വിക്കിപീഡിയ mlwiki https://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%A7%E0%B4%BE%E0%B4%A8_%E0%B4%A4%E0%B4%BE%E0%B5%BE MediaWiki 1.47.0-wmf.21 first-letter മീഡിയ പ്രത്യേകം സംവാദം ഉപയോക്താവ് ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം വിക്കിപീഡിയ വിക്കിപീഡിയ സംവാദം പ്രമാണം പ്രമാണത്തിന്റെ സംവാദം മീഡിയവിക്കി മീഡിയവിക്കി സംവാദം ഫലകം ഫലകത്തിന്റെ സംവാദം സഹായം സഹായത്തിന്റെ സംവാദം വർഗ്ഗം വർഗ്ഗത്തിന്റെ സംവാദം കവാടം കവാടത്തിന്റെ സംവാദം കരട് കരട് സംവാദം TimedText TimedText talk ഘടകം ഘടകത്തിന്റെ സംവാദം Package Package talk Event Event talk 0 3713 4671519 4667662 2026-09-28T23:38:08Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671519 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Pamba River}} {{വിവക്ഷ|പമ്പ}} {{Infobox river | name = പമ്പാനദി | name_other = Pampa River | native_name ={{native name|ml|പമ്പ നദി}} | image = | image_caption = | map = Pamba.PNG | map_caption = Labelled map of Pamba River {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=300|frame-height=300|frame-align=center |type=shape|id=Q2634049|stroke-color=#0000FF|stroke-width=2 |type2=line|id2=Q2634049|stroke-color2=#0000FF|stroke-width2=2}} | source1_location = പുളച്ചിമല | mouth_location = [[വേമ്പനാട് കായൽ]] & [[തോട്ടപ്പള്ളി സ്പിൽവേ]] | subdivision_type1 = Country | subdivision_name1 = [[ഇന്ത്യ]] | length = {{convert|176|km|abbr=on}} | source1_elevation = {{convert|1,650|m|ft|abbr=on}} | discharge1_avg = {{convert|109|m3/s|cuft/s|abbr=on}} | basin_size = {{convert|2,235|km2|sqmi|abbr=on}} | state = [[കേരളം]] | district = [[Pathanamthitta district|പത്തനംതിട്ട]], [[Alappuzha district|ആലപ്പുഴ]], [[Kottayam district|കോട്ടയം]] }} [[പെരിയാർ|പെരിയാറിനും]] [[ഭാരതപ്പുഴ|ഭാരതപ്പുഴയ്ക്കും]] ശേഷം [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] മൂന്നാമത്തെ നീളം കൂടിയ [[നദി|നദിയാണ്]] '''പമ്പാനദി'''. പഴയ പഴയ നാട്ടുരാജ്യമായ [[തിരുവിതാംകൂർ|തിരുവിതാംകൂറിലെ]] ഏറ്റവും നീളം കൂടിയ നദിയാണിത്. [[ശബരിമല|ശബരിമലയിലെ]] ശാസ്താ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ സാന്നിധ്യം മൂലം പുണ്യനദിയായി അറിയപ്പെടുന്ന പമ്പാനദിയെ “ദക്ഷിണ ഭഗീരഥി”യെന്നും വിളിക്കുന്നു. പമ്പാനദിയുടെ ഉത്ഭവം [[സമുദ്രനിരപ്പ്|സമുദ്രനിരപ്പിൽ]] നിന്നും 1650 മീറ്റർ ഉയരത്തിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന [[പീരുമേട്|പീരുമേടിലെ]] പുളച്ചിമലയിലാണ്‌. പിന്നീടത് [[റാന്നി]],[[പത്തനംതിട്ട]], [[കോഴഞ്ചേരി]], [[ചെങ്ങന്നൂർ]],[[തിരുവല്ല]], [[ചങ്ങനാശ്ശേരി]], [[കുട്ടനാട്]], [[അമ്പലപ്പുഴ|കാർത്തികപ്പള്ളി, അമ്പലപ്പുഴ]] എന്നീ താലൂക്കുകളിലൂടെ ഒഴുകി അവസാനം [[വേമ്പനാട്ട് കായൽ|വേമ്പനാട്ട് കായലിൽ]] പതിക്കുന്നു. കുട്ടനാട്ടിലെ ഒരു പ്രധാന ജലസ്രോതസ്സ് പമ്പാനദിയാണ്‌. പൗരാണിക കാലത്ത് ബാരിസ് എന്ന പേരിലാണ് ഈ നദി അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്.<ref>{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/thiruvananthapuram/nagaram/-malayalam-news-1.1511321 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2017-01-20 |archive-date=2017-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170122232622/http://www.mathrubhumi.com/thiruvananthapuram/nagaram/-malayalam-news-1.1511321 |url-status=dead }}</ref> ഭാരതത്തിന്റെ ആദി കാവ്യം ആയ രാമായണം പമ്പാ നദിയെ കുറിച്ച് വിവരം നൽകുന്നു ശ്രീ രാമൻ സഹോദരൻ ലക്ഷ്മണനും ഒന്നിച്ചു പമ്പാ തിരത്തു വരികയും ശബരി എന്ന സന്യാസിനിയുടെ ആതിഥ്യം സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. == സാംസ്കാരികമായ അംശങ്ങൾ == [[ചിത്രം:Pampa@Kallissery.JPG|200px|thumb|കല്ലിശ്ശേരി റയിൽ പാലം]] ഹിന്ദു മതവിശ്വാസികൾ പമ്പാ നദിയെ പുണ്യനദിയായി കരുതുന്നു. കേരളത്തിന്റെ സാംസ്കാരിക ചൈതന്യം വിളിച്ചോതുന്ന [[ആറന്മുള ഉതൃട്ടാതി വള്ളംകളി|ആറന്മുള വള്ളംകളി]] പമ്പാനദിയിലാണ് നടക്കുന്നത്. [[അയ്യപ്പൻ|സ്വാമി അയ്യപ്പനെക്കുറിച്ചുള്ള]] ഐതിഹ്യ കഥകളിൽ പമ്പാനദിക്ക് പ്രമുഖ സ്ഥാനമുണ്ട്. ശബരിമല തീർത്ഥാടനയാത്രയിൽ പമ്പാ സ്നാനം പ്രാധാന്യമുള്ള ഒരു ചടങ്ങായി അയ്യപ്പ ഭക്തർ അനുഷ്‌ഠിക്കുന്നു . മധ്യതിരുവിതാംകൂറിലെ തനത് കലാരൂപമായ [[പടയണി]] പമ്പാനദീതട സംസ്കാരത്തിന്റ തെളിവാണ്. കേരളത്തിലെ വ്യത്യസ്ത സാമൂഹികവും മതപരവുമായ വിഷയങ്ങളിൽ പമ്പാനദിക്ക് അതിന്റേതായ സാന്നിദ്ധ്യമുണ്ട്. [[ഏഷ്യ|ഏഷ്യയിലെ]] ഏറ്റവും വലിയ [[ക്രിസ്തുമതം|ക്രിസ്തീയ]] കൂട്ടായ്മയായ [[1896|1896-ൽ]] ആരംഭിച്ച [[മാരാമൺ കൺവൻഷൻ]], [[അയിരൂർ - ചെറുകോൽപ്പുഴ ഹിന്ദുമത പരിഷത്ത്|ചെറുകോൽപുഴ ഹിന്ദുമത കൺ‌വൻഷൻ]], [[റാന്നി ഹിന്ദുമത കൺ‌വൻഷൻ]] എന്നിവ പമ്പാനദിയിലെ മണൽ‌പ്പുറത്താണ് നടത്തുന്നത്. . [[File:Pambar river from Ranni new bridge.jpg|200px|thumb|റാന്നി വലിയപാലത്തിൽനിന്നുമുള്ള ദൃശ്യം]] == പ്രശസ്തമായ തീരങ്ങൾ == നൂറ്റാണ്ടുകളുടെ പഴക്കമുള്ള [[ആറന്മുള ക്ഷേത്രം]], നിരവധിയായ ഹൈന്ദവ ദേവാലയങ്ങൾ,ക്രിസ്ത്യൻ തീർഥാടനകേന്ദ്രമായ [[പരുമല പള്ളി|പരുമലപ്പള്ളി]], എടത്വാ പള്ളി, ക്രിസ്തു ശിഷ്യനായ [[തോമാ ശ്ലീഹാ|സെന്റ്തോമസ്]] സ്ഥാപിച്ച [[നിരണം പള്ളി]] ,ചമ്പക്കുളം സെൻ്റ് മേരീസ് ബസിലിക്ക,ഒരുകാലത്ത് കേരളത്തിലെ [[പഞ്ചസാര]] ഉല്പാദന കേന്ദ്രമായിരുന്ന പുളിക്കീഴ് പമ്പാ ഷുഗർ ഫാക്ടറി തുടങ്ങിയവ പമ്പയുടെ തീരങ്ങളിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. [[ചിത്രം:MaramonConvention 2009.JPG|400px|thumb|മാരാമൺ കൺവൻഷൻ]] ==പമ്പാനദിയുടെ തീരത്തുള്ള പ്രധാന പട്ടണങ്ങളും സ്ഥലങ്ങളും== [[പമ്പ]], കണമല, ഉന്നത്താനി, തോണിക്കടവ്, അത്തിക്കയം, റാന്നി-പെരുനാട്,[[വടശ്ശേരിക്കര]], [[റാന്നി]],പുല്ലൂപ്രം,[[വരവൂർ-റാന്നി|വരവൂർ]],[[പേരൂർച്ചാൽ പാലം|പേരൂർച്ചാൽ]],കീക്കൊഴൂർ, ചെറുകോൽ,[[ചെറുകോൽപ്പുഴ]], മേലുകര,[[കോഴഞ്ചേരി]],[[മാരാമൺ കൺവൻഷൻ|മാരാമൺ]], [[ആറന്മുള]],[[ചെങ്ങന്നൂർ]], പരുമല, തേവേരി,വീയപുരം,[[ തകഴി]],കൈനകരി ==പമ്പാനദി കടന്നു പോകുന്ന തദ്ദേശസ്വയംഭരണസ്ഥാപനങ്ങൾ== *[[റാന്നി_പെരുനാട്]] *[[വടശ്ശേരിക്കര]] *[[നാറാണംമൂഴി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|നാറാണമ്മൂഴി]] *[[റാന്നി]] *[[വെച്ചൂച്ചിറ]] *[[റാന്നി_പഴവങ്ങാടി]] *[[റാന്നി_അങ്ങാടി_ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|റാന്നി‌_അങ്ങാടി]] *[[ചെറുകോൽ]] *[[അയിരൂർ]] [[File:Pamba river 2.jpg|thumb|പമ്പാനദി - മാരാമണിൽനിന്നുള്ള ദൃശ്യം]] *[[കോഴഞ്ചേരി]] *[[മല്ലപ്പുഴശ്ശേരി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|മല്ലപ്പുഴശ്ശേരി]] *[[ആറന്മുള]] *[[തോട്ടപ്പുഴശ്ശേരി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|തോട്ടപ്പുഴശ്ശേരി]] *[[കോയിപ്രം]] *[[കടപ്ര]] *[[നിരണം]] *[[നെടുമ്പ്രം]] *[[ചിറ്റാർ]] *[[സീതത്തോട് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|സീതത്തോട്]] *[[കോന്നി]] *[[അരുവാപുലം]] *[[തണ്ണിത്തോട്]] *[[മലയാലപ്പുഴ_ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|മലയാലപ്പുഴ]] *[[ഇരവിപേരൂർ]] *[[കുറ്റൂർ]] [[കോട്ടയം ജില്ല]] *[[എരുമേലി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|എരുമേലി]] [[ആലപ്പുഴ ജില്ല]] *[[ചെങ്ങന്നൂർ]] *[[തിരുവൻവണ്ടൂർ]] *[[പാണ്ടനാട്]] *[[മാന്നാർ]] *[[തലവടി]] *[[എടത്വ]] *[[വീയപുരം]] *[[നെടുമുടി]] *[[തകഴി]] *[[മുട്ടാർ]] *[[ചമ്പക്കുളം]] *[[രാമങ്കരി]] *[[കൈനകരി]] *[[നീലംപേരൂർ]] *[[കാവാലം]] *[[പുളിങ്കുന്ന്]] *[[വെളിയനാട്]] അവസാനം [[വേമ്പനാട്ടുകായൽ|വേമ്പനാട്ടുകായലിൽ]] പതിക്കുന്നു. == സ്ഥിതിവിവരം == *നീളം - 176 കി. മീ. *നദിതടപ്രദേശം - 2,235 ച.കി. '''പോഷക നദികൾ''' * [[അഴുതയാർ]] * കക്കിയാർ * [[കക്കാട്ടാർ]] * കല്ലാർ * ആധി പമ്പ * [[വരട്ടാർ]] * കുട്ടംപേരൂർ * ഉത്തരപ്പള്ളിയാർ * കോലറയാർ * ഞാണുങ്ങാർ * മാടത്തരുവി * കോഴിത്തോട് * താണുങ്ങാട്ടിൽതോട് * മൂഴിയാർ ==പമ്പാനദിയിലൂടെ ഒഴുകിയെത്തുന്ന മണലിന്റെ കണക്ക്== {| class="wikitable sortable" |- ! വർഷം !! ചരൽ ടണ്ണിൽ !! മണൽ ടണ്ണിൽ !! ചെളി ടണ്ണിൽ !! ആകെ ടൺ |- | 1986-87 || 6800 || 17000 || 70900 || 94700 |- | 87-88 || 9200 || 27500 || 94800 || 131500 |- | 88-89 || 8400 || 18100 || 112000 || 138500 |- | 89-90 || 8000 || 15800 || 143000 || 166800 |- | 90-91 || 1960 || 9620 || 42310 || 53890 |- | 91-92 || 3780 || 16260 || 61420 || 81460 |- | 92-93 || - || - || - || - |- | 93-94 || 9064 || 33058 || 88938 || 131060 |- | 94-95 || 8482 || 33315 || 96173 || 137970 |- | 95-96 || 10208 || 27765 || 81968 || 119141 |- | 96-97 || 6120 || 14177 || 68878 || 89175 |- | 97-98 || 2688 || 129009 || 77681 || 93278 |- | 98-99 || 6832 || 20522 || 74980 || 95272 |} <ref>https://books.google.co.in/books?id=efcsBAAAQBAJ&pg=PR7&lpg=PR7&dq=cess/sand&source=bl&ots=8morC7UWDx&sig=xUAdfyWhw5VnwSMZl1ILlYy-OB4&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjIt6qWhcbNAhUMqY8KHfcFDZYQ6AEIMjAE#v=onepage&q=cess%2Fsand&f=false</ref> <ref>{{Cite web |url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/cess-studying-depletion-of-mineral-content-in-sand/article1141504.ece |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2016-06-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250220124526/https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/CESS-studying-depletion-of-mineral-content-in-sand/article15540530.ece |archive-date=2025-02-20 |url-status=dead}}</ref> == ഉത്ഭവവും സഞ്ചാരവും == [[ചിത്രം:പമ്പാനദി.JPG|300px|thumb|പമ്പാനദി]] [[ചിത്രം:Thottapalli.JPG|300px|thumb|ഇവിടെ പമ്പാനദി അറബിക്കടലിൽ ചേരുന്നു.]] പശ്ചിമഘട്ടത്തിലെ [[പീരുമേട്|പീരുമേട്ടിലെ]] 1,670 മീറ്റർ (5,480 അടി) ഉയരത്തിലുള്ള പുളച്ചിമലകളിലെ സ്രോതസ്സിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിക്കുന്നു. ഇടുക്കി ജില്ലയിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച് പത്തനംതിട്ട, ആലപ്പുഴ ജില്ലകളിലൂടെ 176 കിലോമീറ്റർ (109 മൈൽ) ദൂരം സഞ്ചരിക്കുന്നു. കക്കിയാർ നദിയുമായി സംഗമിച്ചതിനുശേഷം പടിഞ്ഞാറോട്ട് ഒഴുകി പമ്പ അഴുതയാറുമായി ചേരുന്നു. [[നാറാണംമൂഴി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|നാറാണംമൂഴിയിൽ]] നിന്ന് തെക്ക്-കിഴക്ക് ദിശയിൽ ഒഴുകുന്ന പമ്പ, കക്കാട്ടാറിന്റെ സംഗമസ്ഥാനത്ത് എത്തുന്നു, തുടർന്ന് തെക്കോട്ട് വടശ്ശേരിക്കരയിലേക്ക് ഒഴുകുന്നു, അവിടെ കല്ലാർ നദി (പമ്പ) ചേരുന്നു. വരട്ടാർ എന്നറിയപ്പെടുന്ന പമ്പയുടെ ഒരു ശാഖ ആറാട്ടുപുഴ/പുത്തൻകാവ് എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നും ഇടനാട്, ഓതറ, തിരുവൻവണ്ടൂർ, എരമല്ലിക്കര എന്നിവിടങ്ങളിലൂടെ ഒഴുകി കല്ലുംകല്ല് കിഴക്ക് ഭാഗത്ത് മണിമലയാറിലേയ്ക്ക് ഒഴുകുന്നു. പമ്പയുടെ മറ്റൊരു ശാഖ കുത്തിയതോടിൽ നിന്ന് ഒഴുകിയെത്തി കല്ലുങ്കൽ പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്തുവച്ച് മണിമലയാറുമായി ചേരുകയും തുടർന്ന് മണിമലയാറിൽനിന്ന് നെടുമ്പുറത്ത് വച്ച് ശാഖകളായി പിരിഞ്ഞ് തലവടി, എടത്വ, ചമ്പക്കുളം, പുല്ലങ്ങാടി, നെടുമുടി എന്നിവയിലൂടെ ഒഴുകി കൈനകരിയിലെ വേമ്പനാട് തടാകത്തിൽ പതിക്കുന്നു. ഈ ശാഖ പുല്ലങ്ങാടിയിൽവച്ച് പമ്പാ നദിയുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുകയും വേമ്പനാട് തടാകത്തിലേക്കുല്ള ഒഴുക്ക് തുടരുകയും ചെയ്യുന്നു. അച്ചൻകോവിൽ നദിയുടെ ഒരു ശാഖ പായിപ്പാട്/വീയപുരത്ത് വച്ച് പമ്പയുമായി ചേരുമ്പോൾ മറ്റൊരു ശാഖ കാരിച്ചാൽ, ചെറുതന വഴി പമ്പയിലേക്ക് ഒഴുകുന്നു. [[ആലപ്പുഴ ജില്ല]]യിലെ [[തോട്ടപ്പള്ളി പൊഴി]]യിൽ പമ്പാനദിയുടെ കൈവഴി [[അറബിക്കടൽ|അറബിക്കടലിൽ]] പതിക്കുന്നു. വെച്ചൂച്ചിറയ്ക്കും അത്തിക്കയത്തിനും ഇടയിലുള്ള പമ്പാനദിയിലെ പ്രധാന വെള്ളച്ചാട്ടമാണ് [[പെരുന്തേനരുവി വെള്ളച്ചാട്ടം|പെരുന്തേനരുവി]]. ഒട്ടേറെ നീർച്ചാലുകളും കാട്ടരുവികളും പമ്പയിൽ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽനിന്നുംചേരുന്നു. അച്ചൻകോവിലാർ പമ്പയുടെ പ്രധാന പോഷകനദിയാകുന്നു. പമ്പാ ത്രിവേണിയിൽ വച്ച് കക്കിയാറും ഞുണങ്ങാറും പമ്പയിൽ ചേരുന്നു. തുടർന്ന്, പുതുശ്ശേരി, അഴുത, [[പനങ്കുടന്ത അരുവി|പനംകുടന്ത]] എന്നിവയും പെരുനാട്ടിലെ മുക്കം എന്ന സ്ഥലത്തുവച്ച് കക്കാട്ടാറും പമ്പയുമായിച്ചേരുന്നു. പുന്നമേട് മലനിരകളിൽ നിന്നും ഉദ്ഭവിക്കുന്ന പമ്പ-കല്ലാർ വടശ്ശേരിക്കരയിൽനിന്നും [[അച്ചൻകോവിലാർ]] വീയപുരത്തുനിന്നും പമ്പയിൽ ലയിക്കുന്നു. പമ്പയിലെ ശരാശരി നീരൊഴുക്ക് ച. കി. മീ. ന് 2.96 കി. മീ. ആണ്. പമ്പയും കൈവഴികളും ചേർന്ന് 4466 കി. മീ നീളമുള്ളതായി കണക്കാക്കുന്നു. ആകെ വൃഷ്ടിപ്രദേശത്തിൽ 1550 ച. കി. മീ. പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിലും ബാക്കി ഭാഗം ആലപ്പുഴ കോട്ടയം ജില്ലകളിലും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. സഹ്യപർവ്വതനിരകളിൽനിന്നുള്ള 288 കൈവഴികൾചേർന്നാണ് പമ്പാനദി രൂപംകൊള്ളുന്നത്. 2,235 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ (863 ചതുരശ്ര മൈൽ) വിസ്തൃതിയിൽ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന പമ്പാ നദീതടത്തിന്റെ മുഴുവൻ വൃഷ്ടിപ്രദേശവും കേരള സംസ്ഥാനത്തിലാണ്. കിഴക്ക് പശ്ചിമഘട്ടവും പടിഞ്ഞാറ് അറബിക്കടലും ഈ നദീതടത്തിന്റെ അതിരുകളാണ്. നദി അതിന്റെ വടക്കൻ അതിർത്തി മണിമല നദീതടവുമായും തെക്കൻ അതിർത്തി അച്ചൻകോവിൽ നദീതടവുമായും പങ്കിടുന്നു. ==പമ്പാനദി നേരിടുന്ന വെല്ലുവിളികൾ== പുണ്യനദിയായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്ന പമ്പാനദി, ഇന്ന് നാശത്തിന്റെ വക്കിലാണ്. പമ്പാനദിയോടൊപ്പം പോഷകനദികളായ അച്ചൻകോവിലാർ മണിമലയാർ എന്നിവയും വിവിധതരം പാരിസ്ഥിതികപ്രശ്നങ്ങളെ നേരിട്ടുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. പമ്പയെയും അച്ചൻകോവിലിനെയും ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ഉത്രപ്പള്ളിയാറും മരണപാതയിലാണ്. ഈ രണ്ട് നദികളെയും ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന കുട്ടംപേരൂർ ആറും ഇതേ പോലെ അകാലത്തിൽ മരിക്കാനാണ് സാധ്യത. 280 കൈവഴികളാണ് പമ്പയ്ക്കുള്ളതെന്ന് ഗവേഷകനായ ഡോ. സി പി രാജേന്ദ്രൻ കണ്ടെത്തിയിരുന്നു. എന്നാൽ ഭൂരിഭാഗം കൈവഴികളും ഇപ്പോൾ ഇല്ലാതായിട്ടുണ്ട്. ബാക്കിയുള്ളവകൂടി സംരക്ഷിച്ചില്ലെങ്കിൽ പമ്പാനദി ഓർമ്മയായി മാറും.പമ്പയുടെ താഴ്‌വഴികളായ ചെറുതോടുകൾ ഉൽഭവിക്കുന്ന കുന്നുകളെ പാറമടകൾക്കുവേണ്ടി കൊല്ലുകയാണെന്നും റിപ്പോർട്ടിൽ പറയുന്നു. ക്വാറികൾക്കുവേണ്ടി സമീപ പ്രദേശത്തെ മണ്ണ് വ്യാപകമായി നീക്കുന്നതോടെ ഈ ഭാഗത്തെ വിശാലമായ ജൈവവൈവിധ്യം അപ്പാടെ നശിക്കുകയാണ്. 200 അടി വരെ താഴ്ചയിലാണ് ക്വാറിക്കുവേണ്ടി പമ്പയുടെ പ്രധാന കൈവഴിതോട് ഒഴുകുന്ന പൊൻമല കുന്നിനെ നശിപ്പിക്കുന്നത്. കുന്നുകൾ ഇല്ലാതാകുന്നത് പുഴയിലേക്കുള്ള കൈവഴികളെ നശിപ്പിക്കുന്നു. ഇത് നീരൊഴുക്ക് ഇല്ലാതാക്കുന്നു. ഇതിന് പരിഹാരമായി പമ്പയെ ജൈവവൈവിധ്യ മേഖലയായി പ്രഖ്യാപിക്കണം. ഇതോടെ മാത്രമെ പമ്പയുടെ സമീപ പ്രദേശങ്ങളിലുള്ള ക്വാറികളുടെ പ്രവർത്തനം തടയാനുള്ള നടപടികൾ ഉണ്ടാകൂ.<ref>http://janayugomonline.com/%E0%B4%AA%E0%B4%AE%E0%B5%8D%E0%B4%AA%E0%B4%AF%E0%B5%81%E0%B4%9F%E0%B5%86-%E0%B4%95%E0%B5%88%E0%B4%B5%E0%B4%B4%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B4%B3%E0%B5%86-%E0%B4%B5%E0%B5%80%E0%B4%A3%E0%B5%8D%E0%B4%9F%E0%B5%86/{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>പമ്പയുടെ കൈവഴികളിലെ ജലനിലവാരം ഭയാനകമായി താഴ്ന്നനിലയിലാണെന്നു പഠനത്തിൽ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. നദിയിൽ ബയോളജിക്കൽ ഓക്സിജൻ ഡിമാന്റും (ബിഒഡി), കോളിഫോം ബാക്ടീരിയയും അമിതമായി വർധിക്കുകയും ഡിസോൾഡ് ഓക്സിജൻ (ഡിഒ) ഇല്ലാതാകുകയും ചെയ്തതായി കണ്ടെത്തിയത്. ദാഹജലത്തിനും, കുളിക്കുന്നതിനും, കൃഷിക്കും, മത്സ്യബന്ധനത്തിനുമടക്കം നിത്യാവശ്യങ്ങൾക്കായി 40 ലക്ഷം പേരാണ് പമ്പാനദിയും ജലവും ഉപയോഗിക്കുന്നത്. ശബരിമലയിലെത്തുന്ന തീർഥാടകരും പമ്പയിൽ കുളിച്ചാണ് സന്നിധാനത്തെത്തുക. ഒരു ലിറ്റർ വെള്ളത്തിൽ ബിഒഡിയുടെ അളവ് രണ്ട് മില്ലിഗ്രാമിൽ കൂടരുത്. പരമാവധി മൂന്ന് വരെയെത്താം. അതിനുമപ്പുറമായാൽ ഇത് അപകടകരമാകും. ഡിസോൾട്ട് ഓക്സിജന്റെ അളവാകട്ടെ ഒരു ലിറ്റർ വെള്ളത്തിൽ ആറ് മില്ലിഗ്രാം വരെയുണ്ടാകണം. അത് നാല് മില്ലിഗ്രാമിലും താഴുന്നത് ജലത്തെ വിഷലിപ്തമാക്കും. പമ്പയുടെ കൈവരികളിൽ നടത്തിയ പഠനത്തിൽ ഡിഒയുടെ അളവ് 0, 0.7 തുടങ്ങിയ അളവുകളിലാണ് കണ്ടെത്തിയിട്ടുള്ളത്. ബിഒഡിയുടെ അളവാകട്ടെ 10 മി.ഗ്രാമിലും അധികരിച്ചിരിക്കുകയാണ്. <ref>http://www.deshabhimani.com/news/kerala/latest-news/477508{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ഇടവപ്പാതിക്കുപോലും പമ്പയിൽ ആവശ്യമായ ജലം നിറയുന്നില്ല. പുഴയുടെ മദ്ധ്യത്തിൽ പലയിടത്തും മണൽപ്പുറ്റുകൾ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. <ref>http://www.thehindu.com/news/national/kerala/as-pampa-shrinks-life-ebbs-away/article5752744.ece</ref>പമ്പയിലും പോഷകനദികളിലുമായി 3124 ദശലക്ഷം ഘനമീറ്റർ ജലം അധികമായുണ്ടെന്നാണ് ഔദ്യോഗികകണക്ക്. ഈ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് പമ്പ-വൈപ്പാർ നദീസംയോജനശ്രമം നടക്കുന്നത്. സി. ഇ. 2050-ഓടെ പമ്പയുടെ പോഷകനദിയായ അച്ചൻകോവിലാറ്റിൽ ആവശ്യമുള്ളതിനേക്കാൾ 459 ദശലക്ഷം ഘനമീറ്ററും പമ്പയിൽ 3537 ദശലക്ഷം ഘനമീറ്ററും ശുദ്ധജലത്തിന്റെ കുറവുണ്ടാകുമെന്ന് സെന്റർ വാട്ടർ റിസോഴ്സ് ഡവലപ്മെന്റ് വിദഗ്ദ്ധർ നടത്തിയ പഠനം വ്യക്തമാക്കുന്നു. കുട്ടനാട്ടിലെയ്ക്ക് 12,582 ദശലക്ഷം ഘനമീറ്റർ ജലം പമ്പയിൽനിന്നും എത്തുന്നതായാണ് കണക്ക്. എന്നാൽ 22,263 ദശലക്ഷം ഘനമീറ്റർ ജലമാണ് കുട്ടനാടിന്റെ ആവശ്യം. വേമ്പനാട്ടുകായലിന്റെ ജലസ്രോതസ്സ് പമ്പ മാത്രമാണ്. പമ്പയുടെ നീരൊഴുക്കിന്റെ കുറവ് വേമ്പനാടുകായലിന്റെ നാശത്തിനിടയാക്കും. അടുത്ത അമ്പതു കൊല്ലത്തിനിടയിൽ വേമ്പനാട്റ്റുകായൽ ഇല്ലാതായിത്തീരുമെന്നു ശാസ്തർജ്ഞർ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. 1834ൽ വേമ്പനാട്ടുകായലിന്റെ വിസ്തൃതി 363.29 ചതുരശ്ര കി. മീറ്റർ ആയിരുന്നു. 1917ൽ അത് 290.85 ചതുരശ്ര കി. മീറ്റർ ആയി കുറഞ്ഞു. 1970ൽ 227.23 ചതുരശ്ര കി. മീറ്റർ; 1990ൽ ഇത് 213.28 ചതുരശ്ര കി. മീറ്റർ മാത്രമായിയെന്ന് കോഴിക്കോട് ആസ്ഥാനമായ സെൻട്രൽ വാട്ടർ റിസോഴ്സ് ഡവലപ്മെന്റ് ആന്റ് മാനേജ്മെന്റിന്റെ പഠനം വ്യകതമാക്കി. 1¼ നൂറ്റാണ്ടിനിടയ്ക്ക് 150 കി. മീറ്റർ കായൽ നഷ്ടമായി. കായലിന്റെ ആഴവും ഇതുപോലെ നഷ്ടമായി. അമ്പതുവർഷമ്മുമ്പു വരെ 6.7 മീറ്റർ ശരാശരി ആഴമുണ്ടായിരുന്ന കായലിന് 2000ത്തിൽ നടത്തിഅയ് അപ്ഠനത്തിൽ 4.4 മീറ്റർ മാത്രമായിരുന്നു ശരാശരി ആഴം. 2010ൽ ഇത് 3.5 മീറ്ററിനും 2.5 മീറ്ററിനും ഇടയിൽ മാത്രമായി ചുരുങ്ങി. കായലിന്റെ ജലസംഭരണശേഷി 2.449 ഘന കിലോമീറ്ററിൽനിന്നും 0.60 ഘന കിലോമീറ്ററായി കുറഞ്ഞു. <ref>http://www.manoramaonline.com/environment/environment-news/kerala-lakes-future.html</ref><ref>http://www.mangalam.com/news/district-detail/6929-pathanamthitta.html{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> മലിനീകരണം, മണൽഖനനം, കയ്യേറ്റം, നീരൊഴുക്കിൽ വന്ന കുറവ്, അധിനിവേശ സസ്യങ്ങളുടെ വളർച്ച, നീർത്തടങ്ങളുടെയും തോടുകളുടെയും ശോഷണം എന്നിവ മൂലം പമ്പാനദിയിലെ ജൈവവൈവിധ്യം നാശത്തെ നേരിടുകയാണ്. പമ്പയിലെയും കരകളിലേയും അപൂർവ്വസസ്യങ്ങളും മത്സ്യങ്ങളും ജന്തുക്കളും ഇന്ന് വംശനാശഭീഷണിയിലാണ്. പമ്പയുടെ മാലിന്യപ്രശ്നം പരിഹരിക്കാനായി ഗംഗ നദിയുടെ മാതൃകയിൽ പമ്പാനദി സംരക്ഷിക്കാനുള്ള പദ്ധതിക്ക് കേന്ദ്രം ആലോചിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇതിനായി ഒരു പഠനസംഘത്തെ ജെസി അയ്യർഉടെ നേതൃത്വത്തിൽ കേരളത്തിലേയ്ക്ക് അയചു. 2016 ജൂൺ മാസം അവർ പഠനം നടത്തി റിപ്പോർട്ട് കേന്ദ്രത്തിനു കൈമാറി. <ref>http://www.mediaonetv.in/news/kerala/7139-Centre-team-visits-for-sanctions-project-for-cleaning-of-Pamba-river/</ref> ==പമ്പാനദിയിലെ പാലങ്ങൾ== പമ്പാനദിക്കു കുറുകെ ചെറുതും വലുതുമായ പത്തിലധികം പാലങ്ങളുണ്ട്. ഇവയിൽ മിക്കതും മണൽവാരൽ മൂലം തകർച്ചാഭീഷണിയിലാണ്. ഇവയിൽ [[റാന്നി പാലം]] 1997 ജൂലൈ 29നു തകർന്നുവീണു. പ്രകൃതിക്ഷോഭം കൂടാതെ തകർന്നുവീണ ലോകത്തിലെതന്നെ ഏക കോൺക്രീറ്റ് നിർമ്മിതി പാലമാണിത്. ഇതിന്റെ തകർച്ചയ്ക്കു കാരണം മണൽ വാരലും തോട്ടയിടീലുമാണെന്ന് പൊതുമരാമത്ത് പറയുന്നു. <ref>http://www.thehindu.com/2002/07/08/stories/2002070801490500.htm {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>[[ചെറുകോൽപ്പുഴ പാലം]], [[കോഴഞ്ചേരി പാലം]], [[ആറാട്ടുപുഴ പാലം]], [[കുമ്പഴ പാലം]], [[കറുത്തവടശ്ശേരിക്കടവ് പാലം]], [[ഇടനാട് പാലം]], [[കല്ലിശ്ശേരി പാലം]] [[പേരൂർച്ചാൽ പാലം]] തുടങ്ങിയവ ഇങ്ങനെ അപകടഭീഷണി നേരിടുന്ന പാലങ്ങളാണ്. ഇവ കൂടാതെ [[ആങ്ങമൂഴി പാലം]], [[സീതത്തോട് പാലം]], [[വടശ്ശേരിക്കര പാലം]], [[കണമല പാലം]],പന്നായി പാലം, മിത്രമഠം പാലം, ഉപദേശിക്കടവ് പാലം, വീയപുരം പാലം ,തകഴി പാലം. ==സസ്യജാലങ്ങൾ== നീലക്കൊടുവേലി, നോഹയുടെ പെട്ടകം പണിതതെന്നു കരുതപ്പെടുന്ന നിറമ്പല്ലി എന്ന അപൂർവ്വയിനം സസ്യം ഇന്ന് 18 മരങ്ങൾ മാത്രമേയുള്ളുവെന്ന് വനംവകുപ്പ് പറയുന്നു. ഗൂഡ്രിക്കൽ റേഞ്ചിൽ ആണത്രേ ഇവ കാണപ്പെടുന്നത്. പമ്പയുടെ വൃഷ്ടിപ്രദേശത്തുണ്ടായിരുന്ന കരിമരം ഇന്ന് ഏതാണ്ട് പൂർണ്ണമായി നഷ്ടമായി. വെള്ള അകിൽ, ഈട്ടി എന്നിവ കടുത്ത വംശനാശഭീഷണിയിലാണ്. ഗൂഡ്രിക്കൽ റേഞ്ചിലുള്ള അരണമുടിയിൽ കാണപ്പെടുന്ന വള്ളി ഈറ്റ, കാനക്കമുക് എന്നിവ വനംവകുപ്പ് സംരക്ഷിച്ചുവരുന്നു. <ref>http://www.mangalam.com/news/district-detail/6929-pathanamthitta.html{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ജന്തുജാലങ്ങൾ== പമ്പയിൽ 79 ഇനം മത്സ്യങ്ങളെ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. അവയിൽ 30 ഇനവും വംശനാശഭീഷണിയിലാണ്. നദിയിലെ മണൽ ഒഴിഞ്ഞതും മാലിന്യങ്ങളുമാണ് ഇവയുടെ നാശത്തിനു കാരണം. പമ്പാ നദിയിൽ ഓക്സിജന്റെ അളവു കുറഞ്ഞുവരുന്നു. ഇത് ജന്തുജാലങ്ങൾക്ക് വൻഭീഷണിയാണ്. <ref>http://www.mangalam.com/news/district-detail/6929-pathanamthitta.html{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==പമ്പയിലെ മത്സ്യസമ്പത്തു കുറയാൻ കാരണങ്ങൾ== *വൃഷ്ടിപ്രദേശത്തെ വ്യാപക വനനശീകരണം. *വൃഷ്ടിപ്രദേശത്തു നടക്കുന്ന കാർഷികപ്രവർത്തനങ്ങൾ *കാർഷികമേഖലകളിൽനിന്നും പട്ടണങ്ങളിൽനിന്നും വ്യവസായശാലകളിൽനിന്നും ആശുപത്രികളിൽനിന്നും മറ്റുമുള്ള രാസവസ്തുക്കളടങ്ങിയ മാലിന്യപ്രവാഹം. *ചെറുകുഞ്ഞുങ്ങളെപ്പോലും അകപ്പെടുത്തുവൻ കഴിവുള്ള വലകൾ ഉപയോഗിച്ചുള്ള മത്സ്യ ബന്ധനം. *അശാസ്ത്രിയവും നാശോന്മുഖവുമായ മീൻപിടിത്ത സമ്പ്രദായങ്ങൾ.(തോട്ട ഇടീൽ, നഞ്ചു കലക്കൽ മുതലായവ) *അശാസ്ത്രീയമായ മണൽ ഖനനംമൂലം മത്സ്യങ്ങളുടെ ആവാസവ്യവസ്ഥ തകരൽ *വിദേശീയ മത്സ്യങ്ങൾ വ്യാപകമാവുന്നതുമൂലം തദ്ദേശീയ മത്സ്യങ്ങളുടെ നാശം. പമ്പയും പോഷകനദികളും ഒട്ടേറെ അലംകാര മത്സ്യങ്ങളുടെ കലവറയായിരുന്നു. ഇവയെ വാണിജ്യപരമായി പിടിച്ചതിന്റെ ഫലമായി അവ വംശനാശഭീഷണിയിലായി. == അവലംബങ്ങൾ == <references/> ==സ്രോതസ്സുകൾ== {{commonscat|Pamba River}} *[http://nwda.gov.in/writereaddata/sublink2images/255.pdf ദേശീയ ജല വികസന വകുപ്പ്] *[http://www.kerala.gov.in/knowkerala/alp.htm കേരള സർക്കാർ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060902174116/http://www.kerala.gov.in/knowkerala/alp.htm |date=2006-09-02 }} *[http://alappuzha.nic.in/rivers.html ആലപ്പുഴ ജില്ലയുടെ വെബ്‌സൈറ്റ്] *[http://puzhakal0.tripod.com/river.html പുഴകൾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120716182531/http://puzhakal0.tripod.com/river.html |date=2012-07-16 }} {{Rivers of Kerala}} *പമ്പാനദി പരിസ്ഥിതിപഠനം - എൻ. കെ. സുകുമാരൻ നായർ റെയിൻബോ ബുക് പബ്ലിഷേഴ്സ് {{ഫലകം:Waters of Kerala}} {{നദി-അപൂർണ്ണം}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ നദികൾ]] gbt1wa8qnfco1v8mutal6lsnfvlrips 0 4424 4671521 4616783 2026-09-29T00:24:49Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671521 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Western Ghats}} {{Infobox mountain range |name = പശ്ചിമഘട്ടം<br>Western Ghats |other_name = '''സഹ്യാദ്രി''' - '''സഹ്യപർവ്വതം''' |photo=File:Kakkayam.jpg |photo_caption= കക്കായത്തു നിന്നുള്ള സഹ്യാദ്രിയുടെ കാഴ്ച്ച,[[മലപ്പുറം]] [[കേരളം]] |country = [[ഇന്ത്യ]] |state = [[ഗുജറാത്ത്]] |state1 = [[മഹാരാഷ്ട്ര]] |state2 = [[ഗോവ]] |state3 = [[കർണ്ണാടക]] |state4 = [[കേരളം]] |state5 = [[തമിഴ്നാട്]] |region1 = [[പശ്ചിമേന്ത്യ]] |region2 = [[ദക്ഷിണേന്ത്യ]] |city = [[മുംബൈ]] |city1 = [[Kolhapur|കോലാപൂർ]] |city2 = [[കോയമ്പത്തൂർ]] |city3 = [[Cochin|കൊച്ചി]] |city4 = [[തിരുവനന്തപുരം]] |city5= [[കോഴിക്കോട്]] |city6 = [[Surat|സൂററ്റ്]] |city7 = [[Belgaum|ബെൽഗാം]] |city8 = [[Mangalore|മാംഗളൂർ]] |city9= [[Panjim|പനജി]] |geology = [[Basalt]] |geology1= [[Laterite]] |geology2 = [[Limestone]] |period = [[Cenozoic]] |Biome (ജൈവവ്യവസ്ഥ) = [[Tropical and subtropical moist broadleaf forests]] <!-- *** Geography *** --> |area_km2 = 160000 |range_coordinates = |length_km = 1600 |length_orientation = N–S |width_km = 100 |width_orientation = E–W |highest = [[ആനമുടി]],[[മൂന്നാർ]],[[ ഇടുക്കി]],[[കേരളം]] |coordinates = {{coord|10|10|N|77|04|E|type:mountain|format=dms|display=inline,title}} |highest_location = [[ഇരവികുളം ദേശീയോദ്യാനം]] |elevation_m = 2695 <!-- *** Map section *** --> |map = |map_caption = The Western Ghats lie roughly parallel<br /> to the west coast of India |map_first = |map_relief=1 |embedded = {{designation list | embed=yes | designation1 = WHS | designation1_offname = Natural Properties - Western Ghats (India) | designation1_date = 2012 <small>(36th [[World Heritage Committee|session]])</small> | designation1_type = Natural | designation1_criteria = ix, x | designation1_number = [http://whc.unesco.org/en/list/1342 1342] | designation1_free1name = State Party | designation1_free1value = India | designation1_free2name = Region | designation1_free2value = [[Indian subcontinent]] }} }} [[പ്രമാണം:Western Ghats.png|right|thumb|100px|പശ്ചിമഘട്ടം]] [[ഡക്കാൻ പീഠഭൂമി]]യുടെ പടിഞ്ഞാറേ അതിരിലൂടെ [[അറബിക്കടൽ|അറബിക്കടലിനു]] സമാന്തരമായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന പർവ്വത നിരയാണ്‌ '''പശ്ചിമഘട്ടം'''. സഹ്യാദ്രി, സഹ്യപർവ്വതം എന്നിങ്ങനെയും അറിയപ്പെടുന്ന ഈ പർവ്വത നിരകൾ [[ഇന്ത്യ]]യിലെ [[ഗുജറാത്ത്]], [[മഹാരാഷ്ട്ര]], [[ഗോവ]], [[കർണാടക]], [[കേരളം]], [[തമിഴ്‌നാട്‌]] എന്നീ സംസ്ഥാനങ്ങളിലായി വ്യാപിച്ചു കിടക്കുന്നു. പശ്ചിമഘട്ടത്തിലെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന ഭാഗം [[ആനമുടി|ആനമുടിയാണ്]]. ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ചെങ്കുത്തായ മലനിരയാണിത്.<ref>{{cite web | title=A Background Note on the Project Proposal for Conservation of Biodiversity in the Western Ghats | website=The Rainforest Information Centre | url=http://rainforestinfo.org.au/projects/india/sathis2.htm | access-date=2025-11-11}}</ref> ഇടതൂർന്ന [[നിത്യഹരിതവനങ്ങൾ]] കൊണ്ട് പശ്ചിമഘട്ടം ആവരണം ചെയ്യപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ലോകത്തിലെ ജൈവവൈവിധ്യ പ്രധാനമായ 10 കേന്ദ്രങ്ങളിലൊന്നാണ് പശ്ചിമഘട്ടം. ഇതിനു 1,600കീ.മീ ദൈർഘ്യവും 1,60,000 ച.കീ.മീ. വിസ്തൃതിയുമാണുള്ളത്.<ref>{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=283884 |title=പശ്ചിമഘട്ടം ലോകപൈതൃക പട്ടികയിൽ, മാതൃഭൂമി ഓൺലൈൻ |access-date=2012-07-03 |archive-date=2012-07-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120703104140/http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=283884 |url-status=dead }}</ref> ജൈവവൈവിധ്യത്തിലെ പ്രാമുഖ്യം സൂചിപ്പിക്കുന്നതിനായ് പശ്ചിമഘട്ടം ഉൾപ്പെട്ട ജൈവമേഖലക്ക് [[മഹാവൈവിധ്യപ്രദേശങ്ങൾ|മഹാവൈവിധ്യപ്രദേശം]] (Bio-diversity Hotspot) എന്ന ബഹുമതി ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{cite news|title = കവർസ്റ്റോറി|url = http://www.madhyamam.com/weekly/1566|publisher = [[മാധ്യമം ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്]] ലക്കം 757|date = 2012 ഓഗസ്റ്റ് 27|accessdate = 2013 മെയ് 12|language = മലയാളം}}</ref> കേരളത്തിലെ കൊല്ലം ജില്ലയിലെ അര്യങ്കാവ് ചുരവും പാലക്കാട് ചുരവും ആണ് ഈ പർവ്വതമേഖലയിലെ പ്രധാന വിടവുകൾ. അത്യപൂർവ്വ സസ്യജന്തുവർഗ്ഗങ്ങളുെടെ ആവാസമേഖലയാണ് പശ്ചിമഘട്ടം. 9216 അപൂർവ്വ സസ്യവർഗ്ഗങ്ങളും (പുഷ്പ്പിക്കുന്നവ 7402 പുഷ്പ്പിക്കാത്തവ 1814) സസ്തനികൾ 139 . 508 തരം പക്ഷിവർഗ്ഗങ്ങളും , 179 തരം ഉഭയ ജീവികളും 290 തരം ശുദ്ധജല മത്സ്യങ്ങളും ഈ മേഖലയിൽ അധിവസിക്കുന്നു. അനുകൂലമായ താപനിലയും ധാരാളമായുള്ള വർഷപാതവും ഈ വനങ്ങളെ കൂടുതൽ പരിപോഷിപ്പിക്കുന്നു<ref name=rockliff/>. 2012 ജൂലൈ 1-ന് റഷ്യയിലെ സെൻറ്പീറ്റേഴ്‌സ് ബർഗിൽ ചേർന്ന ലോകപൈതൃകസമിതിയിൽ ഉണ്ടായ തീരുമാനത്തിൽ പശ്ചിമഘട്ടത്തെ ലോകപൈതൃക പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി<ref>{{cite web | last=Nandi | first=Jayashree | title=UN designates Western Ghats as world heritage site | website=The Times of India | date=2012-07-02 | url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/UN-designates-Western-Ghats-as-world-heritage-site/articleshow/14610277.cms | access-date=2025-11-11}}</ref> == പ്രത്യേകതകൾ == 1440 കിലോമീറ്റർ നീളവും ശരാശരി 900 മീറ്റർ ഉയരവുമുള്ള<ref>{{Cite web |url=http://www.dancewithshadows.com/pub/western-ghats-world-heritage.asp |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2008-11-10 |archive-date=2008-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081225230746/http://www.dancewithshadows.com/pub/western-ghats-world-heritage.asp |url-status=dead }}</ref><ref name=rockliff>{{cite book |last=HILL |first= JOHN|authorlink= |coauthors= |title=THE ROCKLIFF NEW PROJECT - ILLUSTRATED GEOGRAPHY - THE INDIAN SUB-CONTINENT|year=1963 |publisher=BARRIE & ROCKLIFF |location=LONDON|isbn=|chapter=3-WESTERN INDIA|pages=89-90|url=}}</ref>‌ സഹ്യപർവ്വതം [[മഹാ വൈവിധ്യ പ്രദേശങ്ങൾ|അത്യപൂർവ്വ ജൈവകലവറയായി]] കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.<ref>http://www.biodiversityhotspots.org/xp/hotspots/ghats/Pages/default.aspx</ref><ref name="wii">{{Cite web |url=http://www.wii.gov.in/envis/rain_forest/chapter2.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2008-11-10 |archive-date=2008-09-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080919135620/http://www.wii.gov.in/envis/rain_forest/chapter2.htm |url-status=dead }}</ref> ഇന്ത്യയിൽ [[ഹിമാലയം|ഹിമാലയത്തിനു]] പുറത്തുള്ള ഏറ്റവും ഉയരം കൂടിയ കൊടുമുടിയായ [[ആനമുടി]] പശ്ചിമഘട്ടത്തിലാണ്‌. 2695 മീറ്റർ ആണ്‌ ആനമുടിയുടെ ഉയരം. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും മുന്തിയ മഴക്കാടുകളിലൊന്ന് എന്നറിയപ്പെടുന്ന [[സൈലന്റ്‌ വാലി ദേശീയോദ്യാനം]], [[വരയാട്‌|വരയാടുകളുടെ]] സംരക്ഷണം ലക്ഷ്യമാക്കിയുള്ള [[ഇരവികുളം ദേശീയോദ്യാനം]], [[പെരിയാർ കടുവാ സംരക്ഷിത പ്രദേശം]] തുടങ്ങിയ ദേശീയോദ്യാനങ്ങളും പശ്ചിമഘട്ടത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നു. 30 കോടിയോളം ജനങ്ങൾക്ക് ജീവജലം നൽകുന്ന നദികൾ ഉൽഭവിക്കുന്ന വാട്ടർ ടാങ്കാണ് പശ്ചിമഘട്ടം [[പ്രമാണം:Mighty Jog.jpg|thumb|right|ജോഗ് വെള്ളച്ചാട്ടം]] 30-45 കി.മീ. വ്യാസമുള്ള [[പാലക്കാട് ചുരം|പാലക്കാട് ചുരവും]], [[ഗോവ]]യിലും [[ചെങ്കോട്ട]]യിലുമുള്ള ഓരോ ചെറിയ വിടവുകളൊഴിച്ചാൽ പശ്ചിമഘട്ടം തുടർച്ചയായ മലനിരയാണ്.