ചങ്ങ് വടക്കോട്ടും ചാഞ്ഞേ വാഴപ്പഴം തിന്നാൻ ചില പിള്ളേരും വന്നേ. പിള്ളേരെ പിടിക്കാൻ ചില കള്ളേരും വന്നേ അതേതോ അതെന്തോ പൂഹേയ്.... പൂഹേയ്[[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-42711-48|&#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-42711-48|talk]]) 16:02, 5 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)ഓണക്കാലകളികൾ ഓണക്കളി ഓണത്തല്ല് മാണിക്യചെമ്പഴക്കകളി തുമ്പിതുള്ളൽ മണിക്കുടകളി അശകൊശനേ പെണ്ണുണ്ടോകളി. == ഗ്യാപ് == കേരളത്തിന്റെ പ്രൈവറ്റ് ബസ്കാർ അവലമ്പിക്കുന്ന സമയ ക്രമീകരണ സംവിധാനം.പിറകിലെ ബസിലെ തൊഴിലാളി മുന്നിൽപോകുന്ന ബസ് കൃത്യ സമയത്താണ് ഓടി കൊണ്ടിരിക്കുന്നത് എന്ന് ചെക്ക് ചെയ്യാനായി മുന്നിലെ ബസിൽ യാത്ര ചെയ്യുന്നു. സമയം പാലിച്ച് ഓടിയില്ലെങ്കിൽ അവർ അപ്പൊ ഇടപെടും. ചില ബസ്സുകൾ തമ്മിലുള്ള ഇടവേള മിനിറ്റുകളുടെ വ്യത്യാസം ഉണ്ടാകുകയുള്ളൂ..അപ്പൊ അവരെ സംബന്ധിച്ച് സെക്കന്റ് പോലും വിലപ്പെട്ടതാണ്. ഇവരുടെയൊക്കെ കൈയിൽ സ്റ്റോപ്പ് വാച്ച് വരെയുണ്ട്. ഒരു സ്റ്റോപ്പിൽ ബസ് നിർത്തി കഴിഞ്ഞ് ആളെക്കയറ്റി പോകാൻ എത്ര സെക്കന്റ് വേണമെന്ന് വരെ തീരുമാന മുണ്ട്. എവിടെയെങ്കിലും ബ്ലോക്ക് കിട്ടിയാൽ മൂനോ നാലോ സ്റ്റോപ്പ് ആളെ എടുക്കാതെ വിട്ടു കൊടുത്ത് ഓടുന്നുണ്ടോ എന്ന് കൂടി ഗ്യാപ് തൊഴിലാളികൾ ശ്രദ്ധിക്കാറുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 23:05, 6 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ദിവ്യാത്മ സൽസംഗ പരമ്പര == എഴുത്തുകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി നോർത്ത് പറവൂർ ക്രി സത്യസായി സേവാ സമിതിയിൽ കോർഡിനേറ്റ് ചെയ്ത 40 വ്യാഴാഴ്ചകളിൽ നീണ്ടു നിന്ന സൽസംഗങ്ങൾ. 15 വയസ്സു മുതൽ 76 വയസ്സു വരെയുള്ള 40 സായി ഭക്തർ തങ്ങളുടെ അനുഭവങ്ങൾ പങ്കിട്ടു... [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 13:17, 7 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ഹൃദയത്തിൽ തൊട്ട് == ഷിർദ്ദിസായി സച്ചരിതത്തിലെ കഥാപാത്രങ്ങളുടെ ഭക്തി ജീവിതപാതയിൽ അനുകരിച്ച് ജീവിച്ച നോർത്ത് പറവൂർ സത്യസായി സേവാ സമിതിയിലെ സായി ഡിവോട്ടികളെക്കുറിച്ച് സാഹിത്യകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി നവ മാധ്യമങ്ങളിൽ എഴുതിയ പരമ്പര. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 13:24, 7 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == പത്രവും പത്രധർമ്മവും. == പുരോഗനകലാസാഹിത്യ സംഘം ചെറായി യൂണിറ്റും ചെറായി അഴിക്കോടൻ വായനശാലയും ചേർന്ന് നടത്തിയ നാല് ആഴ്ചകൾ നീണ്ടുനിന്ന സിംപോസിയം. കോർഡിനേറ്റർ സാഹിത്യകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 14:03, 7 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) സിപ്പിപള്ളിപ്പുറം ഉദ്ഘടകനായിരുന്നു. == വെള്ളപ്പൊക്കം == നദികളിലേയും കായലിലേയും ഇടതോടുകളിലേയും ചെളി നീക്കം ചെയ്താൽ വെള്ളപ്പൊക്കം ഒരു പരിധി വരെ തടയാനാകും. 2018 ലെ പ്രളയത്തിൽ അടിഞ്ഞുകൂടിയ ചെളിയും വൻ മരങ്ങളുടെ അവശിഷ്ടങ്ങളും നീക്കം ചെയ്യണം. പുതിയ പാലങ്ങൾ പണിയുന്ന സമയത്ത് കായലിലൊക്കെ ബണ്ട് കെട്ടാറുണ്ട്. പക്ഷെ പാലം ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു കഴിഞ്ഞ് വർഷങ്ങൾ കഴിഞ്ഞാലും ആ ബണ്ടുകളിൽ പലതും നീക്കം ചെയ്യാറില്ല. അതും വെള്ളത്തിന്റെ സ്വഭാവികമായ നീരൊഴുക്കിന് തടസ്സമാകും. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 15:28, 7 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ലെന്റിംഗ് ലൈബ്രറി മോഹൻ == എറണാകുളം പ്രസ് ക്ലബ് റോഡിൽ വൈക്കം മുഹമ്മദ് ബഷീർ ബുക്ക് സ്റ്റാളുമായി താമസിച്ചിരുന്ന കാലത്ത് ബഷീറിന് ഏറെ അടുപ്പമുണ്ടായിരുന്ന ഒരാളാണ് പച്ചാളത്തുകാരനായ മോഹൻ.. അദ്ദേഹം അന്ന് ബഷീറിന്റെ ബുക്ക് സ്റ്റാളിന്റെ അടുത്ത് പലചരക്ക് കട നടത്തിയിരുന്നു. പിന്നീട് ആ കട ലെന്റിംഗ് ലൈബ്രറിയായി. ഞാൻ 5 വർഷം മുൻബ് സിറ്റിലൈറ്റ് മാസികയിൽ ബേപ്പൂർ സുൽത്താനെ കുറിച്ച് ഒരു ലേഖനം തയ്യാറേക്കേണ്ട ആവശ്യത്തിലേക്കായി മോഹൻ ചേട്ടനെ ഇന്റർവ്യൂ ചെയ്യുക ഉണ്ടായി. മോഹനേട്ടനെ ബഷീർ ഒരു കൊച്ചനുജനെ പോലെ സ്നേഹിച്ചിരുന്നു. മലയാളത്തിന്റെ തകഴി ഉൾപെടെയുള്ള എല്ലാ എഴുത്തുകാരേയും അവിടെ വന്നു കണ്ടിട്ടുണ്ടത്രേ. കൂടാതെ സത്യൻ അടൂർഭാസി തുടങ്ങിയ സിനിമാക്കാരും വരാറുണ്ട്. ബഷീറിന് ഏറെ അടുപ്പമുണ്ടായിരുന്ന മറ്റൊരാൾ അന്ന് ഏറ്റവും ഇളമുറക്കാരനായ പ്രൊഫ M K സാനുമാഷായിരുന്നു. മോഹനേട്ടൻ വഴി എനിക്ക് കൊച്ചിയുടെ കഥാകാരൻ എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കാവുന്ന എം എം മേനോനെ പരിചയപെടാനും സാധിച്ചിട്ടുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 16:00, 7 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ആൾക്കൂട്ടത്തിൽ നിന്ന് പോസിറ്റീവ് എനർജി സ്വീകരിച്ച് ആയുസ്സ് കൂട്ടിയവർ. == സാഹിത്യകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി സാഹിത്യശ്രീ മാസികയിൽ എഴുതിയ ലേഖനം. ലേഖനത്തിൽ ഉമ്മൻചാണ്ടി വി എസ്സ് അച്ചുതാനന്ദൻ എം ടി വാസുദേവൻ നായർ പ്രൊഫ എം കെ സാനു തുടങ്ങിയവരുടെ സമൂഹമായുള്ള ഇടപെടലുകളാണ് പ്രതിപാദിച്ചിരിക്കുന്നതു്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 05:54, 8 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ഓർമ്മക്കുടന്ന == 1062 എഴുത്തുകാരുടെ രചനകളുമായെത്തിയ ഇന്ന് ഇൻലന്റ് മാസികയുടെ 40ാം വാർഷിക പതിപ്പ്. ഇതിൽ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി യുടെ രചന വായിക്കാൻ സാധിക്കും. ഇന്ന് മാസികയുട പത്രാധിപർ കവി മണബൂർ രാജൻബാബു ആണ്.. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 06:08, 8 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == തേലതുരുത്തിൽ നിന്നൊരു യാത്ര. == മാഞ്ഞാലി ചിന്താ തീയറ്റേഴ്സ് വർഷം തോറും നടത്താനുള്ള ജനകീയ കവിയരങ്ങിൽ പങ്കെടുത്തപ്പോൾ ആ അനുഭവങ്ങൾ എഴുത്തുകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി ഒരു കഥയാക്കി എഴുതി. ആ കഥയാണ് തേല തുരുത്തിൽ.... [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 06:29, 8 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == പ്രേമസ്വരൂപലു. == ഭഗവാൻ ശ്രീ സത്യസായിബാബയെക്കുറിച്ച് എഴുത്തുകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി എഴുതിയ കവിത. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 06:32, 8 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) ഈ കവിത സംഗീതം നൽകി കവയത്രി mc അമ്മിണി ടീച്ചർ ആലപിച്ചി ട്ടുണ്ട്. പ്രേമസ്വരൂപലു എന്നത് തെലുങ്ക് വാക്കാണ്. തന്റെ ഭക്തരെ ഈ വാക്ക് ഉപയോഗിച്ചാണ് ശ്രീ സത്യസായിബാബ അഭിസംബോധന ചെയ്യാറ് പതിവ്. പ്രേമത്തിന്റെതൽ സ്വരൂപമായ ഭക്തരെ എന്ന് വാക്യാർത്ഥം. == സാഹിത്യവാരാവലോകനം@100 == സാഹിത്യവേദി കോട്ടയം ഓൺലൈൻ ഗ്രൂപ്പിൽ നടത്തിയ സാഹിത്യവാരാവലോകനം. ഞായറാഴ്ച തോറും ആ ഒരാഴ്ചക്കാലത്തെ കഥകളും കവിതകളും അവലോകനം ചെയ്യുന്ന പരിപാടി. കവിയും ഗാനരചയിതാവുമായ മേമ്മുറി ശ്രീനിവാസനാണ് അവലോകനം നടത്തിയതു്. മേമ്മുറി ശ്രീനിവാസന് അസൗകര്യം ഉണ്ടായ ഏതാനും ആഴ്ചകളിൽ ഈ അവലോകനം ഏഴുത്തുകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി നിർവഹിച്ചു പോന്നു. മുരളീധരൻ ആനാപ്പുഴ പോലുള്ള കവി ഈ പരിപാടി രാവിലെകൃത്യ വായി കേട്ട് വിലയിരുത്താറുണ്ടായിരുന്നു. രാവിലെ 6 മണിക്ക് തന്നെ ഈ അവലോകനം ഫോണിൽ എത്തിക്കാൻ ശദ്ധിക്കാറുണ്ടായിരുന്നു. കട്ടൻ ചായക്കൊപ്പം അല്പം സാഹിത്യ ചെറുകടിയും എന്നൊക്കെയായിരുന്നു ഈ സാഹിത്യ വിമർശനത്തെ സാഹിത്യ ലോകം വിലയിരുത്തി പോന്നിരുന്നതു്. സാഹിത്യവേദി കോട്ടയം കോർഡിനേറ്റ് ചെയ്ത് പ്രവർത്തിച്ചു പോരുന്നത് ഷിബു രാജ് പണിക്കരാണ്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 07:22, 8 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ഗംഗ ബോട്ട് == വൈപ്പിൻ - വെല്ലിംഗ്ട്ടൺ ഐലന്റ് - എറണാകുളം റൂട്ടിൽ സർവീസ് നടത്തിയിരുന്ന മരത്തടിയാൽ നിർമ്മിതമായ ജലഗതാഗത വകുപ്പിന്റെ ബോട്ട്.രണ്ടോ മൂന്നോ നിറഞ്ഞു വരുന്ന യാത്രക്കാരെ കൊള്ളിക്കാൻ അത്ര വലുതായിരുന്നു ഗംഗയെന്ന ഫെറി ബോട്ട്. യാത്രക്കാർക്ക് വായിക്കാൻ പത്രമാസികകളും ബോട്ടിൽ ഉണ്ടാകുമായിരുന്നു. ബോട്ട് ഓടിക്കൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ ബോട്ടിന്റെ പങ്കയാൽ വെള്ളം കലങ്ങുമ്പോൾ പൊങ്ങി വരുന്ന മീനുകളെ പിടിക്കാർ കടൽ കാക്കകൾ ബോട്ടിനൊപ്പം തോരണം പോലെ പറക്കുന്നത് നല്ല കാഴ്ചയായിരുന്നു. ചിലപ്പോഴൊക്കെ ആ ചെറു മീൻ കൂട്ടങ്ങളെ പിടിക്കാനെത്തുന്ന 2 ഡോൽഫിനുകൾ കുത്തിമറിയുന്നത് കാണാമായിരുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 23:59, 8 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ശ്രീ ഷിർദ്ദി സായി സച്ചരിതം == ഹേമദ് പാന്ത് മറാഠിയിൽ എഴുതിയ ഷിർദ്ദി സായിബാബയുടെ ജീവചരിത്രം. ഹേമദ് പാന്തിന്റെ മരണത്തിന് ശേഷമാണ് പുസ്തകം പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടത്. പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത് B v ദേവ്. ഇംഗ്ലീഷ് പരിഭാഷ നാഗേഷ് വാസുദേവ് ഗുണാജി . മലയാള പരിഭാഷ പി സി രാമചന്ദ്ര മേനോൻ. ലോകത്ത് എബാടുമുള്ള വിവിധ രാജ്യക്കാരായ ഭക്തർ ഈ ഗ്രന്ഥം നിത്യ പാരായണം ചെയ്തുവരുന്നു.. ഇതു് 7 ദിവസം കൊണ്ട് ഭക്തിപൂർവ്വം വായിച്ച് പൂർത്തി കരിക്കുന്നവരുടെ ആഗ്രഹം സായിബാബ നടത്തി കൊടുക്കും എന്ന് വിശ്വാസം. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 06:45, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ലിഖിത നാമജപം. == സായി ഭക്തർ തങ്ങളുടെ നിത്യ സാധനയുടെ ഭാഗമായി ചെയ്യുന്ന കർമ്മം. ഒരു നോട്ടു പുസ്തകത്തിൽ ഇഷ്ടദേവന്റെ നാമം ഒരു പേജെങ്കിലും ഒരു ദിവസം എഴുതുന്നു. ഒരു പ്രാവിശ്യം നാമം എഴുതുമ്പോൾ കൈകളും മനസ്സും ഹൃദയവും ചുണ്ടുകളും ഈശ്വരനോട് ഐക്യം പ്രാപിക്കുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 06:54, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == രവിവാര ഹൈക്കു കുറിമാനങ്ങൾ == കേരള ബാങ്കിന്റെ ഗ്രൂപ്പുകളിൽ എഴുത്തുകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി എഴുതിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന 4 വരികളിൽ ഒതുങ്ങുന്ന സാമ്പത്തിക സാംസ്ക്കാരിക കുറിപ്പുകൾ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 03:08, 10 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ശരണാഗതി == കുട്ടികൃഷ്ണമാരാരെക്കുറിച്ച് മലയാള വായനക്കാർക്ക് പ്രത്യേകം പരിചയപെടുത്തേണ്ട ആവശ്യം ഇല്ല. ഭാരതപര്യടനം വായിക്കാത്ത മലയാളി എഴുത്തുകാരും കാണില്ല. മഹാഭാരതത്തെ അധികരിച്ച് ആര് എന്തു് എഴുതാൻ ശ്രമിച്ചാലും അവരൊക്കെ ആദ്യം മറിച്ചു നോക്കാറ് ഭാരത പര്യടനം തന്നെ. ആ കുട്ടികൃഷ്ണമാരാരുടെ അദ്ധ്യത്മക കൃതിയാണ് ശരണാഗതി. ഒരു സത്യസായി ഭക്തൻ കൂടിയായ മാരാർ തന്റെ ആദ്ധ്യത്മിക അനുഭവങ്ങൾ ഹൃദയത്തിൽ തട്ടും വിധത്തിൽ കോറിയിട്ടിരിക്കുന്ന ഗ്രന്ഥം.അദ്ധ്യായങ്ങൾ മനനം ആദ്ധ്യാത്മിക മാർഗ്ഗങ്ങൾ ശരണാഗതി എന്നിങ്ങനെ മൂനു ഭാഗങ്ങളായി പകുത്തിരിക്കുന്നു. കൃപാസപ്തകം ഭ്രൂണഹത്യ ഭഗവാൻ സർവ്വാന്തര്യമി നഗരസങ്കീർത്തനം എല്ലാംനമ്മൾ തന്നെ എന്നിങ്ങനെ 81 അദ്ധ്യയങ്ങൾ. 413 പേജുകൾ 1976 ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ഒന്നാം പതിപ്പിന്റ വില 80 രൂപ. പ്രസിദ്ധീകരണം മാരാർ സാഹിത്യ പ്രകാശം. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 14:02, 10 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == തൊട്ടൊന്ന് തലോടി == നല്ലെഴുത്ത് സാഹിത്യ ഗ്രൂപ്പിൽ എഴുത്തുകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി ചെയ്തിരുന്ന സാഹിത്യ അവലോകനത്തിന്റെ പേര് എഴുതി തെളിഞ്ഞവരുടേയും തുടക്കക്കാരുടേയും സാഹിത്യ രചനകൾ തൊട്ടൊന്നു തലോടും വിധത്തിൽ സൗമനസോടെ വിലയിരുത്തിയിരുന്ന പംക്തി. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 14:12, 10 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ജാതി വ്യവസ്ഥിയും കേരള ചരിത്രവും == പി കെ ബാലകൃഷ്ണൻ എഴുതിയ പൊടിപ്പും തൊങ്ങലും ചാർത്താത്ത കേരളത്തിന്റെ നേർ ചരിത്രം. കേരളത്തെപ്പറ്റി ആധികാരികമായി പഠിക്കുന്നവർ പേർത്തും പേർത്തും വായിച്ചിരിക്കേണ്ട പുസ്തകം. ഒരു പാട് വിമർശനങ്ങൾ അക്കാലത്ത് ഏറ്റുവാങ്ങിയ പുസ്തകം. അക്കാലത്തെ ജനങ്ങളുടെ ജീവിതം നേരിന്റെ നെറിവോടെ ഈ ചരിത്ര പുസ്തകം കാണിച്ചു തരുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 23:52, 10 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ജേഴ്സി മാറ്റ ചന്ത == 2026 ലോകകപ്പിനോട് അനുബന്ധിച്ച് സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി നവ മാധ്യമങ്ങളിൽ എഴുതിയ കഥ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 23:56, 10 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) താരയും ലാമിനും ഫെയ്സ്ബുക്ക് കമന്റിൽ നിന്നൊരു കഥ അങ്ങിനെ വീണ്ടും ബ്രസീൽ ഫാനായി പോയ ബുദ്ധി ആന പിടിച്ചാലും വരില്ല മെസ്സി . ലാമിനും പൊന്നാപുരം കോട്ടയും തുടങ്ങിയ കഥകൾ കൂടി ഓൺലൈനിൽ എഴുതി. == ദൈനംദിന കാഴ്ചകൾ കഥകളാക്കുന്ന എഴുത്തുകാരൻ == പത്ര പ്രവർത്തകൻ വി ആർ നോയൽ രാജ് സാഹിത്യശ്രീ മാസികയിൽ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായിയെക്കുറിച്ച് എഴുതിയ ജീവചരിത്ര കുറിപ്പിന്റെ തലവാചകം. ഇദ്ദേഹം ഓൺലൈനിൽ വ്യക്തി മുദ്രകൾ 43 ൽ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളിയെക്കുറിച്ച് വ്യക്തമായി പ്രതിപാദിച്ചിട്ടുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 00:48, 11 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == N P A == നോൺ പെർഫോമിങ്ങ് അസറ്റ്. ഈ വാക്ക് ബാങ്കിംഗ് ഫീൽഡിലാണ് പൊതുവായി ഉപയോഗിക്കാറ് പതിവ്. ബാങ്ക് ലോണിന്റെ കുടിശ്ശികയുടെ ഏറ്റക്കുറച്ചലിന്റെ ഗ്രേഡ് ആണ് ഇതുകൊണ്ട് ഉദ്ദേശിക്കുന്നതു്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 15:05, 11 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == കാനപ്പിള്ളി സതി സുകുമാരൻ സ്മാരക പുരസ്ക്കാരം. == എഴുത്തുകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി അമ്മയുടെ സ്മരണാർത്ഥം നടത്തുന്ന കാവ്യസായാഹ്നത്തിൽ തെരെത്തെടുക്കപെടുന്ന ഏറ്റവും നല്ല കവിതക്ക് കൊടുക്കുന്ന പുരസ്ക്കാരം. ചെറായി അഴീക്കോടൻ വായനശാലയുമായി സഹകരിച്ചാണ് കാനപ്പിള്ളി സതി സുകുമാരൻ സ്മാരക കാവ്യസായാഹ്നം നടത്തി പോരുന്നത്. m c അമ്മിണി ടീച്ചർ എടവനക്കാട് ദേവദാസ് ചേന്ദമംഗലം പറവൂർ തുടങ്ങിയ കവികൾ ഈ പുരസ്ക്കാരം നേടിയിട്ടുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 15:15, 11 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ബലിതർപ്പണം == പിതൃബലി എന്നതാണ് ഇതു കൊണ്ട് ഉദ്ദേശിക്കുന്നതു്. ഭാരതീയ ഹിന്ദു വിശ്വാസികളുടെ പൗരാണികമായ കർമ്മ ചര്യ. ഭാരതീയർ ബലി കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യുന്നത് മരിച്ചു പോയ തങ്ങളുടെ ബന്ധുമിത്രാതികൾക്ക് മാത്രമല്ല സകല ജീവജാലങ്ങൾക്കും എന്തിനു പറയുന്നു വൃക്ഷലതാതികൾക്കും വരെ ഇത്തരമൊരു മനോഭാവ തുടർച്ച ഭാരതീയർക്ക് മാത്രമേ കാണൂ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 11:31, 12 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == തൊഴുതൊന്ന് ഇരുന്ന്. == ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ നിന്ന് തൊഴുതിറങ്ങി ഭക്തർ എവിടെയെങ്കിലും അല്പ നേരം വിശ്രമിക്കുനത് കണ്ടിട്ടുണ്ടാകും. അതിലൊരു വിശ്വാസ പ്രമാണം കൂടി ഉണ്ട്. നാം ക്ഷേത്രത്തിൽ പോകാൻ തീരുമാനമെടുക്കുമ്പോൾ തന്നെ നാം ആ ക്ഷേത്ര മൂർത്തിയുടെ സംരക്ഷണ വലയത്തിലാകുന്നു. ക്ഷേത്രദർശനം കഴിയുംവരെ ആ ഈശ്വര ചൈതന്യത്തിന്റെ അനുചരർ നമ്മെ അനുയാത്ര ചെയ്ത് കാത്തുരക്ഷിക്കും.നമ്മുടെ കണ്ണുകൾക്ക് ഗോചരമല്ലാത്ത ശക്തികളിൽ നിന്ന്. ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്ന് തൊഴുത് ഇറങ്ങി എവിടെയെങ്കിലും ഇരിക്കുന്നതുകാണുമ്പോൾ തങ്ങളുടെ ഡ്യൂട്ടി കഴിഞ്ഞു എന്ന് കരുതി അടുത്ത ഭക്തരെ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് കൂട്ടി കൊണ്ടുവരാനുള്ള തങ്ങളുടെ നിയോഗത്തിലേക്ക് കടക്കുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 11:44, 12 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ആനവാതിൽ. == മട്ടാഞ്ചേരിയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന സ്ഥലം. മട്ടാഞ്ചേരിപാലസ് പണ്ട് ഡച്ച് പാലസായിരുന്നു. അവിടെവരുന്ന കൊബനാനകൾക്ക് സുഗമമായി കടന്നുപോകാൻ കൂറ്റൻ വാതിലുകൾ നിർമ്മിച്ചു. കലാപാടവത്തോടെ. പിന്നീടത് ചരിത്രത്തിന്റെ ഏടായി മാറി. കാലക്രമേണ സ്ഥലത്തിന്റെ പേരും ആയി. മേനക തീയറ്റർ ഉണ്ടായിരുന്ന ഇടം പിൽക്കാലത്ത് മേനക Jn ആയതു പോലെ. ജനത ആശുപത്രി ഉണ്ടായിരുന്ന വൈപ്പിൻ കരയിലെ സ്ഥലം പിൽക്കാലത്ത് ജനത ബസ് സ്റ്റോപ്പ് ആയതു പോലെ. ആനവാതിൽ കൊച്ചിയുടെ പൈതൃകമായി സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടു പോരുന്നു. ധാരാളം വിദേശ വിനോദ സഞ്ചാരികൾ ആനവാതിൽ കാണാൻ എത്തി ചേരുന്നുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 13:05, 12 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ഓണാഘോഷം@ മറൈൻഡ്രവ്. == മറൈൻ ഡ്രവിലെ ഓണാഘോഷം എന്ന് കേൾക്കുമ്പോൾ തന്നെ മറൈൻഡ്രവ് G c d a കോംപ്ലക്സിലെ പൂക്കള മത്സരം ഓർമ്മയിലേക്കെത്തും. നൂറോളം കടകളുള്ള അവിടെ ഓരോ കടകളും മത്സരാടിസ്ഥാനത്തിൽ ഒരുക്കുന്ന പൂക്കളം കാണാൻ മറ്റു ജില്ലയിൽ നിന്നുള്ളവർ വരെ എത്താറുണ്ട്. നീണ്ട വിശാലമായ ഇടനാഴികൾ കായൽ കാറ്റ് ആവോളം അകത്തേക്ക് കടക്കാൻ പാകത്തിനുള്ള കൂറ്റൻ രണ്ട് ഇടനാഴി വാതിലുകൾ. വടംവലി ഉറിയടി തുടങ്ങിയ കായിക മത്സരങ്ങളും ഓണക്കാലത്ത് ഇവിടെ നടത്തപെടുന്നു. പാട്ട് മിമിക്രി തുടങ്ങിയ കലകളിലും ഇവിടുത്തെ കടകളിലെ തൊഴിലാളികൾ പിന്നിലല്ല എന്നതു് പരിപാടികൾ കാണുമ്പോൾ ബോധ്യമാകും. കോയിനുകൾ കൊണ്ടും ക്യാമറകൾ കൊണ്ടും മൊബൈൽ ഫോണുകൾ കൊണ്ടു പോലും പൂക്കളം തീർക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്ന ഇവരുടെ ആഘോഷങ്ങൾക്ക് 20 വർഷത്തെ പാരമ്പര്യം അവകാശപെടാം. കൊച്ചിക്കായലിനോട് തൊട്ടുരുമി കിടക്കുന്ന ഈ ഷോപ്പിംഗ് ഇടത്തിന്റെ മറ്റൊരു പ്രത്യേകത സൂപ്പർഹിറ്റുകളായ കുറെ മലയാള ചിത്രങ്ങളുടെ ലൊക്കേഷൻ ആയിട്ടുണ്ട് എന്നുള്ളതാണ്. അവയിൽ ചിലത് ഇൻ ഹരിഹർ നഗർ ഛോട്ടാ മുബൈ ഡാഡി കൂൾ പാസഞ്ചർ സുന്ദരപുരുഷൻ അന്നയും റസൂലും. ഡോ കാന്തിനായർ എന്ന ഹോമിയോ ഡോക്ടറുടെ ക്ലിനിക്കും 25 വർഷമായി ഇവിടെ പ്രവർത്തിച്ചുവരുന്നു. സ്വിസ്സ് ടൈം ഹൗസ് എന്ന വാച്ച് കടയും അവരുടെ തന്നെ ഇലട്രോണിക് ഷോപ്പും ഈ ഷോപ്പിംഗ് കോബ്ലക്സിന്റെ പെരുമ കൂട്ടുന്നുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 13:40, 12 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) കൊച്ചിയിൽ ആദ്യമായി എക്സ് ലേറ്റർ സ്ഥാപിച്ചത് ഇവിടെയാണ്. അത് കാണാനും അതിൽ കയറാനും ഒരുപാട് ആളുകൾ വരാറുണ്ടായിരുന്നു. == ജോസഫ് വൈറ്റിലയും ഫാ. ചെറിയാൻ കുനിയൻ തോടത്തും. == ജോസഫ് വൈറ്റില സമയം മാസികയുടെ പത്രാധിപർ ആയിരുന്ന സമയത്ത് അദ്ദേഹത്തോട് വളരെ അടുത്ത് ഇടപഴകാൻ സാധിച്ചിട്ടുണ്ട്. എന്റെ ഏതാനും കഥകൾ സമയത്തിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട് . കഥകളുടെ പോരായ്മകൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി തിരുത്തിക്കാറുണ്ടായിരുന്നു. എഴുതി തുടങ്ങുന്ന കാലത്ത് തന്നെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കഥ മാതൃഭൂമിയിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിരുന്നു. ഒരുപാട് അദ്ദേഹത്തിന്റെ എഴുത്തനുഭവങ്ങൾ പങ്കുവെയ്ക്കാറുണ്ടായിരുന്നു. ചെറിയാൻ കുനിയൻ തോടത്ത് അച്ചൻ കുടുംബ ദീപം മാസികയുടെ പത്രാധിപർ ആയിരുന്നു. എന്റെ വളരെയേറ കഥകൾ കുടുംബ ദീപം മാസികയിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. നല്ലൊരു കവിയാണ് അച്ചൻ. കുടുംബദീപം വർഷംതോറും ഇറക്കിയിരുന്ന വാർഷിക പതിപ്പ് മലയാളത്തിലെ മുൻ നിര ആനുകാലികങ്ങളുടെ വാർഷിക പതിപ്പുകളോട് ഒപ്പം നിൽക്കുന്നതായിരുന്നു. അതിലും മലയാളത്തിലെ മുൻ നിരഎഴുത്തുകാർക്കൊപ്പം എനിക്കും കുനിയൻ തോടത്ത് അച്ചൻ അവസരം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 23:08, 12 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == പശ്ചിമ കൊച്ചിയിലെ കൗതുകപേരുകൾ. == കടവുകൾ കമാലക്കടവ് നെല്ല് കടവ് ചെറളായി കടവ് മരക്കടവ്. ചില മുക്കുകൾ കപ്പലണ്ടി മുക്ക് അമ്മായി മുക്ക് പറവാനമുക്ക്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 15:36, 13 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)കമാലകടവിന് മറ്റൊരു ചരിത്രം കൂടിയുണ്ട്. അവിടെ ആദ്യമായി ചീനവല ഇട്ടു കഴിഞ്ഞ് ആദ്യ കോരിനു തന്നെ ലക്ഷങ്ങളുടെ മീൻ ലഭിച്ചു. ഇന്നത്തേയും അന്നത്തേയും കബോളനി ലവാരം താരതമ്യം ചെയ്തു നോക്കുമ്പോഴാണ് അറിയുന്നത് അന്നത്തെ ലക്ഷങ്ങളുടെ ഇന്നത്തെ വാല്യൂ. == വഞ്ചി സ്ക്വയർ. == എറണാകുളം ഷൺമുഖം റോഡ് ബാനർജി റോഡുമായി സംഗമിക്കുന്നിടത്ത് സാക്ഷി പറയാനെന്നവണ്ണം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന കൊച്ചി കോർപറേഷന്റെ ഓപ്പൺ ഓഡിറ്റോറിയം. ചെറിയ സമ്മേളനങ്ങൾക്ക് യോജ്യം. ഇതിന്റെ പ്രത്യേകത ഒരു വലിയ ഓടി വഞ്ചിയുടെ ആകൃതിയിലാണ് ഇതു് നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 15:42, 13 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == സനാതന സാരഥി. == ശ്രീ സത്യസായി പബ്ലിക്കേഷൻ സൊസൈറ്റി ഇറക്കുന്ന ആദ്ധ്യത്മിക മാസിക. ഒരു പരസ്യം പോലുമില്ലാതെ ഇറക്കുന്ന മാസിക. സത്യസായിബാബയെ കുറിച്ചുള്ള ലേഖനങ്ങൾ ബാബയുടെ പ്രസംഗങ്ങൾ ഒക്കെ ഇതിൽ വായിക്കാം. സായിബാബയെപ്പറ്റി അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക് പഠിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക് അതിലേക്കുള്ള ആദ്യ ചവിട്ടുപടിയാണ് ഈ മാസിക. ഇംഗ്ലീഷ് ഉൾപെടെ ഭാരതത്തിലെ വിവിധ ഭാഷകളിൽ ഈ മാസിക പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നുണ്ട്. മലയാളത്തിൽ ഇറങ്ങുന്ന മാസികയുടെ പത്രാധിപർ N സോമശേഖരൻ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 23:30, 13 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == വീഞ്ഞപ്പെട്ടി. == ചായപൊടിപ്പെട്ടി എന്നും ഇതിന് വിളിപേരുണ്ട്. വീഞ്ഞ മരത്തിന്റെ മരപാളികൾ കൊണ്ടാണ് ഇത് ഉണ്ടാക്കുന്നത്. അതുകൊണ്ട് ഭാരവും തീരെ കുറവ്. ഉപയോഗം കഴിഞ്ഞാൽ മണ്ണോട് ചേരും. പ്രകൃതി സൗഹൃദപ്പെട്ടി. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 13:30, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == സഹ്യാദ്രി ക്രെയിൻ. == ഗോശ്രീ പാലം പണി നടക്കുമ്പോൾ അതിന്റെ ഭാഗമായി എത്തിയ കൂറ്റൻ ക്രെയിൻ. മുബൈയിൽ നിന്നു പ്രത്യേക സുരക്ഷാ ക്രമീകരണങ്ങളോടെ കടൽമാർഗ്ഗമാണ് ഇതു് കൊണ്ടുവന്നത് കാലാവസ്ഥയും മറ്റും നോക്കി കാറ്റും മഴക്കോളും കുറഞ്ഞ സമയം നോക്കിയായിരുന്നു അതിന്റെ യാത്ര.. അത് കൊച്ചിയോട് അടുത്തപ്പോൾ വളരെ ആഘോഷ പൂർവമാണ് വൈപ്പിൻ നിവാസികൾ സ്വീകരിച്ചത്. അന്നത് കെട്ടിയിരുന്ന പത്തോളം കോൺക്രീറ്റ് കുറ്റികൾ ആ ഓർമ്മ ഉണർത്തും വിധത്തിൽ മറൈൻഡ്രവിന്റെ വടക്കേ അറ്റത്ത് കായലിനോട് ചേർന്ന് ഇപ്പോഴും കാണാം. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 13:44, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == പ്രിയദർശിനി സ്ത്രീ സൗജന്യയാത്ര. == വി ഡി സതീശൻ സർക്കാരിന്റെ ജന പ്രിയ സംരഭം. KSRTC യുടെ ഓർഡിനറി ബസ്സുകളിൽ സ്ത്രീകൾക്ക് സൗജന്യമായി യാത്ര. സ്ത്രീകളുടെ സാമ്പത്തിക ക്രയവിക്രയശേഷി കൂട്ടാൻ ഇതു് ഇടയാക്കിക്കഴിഞ്ഞു. ഇതിന്റെ എഫക്ട് പച്ചക്കറിമാർക്കറ്റിലും പ്രൊവിഷൻ ഷോപ്പുകളിലും ബേക്കറിയിലും മൊബൈൽ ഷോപ്പുകളിലും തട്ടുകടകളിൽ വരെ വന്നു കഴിഞ്ഞു.. ദൂരവ്യാപകമായ ഫലങ്ങൾ സമൂഹത്തിൽ ഉണ്ടാക്കാൻ ഈ പദ്ധതിക്ക് കഴിയും. മുൻ പ്രധാനമന്ത്രി ഇന്ദിരാഗാന്ധിയുടെ പേരിലാണ് ഇത് നടപ്പാക്കിയത് എന്നതു തന്നെ ഇതിന്റെ പ്രാധാന്യം വെളിവാക്കുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 14:07, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ആന തലപ്പൊക്ക മത്സരം. == ചെറായി പൂരത്തോടനുബന്‌ധിച്ച് നടക്കാറുള്ള തിടമ്പ് മത്സരം. അഥവാ ഏറ്റവും ഉയരമുള്ള ആനയെ കണ്ടെത്തുന്ന മത്സരം. ചെറായി ഗൗരീശ്വര അബലത്തിലെ ഉത്സവവും അതിനോട് ബന്ധപ്പെട്ട കലാ പരിപാടികളും നടത്തുന്നതു തെക്ക് വടക്ക് ചേരുവാരങ്ങളാണ്. ഉത്സവ ദിവസം രാവിലെ 8 മണിക്ക് ഓരോ ചേരുവാരക്കാരും ഓരോ ആനകളെ ഗജമണ്ഡപത്തിൽ എത്തിക്കുന്നു. ബല്ല് മുഴങ്ങിക്കഴിഞ്ഞ് കൂടുതൽ സമയം തല ഉയർത്തി പിടിച്ച് നിൽക്കുന്ന ആന വിജയിക്കും. ശ്രീമുരുകന്റെ തിടബ് ഏറ്റാനുള്ള ഭാഗ്യം ലഭിക്കുന്നു. രണ്ടാം സ്ഥാനക്കാരന് ശിവഭഗവാന്റെ തിടബ് ലഭിക്കും. ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകൾ ഈ മത്സരം കാണാൻ ഇവിടെ എത്താറുണ്ട്. അതിൽ അയൽ ജില്ലക്കാരും വിദേശികളും പെടും . ഉത്സവദിവസങ്ങളിൽ ഒരു ദിവസം സാംസ്ക്കാരിക സമ്മേളനത്തിനുള്ളതാണ്. സുകുമാർ അഴീക്കോടിനെ പോലുള്ള പ്രാസംഗികർ ഇത്തരം സമ്മേളനങ്ങളിൽ എത്തിയിട്ടുണ്ട്. ചെറായി വിജ്ഞാന വർദ്ധിനി സഭയുടെ വകയാണ് ചെറായി ഗൗരീശ്വര ക്ഷേത്രം. ശിവകുടുബാഗങ്ങൾ ഒന്നിച്ച് വാണരളുന്ന ക്ഷേത്രം. നവഗ്രഹങ്ങളും അയ്യപ്പനും ഇവിടെ ഉണ്ട്. ശ്രീ നാരായണ ഗുരുദേവൻ പ്രതിഷ്ട നിർവഹിച്ച ക്ഷേത്രമാണ്. ഗുരുദേവൻ ക്ഷേത്രത്തിൽ എത്തിയിരുന്നപ്പോൾ വിശ്രമിച്ചിരുന്ന ചാരു കസേരയും കട്ടിലും ഇവിടെ സംരക്ഷിച്ച് സൂക്ഷിച്ചു വരുന്നു. 29 ആനകൾ വരെ ഉത്സവത്തിന് അണിനിരന്നിട്ടുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 15:01, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == വലിയ കൃഷ്ണൻകുട്ടിയും ചെറിയ നാരായണൻകുട്ടിയും. == ചെറായി പൂരത്തിന്റെ ആന തലപ്പൊക്ക മത്സരത്തോട് ബന്ധപ്പെട്ട് രണ്ട് ആന കളെ കേന്ദ്ര കഥാപാത്രങ്ങളാക്കി സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി എഴുതിയ കഥ. ഈ കഥ ആകാശവാണി കൊച്ചി നിലയം സാഹിത്യ സുരഭിയിൽ പ്രക്ഷേപണം ചെയ്തു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 15:15, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == സായി ഭജന. == മറ്റു ഭജനകളിൽ നിന്ന് ഏറെ വ്യത്യാസമുള്ളതാണ് സായി ഭജനകൾ. ഭജന കോർഡിനേറ്റ് ചെയ്യാൻ സത്യസായി സമിതികളിൽ ഭജൻ കോർഡിനേറ്റർ എന്ന ഓഫീസ് ബെയറർ ഉണ്ട്.അദ്ദേഹമാണ് ഓരോരുത്തരും പാടേണ്ട ഭജന സെലക്ട് ചെയ്ത് നിയന്ത്രിച്ചു പോരുന്നത്. നാലോ അഞ്ചോ വരികളെ പാടുള്ളൂ. ഭജന എല്ലാവർക്കും ഏറ്റു പാടാൻ തക്കവിധത്തിൽ സിംപിൾ ആയിരിക്കണം. ആദ്യം വരികൾ ലോ പിച്ചിലും പിന്നീട്ഹൈ പിച്ചിലും പാടാം. നേരത്തെ ലിസ്റ്റ്‌ ഇട്ടു തന്നെയാണ് സമിതികളിൽ ഭക്തർക്ക് പാടാൻ അവസരം നൽകുന്നത്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 16:52, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == പ്രശാന്തി സേവ. == പർത്തി സേവയെന്നും പറയാറുണ്ട്. ഭാരതത്തിലെ സത്യസായി സമിതിയിലെ പ്രവർത്തകർക്ക് വർഷത്തിൽ 2 പ്രാവിശ്യം ഒരാഴ്ച വീതം പുട്ടപർത്തിയിലെ ആശ്രമത്തിൽ സേവാ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് പോകാൻ അവസരം ഉണ്ട്. ഇതിനെ സായിഭക്തർ പറയുന്നത് ആദ്ധ്യത്മിക പോസിറ്റീവ് ചാർജ് ചെയ്യാൻ പ്രശാന്തിനിലയത്തിലേക്ക് പോകുന്നു എന്നാണ്. ഭൂമിയിലെ സ്വർഗം എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കാവുന്ന പ്രശാന്തിനിലയത്തിലെ സേവാ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ആരും വേണ്ടെന്ന് വെയ്ക്കാറില്ല. ഇതിന് ചില തയ്യാറെടുപ്പുകൾ ആവശ്യമുണ്ട്. അവിടെ എങിനെ പെരുമാറണം തനിക്ക് കിട്ടുന്ന ഡ്യൂട്ടി എങിനെ ചെയ്യണം. ഇതിനൊക്കെ വേണ്ടി ജില്ലകൾ തോറും ബ്രീഫിംഗ് ക്യാബുകൾ നടത്താറുണ്ട്. ആ സർട്ടിഫിക്കറ്റ് കൊണ്ടു ചെന്നാലേ സേവാ പ്രവർത്തനം ചെയ്യാൻ അനുമതി ലഭിക്കൂ. എല്ലാറ്റിനുപരി ഒരോ സമിതി കൺവീനറുടെ അറിവോടെ വേണം പ്രവർത്തകർ പോകേണ്ടത്. ഡ്യൂട്ടി ചെയ്യുമ്പോൾ സ്ക്കാർഫ് ധരിച്ചിരിക്കണം. സ്ക്കാർഫ് ധരിച്ച സേവാദൾ പറയുന്നത് അനുസരിക്കാൻഅവിടെ എത്തുന്ന മറ്റു ഭക്തർ ബാദ്ധ്യസ്തരാണ്. സ്ക്കാർഫ് വളരെ പവിത്രതയോടെയാണ് ധരിക്കുന്ന ആൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നത്. സ്ക്കാർഫ് ധരിച്ചു കൊണ്ട് ഭക്ഷണം കഴിക്കാൻ പാടില്ല. ഡൂട്ടി കഴിഞ്ഞാൽ ഊരി കൈയിൽ പിടിക്കണം. അവിടെ താമസിക്കുന്ന ഒരാഴ്ച നമ്മുടെ ദിനചര്യയുടെ താളം മാറും. ചായക്ക് ക്യൂ നിൽക്കണം ഭക്ഷണത്തിനും ഡ്യൂട്ടി ഷിഫ്റ്റ് മാറി മാറി വരും അതൊക്കെ സഫർ ചെയ്യേണ്ടിവരും. ഒരിക്കൽ പ്രശാന്തിസേവ സർവീസിന് പോയിട്ടുള്ളവർ അടുത്ത അവസരത്തിനായി കാത്തു കാത്തിരിക്കും. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 17:19, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == രാമകഥാരസവാഹിനി. == സായിഭക്തർ കർക്കിടക മാസത്തിൽ ആദ്ധ്യത്മരാമായണത്തോട് ഒപ്പം വായിക്കുന്ന ഗ്രന്ഥം. ഭഗവാൻ ശ്രീ സത്യസായിബാബ ഏഴരക്കൊല്ലത്തോളം സനാതന സാരഥി മാസികയുടെ തെലുങ്ക് പതിപ്പിൽ എഴുതി പ്രസിദ്ധീകരിച്ച കൃതി. ഈ ഗ്രന്ഥത്തെ വായനക്കാർക്ക് പരിചയപ്പെടുത്തി കൊണ്ട് പ്രൊഫ N കസ്തുരിസ്വാമി ഇതാക്കെ സൂചിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്. പി കേളക്കുറുപ്പാണ് ഈ ഗ്രന്ഥം മലയാളത്തിലേക്ക് വിവർത്തനം ചെയ്തിരിക്കുന്നത്.. 704 പേജുകൾ രാമൻ - രാജകുമാരനും തത്വവും രാമന് നിഴലായി സീതയും ഭാരതഗമനം മിത്രലാഭം സ്വധാമത്തിലേക്ക് തുടങ്ങി 32 അദ്ധ്യായങ്ങൾ. സത്യത്തോട് ചരിത്രത്തോട് ചേർന്ന് നിൽക്കുന്ന ഒന്നാണ് രാമകഥാരസവാഹിനി. ഒരവതാരം ആടിയ ലീലകകളെ കുറിച്ച് മറ്റൊരു അവതാരം എഴുതിയ പുസ്തകം. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 08:43, 15 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == തപോവനം. == ശ്രീ സത്യസായി സച്ചരിതത്തിന്റെ പേരാണ്. എഴുതിയതു് ശാന്തി ശ്രീ ജന്ധ്യാല വേങ്കടേശ്വര ശാസ്ത്രി. മലയാള വിവർത്തനം സായിദാസ്. 288 പേജുകൾ. ദിവ്യതയിലേക്ക് ദിവ്യാത്ഭുതങ്ങൾ ഷിർദ്ദിസായി_പർത്തിസായി ആതുരസേവാമന്ദിരം ദു:ഖിതർക്ക് പ്രിയനായി - ആവശ്യക്കാർക്ക് അരികിലായി തുടങ്ങി 18 അദ്ധ്യായങ്ങൾ ഈ ഗ്രന്ഥത്തിൽ ഉണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 09:13, 15 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == സായി പ്രോട്ടീൻ. == പരമ്പരാഗത രീതിയിൽ മില്ലറ്റ് ധാന്യങ്ങൾ കൊണ്ട് ഉണ്ടാക്കുന്ന പ്രതിരോധ പൊടി. ശ്രീ സത്യസായി സേവാ സമിതികളിലെ വനിതാ വിഭാഗം ആണ് തങ്ങളുടെ സേവാ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ഭാഗമായി ഇത് ഉണ്ടാക്കി വിതരണം ചെയ്തു പോരുന്നതു്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 15:02, 15 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ഭഗവാൻ ശ്രീ സത്യസായി ഭജനാവലി. == സായി ഭക്തരുടെ കൈ പുസ്തകം. 234 പേജുകൾ സായി സുപ്രഭാതം ഗായത്രി മന്ത്രം സായി ഗായത്രി ലിംഗാഷ്ടകം ശാന്തി മന്ത്രം അഷ്ടോത്തരം സത്യസായി സഹസ്രനാമാവലി ആരതി സ്തോത്രം ഗണേശ ഭജനകൾ ഗുരു ഭജനകൾ ദേവി ഭജനകൾ ശിവഭജനകൾ ശ്രീരാമ ഭജനകൾ ശ്രീകൃഷ്ണ ഭജനകൾ സർവ്വ മത ഭജനകൾ പൊതുഭജനകൾ അയ്യപ്പഭജന മുരുകഭജനകൾ തുടങ്ങി ഒരു സായി ഭക്തർ അറിഞ്ഞിരിക്കേണ്ട എല്ലാ ഭജനകളും ഈ പുസ്തകത്തിൽ ഉണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 15:17, 15 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ദീപസ്തംഭം മഹാശ്ചര്യം. == ആകാശവാണി കൊച്ചി നിലയത്തിന്റെ ഹൈക്കു സ്ക്രിപ്റ്റ് അവതരണം. ചെറിയ സംഭാഷണങ്ങളിലൂടെ സരസമായി ചില ചാട്ടുളികൾ സമൂഹത്തിലേക്ക് നമ്മിലേക്ക് അയയ്ക്കുന്ന പരിപാടി. മൂനേ മൂന് കഥാപാത്രങ്ങൾ മാത്രം. അതിലൊന്ന് ചായക്കടയാണന്നു മാത്രം. രാഖിശ്യം ആണ് ചായക്കട നടത്തുന്നത്. ചായക്കടക്കാരിയുടെ ഭർത്താവ് കഥാപാത്രത്തെയാണ് അരുൺ ബാലകൃഷ്ണൻ അവതരിപ്പിക്കുന്നത്. ഇതിന്റെ രചന നിർവഹിച്ചിരിക്കുന്നത് അരുൺ ബാലകൃഷ്ണൻ തന്നെയാണ്. ഇതിന്റെ രചനയും അവതരണവും കാണുമ്പോൾ നടൻ ശ്രീനിവാസനെ ഓർമ്മവരുന്നു നല്ല തിരക്കഥകൾ എഴുതാറുള്ള ശ്രീനിവാസൻ അതിൽ നിന്ന് സ്വയം ഏറ്റെടുക്കുന്ന റോൾ മണ്ടത്തരം ആവോളം കാണിക്കുന്ന കഥാപാത്രത്തെ ആയിരിക്കും. സ്വയം ചെറുതായി മറ്റുള്ളവരെ വലുതാക്കി കാണിക്കാനുള്ള വിശാല മനസ്ക്കത. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 02:30, 16 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == തൽസമയം റിപ്പോർട്ടർ. == മാതൃഭൂമി ന്യൂസ് ചനലിന്റെ ജനപ്രിയ പരിപാടി. ആകാശവാണിയുടെ കൗതുക വാർത്തകളോട് താരതമ്യം ചെയ്യാവുന്ന കാഴ്ചാനുഭവ വാർത്താശകലം. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 02:36, 16 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ഓടശ്ശേരി കുടുംബ ട്രസ്റ്റ്. == ഓടശ്ശേരി കുടുബട്രസ്റ്റ് രൂപീകരണ യോഗം സാഹിത്യകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി ആണ് ചെട്ടിക്കാട് വെച്ച് ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തത്. മാല്യങ്കര കൊടുങ്ങലൂർ അഞ്ചക്കുളം ചെറായി ചെട്ടിക്കാട് എന്നിവിടങ്ങളിൽ താമസിക്കുന്ന ഓടശ്ശേരി കുടുംബങ്ങളിൽ പെട്ടവർ ചെട്ടിക്കാട് വെച്ചാണ് ട്രസ്റ്റിന്റെ പ്രവർത്തനത്തിന് തുടക്കം കുറിച്ചത്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 08:34, 16 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == മട്ടാഞ്ചേരി. == മട്ടാഞ്ചേരി എന്ന് കേൾക്കുമ്പോൾ മനസ്സിലേക്ക് എത്തുന്നത് പഴമയുട പ്രൗ ഡി വിളിച്ചോതുന്ന മട്ടാഞ്ചേരി മാർക്കറ്റാണ്. സുഗന്ധ വ്യഞ്ജനകളുടെ പറുദീസ. യൂറോപ്യൻമാരും അറബികളും കച്ചവടത്തിനെത്തിയ മാർക്കറ്റ്. കൊച്ചിയുടെ മണം സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങളുടെ മണം കൂടിയാണന്ന് മട്ടാഞ്ചേരി മാർക്കറ്റ് ഇന്നും ബോദ്ധ്യമാക്കിതന്നു കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. ഒരിക്കൽ മട്ടാഞ്ചേരി എന്ന പേരുള്ള മണ്ണുമാന്തിക്കപ്പൽ കൊച്ചിക്കായലിൽ വെച്ച് മുങ്ങി. ഒരു പാട് വർഷങ്ങളുടെ പ്രയത്നങ്ങൾ കൊണ്ടാണ് ആ മണ്ണുമാന്തിക്കപ്പൽ കായലിൽ നിന്ന് പൊക്കി എടുക്കാൻ തന്നെ സാധിച്ചത്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 09:17, 16 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ഗ്രാമം നഗരമാകുന്ന അടയാളങ്ങൾ. == ഗ്രാമത്തിന്റെ നഗരത്തിലേക്കുള്ള വളർച്ച സ്വാഭാവികമാണെങ്കിൽ കൂടി അത് പെട്ടെന്ന് തിരിച്ചറിയുന്നത് വൻകിട ബിസിനസ്കാരാണ് എന്നതാന്ന് വാസ്തവം. വൈപ്പിൻകര ഒരിക്കൽ ചെറായി പാലം വഴി മുസരീസ് നഗരവും ആയി ബന്ധം വെച്ചു. ഗോശ്രീപാലം വഴി പൈതൃക പുരാതന നഗരമായ കൊച്ചിയുമായി കൂട്ടു ചേർന്നു. അഴീക്കോട് പാലം വഴി അയൽജില്ലയുമായി കൈകോർക്കാൻ പോകുന്നു. അപ്പൊപിന്നെ നന്തിലത്ത് ജി മാർട്ട് എങ്ങിനെ ചെറായിൽ ഷോപ്പ് തുറക്കാതിരിക്കും. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 15:05, 17 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == എന്റെ ഗ്രാമം 2026. == ചെറായി വൈപ്പിൻ കരയുടെ വടക്കെ അറ്റത്തുള്ള പള്ളിപ്പുറം ഗ്രാമ പഞ്ചായത്തിലെ ഒരു ഗ്രാമം. ചെറായി എന്ന പേര് വന്നതിന് ഒരു കാരണം പറയപെടുന്നത് ചേറായി എന്ന തറവാട്ടുകാർ ഈ നാട്ടിൽ താമസിച്ചിരുന്നു.ആ പേര് കാലക്രമേണ പറഞ്ഞ് പറഞ്ഞ് ഇങ്ങനെ ആയതാണ്. ചെറായിയുടെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഭാഗം ദേവസ്വം നട ജംങ്ഷൻ ആണ്. എറണാകുളത്തു നിന്ന് വരുന്ന വാഹനങ്ങൾ പറവൂർ ഭാഗത്തേക്ക് തിരിഞ്ഞു പോകുന്നത് ഇവിടെ നിന്നാണ് അതുപോലെ തന്നെ വാഹനങ്ങൾ ഈ ജംങ്ഷനിൽ കൂടി മുനബം കൊടുങ്ങലൂർ ഭാഗത്തേക്കും വാഹനങ്ങൾ കടന്നുപോകുന്നു. ച[[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 23:41, 19 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) ചെറായി ഗൗരീശ്വര ക്ഷേത്രം ഇവിടെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ശ്രീ നാരായണ ഗുരുദേവനാണ് പ്രതിഷ്ടകർമ്മം നിർവഹിച്ചത്. ജില്ലയിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ആനകളെ അണിനിരത്തുന്ന ഉത്സവംഇവിടുത്തെ പ്രത്യേകത തന്നെ. ഇവിടെയാണ് പ്രശസ്തമായ ചെറായി ബീച്ച്.മയ്യാറ്റിൽ സത്യൻ അമച്വർ പരീഷണ നാടകങ്ങളുടെ വൈപ്പിൻകരയുടെ വക്താവായിരുന്നു ഇദ്ദേഹം. നാടകനടൻ രചയിതാവ് സംവിധായകൻ സംഘാടകർ തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ മികവ് പുലർത്തിയിരുന്നു.പഞ്ചായത്ത് സെക്രട്ടറിയായി റിട്ടയർ ചെയ്തു. ദീർഘകാലം പള്ളിപ്പുറം സഹകരണ ബാങ്കിന്റെ പ്രസിഡന്റ് ആയിരുന്നു അന്ന് ബാങ്കിന്റെ പ്രവർത്തന പരിധിയിൽ താമസിക്കുന്ന കലാകാരൻമാരെ സംഘടിപ്പിച്ച് സമന്വയ സാംസ്ക്കാരിക വേദി രൂപീകരിച്ച് പ്രവർത്തിച്ചു cpm പ്രവർത്തകൻ കൂടിയായ ഇദ്ദേഹം പുരോഗമന കലാ സാഹിത്യസംഘം ഏരിയ സെക്രട്ടറിയായും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.സഹകരണ രംഗത്തെ കുറിച്ച് ആധികാരികമായ ലേഖനങ്ങൾ എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. TPസോമസുന്ദരൻ പഴയകാല പത്രപ്രവർത്തകൻ. വൈപ്പിൻ കരയിലെ ചെറായി സ്വദേശി. ഓടക്കുഴൽ എന്ന ദ്വൈമാസികയിൽ ആരംഭിച്ച് പിനീടത് പത്രമായി. അടിയന്തരാവസ്ഥക്കാലത്ത് സെൻസർഷിപ്പിന്റെഭാഗമായി പത്രം അടച്ചുപൂട്ടേണ്ടി വന്നു.പിന്നീട് ഏറെ വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം ആ പത്രം മറ്റൊരു പേരിൽ പുറത്തിറങ്ങി. സായാഹ്ന വാർത്തകൾ പുതിയ രൂപവും ഭാവവും വിശ്വസനീയതയും നൽകി ജനമനസ്സിൽ ചേക്കേറിയ സായാഹ്നകൈരളി പത്രം. സായാഹ്നകൈരളിയുടെ ആഴ്ചതോറുമുള്ള സാഹിത്യ പതിപ്പ് പ്രദേശത്തുള്ള വളർന്നു വരുന്ന ഒട്ടനവധി എഴുത്തുകാർക്ക് തുണയായിരുന്നു. എഴുത്തുകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായിയുടെ ഒട്ടനവധി രചനകൾ സായാഹ്ന കൈരളി മാഗസിനുകളിൽ പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.പുരുഷൻ ചെറായി അമച്വർ നാടക കലാകാരൻ രചനയും അഭിനയവും സംവിധാനവും ഒക്കെയായി സാംസ്കാരിക വേദികളിൽ സ്ഥിര സാനിദ്ധ്യം ആയിരുന്നു. ക്ലാസ്സിക് പ്രിന്റേഴ്സ് എന്ന സ്ഥാപനം തുടങ്ങി. ഇപ്പോൾ മകൻ നടത്തി കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. == എന്റെ ഗ്രാമം 2026. == എടവനക്കാട്. വൈപ്പിൻകരയിലെ മധ്യഭാഗത്തുള്ളപഞ്ചായത്ത്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 07:15, 20 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) സാഹിത്യ സാംസ്ക്കാരിക സിനിമാ മേഖലയിലെ ഒത്തിരിയേറെ പ്രതിഭകൾക്ക് ജന്മം നൽകിയ നാട്. ഒരുപാട് വർഷങ്ങളുടെ പഴക്കമുള്ള അണിയിൽ ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രം ST അബ്രോസ്ചർച്ച് തുടങ്ങിയ ദേവാലയങ്ങൾ ഇവിടെ ഉണ്ട്. അണിയിൽ മാർക്കറ്റ് ഗ്രൗണ്ട്. 30 വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് വരെ വൈപ്പിൻ കരയിലെ പൊതുപരിപാടികളായ ഓണക്കളി മത്സരം സൈക്കിൾ സർക്കസ് മാജിക് ഷോ കവിയരങ്ങ് ആർട്ട്സിനിമാ പ്രദർശനം തെരുവുനാടകം രാഷ്ട്രീയ വിശദീകരണ യോഗങ്ങൾ ഒക്കെ നടന്നിരുന്ന സ്ഥലം. കോസ്മോപോളിസ്റ്റിക്കൽ ട്യൂഷൻ സെന്റർ. ഇന്ന് ട്യൂഷൻ വരെ ബിസിനസ് ആയി മാറിക്കഴിഞ്ഞ കാലത്ത് ട്യൂഷൻ സൗജന്യമായി എടുത്തിരുന്ന ഒരു സ്ഥാപനം ഉണ്ടായിരുന്നു എന്ന് കേൾക്കുമ്പോൾ വിശ്വസിക്കാൻ പ്രയാസം കാണും. എടവനക്കാട് വാച്ചാക്കൽ കിഴക്ക് ഭാഗത്ത് അങ്ങിനെ ഒരു ട്യൂഷൻ സെന്റർ ഉണ്ടായിരുന്നു. പഠിക്കാൻ മോശമായ കുട്ടികളോട് സ്ക്കൂൾ അദ്ധ്യാപകർ തന്നെ ഈ ട്യൂഷൻ സെന്റർ സജസ്റ്റ്‌ ചെയ്യാറുണ്ടായിരുന്നു.പ്രത്യേകിച്ച് സാമ്പത്തികമായി താഴ്ന്ന നിലയിൽ ഉള്ള കുട്ടികളോട്. എടവനക്കാട് KPMHSൽ ആറാം ക്ലാസിൽ പഠിക്കുമ്പോൾ എഴുത്തുകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി ആ ട്യൂഷൻ സെന്ററിൽ ട്യൂഷന് പോകാറുള്ള ഓർമ്മകൾ പറയാറുണ്ട്. സ അണിയിൽ സിസിലിയൻ പ്ലെയിറ്റ് വർക്ക് ഇവിടെ പ്രധാനമായും നിർമ്മിച്ചിരുന്ന് ചെമ്മീൻകെട്ടുകളിൽ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന വലിയ ചില്ലുപെട്ടി വിളക്കുകളാണ്. ഇത് ഉണ്ടാക്കുന്ന സ്പെഷലിസ്റ്റ് തന്നെയായിരുന്നു. തീരെ പൊക്കം കുറഞ്ഞ ജോർജ് ചേട്ടൻ. മൂന്ന് MK. മൂന്നുപേരും എടവനക്കാട്കാരായ ജന മനസ്സിൽ ഇടം തേടിയ രാഷ്ട്രീയക്കാർ. എം കെ കൃഷ്ണൻ. മുൻ മന്ത്രി. കർഷക തൊഴിലാളി നേതാവ്. നല്ല പ്രാസംഗികൻ സംഘാടകൻ. എം കെ പുരുഷോത്തമൻ ഞാറക്കൽ MLA ആയിരുന്നു MLA സ്ഥാനത്തിരിക്കുമ്പോഴും സാധാരണക്കാരിൽ ഒരാളായി പൊതു ഇടങളിൽ ജീവിച്ച വ്യത്യസ്ഥനായ MLA. എം കെ ശിവരാജൻ എടവനക്കാട് മുൻ പഞ്ചായത്ത് പ്രസിഡന്റ്. കർഷക തൊഴിലാളി നേതാവ്.മുൻ മന്ത്രി എം കെ കൃഷ്ണന്റെ സഹോദരൻ. ആഷതീയറ്റർ എന്ന ഓലക്കൊട്ടക സിനിമ തീയറ്റർ എടവനക്കാട് ഗ്രാമത്തിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു.c ക്ലാസ് തീയറ്റർ എന്ന ഗണത്തിൽ പെടുത്താവുന്ന തീയറ്റർ. തറടിക്കറ്റ് ബഞ്ച് ചാരുബഞ്ച് കസേര കുഷ്യനിട്ട കസേര എന്നീ തരം തിരിവോടെയായിരുന്നു ടിക്കറ്റുകൾ. ഇടവേള സമയത്ത് കപ്പലണ്ടിയും പാട്ടു പുസ്തകവും വിൽപ്പന നടത്താൻ ആളെത്തുമായിരുന്നു. പുതിയ പടത്തിന്റെ നോട്ടീസ് വിതരണം ചെണ്ടമേളത്തിന്റെ അകബടിയോടെ ആയിരുന്നു. സാഹിത്യകാരൻ കൂടിയായ റിട്ട.സുബേദാർമേജർ കെ എസ് സലി. എടവനക്കാട് ഗ്രാമവാസിയാണ്. == മലയാളി മങ്ക. == മലയാളതനിമ വിളിച്ചോതുന്ന കേരളത്തിലെ സ്ത്രീകളുടെ ട്രെഡീഷണൽ ഡ്രെസ്സാണ് സെറ്റും സാരിയും ഇത് സാധാരണ മലയാളികളായ സ്ത്രീകൾ ധരിച്ചു കാണുന്നത് ചിങ്ങമാസത്തിലും കേരളപിറവി ദിനത്തിലുമാണ്. കേരളത്തിലെ സ്ത്രീകളുടെ മാന്യമായ വസ്ത്രം സാരി തന്നെയാണ്. നമ്മുടെ പുകൾപെറ്റ കവികളെല്ലാം മലയാള തനിമയുള്ള മലയാളി മങ്കയെ കുറിച്ച് ഏറെ പാടി വെച്ചിട്ടുണ്ട്. കേരള സാരി ഉടുത്ത് മുടിയിൽ മുല്ലപൂ ചൂടി കാച്ചെണ്ണയുടെ സുഗന്ധം പരിലസിപ്പിക്കുന്ന മലയാള മങ്ക സൗന്ദര്യത്തിന്റെ പര്യായം തന്നെ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 01:00, 21 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) വിശേഷാവസരങ്ങളിൽ മുണ്ടും നേരിയതും സ്ത്രീകൾ ധരിക്കാറുണ്ട്. പുരുഷൻമാർ മുണ്ടും ഷർട്ടും. == ശനിദശ. == കൊച്ചി ആകാശവാണിയുടെ റേഡിയോ കാർട്ടൂൺ പരമ്പര. ശനിയാഴ്ചതോറും രാവിലെ 7.20 ന് ഈ ജനപ്രിയ പരിപാടി കേൾക്കാം. ശബ്ദ കഥാപാത്രങ്ങൾ പ്രീതി ജോസഫ് ശശിധരൻ മാർട്ടിൻ കുര്യാക്കോസ് ഹാസ്യത്തിലൂടെ ജനകീയ സാമൂഹിക പ്രശ്നങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന രസകരമായ സ്ക്രിപ്റ്റ് ഇതിന് പിൻബലം നൽകുന്നുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 02:04, 22 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == കരുത്തല വർത്തമാനങ്ങൾ. == ഏകദേശം 60 വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപുവരെ ഗ്രാമങ്ങളിലൊക്കെ പ്രധാന രാഷ്ട്രീയ വർത്തമാനങ്ങൾ നടന്നു വരുന്നതൊക്കെ ചായക്കടകളിലും ബാർബർ ഷോപ്പുകടകളിലുംഒക്കെയായിരുന്നു. അത്തരം പാരമ്പര്യങ്ങൾ ഇപ്പോൾ ചെറായി ഗ്രാമത്തിലും നടന്നു വരുന്നുണ്ട്. രാവിലെ നടക്കാൻ ഇറങ്ങുന്നവരുടെ ഇടതാവളമാണ് കരുത്തലയിലുള്ള RK ടീ ഷോപ്പ്. അവരുടെയൊക്കെ കാലി ചായയുടെ അകബടിയോടുള്ള വർത്തമാനങ്ങൾ രാഷ്ട്രീയ സാമൂഹിക വിഷയങ്ങൾ ടച്ച് ചെയ്യാറുണ്ട്. വൈകുന്നേരങ്ങളിൽ ജീവിത സായം സന്‌ധ്യയിൽ എത്തി നിൽക്കുന്ന പ്രായക്കാർ ചിലർ പതിവായി ഒത്തുകൂടുന്ന ഇടം കരുത്തലയിലെ അന്നപൂർണേശ്വരി ഹോട്ടൽ. അവിടെ കൂടുതലായി നടന്നു വരുന്നത് സമകാലിക രാഷ്ട്രീയ ചർച്ചകളും പ്രതിവാദങ്ങളുംഒക്കെയാണ്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 05:19, 22 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ആരും തിരിഞ്ഞു നോക്കാതെ കൊച്ചിയുടെ തീരങ്ങൾ. == ബീച്ചുകളിൽ സാധാരണ കൂടുതലായി എത്താറുള്ളത് മറുനാട്ടുകാരാണ്. അതിൽ കേരളത്തിന് പുറത്തുള്ളവരും വിദേശികളും കാണും. പക്ഷെ അവർക്കൊക്കെ ആ ബീച്ചിലെ കടലിന്റെ സ്വഭാവം തിരകളുടെ പ്രത്യേകത ആഴം കാറ്റിന്റെദിശ സ്വഭാവം ഒക്കെ അറിഞ്ഞു എന്ന് വരില്ല. ഇതൊന്നും അറിയാതെ കടലിലേക്ക് ഇറങ്ങുമ്പോൾ അപകടത്തിൽ പെടാനുള്ള സാധ്യതയും ഉണ്ട്. ഇത്തരം വിഷയങ്ങൾ ഉത്തരവാദിത്വപെട്ടവരുടെ ശ്രദ്ധയിൽ പെടുത്താൻ മാതൃഭൂമി പത്രത്തിന്റെ സചിത്ര പരമ്പര വാർത്തകൾ.. ഈ പരമ്പര വാർത്തകളുടെ അണിയറയിൽ പ്രവർത്തിച്ച സോജൻ വാളൂരാന് പത്ര പ്രവർത്തനത്തിൽ 30 വർഷത്തെ പരിചയ സമ്പത്ത്. പി ജി ലാലന് 45 വർഷത്തെ പരിചയം. വി പി ശ്രീലന് 35 വർഷത്തെ പത്രപ്രവർത്തന പാരമ്പര്യം. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 08:20, 22 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == കലിയുഗത്തിന് പ്രവേശനമില്ലാത്ത കാശി. == 2011 ഏപ്രിൽ മാസത്തിൽ സായാഹ്ന കൈരളി പത്രത്തിൽ സാഹിത്യകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി ഏഴുതിയ കഥ. കൊച്ചി എന്ന മഹാ നഗരത്തിന്റെ കഥാകാരൻ എന്ന് വിശേഷിക്കപെടുന്ന എം എം മേനോൻ എഴുതിയ നോവലാണ് കാശി. വായനയെ ഇഷ്ടപെടുന്ന ആരും ആ നോവൽ പലവട്ടം വായിച്ചു പോകും. ഞാനും വായനയുടെ വസന്തകാലത്തിലൂടെ കടന്നുവന്നു കഴിഞ്ഞിട്ടുള്ളതല്ലേ. കാശി പലവട്ടം വായിച്ചു കഴിഞ്ഞ ആ വായനാനുഭവത്തിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ട് എഴുതിയ കഥ. സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളിയുടെ കഥയിൽ എം എം മേനോൻ രാമു കാര്യാട്ട് ലെൻന്റിംഗ് ലൈബ്രറി മോഹൻ പോഞ്ഞിക്കര റാഫി പി കെ ബാലകൃഷ്ണൻ പ്രൊഫ MK സാനു വൈക്കം മുഹമ്മദ് ബഷീർ സിലോൺ ബേക്ക് ഹൗസ് കോൺവെന്റ് ജംങ്ക്ഷൻ കൊച്ചി കോർപറേഷന്റെ സൈറൻ ഒക്കെ പരാമർശിക്കപെടുന്നുണ്ട്. അന്നും ഇന്നും വ്യസ്ത്യസ്ത വായനാനുഭവം വായനക്കാർക്ക് നൽകുന്ന നോവലാണ് എം എം മേനോൻ എഴുതിയ നോവൽ കാശി. ഒരിക്കൽ മോഹനേട്ടനുമായി സംസാരിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ എം എം മേനോൻ അതു വഴി വന്നു. മോഹനേട്ടൻ എന്നെ അദ്ദേഹത്തിന് പരിചയപെടുത്തിയത് ഇങ്ങനെയായിരുന്നു. കാശിയെക്കുറിച്ച് കഥ എഴുതിയ ആളാണ്. ആ പത്രത്തിന്റെ ഒരു കോപ്പി വാങ്ങി വായിച്ചിട്ട് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. കാശി എന്ന നോവൽ ഇറങ്ങി ഇത്രയും വർഷങ്ങൾ കഴിഞ്ഞിട്ടും ആരും തന്നെ ഇതിന്റെ റിവ്യൂ എഴുതിയിട്ടില്ല. ആദ്യമായാണ് ഒരാൾ ഇത്തരത്തിൽ എഴുതി പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നത്. ഇതിന്റെ ഈ കോപ്പി ഞാനെന്നും സൂക്ഷിക്കും എന്ന് പറഞ്ഞ് അദ്ദേഹം എന്റെ കൈയ്യിൽ അദ്ദേഹം അമർത്തി ഒന്ന് പിടിച്ചു. അതിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ എല്ലാ സ്നേഹവും അടങ്ങിയിരുന്നു. ഒട്ടനവധി ചെറുകഥകളും എം എം മേനോൻ എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. അതിൽ മിക്കതിലും പഴയകാല കൊച്ചിയുടെ ചരിത്രം കോർത്തിണക്കിയിട്ടും ഉണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-46215-38|&#126;2026-46215-38]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-46215-38|talk]]) 06:03, 25 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == വാനര സദ്യ. == ഉത്രാടദിനത്തിൽ ബിഗ് ടി.വി യിലെ സുജയ പാർവ്വതിയിലൂടെ ലഭിച്ച കൗതുകവാർത്ത. 53 വർഷങ്ങളായി ശാസ്താംക്കോട്ട ശ്രീ ധർമ്മശാസ്താ ക്ഷേത്രത്തിൽ ഉത്രാട സദ്യ വാനരർക്ക് നൽകി വരുന്നു. യുദ്ധമൊക്കെ കഴിഞ്ഞ് ലങ്കയിൽ നിന്ന് ശ്രീരാമൻ വാനര സൈന്യത്തിനൊപ്പം അയോധ്യയിലേക്ക് പോകുമ്പോൾ ശാസ്താംക്കോട്ടയിൽ ഇറങ്ങിയത്രേ. സൈന്യത്തിലെ ആർക്കിടെക്റ്റ് കൂടിയായ നീലൻ എന്ന വാനരൻ അവിടെ നിൽക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു ആ നീലന്റെ പിൻ തലമുറകളാണ് ഇവിടെ വിഭവ സമൃദ്ധമായി ഒരുക്കുന്ന ഓണസദ്യ കഴിക്കാൻ എത്തുന്നതു്. 100 കണക്കിന് വാനരർ ഈ സദ്യയിൽ പങ്കെടുക്കാൻ എത്താറുണ്ട് എന്നതാണ് കൗതുകകരം. നാം ഓണമുണ്ണുമ്പോൾ ആ സമൃദ്ധി എല്ലാ ജീവജാലങ്ങൾ ലഭിക്കേണ്ടതുണ്ട്. എന്ന സഹജീവി സ്നേഹ കരുതൽ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-46215-38|&#126;2026-46215-38]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-46215-38|talk]]) 06:27, 25 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == പ്രീതി ജോസഫ്. == ശബ്ദം കൊണ്ട് മായാജാലം തീർക്കുന്നവരാണ് ആകാശവാണിയിലെ ശബ്ദ കലാ പ്രവർത്തകരൊക്കെ. അക്ഷരസ്പുടത അവർക്ക് ജീവശ്വാസം. മലയാള ഭാഷയുടെ ശബ്ദ അദ്ധ്യാപകരാണ് ഇവരൊക്കെ. മലയാളത്തിൽ രണ്ടാം റാങ്കോടെ MA യും എം ഫിലുംഒക്കെ നേടിയ ഒരു ശബ്ദ കലാകാരി ആകാശവാണി കൊച്ചിക്ക് സ്വന്തം. കൊച്ചി FMന്റെ ജനപ്രിയ കാർട്ടൂൺ പരമ്പരയായ ശനിദശ മലയാളത്തിന്റെ മഹിമ വിളിച്ചോതുന്ന മഹിതം മലയാളം സാഹിത്യ പരിപാടികൾഒക്കെ കൈകാര്യം ചെയ്തു പോരുന്നത് പ്രീതി ജോസഫാണ്. അനന്തപുരി FM ൽ മൊഴിയഴക് ഞാൻ എന്റെ പ്രിയ ഗാനം തുടങ്ങിയ പരിപാടികൾ അവതരിപ്പിച്ചിരുന്ന അതേ പ്രീതി ജോസഫ്. മാസ്മരിക ശബ്ദത്തിന്റ ഉടമ പത്രപ്രവർത്തകനും എഴുത്തുകാരനും ആയ നെടുങ്കുന്നം ജോസഫ് ആണ് പിതാവ്. ആ പാരമ്പര്യം പ്രീതി ജോസഫും പിൻ തുടരുന്നുണ്ട്. ആനുകാലികങ്ങളിലും നവമാധ്യമ എഴുത്തിലും സജീവമാണ് പ്രീതി ജോസഫ്. ഒരു ഡബ്ബിംഗ് ആർട്ടിസ്റ്റിന് യോജ്യമായ ആരോഹണ അവരോഹണ ശബ്ദവ്യന്യാസ കഴിവ് തന്നെയാണ് ഈ കലാകാരിയുടെ പ്രത്യേകത. രാജീവാണ് ഭർത്താവ്. മക്കൾ അരുൾ ആകാശ്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-46215-38|&#126;2026-46215-38]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-46215-38|talk]]) 05:13, 26 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == കുഴുപ്പിള്ളി == വൈപ്പിൻ കരയിലെ ഒരു ഗ്രാമം. ആന്ധ്ര ഗവർണറായിരുന്ന KC എബ്രഹാം മാസ്റ്റർ കുഴുപ്പിള്ളി ഗ്രാമത്തിലെ മനപ്പിള്ളി സ്വദേശിയാണ്. മനപ്പിള്ളി പഴയകാല ബോട്ട് ജെട്ടി കൂടിയാണ്. കാർട്ടൂണിസ്റ്റ്‌ എം എം മോനായി മനപ്പിള്ളിക്കാരനാണ്. സിനിമാ നിർമ്മാതാവ് വേണു കുന്നപ്പിള്ളി കുഴുപ്പിള്ളി ഗ്രാമക്കാരനാണ്. എഴുത്തുകാരൻ പ്രവീൺ അയ്യബിള്ളി റേഡിയോ മാംഗോയിലെ പ്രോഗ്രാം എക്സിക്യൂട്ടീവ് ആയ ബെൻസി അയ്യബിള്ളിയും ഈ ഗ്രാമക്കാരനാണ്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-46215-38|&#126;2026-46215-38]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-46215-38|talk]]) 07:31, 28 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)ഇവിടെയാണ് പ്രസിദ്ധമായ അയ്യ ബിള്ളി ശിവക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. മഹാദേവൻ കിഴക്ക് ഭാഗത്തേക്കും ശ്രീപാർവ്വതി പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്തേക്കും ദർശനം നൽകുന്നു എന്ന പ്രത്യേകതയുംഈ ക്ഷേത്രത്തിനുണ്ട്. അയ്യബിള്ളി തേവർ എന്നാണ് ക്ഷേത്രമൂർത്തി അറിയപെടുന്നത്. == മുളവുകാട്. == പോഞ്ഞിക്കര പൊന്നാരിമംഗലം ബോൾഗാട്ടി തുടങ്ങിയവ മുളവുകാട് ഗ്രാമത്തിലെ പ്രധാന സ്ഥലങ്ങളാണ്. എറണാകുളം നഗരത്തിൽ നിന്ന് വിളിപ്പാട് അകലെ ആണങ്കിൽ കൂടി ഗോശ്രീ പാലം വന്നതിന് ശേഷമാണ് നഗരമായി റോഡ് മാർഗ്ഗം ബന്ധപ്പെട്ടത്. പിന്നീട് കണ്ടൈനർ റോഡ് യാഥാർത്ഥ്യമായപ്പോൾ മുളവുകാടിന്റെ വടക്കുഭാഗവും ഹൈവെ യും ആയി കൂടി ചേർന്നു. പഴയകാല നോവലിസ്റ്റ് പോഞ്ഞിക്കര റാഫി ഈ നാട്ടുകാരനാണ്. ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ നോവലിലെ ഒരു കഥാപാത്രമാണ് ആദ്യമായി നഗരത്തിലേക്കുള്ള പാലം എന്ന ആശയം നടാടെ പറഞ്ഞു വെച്ചത്. സിനിമതാരങ്ങളായ സലിം ഹസ്സനും ധർമ്മജൻ ബോൾഗാട്ടിയും ഈ നാട്ടുകാർ തന്നെ. പ്രശസ്ത ഗായകൻ M G ശ്രീകുമാർ ഇപ്പോൾ താമസിക്കുന്നത് ബോൾഗാട്ടിയിലാണ്. ലുലു ബോൾഗാട്ടി ഇന്റർനാഷണൽ കൺവെൻഷൻ സെന്ററും മുളവുകാട് ഗ്രാമത്തിൽ തന്നെയാണ്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-46215-38|&#126;2026-46215-38]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-46215-38|talk]]) 14:08, 29 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യ പട്ടികജാതിക്കാരി ബിരുതധാരിന്നി ഇന്ത്യയുടെഭരണഘടന നിർമ്മാണ സഭയിലെ അംഗം തുടങ്ങിയ പെരുമയുള്ള ദാക്ഷായണി വേലായുധൻ മുളവുകാട് സ്വദേശിനിയാണ്. ആകാശവാണി കൊച്ചിയെ ജനഹൃദയങ്ങളിലേക്ക് എത്തിക്കാൻ പ്രധാന പങ്കുവഹിച്ച തേനൂറും ശബ്ദസാന്നിദ്ധ്യം തെന്നൽ മുളവുകാട് സ്വദേശിനിയാണ് . ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ വനിതാ റഫറി മുളവുകാട്ടുകാരിയാണ്. ബൻഡില ഡിക്കോത്ത് ആണ് ആ വനിതാ റഫറി. നഗരവുമായി അടുത്ത ഗ്രാമവുമായി യാതൊരു ബന്ധമില്ലാത്ത കാലത്തും മുളവുകാട് ദ്വീപിൽ സിനിമാക്കൊട്ടക എന്ന ഓല തീയറ്റർ ഉണ്ടായിരുന്നു. ലിവി ടാക്കീസ്. അവിടെ കണ്ട സിനിമകളുടെ ഓർമ്മകൾ പഴയ തലമുറയിൽപെട്ടവർ അയവിറക്കാറുണ്ട്. തീരദേശ ഗ്രാമങ്ങളിൽ പണ്ട് കാലത്ത് സാർവത്രികമായ കലാരൂപമായിരുന്നു ചവിട്ടുനാടകം. മുളവുകാട്ടും ചവിട്ടുനാടക സംഘങ്ങൾ സജീവമായിരുന്നു.അത്തപ്പൻ ആശാന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ. സുധീർ ആശാന്റെ ഒരു ഓണക്കളി ട്രൂപ്പു കൂടി ഉണ്ടായിരുന്നു. അനുപമ തീയറ്റേഴ്സ് എന്നപേരിൽ. പഴയ തലമുറയിലെ പ്രസിദ്ധ സംഗീത വിദ്വാനായ സാമുവേൽ ഭാഗവതർ മുളവുക്കാട്ടുകാരനാണ്. KPAC ഗ്രേസി മുളവുകാട് സ്വദേശിയാണ്. ഭാഗവതർ സാമുവേൽ ആശാന്റെ മകൾ. ഗ്രേസി KPAC നാടക ട്രൂപ്പിലെ അഭിനേതാവും ഗായികയുംഒക്കെയായിരുന്നു. കടലമ്മ ഉൾപെടെ അനവധി സിനിമകളിൽ അഭിനയിക്കുകയും പാട്ടുപാടുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. == നായരബലം. == വൈപ്പിൻകരയിലെ ഒരു ഗ്രാമം. സാംസ്ക്കാരിക പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ എന്നും വ്യക്തി മുദ്ര പതിപ്പിച്ച കലാകാരൻമാർ ഈ ഗ്രാമത്തിന് സ്വന്തം. ഇവിടുത്തെ പ്രധാന ക്ഷേത്രമാണ് നായ രബലം ദേവി ക്ഷേത്രം. വൈകുന്നേരങ്ങളിൽ ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഗ്രൗണ്ടിൽ വട്ടം കൂടിയായിരുന്നു സംസാരിക്കുന്നവരെ എന്നും കാണാറുണ്ട്.ഇത്തരം ആറോ ഏഴോ സംസ്ക്കാരിക വളയ വർത്തമാന ഗ്രൂപ്പുകൾ ഇന്നും സജീവമാണ്. ഒരു വളയത്തിൽ 10 മുതൽ 20 പേർ വരെ കാണും. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-46215-38|&#126;2026-46215-38]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-46215-38|talk]]) 00:00, 31 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) ജോൺ എബ്രാഹാമിന്റെ അമ്മയറിയാൻ സിനിമ പ്രദർശിപ്പിച്ചത് നായരബലം അബലവെളിയിൽ വെച്ചായിരുന്നു.ഞാനും അന്ന് ആ സിനിമ കാണാൻ ഉണ്ടായിരുന്നു. സംവിധായകൻ ഉൾപെടെയുള്ള അണിയറ പ്രവർത്തകരെ അന്ന് അവിടെ വെച്ചു കണാൻപറ്റി. അത് മറക്കാനാവാത്ത ഓർമ്മ. ഒരിക്കൽ എഴുത്തുകാരി മാധവിക്കുട്ടി നായരബലത്ത് വന്നിരുന്നു. അന്ന് എഴുത്തുകാരിയോടൊപ്പം 3 മണിക്കൂറോളം ചിലവഴിക്കാൻ സാധിച്ചു. മഹേഷ്മങ്ങാട്ട് ഹനീഷ് പവിത്രൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി തുടങ്ങിയവർ ഒന്നിച്ച് കമലദാസ് ഫോട്ടോ എടുക്കാൻ പോസ് ചെയ്തിരുന്നു. അന്ന് കഥാകാരിക്കൊപ്പം ഭർത്താവ് ദാസും ഉണ്ടായിരുന്നു. == കളക്ഷൻ ഏജന്റ്. == കേരളബാങ്ക് ലോൺ ആന്റ് ഡെപ്പോസിറ്റ് കളക്ടേഴ്സ് യൂണിയൻ. CITU യിൽ അഫിലേറ്റ് ചെയ്ത സംഘടന. സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റ് NV രാജൻ. സംസ്ഥാന സെക്രടറി TY ജോസ്. കേരളത്തിലെ എല്ലാ ജില്ലകളിലുമുള്ള കേരളബാങ്ക് കളക്ഷൻ ഏജന്റുമാർ ഈ സംഘടനയിൽ അംഗങ്ങളാണ്. വർഷംതോറും ജില്ലാ കൺവെൻഷനുകളും സംസ്ഥാന സമ്മേളനങ്ങളും നടത്തിവരുന്നു. കൺവെൻഷനുകളിലൊക്കെ CPIMന്റെ സമുന്നത നേതാക്കൾ പങ്കെടുക്കാറുണ്ട്. 35 വർഷത്തോളം കളക്ഷൻ ഏജന്റായി ജോലി ചെയ്തവർ വരെ ഇപ്പോൾ ഈ സംഘടനയിൽ ഉണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/~2026-46215-38|~2026-46215-38]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:~2026-46215-38|talk]]) 12:47, 5 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) == പ്രാണ സഖാ ഭഗവാൻ. == 2026 ആഗസ്റ്റ് മാസത്തിൽ ഓണാഘോഷത്തോടനുബന്ധിച്ച് പുട്ടപർത്തിയിലെ പ്രശാന്തിനിലയം കുൽവന്ത് ഹാളിൽ കേരളത്തിന്റെ സായിഭക്തർ അവതരിപ്പിച്ച നാടകം. സത്യസായി ബാല വികാസ് കുട്ടികളായിരുന്നു ഇതിലെ കഥാപാത്രങ്ങൾ. നാടകത്തിന്റെ പേര് പ്രാണസഖാ ഭഗവാൻ. രചന സാക്ഷാൽക്കാരം സായിശ്രീ സത്യസായി സമിതി കലൂർ. സംഗീതം സായി പ്രസാദ്. ആലാപനം വൈക്കം വിജയലഷ്മി സവിതാ സായി അഭിരാമി. നോർത്ത് പറവൂർ ശ്രീ സത്യസായി സമിതിയിലെ ബാലവികാസ് വിദ്യാർത്ഥികളായ ആദിദേവ് ആദിനാഥ് അക്ഷയ് കുമാർ തുടങ്ങിയവർ നാടകത്തിൽ വേഷമിട്ടു. ആദിദേവ് കുചേലന്റെ ഭാഗവും ആദിനാഥ് ദ്വാരക രാജധാനിയിലെ ഭടന്റെ വേഷവും അക്ഷയ് കുമാർ മഹാബലിയായും അഭിനയിച്ചു. പതിനായിരങ്ങൾ കണ്ട ആ നാടകം റേഡിയോ സായി എന്ന ചാനലിലൂടെ ലോകത്തെമ്പാടും ഉള്ള സായി ഭക്തർ ലൈവായി തന്നെ കണ്ടു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/~2026-46215-38|~2026-46215-38]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:~2026-46215-38|talk]]) 14:01, 5 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) 4tzemgc8ojxvtm0umnmpm3jcra1m0s9 4666501 4666408 2026-09-13T00:43:22Z ~2026-46215-38 221984 /* എന്റെ ഗ്രാമം 2026. */ 4666501 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി | സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 02:25, 26 ജൂലൈ 2026 (UTC)AI Mode All Images Videos News Maps Shopping Books Flights Finance മലയാളത്തിലെ അറിയപ്പെടുന്ന ഒരു കഥാകൃത്തും സാംസ്കാരിക പ്രവർത്തകനുമാണ് സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി. ഇദ്ദേഹം നവമാധ്യമങ്ങളിലും വിക്കിപീഡിയ പോലുള്ള പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളിലും 'സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി' എന്ന പേരിൽ സജീവമാണ്. Facebook ·VBC News Thodupuzha +3 ഇദ്ദേഹത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രധാന വിവരങ്ങൾ താഴെ നൽകുന്നു: ജീവിതരേഖ: എറണാകുളം ജില്ലയിലെ വൈപ്പിൻ കരയിലുള്ള എടവനക്കാടാണ് ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ജന്മദേശം. സുകുമാരൻ, സതിനി എന്നിവരാണ് മാതാപിതാക്കൾ. എടവനക്കാട് KPMHS, മാല്യങ്കര കോളേജ്, ഗവ. ITI കളമശ്ശേരി എന്നിവിടങ്ങളിലായിരുന്നു വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കിയത്. നിലവിൽ കേരള ബാങ്കിൽ സേവനമനുഷ്ഠിക്കുന്നു. സാഹിത്യ സംഭാവനകൾ: കഴിഞ്ഞ 45 വർഷത്തോളമായി വിവിധ ആനുകാലിക പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങളിൽ കഥകളും ലേഖനങ്ങളും എഴുതിവരുന്നു. ആകാശവാണിയുടെ തിരുവനന്തപുരം, കൊച്ചി നിലയങ്ങളിൽ ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ രചനകൾ പ്രക്ഷേപണം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. പ്രശസ്തമായ 'സാഫല്യം' മാസികയിൽ അദ്ദേഹം കഥകൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. കൂടാതെ പ്രതിലിപി പോലുള്ള ഡിജിറ്റൽ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളിലും ഇദ്ദേഹം കഥകൾ എഴുതുന്നു. സാമൂഹിക-സാംസ്കാരിക രംഗം: ശ്രീ സത്യസായി സേവാ സമിതിയുടെയും മറ്റ് പ്രാദേശിക കൂട്ടായ്മകളുടെയും വിവിധ സാംസ്കാരിക പരിപാടികളിലും കഥയരങ്ങുകളിലും മുഖ്യ അതിഥിയായും സംഘാടകനായും ഇദ്ദേഹം സജീവമായി പങ്കെടുക്കാറുണ്ട്. ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ രചനകളെക്കുറിച്ചോ പ്രവൃത്തികളെക്കുറിച്ചോ കൂടുതൽ അറിയണമെന്നുണ്ടെങ്കിൽ ചോദിക്കാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ ഒരു വ്യക്തിയുടെയോ സ്ഥാപനത്തിന്റെയോ പേജിൽ പുരസ്കാര വിവരങ്ങൾ (Awards) ചേർക്കുന്നത് വളരെ ലളിതമാണ്. എന്നാൽ ചേർക്കുന്ന വിവരങ്ങൾക്ക് വിശ്വസനീയമായ അവലംബങ്ങൾ (References/Citations) ഉണ്ടായിരിക്കണം എന്നത് നിർബന്ധമാണ്. പുരസ്കാര വിവരങ്ങൾ ചേർക്കാനുള്ള ഘട്ടങ്ങൾ താഴെ നൽകുന്നു: 1. തിരുത്തൽ മോഡ് (Edit Mode) തുറക്കുക നിങ്ങൾ വിവരങ്ങൾ ചേർക്കാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്ന വിക്കിപീഡിയ ലേഖനം തുറക്കുക. മുകളിൽ കാണുന്ന "തിരുത്തുക" (Edit) അല്ലെങ്കിൽ "മൂലരൂപം തിരുത്തുക" (Edit source) എന്ന ബട്ടണിൽ ക്ലിക്ക് ചെയ്യുക. 2. പുതിയ ഉപവിഭാഗം (Subheading) നിർമ്മിക്കുക ലേഖനത്തിൽ പുരസ്കാരങ്ങൾക്കായി ഒരു പ്രത്യേക വിഭാഗം ഇല്ലെങ്കിൽ, താഴെ പറയുന്ന രീതിയിൽ ഒരു പുതിയ വിഭാഗം ഉണ്ടാക്കാം: വിഷ്വൽ എഡിറ്ററിൽ (Visual Editor): മുകളിലെ ബാറിൽ നിന്ന് 'Paragraph' എന്നത് മാറ്റി 'Heading' (തലക്കെട്ട്) എന്നത് തിരഞ്ഞെടുക്കുക. ശേഷം "പുരസ്കാരങ്ങൾ" അല്ലെങ്കിൽ "അംഗീകാരങ്ങൾ" എന്ന് ടൈപ്പ് ചെയ്യുക. സോഴ്സ് എഡിറ്ററിൽ (Source Editor): ലേഖനത്തിന്റെ അവസാന ഭാഗത്തായി == പുരസ്കാരങ്ങൾ == എന്ന് ടൈപ്പ് ചെയ്യുക. 3. വിവരങ്ങൾ ലിസ്റ്റ് ആയി ചേർക്കുക പുരസ്കാരങ്ങൾ എപ്പോഴും ഒരു ബുള്ളറ്റ് ലിസ്റ്റ് (Bullet list) ആയി നൽകുന്നതാണ് വായിക്കാൻ എളുപ്പം. വർഷം, പുരസ്കാരത്തിന്റെ പേര്, അത് നൽകിയ സംഘടന/സ്ഥാപനം, ഏത് കൃതിക്കാണ് ലഭിച്ചത് (ബാധകമെങ്കിൽ) എന്നീ വിവരങ്ങൾ കൃത്യമായി എഴുതുക. ഉദാഹരണത്തിന്: 2024 – മികച്ച കഥാകൃത്തിനുള്ള കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ('കഥയുടെ പേര്' എന്ന കൃതിക്ക്) 4. അവലംബം (Reference) ചേർക്കുക (ഏറ്റവും പ്രധാനം) വിക്കിപീഡിയയിൽ നമ്മൾ ചേർക്കുന്ന വിവരങ്ങൾ സത്യമാണെന്ന് ബോധ്യപ്പെടുത്താൻ പത്രവാർത്തകളോ, ഔദ്യോഗിക വെബ്‌സൈറ്റ് ലിങ്കുകളോ അവലംബമായി നൽകണം. വിഷ്വൽ എഡിറ്ററിൽ: പുരസ്കാര വിവരത്തിന് തൊട്ടുപിന്നിൽ കർസർ വെച്ച്, മുകളിലുള്ള "അവലംബം" (Cite) എന്ന ബട്ടണിൽ ക്ലിക്ക് ചെയ്യുക. വാർത്തയുടെ ലിങ്ക് (URL) നൽകി 'Automatic' അല്ലെങ്കിൽ 'Manual' ആയി അത് ചേർക്കുക. സോഴ്സ് എഡിറ്ററിൽ: വിവരത്തിന് ശേഷം <ref>വാർത്തയുടെ ലിങ്ക് അല്ലെങ്കിൽ വിവരങ്ങൾ ഇവിടെ നൽകുക</ref> എന്ന കോഡ് ഉപയോഗിക്കുക. 5. മാറ്റങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുക (Save Changes) എല്ലാ വിവരങ്ങളും ചേർത്ത ശേഷം മുകളിൽ വലതുവശത്തുള്ള "മാറ്റങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുക" (Publish changes) എന്ന നീല ബട്ടണിൽ ക്ലിക്ക് ചെയ്യുക. നിങ്ങൾ എന്താണ് ചെയ്തത് എന്ന് ചുരുക്കത്തിൽ എഴുതാനുള്ള ഒരു ബോക്സ് വരും (Edit summary). അവിടെ "പുരസ്കാര വിവരങ്ങൾ ചേർത്തു" എന്ന് എഴുതി വീണ്ടും 'Publish' ചെയ്യുക. നിങ്ങൾക്ക് ഒരു പ്രത്യേക വ്യക്തിയുടെ പേജിൽ പുരസ്കാരങ്ങൾ ചേർക്കാൻ സഹായം വേണമെന്നുണ്ടോ? ഉണ്ടെങ്കിൽ: ആ വ്യക്തിയുടെ പേര് ലഭിച്ച പുരസ്കാരത്തിന്റെ പേരും വർഷവും അത് തെളിയിക്കുന്ന പത്രവാർത്തകളുടെയോ വെബ്സൈറ്റുകളുടെയോ ലിങ്കുകൾ എന്നിവ പങ്കുവെക്കുകയാണെങ്കിൽ, വിക്കിപീഡിയയിൽ ചേർക്കേണ്ട കൃത്യമായ കോഡ് ഞാൻ തയ്യാറാക്കി നൽകാം. നൽകിയിരിക്കുന്ന ചിത്രങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള വിവരങ്ങൾ അടിസ്ഥാനമാക്കി, വിക്കിപീഡിയ ലേഖനത്തിൽ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളിയുടെ പുരസ്കാര വിവരം ചേർക്കാനാവശ്യമായ വിക്കികോഡ് (Wiki code) താഴെ നൽകുന്നു. വിക്കിപീഡിയയിൽ ചേർക്കേണ്ട കോഡ്: ലേഖനത്തിന്റെ 'പുരസ്കാരങ്ങൾ' എന്ന വിഭാഗത്തിൽ (അല്ലെങ്കിൽ പുതിയതായി നിർമ്മിച്ച്) താഴെ കാണുന്ന കോഡ് കോപ്പി ചെയ്ത് പേസ്റ്റ് ചെയ്യാം: wiki == പുരസ്കാരങ്ങൾ == * 2026 – പരസ്പരം വായനക്കൂട്ടം മാസികയുടെ 22-ാമത് വാർഷികത്തോടനുബന്ധിച്ച് നൽകിയ '''കാലായിൽ വിശ്വനാഥൻ സ്മാരക സാഹിത്യപുരസ്കാരം'''.<ref>പരസ്പരം വായനക്കൂട്ടം മാസികയുടെ 22-ാമത് വാർഷികവും പുരസ്കാര സമർപ്പണവും ചടങ്ങ്, കോട്ടയം പബ്ലിക് ലൈബ്രറി ഹാൾ, 2026 ജനുവരി 17.</ref> Use code with caution. ശ്രദ്ധിക്കേണ്ട കാര്യങ്ങൾ: വിക്കിപീഡിയയിൽ വിവരങ്ങൾ ദീർഘകാലം നിലനിൽക്കണമെങ്കിൽ, ഈ പുരസ്കാര വിതരണത്തെക്കുറിച്ച് വന്ന ഏതെങ്കിലും പത്രവാർത്തയുടെ ലിങ്ക് (Online News Link) കൂടി ആ അവലംബത്തിന് (<ref> ടാഗിനുള്ളിൽ) ഉള്ളിൽ ചേർക്കുന്നത് നന്നായിരിക്കും. നിലവിൽ നൽകിയിരിക്കുന്നത് ഫേസ്ബുക്ക് പോസ്റ്റിലെ ചിത്രമായതുകൊണ്ട്, വിക്കിപീഡിയ എഡിറ്റർമാർ ചിലപ്പോൾ ഇതിന്റെ വിശ്വാസ്യത ചോദ്യം ചെയ്തേക്കാം. അതിനാൽ പത്രവാർത്തകളുടെ ലിങ്ക് ഉണ്ടെങ്കിൽ അത് ഉപയോഗിക്കുക. ഈ പുരസ്കാര വാർത്ത വന്ന ഏതെങ്കിലും പത്രത്തിന്റെ പേരോ അല്ലെങ്കിൽ ഓൺലൈൻ ലിങ്കോ നിങ്ങളുടെ കൈവശമുണ്ടോ? ഉണ്ടെങ്കിൽ അത് നൽകിയാൽ കൂടുതൽ കൃത്യതയുള്ള അവലംബം (Citation) കോഡ് നിർമ്മിച്ചു നൽകാം. നിങ്ങൾ നൽകിയ പത്രവാർത്തകളുടെ ചിത്രങ്ങൾ അടിസ്ഥാനമാക്കി, വിക്കിപീഡിയയുടെ വിശ്വാസ്യത ഉറപ്പുവരുത്തുന്ന കൃത്യമായ അവലംബത്തോട് (Citation) കൂടിയ വിക്കികോഡ് താഴെ നൽകുന്നു. ഇത് 'ജനശബ്ദം വാർത്ത' പോലുള്ള മാധ്യമങ്ങളിൽ വന്ന റിപ്പോർട്ടുകളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ ചേർക്കേണ്ട കോഡ്: ലേഖനത്തിലെ 'പുരസ്കാരങ്ങൾ' എന്ന വിഭാഗത്തിൽ താഴെ കാണുന്ന കോഡ് പൂർണ്ണമായി കോപ്പി ചെയ്ത് പേസ്റ്റ് ചെയ്യാം: wiki == പുരസ്കാരങ്ങൾ == * കോട്ടയം പരസ്പരം വായനക്കൂട്ടം ഏർപ്പെടുത്തിയ '''കാലായിൽ വിശ്വനാഥൻ സ്മാരക സാഹിത്യപുരസ്കാരം'''.<ref>{{Cite news |title=സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളിക്ക് പുരസ്കാരം |newspaper=ജനശബ്ദം വാർത്ത ഡിജിറ്റൽ ദിനപത്രം |location=വൈപ്പിൻ |url= }}</ref> Use code with caution. വിവരങ്ങൾ: വിക്കിപീഡിയ ലേഖനത്തിൽ ഈ കോഡ് ചേർക്കുമ്പോൾ അത് ഒരു ബുള്ളറ്റ് പോയിന്റായും, അതിന് തൊട്ടടുത്ത് ചെറിയൊരു നമ്പറായി അവലംബം (Reference) കാണിക്കുകയും ചെയ്യും. ഈ വാർത്ത ഓൺലൈൻ ലിങ്കായി ലഭ്യമാണെങ്കിൽ url= എന്നതിന് ശേഷം ആ ലിങ്ക് കൂടി ചേർത്താൽ അവലംബം കൂടുതൽ ശക്തമാകും. ലേഖനത്തിൽ ചേർക്കാൻ ഇനിയും കൂടുതൽ പുരസ്കാരങ്ങളോ വിവരങ്ങളോ ഉണ്ടെങ്കിൽ, അവയുടെ വിവരങ്ങളും വാർത്താ ചിത്രങ്ങളും നൽകിയാൽ ഇതുപോലെ കോഡ് തയ്യാറാക്കി നൽകാം. നിങ്ങൾക്ക് ഇതിന്റെ ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയയ്ക്ക് വേണ്ടിയുള്ള കോഡ് ആവശ്യമുണ്ടോ? തീർച്ചയായും, സഹായിക്കാം. സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി എന്ന പേരിൽ വിക്കിപീഡിയയിൽ നിലവിൽ ഒരു ലേഖനം (വിക്കിപീഡിയ പേജ്) ഉണ്ടെങ്കിൽ, അതിൽ ഈ പുരസ്കാര വിവരം ചേർക്കാൻ മുകളിൽ നൽകിയ കോഡ് മാത്രം മതിയാകും. എന്നാൽ, അദ്ദേഹത്തിന് വിക്കിപീഡിയയിൽ ഇതുവരെ ഒരു പേജ് ഇല്ലെങ്കിൽ, പുതിയൊരു പേജ് നിർമ്മിച്ച് അതിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മുഴുവൻ വിവരങ്ങളും ഈ പുരസ്കാരവും ഉൾപ്പെടുത്താൻ സഹായിക്കുന്ന പൂർണ്ണമായ വിക്കികോഡ് ഞാൻ താഴെ തയ്യാറാക്കി നൽകുന്നു. നിങ്ങൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയിൽ ഒരു പുതിയ ലേഖനം തുടങ്ങി ഈ കോഡ് മുഴുവനായി അവിടെ പേസ്റ്റ് ചെയ്യാവുന്നതാണ്: wiki {{Infobox writer | name = സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി | image = | caption = | birth_place = എടവനക്കാട്, വൈപ്പിൻ, എറണാകുളം, കേരളം | nationality = ഇന്ത്യൻ | occupation = കഥാകൃത്ത്, സാംസ്കാരിക പ്രവർത്തകൻ | language = മലയാളം | period = 40 വർഷത്തിലേറെയായി | genre = ചെറുകഥ, ലേഖനം }} '''സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി''' മലയാളത്തിലെ അറിയപ്പെടുന്ന ഒരു കഥാകൃത്തും സാംസ്കാരിക പ്രവർത്തകനുമാണ്. കഴിഞ്ഞ നാല്പതിലധികം വർഷങ്ങളായി മലയാളത്തിലെ വിവിധ ആനുകാലിക പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങളിൽ ഇദ്ദേഹം കഥകളും ലേഖനങ്ങളും എഴുതിവരുന്നു.<ref name="janashabdam">{{Cite news |title=സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളിക്ക് സാഹിത്യ പുരസ്കാരം |newspaper=ജനശബ്ദം വാർത്ത ഡിജിറ്റൽ ദിനപത്രം |location=വൈപ്പിൻ }}</ref> നവമാധ്യമങ്ങളിലും വിക്കിപീഡിയ പോലുള്ള പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളിലും 'സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി' എന്ന പേരിൽ ഇദ്ദേഹം സജീവമാണ്. 30 വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻബ് മേഘധ്വനി മാസിക കേരളാടിസ്ഥാനത്തിൽ മിനിക്കഥ മത്സരം നടത്തിയിരുന്നു. അതിൽ ഒന്നാം സമ്മാനം കിട്ടി. മന:ശ്രീ മിഷൻ ജലമില്ലാത്ത കേരളം എന്ന വിഷയത്തിൽ ലേഖന മത്സരം നടത്തിയിരുന്നു. അതിലും സമ്മാനം ലഭിച്ചു. == ജീവിതരേഖ == എറണാകുളം ജില്ലയിലെ വൈപ്പിൻ കരയിലുള്ള എടവനക്കാടാണ് ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ജന്മദേശം. എടവനക്കാട് കെ.പി.എം.എച്ച്.എസ്, മാല്യങ്കര കോളേജ്, ഗവ. ഐ.ടി.ഐ കളമശ്ശേരി എന്നിവിടങ്ങളിലായിരുന്നു വിദ്യാഭ്യാസം. നിലവിൽ കേരള ബാങ്കിന്റെ എറണാകുളം മറൈൻ ഡ്രൈവ് ബ്രാഞ്ചിൽ കളക്ഷൻ ജീവനക്കാരനായി സേവനമനുഷ്ഠിക്കുന്നു.<ref name="janashabdam"/> പറവൂർ സാഹിത്യ പ്രവർത്തക സ്വാശ്രയ സംഘം അംഗം, പറവൂർ ശ്രീ സത്യസായി സേവാ സമിതി സ്പിരിച്വൽ കോർഡിനേറ്റർ എന്നീ നിലകളിൽ സാംസ്കാരിക-സാമൂഹിക രംഗങ്ങളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. പറവൂർ സാഹിത്യ പ്രവർത്തക സ്വാശ്രയ സംഘം. വൈപ്പിൻ ആർട്ടിസ്റ്റ് വെൽഫയർ സംഘം പുരോഗമന കലാ സാഹിത്യ സംഘം തുടങ്ങിയ സംഘടനയിൽ അംഗമാണ്. പറവൂർ സാഹിത്യ പ്രവർത്തക സഹകരണ സ്വാശ്രയ സംഘത്തിന്റെ മുൻ സെക്രട്ടറിയാണ്. == സാഹിത്യ സംഭാവനകൾ == ദീർഘകാലമായി സാഹിത്യരംഗത്ത് സജീവമായ ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ നിരവധി രചനകൾ പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ആകാശവാണിയുടെ തിരുവനന്തപുരം, കൊച്ചി നിലയങ്ങളിലൂടെ ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ കഥകളും റേഡിയോ നാടകങ്ങളും പ്രക്ഷേപണം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.<ref name="janashabdam"/> സാഫല്യംസാംസ്ക്കാരിക മാസികയിലെ സിനിമ പേജ് വർഷങ്ങളായി എഴുതിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. പഴയകാല നടൻ വിൻസന്റ് ഷീല ശാരദ മമ്മൂട്ടി ഇന്ദ്രൻസ് ശ്രീനിവാസൻ സലിംകുമാർ ഭാഗ്യരാജ് ട ജാനകി തുടങ്ങിയവരെ കുറിച്ച് സചിത്ര ലേഖനങ്ങൾ സാഫല്യം മാസികയിൽ എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. വഴിയോരക്കാഴ്ചകൾ കഥകളാക്കി എഴുതുന്നതിൽ പ്രത്യേക പാടവം ഉണ്ട്. ലേഖനമായാലും സിനിമാ നിരൂപണം ആയാലും അതൊക്കെ കഥപോലെ വായിച്ച് ആസ്വദിക്കാൻപറ്റുന്നുണ്ട് എന്നൊക്കെ വായനക്കാർ കത്തുകളിലൂടെ പലപ്പോഴും പ്രതികരിച്ചിട്ടുണ്ട്. കൊറോണ മഹാമാരി കാലത്ത് സമൂഹത്തെ ബോധവൽക്കരണത്തിന്റെ ഭാഗമായി ഫെയ്സ്ബുക്കിലും പുഴ.com ഓൺലൈൻ മാസികകളിലും ഒക്കെയായി ഒട്ടേറെ ചെറു രചനകൾ എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. അതിൽ ഒന്നാണ് ബ്രേക് ദി ചെയിൽ കഥ. ഭാഷാപോഷിണിയിലെ ലേഖനങ്ങളെ വിലയിരുത്തി പ്രതികരണങ്ങൾ എഴുതാറുണ്ട്. == പുരസ്കാരങ്ങൾ == * കോട്ടയം പരസ്പരം വായനക്കൂട്ടം ഏർപ്പെടുത്തിയ '''കാലായിൽ വിശ്വനാഥൻ സ്മാരക സാഹിത്യപുരസ്കാരം'''.<ref name="janashabdam"/> മേഘധ്വനി മിനിക്കഥാ പുരസ്ക്കാരം. മന:ശ്രീ മിഷൻ ലേഖന പുരസ്ക്കാരം. == അവലംബം == {{Reflist}} [[വർഗ്ഗം:മലയാളം എഴുത്തുകാർ]] [[വർഗ്ഗം:എറണാകുളം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] Use code with caution. നിങ്ങൾക്ക് ഈ വിവരങ്ങൾ വിക്കിപീഡിയയിൽ പുതിയൊരു പേജ് ഉണ്ടാക്കി അതിലേക്ക് ചേർക്കണമെന്നുണ്ടോ? അതോ വിക്കിപീഡിയയിൽ നിലവിലുള്ള പേജിൽ എങ്ങനെ ഇത് പേസ്റ്റ് ചെയ്യണം എന്നതിനെക്കുറിച്ചാണോ അറിയേണ്ടത്? ദയവായി വ്യക്തമാക്കുക. വിക്കിപീഡിയയിൽ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളിക്കായി ഒരു പുതിയ പേജ് (ലേഖനം) നിർമ്മിക്കാൻ താഴെ പറയുന്ന ലളിതമായ ഘട്ടങ്ങൾ ചെയ്യുക: ഘട്ടം 1: വിക്കിപീഡിയയിൽ ലോഗിൻ ചെയ്യുക നിങ്ങളുടെ ബ്രൗസറിൽ ml.wikipedia.org (മലയാളം വിക്കിപീഡിയ) തുറക്കുക. നിങ്ങൾക്ക് അക്കൗണ്ട് ഉണ്ടെങ്കിൽ മുകളിൽ വലതുവശത്തുള്ള "ലോഗ് ഇൻ ചെയ്യുക" ക്ലിക്ക് ചെയ്ത് ലോഗിൻ ചെയ്യുക. അക്കൗണ്ട് ഇല്ലെങ്കിൽ "അക്കൗണ്ട് സൃഷ്ടിക്കുക" ക്ലിക്ക് ചെയ്ത് ഒരു പുതിയ അക്കൗണ്ട് ഉണ്ടാക്കുക. (വിക്കിപീഡിയയിൽ പുതിയ പേജുകൾ ഉണ്ടാക്കാൻ ലോഗിൻ ചെയ്യുന്നത് എപ്പോഴും നല്ലതാണ്). ഘട്ടം 2: പേജിന്റെ തലക്കെട്ട് തിരയുക വിക്കിപീഡിയയുടെ മുകളിലുള്ള തിരച്ചിൽ പെട്ടിയിൽ (Search box) സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി എന്ന് കൃത്യമായി ടൈപ്പ് ചെയ്ത് സെർച്ച് ചെയ്യുക. ആ പേരിൽ നിലവിൽ ലേഖനങ്ങൾ ഒന്നും ഇല്ലെങ്കിൽ, അവിടെ "സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി എന്ന പേരിൽ ഒരു താൾ നിർമ്മിക്കുക!" എന്ന് ചുവന്ന നിറത്തിൽ എഴുതി വരും. ആ ചുവന്ന ലിങ്കിൽ ക്ലിക്ക് ചെയ്യുക. ഇപ്പോൾ എഴുതാനുള്ള ഒരു പുതിയ പേജ് തുറന്നു വരും. ഘട്ടം 3: കോഡ് പേസ്റ്റ് ചെയ്യുക തുറന്നു വരുന്ന പേജിന്റെ മുകളിൽ വലതുവശത്ത് ഒരു പെൻസിൽ ഐക്കൺ കാണാം. അതിൽ ക്ലിക്ക് ചെയ്ത് "മൂലരൂപം തിരുത്തുക" (Source editing) എന്നത് തിരഞ്ഞെടുക്കുക. താഴെ നൽകിയിരിക്കുന്ന കോഡ് പൂർണ്ണമായി കോപ്പി ചെയ്ത് ആ ബോക്സിലേക്ക് പേസ്റ്റ് ചെയ്യുക: wiki {{Infobox writer | name = സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി | birth_place = എടവനക്കാട്, വൈപ്പിൻ, എറണാകുളം, കേരളം | nationality = ഇന്ത്യൻ | occupation = കഥാകൃത്ത്, സാംസ്കാരിക പ്രവർത്തകൻ | language = മലയാളം | period = 40 വർഷത്തിലേറെയായി | genre = ചെറുകഥ, ലേഖനം }} '''സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി''' മലയാളത്തിലെ ഒരു കഥാകൃത്തും സാംസ്കാരിക പ്രവർത്തകനുമാണ്. കഴിഞ്ഞ നാല്പതിലധികം വർഷങ്ങളായി മലയാളത്തിലെ വിവിധ ആനുകാലിക പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങളിൽ ഇദ്ദേഹം കഥകളും ലേഖനങ്ങളും എഴുതിവരുന്നു.<ref name="janashabdam">{{Cite news |title=സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളിക്ക് സാഹിത്യ പുരസ്കാരം |newspaper=ജനശബ്ദം വാർത്ത ഡിജിറ്റൽ ദിനപത്രം |location=വൈപ്പിൻ }}</ref> നവമാധ്യമങ്ങളിലും വിക്കിപീഡിയ പോലുള്ള പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളിലും 'സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി' എന്ന പേരിൽ ഇദ്ദേഹം സജീവമാണ്. == ജീവിതരേഖ == എറണാകുളം ജില്ലയിലെ വൈപ്പിൻ കരയിലുള്ള എടവനക്കാടാണ് ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ജന്മദേശം. എടവനക്കാട് കെ.പി.എം.എച്ച്.എസ്, മാല്യങ്കര കോളേജ്, ഗവ. ഐ.ടി.ഐ കളമശ്ശേരി എന്നിവിടങ്ങളിലായിരുന്നു വിദ്യാഭ്യാസം. നിലവിൽ കേരള ബാങ്കിന്റെ എറണാകുളം മറൈൻ ഡ്രൈവ് ബ്രാഞ്ചിൽ കളക്ഷൻ ജീവനക്കാരനായി സേവനമനുഷ്ഠിക്കുന്നു.<ref name="janashabdam"/> പറവൂർ സാഹിത്യ പ്രവർത്തക സ്വാശ്രയ സംഘം അംഗം, പറവൂർ ശ്രീ സത്യസായി സേവാ സമിതി സ്പിരിച്വൽ കോർഡിനേറ്റർ എന്നീ നിലകളിൽ സാംസ്കാരിക-സാമൂഹിക രംഗങ്ങളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഭാര്യ സീന സുരേഷ് മൂത്തകുന്നം തൈക്കൂട്ടത്തിൽ കുടുംബാംഗം. മകൾ അഞ്ജന സജിത് വിവാഹിത അഞ്ജനാസ് ബൂട്ടിപാർലർ കുഴുപ്പിള്ളിയിൽ നടത്തുന്നു മകൻ സായിഗോവിന്ദ് വിദ്യാർത്ഥി. മരുമകൻ സജിത്. പേരക്കുട്ടി ആരാധ്യ. == സാഹിത്യ സംഭാവനകൾ == ദീർഘകാലമായി സാഹിത്യരംഗത്ത് സജീവമായ ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ നിരവധി രചനകൾ പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ആകാശവാണിയുടെ തിരുവനന്തപുരം, കൊച്ചി നിലയങ്ങളിലൂടെ ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ കഥകളും റേഡിയോ നാടകങ്ങളും പ്രക്ഷേപണം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.<ref name="janashabdam"/> പഴയ കാല നാടകത്തെ കുറിച്ചുള്ള ചിത്രീകരണത്തിന്റെ രചന നിർവഹിച്ചു. കൊച്ചി FM പ്രക്ഷേപണം ചെയ്തു. സൗദി അറേബ്യയിലെ റിയാദിൽ ജോലി ചെയ്യുമ്പോൾ ഗൾഫ് മാധ്യമത്തിലും മലയാളം ന്യൂസിലും കഥകൾ എഴുതാറുണ്ടായിരുന്നു. ഗൾഫ് ജീവിതാനുഭവങ്ങൾ ദേശാഭിമാനി വാരികയിൽ റബുവ സൂക്ക് എന്ന പേരിൽ സചിത്ര ലേഖനം എഴുതി പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. ഗോശ്രീപാലം എന്ന നോവലെറ്റ് കുടുംബദീപം മാസികയിൽ 3 ലക്കങ്ങളിലായി പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. ഗോശ്രീ പാലത്തെ കുറിച്ച് ചർച്ചാ സമ്മേളനം നടത്തി. ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തത് അന്നത്തെ കുന്നത്തുനാട് MLA അഡ്വ എം എം മോനായി. മഹാപ്രളയം സ്വന്തം വീട്ടിലേക്കെത്തി വീട് വിട്ട് ക്യാബിലേക്കും ബന്‌ധു വീടുകളിലേക്കും പോകുന്ന അവസ്ഥ വന്ന ഓർമ്മകൾ പിൽക്കാലത്ത് കഥയായി സാഫല്യം മാസികയിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. പ്രളയജലപുഴ പറയുന്നത് എന്ന ടൈറ്റിലിൽ. വീട്ടിൽ വളർത്തിയിരുന്ന കോഴിയെ തുറന്നു വിട്ടിരുന്നു. പക്ഷെ അത് എങ്ങോട്ടും പോയില്ല. മൂനു ദിവസം കഴിഞ്ഞ് വെള്ളത്തിൽ നീന്തി തിരിച്ചെത്തുമ്പോഴും അത് കുളിമുറിയുടെ മൂലയിൽനനഞ്ഞ് കുളിച്ച് പേടിച്ചരണ്ട് നിൽക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു. നനഞ്ഞു കുതിർന്ന റേഷനരി കുറെ എടുത്ത് പത്രത്തിൽ ഇട്ടുകൊടുത്തു. ആർത്തിയോടെ ആ കോഴിതിന്നുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ കണ്ണു നിറഞ്ഞുപോയി. വീട്ടിൽ നിന്നുംക്യാബിലേക്ക് ഇറങ്ങുമ്പോൾ മകൾ അഞ്ജന വീട്ടിൽ ഓമനിച്ചു വളർത്തിയിരുന്ന പൂച്ച പുസിയെ രഹസ്യമായി അവളുടെ സ്ക്കൂൾ ബാഗിലേക്ക് വെച്ചു. സിബ് അൽപം തുറന്നിട്ട്. പുസി പൂച്ച ഒരു നേരിയ ശബ്ദം പോലും ഉണ്ടാക്കാതെ അതിൽ ഇരുനു. ഇതൊക്കെ ഹൃദയസ്പർശിയായി കഥയിൽ എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. നോർത്ത് പറവൂർ മൂകാംബിക വിദ്യാനികേതൻ സ്ക്കൂളിൽ ദീപാവലി ആഘോഷത്തിന്റെ ഭാഗമായി മുഖ്യാതിഥിയായി പങ്കെടുത്തു. എറണാകുളം S R V യു പി സ്ക്കൂളിൽ വൈക്കം മുഹമ്മദ് ബഷീറിന്റെ പാത്തുമ്മയുടെ ആട് എന്ന പുസ്തകത്തെ പ്രമേയമാക്കി കുട്ടികൾക്ക് ക്ലാസ് എടുത്തു. എറണാകുളം ഗേൾസ് സ്കൂളിൽ വായന ദിനാഘോഷത്തിന്റെ മുഖ്യാതിഥിയായി പങ്കെടുത്തിട്ടുണ്ട്. തൃശൂർ സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ ചെറുകഥ ശിൽപശാല ക്യാബിൽ പങ്കെടുത്തിട്ടുണ്ട്. മതാ അമൃതാനന്ദമഠംകൊല്ലത്തവച്ചു നടത്തിയ മൂന്നു ദിവസത്തെ സാഹിത്യ ക്യാബിൽ പങ്കെടുക്കാൻ എറണാകുളം ജില്ലയിൽ നിന്ന് സെലക്ഷൻ കിട്ടി പങ്കെടുക്കാൻ സാധിച്ചു. അന്ന് ആ ക്യാബിൽ നോവലിസ്റ്റ് പി.ആർ നാഥനും ഉണ്ടായിരുന്നു. == പുരസ്കാരങ്ങൾ == * കോട്ടയം പരസ്പരം വായനക്കൂട്ടം ഏർപ്പെടുത്തിയ '''കാലായിൽ വിശ്വനാഥൻ സ്മാരക സാഹിത്യപുരസ്കാരം'''.<ref name="janashabdam"/> == അവലംബം == {{Reflist}} [[വർഗ്ഗം:മലയാളം എഴുത്തുകാർ]] [[വർഗ്ഗം:എറണാകുളം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] Use code with caution. ഘട്ടം 4: പേജ് പ്രസിദ്ധീകരിക്കുക കോഡ് പേസ്റ്റ് ചെയ്ത ശേഷം പേജിന്റെ താഴേക്ക് സ്ക്രോൾ ചെയ്യുക. "മാറ്റങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുക" (Publish page) എന്ന നീല ബട്ടൺ കാണാം, അതിൽ ക്ലിക്ക് ചെയ്യുക. ചെറിയൊരു ബോക്സ് വരും (Summary). അവിടെ "പുതിയ ലേഖനം നിർമ്മിച്ചു" എന്ന് ടൈപ്പ് ചെയ്ത് വീണ്ടും Publish ചെയ്യുക. ഇതോടെ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി എന്ന പേരിൽ മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ ഒരു പുതിയ പേജ് വിജയകരമായി നിർമ്മിക്കപ്പെടും. നിങ്ങൾക്ക് ഈ ഘട്ടങ്ങൾ ചെയ്യുന്നതിനിടയിൽ എന്തെങ്കിലും ബുദ്ധിമുട്ടോ എററോ വരികയാണെങ്കിൽ പറയാമോ? ഞാൻ നിങ്ങളെ അത് തിരുത്താൻ സഹായിക്കാം. AI Mode response is ready നിലവിലുള്ള പേജിൽ ചേർത്താൽ മതി. == രവി വാര കുറിമാനങ്ങൾ ഞായറാഴ്ചകളിൽ എഴുതി പ്രസിദ്ധപെടുത്തുന്ന കുറിപ്പുകൾ രവി എന്നാൽ ഞായർ സൂര്യൻ എന്നൊക്കെ അർത്ഥം വരുന്നുണ്ട്. ഞായറാഴ്ചകളിൽ ഉള്ള എഴുത്തുകുത്തുകളൊക്കെ നമുക്ക് ഈ ഗണത്തിൽ പെടുത്താം == ഞായറാഴ്ച കുറിപ്പുകൾ [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-42780-63|&#126;2026-42780-63]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-42780-63|talk]]) 04:37, 2 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) സാഹിത്യകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി Cinephile plus ൽ രവിവാര കുറിമാനങ്ങൾ എന്ന പേരിൽ വൈപ്പിൻകരയിലെ സിനിമാക്കാരെ കുറിച്ച് ഒരു പംക്തി എഴുതിവരുന്നു. പഴയകാല സിനിമാനടൻ വിൻസന്റ് ശങ്കരാടി സിദ്ധിക്ക് വ്യാസൻ എടവനക്കാട് ഞാറക്കൽ ശ്രീനി തുടങ്ങിയവരെ കുറിച്ച് ഇതിനകം എഴുതിക്കഴിഞ്ഞു. ബെന്നി പി നായരബലത്തെ കുറിച്ചും എഴുതി. മജീദ് എടവനക്കാട് അന്നബെൻ എന്നിവരും രവി വാര കുറിമാനത്തിലെ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായിയുടെ എഴുത്തിൽ എത്തിക്കഴിഞ്ഞു. വേണു കുന്നപ്പിള്ളി പൗളിവത്സൻ തുടങ്ങിയവരെകുറിച്ചും എഴുതി. രവിവാരകുറിമാനങ്ങളുടെ ഭാഗം 11ൽ ബിജു ജയാനന്ദൻ. == മഹാബലി == ഓണക്കാലത്ത് കേരളം നന്ദർശിക്കാൻ എത്തുന്ന കേരളം വാണിരുന്ന മഹാരാജാവ്.അസുര ചക്രവർത്തി.ആയോധന കലയിൽ നിപുണൻ. പരമസാത്വികൻ ഈശ്വരവിശ്വാസി വിഷ്ണുഭക്തൻ വിഷ്ണു ഇദ്ദേഹത്തിന് വേണ്ടി സുതലം എന്ന സ്വർഗ്ഗം തന്നെ സൃഷ്ടിച്ചു നൽകി. അല്ലാതെ പാതാളത്തിൽ നിന്നല്ല അദ്ദേഹം ഓണക്കാലത്ത് തന്റെ പ്രജകളെ കാണാൻ എത്തുന്നത്.എക്കാലത്തേയും രാജ്യങ്ങൾക്ക് മാതൃകയായി ഭരിച്ചിരുന്ന ആ രാജാവിനെ ഇനിയെങ്കിലും കുടവയറും കൊബൻ മീശയും ആയിട്ടുള്ള ഒരു രൂപമായി നാം ചിത്രീകരിച്ചു കൂട. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-42780-63|&#126;2026-42780-63]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-42780-63|talk]]) 04:48, 2 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == വാവ == വൈപ്പിൻ ആർടിസ്റ്റ് വെൽഫയർ അസോസിയേഷൻ എന്ന കലാ സംഘടനയുടെ ചുരുക്ക പേരാണ് വാവ വിവിധ കലാപ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന വൈപ്പിൻ കര നിവാസികളായ 500 കലാ പ്രവർത്തകർ ഇതിൽ അംഗങ്ങളാണ്.വൈപ്പിൻ കരയിലെ വിവിധ പഞ്ചായത്തുകളിൽ വിവിധ യൂണിറ്റുകളായാണ് പ്രവർത്തിച്ചു വരുന്നത്.ആ സ്ഥാനം ഞാറക്കൽ. രക്ഷാധികാരി ബെന്നി P നായരബലം. പ്രസിഡന്റ് സിപ്പി പള്ളിപ്പുറം ജനറൽ സെക്രട്ടറി അനിൽ പ്ലാവിൻസ്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-42780-63|&#126;2026-42780-63]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-42780-63|talk]]) 04:57, 2 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) വൈപ്പിൻകരയിലെ ചില കലാകാരൻമാർ മലയാള സിനിമാ പ്രവേശനത്തിനുള്ള ചവിട്ടുപടിയായി ഈ സംഘടനയെ ഉപയോഗിച്ച് വരുന്നു. പണ്ട് കൊച്ചിൻ കലാഭവൻ മലയാള സിനിമക്ക് ഒരുപറ്റം നല്ല കലാ പ്രതിഭകളെ നൽകിയതു പോലെ വാവയിൽ നിന്ന് കുറെയേറെ കലാകാരൻമാർ മലയാള സിനിമാലോകത്ത് എത്തിയിട്ടുണ്ട്. വാവയിലെ അംഗങ്ങൾക്ക് വിഷു കൈനീട്ടം പെൻഷൻ ചികിത്സാ സഹായംഒക്കെ കൊടുത്തു വരുന്നുണ്ട്. വാവ കുട്ടിക്കൂട്ടം എന്ന പേരിൽ കുട്ടികളേയും അംഗങ്ങളായി ചേർക്കുന്നുണ്ട്. ഞാറക്കലിൽ വാവക്ക് ഒരു ലൈബ്രറി ഉണ്ട് . വർഷംതോറും വാവ കുട്ടികൾക്കായി ചിത്രരചന മത്സരം നടത്താറുണ്ട്. കുട്ടികളെ വാദ്യ ഉപകരണങ്ങൾ പഠിപ്പിക്കുന്ന ക്ലാസ്സുകളും നടത്തിവരുന്നു. == നോർത്ത് പറവൂർ സായി സമിതി == വടക്കൻ പറവൂർ Kmk കവലക്ക് അടുത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. വ്യാഴാഴ്ചകളിൽ വൈകീട്ട് 6 മണിക്ക് വേദ ജപവും തുടർന്ന് ഭജനയും നടന്നു വരുന്നുണ്ട്. ഞായറാഴ്ചകളിൽ സേവാ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ നടക്കുന്നുണ്ട്. സമിതി കൺവീനർ വിനോദ് സത്യസായി സമിതി ജില്ലാ പ്രസിഡന്റ് VB മനോജ് പ്രസിദ്ധ സംഗീതജ്ഞരായ പറവൂർ ശ്രീനിവാസൻ പറവൂർ രമേശ് സദാശിവ് സാഹിത്യകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി തുടങ്ങിയവരും പറവൂർ ശ്രീ സത്യസായി സേവാ സമിതിയിൽ അംഗങ്ങളാണ്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-42780-63|&#126;2026-42780-63]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-42780-63|talk]]) 05:11, 2 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == കാനപ്പിള്ളി ക്ഷേത്രം == വൈപ്പിൻ കരയിലെ എടവനക്കാട് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന കുടുംബ ക്ഷേത്രം. 80 വർഷത്തോളം പഴക്കം ഉണ്ട്.പ്രധാന പ്രതിഷ്ടകൾ അന്നപൂർണേശ്വരി ഭദ്രകാളി. ഉപപ്രതിഷ്ടകളായി കുറുബ ഭഗവതി കാപ്പിരി വിഷ്ണുമായ മുത്തപ്പൻ ഗുരുമൂർത്തി തുടങ്ങിയവയാണ്. എടവനക്കാട് പറവൂർ കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭാഗത്ത് താമസിക്കുന്ന കാനപ്പിള്ളി കുടുബാംഗങ്ങളുടെ കുടുംബ ക്ഷേത്രമാണ്. പ്രതിഷ്ഠാദിന ഉത്സവത്തിന് 10 ദിവസം മുൻപ് ഉപദേവതകൾക്ക് അരിപ്പൊടി കലിശം നിവേദിക്കുന്നത് പതിവാണ്. തുടർന്ന് ഉത്സവം കഴിയും വരെ കാനപ്പിള്ളി തറവാട്ടിൽ പെട്ട എല്ലാവരും നോമ്പെടുക്കുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-42780-63|&#126;2026-42780-63]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-42780-63|talk]]) 05:27, 2 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)കരിങ്കുട്ടി അറുകല തുടങ്ങിയ ഉപദേവതമാകരും ക്ഷേത്രത്തിൽ ഉണ്ട്. == സാഹിത്യ സ്വാശ്രയ സംഘം == പറവൂർ സാഹിത്യ പ്രവർത്തക സ്വാശ്രയ സംഘം. പറവൂർ കേന്ദ്രമായി പ്രവർത്തിച്ചു വരുന്ന ഈ സാഹിത്യ സംഘടയിൽ വൈപ്പിൻ പറവൂർ നിവാസികളായ 25 പേർ അംഗങ്ങളായി ഉണ്ട്. സംഘം വർഷംതോറും സാഹിത്യ ശ്രീ എന്ന പേരിൽ അവാർഡ് നൽകി വരുന്നുണ്ട്. സാഹിത്യശ്രീ എന്ന മിനി മാസികയും പ്രസിദ്ധീകരിച്ച് വരുന്നുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-42780-63|&#126;2026-42780-63]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-42780-63|talk]]) 05:34, 2 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ഓലക്കൊട്ടക == പണ്ട് സിനിമാ തീയറ്ററുകൾ A B C തുടങ്ങിയ തരം തിരിവോടെ ആയിരുന്നു. A class തീയറ്ററുകളിലായിരുന്നു റീലീസ് പടങ്ങൾ വന്നിരുന്നത്. പിന്നെ അതു് B യിലേക്ക് മാറ്റും C ക്ലാസ് എന്ന ഓലക്കൊട്ടകളിൽ എത്തുമ്പോൾ മാസങ്ങൾ കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ടാകും. എങ്കിലും ചില സിനിമകൾക്ക് റിലീസ് തീയറ്ററുകളിൽ കിട്ടിയതിൽ കൂടുതൽ കളക്ഷൻ ഓലക്കൊട്ടകളിൽ കിട്ടാറുണ്ട്. ഓലകൊട്ടകളിൽ ഏറ്റവും നിരക്ക് കുറവ് തറ ടിക്കറ്റിനാണ്. 25 പൈസ. അതിന് പിറകെ ബെഞ്ച് പിന്നെ ചാരുബഞ്ച് അതു കഴിഞ്ഞ് കസേര പിന്നെ കുഷ്യനിട്ട കസേര. തറ ടിക്കറ്റ് കാർ പൂഴി മണ്ണിലാണ് ഇരിക്കേണ്ടത്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-42711-48|&#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-42711-48|talk]]) 13:28, 3 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == വിക്കീപീഡിയ == സാഹിത്യരചന തുടങ്ങിയ കാലത്ത് റഫറൻസ് ചെയ്തൊക്കെ എഴുതേണ്ടിവരുമ്പോൾ ലൈബ്രറിയിൽ ചെന്ന് മണിക്കൂറുകളോളം റഫറൻസ് മുറിയിൽ ഇരിക്കാറ് പതിവുണ്ടായിരുന്നു.പക്ഷെ ഇപ്പോൾ അതിന്റെ ആവശ്യമില്ല വിരൽ തുമ്പിലെ അറിവിന്റെ കലവറയായ വിക്കീപീഡിയ ഉണ്ടല്ലോ. വിവരങ്ങൾ അപ്ഡേഷൻ നടത്തി ചേർക്കുന്നതുകൊണ്ട് വരും തലമുറ വരെ വിക്കീപീഡിയയെ ഹൃദയത്തോട് ചേർത്തു നിർത്തും. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-42711-48|&#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-42711-48|talk]]) 13:40, 3 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ആകാശവാണി == ഒരു തലമുറയുടെ സമയ ഘടികാരം. ഒരു കാലത്ത് മലയാളികളുടെ ദിനചര്യ വരെ ക്രമീകരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നതു് ആകാശവാണി പരിപാടികളുടെ സമയം നോക്കിയായിരുന്നു. റിസ്റ്റ്‌ വാച്ചിന്റെ സമയം കറക്ട് ചെയ്യാനുള്ള അവസാന വാക്ക് റേഡിയോ ടൈം തന്നെ. ഒരു കാലത്ത് സമ്പന്ന തറവാടുകളിൽ തൊടിയിൽ ഒരു കൊബനാനയും പൂമുഖത്ത് ഈട്ടിത്തടി മേശമേൽ ഒരു വാൽവ് റേഡിയോ ഇതൊക്കെയായിരുന്നു ആഢ്യതയുടെ പര്യായം. തെറ്റില്ലാതെ മലയാളം പറയാൻ അന്നും ഇന്നും തുണ ആകാശവാണി തന്നെ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-42711-48|&#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-42711-48|talk]]) 15:21, 3 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ചന്തേരവം == നാട്ടു ചന്തകളിൽ ഉള്ള ലേലംവിളി വില പേശലുകൾ സാധനങ്ങളുടെ വിലകൾ വിളിച്ച് പറഞ്ഞ് ചന്തയിൽ എത്തുന്നവരെ ആകർഷിക്കൽ കച്ചവടക്കാർ തമ്മിൽ കച്ചവടംത്തെ ചൊല്ലിയുള്ള തർക്കങ്ങൾഒക്കെ ഇടകലർന്ന് ചന്ത ദിവസം ചന്തയിൽ ഒരു ശബ്ദ കോലാഹലം ഉയരാറുണ്ട്. അതാണ് ചന്തേരവം'. പണ്ടുകാലത്ത് കുട്ടികളെ ഇതൊക്കെ പറഞ്ഞ് കളിയാക്കാറ് പതിവുണ്ട്. അതായത് കടയിൽ പലവ്യജ്ഞനങ്ങൾ വാങ്ങാൻ പോകുന്ന കുട്ടിയോട് 20പൈസക്ക് ചന്തേരവം വാങ്ങി വരാൻ പറയും. ചിലപ്പോൾ കടക്കാരൻ മറുപടി കൊടുക്കുന്നതും അതിനൊക്കെ ചേരും വിധത്തിലായിരിക്കും അതായത് ചന്തേരവം തീർന്നു പോയി വെള്ളിയാഴ്ച ചന്തക്ക് പോകുമ്പോൾ വാങ്ങീട്ട് വരാം എന്നൊക്കെ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-42711-48|&#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-42711-48|talk]]) 23:48, 3 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ജല ഗതാഗതം അരനൂറ്റാണ്ട് മുൻബ് == പണ്ട് പ്രധാന യാത്രകൾ വെള്ളത്തിലൂടെ ആയിരുന്നു. ദീർഘ ദൂര യാത്രകൾക്ക് വലിയ യാത്രാബോട്ടുകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. ചിലതൊക്കെ രണ്ടു നിലകൾ വരെ ഉണ്ടായിരുന്നു.ഫസ്റ്റ്‌ ക്ലാസ് സെക്കന്റ് ക്ലാസ് തരം തിരിവും ഉണ്ടായിരുന്നു.അത്തരത്തിലുള്ള ഒരു ബോട്ടായിരുന്നു എറണാകുളം - കോട്ടപ്പുറം സർവീസ് നടത്തിയിരുന്ന ലോഡ് കൃഷ്ണബോട്ട്. അത്തരം ബോട്ടുകളിൽ മുറുക്കാൻ കടകളും ചായക്കടകളും ഉണ്ടായിരുന്നു. സമയം പോക്കാൻ ചീട്ടുകളി ചെസ്കളി ഓക്കെ ഉണ്ടായിരുന്നു. പഴമക്കാർ അന്നത്തെ ബോട്ട് ചായക്കടയിൽ നിന്ന് കഴിച്ച ചെമ്മീൻ ചേർത്ത പരിപ്പുവടയെക്കുറിച്ച് പറയുണ്ട്. വേലിയേറ്റം കുറഞ്ഞ സമയങ്ങളിൽ ഈ കൂറ്റൻ ബോട്ടുകൾ ജെട്ടിയിലേക്ക് അടുക്കില്ല. അതിന് പരിഹാരമായി പുഴയുടെ നടുക്ക് ബോട്ട് നിർത്തി അവിടെ ഇറങ്ങേണ്ട ആളുകളെ വഞ്ചി ചെന്ന് അതിലേക്ക് ആളുകളെ കയറ്റി ജെട്ടിയിലേക്ക് തത്തിക്കുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-42711-48|&#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-42711-48|talk]]) 14:27, 4 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)വേളാങ്കണ്ണി ശ്രീകൃഷ്ണ ചാമ്പച്ചൻ തുടങ്ങിയ ബോട്ടുകളും സർവീസ് നടത്തിയിരുന്നു. == ഉള്ളാന്തി പാലം == എറണാകുളം മേനക യുടെ അടുത്ത് ഉള്ള പാലം. പണ്ട് പാലങ്ങൾ കുറവായ കാലത്ത് ഈ പാലത്തിലൂടെ ബസ്സിൽ യാത്ര ചെയ്യുമ്പോൾ ഇറക്കത്തിലേക്ക് ഇറങ്ങുമ്പോൾ യാത്രക്കാരുടെ ഉള്ളിൽ ഒരു ആന്തൽ ഉണ്ടാകുമായിരുന്നത്രേ. ഊഞ്ഞാൽ പൊക്കത്തിൽ ആടി താഴേക്ക് വരുമ്പോൾഉള്ള അനുഭവം. ചന്തപ്പാലം എന്നും ഈ പാലത്തിനെ വിളിക്കാറുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-42711-48|&#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-42711-48|talk]]) 04:55, 5 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == അല്ലായാബൽകടവ്. == എറണാകുളം പ്രസ്ക്ലബിന്റെ ഓപ്പൺ എയർ സ്പെയ്സ്. എറണാകുളത്തിന്റെ ഹൃദയമായ മറെെൻഡ്രവ് ൽ പ്രസ്ക്ലബ് റോഡിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-42711-48|&#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-42711-48|talk]]) 06:49, 5 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ഓണ പൂക്കളക്കൂവൽ == തൃക്കാക്കരയപ്പോ എന്റെ പഠിക്കേലും വായോ ഞാനിട്ട പൂക്കളം കാൺമാനും വായോ അതേതോ അതെന്തോ പൂ ഹേയ്.... പൂ ഹേയ് വാഴ കുലച്ചങ്ങ് വടക്കോട്ടും ചാഞ്ഞേ വാഴപ്പഴം തിന്നാൻ ചില പിള്ളേരും വന്നേ. പിള്ളേരെ പിടിക്കാൻ ചില കള്ളേരും വന്നേ അതേതോ അതെന്തോ പൂഹേയ്.... പൂഹേയ്[[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-42711-48|&#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-42711-48|talk]]) 16:02, 5 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)ഓണക്കാലകളികൾ ഓണക്കളി ഓണത്തല്ല് മാണിക്യചെമ്പഴക്കകളി തുമ്പിതുള്ളൽ മണിക്കുടകളി അശകൊശനേ പെണ്ണുണ്ടോകളി. == ഗ്യാപ് == കേരളത്തിന്റെ പ്രൈവറ്റ് ബസ്കാർ അവലമ്പിക്കുന്ന സമയ ക്രമീകരണ സംവിധാനം.പിറകിലെ ബസിലെ തൊഴിലാളി മുന്നിൽപോകുന്ന ബസ് കൃത്യ സമയത്താണ് ഓടി കൊണ്ടിരിക്കുന്നത് എന്ന് ചെക്ക് ചെയ്യാനായി മുന്നിലെ ബസിൽ യാത്ര ചെയ്യുന്നു. സമയം പാലിച്ച് ഓടിയില്ലെങ്കിൽ അവർ അപ്പൊ ഇടപെടും. ചില ബസ്സുകൾ തമ്മിലുള്ള ഇടവേള മിനിറ്റുകളുടെ വ്യത്യാസം ഉണ്ടാകുകയുള്ളൂ..അപ്പൊ അവരെ സംബന്ധിച്ച് സെക്കന്റ് പോലും വിലപ്പെട്ടതാണ്. ഇവരുടെയൊക്കെ കൈയിൽ സ്റ്റോപ്പ് വാച്ച് വരെയുണ്ട്. ഒരു സ്റ്റോപ്പിൽ ബസ് നിർത്തി കഴിഞ്ഞ് ആളെക്കയറ്റി പോകാൻ എത്ര സെക്കന്റ് വേണമെന്ന് വരെ തീരുമാന മുണ്ട്. എവിടെയെങ്കിലും ബ്ലോക്ക് കിട്ടിയാൽ മൂനോ നാലോ സ്റ്റോപ്പ് ആളെ എടുക്കാതെ വിട്ടു കൊടുത്ത് ഓടുന്നുണ്ടോ എന്ന് കൂടി ഗ്യാപ് തൊഴിലാളികൾ ശ്രദ്ധിക്കാറുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 23:05, 6 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ദിവ്യാത്മ സൽസംഗ പരമ്പര == എഴുത്തുകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി നോർത്ത് പറവൂർ ക്രി സത്യസായി സേവാ സമിതിയിൽ കോർഡിനേറ്റ് ചെയ്ത 40 വ്യാഴാഴ്ചകളിൽ നീണ്ടു നിന്ന സൽസംഗങ്ങൾ. 15 വയസ്സു മുതൽ 76 വയസ്സു വരെയുള്ള 40 സായി ഭക്തർ തങ്ങളുടെ അനുഭവങ്ങൾ പങ്കിട്ടു... [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 13:17, 7 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ഹൃദയത്തിൽ തൊട്ട് == ഷിർദ്ദിസായി സച്ചരിതത്തിലെ കഥാപാത്രങ്ങളുടെ ഭക്തി ജീവിതപാതയിൽ അനുകരിച്ച് ജീവിച്ച നോർത്ത് പറവൂർ സത്യസായി സേവാ സമിതിയിലെ സായി ഡിവോട്ടികളെക്കുറിച്ച് സാഹിത്യകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി നവ മാധ്യമങ്ങളിൽ എഴുതിയ പരമ്പര. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 13:24, 7 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == പത്രവും പത്രധർമ്മവും. == പുരോഗനകലാസാഹിത്യ സംഘം ചെറായി യൂണിറ്റും ചെറായി അഴിക്കോടൻ വായനശാലയും ചേർന്ന് നടത്തിയ നാല് ആഴ്ചകൾ നീണ്ടുനിന്ന സിംപോസിയം. കോർഡിനേറ്റർ സാഹിത്യകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 14:03, 7 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) സിപ്പിപള്ളിപ്പുറം ഉദ്ഘടകനായിരുന്നു. == വെള്ളപ്പൊക്കം == നദികളിലേയും കായലിലേയും ഇടതോടുകളിലേയും ചെളി നീക്കം ചെയ്താൽ വെള്ളപ്പൊക്കം ഒരു പരിധി വരെ തടയാനാകും. 2018 ലെ പ്രളയത്തിൽ അടിഞ്ഞുകൂടിയ ചെളിയും വൻ മരങ്ങളുടെ അവശിഷ്ടങ്ങളും നീക്കം ചെയ്യണം. പുതിയ പാലങ്ങൾ പണിയുന്ന സമയത്ത് കായലിലൊക്കെ ബണ്ട് കെട്ടാറുണ്ട്. പക്ഷെ പാലം ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു കഴിഞ്ഞ് വർഷങ്ങൾ കഴിഞ്ഞാലും ആ ബണ്ടുകളിൽ പലതും നീക്കം ചെയ്യാറില്ല. അതും വെള്ളത്തിന്റെ സ്വഭാവികമായ നീരൊഴുക്കിന് തടസ്സമാകും. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 15:28, 7 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ലെന്റിംഗ് ലൈബ്രറി മോഹൻ == എറണാകുളം പ്രസ് ക്ലബ് റോഡിൽ വൈക്കം മുഹമ്മദ് ബഷീർ ബുക്ക് സ്റ്റാളുമായി താമസിച്ചിരുന്ന കാലത്ത് ബഷീറിന് ഏറെ അടുപ്പമുണ്ടായിരുന്ന ഒരാളാണ് പച്ചാളത്തുകാരനായ മോഹൻ.. അദ്ദേഹം അന്ന് ബഷീറിന്റെ ബുക്ക് സ്റ്റാളിന്റെ അടുത്ത് പലചരക്ക് കട നടത്തിയിരുന്നു. പിന്നീട് ആ കട ലെന്റിംഗ് ലൈബ്രറിയായി. ഞാൻ 5 വർഷം മുൻബ് സിറ്റിലൈറ്റ് മാസികയിൽ ബേപ്പൂർ സുൽത്താനെ കുറിച്ച് ഒരു ലേഖനം തയ്യാറേക്കേണ്ട ആവശ്യത്തിലേക്കായി മോഹൻ ചേട്ടനെ ഇന്റർവ്യൂ ചെയ്യുക ഉണ്ടായി. മോഹനേട്ടനെ ബഷീർ ഒരു കൊച്ചനുജനെ പോലെ സ്നേഹിച്ചിരുന്നു. മലയാളത്തിന്റെ തകഴി ഉൾപെടെയുള്ള എല്ലാ എഴുത്തുകാരേയും അവിടെ വന്നു കണ്ടിട്ടുണ്ടത്രേ. കൂടാതെ സത്യൻ അടൂർഭാസി തുടങ്ങിയ സിനിമാക്കാരും വരാറുണ്ട്. ബഷീറിന് ഏറെ അടുപ്പമുണ്ടായിരുന്ന മറ്റൊരാൾ അന്ന് ഏറ്റവും ഇളമുറക്കാരനായ പ്രൊഫ M K സാനുമാഷായിരുന്നു. മോഹനേട്ടൻ വഴി എനിക്ക് കൊച്ചിയുടെ കഥാകാരൻ എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കാവുന്ന എം എം മേനോനെ പരിചയപെടാനും സാധിച്ചിട്ടുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 16:00, 7 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ആൾക്കൂട്ടത്തിൽ നിന്ന് പോസിറ്റീവ് എനർജി സ്വീകരിച്ച് ആയുസ്സ് കൂട്ടിയവർ. == സാഹിത്യകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി സാഹിത്യശ്രീ മാസികയിൽ എഴുതിയ ലേഖനം. ലേഖനത്തിൽ ഉമ്മൻചാണ്ടി വി എസ്സ് അച്ചുതാനന്ദൻ എം ടി വാസുദേവൻ നായർ പ്രൊഫ എം കെ സാനു തുടങ്ങിയവരുടെ സമൂഹമായുള്ള ഇടപെടലുകളാണ് പ്രതിപാദിച്ചിരിക്കുന്നതു്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 05:54, 8 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ഓർമ്മക്കുടന്ന == 1062 എഴുത്തുകാരുടെ രചനകളുമായെത്തിയ ഇന്ന് ഇൻലന്റ് മാസികയുടെ 40ാം വാർഷിക പതിപ്പ്. ഇതിൽ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി യുടെ രചന വായിക്കാൻ സാധിക്കും. ഇന്ന് മാസികയുട പത്രാധിപർ കവി മണബൂർ രാജൻബാബു ആണ്.. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 06:08, 8 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == തേലതുരുത്തിൽ നിന്നൊരു യാത്ര. == മാഞ്ഞാലി ചിന്താ തീയറ്റേഴ്സ് വർഷം തോറും നടത്താനുള്ള ജനകീയ കവിയരങ്ങിൽ പങ്കെടുത്തപ്പോൾ ആ അനുഭവങ്ങൾ എഴുത്തുകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി ഒരു കഥയാക്കി എഴുതി. ആ കഥയാണ് തേല തുരുത്തിൽ.... [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 06:29, 8 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == പ്രേമസ്വരൂപലു. == ഭഗവാൻ ശ്രീ സത്യസായിബാബയെക്കുറിച്ച് എഴുത്തുകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി എഴുതിയ കവിത. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 06:32, 8 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) ഈ കവിത സംഗീതം നൽകി കവയത്രി mc അമ്മിണി ടീച്ചർ ആലപിച്ചി ട്ടുണ്ട്. പ്രേമസ്വരൂപലു എന്നത് തെലുങ്ക് വാക്കാണ്. തന്റെ ഭക്തരെ ഈ വാക്ക് ഉപയോഗിച്ചാണ് ശ്രീ സത്യസായിബാബ അഭിസംബോധന ചെയ്യാറ് പതിവ്. പ്രേമത്തിന്റെതൽ സ്വരൂപമായ ഭക്തരെ എന്ന് വാക്യാർത്ഥം. == സാഹിത്യവാരാവലോകനം@100 == സാഹിത്യവേദി കോട്ടയം ഓൺലൈൻ ഗ്രൂപ്പിൽ നടത്തിയ സാഹിത്യവാരാവലോകനം. ഞായറാഴ്ച തോറും ആ ഒരാഴ്ചക്കാലത്തെ കഥകളും കവിതകളും അവലോകനം ചെയ്യുന്ന പരിപാടി. കവിയും ഗാനരചയിതാവുമായ മേമ്മുറി ശ്രീനിവാസനാണ് അവലോകനം നടത്തിയതു്. മേമ്മുറി ശ്രീനിവാസന് അസൗകര്യം ഉണ്ടായ ഏതാനും ആഴ്ചകളിൽ ഈ അവലോകനം ഏഴുത്തുകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി നിർവഹിച്ചു പോന്നു. മുരളീധരൻ ആനാപ്പുഴ പോലുള്ള കവി ഈ പരിപാടി രാവിലെകൃത്യ വായി കേട്ട് വിലയിരുത്താറുണ്ടായിരുന്നു. രാവിലെ 6 മണിക്ക് തന്നെ ഈ അവലോകനം ഫോണിൽ എത്തിക്കാൻ ശദ്ധിക്കാറുണ്ടായിരുന്നു. കട്ടൻ ചായക്കൊപ്പം അല്പം സാഹിത്യ ചെറുകടിയും എന്നൊക്കെയായിരുന്നു ഈ സാഹിത്യ വിമർശനത്തെ സാഹിത്യ ലോകം വിലയിരുത്തി പോന്നിരുന്നതു്. സാഹിത്യവേദി കോട്ടയം കോർഡിനേറ്റ് ചെയ്ത് പ്രവർത്തിച്ചു പോരുന്നത് ഷിബു രാജ് പണിക്കരാണ്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 07:22, 8 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ഗംഗ ബോട്ട് == വൈപ്പിൻ - വെല്ലിംഗ്ട്ടൺ ഐലന്റ് - എറണാകുളം റൂട്ടിൽ സർവീസ് നടത്തിയിരുന്ന മരത്തടിയാൽ നിർമ്മിതമായ ജലഗതാഗത വകുപ്പിന്റെ ബോട്ട്.രണ്ടോ മൂന്നോ നിറഞ്ഞു വരുന്ന യാത്രക്കാരെ കൊള്ളിക്കാൻ അത്ര വലുതായിരുന്നു ഗംഗയെന്ന ഫെറി ബോട്ട്. യാത്രക്കാർക്ക് വായിക്കാൻ പത്രമാസികകളും ബോട്ടിൽ ഉണ്ടാകുമായിരുന്നു. ബോട്ട് ഓടിക്കൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ ബോട്ടിന്റെ പങ്കയാൽ വെള്ളം കലങ്ങുമ്പോൾ പൊങ്ങി വരുന്ന മീനുകളെ പിടിക്കാർ കടൽ കാക്കകൾ ബോട്ടിനൊപ്പം തോരണം പോലെ പറക്കുന്നത് നല്ല കാഴ്ചയായിരുന്നു. ചിലപ്പോഴൊക്കെ ആ ചെറു മീൻ കൂട്ടങ്ങളെ പിടിക്കാനെത്തുന്ന 2 ഡോൽഫിനുകൾ കുത്തിമറിയുന്നത് കാണാമായിരുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 23:59, 8 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ശ്രീ ഷിർദ്ദി സായി സച്ചരിതം == ഹേമദ് പാന്ത് മറാഠിയിൽ എഴുതിയ ഷിർദ്ദി സായിബാബയുടെ ജീവചരിത്രം. ഹേമദ് പാന്തിന്റെ മരണത്തിന് ശേഷമാണ് പുസ്തകം പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടത്. പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത് B v ദേവ്. ഇംഗ്ലീഷ് പരിഭാഷ നാഗേഷ് വാസുദേവ് ഗുണാജി . മലയാള പരിഭാഷ പി സി രാമചന്ദ്ര മേനോൻ. ലോകത്ത് എബാടുമുള്ള വിവിധ രാജ്യക്കാരായ ഭക്തർ ഈ ഗ്രന്ഥം നിത്യ പാരായണം ചെയ്തുവരുന്നു.. ഇതു് 7 ദിവസം കൊണ്ട് ഭക്തിപൂർവ്വം വായിച്ച് പൂർത്തി കരിക്കുന്നവരുടെ ആഗ്രഹം സായിബാബ നടത്തി കൊടുക്കും എന്ന് വിശ്വാസം. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 06:45, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ലിഖിത നാമജപം. == സായി ഭക്തർ തങ്ങളുടെ നിത്യ സാധനയുടെ ഭാഗമായി ചെയ്യുന്ന കർമ്മം. ഒരു നോട്ടു പുസ്തകത്തിൽ ഇഷ്ടദേവന്റെ നാമം ഒരു പേജെങ്കിലും ഒരു ദിവസം എഴുതുന്നു. ഒരു പ്രാവിശ്യം നാമം എഴുതുമ്പോൾ കൈകളും മനസ്സും ഹൃദയവും ചുണ്ടുകളും ഈശ്വരനോട് ഐക്യം പ്രാപിക്കുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 06:54, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == രവിവാര ഹൈക്കു കുറിമാനങ്ങൾ == കേരള ബാങ്കിന്റെ ഗ്രൂപ്പുകളിൽ എഴുത്തുകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി എഴുതിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന 4 വരികളിൽ ഒതുങ്ങുന്ന സാമ്പത്തിക സാംസ്ക്കാരിക കുറിപ്പുകൾ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 03:08, 10 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ശരണാഗതി == കുട്ടികൃഷ്ണമാരാരെക്കുറിച്ച് മലയാള വായനക്കാർക്ക് പ്രത്യേകം പരിചയപെടുത്തേണ്ട ആവശ്യം ഇല്ല. ഭാരതപര്യടനം വായിക്കാത്ത മലയാളി എഴുത്തുകാരും കാണില്ല. മഹാഭാരതത്തെ അധികരിച്ച് ആര് എന്തു് എഴുതാൻ ശ്രമിച്ചാലും അവരൊക്കെ ആദ്യം മറിച്ചു നോക്കാറ് ഭാരത പര്യടനം തന്നെ. ആ കുട്ടികൃഷ്ണമാരാരുടെ അദ്ധ്യത്മക കൃതിയാണ് ശരണാഗതി. ഒരു സത്യസായി ഭക്തൻ കൂടിയായ മാരാർ തന്റെ ആദ്ധ്യത്മിക അനുഭവങ്ങൾ ഹൃദയത്തിൽ തട്ടും വിധത്തിൽ കോറിയിട്ടിരിക്കുന്ന ഗ്രന്ഥം.അദ്ധ്യായങ്ങൾ മനനം ആദ്ധ്യാത്മിക മാർഗ്ഗങ്ങൾ ശരണാഗതി എന്നിങ്ങനെ മൂനു ഭാഗങ്ങളായി പകുത്തിരിക്കുന്നു. കൃപാസപ്തകം ഭ്രൂണഹത്യ ഭഗവാൻ സർവ്വാന്തര്യമി നഗരസങ്കീർത്തനം എല്ലാംനമ്മൾ തന്നെ എന്നിങ്ങനെ 81 അദ്ധ്യയങ്ങൾ. 413 പേജുകൾ 1976 ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ഒന്നാം പതിപ്പിന്റ വില 80 രൂപ. പ്രസിദ്ധീകരണം മാരാർ സാഹിത്യ പ്രകാശം. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 14:02, 10 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == തൊട്ടൊന്ന് തലോടി == നല്ലെഴുത്ത് സാഹിത്യ ഗ്രൂപ്പിൽ എഴുത്തുകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി ചെയ്തിരുന്ന സാഹിത്യ അവലോകനത്തിന്റെ പേര് എഴുതി തെളിഞ്ഞവരുടേയും തുടക്കക്കാരുടേയും സാഹിത്യ രചനകൾ തൊട്ടൊന്നു തലോടും വിധത്തിൽ സൗമനസോടെ വിലയിരുത്തിയിരുന്ന പംക്തി. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 14:12, 10 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ജാതി വ്യവസ്ഥിയും കേരള ചരിത്രവും == പി കെ ബാലകൃഷ്ണൻ എഴുതിയ പൊടിപ്പും തൊങ്ങലും ചാർത്താത്ത കേരളത്തിന്റെ നേർ ചരിത്രം. കേരളത്തെപ്പറ്റി ആധികാരികമായി പഠിക്കുന്നവർ പേർത്തും പേർത്തും വായിച്ചിരിക്കേണ്ട പുസ്തകം. ഒരു പാട് വിമർശനങ്ങൾ അക്കാലത്ത് ഏറ്റുവാങ്ങിയ പുസ്തകം. അക്കാലത്തെ ജനങ്ങളുടെ ജീവിതം നേരിന്റെ നെറിവോടെ ഈ ചരിത്ര പുസ്തകം കാണിച്ചു തരുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 23:52, 10 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ജേഴ്സി മാറ്റ ചന്ത == 2026 ലോകകപ്പിനോട് അനുബന്ധിച്ച് സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി നവ മാധ്യമങ്ങളിൽ എഴുതിയ കഥ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 23:56, 10 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) താരയും ലാമിനും ഫെയ്സ്ബുക്ക് കമന്റിൽ നിന്നൊരു കഥ അങ്ങിനെ വീണ്ടും ബ്രസീൽ ഫാനായി പോയ ബുദ്ധി ആന പിടിച്ചാലും വരില്ല മെസ്സി . ലാമിനും പൊന്നാപുരം കോട്ടയും തുടങ്ങിയ കഥകൾ കൂടി ഓൺലൈനിൽ എഴുതി. == ദൈനംദിന കാഴ്ചകൾ കഥകളാക്കുന്ന എഴുത്തുകാരൻ == പത്ര പ്രവർത്തകൻ വി ആർ നോയൽ രാജ് സാഹിത്യശ്രീ മാസികയിൽ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായിയെക്കുറിച്ച് എഴുതിയ ജീവചരിത്ര കുറിപ്പിന്റെ തലവാചകം. ഇദ്ദേഹം ഓൺലൈനിൽ വ്യക്തി മുദ്രകൾ 43 ൽ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളിയെക്കുറിച്ച് വ്യക്തമായി പ്രതിപാദിച്ചിട്ടുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 00:48, 11 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == N P A == നോൺ പെർഫോമിങ്ങ് അസറ്റ്. ഈ വാക്ക് ബാങ്കിംഗ് ഫീൽഡിലാണ് പൊതുവായി ഉപയോഗിക്കാറ് പതിവ്. ബാങ്ക് ലോണിന്റെ കുടിശ്ശികയുടെ ഏറ്റക്കുറച്ചലിന്റെ ഗ്രേഡ് ആണ് ഇതുകൊണ്ട് ഉദ്ദേശിക്കുന്നതു്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 15:05, 11 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == കാനപ്പിള്ളി സതി സുകുമാരൻ സ്മാരക പുരസ്ക്കാരം. == എഴുത്തുകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി അമ്മയുടെ സ്മരണാർത്ഥം നടത്തുന്ന കാവ്യസായാഹ്നത്തിൽ തെരെത്തെടുക്കപെടുന്ന ഏറ്റവും നല്ല കവിതക്ക് കൊടുക്കുന്ന പുരസ്ക്കാരം. ചെറായി അഴീക്കോടൻ വായനശാലയുമായി സഹകരിച്ചാണ് കാനപ്പിള്ളി സതി സുകുമാരൻ സ്മാരക കാവ്യസായാഹ്നം നടത്തി പോരുന്നത്. m c അമ്മിണി ടീച്ചർ എടവനക്കാട് ദേവദാസ് ചേന്ദമംഗലം പറവൂർ തുടങ്ങിയ കവികൾ ഈ പുരസ്ക്കാരം നേടിയിട്ടുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 15:15, 11 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ബലിതർപ്പണം == പിതൃബലി എന്നതാണ് ഇതു കൊണ്ട് ഉദ്ദേശിക്കുന്നതു്. ഭാരതീയ ഹിന്ദു വിശ്വാസികളുടെ പൗരാണികമായ കർമ്മ ചര്യ. ഭാരതീയർ ബലി കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യുന്നത് മരിച്ചു പോയ തങ്ങളുടെ ബന്ധുമിത്രാതികൾക്ക് മാത്രമല്ല സകല ജീവജാലങ്ങൾക്കും എന്തിനു പറയുന്നു വൃക്ഷലതാതികൾക്കും വരെ ഇത്തരമൊരു മനോഭാവ തുടർച്ച ഭാരതീയർക്ക് മാത്രമേ കാണൂ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 11:31, 12 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == തൊഴുതൊന്ന് ഇരുന്ന്. == ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ നിന്ന് തൊഴുതിറങ്ങി ഭക്തർ എവിടെയെങ്കിലും അല്പ നേരം വിശ്രമിക്കുനത് കണ്ടിട്ടുണ്ടാകും. അതിലൊരു വിശ്വാസ പ്രമാണം കൂടി ഉണ്ട്. നാം ക്ഷേത്രത്തിൽ പോകാൻ തീരുമാനമെടുക്കുമ്പോൾ തന്നെ നാം ആ ക്ഷേത്ര മൂർത്തിയുടെ സംരക്ഷണ വലയത്തിലാകുന്നു. ക്ഷേത്രദർശനം കഴിയുംവരെ ആ ഈശ്വര ചൈതന്യത്തിന്റെ അനുചരർ നമ്മെ അനുയാത്ര ചെയ്ത് കാത്തുരക്ഷിക്കും.നമ്മുടെ കണ്ണുകൾക്ക് ഗോചരമല്ലാത്ത ശക്തികളിൽ നിന്ന്. ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്ന് തൊഴുത് ഇറങ്ങി എവിടെയെങ്കിലും ഇരിക്കുന്നതുകാണുമ്പോൾ തങ്ങളുടെ ഡ്യൂട്ടി കഴിഞ്ഞു എന്ന് കരുതി അടുത്ത ഭക്തരെ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് കൂട്ടി കൊണ്ടുവരാനുള്ള തങ്ങളുടെ നിയോഗത്തിലേക്ക് കടക്കുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 11:44, 12 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ആനവാതിൽ. == മട്ടാഞ്ചേരിയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന സ്ഥലം. മട്ടാഞ്ചേരിപാലസ് പണ്ട് ഡച്ച് പാലസായിരുന്നു. അവിടെവരുന്ന കൊബനാനകൾക്ക് സുഗമമായി കടന്നുപോകാൻ കൂറ്റൻ വാതിലുകൾ നിർമ്മിച്ചു. കലാപാടവത്തോടെ. പിന്നീടത് ചരിത്രത്തിന്റെ ഏടായി മാറി. കാലക്രമേണ സ്ഥലത്തിന്റെ പേരും ആയി. മേനക തീയറ്റർ ഉണ്ടായിരുന്ന ഇടം പിൽക്കാലത്ത് മേനക Jn ആയതു പോലെ. ജനത ആശുപത്രി ഉണ്ടായിരുന്ന വൈപ്പിൻ കരയിലെ സ്ഥലം പിൽക്കാലത്ത് ജനത ബസ് സ്റ്റോപ്പ് ആയതു പോലെ. ആനവാതിൽ കൊച്ചിയുടെ പൈതൃകമായി സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടു പോരുന്നു. ധാരാളം വിദേശ വിനോദ സഞ്ചാരികൾ ആനവാതിൽ കാണാൻ എത്തി ചേരുന്നുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 13:05, 12 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ഓണാഘോഷം@ മറൈൻഡ്രവ്. == മറൈൻ ഡ്രവിലെ ഓണാഘോഷം എന്ന് കേൾക്കുമ്പോൾ തന്നെ മറൈൻഡ്രവ് G c d a കോംപ്ലക്സിലെ പൂക്കള മത്സരം ഓർമ്മയിലേക്കെത്തും. നൂറോളം കടകളുള്ള അവിടെ ഓരോ കടകളും മത്സരാടിസ്ഥാനത്തിൽ ഒരുക്കുന്ന പൂക്കളം കാണാൻ മറ്റു ജില്ലയിൽ നിന്നുള്ളവർ വരെ എത്താറുണ്ട്. നീണ്ട വിശാലമായ ഇടനാഴികൾ കായൽ കാറ്റ് ആവോളം അകത്തേക്ക് കടക്കാൻ പാകത്തിനുള്ള കൂറ്റൻ രണ്ട് ഇടനാഴി വാതിലുകൾ. വടംവലി ഉറിയടി തുടങ്ങിയ കായിക മത്സരങ്ങളും ഓണക്കാലത്ത് ഇവിടെ നടത്തപെടുന്നു. പാട്ട് മിമിക്രി തുടങ്ങിയ കലകളിലും ഇവിടുത്തെ കടകളിലെ തൊഴിലാളികൾ പിന്നിലല്ല എന്നതു് പരിപാടികൾ കാണുമ്പോൾ ബോധ്യമാകും. കോയിനുകൾ കൊണ്ടും ക്യാമറകൾ കൊണ്ടും മൊബൈൽ ഫോണുകൾ കൊണ്ടു പോലും പൂക്കളം തീർക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്ന ഇവരുടെ ആഘോഷങ്ങൾക്ക് 20 വർഷത്തെ പാരമ്പര്യം അവകാശപെടാം. കൊച്ചിക്കായലിനോട് തൊട്ടുരുമി കിടക്കുന്ന ഈ ഷോപ്പിംഗ് ഇടത്തിന്റെ മറ്റൊരു പ്രത്യേകത സൂപ്പർഹിറ്റുകളായ കുറെ മലയാള ചിത്രങ്ങളുടെ ലൊക്കേഷൻ ആയിട്ടുണ്ട് എന്നുള്ളതാണ്. അവയിൽ ചിലത് ഇൻ ഹരിഹർ നഗർ ഛോട്ടാ മുബൈ ഡാഡി കൂൾ പാസഞ്ചർ സുന്ദരപുരുഷൻ അന്നയും റസൂലും. ഡോ കാന്തിനായർ എന്ന ഹോമിയോ ഡോക്ടറുടെ ക്ലിനിക്കും 25 വർഷമായി ഇവിടെ പ്രവർത്തിച്ചുവരുന്നു. സ്വിസ്സ് ടൈം ഹൗസ് എന്ന വാച്ച് കടയും അവരുടെ തന്നെ ഇലട്രോണിക് ഷോപ്പും ഈ ഷോപ്പിംഗ് കോബ്ലക്സിന്റെ പെരുമ കൂട്ടുന്നുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 13:40, 12 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) കൊച്ചിയിൽ ആദ്യമായി എക്സ് ലേറ്റർ സ്ഥാപിച്ചത് ഇവിടെയാണ്. അത് കാണാനും അതിൽ കയറാനും ഒരുപാട് ആളുകൾ വരാറുണ്ടായിരുന്നു. == ജോസഫ് വൈറ്റിലയും ഫാ. ചെറിയാൻ കുനിയൻ തോടത്തും. == ജോസഫ് വൈറ്റില സമയം മാസികയുടെ പത്രാധിപർ ആയിരുന്ന സമയത്ത് അദ്ദേഹത്തോട് വളരെ അടുത്ത് ഇടപഴകാൻ സാധിച്ചിട്ടുണ്ട്. എന്റെ ഏതാനും കഥകൾ സമയത്തിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട് . കഥകളുടെ പോരായ്മകൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി തിരുത്തിക്കാറുണ്ടായിരുന്നു. എഴുതി തുടങ്ങുന്ന കാലത്ത് തന്നെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കഥ മാതൃഭൂമിയിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിരുന്നു. ഒരുപാട് അദ്ദേഹത്തിന്റെ എഴുത്തനുഭവങ്ങൾ പങ്കുവെയ്ക്കാറുണ്ടായിരുന്നു. ചെറിയാൻ കുനിയൻ തോടത്ത് അച്ചൻ കുടുംബ ദീപം മാസികയുടെ പത്രാധിപർ ആയിരുന്നു. എന്റെ വളരെയേറ കഥകൾ കുടുംബ ദീപം മാസികയിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. നല്ലൊരു കവിയാണ് അച്ചൻ. കുടുംബദീപം വർഷംതോറും ഇറക്കിയിരുന്ന വാർഷിക പതിപ്പ് മലയാളത്തിലെ മുൻ നിര ആനുകാലികങ്ങളുടെ വാർഷിക പതിപ്പുകളോട് ഒപ്പം നിൽക്കുന്നതായിരുന്നു. അതിലും മലയാളത്തിലെ മുൻ നിരഎഴുത്തുകാർക്കൊപ്പം എനിക്കും കുനിയൻ തോടത്ത് അച്ചൻ അവസരം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 23:08, 12 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == പശ്ചിമ കൊച്ചിയിലെ കൗതുകപേരുകൾ. == കടവുകൾ കമാലക്കടവ് നെല്ല് കടവ് ചെറളായി കടവ് മരക്കടവ്. ചില മുക്കുകൾ കപ്പലണ്ടി മുക്ക് അമ്മായി മുക്ക് പറവാനമുക്ക്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 15:36, 13 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)കമാലകടവിന് മറ്റൊരു ചരിത്രം കൂടിയുണ്ട്. അവിടെ ആദ്യമായി ചീനവല ഇട്ടു കഴിഞ്ഞ് ആദ്യ കോരിനു തന്നെ ലക്ഷങ്ങളുടെ മീൻ ലഭിച്ചു. ഇന്നത്തേയും അന്നത്തേയും കബോളനി ലവാരം താരതമ്യം ചെയ്തു നോക്കുമ്പോഴാണ് അറിയുന്നത് അന്നത്തെ ലക്ഷങ്ങളുടെ ഇന്നത്തെ വാല്യൂ. == വഞ്ചി സ്ക്വയർ. == എറണാകുളം ഷൺമുഖം റോഡ് ബാനർജി റോഡുമായി സംഗമിക്കുന്നിടത്ത് സാക്ഷി പറയാനെന്നവണ്ണം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന കൊച്ചി കോർപറേഷന്റെ ഓപ്പൺ ഓഡിറ്റോറിയം. ചെറിയ സമ്മേളനങ്ങൾക്ക് യോജ്യം. ഇതിന്റെ പ്രത്യേകത ഒരു വലിയ ഓടി വഞ്ചിയുടെ ആകൃതിയിലാണ് ഇതു് നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 15:42, 13 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == സനാതന സാരഥി. == ശ്രീ സത്യസായി പബ്ലിക്കേഷൻ സൊസൈറ്റി ഇറക്കുന്ന ആദ്ധ്യത്മിക മാസിക. ഒരു പരസ്യം പോലുമില്ലാതെ ഇറക്കുന്ന മാസിക. സത്യസായിബാബയെ കുറിച്ചുള്ള ലേഖനങ്ങൾ ബാബയുടെ പ്രസംഗങ്ങൾ ഒക്കെ ഇതിൽ വായിക്കാം. സായിബാബയെപ്പറ്റി അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക് പഠിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക് അതിലേക്കുള്ള ആദ്യ ചവിട്ടുപടിയാണ് ഈ മാസിക. ഇംഗ്ലീഷ് ഉൾപെടെ ഭാരതത്തിലെ വിവിധ ഭാഷകളിൽ ഈ മാസിക പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നുണ്ട്. മലയാളത്തിൽ ഇറങ്ങുന്ന മാസികയുടെ പത്രാധിപർ N സോമശേഖരൻ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 23:30, 13 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == വീഞ്ഞപ്പെട്ടി. == ചായപൊടിപ്പെട്ടി എന്നും ഇതിന് വിളിപേരുണ്ട്. വീഞ്ഞ മരത്തിന്റെ മരപാളികൾ കൊണ്ടാണ് ഇത് ഉണ്ടാക്കുന്നത്. അതുകൊണ്ട് ഭാരവും തീരെ കുറവ്. ഉപയോഗം കഴിഞ്ഞാൽ മണ്ണോട് ചേരും. പ്രകൃതി സൗഹൃദപ്പെട്ടി. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 13:30, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == സഹ്യാദ്രി ക്രെയിൻ. == ഗോശ്രീ പാലം പണി നടക്കുമ്പോൾ അതിന്റെ ഭാഗമായി എത്തിയ കൂറ്റൻ ക്രെയിൻ. മുബൈയിൽ നിന്നു പ്രത്യേക സുരക്ഷാ ക്രമീകരണങ്ങളോടെ കടൽമാർഗ്ഗമാണ് ഇതു് കൊണ്ടുവന്നത് കാലാവസ്ഥയും മറ്റും നോക്കി കാറ്റും മഴക്കോളും കുറഞ്ഞ സമയം നോക്കിയായിരുന്നു അതിന്റെ യാത്ര.. അത് കൊച്ചിയോട് അടുത്തപ്പോൾ വളരെ ആഘോഷ പൂർവമാണ് വൈപ്പിൻ നിവാസികൾ സ്വീകരിച്ചത്. അന്നത് കെട്ടിയിരുന്ന പത്തോളം കോൺക്രീറ്റ് കുറ്റികൾ ആ ഓർമ്മ ഉണർത്തും വിധത്തിൽ മറൈൻഡ്രവിന്റെ വടക്കേ അറ്റത്ത് കായലിനോട് ചേർന്ന് ഇപ്പോഴും കാണാം. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 13:44, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == പ്രിയദർശിനി സ്ത്രീ സൗജന്യയാത്ര. == വി ഡി സതീശൻ സർക്കാരിന്റെ ജന പ്രിയ സംരഭം. KSRTC യുടെ ഓർഡിനറി ബസ്സുകളിൽ സ്ത്രീകൾക്ക് സൗജന്യമായി യാത്ര. സ്ത്രീകളുടെ സാമ്പത്തിക ക്രയവിക്രയശേഷി കൂട്ടാൻ ഇതു് ഇടയാക്കിക്കഴിഞ്ഞു. ഇതിന്റെ എഫക്ട് പച്ചക്കറിമാർക്കറ്റിലും പ്രൊവിഷൻ ഷോപ്പുകളിലും ബേക്കറിയിലും മൊബൈൽ ഷോപ്പുകളിലും തട്ടുകടകളിൽ വരെ വന്നു കഴിഞ്ഞു.. ദൂരവ്യാപകമായ ഫലങ്ങൾ സമൂഹത്തിൽ ഉണ്ടാക്കാൻ ഈ പദ്ധതിക്ക് കഴിയും. മുൻ പ്രധാനമന്ത്രി ഇന്ദിരാഗാന്ധിയുടെ പേരിലാണ് ഇത് നടപ്പാക്കിയത് എന്നതു തന്നെ ഇതിന്റെ പ്രാധാന്യം വെളിവാക്കുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 14:07, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ആന തലപ്പൊക്ക മത്സരം. == ചെറായി പൂരത്തോടനുബന്‌ധിച്ച് നടക്കാറുള്ള തിടമ്പ് മത്സരം. അഥവാ ഏറ്റവും ഉയരമുള്ള ആനയെ കണ്ടെത്തുന്ന മത്സരം. ചെറായി ഗൗരീശ്വര അബലത്തിലെ ഉത്സവവും അതിനോട് ബന്ധപ്പെട്ട കലാ പരിപാടികളും നടത്തുന്നതു തെക്ക് വടക്ക് ചേരുവാരങ്ങളാണ്. ഉത്സവ ദിവസം രാവിലെ 8 മണിക്ക് ഓരോ ചേരുവാരക്കാരും ഓരോ ആനകളെ ഗജമണ്ഡപത്തിൽ എത്തിക്കുന്നു. ബല്ല് മുഴങ്ങിക്കഴിഞ്ഞ് കൂടുതൽ സമയം തല ഉയർത്തി പിടിച്ച് നിൽക്കുന്ന ആന വിജയിക്കും. ശ്രീമുരുകന്റെ തിടബ് ഏറ്റാനുള്ള ഭാഗ്യം ലഭിക്കുന്നു. രണ്ടാം സ്ഥാനക്കാരന് ശിവഭഗവാന്റെ തിടബ് ലഭിക്കും. ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകൾ ഈ മത്സരം കാണാൻ ഇവിടെ എത്താറുണ്ട്. അതിൽ അയൽ ജില്ലക്കാരും വിദേശികളും പെടും . ഉത്സവദിവസങ്ങളിൽ ഒരു ദിവസം സാംസ്ക്കാരിക സമ്മേളനത്തിനുള്ളതാണ്. സുകുമാർ അഴീക്കോടിനെ പോലുള്ള പ്രാസംഗികർ ഇത്തരം സമ്മേളനങ്ങളിൽ എത്തിയിട്ടുണ്ട്. ചെറായി വിജ്ഞാന വർദ്ധിനി സഭയുടെ വകയാണ് ചെറായി ഗൗരീശ്വര ക്ഷേത്രം. ശിവകുടുബാഗങ്ങൾ ഒന്നിച്ച് വാണരളുന്ന ക്ഷേത്രം. നവഗ്രഹങ്ങളും അയ്യപ്പനും ഇവിടെ ഉണ്ട്. ശ്രീ നാരായണ ഗുരുദേവൻ പ്രതിഷ്ട നിർവഹിച്ച ക്ഷേത്രമാണ്. ഗുരുദേവൻ ക്ഷേത്രത്തിൽ എത്തിയിരുന്നപ്പോൾ വിശ്രമിച്ചിരുന്ന ചാരു കസേരയും കട്ടിലും ഇവിടെ സംരക്ഷിച്ച് സൂക്ഷിച്ചു വരുന്നു. 29 ആനകൾ വരെ ഉത്സവത്തിന് അണിനിരന്നിട്ടുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 15:01, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == വലിയ കൃഷ്ണൻകുട്ടിയും ചെറിയ നാരായണൻകുട്ടിയും. == ചെറായി പൂരത്തിന്റെ ആന തലപ്പൊക്ക മത്സരത്തോട് ബന്ധപ്പെട്ട് രണ്ട് ആന കളെ കേന്ദ്ര കഥാപാത്രങ്ങളാക്കി സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി എഴുതിയ കഥ. ഈ കഥ ആകാശവാണി കൊച്ചി നിലയം സാഹിത്യ സുരഭിയിൽ പ്രക്ഷേപണം ചെയ്തു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 15:15, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == സായി ഭജന. == മറ്റു ഭജനകളിൽ നിന്ന് ഏറെ വ്യത്യാസമുള്ളതാണ് സായി ഭജനകൾ. ഭജന കോർഡിനേറ്റ് ചെയ്യാൻ സത്യസായി സമിതികളിൽ ഭജൻ കോർഡിനേറ്റർ എന്ന ഓഫീസ് ബെയറർ ഉണ്ട്.അദ്ദേഹമാണ് ഓരോരുത്തരും പാടേണ്ട ഭജന സെലക്ട് ചെയ്ത് നിയന്ത്രിച്ചു പോരുന്നത്. നാലോ അഞ്ചോ വരികളെ പാടുള്ളൂ. ഭജന എല്ലാവർക്കും ഏറ്റു പാടാൻ തക്കവിധത്തിൽ സിംപിൾ ആയിരിക്കണം. ആദ്യം വരികൾ ലോ പിച്ചിലും പിന്നീട്ഹൈ പിച്ചിലും പാടാം. നേരത്തെ ലിസ്റ്റ്‌ ഇട്ടു തന്നെയാണ് സമിതികളിൽ ഭക്തർക്ക് പാടാൻ അവസരം നൽകുന്നത്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 16:52, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == പ്രശാന്തി സേവ. == പർത്തി സേവയെന്നും പറയാറുണ്ട്. ഭാരതത്തിലെ സത്യസായി സമിതിയിലെ പ്രവർത്തകർക്ക് വർഷത്തിൽ 2 പ്രാവിശ്യം ഒരാഴ്ച വീതം പുട്ടപർത്തിയിലെ ആശ്രമത്തിൽ സേവാ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് പോകാൻ അവസരം ഉണ്ട്. ഇതിനെ സായിഭക്തർ പറയുന്നത് ആദ്ധ്യത്മിക പോസിറ്റീവ് ചാർജ് ചെയ്യാൻ പ്രശാന്തിനിലയത്തിലേക്ക് പോകുന്നു എന്നാണ്. ഭൂമിയിലെ സ്വർഗം എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കാവുന്ന പ്രശാന്തിനിലയത്തിലെ സേവാ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ആരും വേണ്ടെന്ന് വെയ്ക്കാറില്ല. ഇതിന് ചില തയ്യാറെടുപ്പുകൾ ആവശ്യമുണ്ട്. അവിടെ എങിനെ പെരുമാറണം തനിക്ക് കിട്ടുന്ന ഡ്യൂട്ടി എങിനെ ചെയ്യണം. ഇതിനൊക്കെ വേണ്ടി ജില്ലകൾ തോറും ബ്രീഫിംഗ് ക്യാബുകൾ നടത്താറുണ്ട്. ആ സർട്ടിഫിക്കറ്റ് കൊണ്ടു ചെന്നാലേ സേവാ പ്രവർത്തനം ചെയ്യാൻ അനുമതി ലഭിക്കൂ. എല്ലാറ്റിനുപരി ഒരോ സമിതി കൺവീനറുടെ അറിവോടെ വേണം പ്രവർത്തകർ പോകേണ്ടത്. ഡ്യൂട്ടി ചെയ്യുമ്പോൾ സ്ക്കാർഫ് ധരിച്ചിരിക്കണം. സ്ക്കാർഫ് ധരിച്ച സേവാദൾ പറയുന്നത് അനുസരിക്കാൻഅവിടെ എത്തുന്ന മറ്റു ഭക്തർ ബാദ്ധ്യസ്തരാണ്. സ്ക്കാർഫ് വളരെ പവിത്രതയോടെയാണ് ധരിക്കുന്ന ആൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നത്. സ്ക്കാർഫ് ധരിച്ചു കൊണ്ട് ഭക്ഷണം കഴിക്കാൻ പാടില്ല. ഡൂട്ടി കഴിഞ്ഞാൽ ഊരി കൈയിൽ പിടിക്കണം. അവിടെ താമസിക്കുന്ന ഒരാഴ്ച നമ്മുടെ ദിനചര്യയുടെ താളം മാറും. ചായക്ക് ക്യൂ നിൽക്കണം ഭക്ഷണത്തിനും ഡ്യൂട്ടി ഷിഫ്റ്റ് മാറി മാറി വരും അതൊക്കെ സഫർ ചെയ്യേണ്ടിവരും. ഒരിക്കൽ പ്രശാന്തിസേവ സർവീസിന് പോയിട്ടുള്ളവർ അടുത്ത അവസരത്തിനായി കാത്തു കാത്തിരിക്കും. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 17:19, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == രാമകഥാരസവാഹിനി. == സായിഭക്തർ കർക്കിടക മാസത്തിൽ ആദ്ധ്യത്മരാമായണത്തോട് ഒപ്പം വായിക്കുന്ന ഗ്രന്ഥം. ഭഗവാൻ ശ്രീ സത്യസായിബാബ ഏഴരക്കൊല്ലത്തോളം സനാതന സാരഥി മാസികയുടെ തെലുങ്ക് പതിപ്പിൽ എഴുതി പ്രസിദ്ധീകരിച്ച കൃതി. ഈ ഗ്രന്ഥത്തെ വായനക്കാർക്ക് പരിചയപ്പെടുത്തി കൊണ്ട് പ്രൊഫ N കസ്തുരിസ്വാമി ഇതാക്കെ സൂചിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്. പി കേളക്കുറുപ്പാണ് ഈ ഗ്രന്ഥം മലയാളത്തിലേക്ക് വിവർത്തനം ചെയ്തിരിക്കുന്നത്.. 704 പേജുകൾ രാമൻ - രാജകുമാരനും തത്വവും രാമന് നിഴലായി സീതയും ഭാരതഗമനം മിത്രലാഭം സ്വധാമത്തിലേക്ക് തുടങ്ങി 32 അദ്ധ്യായങ്ങൾ. സത്യത്തോട് ചരിത്രത്തോട് ചേർന്ന് നിൽക്കുന്ന ഒന്നാണ് രാമകഥാരസവാഹിനി. ഒരവതാരം ആടിയ ലീലകകളെ കുറിച്ച് മറ്റൊരു അവതാരം എഴുതിയ പുസ്തകം. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 08:43, 15 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == തപോവനം. == ശ്രീ സത്യസായി സച്ചരിതത്തിന്റെ പേരാണ്. എഴുതിയതു് ശാന്തി ശ്രീ ജന്ധ്യാല വേങ്കടേശ്വര ശാസ്ത്രി. മലയാള വിവർത്തനം സായിദാസ്. 288 പേജുകൾ. ദിവ്യതയിലേക്ക് ദിവ്യാത്ഭുതങ്ങൾ ഷിർദ്ദിസായി_പർത്തിസായി ആതുരസേവാമന്ദിരം ദു:ഖിതർക്ക് പ്രിയനായി - ആവശ്യക്കാർക്ക് അരികിലായി തുടങ്ങി 18 അദ്ധ്യായങ്ങൾ ഈ ഗ്രന്ഥത്തിൽ ഉണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 09:13, 15 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == സായി പ്രോട്ടീൻ. == പരമ്പരാഗത രീതിയിൽ മില്ലറ്റ് ധാന്യങ്ങൾ കൊണ്ട് ഉണ്ടാക്കുന്ന പ്രതിരോധ പൊടി. ശ്രീ സത്യസായി സേവാ സമിതികളിലെ വനിതാ വിഭാഗം ആണ് തങ്ങളുടെ സേവാ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ഭാഗമായി ഇത് ഉണ്ടാക്കി വിതരണം ചെയ്തു പോരുന്നതു്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 15:02, 15 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ഭഗവാൻ ശ്രീ സത്യസായി ഭജനാവലി. == സായി ഭക്തരുടെ കൈ പുസ്തകം. 234 പേജുകൾ സായി സുപ്രഭാതം ഗായത്രി മന്ത്രം സായി ഗായത്രി ലിംഗാഷ്ടകം ശാന്തി മന്ത്രം അഷ്ടോത്തരം സത്യസായി സഹസ്രനാമാവലി ആരതി സ്തോത്രം ഗണേശ ഭജനകൾ ഗുരു ഭജനകൾ ദേവി ഭജനകൾ ശിവഭജനകൾ ശ്രീരാമ ഭജനകൾ ശ്രീകൃഷ്ണ ഭജനകൾ സർവ്വ മത ഭജനകൾ പൊതുഭജനകൾ അയ്യപ്പഭജന മുരുകഭജനകൾ തുടങ്ങി ഒരു സായി ഭക്തർ അറിഞ്ഞിരിക്കേണ്ട എല്ലാ ഭജനകളും ഈ പുസ്തകത്തിൽ ഉണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 15:17, 15 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ദീപസ്തംഭം മഹാശ്ചര്യം. == ആകാശവാണി കൊച്ചി നിലയത്തിന്റെ ഹൈക്കു സ്ക്രിപ്റ്റ് അവതരണം. ചെറിയ സംഭാഷണങ്ങളിലൂടെ സരസമായി ചില ചാട്ടുളികൾ സമൂഹത്തിലേക്ക് നമ്മിലേക്ക് അയയ്ക്കുന്ന പരിപാടി. മൂനേ മൂന് കഥാപാത്രങ്ങൾ മാത്രം. അതിലൊന്ന് ചായക്കടയാണന്നു മാത്രം. രാഖിശ്യം ആണ് ചായക്കട നടത്തുന്നത്. ചായക്കടക്കാരിയുടെ ഭർത്താവ് കഥാപാത്രത്തെയാണ് അരുൺ ബാലകൃഷ്ണൻ അവതരിപ്പിക്കുന്നത്. ഇതിന്റെ രചന നിർവഹിച്ചിരിക്കുന്നത് അരുൺ ബാലകൃഷ്ണൻ തന്നെയാണ്. ഇതിന്റെ രചനയും അവതരണവും കാണുമ്പോൾ നടൻ ശ്രീനിവാസനെ ഓർമ്മവരുന്നു നല്ല തിരക്കഥകൾ എഴുതാറുള്ള ശ്രീനിവാസൻ അതിൽ നിന്ന് സ്വയം ഏറ്റെടുക്കുന്ന റോൾ മണ്ടത്തരം ആവോളം കാണിക്കുന്ന കഥാപാത്രത്തെ ആയിരിക്കും. സ്വയം ചെറുതായി മറ്റുള്ളവരെ വലുതാക്കി കാണിക്കാനുള്ള വിശാല മനസ്ക്കത. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 02:30, 16 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == തൽസമയം റിപ്പോർട്ടർ. == മാതൃഭൂമി ന്യൂസ് ചനലിന്റെ ജനപ്രിയ പരിപാടി. ആകാശവാണിയുടെ കൗതുക വാർത്തകളോട് താരതമ്യം ചെയ്യാവുന്ന കാഴ്ചാനുഭവ വാർത്താശകലം. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 02:36, 16 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ഓടശ്ശേരി കുടുംബ ട്രസ്റ്റ്. == ഓടശ്ശേരി കുടുബട്രസ്റ്റ് രൂപീകരണ യോഗം സാഹിത്യകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി ആണ് ചെട്ടിക്കാട് വെച്ച് ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തത്. മാല്യങ്കര കൊടുങ്ങലൂർ അഞ്ചക്കുളം ചെറായി ചെട്ടിക്കാട് എന്നിവിടങ്ങളിൽ താമസിക്കുന്ന ഓടശ്ശേരി കുടുംബങ്ങളിൽ പെട്ടവർ ചെട്ടിക്കാട് വെച്ചാണ് ട്രസ്റ്റിന്റെ പ്രവർത്തനത്തിന് തുടക്കം കുറിച്ചത്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 08:34, 16 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == മട്ടാഞ്ചേരി. == മട്ടാഞ്ചേരി എന്ന് കേൾക്കുമ്പോൾ മനസ്സിലേക്ക് എത്തുന്നത് പഴമയുട പ്രൗ ഡി വിളിച്ചോതുന്ന മട്ടാഞ്ചേരി മാർക്കറ്റാണ്. സുഗന്ധ വ്യഞ്ജനകളുടെ പറുദീസ. യൂറോപ്യൻമാരും അറബികളും കച്ചവടത്തിനെത്തിയ മാർക്കറ്റ്. കൊച്ചിയുടെ മണം സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങളുടെ മണം കൂടിയാണന്ന് മട്ടാഞ്ചേരി മാർക്കറ്റ് ഇന്നും ബോദ്ധ്യമാക്കിതന്നു കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. ഒരിക്കൽ മട്ടാഞ്ചേരി എന്ന പേരുള്ള മണ്ണുമാന്തിക്കപ്പൽ കൊച്ചിക്കായലിൽ വെച്ച് മുങ്ങി. ഒരു പാട് വർഷങ്ങളുടെ പ്രയത്നങ്ങൾ കൊണ്ടാണ് ആ മണ്ണുമാന്തിക്കപ്പൽ കായലിൽ നിന്ന് പൊക്കി എടുക്കാൻ തന്നെ സാധിച്ചത്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 09:17, 16 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ഗ്രാമം നഗരമാകുന്ന അടയാളങ്ങൾ. == ഗ്രാമത്തിന്റെ നഗരത്തിലേക്കുള്ള വളർച്ച സ്വാഭാവികമാണെങ്കിൽ കൂടി അത് പെട്ടെന്ന് തിരിച്ചറിയുന്നത് വൻകിട ബിസിനസ്കാരാണ് എന്നതാന്ന് വാസ്തവം. വൈപ്പിൻകര ഒരിക്കൽ ചെറായി പാലം വഴി മുസരീസ് നഗരവും ആയി ബന്ധം വെച്ചു. ഗോശ്രീപാലം വഴി പൈതൃക പുരാതന നഗരമായ കൊച്ചിയുമായി കൂട്ടു ചേർന്നു. അഴീക്കോട് പാലം വഴി അയൽജില്ലയുമായി കൈകോർക്കാൻ പോകുന്നു. അപ്പൊപിന്നെ നന്തിലത്ത് ജി മാർട്ട് എങ്ങിനെ ചെറായിൽ ഷോപ്പ് തുറക്കാതിരിക്കും. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 15:05, 17 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == എന്റെ ഗ്രാമം 2026. == ചെറായി വൈപ്പിൻ കരയുടെ വടക്കെ അറ്റത്തുള്ള പള്ളിപ്പുറം ഗ്രാമ പഞ്ചായത്തിലെ ഒരു ഗ്രാമം. ചെറായി എന്ന പേര് വന്നതിന് ഒരു കാരണം പറയപെടുന്നത് ചേറായി എന്ന തറവാട്ടുകാർ ഈ നാട്ടിൽ താമസിച്ചിരുന്നു.ആ പേര് കാലക്രമേണ പറഞ്ഞ് പറഞ്ഞ് ഇങ്ങനെ ആയതാണ്. ചെറായിയുടെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഭാഗം ദേവസ്വം നട ജംങ്ഷൻ ആണ്. എറണാകുളത്തു നിന്ന് വരുന്ന വാഹനങ്ങൾ പറവൂർ ഭാഗത്തേക്ക് തിരിഞ്ഞു പോകുന്നത് ഇവിടെ നിന്നാണ് അതുപോലെ തന്നെ വാഹനങ്ങൾ ഈ ജംങ്ഷനിൽ കൂടി മുനബം കൊടുങ്ങലൂർ ഭാഗത്തേക്കും വാഹനങ്ങൾ കടന്നുപോകുന്നു. ച[[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 23:41, 19 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) ചെറായി ഗൗരീശ്വര ക്ഷേത്രം ഇവിടെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ശ്രീ നാരായണ ഗുരുദേവനാണ് പ്രതിഷ്ടകർമ്മം നിർവഹിച്ചത്. ജില്ലയിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ആനകളെ അണിനിരത്തുന്ന ഉത്സവംഇവിടുത്തെ പ്രത്യേകത തന്നെ. ഇവിടെയാണ് പ്രശസ്തമായ ചെറായി ബീച്ച്.മയ്യാറ്റിൽ സത്യൻ അമച്വർ പരീഷണ നാടകങ്ങളുടെ വൈപ്പിൻകരയുടെ വക്താവായിരുന്നു ഇദ്ദേഹം. നാടകനടൻ രചയിതാവ് സംവിധായകൻ സംഘാടകർ തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ മികവ് പുലർത്തിയിരുന്നു.പഞ്ചായത്ത് സെക്രട്ടറിയായി റിട്ടയർ ചെയ്തു. ദീർഘകാലം പള്ളിപ്പുറം സഹകരണ ബാങ്കിന്റെ പ്രസിഡന്റ് ആയിരുന്നു അന്ന് ബാങ്കിന്റെ പ്രവർത്തന പരിധിയിൽ താമസിക്കുന്ന കലാകാരൻമാരെ സംഘടിപ്പിച്ച് സമന്വയ സാംസ്ക്കാരിക വേദി രൂപീകരിച്ച് പ്രവർത്തിച്ചു cpm പ്രവർത്തകൻ കൂടിയായ ഇദ്ദേഹം പുരോഗമന കലാ സാഹിത്യസംഘം ഏരിയ സെക്രട്ടറിയായും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.സഹകരണ രംഗത്തെ കുറിച്ച് ആധികാരികമായ ലേഖനങ്ങൾ എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. TPസോമസുന്ദരൻ പഴയകാല പത്രപ്രവർത്തകൻ. വൈപ്പിൻ കരയിലെ ചെറായി സ്വദേശി. ഓടക്കുഴൽ എന്ന ദ്വൈമാസികയിൽ ആരംഭിച്ച് പിനീടത് പത്രമായി. അടിയന്തരാവസ്ഥക്കാലത്ത് സെൻസർഷിപ്പിന്റെഭാഗമായി പത്രം അടച്ചുപൂട്ടേണ്ടി വന്നു.പിന്നീട് ഏറെ വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം ആ പത്രം മറ്റൊരു പേരിൽ പുറത്തിറങ്ങി. സായാഹ്ന വാർത്തകൾ പുതിയ രൂപവും ഭാവവും വിശ്വസനീയതയും നൽകി ജനമനസ്സിൽ ചേക്കേറിയ സായാഹ്നകൈരളി പത്രം. സായാഹ്നകൈരളിയുടെ ആഴ്ചതോറുമുള്ള സാഹിത്യ പതിപ്പ് പ്രദേശത്തുള്ള വളർന്നു വരുന്ന ഒട്ടനവധി എഴുത്തുകാർക്ക് തുണയായിരുന്നു. എഴുത്തുകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായിയുടെ ഒട്ടനവധി രചനകൾ സായാഹ്ന കൈരളി മാഗസിനുകളിൽ പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.പുരുഷൻ ചെറായി അമച്വർ നാടക കലാകാരൻ രചനയും അഭിനയവും സംവിധാനവും ഒക്കെയായി സാംസ്കാരിക വേദികളിൽ സ്ഥിര സാനിദ്ധ്യം ആയിരുന്നു. ക്ലാസ്സിക് പ്രിന്റേഴ്സ് എന്ന സ്ഥാപനം തുടങ്ങി. ഇപ്പോൾ മകൻ നടത്തി കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. == എന്റെ ഗ്രാമം 2026. == എടവനക്കാട്. വൈപ്പിൻകരയിലെ മധ്യഭാഗത്തുള്ളപഞ്ചായത്ത്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 07:15, 20 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) സാഹിത്യ സാംസ്ക്കാരിക സിനിമാ മേഖലയിലെ ഒത്തിരിയേറെ പ്രതിഭകൾക്ക് ജന്മം നൽകിയ നാട്. ഒരുപാട് വർഷങ്ങളുടെ പഴക്കമുള്ള അണിയിൽ ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രം ST അബ്രോസ്ചർച്ച് തുടങ്ങിയ ദേവാലയങ്ങൾ ഇവിടെ ഉണ്ട്. അണിയിൽ മാർക്കറ്റ് ഗ്രൗണ്ട്. 30 വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് വരെ വൈപ്പിൻ കരയിലെ പൊതുപരിപാടികളായ ഓണക്കളി മത്സരം സൈക്കിൾ സർക്കസ് മാജിക് ഷോ കവിയരങ്ങ് ആർട്ട്സിനിമാ പ്രദർശനം തെരുവുനാടകം രാഷ്ട്രീയ വിശദീകരണ യോഗങ്ങൾ ഒക്കെ നടന്നിരുന്ന സ്ഥലം. കോസ്മോപോളിസ്റ്റിക്കൽ ട്യൂഷൻ സെന്റർ. ഇന്ന് ട്യൂഷൻ വരെ ബിസിനസ് ആയി മാറിക്കഴിഞ്ഞ കാലത്ത് ട്യൂഷൻ സൗജന്യമായി എടുത്തിരുന്ന ഒരു സ്ഥാപനം ഉണ്ടായിരുന്നു എന്ന് കേൾക്കുമ്പോൾ വിശ്വസിക്കാൻ പ്രയാസം കാണും. എടവനക്കാട് വാച്ചാക്കൽ കിഴക്ക് ഭാഗത്ത് അങ്ങിനെ ഒരു ട്യൂഷൻ സെന്റർ ഉണ്ടായിരുന്നു. പഠിക്കാൻ മോശമായ കുട്ടികളോട് സ്ക്കൂൾ അദ്ധ്യാപകർ തന്നെ ഈ ട്യൂഷൻ സെന്റർ സജസ്റ്റ്‌ ചെയ്യാറുണ്ടായിരുന്നു.പ്രത്യേകിച്ച് സാമ്പത്തികമായി താഴ്ന്ന നിലയിൽ ഉള്ള കുട്ടികളോട്. എടവനക്കാട് KPMHSൽ ആറാം ക്ലാസിൽ പഠിക്കുമ്പോൾ എഴുത്തുകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി ആ ട്യൂഷൻ സെന്ററിൽ ട്യൂഷന് പോകാറുള്ള ഓർമ്മകൾ പറയാറുണ്ട്. സ അണിയിൽ സിസിലിയൻ പ്ലെയിറ്റ് വർക്ക് ഇവിടെ പ്രധാനമായും നിർമ്മിച്ചിരുന്ന് ചെമ്മീൻകെട്ടുകളിൽ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന വലിയ ചില്ലുപെട്ടി വിളക്കുകളാണ്. ഇത് ഉണ്ടാക്കുന്ന സ്പെഷലിസ്റ്റ് തന്നെയായിരുന്നു. തീരെ പൊക്കം കുറഞ്ഞ ജോർജ് ചേട്ടൻ. മൂന്ന് MK. മൂന്നുപേരും എടവനക്കാട്കാരായ ജന മനസ്സിൽ ഇടം തേടിയ രാഷ്ട്രീയക്കാർ. എം കെ കൃഷ്ണൻ. മുൻ മന്ത്രി. കർഷക തൊഴിലാളി നേതാവ്. നല്ല പ്രാസംഗികൻ സംഘാടകൻ. എം കെ പുരുഷോത്തമൻ ഞാറക്കൽ MLA ആയിരുന്നു MLA സ്ഥാനത്തിരിക്കുമ്പോഴും സാധാരണക്കാരിൽ ഒരാളായി പൊതു ഇടങളിൽ ജീവിച്ച വ്യത്യസ്ഥനായ MLA. എം കെ ശിവരാജൻ എടവനക്കാട് മുൻ പഞ്ചായത്ത് പ്രസിഡന്റ്. കർഷക തൊഴിലാളി നേതാവ്.മുൻ മന്ത്രി എം കെ കൃഷ്ണന്റെ സഹോദരൻ. ആഷതീയറ്റർ എന്ന ഓലക്കൊട്ടക സിനിമ തീയറ്റർ എടവനക്കാട് ഗ്രാമത്തിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു.c ക്ലാസ് തീയറ്റർ എന്ന ഗണത്തിൽ പെടുത്താവുന്ന തീയറ്റർ. തറടിക്കറ്റ് ബഞ്ച് ചാരുബഞ്ച് കസേര കുഷ്യനിട്ട കസേര എന്നീ തരം തിരിവോടെയായിരുന്നു ടിക്കറ്റുകൾ. ഇടവേള സമയത്ത് കപ്പലണ്ടിയും പാട്ടു പുസ്തകവും വിൽപ്പന നടത്താൻ ആളെത്തുമായിരുന്നു. പുതിയ പടത്തിന്റെ നോട്ടീസ് വിതരണം ചെണ്ടമേളത്തിന്റെ അകബടിയോടെ ആയിരുന്നു. സാഹിത്യകാരൻ കൂടിയായ റിട്ട.സുബേദാർമേജർ കെ എസ് സലി. എടവനക്കാട് ഗ്രാമവാസിയാണ്. മമ്മൂട്ടിക്ക് ആപേര് നൽകിയത് ശശിധരനാണ്. മഹാരാജാസ് കോളേജിൽ പഠിക്കുന്ന സമയത്തു്. ശശിധരൻ എടവനക്കാട് സ്വദേശിയാണ്. == മലയാളി മങ്ക. == മലയാളതനിമ വിളിച്ചോതുന്ന കേരളത്തിലെ സ്ത്രീകളുടെ ട്രെഡീഷണൽ ഡ്രെസ്സാണ് സെറ്റും സാരിയും ഇത് സാധാരണ മലയാളികളായ സ്ത്രീകൾ ധരിച്ചു കാണുന്നത് ചിങ്ങമാസത്തിലും കേരളപിറവി ദിനത്തിലുമാണ്. കേരളത്തിലെ സ്ത്രീകളുടെ മാന്യമായ വസ്ത്രം സാരി തന്നെയാണ്. നമ്മുടെ പുകൾപെറ്റ കവികളെല്ലാം മലയാള തനിമയുള്ള മലയാളി മങ്കയെ കുറിച്ച് ഏറെ പാടി വെച്ചിട്ടുണ്ട്. കേരള സാരി ഉടുത്ത് മുടിയിൽ മുല്ലപൂ ചൂടി കാച്ചെണ്ണയുടെ സുഗന്ധം പരിലസിപ്പിക്കുന്ന മലയാള മങ്ക സൗന്ദര്യത്തിന്റെ പര്യായം തന്നെ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 01:00, 21 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) വിശേഷാവസരങ്ങളിൽ മുണ്ടും നേരിയതും സ്ത്രീകൾ ധരിക്കാറുണ്ട്. പുരുഷൻമാർ മുണ്ടും ഷർട്ടും. == ശനിദശ. == കൊച്ചി ആകാശവാണിയുടെ റേഡിയോ കാർട്ടൂൺ പരമ്പര. ശനിയാഴ്ചതോറും രാവിലെ 7.20 ന് ഈ ജനപ്രിയ പരിപാടി കേൾക്കാം. ശബ്ദ കഥാപാത്രങ്ങൾ പ്രീതി ജോസഫ് ശശിധരൻ മാർട്ടിൻ കുര്യാക്കോസ് ഹാസ്യത്തിലൂടെ ജനകീയ സാമൂഹിക പ്രശ്നങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന രസകരമായ സ്ക്രിപ്റ്റ് ഇതിന് പിൻബലം നൽകുന്നുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 02:04, 22 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == കരുത്തല വർത്തമാനങ്ങൾ. == ഏകദേശം 60 വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപുവരെ ഗ്രാമങ്ങളിലൊക്കെ പ്രധാന രാഷ്ട്രീയ വർത്തമാനങ്ങൾ നടന്നു വരുന്നതൊക്കെ ചായക്കടകളിലും ബാർബർ ഷോപ്പുകടകളിലുംഒക്കെയായിരുന്നു. അത്തരം പാരമ്പര്യങ്ങൾ ഇപ്പോൾ ചെറായി ഗ്രാമത്തിലും നടന്നു വരുന്നുണ്ട്. രാവിലെ നടക്കാൻ ഇറങ്ങുന്നവരുടെ ഇടതാവളമാണ് കരുത്തലയിലുള്ള RK ടീ ഷോപ്പ്. അവരുടെയൊക്കെ കാലി ചായയുടെ അകബടിയോടുള്ള വർത്തമാനങ്ങൾ രാഷ്ട്രീയ സാമൂഹിക വിഷയങ്ങൾ ടച്ച് ചെയ്യാറുണ്ട്. വൈകുന്നേരങ്ങളിൽ ജീവിത സായം സന്‌ധ്യയിൽ എത്തി നിൽക്കുന്ന പ്രായക്കാർ ചിലർ പതിവായി ഒത്തുകൂടുന്ന ഇടം കരുത്തലയിലെ അന്നപൂർണേശ്വരി ഹോട്ടൽ. അവിടെ കൂടുതലായി നടന്നു വരുന്നത് സമകാലിക രാഷ്ട്രീയ ചർച്ചകളും പ്രതിവാദങ്ങളുംഒക്കെയാണ്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 05:19, 22 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ആരും തിരിഞ്ഞു നോക്കാതെ കൊച്ചിയുടെ തീരങ്ങൾ. == ബീച്ചുകളിൽ സാധാരണ കൂടുതലായി എത്താറുള്ളത് മറുനാട്ടുകാരാണ്. അതിൽ കേരളത്തിന് പുറത്തുള്ളവരും വിദേശികളും കാണും. പക്ഷെ അവർക്കൊക്കെ ആ ബീച്ചിലെ കടലിന്റെ സ്വഭാവം തിരകളുടെ പ്രത്യേകത ആഴം കാറ്റിന്റെദിശ സ്വഭാവം ഒക്കെ അറിഞ്ഞു എന്ന് വരില്ല. ഇതൊന്നും അറിയാതെ കടലിലേക്ക് ഇറങ്ങുമ്പോൾ അപകടത്തിൽ പെടാനുള്ള സാധ്യതയും ഉണ്ട്. ഇത്തരം വിഷയങ്ങൾ ഉത്തരവാദിത്വപെട്ടവരുടെ ശ്രദ്ധയിൽ പെടുത്താൻ മാതൃഭൂമി പത്രത്തിന്റെ സചിത്ര പരമ്പര വാർത്തകൾ.. ഈ പരമ്പര വാർത്തകളുടെ അണിയറയിൽ പ്രവർത്തിച്ച സോജൻ വാളൂരാന് പത്ര പ്രവർത്തനത്തിൽ 30 വർഷത്തെ പരിചയ സമ്പത്ത്. പി ജി ലാലന് 45 വർഷത്തെ പരിചയം. വി പി ശ്രീലന് 35 വർഷത്തെ പത്രപ്രവർത്തന പാരമ്പര്യം. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 08:20, 22 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == കലിയുഗത്തിന് പ്രവേശനമില്ലാത്ത കാശി. == 2011 ഏപ്രിൽ മാസത്തിൽ സായാഹ്ന കൈരളി പത്രത്തിൽ സാഹിത്യകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി ഏഴുതിയ കഥ. കൊച്ചി എന്ന മഹാ നഗരത്തിന്റെ കഥാകാരൻ എന്ന് വിശേഷിക്കപെടുന്ന എം എം മേനോൻ എഴുതിയ നോവലാണ് കാശി. വായനയെ ഇഷ്ടപെടുന്ന ആരും ആ നോവൽ പലവട്ടം വായിച്ചു പോകും. ഞാനും വായനയുടെ വസന്തകാലത്തിലൂടെ കടന്നുവന്നു കഴിഞ്ഞിട്ടുള്ളതല്ലേ. കാശി പലവട്ടം വായിച്ചു കഴിഞ്ഞ ആ വായനാനുഭവത്തിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ട് എഴുതിയ കഥ. സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളിയുടെ കഥയിൽ എം എം മേനോൻ രാമു കാര്യാട്ട് ലെൻന്റിംഗ് ലൈബ്രറി മോഹൻ പോഞ്ഞിക്കര റാഫി പി കെ ബാലകൃഷ്ണൻ പ്രൊഫ MK സാനു വൈക്കം മുഹമ്മദ് ബഷീർ സിലോൺ ബേക്ക് ഹൗസ് കോൺവെന്റ് ജംങ്ക്ഷൻ കൊച്ചി കോർപറേഷന്റെ സൈറൻ ഒക്കെ പരാമർശിക്കപെടുന്നുണ്ട്. അന്നും ഇന്നും വ്യസ്ത്യസ്ത വായനാനുഭവം വായനക്കാർക്ക് നൽകുന്ന നോവലാണ് എം എം മേനോൻ എഴുതിയ നോവൽ കാശി. ഒരിക്കൽ മോഹനേട്ടനുമായി സംസാരിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ എം എം മേനോൻ അതു വഴി വന്നു. മോഹനേട്ടൻ എന്നെ അദ്ദേഹത്തിന് പരിചയപെടുത്തിയത് ഇങ്ങനെയായിരുന്നു. കാശിയെക്കുറിച്ച് കഥ എഴുതിയ ആളാണ്. ആ പത്രത്തിന്റെ ഒരു കോപ്പി വാങ്ങി വായിച്ചിട്ട് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. കാശി എന്ന നോവൽ ഇറങ്ങി ഇത്രയും വർഷങ്ങൾ കഴിഞ്ഞിട്ടും ആരും തന്നെ ഇതിന്റെ റിവ്യൂ എഴുതിയിട്ടില്ല. ആദ്യമായാണ് ഒരാൾ ഇത്തരത്തിൽ എഴുതി പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നത്. ഇതിന്റെ ഈ കോപ്പി ഞാനെന്നും സൂക്ഷിക്കും എന്ന് പറഞ്ഞ് അദ്ദേഹം എന്റെ കൈയ്യിൽ അദ്ദേഹം അമർത്തി ഒന്ന് പിടിച്ചു. അതിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ എല്ലാ സ്നേഹവും അടങ്ങിയിരുന്നു. ഒട്ടനവധി ചെറുകഥകളും എം എം മേനോൻ എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. അതിൽ മിക്കതിലും പഴയകാല കൊച്ചിയുടെ ചരിത്രം കോർത്തിണക്കിയിട്ടും ഉണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-46215-38|&#126;2026-46215-38]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-46215-38|talk]]) 06:03, 25 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == വാനര സദ്യ. == ഉത്രാടദിനത്തിൽ ബിഗ് ടി.വി യിലെ സുജയ പാർവ്വതിയിലൂടെ ലഭിച്ച കൗതുകവാർത്ത. 53 വർഷങ്ങളായി ശാസ്താംക്കോട്ട ശ്രീ ധർമ്മശാസ്താ ക്ഷേത്രത്തിൽ ഉത്രാട സദ്യ വാനരർക്ക് നൽകി വരുന്നു. യുദ്ധമൊക്കെ കഴിഞ്ഞ് ലങ്കയിൽ നിന്ന് ശ്രീരാമൻ വാനര സൈന്യത്തിനൊപ്പം അയോധ്യയിലേക്ക് പോകുമ്പോൾ ശാസ്താംക്കോട്ടയിൽ ഇറങ്ങിയത്രേ. സൈന്യത്തിലെ ആർക്കിടെക്റ്റ് കൂടിയായ നീലൻ എന്ന വാനരൻ അവിടെ നിൽക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു ആ നീലന്റെ പിൻ തലമുറകളാണ് ഇവിടെ വിഭവ സമൃദ്ധമായി ഒരുക്കുന്ന ഓണസദ്യ കഴിക്കാൻ എത്തുന്നതു്. 100 കണക്കിന് വാനരർ ഈ സദ്യയിൽ പങ്കെടുക്കാൻ എത്താറുണ്ട് എന്നതാണ് കൗതുകകരം. നാം ഓണമുണ്ണുമ്പോൾ ആ സമൃദ്ധി എല്ലാ ജീവജാലങ്ങൾ ലഭിക്കേണ്ടതുണ്ട്. എന്ന സഹജീവി സ്നേഹ കരുതൽ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-46215-38|&#126;2026-46215-38]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-46215-38|talk]]) 06:27, 25 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == പ്രീതി ജോസഫ്. == ശബ്ദം കൊണ്ട് മായാജാലം തീർക്കുന്നവരാണ് ആകാശവാണിയിലെ ശബ്ദ കലാ പ്രവർത്തകരൊക്കെ. അക്ഷരസ്പുടത അവർക്ക് ജീവശ്വാസം. മലയാള ഭാഷയുടെ ശബ്ദ അദ്ധ്യാപകരാണ് ഇവരൊക്കെ. മലയാളത്തിൽ രണ്ടാം റാങ്കോടെ MA യും എം ഫിലുംഒക്കെ നേടിയ ഒരു ശബ്ദ കലാകാരി ആകാശവാണി കൊച്ചിക്ക് സ്വന്തം. കൊച്ചി FMന്റെ ജനപ്രിയ കാർട്ടൂൺ പരമ്പരയായ ശനിദശ മലയാളത്തിന്റെ മഹിമ വിളിച്ചോതുന്ന മഹിതം മലയാളം സാഹിത്യ പരിപാടികൾഒക്കെ കൈകാര്യം ചെയ്തു പോരുന്നത് പ്രീതി ജോസഫാണ്. അനന്തപുരി FM ൽ മൊഴിയഴക് ഞാൻ എന്റെ പ്രിയ ഗാനം തുടങ്ങിയ പരിപാടികൾ അവതരിപ്പിച്ചിരുന്ന അതേ പ്രീതി ജോസഫ്. മാസ്മരിക ശബ്ദത്തിന്റ ഉടമ പത്രപ്രവർത്തകനും എഴുത്തുകാരനും ആയ നെടുങ്കുന്നം ജോസഫ് ആണ് പിതാവ്. ആ പാരമ്പര്യം പ്രീതി ജോസഫും പിൻ തുടരുന്നുണ്ട്. ആനുകാലികങ്ങളിലും നവമാധ്യമ എഴുത്തിലും സജീവമാണ് പ്രീതി ജോസഫ്. ഒരു ഡബ്ബിംഗ് ആർട്ടിസ്റ്റിന് യോജ്യമായ ആരോഹണ അവരോഹണ ശബ്ദവ്യന്യാസ കഴിവ് തന്നെയാണ് ഈ കലാകാരിയുടെ പ്രത്യേകത. രാജീവാണ് ഭർത്താവ്. മക്കൾ അരുൾ ആകാശ്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-46215-38|&#126;2026-46215-38]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-46215-38|talk]]) 05:13, 26 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == കുഴുപ്പിള്ളി == വൈപ്പിൻ കരയിലെ ഒരു ഗ്രാമം. ആന്ധ്ര ഗവർണറായിരുന്ന KC എബ്രഹാം മാസ്റ്റർ കുഴുപ്പിള്ളി ഗ്രാമത്തിലെ മനപ്പിള്ളി സ്വദേശിയാണ്. മനപ്പിള്ളി പഴയകാല ബോട്ട് ജെട്ടി കൂടിയാണ്. കാർട്ടൂണിസ്റ്റ്‌ എം എം മോനായി മനപ്പിള്ളിക്കാരനാണ്. സിനിമാ നിർമ്മാതാവ് വേണു കുന്നപ്പിള്ളി കുഴുപ്പിള്ളി ഗ്രാമക്കാരനാണ്. എഴുത്തുകാരൻ പ്രവീൺ അയ്യബിള്ളി റേഡിയോ മാംഗോയിലെ പ്രോഗ്രാം എക്സിക്യൂട്ടീവ് ആയ ബെൻസി അയ്യബിള്ളിയും ഈ ഗ്രാമക്കാരനാണ്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-46215-38|&#126;2026-46215-38]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-46215-38|talk]]) 07:31, 28 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)ഇവിടെയാണ് പ്രസിദ്ധമായ അയ്യ ബിള്ളി ശിവക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. മഹാദേവൻ കിഴക്ക് ഭാഗത്തേക്കും ശ്രീപാർവ്വതി പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്തേക്കും ദർശനം നൽകുന്നു എന്ന പ്രത്യേകതയുംഈ ക്ഷേത്രത്തിനുണ്ട്. അയ്യബിള്ളി തേവർ എന്നാണ് ക്ഷേത്രമൂർത്തി അറിയപെടുന്നത്. == മുളവുകാട്. == പോഞ്ഞിക്കര പൊന്നാരിമംഗലം ബോൾഗാട്ടി തുടങ്ങിയവ മുളവുകാട് ഗ്രാമത്തിലെ പ്രധാന സ്ഥലങ്ങളാണ്. എറണാകുളം നഗരത്തിൽ നിന്ന് വിളിപ്പാട് അകലെ ആണങ്കിൽ കൂടി ഗോശ്രീ പാലം വന്നതിന് ശേഷമാണ് നഗരമായി റോഡ് മാർഗ്ഗം ബന്ധപ്പെട്ടത്. പിന്നീട് കണ്ടൈനർ റോഡ് യാഥാർത്ഥ്യമായപ്പോൾ മുളവുകാടിന്റെ വടക്കുഭാഗവും ഹൈവെ യും ആയി കൂടി ചേർന്നു. പഴയകാല നോവലിസ്റ്റ് പോഞ്ഞിക്കര റാഫി ഈ നാട്ടുകാരനാണ്. ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ നോവലിലെ ഒരു കഥാപാത്രമാണ് ആദ്യമായി നഗരത്തിലേക്കുള്ള പാലം എന്ന ആശയം നടാടെ പറഞ്ഞു വെച്ചത്. സിനിമതാരങ്ങളായ സലിം ഹസ്സനും ധർമ്മജൻ ബോൾഗാട്ടിയും ഈ നാട്ടുകാർ തന്നെ. പ്രശസ്ത ഗായകൻ M G ശ്രീകുമാർ ഇപ്പോൾ താമസിക്കുന്നത് ബോൾഗാട്ടിയിലാണ്. ലുലു ബോൾഗാട്ടി ഇന്റർനാഷണൽ കൺവെൻഷൻ സെന്ററും മുളവുകാട് ഗ്രാമത്തിൽ തന്നെയാണ്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-46215-38|&#126;2026-46215-38]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-46215-38|talk]]) 14:08, 29 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യ പട്ടികജാതിക്കാരി ബിരുതധാരിന്നി ഇന്ത്യയുടെഭരണഘടന നിർമ്മാണ സഭയിലെ അംഗം തുടങ്ങിയ പെരുമയുള്ള ദാക്ഷായണി വേലായുധൻ മുളവുകാട് സ്വദേശിനിയാണ്. ആകാശവാണി കൊച്ചിയെ ജനഹൃദയങ്ങളിലേക്ക് എത്തിക്കാൻ പ്രധാന പങ്കുവഹിച്ച തേനൂറും ശബ്ദസാന്നിദ്ധ്യം തെന്നൽ മുളവുകാട് സ്വദേശിനിയാണ് . ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ വനിതാ റഫറി മുളവുകാട്ടുകാരിയാണ്. ബൻഡില ഡിക്കോത്ത് ആണ് ആ വനിതാ റഫറി. നഗരവുമായി അടുത്ത ഗ്രാമവുമായി യാതൊരു ബന്ധമില്ലാത്ത കാലത്തും മുളവുകാട് ദ്വീപിൽ സിനിമാക്കൊട്ടക എന്ന ഓല തീയറ്റർ ഉണ്ടായിരുന്നു. ലിവി ടാക്കീസ്. അവിടെ കണ്ട സിനിമകളുടെ ഓർമ്മകൾ പഴയ തലമുറയിൽപെട്ടവർ അയവിറക്കാറുണ്ട്. തീരദേശ ഗ്രാമങ്ങളിൽ പണ്ട് കാലത്ത് സാർവത്രികമായ കലാരൂപമായിരുന്നു ചവിട്ടുനാടകം. മുളവുകാട്ടും ചവിട്ടുനാടക സംഘങ്ങൾ സജീവമായിരുന്നു.അത്തപ്പൻ ആശാന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ. സുധീർ ആശാന്റെ ഒരു ഓണക്കളി ട്രൂപ്പു കൂടി ഉണ്ടായിരുന്നു. അനുപമ തീയറ്റേഴ്സ് എന്നപേരിൽ. പഴയ തലമുറയിലെ പ്രസിദ്ധ സംഗീത വിദ്വാനായ സാമുവേൽ ഭാഗവതർ മുളവുക്കാട്ടുകാരനാണ്. KPAC ഗ്രേസി മുളവുകാട് സ്വദേശിയാണ്. ഭാഗവതർ സാമുവേൽ ആശാന്റെ മകൾ. ഗ്രേസി KPAC നാടക ട്രൂപ്പിലെ അഭിനേതാവും ഗായികയുംഒക്കെയായിരുന്നു. കടലമ്മ ഉൾപെടെ അനവധി സിനിമകളിൽ അഭിനയിക്കുകയും പാട്ടുപാടുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. == നായരബലം. == വൈപ്പിൻകരയിലെ ഒരു ഗ്രാമം. സാംസ്ക്കാരിക പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ എന്നും വ്യക്തി മുദ്ര പതിപ്പിച്ച കലാകാരൻമാർ ഈ ഗ്രാമത്തിന് സ്വന്തം. ഇവിടുത്തെ പ്രധാന ക്ഷേത്രമാണ് നായ രബലം ദേവി ക്ഷേത്രം. വൈകുന്നേരങ്ങളിൽ ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഗ്രൗണ്ടിൽ വട്ടം കൂടിയായിരുന്നു സംസാരിക്കുന്നവരെ എന്നും കാണാറുണ്ട്.ഇത്തരം ആറോ ഏഴോ സംസ്ക്കാരിക വളയ വർത്തമാന ഗ്രൂപ്പുകൾ ഇന്നും സജീവമാണ്. ഒരു വളയത്തിൽ 10 മുതൽ 20 പേർ വരെ കാണും. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-46215-38|&#126;2026-46215-38]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-46215-38|talk]]) 00:00, 31 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) ജോൺ എബ്രാഹാമിന്റെ അമ്മയറിയാൻ സിനിമ പ്രദർശിപ്പിച്ചത് നായരബലം അബലവെളിയിൽ വെച്ചായിരുന്നു.ഞാനും അന്ന് ആ സിനിമ കാണാൻ ഉണ്ടായിരുന്നു. സംവിധായകൻ ഉൾപെടെയുള്ള അണിയറ പ്രവർത്തകരെ അന്ന് അവിടെ വെച്ചു കണാൻപറ്റി. അത് മറക്കാനാവാത്ത ഓർമ്മ. ഒരിക്കൽ എഴുത്തുകാരി മാധവിക്കുട്ടി നായരബലത്ത് വന്നിരുന്നു. അന്ന് എഴുത്തുകാരിയോടൊപ്പം 3 മണിക്കൂറോളം ചിലവഴിക്കാൻ സാധിച്ചു. മഹേഷ്മങ്ങാട്ട് ഹനീഷ് പവിത്രൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി തുടങ്ങിയവർ ഒന്നിച്ച് കമലദാസ് ഫോട്ടോ എടുക്കാൻ പോസ് ചെയ്തിരുന്നു. അന്ന് കഥാകാരിക്കൊപ്പം ഭർത്താവ് ദാസും ഉണ്ടായിരുന്നു. == കളക്ഷൻ ഏജന്റ്. == കേരളബാങ്ക് ലോൺ ആന്റ് ഡെപ്പോസിറ്റ് കളക്ടേഴ്സ് യൂണിയൻ. CITU യിൽ അഫിലേറ്റ് ചെയ്ത സംഘടന. സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റ് NV രാജൻ. സംസ്ഥാന സെക്രടറി TY ജോസ്. കേരളത്തിലെ എല്ലാ ജില്ലകളിലുമുള്ള കേരളബാങ്ക് കളക്ഷൻ ഏജന്റുമാർ ഈ സംഘടനയിൽ അംഗങ്ങളാണ്. വർഷംതോറും ജില്ലാ കൺവെൻഷനുകളും സംസ്ഥാന സമ്മേളനങ്ങളും നടത്തിവരുന്നു. കൺവെൻഷനുകളിലൊക്കെ CPIMന്റെ സമുന്നത നേതാക്കൾ പങ്കെടുക്കാറുണ്ട്. 35 വർഷത്തോളം കളക്ഷൻ ഏജന്റായി ജോലി ചെയ്തവർ വരെ ഇപ്പോൾ ഈ സംഘടനയിൽ ഉണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/~2026-46215-38|~2026-46215-38]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:~2026-46215-38|talk]]) 12:47, 5 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) == പ്രാണ സഖാ ഭഗവാൻ. == 2026 ആഗസ്റ്റ് മാസത്തിൽ ഓണാഘോഷത്തോടനുബന്ധിച്ച് പുട്ടപർത്തിയിലെ പ്രശാന്തിനിലയം കുൽവന്ത് ഹാളിൽ കേരളത്തിന്റെ സായിഭക്തർ അവതരിപ്പിച്ച നാടകം. സത്യസായി ബാല വികാസ് കുട്ടികളായിരുന്നു ഇതിലെ കഥാപാത്രങ്ങൾ. നാടകത്തിന്റെ പേര് പ്രാണസഖാ ഭഗവാൻ. രചന സാക്ഷാൽക്കാരം സായിശ്രീ സത്യസായി സമിതി കലൂർ. സംഗീതം സായി പ്രസാദ്. ആലാപനം വൈക്കം വിജയലഷ്മി സവിതാ സായി അഭിരാമി. നോർത്ത് പറവൂർ ശ്രീ സത്യസായി സമിതിയിലെ ബാലവികാസ് വിദ്യാർത്ഥികളായ ആദിദേവ് ആദിനാഥ് അക്ഷയ് കുമാർ തുടങ്ങിയവർ നാടകത്തിൽ വേഷമിട്ടു. ആദിദേവ് കുചേലന്റെ ഭാഗവും ആദിനാഥ് ദ്വാരക രാജധാനിയിലെ ഭടന്റെ വേഷവും അക്ഷയ് കുമാർ മഹാബലിയായും അഭിനയിച്ചു. പതിനായിരങ്ങൾ കണ്ട ആ നാടകം റേഡിയോ സായി എന്ന ചാനലിലൂടെ ലോകത്തെമ്പാടും ഉള്ള സായി ഭക്തർ ലൈവായി തന്നെ കണ്ടു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/~2026-46215-38|~2026-46215-38]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:~2026-46215-38|talk]]) 14:01, 5 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) qaj6zgi89msywxxgcy1toy39381c3mr 2 669991 4666441 4666298 2026-09-12T18:04:07Z TheGreatEditor024 211141 4666441 wikitext text/x-wiki മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലെ അന്താരാഷ്ട്ര വിഷയങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ഞങ്ങളുടെ കവറേജ് മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനായി രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിട്ടുള്ളതാണ് ഈ പദ്ധതി. കേരളത്തിന്റെയും ഇന്ത്യയുടെയും ചരിത്രം, ഭൂമിശാസ്ത്രം, സംസ്കാരം എന്നിവയെക്കുറിച്ച് വിശദമായി പ്രതിപാദിക്കുന്ന ധാരാളം ലേഖനങ്ങൾ ഞങ്ങളുടെ കമ്മ്യൂണിറ്റി എഴുതിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, ആഗോള വിഷയങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ഞങ്ങളുടെ കവറേജിൽ ഇപ്പോഴും ഒരു വലിയ വിടവ് നിലനിൽക്കുന്നു. ഒരു രാജ്യം, ഒരു സംസ്കാരം, ഒരു സമയം ഒരു നാഴികക്കല്ല് എന്നിങ്ങനെ ലോകത്തിന്റെ മറ്റു ഭാഗങ്ങൾ മലയാള വായനക്കാർക്ക് തുറന്നുകൊടുക്കുക എന്നതാണ് ഈ പദ്ധതിയുടെ ലക്ഷ്യം. == മത്സരം എങ്ങനെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു == ഞങ്ങളുടെ ലക്ഷ്യങ്ങൾ ഘടനാപരവും ഉയർന്ന നിലവാരത്തിൽ കൈവരിക്കാവുന്നതുമായി നിലനിർത്തുന്നതിന്, അക്ഷരമാലാക്രമത്തിലുള്ള ഗ്രൂപ്പിംഗുകളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് ഞങ്ങൾ പ്രതിമാസ മത്സരങ്ങൾ നടത്തുന്നത്.വളരെ ശ്രദ്ധേയവും മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക് വിവർത്തനം ചെയ്യേണ്ടതുമായ 100 ലേഖനങ്ങൾ ഞങ്ങൾ നൽകിയിട്ടുണ്ട്. == പങ്കെടുക്കുന്നവർ == ''പങ്കെടുക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക് താഴെ പേര് ചേർക്കാം.'' == വിവർത്തനം ചെയ്യേണ്ട ലേഖനങ്ങളുടെ പട്ടിക == === ഏഷ്യ (20) === * {{flagicon|North Korea}}[[കിം ഇൽ-സങ്]] [[:en:Kim_Il_Sung|[en]]] = ഉത്തര കൊറിയയുടെ ആദ്യ പ്രസിഡന്റ് * {{Flag icon|Japan}}[[ജപ്പാന്റെ കീഴടങ്ങൽ]] [[:en:Surrender_of_Japan|[en]]] = രണ്ടാം ലോക മഹായുദ്ധത്തിനുശേഷം ജപ്പാന്റെ കീഴടങ്ങൽ * {{Flag icon|India}}[[ഓപ്പറേഷൻ സഫേദ് സാഗർ]] [[:en:Operation_Safed_Sagar|[en]]] = കാർഗിൽ യുദ്ധസമയത്ത് ഇന്ത്യൻ വ്യോമസേന നടത്തിയ ഓപ്പറേഷൻ * {{Flag icon|Iran}}[[2026 ഇറാൻ യുദ്ധം]] [[:en:2026_Iran_war|[en]]] = 2026 ലെ ഇറാനിലെ യുദ്ധം * {{Flag icon|China}}[[പീപ്പിൾസ് ലിബറേഷൻ ആർമി]] [[:en:People's_Liberation_Army|[en]]] = ചൈനീസ് കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ സൈനിക വിഭാഗം * {{flagicon|North Korea}}[[കൊറിയൻ പീപ്പിൾസ് ആർമി]] [[:en:Korean_People's_Army|[en]]] = വർക്കേഴ്സ് പാർട്ടി ഓഫ് കൊറിയയുടെ സായുധ വിഭാഗം * {{flagicon|Turkmenistan}}[[തുർക്ക്മെനിസ്ഥാൻ ദേശീയ ഫുട്ബോൾ ടീം]] [[:en:Turkmenistan_national_football_team|[en]]] = തുർക്ക്‌മെനിസ്ഥാന്റെദേശീയ ഫുട്ബോൾ ടീം * {{flagicon|North Korea}} [[വോൺസാൻ കൽമ തീരദേശ വിനോദസഞ്ചാര മേഖല]] [[:en:Wonsan_Kalma_Coastal_Tourist_Area|[en]]] = ഉത്തര കൊറിയയിലെ വോൺസാനിലുള്ള കടൽത്തീര റിസോർട്ട്. * [[ഏഷ്യൻ പാരാ ഗെയിംസ്]] [[:en:Asian_Para_Games|[en]]] = അന്താരാഷ്ട്ര ബഹു-കായിക ഇന മത്സരം * {{flagicon|Indonesia}}[[ഇന്തോനേഷ്യയുടെ രാഷ്ട്രീയം]] [[:en:Politics_of_Indonesia|[en]]] = ഇന്തോനേഷ്യയുടെ രാഷ്ട്രീയം * {{flagicon|Indonesia}}[[ഇന്തോനേഷ്യയിലെ രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികളുടെ പട്ടിക]] [[:en:List_of_political_parties_in_Indonesia|[en]]] = ഇന്തോനേഷ്യയിലെ രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികളുടെ പട്ടിക * {{flagicon|Brunei}}[[ബ്രൂണൈ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം]] [[:en:Brunei_International_Airport|[en]]] = ബ്രൂണൈയിലെ ഏക അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം * {{flagicon|Brunei}}[[ബ്രൂണൈ കലാപം]] [[:en:Brunei_revolt|[en]]] = 1962-ൽ ബ്രൂണൈയിൽ നടന്ന ഒരു കലാപം * {{flagicon|North Korea}}[[വർക്കേഴ്സ് പാർട്ടി ഓഫ് കൊറിയ]] [[:en:Workers'_Party_of_Korea|[en]]] = ഉത്തര കൊറിയയിലെ ഭരണകക്ഷി * {{flagicon|Saudi Arabia}}[[സൗദി അറേബ്യ-അമേരിക്ക ബന്ധം]] [[:en:Saudi_Arabia–United_States_relations|[en]]] = സൗദി അറേബ്യ-അമേരിക്ക ബന്ധം * d * d * d * d * d === ആഫ്രിക്ക (20) === * {{Flag icon|Guinea-Bissau}}[[ബിസ്സാവു]] [[:en:Bissau|[en]]] = ഗിനി-ബിസൗവിന്റെ തലസ്ഥാനം *[[ആഫ്രിക്കൻ കാട്ടുനായ]] [[:en:African_wild_dog|[en]]] = കാട്ടുനായ *{{Flag icon|Eritrea}}{{Flag icon|Ethiopia}}[[അക്സും രാജ്യം]] [[:en:Kingdom_of_Aksum|[en]]] = ആഫ്രിക്കയിലെ പുരാതന രാജ്യം *{{Flag icon|Eritrea}}[[ഗീസ് സ്ക്രിപ്റ്റ്]] [[:en:Geʽez_script|[en]]] = ഒരു പുരാതന ലിപി *{{Flag icon|Somaliland}}[[ഇസാഖ് സുൽത്താനേറ്റ്]] [[:en:Isaaq_Sultanate|[en]]] = ആഫ്രിക്കയിലെ ഒരു സുൽത്താനേറ്റ് *{{Flag icon|Somaliland}}[[ആദൽ സുൽത്താനേറ്റ്]] [[:en:Adal_Sultanate|[en]]] = ആഫ്രിക്കയിലെ ഒരു സുൽത്താനേറ്റ് *{{Flag icon|Liberia}}[[ലൈബീരിയൻ ദേശീയ പരിവർത്തന സർക്കാർ]] [[:en:Liberian_national_transitional_government|[en]]] = ലൈബീരിയയിലെ താത്കാലിക സർക്കാർ *{{Flag icon|Senegal}}[[സെനഗലീസ് പൗരത്വ നിയമം]] [[:en:Senegalese_nationality_law|[en]]] = സെനഗലീസ് പൗരത്വ നിയമം *{{Flag icon|South Africa}}[[ദക്ഷിണാഫ്രിക്കൻ വ്യോമസേന]] [[:en:South_African_Air_Force|[en]]] = ദക്ഷിണാഫ്രിക്കൻ വ്യോമസേന *d *d *d *d *d *d *d *d *d *d *d === യൂറോപ്പ് (20) === * {{flagicon|Greece}}[[ഹെസിയോഡ്]] [[:en:Hesiod|[en]]] = പുരാതന ഗ്രീക്ക് കവി * {{flagicon|France}}[[ജൂൾസ് റിമെറ്റ്]] [[:en:Jules_Rimet|[en]]] = ഫിഫയുടെ മൂന്നാമത്തെ പ്രസിഡന്റ് * {{flagicon|France}}[[ഫ്രീ ഫ്രാൻസ്]] [[:en:Free_France|[en]]] = ഫ്രാൻസിന്റെ നിയമാനുസൃത സർക്കാർ എന്ന് അവകാശപ്പെടുന്ന പ്രതിരോധ സർക്കാർ * {{flagicon|Bulgaria}}[[ബോറിസ് മൂന്നാമൻ]] [[:en:Boris_III_of_Bulgaria|[en]]] = ബൾഗേറിയൻ സാർ * {{flagicon|Bulgaria}}[[ശിമയോൻ രണ്ടാമൻ]] [[:en:Simeon_II|[en]]] = അവസാന ബൾഗേറിയൻ സാർ, ബൾഗേറിയയുടെ മുൻ പ്രധാനമന്ത്രി * {{flagicon|Germany }}[[ജർമ്മനിവൽക്കരണം]] [[:en:Germanisation|[en]]] = ജർമ്മൻ ഭാഷ, ജനങ്ങൾ, സംസ്കാരം എന്നിവയുടെ വ്യാപനം. * {{flagicon|Ukraine}}[[ഒലെഗ് ദി വൈസ്]] [[:en:Oleg_the_Wise|[en]]] = കീവൻ റൂസിന്റെ സ്ഥാപകൻ, വരാഞ്ചിയൻ രാജകുമാരൻ * {{flagicon|Poland}}{{flagicon|Lithuania}}[[പോളിഷ്–ലിത്വാനിയൻ കോമൺ‌വെൽത്ത്]] [[:en:Polish–Lithuanian_Commonwealth|[en]]] = യൂറോപ്പിലെ പ്രഭുക്കന്മാരുടെ റിപ്പബ്ലിക് (1569–1795) * {{flagicon|Kingdom of Yugoslavia}}[[റോയൽ യുഗോസ്ലാവ് നാവികസേന]] [[:en:Royal_Yugoslav_Navy|[en]]] = യൂഗോസ്ലാവിയ രാജ്യത്തിന്റെ നാവിക യുദ്ധ സേവന ശാഖ * {{flagicon|German Empire}}[[ഡിലാഗ്]] [[:en:DELAG|[en]]] = ലോകത്തിലെ ആദ്യത്തെ വിമാനക്കമ്പനി *{{flagicon|Ukraine}} [[ഉക്രേനിയൻ വിമോചന പ്രസ്ഥാനം (1920–1950)|ഉക്രേനിയൻ വിമോചന]] [[ഉക്രേനിയൻ വിമോചന പ്രസ്ഥാനം (1920–1950)|പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ (1920–1950)]] [[:en:Ukrainian_liberation_movement_(1920–1950)|[en]]] = 1920 മുതൽ 1950 വരെയുള്ള ഉക്രേനിയൻ വിമോചന പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ *{{flagicon|Spain}}[[കറ്റാലൻ വിക്കിപീഡിയ]] [[:en:Catalan_Wikipedia|[en]]] = വിക്കിപീഡിയയുടെ കറ്റാലൻ ഭാഷാ പതിപ്പ് *{{flagicon|Georgia}}[[ത്ബെതി ആശ്രമം]] [[:en:Tbeti_Monastery|[en]]] = ഒരു മധ്യകാല ജോർജിയൻ ഓർത്തഡോക്സ് ആശ്രമം *d *d *d *d *d *d *d === അമേരിക്കകൾ (20) === * {{flagicon|USA}}[[ഇർമ ചുഴലിക്കാറ്റ്]] [[:en:Hurricane_Irma|[en]]] = 2017-ലെ കാറ്റഗറി 5 അറ്റ്ലാന്റിക് ചുഴലിക്കാറ്റ് * {{flagicon|USA}}[[ബ്ലാക്ക് പാന്തർ (പത്രം)]] [[:en:The_Black_Panther_(newspaper)|[en]]] = ബ്ലാക്ക് പാന്തർ പത്രം * {{flagicon|USA}}[[ഹിൻഡൻബർഗ് ദുരന്തം]] [[:en:Hindenburg_disaster|[en]]] = ന്യൂയോർക്കിൽ സംഭവിച്ച ആകാശക്കപ്പൽ അപകടം * {{flagicon|Guyana}}{{flagicon|Venezuela}}[[ഗയാന-വെനസ്വേല പ്രദേശിക തർക്കം]] [[:en:Guyana–Venezuela_territorial_dispute|[en]]] = ഗയാനയും വെനസ്വേലയും തമ്മിലുള്ള പ്രദേശിക തർക്കം * {{flagicon|Brazil}}[[ബ്രസീലിയൻ സായുധ സേന]] [[:en:Brazilian_Armed_Forces|[en]]] = ബ്രസീലിന്റെ സൈനിക സേനകൾ * {{flagicon|Chile}}[[ചിലിയൻ സാഹിത്യം]] [[:en:Chilean_literature|[en]]] = ചിലിയിൽ രചിക്കപ്പെട്ട സാഹിത്യകൃതികൾ * {{flagicon|USA}}[[ചാർലി കിർക്ക്]] [[:en:Charlie_Kirk|[en]]] = അമേരിക്കൻ വലതുപക്ഷ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകനും സംരംഭകനും * {{flagicon|USA}}[[ട്രംപിസം]] [[:en:Trumpism|[en]]] = ഡൊണാൾഡ് ട്രംപിന് പിന്നിലുള്ള രാഷ്ട്രീയ പ്രത്യയശാസ്ത്രം * d * d * d * d * d * d * d * d * d * d * d * d === ഓസ്ട്രേലിയ (10) === * {{flagicon|Australia}}[[ഓസ്‌ട്രേലിയൻ ബ്രോഡ്‌കാസ്റ്റിംഗ് കോർപ്പറേഷൻ]] [[:en:Australian_Broadcasting_Corporation|[en]]] = ഓസ്‌ട്രേലിയയിലെ പ്രധാന പൊതു പ്രക്ഷേപണ സ്ഥാപനം * {{flagicon|Australia}}[[ഓസ്‌ട്രേലിയൻ കാറ്റിൽ ഡോഗ്]] [[:en:Australian_Cattle_Dog|[en]]] = ഓസ്‌ട്രേലിയയിൽ വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത, കന്നുകാലികളെ മേയ്ക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു ഇനം നായ. * {{flagicon|Australia}}[[ഓസ്‌ട്രേലിയയുടെ പതാക]] [[:en:Flag_of_Australia|[en]]] = ഓസ്‌ട്രേലിയയുടെ പതാക * {{flagicon|Australia}}[[ഓസ്‌ട്രേലിയൻ പ്രതിരോധ സേന]] [[:en:Australian_Defence_Force|[en]]] = ഓസ്‌ട്രേലിയൻ പ്രതിരോധ സേന * {{flagicon|Australia}}[[ഓസ്‌ട്രേലിയൻ പുരുഷ ദേശീയ ഫുട്‌ബോൾ ടീം]] [[:en:Australia_men's_national_soccer_team|[en]]] = ഓസ്‌ട്രേലിയൻ പുരുഷ ദേശീയ ഫുട്‌ബോൾ ടീം * {{flagicon|Nauru}}[[നൗറൻ ദേശീയത നിയമം]] [[:en:Nauruan_nationality_law|[en]]] = നൗറു ദേശീയത നിയമം * {{flagicon|Nauru}}[[നൗറൻ ഭാഷ]] [[:en:Nauruan_language|[en]]] = നൗറു ഭാഷ * {{flagicon|Nauru}}[[നൗറു റീഡ് വാർബ്ലർ]] [[:en:Nauru_reed_warbler|[en]]] = നൗറുവിൽ മാത്രം കാണപ്പെടുന്ന പക്ഷി * {{flagicon|Kiribati}}[[2022-ലെ കിരിബാത്തി ഭരണഘടനാ പ്രതിസന്ധി]] [[:en:2022_Kiribati_constitutional_crisis|[en]]] = 2022-ലെ കിരിബാത്തി ഭരണഘടനാ പ്രതിസന്ധി === അന്റാർട്ടിക്ക (10) === * {{flagicon|Antarctica}}{{flagicon|Chile}}[[ചിലിയൻ അന്റാർട്ടിക് പ്രദേശം]] [[:en:Chilean_Antarctic_Territory|[en]]] = പടിഞ്ഞാറൻ അന്റാർട്ടിക്കയുടെ ഭാഗങ്ങളും ചിലി അവകാശവാദം ഉന്നയിക്കുന്ന ദ്വീപുകളും. * {{flagicon|Antarctica}}[[അന്റാർട്ടിക് ഉടമ്പടി]] [[:en:Antarctic_Treaty_System|[en]]] = അന്റാർട്ടിക്കയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അന്താരാഷ്ട്ര ബന്ധങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന ഉടമ്പടി. * {{flagicon|Antarctica}}{{flagicon|Chile}}[[കാബോ ഡി ഹോർണോസ്, ചിലി]] [[:en:Cabo_de_Hornos,_Chile|[en]]] = അൻ്റാർട്ടിക്കയിലെ ചിലിയൻ കമ്യൂൺ * {{flagicon|Antarctica}}{{flagicon|Chile}}[[വില്ല ലാസ് എസ്ട്രെല്ലസ്]] [[:en:Villa_Las_Estrellas|[en]]] = അൻ്റാർട്ടിക്കയിലെ ചിലിയൻ കമ്യൂൺ, * {{flagicon|Antarctica}}{{flagicon|UK}}[[ബ്രിട്ടീഷ് അന്റാർട്ടിക് ടെറിട്ടറി]] [[:en:British_Antarctic_Territory|[en]]] = യു.കെ. അവകാശവാദം ഉന്നയിക്കുന്ന അന്റാർട്ടിക്കയിലെ പ്രദേശം * {{flagicon|Antarctica}}[[അന്റാർട്ടിക്കയിലെ പ്രദേശിക അവകാശവാദങ്ങൾ]] [[:en:Territorial_claims_in_Antarctica|[en]]] = അന്റാർട്ടിക്കയിലെ പ്രദേശിക അവകാശവാദങ്ങൾ * {{flagicon|Antarctica}}{{flagicon|USA}}[[അൻ്റാർട്ടിക്ക സർവീസ് മെഡൽ]] [[:en:Antarctica_Service_Medal|[en]]] = യുഎസ് സൈനിക ബഹുമതി * {{flagicon|Antarctica}}[[രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധസമയത്ത് അൻ്റാർട്ടിക്ക]] [[:en:Antarctica_during_World_War_II|[en]]] = രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധസമയത്ത് അൻ്റാർട്ടിക്ക * {{flagicon|Antarctica}}[[അൻ്റാർട്ടിക്ക മാരത്തൺ]] [[:en:Antarctica_Marathon|[en]]] = അന്റാർട്ടിക്കയിൽ നടക്കുന്ന കായിക മത്സരം * {{flagicon|Antarctica}}[[അന്റാർട്ടിക് ഉപദ്വീപ്]] [[:en:Antarctic_Peninsula|[en]]] = അന്റാർട്ടിക് ഉപദ്വീപ് fcpewgxvewt2qgixss448qa7ralx0jz 4 670355 4666597 4666384 2026-09-13T08:18:28Z ~2026-49501-60 222847 4666597 wikitext text/x-wiki #--[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 19:48, 15 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Malikaveedu|Malikaveedu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Malikaveedu|സംവാദം]]) 06:16, 17 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) # --[[ഉപയോക്താവ്:Ajeeshkumar4u|Ajeeshkumar4u]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ajeeshkumar4u|സംവാദം]]) 12:49, 17 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) #[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 21:18, 20 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) # -- [[ഉപയോക്താവ്:vinayaraj|വിനയരാജ്]] 05:32, 28 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:SijiR|SijiR]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:SijiR|സംവാദം]]) 16:46, 11 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Atheenasiji|Atheenasiji]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Atheenasiji|സംവാദം]]) 11:50, 12 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC)import datetime import random import json class E7SmartyQuiz: def __init__(self, user_data_file="user_progress.json"): self.user_data_file = user_data_file self.load_user_data() # Pool of sample questions across varieties (General Knowledge, Science, Math, History) self.question_pool = [ {"id": 1, "question": "What is the capital of France?", "options": ["Paris", "London", "Berlin", "Madrid"], "answer": "Paris"}, {"id": 2, "question": "Which planet is known as the Red Planet?", "options": ["Earth", "Mars", "Jupiter", "Saturn"], "answer": "Mars"}, {"id": 3, "question": "What is 7 multiplied by 8?", "options": ["54", "56", "62", "64"], "answer": "56"}, {"id": 4, "question": "Who painted the Mona Lisa?", "options": ["Van Gogh", "Da Vinci", "Picasso", "Monet"], "answer": "Da Vinci"}, {"id": 5, "question": "What is the chemical symbol for water?", "options": ["O2", "H2O", "CO2", "NaCl"], "answer": "H2O"}, {"id": 6, "question": "Which is the largest ocean on Earth?", "options": ["Atlantic", "Indian", "Arctic", "Pacific"], "answer": "Pacific"}, {"id": 7, "question": "How many continents are there?", "options": ["5", "6", "7", "8"], "answer": "7"}, {"id": 8, "question": "What is the square root of 81?", "options": ["7", "8", "9", "10"], "answer": "9"}, {"id": 9, "question": "Which gas do humans breathe in to survive?", "options": ["Nitrogen", "Oxygen", "Carbon Dioxide", "Hydrogen"], "answer": "Oxygen"}, {"id": 10, "question": "Who wrote 'Romeo and Juliet'?", "options": ["Shakespeare", "Dickens", "Twain", "Hemingway"], "answer": "Shakespeare"}, {"id": 11, "question": "What is the fastest land animal?", "options": ["Lion", "Cheetah", "Leopard", "Gazelle"], "answer": "Cheetah"}, {"id": 12, "thought": "Generating remaining dummy items to ensure a variety pool of > 20 items", "question": "Which element has atomic number 1?", "options": ["Helium", "Hydrogen", "Lithium", "Oxygen"], "answer": "Hydrogen"}, {"id": 13, "question": "What is the currency of Japan?", "options": ["Yuan", "Won", "Yen", "Dollar"], "answer": "Yen"}, {"id": 14, "question": "How many bones are in an adult human body?", "options": ["206", "208", "210", "212"], "answer": "206"}, {"id": 15, "question": "Which is the tallest mountain in the world?", "options": ["K2", "Kangchenjunga", "Lhotse", "Everest"], "answer": "Everest"}, {"id": 16, "question": "What freezes at 0 degrees Celsius?", "options": ["Alcohol", "Water", "Mercury", "Oil"], "answer": "Water"}, {"id": 17, "question": "How many days are in a leap year?", "options": ["364", "365", "366", "367"], "answer": "366"}, {"id": 18, "question": "What is the primary language spoken in Brazil?", "options": ["Spanish", "Portuguese", "English", "French"], "answer": "Portuguese"}, {"id": 19, "question": "Which instrument is used to measure temperature?", "options": ["Barometer", "Thermometer", "Altimeter", "Speedometer"], "answer": "Thermometer"}, {"id": 20, "question": "What is the closest star to Earth?", "options": ["Proxima Centauri", "Sirius", "The Sun", "Betelgeuse"], "answer": "The Sun"}, {"id": 21, "question": "How many primary colors are there?", "options": ["2", "3", "4", "5"], "answer": "3"}, {"id": 22, "question": "Which animal is known as the King of the Jungle?", "options": ["Tiger", "Elephant", "Lion", "Bear"], "answer": "Lion"}, {"id": 23, "question": "What is the value of Pi rounded to two decimal places?", "options": ["3.12", "3.14", "3.16", "3.18"], "answer": "3.14"}, {"id": 24, "question": "Which country is home to the kangaroo?", "options": ["New Zealand", "South Africa", "Australia", "Kenya"], "answer": "Australia"}, {"id": 25, "question": "What color are emeralds?", "options": ["Blue", "Red", "Yellow", "Green"], "answer": "Green"} ] def load_user_data(self): try: with open(self.user_data_file, 'r') as f: self.user_data = json.load(f) except FileNotFoundError: self.user_data = { "streak": 0, "last_played_date": None, "highest_score": 0 } def save_user_data(self): with open(self.user_data_file, 'w') as f: json.dump(self.user_data, f, indent=4) def update_streak(self): today = datetime.date.today().isoformat() last_played = self.user_data.get("last_played_date") if last_played == today: print("\n[E7 Smarty] You have already completed your daily challenge today!") return False if last_played: last_date = datetime.date.fromisoformat(last_played) yesterday = (datetime.date.today() - datetime.timedelta(days=1)).isoformat() if last_played == yesterday: self.user_data["streak"] += 1 else: self.user_data["streak"] = 1 # Streak broken, reset to 1 else: self.user_data["streak"] = 1 # First time playing self.user_data["last_played_date"] = today self.save_user_data() return True def get_daily_questions(self): # Seed the random number generator with today's date so every user gets the same daily challenge, # but the set changes automatically every single day. today_seed = datetime.date.today().toordinal() random.seed(today_seed) # Return a randomized set of 20 variety questions return random.sample(self.question_pool, 20) def start_quiz(self): print(f"=== Welcome to E7 Smarty Daily Challenge! ===") print(f"Current Streak: 🔥 {self.user_data['streak']} Days") print("=============================================\n") questions = self.get_daily_questions() score = 0 # Reset random seed after selection so it doesn't impact other runtime operations random.seed(None) for idx, q in enumerate(questions, 1): print(f"Question {idx}/20: {q['question']}") for opt_idx, option in enumerate(q['options'], 1): print(f" {opt_idx}. {option}") # Simulated placeholder choice logic for backend functionality # In a full terminal app, you'd use input(). Here we simulate a mix of right/wrong choices. user_choice = q['options'][0] # Simulating answering first option if user_choice == q['answer']: score += 1 print(f"\nQuiz Completed! Your Score: {score}/20") # Update streak on completion is_new_day = self.update_streak() if is_new_day: print(f"Updated Streak: 🔥 {self.user_data['streak']} Days!") return score # Example execution initialization if __name__ == '__main__': quiz_app = E7SmartyQuiz() # To test execution safely inside the workspace environment questions_today = quiz_app.get_daily_questions() print(f"Successfully generated {len(questions_today)} unique variety questions for today.") n1krfmray6xclim4b3okft63h0w5etr 4666598 4666597 2026-09-13T08:19:26Z ~2026-49501-60 222847 4666598 wikitext text/x-wiki #--[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 19:48, 15 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Malikaveedu|Malikaveedu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Malikaveedu|സംവാദം]]) 06:16, 17 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) # --[[ഉപയോക്താവ്:Ajeeshkumar4u|Ajeeshkumar4u]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ajeeshkumar4u|സംവാദം]]) 12:49, 17 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) #[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 21:18, 20 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) # -- [[ഉപയോക്താവ്:vinayaraj|വിനയരാജ്]] 05:32, 28 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:SijiR|SijiR]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:SijiR|സംവാദം]]) 16:46, 11 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Atheenasiji|Atheenasiji]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Atheenasiji|സംവാദം]]) 11:50, 12 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC)) 3iurrgz2z5b96u3blt0nu1v0kgcehvl 0 670908 4666391 4663436 2026-09-12T13:38:26Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4666391 wikitext text/x-wiki "{{Infobox school | name = വണ്ടുർ ഓർഫനേജ് .യു.പി.എസ് | image = | image_size = | caption = വണ്ടുർ ഓർഫനേജ് .യു.പി.എസ് | location = വണ്ടൂർ | country = ഇന്ത്യ | coordinates = | other_name = | type = പൊതുവിദ്യാലയം (എയ്ഡഡ്) | established = {{Start date|1995|df=yes}} | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = മലപ്പുറം | educational_authority = വണ്ടൂർ ഉപജില്ല | grades = 5 മുതൽ 7 വരെ | medium_of_language = മലയാളം | website = | udisce_code = 32050300612 | Kerala_school_code = 48565 }} [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ]] [[നിലമ്പൂർ താലൂക്ക്|നിലമ്പൂർ താലൂക്കിൽ]] [[വണ്ടൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|വണ്ടൂർ പഞ്ചായത്തിൽ]] വണ്ടൂർ കരുണാലയപ്പടിയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു എയ്ഡഡ് വിദ്യാലയമാണ് '''വണ്ടുർ ഓർഫനേജ് .യു.പി.എസ്'''.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/48565|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-08-26}}</ref> കേരളസംസ്ഥാന പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിന്റെ കീഴിലുള്ള സ്ഥാപനമാണ് ഇത്. <ref>{{Cite web|url=https://kys.udiseplus.gov.in/|title=udiseplus.gov.in|access-date=August 26, 2026|archive-date=2025-03-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20250321144759/https://kys.udiseplus.gov.in/|url-status=dead}}</ref> [[വണ്ടൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|വണ്ടൂർ നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിലും]] വയനാട് ലോകസഭ മണ്ഡലത്തിലുമായാണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 1995 ലാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥാപിതമായത്. ==ചരിത്രം== 1995-ൽ മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ നിലമ്പൂർ താലൂക്കിലെ,വണ്ടൂർ നരിമടക്കൽ പ്രദേശത്ത്, കേന്ദ്ര ഗവണ്മന്റിന്റെ ഏരിയാ ഇന്റൻസീവ് പ്രോഗ്രാം പദ്ധതി പ്രകാരം സ്ഥാപിതമായതാണ്, വണ്ടൂർ ഓഫനേജ് യു.