<ref>{{Cite web |url=http://www.deshabhimani.com/periodicalContent7.php?id=1452 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2013-10-27 |archive-date=2016-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305012247/http://www.deshabhimani.com/periodicalContent7.php?id=1452 |url-status=dead }}</ref>നിരവധി നദികൾ പശ്ചിമഘട്ടത്തിൽ നിന്നും പടിഞ്ഞാറോട്ട് [[അറബിക്കടൽ|അറബിക്കടലിലേക്കും]] കിഴക്കോട്ട് [[ബംഗാൾ ഉൾക്കടൽ|ബംഗാൾ ഉൾക്കടലിലേക്കുമായി]] ഒഴുകുന്നു. പടിഞ്ഞാറോട്ടൊഴുകുന്നവ വളരെ വേഗത്തിലൊഴുകുന്നതും, കിഴക്കോട്ടുള്ളവ സാവധാനം ഒഴുകുന്നവയുമാണ്‌. നദികളിൽ പലതും [[ജലവൈദ്യുതപദ്ധതി|ജലവൈദ്യുതപദ്ധതികൾക്കായി]] പ്രയോജനപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. വൻ വെള്ളച്ചാട്ടങ്ങളും ഈ നദികളിലുണ്ട്. മഹാരാഷ്ട്ര-കർണാടക അതിർത്തിയിലെ [[ശരാവതി നദി|ശരാവതി നദിയിലുള്ള]] [[ജോഗ് വെള്ളച്ചാട്ടം]] ഇവയിൽ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒന്നാണ്. 253 മീറ്റർ ഉയരവും നാലു കൈവഴികളു ഉള്ള ഈ വെള്ളച്ചാട്ടം ഇന്ത്യയിലെ പതിനൊന്നാമത് ഉയരമുള്ള വെള്ളച്ചാട്ടമാണ്‌<ref name=rockliff/>. ജന്തു വൈവിധ്യത്തിന് പുറമേ,ദൃശ്യഭംഗിയുള്ള ആയിരത്തി അഞ്ഞൂറോളം കാട്ടുപൂക്കൾ,ലോകം ഇതേവരെ കണ്ടില്ലാത്ത തരം-ഇവിടെയുണ്ടെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു <ref> Nayar, T.S., Rasiya Beegam A., and M. Sibi. (2014). Plants of the Western Ghats, India (2 Volumes), Jawaharlal Nehru Tropical Botanic Garden and Research Institute, Palode, Thiruvananthapuram, Kerala, India. p.1700 </ref> [[File:Anamudi from Munnar Gundumalai road.jpg|thumb|[[ആനമുടി]], ആണ് ഏറ്റവും ഉയരം കൂടിയ കൊടുമുടി {{convert|2695|m|abr=on}}]] [[File:Nilgiris - Copy.JPG|thumb|[[നീലഗിരി മലകൾ]], [[തമിഴ്നാട്|തമിഴ്നാട്ടിലെ]] മസിനഗുഡിയിൽ നിന്ന്]] [[File:Shola Grasslands and forests in the Kudremukh National Park, Western Ghats, Karnataka.jpg|thumb|[[കർണാടക]]യിലെ കുദ്രേമുഖ് ദേശീയോദ്യാനത്തിലെ ഷോല പുൽമേടുകളും വനങ്ങളും]] [[File:Kodachadri.JPG|thumb| [[കുടജാദ്രി]], [[കർണ്ണാടക]]]] ===ഏറ്റവും ഉയരം കൂടിയ പർവ്വതങ്ങളുടെ പട്ടിക=== {| class="wikitable" |- ! ഉയരക്രമം!! പേര്!! ഉയരം!! സ്ഥലം |- | align="right"|1 || [[ആനമുടി]] || align="right"|{{convert|2,695|m|ft|abbr=on}} || [[ഇരവികുളം ദേശീയോദ്യാനം]], കേരളം |- | align="right"|2 || മന്നമലൈ|| align="right"|{{convert|2,659|m|ft|abbr=on}} || [[ഇടുക്കി ജില്ല |ഇടുക്കി ]], കേരളം |- | align="right"|3 || [[മീശപ്പുലിമല]] || align="right"|{{convert|2,640|m|ft|abbr=on}} ||[[ഇടുക്കി ജില്ല |ഇടുക്കി ]], കേരളം |- | align="right"|4 || [[ദൊഡ്ഡബെട്ട]] || align="right"|{{convert|2,637|m|ft|abbr=on}} || [[നീലഗിരി]], തമിഴ്നാട് |- | align="right"|5 || കൊലാരിബേട്ട|| align="right"|{{convert|2,629|m|ft|abbr=on}} || [[മുക്കുർത്തി ദേശീയോദ്യാനം ]], തമിഴ്നാട് |- | align="right"|6 || [[മുകുർത്തി]]|| align="right" |{{convert|2,554|m|ft|abbr=on}} || [[മുക്കുർത്തി ദേശീയോദ്യാനം ]], തമിഴ്നാട് |- | align="right"|7 || വണ്ടറവു|| align="right"|{{convert|2,553|m|ft|abbr=on}} || [[പളനി ദേശീയോദ്യാനം]], തമിഴ്നാട് |- | align="right"|8 || കാട്ടുമല<ref>{{cite web|url=http://www.eravikulam.org/managementplan.htm|title=Eravikulam National Park, Munnar, കേരളം, India, the home of Nilgiri Tahr|work=Eravikulam.org|access-date=12 May 2016|archive-date=2010-04-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20100404152119/http://www.eravikulam.org/managementplan.htm|url-status=dead}}</ref> || align="right"|{{convert|2,552|m|ft|abbr=on}} || [[ഇരവികുളം ദേശീയോദ്യാനം]], കേരള |- | align="right"|9 || [[അങ്ങിണ്ട മല]]|| align="right" |{{convert|2,383|m|ft|abbr=on}} || [[സൈലന്റ്‌വാലി ദേശീയോദ്യാനം]], കേരളം |- | align="right"|10 || വാവുമല<ref>{{cite web|url=http://www.peakbagger.com/peak.aspx?pid=12898|title=Vavul Mala|work=Peakbagger.com|access-date=12 May 2016}}</ref> || align="right"|{{convert|2,339|m|ft|abbr=on}} || [[വെള്ളാരിമല]], കേരളം |- | align="right"|11 || [[കൊടൈക്കനാൽ]] || align="right"|{{convert|2,133|m|ft|abbr=on}} || [[കൊടൈക്കനാൽ]],തമിഴ്നാട് |- | align="right"|12 || [[ചെമ്പ്ര കൊടുമുടി]] || align="right"|{{convert|2,100|m|ft|abbr=on}} || [[Wayanad district|വയനാട്]], കേരളം |- | align="right"|13 || [[എലിവായ് മല]]<ref>{{cite web|url=http://www.peakbagger.com/peak.aspx?pid=12900|title=Elivai Malai|access-date=12 May 2016}}</ref> || align="right" |{{convert|2,088|m|ft|abbr=on}} || [[പാലക്കാട്‌]], കേരളം |- | align="right"|14 || [[ബാണാസുര സാഗർ മല]] || align="right"|{{convert|2,073|m|ft|abbr=on}} || [[വയനാട്]], കേരളം |- | align="right"|15 || കോട്ടമല|| align="right"|{{convert|2,019|m|ft|abbr=on}} || [[പെരിയാർ വന്യജീവി സങ്കേതം]], കേരളം |- | align="right"|16 || [[മുല്ലൈയാനഗിരി]]|| align="right" |{{convert|1,930|m|ft|abbr=on}} || [[ചിക്കമഗളൂർ]], കർണ്ണാടക |- | align="right"|17 || ദേവർമല|| align="right"|{{convert|1,923|m|ft|abbr=on}} || [[അച്ചൻകോവിൽ]], കേരളം |- | align="right"|18 || [[ബാബ ബുദാൻഗിരിBudangiri]]|| align="right" |{{convert|1,895|m|ft|abbr=on}} || [[ചിക്കമഗളൂർ]], കർണ്ണാടക |- | align="right"|19 || [[കദ്രീമുഖ്]]|| align="right" |{{convert|1,894|m|ft|abbr=on}} || [[ചിക്കമഗളൂർ]], കർണ്ണാടക |- | align="right"|20 || [[അഗസ്ത്യമല|അഗസ്ത്യമല]] || align="right"|{{convert|1,868|m|ft|abbr=on}} || [[തിരുവനന്തപുരം]], കേരളം |- | align="right"|21 || [[ബിലിഗിരിനംഗ മലകൾ]]|| align="right" |{{convert|1,800|m|ft|abbr=on}} || [[ചാമരാജ് നഗർ]], കർണ്ണാടക |- | align="right"|22 || [[വെള്ളിയാൻഗിരി ]] <ref>{{Cite web|url=http://theindia.info/travel/velliangiri_Trek_Coimbatore|title=Vellayiangiri Mountain|access-date=12 May 2016|archive-date=2016-03-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303225517/http://www.theindia.info/travel/velliangiri_Trek_Coimbatore|url-status=dead}}</ref> || align="right" |{{convert|1,778|m|ft|abbr=on}} || [[കോയമ്പത്തൂർ]], തമിഴ്‌നാട് |- | align="right"|23 || [[തഡിയാണ്ടമോൽ]]|| align="right" |{{convert|1,748|m|ft|abbr=on}} || [[കൊടക് ജില്ല|കോടക്]], കർണ്ണ |- | align="right"|25 || [[പുഷ്പഗിരി (കർണ്ണാടക)|പുഷ്പഗിരി]]|| align="right" |{{convert|1,712|m|ft|abbr=on}} || [[പുഷ്പഗിരി വന്യജീവി സങ്കേതം]], കർണ്ണാടക |- | align="right"|26 || മേർത്തി ഘുഡ്ഡ || align="right"|{{convert|1,676|m|ft|abbr=on}} || [[ഹോർണാടു]], കർണ്ണാടക |- | align="right"|27 || [[കൽസുബൈ]]|| align="right" |{{convert|1,648|m|ft|abbr=on}} || [[അഹ്മെദ് നഗർ]], മഹാരാഷ്ട്ര |- | align="right"|28 || [[ബ്രഹ്മഗിരി]] || align="right"|{{convert|1,608|m|ft|abbr=on}} || [[കൊടക്]], കർണ്ണാടക |- | align="right"|29 || കോട്ടെ ബെട്ട || align="right"|{{convert|1,620|m|ft|abbr=on}} || [[കൊടക്]], കർണ്ണാടക |- | align="right"|30 || [[സാൽഹേർ]]|| align="right" |{{convert|1,567|m|ft|abbr=on}} || [[നാസിക്]], മഹാരാഷ്ട്ര |- | align="right"|31 || [[മടിക്കേരി ]] || align="right"|{{convert|1,525|m|ft|abbr=on}} || [[കൊടക്]], കർണ്ണാടക |- | align="right"|32 || [[ദോഡാപ്]]|| align="right" |{{convert|1,472|m|ft|abbr=on}} || [[നാസിക്]], മഹാരാഷ്ട്ര |- | align="right"|33 || [[ഹിമവദ് ഗോപാലസ്വാമി ബേട്ട]]|| align="right" |{{convert|1,450|m|ft|abbr=on}} || [[ചാമരാജ് നഗർ]], കർണ്ണാടക |- | align="right"|34 || [[തരാമതി]]|| align="right" |{{convert|1,431|m|ft|abbr=on}} || [[അഹ്മെദ് നഗർ]], മഹാരാഷ്ട്ര |- | align="right"|35 || [[തോർണക്കോട്ടാ]]|| align="right" |{{convert|1,405|m|ft|abbr=on}} || [[പൂനെ]], മഹാരാഷ്ട്ര |- | align="right"|36 || [[പുരന്ദർ കോട്ട ]]|| align="right" |{{convert|1,387|m|ft|abbr=on}} || [[പൂനെ]], മഹാരാഷ്ട്ര |- | align="right"|37 || [[റായ്ഗഡ് കോട്ട]]|| align="right" |{{convert|1,346|m|ft|abbr=on}} || [[റായ്ഗഢ്]], മഹാരാഷ്ട്ര |- | align="right"|38 || [[കുടജാദ്രി]] || align="right"|{{convert|1,343|m|ft|abbr=on}} || [[ഷിമോഗ]], കർണ്ണാടക |- | align="right"|39 || [[പൈതൽ മല]] || align="right"|{{convert|1,372|m|ft|abbr=on}} || [[കണ്ണൂർ]], കേരളം |- | align="right"|40|| [[ഇല്ലിക്കൽകല്ല്]] || align="right"|{{convert|1,220|m|ft|abbr=on}} || [[കോട്ടയം]] , കേരളം |- | align="right"|41 || [[വാഗമൺ]] || align="right"|{{convert|1,100|m|ft|abbr=on}} || [[ഇടുക്കി]], കേരളം |- |align="right"|42|| [[റാണിപുരം]] || align="right"|{{convert|1,000|m|ft|abbr=on}} || [[കാസർകോഡ്]] , കേരളം |- | align="right"|43|| നെടുമ്പാറ || align="right"|{{convert|900|m|ft|abbr=on}} || [[കൊല്ലം]] ,കേരളം |- | align="right"|44|| മരുത്വാമല || align="right"|{{convert|890|m|ft|abbr=on}} || [[കന്യാകുമാരി]], തമിഴ് നാട് |} == ചരിത്രം == [[ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡം]] [[ഗോണ്ട്വാന]] എന്ന മഹാഭൂഖണ്ഡത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്ന കാലത്താണ്‌ പശ്ചിമഘട്ടം രൂപപ്പെട്ടത്‌ എന്ന് ഭൌമശാസ്ത്രജ്ഞർ കരുതുന്നു. അതായത്‌ ഏഴുകോടി വർഷമെങ്കിലും പഴക്കം. ഇപ്രദേശത്തിന്റെ അത്യപൂർവ്വമായ ജൈവവൈവിധ്യത്തിന്റെ മുഖ്യകാരണം ഈ പഴക്കമാണെന്നാണ്‌ അവരുടെ അഭിപ്രായം. സമുദ്രതീരത്തെ പാറകൾ ഭൌമപ്രവർത്തനങ്ങൾ മൂലം ഉയർന്നാണ് പശ്ചിമഘട്ടം രൂപം കൊണ്ടിരിക്കുന്നത് എന്നാണ് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. പശ്ചിമഘട്ടത്തിൽ വളരെ ഉയരത്തിലുള്ള സ്ഥലങ്ങളിൽ നിന്നും കക്കയും മറ്റും കണ്ടെത്തിയിട്ടുള്ളത് ഈ സിദ്ധാന്തത്തെ ബലപ്പെടുത്തുന്നു<ref name=rockliff/>. [[വാല്മീകി]] [[രാമായണം|രാമായണത്തിലും]] [[ഭാസൻ|ഭാസന്റെ]] കൃതികളിലും എല്ലാം ഇവിടുത്തെ പർവ്വതങ്ങളെ പരാമർശിച്ചിരിക്കുന്നതു കാണാം. == കൃഷി == പ്രാകൃതമായ മാറിമാറിയുള്ള കൃഷിരീതികളല്ലാതെ കാര്യമായ കൃഷികളൊന്നും പശ്ചിമഘട്ടമലനിരകളിലെ ആദിവാസികൾ നടത്തുന്നില്ല. ഈ മലനിരയുടെ തെക്കുഭാഗത്ത് സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങളും കശുവണ്ടിയും തേയിലയും തോട്ടങ്ങളിൽ കൃഷി ചെയ്യുന്നുണ്ട്. [[തേക്ക്]], [[ഈട്ടി]], [[ചന്ദനം]], [[ഈറ്റ]] എന്നിങ്ങനെ വിലപിടിച്ച മരങ്ങൾ പശ്ചിമഘട്ടത്തിലെ വനങ്ങളിലുണ്ട്. തീരദേശത്തിനടുത്ത പ്രദേശങ്ങൾ വളക്കൂറുള്ളതും മഴ നന്നായി ലഭിക്കുന്നതുമാകയാൽ [[അരി|അരിയാണ്‌]] പ്രധാന കൃഷി. പശ്ചിമഘട്ടത്തിന്റെ ചെരിവുകളിലെ അത്ര ഫലഭൂയിഷ്ടമല്ലാത്ത ലാറ്ററൈറ്റ് മണ്ണിൽ ചാമ കൃഷി ചെയ്യുന്നുണ്ട്. ഇവിടെ കൃഷി ചെയ്യുന്ന ഭക്ഷ്യവിളകൾ തദ്ദേശീയമായ ഉപയോഗത്തിനു മാത്രമേ തികയുകയുള്ളൂ<ref name=rockliff/>. == പ്രാധാന്യം == പശ്ചിമഘട്ടം പടിഞ്ഞാറൻ ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ ജനങ്ങളുടെ ജൈവികവും സാമ്പത്തികവുമായ എല്ലാ കാര്യങ്ങളിലും തന്റേതായ പങ്കു വഹിക്കുന്നു. === പാരിസ്ഥിതിക പ്രാധാന്യം === [[പ്രമാണം:A nice view of Munnar.JPG|thumb|250px|right|സഹ്യപർവ്വത നിരകൾ, മൂന്നാറിൽ നിന്നുള്ള ദൃശ്യം]] [[തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ കാലവർഷം|തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ കാലവർഷക്കാറ്റിന്റെ]] ഗതി നിയന്ത്രിക്കുന്നതു മൂലം കേരളമുൾപ്പെടെയുള്ള പ്രദേശത്ത്‌ കനത്ത മഴ ലഭിക്കുന്നതിന്‌ പശ്ചിമഘട്ടം കാരണമാകുന്നു. ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ മിക്ക നദികളുടേയും [[വൃഷ്ടിപ്രദേശം]] പശ്ചിമഘട്ടമാണ്‌. [[ഗോദാവരി നദി]], [[കാവേരി നദി]], [[കൃഷ്ണാ നദി]] തുടങ്ങി ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ പ്രധാന നദികളെല്ലാം തന്നെ പശ്ചിമഘട്ടത്തിൽ നിന്നാണ്‌ ഉത്ഭവിക്കുന്നത്‌. കേരളത്തിലൂടെ ഒഴുകുന്ന 44 നദികളും പശ്ചിമഘട്ടത്തിന്റെ സന്തതികളാണ്‌. ഭാരതത്തിന്റെ മൊത്തംവിസ്തൃതിയുടെ 6%-ത്തിൽ താഴെ മാത്രം വരുന്ന ഏകദേശം 180000 ച.കി.മീറ്റർ ഭൂമിയായ ഇവിടെ ഭാരതത്തിൽ കാണുന്ന പക്ഷി, മത്സ്യ, പക്ഷി, സസ്തനി, സസ്യവർഗ്ഗങ്ങളുടെ 30% ഉണ്ട്.<ref>http://www.wwfindia.org/about_wwf/critical_regions/western_ghats/</ref> ഇന്ത്യയിലാകെയുള്ളതിൽ മൂന്നിലൊന്ന് ഭാഗം പുഷ്പിക്കുന്ന ഇനം സസ്യങ്ങൾ പശ്ചിമഘട്ടത്തിൽ കാണുന്നു. ലോകത്തിലാകെയുള്ള സസ്യയിനങ്ങളുടെ അഞ്ചിലൊന്നും ഇന്ത്യയിലാണുള്ളത്‌ എന്നത്‌ ഇവിടെ സ്മരണീയമാണ്‌. പശ്ചിമഘട്ടത്തിൽ കണ്ടുവരുന്ന സസ്യങ്ങളിൽ 37 ശതമാനവും തദ്ദേശീയ (പശ്ചിമഘട്ടത്തിൽ മാത്രമുള്ള) വംശങ്ങളാണ്‌. ആകെ [[ഉഭയജീവി|ഉഭയജീവികളിൽ]] 78%, [[ഉരഗം|ഉരഗങ്ങളിൽ]] 62%, [[മത്സ്യം|മത്സ്യങ്ങളിൽ]] 53%, [[സസ്തനി|സസ്തനികളിൽ]] 12%, [[പക്ഷി|പക്ഷികളിൽ]] 4% വീതം [[തദ്ദേശീയ ജീവികൾ]] ആണ്‌.<ref name="wii" /> [[സിംഹവാലൻ കുരങ്ങ്‌|സിംഹവാലൻ കുരങ്ങിനെ]] പോലുള്ളവയാകട്ടെ അത്യപൂർവ്വവും പശ്ചിമഘട്ടത്തിൽ തന്നെ വളരെ ചെറിയ പ്രദേശത്തു മാത്രം കാണുന്നവയുമാണ്‌. ഇക്കാരണങ്ങൾ കൊണ്ടൊക്കെ തന്നെ പശ്ചിമഘട്ടത്തിനെ ലോകത്തിലെ 18 [[മഹാ വൈവിധ്യ പ്രദേശങ്ങൾ|മഹാ വൈവിധ്യ പ്രദേശങ്ങളിൽ]] ഒന്നായി കണക്കാക്കിയിരിക്കുന്നു. ===ജീവജാലങ്ങൾ=== [[പശ്ചിമഘട്ടം|പശ്ചിമഘട്ടത്തിൽ]] മാത്രം കാണുന്ന ഒരിനമാണ് [[പറയോന്ത്]](Draco lizard). സാലിയ വിഭാഗത്തിൽ പെടുന്ന രണ്ടിനം ഓന്തുകൾ പശ്ചിമഘട്ടത്തിന്റെ ഉയരംകൂടിയ ഭാഗത്തുമാത്രം കാണുന്നു.<ref name="vns1">ജീവന്റെ സ്വരലയം- ഡോ. മുഹമ്മദ് ജാഫര് പാലോട്ട്, കൂട് മാസിക, സെപ്തംബര്2013</ref> ====തദ്ദേശീയ ഇനങ്ങൾ (Endemics)==== പൊതു പരിസ്ഥിതിയെന്ന വലിയ ലോകത്തിനുള്ളിൽ, അതിജീവനത്തിനായ് ചെറിയ തുരുത്തുകളിലായ് ഒതുങ്ങിക്കഴിയാനുള്ള പ്രവണതയെ എൻഡെമിസം (തദ്ദേശീയ വർഗ്ഗം) എന്ന് പറയുന്നു. ഈ ജീവജാലങ്ങൾ തനത് രൂപങ്ങളായും അറിയപ്പെടുന്നു. ഒരു പ്രത്യേക ദേശത്ത് മാത്രമാണ് ഇവ കാണപ്പെടുന്നത്. * പശ്ചിമഘട്ടത്തിലെ 250തോളം വരുന്ന ഓർക്കിഡുകളിൽ 130 എണ്ണം തദ്ദേശീയമാണ്. * അടുത്തകാലത്ത് കണ്ടെത്തിയ [[പന്നിമൂക്കൻ തവള|പന്നിമൂക്കൻ തവളയുൾപ്പെടെ]] 179 ഉഭയജീവി വംശങ്ങൾ (80%ൽ അധികം) തദ്ദേശീയമാണ്. * 508 പക്ഷി സ്പീഷീസുകളിൽ 16 എണ്ണം തദ്ദേശീയമാണ്. === സാമ്പത്തിക പ്രാധാന്യം === ഇന്ത്യ ആകെ കയറ്റുമതി ചെയ്യുന്ന [[ഇരുമ്പയിര്‌|ഇരുമ്പയിരിൽ]] മൂന്നിൽ രണ്ടു ഭാഗവും ഖനനം ചെയ്തെടുക്കുന്നത്‌ [[കർണാടക|കർണാടകയിലേയും]] [[ഗോവ|ഗോവയിലേയും]] പശ്ചിമഘട്ടഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നാണ്‌. ഇവകൂടാതെ വൻതോതിൽ [[മാംഗനീസ്]], [[ബോക്സൈറ്റ്]] മുതലായവയും പശ്ചിമഘട്ടത്തിലങ്ങോളമിങ്ങോളം നിന്ന് ഖനനം ചെയ്യുന്നു. വിവിധ സംസ്ഥാനങ്ങളിലായി 200 അണക്കെട്ടുകളാണ്‌ പശ്ചിമഘട്ടത്തിൽ നിന്നുത്ഭവിക്കുന്ന നദികളിലുള്ളത്‌. ദക്ഷിണേന്ത്യൻ സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ ആകെ വൈദ്യുതി ഉത്പാദനത്തിൽ 60 ശതമാനവും ഈ അണക്കെട്ടുകളിൽ നിന്നാണ്‌. കൂടാതെ ആകെ കൃഷിഭൂമിയുടെ 70 ശതമാനത്തിലധികവും ജലസേചനം നടത്തുന്നതും ഈ നദികൾ ഉപയോഗപ്പെടുത്തിയാണ്‌. അനേകം വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രങ്ങളും (ഊട്ടി, കൊടൈക്കനാൽ, മൂന്നാർ, തേക്കടി മുതലായവ) പശ്ചിമഘട്ടത്തിൽ സ്തിഥി ചെയ്യുന്നു. വിനോദസഞ്ചാരം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി കൊച്ചി മെട്രോയുടെ അകത്തളങ്ങൾ പശ്ചിമഘട്ടത്തിന്റെ ദൃശ്യങ്ങൾ കൊണ്ട് ആലേഖനം ചെയ്യുകയുണ്ടായി. <ref>[http://www.manoramaonline.com/homestyle/first-shot/2017/05/19/kochi-metro-inauguration-architecture-design-inside-view.html Kochi Metro Inside View]</ref> == പശ്ചിമഘട്ടം നേരിടുന്ന പ്രശ്നങ്ങൾ == വ്യാപകമായ കൈയേറ്റവും ഖനനവും വനനശീകരണവും ഇപ്രദേശത്തെ ക്ഷയിപ്പിച്ചു കഴിഞ്ഞു. പത്തൊമ്പതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അന്ത്യം വരെ [[കന്യാവനങ്ങൾ]] നിറഞ്ഞിരുന്ന പശ്ചിമഘട്ടത്തിൽ ഇന്നു കൂടുതൽ ഭാഗവും തോട്ടങ്ങളാണ്‌. ദേശീയ വനനയ പ്രകാരം പർവ്വതമേഖലകളിൽ 60 ശതമാനം വനമായിരിക്കണം. എന്നാൽ പശ്ചിമഘട്ടത്തിൽ ഇന്ന് 40 ശതമാനത്തിലും താഴെ വനം മാത്രമേ ഉണ്ടാകൂ. കർണാടകത്തിലെ കുദ്രേമുഖ് ഇരുമ്പുഖനിയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾമൂലം തുംഗ-ഭദ്ര നദികളിൽ ചളി നിറഞ്ഞിരുന്നു.<ref>{{cite news|last1=Jumani|first1=Suman|last2=Girish|first2=D.V.|title=Disappearing Forests of Kudremukh|url=http://www.thehindu.com/opinion/columns/disappearing-forests-of-kudremukh/article8268142.ece|accessdate=28 ഓഗസ്റ്റ് 2016|work=The Hindu|date=23 February 2016}}</ref> [[ശരാവതി]] നദിയുടെ മേൽ കെട്ടിയ ലിംഗനമക്കി അണക്കെട്ട് കുറെയേറെ വനങ്ങൾ നശിപ്പിച്ചു.<ref>{{cite news|last1=Pawar|first1=Yogesh|title=Why Jog Falls have been Reduced to a Trickle|url=http://www.dnaindia.com/lifestyle/report-why-jog-falls-have-been-reduced-to-a-trickle-1646006|accessdate=28 ഓഗസ്റ്റ് 2016|work=DNA India|date=5 February 2012}}</ref> പാരിസ്ഥിതിക അസന്തുലിതാവസ്ഥ പല ദുരന്തങ്ങളിലും കലാശിച്ചിട്ടുണ്ട്. 1970കളുടെ അവസാനത്തിൽ ക്യാസനോർ ഫോറസ്റ്റ് ഡിസീസ് എന്ന രോഗം കർണാടകത്തിൽ പടർന്നു. ഹനുമാൻ ലംഗൂർ, റെഡ് ഫേസ്ഡ് കുരങ്ങ് എന്നിവയുടെ വാസസ്ഥലങ്ങൾ നശിപ്പിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ മനുഷ്യവാസകേന്ദ്രങ്ങളിൽ അവർ തങ്ങളുടെ ശരീരത്തിലെ [[പട്ടുണ്ണി | പട്ടുണ്ണികളിൽ]] വളരുന്ന വൈറസുകളുമായ് വന്നതായിരുന്നു രോഗം പടർന്നതിനു പിന്നിൽ.<ref>{{cite journal|last1=Nichter|first1=Mark|title=Kyasanur Forest Disease: An Ethnography of a Disease of Development|date=1987|volume=1|issue=4|pages=406-423|doi=10.1525/maq.1987.1.4.02a00040|accessdate=28 ഓഗസ്റ്റ് 2016|ref=Medical Anthropology Quarterly}}</ref> ഇതേ സമയം ഹന്തിഗോഡു സിൻഡ്രോ എന്ന രോഗം ആയിരത്തോളം ആളുകളെ കൊന്നൊടുക്കി.<ref>{{cite web|last1=Navaneetham|first1=Duraiswamy|title=Handigodu Syndrome|url=http://www.rarediseasesindia.org/handigodu|website=Rare Diseases India|accessdate=28 ഓഗസ്റ്റ് 2016|archive-date=2016-05-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20160531180136/http://www.rarediseasesindia.org/handigodu|url-status=dead}}</ref> കാർവാർ, ഉത്തരകന്നഡ ജില്ലകളിലൂടെ ഒഴുകുന്ന കാളിനദിയിൽ ദാന്തേലി പേപ്പർമില്ലും കോസ്റ്റിക് സോഡാ ഫാക്റ്ററിയും വിഷലിപ്തമാക്കി.<ref>{{cite web|last1=Ministry of Environment and Forests|title=Protest for Kali River Water|url=http://www.indiaenvironmentportal.org.in/content/38942/protest-for-kali-river-water/|website=India Environment Portal|accessdate=28 ഓഗസ്റ്റ് 2016|archive-date=2020-08-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20200812231825/http://www.indiaenvironmentportal.org.in/content/38942/protest-for-kali-river-water/|url-status=dead}}</ref> തമിഴ്നാട്ടിലെ [[താമ്രപർണി]] നദിയിൽ കരയിലുള്ള പേപ്പർമില്ലുകൾ കാരണം മലിനീകരണം സംഭവിച്ചിട്ടുണ്ട്. [[കൊടൈക്കനാൽ | കൊടൈക്കനാലിൽ]] [[രസം (മൂലകം)|രസം]] ഗുരുതരമായ പാരിസ്ഥിതിക പ്രശ്നങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കി.<ref>{{cite news|last1=Das|first1=Monalisa|title=Why Unilever's Response on Kodaikanal Mercury Dumping is not Good Enough|url=http://www.thenewsminute.com/article/why-unilevers-response-kodaikanal-mercury-dumping-not-good-enough-point-point-rebuttal-32923|accessdate=28 ഓഗസ്റ്റ് 2016|work=The News Minute|date=5 August 2015|archive-date=2015-10-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20151026075028/http://www.thenewsminute.com/article/why-unilevers-response-kodaikanal-mercury-dumping-not-good-enough-point-point-rebuttal-32923|url-status=dead}}</ref> കേന്ദ്ര സർക്കാരിന് കീഴിലുള്ള ഹിന്ദുസ്താൻ ന്യൂസ്പ്രിന്റ് ലിമിറ്റഡ്, കേരള സർക്കാരിന് കീഴിലുള്ള പ്ലാന്റേഷൻ കോർപ്പറേഷൻ, സ്വകാര്യസംരംഭമായ വെസ്റ്റേൺ ഇന്ത്യ പ്ലൈവുഡ്സ് എന്നിവയെപ്പോലുള്ള വ്യവസായസ്ഥാപനങ്ങൾ പശ്ചിമഘട്ടവനങ്ങളെ ആശ്രയിച്ചുണ്ടായതാണ്. 2001ൽ പൂട്ടിപ്പോയ ബിർള ഗ്രൂപ്പിന്റെ മാവൂർ ഗ്രാസിം റയോൺസ് ടണ്ണിന് ഒരു രൂപ കൊടുത്താണ് മുള വാങ്ങിയിരുന്നത്. പശ്ചിമഘട്ടത്തിലെ മുച്ചിക്കുണ്ട് കൈയേറ്റം, ചതിരൂർമല കൈയേറ്റം എന്നിവ ഇടതുവലതുഭേദമില്ലാതെ രാഷ്ട്രീയപ്പാർട്ടികളുടെ പിന്തുണയോടെ സംഭവിച്ചതാണെന്ന വാദം ഉയർന്നിട്ടുണ്ട്. [[സൈലന്റ്‌വാലി ദേശീയോദ്യാനം|സൈലന്റ് വാലിയിലും]] പൂയംകുട്ടിയിലും വനനാശത്തിൽ കലാശിക്കാവുന്ന അണക്കെട്ട് പദ്ധതികളും ഭീഷണിയായി. [[പുളിങ്ങോം]], [[ഭൂതത്താൻകെട്ട്]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ ആണവനിലയങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കനുള്ള പദ്ധതികളും ഉയർന്നുവന്നിരുന്നു. ആണവനിലയങ്ങളെ അന്നത്തെ ഇ.കെ. നായനാർ സർക്കാർ ന്യായീകരിച്ചിരുന്നു. ഇടുക്കി ജില്ലയിലെ വണ്ടിപ്പെരിയാർ തേയിലത്തോട്ടങ്ങളിൽ കീടനാശിനികൾ കാരണം ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ ഭീഷണിയായി നിൽക്കുന്നു. നെല്ലിയാമ്പതിയിലെ ജൈവസമ്പത്ത് ഏലത്തോട്ടങ്ങളും ചായത്തോട്ടങ്ങളും വന്നതോടെ നാശം നേരിട്ടു. നിലമ്പൂർ കാടുകൾ തേക്ക്തോട്ടങ്ങൾക്കായും യൂക്കാലിത്തോട്ടങ്ങൾക്കായും നശിപ്പിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.<ref>{{cite book |last=മോഹൻകുമാർ |first=എ. |editor-last=സി. മോഹൻ |editor-first=മനില |title=മാധവ് ഗാഡ്ഗിലും പശ്ചിമഘട്ട സംരക്ഷണവും |publisher=മാതൃഭൂമി ബുക്സ് |date=2014 |pages=13-40 |chapter=കാൽനൂറ്റാണ്ടായ കാലടികൾ}}</ref> പശ്ചിമഘട്ട മല നിരകളുടെ സംരക്ഷണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് [[മാധവ് ഗാഡ്ഗിൽ]] ചെയർമാനായി ഒരു വിദഗ്ദ്ധ സമിതിയെ കേന്ദ്ര വനം പരിസ്ഥിതി മന്ത്രാലയം 2010ൽ ചുമതലപ്പെടുത്തുകയും 2011ൽ ഈ കമ്മറ്റി അതിൻറെ ശുപാർശകളടങ്ങുന്ന [[ഗാഡ്ഗിൽ സമിതി റിപ്പോർട്ട്|റിപ്പോർട്ട്]] സമർപ്പിക്കുകയുമുണ്ടായി.<ref name="മലയാളം">{{cite news|title = സംഭാഷണം|url = http://malayalamvaarika.com/2013/may/03/report2.pdf|publisher = [[മലയാളം വാരിക]]|date = 2013 മെയ് 03|accessdate = 2013 ഒക്ടോബർ 07|language = മലയാളം|archive-date = 2016-03-06|archive-url = https://web.archive.org/web/20160306114527/http://malayalamvaarika.com/2013/may/03/report2.pdf|url-status = dead}}</ref> പ്രസ്തുത റിപ്പോർട്ടിലെ ശുപാർശകളെക്കുറിച്ച് വീണ്ടും പരിശോധിച്ച് റിപ്പോർട്ട് സമർപ്പിക്കാനായി കേന്ദ്ര വനം പരിസ്ഥിതി മന്ത്രാലയം ഡോ.കസ്തൂരിരംഗനെ ചുമതലപ്പെടുത്തി. == പൈതൃക പദവി == [[യുനെസ്കോ]] 2012 ജൂലൈ 1-ന് റഷ്യയിലെ സെൻറ്പീറ്റേഴ്‌സ് ബർഗിൽ ചേർന്ന [[ലോകപൈതൃകസ്ഥാനം|ലോകപൈതൃകസമിതിയിൽ]] ഉണ്ടായ തീരുമാനത്തിൽ പശ്ചിമഘട്ടത്തെ ലോകപൈതൃക പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി.<ref name=math>{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/1002613/2011-06-20/india |title=പശ്ചിമഘട്ടത്തിന് ലോക പൈതൃക പദവി; കർണാടകത്തിലെ സ്ഥലങ്ങൾ ഒഴിവാക്കണമെന്ന ആവശ്യം വിവാദമാവുന്നു |access-date=2012-09-02 |archive-date=2011-08-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110826120907/http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/1002613/2011-06-20/india |url-status=dead }}</ref> ജീവവംശങ്ങളുടെ വൈവിധ്യവും അടിസ്ഥാനമാവുന്നതിനാൽ [[യുനെസ്കോ|യുനെസ്കോയുടെ]] നിർദ്ദേശപ്രകാരം പ്രകൃതിസംരഷണസംഘടനയായ [[ഐ.യു.സി.എൻ.]] ആണ് ആദ്യഘട്ട വിലയിരുത്തലുകൾ നടത്തിയതും ഒരു വിദഗ്ദ്ധസംഘത്തെ അയച്ച് കേരളം,<ref>{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/idukki/news/566080-local_news-Thodupuzha-%E0%B4%A4%E0%B5%8A%E0%B4%9F%E0%B5%81%E0%B4%AA%E0%B5%81%E0%B4%B4.html |title=പശ്ചിമഘട്ടത്തിന് പൈതൃക പദവി; യുനെസ്‌കോ സംഘം ഇന്നെത്തും |access-date=2012-09-02 |archive-date=2014-09-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140904123403/http://www.mathrubhumi.com/idukki/news/566080-local_news-Thodupuzha-%E0%B4%A4%E0%B5%8A%E0%B4%9F%E0%B5%81%E0%B4%AA%E0%B5%81%E0%B4%B4.html |url-status=dead }}</ref> തമിഴ്നാട്, ഗോവ, കർണാടകം, ഗുജറാത്ത്, മഹാരാഷ്ട്ര എന്നിവയടക്കം പശ്ചിമഘട്ടം കടന്നുപോകുന്ന മേഖലകളിൽ പഠനം നടത്തുകയും ചെയ്തത്.<ref>[http://www.deccanherald.com/content/261212/western-ghats-get-heritage-tag.html Western Ghats get heritage tag finally]</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.thehindu.com/sci-tech/energy-and-environment/article3480644.ece |title=Consider ecology expert panel's report on Western Ghats, says IUCN |access-date=2012-09-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120705150323/http://www.thehindu.com/sci-tech/energy-and-environment/article3480644.ece |archive-date=2012-07-05 |url-status=dead}}</ref> ജന്തു വൈവിധ്യത്തിന് പുറമെ ലോകം ഇതുവരെ കണ്ടിട്ടില്ലാത്തതരം ദൃശ്യ ഭംഗിയുള്ള 1500 റോളം കാട്ടുപൂക്കൾ ഇവിടെയുള്ളതായ് വിദഗ്ദ്ധസംഘം റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു. ഈ സമിതി പശ്ചിമഘട്ടത്തിലെ പഠനവിവരങ്ങൾ ഉൾപെടുത്തി ഒരു റിപ്പോർട്ട്‌ ഐ യു സി എൻ മുമ്പാകെ സമർപ്പിക്കുകയും അതിനുശേഷം [[യുനെസ്കോ]]യ്ക്ക് കീഴിലെ 'വേൾഡ് ഹെറിറ്റേജ് കമ്മിറ്റി'മുമ്പാകയും.ഈ കമ്മിറ്റിയുടേതാണ് പശ്ചിമഘട്ടത്തിനു ലോകപൈതൃക പദവി നൽകി കൊണ്ടുള്ള അന്തിമ തീരുമാനം. പൈതൃകസ്ഥാപങ്ങളുടെ സംരഷണം [[യുനെസ്കോ|യുനെസ്കോയുടെ]] കീഴിലെ വേൾഡ് ഹെറിറ്റേജ് കമ്മിറ്റിയുടെ പ്രഖ്യാപിത ലക്ഷ്യങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്. 2006 ൽ ഇന്തയ യുനെസ്കോയുടെ മാബ് (മാൻ ആൻഡ് ദി ബയോസ്ഫിയർ) പദ്ധതി പശ്ചിമഘട്ടത്തിനുവേണ്ടി അപേക്ഷിക്കുകയും അത് ഒരു ലോകപൈതൃക സ്ഥാനമായി പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു. .<ref>{{cite web|publisher=[[UNESCO]]|year=2007|title=World Heritage sites, Tentative lists, Western Ghats sub cluster|access-date=30 March 2007|url=http://whc.unesco.org/en/tentativelists/2103/}}</ref> 2012 ൽ താഴെയുള്ള പട്ടികയിലെ സ്ഥലങ്ങളെല്ലാം ലോകപൈതൃക സ്ഥാനങ്ങളായി പ്രഖ്യാപിച്ചു<ref>{{cite web|url=http://whc.unesco.org/en/list/1342/multiple=1&unique_number=1921|title=UNESCO heritage sites|publisher=[[UNESCO]]|access-date=30 March 2007}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/home/environment/flora-fauna/UN-designates-Western-Ghats-as-world-heritage-site/articleshow/14595602.cms |title=UN designates Western Ghats as world heritage site|newspaper=[[Times Of India]]|date=2 July 2012|access-date=28 July 2013}}</ref> *[[കലക്കാട് മുണ്ടത്തുറ ടൈഗർ റിസർവ്വ്]] *[[ചെന്തുരുണി വൈൽഡ്‍ലൈഫ് സാങ്ച്വുറി]] *[[നെയ്യാർ വൈൽഡ്‍ലൈഫ് സാങ്ച്വുറി]] *[[Peppara Wildlife Sanctuary|പേപ്പാറ]] [[Shendurney Wildlife Sanctuary|വൈൽഡ്‍ലൈഫ് സാങ്ച്വുറി]] *[[Periyar Tiger Reserve|പെരിയാർ ടൈഗർ റിസർവ്വ്]] *[[Srivilliputtur Wildlife Sanctuary|ശ്രീവില്ലിപുത്തൂർ വൈൽഡ്‍ലൈഫ് സാങ്ച്വുറി]] *[[Eravikulam National Park|ഇരവികുളം നാഷണൽ പാർക്ക്]] *[[Grass Hills National Park|ഗ്രാസ് ഹിൽസ് നാഷണൽ പാർക്ക്]] *[[Karian Shola National Park|കരിയൻചോല നാഷണൽ പാർക്ക്]] *[[Sathyamangalam Wildlife Sanctuary|സത്യമംഗലം വൈൽഡ്‍ലൈഫ് സാങ്ച്വുറി]] *[[Chinnar Wildlife Sanctuary|ചിന്നാർ വൈൽഡ്‍ലൈഫ് സാങ്ച്വുറി]] *[[Silent Valley National Park|സൈലന്റ് വാലി നാഷണൽ പാർക്ക്]] *[[New Amarambalam Reserved Forest]] *[[Mukurthi National Park]] *[[Pushpagiri Wildlife Sanctuary]] *[[Brahmagiri Wildlife Sanctuary]] *[[Talakaveri Wildlife Sanctuary]] *[[Aralam Wildlife Sanctuary]] *[[Kudremukh National Park]] *[[Someshwara Wildlife Sanctuary]] *[[Kaas Plateau]] *[[Koyna Wildlife Sanctuary]] *[[Chandoli National Park]] *[[Radhanagari Wildlife Sanctuary]] *[[Parambikulam Wildlife Sanctuary]] *[[Pambadum Shola National Park]] *[[Anamudi Shola National Park]] *[[Chimmony Wildlife Sanctuary]] *[[Peechi-Vazhani Wildlife Sanctuary]] *[[Wayanad Wildlife Sanctuary]] *[[Mathikettan Shola National Park]] *[[Kurinjimala Sanctuary]] ===നേട്ടങ്ങൾ=== ലോകപൈതൃക പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെട്ടതിലൂടെ വംശനാശത്തിനെതിരെയുള്ള സംരക്ഷണ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് അന്താരാഷ്ട്ര സഹകരണങ്ങൾ കൂടൂതൽ പ്രതീക്ഷിക്കാം. ==ഗാഡ്ഗിൽ - കസ്തൂരി രംഗൻ റിപ്പോർട്ട്== [[ഗാഡ്ഗിൽ സമിതി റിപ്പോർട്ട്]] പ്രകാരം പശ്‌ചിമഘട്ടത്തിലെ നല്ലൊരുഭാഗം സ്‌ഥലവും പരിസ്‌ഥിതി ലോലമേഖലയാക്കണം. കസ്‌തൂരിരംഗൻ റിപ്പോർട്ടിൽ ഈ മേഖല 37 ശതമാനം മാത്രമാണ്‌. കേരളമടക്കമുള്ള സംസ്‌ഥാനങ്ങളില്നി‌ന്നും എതിർപ്പ് ‌ ഉയർന്നതോടെ പരിസ്‌ഥിതി ദുർബലപ്രദേശമായി പ്രഖ്യാപിക്കേണ്ട ഭൂവിസ്‌തൃതിയുടെ കാര്യത്തിൽ കസ്‌തൂരിരംഗൻ സമിതിയുടെ നിർദ്ദേശം കേന്ദ്രം അംഗീകരിക്കുകയായിരുന്നു.<ref>http://www.mangalam.com/print-edition/india/107396#sthash.3x9odLA4.dpuf{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ===ആശങ്കകൾ=== സഹായത്തിന്റെയും വികസനത്തിന്റേയും പേരിൽ അമിതമായ അന്താരാഷ്ട്ര ഇടപെടലുകൾ ഉണ്ടായേക്കാം.<ref>{{cite news|title=പശ്ചിമഘട്ടം ലോകപൈതൃകം|url=http://www.deshabhimani.com/periodicalContent5.php?id=638|accessdate=2013 ഡിസംബർ 30|newspaper=ദേശാഭിമാനി (കിളിവാതിൽ)|archive-date=2013-12-30|archive-url=https://archive.today/20131230181825/http://www.deshabhimani.com/periodicalContent5.php?id=638|url-status=bot: unknown}}</ref> ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == {{commons category|Western Ghats}} * http://wgbis.ces.iisc.ernet.in/energy/water/paper/Relic/intro.htm == അവലംബം == {{reflist|2}} {{പശ്ചിമഘട്ടം}} {{GeoSouthAsia}} {{ഇന്ത്യയിലെ ലോക പൈതൃക കേന്ദ്രങ്ങൾ}} {{ഇന്ത്യയിലെ മലകൾ}} [[വർഗ്ഗം:പർവ്വതങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയുടെ ഭൂമിശാസ്ത്രം]] [[വർഗ്ഗം:പശ്ചിമഘട്ടം| ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ പർവ്വതങ്ങൾ]] mrdgjvwsyaqom4vm6z1cinu24ojbwa7 0 4672 4671618 4658685 2026-09-29T09:06:04Z ~2026-52300-03 223532 /* പ്രശസ്തരായ വ്യക്തികൾ */ 4671618 wikitext text/x-wiki {{ToDisambig|വാക്ക്=അടൂർ}} {{Infobox Indian Jurisdiction | native_name = അടൂർ, പത്തനംതിട്ട| type = Town | locator_position= right | latd = 9.10| longd = 76.44 | state_name = Kerala | district = [[പത്തനംതിട്ട ജില്ല|പത്തനംതിട്ട]] | leader_title = നഗരസഭാധ്യക്ഷ| leader_name = ദിവ്യ റജി മുഹമ്മദ്| altitude = | population_as_of = 2001 | population_total = 28,943| population_density = | area_magnitude= sq. km | area_total = | area_telephone = 91 (0)4734| postal_code = 691 523| vehicle_code_range = KL 26| sex_ratio = | unlocode = | website = | footnotes = | }} [[പത്തനംതിട്ട]] ജില്ലയിലെ പ്രധാന പട്ടണങ്ങളിലൊന്നാണ് '''അടൂർ'''. <ref>{{Cite web |url=https://www.keralatourism.org/routes-locations/adoor--i-/id/61 |title=Adoor (i), Pathanamthitta District, Kerala, India |website=Kerala Tourism |language=en |access-date=2026-08-04}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.kudumbashree.org/sub-district/991070/12 |title=Kudumbashree {{!}} About City in NULM - Adoor |website=www.kudumbashree.org |access-date=2026-08-04}}</ref>[[കേരള തനതു കലാ അക്കാദമി]](The Kerala institute of folklore and folk arts) അടൂരിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. അടൂർ താലൂക്കിലെ രണ്ടു മുനിസിപ്പൽ നഗരങ്ങൾ [[അടൂർ]] [[പന്തളം]] വളരെയധികം വികസന മുന്നേറ്റങ്ങൾ ഒരുകാലത്ത്‌ നടന്നുവന്നിരുന്ന കേരളത്തിലെ തന്നെ പ്രധാന ഇടങ്ങൾ ആണ്. പള്ളിക്കൽ, എനാദിമംഗലം, ഏഴംകുളം, കടമ്പനാട്, പന്തളം - തെക്കേക്കര, കൊടുമൺ, ഏറത്ത്‌ തുടങ്ങിയ പഞ്ചായത്തുകൾ അടൂർ താലൂക്കിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. അടൂർ റവന്യൂ ഡിവിഷണൽ ആസ്ഥാനം കോടതിക്ക് സമീപം പ്രവർത്തിക്കുന്നു..അടൂർ റവന്യൂ ഡിവിഷന്റെ കീഴിൽ മൂന്ന് താലൂക്കുകൾ ഉണ്ട് [[കോഴഞ്ചേരി]] ([[പത്തനംതിട്ട]]), [[കോന്നി]], അടൂർ. പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിലെ മൂന്ന് പോലീസ് സബ് ഡിവിഷണൽ ഓഫീസുകളിൽ ഒരെണ്ണം അടൂർ ആണ് [[കോന്നി]],[[പന്തളം]],അടൂർ സർക്കിൾ ഇതിന്റെ കീഴിൽ വരുന്നു.. 2011 ലെ ഇന്ത്യൻ സെൻസസ് പ്രകാരം, അടൂരിലെ ജനസംഖ്യ 29,171 ആണ്.<ref>{{cite web|url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/42526/download/46152/A-1_NO_OF_VILLAGES_TOWNS_HOUSEHOLDS_POPULATION_AND_AREA.xlsx|title=Number of villages, towns, households, population and area (India, states/UTs, districts and Sub-districts) - 2011}}</ref> == സ്ഥലനാമോല്പത്തി == 'ദാനം കിട്ടിയ നാട്' എന്നർത്ഥം വരുന്ന 'അടർന്ന് കിട്ടിയ ഊര്' എന്ന പദം ലോപിച്ചാണ് അടൂർ എന്ന പേരുണ്ടായതെന്ന് കരുതുന്നു. എന്നാൽ നൂറ്റാണ്ടുകൾക്കു മുമ്പ്, പണം കൈപ്പറ്റിക്കൊണ്ട് കൊട്ടാരക്കര ഇളയിടത്തു സ്വരൂപം വാക്കവഞ്ഞിപ്പുഴ മഠത്തിലേക്ക്, ഈ പ്രദേശം അട്ടിപ്പേറായി നൽകുകയുണ്ടായെന്നും അങ്ങനെ അട്ടിപ്പേറായി നൽകിയ ദേശം എന്ന അർത്ഥത്തിലുള്ള “അടു”, “ഊർ ” എന്നീ രണ്ടു ദ്രാവിഡ സംജ്ഞകളിൽ നിന്നാണ് അടൂർ എന്ന സ്ഥലനാമം ഉണ്ടായതെന്നും ഒരു അഭിപ്രായമുണ്ട്. അടര് -യുദ്ധം ,ഊര്-സ്ഥലം യുദ്ധംനടന്നസ്ഥലം എന്നാണ് പ്രസിദ്ധവും യുക്തിബധ്ഡവുമുള്ള നിരുക്തം ബുദ്ധമതക്കാരിൽ ഒരു വിഭാഗം അടിയാരാധകർ ആയിരുന്നു അടിയാരാധന നടത്തിയിരുന്നവരുടെ ഊര് എന്ന അർത്ഥതലത്തിൽ അടിയരുടെ ഊര് എന്ന അടിയൂരാണ് അടൂർ എന്നും അനുമാനമുണ്ട് സമീപ പ്രദേശത്തിന് മണ്ണടി എന്ന നാമം വന്നു ചേർന്നതിലും "അടി" പ്രാധാന്യമുള്ള വാക്കു തന്നെയാണ് ബൗദ്ധരുടെ "അടിയാരാധന" പ്രസിദ്ധമാണ് മണ്ണടിയിലെ കൽമണ്ഡപത്തിൽ പതിച്ചിരിക്കുന്ന കാൽ പാദ രൂപങ്ങൾ ബൗദ്ധ ഹീനയാന തേരാ വാദ ബന്ധങ്ങളെ വെളിെപ്പെടുത്തുന്നതാണ് == ചരിത്രം == മഹാശിലായുഗകാലത്തെ ചരിത്രാവശിഷ്ടങ്ങൾ കണ്ടെടുത്തിട്ടുള്ളതിൽ നിന്നും സഹസ്രാബ്ദങ്ങൾക്കു മുൻപുതന്നെ ഈ പ്രദേശത്തു ജനവാസമുണ്ടായിരുന്നതായി മനസ്സിലാക്കാം. സംഘകാല കൃതികളിൽ പോലും അടൂരിനെപ്പറ്റി പരാമർശിക്കുന്നുണ്ട്. സംഘകാലത്തിനു ശേഷം ഈ പ്രദേശം ബുദ്ധമത സംസ്കാരത്തിന്റെ സ്വാധീനത്തിലായി. നൂറ്റാണ്ടുകളോളം ഇവിടെ നിലനിന്ന ബുദ്ധമതത്തെ തകർത്തെറിഞ്ഞുകൊണ്ട്, പിൽക്കാലത്ത് ആര്യാധിനിവേശവും, ഹൈന്ദവമതവും ആധിപത്യം സ്ഥാപിച്ചു. എ.ഡി 8-ആം നൂറ്റാണ്ടു മുതൽ 12-ആം നൂറ്റാണ്ടു വരെ മഹോദയപുരം ആസ്ഥാനമാക്കി, കേരളം ഭരിച്ചിരുന്ന ചേരന്മാരുടെ കാലത്ത്, അർദ്ധ സ്വയംഭരണത്തോടു കൂടിയ ചെങ്കഴന്നൂർ അഥവാ ചെന്നീർക്കര നാടിന്റെ അധികാര പരിധിയിലായിരുന്നു ഈ പ്രദേശം. പിന്നീട് കൊട്ടാരക്കര ഇളയിടത്തു സ്വരൂപത്തിന്റെ അധീനതയിലായി. ക്രി.വ 1741-ൽ വേണാട്ടിലെ രാജാവായിരുന്ന മാർത്താണ്ഡവർമ്മ മഹാരാജാവ് ഇളയിടത്ത് സ്വരൂപത്തെ തിരുവിതാംകൂറിനോട് കൂട്ടിച്ചേർക്കുന്നതു വരെ അടൂർ ദേശം ഇളയിടത്ത് സ്വരൂപത്തിന്റെ വകയായിരുന്നു. തുടർന്ന് സ്വാതന്ത്ര്യലബ്ധിയ്ക്കു മുമ്പുവരെ ഈ പ്രദേശം തിരുവിതാംകൂർ നാട്ടുരാജ്യത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു. എൻ എസ് എസ്, എസ്എൻഡിപി എന്നീ പരിഷ്കരണ പ്രസ്ഥാനങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഈ നാടിന്റെ സാമൂഹിക വളർച്ചയിൽ ഏറെ പങ്കു വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. 1934-ൽ എസ്.എൻ.ഡി.പി യോഗത്തിന്റെ മന്ദിര ശിലാസ്ഥാപനം നിർവ്വഹിക്കാൻ മഹാത്മാഗാന്ധി അടൂരിലെത്തിയിട്ടുണ്ട്. 1941 മുതൽ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനം ഈ പ്രദേശത്ത് പ്രവർത്തിച്ചുതുടങ്ങി. . അടൂരിന്റെ ചരിത്രം കൊല്ലം ജില്ലയുടെ ചരിത്രവുമായി നേരിട്ട് ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. എ.ഡി. ഒന്നാം നൂറ്റാണ്ടിൽ, കൊല്ലം ജില്ലയിലെ മിക്ക സ്ഥലങ്ങളും തെക്കൻ തിരുവിതാംകൂറിൽ ആസ്ഥാനമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ആയ് രാജവംശത്തിന്റെ കീഴിലായിരുന്നു. ആയ് രാജാക്കന്മാരുടെ ഭരണകാലത്ത് അടൂരിൽ ഒരു ബുദ്ധവിഹാരം നിലനിന്നിരുന്നു. നവീന ശിലായുഗ കാലഘട്ടത്തിലെ ഡോൾമെൻസ് പോലുള്ള ചില മെഗാലിത്തിക്ക് സ്മാരകങ്ങൾ അടൂർ താലൂക്കിലെ ഏനാദിമംഗലം ഗ്രാമത്തിൽ നിന്ന് കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഒരുകാലത്ത് ഇളയിടത്ത് രാജവംശത്തിന്റെയും പന്തളം രാജവംശത്തിന്റെയും ഭാഗമായിരുന്നു അടൂർ. 1741-ൽ വേണാട് മഹാരാജാവ് മാർത്താണ്ഡവർമ്മ അടൂരിനെ തിരുവിതാംകൂർ രാജ്യത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി. മാർത്താണ്ഡവർമ്മ രാജാവിനെ പിടികൂടി സിംഹാസനം കൈവശപ്പെടുത്താൻ ശ്രമിച്ച എട്ടുവീട്ടിൽ പിള്ളയിൽ നിന്ന് ഒളിക്കാൻ മാർത്താണ്ഡവർമ്മ ഒരിക്കൽ അടൂരിലെത്തി ചിറ്റുണ്ടയിൽ പിള്ളയുടെ സഹായം തേടി. പക്ഷേ അത് നിരസിക്കപ്പെട്ടു. തുടർന്ന് അടൂരിലെ നെല്ലിമുട്ടിൽ കുടുംബത്തിന്റെ മുത്തശ്ശി പിന്തുണയും അഭയവും നൽകി. പിൽക്കാലത്ത്, രാജാവായതിനുശേഷം അദ്ദേഹം ചിറ്റുണ്ടയിൽ വീടിനോട് പ്രതികാരം ചെയ്യുകയും നെല്ലിമുട്ടിൽ വീടിന് സഹായം നൽകുകയും ചെയ്തു. ധർമ്മരാജന്റെ ഭരണകാലത്ത്, ടിപ്പു സുൽത്താനെതിരായ യുദ്ധമായിരുന്നു ശ്രദ്ധേയമായ ഒരു സംഭവം, അവിടെ തിരുവിതാംകൂർ [[ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനി]]യുമായി സഖ്യത്തിലേർപ്പെട്ടു. എ.ഡി. 1812-ൽ [[റാണി ഗൗരി പാർവതി ബായി]]യുടെ ഭരണകാലത്ത്, [[പന്തളം]] തിരുവിതാംകൂർ രാജ്യത്തോട് കൂട്ടിച്ചേർക്കപ്പെട്ടു. പറക്കോട് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന അനന്തരാമപുരം മാർക്കറ്റ് തിരുവിതാംകൂർ കാലഘട്ടത്തിലെ ഏറ്റവും പഴക്കമേറിയതും വലുതും തിരക്കേറിയതുമായ മാർക്കറ്റുകളിൽ ഒന്നായി അറിയപ്പെടുന്നു. 1947-ൽ ഇന്ത്യയ്ക്ക് സ്വാതന്ത്ര്യം ലഭിച്ചതിനുശേഷം, തിരുവിതാംകൂർ മഹാരാജാവ് ഇന്ത്യൻ യൂണിയനിൽ ചേരാൻ വിസമ്മതിച്ചു, പക്ഷേ പിന്നീട് സമ്മതിക്കേണ്ടി വന്നു. 1949 ജൂലൈ 1 ന് തിരുവിതാംകൂറും കൊച്ചിയും സംയോജിപ്പിച്ചു, തിരുവിതാംകൂർ മഹാരാജാവ് തിരുവിതാംകൂർ-കൊച്ചി സംസ്ഥാനത്തിന്റെ രാജപ്രമുഖനായി. 1956 നവംബർ 1 ന്, തിരുവിതാംകൂർ, കൊച്ചി, മലബാർ എന്നീ മുൻ പ്രദേശങ്ങളെ സംയോജിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് കേരള സംസ്ഥാനം രൂപീകരിച്ചു. അതിനുശേഷം, 1982 നവംബർ 1 ന് [[പത്തനംതിട്ട]] ജില്ല എന്ന പുതിയ പതിമൂന്നാം ജില്ല ഒരു പ്രത്യേക ഭരണ യൂണിറ്റായി നിലവിൽ വരുന്നതുവരെ അടൂർ കൊല്ലം ജില്ലയിലായിരുന്നു. പുതുതായി രൂപീകരിച്ച അടൂർ താലൂക്കിൽ കുന്നത്തൂർ താലൂക്കിലെ ഒമ്പത് ഗ്രാമങ്ങളും കൊല്ലം, ആലപ്പുഴ ജില്ലകളിലെ മാവേലിക്കര താലൂക്കിലെ രണ്ട് ഗ്രാമങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്നു. 1990 ഏപ്രിൽ 1 ന് അടൂർ മുനിസിപ്പാലിറ്റി നിലവിൽ വന്നു, അടൂർ മുനിസിപ്പാലിറ്റിയുടെ കീഴിലുള്ള പ്രദേശം ഇപ്പോൾ അടൂർ ടൗൺ എന്നറിയപ്പെടുന്നു. അടൂർ മധ്യ തിരുവിതാംകൂറിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു, ഒരിക്കലും നേരിട്ട് ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിൻ കീഴിലായിരുന്നില്ല. സമ്പന്നരായ ഹിന്ദു കുടുംബങ്ങളുടെയും പ്രമുഖ സെന്റ് തോമസ് ക്രിസ്ത്യൻ കുടുംബങ്ങളുടെയും ഒരു പ്രധാന പട്ടണമായിരുന്നു അടൂർ. മാർത്താണ്ഡവർമ്മ രാജാവ് അടൂർ ഒരിക്കലും പിടിച്ചെടുത്തില്ല. 1880 കളിൽ തിരുവിതാംകൂർ ഭരണകാലത്താണ് അടൂർ ധർമ്മ ആശുപത്രി (ഇപ്പോൾ അടൂർ ജനറൽ ആശുപത്രി എന്നറിയപ്പെടുന്നു) സ്ഥാപിതമായത്. 1914 ൽ അടൂരിൽ ആദ്യത്തെ സ്കൂൾ ആരംഭിച്ചു: ഇന്ന് അടൂർ ഗവ. യുപി സ്കൂൾ എന്നറിയപ്പെടുന്ന അടൂർ മലയാളം സ്കൂൾ. 1934 ൽ [[മഹാത്മാഗാന്ധി]] അടൂർ സന്ദർശിക്കുകയും ഒരു സ്വകാര്യ ബസ് സ്റ്റാൻഡിന് സമീപം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഇന്നത്തെ എസ്എൻഡിപി കെട്ടിടത്തിന്റെ ശിലാസ്ഥാപനം നടത്തുകയും ചെയ്തു. ഈ സമയത്താണ് ഖാദിയുടെയും ചർക്കയുടെയും സന്ദേശം കൂടുതൽ ശ്രദ്ധ നേടിയത്. 1940 കളിൽ, അടൂരിൽ കമ്മ്യൂണിസം ഉയർന്നുവരാൻ തുടങ്ങി. എസ്എൻഡിപിയും എൻഎസ്എസും അടൂരിന്റെ വികസനത്തിന് വലിയ സംഭാവനകൾ നൽകിയിട്ടുണ്ട്. == ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ സ്ഥാനം == [[തിരുവനന്തപുരം|തിരുവനന്തപുരത്തിനും]] [[എറണാകുളം|എറണാകുളത്തിനും]] മദ്ധ്യേ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന അടൂരിലേക്ക് എത്തുവാനുള്ള പ്രധാന പാത [[എം.സി.റോഡ്|എം.സി.റോഡാണ്]] .[[കായംകുളം|കായംകുളത്തു]] നിന്നും [[പുനലൂർ|പുനലൂരിൽ]] നിന്നും അടൂരിലേക്ക് സംസ്ഥാന പാതകളുമുണ്ട്. അടൂരിന് ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള റെയിൽ‌വേ സ്റ്റേഷൻ 25 കിലോമീറ്റർ അകലെയുള്ള [[ചെങ്ങന്നൂർ|ചെങ്ങന്നൂരാണ്]]. ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ കായംകുളം റെയിൽവേസ്റ്റേഷൻ അടൂരിൽ നിന്നും 29 കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ്. == പ്രധാന ആകർഷണങ്ങൾ == [[വേലുത്തമ്പി ദളവ|വേലുത്തമ്പി ദളവയുടെ]] സ്മാരകം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന [[മണ്ണടി]] അടൂരുനിന്നും 8 കിലോമീറ്റർ മാത്രം അകലെയാണ്. ഇവിടെ വെച്ചാണ് വേലുത്തമ്പി ദളവവീരചരമം പ്രാപിച്ചത്. അടൂരിലെ പുരാതനമായ ഭഗവതീക്ഷേത്രത്തിൽ അമൂല്യമായ ചില ശിലാശില്പങ്ങളുണ്ട്. എല്ലാ വർഷവും ഫെബ്രുവരിയിലാണ് ഇവിടുത്തെ ഉത്സവം. അടൂർ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബസ് സ്റ്റാന്റിന് അടുത്തായി നഗരഹൃദയത്തിൽ തന്നെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന പാർത്ഥസാരഥി ക്ഷേത്രം അടൂരിലെ പ്രശസ്തമായ മറ്റൊരു [[ക്ഷേത്രം|ക്ഷേത്രമാണ്]] . പത്തുദിവസമായി നടക്കുന്ന ക്ഷേത്രോത്സവത്തിലെ മുഖ്യ ആകർഷണം പത്താം ദിവസത്തെ [[ഗജമേള|ഗജമേളയാണ്]]. നെറ്റിപ്പട്ടവും മുത്തുക്കുടകളും ചൂടിയ ആനകൾ ഈ ദിവസം നഗരത്തെ അലങ്കരിക്കുന്നു.അതേപോലെ നൂറ്റാണ്ടുകൾ പഴക്കമുള്ള പെരിങ്ങനാട് തൃച്ചേന്ദമംഗലം ശ്രീ മഹാദേവർക്ഷേത്രം. തെക്കൻ കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ കെട്ടുകാഴ്ച നടക്കുന്ന ഉത്സവങ്ങളിൽ ഒന്ന് ഇവിടെയാണ്.ശിവരാത്രിക്ക് ശേഷം 10 ദിവസങ്ങളിലായിട്ടാണ് ഉത്സവം നടക്കാറ് . ഇന്ത്യയിൽ (മലങ്കര) മർത്തെശ്മൂനി അമ്മയുടെ നാമധേയേതിൽ സ്ഥാപിതമായ ആദ്യ ദേവാലയമായ പെരിങ്ങനാട് മർത്തെശ്മൂനി ഓർത്തഡോൿസ്‌ വലിയപള്ളി അടൂരിന് സമീപമായ മൂന്നാളത്ത് <nowiki>''പൂവന്കുന്നു''</nowiki> വലിയപള്ളി എന്ന അപര നാമധേയത്തിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. വലിയ പെരുനാൾ മലയാള മാസം മകരം 14 ,15 തീയതികളിൽ . കണ്ണങ്കോട് പള്ളി എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ഓർത്തോഡോക്സ് ദേവാലയവും ,മുസ്ലിം പള്ളിയും അതിപുരാതന കാലം മുതൽ ഉള്ളതാണ്... കേരളത്തിലെ വളരെ പഴക്കമേറിയതും വിപുലവുമായ ചന്തകളിലൊന്നാണു അടൂരിന്റെ സമീപപ്രദേശമായ പറക്കോട്ടുള്ള ചന്ത. മലഞ്ചരക്കു വ്യാപാരത്തിനു വളരെ പ്രശസ്തമാണ് ദിവാൻ രാജാകേശവദാസൻ സ്ഥാപിച്ച അനന്തരാമപുരം മാർക്കറ്റ് എന്ന പറക്കോട് ചന്ത. ഒരു കാലത്ത് തിരുവിതാംകൂറിലെ വാണിജ്യത്തിന്റെ സിരാകേന്ദ്രമായിരുന്നു ഇത് . [[പുനലൂർ]] റോഡിൽ അടൂരിൽ നിന്നും 4 കിലോമീറ്റർ മാറിയാണ് ഈ ചന്ത സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. == അഡ്മിനിസ്ട്രേഷൻ == പത്തനംതിട്ട ജില്ലയുടെ ഭാഗമായ അടൂർ പത്തനംതിട്ടയിലെ രണ്ട് പ്രധാന റവന്യൂ ഡിവിഷനുകളിൽ ഒന്നാണ്. 1982-ൽ പത്തനംതിട്ട ജില്ല രൂപീകരിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് അടൂർ കൊല്ലം ജില്ലയിൽ പെട്ടതായിരുന്നു. അടൂർ നിയമസഭാ മണ്ഡലം പുതുതായി രൂപീകരിച്ച പത്തനംതിട്ട ലോക്‌സഭയുടെ ഭാഗമാണ്. ഇപ്പോഴത്തെ എംപി ശ്രീ ആൻ്റോ ആൻ്റണിയാണ്. അടൂരിലെ ഇപ്പോഴത്തെ എം.എൽ.എ ശ്രീ ചിറ്റയം ഗോപകുമാറാണ്. === മുനിസിപ്പാലിറ്റി വാർഡുകൾ === അടൂർ ടൗണിൽ അടൂർ മുനിസിപ്പാലിറ്റിയിലെ 28 വാർഡുകൾ ഉൾപ്പെടുന്നു. {| class="wikitable" ! style="font-weight:bold; background-color:#9698ed;" | വാർഡ് നമ്പർ ! style="font-weight:bold; background-color:#9698ed;" | വാർഡിന്റെ പേര് ! style="font-weight:bold; background-color:#9698ed;" | കൗൺസിലർ ! style="font-weight:bold; background-color:#9698ed;" | പാർട്ടി |- | 1 |[[മിത്രപുരം]] | സൂസി ജോസഫ് |[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]] |- | 2 | ഇ വി വാർഡ് | അനു വസന്തൻ |[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]] |- | 3 | പന്നിവിഴ | അപ്സര സനൽ |[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ|സിപിഐ]] |- | 4 | സാൽവേഷൻ ആർമി | രജനി രമേശ് | [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സിപിഐ(എം)]] |- | 5 | സിവിൽ സ്റ്റേഷൻ | ശശികുമാർ | [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]] |- | 6 | ജവഹർ | ഡി.സജി |[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ|സിപിഐ]] |- | 7 |[[ആനന്ദപ്പള്ളി]] | രാജി ചെറിയാൻ |[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ|സിപിഐ]] |- | 8 | പോത്രോട് | ശ്രീജ ആർ നായർ |[[ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി|ബിജെപി]] |- | 9 | എം ജി വാർഡ് | രമേഷ്കുമാർ വി |സ്വതന്ത്ര |- | 10 | ഭഗത് സിംഗ് | ബിന്ദുകുമാരി ജി |[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]] |- | 11 | പന്നിവിഴ ഈസ്റ്റ് | ശശികുമാർ |[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]] |- | 12 | സംഗമം | റീന സാമുവൽ |[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]] |- | 13 | നേതാജി | ഗോപാലൻ കെ |[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|CPM]] |- | 14 |[[പറക്കോട്|പറക്കോട്]] | എം അലവുദീൻ |സ്വതന്ത്ര |- | 15 | പറക്കോട് കിഴക്ക് | അനൂപ് ചന്ദ്രശേഖർ |[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]] |- | 16 | അനന്തരാമപുരം | സുധ പത്മകുമാർ |[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]] |- | 17 | പറക്കോട് വെസ്റ്റ് | സിന്ധു തുളസീധരക്കുറുപ്പ് |[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ|സിപിഐ]] |- | 18 | ടി ബി വാർഡ് | ലാലി സജി |[[യുണൈറ്റഡ് ഡെമോക്രാറ്റിക് ഫ്രണ്ട് (കേരളം)|UDF]] |- | 19 | കണ്ണംകോട് നോർത്ത് | അജി പി വർഗീസ് | [[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി (കേരളം)|LDF]] |- | 20 | അടൂർ സെൻട്രൽ | അഡ്വ. എസ് ഷാജഹാൻ |[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സിപിഐ(എം)]] |- | 21 | കണ്ണംകോട് | ദിവ്യ റെജി |[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സിപിഐ(എം)]] |- | 22 | നെല്ലിമൂട്ടിൽപടി | ശ്രീലക്ഷ്മി ബിനു |[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]] |- | 23 | അയ്യപ്പൻപാറ | ബീന ബാബു |സ്വതന്ത്ര |- | 24 | ടൗൺ വാർഡ് | റോണി പനംതുണ്ടിൽ |[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സിപിഐ(എം)]] |- | 25 |[[മൂന്നാലം|മൂന്നാലം]] | അനിതദേവി എ | സ്വതന്ത്രൻ |- | 26 |[[മൂന്നാലം|പ്രിയദർശിനി]] | ശോഭ തോമസ് | സ്വതന്ത്രൻ |- | 27 | ഹോളിക്രോസ് | കെ മഹേഷ് കുമാർ | [[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി (കേരളം)|LDF]] |- | 28 | പുതിയകാവിൽച്ചിറ | ജയകൃഷ്ണൻ എസ് |[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]] |} <ref>{{Cite web|url=http://www.adoormunicipality.in/council|title=കൗൺസിൽ‍ {{!}} അടൂർ മുനിസിപ്പാലിറ്റി|website=www.adoormunicipality.in|access-date=2020-04-20|archive-date=26 ഓഗസ്റ്റ് 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140826224553/http://www.adoormunicipality.in/council|url-status=dead}}</ref> === അടൂർ റവന്യൂ ഡിവിഷൻ === അടൂർ താലൂക്കിൽ രണ്ട് മുനിസിപ്പൽ പട്ടണങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുന്നു: അടൂർ, പന്തളം. പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിലെ രണ്ട് [[റവന്യൂ ഡിവിഷൻ]] കളിൽ ഒന്നാണ് അടൂർ. അടൂർ റവന്യൂ ഡിവിഷനിൽ [[കോഴഞ്ചേരി]] (പത്തനംതിട്ട), [[കൊന്നി, കേരളം|കൊന്നി]], അടൂർ താലൂക്കുകൾ ഉൾപ്പെടുന്നു. റവന്യൂ ഡിവിഷൻ മുമ്പ് [[കൊല്ലം ജില്ല]]യിലായിരുന്നു സ്ഥിതി ചെയ്തിരുന്നത്. തെക്കൻ കേരളത്തിലെ [[തിരുവനന്തപുരം]], [[കൊച്ചി]] എന്നീ രണ്ട് പ്രധാന നഗരങ്ങൾക്കിടയിലാണ് അടൂർ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.<ref>{{cite web|title=Routes & Locations|website=keralatourism.com|url=http://www.keralatourism.org/routes-locations/adoor--i-/id/62|access-date=30 Apr 2018|archive-date=2018-03-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20180316023050/https://www.keralatourism.org/routes-locations/adoor--i-/id/62|url-status=dead}}</ref> ====അടൂർ റവന്യൂ ഡിവിഷന് കീഴിലുള്ള താലൂക്കുകൾ==== {| class="wikitable" style="font-size:95%;" !No. ||താലൂക്ക് ആസ്ഥാനം ||റവന്യൂ ഡിവിഷനുകൾ |- |1 ||അടൂർ ||അടൂർ |- |2 ||[[കോഴഞ്ചേരി]] ||അടൂർ |- |3 ||[[കോന്നി, കേരളം|കോന്നി]] ||അടൂർ |} === അടൂർ താലൂക്ക് === ===== അടൂർ താലൂക്കിലെ മുനിസിപ്പാലിറ്റികളും ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്തുകളും==== അടൂർ പട്ടണം ആസ്ഥാനമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന അടൂർ താലൂക്കിൽ രണ്ട് മുനിസിപ്പാലിറ്റികളും രണ്ട് ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്തുകളും ഉൾപ്പെടുന്നു. പന്തളം ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്തിൽ അടൂർ താലൂക്കിൽ നിന്നുള്ള രണ്ട് പഞ്ചായത്തുകൾ (തുമ്പമൺ, പന്തളം തെക്കേക്കര) ഉൾപ്പെടുന്നു, ബാക്കിയുള്ളവ കോഴഞ്ചേരി താലൂക്കിന് കീഴിലാണ്. {| class="wikitable" |- style="font-weight:bold; background-color:#9698ed;" ! ഇല്ല ! തദ്ദേശ സ്ഥാപനത്തിന്റെ പേര് !മുനിസിപ്പാലിറ്റി/ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത് ! താലൂക്ക് ! റവന്യൂ ഡിവിഷൻ |- | 1 | അടൂർ |മുനിസിപ്പാലിറ്റി | അടൂർ |അടൂർ |- | 2 | പന്തളം |മുനിസിപ്പാലിറ്റി |അടൂർ | അടൂർ |- |3 |പറക്കോട് |ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത് |അടൂർ |അടൂർ |- |4 |പന്തളം |ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത് |അടൂർ |അടൂർ |} ====അടൂർ താലൂക്കിലെ പഞ്ചായത്തുകൾ==== {| class="wikitable" style="font-size:95%;" ?ഇല്ല. ||പഞ്ചായത്തുകൾ ||റവന്യൂ ഡിവിഷനുകൾ ||താലൂക്ക് !ഗ്രാമങ്ങൾ |- |1 ||[[കൊടുമൺ]] ||അടൂർ ||അടൂർ |കൊടുമൺ, അങ്ങാടിക്കൽ |- |2 ||[[ഏഴംകുളം]] ||അടൂർ||[[പന്തളം|അടൂർ]] |ഏഴംകുളം, ഏനാത്ത് |- |3 ||[[പള്ളിക്കൽ, അടൂർ|പള്ളിക്കൽ]]||അടൂർ|| അടൂർ |പള്ളിക്കൽ, പെരിങ്ങനാട് |- |4 ||[[കടമ്പനാട്]] ||അടൂർ |അടൂർ |കടമ്പനാട് |- |5 ||[[ഏനാദിമംഗലം]]||അടൂർ |അടൂർ |ഏനാദിമംഗലം |- |6 ||[[പന്തളം തെക്കേക്കര]]||അടൂർ |അടൂർ |പന്തളം തെക്കേക്കര |- |7 ||[[തുമ്പമൺ]]||അടൂർ |അടൂർ |തുമ്പമൺ |- |8 ||[[ഏറത്ത്]]||അടൂർ |അടൂർ |ഏറത്ത് |} <ref>{{Cite web|title=ഉപവിഭാഗങ്ങൾ താലൂക്കുകളും ഗ്രാമങ്ങളും {{!}} പത്തനംതിട്ട ജില്ല, കേരള സർക്കാർ {{!}} ഇന്ത്യ|url=https://pathanamthitta.nic.in/subdivisions-taluks-and-villages/|language=en-US|access-date=2020-05-22}}</ref> == ജനസംഖ്യാശാസ്‌ത്രം == {{Historical populations|align = left |1951| 13745 |1991| 26639 |2001| 28952 |2011| 29171 }} [[2011 ഇന്ത്യൻ സെൻസസ്]] പ്രകാരം, അടൂരിൽ 29,171 ജനസംഖ്യയും {{convert|1401|PD/km2|PD/sqmi|}} ജനസാന്ദ്രതയും ഉണ്ട്. ഇതിൽ 47.1% പുരുഷന്മാരും 52.9% സ്ത്രീകളുമാണ്. ജനസംഖ്യയുടെ 8.27% 6 വയസ്സിന് താഴെയുള്ളവരാണ്. [[പട്ടികജാതിക്കാരും പട്ടികവർഗക്കാരും]] യഥാക്രമം ജനസംഖ്യയുടെ 12.41% ഉം 0.13% ഉം ആണ്. മൊത്തം സാക്ഷരതാ നിരക്ക് 96.31% ആയിരുന്നു (പുരുഷന്മാർക്ക് 97.49% ഉം സ്ത്രീകൾക്ക് 95.27% ഉം), ഇത് സംസ്ഥാന ശരാശരിയായ 94% ഉം ദേശീയ ശരാശരിയായ 74.04% ഉം നേക്കാൾ കൂടുതലാണ്. ===മതം=== {{Pie chart |thumb = right |അടിക്കുറിപ്പ് = ''''അടൂരിലെ മതം'' (2011) |label1 = [[കേരളത്തിലെ ഹിന്ദുമതം|ഹിന്ദുമതം]] |value1 = 53.97 |color1 = darkorange |label2 = [[കേരളത്തിലെ ക്രിസ്തുമതം|ക്രിസ്തുമതം]] |value2 = 36.55 |color2 = നീല |label3 = [[കേരളത്തിലെ ഇസ്ലാം|ഇസ്ലാം]] |value3 = 9.33 |color3 = പച്ച |label4 = ഒന്നുമില്ല |value4 = 0.1 |color4 = കറുപ്പ് |label5 = മറ്റുള്ളവ |value5 = 0.04 |color5 = ചാരനിറം }} 2011 ലെ സെൻസസ് പ്രകാരം, [[കേരളത്തിലെ ഹിന്ദുമതം|ഹിന്ദുക്കൾ]] ആണ് ഭൂരിപക്ഷം, ജനസംഖ്യയുടെ 54% പേരും ഈ മതം പിന്തുടരുന്നു. [[കേരളത്തിലെ ക്രിസ്തുമതം|ക്രിസ്ത്യാനികൾ]] ഒരു പ്രധാന ന്യൂനപക്ഷമാണ്, ജനസംഖ്യയുടെ 37% വരും. [[കേരളത്തിലെ ഇസ്ലാം|മുസ്ലീങ്ങൾ]] ജനസംഖ്യയുടെ 9% വരും. ==പ്രശസ്തരായ വ്യക്തികൾ== * [[അടൂർ ഭാസി]] (അഭിനേതാവ്) * [[അടൂർ ഗോപാലകൃഷ്ണൻ]] (സംവിധായകൻ) * വിഷ്ണു അടൂർ * [[അടൂർ ഭവാനി]] * [[അടൂർ പങ്കജം]] * [[ആരിഫ് അടൂർ]] * [[അടൂർ പ്രകാശ്]] (ആറ്റിങ്ങൽ മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നുള്ള ലോകസഭാ അംഗം) == വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ == * [[സെന്റ് സിറിൾസ് കോളേജ്, അടൂർ|സെന്റ് സിറിൾസ് കോളേജ്, കിളിവയൽ]] * [[കോളേജ് ഓഫ് എഞ്ചിനീയറിങ്ങ്, അടൂർ|അടൂർ എൻ‌ജിനീറിംഗ് കോളേജ്]] * [[കോളെജ് ഓഫ് അപ്ലൈഡ് സയൻസസ്, അടൂർ|അപ്ലൈഡ് സയൻസ് കോളേജ്]] * അടൂർ ശ്രീനാരായണ ഇൻസ്‌റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഒഫ് ടെക്നോളജി (എസ്.എൻ.ഐ.ടി)<ref>[http://news.keralakaumudi.com/news.php?nid=2865ca9be20fe245d3eab44973efb4c7 അടൂർ ശ്രീനാരായണ ഇൻസ്‌റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഒഫ് ടെക്നോളജി (എസ്.എൻ.ഐ.ടി)]</ref> * ഗവ പോളിടെൿനിക് കോളേജ് * കേരള സർവകലാശാല സെന്റർ ഫോർ ടീച്ചർ എഡ്യൂക്കേഷൻ * കേരള സർവകലാശാല അപ്ളൈഡ് സയൻസ് കോളേജ് * പി.ജി.എം.ബോയ്സ്ഹയർ സെക്കണ്ടറി സ്കൂൾ, പറക്കോട് * പി.ജി.എം.ഗേൾസ് ഹയർ ‍ സെക്കണ്ടറി സ്കൂൾ, പറക്കോട് * ഗവ. എൽ.പി.സ്കൂൾ * ഗവ. യു.പി.സ്കൂൾ * ഗവ. ബോയ്സ് ഹയർ സെക്കണ്ടറി സ്കൂൾ * ഗവ. ഗേൾസ് ഹൈസ്കൂൾ * കേന്ദ്രീയ വിദ്യാലയം * സെന്റ് മേരീസ് മഹിളാമന്ദിരം ഹൈസ്കൂൾ * ഹോളി ഏയ്ജൽസ് ഇംഗ്ളീഷ് മീഡിയം ഹയർ സെക്കണ്ടറി സ്കൂൾ * തപോവൻ പബ്ലിക് സ്കൂൾ * തൃച്ചേന്നമംഗലം ഗവണ്മെന്റ് ഹൈസ്കൂൾ * ചേന്നം പള്ളിൽ ഗവണ്മെന്റ് എല് പി സ്കൂൾ * എൻ എസ് എസ് ഹയർ സെക്കന്റ്‌റി സ്കൂൾ *മാർത്തോമാ ഇംഗ്ലീഷ് മീഡിയം യു പി സ്‌കൂൾ  അടൂർ == ആശുപത്രികളും ദന്ത ക്ലിനിക്കുകളും == * ഗവ. ജനറൽ ആശുപത്രി, അടൂർ [[File:Adoor GH.jpg|thumb|ജനറൽ ആശുപത്രി, അടൂർ]] *ലൈഫ്‌ലൈൻ സൂപ്പർ സ്‌പെഷ്യാലിറ്റി ആശുപത്രിയും ഫെർട്ടിലിറ്റി ക്ലിനിക്, അടൂർ *മൗണ്ട് സിയോൺ മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആശുപത്രി, അടൂർ *ഹോളിക്രോസ് ആശുപത്രി, അടൂർ *മരിയ ആശുപത്രി, അടൂർ *മൗണ്ട് സിനായ് മെഡിക്കൽ സെന്റർ, പറന്തൽ *ഗവൺമെന്റ് വെറ്ററിനറി ആശുപത്രി, അടൂർ *മോസസ് ഡെന്റൽ ക്ലിനിക്, അടൂർ *സീഗീസ് ഗ്രേസ് ഡെന്റൽ സെന്റർ, അടൂർ 40 കിലോമീറ്റർ ചുറ്റളവിൽ അല്ലെങ്കിൽ ഒരു മണിക്കൂർ യാത്രാ സാമീപ്യത്തിൽ കുറഞ്ഞത് നാല് മെഡിക്കൽ കോളേജുകളെങ്കിലും അടൂരിലുണ്ട്. പ്രശസ്ത മെഡിക്കൽ കോളേജുകളിലും ആശുപത്രികളിലും [[ഗവൺമെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, കോന്നി|കോന്നി ഗവൺമെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] (28 കിലോമീറ്റർ), [[പുഷ്പഗിരി മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] (31 കിലോമീറ്റർ), [[ബിലീവേഴ്‌സ് ചർച്ച് മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആശുപത്രി]] (37 കിലോമീറ്റർ), മുത്തൂറ്റ് മെഡിക്കൽ സെന്റർ പത്തനംതിട്ട (18 കിലോമീറ്റർ) എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. == ലാൻഡ്‌മാർക്കുകൾ == മണ്ണടി ക്ഷേത്രം ഉൾപ്പെടെ നിരവധി ആരാധനാലയങ്ങൾ അടൂരിലാണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. [[File:Parthasarathy Temple, Adoor.jpg|thumb|right|വലത്|പാർത്ഥസാരഥി ക്ഷേത്രം, അടൂർ]] [[File:Trichendamangalam Mahadevar Temple.jpg|thumb|rightതൃച്ചേന്ദമംഗലം മഹാദേവർ ക്ഷേത്രം]] [[File:Sreenarayanapuram Temple, Manakala.jpg|thumb|ശ്രീ നാരായണപുരം മഹാവിഷ്ണു ക്ഷേത്രം]] * [[ശ്രീനാരായണപുരം ക്ഷേത്രം|ശ്രീ നാരായണപുരം മഹാവിഷ്ണു ക്ഷേത്രം]] [[File:PSX 20200204 210430.jpg|thumb|upright|മാർത്താശാമുനി ഓർത്തഡോക്സ് ചർച്ച്,മൂന്നാലം]] [[File:St.Thomas Malankara Syrian Orthodox Cathedral, Kadampanad, Adoor, Established - AD 325.jpg|thumb|St. തോമസ് മലങ്കര സിറിയൻ ഓർത്തഡോക്സ് കത്തീഡ്രൽ, കടമ്പനാട്]] * ജുമാ അൽ മസ്ജിദ്, സെൻട്രൽ - അടൂർ *ഗാന്ധി സർക്കിൾ, അടൂർ *[[സെൻ്റ്. തോമസ് കത്തീഡ്രൽ, കണ്ണംകോട്|സെൻ്റ്. തോമസ് ഓർത്തഡോക്സ് കത്തീഡ്രൽ, കണ്ണംകോട്]] *സെൻ്റ്. മേരീസ് ഓർത്തഡോക്സ് ചർച്ച് | ഹോളി മാർത്തമറിയം തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രം, കരുവാറ്റ - അടൂർ == ഗതാഗതം == === റോഡ് === [[File:Nellimootilpadi Bypass end.jpg|thumb|upright|നെല്ലിമൂട്ടിൽപടി ബൈപാസ് അടൂരിൽ അവസാനിക്കുന്നു]] [[എറണാകുളം]], [[തിരുവനന്തപുരം|തിരുവനന്തപുരം]], [[കായംകുളം|കായംകുളം]], [[പുനലൂർ]], [[പത്തനംതിട്ട]], [[കൊല്ലം]] എന്നിവിടങ്ങളുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന പ്രധാന റോഡുകളുള്ള ഒരു ജംഗ്ഷനാണ് അടൂർ. അടൂരിലെ ഏക ഗതാഗത മാർഗ്ഗം റോഡ്‌വേകളാണ്. അടൂരിൽ രണ്ട് ബസ് സ്റ്റാൻഡുകളുണ്ട്. കെ‌എസ്‌ആർ‌ടി‌സി ബസ് സ്റ്റാൻഡിൽ ദിവസേന അന്തർസംസ്ഥാന, അന്തർജില്ലാ, ടൗൺ കണക്റ്റിവിറ്റിയുള്ള 24 മണിക്കൂർ ബസ് സർവീസുകളുണ്ട്. ബൈപാസ് സ്റ്റേഷനുകൾക്ക് സമീപമുള്ള മുനിസിപ്പൽ ബസ് സ്റ്റാൻഡ് എല്ലാ സ്വകാര്യ ബസുകളും സർവീസ് നടത്തുന്നു. കർണാടക, തമിഴ്‌നാട് എന്നീ അയൽ സംസ്ഥാനങ്ങളിലേക്ക് കെ‌എസ്‌ആർ‌ടി‌സി സർവീസ് നടത്തുന്നു. മംഗലാപുരം, മണിപ്പാൽ, മാർത്താണ്ഡം, തലക്കുളം, സുൽത്താൻ ബത്തേരി, പെരിക്കലൂർ, കണ്ണൂർ, ഉദയഗിരി, കോഴിക്കോട്, തൃശൂർ, എറണാകുളം, തിരുവനന്തപുരം എന്നിവിടങ്ങളിലേക്കുള്ള സൂപ്പർ ഡീലക്സ്, സൂപ്പർഫാസ്റ്റ്, ഫാസ്റ്റ് പാസഞ്ചറുകൾ എന്നിവയാണ് പ്രധാന ബസ് സർവീസുകൾ. മറ്റ് ഡിപ്പോകളിൽ നിന്ന് ബാംഗ്ലൂർ (സ്കാനിയ), സുള്ളിയ (സൂപ്പർ ഡീലക്സ്), ബത്തേരി (സൂപ്പർ ഡീലക്സ്), തെങ്കാശി (ഫാസ്റ്റ് പാസഞ്ചർ), പഴനി (സൂപ്പർ ഫാസ്റ്റ്, ഫാസ്റ്റ് പാസഞ്ചർ) എന്നിവിടങ്ങളിലേക്ക് ബസ് സർവീസുകളും ലഭ്യമാണ്. കല്ലട, കേരള ലൈൻസ്, രുക്മ തുടങ്ങിയ സ്വകാര്യ ബസ് സർവീസുകൾ ബാംഗ്ലൂർ, ചെന്നൈ, അടൂരിൽ നിന്ന് മറ്റ് സ്ഥലങ്ങളിലേക്ക് ദിവസേന സർവീസുകൾ നടത്തുന്നു. ദക്ഷിണ കേരളത്തിന്റെ കേന്ദ്രമായ അടൂരിൽ യാത്രയ്ക്കും സാധനങ്ങൾ കൊണ്ടുപോകുന്നതിനുമായി നല്ല ഹൈവേകളും ആധുനിക റോഡുകളും ഉണ്ട്. അടൂരിൽ [[Mc road|MC road]] [[Main Central Road|(SH1)]] [[തിരുവനന്തപുരം]] വരെ കടന്നുപോകുന്നു, [[ദേശീയ പാത 183A (ഇന്ത്യ)|ദേശീയ പാത 183A]] അടൂരിലൂടെ കടന്നുപോകുന്നു, [[പത്തനംതിട്ട]]യെയും മറ്റ് പ്രധാന സ്ഥലങ്ങളെയും ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു. തിരുവിതാംകൂർ രാജവംശത്തിന്റെ കാലഘട്ടത്തിൽ നിർമ്മിച്ച കഴക്കൂട്ടം മുതൽ അടൂർ വരെയുള്ള എംസി റോഡ് അടുത്തിടെ സുരക്ഷാ റോഡായി ഉയർത്തപ്പെട്ടു. കേരളത്തിൽ നിർമ്മിക്കുന്ന ആദ്യത്തെ സുരക്ഷാ റോഡ് പദ്ധതിയാണിത്. അടൂർ ബൈപാസ് അടൂരിലെ നെല്ലിമുട്ടിൽപടിയിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച് [[മൂന്നാലം]] വഴി കടന്നുപോകുന്നു, അടൂരിലെ കരുവാറ്റയിൽ അവസാനിക്കുന്നു. [[കായംകുളം]]-[[പുനലൂർ]] (SH8) റോഡും അടൂരിലൂടെ കടന്നുപോകുന്നു. ഇത് [[കായംകുളം]], [[പുനലൂർ]] എന്നിവയുടെ കേന്ദ്രമായി മാറുന്നു. കെപി റോഡ് അടൂരിനെ [[ചാരുംമൂട്]], [[പത്തനാപുരം]] തുടങ്ങിയ വിവിധ സ്ഥലങ്ങളുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു. ഗതാഗതക്കുരുക്ക് ഒഴിവാക്കാൻ [[ദേശീയ പാത 66 (ഇന്ത്യ)|ദേശീയ പാത 66]] ഉപയോഗിക്കുന്നതിനേക്കാൾ തിരുവനന്തപുരത്തേക്ക് യാത്ര ചെയ്യാൻ ആളുകൾ അടൂരിലെ എംസി-റോഡ് ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഇത് എംസി-റോഡിനെ തിരുവനന്തപുരത്തേക്ക് യാത്ര ചെയ്യാൻ ഏറ്റവും പ്രചാരമുള്ള റൂട്ടാക്കി മാറ്റുന്നു. [[കൊല്ലം]] ൽ നിന്ന് ആരംഭിക്കുന്ന [[ദേശീയ പാത 183 (ഇന്ത്യ)|ദേശീയ പാത 183]], അടൂർ വഴി കടന്ന് തമിഴ്‌നാട്ടിലെ [[തേനി]] യിൽ അവസാനിക്കുന്നു. അടൂരിനുള്ളിൽ റിംഗ് റോഡുകൾ കൊണ്ടുവരാൻ പദ്ധതികളുണ്ട്. 110 കോടിയുടെ ആനയടി-കൂടൽ റോഡും 42 കോടിയുടെ ഏഴംകുളം - കൈപ്പട്ടൂർ -കോന്നി റോഡും നവീകരിക്കുന്നതിനും വികസിപ്പിക്കുന്നതിനുമുള്ള വരാനിരിക്കുന്ന പദ്ധതികൾ പുരോഗമിക്കുന്നു. === വിമാനത്താവളങ്ങൾ === ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള വിമാനത്താവളം [[തിരുവനന്തപുരം]]-[[തിരുവനന്തപുരം അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം]] ആണ്, ഇത് {{cvt|90|km}} അകലെയാണ്. === റെയിൽവേ === ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനുകൾ [[കായംകുളം ജംഗ്ഷൻ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ|കായംകുളം ജംഗ്ഷൻ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ]] {{cvt|25|km}} അകലെ, [[ചെങ്ങന്നൂർ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ]], കൊട്ടാരക്കര റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ (21.5 km) എന്നിവയാണ്. അടൂരിന് ഒരു റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ ആസൂത്രണം ചെയ്തിരുന്നു, എന്നാൽ ഈ പദ്ധതി [[മാവേലിക്കര]] ലേക്ക് മാറ്റി. അടൂരിലേക്ക് ഒരു പ്രധാന ജംഗ്ഷൻ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ കൊണ്ടുവരുന്നതിനെക്കുറിച്ച് പരിഗണനകളുണ്ട്. നിർദിഷ്ട റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനിൽ റെയിൽവേ മേൽപ്പാലങ്ങളും എട്ട് ട്രാക്കുകളും ഉണ്ടാകും. == വിദ്യാഭ്യാസം == * [[കോളേജ് ഓഫ് എഞ്ചിനീയറിംഗ്, അടൂർ]] * [[കേന്ദ്രീയ വിദ്യാലയ അടൂർ]] == ശ്രദ്ധേയരായ ആളുകൾ == * [[അടൂർ ഭാസി]], നടൻ * [[അടൂർ ഭവാനി]], നടി * [[അടൂർ ഗോപാലകൃഷ്ണൻ]], സംവിധായകൻ * [[എസ്. ജിതേഷ്|ഡോ. ജിതേഷ്ജി]], ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വേഗതയേറിയ കാർട്ടൂണിസ്റ്റ് * [[ഗോവിന്ദൻകുട്ടി (നടൻ)|ഗോവിന്ദൻകുട്ടി]], നടൻ-അവതാരകൻ * [[ഗൗരി ജി. കിഷൻ]], നടി * [[അടൂർ പങ്കജം]], നടി * [[അടൂർ പ്രകാശ്]] മുൻ കോന്നി എംഎൽഎ, മുൻ കേരള മന്ത്രി, ഇപ്പോഴത്തെ [[ആറ്റിങ്ങൽ]] എം.പി. * [[ഇ. വി. കൃഷ്ണപിള്ള]], എഴുത്തുകാരൻ == അവലംബം == {{Reflist}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == {{commons category|Adoor}} * [http://www.keralauniversity.edu/stcyril.htm സെന്റ് സിറിൾസ് കോളെജ്, അടൂർ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060902085736/http://www.keralauniversity.edu/stcyril.htm |date=2006-09-02 }} * [http://www.ceadoor.ihrd.ac.in/ അടൂർ എഞ്ചിനീയറിംഗ് കോളേജ് ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130807003422/http://www.ceadoor.ihrd.ac.in/ |date=2013-08-07 }} {{പത്തനംതിട്ട ജില്ല}} {{commons category-inline}} {{Wikivoyage}} {{Central Travancore}} {{Kerala}} {{Municipalities of Kerala}} [[വർഗ്ഗം:പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിലെ പട്ടണങ്ങൾ]] pjeiw0n8q1czhdm36hyfowtojccwmkk 0 4867 4671554 4671075 2026-09-29T04:02:19Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671554 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Periyar}} {{ToDiasmbig|വാക്ക്=പെരിയാർ}} <!-- താഴെ കാണുന്ന ചില വരികൾ Infobox table template ഇന്റെ യാണ്.--> {{Geobox |നദി <!-- *** Name section *** --> |name = പെരിയാർ |native_name = പെരിയാറ് <!-- *** Image *** ---> | image = Periyar.jpg | image_size = | image_caption = [[മലയാറ്റൂർ|മലയാറ്റൂരിലൂടെ]] ഒഴുകുന്ന പെരിയാർ നദി <!-- *** Map section *** --> |map = Location_of_Peiryar_River_Kerala.png |map_caption = പെരിയാർ നദിയുടെ ഭൂപടം <!-- General section *** --> |country = {{flag|ഇന്ത്യ}} |state = കേരളം |state1 = |city = [[ആലുവ]] |city1 = [[നേര്യമംഗലം]] |city2 = [[കാലടി]] |city3 = [[മലയാറ്റൂർ]] <!-- *** Geography *** --> |length = 244 |length_round = 0 |watershed = 5398 |watershed_round = 0 |width = 0.405 |width_round = 2 |discharge_location = mouth |discharge_average = 295 |discharge1_location = Kalady (1980-2004) |discharge1_average = 223 |discharge1_max = |discharge1_min = |discharge1_note = <ref>{{cite web | title = UNEP GEMS/Water Programme | date = | publisher = | url = http://www.gemstat.org/docs/031018StationProfile.pdf | accessdate = 2014-02-27 | archive-date = 2014-02-27 | archive-url = https://web.archive.org/web/20140227234403/http://www.gemstat.org/docs/031018StationProfile.pdf | url-status = dead }}</ref><!-- *** Source *** --> |source_name = ശിവഗിരി മലകൾ |source_location = [[കേരളം]] |source_country = [[ഇന്ത്യ]] |source_elevation = 1830 <!-- *** Mouth *** --> |mouth_name = [[ലക്ഷദ്വീപ കടൽ]], [[വേമ്പനാട്ട് കായൽ]] |mouth_location = [[കേരളം]] |mouth_country = [[ഇന്ത്യ]] |mouth_lat_NS = N |mouth_long_EW = E <!