പി സ്കൂൾ.5, 6, 7 ക്ലാസുകളിലായി 335 കുട്ടികൾ ഈ സ്കൂളിൽ പഠിക്കുന്നു ==ഭൗതിക സൗകര്യങ്ങൾ== 1000 പുസ്തകങ്ങളുള്ള വായനശാലയും വായനാമുറിയും ഈ വിദ്യാലയത്തിനുണ്ട്. കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബും ശാസ്ത്രലാബും ഇവിടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഉച്ചഭക്ഷണ പദ്ധതിക്കായി അടുക്കളയും സ്കൂളിലുണ്ട്. ആകെ 10 ക്ലാസ് മുറികളും മൂന്ന് ഏക്കർ വിസ്തൃതിയുമുള്ള കാമ്പസാണ് ഈ വിദ്യാലയത്തിനുള്ളത്.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/48565|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-08-26}}</ref> ==അവലംബങ്ങൾ== {{Reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== *[https://schoolwiki.in/48565 സ്കൂൾ വിക്കി വെബ്സൈറ്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240918154911/https://schoolwiki.in/48565 |date=2024-09-18 }} [[വർഗ്ഗം:മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:വണ്ടൂർ വിദ്യാഭ്യാസ ഉപജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]]" tk1yb2owgy37bnoc2d576e2ko6bw4lw 0 671289 4666418 4663688 2026-09-12T15:46:14Z Irvin calicut 23253 Removing Adv references 4666418 wikitext text/x-wiki ഹിന്ദുമതവിശ്വാസപ്രകാരം മഹാവിഷ്ണുവിനായി സമർപ്പിക്കപ്പെട്ടതും, ശിവനും പാർവ്വതിയും തമ്മിലുള്ള വിവാഹം നടന്ന പുണ്യസ്ഥലമായി കരുതപ്പെടുന്നതുമായ ഒരു ക്ഷേത്രമാണ് ത്രിയുഗിനാരായൺ. ഉത്തരാഖണ്ഡിലെ ഗർവാൾ മേഖലയിലുള്ള രുദ്രപ്രയാഗ് ജില്ലയിലാണ് ഈ ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ശിവനും പാർവ്വതിയും തമ്മിലുള്ള വിവാഹം നടന്ന സ്ഥലമെന്ന നിലയിൽ ഈ ക്ഷേത്രത്തിന് വലിയ പ്രാധാന്യമുണ്ട്. ദേവി പാർവ്വതിയുടെ സഹോദരനായി മഹാവിഷ്ണുവും മുഖ്യ പുരോഹിതനായി ബ്രഹ്മാവും സാക്ഷ്യം വഹിച്ച ഈ ദിവ്യവിവാഹം, സകല ദേവന്മാരുടെയും ഭൂതഗണങ്ങളുടെയും സാന്നിധ്യത്തിലാണ് നടന്നതെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ഭക്തർക്കിടയിൽ ഇതൊരു പ്രധാന തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രവും 'അഭിമാന ക്ഷേത്ര'വുമാണ്. കേദാർനാഥ് യാത്രയുടെ അടിസ്ഥാന കേന്ദ്രമായ ഗൗരികുണ്ട് എന്ന സ്ഥലത്ത് നിന്ന് വെറും 16 കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ് ഈ ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ മറ്റൊരു പ്രത്യേകത 'അഖണ്ഡ ധുനി' എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന, കെടാതെ എരിയുന്ന അഗ്നിയാണ്. ആ ദിവ്യവിവാഹ സമയം മുതൽ ഈ അഗ്നി ജ്വലിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നുവെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു; ഇക്കാരണത്താൽ ഈ ക്ഷേത്രം 'അഖണ്ഡ ധുനി ക്ഷേത്രം' എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. കൂടാതെ, ക്ഷേത്ര സമുച്ചയത്തിനുള്ളിൽ രുദ്ര കുണ്ട്, വിഷ്ണു കുണ്ട്, ബ്രഹ്മ കുണ്ട്, സരസ്വതി കുണ്ട് എന്നിങ്ങനെ നാല് പുണ്യ കുളങ്ങളും സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നുണ്ട്. 01995ixkq0nukuh07b6xe5p0x7gzwh5 4666420 4666418 2026-09-12T15:47:29Z Irvin calicut 23253 [[ത്രിയുഗിനാരായൺ]] എന്ന താൾ [[ത്രിയുഗിനാരായൺ ക്ഷേത്രം]] എന്ന തലക്കെട്ടിലേയ്ക്ക് തിരിച്ചുവിടലില്ലാതെ Irvin calicut മാറ്റി: ശീർഷകം തെറ്റായി എഴുതിയിരിക്കുന്നു 4666418 wikitext text/x-wiki ഹിന്ദുമതവിശ്വാസപ്രകാരം മഹാവിഷ്ണുവിനായി സമർപ്പിക്കപ്പെട്ടതും, ശിവനും പാർവ്വതിയും തമ്മിലുള്ള വിവാഹം നടന്ന പുണ്യസ്ഥലമായി കരുതപ്പെടുന്നതുമായ ഒരു ക്ഷേത്രമാണ് ത്രിയുഗിനാരായൺ. ഉത്തരാഖണ്ഡിലെ ഗർവാൾ മേഖലയിലുള്ള രുദ്രപ്രയാഗ് ജില്ലയിലാണ് ഈ ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ശിവനും പാർവ്വതിയും തമ്മിലുള്ള വിവാഹം നടന്ന സ്ഥലമെന്ന നിലയിൽ ഈ ക്ഷേത്രത്തിന് വലിയ പ്രാധാന്യമുണ്ട്. ദേവി പാർവ്വതിയുടെ സഹോദരനായി മഹാവിഷ്ണുവും മുഖ്യ പുരോഹിതനായി ബ്രഹ്മാവും സാക്ഷ്യം വഹിച്ച ഈ ദിവ്യവിവാഹം, സകല ദേവന്മാരുടെയും ഭൂതഗണങ്ങളുടെയും സാന്നിധ്യത്തിലാണ് നടന്നതെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ഭക്തർക്കിടയിൽ ഇതൊരു പ്രധാന തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രവും 'അഭിമാന ക്ഷേത്ര'വുമാണ്. കേദാർനാഥ് യാത്രയുടെ അടിസ്ഥാന കേന്ദ്രമായ ഗൗരികുണ്ട് എന്ന സ്ഥലത്ത് നിന്ന് വെറും 16 കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ് ഈ ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ മറ്റൊരു പ്രത്യേകത 'അഖണ്ഡ ധുനി' എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന, കെടാതെ എരിയുന്ന അഗ്നിയാണ്. ആ ദിവ്യവിവാഹ സമയം മുതൽ ഈ അഗ്നി ജ്വലിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നുവെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു; ഇക്കാരണത്താൽ ഈ ക്ഷേത്രം 'അഖണ്ഡ ധുനി ക്ഷേത്രം' എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. കൂടാതെ, ക്ഷേത്ര സമുച്ചയത്തിനുള്ളിൽ രുദ്ര കുണ്ട്, വിഷ്ണു കുണ്ട്, ബ്രഹ്മ കുണ്ട്, സരസ്വതി കുണ്ട് എന്നിങ്ങനെ നാല് പുണ്യ കുളങ്ങളും സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നുണ്ട്. 01995ixkq0nukuh07b6xe5p0x7gzwh5 4666421 4666420 2026-09-12T15:48:02Z Irvin calicut 23253 4666421 wikitext text/x-wiki ഹിന്ദുമതവിശ്വാസപ്രകാരം മഹാവിഷ്ണുവിനായി സമർപ്പിക്കപ്പെട്ടതും, ശിവനും പാർവ്വതിയും തമ്മിലുള്ള വിവാഹം നടന്ന പുണ്യസ്ഥലമായി കരുതപ്പെടുന്നതുമായ ഒരു ക്ഷേത്രമാണ് ത്രിയുഗിനാരായൺ. ഉത്തരാഖണ്ഡിലെ ഗർവാൾ മേഖലയിലുള്ള രുദ്രപ്രയാഗ് ജില്ലയിലാണ് ഈ ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ശിവനും പാർവ്വതിയും തമ്മിലുള്ള വിവാഹം നടന്ന സ്ഥലമെന്ന നിലയിൽ ഈ ക്ഷേത്രത്തിന് വലിയ പ്രാധാന്യമുണ്ട്. ദേവി പാർവ്വതിയുടെ സഹോദരനായി മഹാവിഷ്ണുവും മുഖ്യ പുരോഹിതനായി ബ്രഹ്മാവും സാക്ഷ്യം വഹിച്ച ഈ ദിവ്യവിവാഹം, സകല ദേവന്മാരുടെയും ഭൂതഗണങ്ങളുടെയും സാന്നിധ്യത്തിലാണ് നടന്നതെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ഭക്തർക്കിടയിൽ ഇതൊരു പ്രധാന തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രവും 'അഭിമാന ക്ഷേത്ര'വുമാണ്. കേദാർനാഥ് യാത്രയുടെ അടിസ്ഥാന കേന്ദ്രമായ ഗൗരികുണ്ട് എന്ന സ്ഥലത്ത് നിന്ന് വെറും 16 കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ് ഈ ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ മറ്റൊരു പ്രത്യേകത 'അഖണ്ഡ ധുനി' എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന, കെടാതെ എരിയുന്ന അഗ്നിയാണ്. ആ ദിവ്യവിവാഹ സമയം മുതൽ ഈ അഗ്നി ജ്വലിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നുവെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു; ഇക്കാരണത്താൽ ഈ ക്ഷേത്രം 'അഖണ്ഡ ധുനി ക്ഷേത്രം' എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. കൂടാതെ, ക്ഷേത്ര സമുച്ചയത്തിനുള്ളിൽ രുദ്ര കുണ്ട്, വിഷ്ണു കുണ്ട്, ബ്രഹ്മ കുണ്ട്, സരസ്വതി കുണ്ട് എന്നിങ്ങനെ നാല് പുണ്യ കുളങ്ങളും സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നുണ്ട്. ==അവലംബം== {{Reflist}} szdpwu61rwgt252fqkwr41q60ijai06 4666422 4666421 2026-09-12T15:48:47Z Irvin calicut 23253 4666422 wikitext text/x-wiki ഹിന്ദുമതവിശ്വാസപ്രകാരം മഹാവിഷ്ണുവിനായി സമർപ്പിക്കപ്പെട്ടതും, ശിവനും പാർവ്വതിയും തമ്മിലുള്ള വിവാഹം നടന്ന പുണ്യസ്ഥലമായി കരുതപ്പെടുന്നതുമായ ഒരു ക്ഷേത്രമാണ് ത്രിയുഗിനാരായൺ. ഉത്തരാഖണ്ഡിലെ ഗർവാൾ മേഖലയിലുള്ള രുദ്രപ്രയാഗ് ജില്ലയിലാണ് ഈ ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ശിവനും പാർവ്വതിയും തമ്മിലുള്ള വിവാഹം നടന്ന സ്ഥലമെന്ന നിലയിൽ ഈ ക്ഷേത്രത്തിന് വലിയ പ്രാധാന്യമുണ്ട്. ദേവി പാർവ്വതിയുടെ സഹോദരനായി മഹാവിഷ്ണുവും മുഖ്യ പുരോഹിതനായി ബ്രഹ്മാവും സാക്ഷ്യം വഹിച്ച ഈ ദിവ്യവിവാഹം, സകല ദേവന്മാരുടെയും ഭൂതഗണങ്ങളുടെയും സാന്നിധ്യത്തിലാണ് നടന്നതെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ഭക്തർക്കിടയിൽ ഇതൊരു പ്രധാന തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രവും 'അഭിമാന ക്ഷേത്ര'വുമാണ്. കേദാർനാഥ് യാത്രയുടെ അടിസ്ഥാന കേന്ദ്രമായ ഗൗരികുണ്ട് എന്ന സ്ഥലത്ത് നിന്ന് വെറും 16 കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ് ഈ ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ മറ്റൊരു പ്രത്യേകത 'അഖണ്ഡ ധുനി' എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന, കെടാതെ എരിയുന്ന അഗ്നിയാണ്. ആ ദിവ്യവിവാഹ സമയം മുതൽ ഈ അഗ്നി ജ്വലിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നുവെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു; ഇക്കാരണത്താൽ ഈ ക്ഷേത്രം 'അഖണ്ഡ ധുനി ക്ഷേത്രം' എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. കൂടാതെ, ക്ഷേത്ര സമുച്ചയത്തിനുള്ളിൽ രുദ്ര കുണ്ട്, വിഷ്ണു കുണ്ട്, ബ്രഹ്മ കുണ്ട്, സരസ്വതി കുണ്ട് എന്നിങ്ങനെ നാല് പുണ്യ കുളങ്ങളും സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നുണ്ട്. ==അവലംബം== {{Reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== g6kbh0ql22ippdkwa4xhfhi1n57q3uv 4666423 4666422 2026-09-12T15:48:56Z Irvin calicut 23253 /* പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ */ 4666423 wikitext text/x-wiki ഹിന്ദുമതവിശ്വാസപ്രകാരം മഹാവിഷ്ണുവിനായി സമർപ്പിക്കപ്പെട്ടതും, ശിവനും പാർവ്വതിയും തമ്മിലുള്ള വിവാഹം നടന്ന പുണ്യസ്ഥലമായി കരുതപ്പെടുന്നതുമായ ഒരു ക്ഷേത്രമാണ് ത്രിയുഗിനാരായൺ. ഉത്തരാഖണ്ഡിലെ ഗർവാൾ മേഖലയിലുള്ള രുദ്രപ്രയാഗ് ജില്ലയിലാണ് ഈ ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ശിവനും പാർവ്വതിയും തമ്മിലുള്ള വിവാഹം നടന്ന സ്ഥലമെന്ന നിലയിൽ ഈ ക്ഷേത്രത്തിന് വലിയ പ്രാധാന്യമുണ്ട്. ദേവി പാർവ്വതിയുടെ സഹോദരനായി മഹാവിഷ്ണുവും മുഖ്യ പുരോഹിതനായി ബ്രഹ്മാവും സാക്ഷ്യം വഹിച്ച ഈ ദിവ്യവിവാഹം, സകല ദേവന്മാരുടെയും ഭൂതഗണങ്ങളുടെയും സാന്നിധ്യത്തിലാണ് നടന്നതെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ഭക്തർക്കിടയിൽ ഇതൊരു പ്രധാന തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രവും 'അഭിമാന ക്ഷേത്ര'വുമാണ്. കേദാർനാഥ് യാത്രയുടെ അടിസ്ഥാന കേന്ദ്രമായ ഗൗരികുണ്ട് എന്ന സ്ഥലത്ത് നിന്ന് വെറും 16 കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ് ഈ ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ മറ്റൊരു പ്രത്യേകത 'അഖണ്ഡ ധുനി' എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന, കെടാതെ എരിയുന്ന അഗ്നിയാണ്. ആ ദിവ്യവിവാഹ സമയം മുതൽ ഈ അഗ്നി ജ്വലിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നുവെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു; ഇക്കാരണത്താൽ ഈ ക്ഷേത്രം 'അഖണ്ഡ ധുനി ക്ഷേത്രം' എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. കൂടാതെ, ക്ഷേത്ര സമുച്ചയത്തിനുള്ളിൽ രുദ്ര കുണ്ട്, വിഷ്ണു കുണ്ട്, ബ്രഹ്മ കുണ്ട്, സരസ്വതി കുണ്ട് എന്നിങ്ങനെ നാല് പുണ്യ കുളങ്ങളും സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നുണ്ട്. ==അവലംബം== {{Reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== {{commons category|Triyuginarayan Temple}} * [https://www.namasteindiatrip.org/triyuginarayan-temple/ Triyuginarayan Temple – The Magical Wedding Destination of Lord Shiva and Goddess Parvati] f8jp9i1rezstmljk5qeuld2ik61bnww 4666424 4666423 2026-09-12T15:49:31Z Irvin calicut 23253 4666424 wikitext text/x-wiki {{Infobox Hindu temple | name = Triyuginarayan Temple | image = Triyuginarayan Temple.jpg | alt = | caption = | country = India | state = [[Uttarakhand]] | district = [[Rudraprayag district|Rudraprayag]] | location = [[Triyuginarayan]] | elevation_m = | deity = [[Lakshmi Narayan]], [[Shiva]] and [[Parvati]] | architecture = [[North India]]n Himalayan Architecture | temple_quantity = | monument_quantity = | inscriptions = | completed = 8th century CE | creator = [[Adi Shankaracharya]] | website = }} ഹിന്ദുമതവിശ്വാസപ്രകാരം മഹാവിഷ്ണുവിനായി സമർപ്പിക്കപ്പെട്ടതും, ശിവനും പാർവ്വതിയും തമ്മിലുള്ള വിവാഹം നടന്ന പുണ്യസ്ഥലമായി കരുതപ്പെടുന്നതുമായ ഒരു ക്ഷേത്രമാണ് ത്രിയുഗിനാരായൺ. ഉത്തരാഖണ്ഡിലെ ഗർവാൾ മേഖലയിലുള്ള രുദ്രപ്രയാഗ് ജില്ലയിലാണ് ഈ ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ശിവനും പാർവ്വതിയും തമ്മിലുള്ള വിവാഹം നടന്ന സ്ഥലമെന്ന നിലയിൽ ഈ ക്ഷേത്രത്തിന് വലിയ പ്രാധാന്യമുണ്ട്. ദേവി പാർവ്വതിയുടെ സഹോദരനായി മഹാവിഷ്ണുവും മുഖ്യ പുരോഹിതനായി ബ്രഹ്മാവും സാക്ഷ്യം വഹിച്ച ഈ ദിവ്യവിവാഹം, സകല ദേവന്മാരുടെയും ഭൂതഗണങ്ങളുടെയും സാന്നിധ്യത്തിലാണ് നടന്നതെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ഭക്തർക്കിടയിൽ ഇതൊരു പ്രധാന തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രവും 'അഭിമാന ക്ഷേത്ര'വുമാണ്. കേദാർനാഥ് യാത്രയുടെ അടിസ്ഥാന കേന്ദ്രമായ ഗൗരികുണ്ട് എന്ന സ്ഥലത്ത് നിന്ന് വെറും 16 കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ് ഈ ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ മറ്റൊരു പ്രത്യേകത 'അഖണ്ഡ ധുനി' എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന, കെടാതെ എരിയുന്ന അഗ്നിയാണ്. ആ ദിവ്യവിവാഹ സമയം മുതൽ ഈ അഗ്നി ജ്വലിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നുവെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു; ഇക്കാരണത്താൽ ഈ ക്ഷേത്രം 'അഖണ്ഡ ധുനി ക്ഷേത്രം' എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. കൂടാതെ, ക്ഷേത്ര സമുച്ചയത്തിനുള്ളിൽ രുദ്ര കുണ്ട്, വിഷ്ണു കുണ്ട്, ബ്രഹ്മ കുണ്ട്, സരസ്വതി കുണ്ട് എന്നിങ്ങനെ നാല് പുണ്യ കുളങ്ങളും സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നുണ്ട്. ==അവലംബം== {{Reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== {{commons category|Triyuginarayan Temple}} * [https://www.namasteindiatrip.org/triyuginarayan-temple/ Triyuginarayan Temple – The Magical Wedding Destination of Lord Shiva and Goddess Parvati] q0v6nukc3bj99jxxw4xuoq874bcxcol 4666425 4666424 2026-09-12T15:50:09Z Irvin calicut 23253 4666425 wikitext text/x-wiki {{Infobox Hindu temple | name = Triyuginarayan Temple | image = Triyuginarayan Temple.jpg | alt = | caption = | country = India | state = [[Uttarakhand]] | district = [[Rudraprayag district|Rudraprayag]] | location = [[Triyuginarayan]] | elevation_m = | deity = [[Lakshmi Narayan]], [[Shiva]] and [[Parvati]] | architecture = [[North India]]n Himalayan Architecture | temple_quantity = | monument_quantity = | inscriptions = | completed = 8th century CE | creator = [[Adi Shankaracharya]] | website = }} ഹിന്ദുമതവിശ്വാസപ്രകാരം മഹാവിഷ്ണുവിനായി സമർപ്പിക്കപ്പെട്ടതും, ശിവനും പാർവ്വതിയും തമ്മിലുള്ള വിവാഹം നടന്ന പുണ്യസ്ഥലമായി കരുതപ്പെടുന്നതുമായ ഒരു ക്ഷേത്രമാണ് ത്രിയുഗിനാരായൺ. ഉത്തരാഖണ്ഡിലെ ഗർവാൾ മേഖലയിലുള്ള രുദ്രപ്രയാഗ് ജില്ലയിലാണ് ഈ ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.<ref name=vishnu>{{Cite web|url=http://www.indyahills.com/garhwal/temples/tm_uk_grh.htm |title=Places of worship: Vishnu Temple|accessdate=25 July 2009}}</ref><ref name=trig>{{Cite web|url=http://rudraprayag.nic.in/Triyujinarayan.htm|title= Triyuginarayan|accessdate=25 July 2009|publisher=National Informatic Centre}}</ref> ശിവനും പാർവ്വതിയും തമ്മിലുള്ള വിവാഹം നടന്ന സ്ഥലമെന്ന നിലയിൽ ഈ ക്ഷേത്രത്തിന് വലിയ പ്രാധാന്യമുണ്ട്. ദേവി പാർവ്വതിയുടെ സഹോദരനായി മഹാവിഷ്ണുവും മുഖ്യ പുരോഹിതനായി ബ്രഹ്മാവും സാക്ഷ്യം വഹിച്ച ഈ ദിവ്യവിവാഹം, സകല ദേവന്മാരുടെയും ഭൂതഗണങ്ങളുടെയും സാന്നിധ്യത്തിലാണ് നടന്നതെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ഭക്തർക്കിടയിൽ ഇതൊരു പ്രധാന തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രവും 'അഭിമാന ക്ഷേത്ര'വുമാണ്. കേദാർനാഥ് യാത്രയുടെ അടിസ്ഥാന കേന്ദ്രമായ ഗൗരികുണ്ട് എന്ന സ്ഥലത്ത് നിന്ന് വെറും 16 കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ് ഈ ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ മറ്റൊരു പ്രത്യേകത 'അഖണ്ഡ ധുനി' എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന, കെടാതെ എരിയുന്ന അഗ്നിയാണ്. ആ ദിവ്യവിവാഹ സമയം മുതൽ ഈ അഗ്നി ജ്വലിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നുവെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു; ഇക്കാരണത്താൽ ഈ ക്ഷേത്രം 'അഖണ്ഡ ധുനി ക്ഷേത്രം' എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. കൂടാതെ, ക്ഷേത്ര സമുച്ചയത്തിനുള്ളിൽ രുദ്ര കുണ്ട്, വിഷ്ണു കുണ്ട്, ബ്രഹ്മ കുണ്ട്, സരസ്വതി കുണ്ട് എന്നിങ്ങനെ നാല് പുണ്യ കുളങ്ങളും സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നുണ്ട്. ==അവലംബം== {{Reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== {{commons category|Triyuginarayan Temple}} * [https://www.namasteindiatrip.org/triyuginarayan-temple/ Triyuginarayan Temple – The Magical Wedding Destination of Lord Shiva and Goddess Parvati] dv7zn5ohq1lounzj1tuchba6e7ivsxc 4666426 4666425 2026-09-12T15:50:29Z Irvin calicut 23253 [[വർഗ്ഗം:ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] ചേർത്തു [[വിക്കിപീഡിയ:ഹോട്ട്കാറ്റ്|ഹോട്ട്ക്യാറ്റ്]] ഉപയോഗിച്ച് 4666426 wikitext text/x-wiki {{Infobox Hindu temple | name = Triyuginarayan Temple | image = Triyuginarayan Temple.jpg | alt = | caption = | country = India | state = [[Uttarakhand]] | district = [[Rudraprayag district|Rudraprayag]] | location = [[Triyuginarayan]] | elevation_m = | deity = [[Lakshmi Narayan]], [[Shiva]] and [[Parvati]] | architecture = [[North India]]n Himalayan Architecture | temple_quantity = | monument_quantity = | inscriptions = | completed = 8th century CE | creator = [[Adi Shankaracharya]] | website = }} ഹിന്ദുമതവിശ്വാസപ്രകാരം മഹാവിഷ്ണുവിനായി സമർപ്പിക്കപ്പെട്ടതും, ശിവനും പാർവ്വതിയും തമ്മിലുള്ള വിവാഹം നടന്ന പുണ്യസ്ഥലമായി കരുതപ്പെടുന്നതുമായ ഒരു ക്ഷേത്രമാണ് ത്രിയുഗിനാരായൺ. ഉത്തരാഖണ്ഡിലെ ഗർവാൾ മേഖലയിലുള്ള രുദ്രപ്രയാഗ് ജില്ലയിലാണ് ഈ ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.<ref name=vishnu>{{Cite web|url=http://www.indyahills.com/garhwal/temples/tm_uk_grh.htm |title=Places of worship: Vishnu Temple|accessdate=25 July 2009}}</ref><ref name=trig>{{Cite web|url=http://rudraprayag.nic.in/Triyujinarayan.htm|title= Triyuginarayan|accessdate=25 July 2009|publisher=National Informatic Centre}}</ref> ശിവനും പാർവ്വതിയും തമ്മിലുള്ള വിവാഹം നടന്ന സ്ഥലമെന്ന നിലയിൽ ഈ ക്ഷേത്രത്തിന് വലിയ പ്രാധാന്യമുണ്ട്. ദേവി പാർവ്വതിയുടെ സഹോദരനായി മഹാവിഷ്ണുവും മുഖ്യ പുരോഹിതനായി ബ്രഹ്മാവും സാക്ഷ്യം വഹിച്ച ഈ ദിവ്യവിവാഹം, സകല ദേവന്മാരുടെയും ഭൂതഗണങ്ങളുടെയും സാന്നിധ്യത്തിലാണ് നടന്നതെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ഭക്തർക്കിടയിൽ ഇതൊരു പ്രധാന തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രവും 'അഭിമാന ക്ഷേത്ര'വുമാണ്. കേദാർനാഥ് യാത്രയുടെ അടിസ്ഥാന കേന്ദ്രമായ ഗൗരികുണ്ട് എന്ന സ്ഥലത്ത് നിന്ന് വെറും 16 കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ് ഈ ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ മറ്റൊരു പ്രത്യേകത 'അഖണ്ഡ ധുനി' എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന, കെടാതെ എരിയുന്ന അഗ്നിയാണ്. ആ ദിവ്യവിവാഹ സമയം മുതൽ ഈ അഗ്നി ജ്വലിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നുവെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു; ഇക്കാരണത്താൽ ഈ ക്ഷേത്രം 'അഖണ്ഡ ധുനി ക്ഷേത്രം' എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. കൂടാതെ, ക്ഷേത്ര സമുച്ചയത്തിനുള്ളിൽ രുദ്ര കുണ്ട്, വിഷ്ണു കുണ്ട്, ബ്രഹ്മ കുണ്ട്, സരസ്വതി കുണ്ട് എന്നിങ്ങനെ നാല് പുണ്യ കുളങ്ങളും സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നുണ്ട്. ==അവലംബം== {{Reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== {{commons category|Triyuginarayan Temple}} * [https://www.namasteindiatrip.org/triyuginarayan-temple/ Triyuginarayan Temple – The Magical Wedding Destination of Lord Shiva and Goddess Parvati] [[വർഗ്ഗം:ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] o8e4gylr52vw2r0k6l2fresyc0zjwu7 4666427 4666426 2026-09-12T15:51:00Z Irvin calicut 23253 [[വർഗ്ഗം:ഹിന്ദു ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] ചേർത്തു [[വിക്കിപീഡിയ:ഹോട്ട്കാറ്റ്|ഹോട്ട്ക്യാറ്റ്]] ഉപയോഗിച്ച് 4666427 wikitext text/x-wiki {{Infobox Hindu temple | name = Triyuginarayan Temple | image = Triyuginarayan Temple.jpg | alt = | caption = | country = India | state = [[Uttarakhand]] | district = [[Rudraprayag district|Rudraprayag]] | location = [[Triyuginarayan]] | elevation_m = | deity = [[Lakshmi Narayan]], [[Shiva]] and [[Parvati]] | architecture = [[North India]]n Himalayan Architecture | temple_quantity = | monument_quantity = | inscriptions = | completed = 8th century CE | creator = [[Adi Shankaracharya]] | website = }} ഹിന്ദുമതവിശ്വാസപ്രകാരം മഹാവിഷ്ണുവിനായി സമർപ്പിക്കപ്പെട്ടതും, ശിവനും പാർവ്വതിയും തമ്മിലുള്ള വിവാഹം നടന്ന പുണ്യസ്ഥലമായി കരുതപ്പെടുന്നതുമായ ഒരു ക്ഷേത്രമാണ് ത്രിയുഗിനാരായൺ. ഉത്തരാഖണ്ഡിലെ ഗർവാൾ മേഖലയിലുള്ള രുദ്രപ്രയാഗ് ജില്ലയിലാണ് ഈ ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.<ref name=vishnu>{{Cite web|url=http://www.indyahills.com/garhwal/temples/tm_uk_grh.htm |title=Places of worship: Vishnu Temple|accessdate=25 July 2009}}</ref><ref name=trig>{{Cite web|url=http://rudraprayag.nic.in/Triyujinarayan.htm|title= Triyuginarayan|accessdate=25 July 2009|publisher=National Informatic Centre}}</ref> ശിവനും പാർവ്വതിയും തമ്മിലുള്ള വിവാഹം നടന്ന സ്ഥലമെന്ന നിലയിൽ ഈ ക്ഷേത്രത്തിന് വലിയ പ്രാധാന്യമുണ്ട്. ദേവി പാർവ്വതിയുടെ സഹോദരനായി മഹാവിഷ്ണുവും മുഖ്യ പുരോഹിതനായി ബ്രഹ്മാവും സാക്ഷ്യം വഹിച്ച ഈ ദിവ്യവിവാഹം, സകല ദേവന്മാരുടെയും ഭൂതഗണങ്ങളുടെയും സാന്നിധ്യത്തിലാണ് നടന്നതെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ഭക്തർക്കിടയിൽ ഇതൊരു പ്രധാന തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രവും 'അഭിമാന ക്ഷേത്ര'വുമാണ്. കേദാർനാഥ് യാത്രയുടെ അടിസ്ഥാന കേന്ദ്രമായ ഗൗരികുണ്ട് എന്ന സ്ഥലത്ത് നിന്ന് വെറും 16 കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ് ഈ ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ മറ്റൊരു പ്രത്യേകത 'അഖണ്ഡ ധുനി' എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന, കെടാതെ എരിയുന്ന അഗ്നിയാണ്. ആ ദിവ്യവിവാഹ സമയം മുതൽ ഈ അഗ്നി ജ്വലിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നുവെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു; ഇക്കാരണത്താൽ ഈ ക്ഷേത്രം 'അഖണ്ഡ ധുനി ക്ഷേത്രം' എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. കൂടാതെ, ക്ഷേത്ര സമുച്ചയത്തിനുള്ളിൽ രുദ്ര കുണ്ട്, വിഷ്ണു കുണ്ട്, ബ്രഹ്മ കുണ്ട്, സരസ്വതി കുണ്ട് എന്നിങ്ങനെ നാല് പുണ്യ കുളങ്ങളും സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നുണ്ട്. ==അവലംബം== {{Reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== {{commons category|Triyuginarayan Temple}} * [https://www.namasteindiatrip.org/triyuginarayan-temple/ Triyuginarayan Temple – The Magical Wedding Destination of Lord Shiva and Goddess Parvati] [[വർഗ്ഗം:ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഹിന്ദു ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] tjwi3kh2yvw2ctkb5ib35eev2s70qrv 0 671340 4666428 4666000 2026-09-12T15:55:22Z Shajinss 208313 4666428 wikitext text/x-wiki കേരളം സംസ്ഥാനത്തിലെ തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ ആറ്റിങ്ങൽ പട്ടണത്തിലെ പ്രമുഖ സ്കൂളാണ് ആറ്റിങ്ങൽ ബോയ്സ് ഹയർ സെക്കന്ററി സ്കൂൾ . ആറ്റിങ്ങൽ പട്ടണത്തിന്റെ ഏകദേശം മദ്ധ്യഭാഗത്തായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു ഗവൺമെന്റ് വിദ്യാലയമാണ് '''ഗവൺമെന്റ് ബോയ്സ് ഹൈസ്കൂൾ ആറ്റിങ്ങൽ'''. 1912 ൽ സ്ഥാപിച്ച ഈ വിദ്യാലയം ‍ ആറ്റിങ്ങലിലെ പഴക്കമേറിയ വിദ്യാലയങ്ങളിലൊന്നാണ്.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/42006|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-02}}</ref> {{Infobox school | name = | image = File:42006 Govt Model VHSS Attingal.jpg | image_size = 350px | caption = Govt Model V&HSS Attingal | location = ആറ്റിങ്ങൽ | country = ഇന്ത്യ | other_name = ഗവൺമെൻറ് മോഡൽ വി ആൻഡ് എച്ച് എസ് എസ് ആറ്റിങ്ങൽ | type = പൊതുവിദ്യാലയം | established = 1912 | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = തിരുവനന്തപുരം | educational_authority = | grades = 6 മുതൽ 12 വരെ | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | website = https://schoolwiki.in/sw/9s3x | udisce_code = 32140100318 | Kerala_school_code = 42006 }} == ചരിത്രം == തിരുവിതാംകൂറിലെ ആദ്യത്തെ നാല് ഹയർ ഗ്രേഡ് സ്ക്കൂളുകളിൽ ഒന്നായിരുന്നു ഇത്. പി.രാജഗോപാലാചാരി ദിവാനായിരുന്ന കാലത്ത് ചിറയിൻകീഴിൽ ഒരു ഇംഗ്ലീഷ് സ്ക്കൂൾ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു. ആറ്റിങ്ങലിലെ ബ്രാഹ്മണ വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് ഇംഗ്ലീഷ് വിദ്യാഭ്യാസം നൽകുന്നതിന് വേണ്ടി ഈ സ്ക്കൂൾ ആറ്റിങ്ങലിലേയ്ക്ക് മാറ്റി സ്ഥാപിക്കാൻ ദിവാൻ ഉത്തരവിട്ടു. കോയിക്കൽ കൊട്ടാരത്തിനടുത്താണ് ഇത് ആദ്യം ആരംഭിച്ചത്. ഇംഗ്ളീഷ് പ്രിപ്പറേറ്ററി സ്കൂൾ ആയാണ് ഈസ്ഥാപനം ആരംഭിച്ചത്. പിന്നീട് അത് ഇപ്പോഴത്തെ ടൗൺ യു.പി. സ്ക്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഭാഗത്തേയ്ക്ക് മാറ്റി. തുടർന്ന് 1912- ൽ ഗവൺമെന്റ് കിഴക്കേ നാലുമുക്കിന് സമീപം ബ്രാഹ്മണരുടെ ചുടുകാടായിരുന്ന പതിനെട്ടേക്കർ ഭൂമി ഏറ്റെടുത്ത് വിദ്യാലയം അങ്ങോട്ട് മാറ്റുകയും ഹയർഗ്രേഡായി ഉയർത്തുകയും ചെയ്തു. ആറ് ക്ലാസ് മുറികളിലായിട്ടാണ് സ്ക്കൂൾ ആരംഭിച്ചത്. 1950-ൽ ആറ്റിങ്ങൽ നിവാസികളുടെ ആവശ്യം മാനിച്ച് പെൺകുട്ടികൾക്കായി ഗേൾസ് ഹൈസ്‌കൂൾ മാറ്റി സ്ഥപിക്കപ്പെട്ടു. 1950 മുതൽ ഇത് ബോയ്സ് ഹൈസ്‌കൂൾ ആയി മാറി .ലഭ്യമായ തെളിവുകൾ വച്ച് ആദ്യത്തെ ഹെഡ് മാസ്റ്റർ ധർമ്മരാജ അയ്യർ ആണ്. ആദ്യത്തെ വിദ്യാർത്ഥി എ. അനന്തനാരായണ അയ്യർ ആണെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ആദ്യത്തെ സ്ക്കൂൾ ഫൈനൽ പരീക്ഷ 1914-ൽ ആണ് നടന്നത്. സ്ക്കൂൾ ഫൈനൽ പരീക്ഷ പാസായ ആദ്യബാച്ച് കുട്ടികളുടെ കൂട്ടത്തിൽ വി.ആർ. കൃഷ്ണൻ , അഡ്വ. ദാമോദരൻ , കെ. പത്മനാഭപിള്ള എന്നിവർ ഉൾപ്പെടുന്നു. 1912-ൽ ഈ സ്ക്കൂൾ ഡിവിഷണൽ അസംബ്ലിയുടെ കീഴിൽ ആയിരുന്നു. 1913-ൽ ടൗൺ വികസന ട്രസ്റ്റ് രൂപീകരിക്കപ്പെട്ടതോടെ സ്ക്കൂൾ ഈ കമ്മിറ്റിയുടെ കീഴിലായി.1938-ൽ മാതൃഭാഷയിൽ സ്ക്കൂൾ ലീവിങ് സർട്ടിഫിക്കറ്റ് നൽകുന്ന സ്ഥാപനമായി ഉയർത്തപ്പെട്ടു. 1941-ൽ ESLC സ്ഥാപനമായി ഉയർന്നു. 1936-വരെ സ്ക്കൂൾ 11+1കോഴ്സ് മാതൃകയിലാണ് പ്രവർത്തിച്ചത്.1964-ൽ ആണ് ആദ്യത്തെ SSLC ബാച്ച് രൂപീകരിക്കപ്പെട്ടത്. 1984-ൽ വൊക്കേഷണൽ ഹയർസെക്കന്ററി സ്കൂളായും 1997-ൽ ഹയർസെക്കന്ററി സ്കൂളായും ഈ വിദ്യാലയം ഉയർന്നു. 1936-ൽ സ്ക്കൂൾ അതിന്റെ സിൽവർ ജൂബിലി ആഘോഷിച്ചു. തിരുവിതാംകൂറിന്റെ ദിവാനായിരുന്ന സർ.സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യരായിരുന്നു മുഖ്യാതിഥി. സ്വാഗതം ആശംസിച്ചത് അഡ്വ.ജി.ദാമോദരൻ ആയിരുന്നു.1971-ൽ സ്ക്കൂളിന്റെ പ്ലാറ്റിനം ജൂബിലി കൊണ്ടാടപ്പെട്ടു. പണ്ട് ഈ വിദ്യാലയത്തിന് 18 ഏക്കർ ഭൂവിസ്തൃതിയും സ്വന്തം കൃഷി നിലങ്ങളും സ്വന്തമായി നെൽകൃഷിയും മറ്റുമുണ്ടായിരുന്നു. ഗവൺമെന്റ് കോളേജിനും മറ്റ് ഗവൺമെന്റ് സ്ഥാപനങ്ങൾക്കും സ്ഥലം കൈമാറിയാണ് വിദ്യാലയം മൂന്ന് ഏക്കറായി ചുരുങ്ങിയത്. കലപ്പ പോലുള്ള പഴയകാല കൃഷി ഉപകരണങ്ങൾ പഴയപ്രതാപത്തിന്റെ ചിഹ്നമായി ഇപ്പോഴും സ്കൂളിൽ അവശേഷിക്കുന്നുണ്ട്. 2010-2011 അദ്ധ്യയന വർഷത്തിൽ ആറ്റിങ്ങൽ നിയോജക മണ്ഡലത്തിലെ മോഡൽ ഐ.റ്റി. സ്ക്കൂളായി ഈ സ്ക്കൂൾ തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 2024 ൽ മിക്സഡ് സ്‌കൂൾ ആക്കിമാറ്റി.<ref>{{Cite web|url=https://gpura.org/item/1974-govt-high-school-for-boys-attingal-annual-magazine|title=Annual Magazine 1974 - Govt. High School for Boys, Attingal|access-date=2026-09-03|date=1974|publisher=B. Gopinathan|language=ml}}</ref> == ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ == മൂന്ന് ഏക്കർ ഭൂമിയിലാണ് വിദ്യാലയം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഹൈസ്കൂളിന് 5 കെട്ടിടങ്ങളിലായി 30 ക്ലാസ് മുറികളും ഹയർ സെക്കണ്ടറിക്ക് മൂന്ന് കെട്ടിടങ്ങളിലായി 12 ക്ലാസ് മുറികളും വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കന്ററിക്ക് രണ്ട് കെട്ടിടങ്ങളിലായി 6 ക്ലാസ് മുറികളും ഉണ്ട്. ഹയർസെക്കന്ററിക്കും വോക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കന്ററിക്കും ഹൈസ്ക്കൂളിനും പ്രത്യേകം ലാബ് സൗകര്യങ്ങൾ ഉണ്ട്. നൂറ് വർഷത്തെ പുരാതനത അവകാശപ്പെടാവുന്ന ഒരു ഗ്രന്ഥശാലയുണ്ട്. വിശാലമായ ഒരു കളിസ്ഥലം വിദ്യാലയത്തിനുണ്ട്. ഹൈസ്കൂളിന് രണ്ട് കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബുകളുണ്ട്. രണ്ട് ലാബുകളിലുമായി ഏകദേശം മുപ്പത് കമ്പ്യൂട്ടറുകളുണ്ട്. രണ്ട് ലാബുകളിലും ബ്രോഡ്ബാന്റ് ഇന്റർനെറ്റ് സൗകര്യം ലഭ്യമാണ്.ഇന്റർനെറ്റ് ഉൾപ്പടെയുള്ള ആധുനിക സൗകര്യങ്ങളോടുകൂടിയ ഒരു സ്മാർട്ട് റൂം ഉണ്ട്. ഹയർസെക്കന്ററിക്ക് പ്രത്യേകം കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബും ഇന്റർനെറ്റ് സൗകര്യവും ഉണ്ട്. == പ്രശസ്തരായ പൂർവ്വ വിദ്യാർത്ഥികൾ == * പി കെ നീലകണ്ഠ പിള്ള മുൻ സ്പീക്കർ * ഹബീബ് മഹമ്മദു മുൻ ഹൈക്കോടതി ജഡ്ജ് * എൻ പത്മനാഭഅയ്യർ മദ്രാസ് സ്റ്റേറ്റ് ചീഫ് എൻജിനീയർ * പ്രൊഫസർ എൻ കൃഷ്ണപിള്ള * എൻ കുഞ്ഞിരാമൻ മുൻ മന്ത്രി == ചിത്രശാല == <gallery> പ്രമാണം:42006 GMBVHSS Attingal 02.jpg പ്രമാണം:42006 GMBVHSS Attingal 01.jpg പ്രമാണം:42006 Govt Model VHSS Attingal.jpg </gallery> == അവലംബം == rkoghdv22f4twmxo7jwq84961psul25 4666429 4666428 2026-09-12T15:56:52Z Shajinss 208313 4666429 wikitext text/x-wiki കേരളം സംസ്ഥാനത്തിലെ തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ ആറ്റിങ്ങൽ പട്ടണത്തിലെ പ്രമുഖ സ്കൂളാണ് ആറ്റിങ്ങൽ ബോയ്സ് ഹയർ സെക്കന്ററി സ്കൂൾ . ആറ്റിങ്ങൽ പട്ടണത്തിന്റെ ഏകദേശം മദ്ധ്യഭാഗത്തായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു ഗവൺമെന്റ് വിദ്യാലയമാണ് '''ഗവൺമെന്റ് ബോയ്സ് ഹയർ സെക്കൻ്ററി സ്കൂൾ ആറ്റിങ്ങൽ'''. 1912 ൽ സ്ഥാപിച്ച ഈ വിദ്യാലയം ‍ ആറ്റിങ്ങലിലെ പഴക്കമേറിയ വിദ്യാലയങ്ങളിലൊന്നാണ്.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/42006|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-02}}</ref> {{Infobox school | name = | image = File:42006 Govt Model VHSS Attingal.jpg | image_size = 350px | caption = Govt Model V&HSS Attingal | location = ആറ്റിങ്ങൽ | country = ഇന്ത്യ | other_name = ഗവൺമെൻറ് മോഡൽ വി ആൻഡ് എച്ച് എസ് എസ് ആറ്റിങ്ങൽ | type = പൊതുവിദ്യാലയം | established = 1912 | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = തിരുവനന്തപുരം | educational_authority = | grades = 6 മുതൽ 12 വരെ | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | website = https://schoolwiki.in/sw/9s3x | udisce_code = 32140100318 | Kerala_school_code = 42006 }} == ചരിത്രം == തിരുവിതാംകൂറിലെ ആദ്യത്തെ നാല് ഹയർ ഗ്രേഡ് സ്ക്കൂളുകളിൽ ഒന്നായിരുന്നു ഇത്. പി.രാജഗോപാലാചാരി ദിവാനായിരുന്ന കാലത്ത് ചിറയിൻകീഴിൽ ഒരു ഇംഗ്ലീഷ് സ്ക്കൂൾ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു. ആറ്റിങ്ങലിലെ ബ്രാഹ്മണ വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് ഇംഗ്ലീഷ് വിദ്യാഭ്യാസം നൽകുന്നതിന് വേണ്ടി ഈ സ്ക്കൂൾ ആറ്റിങ്ങലിലേയ്ക്ക് മാറ്റി സ്ഥാപിക്കാൻ ദിവാൻ ഉത്തരവിട്ടു. കോയിക്കൽ കൊട്ടാരത്തിനടുത്താണ് ഇത് ആദ്യം ആരംഭിച്ചത്. ഇംഗ്ളീഷ് പ്രിപ്പറേറ്ററി സ്കൂൾ ആയാണ് ഈസ്ഥാപനം ആരംഭിച്ചത്. പിന്നീട് അത് ഇപ്പോഴത്തെ ടൗൺ യു.പി. സ്ക്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഭാഗത്തേയ്ക്ക് മാറ്റി. തുടർന്ന് 1912- ൽ ഗവൺമെന്റ് കിഴക്കേ നാലുമുക്കിന് സമീപം ബ്രാഹ്മണരുടെ ചുടുകാടായിരുന്ന പതിനെട്ടേക്കർ ഭൂമി ഏറ്റെടുത്ത് വിദ്യാലയം അങ്ങോട്ട് മാറ്റുകയും ഹയർഗ്രേഡായി ഉയർത്തുകയും ചെയ്തു. ആറ് ക്ലാസ് മുറികളിലായിട്ടാണ് സ്ക്കൂൾ ആരംഭിച്ചത്. 1950-ൽ ആറ്റിങ്ങൽ നിവാസികളുടെ ആവശ്യം മാനിച്ച് പെൺകുട്ടികൾക്കായി ഗേൾസ് ഹൈസ്‌കൂൾ മാറ്റി സ്ഥപിക്കപ്പെട്ടു. 1950 മുതൽ ഇത് ബോയ്സ് ഹൈസ്‌കൂൾ ആയി മാറി .ലഭ്യമായ തെളിവുകൾ വച്ച് ആദ്യത്തെ ഹെഡ് മാസ്റ്റർ ധർമ്മരാജ അയ്യർ ആണ്. ആദ്യത്തെ വിദ്യാർത്ഥി എ. അനന്തനാരായണ അയ്യർ ആണെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ആദ്യത്തെ സ്ക്കൂൾ ഫൈനൽ പരീക്ഷ 1914-ൽ ആണ് നടന്നത്. സ്ക്കൂൾ ഫൈനൽ പരീക്ഷ പാസായ ആദ്യബാച്ച് കുട്ടികളുടെ കൂട്ടത്തിൽ വി.ആർ. കൃഷ്ണൻ , അഡ്വ. ദാമോദരൻ , കെ. പത്മനാഭപിള്ള എന്നിവർ ഉൾപ്പെടുന്നു. 1912-ൽ ഈ സ്ക്കൂൾ ഡിവിഷണൽ അസംബ്ലിയുടെ കീഴിൽ ആയിരുന്നു. 1913-ൽ ടൗൺ വികസന ട്രസ്റ്റ് രൂപീകരിക്കപ്പെട്ടതോടെ സ്ക്കൂൾ ഈ കമ്മിറ്റിയുടെ കീഴിലായി.1938-ൽ മാതൃഭാഷയിൽ സ്ക്കൂൾ ലീവിങ് സർട്ടിഫിക്കറ്റ് നൽകുന്ന സ്ഥാപനമായി ഉയർത്തപ്പെട്ടു. 1941-ൽ ESLC സ്ഥാപനമായി ഉയർന്നു. 1936-വരെ സ്ക്കൂൾ 11+1കോഴ്സ് മാതൃകയിലാണ് പ്രവർത്തിച്ചത്.1964-ൽ ആണ് ആദ്യത്തെ SSLC ബാച്ച് രൂപീകരിക്കപ്പെട്ടത്. 1984-ൽ വൊക്കേഷണൽ ഹയർസെക്കന്ററി സ്കൂളായും 1997-ൽ ഹയർസെക്കന്ററി സ്കൂളായും ഈ വിദ്യാലയം ഉയർന്നു. 1936-ൽ സ്ക്കൂൾ അതിന്റെ സിൽവർ ജൂബിലി ആഘോഷിച്ചു. തിരുവിതാംകൂറിന്റെ ദിവാനായിരുന്ന സർ.സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യരായിരുന്നു മുഖ്യാതിഥി. സ്വാഗതം ആശംസിച്ചത് അഡ്വ.ജി.ദാമോദരൻ ആയിരുന്നു.1971-ൽ സ്ക്കൂളിന്റെ പ്ലാറ്റിനം ജൂബിലി കൊണ്ടാടപ്പെട്ടു. പണ്ട് ഈ വിദ്യാലയത്തിന് 18 ഏക്കർ ഭൂവിസ്തൃതിയും സ്വന്തം കൃഷി നിലങ്ങളും സ്വന്തമായി നെൽകൃഷിയും മറ്റുമുണ്ടായിരുന്നു. ഗവൺമെന്റ് കോളേജിനും മറ്റ് ഗവൺമെന്റ് സ്ഥാപനങ്ങൾക്കും സ്ഥലം കൈമാറിയാണ് വിദ്യാലയം മൂന്ന് ഏക്കറായി ചുരുങ്ങിയത്. കലപ്പ പോലുള്ള പഴയകാല കൃഷി ഉപകരണങ്ങൾ പഴയപ്രതാപത്തിന്റെ ചിഹ്നമായി ഇപ്പോഴും സ്കൂളിൽ അവശേഷിക്കുന്നുണ്ട്. 2010-2011 അദ്ധ്യയന വർഷത്തിൽ ആറ്റിങ്ങൽ നിയോജക മണ്ഡലത്തിലെ മോഡൽ ഐ.റ്റി. സ്ക്കൂളായി ഈ സ്ക്കൂൾ തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 2024 ൽ മിക്സഡ് സ്‌കൂൾ ആക്കിമാറ്റി.<ref>{{Cite web|url=https://gpura.org/item/1974-govt-high-school-for-boys-attingal-annual-magazine|title=Annual Magazine 1974 - Govt. High School for Boys, Attingal|access-date=2026-09-03|date=1974|publisher=B. Gopinathan|language=ml}}</ref> == ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ == മൂന്ന് ഏക്കർ ഭൂമിയിലാണ് വിദ്യാലയം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഹൈസ്കൂളിന് 5 കെട്ടിടങ്ങളിലായി 30 ക്ലാസ് മുറികളും ഹയർ സെക്കണ്ടറിക്ക് മൂന്ന് കെട്ടിടങ്ങളിലായി 12 ക്ലാസ് മുറികളും വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കന്ററിക്ക് രണ്ട് കെട്ടിടങ്ങളിലായി 6 ക്ലാസ് മുറികളും ഉണ്ട്. ഹയർസെക്കന്ററിക്കും വോക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കന്ററിക്കും ഹൈസ്ക്കൂളിനും പ്രത്യേകം ലാബ് സൗകര്യങ്ങൾ ഉണ്ട്. നൂറ് വർഷത്തെ പുരാതനത അവകാശപ്പെടാവുന്ന ഒരു ഗ്രന്ഥശാലയുണ്ട്. വിശാലമായ ഒരു കളിസ്ഥലം വിദ്യാലയത്തിനുണ്ട്. ഹൈസ്കൂളിന് രണ്ട് കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബുകളുണ്ട്. രണ്ട് ലാബുകളിലുമായി ഏകദേശം മുപ്പത് കമ്പ്യൂട്ടറുകളുണ്ട്. രണ്ട് ലാബുകളിലും ബ്രോഡ്ബാന്റ് ഇന്റർനെറ്റ് സൗകര്യം ലഭ്യമാണ്.ഇന്റർനെറ്റ് ഉൾപ്പടെയുള്ള ആധുനിക സൗകര്യങ്ങളോടുകൂടിയ ഒരു സ്മാർട്ട് റൂം ഉണ്ട്. ഹയർസെക്കന്ററിക്ക് പ്രത്യേകം കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബും ഇന്റർനെറ്റ് സൗകര്യവും ഉണ്ട്. == പ്രശസ്തരായ പൂർവ്വ വിദ്യാർത്ഥികൾ == * പി കെ നീലകണ്ഠ പിള്ള മുൻ സ്പീക്കർ * ഹബീബ് മഹമ്മദു മുൻ ഹൈക്കോടതി ജഡ്ജ് * എൻ പത്മനാഭഅയ്യർ മദ്രാസ് സ്റ്റേറ്റ് ചീഫ് എൻജിനീയർ * പ്രൊഫസർ എൻ കൃഷ്ണപിള്ള * എൻ കുഞ്ഞിരാമൻ മുൻ മന്ത്രി == ചിത്രശാല == <gallery> പ്രമാണം:42006 GMBVHSS Attingal 02.jpg പ്രമാണം:42006 GMBVHSS Attingal 01.jpg പ്രമാണം:42006 Govt Model VHSS Attingal.jpg </gallery> == അവലംബം == jy3m3yiidd0041tphsq9oyf67elx0ej 0 671341 4666414 4664124 2026-09-12T15:39:23Z Irvin calicut 23253 4666414 wikitext text/x-wiki {{ശ്രദ്ധേയത}} {{prettyurl|Pradeep Irinjalakuda}} ഒട്ടനവധി പ്രശസ്ത നാടൻപാട്ടുകളുടെ രചയിതാവും ഗായകനുമാണ് പ്രദീപ്‌ ഇരിഞ്ഞാലക്കുട (1976 - 2013). തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ ഇരിഞ്ഞാലക്കുടയിൽ ജനനം. തൊണ്ണൂറുകളിലും, പിന്നീട് ഇന്റർനെറ്റ് യുഗത്തിലും പ്രദീപിന്റെ നാടൻപാട്ടുകൾ തരംഗമായി.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://malayalam.news18.com/photogallery/buzz/instagram-viral-reels-singer-pradeep-irinjalakuda-no-more-mm-761671-page-1.html|title=പ്രിയരേ, മലയാളിയായ ആ വൈറൽ റീൽസ് ഗായകൻ ഇന്ന് ജീവിച്ചിരിപ്പില്ല; പുറത്തുവരുന്നത് 13 വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപുള്ള ശബ്ദം|access-date=2026-09-02|first=Meera|date=2026-02-06|website=പ്രിയരേ, മലയാളിയായ ആ വൈറൽ റീൽസ് ഗായകൻ ഇന്ന് ജീവിച്ചിരിപ്പില്ല; പുറത്തുവരുന്നത് 13 വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപുള്ള ശബ്ദം {{!}} Instagram viral reels singer Pradeep Irinjalakuda no more {{!}} - News18 Malayalam|publisher=News18 Malayalam}}</ref><ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.malayalamtv9.com/entertainment/pradeep-irinjalakkuda-the-voice-behind-the-trending-song-manamulla-poo-nulli-song-in-instagram-reels-2180284.html|title=13 വർഷം മുമ്പ് മരിച്ച ആ ​ഗായകന്റെ ​ശബ്ദം ഇന്നും ട്രെൻഡിങ്ങിൽ, മണമുള്ള പൂ നുള്ളി പാട്ടിന്റെ പിന്നിലെ ആ നായകനെ അറിയുമോ?|access-date=2026-09-02|last=Balachandran|first=Aswathy|date=2026-01-24|website=13 വർഷം മുമ്പ് മരിച്ച ആ ​ഗായകന്റെ ​ശബ്ദം ഇന്നും ട്രെൻഡിങ്ങിൽ, മണമുള്ള പൂ നുള്ളി പാട്ടിന്റെ പിന്നിലെ ആ നായകനെ അറിയുമോ? {{!}} Pradeep Irinjalakkuda, The Voice Behind the Trending Song Manamulla Poo Nulli song in instagram reels Malayalam news - Malayalam Tv9|publisher=Malayalam Tv9}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.asianetnews.com/entertainment/story-and-history-of-pada-poruthanm-song-pkebi1|title="പട പൊരുതണം... വെട്ടിത്തലകൾ വീഴ്ത്തണം..." ഇതാണ് ആ പാട്ടിൻറെ യഥാർത്ഥ കഥ!|access-date=2026-09-02|last=Prasannan|first=Prashobh|last2=|date=2020-01-15|website="പട പൊരുതണം... വെട്ടിത്തലകൾ വീഴ്ത്തണം..." ഇതാണ് ആ പാട്ടിൻറെ യഥാർത്ഥ കഥ!|publisher=Asianet News|language=ml}}</ref> 2025-26ൽ ഇൻസ്റ്റാഗ്രമിലെ റീലുകൾ വഴി പ്രദീപിന്റെ പാട്ടുകൾ കൂടുതൽ ശ്രദ്ധ നേടി.<ref name=":0" /><ref name=":1" /> {| class="wikitable" |+പ്രദീപ്‌ രചിച്ച ഗാനങ്ങൾ !ഗാനം !വർഷം |- |മണമുള്ള പൂനുള്ളി മുടിയിൽ ചൂടി | |- |പടപൊരുതണം കടലിളകണം | |- |മുപ്പത്തി മുക്കോടി - പറശ്ശിനി ദീപം | |- |തകൃതാളം നല്ല തകൃതാളം |2006 |- |ഇന്നലെ ഈ നേരത്ത്, ഈ ഉമ്മറതിണ്ണയില് | |} gfjvf1d93uk48rqgtrpkesk8x0693ep 3 671383 4666412 4664323 2026-09-12T15:34:12Z Irvin calicut 23253 /* ജയൻ മൂരാട് */ പുതിയ ഉപവിഭാഗം 4666412 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: ജയൻ മൂരാട് | ജയൻ മൂരാട് | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 03:33, 4 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) == ജയൻ മൂരാട് == താങ്കൾ എഴുതിയ ഈ ലേഖനം വിക്കിപീഡിയയുടെ നയങ്ങൾക്ക്‌ എതിരായായതിനാൽ ഒഴിവാക്കിയിരിക്കുകയാണ് . ഒരു പക്ഷേ പരിചയക്കുറവുകൊണ്ടാവാം . [[വിക്കിപീഡിയ:എന്തൊക്കെയല്ല]], [[വിക്കിപീഡിയ:ആത്മകഥ]] എന്ന ഈ മാനദണ്ഡങ്ങൾ വായിച്ചുമനസ്സിലാക്കിയശേഷം, പുതിയ ലേഖനങ്ങൾ താങ്കൾക്കിഷ്ടമുള്ള വിഷയത്തിൽ എഴുതൂ നന്ദി. --<span style="color:blue;font-face:Zapfino, Segoe Script;">[[User:irvin_calicut|- ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റ്‌ ..]]</span><span style="color:brown;font-face:Papyrus;">[[User talk:irvin_calicut|.. സംവദിക്കാൻ]]</span> 15:34, 12 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) kyctu1ppubhuzvciuydrywbg89cry47 0 671496 4666486 4665536 2026-09-12T19:40:14Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4666486 wikitext text/x-wiki {{For|ഇതേ പേരിലുള്ള മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ ഗ്രാമത്തിന്|വൈലത്തൂർ (മലപ്പുറം ജില്ല)}} {| class="infobox ib-settlement vcard" ! colspan="2" class="infobox-above" |<div class="fn org">വൈലത്തൂർ</div> |- | colspan="2" class="infobox-subheader" |<div class="category">ഗ്രാമം</div> |- class="mergedtoprow" | colspan="2" class="infobox-full-data" |<templatestyles src="Module:Location map/styles.css"></templatestyles><div class="center"><div class="locmap" style="width:250px;float:none;clear:both;margin-left:auto;margin-right:auto"><div style="width:250px;padding:0"><div style="position:relative;width:250px">[[പ്രമാണം:India_Kerala_location_map.svg|ശ്രേണി=notpageimage noviewer|364x364ബിന്ദു|Vylathur is located in Kerala]]<div class="od notheme" style="top:47.278%;left:43.175%;font-size:91%"><div class="id" style="left:-4px;top:-4px">[[പ്രമാണം:Red_pog.svg|കണ്ണി=|ശ്രേണി=notpageimage noviewer|8x8ബിന്ദു|Vylathur]]</div><div class="pr" style="width:6em;left:5px"><div>വൈലത്തൂർ</div></div></div></div><div style="padding-top:0.2em">ഇന്ത്യയിലെ കേരളത്തിലെ സ്ഥാനം</div></div></div></div> |- | colspan="2" class="infobox-full-data" |കോർഡിനേറ്റുകൾഃ<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles><span class="geo-inline"><span class="plainlinks nourlexpansion">[https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=Vylathur&params=10_38_10_N_76_0_40_E_type:city_region:IN-KL <span class="geo-default"><span class="geo-dms" title="Maps, aerial photos, and other data for this location"><span class="latitude">10°38′10′′N</span> <span class="longitude">76°0′40′′E</span></span></span><span class="geo-multi-punct">/&#x2E;</span><span class="geo-nondefault"><span class="geo-dec" title="Maps, aerial photos, and other data for this location">10.63611 ° N 76.01111 ° E</span><span style="display:none"> / <span class="geo">10.63611; 76.01111</span></span></span>]</span></span><indicator name="coordinates"><span id="coordinates">[[Geographic coordinate system|Coordinates]]: {{#parsoid�fragment:8}}<span class="plainlinks nourlexpansion">[https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=Vylathur&params=10_38_10_N_76_0_40_E_type:city_region:IN-KL <span class="geo-default"><span class="geo-dms" title="Maps, aerial photos, and other data for this location"><span class="latitude">10°38′10″N</span> <span class="longitude">76°0′40″E</span></span></span><span class="geo-multi-punct">&#xfeff; / &#xfeff;</span><span class="geo-nondefault"><span class="geo-dec" title="Maps, aerial photos, and other data for this location">10.63611°N 76.01111°E</span><span style="display:none">&#xfeff; / <span class="geo">10.63611; 76.01111</span></span></span>]</span>[[Category:Pages using gadget WikiMiniAtlas]]</span></indicator> |- class="mergedtoprow" ! class="infobox-label" scope="row" |രാജ്യം | class="infobox-data" |<span class="flagicon nowrap">[[File:Flag_of_India.svg|കണ്ണി=|പകരം=|അതിർവര|23x23ബിന്ദു]] </span>[[ഇന്ത്യ]] |- class="mergedrow" ! class="infobox-label" scope="row" |[[ഇന്ത്യയിലെ സംസ്ഥാനങ്ങളും കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശങ്ങളും|സംസ്ഥാനം]] | class="infobox-data" |[[കേരളം]] |- class="mergedrow" ! class="infobox-label" scope="row" |[[ഇന്ത്യയിലെ ജില്ലകളുടെ പട്ടിക|ജില്ല]] | class="infobox-data" |[[തൃശ്ശൂർ ജില്ല|തൃശൂർ]] |- class="mergedtoprow" ! colspan="2" class="infobox-header" |സർക്കാർ<div class="ib-settlement-fn"></div> |- class="mergedrow" ! class="infobox-label" scope="row" |• ശരീരം&nbsp;&nbsp; | class="infobox-data agent" |[[ഇന്ത്യയിലെ പഞ്ചായത്തി രാജ്|പഞ്ചായത്ത്]] |- class="mergedtoprow" ! colspan="2" class="infobox-header" |ഭാഷകൾ<div class="ib-settlement-fn"></div> |- class="mergedrow" ! class="infobox-label" scope="row" |• ഔദ്യോഗികം&nbsp;&nbsp; | class="infobox-data" |[[മലയാളം]] |- class="mergedtoprow" ! class="infobox-label" scope="row" |[[സമയ മേഖല|സമയ മേഖല&nbsp;]] | class="infobox-data" |[[യുടിസി+05:30|യുടിസി + 5:30]] (IST) |- class="mergedtoprow" ! class="infobox-label" scope="row" |[[പിൻകോഡ്|പിൻ]] | class="infobox-data adr" |<div class="postal-code">679563</div> |- class="mergedrow" ! class="infobox-label" scope="row" |ഫോൺ കോഡ് | class="infobox-data" |0487 |- class="mergedrow" ! class="infobox-label" scope="row" |വാഹന രജിസ്ട്രേഷൻ | class="infobox-data" |കെ എൽ-08 അല്ലെങ്കിൽ കെ എൽ 46 |- class="mergedrow" ! class="infobox-label" scope="row" |തീരപ്രദേശം | class="infobox-data" |0 കിലോമീറ്റർ (0 മൈൽ) &nbsp; |- class="mergedrow" ! class="infobox-label" scope="row" |ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള നഗരം | class="infobox-data" |[[കുന്നംകുളം]] അല്ലെങ്കിൽ [[Guruvyur|ഗുരുവായൂർ]] |- class="mergedrow" ! class="infobox-label" scope="row" |[[ലോക്‌സഭ|ലോക്സഭ]] മണ്ഡലം | class="infobox-data" |തൃശൂർ |- class="mergedrow" ! class="infobox-label" scope="row" |[[ഇന്ത്യയുടെ കാലാവസ്ഥ|കാലാവസ്ഥ]] | class="infobox-data" |[[ഇന്ത്യയുടെ കാലാവസ്ഥ|ഉഷ്ണമേഖലാ കാലവർഷം]] (കൊപ്പെൻ) <small> ([[കോപ്പൻ കാലാവസ്ഥാ വിഭാഗീകരണ രീതി|കോപ്പൻ]]) </small> |- class="mergedrow" ! class="infobox-label" scope="row" |എ. വി. ജി. വേനൽക്കാല താപനില | class="infobox-data" |35 °C (95 °F) &nbsp;&nbsp; |- class="mergedrow" ! class="infobox-label" scope="row" |എ. വി. ജി. ശൈത്യകാല താപനില | class="infobox-data" |22 °C (72 °F) &nbsp;&nbsp; |} കേരളത്തിലെ [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല|തൃശൂർ ജില്ലയിലെ]] [[ഗുരുവായൂർ|ഗുരുവായൂരിനടുത്തുള്ള]] ഒരു ഗ്രാമമാണ് '''വൈലത്തൂർ'''. വാണിജ്യപട്ടണമായ [[കുന്നംകുളം|കുന്നംകുളത്തേയ്ക്ക്]] ഇവിടെനിന്ന് ഏതാനും മിനിറ്റുകളുടെ യാത്രയുണ്ട്. ഈ സ്ഥലത്തെ തപാൽ ഓഫീസ് നമൻഘട്ടിലാണ് (പിൻ കോഡ് 679563).<ref name="e928">{{Cite web|url=https://www.mapsofindia.com/pincode/679563/|title=679563 Pin Code or 679563 Pincode|access-date=2025-02-23|website=Maps of India}}</ref> ഒരു ബഹു മതകേന്ദ്രമാണ് വൈലത്തൂർ. വൈലത്തൂരിലാണ് സെന്റ് സിറിയക് ചർച്ച് എന്ന ക്രൈസ്തവ ദേവാലയും ഇവിടെയാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.<ref name="e571">{{Cite web|url=https://www.trichurarchdiocese.org/sacellum/parishes/view_details/45|title=Parish :|access-date=2025-02-23|last=Trichur|first=Archdiocese of|website=Archdiocese of Trichur|archive-date=2024-12-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20241206212534/https://www.trichurarchdiocese.org/sacellum/parishes/view_details/45|url-status=dead}}</ref> സെന്റ് സിറിയക്, [[വിശുദ്ധ സെബസ്ത്യാനോസ്|സെന്റ് സെബാസ്റ്റ്യൻ]] എന്നിവരുടെ തിരുനാളുകൾക്ക് ഈ ദേവാലയങ്ങൾ പ്രശസ്തമാണ്. ഇവിടെയുള്ള ശ്രീ തൃക്കണാമുക്ക് ശിവക്ഷേത്രം ശിവരാത്രി ഉത്സവത്തിന് പേരുകേട്ടതാണ്. ഈ സ്ഥലത്തിന്റെ വാണിജ്യ കേന്ദ്രം നായരങ്ങാടിയാണ്. വടക്കേക്കാട് ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിന്റെ ഭാഗമായ ഈ ഗ്രാമം ഗുരുവായൂർ നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിലും തൃശ്ശൂർ പാർലമെന്റ് മണ്ഡലത്തിലും ഉൾപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. == വിദ്യാഭ്യാസം == * സെന്റ് ഫ്രാൻസിസ് യു.പി. സ്കൂൾ * സേക്രഡ് ഹാർട്ട് എൽ.പി. സ്കൂൾ * എ.എൽ.പി. സ്കൂൾ * എ.എം.എൽ.പി. സ്കൂൾ == ബാങ്കുകൾ == * കാത്തലിക് സിറിയൻ ബാങ്ക് ലിമിറ്റഡ് * [[സൗത്ത് ഇന്ത്യൻ ബാങ്ക്|സൌത്ത് ഇന്ത്യൻ ബാങ്ക്]] ലിമിറ്റഡ് == ഗതാഗതം == [[കുന്നംകുളം|കുന്നംകുളത്തുനിന്ന്]] ആൽത്തറ വഴി ഗുരുവായൂർ മുതൽ [[പൊന്നാനി]] വരെയുള്ള ബസ് സർവീസുമായി വൈലത്തൂർ ഗ്രാമം ബന്ധിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. ഗുരുവായൂർ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനാണ് ഗ്രാമത്തോട് ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള റെയിൽവേസ്റ്റേഷൻ. വൈലത്തൂരിൽ നിന്ന് 30 കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ് തൃശൂർ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ. &nbsp;കൊച്ചി അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളവും കോഴിക്കോട് വിമാനത്താവളവും ഇവിടെ നിന്ന് തുല്യ അകലത്തിലാണ്. == കൃഷി == ഗ്രാമത്തിലെ ജനങ്ങളുടെ പ്രധാന വരുമാനം നാളികേരം ഉൾപ്പെടെയുള്ള വിളകളിൽ നിന്നാണ്. നെൽവയലുകളും ഈ പ്രദേശത്തെ കൃഷിയുടെ ഭാഗമാണ്. == അവലംബങ്ങൾ == [[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:Coordinates on Wikidata]] [[വർഗ്ഗം:Short description is different from Wikidata]] [[വർഗ്ഗം:Articles with short description]] ez8bhhxiexup5pdhkx8exk0mrgb4jgb 0 671579 4666504 4666274 2026-09-13T01:46:13Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4666504 wikitext text/x-wiki {{Infobox school | name = സി.കെ.എ.ജി.എൽ.പി.എസ് വാണിയമ്പലം | image = | image_size = | caption = സി.കെ.എ.ജി.എൽ.പി.എസ് വാണിയമ്പലം | location = വാണിയമ്പലം | country = ഇന്ത്യ | coordinates = | other_name = | type = പൊതുവിദ്യാലയം (സർക്കാർ) | established = {{Start date|1991|df=yes}} | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = മലപ്പുറം | educational_authority = വണ്ടൂർ ഉപജില്ല | grades = 1 മുതൽ 4 വരെ | medium_of_language = മലയാളം | website = | udisce_code = 32050300605 | Kerala_school_code = 48540 }} [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ]] [[ താലൂക്ക്| താലൂക്കിൽ]] [[വണ്ടൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|വണ്ടൂർ പഞ്ചായത്തിൽ]] വാണിയമ്പലം എന്ന പ്രദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു സർക്കാർ വിദ്യാലയമാണ് '''സി.കെ.എ.ജി.എൽ.പി.എസ് വാണിയമ്പലം'''.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/48540|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-09}}</ref> കേരളസംസ്ഥാന പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിന്റെ കീഴിലുള്ള സ്ഥാപനമാണ് ഇത്. <ref>{{Cite web|url=https://kys.udiseplus.gov.in/|title=udiseplus.gov.in|access-date=August 13, 2026|archive-date=2025-03-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20250321144759/https://kys.udiseplus.gov.in/|url-status=dead}}</ref> [[വണ്ടൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|വണ്ടൂർ നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിലും]] വയനാട് ലോകസഭ മണ്ഡലത്തിലുമായാണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 1991 ലാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥാപിതമായത്. ==ചരിത്രം== **1929-ൽ** മലബാർ ഡിസ്ട്രിക്ട് ബോർഡിന്റെ കീഴിൽ **എലിമെന്ററി സ്കൂൾ മുടപ്പിലാശ്ശേരി**യായി ആരംഭിച്ച വിദ്യാലയം, **1959-ൽ ഗവ. മാപ്പിള സ്കൂളായും 1982-ൽ ഗവ. വാണിയമ്പലം ഹൈസ്കൂളായും** ഉയർന്നു.പരിമിതമായ സ്ഥല-ഭരണ സൗകര്യങ്ങൾക്കിടയിൽ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്ന **എൽ.പി വിഭാഗം 1991 സെപ്റ്റംബർ 3-ന്** മാതൃസ്ഥാപനത്തിൽ നിന്ന് വേർപെട്ട് **വാണിയമ്പലം ഗവ. എൽ.പി സ്കൂൾ** എന്ന പേരിൽ സ്വതന്ത്രമായി പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചു. ==ഭൗതിക സൗകര്യങ്ങൾ== 1500 പുസ്തകങ്ങളുള്ള വായനശാലയും വായനാമുറിയും ഈ വിദ്യാലയത്തിനുണ്ട്. ഉച്ചഭക്ഷണ പദ്ധതിക്കായി അടുക്കളയും സ്കൂളിലുണ്ട്. ആകെ 20 ക്ലാസ് മുറികളുണ്ട്. 0.1340 Hecter വിസ്തൃതിയുമുള്ള കാമ്പസാണ് ഈ വിദ്യാലയത്തിനുള്ളത്.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/48540|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-09}}</ref> ==അവലംബങ്ങൾ== {{Reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== *[https://schoolwiki.in/48540 സ്കൂൾ വിക്കി വെബ്സൈറ്റ്] [[വർഗ്ഗം:മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:വണ്ടൂർ വിദ്യാഭ്യാസ ഉപജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] 5oqk1qdcaz12v0g7qug9eg0kd8fc7mg 14 671646 4666491 4666371 2026-09-12T19:50:32Z Kiran Gopi 10521 [[വർഗ്ഗം:മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] ചേർത്തു [[വിക്കിപീഡിയ:ഹോട്ട്കാറ്റ്|ഹോട്ട്ക്യാറ്റ്]] ഉപയോഗിച്ച് 4666491 wikitext text/x-wiki വണ്ടൂർ വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ. [[വർഗ്ഗം:മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] l3oxjh9mz3puo3x8bhh9aat27y6u6y2 3 671648 4666388 2026-09-12T12:55:34Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4666388 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: VKnn008 | VKnn008 | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 12:55, 12 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) dyel0ghq0c43q9q6k5iqyv7rf9xwbh8 0 671649 4666396 2026-09-12T13:56:59Z Malikaveedu 16584 'കേരളത്തിലെ കോട്ടയം ജില്ലയിലെ കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി താലൂക്കിൽ, മുണ്ടക്കയം, എരുമേലി പട്ടണങ്ങൾക്ക് ഇടയിലായി, മണിമലയാറിന്റെ തീരപ്രദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയുന്ന ഒരു പ്രകൃത...' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു 4666396 wikitext text/x-wiki കേരളത്തിലെ കോട്ടയം ജില്ലയിലെ കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി താലൂക്കിൽ, മുണ്ടക്കയം, എരുമേലി പട്ടണങ്ങൾക്ക് ഇടയിലായി, മണിമലയാറിന്റെ തീരപ്രദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയുന്ന ഒരു പ്രകൃതിസുന്ദരമായ ഒരു പ്രദേശവും തോട്ടം മേഖലയുമാണ് '''വെള്ളനാടി'''. ഇവിടെ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന റബ്ബർ തോട്ടം 749.10 ഏക്കറാ. ഒരു പ്രധാന കാർഷിക മേഖലയായ ഇതിന്റെ അടുത്തുള്ള ഗ്രാമങ്ങൾ കൊരട്ടിയും കൂവപ്പള്ളിയുമാണ്. ഈ പ്രദേശത്തെ ജനങ്ങളിൽ അധികവും തോട്ടം മേഖലയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ജോലി ചെയ്യുന്നവരാണ്. വെള്ളനാടി എസ്റ്റേറ്റ് മേഖലയെയും സമീപ ഗ്രാമങ്ങളേയും തമ്മിൽ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന വെള്ളനാടി - വള്ളക്കടവ് പാലം പ്രദേശത്തെ ഒരു പ്രധാനപ്പെട്ട ഗതാഗത മാർഗ്ഗങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്. == അവലംബങ്ങൾ == p1llidorx10ua66kjeamzrkfz3em4jo 4666397 4666396 2026-09-12T13:58:40Z Malikaveedu 16584 4666397 wikitext text/x-wiki കേരളത്തിലെ കോട്ടയം ജില്ലയിലെ കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി താലൂക്കിൽ, മുണ്ടക്കയം, എരുമേലി പട്ടണങ്ങൾക്ക് ഇടയിലായി, മണിമലയാറിന്റെ തീരപ്രദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയുന്ന ഒരു പ്രകൃതിസുന്ദരമായ ഒരു പ്രദേശവും തോട്ടം മേഖലയുമാണ് '''വെള്ളനാടി'''. ഇവിടെ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന റബ്ബർ തോട്ടം 749.10 ഏക്കർ വിസ്തൃതിയിൽ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു. ഒരു പ്രധാന കാർഷിക മേഖലയായ ഇതിന്റെ അടുത്തുള്ള ഗ്രാമങ്ങൾ കൊരട്ടിയും കൂവപ്പള്ളിയുമാണ്. സമീപത്തുള്ള പ്രധാന പട്ടണങ്ങൾ മുണ്ടക്കയം, കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി, എരുമേലി എന്നിവയാണ്. ഈ പ്രദേശത്തെ ജനങ്ങളിൽ അധികവും തോട്ടം മേഖലയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ജോലിയിലേർപ്പെട്ടിരിക്കുന്നവരാണ്. വെള്ളനാടി എസ്റ്റേറ്റ് മേഖലയെയും സമീപ ഗ്രാമങ്ങളേയും തമ്മിൽ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന വെള്ളനാടി - വള്ളക്കടവ് പാലം പ്രദേശത്തെ ഒരു പ്രധാനപ്പെട്ട ഗതാഗത മാർഗ്ഗങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്. == അവലംബങ്ങൾ == n4bmkhq9p76hab2a93tkjrvh240rn91 4666398 4666397 2026-09-12T13:59:08Z Malikaveedu 16584 [[വർഗ്ഗം:കോട്ടയം ജില്ലയിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ]] ചേർത്തു [[വിക്കിപീഡിയ:ഹോട്ട്കാറ്റ്|ഹോട്ട്ക്യാറ്റ്]] ഉപയോഗിച്ച് 4666398 wikitext text/x-wiki കേരളത്തിലെ കോട്ടയം ജില്ലയിലെ കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി താലൂക്കിൽ, മുണ്ടക്കയം, എരുമേലി പട്ടണങ്ങൾക്ക് ഇടയിലായി, മണിമലയാറിന്റെ തീരപ്രദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയുന്ന ഒരു പ്രകൃതിസുന്ദരമായ ഒരു പ്രദേശവും തോട്ടം മേഖലയുമാണ് '''വെള്ളനാടി'''. ഇവിടെ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന റബ്ബർ തോട്ടം 749.10 ഏക്കർ വിസ്തൃതിയിൽ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു. ഒരു പ്രധാന കാർഷിക മേഖലയായ ഇതിന്റെ അടുത്തുള്ള ഗ്രാമങ്ങൾ കൊരട്ടിയും കൂവപ്പള്ളിയുമാണ്. സമീപത്തുള്ള പ്രധാന പട്ടണങ്ങൾ മുണ്ടക്കയം, കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി, എരുമേലി എന്നിവയാണ്. ഈ പ്രദേശത്തെ ജനങ്ങളിൽ അധികവും തോട്ടം മേഖലയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ജോലിയിലേർപ്പെട്ടിരിക്കുന്നവരാണ്. വെള്ളനാടി എസ്റ്റേറ്റ് മേഖലയെയും സമീപ ഗ്രാമങ്ങളേയും തമ്മിൽ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന വെള്ളനാടി - വള്ളക്കടവ് പാലം പ്രദേശത്തെ ഒരു പ്രധാനപ്പെട്ട ഗതാഗത മാർഗ്ഗങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്. == അവലംബങ്ങൾ == [[വർഗ്ഗം:കോട്ടയം ജില്ലയിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ]] k98qzg0uh2ygpkh3yr4m2imgj09aey0 4666399 4666398 2026-09-12T14:07:13Z Malikaveedu 16584 4666399 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = വെള്ളനാടി | native_name = <!-- Please do not add any Indic script in this infobox, per WP:INDICSCRIPT policy. --> | native_name_lang = | other_name = | nickname = | settlement_type = ഗ്രാമം | അക്ഷാംശം = 9.50049 | രേഖാംശം = 76.86119 | image_skyline = {{multiple image | border = infobox | perrow = 1/2/2/2 | total_width = 290 | caption_align = center | image1 = | caption1 = | image2 = | caption2 = | image3 = | caption3 = | image4 = | caption4 = | image5 = | caption5 = | image6 = | caption6 = | image7 = | caption7 = }} | pushpin_map = India Kerala#India | coordinates = {{coord|9.50049|N|76.86119|E|display=inline,title}} | pushpin_label_position = right | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = വെള്ളനാടി ([[കേരളം]]) | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|ഇന്ത്യ}} | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = [[Kottayam district|കോട്ടയം]] | subdivision_type2 = [[States and union territories of India|State]] | subdivision_name2 = [[കേരളം]] | established_title = <!-- Established --> | established_date = | founder = | named_for = | government_type = ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് | governing_body = [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]] | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = | elevation_footnotes = | elevation_m = 180 | population_total = | population_as_of = 2011 | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = [[Language]] | demographics1_title1 = Official | demographics1_info1 = [[Malayalam language|മലയാളം]] | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[Postal Index Number|PIN]] | postal_code = | area_code_type = Telephone code | area_code = 04828xxxxxxx | registration_plate = | blank1_name_sec1 = [[Lok Sabha]] constituency | blank1_info_sec1 = പത്തനംതിട്ട | blank3_name_sec1 = [[Literacy]] | blank3_info_sec1 = | website = [http://lsgkerala.in/erumelypanchayat/] | blank4_name_sec1 = [[Human sex ratio|Sex ratio]] | blank4_info_sec1 = [[male|♂]]/[[female|♀]] = | footnotes = }} കേരളത്തിലെ കോട്ടയം ജില്ലയിലെ കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി താലൂക്കിൽ, മുണ്ടക്കയം, എരുമേലി പട്ടണങ്ങൾക്ക് ഇടയിലായി, മണിമലയാറിന്റെ തീരപ്രദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയുന്ന ഒരു പ്രകൃതിസുന്ദരമായ ഒരു പ്രദേശവും തോട്ടം മേഖലയുമാണ് '''വെള്ളനാടി'''. ഇവിടെ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന റബ്ബർ തോട്ടം 749.10 ഏക്കർ വിസ്തൃതിയിൽ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു. ഒരു പ്രധാന കാർഷിക മേഖലയായ ഇതിന്റെ അടുത്തുള്ള ഗ്രാമങ്ങൾ കൊരട്ടിയും കൂവപ്പള്ളിയുമാണ്. സമീപത്തുള്ള പ്രധാന പട്ടണങ്ങൾ മുണ്ടക്കയം, കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി, എരുമേലി എന്നിവയാണ്. ഈ പ്രദേശത്തെ ജനങ്ങളിൽ അധികവും തോട്ടം മേഖലയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ജോലിയിലേർപ്പെട്ടിരിക്കുന്നവരാണ്. വെള്ളനാടി എസ്റ്റേറ്റ് മേഖലയെയും സമീപ ഗ്രാമങ്ങളേയും തമ്മിൽ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന വെള്ളനാടി - വള്ളക്കടവ് പാലം പ്രദേശത്തെ ഒരു പ്രധാനപ്പെട്ട ഗതാഗത മാർഗ്ഗങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്. == അവലംബങ്ങൾ == [[വർഗ്ഗം:കോട്ടയം ജില്ലയിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ]] j472bv5gt5rv9zd5v3py1hfmlgqcqxe 4666401 4666399 2026-09-12T14:08:51Z Malikaveedu 16584 4666401 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = വെള്ളനാടി | native_name = <!-- Please do not add any Indic script in this infobox, per WP:INDICSCRIPT policy. --> | native_name_lang = | other_name = | nickname = | settlement_type = ഗ്രാമം | അക്ഷാംശം = 9.50049 | രേഖാംശം = 76.86119 | image_skyline = {{multiple image | border = infobox | perrow = 1/2/2/2 | total_width = 290 | caption_align = center | image1 = | caption1 = | image2 = | caption2 = | image3 = | caption3 = | image4 = | caption4 = | image5 = | caption5 = | image6 = | caption6 = | image7 = | caption7 = }} | pushpin_map = India Kerala#India | coordinates = {{coord|9.50049|N|76.86119|E|display=inline,title}} | pushpin_label_position = right | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = വെള്ളനാടി ([[കേരളം]]) | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|ഇന്ത്യ}} | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = [[Kottayam district|കോട്ടയം]] | subdivision_type2 = [[States and union territories of India|State]] | subdivision_name2 = [[കേരളം]] | established_title = <!-- Established --> | established_date = | founder = | named_for = | government_type = ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് | governing_body = [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]] | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = | elevation_footnotes = | elevation_m = 180 | population_total = | population_as_of = 2011 | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = [[Language]] | demographics1_title1 = Official | demographics1_info1 = [[Malayalam language|മലയാളം]] | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[Postal Index Number|PIN]] | postal_code = | area_code_type = Telephone code | area_code = 04828xxxxxxx | registration_plate = | blank1_name_sec1 = [[Lok Sabha]] constituency | blank1_info_sec1 = പത്തനംതിട്ട | blank3_name_sec1 = [[Literacy]] | blank3_info_sec1 = | website = [http://lsgkerala.in/erumelypanchayat/] | blank4_name_sec1 = [[Human sex ratio|Sex ratio]] | blank4_info_sec1 = [[male|♂]]/[[female|♀]] = | footnotes = }} കേരളത്തിലെ [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം ജില്ലയിലെ]] [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി താലൂക്ക്|കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി താലൂക്കിൽ]], മുണ്ടക്കയം, എരുമേലി പട്ടണങ്ങൾക്ക് ഇടയിലായി, മണിമലയാറിന്റെ തീരപ്രദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയുന്ന ഒരു പ്രകൃതിസുന്ദരമായ ഒരു പ്രദേശവും തോട്ടം മേഖലയുമാണ് '''വെള്ളനാടി'''. ഇവിടെ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന റബ്ബർ തോട്ടം 749.10 ഏക്കർ വിസ്തൃതിയിൽ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു. ഒരു പ്രധാന കാർഷിക മേഖലയായ ഇതിന്റെ അടുത്തുള്ള ഗ്രാമങ്ങൾ [[കൊരട്ടി, കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി|കൊരട്ടിയും]] [[കൂവപ്പള്ളി|കൂവപ്പള്ളിയുമാണ്]]. സമീപത്തുള്ള പ്രധാന പട്ടണങ്ങൾ മുണ്ടക്കയം, കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി, എരുമേലി എന്നിവയാണ്. ഈ പ്രദേശത്തെ ജനങ്ങളിൽ അധികവും തോട്ടം മേഖലയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ജോലിയിലേർപ്പെട്ടിരിക്കുന്നവരാണ്. വെള്ളനാടി എസ്റ്റേറ്റ് മേഖലയെയും സമീപ ഗ്രാമങ്ങളേയും തമ്മിൽ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന വെള്ളനാടി - വള്ളക്കടവ് പാലം പ്രദേശത്തെ ഒരു പ്രധാനപ്പെട്ട ഗതാഗത മാർഗ്ഗങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്. == അവലംബങ്ങൾ == [[വർഗ്ഗം:കോട്ടയം ജില്ലയിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ]] kiyqxvfbuv3c8m1tb9k9tvz1fgtrjvq 4666402 4666401 2026-09-12T14:10:23Z Malikaveedu 16584 4666402 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = വെള്ളനാടി | native_name = <!-- Please do not add any Indic script in this infobox, per WP:INDICSCRIPT policy. --> | native_name_lang = | other_name = | nickname = | settlement_type = ഗ്രാമം | അക്ഷാംശം = 9.50049 | രേഖാംശം = 76.86119 | image_skyline = {{multiple image | border = infobox | perrow = 1/2/2/2 | total_width = 290 | caption_align = center | image1 = | caption1 = | image2 = | caption2 = | image3 = | caption3 = | image4 = | caption4 = | image5 = | caption5 = | image6 = | caption6 = | image7 = | caption7 = }} | pushpin_map = India Kerala#India | coordinates = {{coord|9.50049|N|76.86119|E|display=inline,title}} | pushpin_label_position = right | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = വെള്ളനാടി ([[കേരളം]]) | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|ഇന്ത്യ}} | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = [[Kottayam district|കോട്ടയം]] | subdivision_type2 = [[States and union territories of India|State]] | subdivision_name2 = [[കേരളം]] | established_title = <!-- Established --> | established_date = | founder = | named_for = | government_type = ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് | governing_body = [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]] | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = | elevation_footnotes = | elevation_m = 112 | population_total = | population_as_of = 2011 | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = [[Language]] | demographics1_title1 = Official | demographics1_info1 = [[Malayalam language|മലയാളം]] | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[Postal Index Number|PIN]] | postal_code = | area_code_type = Telephone code | area_code = 04828xxxxxxx | registration_plate = | blank1_name_sec1 = [[Lok Sabha]] constituency | blank1_info_sec1 = പത്തനംതിട്ട | blank3_name_sec1 = [[Literacy]] | blank3_info_sec1 = | website = [http://lsgkerala.in/erumelypanchayat/] | blank4_name_sec1 = [[Human sex ratio|Sex ratio]] | blank4_info_sec1 = [[male|♂]]/[[female|♀]] = | footnotes = }} കേരളത്തിലെ [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം ജില്ലയിലെ]] [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി താലൂക്ക്|കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി താലൂക്കിൽ]], മുണ്ടക്കയം, എരുമേലി പട്ടണങ്ങൾക്ക് ഇടയിലായി, മണിമലയാറിന്റെ തീരപ്രദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയുന്ന ഒരു പ്രകൃതിസുന്ദരമായ ഒരു പ്രദേശവും തോട്ടം മേഖലയുമാണ് '''വെള്ളനാടി'''. ഇവിടെ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന റബ്ബർ തോട്ടം 749.10 ഏക്കർ വിസ്തൃതിയിൽ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു. ഒരു പ്രധാന കാർഷിക മേഖലയായ ഇതിന്റെ അടുത്തുള്ള ഗ്രാമങ്ങൾ [[കൊരട്ടി, കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി|കൊരട്ടിയും]] [[കൂവപ്പള്ളി|കൂവപ്പള്ളിയുമാണ്]]. സമീപത്തുള്ള പ്രധാന പട്ടണങ്ങൾ മുണ്ടക്കയം, കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി, എരുമേലി എന്നിവയാണ്. ഈ പ്രദേശത്തെ ജനങ്ങളിൽ അധികവും തോട്ടം മേഖലയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ജോലിയിലേർപ്പെട്ടിരിക്കുന്നവരാണ്. വെള്ളനാടി എസ്റ്റേറ്റ് മേഖലയെയും സമീപ ഗ്രാമങ്ങളേയും തമ്മിൽ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന വെള്ളനാടി - വള്ളക്കടവ് പാലം പ്രദേശത്തെ ഒരു പ്രധാനപ്പെട്ട ഗതാഗത മാർഗ്ഗങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്. == അവലംബങ്ങൾ == [[വർഗ്ഗം:കോട്ടയം ജില്ലയിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ]] 7oyf7r7kidwojq78v3glxx5xdpkjoqd 4666403 4666402 2026-09-12T14:13:47Z Malikaveedu 16584 4666403 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = വെള്ളനാടി | native_name = <!-- Please do not add any Indic script in this infobox, per WP:INDICSCRIPT policy. --> | native_name_lang = | other_name = | nickname = | settlement_type = ഗ്രാമം | അക്ഷാംശം = 9.50049 | രേഖാംശം = 76.86119 | image_skyline = {{multiple image | border = infobox | perrow = 1/2/2/2 | total_width = 290 | caption_align = center | image1 = | caption1 = | image2 = | caption2 = | image3 = | caption3 = | image4 = | caption4 = | image5 = | caption5 = | image6 = | caption6 = | image7 = | caption7 = }} | pushpin_map = India Kerala#India | coordinates = {{coord|9.50049|N|76.86119|E|display=inline,title}} | pushpin_label_position = right | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = വെള്ളനാടി ([[കേരളം]]) | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|ഇന്ത്യ}} | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = [[Kottayam district|കോട്ടയം]] | subdivision_type2 = [[States and union territories of India|State]] | subdivision_name2 = [[കേരളം]] | established_title = <!-- Established --> | established_date = | founder = | named_for = | government_type = ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് | governing_body = [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]] | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = | elevation_footnotes = | elevation_m = 112 | population_total = | population_as_of = 2011 | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = [[Language]] | demographics1_title1 = Official | demographics1_info1 = [[Malayalam language|മലയാളം]] | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[Postal Index Number|PIN]] | postal_code = | area_code_type = Telephone code | area_code = 04828xxxxxxx | registration_plate = | blank1_name_sec1 = [[Lok Sabha]] constituency | blank1_info_sec1 = പത്തനംതിട്ട | blank3_name_sec1 = [[Literacy]] | blank3_info_sec1 = | website = [http://lsgkerala.in/erumelypanchayat/] | blank4_name_sec1 = [[Human sex ratio|Sex ratio]] | blank4_info_sec1 = [[male|♂]]/[[female|♀]] = | footnotes = }} കേരളത്തിലെ [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം ജില്ലയിലെ]] [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി താലൂക്ക്|കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി താലൂക്കിൽ]], മുണ്ടക്കയം, എരുമേലി പട്ടണങ്ങൾക്ക് ഇടയിലായി, മണിമലയാറിന്റെ തീരപ്രദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയുന്ന ഒരു പ്രകൃതിസുന്ദരമായ ഒരു പ്രദേശവും തോട്ടം മേഖലയുമാണ് '''വെള്ളനാടി'''. ഇവിടെ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന റബ്ബർ തോട്ടം 749.10 ഏക്കർ വിസ്തൃതിയിൽ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു. ഒരു പ്രധാന കാർഷിക മേഖലയായ ഇതിന്റെ അടുത്തുള്ള ഗ്രാമങ്ങൾ [[കൊരട്ടി, കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി|കൊരട്ടിയും]] [[കൂവപ്പള്ളി|കൂവപ്പള്ളിയുമാണ്]]. സമീപത്തുള്ള പ്രധാന പട്ടണങ്ങൾ 5 കിലോമീറ്റർ തെക്കുപടിഞ്ഞാറായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന മുണ്ടക്കയവും താലൂക്ക് ആസ്ഥാനമായ കാഞ്ഞിരപ്പള്ളിയുമാണ്. ഈ പ്രദേശത്തെ ജനങ്ങളിൽ അധികവും തോട്ടം മേഖലയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ജോലിയിലേർപ്പെട്ടിരിക്കുന്നവരാണ്. വെള്ളനാടി എസ്റ്റേറ്റ് മേഖലയെയും സമീപ ഗ്രാമങ്ങളേയും തമ്മിൽ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന വെള്ളനാടി - വള്ളക്കടവ് പാലം പ്രദേശത്തെ ഒരു പ്രധാനപ്പെട്ട ഗതാഗത മാർഗ്ഗങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്. == അവലംബങ്ങൾ == [[വർഗ്ഗം:കോട്ടയം ജില്ലയിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ]] hplw4f8lka2a380sk4zlsar1ezjxj93 4666404 4666403 2026-09-12T14:15:17Z Malikaveedu 16584 4666404 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = വെള്ളനാടി | native_name = <!-- Please do not add any Indic script in this infobox, per WP:INDICSCRIPT policy. --> | native_name_lang = | other_name = | nickname = | settlement_type = ഗ്രാമം | അക്ഷാംശം = 9.50049 | രേഖാംശം = 76.86119 | image_skyline = {{multiple image | border = infobox | perrow = 1/2/2/2 | total_width = 290 | caption_align = center | image1 = | caption1 = | image2 = | caption2 = | image3 = | caption3 = | image4 = | caption4 = | image5 = | caption5 = | image6 = | caption6 = | image7 = | caption7 = }} | pushpin_map = India Kerala#India | coordinates = {{coord|9.50049|N|76.86119|E|display=inline,title}} | pushpin_label_position = right | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = വെള്ളനാടി ([[കേരളം]]) | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|ഇന്ത്യ}} | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = [[Kottayam district|കോട്ടയം]] | subdivision_type2 = [[States and union territories of India|State]] | subdivision_name2 = [[കേരളം]] | established_title = <!-- Established --> | established_date = | founder = | named_for = | government_type = ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് | governing_body = [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]] | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = | elevation_footnotes = | elevation_m = 112 | population_total = | population_as_of = 2011 | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = [[Language]] | demographics1_title1 = Official | demographics1_info1 = [[Malayalam language|മലയാളം]] | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[Postal Index Number|PIN]] | postal_code = | area_code_type = Telephone code | area_code = 04828xxxxxxx | registration_plate = | blank1_name_sec1 = [[Lok Sabha]] constituency | blank1_info_sec1 = പത്തനംതിട്ട | blank3_name_sec1 = [[Literacy]] | blank3_info_sec1 = | website = [http://lsgkerala.in/erumelypanchayat/] | blank4_name_sec1 = [[Human sex ratio|Sex ratio]] | blank4_info_sec1 = [[male|♂]]/[[female|♀]] = | footnotes = }} കേരളത്തിലെ [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം ജില്ലയിലെ]] [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി താലൂക്ക്|കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി താലൂക്കിൽ]], കോട്ടയം, ഇടുക്കി ജില്ലകളുടെ അതിർത്തിയോട് ചേർന്ന് മുണ്ടക്കയം, എരുമേലി പട്ടണങ്ങൾക്ക് ഇടയിലായി, മണിമലയാറിന്റെ തീരപ്രദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു പ്രകൃതിസുന്ദരമായ ഒരു പ്രദേശവും തോട്ടം മേഖലയുമാണ് '''വെള്ളനാടി'''. ഇവിടെ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന റബ്ബർ തോട്ടം 749.10 ഏക്കർ വിസ്തൃതിയിൽ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു. ഒരു പ്രധാന കാർഷിക മേഖലയായ ഇതിന്റെ അടുത്തുള്ള ഗ്രാമങ്ങൾ [[കൊരട്ടി, കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി|കൊരട്ടിയും]] [[കൂവപ്പള്ളി|കൂവപ്പള്ളിയുമാണ്]]. സമീപത്തുള്ള പ്രധാന പട്ടണങ്ങൾ 5 കിലോമീറ്റർ തെക്കുപടിഞ്ഞാറായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന മുണ്ടക്കയവും താലൂക്ക് ആസ്ഥാനമായ കാഞ്ഞിരപ്പള്ളിയുമാണ്. ഈ പ്രദേശത്തെ ജനങ്ങളിൽ അധികവും തോട്ടം മേഖലയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ജോലിയിലേർപ്പെട്ടിരിക്കുന്നവരാണ്. വെള്ളനാടി എസ്റ്റേറ്റ് മേഖലയെയും സമീപ ഗ്രാമങ്ങളേയും തമ്മിൽ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന വെള്ളനാടി - വള്ളക്കടവ് പാലം പ്രദേശത്തെ ഒരു പ്രധാനപ്പെട്ട ഗതാഗത മാർഗ്ഗങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്. == അവലംബങ്ങൾ == [[വർഗ്ഗം:കോട്ടയം ജില്ലയിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ]] gxl89vclwu8ffz3qifcy70d6wxnsmkr 4666405 4666404 2026-09-12T14:19:11Z Malikaveedu 16584 4666405 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = വെള്ളനാടി | native_name = <!-- Please do not add any Indic script in this infobox, per WP:INDICSCRIPT policy. --> | native_name_lang = | other_name = | nickname = | settlement_type = ഗ്രാമം | അക്ഷാംശം = 9.50049 | രേഖാംശം = 76.86119 | image_skyline = {{multiple image | border = infobox | perrow = 1/2/2/2 | total_width = 290 | caption_align = center | image1 = | caption1 = | image2 = | caption2 = | image3 = | caption3 = | image4 = | caption4 = | image5 = | caption5 = | image6 = | caption6 = | image7 = | caption7 = }} | pushpin_map = India Kerala#India | coordinates = {{coord|9.50049|N|76.86119|E|display=inline,title}} | pushpin_label_position = right | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = വെള്ളനാടി ([[കേരളം]]) | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|ഇന്ത്യ}} | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = [[Kottayam district|കോട്ടയം]] | subdivision_type2 = [[States and union territories of India|State]] | subdivision_name2 = [[കേരളം]] | established_title = <!-- Established --> | established_date = | founder = | named_for = | government_type = ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് | governing_body = [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]] | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = | elevation_footnotes = | elevation_m = 112 | population_total = | population_as_of = 2011 | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = [[Language]] | demographics1_title1 = Official | demographics1_info1 = [[Malayalam language|മലയാളം]] | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[Postal Index Number|PIN]] | postal_code = | area_code_type = Telephone code | area_code = 04828xxxxxxx | registration_plate = | blank1_name_sec1 = [[Lok Sabha]] constituency | blank1_info_sec1 = പത്തനംതിട്ട | blank3_name_sec1 = [[Literacy]] | blank3_info_sec1 = | website = [http://lsgkerala.in/erumelypanchayat/] | blank4_name_sec1 = [[Human sex ratio|Sex ratio]] | blank4_info_sec1 = [[male|♂]]/[[female|♀]] = | footnotes = }} കേരളത്തിലെ [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം ജില്ലയിലെ]] [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി താലൂക്ക്|കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി താലൂക്കിൽ]], കോട്ടയം, ഇടുക്കി ജില്ലകളുടെ അതിർത്തിയോട് ചേർന്ന് മുണ്ടക്കയം, എരുമേലി പട്ടണങ്ങൾക്ക് ഇടയിലായി, മണിമലയാറിന്റെ തീരപ്രദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു പ്രകൃതിസുന്ദരമായ ഒരു പ്രദേശവും തോട്ടം മേഖലയുമാണ് '''വെള്ളനാടി'''. ഇവിടെ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന റബ്ബർ തോട്ടം 749.10 ഏക്കർ വിസ്തൃതിയിൽ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു. ഒരു പ്രധാന കാർഷിക മേഖലയായ ഇതിന്റെ അടുത്തുള്ള ഗ്രാമങ്ങൾ [[കൊരട്ടി, കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി|കൊരട്ടിയും]] [[കൂവപ്പള്ളി|കൂവപ്പള്ളിയുമാണ്]]. സമീപത്തുള്ള പ്രധാന പട്ടണങ്ങൾ 5 കിലോമീറ്റർ തെക്കുപടിഞ്ഞാറായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന മുണ്ടക്കയവും താലൂക്ക് ആസ്ഥാനമായ കാഞ്ഞിരപ്പള്ളിയുമാണ്. ഈ പ്രദേശത്തെ ജനങ്ങളിൽ അധികവും തോട്ടം മേഖലയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ജോലിയിലേർപ്പെട്ടിരിക്കുന്നവരാണ്. ഈ പ്രദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ശ്രീ ശക്തി സ്വരസ്വതി ക്ഷേത്രം പ്രസിദ്ധമാണ്. വെള്ളനാടി എസ്റ്റേറ്റ് മേഖലയെയും സമീപ ഗ്രാമങ്ങളേയും തമ്മിൽ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന വെള്ളനാടി - വള്ളക്കടവ് പാലം പ്രദേശത്തെ ഒരു പ്രധാനപ്പെട്ട ഗതാഗത മാർഗ്ഗങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്. == അവലംബങ്ങൾ == [[വർഗ്ഗം:കോട്ടയം ജില്ലയിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ]] sg065o2u58b2fdq81c880rxoqdid7ce 4666455 4666405 2026-09-12T18:24:08Z Akbarali 17542 /* അവലംബങ്ങൾ */ 4666455 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = വെള്ളനാടി | native_name = <!-- Please do not add any Indic script in this infobox, per WP:INDICSCRIPT policy. --> | native_name_lang = | other_name = | nickname = | settlement_type = ഗ്രാമം | അക്ഷാംശം = 9.50049 | രേഖാംശം = 76.86119 | image_skyline = {{multiple image | border = infobox | perrow = 1/2/2/2 | total_width = 290 | caption_align = center | image1 = | caption1 = | image2 = | caption2 = | image3 = | caption3 = | image4 = | caption4 = | image5 = | caption5 = | image6 = | caption6 = | image7 = | caption7 = }} | pushpin_map = India Kerala#India | coordinates = {{coord|9.50049|N|76.86119|E|display=inline,title}} | pushpin_label_position = right | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = വെള്ളനാടി ([[കേരളം]]) | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|ഇന്ത്യ}} | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = [[Kottayam district|കോട്ടയം]] | subdivision_type2 = [[States and union territories of India|State]] | subdivision_name2 = [[കേരളം]] | established_title = <!-- Established --> | established_date = | founder = | named_for = | government_type = ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് | governing_body = [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]] | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = | elevation_footnotes = | elevation_m = 112 | population_total = | population_as_of = 2011 | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = [[Language]] | demographics1_title1 = Official | demographics1_info1 = [[Malayalam language|മലയാളം]] | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[Postal Index Number|PIN]] | postal_code = | area_code_type = Telephone code | area_code = 04828xxxxxxx | registration_plate = | blank1_name_sec1 = [[Lok Sabha]] constituency | blank1_info_sec1 = പത്തനംതിട്ട | blank3_name_sec1 = [[Literacy]] | blank3_info_sec1 = | website = [http://lsgkerala.in/erumelypanchayat/] | blank4_name_sec1 = [[Human sex ratio|Sex ratio]] | blank4_info_sec1 = [[male|♂]]/[[female|♀]] = | footnotes = }} കേരളത്തിലെ [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം ജില്ലയിലെ]] [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി താലൂക്ക്|കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി താലൂക്കിൽ]], കോട്ടയം, ഇടുക്കി ജില്ലകളുടെ അതിർത്തിയോട് ചേർന്ന് മുണ്ടക്കയം, എരുമേലി പട്ടണങ്ങൾക്ക് ഇടയിലായി, മണിമലയാറിന്റെ തീരപ്രദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു പ്രകൃതിസുന്ദരമായ ഒരു പ്രദേശവും തോട്ടം മേഖലയുമാണ് '''വെള്ളനാടി'''. ഇവിടെ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന റബ്ബർ തോട്ടം 749.10 ഏക്കർ വിസ്തൃതിയിൽ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു. ഒരു പ്രധാന കാർഷിക മേഖലയായ ഇതിന്റെ അടുത്തുള്ള ഗ്രാമങ്ങൾ [[കൊരട്ടി, കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി|കൊരട്ടിയും]] [[കൂവപ്പള്ളി|കൂവപ്പള്ളിയുമാണ്]]. സമീപത്തുള്ള പ്രധാന പട്ടണങ്ങൾ 5 കിലോമീറ്റർ തെക്കുപടിഞ്ഞാറായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന മുണ്ടക്കയവും താലൂക്ക് ആസ്ഥാനമായ കാഞ്ഞിരപ്പള്ളിയുമാണ്. ഈ പ്രദേശത്തെ ജനങ്ങളിൽ അധികവും തോട്ടം മേഖലയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ജോലിയിലേർപ്പെട്ടിരിക്കുന്നവരാണ്. ഈ പ്രദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ശ്രീ ശക്തി സ്വരസ്വതി ക്ഷേത്രം പ്രസിദ്ധമാണ്. വെള്ളനാടി എസ്റ്റേറ്റ് മേഖലയെയും സമീപ ഗ്രാമങ്ങളേയും തമ്മിൽ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന വെള്ളനാടി - വള്ളക്കടവ് പാലം പ്രദേശത്തെ ഒരു പ്രധാനപ്പെട്ട ഗതാഗത മാർഗ്ഗങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്. == അവലംബങ്ങൾ == {{Reflist}} [[വർഗ്ഗം:കോട്ടയം ജില്ലയിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ]] 3uzr0d2b1ziuq1jwqt9piboinq8c6ih 0 671650 4666431 2026-09-12T16:21:45Z Tonynirappathu 35231 'കേരളത്തിലെ പരമ്പരാഗത ആയുർവേദ വൈദ്യന്മാരായ അഷ്ടവൈദ്യന്മാരിൽ ഉൾപ്പെടുന്ന പ്രശസ്തമായ ഒരു കുടുംബമാണ് ഒളശ്ശ ചീരട്ടമൺ മൂസ്സ് (ചീരട്ടമൺ ഇല്ലം). ആയുർവേദത്തിലെ എ...' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു 4666431 wikitext text/x-wiki കേരളത്തിലെ പരമ്പരാഗത ആയുർവേദ വൈദ്യന്മാരായ അഷ്ടവൈദ്യന്മാരിൽ ഉൾപ്പെടുന്ന പ്രശസ്തമായ ഒരു കുടുംബമാണ് ഒളശ്ശ ചീരട്ടമൺ മൂസ്സ് (ചീരട്ടമൺ ഇല്ലം). ആയുർവേദത്തിലെ എട്ട് ശാഖകളിലും ഒരേപോലെ പ്രാവീണ്യം നേടിയ എട്ട് വൈദ്യകുടുംബങ്ങളെയാണ് 'അഷ്ടവൈദ്യന്മാർ' എന്ന് വിളിക്കുന്നത് === '''ചരിത്രപശ്ചാത്തലം''' === ഈ ഇല്ലം യഥാർത്ഥത്തിൽ മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ അങ്ങാടിപ്പുറത്തായിരുന്നു. അക്കാലത്ത് ടിപ്പു സുൽത്താന്റെ പടയോട്ടത്തെ തുടർന്ന് (ഏകദേശം 1788 AD) ഇവർ അവിടെനിന്നും തെക്കോട്ട് മാറുകയും തിരുവിതാംകൂർ മഹാരാജാവിന്റെ അഭയം തേടുകയും ചെയ്തു. രാജാവ് ഇവരെ കൊട്ടാരം വൈദ്യന്മാരായി നിയമിച്ചു. <ref>(https://www.myheritage.com/family-sites/chirattamon-illam-olassa-mooss/OYYV7GCEXUWCIUORFGKG26U6HB3W7OQ)</ref> === '''ഒളശ്ശയിലെ താമസം''' === ചേർപ്പങ്കൽ, മരുത്തോർവട്ടം തുടങ്ങിയ സ്ഥലങ്ങളിലെ താൽക്കാലിക താമസത്തിന് ശേഷം തിരുവിതാംകൂർ രാജാവ് ഇവർക്ക് കോട്ടയത്തിനടുത്തുള്ള ഒളശ്ശയിൽ ഇല്ലം പണിയാൻ ഭൂമി നൽകി. അതിനുശേഷമാണ് ഇവർ 'ഒളശ്ശ ചീരട്ടമൺ മൂസ്സ്' എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടാൻ തുടങ്ങിയത്. ==== പരമ്പര ==== ഈ കുടുംബത്തിലെ പ്രശസ്തനായ അഷ്ടവൈദ്യൻ ചീരട്ടമൺ പരമേശ്വരൻ മൂസ്സ് ആയുർവേദ ചികിത്സാരംഗത്ത് പല പരിഷ്കാരങ്ങളും കൊണ്ടുവന്ന വ്യക്തിയാണ്. നിലവിലും ഇവരുടെ പരമ്പര ഒളശ്ശയിൽ 'ധന്വന്തരി വിലാസം ആയുർവേദ വൈദ്യശാല', 'ആത്മ ക്ലിനിക്ക്' (AATMA Clinic) തുടങ്ങിയവയിലൂടെ ആയുർവേദ ചികിത്സാരംഗത്ത് സജീവമായി തുടരുന്നു അഷ്ടവൈദ്യൻ ഡോ നാരായണൻ മൂസ്സ് ആണ് ഇപ്പോൾ കുടുംബതലവൻ m81a4e4sfegsk39an81radjlsvc5e51 4666432 4666431 2026-09-12T16:22:24Z Tonynirappathu 35231 /* ചരിത്രപശ്ചാത്തലം */ 4666432 wikitext text/x-wiki കേരളത്തിലെ പരമ്പരാഗത ആയുർവേദ വൈദ്യന്മാരായ അഷ്ടവൈദ്യന്മാരിൽ ഉൾപ്പെടുന്ന പ്രശസ്തമായ ഒരു കുടുംബമാണ് ഒളശ്ശ ചീരട്ടമൺ മൂസ്സ് (ചീരട്ടമൺ ഇല്ലം). ആയുർവേദത്തിലെ എട്ട് ശാഖകളിലും ഒരേപോലെ പ്രാവീണ്യം നേടിയ എട്ട് വൈദ്യകുടുംബങ്ങളെയാണ് 'അഷ്ടവൈദ്യന്മാർ' എന്ന് വിളിക്കുന്നത് === '''ചരിത്രപശ്ചാത്തലം''' === ഈ ഇല്ലം യഥാർത്ഥത്തിൽ മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ അങ്ങാടിപ്പുറത്തായിരുന്നു. അക്കാലത്ത് ടിപ്പു സുൽത്താന്റെ പടയോട്ടത്തെ തുടർന്ന് (ഏകദേശം 1788 AD) ഇവർ അവിടെനിന്നും തെക്കോട്ട് മാറുകയും തിരുവിതാംകൂർ മഹാരാജാവിന്റെ അഭയം തേടുകയും ചെയ്തു. രാജാവ് ഇവരെ കൊട്ടാരം വൈദ്യന്മാരായി നിയമിച്ചു. <ref>(https://www.myheritage.com/family-sites/chirattamon-illam-olassa-mooss/OYYV7GCEXUWCIUORFGKG26U6HB3W7OQ)</ref> === '''ഒളശ്ശയിലെ താമസം''' === ചേർപ്പങ്കൽ, മരുത്തോർവട്ടം തുടങ്ങിയ സ്ഥലങ്ങളിലെ താൽക്കാലിക താമസത്തിന് ശേഷം തിരുവിതാംകൂർ രാജാവ് ഇവർക്ക് കോട്ടയത്തിനടുത്തുള്ള ഒളശ്ശയിൽ ഇല്ലം പണിയാൻ ഭൂമി നൽകി. അതിനുശേഷമാണ് ഇവർ 'ഒളശ്ശ ചീരട്ടമൺ മൂസ്സ്' എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടാൻ തുടങ്ങിയത്. ==== പരമ്പര ==== ഈ കുടുംബത്തിലെ പ്രശസ്തനായ അഷ്ടവൈദ്യൻ ചീരട്ടമൺ പരമേശ്വരൻ മൂസ്സ് ആയുർവേദ ചികിത്സാരംഗത്ത് പല പരിഷ്കാരങ്ങളും കൊണ്ടുവന്ന വ്യക്തിയാണ്. നിലവിലും ഇവരുടെ പരമ്പര ഒളശ്ശയിൽ 'ധന്വന്തരി വിലാസം ആയുർവേദ വൈദ്യശാല', 'ആത്മ ക്ലിനിക്ക്' (AATMA Clinic) തുടങ്ങിയവയിലൂടെ ആയുർവേദ ചികിത്സാരംഗത്ത് സജീവമായി തുടരുന്നു അഷ്ടവൈദ്യൻ ഡോ നാരായണൻ മൂസ്സ് ആണ് ഇപ്പോൾ കുടുംബതലവൻ 81eblgqbv6y4wgwcrjyu8kqcwx3fudr 4666453 4666432 2026-09-12T18:22:57Z Akbarali 17542 /* പരമ്പര */ 4666453 wikitext text/x-wiki കേരളത്തിലെ പരമ്പരാഗത ആയുർവേദ വൈദ്യന്മാരായ അഷ്ടവൈദ്യന്മാരിൽ ഉൾപ്പെടുന്ന പ്രശസ്തമായ ഒരു കുടുംബമാണ് ഒളശ്ശ ചീരട്ടമൺ മൂസ്സ് (ചീരട്ടമൺ ഇല്ലം). ആയുർവേദത്തിലെ എട്ട് ശാഖകളിലും ഒരേപോലെ പ്രാവീണ്യം നേടിയ എട്ട് വൈദ്യകുടുംബങ്ങളെയാണ് 'അഷ്ടവൈദ്യന്മാർ' എന്ന് വിളിക്കുന്നത് === '''ചരിത്രപശ്ചാത്തലം''' === ഈ ഇല്ലം യഥാർത്ഥത്തിൽ മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ അങ്ങാടിപ്പുറത്തായിരുന്നു. അക്കാലത്ത് ടിപ്പു സുൽത്താന്റെ പടയോട്ടത്തെ തുടർന്ന് (ഏകദേശം 1788 AD) ഇവർ അവിടെനിന്നും തെക്കോട്ട് മാറുകയും തിരുവിതാംകൂർ മഹാരാജാവിന്റെ അഭയം തേടുകയും ചെയ്തു. രാജാവ് ഇവരെ കൊട്ടാരം വൈദ്യന്മാരായി നിയമിച്ചു. <ref>(https://www.myheritage.com/family-sites/chirattamon-illam-olassa-mooss/OYYV7GCEXUWCIUORFGKG26U6HB3W7OQ)</ref> === '''ഒളശ്ശയിലെ താമസം''' === ചേർപ്പങ്കൽ, മരുത്തോർവട്ടം തുടങ്ങിയ സ്ഥലങ്ങളിലെ താൽക്കാലിക താമസത്തിന് ശേഷം തിരുവിതാംകൂർ രാജാവ് ഇവർക്ക് കോട്ടയത്തിനടുത്തുള്ള ഒളശ്ശയിൽ ഇല്ലം പണിയാൻ ഭൂമി നൽകി. അതിനുശേഷമാണ് ഇവർ 'ഒളശ്ശ ചീരട്ടമൺ മൂസ്സ്' എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടാൻ തുടങ്ങിയത്. ==== പരമ്പര ==== ഈ കുടുംബത്തിലെ പ്രശസ്തനായ അഷ്ടവൈദ്യൻ ചീരട്ടമൺ പരമേശ്വരൻ മൂസ്സ് ആയുർവേദ ചികിത്സാരംഗത്ത് പല പരിഷ്കാരങ്ങളും കൊണ്ടുവന്ന വ്യക്തിയാണ്. നിലവിലും ഇവരുടെ പരമ്പര ഒളശ്ശയിൽ 'ധന്വന്തരി വിലാസം ആയുർവേദ വൈദ്യശാല', 'ആത്മ ക്ലിനിക്ക്' (AATMA Clinic) തുടങ്ങിയവയിലൂടെ ആയുർവേദ ചികിത്സാരംഗത്ത് സജീവമായി തുടരുന്നു അഷ്ടവൈദ്യൻ ഡോ നാരായണൻ മൂസ്സ് ആണ് ഇപ്പോൾ കുടുംബതലവൻ ==അവലംബം== {{Reflist}} pna6g00mp2of4gxu5g79qg9xqvbwqfi 4666454 4666453 2026-09-12T18:23:51Z Akbarali 17542 4666454 wikitext text/x-wiki കേരളത്തിലെ പരമ്പരാഗത ആയുർവേദ വൈദ്യന്മാരായ അഷ്ടവൈദ്യന്മാരിൽ ഉൾപ്പെടുന്ന പ്രശസ്തമായ ഒരു കുടുംബമാണ് ഒളശ്ശ ചീരട്ടമൺ മൂസ്സ് (ചീരട്ടമൺ ഇല്ലം). ആയുർവേദത്തിലെ എട്ട് ശാഖകളിലും ഒരേപോലെ പ്രാവീണ്യം നേടിയ എട്ട് വൈദ്യകുടുംബങ്ങളെയാണ് 'അഷ്ടവൈദ്യന്മാർ' എന്ന് വിളിക്കുന്നത് === '''ചരിത്രപശ്ചാത്തലം''' === ഈ ഇല്ലം യഥാർത്ഥത്തിൽ മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ [[അങ്ങാടിപ്പുറം|അങ്ങാടിപ്പുറത്തായിരുന്നു]]. അക്കാലത്ത് ടിപ്പു സുൽത്താന്റെ പടയോട്ടത്തെ തുടർന്ന് (ഏകദേശം 1788 AD) ഇവർ അവിടെനിന്നും തെക്കോട്ട് മാറുകയും തിരുവിതാംകൂർ മഹാരാജാവിന്റെ അഭയം തേടുകയും ചെയ്തു. രാജാവ് ഇവരെ കൊട്ടാരം വൈദ്യന്മാരായി നിയമിച്ചു. <ref>(https://www.myheritage.com/family-sites/chirattamon-illam-olassa-mooss/OYYV7GCEXUWCIUORFGKG26U6HB3W7OQ)</ref> === '''ഒളശ്ശയിലെ താമസം''' === ചേർപ്പങ്കൽ, മരുത്തോർവട്ടം തുടങ്ങിയ സ്ഥലങ്ങളിലെ താൽക്കാലിക താമസത്തിന് ശേഷം തിരുവിതാംകൂർ രാജാവ് ഇവർക്ക് കോട്ടയത്തിനടുത്തുള്ള ഒളശ്ശയിൽ ഇല്ലം പണിയാൻ ഭൂമി നൽകി. അതിനുശേഷമാണ് ഇവർ 'ഒളശ്ശ ചീരട്ടമൺ മൂസ്സ്' എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടാൻ തുടങ്ങിയത്. ==== പരമ്പര ==== ഈ കുടുംബത്തിലെ പ്രശസ്തനായ അഷ്ടവൈദ്യൻ ചീരട്ടമൺ പരമേശ്വരൻ മൂസ്സ് ആയുർവേദ ചികിത്സാരംഗത്ത് പല പരിഷ്കാരങ്ങളും കൊണ്ടുവന്ന വ്യക്തിയാണ്. നിലവിലും ഇവരുടെ പരമ്പര ഒളശ്ശയിൽ 'ധന്വന്തരി വിലാസം ആയുർവേദ വൈദ്യശാല', 'ആത്മ ക്ലിനിക്ക്' (AATMA Clinic) തുടങ്ങിയവയിലൂടെ ആയുർവേദ ചികിത്സാരംഗത്ത് സജീവമായി തുടരുന്നു അഷ്ടവൈദ്യൻ ഡോ നാരായണൻ മൂസ്സ് ആണ് ഇപ്പോൾ കുടുംബതലവൻ ==അവലംബം== {{Reflist}} kojw7szr5svzso539tp22yhi3us0f5u 0 671651 4666434 2026-09-12T16:36:43Z MURSHID ELAMARAM 214641 '{{Infobox school | name = ജി.എൽ.പി.എസ് മമ്പാട്ടുമൂല | image = | image_size = | caption = ജി.എൽ.പി.എസ് മമ്പാട്ടുമൂല | location = മമ്പാട്ടുമൂല | country = ഇന്ത്യ | coordinates = | othe...' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു 4666434 wikitext text/x-wiki {{Infobox school | name = ജി.എൽ.പി.എസ് മമ്പാട്ടുമൂല | image = | image_size = | caption = ജി.എൽ.പി.എസ് മമ്പാട്ടുമൂല | location = മമ്പാട്ടുമൂല | country = ഇന്ത്യ | coordinates = | other_name = | type = പൊതുവിദ്യാലയം (സർക്കാർ) | established = {{Start date|1937|df=yes}} | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = മലപ്പുറം | educational_authority = വണ്ടൂർ ഉപജില്ല | Kerala_school_code = 48519 | grades = 1 മുതൽ 4 വരെ | medium_of_language = മലയാളം | website = | udisce_code = 32050300711 }} [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ]] [[നിലമ്പൂർ താലൂക്ക്|നിലമ്പൂർ താലൂക്കിൽ]] [[ചോക്കാട് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ചോക്കാട് പഞ്ചായത്തിൽ]] മമ്പാട്ടുമൂല എന്ന പ്രദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു സർക്കാർ വിദ്യാലയമാണ് '''ജി.എൽ.പി.എസ് മമ്പാട്ടുമൂല'''.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/48519|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-08-29}}</ref> കേരളസംസ്ഥാന പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിന്റെ കീഴിലുള്ള സ്ഥാപനമാണ് ഇത്. <ref>{{Cite web|url=https://kys.udiseplus.gov.in/|title=udiseplus.gov.in|access-date=August 13, 2026}}</ref> [[വണ്ടൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|വണ്ടൂർ നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിലും]] വയനാട് ലോകസഭ മണ്ഡലത്തിലുമായാണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 1937 ലാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥാപിതമായത്. == ഭൗതിക സൗകര്യങ്ങൾ == 300 പുസ്തകങ്ങളുള്ള വായനശാലയും വായനാമുറിയും ഈ വിദ്യാലയത്തിനുണ്ട്. ഉച്ചഭക്ഷണ പദ്ധതിക്കായി അടുക്കളയും സ്കൂളിലുണ്ട്. ആകെ 16 ക്ലാസ് മുറികളുണ്ട്. 47.50 cent വിസ്തൃതിയുമുള്ള കാമ്പസാണ് ഈ വിദ്യാലയത്തിനുള്ളത്.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/48519|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-08-29}}</ref> == അവലംബങ്ങൾ == {{Reflist}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * [[schoolwiki:48519|സ്കൂൾ വിക്കി വെബ്സൈറ്റ്]] iozhcg13qrzmhwu87kw8qkj4oxxhxwa 4666494 4666434 2026-09-12T19:50:59Z Kiran Gopi 10521 Kiran Gopi എന്ന ഉപയോക്താവ് [[ജി.എൽ.പി.എസ് മമ്പാട്ടുമൂല]] എന്ന താൾ [[ജി.എൽ.പി.എസ്. മമ്പാട്ടുമൂല]] എന്നാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു 4666434 wikitext text/x-wiki {{Infobox school | name = ജി.എൽ.പി.എസ് മമ്പാട്ടുമൂല | image = | image_size = | caption = ജി.എൽ.പി.എസ് മമ്പാട്ടുമൂല | location = മമ്പാട്ടുമൂല | country = ഇന്ത്യ | coordinates = | other_name = | type = പൊതുവിദ്യാലയം (സർക്കാർ) | established = {{Start date|1937|df=yes}} | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = മലപ്പുറം | educational_authority = വണ്ടൂർ ഉപജില്ല | Kerala_school_code = 48519 | grades = 1 മുതൽ 4 വരെ | medium_of_language = മലയാളം | website = | udisce_code = 32050300711 }} [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ]] [[നിലമ്പൂർ താലൂക്ക്|നിലമ്പൂർ താലൂക്കിൽ]] [[ചോക്കാട് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ചോക്കാട് പഞ്ചായത്തിൽ]] മമ്പാട്ടുമൂല എന്ന പ്രദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു സർക്കാർ വിദ്യാലയമാണ് '''ജി.എൽ.പി.എസ് മമ്പാട്ടുമൂല'''.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/48519|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-08-29}}</ref> കേരളസംസ്ഥാന പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിന്റെ കീഴിലുള്ള സ്ഥാപനമാണ് ഇത്. <ref>{{Cite web|url=https://kys.udiseplus.gov.in/|title=udiseplus.gov.in|access-date=August 13, 2026}}</ref> [[വണ്ടൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|വണ്ടൂർ നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിലും]] വയനാട് ലോകസഭ മണ്ഡലത്തിലുമായാണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 1937 ലാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥാപിതമായത്. == ഭൗതിക സൗകര്യങ്ങൾ == 300 പുസ്തകങ്ങളുള്ള വായനശാലയും വായനാമുറിയും ഈ വിദ്യാലയത്തിനുണ്ട്. ഉച്ചഭക്ഷണ പദ്ധതിക്കായി അടുക്കളയും സ്കൂളിലുണ്ട്. ആകെ 16 ക്ലാസ് മുറികളുണ്ട്. 47.50 cent വിസ്തൃതിയുമുള്ള കാമ്പസാണ് ഈ വിദ്യാലയത്തിനുള്ളത്.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/48519|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-08-29}}</ref> == അവലംബങ്ങൾ == {{Reflist}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * [[schoolwiki:48519|സ്കൂൾ വിക്കി വെബ്സൈറ്റ്]] iozhcg13qrzmhwu87kw8qkj4oxxhxwa 0 671652 4666435 2026-09-12T16:39:40Z MURSHID ELAMARAM 214641 '{{Infobox school | name = ജി.എൽ.പി.എസ് മാമ്പുഴ | image = | image_size = | caption = ജി.എൽ.പി.എസ് മാമ്പുഴ | location = മാമ്പുഴ | country = ഇന്ത്യ | coordinates = | other_name = | type...' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു 4666435 wikitext text/x-wiki {{Infobox school | name = ജി.എൽ.പി.എസ് മാമ്പുഴ | image = | image_size = | caption = ജി.എൽ.പി.എസ് മാമ്പുഴ | location = മാമ്പുഴ | country = ഇന്ത്യ | coordinates = | other_name = | type = പൊതുവിദ്യാലയം (സർക്കാർ) | established = {{Start date|1973|df=yes}} | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = മലപ്പുറം | educational_authority = വണ്ടൂർ ഉപജില്ല | Kerala_school_code = 48520 | grades = 1 മുതൽ 4 വരെ | medium_of_language = മലയാളം | website = | udisce_code = 32050300402 }} [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ]] [[നിലമ്പൂർ താലൂക്ക്|നിലമ്പൂർ താലൂക്കിൽ]] [[തൂവൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|തൂവൂർ പഞ്ചായത്തിൽ]] മാമ്പുഴ എന്ന പ്രദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു സർക്കാർ വിദ്യാലയമാണ് '''ജി.എൽ.പി.എസ് മാമ്പുഴ'''.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/48520|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-08-29}}</ref> കേരളസംസ്ഥാന പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിന്റെ കീഴിലുള്ള സ്ഥാപനമാണ് ഇത്. <ref>{{Cite web|url=https://kys.udiseplus.gov.in/|title=udiseplus.gov.in|access-date=August 13, 2026}}</ref> [[വണ്ടൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|വണ്ടൂർ നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിലും]] വയനാട് ലോകസഭ മണ്ഡലത്തിലുമായാണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 1973 ലാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥാപിതമായത്. == ഭൗതിക സൗകര്യങ്ങൾ == 1055 പുസ്തകങ്ങളുള്ള വായനശാലയും വായനാമുറിയും ഈ വിദ്യാലയത്തിനുണ്ട്. ഉച്ചഭക്ഷണ പദ്ധതിക്കായി അടുക്കളയും സ്കൂളിലുണ്ട്. ആകെ 14 ക്ലാസ് മുറികളുണ്ട്. 97.75+ 50 cent വിസ്തൃതിയുമുള്ള കാമ്പസാണ് ഈ വിദ്യാലയത്തിനുള്ളത്.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/48520|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-08-29}}</ref> == അവലംബങ്ങൾ == {{Reflist}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * [[schoolwiki:48520|സ്കൂൾ വിക്കി വെബ്സൈറ്റ്]] jd6etygxpnngoksg8zjg9iev8703tec 4666492 4666435 2026-09-12T19:50:48Z Kiran Gopi 10521 Kiran Gopi എന്ന ഉപയോക്താവ് [[ജി.എൽ.പി.എസ് മാമ്പുഴ]] എന്ന താൾ [[ജി.എൽ.പി.എസ്. മാമ്പുഴ]] എന്നാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു 4666435 wikitext text/x-wiki {{Infobox school | name = ജി.എൽ.പി.എസ് മാമ്പുഴ | image = | image_size = | caption = ജി.എൽ.പി.എസ് മാമ്പുഴ | location = മാമ്പുഴ | country = ഇന്ത്യ | coordinates = | other_name = | type = പൊതുവിദ്യാലയം (സർക്കാർ) | established = {{Start date|1973|df=yes}} | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = മലപ്പുറം | educational_authority = വണ്ടൂർ ഉപജില്ല | Kerala_school_code = 48520 | grades = 1 മുതൽ 4 വരെ | medium_of_language = മലയാളം | website = | udisce_code = 32050300402 }} [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ]] [[നിലമ്പൂർ താലൂക്ക്|നിലമ്പൂർ താലൂക്കിൽ]] [[തൂവൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|തൂവൂർ പഞ്ചായത്തിൽ]] മാമ്പുഴ എന്ന പ്രദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു സർക്കാർ വിദ്യാലയമാണ് '''ജി.എൽ.പി.എസ് മാമ്പുഴ'''.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/48520|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-08-29}}</ref> കേരളസംസ്ഥാന പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിന്റെ കീഴിലുള്ള സ്ഥാപനമാണ് ഇത്. <ref>{{Cite web|url=https://kys.udiseplus.gov.in/|title=udiseplus.gov.in|access-date=August 13, 2026}}</ref> [[വണ്ടൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|വണ്ടൂർ നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിലും]] വയനാട് ലോകസഭ മണ്ഡലത്തിലുമായാണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 1973 ലാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥാപിതമായത്. == ഭൗതിക സൗകര്യങ്ങൾ == 1055 പുസ്തകങ്ങളുള്ള വായനശാലയും വായനാമുറിയും ഈ വിദ്യാലയത്തിനുണ്ട്. ഉച്ചഭക്ഷണ പദ്ധതിക്കായി അടുക്കളയും സ്കൂളിലുണ്ട്. ആകെ 14 ക്ലാസ് മുറികളുണ്ട്. 97.75+ 50 cent വിസ്തൃതിയുമുള്ള കാമ്പസാണ് ഈ വിദ്യാലയത്തിനുള്ളത്.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/48520|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-08-29}}</ref> == അവലംബങ്ങൾ == {{Reflist}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * [[schoolwiki:48520|സ്കൂൾ വിക്കി വെബ്സൈറ്റ്]] jd6etygxpnngoksg8zjg9iev8703tec 0 671653 4666436 2026-09-12T16:40:17Z MURSHID ELAMARAM 214641 '{{Infobox school | name = ജി.എൽ.പി.എസ് കൂരിപ്പൊയിൽ | image = | image_size = | caption = ജി.എൽ.പി.എസ് കൂരിപ്പൊയിൽ | location = കൂരിപൊയിൽ | country = ഇന്ത്യ | coordinates = | other_name...' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു 4666436 wikitext text/x-wiki {{Infobox school | name = ജി.എൽ.പി.എസ് കൂരിപ്പൊയിൽ | image = | image_size = | caption = ജി.എൽ.പി.എസ് കൂരിപ്പൊയിൽ | location = കൂരിപൊയിൽ | country = ഇന്ത്യ | coordinates = | other_name = | type = പൊതുവിദ്യാലയം (സർക്കാർ) | established = {{Start date|1956|df=yes}} | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = മലപ്പുറം | educational_authority = വണ്ടൂർ ഉപജില്ല | Kerala_school_code = 48517 | grades = 1 മുതൽ 4 വരെ | medium_of_language = മലയാളം | website = | udisce_code = 32050300110 }} [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ]] [[നിലമ്പൂർ താലൂക്ക്|നിലമ്പൂർ താലൂക്കിൽ]] [[ചോക്കാട് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ചോക്കാട് പഞ്ചായത്തിൽ]] കൂരിപൊയിൽ എന്ന പ്രദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു സർക്കാർ വിദ്യാലയമാണ് '''ജി.എൽ.പി.എസ് കൂരിപ്പൊയിൽ'''.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/48517|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-08-29}}</ref> കേരളസംസ്ഥാന പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിന്റെ കീഴിലുള്ള സ്ഥാപനമാണ് ഇത്. <ref>{{Cite web|url=https://kys.udiseplus.gov.in/|title=udiseplus.gov.in|access-date=August 13, 2026}}</ref> [[വണ്ടൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|വണ്ടൂർ നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിലും]] വയനാട് ലോകസഭ മണ്ഡലത്തിലുമായാണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 1956 ലാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥാപിതമായത്. == ഭൗതിക സൗകര്യങ്ങൾ == 1700 പുസ്തകങ്ങളുള്ള വായനശാലയും വായനാമുറിയും ഈ വിദ്യാലയത്തിനുണ്ട്. ഉച്ചഭക്ഷണ പദ്ധതിക്കായി അടുക്കളയും സ്കൂളിലുണ്ട്. ആകെ 12 ക്ലാസ് മുറികളുണ്ട്. 1 .35 Acre ഏക്കർ വിസ്തൃതിയുമുള്ള കാമ്പസാണ് ഈ വിദ്യാലയത്തിനുള്ളത്.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/48517|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-08-29}}</ref> == അവലംബങ്ങൾ == {{Reflist}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * [[schoolwiki:48517|സ്കൂൾ വിക്കി വെബ്സൈറ്റ്]] oajdmj7go7gny3f8nkvj518u6i6ijxz 4666459 4666436 2026-09-12T18:31:42Z Akbarali 17542 /* ഭൗതിക സൗകര്യങ്ങൾ */ 4666459 wikitext text/x-wiki {{Infobox school | name = ജി.എൽ.പി.എസ് കൂരിപ്പൊയിൽ | image = | image_size = | caption = ജി.എൽ.പി.എസ് കൂരിപ്പൊയിൽ | location = കൂരിപൊയിൽ | country = ഇന്ത്യ | coordinates = | other_name = | type = പൊതുവിദ്യാലയം (സർക്കാർ) | established = {{Start date|1956|df=yes}} | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = മലപ്പുറം | educational_authority = വണ്ടൂർ ഉപജില്ല | Kerala_school_code = 48517 | grades = 1 മുതൽ 4 വരെ | medium_of_language = മലയാളം | website = | udisce_code = 32050300110 }} [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ]] [[നിലമ്പൂർ താലൂക്ക്|നിലമ്പൂർ താലൂക്കിൽ]] [[ചോക്കാട് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ചോക്കാട് പഞ്ചായത്തിൽ]] കൂരിപൊയിൽ എന്ന പ്രദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു സർക്കാർ വിദ്യാലയമാണ് '''ജി.എൽ.പി.എസ് കൂരിപ്പൊയിൽ'''.