-- *** Tributaries *** --> |tributary_left = [[ചെറുതോണി]] |tributary_right = [[മുല്ലയാർ]] |tributary_right1 = [[പെരിഞ്ഞാൻകുട്ടി]] |tributary_right2 = [[മുതിരപ്പുഴ]] |tributary_right3 = [[ഇടമലയാർ]] }} [[File:Periyar river in Monsoon 2025 at Abhayaranyam Kaprikkadu Ecotourism VID 20250618 124639697.webm|thumb|2025 ലെ മഴക്കാലത്ത് പെരിയാർ നദി. കപ്രിക്കാട് അഭയാരണ്യത്തിൽ നിന്നുള്ള ദൃശ്യം]] <!-- Infobox template table അവസാനിച്ചു--> {{Rivers of Kerala}} [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] ഏറ്റവും നീളം കൂടിയ [[നദി]]യാണ് '''പെരിയാർ'''. കേരളത്തിലെ [[കേരളത്തിലെ നദികളുടെ പട്ടിക|44 നദികളിൽ]] ഏറ്റവും കൂടുതൽ ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്നത് ഈ നദിയായതിനാലും ഒരുകാലത്തും വറ്റാറില്ലെന്നതിനാലും “കേരളത്തിന്റെ ജീവരേഖ” എന്ന അപരനാമത്താൽ കൂടി പെരിയാർ അറിയപ്പെടുന്നു<ref name=lifeline1>{{cite web|title=എ പോയിസൺഡ് റിവർ മീൻസ് എ ഡയിംഗ് പോപുലേഷൻ|url=http://www.irenees.net/bdf_fiche-analyse-633_fr.html|publisher=ഐറനീസ്|accessdate=18-നവംബർ-2013|quote=പെരിയാർ കേരളത്തിന്റെ ജീവരേഖ - വിഷലിപ്തമായ ജലം എന്നാൽ മരിക്കുന്ന ജനത എന്നർത്ഥം|archive-date=2013-11-18|archive-url=https://archive.today/20131118154356/http://www.irenees.net/bdf_fiche-analyse-633_fr.html|url-status=bot: unknown}}</ref><ref name=lifeline2>{{cite web|title=പെരിയാർ-കേരളത്തിന്റെ ജീവരേഖ|url=http://www.keralatourism.org/periyar/periyar-tiger-reserve.php|publisher=കേരളടൂറിസം|accessdate=18-നവംബർ-2013|archive-date=2013-11-18|archive-url=https://archive.today/20131118155324/http://www.keralatourism.org/periyar/periyar-tiger-reserve.php|url-status=bot: unknown}}</ref> 244 കിലോമീറ്റർ നീളമുള്ള ഈ നദി കേരളത്തിലെ വലിയൊരു ഭാഗം ജനങ്ങളുടെ ഗാർഹികം, [[വൈദ്യുതി]], [[കേരളത്തിലെ വിനോദസഞ്ചാരം|വിനോദസഞ്ചാരം]], [[മത്സ്യബന്ധനം]], [[തീർത്ഥാടനം]], [[ജലസേചനം]], [[മണൽ|മണൽഖനനം]], [[കുടിവെള്ളം]], ഉൾനാടൻ ഗതാഗതം, [[വ്യവസായം|വ്യാവസായങ്ങൾ]] തുടങ്ങിയ ബഹുമുഖങ്ങളായ ആവശ്യങ്ങൾക്ക് ഉപകാരപ്പെടുന്നുണ്ട്.<ref name=srpr11>{{cite web|title=സ്റ്റാറ്റസ് റിപ്പോർട്ട് ഓൺ പെരിയാർ റിവർ|url=http://www.indiawaterportal.org/sites/indiawaterportal.org/files/Joseph%20M.L.pdf|last=എം.ൽ.|first=ജോസഫ്|publisher=ഇന്ത്യാ വാട്ടർ പോർട്ടൽ|accessdate=18-നവംബർ-2013|page=1}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> കേരളത്തിന്റെ വൈദ്യുതോർജ്ജത്തിന്റെ നല്ലൊരു പങ്കും പെരിയാറിൽ നിർമ്മിച്ച വിവിധ [[ജലവൈദ്യുതപദ്ധതി]]കളിൽ നിന്നാണ് ഉത്പാദിപ്പിക്കപ്പെടുന്നത്.<ref name=eeid1>{{cite web|title=ഇടുക്കി അണക്കെട്ട്|url=http://expert-eyes.org/deepak/idukki.html|publisher=എക്സ്പർട്ട് ഐസ്|accessdate=18-നവംബർ-2013|archive-date=2013-11-18|archive-url=https://archive.today/20131118153313/http://expert-eyes.org/deepak/idukki.html|url-status=bot: unknown}}</ref> പെരിയാർനദിയിൽ ആകെ പതിനാല് [[തടയണ|തടയണകളുണ്ട്]]. അഞ്ച് ജില്ലകളിലായി 41 [[ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|പഞ്ചായത്തിലൂടെയും]], മൂന്നു [[നഗരസഭ|മുനിസിപ്പാലിറ്റികളിലൂടെയും]], ഒരു കോർപ്പറേഷനിലൂടെയും പെരിയാർ കടന്നുപോകുന്നുണ്ട്.<ref name=distance1>{{cite book|title=റിവർ ഡിസ്പ്യൂട്ട്സ് ഇൻ ഇന്ത്യ - കേരള റിവേഴ്സ് അണ്ടർ സീഗ്|url=http://books.google.com.sa/books?id=hhrRboi5kOcC&pg=PA43&dq=periyar+river&hl=en&sa=X&ei=5D2KUrKnG9DT7AapoICYDg&safe=on&redir_esc=y#v=onepage&q=periyar%20river&f=false|last=എസ്.എൻ|first=സദാശിവൻ|publisher=മിത്തൽ പബ്ലിക്കേഷൻസ്|isbn=978-8170999133|page=42-43}}</ref> ഏതാണ്ട് അമ്പതുലക്ഷത്തോളം ആളുകൾ വിവിധ ആവശ്യങ്ങൾക്കായി പെരിയാറിലെ ജലത്തെ ആശ്രയിക്കുന്നുണ്ട്. സംസ്ഥാനത്തെ [[വ്യവസായം|വ്യവസായത്തിന്റെ]] 25 ശതമാനവും പെരിയാറിന്റെ തടങ്ങളിലാണ് കേന്ദ്രീകരിച്ചിട്ടുള്ളത്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ ഈ വ്യവസായങ്ങൾ പുറംതള്ളുന്ന പലതരത്തിലുള്ള മാലിന്യങ്ങൾ പെരിയാറിനെ കാലങ്ങളായി മലിനമാക്കുന്നു. കൂടാതെ അനധികൃതമായി നടക്കുന്ന മണൽഖനനം പെരിയാറിന് കടുത്ത [[വാസസ്ഥലം|പരിസ്ഥിതി]] പ്രശ്നങ്ങളുണ്ടാക്കുന്നുണ്ട്. 43000 ടൺ മണൽ പ്രതിദിനം പെരിയാറിൽ നിന്നും ഖനനം ചെയ്യപ്പെടുന്നുണ്ടെന്നാണ് കണക്കുകൾ പറയുന്നത്.<ref name=distance4243>{{cite book|title=റിവർ ഡിസ്പ്യൂട്ട്സ് ഇൻ ഇന്ത്യ - കേരള റിവേഴ്സ് അണ്ടർ സീഗ്|url=http://books.google.com.sa/books?id=hhrRboi5kOcC&pg=PA43&dq=periyar+river&hl=en&sa=X&ei=5D2KUrKnG9DT7AapoICYDg&safe=on&redir_esc=y#v=onepage&q=periyar%20river&f=false|last=എസ്.എൻ|first=സദാശിവൻ|publisher=മിത്തൽ പബ്ലിക്കേഷൻസ്|isbn=978-8170999133|page=43}}</ref> പെരിയാർ ഏറ്റവും നീളം കൂടിയ നദിയും ഇന്ത്യൻ സംസ്ഥാനമായ കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ജലപ്രവാഹ ശേഷിയുള്ളതുമാണ്.<ref name="shodhganga2">{{cite web|url=http://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/171/12/07_chapter2.pdf|title=Study area and methods|pages=7|access-date= 31 October 2012|location=India}}</ref> ഈ മേഖലയിലെ ചുരുക്കം ചില വറ്റാത്ത നദികളിൽ ഒന്നാണിത്. കൂടാതെ നിരവധി പ്രധാന പട്ടണങ്ങൾക്ക് കുടിവെള്ളം നൽകുന്നു.<ref name="idukki">{{cite web |url=http://idukki.nic.in/dam-hist.htm |title=Idukki District Hydroelectric projects |access-date=2007-03-12 }}</ref> [[ഇടുക്കി അണക്കെട്ട്]] വഴി കേരളത്തിന്റെ വൈദ്യുതിയുടെ ഒരു പ്രധാന ഭാഗം ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നതിനാലും വ്യാവസായിക, വാണിജ്യ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ഒരു മേഖലയിലൂടെ ഒഴുകുന്നതിനാലും പെരിയാർ കേരളത്തിന്റെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയ്ക്ക് നിർണായകമാണ്. ജലസേചനം, ഗാർഹിക ജല ഉപയോഗം എന്നിവയ്ക്കും ഈ നദി വെള്ളം നൽകുന്നുണ്ട്. കൂടാതെ സമ്പന്നമായ മത്സ്യബന്ധനത്തെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നു.<ref name="experteyes">{{cite web |url=http://expert-eyes.org/deepak/idukki.html |title=Salient Features – Dam|access-date=2007-03-12}}</ref><ref name= "shodhganga3">{{cite web|url= http://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/11646/9/09%20ch.2.pdf | title = Growth response of phytoplankton exposed to industrial effluents in River Periyar |publisher= CUSAT|access-date=4 March 2014}}</ref> ഇക്കാരണങ്ങൾ നദിയെ "കേരളത്തിന്റെ ജീവരേഖ" എന്ന് വിളിക്കുന്നു.<ref>{{cite web |url=http://www.kerenvis.nic.in/Database/Periyar_1822.aspx |title=Periyar|publisher= ENVIS Centre: Kerala |access-date=2019-08-16}}</ref>നദീമുഖത്തിന് സമീപമുള്ള കൊച്ചി നഗരം, കടൽവെള്ളം കയറാത്ത ഒരു അപ്‌സ്ട്രീം സ്ഥലമായ [[ആലുവ]]യിൽ നിന്നാണ് ജലവിതരണം നടത്തുന്നത്. കേരളത്തിലെ ഇരുപത്തിയഞ്ച് ശതമാനം വ്യവസായങ്ങളും പെരിയാറിന്റെ തീരത്താണ്. കൊച്ചി തുറമുഖത്തിന് ഏകദേശം 10 കിലോമീറ്റർ (6 മൈൽ) വടക്ക് ഏലൂർ-എടയാർ മേഖലയിലെ (ഉദ്യോഗമണ്ഡലം) 5 കിലോമീറ്റർ (3 മൈൽ) വിസ്തൃതിയിലുള്ള സ്ഥലങ്ങളിലാണ് കൂടുതലും ജനസാന്ദ്രതയുള്ളത്.<ref name= "shodhganga3"/> == പേരിനു പിന്നിൽ == [[തമിഴ്|ദ്രാവിഡ ഭാഷയി]]<nowiki/>ലെ പെരിയ അഥവാ വലിയ നദി (ആറ്‌) ആണ് പെരിയാർ ആയത്. പെരിയാറിന് ആലുവാപ്പുഴ, പൂർണ്ണ, ചൂർണ്ണി എന്നും പര്യായങ്ങൾ ഉണ്ട്.<ref name="valath">{{cite book |last=വാലത്ത്|first=വി.വി.കെ.|authorlink=വി.വി.കെ. വാലത്ത്|coauthors= |title=കേരളത്തിലെ സ്ഥലനാമചരിത്രങ്ങൾ എറണാകുളം ജില്ല |year=1991|publisher=കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി|location= തൃശ്ശൂർ|isbn= 81-7690-105-9 }}</ref> == ഉത്ഭവസ്ഥാനവും പാതയും == [[File:Periyarriver-bh.jpg|thumb|right|300px|എറണാകുളത്ത് കോതമംഗലത്തിനടുത്തുള്ള ഭൂതത്താൻകെട്ടിലെ പെരിയാർ നദി]] പെരിയാറിന്റെ ആകെ നീളം ഏകദേശം 244 കിലോമീറ്റർ (152 മൈൽ) ഉം വൃഷ്ടിപ്രദേശം 5,398 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ (2,084 മൈൽ) ഉം ആണ്, ഇതിൽ 5,284 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ (2,040 മൈൽ) കേരളത്തിലും 114 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ (44 മൈൽ) തമിഴ്‌നാട്ടിലുമാണ്.<ref name="nias"/> == ഉറവിടങ്ങൾ == പെരിയാറിന്റെ ഉത്ഭവസ്ഥാനം പശ്ചിമഘട്ടത്തിന്റെ ഉയർന്ന പ്രദേശത്താണ്.<ref name="hinduperiyar">{{cite web|url=http://www.hindu.com/folio/fo0107/01070460.htm|title=Periyar: A confluence of cultures|year=2001|work= The Hindu |access-date= 3 March 2014|location=India}}</ref><ref name="frontlineperiyar">{{cite web|url=http://www.frontline.in/static/html/fl2826/stories/20111230282612200.htm|title=Heightened tensions|year=2011|publisher= Frontline |access-date= 3 March 2014|location=India}}</ref> മുല്ലപ്പെരിയാർ അണക്കെട്ട് വിഷയത്തിൽ സുപ്രീം കോടതിയിൽ നടന്ന വാദത്തിനിടെ, പെരിയാർ കേരളത്തിൽ നിന്നാണ് ഉത്ഭവിക്കുന്നതെന്നും, പൂർണ്ണമായും കേരളത്തിലൂടെ ഒഴുകി കേരളത്തിൽ കടലിൽ ചേരുന്നുവെന്നും കേരളം വാദിച്ചു.<ref name="NIEmullaperiyar">{{cite web| url = http://newindianexpress.com/nation/Mullaperiyar-Kerala-contests-TNs-rights-over-river/2013/08/14/article1733626.ece | archive-url = https://web.archive.org/web/20130816195613/http://newindianexpress.com/nation/Mullaperiyar-Kerala-contests-TNs-rights-over-river/2013/08/14/article1733626.ece | url-status = dead | archive-date = 16 August 2013 |title=Mullaperiyar: Kerala contests TN's rights over river|year=2013|publisher= The New Indian Express |access-date= 3 March 2014 |location=India}}</ref><ref name="experteyes2">{{cite web |url=http://expert-eyes.org/mullaperiyar/EC_Report/chapters/index.html|title=Report of the Empowered Committee of the Supreme Court on Mullaperiyar Dam|pages=60|access-date=9 November 2013}}</ref> ഇത് തമിഴ്‌നാട് സംസ്ഥാനവും കോടതിയിൽ സമ്മതിച്ചു.[<ref name="Timesmullaperiyar"/><ref name="Janamtvmullaperiyar"/><ref name="MOmullaperiyar">{{cite web|url=http://mymanorama.manoramaonline.com/cgi-bin/eweek.dll/portal/ep/contentView.do?contentType=EDITORIAL&channelId=-1073865028&contentId=14945915&catId=-206121&BV_ID=@@@|title=Final legal arguments submitted by Kerala|year=2013|publisher=manoramaonline.com|access-date=3 March 2014|location=India}}{{Dead link|date=November 2025 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> ഇടുക്കി ജില്ലയുടെ തെക്കുകിഴക്കൻ അതിർത്തിയിലാണ് പെരിയാർ ഉത്ഭവിക്കുന്നത്.<ref name="cgwbidukki">{{cite web |title=GROUND WATER INFORMATION BOOKLET OF IDUKKI DISTRICT, KERALA|url=http://cgwb.gov.in/District_Profile/Kerala/Idukki.pdf|website=cgwb.gov.in|publisher=Central Ground Water Board, Ministry of Water Resources, Government of India| page=2 | accessdate=19 September 2020 |date=December 2013}}</ref> പെരിയാർ കടുവ സംരക്ഷണ കേന്ദ്രത്തിലെ വിദൂര വനങ്ങളിലാണ് നദിയുടെ ഉത്ഭവസ്ഥാനം.<ref name="KerTourismPTR">{{cite web|url= http://www.keralatourism.org/periyar/periyar-tiger-reserve.php|title= Periyar Wildlife Sanctuary/Periyar Tiger Reserve|publisher= keralatourism.org|access-date= 3 March 2014|location= India|archive-date= 18 November 2013|archive-url= https://archive.today/20131118155324/http://www.keralatourism.org/periyar/periyar-tiger-reserve.php|url-status= dead}}</ref><ref name="PTR">{{cite web| url=http://www.periyartigerreserve.org/home.php|title=Periyar Tiger Reserve -> Values of P.T.R. -> Catchment Value|publisher= Periyar Tiger Reserve|access-date= 3 March 2014|location=India}}</ref> പെരിയാർ ടൈഗർ റിസർവിന്റെ തെക്കേ അതിർത്തിയിലുള്ള ഒരു കൊടുമുടിയായ ചൊക്കംപട്ടി മലയിൽ<ref name="shodhganga"/><ref name="KFRI2">{{cite web|url=http://docs.kfri.res.in/KFRI-RR/KFRI-RR150.pdf|title=STUDIES ON THE FLORA OF PERIYAR TIGER RESERV|year=1998|publisher=Kerala Forest Research Institute|pages=8|access-date=3 March 2014|location=India|archive-date=30 September 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130930040109/http://docs.kfri.res.in/KFRI-RR/KFRI-RR150.pdf|url-status=dead}}</ref><ref name="Botanyproceddings">{{cite web|url= http://www.nsscollegemanjeri.in/Documents/BotanyPROCEEDINGS%20FINAL%2003%20June%202013%20Standard.pdf |title=Proceedings, Western Ghats – Biogeography, Biodiversity and Conservation|year=2013|publisher=DEPARTMENT OF BOTANY, NSS COLLEGE, MANJERI, MALAPPURAM, KERALA |pages=19–24|access-date= 3 March 2014|location=India|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304024845/http://www.nsscollegemanjeri.in/Documents/BotanyPROCEEDINGS%20FINAL%2003%20June%202013%20Standard.pdf|archive-date=4 March 2016}}</ref> നിന്നാണ് ഈ നദി ഉത്ഭവിക്കുന്നത്.<ref name="PeriyarTRnotification">{{cite web |url=http://www.forest.kerala.gov.in/images/notifications/pryrtgrrsrventfcon.pdf |title=Periyar Tiger Reserve Notification|publisher= GOVERNMENT OF KERALA, FORESTS & WILDLIFE(F) DEPARTMENT|access-date=2014-03-03|location=India }}</ref>{{refn|name=length|group=n|There is an alternate claim for a Tamil Nadu origin according to some non-governmental sources, indicating that the Periyar originates in the Sivagiri peaks of Sundaramala, Tamil Nadu.<ref name="indiawaterportal.org PDF">[http://www.indiawaterportal.org/sites/indiawaterportal.org/files/Joseph%20M.L.pdf] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200115074559/https://www.indiawaterportal.org/sites/indiawaterportal.org/files/Joseph%20M.L.pdf |date=15 January 2020 }} indiawaterportal.org, Status Report on Periyar River</ref><ref name="irenees.net">[http://www.irenees.net/fr/fiches/analyse/fiche-analyse-633.html] irenees.net</ref><ref name="INFLIBNET">{{cite web |url=http://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/34506/8/08_chapter3.pdf|title=Visual simulation and optimization Model for water release from Vaigai reservoir system|publisher= Anna University|author=Balamurugan R|pages=25|access-date=2016-01-29|location=India}}</ref> However, the [[Supreme Court of India]] in its judgement on the Mullaperiyar issue in 2014, made it clear that the state of Tamil Nadu cannot claim to be a riparian state of the river Periyar.<ref name="SCverdict2014v1">{{cite web|url=https://api.sci.gov.in/jonew/judis/41511.pdf|title=IN THE SUPREME COURT OF INDIA CIVIL ORIGINAL JURISDICTION ORIGINAL SUIT NO. 3 OF 2006 State of Tamil Nadu vs. State of Kerala & Anr.|pages=147–148|access-date=8 September 2020|archive-date=2025-06-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20250614163254/https://api.sci.gov.in/jonew/judis/41511.pdf|url-status=dead}}</ref>}} == പ്രവാഹം == ആദ്യഭാഗത്ത്, ചൊക്കംപട്ടി കുന്നുകളിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച് വടക്കോട്ട് ഏകദേശം 25 കിലോമീറ്റർ (16 മൈൽ) നീളുന്ന ഇടുങ്ങിയ വടക്കൻ ചരിവുള്ള താഴ്‌വരയിലൂടെയാണ് നദി ഒഴുകുന്നത്. കിഴക്കും പടിഞ്ഞാറും നിന്ന് നിരവധി മൂർച്ചയുള്ള ലാറ്ററൽ വരമ്പുകൾ അതിലേക്ക് ഒഴുകുന്നു.<ref name="westernghatconservation">{{cite web |url=http://keralapages.org/info/articles/links/0068_sathish_wghats.pdf |title=Long term conservation potential of Natural Forest in the Southern Western Ghats of Kerala |year=1988 |publisher= Department of Environment, Govt. of India |pages=24 |access-date= 7 November 2013 |location=India |archive-url=https://web.archive.org/web/20140302031908/http://keralapages.org/info/articles/links/0068_sathish_wghats.pdf |archive-date=2 March 2014 |url-status=dead}}</ref> ഉത്ഭവസ്ഥാനത്ത് നിന്ന് 48 കിലോമീറ്റർ (30 മൈൽ) ഒഴുകി കിഴക്കേയറ്റത്തുള്ള മൗണ്ട് പീഠഭൂമിയിൽ എത്തുമ്പോൾ, പടിഞ്ഞാറോട്ട് ഒഴുകുന്ന ഒരു പ്രധാന പോഷകനദിയായ മുല്ലയാർ മുല്ലക്കുടിയിൽ വച്ച് അതിൽ ചേരുന്നു.<ref name="shodhganga">{{cite web|url=https://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/423/11/11_chapter2.pdf|title=Fishery Management in Periyar Lake |author= Minimol K. C.|year=2000|publisher= Mahatma Gandhi University|pages=10|access-date= 19 September 2020|location=India}}</ref> ഈ യാത്രയിൽ പെരിയാർ ടൈഗർ റിസർവിലൂടെ പെരിയാർ കടന്നുപോകുന്നു. റിസർവിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങൾക്കിടയിലുള്ള അതിരുകൾ രൂപപ്പെടുത്തുന്നു. താഴേക്ക് പോകുമ്പോൾ, കിഴക്ക് പെരിയാർ റിസർവിന്റെ ഭാഗത്തിനും പടിഞ്ഞാറ് സുന്ദരമല ഭാഗത്തിനും[30] ഇടയിലുള്ള അതിർത്തിയുടെ ഒരു ഭാഗം ഇത് വ്യക്തമാക്കുന്നു. തുടർന്ന് കിഴക്ക് മൂലവൈഗൈ<ref name="periyar section">{{cite web |url=http://www.forest.kerala.gov.in/images/notifications/pryrsectn.pdf |title=Periyar Section, Periyar Tiger Reserve |access-date=2012-11-05|location=India }}</ref>, താന്നിക്കുടി<ref name="tannikudi section">{{cite web |url=http://www.forest.kerala.gov.in/images/notifications/thannikdysec.pdf |title=Thannikudy Section, Periyar Tiger Reserve |access-date=2012-11-05|location=India }}</ref>ഭാഗങ്ങൾക്കും പടിഞ്ഞാറ് ഉമ്മിക്കുപ്പൻ,<<ref name="ummikuppan section">{{cite web |url=http://www.forest.kerala.gov.in/images/notifications/umikupmsec.pdf |title=Ummikuppan Section, Periyar Tiger Reserve |access-date=2012-11-05|location=India }}</ref> മ്ലാപ്പാറ<ref name="mlappara section">{{cite web |url=http://www.forest.kerala.gov.in/images/notifications/mlaprasec.pdf |title=Mlappara Section, Periyar Tiger Reserve |access-date=2012-11-05|location=India }}</ref> അരുവിയോട<<ref name="aruvioda section">{{cite web |url=http://www.forest.kerala.gov.in/images/notifications/aruvydasec.pdf |title=Aruvioda Section, Periyar Tiger Reserve |access-date=2012-11-05|location=India }}</ref>ഭാഗങ്ങൾക്കും ഇടയിലുള്ള അതിർത്തികൾ പെരിയാർ തടാകത്തിൽ എത്തുന്നതിനുമുമ്പ് നിർവചിക്കുന്നു. പെരിയാർ തേക്കടി തടാകവും ജലസംഭരണിയും, പെരിയാർ ദേശീയോദ്യാനവും സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനായി പെരിയാറിന്റെയും മുല്ലപെരിയാറിന്റെയും സംഗമസ്ഥാനത്താണ് മുല്ലപ്പെരിയാർ അണക്കെട്ട് നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്. പെരിയാർ തടത്തിൽ തമിഴ്‌നാടിന്റെ പ്രദേശം മുല്ലപ്പെരിയാർ അണക്കെട്ട് സൈറ്റിൽ നിന്ന് നദിയുടെ വളരെ താഴെയാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.<ref name="experteyes3">{{cite web|url=http://expert-eyes.org/mullaperiyar/studyarea.html|title=Dam break analysis, study area|year=2012|publisher= Indian Institute of Technology, Roorkee|pages=17|access-date= 12 September 2012|location=India}}</ref> അന്തർസംസ്ഥാന [[പറമ്പിക്കുളം-ആളിയാർ പ്രോജക്റ്റ്]] (PAP) കരാറിന്റെ ഭാഗമായി തമിഴ്‌നാടിലേക്ക് വഴിതിരിച്ചുവിടുന്ന പോഷകനദിയായ നിരാർ ഈ പ്രദേശത്തെ വറ്റിക്കുന്നു.<ref name="nias">{{cite web|url=http://eprints.nias.res.in/297/1/B4-2010-_Mullaperiyar.pdf|title=The Mullaperiyar Conflict|year=2010|publisher=National Institute of Advanced Studies |pages=7–9|access-date=10 August 2012|location=India}}</ref> പെരിയാർ തേക്കടി തടാകത്തിൽ നിന്നും ജലസംഭരണിയിൽ നിന്നും കുറച്ച് വെള്ളം ഒരു തുരങ്കം വഴി തമിഴ്‌നാട്ടിലേക്ക് കിഴക്കോട്ട് തിരിച്ചുവിടുന്നു. വൈദ്യുതി ഉൽപ്പാദനത്തിനുശേഷം വഴിതിരിച്ചുവിടുന്ന വെള്ളം സുരുളിയാർ നദിയിലേക്ക് (വൈഗ നദിയുടെ ഒരു പോഷകനദി) വിടുന്നു, അതുവഴി നദീതടങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള ജല കൈമാറ്റം നടക്കുന്നു. <ref name="nias"/> മുല്ലപ്പെരിയാർ അണക്കെട്ടിന്റെ താഴേക്ക്, പെരിയാർ 35 കിലോമീറ്റർ (22 മൈൽ) വടക്കുപടിഞ്ഞാറോട്ട് ഒഴുകുന്നു, പെരിയാർ കടുവാ സംരക്ഷണ കേന്ദ്രത്തിൽ നിന്ന് പുറത്തുകടന്ന് വണ്ടിപ്പെരിയാർ, ഏലപ്പാറ, അയ്യപ്പൻകോവിൽ എന്നിവയിലൂടെ ഇടുക്കി, ചെറുതോണി, കുളമാവ് അണക്കെട്ടുകൾ രൂപപ്പെടുത്തിയ ഇടുക്കി ജലസംഭരണിയിലേക്ക് കടന്നുപോകുന്നു. കുറവൻ, കുറത്തി കുന്നുകൾ രൂപംകൊണ്ട പ്രശസ്തമായ ഇടുക്കി തോട്ടിലാണ് പെരിയാർ നദിക്ക് കുറുകെ ഇടുക്കി അണക്കെട്ട് നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്.<ref name="workingplan">{{cite web|url=http://117.239.77.10/~forusr/tckottayam/images/pdf/workingplan/1tract.pdf|title=The tract dealt with|pages=5|access-date=7 November 2013|location=India|archive-date=2015-11-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20151118224008/http://117.239.77.10/~forusr/tckottayam/images/pdf/workingplan/1tract.pdf|url-status=dead}}</ref> ഇടുക്കി ജലസംഭരണിക്ക് താഴെയുള്ള പ്രധാന പെരിയാർ ഇടുക്കി പീഠഭൂമിയുടെ പടിഞ്ഞാറൻ അറ്റത്തിന് സമാന്തരമായി വടക്കോട്ട് ഒഴുകുന്നു, കിഴക്ക് നിന്ന് പെരിഞ്ചക്കുട്ടിയും വടക്ക് നിന്ന് മുതിരപ്പുഴയും ചേരുന്നു.<ref name="westernghatconservation1">{{cite web|url=http://keralapages.org/info/articles/links/0068_sathish_wghats.pdf|title=Long term conservation potential of Natural Forest in the Southern Western Ghats of Kerala|year=1988|publisher=Department of Environment, Govt. of India|pages=41|access-date=7 November 2013|location=India|archive-date=2 March 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140302031908/http://keralapages.org/info/articles/links/0068_sathish_wghats.pdf|url-status=dead}}</ref> മുതിരപ്പുഴയുമായി സംഗമിച്ചതിനുശേഷം, നദി വടക്കുപടിഞ്ഞാറോട്ട് ഒഴുകി നേരിയമംഗലത്ത് എറണാകുളം ജില്ലയിൽ പ്രവേശിക്കുന്നു. ഭൂതത്താൻകെട്ട് തടയണയുടെ മുകൾഭാഗത്ത് 1.5 കിലോമീറ്റർ (0.9 മൈൽ) അകലെയുള്ള അതിന്റെ പ്രധാന പോഷകനദിയായ ഇടമലയാർ ഇതിൽ ചേരുന്നു.<ref name="westernghatconservation2">{{cite web|url=http://keralapages.org/info/articles/links/0068_sathish_wghats.pdf|title=Long term conservation potential of Natural Forest in the Southern Western Ghats of Kerala|year=1988|publisher=Department of Environment, Govt. of India|pages=69|access-date=7 November 2013|location=India|archive-date=2 March 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140302031908/http://keralapages.org/info/articles/links/0068_sathish_wghats.pdf|url-status=dead}}</ref>ഇടമലയാർ നദിയിലെ വെള്ളം സ്വീകരിച്ച ശേഷം, പെരിയാർ എറണാകുളം ജില്ലയുടെ മധ്യഭാഗത്തുകൂടി പടിഞ്ഞാറോട്ട് ഒഴുകുന്നു. <ref name="westernghatconservation2"/> ആലുവയിൽ, നദി മാർത്താണ്ഡവർമ്മ, മംഗലപ്പുഴ ശാഖകളായി വിഭജിക്കുന്നു. മംഗലപ്പുഴ ശാഖ ചാലക്കുടി നദിയിൽ ചേരുകയും മുനമ്പത്ത് ലക്ഷദ്വീപ് കടലിൽ പതിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു, മാർത്താണ്ഡവർമ്മ ശാഖ തെക്കോട്ട് ഒഴുകുന്നു, വീണ്ടും കുഞ്ഞുണ്ണിക്കര ദ്വീപിനടുത്ത് രണ്ടായി വിഭജിക്കുകയും ഉദ്യോഗമണ്ഡലം പ്രദേശം വഴി കടന്ന് ഒടുവിൽ വരപ്പുഴയിൽ വെച്ച് കൊച്ചി കായൽ സംവിധാനത്തിൽ (വേമ്പനാട് തടാകത്തിന്റെ ഭാഗം) ഒഴുകുകയും ചെയ്യുന്നു. വേമ്പനാട് കായൽ കൊച്ചിയിലും കൊടുങ്ങല്ലൂരിലും വച്ച് ലക്ഷദ്വീപ് കടലുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.<ref name="KSCSTE">{{cite web|url=http://www.indiawaterportal.org/sites/indiawaterportal.org/files/Environmental_monitoring_programme_on_water_quality_in_Kerala_KSCSTE_CWRDM_2009.pdf|title=Environmental Monitoring Programme on Water Quality|year=2010|publisher=Kerala State Council for Science, Technology and Environment|pages=57|access-date=29 August 2012|location=India|archive-date=23 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181223030214/http://www.indiawaterportal.org/sites/indiawaterportal.org/files/Environmental_monitoring_programme_on_water_quality_in_Kerala_KSCSTE_CWRDM_2009.pdf|url-status=dead}}</ref><ref name="shodhreservoir"/> == ചരിത്രം == [[പ്രമാണം:Periyar perumbavoor.JPG|right|thumb|250px|പെരിയാർ - [[പെരുമ്പാവൂർ|പെരുമ്പാവൂരിനടുത്തുനിന്നുള്ള]] ദൃശ്യം]] പെരിയാറിന്റെ ചരിത്രം [[കേരളചരിത്രം|കേരളചരിത്രവുമായി]] വളരെ ബന്ധപ്പെട്ടതാണ്‌. [[സംഘകാലം|സംഘകാല]] കൃതികളിൽ ചൂർ‌ണി നദിയെന്നും താമ്രപരണിയെന്ന പേരിലും ഈ നദിയെ പ്രതിപാദിച്ചിരിക്കുന്നു.<ref name="valath"/> [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ|കൊടുങ്ങല്ലൂരിൽ]] നിന്നും പാണ്ഡ്യ തലസ്ഥാനമായ [[മദുര|മദുരയിലേക്കു]] പെരിയാർ നദിയോരത്തുകൂടി ചരക്കുകൾക്കും മറ്റുമായി ജലഗതാഗത പാത ഉണ്ടായിരുന്നതായി സംഘകാല കൃതികളിൽ പറയുന്നു. [[പതിറ്റുപത്ത്‌|പതിറ്റുപത്തിൽ]] ചേരതലസ്ഥാനമായ വഞ്ചി പെരിയാറിൻ തീരത്താണ് എന്ന് പറയുന്നുണ്ട്. മുൻകാലങ്ങളിൽ ഈ പ്രസ്താവന ചൂർണ്ണ [[തിരുച്ചിറപ്പള്ളി|തിരുച്ചിറപ്പള്ളിയിലെ]] [[അമരാവതി നദി|അമരാവതി നദിയാണ്]] എന്ന തെറ്റിദ്ധാരണ ഉണ്ടാക്കിയിരുന്നു. അടുത്തകാലത്ത് നടന്ന ഗവേഷണങ്ങൾ പെരിയാറാണ് ഇത് എന്ന് തെളിയിക്കുന്നുണ്ട്. [[പുറനാനൂറ്|പുറനാനൂറിൽ]] രണ്ടു ചേരരാജാക്കന്മാരെപ്പറ്റി വിവരിക്കുമ്പോളാണ് വഞ്ചി നഗരത്തേയും പൊരുനൈ നദിയേയും പറ്റി വർണ്ണിക്കുന്നത്.<ref name="valath"/> താമ്രപർണ്ണി നദിയുടെ പര്യായമാണ് പൊരുന്തവും പൊരുനൈയും. [[പശ്ചിമഘട്ടം|പശ്ചിമഘട്ടത്തിൽ]] നിന്ന് കിഴക്കോട്ടൊഴുകുന്ന താമ്രപർണ്ണി നദിയുടെ അതേ ഉത്ഭവമാണ് പെരിയാറിനും എന്ന വിശ്വാസമാണ് ഇതിന് കാരണം. ഇവിടെ ഇല്ലിത്തോട്-മുളങ്കുഴി ഭാഗത്ത് മഹാശിലാസ്മാരകങ്ങൾ എന്ന് സംശയിക്കപ്പെടുന്ന ഗുഹകൾ കാണപ്പെടുന്നുണ്ട്. കേരളചരിത്രത്തിൽ [[പ്രാചീന ശിലായുഗം|പ്രാചീനശിലായുഗമില്ല]] എന്ന് വാദിച്ചവർക്ക് മറുപടിയായി ആദ്യമായി അതിന് തെളിവുകൾ ലഭിച്ചത് പെരിയാറിന്റെ തീരത്തുനിന്നാണ്.<ref>യുഗപ്രഭാത് ദിനപത്രം 1971 ഫെബ്രുവരി 16. ദില്ലി</ref> [[തെന്മല|തെന്മലക്കടുത്തുള്ള]] [[ചെന്തുരുണി|ചെന്തുരുണിമലയിൽ]] നിന്നാണ് അവശിഷ്ടങ്ങൾ കണ്ടെടുത്തത്.<ref>മാതൃഭൂമി ദിനപത്രം 1987 മെയ് 18</ref> ക്രി.വ. 1341 ലെ പെരിയാർ വെള്ളപ്പൊക്കത്തിൽ ആദ്യപ്രതിഷ്ഠ നിലനിന്നിരുന്ന ക്ഷേത്രം നശിച്ചു പോവുകയും പകരം വടക്ക് വശത്തുള്ള ഉയർന്ന കരയിൽ പുതിയ ക്ഷേത്രം സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു. പെരിയാറിന്റെ തീരത്താണ് പ്രാചീനകാലത്തെ ഐതിഹാസികമായ [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ|കൊടുങ്ങല്ലൂർ (മുസിരിസ് )]] സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. <!-- [[ചിത്രം:Periyar perumbavoor.JPG|thumb|250px|പെരിയാർ പെരുമ്പാവൂരുനിന്നുള്ള ദൃശ്യം]] --> [[ശ്രീശങ്കരാചാര്യർ|ആദിശങ്കരന്റെ]] ജന്മം കൊണ്ട് പ്രസിദ്ധമായ [[കാലടി]] പെരിയാറിന്റെ തീരത്താണ്‌. അദ്ദേഹവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഐതിഹ്യത്തിലെ [[മുതല|മുതലക്കടവ്]] ഇന്നും നിലനിൽക്കുന്നു. ശങ്കരാചാര്യരുടെ അമ്മ ആര്യാംബയുടെ സ്മാരകവും പെരിയാർ തീരത്താണ്‌. പെരിയാറ്റിലെ ജലത്തിന്‌ ഔഷധഗുണം ഉണ്ടെന്നു കരുതുന്ന നിരവധി ആദിവാസി വിഭാഗങ്ങളുടെ വിവാഹച്ചടങ്ങുകൾക്ക് പെരിയാറ്റിലെ ജലം അത്യാവശ്യമാണ്‌. പെരിയാറ്റിന്റെ അരികിലുള്ള നിരവധി ക്ഷേത്രങ്ങളുടേയും പള്ളികളുടേയും ചടങ്ങുകളും പെരിയാറ്റിലെ ജലത്തെ ആശ്രയിച്ചാണ്‌ നടന്നുവരുന്നത്. [[തിരുവിതാംകൂർ]],[[പെരുമ്പടപ്പ് സ്വരൂപം|കൊച്ചി]] എന്നിവിടങ്ങളിലെ രാജാക്കന്മാർ തങ്ങൾക്ക് കുളിച്ചു താമസിക്കുവാനായി പെരിയാറിന്റെ തീരത്ത് പ്രത്യേകം സൗകര്യങ്ങൾ ഒരുക്കിയിരുന്നു. അവയിൽ [[ആലുവ പാലസ്]], [[അന്ത്രപ്പേർ കെട്ടിടം]], [[കോഡർ മാളിക]], [[ചൊവ്വര കൊട്ടാരം]] തുടങ്ങിയവ ഇന്നും അവശേഷിക്കുന്നുണ്ട്. പോർട്ടുഗീസുകാരും ഡച്ചുകാരും ഈ രീതി പിന്തുടർന്നിരുന്നു.<ref name="valath"/> [[തോമാശ്ലീഹ]] [[മലയാറ്റൂർ]] എത്തിയത് പെരിയാറിന്റെ കൈവഴികളിലൂടെയായിരുന്നു എന്നു വിശ്വസിക്കുന്നവരും ഉണ്ട്. മലയാറ്റൂർ ഇന്ന് അന്തർദ്ദേശീയ തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രമായിക്കഴിഞ്ഞു. കേരളത്തിൽ സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങൾക്കായി [[പോർച്ചുഗൽ|പോർട്ടുഗീസുകാരും]] [[ഹോളണ്ട്|ഡച്ചുകാരും]] [[ഇംഗ്ലണ്ട്|ഇംഗ്ലീഷുകാരും]] മറ്റും കേരളത്തിൽ എത്തിയപ്പോൾ [[ഇടുക്കി ജില്ല|ഇടുക്കിയിലെ]] കാടുകളിൽ നിന്ന് സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങൾ മലയിറക്കി കൊണ്ടുവന്നിരുന്നത് പെരിയാറ്റിലൂടെയായിരുന്നു. [[മലയാറ്റൂർ]]-[[നീലീശ്വരം]] ഭാഗത്ത് [[ഇംഗ്ലണ്ട്|ബ്രിട്ടീഷുകാർ]] അവരുടെ തടിഡിപ്പോകൾ സ്ഥാപിച്ചിരുന്നു. [[ടിപ്പു സുൽത്താൻ|ടിപ്പു സുൽത്താന്റെ]] കാലത്ത് [[തിരുവിതാംകൂർ]] ആക്രമിക്കാനെത്തിയ പടയാളികൾ പെരിയാറ്റിലെ മലവെള്ളപ്പാച്ചിൽ കണ്ട് ഭയന്ന് പിന്മാറി എന്നും ചരിത്രം രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. ക്രി.വ.[[1341]] പെരിയാറിൽ ഉണ്ടായ വെള്ളപ്പൊക്കത്തിൽ കൊടുങ്ങല്ലൂരിലെ അഴി അടയുകയും പിന്നീട് [[കൊച്ചി|കൊച്ചിയിലെ]] [[അഴിമുഖം]] തുറക്കുകയും ചെയ്തു. അതോടെ [[തോട്ടുമുഖം|തോട്ടുമുഖത്ത്]] വെച്ച് പെരിയാർ രണ്ടായി പിരിഞ്ഞു. ഒരു കൈവഴി പഴയതുപോലെ [[ദേശം]], [[മംഗലപ്പുഴ]] വഴി [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ കായൽ|കൊടുങ്ങല്ലൂർ കായലിൽ]] ചേരുന്നു. പുതിയതായി ഉണ്ടായ കൈവഴി [[ആലുവ|ആലുവയെ]] രണ്ടായി മുറിച്ച് തെക്കോട്ട് ഒഴുകി കഞ്ഞുണ്ണിക്കരയിൽ വെച്ച് പിന്നെയും രണ്ടായി പിരിഞ്ഞ് ഒരു കൈവഴി വരാപ്പുഴയിലേക്കും മറ്റേത് കൊച്ചി കായലിലേക്കും ചേർന്നു തുടങ്ങി. ഈ മാറ്റത്താൽ [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ|കൊടുങ്ങല്ലൂരിനെ]] തുറമുഖയോഗ്യമാക്കിയിരുന്ന അഴി അടഞ്ഞ് തുറമുഖം ഉപയോഗശൂന്യമായി. ചേരൻ‌മാരുടെ പ്രധാന നഗരിയും പുരാതന കേരളത്തിലെ പ്രധാന തുറമുഖവുമായിരുന്ന കൊടുങ്ങല്ലൂരിന്റെ പതനവും [[കൊച്ചി]]യുടെ ഉയർച്ചയും ഈ ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ മാറ്റങ്ങൾ കാരണമായിരുന്നു.<ref name="valath"/> == സ്ഥിതിവിവരങ്ങൾ == [[ചിത്രം:Kottapuramriver.jpg|thumb|250px|പെരിയാറിന്റെ ഒരു ശാഖക്ക് കുറുകേ [[കോട്ടപ്പുറം|കൊടുങ്ങല്ലൂരിലുള്ള]] പാലം- വലതു വശത്ത് [[വലിയ പണിക്കൻ തുരുത്ത്|വലിയ പണിക്കൻതുരുത്തും]] പാലത്തിനു പിന്നിലായി ദൂരെ [[ഗോതുരുത്ത്|ഗോതുരുത്തും]] കാണാം]] {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=500|frame-height=500|zoom=8|frame-lat=9.8|frame-long=76.9647|frame-align=center |type=point |id=Q4901990 |title=ഭൂതത്താൻകെട്ട്|marker=dam|marker-size=small|marker-color=0050d0 |type2=shape |id2=Q1656950 | title2=ഇടുക്കി അണക്കെട്ട്|marker2=dam|marker-size2=small|marker-color2=0050d0 |type4=point |id4=Q5092629 |title4=ചെറുതോണി അണക്കെട്ട്|marker4=dam|marker-size4=small|marker-color4=0050d0 |type3=shape |id3=Q2634049 |stroke-width3=2|title3=Periyar |stroke-color3=#0000FF |type5=line |id5=Q2634049 |stroke-width5=2|title5=Periyar |stroke-color5=#0000FF }} === നദി ഉത്ഭവിക്കുന്ന മലകൾ === {| class="wikitable" |- | [[വള്ളിമല]] | [[കോമല]] | [[കണ്ണൻദേവൻ മല]] | [[പൊൻമുടി]] |- | [[ചൊക്കൻപെട്ടിമല]] | [[കാളിമല]] | [[കണ്ണിമല]] | [[ആനമല]] |- | [[പാച്ചിമല]] | [[സുന്ദരമല]] | [[നല്ലതണ്ണിമല]] | [[നാഗമല]] |} ===പ്രധാന പോഷകനദികൾ=== {| class="wikitable" |- | [[ആനമലയാർ]] | [[ചെറുതോണിയാർ]] | [[ചിറ്റാർ]] | [[ഇടമലയാർ]] | [[കാഞ്ചിയാർ]] | [[കരിന്തിരിയാർ]] | [[കിളിവള്ളിത്തോട്]] | [[കട്ടപ്പനയാർ]] |- | [[മുല്ലയാർ]] | [[മേലാശ്ശേരിയാർ]] | [[മുതിരപ്പുഴ]] | [[പാലാർ]] | [[പെരിഞ്ചൻകുട്ടിയാർ]] | [[ഇരട്ടയാർ]] | [[തുവളയാർ]] | [[പൂയംകുട്ടിയാർ]] |- | [[പെരുംതുറയാർ]] | [[പന്നിയാർ]] | [[തൊട്ടിയാർ]] | [[ആനക്കുളം പുഴ]] | [[മണലിയാർ]] | | | |} === പെരിയാറ്റിലെ തുരുത്തുകൾ === [[ചിത്രം:Kodungallur kottapuram bridge.jpg|500px|thumb|പെരിയാറിനു കുറുകെയുള്ള [[കോട്ടപ്പുറം]] പാലം നടുവിൽ [[വലിയ പണിക്കൻ തുരുത്ത്|വലിയ പണിക്കൻ തുരുത്തും]] കാണാം]] {| class="wikitable" |- | [[ബകപുരം]] | [[കാഞ്ഞൂർ തുരുത്ത്]] | [[പരുന്തുറാഞ്ചിത്തുരുത്ത്]] | [[ആലുവ തുരുത്ത്]] | [[ഉളിയന്നൂർ തുരുത്ത്]] |- | [[അബു തുരുത്ത്]] | [[ഇടമുള തുരുത്ത്]] | [[ഗോതുരുത്ത്]] | [[പഴമ്പിള്ളി തുരുത്ത്]] | [[ചെറിയ പണിക്കൻ തുരുത്ത്]] |- | | [[വലിയ പണിക്കൻ തുരുത്ത്]] | [[കണ്ടൻ തുരുത്ത്]] | [[കുന്നത്തുകടവ് തുരുത്ത്]] | | ചെറിയതേയ്ക്കാനം |} == ഉത്ഭവവും ഗതിയും == പശ്ചിമഘട്ടത്തിലെ മൂന്ന് വ്യത്യസ്തങ്ങളായ ഭൂവിഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നാണ് പെരിയാർ ഉത്ഭവിക്കുന്നത്. === ഒന്നാമത്തെ ഉത്ഭവസ്ഥാനം=== കേരള- തമിഴ്നാട് അതിർത്തിപ്രദേശങ്ങളിലെ ശിവഗിരി ഭാഗത്തുള്ള ചൊക്കാം‌പെട്ടി മല, പാച്ചിമല, കാളിമല, സുന്ദരമല, നാഗമല, കോമല, വള്ളിമല എന്നീ ഏഴ് മലകളിൽനിന്നുള്ള ജലം ഇവിടെ പെരിയാറ്റിന്റെ ഉത്ഭവത്തിനു കാരണമാകുന്നുണ്ട്. സുന്ദരമലകളിൽ നിന്നുത്ഭവിക്കുന്ന അരുവി(ഏകദേശം1830 മീ.) ഏകദേശം 50 കി.മീ കഴിയുമ്പോൾ കോട്ടമലയിൽ നിന്നുത്ഭവിച്ചൊഴുകിയെത്തുന്ന മുല്ലയാറുമായി മുല്ലക്കുടിയിൽ വെച്ച് ഒത്തു ചേരുന്നു.<ref name=mullakudy1>{{cite web|title=പെരിയാറിന്റെ കേരളത്തിലെ യാത്ര|url=http://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/423/11/11_chapter2.pdf|publisher=ശോധ്ഗംഗ (പഠനങ്ങളുടെ ശേഖരം)|accessdate=19-നവംബർ-2013}}</ref> ഇതിനടുത്താണ് പെരിയാറിൽ ആദ്യമായി അണ കെട്ടിയിരിക്കുന്നത്([[മുല്ലപ്പെരിയാർ]]). [[1895]] ൽ ബ്രിട്ടീഷുകാരാണ്‌ ഇത് നിർമ്മിച്ചത്. ഈ അണക്കെട്ടുകൊണ്ടുണ്ടായതാണ് പെരിയാർ ജലസംഭരണി. ഈ ജലസംഭരണിയോടു ചേർന്നാണ് തേക്കടിയിലെ [[പെരിയാർ കടുവ സംരക്ഷിത പ്രദേശം|പെരിയാർ വന്യ ജീവി സങ്കേതം]].<ref name=ptr1>{{cite web|title=പെരിയാർ വന്യജീവി സങ്കേതം|url=http://www.periyartigerreserve.org/home.php|publisher=പെരിയാർവന്യജീവി സങ്കേതം (ഔദ്യോഗിക വെബ് വിലാസം)|accessdate=19-നവംബർ-2013|archive-date=2013-11-19|archive-url=https://archive.today/20131119034922/http://www.periyartigerreserve.org/home.php|url-status=bot: unknown}}</ref> ഇവിടെ നിന്നും പടിഞ്ഞാറോട്ടൊഴുകുന്ന നദി [[വണ്ടിപ്പെരിയാർ|വണ്ടിപ്പെരിയാറിലെത്തുന്നു]]. [[വണ്ടിപ്പെരിയാർ]] കഴിഞ്ഞാൽ പെരുംതുറയാറും കട്ടപ്പനയാറും പെരിയാറിൽ ചേരുന്നു. === ഇടുക്കി ജലസംഭരണി === [[ചിത്രം:Idukki dam.JPG|250px|thumb|ഇടുക്കി അണക്കെട്ടും ജലസംഭരണിയും]] പിന്നീട് നദിയുടെ പ്രയാണം [[ഇടുക്കി അണക്കെട്ട്]] തടയുന്നു.കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ജലവൈദ്യുതപദ്ധതി ഇവിടെയാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.<ref name=idukkidam1>{{cite web|title=ഇടുക്കി അണക്കെട്ട്|url=http://idukki.nic.in/dam-hist.htm|publisher=ഇടുക്കി ജില്ലാ ഭരണകൂടം|accessdate=19-നവംബർ-2013|archive-date=2013-11-19|archive-url=https://archive.today/20131119035501/http://idukki.nic.in/dam-hist.htm|url-status=bot: unknown}}</ref> കുറവൻ, കുറത്തി മലകൾക്കിടയിലൂടെ ഒഴുകിയിരുന്ന നദിയെയാണ്‌ ഇടുക്കിയിൽ ആർച്ച് ഡാം കെട്ടി തടഞ്ഞ് [[മൂലമറ്റം|മൂലമറ്റത്തെ]] പവർഹൗസിലേക്ക് തിരിച്ചുവിട്ടിരിക്കുന്നത്. 400 മീറ്ററിലധികം വീതിയോടെ ഒഴുകിയിരുന്ന പുഴയുടെ ഈ ശാഖ അണക്കെട്ട് വന്നതോടെ 10 മീറ്ററിനടുത്ത് വീതിയുള്ള ഒരു ചെറിയ അരുവിയായി മാറിയിട്ടുണ്ട്. സംഭരണിയുടെ ശേഷി പരമാവധി വർദ്ധിപ്പിക്കാനായി നിർമ്മിച്ച,ചെറുതോണിയിലും കുളമാവിലുമുള്ള, മറ്റു രണ്ട് അണക്കെട്ടുകൾ കൂടി ചേർന്നാണ് ഇടുക്കി ജലസംഭരണി രൂപം കൊള്ളുന്നത്. കുളമാവിൽ നിന്ന് ഇടുക്കി ജലസംഭരണിയിലെ ജലം മൂലമറ്റത്ത് കൊണ്ടുവന്ന് വൈദ്യുതോത്പാദനത്തിനുശേഷം [[മൂവാറ്റുപുഴയാർ|മൂവാറ്റുപുഴയാറിലേക്ക്]] ഒഴുക്കിക്കളയുന്നതിനാൽ പെരിയാറിലെ ജലം ഗണ്യമായ തോതിൽ നഷ്ടപ്പെടുന്നു. ഇടുക്കി അണക്കെട്ടിൽ ജലനിരപ്പു കൂടി വരുന്ന കാരണം കൊണ്ട് ഷട്ടറുകൾ തുറക്കേണ്ടി വന്നാൽ പെരിയാറിന്റെ തീരപ്രദേശങ്ങൾ അപകടത്തിലാകും. === ഇടുക്കി ജലസംഭരണിക്കുശേഷം === ഇടുക്കി ജലസംഭരണിക്കുശേഷം അതീവമായി ശോഷിച്ചൊഴുകുന്ന പെരിയാറിന്റെ ശക്തി വീണ്ടും വർദ്ധിക്കുന്നത് തടിയംപാട് എന്ന സ്ഥലത്തുവച്ചാണ്‌ മണിയറൻകുടി പുഴ,പാൽകുളം മേട്, കൊക്കരകുളം പുഴ എന്നിവ കൂടിച്ചേരുന്നതു തടിയംപാട് എന്ന പ്രദേശത്താണ് . [[ഇരട്ടയാർ]], [[കല്ലാർ]], [[ചിന്നാർ]], [[തൊവാള|തുവളയാർ]] തുടങ്ങിയ പോഷകനദികളും അനവധി അരുവികളും ചേർന്നൊഴുകുന്ന പെരിഞ്ചൻ കുട്ടിയാർ നദിയിൽ ചേരുന്നത് പനംകുട്ടിയിൽ ചേരുന്നതോടെയാണിത് സംഭവിക്കുന്നത്. ഈ ഭാഗം നദിക്കിരുവശവും ചെങ്കുത്തായ മലമ്പ്രദേശങ്ങളാണ്‌. താഴൊട്ടൊഴുകുന്ന നദി [[പൂനംകുട്ടി|പനംകുട്ടി]] യിൽ നേര്യമംഗലം വിദ്യുച്ഛ്ക്തികേന്ദ്രത്തിനു താഴെ എത്തുന്നു. === രണ്ടാമത്തെ ഉത്ഭവസ്ഥാനം === പശ്ചിമഘട്ടത്തിലെ [[മൂന്നാർ]], [[പൊന്മുടി]] ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നാണ്‌ പെരിയാറിന്റെ രണ്ടാമത്തെ ഉത്ഭവസ്ഥാനം. മൂന്നാറിലെ [[കണ്ണൻ ദേവൻ മലകൾ|കണ്ണൻ ദേവൻ മല]]കളിൽ നിന്നൊഴുകുന്ന പെരിയാറിന്റെ ഈ ശാഖയിൽ കുണ്ടള അണക്കെട്ടും അതിനു ശേഷം മാട്ടുപ്പെട്ടി അണക്കെട്ടും നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നു.<ref name=dip1>{{cite web|title=പെരിയാറിലെ അണക്കെട്ടുകൾ|url=http://idukki.nic.in/electricity.htm|publisher=ഇടുക്കി ജില്ലാ ഭരണകൂടം|accessdate=19-നവംബർ-2013|archive-date=2013-11-19|archive-url=https://archive.today/20131119040212/http://idukki.nic.in/electricity.htm|url-status=bot: unknown}}</ref> ഈ അണക്കെട്ടുകളിൽ നിന്ന് കവിഞ്ഞൊഴുകുന്ന ജലം [[കണ്ണിമല]], [[നല്ലതണ്ണി]] എന്നീ പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്നും വരുന്ന ചെറിയ അരുവികളുമായി ചേരുന്നു. ഇതിനുശേഷം [[പള്ളിവാസൽ]] ജലവൈദ്യുതി ഉത്പാദനകേന്ദ്രത്തിലേക്ക് തടയണ നിർമ്മിച്ച് ജലം എത്തിക്കുന്നു. പിന്നീട് പെരിയാറ്റിൽ വന്നുചേരുന്ന മറ്റൊരു കൈവഴി [[ആനയിറങ്കൽ]] എന്ന പ്രദേശത്തുനിന്നു വരുന്ന നദിയാണ്‌. ചേർന്നൊഴുകുന്ന നദി പിന്നീട് [[പൊൻമുടി]] അണക്കെട്ടിലെത്തുന്നു.വൈദ്യുതി ഉത്പാദനത്തിനുശേഷം പൊന്മുടിയിൽ നിന്ന് നദി ശെങ്കുളത്ത് എത്തുന്നു. അവിടെ നിന്നും വെള്ളത്തൂവൽ പ്രദേശത്തേക്ക് ഒഴുകുന്നു. ഈ ഭാഗത്ത് നദിക്ക് മുതിരപ്പുഴയാർ എന്നാണ്‌ പേര്‌. നദി പിന്നീട് കല്ലാർകുട്ടി അണക്കെട്ടിൽ വന്നു ചേരുന്നു. നേരിയമംഗലത്തുനിന്നും വരുന്ന ജലം കല്ലാർകുട്ടിയിൽ നിന്ന് കവിഞ്ഞൊഴുകുന്ന ജലവുമായി ചേർന്ന് പനംകുട്ടിയിൽ ഒന്നുചേരുന്നു. ഇവിടെ വച്ച് പെരിയാറിന്റെ രണ്ട് ഉത്ഭവസ്ഥാനങ്ങളിൽ നിന്നും ഒഴുകുന്ന കൈവഴികൾ ഒന്നുചേരുന്നു. ഇവിടെ വെച്ച് വീണ്ടും ലോവർ പെരിയാറിലേക്ക് ജലം വിനിയോഗിക്കപ്പെടുന്നു. === മൂന്നാമത്തെ ഉത്ഭവസ്ഥാനം === <!-- [[ചിത്രം:Kalady bridge.jpg|thumb|250px| കാലടിയിലെ ശ്രീശങ്കരാചാര്യർ പാലം. ഇതിനടിയിലൂടെ പെരിയാർ എം.സി., റോഡിനെ മുറിച്ചു കടക്കുന്നു]] --> [[File:Bhoothathankettu_-_ഭൂതത്താൻ‌കെട്ട്-2.JPG|thumb|250px|ഭൂതത്താൻകെട്ടിലെ കവാടം]] [[File:Bhoothathankettu_-_ഭൂതത്താൻ‌കെട്ട്-3.JPG|thumb|250px|ഭൂതത്താൻകെട്ട് അണക്കെട്ട്]] പെരിയാറിന്റെ മൂന്നാം ഉത്ഭവം ദേവികുളം താലൂക്കിലെ ആനമലയിൽ നിന്നാണ്‌. പാച്ചിയാർ, ആനക്കുളം പുഴ, കരിന്തിരിയാർ, മേലാശ്ശേരിപ്പുഴ, മണിമലയാർ, കല്ലാർ എന്നീ ചെറുനദികൾ ചേർന്നാണ്‌ പൂയ്യംകുട്ടിയാറ് ഉണ്ടാകുന്നത്. ആനമലയാറും മറ്റു നിരവധി അരുവികളും ചേർന്ന് ഇടമലയാറും രൂപപ്പെടുന്നു. ഇടമലയാറിലെ ജലവും അണകെട്ടി വൈദ്യുതി ഉത്പാദിപ്പിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്. അതിനുശേഷം താഴേക്കൊഴുകുന്ന ഇടമലയാറ് [[കൂട്ടിക്കൽ|കൂട്ടിക്കലിൽ]] വച്ച് പൂയം‌കുട്ടി നദിയുമായി ചേർന്ന് [[കുട്ടമ്പുഴ]] എന്ന പേരിൽ പെരിയാർവാലി ഇറിഗേഷൻ പ്രൊജക്റ്റ് സംഭരണിയിലെത്തുന്നു.<ref name=pwip1>{{cite web|title=പെരിയാർ വാലി ഇറിഗേഷൻ പ്രൊജക്ട്|url=http://www.irrigation.kerala.gov.in/pjt_%26_pgm/Periyar.php|publisher=ജലസേചന വകുപ്പ് (കേരള സർക്കാർ)|accessdate=19-നവംബർ-2013|archive-date=2013-11-19|archive-url=https://archive.today/20131119041639/http://www.irrigation.kerala.gov.in/pjt_&_pgm/Periyar.php|url-status=bot: unknown}}</ref> ഈ സംഭരണിയുടെ കരയിലാണ്‌ പ്രസിദ്ധമായ [[തട്ടേക്കാട് പക്ഷിസങ്കേതം]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. പെരിയാർ വാലി പ്രദേശത്ത് വച്ച് പെരിയാറിന്റെ മൂന്നു ശാഖകളും സംഗമിക്കുന്നു. [[ചിത്രം:Periyarriver-bh.jpg|thumb|250px|പെരിയാറിലെ ഭൂതത്താംകെട്ട് ജലസംഭരണി]] ഇവിടെ നിന്ന് ഒഴുകുന്ന പെരിയാറിനെ ചെങ്കുത്തായ പ്രദേശങ്ങൾക്കു പകരം സമതല പ്രദേശങ്ങളാണ്‌ സ്വീകരിക്കുന്നത്. ഇവിടെ ഏതാനും ചെറിയ തുരുത്തുകൾ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു. മുളങ്കുഴിപ്രദേശത്ത് എത്തുന്ന പെരിയാറിന്റെ ഒരു കരയിൽ നിബിഡമായ തേക്കിൻകാടുകളാണ്‌. ചെറിയ ഉരുളൻ കല്ലുകൾ നിറഞ്ഞ പ്രദേശത്ത് ചെറിയ വെള്ളച്ചാട്ടങ്ങളും ഉണ്ട്. ഇവിടെ നിന്ന് [[കാടപ്പാറ]], [[ഇല്ലിത്തോട്]] എന്നീ പ്രദേശങ്ങൾ താണ്ടി [[മലയാറ്റൂർ]] എത്തുന്നു. കേരളത്തിലെ ഏക ആനമെരുക്കൽ കേന്ദ്രമായ [[കോടനാട്]] മലയാറ്റൂരിന്റെ എതിർകരയിലാണ്‌ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. ഇവിടെ നിന്നും പടിഞ്ഞാറേക്കൊഴുകുന്ന നദി കാലടിയിലെത്തുന്നു. കാലടിയിൽ വച്ച് ശ്രീശങ്കരാചാര്യർ പാലത്തിനടിയിലൂടെ മെയിൻ സെണ്ട്രൽ റോഡിനെ കുറുകെ കടക്കുന്ന നദി കാഞ്ഞൂർ എന്ന തുരുത്ത് സൃഷ്ടിക്കുന്നു. താഴേക്കൊഴുകുന്ന നദി ദക്ഷിണകാശി എന്നറിയപ്പെടുന്ന [[ചേലാമറ്റം|ചേലാമറ്റത്ത്]] എത്തുന്നു. ഇവിടെ നിന്ന് നദി കിഴക്കോട്ടാണ്‌ ഒഴുകുന്നത്. പെരുമ്പാവൂരിലേക്കൊഴുകുന്ന നദി മുടിക്കൽ എന്ന പ്രദേശത്തെത്തിയശേഷം വീണ്ടും പടിഞ്ഞാറേക്കൊഴുകുന്നു. ഇവിടെ ഇരുകരകളിലുമായി വാഴക്കുളം, കീഴ്മാട്, തിരു‌വൈരാണിക്കുളം എന്നീ സ്ഥലങ്ങൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. വീണ്ടും പടിഞ്ഞാറേക്കൊഴുകുന്ന നദി തോട്ടും‌മുഖം ഭാഗത്ത് വച്ച് പരുന്തുറാഞ്ചി തുരുത്തിന്‌ രൂപം നൽകുന്നു. ഇതിലെ ഒരു കൈവഴി [[ചൊവ്വര|ചൊവ്വരക്കടുത്ത്]] വച്ച് ആലുവാ തുരുത്തും സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ഇത് മംഗലപ്പുഴയിൽ ചേരുന്നു. ആലുവാക്കടുത്തെത്തുന്ന പ്രധാന നദി, റെയിൽ പാലത്തിനടുത്തു്‌, ശിവരാത്രി മണപ്പുറത്ത് വച്ച് രണ്ടായി പിരിയുന്നു. കൊച്ചി നഗരത്തിലേയും ആലുവയിലേയും ശുദ്ധജലവിതരണത്തിനായുള്ള പമ്പിങ്ങ് സ്റ്റേഷൻ ഇവിടെയാണ്‌. വലത്തോട്ട് പോകുന്ന ശാഖയെ മംഗലപ്പുഴശാഖ എന്നും ഇടത്തോട്ട് പോകുന്നതിനെ [[മാർത്താണ്ഡവർമ്മ]] ശാഖ എന്നും വിളിക്കുന്നു. === ആലുവാക്കുശേഷം === *പെരിയാറിന്റെ [[മംഗലപ്പുഴ]] ശാഖ പടിഞ്ഞാറേക്കൊഴുകി [[മംഗലപ്പുഴ]] സെമിനാരിക്കരികിലൂടെ [[മംഗലപ്പുഴ]] പാലവും കടന്ന് [[എളന്തിക്കര]]<nowiki/>യിൽ വച്ച് [[ചാലക്കുടി പുഴ|ചാലക്കുടിപ്പുഴയുമായി]] സംഗമിക്കുന്നു. നദിക്കരയിൽ ഉള്ള സ്ഥലങ്ങൾ [[ചെങ്ങമനാട്]], അടുവാശ്ശേരി, [[കരുമാല്ലൂർ]], കുന്നുകര, [[ആലങ്ങാട്]], തടിക്കടവ്, മാഞ്ഞാലി എന്നിങ്ങനെയാണ്‌. എളന്തിക്കരയിൽ നിന്നും പടിഞ്ഞാറേക്കൊഴുകുന്ന നദി [[പുത്തൻവേലിക്കര]] യിൽ വച്ച് വീണ്ടും ശാഖകൾക്ക് ജന്മം നൽകുന്നു. പ്രധാനശാഖ വീണ്ടും പടിഞ്ഞാറേക്കൊഴുകുകയും [[തൃശ്ശൂർ|തൃശൂരിലെ]] കരുവന്നൂർ നദിയുമായി ചേർന്ന് [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ|കൊടുങ്ങല്ലൂരിലെത്തി]] മുനമ്പത്ത് വച്ച് [[അറബിക്കടൽ|അറബിക്കടലിൽ]] പതിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഈ പ്രദേശങ്ങളിൽ ഗോതുരുത്ത്, ചെറിയ, വലിയ പണിക്കൻ തുരുത്തുകൾ,പഴമ്പിള്ളിതുരുത്ത് എന്നീ ചെറിയ ദ്വീപുകൾ സൃഷ്ടിച്ചശേഷമാണ്‌ പെരിയാർ അറബിക്കടലിൽ പതിക്കുന്നത്. പുത്തൻവേലിക്കരയിൽ പിരിഞ്ഞ മറ്റു ശാഖകൾ [[വടക്കേക്കര ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് |വടക്കേക്കര]], [[ഏഴിക്കര ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് | ഏഴിക്കര]], [[ചിറ്റാട്ടുകര ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് |ചിറ്റാട്ടുകര]], [[മാല്യങ്കര]] എന്നീ പ്രദേശങ്ങളിലൂടെ ഒഴുകി [[ചെറായി]] യിൽ വച്ച് വേമ്പനാട്ടു കായലിൽ സന്ധിക്കുന്നു. [[ചിത്രം:Marthandavarma bridge aluva.jpg|thumb|250px|ആലുവയിൽ പെരിയാറിനു കുറുകേയുള്ള പാലങ്ങൾ. വലത്ത് വശത്തുള്ളതാണ്‌ [[മാർത്താണ്ഡവർമ്മ]] പാലം]] *മാർത്താണ്ഡവർമ്മ ശാഖ പാലത്തിനടിയിലൂടെ പ്രവഹിച്ച് ഉളിയന്നൂർ ദ്വീപ് സൃഷ്ടിച്ച് കയന്റിക്കരയിൽ വച്ച് കൂടിച്ചേരുന്നു. ഇതിനു ശേഷം വീണ്ടും രണ്ടായി പിരിയുന്ന മർത്താണ്ഡവർമ്മപ്പെരിയാറിന്റെ പ്രധാനശാഖ [[പാതാളം (എറണാകുളം)|പാതാളത്ത്]] എത്തുന്നു. ഉദ്യോഗമണ്ഡലിനടുത്തുകൂടെ ഒഴുകി വരാപ്പുഴയിൽ ചേരുന്നു. രണ്ടാമത്തെ ശാഖ അബുതുരുത്ത്, എടമുള തുരുത്ത് എന്നിവയുണ്ടാക്കിയശേഷം മുട്ടർപുഴ എന്ന പേരിൽ കളമശ്ശേരിയിലൂടെ മഞ്ഞുമ്മൽ വഴി ഒഴുകുന്നു. [[എല്ലൂർ|ഏലൂരിൽ]] വച്ച് ഇത് വരാപ്പുഴയിൽ എത്തുന്ന മറ്റേ ശാഖയുമായി ചേരുന്നു. ഇവിടെ നിന്ന് പലശാഖകളായി പിരിഞ്ഞ് കടമക്കുടി, മുളവുകാട്, [[കോതാട്]], എന്നീ ദ്വീപുകൾ പിന്നിട്ട് കൊച്ചി നഗരാതിർത്തിയിൽ ചിറ്റൂർ വച്ച് വേമ്പനാട്ട് കായലിൽ പതിക്കുന്നു. ഏലൂർ മുതൽ വേമ്പനാട്ടുകായൽ വരെ നദിക്ക് കായലിന്റെ സ്വഭാവമാണുള്ളത്. [[ചിത്രം:Periyar branches.jpg|thumb|250px|പെരിയാർ [[മാർത്താണ്ഡവർമ്മ]] പാലത്തിനു താഴെ രണ്ടായി പിരിഞ്ഞ് ഉളിയന്നൂർ ദ്വീപ് ഉണ്ടാക്കുന്നു. നേരെ കാണുന്നത് [[ഉളിയന്നൂർ]] ആണ്‌ ]] [[ചിത്രം:ആലുവാപ്പുഴ.JPG|thumb|250px|പെരിയാർ, ആലുവാ മണപ്പുറത്തു നിന്നുള്ള ദൃശ്യം ]] == പെരിയാറിന്റെ ഉപയോഗങ്ങൾ == കേരളത്തിൽ 44 നദികളിലും വച്ച് ഏറ്റവും കൂടുതൽ പ്രയോജനപ്പെടുത്തുന്നത് പെരിയാറ്റിനെയാണ്. ഗാർഹികം, വൈദ്യുതി, മത്സ്യബന്ധനം, തീർത്ഥാടനം, ജലസേചനം, മണൽഖനനം, കുടിവെള്ളം, ഉൾനാടൻ ഗതാഗതം, വ്യാവസായീകം, വിനോദസഞ്ചാരം എന്നിങ്ങനെ ബഹുമുഖങ്ങളായ ആവശ്യങ്ങൾക്ക് ആശ്വാസമേകുന്നു. പെരിയാർ തീരത്ത് ഒരു കോർപ്പറേഷനും 4 മുനിസിപ്പാലിറ്റികളും 42 പഞ്ചായത്തുകളും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. എല്ലാ ഭരണകേന്ദ്രങ്ങളും പെരിയാറിന്റെ ജലസമ്പത്തിനെ ഗണ്യമായ തോതിൽ ആശ്രയിക്കുന്നുണ്ട്. === ഊർജ്ജോത്പാദനം === കേരള സംസ്ഥാനത്തെ ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികളുടെ മൊത്തം ശേഷിയുടെ മുഖ്യപങ്കും പെരിയാറിലെ ജലത്തിൽ നിന്നാണ് ഉണ്ടാക്കുന്നത്. 9 ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികൾക്കായി 13 അണക്കെട്ടുകൾ നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നു. ==== ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികൾ ==== {| class="wikitable" |- ! ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി ! പൂർത്തിയാക്കിയ വർഷം ! സ്ഥാപ്തശേഷി മെഗാവാട്ട് ! ഉത്പാദനം മെഗാവാട്ട് |- | [[പള്ളിവാസൽ ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി]] | 1946 | 37.5 | 32.5 |- | [[ശെങ്കുളം ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി]] | 1957 | 48.0 | 20.8 |- |[[പന്നിയാർ ജലവൈദ്യുതപദ്ധതി|പന്നിയാർ ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി]] | 1963 | 30.0 | 17.0 |- |[[നേര്യമംഗലം ജലവൈദ്യുതപദ്ധതി|നേര്യമംഗലം ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി]] | 1961 | 45.0 | 27.0 |- | [[ഇടുക്കി ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി]] | 1976 | 780.0 | 273.70 |- | *[[ഇടമലയാർ ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി]] | 1985 | 75.0 | 36.5 |- | [[കുണ്ടല ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി]] | | | |- | [[മാട്ടുപെട്ടി ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി]] | | | |- | [[ചെറുതോണി ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി]] | | | |} === ജലസേചനം === [[ചിത്രം:Periyar lift irrigation kadungallur.jpg|thumb|250px| കടുങ്ങല്ലൂരിലെ ലിഫ്റ്റ് ഇറിഗേഷൻ പമ്പിങ്ങ് സ്റ്റേഷൻ]] പെരിയാർ തീരത്തുള്ള തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനപ്രദേശത്തെ കൃഷി ആവശ്യങ്ങൾക്കും പെരിയാറ്റിൽ നിന്നാണ്‌ ജലം ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്നത്. ജലസേചനത്തിനായി പെരിയാറ്റിൽ നിർമ്മിച്ചിട്ടുള്ള ഏറ്റവും വലിയ പദ്ധതിയാണ്‌ [[ഭൂതത്താൻകെട്ട്]] പ്രദേശത്ത് നിർമ്മിച്ചിട്ടുള്ള പെരിയാർ വാലി ഇറിഗേഷൻ പ്രൊജക്റ്റ്. പി.വി.ഐ.പി. ജലസംഭരണിക്ക് 210 മീറ്ററോളം നീളവും 11 മീറ്റർ ഉയരവുമുണ്ട്. ഇതിന്റെ വൃഷ്ടിപ്രദേശം ഏകദേശം 3048 ച.കി.മീ. ആണ്‌. ഈ പദ്ധതികൊണ്ട് 32800 ഹെക്റ്റർ പ്രദേശത്ത് മുണ്ടകൻ കൃഷിക്കും അത്രതന്നെ വിരിപ്പു കൃഷിക്കും 20000 ഹെക്റ്റർ സ്ഥലത്തെ പുഞ്ചകൃഷിക്കും ജലസേചനം നടത്താനാണ്‌ ഉദ്ദേശിച്ചിട്ടുള്ളതെങ്കിലും ഇതിന്റെ പകുതി പോലും നടന്നിട്ടില്ല എന്നാണ്‌ രേഖകൾ. ആവശ്യത്തിന്‌ ജലം ലഭിക്കാത്തതും കനാൽ ശൃംഖല പൂർത്തിയാകാത്തതുമാണ്‌ കാരണങ്ങളായി ചൂണ്ടിക്കാണിക്കപ്പെടുന്നത്. കനാലുകൾ പൂർത്തിയായ ആലുവ, കാക്കനാട് പ്രദേശങ്ങളിൽ 2005 വരെ ജലം എത്തിയിരുന്നില്ല. മറ്റു പ്രദേശങ്ങളായ കുന്നത്തുനാട്, കോതമംഗലം, കണയന്നൂർ, കടുങ്ങല്ലൂർ താലൂക്കുകൾ പെരിയാറിലെ ജലം ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്നുണ്ട്. (കടുങ്ങല്ലൂർ താലൂക്കിലേക്ക് ജലം കൊണ്ടുപോകുന്ന ലിഫ്റ്റ് ഇറിഗേഷൻ പമ്പ് ഹൗസും കനാലും ചിത്രത്തിൽ കാണാം) ഇത് ഈ മേഖലയിലെ കുടിവെള്ളക്ഷാമം ഗണ്യമായി പരിഹരിക്കുന്നുണ്ട്. അമ്പലമുകൾ വ്യവസായ മേഖലയ്ക്ക് ആവശ്യമായ ജലം പെരിയാർ വാലി പ്രൊജക്റ്റിൽ നിന്നാണ്‌ എത്തുന്നത്. 17.7 ദശലക്ഷം ഘന മീറ്റർ ജലമാണ്‌ ഇതിനായി പ്രയോജനപ്പെടുത്തുന്നത്. ==== കാലടി മൈനർ ഇറിഗേഷൻ പദ്ധതിയിലെ ചില വിവരങ്ങൾ ==== [[ചിത്രം:Periyar starting.jpg|thumb|250px| മുല്ലപ്പെരിയാർ അണക്കെട്ടിൽ നിന്നും ബഹിർഗമിക്കുന്ന പെരിയാർ]] {| class="wikitable" |- ! പദ്ധതികൾ ! മോട്ടോർ<br />കു.ശക്തി ! എണ്ണം ! ഉയർന്ന കു.ശ. <br />ഉള്ളത് ! എണ്ണം |- | [[കാലടി]] | 40 | 1 | 90 | 1 |- | [[വാഴക്കുളം]] | 45 | 4 | 100 | 3 |- | [[ചൊവ്വര]] | 50 | 1 | 110 | 2 |- | [[ആലുവ]] | 60 | 2 | 120 | 3 |- | [[മുപ്പത്തടം]] | 75 | 9 | 135 | 1 |- | [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ]] | 80 | 6 | 161 | 1 |} === വ്യവസായങ്ങൾ === [[പ്രമാണം:ഏറണാകുളം ജില്ലയിലെ കോതമംഗലത്തിനടുത്തുള്ള ഭുതത്താൻ കെട്ട് ഡാം.jpg|ലഘുചിത്രം|ഭൂതത്താൻ കെട്ട് അണക്കെട്ട് ]] പെരിയാറുമായി നേരിട്ടോ അല്ലാതെയോ ബന്ധപ്പെട്ടുകിടക്കുന്ന 250ഓളം വ്യവസായശാലകൾ അതിന്റെ തീരത്ത് പ്രവർത്തിക്കുന്നു. സുലഭമായ ശുദ്ധജലത്തിനന്റെ ലഭ്യതയും വൈദ്യുതി നേരിട്ട് ഗ്രിഡിൽ നിന്ന് ലഭിക്കാനുള്ള സാഹചര്യങ്ങളും ഉള്ളതിനാല് [[തിരുവിതാംകൂർ]] ദിവാനായിരുന്ന സർ [[സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യർ|സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യരുടെ]] മേൽ നോട്ടത്തിൽ തന്നെ വ്യവസായശാലകൾ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു. വ്യവസായശാലകൾക്ക് വേണ്ട അസംസ്കൃതവസ്തുക്കൾ [[കൊച്ചി]] തുറമുഖത്തു നിന്ന് പെരിയാറ്റിലൂടെ എളുപ്പം എത്തിക്കാൻ സാധിക്കും എന്നതും ഉത്പാദനത്തിനുശേഷം ഉണ്ടാകുന്ന മലിനജലം നേരിട്ട് പുഴയിലേക്ക് ഒഴുക്കിക്കളയാൻ സൗകര്യമുള്ളതും കൊണ്ടാണ്‌ ആദ്യകാലങ്ങളിൽ [[ഉദ്യോഗമണ്ഡൽ]] ഭാഗത്ത് വ്യവസായങ്ങൾ കേന്ദ്രീകരിക്കാൻ തുടങ്ങിയത്. എന്നാൽ ഇന്ന് ഈ സ്ഥിതിക്ക് മാറ്റം വന്നിട്ടുണ്ട്. മലിന ജലം പെരിയാറ്റിലേക്ക് ഒഴുക്കുന്നതിന്‌ മുൻപ് ശുദ്ധീകരണം നടത്തേണ്ടതായുണ്ട്. [[1943]]-ലാണ്‌ ആദ്യമായി വ്യവസായമേഖലയിൽ വ്യവസായശാല തുടങ്ങുന്നത്. ഇന്ത്യൻ അലൂമിനിയം കമ്പനിയായിരുന്നു അത്. പിന്നീട് ട്രാവങ്കൂർ കെമിക്കൽസ് മാനുഫാക്ചറിങ്ങ് കമ്പനി, [[എഫ്.എ.സി.ടി.]], [[ട്രാവങ്കൂർ റയോൺസ്]], [[ഇന്ത്യൻ റെയർ എർത്ത്]], [[എച്ച്.ഏ.എൽ]]., [[ബിനാനി സിങ്ക്]], പെരിയാർ കെമിക്കൽസ്, യുണൈറ്റഡ് കാറ്റലിസ്റ്റ് എന്നീ വൻ വ്യവസായസം‌രംഭങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു. സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടകാലത്ത് വ്യവസായശാലകൾക്കാവശ്യമായ എല്ലാ അസംസ്കൃത വസ്തുക്കളും പെരിയാറ്റിലൂടെയാണ്‌ കൊണ്ടുവന്നിരുന്നത്. [[എഫ്.എ.സി.ടി.]] ക്കു വേണ്ട പ്രൊഡൂസർ ഗ്യാസിനുള്ള വിറകും പശ്ചിമഘട്ടത്തിൽ നിന്ന് എത്തിച്ചിരുന്നത് പെരിയാർ വഴിയായിരുന്നു. എന്നാൽ വിവിധകാരണങ്ങളാലും അണക്കെട്ടുകളാലും പെരിയാറ്റിലെ നീരൊഴുക്കു കുറയുകയും വ്യവസായത്തിന്റെ അവശിഷ്ടമായ മലിനജലം കലരുന്നതിനാലും ഒരു കാലത്ത് സംശുദ്ധമായ പെരിയാറ്റിലെ ജലം ഇന്ന് കൂടുതൽ മലിനീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. പെരിയാറ്റിൽ നിന്ന് പ്രതിദിനം 180 ദശലക്ഷം ലിറ്റർ ജലം ഈ വ്യവസായ ശാലകൾ ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്നുണ്ട് എന്ന് കണക്കാക്കുന്നു. === മത്സ്യബന്ധനം === പെരിയാറ്റിൽ വിവിധയിനം മത്സ്യങ്ങൾ സുലഭമായുണ്ടായിരുന്നു. 36 ഇനം മത്സ്യങ്ങൾ ഇവിടെ സമൃദ്ധമായിരുന്നതഅയി രേഖകൾ ഉണ്ട്. പൂളാൻ, ബ്രാൽ, വട്ടോൻ, കൂരി, വാള, കരിമീൻ, മീഴി, കറൂപ്പ്, പരൽ, കോലാൻ, ആരൽ എന്നിവ അവയിൽ ചിലതുമാത്രം. പെരിയാറ്റിന്റെ മംഗലപ്പുഴ ശാഖയിൽ കടലുമായി ചേരുന്ന ഭാഗങ്ങളിൽ നിരവധി [[ചീനവല|ചീനവലകൾ]] സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. കൂടാതെ വഞ്ചിയും വലയും ഉപയോഗിച്ചുള്ള മത്സ്യബന്ധനവും ഉണ്ട്. മാള, കൃഷ്ണൻ കോട്ട ഭാഗങ്ങളിൽ പെരിയാറ്റിലെ വെള്ളം ചിറകളിൽ കെട്ടി നിർത്തി (ചെമ്മീൻ കെട്ട്) ചെമ്മീൻ വളർത്തുകേന്ദ്രങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അനേകം കുടുംബങ്ങൾ പെരിയാറ്റിലെ മത്സ്യബന്ധനത്തെ ആശ്രയിച്ചാണ്‌ ജീവിക്കുന്നത്. ചിലയിനം മത്സ്യങ്ങൾ പ്രജനനത്തിനായി പെരിയാറ്റിലെ ശുദ്ധജലത്തെ ആശ്രയിക്കുന്നുണ്ട്; എന്നാൽ രൂക്ഷമായ മലിനീകരണം നിമിത്തം അവയുടെ നിലനില്പിനു തന്നെ ഭീഷണിയുണ്ട്. കൃഷിയിടങ്ങളിൽ നിന്ന് ചോരുന്ന കീടനാശിനിമൂലവും മത്സ്യസമ്പത്തിനു ഗണ്യമായ കുറവ് വരുത്തിയിരിക്കുന്നു. === മണൽഖനനം === ഉദ്ദേശം 55000 ടൺ മണൽ പ്രതിദിനം പെരിയാറ്റിലെ വിവിധ കടവുകളിൽ നിന്ന് വാരുന്നതായി കണക്കുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. നിർമ്മാണപ്രവർത്തനങ്ങൾക്കാവശ്യമായ മണലിനു വേണ്ടി പെരിയാറിനെ നിർലോഭം ഉപയോഗിച്ചു വരുന്നു. മണൽ ഖനനവുമായി നേരിട്ടും അല്ലാതെയും പ്രവർത്തിക്കുന്ന വൻ ശൃംഖല തന്നെ പെരിയാറിനോട് ചേർന്ന് പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. മണൽവാരൽ തൊഴിലാളികൾ, മണൽ ലോറി ജീവനക്കാർ, കയറ്റിറക്കു തൊഴിലാളികൾ, നിർമ്മാണ മേഖലയിൽ പ്രവത്തിക്കുന്നവർ എന്നിവർക്ക് പെരിയാറ്റിലെ മണലുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് തൊഴിൽ ലഭിക്കുന്നുണ്ട്. റിവർ മാനേജ്മെൻറ് ഫണ്ടെന്ന പേരിൽ മണൽ വാരലിൽ നിന്ന് കോടിക്കണക്കിനു രൂപ ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. പെരിയാറിൽ നിന്നുള്ള അനധികൃത മണൽ ഖനനം ഒരു പ്രധാന പാരിസ്ഥിതിക പ്രശ്നമാണ്. പെരിയാറിൽ നിന്ന് ഖനനം ചെയ്യപ്പെടുന്ന മണലിൻ്റെ അളവ് നദിയുടെ പാരിസ്ഥിതിക വ്യവസ്ഥയ്ക്ക് കോട്ടംതട്ടാതെ ഖനനം ചെയ്യാൻ കഴിയുന്ന യഥാർത്ഥ അളവിൻ്റെ 30 ഇരട്ടിയെങ്കിലും ഉണ്ടെന്ന് പഠനങ്ങൾ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു.<ref name="SandminingHindu">{{cite web|url=http://www.thehindu.com/news/national/kerala/cms-office-okayed-ghats-for-sand-mining-against-cess-advice/article5205106.ece|title=CM's office okayed ghats for sand mining against CESS advice|access-date=6 October 2013|year=2013|work=The Hindu|location=India}}</ref> പെരിയാർ നദീതടത്തിൽ, ഉയർന്ന പ്രദേശങ്ങളിലെ പീഠഭൂമി മേഖലയിൽ കര മണൽ ഖനനവും വ്യാപകമാണ്. ഈ പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള മണൽ ഖനനം നദീതട പരിസ്ഥിതിക്ക് ഗുരുതരമായ പാരിസ്ഥിതിക ആഘാതങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നു.<ref name="SandminingShodh">{{cite web|url=http://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/8987/13/13_chapter%209.pdf|title=Environmental impact of sand mining: a case study in the river catchments of Vembanad lake, Southwest India|year=2008|publisher=Cochin University of Science and Technology|location=India|pages=202–203|author=Sreebha S}}</ref> [[ചിത്രം:താന്തോണിപ്പുഴ.JPG|thumb|250px|പെരിയാറിന്റെ കൈവഴി കരുമാല്ലൂർ പഞ്ചായത്തിലൂടെ ഒഴുകുന്നു. താന്തോണിപ്പുഴ ]] === ജലഗതാഗതം === വളരെ ചെലവു കുറഞ്ഞതും മെച്ചപ്പെട്ടതുമായ ഗതാഗതമായ ജലഗതാഗതത്തിനു വളരെ യോജിച്ചതാണ് പെരിയാറും പോഷക നദികളും,. തോടുകൾ അനവധി അപ്രത്യക്ഷമായെങ്കിലും ഇന്നും ജലഗതാഗതം സുസാധ്യമാണ്. ഓഞ്ഞിത്തോട്, ചെങ്ങൽത്തോട്, തോലൻ കുത്തിയതോട്, പ്ലാങ്കുടിത്തോട്, മാന്തോട്, പൂപ്പാനിത്തോട് തുടങ്ങിയവ നികത്തലും കയ്യേറ്റവും മൂലം നികന്നുപോയിരിക്കുന്നു. തട്ടേക്കാട്, ഏലൂർ, മാളവന എന്നിവിടങ്ങളിൽ ജലഗതാഗതത്തെ ആശ്രയിച്ചുള്ള ജനജീവിതമാണ് നിലവിലുള്ളത്. === വിനോദസഞ്ചാരകേന്ദ്രങ്ങൾ === വിനോദസഞ്ചാരികളെ ആകർഷിക്കുന്ന വിവിധ കേന്ദ്രങ്ങൾ പെരിയാർ തീരത്തുണ്ട്. വന്യജീവി സങ്കേതങ്ങൾ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ഉള്ളതും പെരിയാർ തീരത്താണ്. '''പ്രധാന വിനോദസഞ്ചാരകേന്ദ്രങ്ങൾ''' [[ചിത്രം:Periyar.jpg|thumb|250px|തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രമായ [[മലയാറ്റൂർ]] മലയുടെ (ഇടത്) അടിവാരത്തിലൂടെ ഒഴുകുന്ന പെരിയാർ- താൽകാലികമായി കെട്ടിയ പാലം കാണാം-കോടനാട് നിന്നുള്ള ദൃശ്യം]] # [[തേക്കടി]] # [[മൂന്നാർ]] # [[പീരുമേട്]] # [[ഇടുക്കി]] # [[ഭൂതത്താൻകെട്ട്]] # [[മലയാറ്റൂർ]] # [[കാലടി]] # [[തട്ടേക്കാട്]] # [[കോടനാട്]] # [[ആലുവ മണപ്പുറം]] # [[തിരുവൈരാണിക്കുളം]] # [[കോട്ടയിൽ കോവിലകം]] # [[ഉളിയന്നൂർ]] # [[ചേലാമറ്റം]] '''വന്യജീവി സങ്കേതങ്ങൾ''' # [[ഇരവികുളം നാഷണൽ പാർക്ക്]] # [[പെരിയാർ ടൈഗർ റിസർവ്]] # [[ഇടുക്കി വന്യമൃഗ സംരക്ഷണ കേന്ദ്രം]] # [[ചിന്നാർ വന്യമൃഗ സം‌രക്ഷണ കേന്ദ്രം]] # [[ഇന്ദിരാഗാന്ധി നാഷണൽ പാർക്ക്]] # [[തട്ടേക്കാട് പക്ഷി സങ്കേതം]] === ജലസംഭരണികൾ === കേരളത്തിലെ പെരിയാർ തടത്തിലെ പ്രധാന ജലസംഭരണികൾ ഭൂതത്താൻകെട്ട്,<ref name="periyarirrigation">{{cite web|url=http://www.irrigation.kerala.gov.in/pjt_%26_pgm/Periyar.php|title=Periyar Valley Irrigation Project|publisher=Department of Irrigation, Government of Kerala|access-date=6 November 2013|location=India|archive-date=19 November 2013|archive-url=https://archive.today/20131119041639/http://www.irrigation.kerala.gov.in/pjt_&_pgm/Periyar.php|url-status=dead}}</ref> ഇടമലയാർ, ലോവർ പെരിയാർ, മാട്ടുപ്പെട്ടി, ആനയിറങ്കൽ, കുണ്ടള, പൊന്മുടി, കല്ലാർകുട്ടി, ഇടുക്കി (ഇടുക്കി, ചെറുതോണി, കുളമാവ് എന്നീ മൂന്ന് അണക്കെട്ടുകളുടെ നിർമ്മാണത്താൽ രൂപപ്പെട്ടതാണ്),<ref name="KFRI">{{cite web|url=http://docs.kfri.res.in/KFRI-RR/KFRI-RR172.pdf|title=PATTERNS AND PROCESSES OF FISH ASSEMBLAGES IN PERIYAR LAKE VALLEY SYSTEM OF SOUTHERN WESTERN GHATS|year=1999|publisher=Kerala Forest Research Institute|pages=7|access-date=6 November 2013|location=India|archive-date=10 November 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131110150332/http://docs.kfri.res.in/KFRI-RR/KFRI-RR172.pdf|url-status=dead}}</ref>മുല്ലപ്പെരിയാർ<ref name="shodhreservoir">{{cite web|url= http://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/2121/10/10_chapter%201.pdf |title=Hydrogeological and Hydrochemical studies of the Periyar Basin, Central Kerala| year=2011|publisher=Cochin University of Science and Technology|pages=7|access-date=6 November 2013|location=India}}</ref> പെരിയാർ തടത്തിൽ തമിഴ്‌നാട്ടിൽ വീഴുന്ന അണക്കെട്ടുകൾ അപ്പർ നീരാർ വിയർ, ലോവർ നിരാർ ഡാം എന്നിവയാണ്. പെരിയാറിൻ്റെ കൈവഴിയായ നീരാറിൽ നിന്ന് തൊട്ടടുത്ത ഷോളയാർ തടത്തിലേക്ക് വെള്ളം തിരിച്ചുവിടാൻ ഈ അണക്കെട്ടുകൾ സഹായിക്കുന്നു.<ref name="indwrispap"/><ref name="indwrispap2">{{cite web|url=http://india-wris.nrsc.gov.in/wrpinfo/index.php?title=Lower_Nirar_D00884|title=Lower Nirar D00884|publisher=Water Resource Information System of India|access-date=10 November 2013|location=India|archive-date=2015-02-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20150227010039/http://india-wris.nrsc.gov.in/wrpinfo/index.php?title=Lower_Nirar_D00884|url-status=dead}}</ref> === ജലസേചനം === എറണാകുളം ജില്ലയിലെ പെരിയാർ വാലി ജലസേചന പദ്ധതി, പെരിയാർ നദിയുടെ മുതിരപ്പുഴ പോഷകനദിയിൽ പൂർത്തിയായ ഹൈഡൽ പദ്ധതിയിൽ നിന്നുള്ള ടെയിൽ റേസ് ഡിസ്ചാർജ്, കേരള സംസ്ഥാന വൈദ്യുതി ബോർഡ് ഹൈഡൽ പദ്ധതി പ്രകാരം ഇടമലയാർ പോഷകനദിക്ക് കുറുകെ നിർമ്മിച്ച എണ്ണക്കൽ അണക്കെട്ടിൽ നിന്നുള്ള നിയന്ത്രിത ജലപ്രവാഹം, പെരിയാർ നദിയുടെ അനിയന്ത്രിതമായ വൃഷ്ടിപ്രദേശത്ത് നിന്നുള്ള വിശ്വസനീയമായ ഒഴുക്ക് എന്നിവ കനാൽ സംവിധാനത്തിന്റെയും നിയന്ത്രണ ഉപകരണങ്ങളുടെയും ശൃംഖലയിലൂടെ പെരിയാർ നദിയുടെ ഇടതുകരയിൽ കിടക്കുന്ന 32,800 ഹെക്ടർ (81,000 ഏക്കർ) ഭൂമിയിൽ ജലസേചനം നടത്തുന്നതിന് ഉപയോഗപ്പെടുത്താൻ വിഭാവനം ചെയ്യുന്നു. ഭൂതത്താൻകെട്ടിലെ പെരിയാർ തടയണയും കനാലുകളുടെ ശൃംഖലയും 3,048 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ (1,177 മൈൽ) വിസ്തൃതിയുള്ളതാണ് ഈ പദ്ധതി. <ref name="periyarirrigation"/> പെരിയാറിന്റെ ഇടതുകരയിലെ ജലസേചനത്തിനു പുറമേ, നദിയുടെ താഴ്ന്ന പ്രദേശങ്ങളിലെ ലവണാംശം കയറുന്നത് തടയുന്നതിനും പെരിയാർ നദിയിലെ നിരവധി ലിഫ്റ്റ് ഇറിഗേഷൻ പദ്ധതികളുടെ ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്നതിനും നദിയിലൂടെ കുറഞ്ഞ അളവിൽ വെള്ളം വിതരണം ചെയ്യാനും ഈ പദ്ധതി പ്രാപ്തമാക്കുന്നു. കുടിവെള്ളത്തിനും വ്യാവസായിക ആവശ്യങ്ങൾക്കുമുള്ള വെള്ളം ഭൂതത്താൻകെട്ട് തടയണയിലെ സംഭരണ ​​ജലത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗം നിറവേറ്റുന്നു. === അന്തർ-തടനീർ കൈമാറ്റം === ഇന്ത്യയിലെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ ജല കൈമാറ്റം നടന്ന ആദ്യകാല സംഭവങ്ങളിലൊന്നാണ് മുല്ലപ്പെരിയാർ അണക്കെട്ട്. ഒരു വശത്ത് ജലത്തിന്റെ ആവശ്യകത നിറവേറ്റുന്നുണ്ടെങ്കിലും, നദിയുടെ താഴെയുള്ള ഭാഗങ്ങളിൽ ജലത്തിന്റെ ഗുണനിലവാരം മോശമാകാൻ ഇത് കാരണമായി. ഫ്‌ളഷ് ചെയ്യുന്നതിന് ആവശ്യമായ അളവിൽ വെള്ളം ലഭ്യമല്ലാത്തതിനാൽ പെരിയാറിന്റെ താഴ്ന്ന പ്രദേശങ്ങളിൽ ലവണാംശം കലരുന്നതും മലിനീകരണം വ്യാപിക്കുന്നതും മൂലമുള്ള പ്രശ്നങ്ങൾ ഉയർന്നുവന്നു. ഇടുക്കി പദ്ധതി കാരണം പെരിയാറിൽ നിന്ന് മൂവാറ്റുപുഴ നദിയിലേക്കുള്ള മറ്റൊരു അന്തർ-തട കൈമാറ്റം പെരിയാർ നദിയിലെ താഴ്ന്ന ഭാഗത്തെ ഒഴുക്കിനെ കൂടുതൽ പ്രതികൂലമായി ബാധിച്ചു.<ref name="interlinking rivers">{{cite web|url= http://hindu.com/2002/12/11/stories/2002121103970500.htm |archive-url= https://web.archive.org/web/20050130223411/http://www.hindu.com/2002/12/11/stories/2002121103970500.htm |url-status= dead |archive-date= 30 January 2005 |title=Inter-linking rivers – the Kerala experience|year=2002|access-date=6 September 2012|work= [[The Hindu]] |location=India}}</ref> ഭാരതപ്പുഴ, ചാലക്കുടിപ്പുഴ, പെരിയാർ നദീതടങ്ങളിലെ അന്തർ സംസ്ഥാന നദികളിലെ ജലം ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്നതിനും പങ്കിടുന്നതിനുമായി പറമ്പിക്കുളം ആളിയാർ പദ്ധതി (PAP) കരാർ വിഭാവനം ചെയ്തു. പെരിയാറിന്റെ പോഷകനദികളായ നിരാർ, ആനമലയാർ എന്നിവ ഈ കരാറിന് കീഴിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref name="papperiyar">{{cite web|url= http://www.thehindu.com/news/national/kerala/revise-water-release-chart-of-pap-experts/article4223058.ece |title=Revise water release chart of PAP: experts|year=2012|work=The Hindu|access-date=21 December 2012|location=India}}</ref>PAP കരാറിന്റെ ഭാഗമായി ഈ നദികളിൽ നിന്നുള്ള വെള്ളം തൊട്ടടുത്തുള്ള ഷോളയാർ നദീതടത്തിലേക്ക് മാറ്റുന്നു.