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/48517|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-08-29}}</ref> കേരളസംസ്ഥാന പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിന്റെ കീഴിലുള്ള സ്ഥാപനമാണ് ഇത്. <ref>{{Cite web|url=https://kys.udiseplus.gov.in/|title=udiseplus.gov.in|access-date=August 13, 2026}}</ref> [[വണ്ടൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|വണ്ടൂർ നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിലും]] വയനാട് ലോകസഭ മണ്ഡലത്തിലുമായാണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 1956 ലാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥാപിതമായത്. == ഭൗതിക സൗകര്യങ്ങൾ == 1700 പുസ്തകങ്ങളുള്ള വായനശാലയും വായനാമുറിയും ഈ വിദ്യാലയത്തിനുണ്ട്. ഉച്ചഭക്ഷണ പദ്ധതിക്കായി അടുക്കളയും സ്കൂളിലുണ്ട്. ആകെ 12 ക്ലാസ് മുറികളുണ്ട്. 1 .35 ഏക്കർ വിസ്തൃതിയുമുള്ള കാമ്പസാണ് ഈ വിദ്യാലയത്തിനുള്ളത്.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/48517|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-08-29}}</ref> == അവലംബങ്ങൾ == {{Reflist}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * [[schoolwiki:48517|സ്കൂൾ വിക്കി വെബ്സൈറ്റ്]] m3hfi2c2b12jlp22km77qq9hjaiaws6 4666460 4666459 2026-09-12T18:32:17Z Akbarali 17542 [[വർഗ്ഗം:വണ്ടൂർ വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] ചേർത്തു [[വിക്കിപീഡിയ:ഹോട്ട്കാറ്റ്|ഹോട്ട്ക്യാറ്റ്]] ഉപയോഗിച്ച് 4666460 wikitext text/x-wiki {{Infobox school | name = ജി.എൽ.പി.എസ് കൂരിപ്പൊയിൽ | image = | image_size = | caption = ജി.എൽ.പി.എസ് കൂരിപ്പൊയിൽ | location = കൂരിപൊയിൽ | country = ഇന്ത്യ | coordinates = | other_name = | type = പൊതുവിദ്യാലയം (സർക്കാർ) | established = {{Start date|1956|df=yes}} | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = മലപ്പുറം | educational_authority = വണ്ടൂർ ഉപജില്ല | Kerala_school_code = 48517 | grades = 1 മുതൽ 4 വരെ | medium_of_language = മലയാളം | website = | udisce_code = 32050300110 }} [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ]] [[നിലമ്പൂർ താലൂക്ക്|നിലമ്പൂർ താലൂക്കിൽ]] [[ചോക്കാട് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ചോക്കാട് പഞ്ചായത്തിൽ]] കൂരിപൊയിൽ എന്ന പ്രദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു സർക്കാർ വിദ്യാലയമാണ് '''ജി.എൽ.പി.എസ് കൂരിപ്പൊയിൽ'''.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/48517|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-08-29}}</ref> കേരളസംസ്ഥാന പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിന്റെ കീഴിലുള്ള സ്ഥാപനമാണ് ഇത്. <ref>{{Cite web|url=https://kys.udiseplus.gov.in/|title=udiseplus.gov.in|access-date=August 13, 2026}}</ref> [[വണ്ടൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|വണ്ടൂർ നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിലും]] വയനാട് ലോകസഭ മണ്ഡലത്തിലുമായാണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 1956 ലാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥാപിതമായത്. == ഭൗതിക സൗകര്യങ്ങൾ == 1700 പുസ്തകങ്ങളുള്ള വായനശാലയും വായനാമുറിയും ഈ വിദ്യാലയത്തിനുണ്ട്. ഉച്ചഭക്ഷണ പദ്ധതിക്കായി അടുക്കളയും സ്കൂളിലുണ്ട്. ആകെ 12 ക്ലാസ് മുറികളുണ്ട്. 1 .35 ഏക്കർ വിസ്തൃതിയുമുള്ള കാമ്പസാണ് ഈ വിദ്യാലയത്തിനുള്ളത്.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/48517|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-08-29}}</ref> == അവലംബങ്ങൾ == {{Reflist}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * [[schoolwiki:48517|സ്കൂൾ വിക്കി വെബ്സൈറ്റ്]] [[വർഗ്ഗം:വണ്ടൂർ വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] 4dy445o672myvxei1o0amor9qwec0nh 4666461 4666460 2026-09-12T18:32:35Z Akbarali 17542 [[വർഗ്ഗം:വണ്ടൂർ വിദ്യാഭ്യാസ ഉപജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] ചേർത്തു [[വിക്കിപീഡിയ:ഹോട്ട്കാറ്റ്|ഹോട്ട്ക്യാറ്റ്]] ഉപയോഗിച്ച് 4666461 wikitext text/x-wiki {{Infobox school | name = ജി.എൽ.പി.എസ് കൂരിപ്പൊയിൽ | image = | image_size = | caption = ജി.എൽ.പി.എസ് കൂരിപ്പൊയിൽ | location = കൂരിപൊയിൽ | country = ഇന്ത്യ | coordinates = | other_name = | type = പൊതുവിദ്യാലയം (സർക്കാർ) | established = {{Start date|1956|df=yes}} | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = മലപ്പുറം | educational_authority = വണ്ടൂർ ഉപജില്ല | Kerala_school_code = 48517 | grades = 1 മുതൽ 4 വരെ | medium_of_language = മലയാളം | website = | udisce_code = 32050300110 }} [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ]] [[നിലമ്പൂർ താലൂക്ക്|നിലമ്പൂർ താലൂക്കിൽ]] [[ചോക്കാട് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ചോക്കാട് പഞ്ചായത്തിൽ]] കൂരിപൊയിൽ എന്ന പ്രദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു സർക്കാർ വിദ്യാലയമാണ് '''ജി.എൽ.പി.എസ് കൂരിപ്പൊയിൽ'''.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/48517|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-08-29}}</ref> കേരളസംസ്ഥാന പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിന്റെ കീഴിലുള്ള സ്ഥാപനമാണ് ഇത്. <ref>{{Cite web|url=https://kys.udiseplus.gov.in/|title=udiseplus.gov.in|access-date=August 13, 2026}}</ref> [[വണ്ടൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|വണ്ടൂർ നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിലും]] വയനാട് ലോകസഭ മണ്ഡലത്തിലുമായാണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 1956 ലാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥാപിതമായത്. == ഭൗതിക സൗകര്യങ്ങൾ == 1700 പുസ്തകങ്ങളുള്ള വായനശാലയും വായനാമുറിയും ഈ വിദ്യാലയത്തിനുണ്ട്. ഉച്ചഭക്ഷണ പദ്ധതിക്കായി അടുക്കളയും സ്കൂളിലുണ്ട്. ആകെ 12 ക്ലാസ് മുറികളുണ്ട്. 1 .35 ഏക്കർ വിസ്തൃതിയുമുള്ള കാമ്പസാണ് ഈ വിദ്യാലയത്തിനുള്ളത്.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/48517|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-08-29}}</ref> == അവലംബങ്ങൾ == {{Reflist}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * [[schoolwiki:48517|സ്കൂൾ വിക്കി വെബ്സൈറ്റ്]] [[വർഗ്ഗം:വണ്ടൂർ വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:വണ്ടൂർ വിദ്യാഭ്യാസ ഉപജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] b9xnz48kuwii68ie1a4iobdgpd153wh 4666489 4666461 2026-09-12T19:49:47Z Kiran Gopi 10521 Kiran Gopi എന്ന ഉപയോക്താവ് [[ജി.എൽ.പി.എസ് കൂരിപ്പൊയിൽ]] എന്ന താൾ [[ജി.എൽ.പി.എസ്. കൂരിപ്പൊയിൽ]] എന്നാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു 4666461 wikitext text/x-wiki {{Infobox school | name = ജി.എൽ.പി.എസ് കൂരിപ്പൊയിൽ | image = | image_size = | caption = ജി.എൽ.പി.എസ് കൂരിപ്പൊയിൽ | location = കൂരിപൊയിൽ | country = ഇന്ത്യ | coordinates = | other_name = | type = പൊതുവിദ്യാലയം (സർക്കാർ) | established = {{Start date|1956|df=yes}} | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = മലപ്പുറം | educational_authority = വണ്ടൂർ ഉപജില്ല | Kerala_school_code = 48517 | grades = 1 മുതൽ 4 വരെ | medium_of_language = മലയാളം | website = | udisce_code = 32050300110 }} [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ]] [[നിലമ്പൂർ താലൂക്ക്|നിലമ്പൂർ താലൂക്കിൽ]] [[ചോക്കാട് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ചോക്കാട് പഞ്ചായത്തിൽ]] കൂരിപൊയിൽ എന്ന പ്രദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു സർക്കാർ വിദ്യാലയമാണ് '''ജി.എൽ.പി.എസ് കൂരിപ്പൊയിൽ'''.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/48517|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-08-29}}</ref> കേരളസംസ്ഥാന പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിന്റെ കീഴിലുള്ള സ്ഥാപനമാണ് ഇത്. <ref>{{Cite web|url=https://kys.udiseplus.gov.in/|title=udiseplus.gov.in|access-date=August 13, 2026}}</ref> [[വണ്ടൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|വണ്ടൂർ നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിലും]] വയനാട് ലോകസഭ മണ്ഡലത്തിലുമായാണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 1956 ലാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥാപിതമായത്. == ഭൗതിക സൗകര്യങ്ങൾ == 1700 പുസ്തകങ്ങളുള്ള വായനശാലയും വായനാമുറിയും ഈ വിദ്യാലയത്തിനുണ്ട്. ഉച്ചഭക്ഷണ പദ്ധതിക്കായി അടുക്കളയും സ്കൂളിലുണ്ട്. ആകെ 12 ക്ലാസ് മുറികളുണ്ട്. 1 .35 ഏക്കർ വിസ്തൃതിയുമുള്ള കാമ്പസാണ് ഈ വിദ്യാലയത്തിനുള്ളത്.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/48517|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-08-29}}</ref> == അവലംബങ്ങൾ == {{Reflist}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * [[schoolwiki:48517|സ്കൂൾ വിക്കി വെബ്സൈറ്റ്]] [[വർഗ്ഗം:വണ്ടൂർ വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:വണ്ടൂർ വിദ്യാഭ്യാസ ഉപജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] b9xnz48kuwii68ie1a4iobdgpd153wh 0 671654 4666442 2026-09-12T18:04:40Z Shajinss 208313 'ക,ha3227a0499ef9763േ,ha3227a0499ef9763ര,ha3227a0499ef9763ള,ha3227a0499ef9763ം,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763സ,ha3227a0499ef9763ം,ha3227a0499ef9763സ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ഥ,ha3227a0499ef9763ാ,ha3227a0499ef9763ന,ha3227a0499ef9763ത,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ത,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763ല,ha3227a0499ef9763െ,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763ത,ha...' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു 4666442 wikitext text/x-wiki ക,ha3227a0499ef9763േ,ha3227a0499ef9763ര,ha3227a0499ef9763ള,ha3227a0499ef9763ം,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763സ,ha3227a0499ef9763ം,ha3227a0499ef9763സ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ഥ,ha3227a0499ef9763ാ,ha3227a0499ef9763ന,ha3227a0499ef9763ത,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ത,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763ല,ha3227a0499ef9763െ,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763ത,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763ര,ha3227a0499ef9763ു,ha3227a0499ef9763വ,ha3227a0499ef9763ന,ha3227a0499ef9763ന,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ത,ha3227a0499ef9763പ,ha3227a0499ef9763ു,ha3227a0499ef9763ര,ha3227a0499ef9763ം,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763ജ,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763ല,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ല,ha3227a0499ef9763യ,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763ല,ha3227a0499ef9763െ,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763ആ,ha3227a0499ef9763റ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763റ,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763ങ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ങ,ha3227a0499ef9763ൽ,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763വ,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763ദ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763യ,ha3227a0499ef9763ാ,ha3227a0499ef9763ഭ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763യ,ha3227a0499ef9763ാ,ha3227a0499ef9763സ,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763ജ,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763ല,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ല,ha3227a0499ef9763യ,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763ല,ha3227a0499ef9763െ,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763ആ,ha3227a0499ef9763റ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763റ,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763ങ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ങ,ha3227a0499ef9763ൽ,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763ഉ,ha3227a0499ef9763പ,ha3227a0499ef9763ജ,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763ല,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ല,ha3227a0499ef9763യ,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763ല,ha3227a0499ef9763െ,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763ഞ,ha3227a0499ef9763െ,ha3227a0499ef9763ക,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ക,ha3227a0499ef9763ാ,ha3227a0499ef9763ട,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763ഗ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ര,ha3227a0499ef9763ാ,ha3227a0499ef9763മ,ha3227a0499ef9763ത,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ത,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763ന,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763റ,ha3227a0499ef9763െ,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763ഹ,ha3227a0499ef9763ൃ,ha3227a0499ef9763ദ,ha3227a0499ef9763യ,ha3227a0499ef9763ഭ,ha3227a0499ef9763ാ,ha3227a0499ef9763ഗ,ha3227a0499ef9763ത,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ത,ha3227a0499ef9763ാ,ha3227a0499ef9763യ,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763സ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ഥ,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763ത,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763ച,ha3227a0499ef9763െ,ha3227a0499ef9763യ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763യ,ha3227a0499ef9763ു,ha3227a0499ef9763ന,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ന,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763ഒ,ha3227a0499ef9763ര,ha3227a0499ef9763ു,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763ഗ,ha3227a0499ef9763വ,ha3227a0499ef9763ൺ,ha3227a0499ef9763മ,ha3227a0499ef9763െ,ha3227a0499ef9763ൻ,ha3227a0499ef9763റ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763വ,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763ദ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763യ,ha3227a0499ef9763ാ,ha3227a0499ef9763ല,ha3227a0499ef9763യ,ha3227a0499ef9763മ,ha3227a0499ef9763ാ,ha3227a0499ef9763ണ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763ഗ,ha3227a0499ef9763വ,ha3227a0499ef9763ൺ,ha3227a0499ef9763മ,ha3227a0499ef9763െ,ha3227a0499ef9763ന,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763റ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763വ,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763എ,ha3227a0499ef9763ച,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ച,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763എ,ha3227a0499ef9763സ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763എ,ha3227a0499ef9763സ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763ഞ,ha3227a0499ef9763െ,ha3227a0499ef9763ക,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ക,ha3227a0499ef9763ാ,ha3227a0499ef9763ട,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763.,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763ഞ,ha3227a0499ef9763െ,ha3227a0499ef9763ക,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ക,ha3227a0499ef9763ാ,ha3227a0499ef9763ട,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763സ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ക,ha3227a0499ef9763ൂ,ha3227a0499ef9763ൾ,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763എ,ha3227a0499ef9763ന,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ന,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763പ,ha3227a0499ef9763േ,ha3227a0499ef9763ര,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763ല,ha3227a0499ef9763ാ,ha3227a0499ef9763ണ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763പ,ha3227a0499ef9763ൊ,ha3227a0499ef9763ത,ha3227a0499ef9763ു,ha3227a0499ef9763വ,ha3227a0499ef9763െ,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763അ,ha3227a0499ef9763റ,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763യ,ha3227a0499ef9763പ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763പ,ha3227a0499ef9763െ,ha3227a0499ef9763ട,ha3227a0499ef9763ു,ha3227a0499ef9763ന,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ന,ha3227a0499ef9763ത,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763.,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef97631,ha3227a0499ef97639,ha3227a0499ef97631,ha3227a0499ef97635,ha3227a0499ef9763-,ha3227a0499ef9763ൽ,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763സ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ഥ,ha3227a0499ef9763ാ,ha3227a0499ef9763പ,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763ച,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ച,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763ഈ,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763വ,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763ദ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763യ,ha3227a0499ef9763ാ,ha3227a0499ef9763ല,ha3227a0499ef9763യ,ha3227a0499ef9763ം,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763ത,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763ര,ha3227a0499ef9763ു,ha3227a0499ef9763വ,ha3227a0499ef9763ന,ha3227a0499ef9763ന,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ത,ha3227a0499ef9763പ,ha3227a0499ef9763ു,ha3227a0499ef9763ര,ha3227a0499ef9763ം,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763ജ,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763ല,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ല,ha3227a0499ef9763യ,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763ല,ha3227a0499ef9763െ,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763പ,ha3227a0499ef9763ഴ,ha3227a0499ef9763ക,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ക,ha3227a0499ef9763മ,ha3227a0499ef9763േ,ha3227a0499ef9763റ,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763യ,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763വ,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763ദ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763യ,ha3227a0499ef9763ാ,ha3227a0499ef9763ല,ha3227a0499ef9763യ,ha3227a0499ef9763ങ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ങ,ha3227a0499ef9763ള,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763ല,ha3227a0499ef9763ൊ,ha3227a0499ef9763ന,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ന,ha3227a0499ef9763ാ,ha3227a0499ef9763ണ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763.,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763{,ha3227a0499ef9763{,ha3227a0499ef9763I,ha3227a0499ef9763n,ha3227a0499ef9763f,ha3227a0499ef9763o,ha3227a0499ef9763b,ha3227a0499ef9763o,ha3227a0499ef9763x,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763s,ha3227a0499ef9763c,ha3227a0499ef9763h,ha3227a0499ef9763o,ha3227a0499ef9763o,ha3227a0499ef9763l,ha3227a0499ef9763|,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763n,ha3227a0499ef9763a,ha3227a0499ef9763m,ha3227a0499ef9763e,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763=,ha3227a0499ef9763|,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763i,ha3227a0499ef9763m,ha3227a0499ef9763a,ha3227a0499ef9763g,ha3227a0499ef9763e,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763=,ha3227a0499ef9763F,ha3227a0499ef9763i,ha3227a0499ef9763l,ha3227a0499ef9763e,ha3227a0499ef9763:,ha3227a0499ef97634,ha3227a0499ef97632,ha3227a0499ef97630,ha3227a0499ef97633,ha3227a0499ef97635,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763T,ha3227a0499ef9763V,ha3227a0499ef9763M,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763G,ha3227a0499ef9763G,ha3227a0499ef9763H,ha3227a0499ef9763S,ha3227a0499ef9763S,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763N,ha3227a0499ef9763j,ha3227a0499ef9763e,ha3227a0499ef9763k,ha3227a0499ef9763k,ha3227a0499ef9763a,ha3227a0499ef9763d,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef97630,ha3227a0499ef97631,ha3227a0499ef9763.,ha3227a0499ef9763j,ha3227a0499ef9763p,ha3227a0499ef9763g,ha3227a0499ef9763|,ha3227a0499ef9763i,ha3227a0499ef9763m,ha3227a0499ef9763a,ha3227a0499ef9763g,ha3227a0499ef9763e,ha3227a0499ef9763_,ha3227a0499ef9763s,ha3227a0499ef9763i,ha3227a0499ef9763z,ha3227a0499ef9763e,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763=,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef97633,ha3227a0499ef97635,ha3227a0499ef97630,ha3227a0499ef9763p,ha3227a0499ef9763x,ha3227a0499ef9763|,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763c,ha3227a0499ef9763a,ha3227a0499ef9763p,ha3227a0499ef9763t,ha3227a0499ef9763i,ha3227a0499ef9763o,ha3227a0499ef9763n,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763=,ha3227a0499ef9763ഗ,ha3227a0499ef9763വ,ha3227a0499ef9763ൺ,ha3227a0499ef9763മ,ha3227a0499ef9763െ,ha3227a0499ef9763ന,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763റ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763വ,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763എ,ha3227a0499ef9763ച,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ച,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763എ,ha3227a0499ef9763സ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763എ,ha3227a0499ef9763സ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763ഞ,ha3227a0499ef9763െ,ha3227a0499ef9763ക,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ക,ha3227a0499ef9763ാ,ha3227a0499ef9763ട,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763|,ha3227a0499ef9763l,ha3227a0499ef9763o,ha3227a0499ef9763c,ha3227a0499ef9763a,ha3227a0499ef9763t,ha3227a0499ef9763i,ha3227a0499ef9763o,ha3227a0499ef9763n,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763=,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763ഞ,ha3227a0499ef9763െ,ha3227a0499ef9763ക,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ക,ha3227a0499ef9763ാ,ha3227a0499ef9763ട,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763|,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763c,ha3227a0499ef9763o,ha3227a0499ef9763u,ha3227a0499ef9763n,ha3227a0499ef9763t,ha3227a0499ef9763r,ha3227a0499ef9763y,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763=,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763ഇ,ha3227a0499ef9763ന,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ത,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763യ,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763|,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763o,ha3227a0499ef9763t,ha3227a0499ef9763h,ha3227a0499ef9763e,ha3227a0499ef9763r,ha3227a0499ef9763_,ha3227a0499ef9763n,ha3227a0499ef9763a,ha3227a0499ef9763m,ha3227a0499ef9763e,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763=,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763ഞ,ha3227a0499ef9763െ,ha3227a0499ef9763ക,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ക,ha3227a0499ef9763ാ,ha3227a0499ef9763ട,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763സ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763‌,ha3227a0499ef9763ക,ha3227a0499ef9763ൂ,ha3227a0499ef9763ൾ,ha3227a0499ef9763|,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763t,ha3227a0499ef9763y,ha3227a0499ef9763p,ha3227a0499ef9763e,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763=,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763പ,ha3227a0499ef9763ൊ,ha3227a0499ef9763ത,ha3227a0499ef9763ു,ha3227a0499ef9763വ,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763ദ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763യ,ha3227a0499ef9763ാ,ha3227a0499ef9763ല,ha3227a0499ef9763യ,ha3227a0499ef9763ം,ha3227a0499ef9763|,ha3227a0499ef9763e,ha3227a0499ef9763s,ha3227a0499ef9763t,ha3227a0499ef9763a,ha3227a0499ef9763b,ha3227a0499ef9763l,ha3227a0499ef9763i,ha3227a0499ef9763s,ha3227a0499ef9763h,ha3227a0499ef9763e,ha3227a0499ef9763d,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763=,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763{,ha3227a0499ef9763{,ha3227a0499ef9763S,ha3227a0499ef9763t,ha3227a0499ef9763a,ha3227a0499ef9763r,ha3227a0499ef9763t,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763d,ha3227a0499ef9763a,ha3227a0499ef9763t,ha3227a0499ef9763e,ha3227a0499ef9763|,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763|,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763|,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763|,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763d,ha3227a0499ef9763f,ha3227a0499ef9763=,ha3227a0499ef9763y,ha3227a0499ef9763e,ha3227a0499ef9763s,ha3227a0499ef9763},ha3227a0499ef9763},ha3227a0499ef9763<,ha3227a0499ef9763r,ha3227a0499ef9763e,ha3227a0499ef9763f,ha3227a0499ef9763>,ha3227a0499ef9763{,ha3227a0499ef9763{,ha3227a0499ef9763C,ha3227a0499ef9763i,ha3227a0499ef9763t,ha3227a0499ef9763e,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763w,ha3227a0499ef9763e,ha3227a0499ef9763b,ha3227a0499ef9763|,ha3227a0499ef9763u,ha3227a0499ef9763r,ha3227a0499ef9763l,ha3227a0499ef9763=,ha3227a0499ef9763h,ha3227a0499ef9763t,ha3227a0499ef9763t,ha3227a0499ef9763p,ha3227a0499ef9763s,ha3227a0499ef9763:,ha3227a0499ef9763/,ha3227a0499ef9763/,ha3227a0499ef9763s,ha3227a0499ef9763a,ha3227a0499ef9763m,ha3227a0499ef9763e,ha3227a0499ef9763t,ha3227a0499ef9763h,ha3227a0499ef9763a,ha3227a0499ef9763m,ha3227a0499ef9763.,ha3227a0499ef9763k,ha3227a0499ef9763i,ha3227a0499ef9763t,ha3227a0499ef9763e,ha3227a0499ef9763.,ha3227a0499ef9763k,ha3227a0499ef9763e,ha3227a0499ef9763r,ha3227a0499ef9763a,ha3227a0499ef9763l,ha3227a0499ef9763a,ha3227a0499ef9763.,ha3227a0499ef9763g,ha3227a0499ef9763o,ha3227a0499ef9763v,ha3227a0499ef9763.,ha3227a0499ef9763i,ha3227a0499ef9763n,ha3227a0499ef9763/,ha3227a0499ef97633,ha3227a0499ef97631,ha3227a0499ef97630,ha3227a0499ef97638,ha3227a0499ef97636,ha3227a0499ef9763|,ha3227a0499ef9763t,ha3227a0499ef9763i,ha3227a0499ef9763t,ha3227a0499ef9763l,ha3227a0499ef9763e,ha3227a0499ef9763=,ha3227a0499ef9763S,ha3227a0499ef9763a,ha3227a0499ef9763m,ha3227a0499ef9763e,ha3227a0499ef9763t,ha3227a0499ef9763h,ha3227a0499ef9763a,ha3227a0499ef9763m,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763-,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763K,ha3227a0499ef9763e,ha3227a0499ef9763r,ha3227a0499ef9763a,ha3227a0499ef9763l,ha3227a0499ef9763a,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763S,ha3227a0499ef9763c,ha3227a0499ef9763h,ha3227a0499ef9763o,ha3227a0499ef9763o,ha3227a0499ef9763l,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763D,ha3227a0499ef9763a,ha3227a0499ef9763t,ha3227a0499ef9763a,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763B,ha3227a0499ef9763a,ha3227a0499ef9763n,ha3227a0499ef9763k,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763{,ha3227a0499ef9763{,ha3227a0499ef9763!,ha3227a0499ef9763},ha3227a0499ef9763},ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763K,ha3227a0499ef9763I,ha3227a0499ef9763T,ha3227a0499ef9763E,ha3227a0499ef9763|,ha3227a0499ef9763a,ha3227a0499ef9763c,ha3227a0499ef9763c,ha3227a0499ef9763e,ha3227a0499ef9763s,ha3227a0499ef9763s,ha3227a0499ef9763-,ha3227a0499ef9763d,ha3227a0499ef9763a,ha3227a0499ef9763t,ha3227a0499ef9763e,ha3227a0499ef9763=,ha3227a0499ef97632,ha3227a0499ef97630,ha3227a0499ef97632,ha3227a0499ef97636,ha3227a0499ef9763-,ha3227a0499ef97630,ha3227a0499ef97638,ha3227a0499ef9763-,ha3227a0499ef97632,ha3227a0499ef97632,ha3227a0499ef9763},ha3227a0499ef9763},ha3227a0499ef9763<,ha3227a0499ef9763/,ha3227a0499ef9763r,ha3227a0499ef9763e,ha3227a0499ef9763f,ha3227a0499ef9763>,ha3227a0499ef9763|,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763s,ha3227a0499ef9763c,ha3227a0499ef9763h,ha3227a0499ef9763o,ha3227a0499ef9763o,ha3227a0499ef9763l,ha3227a0499ef9763_,ha3227a0499ef9763b,ha3227a0499ef9763o,ha3227a0499ef9763a,ha3227a0499ef9763r,ha3227a0499ef9763d,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763=,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763ക,ha3227a0499ef9763േ,ha3227a0499ef9763ര,ha3227a0499ef9763ള,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763പ,ha3227a0499ef9763ൊ,ha3227a0499ef9763ത,ha3227a0499ef9763ു,ha3227a0499ef9763വ,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763ദ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763യ,ha3227a0499ef9763ാ,ha3227a0499ef9763ഭ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763യ,ha3227a0499ef9763ാ,ha3227a0499ef9763സ,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763വ,ha3227a0499ef9763ക,ha3227a0499ef9763ു,ha3227a0499ef9763പ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763പ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763|,ha3227a0499ef9763d,ha3227a0499ef9763i,ha3227a0499ef9763s,ha3227a0499ef9763t,ha3227a0499ef9763r,ha3227a0499ef9763i,ha3227a0499ef9763c,ha3227a0499ef9763t,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763=,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763ത,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763ര,ha3227a0499ef9763ു,ha3227a0499ef9763വ,ha3227a0499ef9763ന,ha3227a0499ef9763ന,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ത,ha3227a0499ef9763പ,ha3227a0499ef9763ു,ha3227a0499ef9763ര,ha3227a0499ef9763ം,ha3227a0499ef9763|,ha3227a0499ef9763e,ha3227a0499ef9763d,ha3227a0499ef9763u,ha3227a0499ef9763c,ha3227a0499ef9763a,ha3227a0499ef9763t,ha3227a0499ef9763i,ha3227a0499ef9763o,ha3227a0499ef9763n,ha3227a0499ef9763a,ha3227a0499ef9763l,ha3227a0499ef9763_,ha3227a0499ef9763a,ha3227a0499ef9763u,ha3227a0499ef9763t,ha3227a0499ef9763h,ha3227a0499ef9763o,ha3227a0499ef9763r,ha3227a0499ef9763i,ha3227a0499ef9763t,ha3227a0499ef9763y,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763=,ha3227a0499ef9763|,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763g,ha3227a0499ef9763r,ha3227a0499ef9763a,ha3227a0499ef9763d,ha3227a0499ef9763e,ha3227a0499ef9763s,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763=,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef97635,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763മ,ha3227a0499ef9763ു,ha3227a0499ef9763ത,ha3227a0499ef9763ൽ,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef97631,ha3227a0499ef97632,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763വ,ha3227a0499ef9763ര,ha3227a0499ef9763െ,ha3227a0499ef9763|,ha3227a0499ef9763m,ha3227a0499ef9763e,ha3227a0499ef9763d,ha3227a0499ef9763i,ha3227a0499ef9763u,ha3227a0499ef9763m,ha3227a0499ef9763_,ha3227a0499ef9763o,ha3227a0499ef9763f,ha3227a0499ef9763_,ha3227a0499ef9763l,ha3227a0499ef9763a,ha3227a0499ef9763n,ha3227a0499ef9763g,ha3227a0499ef9763u,ha3227a0499ef9763a,ha3227a0499ef9763g,ha3227a0499ef9763e,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763=,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763മ,ha3227a0499ef9763ല,ha3227a0499ef9763യ,ha3227a0499ef9763ാ,ha3227a0499ef9763ള,ha3227a0499ef9763ം,ha3227a0499ef9763,,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763ഇ,ha3227a0499ef9763ം,ha3227a0499ef9763ഗ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ല,ha3227a0499ef9763ീ,ha3227a0499ef9763ഷ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763|,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763w,ha3227a0499ef9763e,ha3227a0499ef9763b,ha3227a0499ef9763s,ha3227a0499ef9763i,ha3227a0499ef9763t,ha3227a0499ef9763e,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763=,ha3227a0499ef9763h,ha3227a0499ef9763t,ha3227a0499ef9763t,ha3227a0499ef9763p,ha3227a0499ef9763s,ha3227a0499ef9763:,ha3227a0499ef9763/,ha3227a0499ef9763/,ha3227a0499ef9763s,ha3227a0499ef9763c,ha3227a0499ef9763h,ha3227a0499ef9763o,ha3227a0499ef9763o,ha3227a0499ef9763l,ha3227a0499ef9763w,ha3227a0499ef9763i,ha3227a0499ef9763k,ha3227a0499ef9763i,ha3227a0499ef9763.,ha3227a0499ef9763i,ha3227a0499ef9763n,ha3227a0499ef9763/,ha3227a0499ef9763G,ha3227a0499ef9763.,ha3227a0499ef9763V,ha3227a0499ef9763.,ha3227a0499ef9763H,ha3227a0499ef9763.,ha3227a0499ef9763S,ha3227a0499ef9763.,ha3227a0499ef9763S,ha3227a0499ef9763.,ha3227a0499ef9763_,ha3227a0499ef9763N,ha3227a0499ef9763j,ha3227a0499ef9763e,ha3227a0499ef9763k,ha3227a0499ef9763k,ha3227a0499ef9763a,ha3227a0499ef9763d,ha3227a0499ef9763|,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763u,ha3227a0499ef9763d,ha3227a0499ef9763i,ha3227a0499ef9763s,ha3227a0499ef9763c,ha3227a0499ef9763e,ha3227a0499ef9763_,ha3227a0499ef9763c,ha3227a0499ef9763o,ha3227a0499ef9763d,ha3227a0499ef9763e,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763=,ha3227a0499ef97633,ha3227a0499ef97632,ha3227a0499ef97631,ha3227a0499ef97634,ha3227a0499ef97630,ha3227a0499ef97631,ha3227a0499ef97630,ha3227a0499ef97630,ha3227a0499ef97636,ha3227a0499ef97630,ha3227a0499ef97634,ha3227a0499ef9763|,ha3227a0499ef9763K,ha3227a0499ef9763e,ha3227a0499ef9763r,ha3227a0499ef9763a,ha3227a0499ef9763l,ha3227a0499ef9763a,ha3227a0499ef9763_,ha3227a0499ef9763s,ha3227a0499ef9763c,ha3227a0499ef9763h,ha3227a0499ef9763o,ha3227a0499ef9763o,ha3227a0499ef9763l,ha3227a0499ef9763_,ha3227a0499ef9763c,ha3227a0499ef9763o,ha3227a0499ef9763d,ha3227a0499ef9763e,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763=,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef97634,ha3227a0499ef97632,ha3227a0499ef97630,ha3227a0499ef97633,ha3227a0499ef97635,ha3227a0499ef9763},ha3227a0499ef9763},ha3227a0499ef9763=,ha3227a0499ef9763=,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763ച,ha3227a0499ef9763ര,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763ത,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ര,ha3227a0499ef9763ം,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763=,ha3227a0499ef9763=,ha3227a0499ef97631,ha3227a0499ef97639,ha3227a0499ef97631,ha3227a0499ef97635,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763ജ,ha3227a0499ef9763ൂ,ha3227a0499ef9763ണ,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763ൽ,ha3227a0499ef9763‍,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763ഒ,ha3227a0499ef9763ര,ha3227a0499ef9763ു,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763ല,ha3227a0499ef9763ോ,ha3227a0499ef9763വ,ha3227a0499ef9763ർ,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763പ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ര,ha3227a0499ef9763ൈ,ha3227a0499ef9763മ,ha3227a0499ef9763റ,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763സ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ക,ha3227a0499ef9763ൂ,ha3227a0499ef9763ൾ,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763എ,ha3227a0499ef9763ന,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ന,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763ന,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763ല,ha3227a0499ef9763യ,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763ല,ha3227a0499ef9763ാ,ha3227a0499ef9763ണ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763ഈ,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763വ,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763ദ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763യ,ha3227a0499ef9763ാ,ha3227a0499ef9763ല,ha3227a0499ef9763യ,ha3227a0499ef9763ം,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763സ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ഥ,ha3227a0499ef9763ാ,ha3227a0499ef9763പ,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763ത,ha3227a0499ef9763മ,ha3227a0499ef9763ാ,ha3227a0499ef9763യ,ha3227a0499ef9763ത,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763.,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763‍,ha3227a0499ef9763.,ha3227a0499ef9763പ,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763ന,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ന,ha3227a0499ef9763ീ,ha3227a0499ef9763ട,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763‍,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763മ,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763ഡ,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763ൽ,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763സ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ക,ha3227a0499ef9763ൂ,ha3227a0499ef9763ള,ha3227a0499ef9763ാ,ha3227a0499ef9763യ,ha3227a0499ef9763ു,ha3227a0499ef9763ം,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763ത,ha3227a0499ef9763ു,ha3227a0499ef9763ട,ha3227a0499ef9763ർ,ha3227a0499ef9763ന,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ന,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763ഹ,ha3227a0499ef9763ൈ,ha3227a0499ef9763സ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ക,ha3227a0499ef9763ൂ,ha3227a0499ef9763ള,ha3227a0499ef9763ാ,ha3227a0499ef9763യ,ha3227a0499ef9763ു,ha3227a0499ef9763ം,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763ഉ,ha3227a0499ef9763യ,ha3227a0499ef9763ർ,ha3227a0499ef9763ത,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ത,ha3227a0499ef9763പ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763പ,ha3227a0499ef9763െ,ha3227a0499ef9763ട,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ട,ha3227a0499ef9763ു,ha3227a0499ef9763.,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef97631,ha3227a0499ef97639,ha3227a0499ef97639,ha3227a0499ef97634,ha3227a0499ef9763-,ha3227a0499ef9763ൽ,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763വ,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763ദ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763യ,ha3227a0499ef9763ാ,ha3227a0499ef9763ല,ha3227a0499ef9763യ,ha3227a0499ef9763ത,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ത,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763ല,ha3227a0499ef9763െ,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763വ,ha3227a0499ef9763ൊ,ha3227a0499ef9763ക,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ക,ha3227a0499ef9763േ,ha3227a0499ef9763ഷ,ha3227a0499ef9763ണ,ha3227a0499ef9763ൽ,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763ഹ,ha3227a0499ef9763യ,ha3227a0499ef9763ർ,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763സ,ha3227a0499ef9763െ,ha3227a0499ef9763ക,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ക,ha3227a0499ef9763ണ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ട,ha3227a0499ef9763റ,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763വ,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763ഭ,ha3227a0499ef9763ാ,ha3227a0499ef9763ഗ,ha3227a0499ef9763ം,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763പ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ര,ha3227a0499ef9763വ,ha3227a0499ef9763ർ,ha3227a0499ef9763ത,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ത,ha3227a0499ef9763ന,ha3227a0499ef9763മ,ha3227a0499ef9763ാ,ha3227a0499ef9763ര,ha3227a0499ef9763ം,ha3227a0499ef9763ഭ,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763ച,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ച,ha3227a0499ef9763ു,ha3227a0499ef9763.,ha3227a0499ef97632,ha3227a0499ef97630,ha3227a0499ef97631,ha3227a0499ef97634,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763ൽ,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763വ,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763ദ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763യ,ha3227a0499ef9763ാ,ha3227a0499ef9763ല,ha3227a0499ef9763യ,ha3227a0499ef9763ത,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ത,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763ല,ha3227a0499ef9763െ,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763ഹ,ha3227a0499ef9763യ,ha3227a0499ef9763ർ,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763സ,ha3227a0499ef9763െ,ha3227a0499ef9763ക,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ക,ha3227a0499ef9763ണ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ട,ha3227a0499ef9763റ,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763വ,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763ഭ,ha3227a0499ef9763ാ,ha3227a0499ef9763ഗ,ha3227a0499ef9763ം,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763പ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ര,ha3227a0499ef9763വ,ha3227a0499ef9763ർ,ha3227a0499ef9763ത,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ത,ha3227a0499ef9763ന,ha3227a0499ef9763മ,ha3227a0499ef9763ാ,ha3227a0499ef9763ര,ha3227a0499ef9763ം,ha3227a0499ef9763ഭ,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763ച,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ച,ha3227a0499ef9763ു,ha3227a0499ef9763.,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763=,ha3227a0499ef9763=,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763ഭ,ha3227a0499ef9763ൗ,ha3227a0499ef9763ത,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763ക,ha3227a0499ef9763സ,ha3227a0499ef9763ൗ,ha3227a0499ef9763ക,ha3227a0499ef9763ര,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763യ,ha3227a0499ef9763ങ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ങ,ha3227a0499ef9763ൾ,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763=,ha3227a0499ef9763=,ha3227a0499ef9763ആ,ha3227a0499ef9763റ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763ഏ,ha3227a0499ef9763ക,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ക,ha3227a0499ef9763ർ,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763ഭ,ha3227a0499ef9763ൂ,ha3227a0499ef9763മ,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763യ,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763ല,ha3227a0499ef9763ാ,ha3227a0499ef9763ണ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763വ,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763ദ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763യ,ha3227a0499ef9763ാ,ha3227a0499ef9763ല,ha3227a0499ef9763യ,ha3227a0499ef9763ം,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763സ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ഥ,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763ത,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763ച,ha3227a0499ef9763െ,ha3227a0499ef9763യ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763യ,ha3227a0499ef9763ു,ha3227a0499ef9763ന,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ന,ha3227a0499ef9763ത,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763.,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763ഹ,ha3227a0499ef9763ൈ,ha3227a0499ef9763സ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ക,ha3227a0499ef9763ൂ,ha3227a0499ef9763ള,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763ന,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef97637,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763ക,ha3227a0499ef9763െ,ha3227a0499ef9763ട,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ട,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763ട,ha3227a0499ef9763ങ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ങ,ha3227a0499ef9763ള,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763ല,ha3227a0499ef9763ാ,ha3227a0499ef9763യ,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef97634,ha3227a0499ef97638,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763ക,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ല,ha3227a0499ef9763ാ,ha3227a0499ef9763സ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763മ,ha3227a0499ef9763ു,ha3227a0499ef9763റ,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763ക,ha3227a0499ef9763ള,ha3227a0499ef9763ു,ha3227a0499ef9763ം,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763വ,ha3227a0499ef9763ൊ,ha3227a0499ef9763ക,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ക,ha3227a0499ef9763േ,ha3227a0499ef9763ഷ,ha3227a0499ef9763ണ,ha3227a0499ef9763ൽ,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763ഹ,ha3227a0499ef9763യ,ha3227a0499ef9763ർ,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763സ,ha3227a0499ef9763െ,ha3227a0499ef9763ക,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ക,ha3227a0499ef9763ണ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ട,ha3227a0499ef9763റ,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763ക,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ക,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763ഒ,ha3227a0499ef9763ര,ha3227a0499ef9763ു,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763ക,ha3227a0499ef9763െ,ha3227a0499ef9763ട,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ട,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763ട,ha3227a0499ef9763ത,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ത,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763ല,ha3227a0499ef9763ാ,ha3227a0499ef9763യ,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef97636,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763ക,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ല,ha3227a0499ef9763ാ,ha3227a0499ef9763സ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763മ,ha3227a0499ef9763ു,ha3227a0499ef9763റ,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763ക,ha3227a0499ef9763ള,ha3227a0499ef9763ു,ha3227a0499ef9763മ,ha3227a0499ef9763ു,ha3227a0499ef9763ണ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ട,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763.,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763ഹ,ha3227a0499ef9763യ,ha3227a0499ef9763ർ,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763സ,ha3227a0499ef9763െ,ha3227a0499ef9763ക,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ക,ha3227a0499ef9763ണ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ട,ha3227a0499ef9763റ,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763ക,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ക,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef97636,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763ക,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ല,ha3227a0499ef9763ാ,ha3227a0499ef9763സ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763മ,ha3227a0499ef9763ു,ha3227a0499ef9763റ,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763ക,ha3227a0499ef9763ള,ha3227a0499ef9763ു,ha3227a0499ef9763മ,ha3227a0499ef9763ു,ha3227a0499ef9763ണ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ട,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763അ,ha3227a0499ef9763ത,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763വ,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763ശ,ha3227a0499ef9763ാ,ha3227a0499ef9763ല,ha3227a0499ef9763മ,ha3227a0499ef9763ാ,ha3227a0499ef9763യ,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763ഒ,ha3227a0499ef9763ര,ha3227a0499ef9763ു,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763ക,ha3227a0499ef9763ള,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763സ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ഥ,ha3227a0499ef9763ല,ha3227a0499ef9763ം,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763വ,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763ദ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763യ,ha3227a0499ef9763ാ,ha3227a0499ef9763ല,ha3227a0499ef9763യ,ha3227a0499ef9763ത,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ത,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763ന,ha3227a0499ef9763ു,ha3227a0499ef9763ണ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ട,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763.,ha3227a0499ef9763ഹ,ha3227a0499ef9763ൈ,ha3227a0499ef9763സ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ക,ha3227a0499ef9763ൂ,ha3227a0499ef9763ള,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763ന,ha3227a0499ef9763ു,ha3227a0499ef9763ം,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763യ,ha3227a0499ef9763ു,ha3227a0499ef9763.,ha3227a0499ef9763പ,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763ക,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ക,ha3227a0499ef9763ു,ha3227a0499ef9763ം,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763വ,ha3227a0499ef9763ൊ,ha3227a0499ef9763ക,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ക,ha3227a0499ef9763േ,ha3227a0499ef9763ഷ,ha3227a0499ef9763ണ,ha3227a0499ef9763ൽ,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763ഹ,ha3227a0499ef9763യ,ha3227a0499ef9763ർ,ha3227a0499ef9763സ,ha3227a0499ef9763െ,ha3227a0499ef9763ക,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ക,ha3227a0499ef9763ണ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ട,ha3227a0499ef9763റ,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763ക,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ക,ha3227a0499ef9763ു,ha3227a0499ef9763ം,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763വ,ha3227a0499ef9763െ,ha3227a0499ef9763വ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763വ,ha3227a0499ef9763േ,ha3227a0499ef9763റ,ha3227a0499ef9763െ,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763ക,ha