<ref name="indwrispap">{{cite web|url=http://india-wris.nrsc.gov.in/wrpinfo/index.php?title=Parambikulam_Aliyar_(Irrigation)_JI02563|title=Parambikulam Aliyar (Irrigation) JI02563|publisher=Water Resource Information System of India|access-date=6 November 2013|location=India|archive-date=2013-11-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20131110161040/http://india-wris.nrsc.gov.in/wrpinfo/index.php?title=Parambikulam_Aliyar_(Irrigation)_JI02563|url-status=dead}}</ref> പെരിയാറിന്റെ നദീതടത്തിലെ എല്ലാ വഴിതിരിച്ചുവിടലുകളും കാരണം, അതിന്റെ ശരാശരി ഒഴുക്കിന്റെ 22 ശതമാനം നഷ്ടപ്പെട്ടു.<ref name="interlinking rivers 2">{{cite web|url= http://www.indiatogether.org/2003/oct/env-nolink.htm |title=Interlinking? No, thanks |year=2003|publisher=India Together|access-date=16 September 2012|location=India}}</ref> {{wide image|Bhoothathankettu Panorama.JPG|1400px|Periyar Barrage, Bhoothathankettu }} == പാരിസ്ഥിതിക പ്രാധാന്യം == മുല്ലപ്പെരിയാർ ജലസംഭരണിക്ക് തെക്ക്, പെരിയാർ നദിയുടെ ഉത്ഭവസ്ഥാനത്ത്, പെരിയാർ കടുവ സംരക്ഷണ കേന്ദ്രത്തിനുള്ളിൽ ഏകദേശം 350 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ (140 മൈൽ) വിസ്തൃതിയുള്ള ഒരു സംരക്ഷിത, മഴക്കാടുകൾ ഉണ്ട്. ഈ മഴക്കാടുകൾ പടിഞ്ഞാറോട്ട് ഗുഡരക്കൽ വനമേഖലയ്ക്കുള്ളിലെ പമ്പാ തടത്തിലേക്ക് വ്യാപിക്കുകയും ഗുഡരക്കൽ നിരയ്ക്ക് അപ്പുറം തെക്കോട്ട് അച്ചൻകോവിൽ ഡിവിഷനിലെ വനങ്ങളിലേക്ക് വ്യാപിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. പശ്ചിമഘട്ടത്തിലെ ഏകദേശം 600 മുതൽ 700 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ (230 മുതൽ 270 മൈൽ) വരെ തടസ്സമില്ലാത്ത ഈർപ്പമുള്ള നിത്യഹരിത വനങ്ങൾ ഈ മുഴുവൻ പ്രദേശത്തും ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. <ref name="Periyar foundation">{{cite web|url=http://www.periyarfoundation.org/pdf/GoodrickalRBA.pdf|title=The Landscape, Ecological Status, Conservation Potential, Threats to the Forests and Biodiversity of the Gudarakal Range, Ranni Forest Division (Southern Forest Circle, Kerala)|year=2006|pages=6|access-date= 4 November 2012|location=India}}</ref> പെരിയാറിന്റെ മുകൾ ഭാഗത്തുള്ള വനങ്ങൾ മിക്കവാറും പ്രവേശിക്കാൻ കഴിയാത്തവയാണ്, കൂടാതെ പശ്ചിമഘട്ടത്തിൽ അവശേഷിക്കുന്ന ഏറ്റവും അസ്വസ്ഥത കുറഞ്ഞ നിത്യഹരിത വനങ്ങളിൽ ഒന്നാണിത്.<ref name="KFRI-RR024">{{cite web|url=http://docs.kfri.res.in/KFRI-RR/KFRI-RR024.pdf|title=An Ecological Study in Periyar Tiger Reserve with special reference to wildlife|year=1985|publisher=Kerala Forest Research Institute|pages=21|access-date=4 November 2012|location=India|archive-date=2024-02-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20240217192306/https://docs.kfri.res.in/KFRI-RR/KFRI-RR024.pdf|url-status=dead}}</ref> [[File:Thattekkad Bird.jpg|thumb|300px|Thattekad Bird Sanctuary is an evergreen low-land forest located between the branches of Periyar River]] പെരിയാർ കടുവ സംരക്ഷണ കേന്ദ്രം (PTR) ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും പാരിസ്ഥിതികമായി വൈവിധ്യമാർന്ന പ്രദേശങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്. റിസർവിലെ സസ്യജാലങ്ങൾ വളരെ സമ്പന്നവും വൈവിധ്യപൂർണ്ണവുമാണ്. കേരളത്തിലെ ഏകദേശം 3,800 ഇനം ആൻജിയോസ്‌പെർമുകളിൽ 1,966 എണ്ണം റിസർവിനുള്ളിൽ നിന്നാണ് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുള്ളത്. PTR-ന് സമാനമായ പ്രദേശത്ത് നിന്ന് ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിലെ മറ്റൊരിടത്തും ഇത്രയും വലിയ ടാക്‌സകൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടില്ല. ഇതിനുപുറമെ, റിസർവിൽ ഏകദേശം 323 ഇനം പക്ഷികളും 38 ഇനം മത്സ്യങ്ങളും 44 ഇനം ഉരഗങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref name="Thattekad">{{cite web|url= http://www.periyartigerreserve.org/admin/resources/doc/Birds%20of%20PeriyarBirds%20periyar%20Indian%20Forester.pdf|title=Status and distribution of birds in Periyar Tiger Reserve, Kerala, India |publisher=The Indian Forester|pages=144–145|access-date=5 November 2013|location=India}}</ref> പെരിയാർ പീഠഭൂമി പ്രോജക്ട് എലിഫന്റ് റിസർവ് 10-ന്റെ ഭാഗമാണ്. അതിൽ അഗസ്ത്യമല-മഹേന്ദ്രഗിരി കുന്നുകളും ഉൾപ്പെടുന്നു. എലിഫന്റ് റിസർവ് 10-ന്റെ പെരിയാർ പീഠഭൂമി ഭാഗത്തെ ഭൂപ്രകൃതി ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും കേടുപാടുകൾ കൂടാതെയുള്ള ആനകളുടെ ശ്രേണി നിലനിർത്തുന്നു. ഈ പ്രദേശത്ത് ഏകദേശം 2,000 ആനകൾ ഉണ്ടെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു, കൂടാതെ ഈ ജീവിവർഗങ്ങളുടെ ദീർഘകാല സംരക്ഷണത്തിനുള്ള സാധ്യതയുള്ള ഭൂപ്രകൃതികളിൽ ഒന്നാണ് ഇത്. ഈ ജനസംഖ്യ ജനിതകപരമായി കൂടുതൽ വൈവിധ്യപൂർണ്ണവും ഘട്ടുകളുടെ വടക്ക് ഭാഗത്തുള്ള വളരെ വലിയ ആനകളുടെ എണ്ണത്തിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തവുമാണ്. ഈ പ്രദേശം അതിന്റെ സമ്പന്നമായ ജൈവവൈവിധ്യത്തിനും പേരുകേട്ടതാണ്. മറുവശത്ത്, വാണിജ്യ തോട്ടങ്ങൾ, ജലവൈദ്യുത, ​​ജലസേചന പദ്ധതികൾ, ആനകളുടെ സഞ്ചാരത്തെ തടസ്സപ്പെടുത്തുന്ന മറ്റ് അടിസ്ഥാന സൗകര്യ വികസനം എന്നിവയുൾപ്പെടെ വിവിധ വികസന പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കും ഈ ഭൂപ്രകൃതി സാക്ഷ്യം വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. <ref name="Thattekad2">{{cite web|url= http://www.asiannature.org/sites/default/files/Conservation%20of%20the%20Periyar-Agasthyamalai%20-%20Summary%20data%20sets.pdf|title=Conservation of the Periyar-Agasthyamalai Corridor in the Southern Western Ghats |publisher=Asian Nature Conservation Foundation|pages=27|location=India}}</ref> ഇന്ത്യയിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട പക്ഷിസങ്കേതങ്ങളിലൊന്നായ [[തട്ടേക്കാട് പക്ഷിസങ്കേതം]], പെരിയാർ നദിയുടെ ശാഖകൾക്കിടയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു നിത്യഹരിത താഴ്ന്ന പ്രദേശ വനമാണ്. സമ്പന്നവും വൈവിധ്യപൂർണ്ണവുമായ പക്ഷിസങ്കേതമാണിത്. വന പക്ഷികളും ജല പക്ഷികളും ഉൾപ്പെടെ നിരവധി ഇനം പക്ഷികൾ ഈ സങ്കേതത്തിൽ സന്ദർശനം നടത്തുന്നു. ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ പക്ഷിശാസ്ത്രജ്ഞനായ [[ഡോ. സലിം അലി]] ഒരിക്കൽ കൊച്ചിയിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 60 കിലോമീറ്റർ (37 മൈൽ) വടക്കുകിഴക്കായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന 25 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ (10 മൈൽ) വിസ്തീർണ്ണമുള്ള ഈ ചെറിയ പക്ഷിസങ്കേതത്തെ "ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും സമ്പന്നമായ പക്ഷി ആവാസ കേന്ദ്രം" എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചു. <ref name="Thattekad3">{{cite web|url= http://www.hindu.com/mag/2006/05/28/stories/2006052800100200.htm|archive-url= https://web.archive.org/web/20130101194811/http://www.hindu.com/mag/2006/05/28/stories/2006052800100200.htm|url-status= dead|archive-date= 1 January 2013|title=Inside a magical rainforest |access-date=4 November 2012|work= [[The Hindu]]|location=India}}</ref> വേമ്പനാട് തടാകത്തിലേക്ക് ഒഴുകുന്ന ആറ് പ്രധാന നദികളിൽ ഒന്നാണ് പെരിയാർ. തണ്ണീർത്തടങ്ങളുടെ സംരക്ഷണത്തിനും സുസ്ഥിര ഉപയോഗത്തിനുമായി റാംസർ കൺവെൻഷൻ നിർവചിച്ചിരിക്കുന്ന അന്താരാഷ്ട്ര പ്രാധാന്യമുള്ള തണ്ണീർത്തടങ്ങളുടെ പട്ടികയിൽ വേമ്പനാട് കോൾ തണ്ണീർത്തടം ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.<ref name="Ramsar">{{cite web|url=http://www.ramsar.org/sitelist.pdf |title=The List of Wetlands of International Importance |work=The Hindu |pages=18 |access-date=4 November 2012 |location=India |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080102104335/http://www.ramsar.org/sitelist.pdf |archive-date=2 January 2008 }}</ref> 20,000-ത്തിലധികം ജലപക്ഷികളുടെ ആവാസ കേന്ദ്രമാണിത്. ഇന്ത്യയിലെ മൂന്നാമത്തെ വലിയ ജലപക്ഷികളുടെ സംഖ്യയാണിത്. ==മലിനീകരണം== ഇന്ത്യയിൽ ഏറ്റവും അധികം മലിനീകരണം സംഭവിക്കുന്ന പുഴകളിൽ ഒന്നാണ് പെരിയാർ.<ref name=pollution1>{{cite book|title=റിവർ ബേസിൻ മാനേജ്മെന്റ് VII|last=സി.എ|first=ബ്രെബ്ബിയ|url=http://books.google.com.sa/books?id=Zi-kR0r5b7cC&pg=PA388&dq=periyar+river&hl=en&sa=X&ei=5D2KUrKnG9DT7AapoICYDg&safe=on&redir_esc=y#v=onepage&q=periyar%20river&f=false|publisher=ഡബ്ല്യു.ഐ.ടി. പ്രസ്സ്|isbn=978-1845647124|year=2013|page=389}}</ref> തമിഴ്നാട്ടിൽ വെച്ചും കേരളത്തിൽ വെച്ചും പെരിയാറിന് മലിനീകരണം സംഭവിക്കുന്നുണ്ട്. കേരളത്തിൽ പ്രധാനമായും ഏലൂർ മുതൽ എടയാർ വരെയുള്ള ഭാഗത്താണ്. തമിഴ്നാട്ടിൽ വച്ച് പെരിയാർ തടാകം മുതൽ തേനിയിലെ അരമനൈപുതൂർ ഉള്ള അതിന്റെ സംഗമം വരെയുമാണ്. <ref>{{Cite book | title = Pollution in the river periyar mullai periyar and its impacts | last = Sivasubramani | first = R | publisher = | year = 2006 | isbn = | location = | pages = }}</ref>പെരിയാറിന്റെ താഴേക്കുള്ള പാച്ചിലിൽ അത് വ്യവസായിക നഗരമായ ആലുവയിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുമ്പോൾ ധാരാളമായി മലിനീകരണപ്രശ്നം നേരിടുന്നു. ഏലൂർ ഭാഗത്തുള്ള വ്യവസായങ്ങൾ തങ്ങളുടെ മാലിന്യങ്ങൾ തള്ളുന്നത് പെരിയാറിലേക്കാണ്. തൻമൂലം ഇവിടം വളരെക്കാലങ്ങളായി ജലം മലിനമായാണ് ഒഴുകിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നത്. അനുവദിക്കപ്പെട്ടതിലും അധികം അളവിലായി വിവിധതരം രാസവസ്തുക്കൾ ഈ ഭാഗത്ത് പെരിയാറിലുള്ളതായി പഠനങ്ങൾ തെളിയിക്കുന്നു. <ref>http://www.kochipost.com/2016/08/08/save-kochi-we-need-to-protect-the-periyar-so-that-kochi-can-get-clean-drinking-water/</ref> ഇവിടെ സാധാരണയായി മത്സ്യങ്ങൾ ചത്തുപൊങ്ങുന്നതും, ജലത്തിനു നിറം മാറ്റം അനുഭവപ്പെടുന്നതും സാധാരണയാണ്. <ref>{{Cite web |url=http://www.greenpeace.org/india/campaigns/toxics-free-future/toxic-hotspots/eloor-kerala/history-and-chronology |title=പെരിയാർ മലിനീകരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനം - ഗ്രീൻപീസ് ഇന്ത്യ |access-date=2012-04-11 |archive-date=2009-05-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090502085220/http://www.greenpeace.org/india/campaigns/toxics-free-future/toxic-hotspots/eloor-kerala/history-and-chronology |url-status=dead }}</ref> <ref>[http://www.kerenvis.nic.in/files/water-quality/periyar.pdf പെരിയാർ നദി, അദ്ധ്യായം രണ്ട്, കേരള സ്റ്റേറ്റ് കൗൺസിൽ ഫോർ സയൻസ് ആന്റ് ടെക്നോളജി]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ഇതു കൂടാതെ വണ്ടിപ്പെരിയാറിലെത്തുമ്പോൾ പെരിയാർ തദ്ദേശവാസികളുടെ അശ്രദ്ധ മൂലവും മലിനീകരണം നേരിടുന്നുണ്ട്. നെല്ലിമല മുതൽ കക്കികവല വരെയുള്ള സ്ഥലത്ത് തെരുവോരത്ത് താമസിക്കുന്ന ആളുകൾ അവരുടെ ശൗചാലയങ്ങൾ തുറന്നുവെച്ചിരിക്കുന്നത് പെരിയാർ നദിയിലേക്കാണ്. <ref>[http://www.madhyamam.com/news/71368/110422 മാധ്യമം ദിനപത്രം - വണ്ടിപ്പെരിയാറിലെ നദി മലിനീകരണം ]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ശേഖരിച്ച തീയതി 22 ഏപ്രിൽ 2011</ref> == മതപരവും സാംസ്കാരികവുമായ പ്രാധാന്യം == പെരിയാറിന്റെ തീരത്ത് മതപരമായ പ്രാധാന്യമുള്ള നിരവധി സ്ഥലങ്ങളുണ്ട്. ആലുവയിലെ പെരിയാർ നദിയുടെ തീരത്താണ് പ്രശസ്തമായ ആലുവ ശിവരാത്രി ഉത്സവം ആഘോഷിക്കുന്നത്.<ref name="KerGreenhills">{{cite web|url=http://www.kerala-green-hills.com/aluva-sivaratri-fair.html|title=Kerala: Festivals and Fairs|access-date=5 November 2013|location=India}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>മലയാള കലണ്ടറിലെ കുംഭമാസത്തിലെ ശിവരാത്രി ദിനത്തിലാണ് ക്ഷേത്രോത്സവം നടത്തുന്നത്. പെരിയാർ നദിയുടെ മണൽത്തീരത്തുള്ള ശിവക്ഷേത്രം എല്ലാ വർഷവും മഹാശിവരാത്രി ദിനത്തിൽ ഭക്തരെക്കൊണ്ട് തിങ്ങിനിറയുന്നു.<ref name="Thiruvair">{{cite web|url=http://www.thiruvairanikkulamtemple.org/index.php/home/local_temple|title=Thiruvairanikkulam Temple|access-date=5 November 2013|location=India}}</ref> പെരിയാർ നദിയുടെ തീരത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു പട്ടണമാണ് കാലടി. അദ്വൈത വേദാന്ത സിദ്ധാന്തം ഏകീകരിച്ച ഹിന്ദു തത്ത്വചിന്തകനായ ശ്രീ ആദിശങ്കരന്റെ ജന്മസ്ഥലമാണിത്. 19-ാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തിൽ അന്നത്തെ ശൃംഗേരിയിലെ ശങ്കരാചാര്യർ വീണ്ടും കണ്ടെത്തിയതിനും 1910-ൽ ശ്രീ ആദിശങ്കരന് ഒരു ക്ഷേത്രം സമർപ്പിച്ചതിനുശേഷവുമാണ് കാലടി ഇന്ത്യയുടെ ആത്മീയ ഭൂപടത്തിൽ ഇടം നേടാൻ തുടങ്ങിയത്.<ref name="Sharadapeetham">{{cite web|url=http://www.sringeri.net/branches/kerala/kalady|title=Sri Sri Jagadguru Shankaracharya Mahasamsthanam Dakshinamnaya Sri Sharada Peetham, Sringeri|access-date=5 November 2013|location=India}}</ref> കൊച്ചിയിൽ നിന്ന് 52 ​​കിലോമീറ്റർ (32 മൈൽ) അകലെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന മലയാറ്റൂർ പള്ളി 609 മീറ്റർ (1,998 അടി) ഉയരമുള്ള മലയാറ്റൂർ കുന്നിൻ മുകളിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഈ ദേവാലയത്തിൽ പ്രാർത്ഥന നടത്തിയിരുന്നതായി കരുതപ്പെടുന്ന സെന്റ് തോമസിനായി സമർപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന പള്ളിയാണിത്. കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ക്രിസ്ത്യൻ തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രങ്ങളിലൊന്നായ ഇത് കേരളത്തിൽ നിന്ന് മാത്രമല്ല, അയൽ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ നിന്നും ധാരാളം ഭക്തരെ ആകർഷിക്കുന്നു. പെരിയാർ (നദി) ഭാഗികമായി ചുറ്റപ്പെട്ട പശ്ചിമഘട്ടത്തിലെ ഒരു പച്ച കുന്നായ കുരിശുമുടിയിലാണ് ഈ പ്രശസ്തമായ പള്ളി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.<ref name="Malayattoorchurch">{{cite web|url=http://www.malayattoorkurisumudy.in/|title=Malayattoor Church|access-date=5 November 2013|location=India}}</ref> പള്ളിയിൽ സെന്റ് തോമസിന്റെ ഒരു ജീവസ്സുറ്റ പ്രതിമയും ഒരു പാറയിൽ അപ്പോസ്തലന്റെ പാദമുദ്രയും ഉണ്ട്. ഈ ദേവാലയത്തിന് ഇപ്പോൾ ഒരു അന്താരാഷ്ട്ര തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രമായി അംഗീകാരം ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. == ബണ്ടുകൾ == വേനൽക്കാലത്തു പെരിയാറിൽ ഉപ്പുവെള്ളം കയറുന്നതു നിയന്ത്രിക്കാൻ പാതാളത്ത് ഒരു സ്ഥിരം ബണ്ടും കരുമാല്ലൂർ പുറപ്പള്ളിക്കാവിൽ ഒരു താൽകാലിക ബണ്ടും ഉണ്ട്. == പരിസ്ഥിതി പ്രശ്നങ്ങൾ == === മലിനീകരണം === പെരിയാറിന്റെ താഴ്ന്ന പ്രദേശങ്ങൾ വളരെയധികം മലിനീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഏലൂർ വ്യവസായ മേഖലയിലെ വ്യവസായങ്ങൾ മാലിന്യം നദിയിലേക്ക് പുറന്തള്ളുന്നു. ഗ്രീൻപീസ് ഇന്ത്യ താഴത്തെ പെരിയാറിനെ "വിഷവസ്തുക്കളുടെ ഒരു മാലിന്യക്കൂമ്പാരം" എന്നാണ് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. അതിൽ ഡിഡിടി, എൻഡോസൾഫാൻ, ഹെക്സ, ട്രിവാലന്റ് ക്രോമിയം, ലെഡ്, സയനൈഡ്, ബിഎച്ച്സി തുടങ്ങിയ മാരകമായ വിഷങ്ങൾ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു".<ref>{{Cite web |url=http://www.greenpeace.org/india/campaigns/toxics-free-future/toxic-hotspots/eloor-kerala/history-and-chronology |title=Greenpeace India |access-date=3 November 2007 |archive-date=2 May 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090502085220/http://www.greenpeace.org/india/campaigns/toxics-free-future/toxic-hotspots/eloor-kerala/history-and-chronology |url-status=dead }}</ref><ref>[http://www.kerenvis.nic.in/files/water-quality/periyar.pdf Periyar River Basin, Chapter 2, Environmental Program on Water Quality, Kerala State Council for Science, Technology and Environment]</ref>നദീതടത്തിൽ ലെഡ്, കാഡ്മിയം, മെർക്കുറി, ക്രോമിയം, നിക്കൽ, കൊബാൾട്ട്, സിങ്ക് തുടങ്ങിയ ഘനലോഹങ്ങളുടെ നിക്ഷേപമുണ്ടെന്നും നദിയുടെ ആവാസവ്യവസ്ഥയിൽ നിരവധി നിർജ്ജീവ മേഖലകളുണ്ടെന്നും നിരവധി പഠനങ്ങൾ ചൂണ്ടിക്കാണിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഏലൂർ-എടയാർ മേഖലയിലെ വ്യാവസായിക യൂണിറ്റുകളിൽ നിന്ന് പൂജ്യം മാലിന്യം പുറന്തള്ളുന്നതും കമ്പനികളിൽ നിന്ന് പൂജ്യം പുറന്തള്ളുന്നതും ഉറപ്പാക്കുക എന്നതാണ് പ്രധാന ശുപാർശകളിൽ ചിലത്. നദിയുടെയും ചുറ്റുമുള്ള തണ്ണീർത്തടങ്ങളുടെയും മലിനീകരണം മത്സ്യബന്ധനം, കൃഷി എന്നിവയുൾപ്പെടെയുള്ള പരമ്പരാഗത തൊഴിലുകളെ ഏതാണ്ട് ഇല്ലാതാക്കി.<ref name="DecChron">{{cite web|url= http://www.deccanchronicle.com/130520/news-current-affairs/article/save-river-campaign-set-engulf-kerala|archive-url= https://web.archive.org/web/20130811235503/http://www.deccanchronicle.com/130520/news-current-affairs/article/save-river-campaign-set-engulf-kerala|url-status= dead|archive-date= 11 August 2013|title=Save river campaign set to engulf Kerala|year=2013|publisher=The Deccan Chronicle|access-date=20 May 2013|location=India}}</ref> === നിയമവിരുദ്ധ മണൽ ഖനനം === [[File:Periyar.jpg|thumb|250px| മണൽ ഖനനം]] പെരിയാറിൽ നിന്നുള്ള അനധികൃത മണൽ ഖനനം മറ്റൊരു പ്രധാന പാരിസ്ഥിതിക പ്രശ്നമാണ്. പെരിയാറിൽ നിന്ന് ഖനനം ചെയ്യുന്ന മണലിന്റെ അളവ് നദിയുടെ പരിസ്ഥിതി വ്യവസ്ഥയ്ക്ക് കേടുപാടുകൾ വരുത്താതെ നീക്കം ചെയ്യാൻ കഴിയുന്ന യഥാർത്ഥ അളവിന്റെ 30 ഇരട്ടിയാണെന്ന് പഠനങ്ങൾ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു.<ref name="SandminingHindu"/> പെരിയാർ നദീതടത്തിൽ, ഉയർന്ന പ്രദേശങ്ങളിലെ പീഠഭൂമി മേഖലയിൽ കര മണൽ ഖനനം വ്യാപകമാണ്. ഈ പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള മണൽ ഖനനം നദീതട പരിസ്ഥിതിയിൽ ഗുരുതരമായ പാരിസ്ഥിതിക പ്രശ്നങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നു.<ref name="SandminingShodh"/> === പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ === 1992 മുതൽ പ്രശസ്ത പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തകനായ പ്രൊഫ. എസ്. സീതാരാമന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ വനവൽക്കരണ പരിപാടികളിലൂടെ ആലുവ ശിവരാത്രി മണപ്പുറത്ത് (മണൽത്തിട്ട) പെരിയാർ നദീതീരത്ത് മണ്ണൊലിപ്പ് തടയുന്നതിനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ നടന്നുവരുന്നു. <ref>{{cite web|author=Priyadershini S. |url=http://www.thehindu.com/sci-tech/energy-and-environment/in-a-green-urban-jungle/article4856943.ece |title=In a green urban jungle |work=The Hindu |date=2013-06-27 |access-date=2013-08-15}}</ref>സീതാരാമനും മറ്റുള്ളവരും ആരംഭിച്ച ആലുവ പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണ ഫോറം <ref>{{cite web|url=http://hindu.com/thehindu/lf/2002/02/24/stories/2002022401710200.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20041129104357/http://www.hindu.com/thehindu/lf/2002/02/24/stories/2002022401710200.htm |url-status=dead |archive-date=2004-11-29 |title=A crusader for Periyar |date=2002-02-24 |work=[[The Hindu]] |access-date=2013-08-15}}</ref> നദിയുടെ താഴ്ന്ന പ്രദേശങ്ങളിലെ അനധികൃത മണൽ ഖനനവും ജലമലിനീകരണവും തടയുന്നതിൽ നിർണായക പങ്ക് വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. == തർക്കം == മുല്ലപ്പെരിയാർ അണക്കെട്ടിന്റെ നിയന്ത്രണവും സുരക്ഷയും അനുബന്ധ പാട്ടക്കരാറിന്റെ സാധുതയും ന്യായയുക്തതയും കേരളവും തമിഴ്‌നാട് സംസ്ഥാനങ്ങളും തമ്മിലുള്ള തർക്ക വിഷയങ്ങളാണ്. ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട്, പെരിയാറിനെ ഒരു അന്തർസംസ്ഥാന നദിയായി തരംതിരിക്കണോ വേണ്ടയോ എന്ന കാര്യത്തിൽ തർക്കമുണ്ട്. പെരിയാറിന്റെ ഒരു ഭാഗവും തമിഴ്‌നാട്ടിലൂടെ ഒഴുകുന്നതിനാൽ അത് ഒരു അന്തർസംസ്ഥാന നദിയാണെന്ന് കേരളം പറയുന്നു. ഈ നദി കേരളത്തിൽ നിന്നാണ് ഉത്ഭവിക്കുന്നത്. പൂർണ്ണമായും കേരളത്തിലൂടെ ഒഴുകി അറബിക്കടലിൽ ചേരുന്നു. ഈ വസ്തുതകൾ തമിഴ്‌നാട് അംഗീകരിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും,<ref name="Timesmullaperiyar">{{cite web|url= https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/Mullaperiyar-deal-unsustainable-Kerala/articleshow/21495939.cms|title=Mullaperiyar deal unsustainable: Kerala|year=2013|work=The Times of India|access-date=31 July 2013|location=India}}</ref><ref name="Janamtvmullaperiyar">{{cite web|url= http://www.janamtv.com/news/Mullaperiyar_pact_legally_unsustainable_says_Keral_987342.php|title=Mullaperiyar pact legally unsustainable, says Kerala; Justifies fixing water level at 136 ft|year=2013|publisher=Janam TV|access-date=31 July 2013|location=India|archive-url=https://web.archive.org/web/20131105152550/http://www.janamtv.com/news/Mullaperiyar_pact_legally_unsustainable_says_Keral_987342.php|archive-date=5 November 2013}}</ref><ref name="Hindumullaperiyar">{{cite web|url= http://www.thehindu.com/news/national/tamil-nadu/kerala-law-wont-amount-to-usurpation-of-judicial-power/article5019780.ece|title=Kerala: law won't amount to usurpation of judicial power|year=2013|work=the Hindu|access-date=14 August 2013|location=India}}</ref> പെരിയാറിന്റെ വൃഷ്ടിപ്രദേശത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗം തമിഴ്‌നാട്ടിലായതിനാൽ അതിനെ അന്തർസംസ്ഥാന നദിയായി കണക്കാക്കണമെന്ന് ഇത് ഖണ്ഡിക്കുന്നു.<ref name="DuraiPeriyar">{{cite web|url= http://www.thehindu.com/opinion/op-ed/periyar-is-an-interstate-river/article2772258.ece?ref=relatedNews|title=Periyar is an inter-State river|year=2013|work=The Hindu|access-date=4 January 2012|location=India}}</ref>പെരിയാറിന്റെ ഡ്രെയിനേജ് പ്രദേശത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗം മദ്രാസ് സംസ്ഥാനത്തിലായതിനാൽ അതിന്റെ ഒരു ഭാഗം അന്തർസംസ്ഥാന നദിയാണെന്ന് രേഖപ്പെടുത്തുന്ന 1950-ലെ കേരള ജലസേചന മന്ത്രി വി ആർ കൃഷ്ണയ്യർ ഒപ്പിട്ട ഒരു റിപ്പോർട്ടും ഇത് ഉദ്ധരിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name="Timesmullaperiyar2">{{cite web|url= http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-08-22/india/41436354_1_1886-agreement-mullaperiyar-dam-issue-water-dispute|archive-url= https://web.archive.org/web/20130825164524/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-08-22/india/41436354_1_1886-agreement-mullaperiyar-dam-issue-water-dispute|url-status= dead|archive-date= 25 August 2013|title=Mullaperiyar dam case: SC reserves order|year=2013|access-date=22 August 2013|work= [[The Times of India]]|location=India}}</ref> അടിസ്ഥാനപരമായി, നദിയുടെ പദവിയെക്കുറിച്ചുള്ള തർക്കം ഒരു അന്തർസംസ്ഥാന നദിയുടെ നിർവചനത്തിലേക്ക് വരുന്നു, കേരളം നദിയുടെ ഗതി അനുസരിച്ചുള്ള നിർവചനത്തെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നു<ref name="Timesmullaperiyar"/><ref name="Janamtvmullaperiyar"/> നദിയുടെ വൃഷ്ടിപ്രദേശം അനുസരിച്ചുള്ള നിർവചനത്തെ തമിഴ്‌നാട് അനുകൂലിക്കുന്നു.<ref name="DuraiPeriyar"/><ref name="Timesmullaperiyar2"/> 2014 മെയ് 7-ലെ സുപ്രീം കോടതി വിധിയിൽ, പെരിയാർ ഉത്ഭവിച്ച് അറബിക്കടലിൽ പ്രവേശിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് കേരളത്തിന്റെ പ്രദേശത്ത് മാത്രമേ കടന്നുപോകുന്നുള്ളൂവെങ്കിലും, തമിഴ്‌നാട്ടിലെ ഒരു കരയും പെരിയാർ നദിയോട് ചേർന്നുനിൽക്കുന്നില്ലെന്നും തമിഴ്‌നാട് പെരിയാർ നദിയുടെ തീരപ്രദേശമല്ലെന്നും, പെരിയാർ നദീതടത്തിന്റെ ഒരു ചെറിയ ഭാഗം തമിഴ്‌നാട്ടിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നുവെന്ന വസ്തുത നദിയെ അന്തർസംസ്ഥാനമാക്കാൻ പര്യാപ്തമാണെന്നും പ്രസ്താവിച്ചു.<ref name="SCverdict2014">{{cite web|url=http://supremecourtofindia.nic.in/outtoday/41511.pdf|title=IN THE SUPREME COURT OF INDIA CIVIL ORIGINAL JURISDICTION ORIGINAL SUIT NO. 3 OF 2006 State of Tamil Nadu vs. State of Kerala & Anr.|pages=145–147|access-date=2 December 2015}}</ref> Periyar river is cool ==ചിത്രശാല== <gallery> ചിത്രം:Paniyeli Poru photo 1.jpg|പാണിയേലിപോരു ദൃശ്യം ചിത്രം:Periyar river at paniyeli.jpg|പാണിയേലി പോരിലെ പെരിയാർ ചിത്രം:Periyar at paniyeli1.jpg| ചിത്രം:Paaniyeliporu.jpg | ചിത്രം:Paaniyeliporu6.jpg| ചിത്രം:Paaniyeliporu4.jpg | ചിത്രം:Paniyeliporu2.jpg | ചിത്രം:Paniyeliporu1.jpg ചിത്രം:Paaniyeliporu1.jpg ചിത്രം:Paaniyeliporu2.jpg ചിത്രം:Paaniyeliporu.jpg </gallery> ==Notes== {{reflist|group=n}} == അവലംബങ്ങൾ == {{reflist|2}} വാഗത്താനം ബ്രിഡ്ജ് ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== {{commons category|Periyar River}} * [http://www.mathrubhumi.com/special/mullaperiyar/images/Mullaperiyar.pdf പെരിയാർ ഒരു അന്തർസംസ്ഥാന നദിയല്ല - മാതൃഭൂമി ദിനപത്രം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111216084650/http://www.mathrubhumi.com/special/mullaperiyar/images/Mullaperiyar.pdf |date=2011-12-16 }} * [https://web.archive.org/web/20120503233750/http://www.thehindu.com/opinion/op-ed/article2766767.ece പെരിയാർ ഒരു അന്തർസംസ്ഥാന നദിയല്ല - ദ ഹിന്ദുദിനപത്രം] {{coord|10|10|36|N|76|09|46|E|display=title}} {{ഭാരത നദികൾ}} {{ഫലകം:Waters of Kerala}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ നദികൾ]] [[വർഗ്ഗം:പെരിയാർ]] [[വർഗ്ഗം:അറബിക്കടൽ]] lawnpe7pykptac32wsnqfniyartqjzt 0 7903 4671515 4655769 2026-09-28T23:06:49Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671515 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Panitheeratha Veedu}} {{toDisambig|പണിതീരാത്ത വീട്}} {{Infobox film | name = പണിതീരാത്തവീട് | image = Panitheeratha Veedu.jpg | caption = | director = [[കെ.എസ്. സേതുമാധവൻ]] | producer = | writer = [[പാറപ്പുറത്ത്]] | screenplay = [[പാറപ്പുറത്ത്]] | starring = [[പ്രേം നസീർ]]<br>[[നന്ദിത ബോസ്]]<br>[[റോജാരമണി]]<br>[[ജോസ് പ്രകാശ്]] | music = [[എം.എസ്. വിശ്വനാഥൻ]] | cinematography = [[മല്ലി ഇറാനി]] | editing = ടി.ആർ ശ്രീനിവാസലു | studio = ചിത്രകലാകേന്ദ്രം | distributor = ചിത്രകലാകേന്ദ്രം | released = {{Film date|1973|1|19|df=y}} | country = [[ഇന്ത്യ]] | language = [[Malayalam Language|മലയാളം]] }} 1972-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ഒരു മലയാളചലച്ചിത്രമാണ്‌ '''പണിതീരാത്ത വീട്'''. [[കെ.ഇ. മത്തായി|പാറപ്പുറത്ത്]]എഴുതിയ ''[[പണിതീരാത്ത വീട് (നോവൽ)|പണിതീരാത്ത വീട്]]'' എന്ന നോവലിന്റെ അനുകല്പനമാണ്‌ ഈ ചിത്രം. ചിത്രത്തിന്റെ തിരക്കഥയും പാറപ്പുറത്തിന്റേതായിരുന്നു. [[കെ.എസ്‌. സേതുമാധവൻ|കെ.എസ്‌. സേതുമാധവനാണ്‌]] ഈ ചലച്ചിത്രം സം‌വിധാനം ചെയ്തത്. [[എം.എസ്. വിശ്വനാഥൻ]] സംഗീതസം‌വിധാനം നിർവ്വഹിച്ചു. പ്രേം നസീർ, നന്ദിത ബോസ്, റോജ രമണി, ജോസ് പ്രകാശ് എന്നിവർ ഈ ചിത്രത്തിൽ അഭിനയിക്കുന്നു. പാറപ്പുറത്തിന്റെ 1964-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ അതേ പേരിലുള്ള നോവലിന്റെ ഒരു ചലച്ചിത്രമാണിത്.<ref>{{Cite news |date=2013-05-19 |title=Pani Theeratha Veedu (1973) |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/features/cinema/pani-theeratha-veedu-1973/article4730154.ece |access-date=2022-12-16 |issn=0971-751X |archive-date=2022-04-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220416143238/https://www.thehindu.com/features/cinema/pani-theeratha-veedu-1973/article4730154.ece |url-status=dead}}</ref> മികച്ച ചിത്രം, മികച്ച സംവിധാനം, മികച്ച കഥ, മികച്ച ഗായകൻ (ജയചന്ദ്രൻ) എന്നിവയ്ക്കുള്ള കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര അവാർഡുകൾ ഈ ചിത്രം നേടി.<ref>[http://www.prd.kerala.gov.in/stateawares.htm "Kerala State Film Awards"] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303232254/http://www.prd.kerala.gov.in/stateawares.htm |date=3 March 2016 }}. Retrieved 17 March 2011.</ref> മലയാളത്തിലെ മികച്ച ഫീച്ചർ ഫിലിമിനുള്ള ദേശീയ ചലച്ചിത്ര അവാർഡും രണ്ട് ഫിലിംഫെയർ സൗത്ത് അവാർഡുകളും നേടി. ==അവാർഡുകൾ== 1972-ൽ താഴെപ്പറയുന്ന കേരള സർക്കാറിന്റെ അവാർഡുകൾ ഈ ചിത്രം നേടി<ref>{{Cite web |url=http://www.prd.kerala.gov.in/stateawares.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-07-26 |archive-date=2016-03-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303232254/http://www.prd.kerala.gov.in/stateawares.htm |url-status=dead }}</ref> * മികച്ച ചിത്രം * മികച്ച സം‌വിധായകൻ - [[കെ.എസ്. സേതുമാധവൻ]] * മികച്ച ഗായകൻ - [[പി. ജയചന്ദ്രൻ]] (സുപ്രഭാതം...) *മികച്ച തിരക്കഥ ==അഭിനയിച്ചവർ== *[[പ്രേം നസീർ]] *[[ബഹദൂർ]] *[[നന്ദിത ബോസ്]] *[[ഗോവിന്ദൻകുട്ടി]] *ശോഭന സമർത്ഥ് *[[സുമതി (ചലച്ചിത്ര നടി)|ബേബി സുമതി]] (ബാലതാരം) ==ഗാനങ്ങൾ== രചന: [[വയലാർ രാമവർമ്മ]]. സംഗീതം:[[എം.എസ്. വിശ്വനാഥൻ]] {| class="wikitable" |-ഗാനം!!ആലപിച്ചത് |- |നീലഗിരിയുടെ സഖികളേ||[[പി. ജയചന്ദ്രൻ]] |- |കണ്ണുനീർത്തുള്ളിയെ സ്ത്രീയോടുപമിച്ച||[[എം.എസ്. വിശ്വനാഥൻ]] |- |അണിയം മണിയം||[[പി. സുശീല]] |- |കാറ്റുമൊഴുക്കും കിഴക്കോട്ട് ||[[പി. ജയചന്ദ്രൻ]], ലളിത |- |വാ മമ്മി വാ ||[[ലത മങ്കേഷ്കർ]], ലത |} ==അവാർഡുകൾ== ;[[ദേശീയ ചലച്ചിത്ര അവാർഡ്]] – 1973 [[മലയാളത്തിലെ മികച്ച ഫീച്ചർ ചിത്രത്തിനുള്ള ദേശീയ ചലച്ചിത്ര അവാർഡ്]] ;[[ഫിലിംഫെയർ അവാർഡ് സൗത്ത്]] – 1973<ref>{{Cite web|url=https://books.google.com/books?id=LAcfAQAMAAJ&q=Veedu|title=The Times of India ഡയറക്ടറിയും ഇയർ ബുക്ക് ഇൻക്ലൂഡിംഗ് Who's who|last1=Reed|first1=Sir Stanley|year=1974}}</ref> *[[മികച്ച ചിത്രത്തിനുള്ള ഫിലിംഫെയർ അവാർഡ് - മലയാളം|മികച്ച ചിത്രം - മലയാളം]] – [[കെ.എസ്.ആർ. മൂർത്തി]] *[[മികച്ച സംവിധായകനുള്ള ഫിലിംഫെയർ അവാർഡ് - മലയാളം|മികച്ച സംവിധായകൻ - മലയാളം]] – [[കെ. എസ്. സേതുമാധവൻ]] ;[[കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര അവാർഡ്]] – 1973 *[[മികച്ച ചിത്രം]] *[[മികച്ച സംവിധായകൻ]] *മികച്ച തിരക്കഥ *മികച്ച പിന്നണി ഗായകൻ ==അവലംബം== <references/> ==ചിത്രം കാണുവാൻ== * [https://www.youtube.com/watch?v=tgpJxy8pe44 പണിതീരാത്തവീട് (1973)''] == പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ == *{{imdb title|id=0274703}}. {{KeralaStateFilmAwardBestFilm}} [[വർഗ്ഗം:മികച്ച ചലച്ചിത്രത്തിനുള്ള കേരളസംസ്ഥാന സർക്കാർ പുരസ്കാരം നേടിയ ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:മികച്ച മലയാളചലച്ചിത്രത്തിനുള്ള ദേശീയപുരസ്കാരം നേടിയ ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കെ.എസ്. സേതുമാധവൻ സംവിധാനം ചെയ്ത ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] {{പ്രേംനസീർ അഭിനയിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ}} [[വർഗ്ഗം:പ്രേം നസീർ അഭിനയിച്ച മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:വയലാർ-എം എസ് വി ജോഡി]] [[വർഗ്ഗം:എം എസ് വിശ്വനാഥൻ സംഗീതം പകർന്ന ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:വയലാറിന്റെ ഗാനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ബഹദൂർ അഭിനയിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:1973-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:സാഹിത്യകൃതികളെ ആസ്പദമാക്കിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] lpbca1yn7qe8k5iqmfcyetkraph7whx 0 9679 4671570 4630742 2026-09-29T04:33:56Z Vicharam 9387 4671570 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Kannur University}} {{Infobox University |name = കണ്ണൂർ സർവ്വകലാശാല |image = [[File:KannurUtyEmblem.png|center|250px]] |image_size = 150px |motto = തമസോമാ ജ്യോതിർഗമയ |established = 1996 |chancellor = [[കേരളത്തിലെ ഗവർണ്ണർമാരുടെ പട്ടിക|കേരള ഗർവർണർ]] |vice_chancellor = [[പ്രൊഫ. ഗോപിനാഥ് രവീന്ദ്രൻ]]<ref>{{Cite web|url=http://www.kannuruniversity.ac.in/index.php?option=com_content&view=article&id=129&Itemid=116|title=Kannur University|last=|first=Vice Chancellor|date=|website=Kannur University|archive-url=https://web.archive.org/web/20130930113009/http://www.kannuruniversity.ac.in/index.php?option=com_content&view=article&id=129&Itemid=116|archive-date=2013-09-30|dead-url=|access-date=|url-status=dead}}</ref> |city = [[കണ്ണൂർ]] |country = [[ഇന്ത്യ]] |campus = |students = |undergrad = |postgrad = |colours = |type = |affiliations = |website = [https://www.kannuruniversity.ac.in/ www.kannuruniversity.ac.in] }} കേരളത്തിലെ ഏഴാമത്തെ പൊതു [[സർവ്വകലാശാല|സർവ്വകലാശാലയാണ്]] '''കണ്ണൂർ സർവ്വകലാശാല'''. കണ്ണൂർ നഗരത്തിലെ താവക്കര ആണ് കണ്ണൂർ സർവ്വകലാശാലയുടെ മുഖ്യ ആസ്ഥാനം. [[File:Kannur University, Kannur.JPG|thumb|300px|കണ്ണൂർ സർവ്വകലാശാല|കണ്ണൂർ സർവ്വകലാശാല ആസ്ഥാന മന്ദിരം ]] ==ആദർശ സൂക്തം== ബൃഹദാരണ്യകോപനിഷത്തിലെ "തമസോമാ ജ്യോതിർഗമയ" എന്ന ശ്ലോകമാണ് സർവ്വകലാശാലയുടെ ആപ്തവാക്യം. 'അജ്ഞതയുടെ ഇരുട്ടിൽ നിന്ന് ജ്ഞാനത്തിന്റെ പ്രകാശത്തിലേയ്ക്ക്' എന്നതാണ് ഈ വാക്യത്തിന്റെ അർത്ഥം. == ഭരണ കർത്താക്കൾ == * ചാൻസലർ: [[ആരിഫ് മുഹമ്മദ് ഖാൻ]] (കേരള ഗവർണർ) * പ്രൊ-ചാൻസലർ: [[ആർ. ബിന്ദു]] (കേരള ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് മന്ത്രി) * വൈസ് ചാൻസലർ: പ്രൊഫ. ഗോപിനാഥ് രവീന്ദ്രൻ * പ്രോ-വൈസ് ചാൻസലർ: പ്രൊഫ. സാബു എ. * രജിസ്ട്രാർ: മുഹമ്മദ് ഇ.വി.പി. (ഇൻ- ചാർജ്ജ്) * കൺട്രോളർ ഓഫ് എക്സാമിനേഷൻസ്: ഡോ. വിൻെസെന്റ് പി.ജെ. == ചരിത്രം == ഉത്തരമലബാറിലെ പാർശ്വവൽക്കരിക്കപ്പെട്ടിരുന്ന ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ മേഖലയുടെ സമഗ്ര പുരോഗതിക്കായ് ഇന്നത്തെ കോഴിക്കോട് സർവ്വകലാശാല വിഭജിച്ച് "മലബാർ സർവ്വകലാശാല" എന്ന പേരിൽ പുതിയ ഒരു സർവ്വകലാശാല സ്ഥാപിക്കുവാൻ 1995 നവംബർ 9-ന് അന്നത്തെ കേരള ഗവർണറായിരുന്ന ബി. രാജയ്യ ഓർഡിനൻസ് ഇറക്കി കൊണ്ട് തുടങ്ങുന്നതാണ് "കണ്ണൂർ സർവ്വകലാശാലയുടെ" ചരിത്രം. ഒമ്പതാം കേരള നിയമസഭ ആക്ട് 22 പ്രകാരം കണ്ണൂർ സർവ്വകലാശാല സ്ഥാപിക്കുവാൻ അനുവാദം നൽകുകയും തുടർന്ന് 1996 മാർച്ച് 2-ന് അന്നത്തെ കേരള മുഖ്യമന്ത്രി A K Antony ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു കൊണ്ട് കേരളത്തിലെ ഏഴാമത്തെ സർവ്വകലാശാലയായി കണ്ണൂർ സർവ്വകലാശാല പ്രവർത്തനം ആരംഭിക്കുകയും ചെയ്തു. == പ്രത്യേകത == [[കണ്ണൂർ]] [[കാസർഗോഡ്]] [[വയനാട്]] ജില്ലകളിൽ വിവിധ ക്യാമ്പസ്സുകൾ സ്ഥാപിതമാക്കി "Multi Campus" എന്ന അപൂർവ്വവും നൂതനവുമായ ആശയത്തിലധിഷ്ഠിതമാണ് സർവ്വകലാശാലയുടെ പ്രവർത്തന പന്ഥാവ്. [[തലശ്ശേരി]], [[പയ്യന്നൂർ]], [[മാങ്ങാട്ട്പറമ്പ്]], [[നീലേശ്വരം]], [[കാസർഗോഡ്]], [[മാനന്തവാടി]], മഞ്ചേശ്വരം എന്നിവിടങ്ങളിലാണ് സർവ്വകലാശാലയുടെ ക്യാമ്പസുകൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. == അധികാര പരിധി == കണ്ണൂർ കാസർഗോഡ് റവന്യൂ ജില്ലകളും വയനാട് ജില്ലയിലെ മാനന്തവാടി താലൂക്കും ചേർന്നതാണ് കണ്ണൂർ സർവ്വകലാശാലയുടെ അധികാരപരിധി. == വൈസ് ചാൻസലർമാർ == {{legend2|#BDEDFF|വൈസ്‌ചാൻസലർ|border=1px solid #AAAAAA}} {{legend2|#ECE5B6|അധിക ചുമതല‍|border=1px solid #AAAAAA}} {| class="wikitable" style="text-align:center" |- ! പേര്‌ ! കാലയളവ് (മുതൽ) ! കാലയളവ് (വരെ) |-style="background:#BDEDFF" | പ്രൊഫസർ (ഡോ.) എം. അബ്ദുൾ റഹ്‌മാൻ | [[ജനുവരി 1]] [[1996]] | [[ഡിസംബർ 31]] [[1999]] |-style="background:#ECE5B6" | ഡോ.അലക്സാൻഡർ കാരക്കൽ | [[1 ജനുവരി]] [[2000]] | [[14 മേയ്]] [[2000]] |-style="background:#BDEDFF" | പ്രൊഫസർ (ഡോ.) പി.കെ. രാജൻ | [[15 മേയ്]] [[2000]] | [[14 മേയ്]] [[2004]] |-style="background:#ECE5B6" | ഡോ. എം.ഒ. കോശി | [[15 മേയ്]] [[2004]] | [[16 ഓഗസ്റ്റ് 2004]] |-style="background:#ECE5B6" | പ്രൊഫസർ (ഡോ.) സയ്യദ് ഇക്‌ബാൽ ഹസ്നൈൻ | [[17 ഓഗസ്റ്റ് 2004]] | [[27 ഫെബ്രുവരി]] [[2005]] |-style="background:#BDEDFF" | ഡോ. പി. ചന്ദ്രമോഹൻ | [[28 ഫെബ്രുവരി]] [[2005]] | [[27 ഫെബ്രുവരി]] [[2009]] |-style="background:#BDEDFF" | പ്രൊഫസർ (ഡോ.) പി കെ മൈക്കൾ തരകൻ | [[28 ഫെബ്രുവരി]] [[2009]] | [[ഫെബ്രുവരി]] [[2013]] |-style="background:#BDEDFF" | [[എം.കെ. അബ്ദുൾ ഖാദർ]]/ഖാദർ മാങ്ങാട് | [[15 ഏപ്രിൽ]] [[2013]]<ref>{{cite web|title=കണ്ണൂർ സർവകലാശാല വി.സി.യായി ഡോ. ഖാദർ മാങ്ങാട് ചുമതലയേറ്റു|url=http://www.mathrubhumi.com/kannur/news/2230788-local_news-Kannur-%E0%B4%95%E0%B4%A3%E0%B5%8D%E0%B4%A3%E0%B5%82%E0%B4%B0%E0%B5%8D%E2%80%8D.html|publisher=മാതൃഭൂമി|accessdate=2013 സെപ്റ്റംബർ 23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130426105300/http://www.mathrubhumi.com/kannur/news/2230788-local_news-Kannur-%E0%B4%95%E0%B4%A3%E0%B5%8D%E0%B4%A3%E0%B5%82%E0%B4%B0%E0%B5%8D%E2%80%8D.html|archivedate=2013-04-26|url-status=dead}}</ref> | 2017 |- |പ്രൊഫ ഗോപിനാഥ് രവീന്ദ്രൻ |2017 |തുടരുന്നു |} ---- == പഠന വകുപ്പുകൾ == # [[കണ്ണൂർ സർവ്വകലാശാല സ്കൂൾ ഓഫ് ഇൻഫർമേഷൻ സയൻസ് ആൻഡ് ടെക്നോളജി|സ്കൂൾ ഓഫ് ഇൻഫർമേഷൻ സയൻസ് ആൻഡ് ടെക്നോളജി]] # സ്കൂൾ ഓഫ് ഫിസിക്കൽ എഡ്യുക്കേഷൻ അൻഡ് സ്പോർട്ട് സയൻസ് # സ്കൂൾ ഓഫ് ഡിസ്റ്റൻസ് എഡ്യുക്കേഷൻ # സ്കൂൾ ഓഫ് ഹിസ്റ്റോറിക്കൽ ആൻഡ് കൾച്ചറൽ സ്റ്റഡീസ് # സ്കൂൾ ഓഫ് പെഡഗോജിക്കൽ സയൻസ് # സ്കൂൾ ഓഫ് ഇംഗ്ലീഷ് ആൻഡ് ഫോറിൻ ലാംഗ്വേജസ് # സ്കൂൾ ഓഫ് സോഷ്യൽ സയൻസ് # സ്കൂൾ ഓഫ് ലൈഫ് സയൻസ് # സ്കൂൾ ഓഫ് കോമേഴ്സ് ആൻഡ് മാനേജ്മെന്റ് സ്റ്റഡീസ് # സ്കൂൾ ഓഫ് ഡെവലപ്പ്മെന്റ് സ്റ്റഡീസ് # സ്കൂൾ ഓഫ് ലീഗൽ സ്റ്റഡീസ് # സ്കൂൾ ഓഫ് ഹെൽത്ത് സയൻസ് # സ്കൂൾ ഓഫ് പ്യൂർ ആൻഡ് അപ്പളൈഡ് ഫിസിക്ക്സ് # സ്കൂൾ ഓഫ് കെമിക്കൽ സയൻസസ് # സ്കൂൾ ഓഫ് വിഷ്വൽ ആൻഡ് ഫൈൻ ആർട്ട്സ് # സ്കൂൾ ഓഫ് ഇന്ത്യൻ ലാംഗ്വേജസ് ==പ്രധാന വിദ്യാഭ്യാസസ്ഥാപനങ്ങൾ== ===കണ്ണൂർ ജില്ല=== കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ വിവിധ കലാലയങ്ങളുടെ വിവരം താഴെ കാണാം.<ref>{{Cite web |url=http://www.kannuruniversity.ac.in/index.php?option=com_content&view=article&id=144&Itemid=131 |title=Colleges in Kannur District,Kannur University official site |access-date=2013-09-23 |archive-date=2013-09-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130930112957/http://www.kannuruniversity.ac.in/index.php?option=com_content&view=article&id=144&Itemid=131 |url-status=dead }}</ref> ====പ്രൊഫഷണൽ കോളേജുകൾ==== ;ട്രയിനിങ്ങ് കോളേജുകൾ ;;ഗവണ്മെന്റ് # ഗവണ്മെന്റ് ബ്രണ്ണൻ കോളേജ് ഓഫ് ടീച്ചർ എഡുക്കേഷൻ, തലശ്ശേരി ;;എയ്ഡഡ് # പി.കെ.എം. കോളേജ് ഓഫ് എജുക്കേഷൻ, മടമ്പം, തളിപ്പറമ്പ് # കേയി സാഹിബ് ട്രെയിനിങ്ങ് കോളേജ്, കരിമ്പം, തളിപ്പറമ്പ് ;;അൺഎയ്ഡഡ് # ക്രസന്റ് ബി.എഡ് കോളേജ്, മാടായിപ്പാറ, കണ്ണൂർ # എസ്.യു.എം. കോളേജ് ഓഫ് ടീച്ചർ എജുക്കേഷൻ, അഞ്ചരക്കണ്ടി, കണ്ണൂർ # മലബാർ ബി.എഡ് കേളേജ്, പേരാവൂർ, കണ്ണൂർ # രാജീവ് മെമ്മോറിയൽ കോളേജ് ഓഫ് ടീച്ചർ എജുക്കേഷൻ, മട്ടന്നൂർ # കണ്ണൂർ സലഫി ബി.എഡ് കോളേജ്, ചെക്കിക്കുളം, കണ്ണൂർ # ജേബീസ് ട്രെയിനിങ്ങ് കോളേജ് ഓഫ് ബി.എഡ്, കുറ്റൂർ, മാതമംഗലം, കണ്ണൂർ # എം.ഇ.സി.എഫ്. കോളേജ് ഓഫ് ടീച്ചർ എജുക്കേഷൻ, പെരിങ്ങത്തൂർ, കണ്ണൂർ ====ആർട്സ് & സയൻസ് കോളേജുകൾ==== ;ഗവൺമെന്റ് # [[ഗവൺമെന്റ് ബ്രണ്ണൻ കോളേജ്]], [[പാലയാട്]] [[തലശ്ശേരി]] # ഗവൺമെന്റ് കോളേജ്, ചൊക്ലി, തലശ്ശേരി # ഗവൺമെന്റ് കോളേജ്, പെരിങ്ങോം, പയ്യന്നൂർ # കെ.കെ.എം. ഗവൺമെന്റ് വുമൺസ് കോളേജ്,[[കണ്ണൂർ]] ;എയ്‌ഡഡ് # [[പയ്യന്നൂർ കോളേജ്]], [[പയ്യന്നൂർ]] # [[ശ്രീനാരായണ കോളേജ്]],[[കണ്ണൂർ]] # [[നിർമ്മലഗിരി കോളേജ്]],[[കൂത്തുപറമ്പ്]] # [[പഴശ്ശിരാജ എൻ.എസ്.എസ്. കോളേജ്, മട്ടന്നൂർ|പഴശ്ശിരാജ എൻ.എസ്.എസ്.കോളേജ്]], [[മട്ടന്നൂർ]] # [[സർ സയ്യിദ് കോളേജ്, തളിപ്പറമ്പ്|സർ സയ്യിദ് കോളേജ്]],[[തളിപ്പറമ്പ്]] # [[കോപ്പറേറ്റീവ് ആർട്സ് & സയൻസ് കോളേജ്]] ,[[മാടായി]] # [[മഹാത്മാഗാന്ധി കോളേജ്,ഇരിട്ടി|മഹാത്മാഗാന്ധി കോളേജ്]], [[ഇരിട്ടി]] # [[എസ്.ഇ.എസ് കോളേജ്]],[[ശ്രീകണ്ഠാപുരം]] # [[എൻ.എ.എം. കോളേജ്]],[[കല്ലിക്കണ്ടി]] ;അൺ എയ്ഡഡ് # കോളേജ് ഓഫ് അപ്ലൈഡ് സയൻസ്, പട്ടുവം, തളിപ്പറമ്പ് # കോളേജ് ഓഫ് അപ്ലൈഡ് സയൻസ്, കൂത്തുപറമ്പ്, കണ്ണൂർ # കോളേജ് ഓഫ് അപ്ലൈഡ് സയൻസ്, നെരുവമ്പ്രം, ഏഴോം, കണ്ണൂർ # ഗുരുദേവ ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് കോളേജ്, മാത്തിൽ, പയ്യന്നൂർ # ആദിത്യ കിരൺ കോളേജ് ഓഫ് അപ്ലൈഡ് സയൻസ്, കുറ്റൂർ, മാതമംഗലം # സർസയ്യദ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്നിക്കൽ സ്റ്റഡീസ്, കരിമ്പം, തളിപ്പറമ്പ് # തളിപ്പറമ്പ് ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് കോളേജ്, കാഞ്ഞിരങ്ങാട്, തളിപ്പറമ്പ് # ദേവമാതാ ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് കോളേജ്, പൈസക്കരി, കണ്ണൂർ # മേരിമാതാ ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് കോളേജ്, ആലക്കോട്, കണ്ണൂർ # മഹാത്മാഗാന്ധി ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് കോളേജ്, ചെണ്ടയാട്, പാനൂർ, കണ്ണൂർ # ഐ.ടി.എം. കോളേജ് ഓഫ് ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് , മയ്യിൽ, കണ്ണൂർ # ചിന്മയ ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് കോളേജ് ഫോർ വുമൺ, ചാല, കണ്ണൂർ # ഡോൺ ബോസ്കോ ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് കോളേജ്, അങ്ങാടിക്കടവ്, കണ്ണൂർ # സെന്റ് ജോസഫ്സ് കോളേജ്, പിലാത്തറ, കണ്ണൂർ # എം.ഇ.എസ്. കോളേജ് , നരവൂർ, കൂത്തുപറമ്പ് # സിബ്ഗ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് അഡ്വാൻസ്ഡ് സ്റ്റഡീസ്, കല്യാട്,ഇരിക്കൂർ # ഔവർ കോളേജ് ഓഫ് അപ്ലൈഡ് സയൻസസ്, തിമിരി, കണ്ണൂർ # എ.എം.എസ്.ടി.ഇ.സി.കെ. ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് കോളേജ്, കല്യാശ്ശേരി, അഞ്ചാം പീടിക, കണ്ണൂർ # പിലാത്തറ കോ-ഓപ്പറേറ്റീവ് ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് കോളേജ്, പഴച്ചിയിൽ, നരീക്കാംവള്ളി, പിലാത്തറ # മൊറാഴ കോ‌-ഓപ്പറേറ്റീവ് ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് കോളേജ്, മൊറാഴ, കണ്ണൂർ # വാദിഹുദാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് റിസർച്ച് ആന്റ് അഡ്വാൻസ്ഡ് സ്റ്റഡീസ്, വിളയാങ്കോട്, കണ്ണൂർ # ഇ.എം.എസ്. മെമ്മോറിയൽ കോളേജ് ഓഫ് അപ്ലൈഡ് സയൻസ്, വള്ളിത്തോട്, ഇരിട്ടി, കണ്ണൂർ # കോളേജ് ഓഫ് അപ്ലൈഡ് സയൻസ്, പിണറായി, കണ്ണൂർ # നവജ്യോതി കോളേജ്, ചെറുപുഴ, കണ്ണൂർ # നഹർ ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് കോളേജ്, കാഞ്ഞിരോട്, കണ്ണൂർ # കണ്ണൂർ ഇന്റർനാഷണൽ എജുക്കേഷണൽ ട്രസ്റ്റ് ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് കോളേജ്, മുട്ടന്നൂർ ====ഓറിയന്റൽ ടൈറ്റിൽ കോളേജുകൾ==== ;എയ്ഡഡ് # നുസ്രത്തുൽ ഇസ്ലാമിക് അറബിക് കോളേജ്, കടവത്തൂർ, കണ്ണൂർ # ദാറുൽ ഇർഷാദ് അറബിക് കോളേജ്, പാറാൽ, തലശ്ശേരി ;അൺ എയ്ഡഡ് # ഐഡിയൽ അറബിക് കോളേജ്, ഉളിയിൽ, കണ്ണൂർ # അൽ മഖർ അറബിക് കോളേജ്, നാടുകാണി, തളിപ്പറമ്പ് ===കാസർഗോഡ് ജില്ല=== കാസർഗോഡ് ജില്ലയിലെ വിവിധ കലാലയങ്ങൾ താഴെക്കാണാം.<ref>{{Cite web|url=https://www.kannuruniversity.ac.in/en/academics/affliated-colleges/colleges-Kasaragod-district/|title=Official Website of Kannur University|access-date=2021-06-19}}</ref> ====പ്രൊഫഷണൽ കോളേജുകൾ==== ;ട്രയിനിങ്ങ് കോളേജുകൾ ;;അൺഎയ്ഡഡ് # ഡോ: അംബ്ദേകർ കോളേജ് ഓഫ് നഴ്സിങ്ങ്, ശ്രീശൈലം, പെരിയെ, കാസർഗോഡ് # സൈനാബ് മെമ്മോറിയൽ കോളേജ് ഓഫ് ടീച്ചർ എജുക്കേഷൻ, ചേങ്ങല, കാസർഗോഡ് # മഹാത്മാ കോളേജ് ഓഫ് എജുക്കേഷൻ, പാണ്ടിക്കോട്, നീലേശ്വരം, കാസർഗോഡ് ;എം.ബി.എ. കോളേജുകൾ ;;അൺഎയ്ഡഡ് # പീപ്പിൾ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മാനേജ്മെന്റ് സ്റ്റഡീസ്, മുന്നാട്, കാസർഗോഡ് # മാലിക് ദീനാർ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മാനേജ്മെന്റ് സ്റ്റഡീസ്, സീതങ്ങൊലി, കാസർഗോഡ് ;എഞ്ചിനീയറിംഗ് കോളേജുകൾ ;;അൺഎയ്ഡഡ് # [[എൽ.ബി.എസ്. കോളേജ് ഓഫ് എഞ്ചിനീയറിങ്, കാസർഗോഡ്]] # സദ്ഗുരു സ്വാമി നിത്യാനന്ദ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്നോളജി, കാഞ്ഞങ്ങാട് # [[നോർത്ത് മലബാർ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്നോളജി, കാഞ്ഞങ്ങാട്,കാസർഗോഡ്]] ==== ആർട്സ് & സയൻസ് കോളേജുകൾ ==== ;ഗവൺമെന്റ് # [[ഗവൺമെന്റ് കോളേജ്]], [[കാസർഗോഡ്]] # [[ഇ.കെ.നായനാർ സ്മാരക ഗവണ്മെന്റ് കോളേജ്]], [[എളേരിത്തട്ട്]] # [[ഗോവിന്ദപൈ സ്മാരക ഗവൺമെന്റ് കോളേജ്]], [[മഞ്ചേശ്വരം]] # ഗവണ്മെന്റ് ആർട്സ് & സയൻസ് കോളേജ്, [[കിനാനൂർ]]-[[കരിന്തളം]] ;എയ്ഡഡ് # [[നെഹ്രു ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് കോളേജ്]], [[കാഞ്ഞങ്ങാട്]] # [[സെന്റ് പയസ് ടെൻ‌ത് കോളേജ്, രാജപുരം]] ;അൺഎയ്ഡഡ് # കോളേജ് ഓഫ് അപ്ലൈഡ് സയൻസ്, പെട്ടിക്കുണ്ട്, ചെറുവത്തൂർ, കാസർഗോഡ് # മലബാർ ഇസ്ലാമിക് കോളേജ് ഓഫ് ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ്, തെക്കിൽ, കാസർഗോഡ് # ഷറഫ് ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് കോളേജ്, പടന്ന, കാസർഗോഡ് # സ-അ-ദിയ ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് കോളേജ്, കളനാട്, കാസർഗോഡ് # എസ്.എൻ.ഡി.പി. യോഗം ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് കോളേജ്, പേരോൽ, നീലേശ്വരം, കാസർഗോഡ് # ഡോ:അംബേദ്കർ ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് കോളേജ്, പെരിയ, കാസർഗോഡ് # നളന്ദ കോളേജ് ഓഫ് ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ്, പെർള, കാസർഗോഡ് # പീപ്പിൾസ് കോ-ഓപ്പറേറ്റീവ് ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് കോളേജ്, മുന്നാട് കാസർഗോഡ് # ഖാൻസ വുമൺസ് കോളേജ് ഓഫ് അഡ്വാൻസ്ഡ് സ്റ്റഡീസ്, കുമ്പള, കാസർഗോഡ് # കോളേജ് ഓഫ് അപ്ലൈഡ് സയൻസ്, [[മഞ്ചേശ്വരം]], കാസർഗോഡ് # മോഡൽ കോളേജ്, [[മടിക്കൈ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|മടിക്കൈ]], കാസർഗോഡ് #സി കെ നായർ ആർട്സ് ആൻഡ് മാനേജ്മെന്റ് കോളേജ്,പടന്നകാട് ===വയനാട് ജില്ല=== വയനാട് ജില്ലയിലെ കലാലയങ്ങൾ ഇവിടെ കാണാം<ref>{{Cite web|url=https://www.kannuruniversity.ac.in/en/academics/affliated-colleges/colleges-wayanad-district/|title=Official Website of Kannur University|access-date=2021-06-19}}</ref> ==== ആർട്സ് & സയൻസ് കോളേജുകൾ ==== ;ഗവൺമെന്റ് # [[ഗവൺമെന്റ് കോളേജ്]], [[മാനന്തവാടി]] ;എയ്ഡഡ് # [[മേരി മാതാ ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് കോളേജ്]],[[മാനന്തവാടി]] ;അൺഎയ്ഡഡ് # പി.കെ.കെ.എം. കോളേജ് ഓഫ് അപ്ലൈഡ് സയൻസ്, മാനന്തവാടി # ഡബ്ല്യു ഇമാം ഗസാലി ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് കോളേജ്, കൂളിവയൽ, പനമരം, വയനാട് == വെബ് സൈറ്റ് == {{commonscat|Kannur University}} * [http://www.kannuruniversity.ac.in കണ്ണൂർ സർവ്വകലാശാല] * [http://www.sde.kannuruniversity.ac.in വിദൂരവിദ്യാഭ്യാസം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927024603/http://www.sde.kannuruniversity.ac.in/ |date=2011-09-27 }} == അവലംബം == <references /> {{കണ്ണൂർ സർവ്വകലാശാല}} {{Universities in Kerala}} {{university-stub|Kannur University}} [[വർഗ്ഗം:കണ്ണൂർ സർവ്വകലാശാല]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സർവ്വകലാശാലകൾ]] etshpigxiiuv1e5ijvfeley1vmcpr14 4671572 4671570 2026-09-29T04:36:24Z Vicharam 9387 4671572 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Kannur University}} {{Infobox University |name = കണ്ണൂർ സർവ്വകലാശാല |image = [[File:KannurUtyEmblem.png|center|250px]] |image_size = 150px |motto = തമസോമാ ജ്യോതിർഗമയ |established = 1996 |chancellor = [[കേരളത്തിലെ ഗവർണ്ണർമാരുടെ പട്ടിക|കേരള ഗർവർണർ]] |vice_chancellor = [[പ്രൊഫ. ഡോ കെ.കെ സാജു]]<ref>https://kannuruniversity.ac.in/en/about/all-dignitaries/vice-chancellor/</ref> |city = [[കണ്ണൂർ]] |country = [[ഇന്ത്യ]] |campus = |students = |undergrad = |postgrad = |colours = |type = |affiliations = |website = [https://www.kannuruniversity.ac.in/ www.kannuruniversity.ac.in] }} കേരളത്തിലെ ഏഴാമത്തെ പൊതു [[സർവ്വകലാശാല|സർവ്വകലാശാലയാണ്]] '''കണ്ണൂർ സർവ്വകലാശാല'''. കണ്ണൂർ നഗരത്തിലെ താവക്കര ആണ് കണ്ണൂർ സർവ്വകലാശാലയുടെ മുഖ്യ ആസ്ഥാനം. [[File:Kannur University, Kannur.JPG|thumb|300px|കണ്ണൂർ സർവ്വകലാശാല|കണ്ണൂർ സർവ്വകലാശാല ആസ്ഥാന മന്ദിരം ]] ==ആദർശ സൂക്തം== ബൃഹദാരണ്യകോപനിഷത്തിലെ "തമസോമാ ജ്യോതിർഗമയ" എന്ന ശ്ലോകമാണ് സർവ്വകലാശാലയുടെ ആപ്തവാക്യം. 'അജ്ഞതയുടെ ഇരുട്ടിൽ നിന്ന് ജ്ഞാനത്തിന്റെ പ്രകാശത്തിലേയ്ക്ക്' എന്നതാണ് ഈ വാക്യത്തിന്റെ അർത്ഥം. == ഭരണ കർത്താക്കൾ == * ചാൻസലർ: [[ആരിഫ് മുഹമ്മദ് ഖാൻ]] (കേരള ഗവർണർ) * പ്രൊ-ചാൻസലർ: [[ആർ. ബിന്ദു]] (കേരള ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് മന്ത്രി) * വൈസ് ചാൻസലർ: പ്രൊഫ. ഗോപിനാഥ് രവീന്ദ്രൻ * പ്രോ-വൈസ് ചാൻസലർ: പ്രൊഫ. സാബു എ. * രജിസ്ട്രാർ: മുഹമ്മദ് ഇ.വി.പി. (ഇൻ- ചാർജ്ജ്) * കൺട്രോളർ ഓഫ് എക്സാമിനേഷൻസ്: ഡോ. വിൻെസെന്റ് പി.ജെ. == ചരിത്രം == ഉത്തരമലബാറിലെ പാർശ്വവൽക്കരിക്കപ്പെട്ടിരുന്ന ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ മേഖലയുടെ സമഗ്ര പുരോഗതിക്കായ് ഇന്നത്തെ കോഴിക്കോട് സർവ്വകലാശാല വിഭജിച്ച് "മലബാർ സർവ്വകലാശാല" എന്ന പേരിൽ പുതിയ ഒരു സർവ്വകലാശാല സ്ഥാപിക്കുവാൻ 1995 നവംബർ 9-ന് അന്നത്തെ കേരള ഗവർണറായിരുന്ന ബി. രാജയ്യ ഓർഡിനൻസ് ഇറക്കി കൊണ്ട് തുടങ്ങുന്നതാണ് "കണ്ണൂർ സർവ്വകലാശാലയുടെ" ചരിത്രം. ഒമ്പതാം കേരള നിയമസഭ ആക്ട് 22 പ്രകാരം കണ്ണൂർ സർവ്വകലാശാല സ്ഥാപിക്കുവാൻ അനുവാദം നൽകുകയും തുടർന്ന് 1996 മാർച്ച് 2-ന് അന്നത്തെ കേരള മുഖ്യമന്ത്രി A K Antony ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു കൊണ്ട് കേരളത്തിലെ ഏഴാമത്തെ സർവ്വകലാശാലയായി കണ്ണൂർ സർവ്വകലാശാല പ്രവർത്തനം ആരംഭിക്കുകയും ചെയ്തു. == പ്രത്യേകത == [[കണ്ണൂർ]] [[കാസർഗോഡ്]] [[വയനാട്]] ജില്ലകളിൽ വിവിധ ക്യാമ്പസ്സുകൾ സ്ഥാപിതമാക്കി "Multi Campus" എന്ന അപൂർവ്വവും നൂതനവുമായ ആശയത്തിലധിഷ്ഠിതമാണ് സർവ്വകലാശാലയുടെ പ്രവർത്തന പന്ഥാവ്. [[തലശ്ശേരി]], [[പയ്യന്നൂർ]], [[മാങ്ങാട്ട്പറമ്പ്]], [[നീലേശ്വരം]], [[കാസർഗോഡ്]], [[മാനന്തവാടി]], മഞ്ചേശ്വരം എന്നിവിടങ്ങളിലാണ് സർവ്വകലാശാലയുടെ ക്യാമ്പസുകൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. == അധികാര പരിധി == കണ്ണൂർ കാസർഗോഡ് റവന്യൂ ജില്ലകളും വയനാട് ജില്ലയിലെ മാനന്തവാടി താലൂക്കും ചേർന്നതാണ് കണ്ണൂർ സർവ്വകലാശാലയുടെ അധികാരപരിധി. == വൈസ് ചാൻസലർമാർ == {{legend2|#BDEDFF|വൈസ്‌ചാൻസലർ|border=1px solid #AAAAAA}} {{legend2|#ECE5B6|അധിക ചുമതല‍|border=1px solid #AAAAAA}} {| class="wikitable" style="text-align:center" |- ! പേര്‌ ! കാലയളവ് (മുതൽ) ! കാലയളവ് (വരെ) |-style="background:#BDEDFF" | പ്രൊഫസർ (ഡോ.) എം. അബ്ദുൾ റഹ്‌മാൻ | [[ജനുവരി 1]] [[1996]] | [[ഡിസംബർ 31]] [[1999]] |-style="background:#ECE5B6" | ഡോ.അലക്സാൻഡർ കാരക്കൽ | [[1 ജനുവരി]] [[2000]] | [[14 മേയ്]] [[2000]] |-style="background:#BDEDFF" | പ്രൊഫസർ (ഡോ.) പി.കെ. രാജൻ | [[15 മേയ്]] [[2000]] | [[14 മേയ്]] [[2004]] |-style="background:#ECE5B6" | ഡോ. എം.ഒ. കോശി | [[15 മേയ്]] [[2004]] | [[16 ഓഗസ്റ്റ് 2004]] |-style="background:#ECE5B6" | പ്രൊഫസർ (ഡോ.) സയ്യദ് ഇക്‌ബാൽ ഹസ്നൈൻ | [[17 ഓഗസ്റ്റ് 2004]] | [[27 ഫെബ്രുവരി]] [[2005]] |-style="background:#BDEDFF" | ഡോ. പി. ചന്ദ്രമോഹൻ | [[28 ഫെബ്രുവരി]] [[2005]] | [[27 ഫെബ്രുവരി]] [[2009]] |-style="background:#BDEDFF" | പ്രൊഫസർ (ഡോ.) പി കെ മൈക്കൾ തരകൻ | [[28 ഫെബ്രുവരി]] [[2009]] | [[ഫെബ്രുവരി]] [[2013]] |-style="background:#BDEDFF" | [[എം.കെ. അബ്ദുൾ ഖാദർ]]/ഖാദർ മാങ്ങാട് | [[15 ഏപ്രിൽ]] [[2013]]<ref>{{cite web|title=കണ്ണൂർ സർവകലാശാല വി.സി.യായി ഡോ. ഖാദർ മാങ്ങാട് ചുമതലയേറ്റു|url=http://www.mathrubhumi.com/kannur/news/2230788-local_news-Kannur-%E0%B4%95%E0%B4%A3%E0%B5%8D%E0%B4%A3%E0%B5%82%E0%B4%B0%E0%B5%8D%E2%80%8D.html|publisher=മാതൃഭൂമി|accessdate=2013 സെപ്റ്റംബർ 23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130426105300/http://www.mathrubhumi.com/kannur/news/2230788-local_news-Kannur-%E0%B4%95%E0%B4%A3%E0%B5%8D%E0%B4%A3%E0%B5%82%E0%B4%B0%E0%B5%8D%E2%80%8D.html|archivedate=2013-04-26|url-status=dead}}</ref> | 2017 |- |പ്രൊഫ ഗോപിനാഥ് രവീന്ദ്രൻ |2017 |തുടരുന്നു |} ---- == പഠന വകുപ്പുകൾ == # [[കണ്ണൂർ സർവ്വകലാശാല സ്കൂൾ ഓഫ് ഇൻഫർമേഷൻ സയൻസ് ആൻഡ് ടെക്നോളജി|സ്കൂൾ ഓഫ് ഇൻഫർമേഷൻ സയൻസ് ആൻഡ് ടെക്നോളജി]] # സ്കൂൾ ഓഫ് ഫിസിക്കൽ എഡ്യുക്കേഷൻ അൻഡ് സ്പോർട്ട് സയൻസ് # സ്കൂൾ ഓഫ് ഡിസ്റ്റൻസ് എഡ്യുക്കേഷൻ # സ്കൂൾ ഓഫ് ഹിസ്റ്റോറിക്കൽ ആൻഡ് കൾച്ചറൽ സ്റ്റഡീസ് # സ്കൂൾ ഓഫ് പെഡഗോജിക്കൽ സയൻസ് # സ്കൂൾ ഓഫ് ഇംഗ്ലീഷ് ആൻഡ് ഫോറിൻ ലാംഗ്വേജസ് # സ്കൂൾ ഓഫ് സോഷ്യൽ സയൻസ് # സ്കൂൾ ഓഫ് ലൈഫ് സയൻസ് # സ്കൂൾ ഓഫ് കോമേഴ്സ് ആൻഡ് മാനേജ്മെന്റ് സ്റ്റഡീസ് # സ്കൂൾ ഓഫ് ഡെവലപ്പ്മെന്റ് സ്റ്റഡീസ് # സ്കൂൾ ഓഫ് ലീഗൽ സ്റ്റഡീസ് # സ്കൂൾ ഓഫ് ഹെൽത്ത് സയൻസ് # സ്കൂൾ ഓഫ് പ്യൂർ ആൻഡ് അപ്പളൈഡ് ഫിസിക്ക്സ് # സ്കൂൾ ഓഫ് കെമിക്കൽ സയൻസസ് # സ്കൂൾ ഓഫ് വിഷ്വൽ ആൻഡ് ഫൈൻ ആർട്ട്സ് # സ്കൂൾ ഓഫ് ഇന്ത്യൻ ലാംഗ്വേജസ് ==പ്രധാന വിദ്യാഭ്യാസസ്ഥാപനങ്ങൾ== ===കണ്ണൂർ ജില്ല=== കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ വിവിധ കലാലയങ്ങളുടെ വിവരം താഴെ കാണാം.<ref>{{Cite web |url=http://www.kannuruniversity.ac.in/index.php?option=com_content&view=article&id=144&Itemid=131 |title=Colleges in Kannur District,Kannur University official site |access-date=2013-09-23 |archive-date=2013-09-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130930112957/http://www.kannuruniversity.ac.in/index.php?option=com_content&view=article&id=144&Itemid=131 |url-status=dead }}</ref> ====പ്രൊഫഷണൽ കോളേജുകൾ==== ;ട്രയിനിങ്ങ് കോളേജുകൾ ;;ഗവണ്മെന്റ് # ഗവണ്മെന്റ് ബ്രണ്ണൻ കോളേജ് ഓഫ് ടീച്ചർ എഡുക്കേഷൻ, തലശ്ശേരി ;;എയ്ഡഡ് # പി.കെ.എം. കോളേജ് ഓഫ് എജുക്കേഷൻ, മടമ്പം, തളിപ്പറമ്പ് # കേയി സാഹിബ് ട്രെയിനിങ്ങ് കോളേജ്, കരിമ്പം, തളിപ്പറമ്പ് ;;അൺഎയ്ഡഡ് # ക്രസന്റ് ബി.എഡ് കോളേജ്, മാടായിപ്പാറ, കണ്ണൂർ # എസ്.യു.എം. കോളേജ് ഓഫ് ടീച്ചർ എജുക്കേഷൻ, അഞ്ചരക്കണ്ടി, കണ്ണൂർ # മലബാർ ബി.എഡ് കേളേജ്, പേരാവൂർ, കണ്ണൂർ # രാജീവ് മെമ്മോറിയൽ കോളേജ് ഓഫ് ടീച്ചർ എജുക്കേഷൻ, മട്ടന്നൂർ # കണ്ണൂർ സലഫി ബി.എഡ് കോളേജ്, ചെക്കിക്കുളം, കണ്ണൂർ # ജേബീസ് ട്രെയിനിങ്ങ് കോളേജ് ഓഫ് ബി.എഡ്, കുറ്റൂർ, മാതമംഗലം, കണ്ണൂർ # എം.ഇ.സി.എഫ്. കോളേജ് ഓഫ് ടീച്ചർ എജുക്കേഷൻ, പെരിങ്ങത്തൂർ, കണ്ണൂർ ====ആർട്സ് & സയൻസ് കോളേജുകൾ==== ;ഗവൺമെന്റ് # [[ഗവൺമെന്റ് ബ്രണ്ണൻ കോളേജ്]], [[പാലയാട്]] [[തലശ്ശേരി]] # ഗവൺമെന്റ് കോളേജ്, ചൊക്ലി, തലശ്ശേരി # ഗവൺമെന്റ് കോളേജ്, പെരിങ്ങോം, പയ്യന്നൂർ # കെ.കെ.എം. ഗവൺമെന്റ് വുമൺസ് കോളേജ്,[[കണ്ണൂർ]] ;എയ്‌ഡഡ് # [[പയ്യന്നൂർ കോളേജ്]], [[പയ്യന്നൂർ]] # [[ശ്രീനാരായണ കോളേജ്]],[[കണ്ണൂർ]] # [[നിർമ്മലഗിരി കോളേജ്]],[[കൂത്തുപറമ്പ്]] # [[പഴശ്ശിരാജ എൻ.എസ്.എസ്. കോളേജ്, മട്ടന്നൂർ|പഴശ്ശിരാജ എൻ.എസ്.എസ്.കോളേജ്]], [[മട്ടന്നൂർ]] # [[സർ സയ്യിദ് കോളേജ്, തളിപ്പറമ്പ്|സർ സയ്യിദ് കോളേജ്]],[[തളിപ്പറമ്പ്]] # [[കോപ്പറേറ്റീവ് ആർട്സ് & സയൻസ് കോളേജ്]] ,[[മാടായി]] # [[മഹാത്മാഗാന്ധി കോളേജ്,ഇരിട്ടി|മഹാത്മാഗാന്ധി കോളേജ്]], [[ഇരിട്ടി]] # [[എസ്.ഇ.എസ് കോളേജ്]],[[ശ്രീകണ്ഠാപുരം]] # [[എൻ.എ.എം. കോളേജ്]],[[കല്ലിക്കണ്ടി]] ;അൺ എയ്ഡഡ് # കോളേജ് ഓഫ് അപ്ലൈഡ് സയൻസ്, പട്ടുവം, തളിപ്പറമ്പ് # കോളേജ് ഓഫ് അപ്ലൈഡ് സയൻസ്, കൂത്തുപറമ്പ്, കണ്ണൂർ # കോളേജ് ഓഫ് അപ്ലൈഡ് സയൻസ്, നെരുവമ്പ്രം, ഏഴോം, കണ്ണൂർ # ഗുരുദേവ ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് കോളേജ്, മാത്തിൽ, പയ്യന്നൂർ # ആദിത്യ കിരൺ കോളേജ് ഓഫ് അപ്ലൈഡ് സയൻസ്, കുറ്റൂർ, മാതമംഗലം # സർസയ്യദ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്നിക്കൽ സ്റ്റഡീസ്, കരിമ്പം, തളിപ്പറമ്പ് # തളിപ്പറമ്പ് ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് കോളേജ്, കാഞ്ഞിരങ്ങാട്, തളിപ്പറമ്പ് # ദേവമാതാ ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് കോളേജ്, പൈസക്കരി, കണ്ണൂർ # മേരിമാതാ ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് കോളേജ്, ആലക്കോട്, കണ്ണൂർ # മഹാത്മാഗാന്ധി ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് കോളേജ്, ചെണ്ടയാട്, പാനൂർ, കണ്ണൂർ # ഐ.ടി.എം. കോളേജ് ഓഫ് ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് , മയ്യിൽ, കണ്ണൂർ # ചിന്മയ ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് കോളേജ് ഫോർ വുമൺ, ചാല, കണ്ണൂർ # ഡോൺ ബോസ്കോ ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് കോളേജ്, അങ്ങാടിക്കടവ്, കണ്ണൂർ # സെന്റ് ജോസഫ്സ് കോളേജ്, പിലാത്തറ, കണ്ണൂർ # എം.ഇ.എസ്. കോളേജ് , നരവൂർ, കൂത്തുപറമ്പ് # സിബ്ഗ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് അഡ്വാൻസ്ഡ് സ്റ്റഡീസ്, കല്യാട്,ഇരിക്കൂർ # ഔവർ കോളേജ് ഓഫ് അപ്ലൈഡ് സയൻസസ്, തിമിരി, കണ്ണൂർ # എ.എം.എസ്.ടി.ഇ.സി.കെ. ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് കോളേജ്, കല്യാശ്ശേരി, അഞ്ചാം പീടിക, കണ്ണൂർ # പിലാത്തറ കോ-ഓപ്പറേറ്റീവ് ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് കോളേജ്, പഴച്ചിയിൽ, നരീക്കാംവള്ളി, പിലാത്തറ # മൊറാഴ കോ‌-ഓപ്പറേറ്റീവ് ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് കോളേജ്, മൊറാഴ, കണ്ണൂർ # വാദിഹുദാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് റിസർച്ച് ആന്റ് അഡ്വാൻസ്ഡ് സ്റ്റഡീസ്, വിളയാങ്കോട്, കണ്ണൂർ # ഇ.എം.എസ്. മെമ്മോറിയൽ കോളേജ് ഓഫ് അപ്ലൈഡ് സയൻസ്, വള്ളിത്തോട്, ഇരിട്ടി, കണ്ണൂർ # കോളേജ് ഓഫ് അപ്ലൈഡ് സയൻസ്, പിണറായി, കണ്ണൂർ # നവജ്യോതി കോളേജ്, ചെറുപുഴ, കണ്ണൂർ # നഹർ ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് കോളേജ്, കാഞ്ഞിരോട്, കണ്ണൂർ # കണ്ണൂർ ഇന്റർനാഷണൽ എജുക്കേഷണൽ ട്രസ്റ്റ് ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് കോളേജ്, മുട്ടന്നൂർ ====ഓറിയന്റൽ ടൈറ്റിൽ കോളേജുകൾ==== ;എയ്ഡഡ് # നുസ്രത്തുൽ ഇസ്ലാമിക് അറബിക് കോളേജ്, കടവത്തൂർ, കണ്ണൂർ # ദാറുൽ ഇർഷാദ് അറബിക് കോളേജ്, പാറാൽ, തലശ്ശേരി ;അൺ എയ്ഡഡ് # ഐഡിയൽ അറബിക് കോളേജ്, ഉളിയിൽ, കണ്ണൂർ # അൽ മഖർ അറബിക് കോളേജ്, നാടുകാണി, തളിപ്പറമ്പ് ===കാസർഗോഡ് ജില്ല=== കാസർഗോഡ് ജില്ലയിലെ വിവിധ കലാലയങ്ങൾ താഴെക്കാണാം.<ref>{{Cite web|url=https://www.kannuruniversity.ac.in/en/academics/affliated-colleges/colleges-Kasaragod-district/|title=Official Website of Kannur University|access-date=2021-06-19}}</ref> ====പ്രൊഫഷണൽ കോളേജുകൾ==== ;ട്രയിനിങ്ങ് കോളേജുകൾ ;;അൺഎയ്ഡഡ് # ഡോ: അംബ്ദേകർ കോളേജ് ഓഫ് നഴ്സിങ്ങ്, ശ്രീശൈലം, പെരിയെ, കാസർഗോഡ് # സൈനാബ് മെമ്മോറിയൽ കോളേജ് ഓഫ് ടീച്ചർ എജുക്കേഷൻ, ചേങ്ങല, കാസർഗോഡ് # മഹാത്മാ കോളേജ് ഓഫ് എജുക്കേഷൻ, പാണ്ടിക്കോട്, നീലേശ്വരം, കാസർഗോഡ് ;എം.ബി.എ. കോളേജുകൾ ;;അൺഎയ്ഡഡ് # പീപ്പിൾ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മാനേജ്മെന്റ് സ്റ്റഡീസ്, മുന്നാട്, കാസർഗോഡ് # മാലിക് ദീനാർ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മാനേജ്മെന്റ് സ്റ്റഡീസ്, സീതങ്ങൊലി, കാസർഗോഡ് ;എഞ്ചിനീയറിംഗ് കോളേജുകൾ ;;അൺഎയ്ഡഡ് # [[എൽ.ബി.എസ്. കോളേജ് ഓഫ് എഞ്ചിനീയറിങ്, കാസർഗോഡ്]] # സദ്ഗുരു സ്വാമി നിത്യാനന്ദ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്നോളജി, കാഞ്ഞങ്ങാട് # [[നോർത്ത് മലബാർ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്നോളജി, കാഞ്ഞങ്ങാട്,കാസർഗോഡ്]] ==== ആർട്സ് & സയൻസ് കോളേജുകൾ ==== ;ഗവൺമെന്റ് # [[ഗവൺമെന്റ് കോളേജ്]], [[കാസർഗോഡ്]] # [[ഇ.കെ.നായനാർ സ്മാരക ഗവണ്മെന്റ് കോളേജ്]], [[എളേരിത്തട്ട്]] # [[ഗോവിന്ദപൈ സ്മാരക ഗവൺമെന്റ് കോളേജ്]], [[മഞ്ചേശ്വരം]] # ഗവണ്മെന്റ് ആർട്സ് & സയൻസ് കോളേജ്, [[കിനാനൂർ]]-[[കരിന്തളം]] ;എയ്ഡഡ് # [[നെഹ്രു ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് കോളേജ്]], [[കാഞ്ഞങ്ങാട്]] # [[സെന്റ് പയസ് ടെൻ‌ത് കോളേജ്, രാജപുരം]] ;അൺഎയ്ഡഡ് # കോളേജ് ഓഫ് അപ്ലൈഡ് സയൻസ്, പെട്ടിക്കുണ്ട്, ചെറുവത്തൂർ, കാസർഗോഡ് # മലബാർ ഇസ്ലാമിക് കോളേജ് ഓഫ് ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ്, തെക്കിൽ, കാസർഗോഡ് # ഷറഫ് ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് കോളേജ്, പടന്ന, കാസർഗോഡ് # സ-അ-ദിയ ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് കോളേജ്, കളനാട്, കാസർഗോഡ് # എസ്.എൻ.ഡി.പി. യോഗം ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് കോളേജ്, പേരോൽ, നീലേശ്വരം, കാസർഗോഡ് # ഡോ:അംബേദ്കർ ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് കോളേജ്, പെരിയ, കാസർഗോഡ് # നളന്ദ കോളേജ് ഓഫ് ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ്, പെർള, കാസർഗോഡ് # പീപ്പിൾസ് കോ-ഓപ്പറേറ്റീവ് ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് കോളേജ്, മുന്നാട് കാസർഗോഡ് # ഖാൻസ വുമൺസ് കോളേജ് ഓഫ് അഡ്വാൻസ്ഡ് സ്റ്റഡീസ്, കുമ്പള, കാസർഗോഡ് # കോളേജ് ഓഫ് അപ്ലൈഡ് സയൻസ്, [[മഞ്ചേശ്വരം]], കാസർഗോഡ് # മോഡൽ കോളേജ്, [[മടിക്കൈ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|മടിക്കൈ]], കാസർഗോഡ് #സി കെ നായർ ആർട്സ് ആൻഡ് മാനേജ്മെന്റ് കോളേജ്,പടന്നകാട് ===വയനാട് ജില്ല=== വയനാട് ജില്ലയിലെ കലാലയങ്ങൾ ഇവിടെ കാണാം<ref>{{Cite web|url=https://www.kannuruniversity.ac.in/en/academics/affliated-colleges/colleges-wayanad-district/|title=Official Website of Kannur University|access-date=2021-06-19}}</ref> ==== ആർട്സ് & സയൻസ് കോളേജുകൾ ==== ;ഗവൺമെന്റ് # [[ഗവൺമെന്റ് കോളേജ്]], [[മാനന്തവാടി]] ;എയ്ഡഡ് # [[മേരി മാതാ ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് കോളേജ്]],[[മാനന്തവാടി]] ;അൺഎയ്ഡഡ് # പി.കെ.കെ.എം. കോളേജ് ഓഫ് അപ്ലൈഡ് സയൻസ്, മാനന്തവാടി # ഡബ്ല്യു ഇമാം ഗസാലി ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് കോളേജ്, കൂളിവയൽ, പനമരം, വയനാട് == വെബ് സൈറ്റ് == {{commonscat|Kannur University}} * [http://www.kannuruniversity.ac.in കണ്ണൂർ സർവ്വകലാശാല] * [http://www.sde.kannuruniversity.ac.in വിദൂരവിദ്യാഭ്യാസം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927024603/http://www.sde.kannuruniversity.ac.in/ |date=2011-09-27 }} == അവലംബം == <references /> {{കണ്ണൂർ സർവ്വകലാശാല}} {{Universities in Kerala}} {{university-stub|Kannur University}} [[വർഗ്ഗം:കണ്ണൂർ സർവ്വകലാശാല]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സർവ്വകലാശാലകൾ]] nz28egqrbb3g8gufvamesqjeohe8k1c 4671573 4671572 2026-09-29T04:37:43Z Vicharam 9387 /* ഭരണ കർത്താക്കൾ */ 4671573 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Kannur University}} {{Infobox University |name = കണ്ണൂർ സർവ്വകലാശാല |image = [[File:KannurUtyEmblem.png|center|250px]] |image_size = 150px |motto = തമസോമാ ജ്യോതിർഗമയ |established = 1996 |chancellor = [[കേരളത്തിലെ ഗവർണ്ണർമാരുടെ പട്ടിക|കേരള ഗർവർണർ]] |vice_chancellor = [[പ്രൊഫ. ഡോ കെ.കെ സാജു]]<ref>https://kannuruniversity.ac.in/en/about/all-dignitaries/vice-chancellor/</ref> |city = [[കണ്ണൂർ]] |country = [[ഇന്ത്യ]] |campus = |students = |undergrad = |postgrad = |colours = |type = |affiliations = |website = [https://www.kannuruniversity.ac.in/ www.kannuruniversity.ac.in] }} കേരളത്തിലെ ഏഴാമത്തെ പൊതു [[സർവ്വകലാശാല|സർവ്വകലാശാലയാണ്]] '''കണ്ണൂർ സർവ്വകലാശാല'''. കണ്ണൂർ നഗരത്തിലെ താവക്കര ആണ് കണ്ണൂർ സർവ്വകലാശാലയുടെ മുഖ്യ ആസ്ഥാനം. [[File:Kannur University, Kannur.JPG|thumb|300px|കണ്ണൂർ സർവ്വകലാശാല|കണ്ണൂർ സർവ്വകലാശാല ആസ്ഥാന മന്ദിരം ]] ==ആദർശ സൂക്തം== ബൃഹദാരണ്യകോപനിഷത്തിലെ "തമസോമാ ജ്യോതിർഗമയ" എന്ന ശ്ലോകമാണ് സർവ്വകലാശാലയുടെ ആപ്തവാക്യം. 