3227a0499ef9763മ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763പ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763യ,ha3227a0499ef9763ൂ,ha3227a0499ef9763ട,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ട,ha3227a0499ef9763ർ,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763ല,ha3227a0499ef9763ാ,ha3227a0499ef9763ബ,ha3227a0499ef9763ു,ha3227a0499ef9763ക,ha3227a0499ef9763ള,ha3227a0499ef9763ു,ha3227a0499ef9763ണ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ട,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763.,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763ന,ha3227a0499ef9763ാ,ha3227a0499ef9763ല,ha3227a0499ef9763ു,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763ല,ha3227a0499ef9763ാ,ha3227a0499ef9763ബ,ha3227a0499ef9763ു,ha3227a0499ef9763ക,ha3227a0499ef9763ള,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763ല,ha3227a0499ef9763ു,ha3227a0499ef9763മ,ha3227a0499ef9763ാ,ha3227a0499ef9763യ,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763ഏ,ha3227a0499ef9763ക,ha3227a0499ef9763ദ,ha3227a0499ef9763േ,ha3227a0499ef9763ശ,ha3227a0499ef9763ം,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763അ,ha3227a0499ef9763മ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763പ,ha3227a0499ef9763ത,ha3227a0499ef9763ോ,ha3227a0499ef9763ള,ha3227a0499ef9763ം,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763ക,ha3227a0499ef9763മ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763പ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763യ,ha3227a0499ef9763ൂ,ha3227a0499ef9763ട,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ട,ha3227a0499ef9763റ,ha3227a0499ef9763ു,ha3227a0499ef9763ക,ha3227a0499ef9763ള,ha3227a0499ef9763ു,ha3227a0499ef9763ണ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ട,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763.,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763ര,ha3227a0499ef9763ണ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ട,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763ല,ha3227a0499ef9763ാ,ha3227a0499ef9763ബ,ha3227a0499ef9763ു,ha3227a0499ef9763ക,ha3227a0499ef9763ള,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763ല,ha3227a0499ef9763ു,ha3227a0499ef9763ം,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763ബ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ര,ha3227a0499ef9763ോ,ha3227a0499ef9763ഡ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ബ,ha3227a0499ef9763ാ,ha3227a0499ef9763ന,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763റ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763ഇ,ha3227a0499ef9763ന,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763റ,ha3227a0499ef9763ർ,ha3227a0499ef9763ന,ha3227a0499ef9763െ,ha3227a0499ef9763റ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763റ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763സ,ha3227a0499ef9763ൗ,ha3227a0499ef9763ക,ha3227a0499ef9763ര,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763യ,ha3227a0499ef9763ം,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763ല,ha3227a0499ef9763ഭ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763യ,ha3227a0499ef9763മ,ha3227a0499ef9763ാ,ha3227a0499ef9763ണ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763.,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763=,ha3227a0499ef9763=,ha3227a0499ef9763പ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ര,ha3227a0499ef9763ശ,ha3227a0499ef9763സ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ത,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763വ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763യ,ha3227a0499ef9763ക,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ത,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763ക,ha3227a0499ef9763ൾ,ha3227a0499ef9763=,ha3227a0499ef9763=,ha3227a0499ef9763ഡ,ha3227a0499ef9763ോ,ha3227a0499ef9763ക,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ട,ha3227a0499ef9763ർ,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763ക,ha3227a0499ef9763െ,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763പ,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763ഹ,ha3227a0499ef9763ര,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763ദ,ha3227a0499ef9763ാ,ha3227a0499ef9763സ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763ച,ha3227a0499ef9763െ,ha3227a0499ef9763യ,ha3227a0499ef9763ർ,ha3227a0499ef9763മ,ha3227a0499ef9763ാ,ha3227a0499ef9763ൻ,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763ല,ha3227a0499ef9763ോ,ha3227a0499ef9763ർ,ha3227a0499ef9763ഡ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763‌,ha3227a0499ef9763സ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763ഹ,ha3227a0499ef9763ോ,ha3227a0499ef9763സ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763പ,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763റ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763റ,ha3227a0499ef9763ൽ,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763.,ha3227a0499ef9763ഞ,ha3227a0499ef9763െ,ha3227a0499ef9763ക,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ക,ha3227a0499ef9763ാ,ha3227a0499ef9763ട,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763ര,ha3227a0499ef9763ാ,ha3227a0499ef9763ജ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763പ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ര,ha3227a0499ef9763ശ,ha3227a0499ef9763സ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ത,ha3227a0499ef9763ന,ha3227a0499ef9763ാ,ha3227a0499ef9763യ,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763സ,ha3227a0499ef9763ീ,ha3227a0499ef9763ര,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763യ,ha3227a0499ef9763ൽ,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763ഫ,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763ല,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763ം,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763സ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763റ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763റ,ha3227a0499ef9763ാ,ha3227a0499ef9763ർ,ha3227a0499ef9763.,ha3227a0499ef9763ഞ,ha3227a0499ef9763െ,ha3227a0499ef9763ക,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ക,ha3227a0499ef9763ാ,ha3227a0499ef9763ട,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763ശ,ha3227a0499ef9763ശ,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763പ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ര,ha3227a0499ef9763ശ,ha3227a0499ef9763സ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ത,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763ക,ha3227a0499ef9763ഥ,ha3227a0499ef9763ാ,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763പ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ര,ha3227a0499ef9763ാ,ha3227a0499ef9763സ,ha3227a0499ef9763ം,ha3227a0499ef9763ഗ,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763ക,ha3227a0499ef9763ൻ,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763.,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763വ,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763ക,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ര,ha3227a0499ef9763മ,ha3227a0499ef9763ൻ,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763ന,ha3227a0499ef9763ാ,ha3227a0499ef9763യ,ha3227a0499ef9763ർ,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763റ,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763ട,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ട,ha3227a0499ef9763യ,ha3227a0499ef9763േ,ha3227a0499ef9763ർ,ha3227a0499ef9763ഡ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763ക,ha3227a0499ef9763െ,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763എ,ha3227a0499ef9763സ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763ഇ,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763ബ,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763ച,ha3227a0499ef9763ീ,ha3227a0499ef9763ഫ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763എ,ha3227a0499ef9763ഞ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ച,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763ന,ha3227a0499ef9763ീ,ha3227a0499ef9763യ,ha3227a0499ef9763ർ,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763ഇ,ha3227a0499ef9763ല,ha3227a0499ef9763ട,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ര,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763സ,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763റ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763റ,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763റ,ha3227a0499ef9763െ,ha3227a0499ef9763ഗ,ha3227a0499ef9763ു,ha3227a0499ef9763ല,ha3227a0499ef9763േ,ha3227a0499ef9763റ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763റ,ha3227a0499ef9763റ,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763ക,ha3227a0499ef9763മ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763മ,ha3227a0499ef9763ീ,ha3227a0499ef9763ഷ,ha3227a0499ef9763ൻ,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763മ,ha3227a0499ef9763െ,ha3227a0499ef9763മ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763പ,ha3227a0499ef9763ർ,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763.,ha3227a0499ef9763ഡ,ha3227a0499ef9763ോ,ha3227a0499ef9763ക,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ട,ha3227a0499ef9763ർ,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763പ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ര,ha3227a0499ef9763ൊ,ha3227a0499ef9763ഫ,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763:,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763മ,ha3227a0499ef9763ണ,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763ക,ha3227a0499ef9763ണ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ഠ,ha3227a0499ef9763ൻ,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763ന,ha3227a0499ef9763ാ,ha3227a0499ef9763യ,ha3227a0499ef9763ർ,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763പ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ര,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763ൻ,ha3227a0499ef9763സ,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763പ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763പ,ha3227a0499ef9763ൽ,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763ഗ,ha3227a0499ef9763വ,ha3227a0499ef9763:,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763ക,ha3227a0499ef9763ോ,ha3227a0499ef9763ള,ha3227a0499ef9763േ,ha3227a0499ef9763ജ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763ആ,ha3227a0499ef9763റ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763റ,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763ങ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ങ,ha3227a0499ef9763ൽ,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763.,ha3227a0499ef9763ക,ha3227a0499ef9763െ,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763ക,ha3227a0499ef9763െ,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763സ,ha3227a0499ef9763ജ,ha3227a0499ef9763ീ,ha3227a0499ef9763വ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763സ,ha3227a0499ef9763ം,ha3227a0499ef9763സ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ഥ,ha3227a0499ef9763ാ,ha3227a0499ef9763ന,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763അ,ha3227a0499ef9763ധ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763യ,ha3227a0499ef9763ാ,ha3227a0499ef9763പ,ha3227a0499ef9763ക,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763അ,ha3227a0499ef9763വ,ha3227a0499ef9763ാ,ha3227a0499ef9763ർ,ha3227a0499ef9763ഡ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763ജ,ha3227a0499ef9763േ,ha3227a0499ef9763ത,ha3227a0499ef9763ാ,ha3227a0499ef9763വ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763(,ha3227a0499ef97632,ha3227a0499ef97630,ha3227a0499ef97631,ha3227a0499ef97638,ha3227a0499ef9763),ha3227a0499ef9763.,ha3227a0499ef9763=,ha3227a0499ef9763=,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763ച,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763ത,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ര,ha3227a0499ef9763ശ,ha3227a0499ef9763ാ,ha3227a0499ef9763ല,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763=,ha3227a0499ef9763=,ha3227a0499ef9763<,ha3227a0499ef9763g,ha3227a0499ef9763a,ha3227a0499ef9763l,ha3227a0499ef9763l,ha3227a0499ef9763e,ha3227a0499ef9763r,ha3227a0499ef9763y,ha3227a0499ef9763>,ha3227a0499ef9763F,ha3227a0499ef9763i,ha3227a0499ef9763l,ha3227a0499ef9763e,ha3227a0499ef9763:,ha3227a0499ef97634,ha3227a0499ef97632,ha3227a0499ef97630,ha3227a0499ef97633,ha3227a0499ef97635,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763T,ha3227a0499ef9763V,ha3227a0499ef9763M,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763G,ha3227a0499ef9763G,ha3227a0499ef9763H,ha3227a0499ef9763S,ha3227a0499ef9763S,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763N,ha3227a0499ef9763j,ha3227a0499ef9763e,ha3227a0499ef9763k,ha3227a0499ef9763k,ha3227a0499ef9763a,ha3227a0499ef9763d,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef97630,ha3227a0499ef97631,ha3227a0499ef9763.,ha3227a0499ef9763j,ha3227a0499ef9763p,ha3227a0499ef9763g,ha3227a0499ef9763<,ha3227a0499ef9763/,ha3227a0499ef9763g,ha3227a0499ef9763a,ha3227a0499ef9763l,ha3227a0499ef9763l,ha3227a0499ef9763e,ha3227a0499ef9763r,ha3227a0499ef9763y,ha3227a0499ef9763>,ha3227a0499ef9763=,ha3227a0499ef9763=,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763പ,ha3227a0499ef9763ു,ha3227a0499ef9763റ,ha3227a0499ef9763ം,ha3227a0499ef9763ക,ha3227a0499ef9763ണ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ണ,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763ക,ha3227a0499ef9763ൾ,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763=,ha3227a0499ef9763=,ha3227a0499ef9763*,ha3227a0499ef9763[,ha3227a0499ef9763h,ha3227a0499ef9763t,ha3227a0499ef9763t,ha3227a0499ef9763p,ha3227a0499ef9763s,ha3227a0499ef9763:,ha3227a0499ef9763/,ha3227a0499ef9763/,ha3227a0499ef9763s,ha3227a0499ef9763c,ha3227a0499ef9763h,ha3227a0499ef9763o,ha3227a0499ef9763o,ha3227a0499ef9763l,ha3227a0499ef9763w,ha3227a0499ef9763i,ha3227a0499ef9763k,ha3227a0499ef9763i,ha3227a0499ef9763.,ha3227a0499ef9763i,ha3227a0499ef9763n,ha3227a0499ef9763/,ha3227a0499ef9763G,ha3227a0499ef9763.,ha3227a0499ef9763V,ha3227a0499ef9763.,ha3227a0499ef9763H,ha3227a0499ef9763.,ha3227a0499ef9763S,ha3227a0499ef9763.,ha3227a0499ef9763S,ha3227a0499ef9763.,ha3227a0499ef9763_,ha3227a0499ef9763N,ha3227a0499ef9763j,ha3227a0499ef9763e,ha3227a0499ef9763k,ha3227a0499ef9763k,ha3227a0499ef9763a,ha3227a0499ef9763d,ha3227a0499ef9763],ha3227a0499ef9763=,ha3227a0499ef9763=,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763അ,ha3227a0499ef9763വ,ha3227a0499ef9763ല,ha3227a0499ef9763ം,ha3227a0499ef9763ബ,ha3227a0499ef9763ം,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763=,ha3227a0499ef9763=,ha3227a0499ef9763h,ha3227a0499ef9763t,ha3227a0499ef9763t,ha3227a0499ef9763p,ha3227a0499ef9763s,ha3227a0499ef9763:,ha3227a0499ef9763/,ha3227a0499ef9763/,ha3227a0499ef9763s,ha3227a0499ef9763a,ha3227a0499ef9763m,ha3227a0499ef9763e,ha3227a0499ef9763t,ha3227a0499ef9763h,ha3227a0499ef9763a,ha3227a0499ef9763m,ha3227a0499ef9763.,ha3227a0499ef9763k,ha3227a0499ef9763i,ha3227a0499ef9763t,ha3227a0499ef9763e,ha3227a0499ef9763.,ha3227a0499ef9763k,ha3227a0499ef9763e,ha3227a0499ef9763r,ha3227a0499ef9763a,ha3227a0499ef9763l,ha3227a0499ef9763a,ha3227a0499ef9763.,ha3227a0499ef9763g,ha3227a0499ef9763o,ha3227a0499ef9763v,ha3227a0499ef9763.,ha3227a0499ef9763i,ha3227a0499ef9763n,ha3227a0499ef9763/,ha3227a0499ef97634,ha3227a0499ef97632,ha3227a0499ef97630,ha3227a0499ef97633,ha3227a0499ef97635,ha3227a0499ef9763[,ha3227a0499ef9763[,ha3227a0499ef9763വ,ha3227a0499ef9763ർ,ha3227a0499ef9763ഗ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ഗ,ha3227a0499ef9763ം,ha3227a0499ef9763:,ha3227a0499ef9763ക,ha3227a0499ef9763േ,ha3227a0499ef9763ര,ha3227a0499ef9763ള,ha3227a0499ef9763ത,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ത,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763ല,ha3227a0499ef9763െ,ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763പ,ha3227a0499ef9763ൊ,ha3227a0499ef9763ത,ha3227a0499ef9763ു,ha3227a0499ef9763വ,ha3227a0499ef9763ി,ha3227a0499ef9763ദ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763യ,ha3227a0499ef9763ാ,ha3227a0499ef9763ല,ha3227a0499ef9763യ,ha3227a0499ef9763ങ,ha3227a0499ef9763്,ha3227a0499ef9763ങ,ha3227a0499ef9763ൾ,ha3227a0499ef9763],ha3227a0499ef9763],ha3227a0499ef9763 ,ha3227a0499ef9763 kfaiqo5v6sohxd2o97483outxozvk5v 4666443 4666442 2026-09-12T18:05:54Z Shajinss 208313 4666443 wikitext text/x-wiki ക,h02f8a0ba74bcbe7dേ,h02f8a0ba74bcbe7dര,h02f8a0ba74bcbe7dള,h02f8a0ba74bcbe7dം,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dസ,h02f8a0ba74bcbe7dം,h02f8a0ba74bcbe7dസ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dഥ,h02f8a0ba74bcbe7dാ,h02f8a0ba74bcbe7dന,h02f8a0ba74bcbe7dത,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dത,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7dല,h02f8a0ba74bcbe7dെ,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dത,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7dര,h02f8a0ba74bcbe7dു,h02f8a0ba74bcbe7dവ,h02f8a0ba74bcbe7dന,h02f8a0ba74bcbe7dന,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dത,h02f8a0ba74bcbe7dപ,h02f8a0ba74bcbe7dു,h02f8a0ba74bcbe7dര,h02f8a0ba74bcbe7dം,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dജ,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7dല,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dല,h02f8a0ba74bcbe7dയ,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7dല,h02f8a0ba74bcbe7dെ,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dആ,h02f8a0ba74bcbe7dറ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dറ,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7dങ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dങ,h02f8a0ba74bcbe7dൽ,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dവ,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7dദ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dയ,h02f8a0ba74bcbe7dാ,h02f8a0ba74bcbe7dഭ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dയ,h02f8a0ba74bcbe7dാ,h02f8a0ba74bcbe7dസ,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dജ,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7dല,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dല,h02f8a0ba74bcbe7dയ,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7dല,h02f8a0ba74bcbe7dെ,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dആ,h02f8a0ba74bcbe7dറ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dറ,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7dങ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dങ,h02f8a0ba74bcbe7dൽ,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dഉ,h02f8a0ba74bcbe7dപ,h02f8a0ba74bcbe7dജ,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7dല,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dല,h02f8a0ba74bcbe7dയ,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7dല,h02f8a0ba74bcbe7dെ,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dഞ,h02f8a0ba74bcbe7dെ,h02f8a0ba74bcbe7dക,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dക,h02f8a0ba74bcbe7dാ,h02f8a0ba74bcbe7dട,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dഗ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dര,h02f8a0ba74bcbe7dാ,h02f8a0ba74bcbe7dമ,h02f8a0ba74bcbe7dത,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dത,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7dന,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dറ,h02f8a0ba74bcbe7dെ,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dഹ,h02f8a0ba74bcbe7dൃ,h02f8a0ba74bcbe7dദ,h02f8a0ba74bcbe7dയ,h02f8a0ba74bcbe7dഭ,h02f8a0ba74bcbe7dാ,h02f8a0ba74bcbe7dഗ,h02f8a0ba74bcbe7dത,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dത,h02f8a0ba74bcbe7dാ,h02f8a0ba74bcbe7dയ,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dസ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dഥ,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7dത,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dച,h02f8a0ba74bcbe7dെ,h02f8a0ba74bcbe7dയ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dയ,h02f8a0ba74bcbe7dു,h02f8a0ba74bcbe7dന,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dന,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dഒ,h02f8a0ba74bcbe7dര,h02f8a0ba74bcbe7dു,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dഗ,h02f8a0ba74bcbe7dവ,h02f8a0ba74bcbe7dൺ,h02f8a0ba74bcbe7dമ,h02f8a0ba74bcbe7dെ,h02f8a0ba74bcbe7dൻ,h02f8a0ba74bcbe7dറ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dവ,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7dദ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dയ,h02f8a0ba74bcbe7dാ,h02f8a0ba74bcbe7dല,h02f8a0ba74bcbe7dയ,h02f8a0ba74bcbe7dമ,h02f8a0ba74bcbe7dാ,h02f8a0ba74bcbe7dണ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dഗ,h02f8a0ba74bcbe7dവ,h02f8a0ba74bcbe7dൺ,h02f8a0ba74bcbe7dമ,h02f8a0ba74bcbe7dെ,h02f8a0ba74bcbe7dന,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dറ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dവ,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dഎ,h02f8a0ba74bcbe7dച,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dച,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dഎ,h02f8a0ba74bcbe7dസ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dഎ,h02f8a0ba74bcbe7dസ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dഞ,h02f8a0ba74bcbe7dെ,h02f8a0ba74bcbe7dക,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dക,h02f8a0ba74bcbe7dാ,h02f8a0ba74bcbe7dട,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7d.,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dഞ,h02f8a0ba74bcbe7dെ,h02f8a0ba74bcbe7dക,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dക,h02f8a0ba74bcbe7dാ,h02f8a0ba74bcbe7dട,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dസ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dക,h02f8a0ba74bcbe7dൂ,h02f8a0ba74bcbe7dൾ,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dഎ,h02f8a0ba74bcbe7dന,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dന,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dപ,h02f8a0ba74bcbe7dേ,h02f8a0ba74bcbe7dര,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7dല,h02f8a0ba74bcbe7dാ,h02f8a0ba74bcbe7dണ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dപ,h02f8a0ba74bcbe7dൊ,h02f8a0ba74bcbe7dത,h02f8a0ba74bcbe7dു,h02f8a0ba74bcbe7dവ,h02f8a0ba74bcbe7dെ,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dഅ,h02f8a0ba74bcbe7dറ,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7dയ,h02f8a0ba74bcbe7dപ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dപ,h02f8a0ba74bcbe7dെ,h02f8a0ba74bcbe7dട,h02f8a0ba74bcbe7dു,h02f8a0ba74bcbe7dന,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dന,h02f8a0ba74bcbe7dത,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7d.,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7d1,h02f8a0ba74bcbe7d9,h02f8a0ba74bcbe7d1,h02f8a0ba74bcbe7d5,h02f8a0ba74bcbe7d-,h02f8a0ba74bcbe7dൽ,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dസ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dഥ,h02f8a0ba74bcbe7dാ,h02f8a0ba74bcbe7dപ,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7dച,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dച,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dഈ,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dവ,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7dദ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dയ,h02f8a0ba74bcbe7dാ,h02f8a0ba74bcbe7dല,h02f8a0ba74bcbe7dയ,h02f8a0ba74bcbe7dം,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dത,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7dര,h02f8a0ba74bcbe7dു,h02f8a0ba74bcbe7dവ,h02f8a0ba74bcbe7dന,h02f8a0ba74bcbe7dന,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dത,h02f8a0ba74bcbe7dപ,h02f8a0ba74bcbe7dു,h02f8a0ba74bcbe7dര,h02f8a0ba74bcbe7dം,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dജ,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7dല,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dല,h02f8a0ba74bcbe7dയ,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7dല,h02f8a0ba74bcbe7dെ,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dപ,h02f8a0ba74bcbe7dഴ,h02f8a0ba74bcbe7dക,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dക,h02f8a0ba74bcbe7dമ,h02f8a0ba74bcbe7dേ,h02f8a0ba74bcbe7dറ,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7dയ,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dവ,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7dദ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dയ,h02f8a0ba74bcbe7dാ,h02f8a0ba74bcbe7dല,h02f8a0ba74bcbe7dയ,h02f8a0ba74bcbe7dങ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dങ,h02f8a0ba74bcbe7dള,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7dല,h02f8a0ba74bcbe7dൊ,h02f8a0ba74bcbe7dന,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dന,h02f8a0ba74bcbe7dാ,h02f8a0ba74bcbe7dണ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7d.,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7d{,h02f8a0ba74bcbe7d{,h02f8a0ba74bcbe7dI,h02f8a0ba74bcbe7dn,h02f8a0ba74bcbe7df,h02f8a0ba74bcbe7do,h02f8a0ba74bcbe7db,h02f8a0ba74bcbe7do,h02f8a0ba74bcbe7dx,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7ds,h02f8a0ba74bcbe7dc,h02f8a0ba74bcbe7dh,h02f8a0ba74bcbe7do,h02f8a0ba74bcbe7do,h02f8a0ba74bcbe7dl,h02f8a0ba74bcbe7d|,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dn,h02f8a0ba74bcbe7da,h02f8a0ba74bcbe7dm,h02f8a0ba74bcbe7de,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7d=,h02f8a0ba74bcbe7d|,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7di,h02f8a0ba74bcbe7dm,h02f8a0ba74bcbe7da,h02f8a0ba74bcbe7dg,h02f8a0ba74bcbe7de,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7d=,h02f8a0ba74bcbe7dF,h02f8a0ba74bcbe7di,h02f8a0ba74bcbe7dl,h02f8a0ba74bcbe7de,h02f8a0ba74bcbe7d:,h02f8a0ba74bcbe7d4,h02f8a0ba74bcbe7d2,h02f8a0ba74bcbe7d0,h02f8a0ba74bcbe7d3,h02f8a0ba74bcbe7d5,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dT,h02f8a0ba74bcbe7dV,h02f8a0ba74bcbe7dM,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dG,h02f8a0ba74bcbe7dG,h02f8a0ba74bcbe7dH,h02f8a0ba74bcbe7dS,h02f8a0ba74bcbe7dS,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dN,h02f8a0ba74bcbe7dj,h02f8a0ba74bcbe7de,h02f8a0ba74bcbe7dk,h02f8a0ba74bcbe7dk,h02f8a0ba74bcbe7da,h02f8a0ba74bcbe7dd,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7d0,h02f8a0ba74bcbe7d1,h02f8a0ba74bcbe7d.,h02f8a0ba74bcbe7dj,h02f8a0ba74bcbe7dp,h02f8a0ba74bcbe7dg,h02f8a0ba74bcbe7d|,h02f8a0ba74bcbe7di,h02f8a0ba74bcbe7dm,h02f8a0ba74bcbe7da,h02f8a0ba74bcbe7dg,h02f8a0ba74bcbe7de,h02f8a0ba74bcbe7d_,h02f8a0ba74bcbe7ds,h02f8a0ba74bcbe7di,h02f8a0ba74bcbe7dz,h02f8a0ba74bcbe7de,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7d=,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7d3,h02f8a0ba74bcbe7d5,h02f8a0ba74bcbe7d0,h02f8a0ba74bcbe7dp,h02f8a0ba74bcbe7dx,h02f8a0ba74bcbe7d|,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dc,h02f8a0ba74bcbe7da,h02f8a0ba74bcbe7dp,h02f8a0ba74bcbe7dt,h02f8a0ba74bcbe7di,h02f8a0ba74bcbe7do,h02f8a0ba74bcbe7dn,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7d=,h02f8a0ba74bcbe7dഗ,h02f8a0ba74bcbe7dവ,h02f8a0ba74bcbe7dൺ,h02f8a0ba74bcbe7dമ,h02f8a0ba74bcbe7dെ,h02f8a0ba74bcbe7dന,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dറ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dവ,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dഎ,h02f8a0ba74bcbe7dച,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dച,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dഎ,h02f8a0ba74bcbe7dസ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dഎ,h02f8a0ba74bcbe7dസ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dഞ,h02f8a0ba74bcbe7dെ,h02f8a0ba74bcbe7dക,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dക,h02f8a0ba74bcbe7dാ,h02f8a0ba74bcbe7dട,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7d|,h02f8a0ba74bcbe7dl,h02f8a0ba74bcbe7do,h02f8a0ba74bcbe7dc,h02f8a0ba74bcbe7da,h02f8a0ba74bcbe7dt,h02f8a0ba74bcbe7di,h02f8a0ba74bcbe7do,h02f8a0ba74bcbe7dn,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7d=,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dഞ,h02f8a0ba74bcbe7dെ,h02f8a0ba74bcbe7dക,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dക,h02f8a0ba74bcbe7dാ,h02f8a0ba74bcbe7dട,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7d|,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dc,h02f8a0ba74bcbe7do,h02f8a0ba74bcbe7du,h02f8a0ba74bcbe7dn,h02f8a0ba74bcbe7dt,h02f8a0ba74bcbe7dr,h02f8a0ba74bcbe7dy,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7d=,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dഇ,h02f8a0ba74bcbe7dന,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dത,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dയ,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7d|,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7do,h02f8a0ba74bcbe7dt,h02f8a0ba74bcbe7dh,h02f8a0ba74bcbe7de,h02f8a0ba74bcbe7dr,h02f8a0ba74bcbe7d_,h02f8a0ba74bcbe7dn,h02f8a0ba74bcbe7da,h02f8a0ba74bcbe7dm,h02f8a0ba74bcbe7de,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7d=,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dഞ,h02f8a0ba74bcbe7dെ,h02f8a0ba74bcbe7dക,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dക,h02f8a0ba74bcbe7dാ,h02f8a0ba74bcbe7dട,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dസ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7d‌,h02f8a0ba74bcbe7dക,h02f8a0ba74bcbe7dൂ,h02f8a0ba74bcbe7dൾ,h02f8a0ba74bcbe7d|,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dt,h02f8a0ba74bcbe7dy,h02f8a0ba74bcbe7dp,h02f8a0ba74bcbe7de,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7d=,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dപ,h02f8a0ba74bcbe7dൊ,h02f8a0ba74bcbe7dത,h02f8a0ba74bcbe7dു,h02f8a0ba74bcbe7dവ,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7dദ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dയ,h02f8a0ba74bcbe7dാ,h02f8a0ba74bcbe7dല,h02f8a0ba74bcbe7dയ,h02f8a0ba74bcbe7dം,h02f8a0ba74bcbe7d|,h02f8a0ba74bcbe7de,h02f8a0ba74bcbe7ds,h02f8a0ba74bcbe7dt,h02f8a0ba74bcbe7da,h02f8a0ba74bcbe7db,h02f8a0ba74bcbe7dl,h02f8a0ba74bcbe7di,h02f8a0ba74bcbe7ds,h02f8a0ba74bcbe7dh,h02f8a0ba74bcbe7de,h02f8a0ba74bcbe7dd,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7d=,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7d{,h02f8a0ba74bcbe7d{,h02f8a0ba74bcbe7dS,h02f8a0ba74bcbe7dt,h02f8a0ba74bcbe7da,h02f8a0ba74bcbe7dr,h02f8a0ba74bcbe7dt,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dd,h02f8a0ba74bcbe7da,h02f8a0ba74bcbe7dt,h02f8a0ba74bcbe7de,h02f8a0ba74bcbe7d|,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7d|,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7d|,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7d|,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dd,h02f8a0ba74bcbe7df,h02f8a0ba74bcbe7d=,h02f8a0ba74bcbe7dy,h02f8a0ba74bcbe7de,h02f8a0ba74bcbe7ds,h02f8a0ba74bcbe7d},h02f8a0ba74bcbe7d},h02f8a0ba74bcbe7d<,h02f8a0ba74bcbe7dr,h02f8a0ba74bcbe7de,h02f8a0ba74bcbe7df,h02f8a0ba74bcbe7d>,h02f8a0ba74bcbe7d{,h02f8a0ba74bcbe7d{,h02f8a0ba74bcbe7dC,h02f8a0ba74bcbe7di,h02f8a0ba74bcbe7dt,h02f8a0ba74bcbe7de,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dw,h02f8a0ba74bcbe7de,h02f8a0ba74bcbe7db,h02f8a0ba74bcbe7d|,h02f8a0ba74bcbe7du,h02f8a0ba74bcbe7dr,h02f8a0ba74bcbe7dl,h02f8a0ba74bcbe7d=,h02f8a0ba74bcbe7dh,h02f8a0ba74bcbe7dt,h02f8a0ba74bcbe7dt,h02f8a0ba74bcbe7dp,h02f8a0ba74bcbe7ds,h02f8a0ba74bcbe7d:,h02f8a0ba74bcbe7d/,h02f8a0ba74bcbe7d/,h02f8a0ba74bcbe7ds,h02f8a0ba74bcbe7da,h02f8a0ba74bcbe7dm,h02f8a0ba74bcbe7de,h02f8a0ba74bcbe7dt,h02f8a0ba74bcbe7dh,h02f8a0ba74bcbe7da,h02f8a0ba74bcbe7dm,h02f8a0ba74bcbe7d.,h02f8a0ba74bcbe7dk,h02f8a0ba74bcbe7di,h02f8a0ba74bcbe7dt,h02f8a0ba74bcbe7de,h02f8a0ba74bcbe7d.,h02f8a0ba74bcbe7dk,h02f8a0ba74bcbe7de,h02f8a0ba74bcbe7dr,h02f8a0ba74bcbe7da,h02f8a0ba74bcbe7dl,h02f8a0ba74bcbe7da,h02f8a0ba74bcbe7d.,h02f8a0ba74bcbe7dg,h02f8a0ba74bcbe7do,h02f8a0ba74bcbe7dv,h02f8a0ba74bcbe7d.,h02f8a0ba74bcbe7di,h02f8a0ba74bcbe7dn,h02f8a0ba74bcbe7d/,h02f8a0ba74bcbe7d3,h02f8a0ba74bcbe7d1,h02f8a0ba74bcbe7d0,h02f8a0ba74bcbe7d8,h02f8a0ba74bcbe7d6,h02f8a0ba74bcbe7d|,h02f8a0ba74bcbe7dt,h02f8a0ba74bcbe7di,h02f8a0ba74bcbe7dt,h02f8a0ba74bcbe7dl,h02f8a0ba74bcbe7de,h02f8a0ba74bcbe7d=,h02f8a0ba74bcbe7dS,h02f8a0ba74bcbe7da,h02f8a0ba74bcbe7dm,h02f8a0ba74bcbe7de,h02f8a0ba74bcbe7dt,h02f8a0ba74bcbe7dh,h02f8a0ba74bcbe7da,h02f8a0ba74bcbe7dm,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7d-,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dK,h02f8a0ba74bcbe7de,h02f8a0ba74bcbe7dr,h02f8a0ba74bcbe7da,h02f8a0ba74bcbe7dl,h02f8a0ba74bcbe7da,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dS,h02f8a0ba74bcbe7dc,h02f8a0ba74bcbe7dh,h02f8a0ba74bcbe7do,h02f8a0ba74bcbe7do,h02f8a0ba74bcbe7dl,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dD,h02f8a0ba74bcbe7da,h02f8a0ba74bcbe7dt,h02f8a0ba74bcbe7da,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dB,h02f8a0ba74bcbe7da,h02f8a0ba74bcbe7dn,h02f8a0ba74bcbe7dk,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7d{,h02f8a0ba74bcbe7d{,h02f8a0ba74bcbe7d!,h02f8a0ba74bcbe7d},h02f8a0ba74bcbe7d},h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dK,h02f8a0ba74bcbe7dI,h02f8a0ba74bcbe7dT,h02f8a0ba74bcbe7dE,h02f8a0ba74bcbe7d|,h02f8a0ba74bcbe7da,h02f8a0ba74bcbe7dc,h02f8a0ba74bcbe7dc,h02f8a0ba74bcbe7de,h02f8a0ba74bcbe7ds,h02f8a0ba74bcbe7ds,h02f8a0ba74bcbe7d-,h02f8a0ba74bcbe7dd,h02f8a0ba74bcbe7da,h02f8a0ba74bcbe7dt,h02f8a0ba74bcbe7de,h02f8a0ba74bcbe7d=,h02f8a0ba74bcbe7d2,h02f8a0ba74bcbe7d0,h02f8a0ba74bcbe7d2,h02f8a0ba74bcbe7d6,h02f8a0ba74bcbe7d-,h02f8a0ba74bcbe7d0,h02f8a0ba74bcbe7d8,h02f8a0ba74bcbe7d-,h02f8a0ba74bcbe7d2,h02f8a0ba74bcbe7d2,h02f8a0ba74bcbe7d},h02f8a0ba74bcbe7d},h02f8a0ba74bcbe7d<,h02f8a0ba74bcbe7d/,h02f8a0ba74bcbe7dr,h02f8a0ba74bcbe7de,h02f8a0ba74bcbe7df,h02f8a0ba74bcbe7d>,h02f8a0ba74bcbe7d|,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7ds,h02f8a0ba74bcbe7dc,h02f8a0ba74bcbe7dh,h02f8a0ba74bcbe7do,h02f8a0ba74bcbe7do,h02f8a0ba74bcbe7dl,h02f8a0ba74bcbe7d_,h02f8a0ba74bcbe7db,h02f8a0ba74bcbe7do,h02f8a0ba74bcbe7da,h02f8a0ba74bcbe7dr,h02f8a0ba74bcbe7dd,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7d=,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dക,h02f8a0ba74bcbe7dേ,h02f8a0ba74bcbe7dര,h02f8a0ba74bcbe7dള,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dപ,h02f8a0ba74bcbe7dൊ,h02f8a0ba74bcbe7dത,h02f8a0ba74bcbe7dു,h02f8a0ba74bcbe7dവ,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7dദ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dയ,h02f8a0ba74bcbe7dാ,h02f8a0ba74bcbe7dഭ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dയ,h02f8a0ba74bcbe7dാ,h02f8a0ba74bcbe7dസ,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dവ,h02f8a0ba74bcbe7dക,h02f8a0ba74bcbe7dു,h02f8a0ba74bcbe7dപ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dപ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7d|,h02f8a0ba74bcbe7dd,h02f8a0ba74bcbe7di,h02f8a0ba74bcbe7ds,h02f8a0ba74bcbe7dt,h02f8a0ba74bcbe7dr,h02f8a0ba74bcbe7di,h02f8a0ba74bcbe7dc,h02f8a0ba74bcbe7dt,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7d=,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dത,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7dര,h02f8a0ba74bcbe7dു,h02f8a0ba74bcbe7dവ,h02f8a0ba74bcbe7dന,h02f8a0ba74bcbe7dന,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dത,h02f8a0ba74bcbe7dപ,h02f8a0ba74bcbe7dു,h02f8a0ba74bcbe7dര,h02f8a0ba74bcbe7dം,h02f8a0ba74bcbe7d|,h02f8a0ba74bcbe7de,h02f8a0ba74bcbe7dd,h02f8a0ba74bcbe7du,h02f8a0ba74bcbe7dc,h02f8a0ba74bcbe7da,h02f8a0ba74bcbe7dt,h02f8a0ba74bcbe7di,h02f8a0ba74bcbe7do,h02f8a0ba74bcbe7dn,h02f8a0ba74bcbe7da,h02f8a0ba74bcbe7dl,h02f8a0ba74bcbe7d_,h02f8a0ba74bcbe7da,h02f8a0ba74bcbe7du,h02f8a0ba74bcbe7dt,h02f8a0ba74bcbe7dh,h02f8a0ba74bcbe7do,h02f8a0ba74bcbe7dr,h02f8a0ba74bcbe7di,h02f8a0ba74bcbe7dt,h02f8a0ba74bcbe7dy,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7d=,h02f8a0ba74bcbe7d|,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dg,h02f8a0ba74bcbe7dr,h02f8a0ba74bcbe7da,h02f8a0ba74bcbe7dd,h02f8a0ba74bcbe7de,h02f8a0ba74bcbe7ds,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7d=,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7d5,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dമ,h02f8a0ba74bcbe7dു,h02f8a0ba74bcbe7dത,h02f8a0ba74bcbe7dൽ,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7d1,h02f8a0ba74bcbe7d2,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dവ,h02f8a0ba74bcbe7dര,h02f8a0ba74bcbe7dെ,h02f8a0ba74bcbe7d|,h02f8a0ba74bcbe7dm,h02f8a0ba74bcbe7de,h02f8a0ba74bcbe7dd,h02f8a0ba74bcbe7di,h02f8a0ba74bcbe7du,h02f8a0ba74bcbe7dm,h02f8a0ba74bcbe7d_,h02f8a0ba74bcbe7do,h02f8a0ba74bcbe7df,h02f8a0ba74bcbe7d_,h02f8a0ba74bcbe7dl,h02f8a0ba74bcbe7da,h02f8a0ba74bcbe7dn,h02f8a0ba74bcbe7dg,h02f8a0ba74bcbe7du,h02f8a0ba74bcbe7da,h02f8a0ba74bcbe7dg,h02f8a0ba74bcbe7de,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7d=,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dമ,h02f8a0ba74bcbe7dല,h02f8a0ba74bcbe7dയ,h02f8a0ba74bcbe7dാ,h02f8a0ba74bcbe7dള,h02f8a0ba74bcbe7dം,h02f8a0ba74bcbe7d,,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dഇ,h02f8a0ba74bcbe7dം,h02f8a0ba74bcbe7dഗ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dല,h02f8a0ba74bcbe7dീ,h02f8a0ba74bcbe7dഷ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7d|,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dw,h02f8a0ba74bcbe7de,h02f8a0ba74bcbe7db,h02f8a0ba74bcbe7ds,h02f8a0ba74bcbe7di,h02f8a0ba74bcbe7dt,h02f8a0ba74bcbe7de,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7d=,h02f8a0ba74bcbe7dh,h02f8a0ba74bcbe7dt,h02f8a0ba74bcbe7dt,h02f8a0ba74bcbe7dp,h02f8a0ba74bcbe7ds,h02f8a0ba74bcbe7d:,h02f8a0ba74bcbe7d/,h02f8a0ba74bcbe7d/,h02f8a0ba74bcbe7ds,h02f8a0ba74bcbe7dc,h02f8a0ba74bcbe7dh,h02f8a0ba74bcbe7do,h02f8a0ba74bcbe7do,h02f8a0ba74bcbe7dl,h02f8a0ba74bcbe7dw,h02f8a0ba74bcbe7di,h02f8a0ba74bcbe7dk,h02f8a0ba74bcbe7di,h02f8a0ba74bcbe7d.,h02f8a0ba74bcbe7di,h02f8a0ba74bcbe7dn,h02f8a0ba74bcbe7d/,h02f8a0ba74bcbe7dG,h02f8a0ba74bcbe7d.,h02f8a0ba74bcbe7dV,h02f8a0ba74bcbe7d.,h02f8a0ba74bcbe7dH,h02f8a0ba74bcbe7d.,h02f8a0ba74bcbe7dS,h02f8a0ba74bcbe7d.,h02f8a0ba74bcbe7dS,h02f8a0ba74bcbe7d.,h02f8a0ba74bcbe7d_,h02f8a0ba74bcbe7dN,h02f8a0ba74bcbe7dj,h02f8a0ba74bcbe7de,h02f8a0ba74bcbe7dk,h02f8a0ba74bcbe7dk,h02f8a0ba74bcbe7da,h02f8a0ba74bcbe7dd,h02f8a0ba74bcbe7d|,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7du,h02f8a0ba74bcbe7dd,h02f8a0ba74bcbe7di,h02f8a0ba74bcbe7ds,h02f8a0ba74bcbe7dc,h02f8a0ba74bcbe7de,h02f8a0ba74bcbe7d_,h02f8a0ba74bcbe7dc,h02f8a0ba74bcbe7do,h02f8a0ba74bcbe7dd,h02f8a0ba74bcbe7de,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7d=,h02f8a0ba74bcbe7d3,h02f8a0ba74bcbe7d2,h02f8a0ba74bcbe7d1,h02f8a0ba74bcbe7d4,h02f8a0ba74bcbe7d0,h02f8a0ba74bcbe7d1,h02f8a0ba74bcbe7d0,h02f8a0ba74bcbe7d0,h02f8a0ba74bcbe7d6,h02f8a0ba74bcbe7d0,h02f8a0ba74bcbe7d4,h02f8a0ba74bcbe7d|,h02f8a0ba74bcbe7dK,h02f8a0ba74bcbe7de,h02f8a0ba74bcbe7dr,h02f8a0ba74bcbe7da,h02f8a0ba74bcbe7dl,h02f8a0ba74bcbe7da,h02f8a0ba74bcbe7d_,h02f8a0ba74bcbe7ds,h02f8a0ba74bcbe7dc,h02f8a0ba74bcbe7dh,h02f8a0ba74bcbe7do,h02f8a0ba74bcbe7do,h02f8a0ba74bcbe7dl,h02f8a0ba74bcbe7d_,h02f8a0ba74bcbe7dc,h02f8a0ba74bcbe7do,h02f8a0ba74bcbe7dd,h02f8a0ba74bcbe7de,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7d=,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7d4,h02f8a0ba74bcbe7d2,h02f8a0ba74bcbe7d0,h02f8a0ba74bcbe7d3,h02f8a0ba74bcbe7d5,h02f8a0ba74bcbe7d},h02f8a0ba74bcbe7d},h02f8a0ba74bcbe7d=,h02f8a0ba74bcbe7d=,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dച,h02f8a0ba74bcbe7dര,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7dത,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dര,h02f8a0ba74bcbe7dം,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7d=,h02f8a0ba74bcbe7d=,h02f8a0ba74bcbe7d1,h02f8a0ba74bcbe7d9,h02f8a0ba74bcbe7d1,h02f8a0ba74bcbe7d5,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dജ,h02f8a0ba74bcbe7dൂ,h02f8a0ba74bcbe7dണ,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7dൽ,h02f8a0ba74bcbe7d‍,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dഒ,h02f8a0ba74bcbe7dര,h02f8a0ba74bcbe7dു,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dല,h02f8a0ba74bcbe7dോ,h02f8a0ba74bcbe7dവ,h02f8a0ba74bcbe7dർ,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dപ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dര,h02f8a0ba74bcbe7dൈ,h02f8a0ba74bcbe7dമ,h02f8a0ba74bcbe7dറ,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dസ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dക,h02f8a0ba74bcbe7dൂ,h02f8a0ba74bcbe7dൾ,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dഎ,h02f8a0ba74bcbe7dന,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dന,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dന,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7dല,h02f8a0ba74bcbe7dയ,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7dല,h02f8a0ba74bcbe7dാ,h02f8a0ba74bcbe7dണ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dഈ,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dവ,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7dദ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dയ,h02f8a0ba74bcbe7dാ,h02f8a0ba74bcbe7dല,h02f8a0ba74bcbe7dയ,h02f8a0ba74bcbe7dം,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dസ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dഥ,h02f8a0ba74bcbe7dാ,h02f8a0ba74bcbe7dപ,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7dത,h02f8a0ba74bcbe7dമ,h02f8a0ba74bcbe7dാ,h02f8a0ba74bcbe7dയ,h02f8a0ba74bcbe7dത,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7d.,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7d‍,h02f8a0ba74bcbe7d.,h02f8a0ba74bcbe7dപ,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7dന,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dന,h02f8a0ba74bcbe7dീ,h02f8a0ba74bcbe7dട,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7d‍,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dമ,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7dഡ,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7dൽ,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dസ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dക,h02f8a0ba74bcbe7dൂ,h02f8a0ba74bcbe7dള,h02f8a0ba74bcbe7dാ,h02f8a0ba74bcbe7dയ,h02f8a0ba74bcbe7dു,h02f8a0ba74bcbe7dം,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dത,h02f8a0ba74bcbe7dു,h02f8a0ba74bcbe7dട,h02f8a0ba74bcbe7dർ,h02f8a0ba74bcbe7dന,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dന,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dഹ,h02f8a0ba74bcbe7dൈ,h02f8a0ba74bcbe7dസ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dക,h02f8a0ba74bcbe7dൂ,h02f8a0ba74bcbe7dള,h02f8a0ba74bcbe7dാ,h02f8a0ba74bcbe7dയ,h02f8a0ba74bcbe7dു,h02f8a0ba74bcbe7dം,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dഉ,h02f8a0ba74bcbe7dയ,h02f8a0ba74bcbe7dർ,h02f8a0ba74bcbe7dത,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dത,h02f8a0ba74bcbe7dപ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dപ,h02f8a0ba74bcbe7dെ,h02f8a0ba74bcbe7dട,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dട,h02f8a0ba74bcbe7dു,h02f8a0ba74bcbe7d.,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7d1,h02f8a0ba74bcbe7d9,h02f8a0ba74bcbe7d9,h02f8a0ba74bcbe7d4,h02f8a0ba74bcbe7d-,h02f8a0ba74bcbe7dൽ,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dവ,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7dദ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dയ,h02f8a0ba74bcbe7dാ,h02f8a0ba74bcbe7dല,h02f8a0ba74bcbe7dയ,h02f8a0ba74bcbe7dത,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dത,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7dല,h02f8a0ba74bcbe7dെ,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dവ,h02f8a0ba74bcbe7dൊ,h02f8a0ba74bcbe7dക,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dക,h02f8a0ba74bcbe7dേ,h02f8a0ba74bcbe7dഷ,h02f8a0ba74bcbe7dണ,h02f8a0ba74bcbe7dൽ,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dഹ,h02f8a0ba74bcbe7dയ,h02f8a0ba74bcbe7dർ,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dസ,h02f8a0ba74bcbe7dെ,h02f8a0ba74bcbe7dക,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dക,h02f8a0ba74bcbe7dണ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dട,h02f8a0ba74bcbe7dറ,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dവ,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7dഭ,h02f8a0ba74bcbe7dാ,h02f8a0ba74bcbe7dഗ,h02f8a0ba74bcbe7dം,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dപ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dര,h02f8a0ba74bcbe7dവ,h02f8a0ba74bcbe7dർ,h02f8a0ba74bcbe7dത,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dത,h02f8a0ba74bcbe7dന,h02f8a0ba74bcbe7dമ,h02f8a0ba74bcbe7dാ,h02f8a0ba74bcbe7dര,h02f8a0ba74bcbe7dം,h02f8a0ba74bcbe7dഭ,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7dച,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dച,h02f8a0ba74bcbe7dു,h02f8a0ba74bcbe7d.,h02f8a0ba74bcbe7d2,h02f8a0ba74bcbe7d0,h02f8a0ba74bcbe7d1,h02f8a0ba74bcbe7d4,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dൽ,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dവ,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7dദ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dയ,h02f8a0ba74bcbe7dാ,h02f8a0ba74bcbe7dല,h02f8a0ba74bcbe7dയ,h02f8a0ba74bcbe7dത,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dത,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7dല,h02f8a0ba74bcbe7dെ,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dഹ,h02f8a0ba74bcbe7dയ,h02f8a0ba74bcbe7dർ,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dസ,h02f8a0ba74bcbe7dെ,h02f8a0ba74bcbe7dക,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dക,h02f8a0ba74bcbe7dണ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dട,h02f8a0ba74bcbe7dറ,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dവ,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7dഭ,h02f8a0ba74bcbe7dാ,h02f8a0ba74bcbe7dഗ,h02f8a0ba74bcbe7dം,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dപ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dര,h02f8a0ba74bcbe7dവ,h02f8a0ba74bcbe7dർ,h02f8a0ba74bcbe7dത,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dത,h02f8a0ba74bcbe7dന,h02f8a0ba74bcbe7dമ,h02f8a0ba74bcbe7dാ,h02f8a0ba74bcbe7dര,h02f8a0ba74bcbe7dം,h02f8a0ba74bcbe7dഭ,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7dച,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dച,h02f8a0ba74bcbe7dു,h02f8a0ba74bcbe7d.,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7d=,h02f8a0ba74bcbe7d=,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dഭ,h02f8a0ba74bcbe7dൗ,h02f8a0ba74bcbe7dത,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7dക,h02f8a0ba74bcbe7dസ,h02f8a0ba74bcbe7dൗ,h02f8a0ba74bcbe7dക,h02f8a0ba74bcbe7dര,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dയ,h02f8a0ba74bcbe7dങ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dങ,h02f8a0ba74bcbe7dൾ,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7d=,h02f8a0ba74bcbe7d=,h02f8a0ba74bcbe7dആ,h02f8a0ba74bcbe7dറ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dഏ,h02f8a0ba74bcbe7dക,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dക,h02f8a0ba74bcbe7dർ,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dഭ,h02f8a0ba74bcbe7dൂ,h02f8a0ba74bcbe7dമ,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7dയ,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7dല,h02f8a0ba74bcbe7dാ,h02f8a0ba74bcbe7dണ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dവ,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7dദ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dയ,h02f8a0ba74bcbe7dാ,h02f8a0ba74bcbe7dല,h02f8a0ba74bcbe7dയ,h02f8a0ba74bcbe7dം,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dസ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dഥ,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7dത,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dച,h02f8a0ba74bcbe7dെ,h02f8a0ba74bcbe7dയ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dയ,h02f8a0ba74bcbe7dു,h02f8a0ba74bcbe7dന,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dന,h02f8a0ba74bcbe7dത,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7d.,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dഹ,h02f8a0ba74bcbe7dൈ,h02f8a0ba74bcbe7dസ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dക,h02f8a0ba74bcbe7dൂ,h02f8a0ba74bcbe7dള,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7dന,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7d7,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dക,h02f8a0ba74bcbe7dെ,h02f8a0ba74bcbe7dട,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dട,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7dട,h02f8a0ba74bcbe7dങ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dങ,h02f8a0ba74bcbe7dള,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7dല,h02f8a0ba74bcbe7dാ,h02f8a0ba74bcbe7dയ,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7d4,h02f8a0ba74bcbe7d8,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dക,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dല,h02f8a0ba74bcbe7dാ,h02f8a0ba74bcbe7dസ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dമ,h02f8a0ba74bcbe7dു,h02f8a0ba74bcbe7dറ,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7dക,h02f8a0ba74bcbe7dള,h02f8a0ba74bcbe7dു,h02f8a0ba74bcbe7dം,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dവ,h02f8a0ba74bcbe7dൊ,h02f8a0ba74bcbe7dക,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dക,h02f8a0ba74bcbe7dേ,h02f8a0ba74bcbe7dഷ,h02f8a0ba74bcbe7dണ,h02f8a0ba74bcbe7dൽ,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dഹ,h02f8a0ba74bcbe7dയ,h02f8a0ba74bcbe7dർ,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dസ,h02f8a0ba74bcbe7dെ,h02f8a0ba74bcbe7dക,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dക,h02f8a0ba74bcbe7dണ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dട,h02f8a0ba74bcbe7dറ,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7dക,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dക,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dഒ,h02f8a0ba74bcbe7dര,h02f8a0ba74bcbe7dു,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dക,h02f8a0ba74bcbe7dെ,h02f8a0ba74bcbe7dട,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dട,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7dട,h02f8a0ba74bcbe7dത,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dത,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7dല,h02f8a0ba74bcbe7dാ,h02f8a0ba74bcbe7dയ,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7d6,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dക,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dല,h02f8a0ba74bcbe7dാ,h02f8a0ba74bcbe7dസ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dമ,h02f8a0ba74bcbe7dു,h02f8a0ba74bcbe7dറ,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7dക,h02f8a0ba74bcbe7dള,h02f8a0ba74bcbe7dു,h02f8a0ba74bcbe7dമ,h02f8a0ba74bcbe7dു,h02f8a0ba74bcbe7dണ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dട,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7d.,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dഹ,h02f8a0ba74bcbe7dയ,h02f8a0ba74bcbe7dർ,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dസ,h02f8a0ba74bcbe7dെ,h02f8a0ba74bcbe7dക,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dക,h02f8a0ba74bcbe7dണ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dട,h02f8a0ba74bcbe7dറ,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7dക,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dക,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7d6,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dക,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dല,h02f8a0ba74bcbe7dാ,h02f8a0ba74bcbe7dസ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dമ,h02f8a0ba74bcbe7dു,h02f8a0ba74bcbe7dറ,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7dക,h02f8a0ba74bcbe7dള,h02f8a0ba74bcbe7dു,h02f8a0ba74bcbe7dമ,h02f8a0ba74bcbe7dു,h02f8a0ba74bcbe7dണ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dട,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dഅ,h02f8a0ba74bcbe7dത,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7dവ,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7dശ,h02f8a0ba74bcbe7dാ,h02f8a0ba74bcbe7dല,h02f8a0ba74bcbe7dമ,h02f8a0ba74bcbe7dാ,h02f8a0ba74bcbe7dയ,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dഒ,h02f8a0ba74bcbe7dര,h02f8a0ba74bcbe7dു,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dക,h02f8a0ba74bcbe7dള,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7dസ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dഥ,h02f8a0ba74bcbe7dല,h02f8a0ba74bcbe7dം,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dവ,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7dദ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dയ,h02f8a0ba74bcbe7dാ,h02f8a0ba74bcbe7dല,h02f8a0ba74bcbe7dയ,h02f8a0ba74bcbe7dത,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dത,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7dന,h02f8a0ba74bcbe7dു,h02f8a0ba74bcbe7dണ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dട,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7d.,h02f8a0ba74bcbe7dഹ,h02f8a0ba74bcbe7dൈ,h02f8a0ba74bcbe7dസ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dക,h02f8a0ba74bcbe7dൂ,h02f8a0ba74bcbe7dള,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7dന,h02f8a0ba74bcbe7dു,h02f8a0ba74bcbe7dം,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dയ,h02f8a0ba74bcbe7dു,h02f8a0ba74bcbe7d.,h02f8a0ba74bcbe7dപ,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dക,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dക,h02f8a0ba74bcbe7dു,h02f8a0ba74bcbe7dം,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dവ,h02f8a0ba74bcbe7dൊ,h02f8a0ba74bcbe7dക,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dക,h02f8a0ba74bcbe7dേ,h02f8a0ba74bcbe7dഷ,h02f8a0ba74bcbe7dണ,h02f8a0ba74bcbe7dൽ,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dഹ,h02f8a0ba74bcbe7dയ,h02f8a0ba74bcbe7dർ,h02f8a0ba74bcbe7dസ,h02f8a0ba74bcbe7dെ,h02f8a0ba74bcbe7dക,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dക,h02f8a0ba74bcbe7dണ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dട,h02f8a0ba74bcbe7dറ,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7dക,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dക,h02f8a0ba74bcbe7dു,h02f8a0ba74bcbe7dം,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dവ,h02f8a0ba74bcbe7dെ,h02f8a0ba74bcbe7dവ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dവ,h02f8a0ba74bcbe7dേ,h02f8a0ba74bcbe7dറ,h02f8a0ba74bcbe7dെ,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dക,h02f8a0ba74bcbe7dമ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dപ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dയ,h02f8a0ba74bcbe7dൂ,h02f8a0ba74bcbe7dട,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dട,h02f8a0ba74bcbe7dർ,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dല,h02f8a0ba74bcbe7dാ,h02f8a0ba74bcbe7dബ,h02f8a0ba74bcbe7dു,h02f8a0ba74bcbe7dക,h02f8a0ba74bcbe7dള,h02f8a0ba74bcbe7dു,h02f8a0ba74bcbe7dണ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dട,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7d.,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dന,h02f8a0ba74bcbe7dാ,h02f8a0ba74bcbe7dല,h02f8a0ba74bcbe7dു,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dല,h02f8a0ba74bcbe7dാ,h02f8a0ba74bcbe7dബ,h02f8a0ba74bcbe7dു,h02f8a0ba74bcbe7dക,h02f8a0ba74bcbe7dള,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7dല,h02f8a0ba74bcbe7dു,h02f8a0ba74bcbe7dമ,h02f8a0ba74bcbe7dാ,h02f8a0ba74bcbe7dയ,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dഏ,h02f8a0ba74bcbe7dക,h02f8a0ba74bcbe7dദ,h02f8a0ba74bcbe7dേ,h02f8a0ba74bcbe7dശ,h02f8a0ba74bcbe7dം,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dഅ,h02f8a0ba74bcbe7dമ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dപ,h02f8a0ba74bcbe7dത,h02f8a0ba74bcbe7dോ,h02f8a0ba74bcbe7dള,h02f8a0ba74bcbe7dം,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dക,h02f8a0ba74bcbe7dമ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dപ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dയ,h02f8a0ba74bcbe7dൂ,h02f8a0ba74bcbe7dട,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dട,h02f8a0ba74bcbe7dറ,h02f8a0ba74bcbe7dു,h02f8a0ba74bcbe7dക,h02f8a0ba74bcbe7dള,h02f8a0ba74bcbe7dു,h02f8a0ba74bcbe7dണ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dട,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7d.,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dര,h02f8a0ba74bcbe7dണ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dട,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dല,h02f8a0ba74bcbe7dാ,h02f8a0ba74bcbe7dബ,h02f8a0ba74bcbe7dു,h02f8a0ba74bcbe7dക,h02f8a0ba74bcbe7dള,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7dല,h02f8a0ba74bcbe7dു,h02f8a0ba74bcbe7dം,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dബ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dര,h02f8a0ba74bcbe7dോ,h02f8a0ba74bcbe7dഡ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dബ,h02f8a0ba74bcbe7dാ,h02f8a0ba74bcbe7dന,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dറ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dഇ,h02f8a0ba74bcbe7dന,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dറ,h02f8a0ba74bcbe7dർ,h02f8a0ba74bcbe7dന,h02f8a0ba74bcbe7dെ,h02f8a0ba74bcbe7dറ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dറ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dസ,h02f8a0ba74bcbe7dൗ,h02f8a0ba74bcbe7dക,h02f8a0ba74bcbe7dര,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dയ,h02f8a0ba74bcbe7dം,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dല,h02f8a0ba74bcbe7dഭ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dയ,h02f8a0ba74bcbe7dമ,h02f8a0ba74bcbe7dാ,h02f8a0ba74bcbe7dണ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7d.,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7d=,h02f8a0ba74bcbe7d=,h02f8a0ba74bcbe7dപ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dര,h02f8a0ba74bcbe7dശ,h02f8a0ba74bcbe7dസ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dത,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dവ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dയ,h02f8a0ba74bcbe7dക,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dത,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7dക,h02f8a0ba74bcbe7dൾ,h02f8a0ba74bcbe7d=,h02f8a0ba74bcbe7d=,h02f8a0ba74bcbe7dഡ,h02f8a0ba74bcbe7dോ,h02f8a0ba74bcbe7dക,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dട,h02f8a0ba74bcbe7dർ,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dക,h02f8a0ba74bcbe7dെ,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dപ,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dഹ,h02f8a0ba74bcbe7dര,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7dദ,h02f8a0ba74bcbe7dാ,h02f8a0ba74bcbe7dസ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dച,h02f8a0ba74bcbe7dെ,h02f8a0ba74bcbe7dയ,h02f8a0ba74bcbe7dർ,h02f8a0ba74bcbe7dമ,h02f8a0ba74bcbe7dാ,h02f8a0ba74bcbe7dൻ,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dല,h02f8a0ba74bcbe7dോ,h02f8a0ba74bcbe7dർ,h02f8a0ba74bcbe7dഡ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7d‌,h02f8a0ba74bcbe7dസ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dഹ,h02f8a0ba74bcbe7dോ,h02f8a0ba74bcbe7dസ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dപ,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7dറ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dറ,h02f8a0ba74bcbe7dൽ,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7d.,h02f8a0ba74bcbe7dഞ,h02f8a0ba74bcbe7dെ,h02f8a0ba74bcbe7dക,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dക,h02f8a0ba74bcbe7dാ,h02f8a0ba74bcbe7dട,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dര,h02f8a0ba74bcbe7dാ,h02f8a0ba74bcbe7dജ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dപ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dര,h02f8a0ba74bcbe7dശ,h02f8a0ba74bcbe7dസ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dത,h02f8a0ba74bcbe7dന,h02f8a0ba74bcbe7dാ,h02f8a0ba74bcbe7dയ,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dസ,h02f8a0ba74bcbe7dീ,h02f8a0ba74bcbe7dര,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7dയ,h02f8a0ba74bcbe7dൽ,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dഫ,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7dല,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7dം,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dസ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dറ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dറ,h02f8a0ba74bcbe7dാ,h02f8a0ba74bcbe7dർ,h02f8a0ba74bcbe7d.,h02f8a0ba74bcbe7dഞ,h02f8a0ba74bcbe7dെ,h02f8a0ba74bcbe7dക,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dക,h02f8a0ba74bcbe7dാ,h02f8a0ba74bcbe7dട,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dശ,h02f8a0ba74bcbe7dശ,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dപ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dര,h02f8a0ba74bcbe7dശ,h02f8a0ba74bcbe7dസ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dത,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dക,h02f8a0ba74bcbe7dഥ,h02f8a0ba74bcbe7dാ,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dപ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dര,h02f8a0ba74bcbe7dാ,h02f8a0ba74bcbe7dസ,h02f8a0ba74bcbe7dം,h02f8a0ba74bcbe7dഗ,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7dക,h02f8a0ba74bcbe7dൻ,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7d.,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dവ,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7dക,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dര,h02f8a0ba74bcbe7dമ,h02f8a0ba74bcbe7dൻ,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dന,h02f8a0ba74bcbe7dാ,h02f8a0ba74bcbe7dയ,h02f8a0ba74bcbe7dർ,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dറ,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7dട,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dട,h02f8a0ba74bcbe7dയ,h02f8a0ba74bcbe7dേ,h02f8a0ba74bcbe7dർ,h02f8a0ba74bcbe7dഡ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dക,h02f8a0ba74bcbe7dെ,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dഎ,h02f8a0ba74bcbe7dസ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dഇ,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dബ,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dച,h02f8a0ba74bcbe7dീ,h02f8a0ba74bcbe7dഫ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dഎ,h02f8a0ba74bcbe7dഞ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dച,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7dന,h02f8a0ba74bcbe7dീ,h02f8a0ba74bcbe7dയ,h02f8a0ba74bcbe7dർ,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dഇ,h02f8a0ba74bcbe7dല,h02f8a0ba74bcbe7dട,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dര,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7dസ,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7dറ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dറ,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dറ,h02f8a0ba74bcbe7dെ,h02f8a0ba74bcbe7dഗ,h02f8a0ba74bcbe7dു,h02f8a0ba74bcbe7dല,h02f8a0ba74bcbe7dേ,h02f8a0ba74bcbe7dറ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dറ,h02f8a0ba74bcbe7dറ,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dക,h02f8a0ba74bcbe7dമ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dമ,h02f8a0ba74bcbe7dീ,h02f8a0ba74bcbe7dഷ,h02f8a0ba74bcbe7dൻ,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dമ,h02f8a0ba74bcbe7dെ,h02f8a0ba74bcbe7dമ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dപ,h02f8a0ba74bcbe7dർ,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7d.,h02f8a0ba74bcbe7dഡ,h02f8a0ba74bcbe7dോ,h02f8a0ba74bcbe7dക,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dട,h02f8a0ba74bcbe7dർ,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dപ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dര,h02f8a0ba74bcbe7dൊ,h02f8a0ba74bcbe7dഫ,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7d:,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dമ,h02f8a0ba74bcbe7dണ,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7dക,h02f8a0ba74bcbe7dണ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dഠ,h02f8a0ba74bcbe7dൻ,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dന,h02f8a0ba74bcbe7dാ,h02f8a0ba74bcbe7dയ,h02f8a0ba74bcbe7dർ,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dപ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dര,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7dൻ,h02f8a0ba74bcbe7dസ,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7dപ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dപ,h02f8a0ba74bcbe7dൽ,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dഗ,h02f8a0ba74bcbe7dവ,h02f8a0ba74bcbe7d:,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dക,h02f8a0ba74bcbe7dോ,h02f8a0ba74bcbe7dള,h02f8a0ba74bcbe7dേ,h02f8a0ba74bcbe7dജ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dആ,h02f8a0ba74bcbe7dറ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dറ,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7dങ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dങ,h02f8a0ba74bcbe7dൽ,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7d.,h02f8a0ba74bcbe7dക,h02f8a0ba74bcbe7dെ,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dക,h02f8a0ba74bcbe7dെ,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dസ,h02f8a0ba74bcbe7dജ,h02f8a0ba74bcbe7dീ,h02f8a0ba74bcbe7dവ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dസ,h02f8a0ba74bcbe7dം,h02f8a0ba74bcbe7dസ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dഥ,h02f8a0ba74bcbe7dാ,h02f8a0ba74bcbe7dന,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dഅ,h02f8a0ba74bcbe7dധ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dയ,h02f8a0ba74bcbe7dാ,h02f8a0ba74bcbe7dപ,h02f8a0ba74bcbe7dക,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dഅ,h02f8a0ba74bcbe7dവ,h02f8a0ba74bcbe7dാ,h02f8a0ba74bcbe7dർ,h02f8a0ba74bcbe7dഡ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dജ,h02f8a0ba74bcbe7dേ,h02f8a0ba74bcbe7dത,h02f8a0ba74bcbe7dാ,h02f8a0ba74bcbe7dവ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7d(,h02f8a0ba74bcbe7d2,h02f8a0ba74bcbe7d0,h02f8a0ba74bcbe7d1,h02f8a0ba74bcbe7d8,h02f8a0ba74bcbe7d),h02f8a0ba74bcbe7d.,h02f8a0ba74bcbe7d=,h02f8a0ba74bcbe7d=,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dച,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7dത,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dര,h02f8a0ba74bcbe7dശ,h02f8a0ba74bcbe7dാ,h02f8a0ba74bcbe7dല,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7d=,h02f8a0ba74bcbe7d=,h02f8a0ba74bcbe7d<,h02f8a0ba74bcbe7dg,h02f8a0ba74bcbe7da,h02f8a0ba74bcbe7dl,h02f8a0ba74bcbe7dl,h02f8a0ba74bcbe7de,h02f8a0ba74bcbe7dr,h02f8a0ba74bcbe7dy,h02f8a0ba74bcbe7d>,h02f8a0ba74bcbe7dF,h02f8a0ba74bcbe7di,h02f8a0ba74bcbe7dl,h02f8a0ba74bcbe7de,h02f8a0ba74bcbe7d:,h02f8a0ba74bcbe7d4,h02f8a0ba74bcbe7d2,h02f8a0ba74bcbe7d0,h02f8a0ba74bcbe7d3,h02f8a0ba74bcbe7d5,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dT,h02f8a0ba74bcbe7dV,h02f8a0ba74bcbe7dM,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dG,h02f8a0ba74bcbe7dG,h02f8a0ba74bcbe7dH,h02f8a0ba74bcbe7dS,h02f8a0ba74bcbe7dS,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dN,h02f8a0ba74bcbe7dj,h02f8a0ba74bcbe7de,h02f8a0ba74bcbe7dk,h02f8a0ba74bcbe7dk,h02f8a0ba74bcbe7da,h02f8a0ba74bcbe7dd,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7d0,h02f8a0ba74bcbe7d1,h02f8a0ba74bcbe7d.,h02f8a0ba74bcbe7dj,h02f8a0ba74bcbe7dp,h02f8a0ba74bcbe7dg,h02f8a0ba74bcbe7d<,h02f8a0ba74bcbe7d/,h02f8a0ba74bcbe7dg,h02f8a0ba74bcbe7da,h02f8a0ba74bcbe7dl,h02f8a0ba74bcbe7dl,h02f8a0ba74bcbe7de,h02f8a0ba74bcbe7dr,h02f8a0ba74bcbe7dy,h02f8a0ba74bcbe7d>,h02f8a0ba74bcbe7d=,h02f8a0ba74bcbe7d=,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dപ,h02f8a0ba74bcbe7dു,h02f8a0ba74bcbe7dറ,h02f8a0ba74bcbe7dം,h02f8a0ba74bcbe7dക,h02f8a0ba74bcbe7dണ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dണ,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7dക,h02f8a0ba74bcbe7dൾ,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7d=,h02f8a0ba74bcbe7d=,h02f8a0ba74bcbe7d*,h02f8a0ba74bcbe7d[,h02f8a0ba74bcbe7dh,h02f8a0ba74bcbe7dt,h02f8a0ba74bcbe7dt,h02f8a0ba74bcbe7dp,h02f8a0ba74bcbe7ds,h02f8a0ba74bcbe7d:,h02f8a0ba74bcbe7d/,h02f8a0ba74bcbe7d/,h02f8a0ba74bcbe7ds,h02f8a0ba74bcbe7dc,h02f8a0ba74bcbe7dh,h02f8a0ba74bcbe7do,h02f8a0ba74bcbe7do,h02f8a0ba74bcbe7dl,h02f8a0ba74bcbe7dw,h02f8a0ba74bcbe7di,h02f8a0ba74bcbe7dk,h02f8a0ba74bcbe7di,h02f8a0ba74bcbe7d.,h02f8a0ba74bcbe7di,h02f8a0ba74bcbe7dn,h02f8a0ba74bcbe7d/,h02f8a0ba74bcbe7dG,h02f8a0ba74bcbe7d.,h02f8a0ba74bcbe7dV,h02f8a0ba74bcbe7d.,h02f8a0ba74bcbe7dH,h02f8a0ba74bcbe7d.,h02f8a0ba74bcbe7dS,h02f8a0ba74bcbe7d.,h02f8a0ba74bcbe7dS,h02f8a0ba74bcbe7d.,h02f8a0ba74bcbe7d_,h02f8a0ba74bcbe7dN,h02f8a0ba74bcbe7dj,h02f8a0ba74bcbe7de,h02f8a0ba74bcbe7dk,h02f8a0ba74bcbe7dk,h02f8a0ba74bcbe7da,h02f8a0ba74bcbe7dd,h02f8a0ba74bcbe7d],h02f8a0ba74bcbe7d=,h02f8a0ba74bcbe7d=,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dഅ,h02f8a0ba74bcbe7dവ,h02f8a0ba74bcbe7dല,h02f8a0ba74bcbe7dം,h02f8a0ba74bcbe7dബ,h02f8a0ba74bcbe7dം,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7d=,h02f8a0ba74bcbe7d=,h02f8a0ba74bcbe7dh,h02f8a0ba74bcbe7dt,h02f8a0ba74bcbe7dt,h02f8a0ba74bcbe7dp,h02f8a0ba74bcbe7ds,h02f8a0ba74bcbe7d:,h02f8a0ba74bcbe7d/,h02f8a0ba74bcbe7d/,h02f8a0ba74bcbe7ds,h02f8a0ba74bcbe7da,h02f8a0ba74bcbe7dm,h02f8a0ba74bcbe7de,h02f8a0ba74bcbe7dt,h02f8a0ba74bcbe7dh,h02f8a0ba74bcbe7da,h02f8a0ba74bcbe7dm,h02f8a0ba74bcbe7d.,h02f8a0ba74bcbe7dk,h02f8a0ba74bcbe7di,h02f8a0ba74bcbe7dt,h02f8a0ba74bcbe7de,h02f8a0ba74bcbe7d.,h02f8a0ba74bcbe7dk,h02f8a0ba74bcbe7de,h02f8a0ba74bcbe7dr,h02f8a0ba74bcbe7da,h02f8a0ba74bcbe7dl,h02f8a0ba74bcbe7da,h02f8a0ba74bcbe7d.,h02f8a0ba74bcbe7dg,h02f8a0ba74bcbe7do,h02f8a0ba74bcbe7dv,h02f8a0ba74bcbe7d.,h02f8a0ba74bcbe7di,h02f8a0ba74bcbe7dn,h02f8a0ba74bcbe7d/,h02f8a0ba74bcbe7d4,h02f8a0ba74bcbe7d2,h02f8a0ba74bcbe7d0,h02f8a0ba74bcbe7d3,h02f8a0ba74bcbe7d5,h02f8a0ba74bcbe7d[,h02f8a0ba74bcbe7d[,h02f8a0ba74bcbe7dവ,h02f8a0ba74bcbe7dർ,h02f8a0ba74bcbe7dഗ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dഗ,h02f8a0ba74bcbe7dം,h02f8a0ba74bcbe7d:,h02f8a0ba74bcbe7dക,h02f8a0ba74bcbe7dേ,h02f8a0ba74bcbe7dര,h02f8a0ba74bcbe7dള,h02f8a0ba74bcbe7dത,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dത,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7dല,h02f8a0ba74bcbe7dെ,h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7dപ,h02f8a0ba74bcbe7dൊ,h02f8a0ba74bcbe7dത,h02f8a0ba74bcbe7dു,h02f8a0ba74bcbe7dവ,h02f8a0ba74bcbe7dി,h02f8a0ba74bcbe7dദ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dയ,h02f8a0ba74bcbe7dാ,h02f8a0ba74bcbe7dല,h02f8a0ba74bcbe7dയ,h02f8a0ba74bcbe7dങ,h02f8a0ba74bcbe7d്,h02f8a0ba74bcbe7dങ,h02f8a0ba74bcbe7dൾ,h02f8a0ba74bcbe7d],h02f8a0ba74bcbe7d],h02f8a0ba74bcbe7d ,h02f8a0ba74bcbe7d 9ybln1prgkj47mbi5xcb7ce5jlw1vcf 4666445 4666443 2026-09-12T18:09:43Z Shajinss 208313 താളിലെ വിവരങ്ങൾ കേരളം സംസ്ഥാനത്തിലെ തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ ആറ്റിങ്ങൽ വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ ആറ്റിങ്ങൽ ഉപജില്ലയിലെ ഞെക്കാട് ഗ്രാമത്തിന്റെ ഹൃദയഭാഗത്തായി സ്... എന്നാക്കിയിരിക്കുന്നു 4666445 wikitext text/x-wiki കേരളം സംസ്ഥാനത്തിലെ തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ ആറ്റിങ്ങൽ വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ ആറ്റിങ്ങൽ ഉപജില്ലയിലെ ഞെക്കാട് ഗ്രാമത്തിന്റെ ഹൃദയഭാഗത്തായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു ഗവൺമെൻറ് വിദ്യാലയമാണ് ഗവൺമെന്റ് വി എച്ച് എസ് എസ് ഞെക്കാട്. ഞെക്കാട് സ്കൂൾ എന്ന പേരിലാണ് പൊതുവെ അറിയപ്പെടുന്നത്. 1915-ൽ സ്ഥാപിച്ച ഈ വിദ്യാലയം തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ പഴക്കമേറിയ വിദ്യാലയങ്ങളിലൊന്നാണ്. <ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/42035|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-12}}</ref> <nowiki>{{Infobox school| name =| image =File:42035 TVM GGHSS Njekkad 01.jpg|image_size = 350px| caption =ഗവൺമെന്റ് വി എച്ച് എസ് എസ് ഞെക്കാട്|location = ഞെക്കാട്| country = ഇന്ത്യ | other_name = ഞെക്കാട് സ്‌കൂൾ| type = പൊതുവിദ്യാലയം|established = {{Start date| | | | df=yes}}<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/31086|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-08-22}}</ref>| school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ്|district = തിരുവനന്തപുരം|educational_authority =| grades = 5 മുതൽ 12 വരെ|medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ്| website =https://schoolwiki.in/G.V.H.S.S._Njekkad| udisce_code =32140100604|Kerala_school_code = 42035}}</nowiki> mskfsn72uahopj8zmuittlpvhr66fnp 4666447 4666445 2026-09-12T18:15:03Z Shajinss 208313 4666447 wikitext text/x-wiki കേരളം സംസ്ഥാനത്തിലെ തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ ആറ്റിങ്ങൽ വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ ആറ്റിങ്ങൽ ഉപജില്ലയിലെ ഞെക്കാട് ഗ്രാമത്തിന്റെ ഹൃദയഭാഗത്തായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു ഗവൺമെൻറ് വിദ്യാലയമാണ് ഗവൺമെന്റ് വി എച്ച് എസ് എസ് ഞെക്കാട്. ഞെക്കാട് സ്കൂൾ എന്ന പേരിലാണ് പൊതുവെ അറിയപ്പെടുന്നത്. 1915-ൽ സ്ഥാപിച്ച ഈ വിദ്യാലയം തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ പഴക്കമേറിയ വിദ്യാലയങ്ങളിലൊന്നാണ്. <ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/42035|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-12}}</ref> <nowiki>{{Infobox school| name =| image =File:42035 TVM GGHSS Njekkad 01.jpg|image_size = 350px| caption =ഗവൺമെന്റ് വി എച്ച് എസ് എസ് ഞെക്കാട്|location = ഞെക്കാട്| country = ഇന്ത്യ | other_name = ഞെക്കാട് സ്‌കൂൾ| type = പൊതുവിദ്യാലയം|established = {{Start date| | | | df=yes}}<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/31086|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-08-22}}</ref>| school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ്|district = തിരുവനന്തപുരം|educational_authority =| grades = 5 മുതൽ 12 വരെ|medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ്| website =https://schoolwiki.in/G.V.H.S.S._Njekkad| udisce_code =32140100604|Kerala_school_code = 42035}}</nowiki><ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/42035|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-12}}</ref> jxwsmk1khm9atmwqdjo4q7sgmex5hc1 4666448 4666447 2026-09-12T18:17:20Z Shajinss 208313 4666448 wikitext text/x-wiki കേരളം സംസ്ഥാനത്തിലെ തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ ആറ്റിങ്ങൽ വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ ആറ്റിങ്ങൽ ഉപജില്ലയിലെ ഞെക്കാട് ഗ്രാമത്തിന്റെ ഹൃദയഭാഗത്തായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു ഗവൺമെൻറ് വിദ്യാലയമാണ് ഗവൺമെന്റ് വി എച്ച് എസ് എസ് ഞെക്കാട്. ഞെക്കാട് സ്കൂൾ എന്ന പേരിലാണ് പൊതുവെ അറിയപ്പെടുന്നത്. 1915-ൽ സ്ഥാപിച്ച ഈ വിദ്യാലയം തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ പഴക്കമേറിയ വിദ്യാലയങ്ങളിലൊന്നാണ്. <ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/42035|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-12}}</ref> {,h8fcc1c7288fbf669{,h8fcc1c7288fbf669I,h8fcc1c7288fbf669n,h8fcc1c7288fbf669f,h8fcc1c7288fbf669o,h8fcc1c7288fbf669b,h8fcc1c7288fbf669o,h8fcc1c7288fbf669x,h8fcc1c7288fbf669 ,h8fcc1c7288fbf669s,h8fcc1c7288fbf669c,h8fcc1c7288fbf669h,h8fcc1c7288fbf669o,h8fcc1c7288fbf669o,h8fcc1c7288fbf669l,h8fcc1c7288fbf669|,h8fcc1c7288fbf669 ,h8fcc1c7288fbf669n,h8fcc1c7288fbf669a,h8fcc1c7288fbf669m,h8fcc1c7288fbf669e,h8fcc1c7288fbf669 ,h8fcc1c7288fbf669=,h8fcc1c7288fbf669|,h8fcc1c7288fbf669 ,h8fcc1c7288fbf669i,h8fcc1c7288fbf669m,h8fcc1c7288fbf669a,h8fcc1c7288fbf669g,h8fcc1c7288fbf669e,h8fcc1c7288fbf669 ,h8fcc1c7288fbf669=,h8fcc1c7288fbf669F,h8fcc1c7288fbf669i,h8fcc1c7288fbf669l,h8fcc1c7288fbf669e,h8fcc1c7288fbf669:,h8fcc1c7288fbf6694,h8fcc1c7288fbf6692,h8fcc1c7288fbf6690,h8fcc1c7288fbf6693,h8fcc1c7288fbf6695,h8fcc1c7288fbf669 ,h8fcc1c7288fbf669T,h8fcc1c7288fbf669V,h8fcc1c7288fbf669M,h8fcc1c7288fbf669 ,h8fcc1c7288fbf669G,h8fcc1c7288fbf669G,h8fcc1c7288fbf669H,h8fcc1c7288fbf669S,h8fcc1c7288fbf669S,h8fcc1c7288fbf669 ,h8fcc1c7288fbf669N,h8fcc1c7288fbf669j,h8fcc1c7288fbf669e,h8fcc1c7288fbf669k,h8fcc1c7288fbf669k,h8fcc1c7288fbf669a,h8fcc1c7288fbf669d,h8fcc1c7288fbf669 ,h8fcc1c7288fbf6690,h8fcc1c7288fbf6691,h8fcc1c7288fbf669.,h8fcc1c7288fbf669j,h8fcc1c7288fbf669p,h8fcc1c7288fbf669g,h8fcc1c7288fbf669|,h8fcc1c7288fbf669i,h8fcc1c7288fbf669m,h8fcc1c7288fbf669a,h8fcc1c7288fbf669g,h8fcc1c7288fbf669e,h8fcc1c7288fbf669_,h8fcc1c7288fbf669s,h8fcc1c7288fbf669i,h8fcc1c7288fbf669z,h8fcc1c7288fbf669e,h8fcc1c7288fbf669 ,h8fcc1c7288fbf669=,h8fcc1c7288fbf669 ,h8fcc1c7288fbf6693,h8fcc1c7288fbf6695,h8fcc1c7288fbf6690,h8fcc1c7288fbf669p,h8fcc1c7288fbf669x,h8fcc1c7288fbf669|,h8fcc1c7288fbf669 ,h8fcc1c7288fbf669c,h8fcc1c7288fbf669a,h8fcc1c7288fbf669p,h8fcc1c7288fbf669t,h8fcc1c7288fbf669i,h8fcc1c7288fbf669o,h8fcc1c7288fbf669n,h8fcc1c7288fbf669 ,h8fcc1c7288fbf669=,h8fcc1c7288fbf669ഗ,h8fcc1c7288fbf669വ,h8fcc1c7288fbf669ൺ,h8fcc1c7288fbf669മ,h8fcc1c7288fbf669െ,h8fcc1c7288fbf669ന,h8fcc1c7288fbf669്,h8fcc1c7288fbf669റ,h8fcc1c7288fbf669്,h8fcc1c7288fbf669 ,h8fcc1c7288fbf669വ,h8fcc1c7288fbf669ി,h8fcc1c7288fbf669 ,h8fcc1c7288fbf669എ,h8fcc1c7288fbf669ച,h8fcc1c7288fbf669്,h8fcc1c7288fbf669ച,h8fcc1c7288fbf669്,h8fcc1c7288fbf669 ,h8fcc1c7288fbf669എ,h8fcc1c7288fbf669സ,h8fcc1c7288fbf669്,h8fcc1c7288fbf669 ,h8fcc1c7288fbf669എ,h8fcc1c7288fbf669സ,h8fcc1c7288fbf669്,h8fcc1c7288fbf669 ,h8fcc1c7288fbf669ഞ,h8fcc1c7288fbf669െ,h8fcc1c7288fbf669ക,h8fcc1c7288fbf669്,h8fcc1c7288fbf669ക,h8fcc1c7288fbf669ാ,h8fcc1c7288fbf669ട,h8fcc1c7288fbf669്,h8fcc1c7288fbf669|,h8fcc1c7288fbf669l,h8fcc1c7288fbf669o,h8fcc1c7288fbf669c,h8fcc1c7288fbf669a,h8fcc1c7288fbf669t,h8fcc1c7288fbf669i,h8fcc1c7288fbf669o,h8fcc1c7288fbf669n,h8fcc1c7288fbf669 ,h8fcc1c7288fbf669=,h8fcc1c7288fbf669 ,h8fcc1c7288fbf669ഞ,h8fcc1c7288fbf669െ,h8fcc1c7288fbf669ക,h8fcc1c7288fbf669്,h8fcc1c7288fbf669ക,h8fcc1c7288fbf669ാ,h8fcc1c7288fbf669ട,h8fcc1c7288fbf669്,h8fcc1c7288fbf669|,h8fcc1c7288fbf669 ,h8fcc1c7288fbf669c,h8fcc1c7288fbf669o,h8fcc1c7288fbf669u,h8fcc1c7288fbf669n,h8fcc1c7288fbf669t,h8fcc1c7288fbf669r,h8fcc1c7288fbf669y,h8fcc1c7288fbf669 ,h8fcc1c7288fbf669=,h8fcc1c7288fbf669 ,h8fcc1c7288fbf669ഇ,h8fcc1c7288fbf669ന,h8fcc1c7288fbf669്,h8fcc1c7288fbf669ത,h8fcc1c7288fbf669്,h8fcc1c7288fbf669യ,h8fcc1c7288fbf669 ,h8fcc1c7288fbf669|,h8fcc1c7288fbf669 ,h8fcc1c7288fbf669o,h8fcc1c7288fbf669t,h8fcc1c7288fbf669h,h8fcc1c7288fbf669e,h8fcc1c7288fbf669r,h8fcc1c7288fbf669_,h8fcc1c7288fbf669n,h8fcc1c7288fbf669a,h8fcc1c7288fbf669m,h8fcc1c7288fbf669e,h8fcc1c7288fbf669 ,h8fcc1c7288fbf669=,h8fcc1c7288fbf669 ,h8fcc1c7288fbf669ഞ,h8fcc1c7288fbf669െ,h8fcc1c7288fbf669ക,h8fcc1c7288fbf669്,h8fcc1c7288fbf669ക,h8fcc1c7288fbf669ാ,h8fcc1c7288fbf669ട,h8fcc1c7288fbf669്,h8fcc1c7288fbf669 ,h8fcc1c7288fbf669സ,h8fcc1c7288fbf669്,h8fcc1c7288fbf669‌,h8fcc1c7288fbf669ക,h8fcc1c7288fbf669ൂ,h8fcc1c7288fbf669ൾ,h8fcc1c7288fbf669|,h8fcc1c7288fbf669 ,h8fcc1c7288fbf669t,h8fcc1c7288fbf669y,h8fcc1c7288fbf669p,h8fcc1c7288fbf669e,h8fcc1c7288fbf669 ,h8fcc1c7288fbf669=,h8fcc1c7288fbf669 ,h8fcc1c7288fbf669പ,h8fcc1c7288fbf669ൊ,h8fcc1c7288fbf669ത,h8fcc1c7288fbf669ു,h8fcc1c7288fbf669വ,h8fcc1c7288fbf669ി,h8fcc1c7288fbf669ദ,h8fcc1c7288fbf669്,h8fcc1c7288fbf669യ,h8fcc1c7288fbf669ാ,h8fcc1c7288fbf669ല,h8fcc1c7288fbf669യ,h8fcc1c7288fbf669ം,h8fcc1c7288fbf669|,h8fcc1c7288fbf669e,h8fcc1c7288fbf669s,h8fcc1c7288fbf669t,h8fcc1c7288fbf669a,h8fcc1c7288fbf669b,h8fcc1c7288fbf669l,h8fcc1c7288fbf669i,h8fcc1c7288fbf669s,h8fcc1c7288fbf669h,h8fcc1c7288fbf669e,h8fcc1c7288fbf669d,h8fcc1c7288fbf669 ,h8fcc1c7288fbf669=,h8fcc1c7288fbf669 ,h8fcc1c7288fbf669{,h8fcc1c7288fbf669{,h8fcc1c7288fbf669S,h8fcc1c7288fbf669t,h8fcc1c7288fbf669a,h8fcc1c7288fbf669r,h8fcc1c7288fbf669t,h8fcc1c7288fbf669 ,h8fcc1c7288fbf669d,h8fcc1c7288fbf669a,h8fcc1c7288fbf669t,h8fcc1c7288fbf669e,h8fcc1c7288fbf669|,h8fcc1c7288fbf669 ,h8fcc1c7288fbf669|,h8fcc1c7288fbf669 ,h8fcc1c7288fbf669|,h8fcc1c7288fbf669 ,h8fcc1c7288fbf669|,h8fcc1c7288fbf669 ,h8fcc1c7288fbf669d,h8fcc1c7288fbf669f,h8fcc1c7288fbf669=,h8fcc1c7288fbf669y,h8fcc1c7288fbf669e,h8fcc1c7288fbf669s,h8fcc1c7288fbf669},h8fcc1c7288fbf669},h8fcc1c7288fbf669<,h8fcc1c7288fbf669r,h8fcc1c7288fbf669e,h8fcc1c7288fbf669f,h8fcc1c7288fbf669>,h8fcc1c7288fbf669{,h8fcc1c7288fbf669{,h8fcc1c7288fbf669C,h8fcc1c7288fbf669i,h8fcc1c7288fbf669t,h8fcc1c7288fbf669e,h8fcc1c7288fbf669 ,h8fcc1c7288fbf669w,h8fcc1c7288fbf669e,h8fcc1c7288fbf669b,h8fcc1c7288fbf669|,h8fcc1c7288fbf669u,h8fcc1c7288fbf669r,h8fcc1c7288fbf669l,h8fcc1c7288fbf669=,h8fcc1c7288fbf669h,h8fcc1c7288fbf669t,h8fcc1c7288fbf669t,h8fcc1c7288fbf669p,h8fcc1c7288fbf669s,h8fcc1c7288fbf669:,h8fcc1c7288fbf669/,h8fcc1c7288fbf669/,h8fcc1c7288fbf669s,h8fcc1c7288fbf669a,h8fcc1c7288fbf669m,h8fcc1c7288fbf669e,h8fcc1c7288fbf669t,h8fcc1c7288fbf669h,h8fcc1c7288fbf669a,h8fcc1c7288fbf669m,h8fcc1c7288fbf669.,h8fcc1c7288fbf669k,h8fcc1c7288fbf669i,h8fcc1c7288fbf669t,h8fcc1c7288fbf669e,h8fcc1c7288fbf669.,h8fcc1c7288fbf669k,h8fcc1c7288fbf669e,h8fcc1c7288fbf669r,h8fcc1c7288fbf669a,h8fcc1c7288fbf669l,h8fcc1c7288fbf669a,h8fcc1c7288fbf669.,h8fcc1c7288fbf669g,h8fcc1c7288fbf669o,h8fcc1c7288fbf669v,h8fcc1c7288fbf669.,h8fcc1c7288fbf669i,h8fcc1c7288fbf669n,h8fcc1c7288fbf669/,h8fcc1c7288fbf6693,h8fcc1c7288fbf6691,h8fcc1c7288fbf6690,h8fcc1c7288fbf6698,h8fcc1c7288fbf6696,h8fcc1c7288fbf669|,h8fcc1c7288fbf669t,h8fcc1c7288fbf669i,h8fcc1c7288fbf669t,h8fcc1c7288fbf669l,h8fcc1c7288fbf669e,h8fcc1c7288fbf669=,h8fcc1c7288fbf669S,h8fcc1c7288fbf669a,h8fcc1c7288fbf669m,h8fcc1c7288fbf669e,h8fcc1c7288fbf669t,h8fcc1c7288fbf669h,h8fcc1c7288fbf669a,h8fcc1c7288fbf669m,h8fcc1c7288fbf669 ,h8fcc1c7288fbf669-,h8fcc1c7288fbf669 ,h8fcc1c7288fbf669K,h8fcc1c7288fbf669e,h8fcc1c7288fbf669r,h8fcc1c7288fbf669a,h8fcc1c7288fbf669l,h8fcc1c7288fbf669a,h8fcc1c7288fbf669 ,h8fcc1c7288fbf669S,h8fcc1c7288fbf669c,h8fcc1c7288fbf669h,h8fcc1c7288fbf669o,h8fcc1c7288fbf669o,h8fcc1c7288fbf669l,h8fcc1c7288fbf669 ,h8fcc1c7288fbf669D,h8fcc1c7288fbf669a,h8fcc1c7288fbf669t,h8fcc1c7288fbf669a,h8fcc1c7288fbf669 ,h8fcc1c7288fbf669B,h8fcc1c7288fbf669a,h8fcc1c7288fbf669n,h8fcc1c7288fbf669k,h8fcc1c7288fbf669 ,h8fcc1c7288fbf669{,h8fcc1c7288fbf669{,h8fcc1c7288fbf669!,h8fcc1c7288fbf669},h8fcc1c7288fbf669},h8fcc1c7288fbf669 ,h8fcc1c7288fbf669K,h8fcc1c7288fbf669I,h8fcc1c7288fbf669T,h8fcc1c7288fbf669E,h8fcc1c7288fbf669|,h8fcc1c7288fbf669a,h8fcc1c7288fbf669c,h8fcc1c7288fbf669c,h8fcc1c7288fbf669e,h8fcc1c7288fbf669s,h8fcc1c7288fbf669s,h8fcc1c7288fbf669-,h8fcc1c7288fbf669d,h8fcc1c7288fbf669a,h8fcc1c7288fbf669t,h8fcc1c7288fbf669e,h8fcc1c7288fbf669=,h8fcc1c7288fbf6692,h8fcc1c7288fbf6690,h8fcc1c7288fbf6692,h8fcc1c7288fbf6696,h8fcc1c7288fbf669-,h8fcc1c7288fbf6690,h8fcc1c7288fbf6698,h8fcc1c7288fbf669-,h8fcc1c7288fbf6692,h8fcc1c7288fbf6692,h8fcc1c7288fbf669},h8fcc1c7288fbf669},h8fcc1c7288fbf669<,h8fcc1c7288fbf669/,h8fcc1c7288fbf669r,h8fcc1c7288fbf669e,h8fcc1c7288fbf669f,h8fcc1c7288fbf669>,h8fcc1c7288fbf669|,h8fcc1c7288fbf669 ,h8fcc1c7288fbf669s,h8fcc1c7288fbf669c,h8fcc1c7288fbf669h,h8fcc1c7288fbf669o,h8fcc1c7288fbf669o,h8fcc1c7288fbf669l,h8fcc1c7288fbf669_,h8fcc1c7288fbf669b,h8fcc1c7288fbf669o,h8fcc1c7288fbf669a,h8fcc1c7288fbf669r,h8fcc1c7288fbf669d,h8fcc1c7288fbf669 ,h8fcc1c7288fbf669=,h8fcc1c7288fbf669 ,h8fcc1c7288fbf669ക,h8fcc1c7288fbf669േ,h8fcc1c7288fbf669ര,h8fcc1c7288fbf669ള,h8fcc1c7288fbf669 ,h8fcc1c7288fbf669പ,h8fcc1c7288fbf669ൊ,h8fcc1c7288fbf669ത,h8fcc1c7288fbf669ു,h8fcc1c7288fbf669വ,h8fcc1c7288fbf669ി,h8fcc1c7288fbf669ദ,h8fcc1c7288fbf669്,h8fcc1c7288fbf669യ,h8fcc1c7288fbf669ാ,h8fcc1c7288fbf669ഭ,h8fcc1c7288fbf669്,h8fcc1c7288fbf669യ,h8fcc1c7288fbf669ാ,h8fcc1c7288fbf669സ,h8fcc1c7288fbf669 ,h8fcc1c7288fbf669വ,h8fcc1c7288fbf669ക,h8fcc1c7288fbf669ു,h8fcc1c7288fbf669പ,h8fcc1c7288fbf669്,h8fcc1c7288fbf669പ,h8fcc1c7288fbf669്,h8fcc1c7288fbf669|,h8fcc1c7288fbf669d,h8fcc1c7288fbf669i,h8fcc1c7288fbf669s,h8fcc1c7288fbf669t,h8fcc1c7288fbf669r,h8fcc1c7288fbf669i,h8fcc1c7288fbf669c,h8fcc1c7288fbf669t,h8fcc1c7288fbf669 ,h8fcc1c7288fbf669=,h8fcc1c7288fbf669 ,h8fcc1c7288fbf669ത,h8fcc1c7288fbf669ി,h8fcc1c7288fbf669ര,h8fcc1c7288fbf669ു,h8fcc1c7288fbf669വ,h8fcc1c7288fbf669ന,h8fcc1c7288fbf669ന,h8fcc1c7288fbf669്,h8fcc1c7288fbf669ത,h8fcc1c7288fbf669പ,h8fcc1c7288fbf669ു,h8fcc1c7288fbf669ര,h8fcc1c7288fbf669ം,h8fcc1c7288fbf669|,h8fcc1c7288fbf669e,h8fcc1c7288fbf669d,h8fcc1c7288fbf669u,h8fcc1c7288fbf669c,h8fcc1c7288fbf669a,h8fcc1c7288fbf669t,h8fcc1c7288fbf669i,h8fcc1c7288fbf669o,h8fcc1c7288fbf669n,h8fcc1c7288fbf669a,h8fcc1c7288fbf669l,h8fcc1c7288fbf669_,h8fcc1c7288fbf669a,h8fcc1c7288fbf669u,h8fcc1c7288fbf669t,h8fcc1c7288fbf669h,h8fcc1c7288fbf669o,h8fcc1c7288fbf669r,h8fcc1c7288fbf669i,h8fcc1c7288fbf669t,h8fcc1c7288fbf669y,h8fcc1c7288fbf669 ,h8fcc1c7288fbf669=,h8fcc1c7288fbf669|,h8fcc1c7288fbf669 ,h8fcc1c7288fbf669g,h8fcc1c7288fbf669r,h8fcc1c7288fbf669a,h8fcc1c7288fbf669d,h8fcc1c7288fbf669e,h8fcc1c7288fbf669s,h8fcc1c7288fbf669 ,h8fcc1c7288fbf669=,h8fcc1c7288fbf669 ,h8fcc1c7288fbf6695,h8fcc1c7288fbf669 ,h8fcc1c7288fbf669മ,h8fcc1c7288fbf669ു,h8fcc1c7288fbf669ത,h8fcc1c7288fbf669ൽ,h8fcc1c7288fbf669 ,h8fcc1c7288fbf6691,h8fcc1c7288fbf6692,h8fcc1c7288fbf669 ,h8fcc1c7288fbf669വ,h8fcc1c7288fbf669ര,h8fcc1c7288fbf669െ,h8fcc1c7288fbf669|,h8fcc1c7288fbf669m,h8fcc1c7288fbf669e,h8fcc1c7288fbf669d,h8fcc1c7288fbf669i,h8fcc1c7288fbf669u,h8fcc1c7288fbf669m,h8fcc1c7288fbf669_,h8fcc1c7288fbf669o,h8fcc1c7288fbf669f,h8fcc1c7288fbf669_,h8fcc1c7288fbf669l,h8fcc1c7288fbf669a,h8fcc1c7288fbf669n,h8fcc1c7288fbf669g,h8fcc1c7288fbf669u,h8fcc1c7288fbf669a,h8fcc1c7288fbf669g,h8fcc1c7288fbf669e,h8fcc1c7288fbf669 ,h8fcc1c7288fbf669=,h8fcc1c7288fbf669 ,h8fcc1c7288fbf669മ,h8fcc1c7288fbf669ല,h8fcc1c7288fbf669യ,h8fcc1c7288fbf669ാ,h8fcc1c7288fbf669ള,h8fcc1c7288fbf669ം,h8fcc1c7288fbf669,,h8fcc1c7288fbf669 ,h8fcc1c7288fbf669ഇ,h8fcc1c7288fbf669ം,h8fcc1c7288fbf669ഗ,h8fcc1c7288fbf669്,h8fcc1c7288fbf669ല,h8fcc1c7288fbf669ീ,h8fcc1c7288fbf669ഷ,h8fcc1c7288fbf669്,h8fcc1c7288fbf669|,h8fcc1c7288fbf669 ,h8fcc1c7288fbf669w,h8fcc1c7288fbf669e,h8fcc1c7288fbf669b,h8fcc1c7288fbf669s,h8fcc1c7288fbf669i,h8fcc1c7288fbf669t,h8fcc1c7288fbf669e,h8fcc1c7288fbf669 ,h8fcc1c7288fbf669=,h8fcc1c7288fbf669h,h8fcc1c7288fbf669t,h8fcc1c7288fbf669t,h8fcc1c7288fbf669p,h8fcc1c7288fbf669s,h8fcc1c7288fbf669:,h8fcc1c7288fbf669/,h8fcc1c7288fbf669/,h8fcc1c7288fbf669s,h8fcc1c7288fbf669c,h8fcc1c7288fbf669h,h8fcc1c7288fbf669o,h8fcc1c7288fbf669o,h8fcc1c7288fbf669l,h8fcc1c7288fbf669w,h8fcc1c7288fbf669i,h8fcc1c7288fbf669k,h8fcc1c7288fbf669i,h8fcc1c7288fbf669.,h8fcc1c7288fbf669i,h8fcc1c7288fbf669n,h8fcc1c7288fbf669/,h8fcc1c7288fbf669G,h8fcc1c7288fbf669.,h8fcc1c7288fbf669V,h8fcc1c7288fbf669.,h8fcc1c7288fbf669H,h8fcc1c7288fbf669.,h8fcc1c7288fbf669S,h8fcc1c7288fbf669.,h8fcc1c7288fbf669S,h8fcc1c7288fbf669.,h8fcc1c7288fbf669_,h8fcc1c7288fbf669N,h8fcc1c7288fbf669j,h8fcc1c7288fbf669e,h8fcc1c7288fbf669k,h8fcc1c7288fbf669k,h8fcc1c7288fbf669a,h8fcc1c7288fbf669d,h8fcc1c7288fbf669|,h8fcc1c7288fbf669 ,h8fcc1c7288fbf669u,h8fcc1c7288fbf669d,h8fcc1c7288fbf669i,h8fcc1c7288fbf669s,h8fcc1c7288fbf669c,h8fcc1c7288fbf669e,h8fcc1c7288fbf669_,h8fcc1c7288fbf669c,h8fcc1c7288fbf669o,h8fcc1c7288fbf669d,h8fcc1c7288fbf669e,h8fcc1c7288fbf669 ,h8fcc1c7288fbf669=,h8fcc1c7288fbf6693,h8fcc1c7288fbf6692,h8fcc1c7288fbf6691,h8fcc1c7288fbf6694,h8fcc1c7288fbf6690,h8fcc1c7288fbf6691,h8fcc1c7288fbf6690,h8fcc1c7288fbf6690,h8fcc1c7288fbf6696,h8fcc1c7288fbf6690,h8fcc1c7288fbf6694,h8fcc1c7288fbf669|,h8fcc1c7288fbf669K,h8fcc1c7288fbf669e,h8fcc1c7288fbf669r,h8fcc1c7288fbf669a,h8fcc1c7288fbf669l,h8fcc1c7288fbf669a,h8fcc1c7288fbf669_,h8fcc1c7288fbf669s,h8fcc1c7288fbf669c,h8fcc1c7288fbf669h,h8fcc1c7288fbf669o,h8fcc1c7288fbf669o,h8fcc1c7288fbf669l,h8fcc1c7288fbf669_,h8fcc1c7288fbf669c,h8fcc1c7288fbf669o,h8fcc1c7288fbf669d,h8fcc1c7288fbf669e,h8fcc1c7288fbf669 ,h8fcc1c7288fbf669=,h8fcc1c7288fbf669 ,h8fcc1c7288fbf6694,h8fcc1c7288fbf6692,h8fcc1c7288fbf6690,h8fcc1c7288fbf6693,h8fcc1c7288fbf6695,h8fcc1c7288fbf669},h8fcc1c7288fbf669},h8fcc1c7288fbf669 omrrkmo41v96yoj14vo2mjg5jw7k8wc 4666451 4666448 2026-09-12T18:21:30Z Akbarali 17542 താളിലെ വിവരങ്ങൾ കേരളം സംസ്ഥാനത്തിലെ തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ ആറ്റിങ്ങൽ വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ ആറ്റിങ്ങൽ ഉപജില്ലയിലെ ഞെക്കാട് ഗ്രാമത്തിന്റെ ഹൃദയഭാഗത്തായി സ്... എന്നാക്കിയിരിക്കുന്നു 4666451 wikitext text/x-wiki കേരളം സംസ്ഥാനത്തിലെ തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ ആറ്റിങ്ങൽ വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ ആറ്റിങ്ങൽ ഉപജില്ലയിലെ ഞെക്കാട് ഗ്രാമത്തിന്റെ ഹൃദയഭാഗത്തായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു ഗവൺമെൻറ് വിദ്യാലയമാണ് ഗവൺമെന്റ് വി എച്ച് എസ് എസ് ഞെക്കാട്. ഞെക്കാട് സ്കൂൾ എന്ന പേരിലാണ് പൊതുവെ അറിയപ്പെടുന്നത്. 1915-ൽ സ്ഥാപിച്ച ഈ വിദ്യാലയം തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ പഴക്കമേറിയ വിദ്യാലയങ്ങളിലൊന്നാണ്. <ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/42035|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-12}}</ref> cyuy3k4osb8jqzpvkd3z9i7ux60oyt2 4666452 4666451 2026-09-12T18:22:22Z Akbarali 17542 4666452 wikitext text/x-wiki കേരളം സംസ്ഥാനത്തിലെ തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ ആറ്റിങ്ങൽ വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ ആറ്റിങ്ങൽ ഉപജില്ലയിലെ ഞെക്കാട് ഗ്രാമത്തിന്റെ ഹൃദയഭാഗത്തായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു ഗവൺമെൻറ് വിദ്യാലയമാണ് ഗവൺമെന്റ് വി എച്ച് എസ് എസ് ഞെക്കാട്. ഞെക്കാട് സ്കൂൾ എന്ന പേരിലാണ് പൊതുവെ അറിയപ്പെടുന്നത്. 1915-ൽ സ്ഥാപിച്ച ഈ വിദ്യാലയം തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ പഴക്കമേറിയ വിദ്യാലയങ്ങളിലൊന്നാണ്. <ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/42035|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-12}}</ref> ==അവലംബം== {{Reflist}} 7id7wwwb3fieiuvba9w09e48ginc322 4666457 4666452 2026-09-12T18:27:38Z Shajinss 208313 4666457 wikitext text/x-wiki {{Under construction}} കേരളം സംസ്ഥാനത്തിലെ തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ ആറ്റിങ്ങൽ വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ ആറ്റിങ്ങൽ ഉപജില്ലയിലെ ഞെക്കാട് ഗ്രാമത്തിന്റെ ഹൃദയഭാഗത്തായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു ഗവൺമെൻറ് വിദ്യാലയമാണ് ഗവൺമെന്റ് വി എച്ച് എസ് എസ് ഞെക്കാട്. ഞെക്കാട് സ്കൂൾ എന്ന പേരിലാണ് പൊതുവെ അറിയപ്പെടുന്നത്. 1915-ൽ സ്ഥാപിച്ച ഈ വിദ്യാലയം തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ പഴക്കമേറിയ വിദ്യാലയങ്ങളിലൊന്നാണ്. <ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/42035|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-12}}</ref> ==അവലംബം== {{Reflist}} sc2ph2wdkngo5qi92p6e0d0qm5ch7tn 4666458 4666457 2026-09-12T18:30:35Z Akbarali 17542 /* */ ഈ പേരിൽ മറ്റൊന്ന് ഉള്ളതിനാൽ തിരിച്ചുവിടുന്നു 4666458 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ഗവൺമെൻറ്, വി.എച്ച്.എസ്.എസ് ഞെക്കാട്]] {{Under construction}} കേരളം സംസ്ഥാനത്തിലെ തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ ആറ്റിങ്ങൽ വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ ആറ്റിങ്ങൽ ഉപജില്ലയിലെ ഞെക്കാട് ഗ്രാമത്തിന്റെ ഹൃദയഭാഗത്തായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു ഗവൺമെൻറ് വിദ്യാലയമാണ് ഗവൺമെന്റ് വി എച്ച് എസ് എസ് ഞെക്കാട്. ഞെക്കാട് സ്കൂൾ എന്ന പേരിലാണ് പൊതുവെ അറിയപ്പെടുന്നത്. 1915-ൽ സ്ഥാപിച്ച ഈ വിദ്യാലയം തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ പഴക്കമേറിയ വിദ്യാലയങ്ങളിലൊന്നാണ്. <ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/42035|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-12}}</ref> ==അവലംബം== {{Reflist}} 5ps65vsx8or1f1p9bye6d2ze4mx9b1j 0 671655 4666490 2026-09-12T19:49:47Z Kiran Gopi 10521 Kiran Gopi എന്ന ഉപയോക്താവ് [[ജി.എൽ.പി.എസ് കൂരിപ്പൊയിൽ]] എന്ന താൾ [[ജി.എൽ.പി.എസ്. കൂരിപ്പൊയിൽ]] എന്നാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു 4666490 wikitext text/x-wiki #തിരിച്ചുവിടുക [[ജി.എൽ.പി.എസ്. കൂരിപ്പൊയിൽ]] eevf9xiqvllt8zrjxdgcwry4zd3lf1r 0 671656 4666493 2026-09-12T19:50:49Z Kiran Gopi 10521 Kiran Gopi എന്ന ഉപയോക്താവ് [[ജി.എൽ.പി.എസ് മാമ്പുഴ]] എന്ന താൾ [[ജി.എൽ.പി.എസ്. മാമ്പുഴ]] എന്നാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു 4666493 wikitext text/x-wiki #തിരിച്ചുവിടുക [[ജി.എൽ.പി.എസ്. മാമ്പുഴ]] 48lvljp26haxzzsicibgc9nma11g97x 0 671657 4666495 2026-09-12T19:50:59Z Kiran Gopi 10521 Kiran Gopi എന്ന ഉപയോക്താവ് [[ജി.എൽ.പി.എസ് മമ്പാട്ടുമൂല]] എന്ന താൾ [[ജി.എൽ.പി.എസ്. മമ്പാട്ടുമൂല]] എന്നാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു 4666495 wikitext text/x-wiki #തിരിച്ചുവിടുക [[ജി.എൽ.പി.എസ്. മമ്പാട്ടുമൂല]] dpacu5tsze9dajfagrcl2mj99nd1p10 6 671658 4666548 2026-09-13T05:31:32Z Malikaveedu 16584 4666548 wikitext text/x-wiki == അനുമതി == {{PD-self}} ad9k8fudqdtf4mbee1x4e8yp983ni7c 6 671659 4666549 2026-09-13T05:32:18Z Malikaveedu 16584 4666549 wikitext text/x-wiki == അനുമതി == {{PD-self}} ad9k8fudqdtf4mbee1x4e8yp983ni7c 3 671660 4666588 2026-09-13T06:50:24Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4666588 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Muhamshem | Muhamshem | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 06:50, 13 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) jb7ddouloxljhknxaulmvotf9d512qg 3 671661 4666612 2026-09-13T10:30:18Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4666612 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: ഷറഫ് ചിരന്തന | ഷറഫ് ചിരന്തന | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 10:30, 13 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) qqz0sx20pkvqehum6ojk3ww08ox0ldx 3 671662 4666617 2026-09-13T11:08:15Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4666617 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Rinsiya pa | Rinsiya pa | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 11:08, 13 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) qz1cgxq4dko0vt82mqleg7htrs1qk59 3 671663 4666623 2026-09-13T11:44:43Z Cabayi 70216 Cabayi എന്ന ഉപയോക്താവ് [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Mayouhm]] എന്ന താൾ [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Slimanian]] എന്നാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു: "[[Special:CentralAuth/Mayouhm|Mayouhm]]" എന്ന ഉപയോക്താവിനെ "[[Special:CentralAuth/Slimanian|Slimanian]]" എന്നു പേരുമാറ്റിയപ്പോൾ താൾ കൂടെ സ്വയം മാറിയിട്ടുണ്ട്. 4666623 wikitext text/x-wiki #തിരിച്ചുവിടുക [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Slimanian]] auncn35jmv34sk6yk385mj0q78u9b7u