'അജ്ഞതയുടെ ഇരുട്ടിൽ നിന്ന് ജ്ഞാനത്തിന്റെ പ്രകാശത്തിലേയ്ക്ക്' എന്നതാണ് ഈ വാക്യത്തിന്റെ അർത്ഥം. == ഭരണ കർത്താക്കൾ == * ചാൻസലർ: [[രാജേന്ദ്ര ആർലേക്കർ]] (കേരള ഗവർണർ) * പ്രൊ-ചാൻസലർ: [[റോജി എം. ജോൺ]] (കേരള ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് മന്ത്രി) * വൈസ് ചാൻസലർ: പ്രൊഫ. ഡോ. കെ.കെ സാജു * പ്രോ-വൈസ് ചാൻസലർ: പ്രൊഫ. സാബു എ. * രജിസ്ട്രാർ: മുഹമ്മദ് ഇ.വി.പി. (ഇൻ- ചാർജ്ജ്) * കൺട്രോളർ ഓഫ് എക്സാമിനേഷൻസ്: ഡോ. വിൻെസെന്റ് പി.ജെ. == ചരിത്രം == ഉത്തരമലബാറിലെ പാർശ്വവൽക്കരിക്കപ്പെട്ടിരുന്ന ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ മേഖലയുടെ സമഗ്ര പുരോഗതിക്കായ് ഇന്നത്തെ കോഴിക്കോട് സർവ്വകലാശാല വിഭജിച്ച് "മലബാർ സർവ്വകലാശാല" എന്ന പേരിൽ പുതിയ ഒരു സർവ്വകലാശാല സ്ഥാപിക്കുവാൻ 1995 നവംബർ 9-ന് അന്നത്തെ കേരള ഗവർണറായിരുന്ന ബി. രാജയ്യ ഓർഡിനൻസ് ഇറക്കി കൊണ്ട് തുടങ്ങുന്നതാണ് "കണ്ണൂർ സർവ്വകലാശാലയുടെ" ചരിത്രം. ഒമ്പതാം കേരള നിയമസഭ ആക്ട് 22 പ്രകാരം കണ്ണൂർ സർവ്വകലാശാല സ്ഥാപിക്കുവാൻ അനുവാദം നൽകുകയും തുടർന്ന് 1996 മാർച്ച് 2-ന് അന്നത്തെ കേരള മുഖ്യമന്ത്രി A K Antony ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു കൊണ്ട് കേരളത്തിലെ ഏഴാമത്തെ സർവ്വകലാശാലയായി കണ്ണൂർ സർവ്വകലാശാല പ്രവർത്തനം ആരംഭിക്കുകയും ചെയ്തു. == പ്രത്യേകത == [[കണ്ണൂർ]] [[കാസർഗോഡ്]] [[വയനാട്]] ജില്ലകളിൽ വിവിധ ക്യാമ്പസ്സുകൾ സ്ഥാപിതമാക്കി "Multi Campus" എന്ന അപൂർവ്വവും നൂതനവുമായ ആശയത്തിലധിഷ്ഠിതമാണ് സർവ്വകലാശാലയുടെ പ്രവർത്തന പന്ഥാവ്. [[തലശ്ശേരി]], [[പയ്യന്നൂർ]], [[മാങ്ങാട്ട്പറമ്പ്]], [[നീലേശ്വരം]], [[കാസർഗോഡ്]], [[മാനന്തവാടി]], മഞ്ചേശ്വരം എന്നിവിടങ്ങളിലാണ് സർവ്വകലാശാലയുടെ ക്യാമ്പസുകൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. == അധികാര പരിധി == കണ്ണൂർ കാസർഗോഡ് റവന്യൂ ജില്ലകളും വയനാട് ജില്ലയിലെ മാനന്തവാടി താലൂക്കും ചേർന്നതാണ് കണ്ണൂർ സർവ്വകലാശാലയുടെ അധികാരപരിധി. == വൈസ് ചാൻസലർമാർ == {{legend2|#BDEDFF|വൈസ്‌ചാൻസലർ|border=1px solid #AAAAAA}} {{legend2|#ECE5B6|അധിക ചുമതല‍|border=1px solid #AAAAAA}} {| class="wikitable" style="text-align:center" |- ! പേര്‌ ! കാലയളവ് (മുതൽ) ! കാലയളവ് (വരെ) |-style="background:#BDEDFF" | പ്രൊഫസർ (ഡോ.) എം. അബ്ദുൾ റഹ്‌മാൻ | [[ജനുവരി 1]] [[1996]] | [[ഡിസംബർ 31]] [[1999]] |-style="background:#ECE5B6" | ഡോ.അലക്സാൻഡർ കാരക്കൽ | [[1 ജനുവരി]] [[2000]] | [[14 മേയ്]] [[2000]] |-style="background:#BDEDFF" | പ്രൊഫസർ (ഡോ.) പി.കെ. രാജൻ | [[15 മേയ്]] [[2000]] | [[14 മേയ്]] [[2004]] |-style="background:#ECE5B6" | ഡോ. എം.ഒ. കോശി | [[15 മേയ്]] [[2004]] | [[16 ഓഗസ്റ്റ് 2004]] |-style="background:#ECE5B6" | പ്രൊഫസർ (ഡോ.) സയ്യദ് ഇക്‌ബാൽ ഹസ്നൈൻ | [[17 ഓഗസ്റ്റ് 2004]] | [[27 ഫെബ്രുവരി]] [[2005]] |-style="background:#BDEDFF" | ഡോ. പി. ചന്ദ്രമോഹൻ | [[28 ഫെബ്രുവരി]] [[2005]] | [[27 ഫെബ്രുവരി]] [[2009]] |-style="background:#BDEDFF" | പ്രൊഫസർ (ഡോ.) പി കെ മൈക്കൾ തരകൻ | [[28 ഫെബ്രുവരി]] [[2009]] | [[ഫെബ്രുവരി]] [[2013]] |-style="background:#BDEDFF" | [[എം.കെ. അബ്ദുൾ ഖാദർ]]/ഖാദർ മാങ്ങാട് | [[15 ഏപ്രിൽ]] [[2013]]<ref>{{cite web|title=കണ്ണൂർ സർവകലാശാല വി.സി.യായി ഡോ. ഖാദർ മാങ്ങാട് ചുമതലയേറ്റു|url=http://www.mathrubhumi.com/kannur/news/2230788-local_news-Kannur-%E0%B4%95%E0%B4%A3%E0%B5%8D%E0%B4%A3%E0%B5%82%E0%B4%B0%E0%B5%8D%E2%80%8D.html|publisher=മാതൃഭൂമി|accessdate=2013 സെപ്റ്റംബർ 23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130426105300/http://www.mathrubhumi.com/kannur/news/2230788-local_news-Kannur-%E0%B4%95%E0%B4%A3%E0%B5%8D%E0%B4%A3%E0%B5%82%E0%B4%B0%E0%B5%8D%E2%80%8D.html|archivedate=2013-04-26|url-status=dead}}</ref> | 2017 |- |പ്രൊഫ ഗോപിനാഥ് രവീന്ദ്രൻ |2017 |തുടരുന്നു |} ---- == പഠന വകുപ്പുകൾ == # [[കണ്ണൂർ സർവ്വകലാശാല സ്കൂൾ ഓഫ് ഇൻഫർമേഷൻ സയൻസ് ആൻഡ് ടെക്നോളജി|സ്കൂൾ ഓഫ് ഇൻഫർമേഷൻ സയൻസ് ആൻഡ് ടെക്നോളജി]] # സ്കൂൾ ഓഫ് ഫിസിക്കൽ എഡ്യുക്കേഷൻ അൻഡ് സ്പോർട്ട് സയൻസ് # സ്കൂൾ ഓഫ് ഡിസ്റ്റൻസ് എഡ്യുക്കേഷൻ # സ്കൂൾ ഓഫ് ഹിസ്റ്റോറിക്കൽ ആൻഡ് കൾച്ചറൽ സ്റ്റഡീസ് # സ്കൂൾ ഓഫ് പെഡഗോജിക്കൽ സയൻസ് # സ്കൂൾ ഓഫ് ഇംഗ്ലീഷ് ആൻഡ് ഫോറിൻ ലാംഗ്വേജസ് # സ്കൂൾ ഓഫ് സോഷ്യൽ സയൻസ് # സ്കൂൾ ഓഫ് ലൈഫ് സയൻസ് # സ്കൂൾ ഓഫ് കോമേഴ്സ് ആൻഡ് മാനേജ്മെന്റ് സ്റ്റഡീസ് # സ്കൂൾ ഓഫ് ഡെവലപ്പ്മെന്റ് സ്റ്റഡീസ് # സ്കൂൾ ഓഫ് ലീഗൽ സ്റ്റഡീസ് # സ്കൂൾ ഓഫ് ഹെൽത്ത് സയൻസ് # സ്കൂൾ ഓഫ് പ്യൂർ ആൻഡ് അപ്പളൈഡ് ഫിസിക്ക്സ് # സ്കൂൾ ഓഫ് കെമിക്കൽ സയൻസസ് # സ്കൂൾ ഓഫ് വിഷ്വൽ ആൻഡ് ഫൈൻ ആർട്ട്സ് # സ്കൂൾ ഓഫ് ഇന്ത്യൻ ലാംഗ്വേജസ് ==പ്രധാന വിദ്യാഭ്യാസസ്ഥാപനങ്ങൾ== ===കണ്ണൂർ ജില്ല=== കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ വിവിധ കലാലയങ്ങളുടെ വിവരം താഴെ കാണാം.<ref>{{Cite web |url=http://www.kannuruniversity.ac.in/index.php?option=com_content&view=article&id=144&Itemid=131 |title=Colleges in Kannur District,Kannur University official site |access-date=2013-09-23 |archive-date=2013-09-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130930112957/http://www.kannuruniversity.ac.in/index.php?option=com_content&view=article&id=144&Itemid=131 |url-status=dead }}</ref> ====പ്രൊഫഷണൽ കോളേജുകൾ==== ;ട്രയിനിങ്ങ് കോളേജുകൾ ;;ഗവണ്മെന്റ് # ഗവണ്മെന്റ് ബ്രണ്ണൻ കോളേജ് ഓഫ് ടീച്ചർ എഡുക്കേഷൻ, തലശ്ശേരി ;;എയ്ഡഡ് # പി.കെ.എം. കോളേജ് ഓഫ് എജുക്കേഷൻ, മടമ്പം, തളിപ്പറമ്പ് # കേയി സാഹിബ് ട്രെയിനിങ്ങ് കോളേജ്, കരിമ്പം, തളിപ്പറമ്പ് ;;അൺഎയ്ഡഡ് # ക്രസന്റ് ബി.എഡ് കോളേജ്, മാടായിപ്പാറ, കണ്ണൂർ # എസ്.യു.എം. കോളേജ് ഓഫ് ടീച്ചർ എജുക്കേഷൻ, അഞ്ചരക്കണ്ടി, കണ്ണൂർ # മലബാർ ബി.എഡ് കേളേജ്, പേരാവൂർ, കണ്ണൂർ # രാജീവ് മെമ്മോറിയൽ കോളേജ് ഓഫ് ടീച്ചർ എജുക്കേഷൻ, മട്ടന്നൂർ # കണ്ണൂർ സലഫി ബി.എഡ് കോളേജ്, ചെക്കിക്കുളം, കണ്ണൂർ # ജേബീസ് ട്രെയിനിങ്ങ് കോളേജ് ഓഫ് ബി.എഡ്, കുറ്റൂർ, മാതമംഗലം, കണ്ണൂർ # എം.ഇ.സി.എഫ്. കോളേജ് ഓഫ് ടീച്ചർ എജുക്കേഷൻ, പെരിങ്ങത്തൂർ, കണ്ണൂർ ====ആർട്സ് & സയൻസ് കോളേജുകൾ==== ;ഗവൺമെന്റ് # [[ഗവൺമെന്റ് ബ്രണ്ണൻ കോളേജ്]], [[പാലയാട്]] [[തലശ്ശേരി]] # ഗവൺമെന്റ് കോളേജ്, ചൊക്ലി, തലശ്ശേരി # ഗവൺമെന്റ് കോളേജ്, പെരിങ്ങോം, പയ്യന്നൂർ # കെ.കെ.എം. ഗവൺമെന്റ് വുമൺസ് കോളേജ്,[[കണ്ണൂർ]] ;എയ്‌ഡഡ് # [[പയ്യന്നൂർ കോളേജ്]], [[പയ്യന്നൂർ]] # [[ശ്രീനാരായണ കോളേജ്]],[[കണ്ണൂർ]] # [[നിർമ്മലഗിരി കോളേജ്]],[[കൂത്തുപറമ്പ്]] # [[പഴശ്ശിരാജ എൻ.എസ്.എസ്. കോളേജ്, മട്ടന്നൂർ|പഴശ്ശിരാജ എൻ.എസ്.എസ്.കോളേജ്]], [[മട്ടന്നൂർ]] # [[സർ സയ്യിദ് കോളേജ്, തളിപ്പറമ്പ്|സർ സയ്യിദ് കോളേജ്]],[[തളിപ്പറമ്പ്]] # [[കോപ്പറേറ്റീവ് ആർട്സ് & സയൻസ് കോളേജ്]] ,[[മാടായി]] # [[മഹാത്മാഗാന്ധി കോളേജ്,ഇരിട്ടി|മഹാത്മാഗാന്ധി കോളേജ്]], [[ഇരിട്ടി]] # [[എസ്.ഇ.എസ് കോളേജ്]],[[ശ്രീകണ്ഠാപുരം]] # [[എൻ.എ.എം. കോളേജ്]],[[കല്ലിക്കണ്ടി]] ;അൺ എയ്ഡഡ് # കോളേജ് ഓഫ് അപ്ലൈഡ് സയൻസ്, പട്ടുവം, തളിപ്പറമ്പ് # കോളേജ് ഓഫ് അപ്ലൈഡ് സയൻസ്, കൂത്തുപറമ്പ്, കണ്ണൂർ # കോളേജ് ഓഫ് അപ്ലൈഡ് സയൻസ്, നെരുവമ്പ്രം, ഏഴോം, കണ്ണൂർ # ഗുരുദേവ ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് കോളേജ്, മാത്തിൽ, പയ്യന്നൂർ # ആദിത്യ കിരൺ കോളേജ് ഓഫ് അപ്ലൈഡ് സയൻസ്, കുറ്റൂർ, മാതമംഗലം # സർസയ്യദ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്നിക്കൽ സ്റ്റഡീസ്, കരിമ്പം, തളിപ്പറമ്പ് # തളിപ്പറമ്പ് ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് കോളേജ്, കാഞ്ഞിരങ്ങാട്, തളിപ്പറമ്പ് # ദേവമാതാ ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് കോളേജ്, പൈസക്കരി, കണ്ണൂർ # മേരിമാതാ ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് കോളേജ്, ആലക്കോട്, കണ്ണൂർ # മഹാത്മാഗാന്ധി ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് കോളേജ്, ചെണ്ടയാട്, പാനൂർ, കണ്ണൂർ # ഐ.ടി.എം. കോളേജ് ഓഫ് ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് , മയ്യിൽ, കണ്ണൂർ # ചിന്മയ ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് കോളേജ് ഫോർ വുമൺ, ചാല, കണ്ണൂർ # ഡോൺ ബോസ്കോ ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് കോളേജ്, അങ്ങാടിക്കടവ്, കണ്ണൂർ # സെന്റ് ജോസഫ്സ് കോളേജ്, പിലാത്തറ, കണ്ണൂർ # എം.ഇ.എസ്. കോളേജ് , നരവൂർ, കൂത്തുപറമ്പ് # സിബ്ഗ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് അഡ്വാൻസ്ഡ് സ്റ്റഡീസ്, കല്യാട്,ഇരിക്കൂർ # ഔവർ കോളേജ് ഓഫ് അപ്ലൈഡ് സയൻസസ്, തിമിരി, കണ്ണൂർ # എ.എം.എസ്.ടി.ഇ.സി.കെ. ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് കോളേജ്, കല്യാശ്ശേരി, അഞ്ചാം പീടിക, കണ്ണൂർ # പിലാത്തറ കോ-ഓപ്പറേറ്റീവ് ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് കോളേജ്, പഴച്ചിയിൽ, നരീക്കാംവള്ളി, പിലാത്തറ # മൊറാഴ കോ‌-ഓപ്പറേറ്റീവ് ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് കോളേജ്, മൊറാഴ, കണ്ണൂർ # വാദിഹുദാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് റിസർച്ച് ആന്റ് അഡ്വാൻസ്ഡ് സ്റ്റഡീസ്, വിളയാങ്കോട്, കണ്ണൂർ # ഇ.എം.എസ്. മെമ്മോറിയൽ കോളേജ് ഓഫ് അപ്ലൈഡ് സയൻസ്, വള്ളിത്തോട്, ഇരിട്ടി, കണ്ണൂർ # കോളേജ് ഓഫ് അപ്ലൈഡ് സയൻസ്, പിണറായി, കണ്ണൂർ # നവജ്യോതി കോളേജ്, ചെറുപുഴ, കണ്ണൂർ # നഹർ ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് കോളേജ്, കാഞ്ഞിരോട്, കണ്ണൂർ # കണ്ണൂർ ഇന്റർനാഷണൽ എജുക്കേഷണൽ ട്രസ്റ്റ് ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് കോളേജ്, മുട്ടന്നൂർ ====ഓറിയന്റൽ ടൈറ്റിൽ കോളേജുകൾ==== ;എയ്ഡഡ് # നുസ്രത്തുൽ ഇസ്ലാമിക് അറബിക് കോളേജ്, കടവത്തൂർ, കണ്ണൂർ # ദാറുൽ ഇർഷാദ് അറബിക് കോളേജ്, പാറാൽ, തലശ്ശേരി ;അൺ എയ്ഡഡ് # ഐഡിയൽ അറബിക് കോളേജ്, ഉളിയിൽ, കണ്ണൂർ # അൽ മഖർ അറബിക് കോളേജ്, നാടുകാണി, തളിപ്പറമ്പ് ===കാസർഗോഡ് ജില്ല=== കാസർഗോഡ് ജില്ലയിലെ വിവിധ കലാലയങ്ങൾ താഴെക്കാണാം.<ref>{{Cite web|url=https://www.kannuruniversity.ac.in/en/academics/affliated-colleges/colleges-Kasaragod-district/|title=Official Website of Kannur University|access-date=2021-06-19}}</ref> ====പ്രൊഫഷണൽ കോളേജുകൾ==== ;ട്രയിനിങ്ങ് കോളേജുകൾ ;;അൺഎയ്ഡഡ് # ഡോ: അംബ്ദേകർ കോളേജ് ഓഫ് നഴ്സിങ്ങ്, ശ്രീശൈലം, പെരിയെ, കാസർഗോഡ് # സൈനാബ് മെമ്മോറിയൽ കോളേജ് ഓഫ് ടീച്ചർ എജുക്കേഷൻ, ചേങ്ങല, കാസർഗോഡ് # മഹാത്മാ കോളേജ് ഓഫ് എജുക്കേഷൻ, പാണ്ടിക്കോട്, നീലേശ്വരം, കാസർഗോഡ് ;എം.ബി.എ. കോളേജുകൾ ;;അൺഎയ്ഡഡ് # പീപ്പിൾ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മാനേജ്മെന്റ് സ്റ്റഡീസ്, മുന്നാട്, കാസർഗോഡ് # മാലിക് ദീനാർ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മാനേജ്മെന്റ് സ്റ്റഡീസ്, സീതങ്ങൊലി, കാസർഗോഡ് ;എഞ്ചിനീയറിംഗ് കോളേജുകൾ ;;അൺഎയ്ഡഡ് # [[എൽ.ബി.എസ്. കോളേജ് ഓഫ് എഞ്ചിനീയറിങ്, കാസർഗോഡ്]] # സദ്ഗുരു സ്വാമി നിത്യാനന്ദ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്നോളജി, കാഞ്ഞങ്ങാട് # [[നോർത്ത് മലബാർ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്നോളജി, കാഞ്ഞങ്ങാട്,കാസർഗോഡ്]] ==== ആർട്സ് & സയൻസ് കോളേജുകൾ ==== ;ഗവൺമെന്റ് # [[ഗവൺമെന്റ് കോളേജ്]], [[കാസർഗോഡ്]] # [[ഇ.കെ.നായനാർ സ്മാരക ഗവണ്മെന്റ് കോളേജ്]], [[എളേരിത്തട്ട്]] # [[ഗോവിന്ദപൈ സ്മാരക ഗവൺമെന്റ് കോളേജ്]], [[മഞ്ചേശ്വരം]] # ഗവണ്മെന്റ് ആർട്സ് & സയൻസ് കോളേജ്, [[കിനാനൂർ]]-[[കരിന്തളം]] ;എയ്ഡഡ് # [[നെഹ്രു ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് കോളേജ്]], [[കാഞ്ഞങ്ങാട്]] # [[സെന്റ് പയസ് ടെൻ‌ത് കോളേജ്, രാജപുരം]] ;അൺഎയ്ഡഡ് # കോളേജ് ഓഫ് അപ്ലൈഡ് സയൻസ്, പെട്ടിക്കുണ്ട്, ചെറുവത്തൂർ, കാസർഗോഡ് # മലബാർ ഇസ്ലാമിക് കോളേജ് ഓഫ് ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ്, തെക്കിൽ, കാസർഗോഡ് # ഷറഫ് ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് കോളേജ്, പടന്ന, കാസർഗോഡ് # സ-അ-ദിയ ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് കോളേജ്, കളനാട്, കാസർഗോഡ് # എസ്.എൻ.ഡി.പി. യോഗം ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് കോളേജ്, പേരോൽ, നീലേശ്വരം, കാസർഗോഡ് # ഡോ:അംബേദ്കർ ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് കോളേജ്, പെരിയ, കാസർഗോഡ് # നളന്ദ കോളേജ് ഓഫ് ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ്, പെർള, കാസർഗോഡ് # പീപ്പിൾസ് കോ-ഓപ്പറേറ്റീവ് ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് കോളേജ്, മുന്നാട് കാസർഗോഡ് # ഖാൻസ വുമൺസ് കോളേജ് ഓഫ് അഡ്വാൻസ്ഡ് സ്റ്റഡീസ്, കുമ്പള, കാസർഗോഡ് # കോളേജ് ഓഫ് അപ്ലൈഡ് സയൻസ്, [[മഞ്ചേശ്വരം]], കാസർഗോഡ് # മോഡൽ കോളേജ്, [[മടിക്കൈ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|മടിക്കൈ]], കാസർഗോഡ് #സി കെ നായർ ആർട്സ് ആൻഡ് മാനേജ്മെന്റ് കോളേജ്,പടന്നകാട് ===വയനാട് ജില്ല=== വയനാട് ജില്ലയിലെ കലാലയങ്ങൾ ഇവിടെ കാണാം<ref>{{Cite web|url=https://www.kannuruniversity.ac.in/en/academics/affliated-colleges/colleges-wayanad-district/|title=Official Website of Kannur University|access-date=2021-06-19}}</ref> ==== ആർട്സ് & സയൻസ് കോളേജുകൾ ==== ;ഗവൺമെന്റ് # [[ഗവൺമെന്റ് കോളേജ്]], [[മാനന്തവാടി]] ;എയ്ഡഡ് # [[മേരി മാതാ ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് കോളേജ്]],[[മാനന്തവാടി]] ;അൺഎയ്ഡഡ് # പി.കെ.കെ.എം. കോളേജ് ഓഫ് അപ്ലൈഡ് സയൻസ്, മാനന്തവാടി # ഡബ്ല്യു ഇമാം ഗസാലി ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് കോളേജ്, കൂളിവയൽ, പനമരം, വയനാട് == വെബ് സൈറ്റ് == {{commonscat|Kannur University}} * [http://www.kannuruniversity.ac.in കണ്ണൂർ സർവ്വകലാശാല] * [http://www.sde.kannuruniversity.ac.in വിദൂരവിദ്യാഭ്യാസം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927024603/http://www.sde.kannuruniversity.ac.in/ |date=2011-09-27 }} == അവലംബം == <references /> {{കണ്ണൂർ സർവ്വകലാശാല}} {{Universities in Kerala}} {{university-stub|Kannur University}} [[വർഗ്ഗം:കണ്ണൂർ സർവ്വകലാശാല]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സർവ്വകലാശാലകൾ]] bjixf0op5l62rnuc5i2owjbpdl3xbr1 4671574 4671573 2026-09-29T04:38:26Z Vicharam 9387 /* ഭരണ കർത്താക്കൾ */ 4671574 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Kannur University}} {{Infobox University |name = കണ്ണൂർ സർവ്വകലാശാല |image = [[File:KannurUtyEmblem.png|center|250px]] |image_size = 150px |motto = തമസോമാ ജ്യോതിർഗമയ |established = 1996 |chancellor = [[കേരളത്തിലെ ഗവർണ്ണർമാരുടെ പട്ടിക|കേരള ഗർവർണർ]] |vice_chancellor = [[പ്രൊഫ. ഡോ കെ.കെ സാജു]]<ref>https://kannuruniversity.ac.in/en/about/all-dignitaries/vice-chancellor/</ref> |city = [[കണ്ണൂർ]] |country = [[ഇന്ത്യ]] |campus = |students = |undergrad = |postgrad = |colours = |type = |affiliations = |website = [https://www.kannuruniversity.ac.in/ www.kannuruniversity.ac.in] }} കേരളത്തിലെ ഏഴാമത്തെ പൊതു [[സർവ്വകലാശാല|സർവ്വകലാശാലയാണ്]] '''കണ്ണൂർ സർവ്വകലാശാല'''. കണ്ണൂർ നഗരത്തിലെ താവക്കര ആണ് കണ്ണൂർ സർവ്വകലാശാലയുടെ മുഖ്യ ആസ്ഥാനം. [[File:Kannur University, Kannur.JPG|thumb|300px|കണ്ണൂർ സർവ്വകലാശാല|കണ്ണൂർ സർവ്വകലാശാല ആസ്ഥാന മന്ദിരം ]] ==ആദർശ സൂക്തം== ബൃഹദാരണ്യകോപനിഷത്തിലെ "തമസോമാ ജ്യോതിർഗമയ" എന്ന ശ്ലോകമാണ് സർവ്വകലാശാലയുടെ ആപ്തവാക്യം. 'അജ്ഞതയുടെ ഇരുട്ടിൽ നിന്ന് ജ്ഞാനത്തിന്റെ പ്രകാശത്തിലേയ്ക്ക്' എന്നതാണ് ഈ വാക്യത്തിന്റെ അർത്ഥം. == ഭരണ കർത്താക്കൾ == * ചാൻസലർ: [[രാജേന്ദ്ര അർലേക്കർ]] (കേരള ഗവർണർ) * പ്രൊ-ചാൻസലർ: [[റോജി എം. ജോൺ]] (കേരള ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് മന്ത്രി) * വൈസ് ചാൻസലർ: പ്രൊഫ. ഡോ. കെ.കെ സാജു * പ്രോ-വൈസ് ചാൻസലർ: പ്രൊഫ. സാബു എ. * രജിസ്ട്രാർ: മുഹമ്മദ് ഇ.വി.പി. (ഇൻ- ചാർജ്ജ്) * കൺട്രോളർ ഓഫ് എക്സാമിനേഷൻസ്: ഡോ. വിൻെസെന്റ് പി.ജെ. == ചരിത്രം == ഉത്തരമലബാറിലെ പാർശ്വവൽക്കരിക്കപ്പെട്ടിരുന്ന ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ മേഖലയുടെ സമഗ്ര പുരോഗതിക്കായ് ഇന്നത്തെ കോഴിക്കോട് സർവ്വകലാശാല വിഭജിച്ച് "മലബാർ സർവ്വകലാശാല" എന്ന പേരിൽ പുതിയ ഒരു സർവ്വകലാശാല സ്ഥാപിക്കുവാൻ 1995 നവംബർ 9-ന് അന്നത്തെ കേരള ഗവർണറായിരുന്ന ബി. രാജയ്യ ഓർഡിനൻസ് ഇറക്കി കൊണ്ട് തുടങ്ങുന്നതാണ് "കണ്ണൂർ സർവ്വകലാശാലയുടെ" ചരിത്രം. ഒമ്പതാം കേരള നിയമസഭ ആക്ട് 22 പ്രകാരം കണ്ണൂർ സർവ്വകലാശാല സ്ഥാപിക്കുവാൻ അനുവാദം നൽകുകയും തുടർന്ന് 1996 മാർച്ച് 2-ന് അന്നത്തെ കേരള മുഖ്യമന്ത്രി A K Antony ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു കൊണ്ട് കേരളത്തിലെ ഏഴാമത്തെ സർവ്വകലാശാലയായി കണ്ണൂർ സർവ്വകലാശാല പ്രവർത്തനം ആരംഭിക്കുകയും ചെയ്തു. == പ്രത്യേകത == [[കണ്ണൂർ]] [[കാസർഗോഡ്]] [[വയനാട്]] ജില്ലകളിൽ വിവിധ ക്യാമ്പസ്സുകൾ സ്ഥാപിതമാക്കി "Multi Campus" എന്ന അപൂർവ്വവും നൂതനവുമായ ആശയത്തിലധിഷ്ഠിതമാണ് സർവ്വകലാശാലയുടെ പ്രവർത്തന പന്ഥാവ്. [[തലശ്ശേരി]], [[പയ്യന്നൂർ]], [[മാങ്ങാട്ട്പറമ്പ്]], [[നീലേശ്വരം]], [[കാസർഗോഡ്]], [[മാനന്തവാടി]], മഞ്ചേശ്വരം എന്നിവിടങ്ങളിലാണ് സർവ്വകലാശാലയുടെ ക്യാമ്പസുകൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. == അധികാര പരിധി == കണ്ണൂർ കാസർഗോഡ് റവന്യൂ ജില്ലകളും വയനാട് ജില്ലയിലെ മാനന്തവാടി താലൂക്കും ചേർന്നതാണ് കണ്ണൂർ സർവ്വകലാശാലയുടെ അധികാരപരിധി. == വൈസ് ചാൻസലർമാർ == {{legend2|#BDEDFF|വൈസ്‌ചാൻസലർ|border=1px solid #AAAAAA}} {{legend2|#ECE5B6|അധിക ചുമതല‍|border=1px solid #AAAAAA}} {| class="wikitable" style="text-align:center" |- ! പേര്‌ ! കാലയളവ് (മുതൽ) ! കാലയളവ് (വരെ) |-style="background:#BDEDFF" | പ്രൊഫസർ (ഡോ.) എം. അബ്ദുൾ റഹ്‌മാൻ | [[ജനുവരി 1]] [[1996]] | [[ഡിസംബർ 31]] [[1999]] |-style="background:#ECE5B6" | ഡോ.അലക്സാൻഡർ കാരക്കൽ | [[1 ജനുവരി]] [[2000]] | [[14 മേയ്]] [[2000]] |-style="background:#BDEDFF" | പ്രൊഫസർ (ഡോ.) പി.കെ. രാജൻ | [[15 മേയ്]] [[2000]] | [[14 മേയ്]] [[2004]] |-style="background:#ECE5B6" | ഡോ. എം.ഒ. കോശി | [[15 മേയ്]] [[2004]] | [[16 ഓഗസ്റ്റ് 2004]] |-style="background:#ECE5B6" | പ്രൊഫസർ (ഡോ.) സയ്യദ് ഇക്‌ബാൽ ഹസ്നൈൻ | [[17 ഓഗസ്റ്റ് 2004]] | [[27 ഫെബ്രുവരി]] [[2005]] |-style="background:#BDEDFF" | ഡോ. പി. ചന്ദ്രമോഹൻ | [[28 ഫെബ്രുവരി]] [[2005]] | [[27 ഫെബ്രുവരി]] [[2009]] |-style="background:#BDEDFF" | പ്രൊഫസർ (ഡോ.) പി കെ മൈക്കൾ തരകൻ | [[28 ഫെബ്രുവരി]] [[2009]] | [[ഫെബ്രുവരി]] [[2013]] |-style="background:#BDEDFF" | [[എം.കെ. അബ്ദുൾ ഖാദർ]]/ഖാദർ മാങ്ങാട് | [[15 ഏപ്രിൽ]] [[2013]]<ref>{{cite web|title=കണ്ണൂർ സർവകലാശാല വി.സി.യായി ഡോ. ഖാദർ മാങ്ങാട് ചുമതലയേറ്റു|url=http://www.mathrubhumi.com/kannur/news/2230788-local_news-Kannur-%E0%B4%95%E0%B4%A3%E0%B5%8D%E0%B4%A3%E0%B5%82%E0%B4%B0%E0%B5%8D%E2%80%8D.html|publisher=മാതൃഭൂമി|accessdate=2013 സെപ്റ്റംബർ 23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130426105300/http://www.mathrubhumi.com/kannur/news/2230788-local_news-Kannur-%E0%B4%95%E0%B4%A3%E0%B5%8D%E0%B4%A3%E0%B5%82%E0%B4%B0%E0%B5%8D%E2%80%8D.html|archivedate=2013-04-26|url-status=dead}}</ref> | 2017 |- |പ്രൊഫ ഗോപിനാഥ് രവീന്ദ്രൻ |2017 |തുടരുന്നു |} ---- == പഠന വകുപ്പുകൾ == # [[കണ്ണൂർ സർവ്വകലാശാല സ്കൂൾ ഓഫ് ഇൻഫർമേഷൻ സയൻസ് ആൻഡ് ടെക്നോളജി|സ്കൂൾ ഓഫ് ഇൻഫർമേഷൻ സയൻസ് ആൻഡ് ടെക്നോളജി]] # സ്കൂൾ ഓഫ് ഫിസിക്കൽ എഡ്യുക്കേഷൻ അൻഡ് സ്പോർട്ട് സയൻസ് # സ്കൂൾ ഓഫ് ഡിസ്റ്റൻസ് എഡ്യുക്കേഷൻ # സ്കൂൾ ഓഫ് ഹിസ്റ്റോറിക്കൽ ആൻഡ് കൾച്ചറൽ സ്റ്റഡീസ് # സ്കൂൾ ഓഫ് പെഡഗോജിക്കൽ സയൻസ് # സ്കൂൾ ഓഫ് ഇംഗ്ലീഷ് ആൻഡ് ഫോറിൻ ലാംഗ്വേജസ് # സ്കൂൾ ഓഫ് സോഷ്യൽ സയൻസ് # സ്കൂൾ ഓഫ് ലൈഫ് സയൻസ് # സ്കൂൾ ഓഫ് കോമേഴ്സ് ആൻഡ് മാനേജ്മെന്റ് സ്റ്റഡീസ് # സ്കൂൾ ഓഫ് ഡെവലപ്പ്മെന്റ് സ്റ്റഡീസ് # സ്കൂൾ ഓഫ് ലീഗൽ സ്റ്റഡീസ് # സ്കൂൾ ഓഫ് ഹെൽത്ത് സയൻസ് # സ്കൂൾ ഓഫ് പ്യൂർ ആൻഡ് അപ്പളൈഡ് ഫിസിക്ക്സ് # സ്കൂൾ ഓഫ് കെമിക്കൽ സയൻസസ് # സ്കൂൾ ഓഫ് വിഷ്വൽ ആൻഡ് ഫൈൻ ആർട്ട്സ് # സ്കൂൾ ഓഫ് ഇന്ത്യൻ ലാംഗ്വേജസ് ==പ്രധാന വിദ്യാഭ്യാസസ്ഥാപനങ്ങൾ== ===കണ്ണൂർ ജില്ല=== കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ വിവിധ കലാലയങ്ങളുടെ വിവരം താഴെ കാണാം.<ref>{{Cite web |url=http://www.kannuruniversity.ac.in/index.php?option=com_content&view=article&id=144&Itemid=131 |title=Colleges in Kannur District,Kannur University official site |access-date=2013-09-23 |archive-date=2013-09-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130930112957/http://www.kannuruniversity.ac.in/index.php?option=com_content&view=article&id=144&Itemid=131 |url-status=dead }}</ref> ====പ്രൊഫഷണൽ കോളേജുകൾ==== ;ട്രയിനിങ്ങ് കോളേജുകൾ ;;ഗവണ്മെന്റ് # ഗവണ്മെന്റ് ബ്രണ്ണൻ കോളേജ് ഓഫ് ടീച്ചർ എഡുക്കേഷൻ, തലശ്ശേരി ;;എയ്ഡഡ് # പി.കെ.എം. കോളേജ് ഓഫ് എജുക്കേഷൻ, മടമ്പം, തളിപ്പറമ്പ് # കേയി സാഹിബ് ട്രെയിനിങ്ങ് കോളേജ്, കരിമ്പം, തളിപ്പറമ്പ് ;;അൺഎയ്ഡഡ് # ക്രസന്റ് ബി.എഡ് കോളേജ്, മാടായിപ്പാറ, കണ്ണൂർ # എസ്.യു.എം. കോളേജ് ഓഫ് ടീച്ചർ എജുക്കേഷൻ, അഞ്ചരക്കണ്ടി, കണ്ണൂർ # മലബാർ ബി.എഡ് കേളേജ്, പേരാവൂർ, കണ്ണൂർ # രാജീവ് മെമ്മോറിയൽ കോളേജ് ഓഫ് ടീച്ചർ എജുക്കേഷൻ, മട്ടന്നൂർ # കണ്ണൂർ സലഫി ബി.എഡ് കോളേജ്, ചെക്കിക്കുളം, കണ്ണൂർ # ജേബീസ് ട്രെയിനിങ്ങ് കോളേജ് ഓഫ് ബി.എഡ്, കുറ്റൂർ, മാതമംഗലം, കണ്ണൂർ # എം.ഇ.സി.എഫ്. കോളേജ് ഓഫ് ടീച്ചർ എജുക്കേഷൻ, പെരിങ്ങത്തൂർ, കണ്ണൂർ ====ആർട്സ് & സയൻസ് കോളേജുകൾ==== ;ഗവൺമെന്റ് # [[ഗവൺമെന്റ് ബ്രണ്ണൻ കോളേജ്]], [[പാലയാട്]] [[തലശ്ശേരി]] # ഗവൺമെന്റ് കോളേജ്, ചൊക്ലി, തലശ്ശേരി # ഗവൺമെന്റ് കോളേജ്, പെരിങ്ങോം, പയ്യന്നൂർ # കെ.കെ.എം. ഗവൺമെന്റ് വുമൺസ് കോളേജ്,[[കണ്ണൂർ]] ;എയ്‌ഡഡ് # [[പയ്യന്നൂർ കോളേജ്]], [[പയ്യന്നൂർ]] # [[ശ്രീനാരായണ കോളേജ്]],[[കണ്ണൂർ]] # [[നിർമ്മലഗിരി കോളേജ്]],[[കൂത്തുപറമ്പ്]] # [[പഴശ്ശിരാജ എൻ.എസ്.എസ്. കോളേജ്, മട്ടന്നൂർ|പഴശ്ശിരാജ എൻ.എസ്.എസ്.കോളേജ്]], [[മട്ടന്നൂർ]] # [[സർ സയ്യിദ് കോളേജ്, തളിപ്പറമ്പ്|സർ സയ്യിദ് കോളേജ്]],[[തളിപ്പറമ്പ്]] # [[കോപ്പറേറ്റീവ് ആർട്സ് & സയൻസ് കോളേജ്]] ,[[മാടായി]] # [[മഹാത്മാഗാന്ധി കോളേജ്,ഇരിട്ടി|മഹാത്മാഗാന്ധി കോളേജ്]], [[ഇരിട്ടി]] # [[എസ്.ഇ.എസ് കോളേജ്]],[[ശ്രീകണ്ഠാപുരം]] # [[എൻ.എ.എം. കോളേജ്]],[[കല്ലിക്കണ്ടി]] ;അൺ എയ്ഡഡ് # കോളേജ് ഓഫ് അപ്ലൈഡ് സയൻസ്, പട്ടുവം, തളിപ്പറമ്പ് # കോളേജ് ഓഫ് അപ്ലൈഡ് സയൻസ്, കൂത്തുപറമ്പ്, കണ്ണൂർ # കോളേജ് ഓഫ് അപ്ലൈഡ് സയൻസ്, നെരുവമ്പ്രം, ഏഴോം, കണ്ണൂർ # ഗുരുദേവ ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് കോളേജ്, മാത്തിൽ, പയ്യന്നൂർ # ആദിത്യ കിരൺ കോളേജ് ഓഫ് അപ്ലൈഡ് സയൻസ്, കുറ്റൂർ, മാതമംഗലം # സർസയ്യദ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്നിക്കൽ സ്റ്റഡീസ്, കരിമ്പം, തളിപ്പറമ്പ് # തളിപ്പറമ്പ് ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് കോളേജ്, കാഞ്ഞിരങ്ങാട്, തളിപ്പറമ്പ് # ദേവമാതാ ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് കോളേജ്, പൈസക്കരി, കണ്ണൂർ # മേരിമാതാ ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് കോളേജ്, ആലക്കോട്, കണ്ണൂർ # മഹാത്മാഗാന്ധി ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് കോളേജ്, ചെണ്ടയാട്, പാനൂർ, കണ്ണൂർ # ഐ.ടി.എം. കോളേജ് ഓഫ് ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് , മയ്യിൽ, കണ്ണൂർ # ചിന്മയ ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് കോളേജ് ഫോർ വുമൺ, ചാല, കണ്ണൂർ # ഡോൺ ബോസ്കോ ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് കോളേജ്, അങ്ങാടിക്കടവ്, കണ്ണൂർ # സെന്റ് ജോസഫ്സ് കോളേജ്, പിലാത്തറ, കണ്ണൂർ # എം.ഇ.എസ്. കോളേജ് , നരവൂർ, കൂത്തുപറമ്പ് # സിബ്ഗ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് അഡ്വാൻസ്ഡ് സ്റ്റഡീസ്, കല്യാട്,ഇരിക്കൂർ # ഔവർ കോളേജ് ഓഫ് അപ്ലൈഡ് സയൻസസ്, തിമിരി, കണ്ണൂർ # എ.എം.എസ്.ടി.ഇ.സി.കെ. ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് കോളേജ്, കല്യാശ്ശേരി, അഞ്ചാം പീടിക, കണ്ണൂർ # പിലാത്തറ കോ-ഓപ്പറേറ്റീവ് ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് കോളേജ്, പഴച്ചിയിൽ, നരീക്കാംവള്ളി, പിലാത്തറ # മൊറാഴ കോ‌-ഓപ്പറേറ്റീവ് ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് കോളേജ്, മൊറാഴ, കണ്ണൂർ # വാദിഹുദാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് റിസർച്ച് ആന്റ് അഡ്വാൻസ്ഡ് സ്റ്റഡീസ്, വിളയാങ്കോട്, കണ്ണൂർ # ഇ.എം.എസ്. മെമ്മോറിയൽ കോളേജ് ഓഫ് അപ്ലൈഡ് സയൻസ്, വള്ളിത്തോട്, ഇരിട്ടി, കണ്ണൂർ # കോളേജ് ഓഫ് അപ്ലൈഡ് സയൻസ്, പിണറായി, കണ്ണൂർ # നവജ്യോതി കോളേജ്, ചെറുപുഴ, കണ്ണൂർ # നഹർ ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് കോളേജ്, കാഞ്ഞിരോട്, കണ്ണൂർ # കണ്ണൂർ ഇന്റർനാഷണൽ എജുക്കേഷണൽ ട്രസ്റ്റ് ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് കോളേജ്, മുട്ടന്നൂർ ====ഓറിയന്റൽ ടൈറ്റിൽ കോളേജുകൾ==== ;എയ്ഡഡ് # നുസ്രത്തുൽ ഇസ്ലാമിക് അറബിക് കോളേജ്, കടവത്തൂർ, കണ്ണൂർ # ദാറുൽ ഇർഷാദ് അറബിക് കോളേജ്, പാറാൽ, തലശ്ശേരി ;അൺ എയ്ഡഡ് # ഐഡിയൽ അറബിക് കോളേജ്, ഉളിയിൽ, കണ്ണൂർ # അൽ മഖർ അറബിക് കോളേജ്, നാടുകാണി, തളിപ്പറമ്പ് ===കാസർഗോഡ് ജില്ല=== കാസർഗോഡ് ജില്ലയിലെ വിവിധ കലാലയങ്ങൾ താഴെക്കാണാം.<ref>{{Cite web|url=https://www.kannuruniversity.ac.in/en/academics/affliated-colleges/colleges-Kasaragod-district/|title=Official Website of Kannur University|access-date=2021-06-19}}</ref> ====പ്രൊഫഷണൽ കോളേജുകൾ==== ;ട്രയിനിങ്ങ് കോളേജുകൾ ;;അൺഎയ്ഡഡ് # ഡോ: അംബ്ദേകർ കോളേജ് ഓഫ് നഴ്സിങ്ങ്, ശ്രീശൈലം, പെരിയെ, കാസർഗോഡ് # സൈനാബ് മെമ്മോറിയൽ കോളേജ് ഓഫ് ടീച്ചർ എജുക്കേഷൻ, ചേങ്ങല, കാസർഗോഡ് # മഹാത്മാ കോളേജ് ഓഫ് എജുക്കേഷൻ, പാണ്ടിക്കോട്, നീലേശ്വരം, കാസർഗോഡ് ;എം.ബി.എ. കോളേജുകൾ ;;അൺഎയ്ഡഡ് # പീപ്പിൾ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മാനേജ്മെന്റ് സ്റ്റഡീസ്, മുന്നാട്, കാസർഗോഡ് # മാലിക് ദീനാർ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മാനേജ്മെന്റ് സ്റ്റഡീസ്, സീതങ്ങൊലി, കാസർഗോഡ് ;എഞ്ചിനീയറിംഗ് കോളേജുകൾ ;;അൺഎയ്ഡഡ് # [[എൽ.ബി.എസ്. കോളേജ് ഓഫ് എഞ്ചിനീയറിങ്, കാസർഗോഡ്]] # സദ്ഗുരു സ്വാമി നിത്യാനന്ദ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്നോളജി, കാഞ്ഞങ്ങാട് # [[നോർത്ത് മലബാർ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്നോളജി, കാഞ്ഞങ്ങാട്,കാസർഗോഡ്]] ==== ആർട്സ് & സയൻസ് കോളേജുകൾ ==== ;ഗവൺമെന്റ് # [[ഗവൺമെന്റ് കോളേജ്]], [[കാസർഗോഡ്]] # [[ഇ.കെ.നായനാർ സ്മാരക ഗവണ്മെന്റ് കോളേജ്]], [[എളേരിത്തട്ട്]] # [[ഗോവിന്ദപൈ സ്മാരക ഗവൺമെന്റ് കോളേജ്]], [[മഞ്ചേശ്വരം]] # ഗവണ്മെന്റ് ആർട്സ് & സയൻസ് കോളേജ്, [[കിനാനൂർ]]-[[കരിന്തളം]] ;എയ്ഡഡ് # [[നെഹ്രു ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് കോളേജ്]], [[കാഞ്ഞങ്ങാട്]] # [[സെന്റ് പയസ് ടെൻ‌ത് കോളേജ്, രാജപുരം]] ;അൺഎയ്ഡഡ് # കോളേജ് ഓഫ് അപ്ലൈഡ് സയൻസ്, പെട്ടിക്കുണ്ട്, ചെറുവത്തൂർ, കാസർഗോഡ് # മലബാർ ഇസ്ലാമിക് കോളേജ് ഓഫ് ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ്, തെക്കിൽ, കാസർഗോഡ് # ഷറഫ് ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് കോളേജ്, പടന്ന, കാസർഗോഡ് # സ-അ-ദിയ ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് കോളേജ്, കളനാട്, കാസർഗോഡ് # എസ്.എൻ.ഡി.പി. യോഗം ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് കോളേജ്, പേരോൽ, നീലേശ്വരം, കാസർഗോഡ് # ഡോ:അംബേദ്കർ ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് കോളേജ്, പെരിയ, കാസർഗോഡ് # നളന്ദ കോളേജ് ഓഫ് ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ്, പെർള, കാസർഗോഡ് # പീപ്പിൾസ് കോ-ഓപ്പറേറ്റീവ് ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് കോളേജ്, മുന്നാട് കാസർഗോഡ് # ഖാൻസ വുമൺസ് കോളേജ് ഓഫ് അഡ്വാൻസ്ഡ് സ്റ്റഡീസ്, കുമ്പള, കാസർഗോഡ് # കോളേജ് ഓഫ് അപ്ലൈഡ് സയൻസ്, [[മഞ്ചേശ്വരം]], കാസർഗോഡ് # മോഡൽ കോളേജ്, [[മടിക്കൈ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|മടിക്കൈ]], കാസർഗോഡ് #സി കെ നായർ ആർട്സ് ആൻഡ് മാനേജ്മെന്റ് കോളേജ്,പടന്നകാട് ===വയനാട് ജില്ല=== വയനാട് ജില്ലയിലെ കലാലയങ്ങൾ ഇവിടെ കാണാം<ref>{{Cite web|url=https://www.kannuruniversity.ac.in/en/academics/affliated-colleges/colleges-wayanad-district/|title=Official Website of Kannur University|access-date=2021-06-19}}</ref> ==== ആർട്സ് & സയൻസ് കോളേജുകൾ ==== ;ഗവൺമെന്റ് # [[ഗവൺമെന്റ് കോളേജ്]], [[മാനന്തവാടി]] ;എയ്ഡഡ് # [[മേരി മാതാ ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് കോളേജ്]],[[മാനന്തവാടി]] ;അൺഎയ്ഡഡ് # പി.കെ.കെ.എം. കോളേജ് ഓഫ് അപ്ലൈഡ് സയൻസ്, മാനന്തവാടി # ഡബ്ല്യു ഇമാം ഗസാലി ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് കോളേജ്, കൂളിവയൽ, പനമരം, വയനാട് == വെബ് സൈറ്റ് == {{commonscat|Kannur University}} * [http://www.kannuruniversity.ac.in കണ്ണൂർ സർവ്വകലാശാല] * [http://www.sde.kannuruniversity.ac.in വിദൂരവിദ്യാഭ്യാസം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927024603/http://www.sde.kannuruniversity.ac.in/ |date=2011-09-27 }} == അവലംബം == <references /> {{കണ്ണൂർ സർവ്വകലാശാല}} {{Universities in Kerala}} {{university-stub|Kannur University}} [[വർഗ്ഗം:കണ്ണൂർ സർവ്വകലാശാല]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സർവ്വകലാശാലകൾ]] h4nyz9hb86bzmzngqv87ftyjnvo2bi7 4671577 4671574 2026-09-29T04:50:46Z Vicharam 9387 /* ഭരണ കർത്താക്കൾ */ 4671577 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Kannur University}} {{Infobox University |name = കണ്ണൂർ സർവ്വകലാശാല |image = [[File:KannurUtyEmblem.png|center|250px]] |image_size = 150px |motto = തമസോമാ ജ്യോതിർഗമയ |established = 1996 |chancellor = [[കേരളത്തിലെ ഗവർണ്ണർമാരുടെ പട്ടിക|കേരള ഗർവർണർ]] |vice_chancellor = [[പ്രൊഫ. ഡോ കെ.കെ സാജു]]<ref>https://kannuruniversity.ac.in/en/about/all-dignitaries/vice-chancellor/</ref> |city = [[കണ്ണൂർ]] |country = [[ഇന്ത്യ]] |campus = |students = |undergrad = |postgrad = |colours = |type = |affiliations = |website = [https://www.kannuruniversity.ac.in/ www.kannuruniversity.ac.in] }} കേരളത്തിലെ ഏഴാമത്തെ പൊതു [[സർവ്വകലാശാല|സർവ്വകലാശാലയാണ്]] '''കണ്ണൂർ സർവ്വകലാശാല'''. കണ്ണൂർ നഗരത്തിലെ താവക്കര ആണ് കണ്ണൂർ സർവ്വകലാശാലയുടെ മുഖ്യ ആസ്ഥാനം. [[File:Kannur University, Kannur.JPG|thumb|300px|കണ്ണൂർ സർവ്വകലാശാല|കണ്ണൂർ സർവ്വകലാശാല ആസ്ഥാന മന്ദിരം ]] ==ആദർശ സൂക്തം== ബൃഹദാരണ്യകോപനിഷത്തിലെ "തമസോമാ ജ്യോതിർഗമയ" എന്ന ശ്ലോകമാണ് സർവ്വകലാശാലയുടെ ആപ്തവാക്യം. 'അജ്ഞതയുടെ ഇരുട്ടിൽ നിന്ന് ജ്ഞാനത്തിന്റെ പ്രകാശത്തിലേയ്ക്ക്' എന്നതാണ് ഈ വാക്യത്തിന്റെ അർത്ഥം. == ഭരണ കർത്താക്കൾ == * ചാൻസലർ: [[രാജേന്ദ്ര അർലേക്കർ]] (കേരള ഗവർണർ) * പ്രൊ-ചാൻസലർ: [[റോജി എം. ജോൺ]] (കേരള ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് മന്ത്രി) * വൈസ് ചാൻസലർ: പ്രൊഫ. ഡോ. കെ.കെ സാജു * പ്രോ-വൈസ് ചാൻസലർ: * രജിസ്ട്രാർ: പ്രൊഫ. ഡോ. ജോബി കെ.ജോസ് <ref>https://kannuruniversity.ac.in/en/about/all-dignitaries/registrar/</ref> * കൺട്രോളർ ഓഫ് എക്സാമിനേഷൻസ്: പ്രൊഫ.ഡോ. രാജ്കുമാർ കെ.കെ == ചരിത്രം == ഉത്തരമലബാറിലെ പാർശ്വവൽക്കരിക്കപ്പെട്ടിരുന്ന ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ മേഖലയുടെ സമഗ്ര പുരോഗതിക്കായ് ഇന്നത്തെ കോഴിക്കോട് സർവ്വകലാശാല വിഭജിച്ച് "മലബാർ സർവ്വകലാശാല" എന്ന പേരിൽ പുതിയ ഒരു സർവ്വകലാശാല സ്ഥാപിക്കുവാൻ 1995 നവംബർ 9-ന് അന്നത്തെ കേരള ഗവർണറായിരുന്ന ബി. രാജയ്യ ഓർഡിനൻസ് ഇറക്കി കൊണ്ട് തുടങ്ങുന്നതാണ് "കണ്ണൂർ സർവ്വകലാശാലയുടെ" ചരിത്രം. ഒമ്പതാം കേരള നിയമസഭ ആക്ട് 22 പ്രകാരം കണ്ണൂർ സർവ്വകലാശാല സ്ഥാപിക്കുവാൻ അനുവാദം നൽകുകയും തുടർന്ന് 1996 മാർച്ച് 2-ന് അന്നത്തെ കേരള മുഖ്യമന്ത്രി A K Antony ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു കൊണ്ട് കേരളത്തിലെ ഏഴാമത്തെ സർവ്വകലാശാലയായി കണ്ണൂർ സർവ്വകലാശാല പ്രവർത്തനം ആരംഭിക്കുകയും ചെയ്തു. == പ്രത്യേകത == [[കണ്ണൂർ]] [[കാസർഗോഡ്]] [[വയനാട്]] ജില്ലകളിൽ വിവിധ ക്യാമ്പസ്സുകൾ സ്ഥാപിതമാക്കി "Multi Campus" എന്ന അപൂർവ്വവും നൂതനവുമായ ആശയത്തിലധിഷ്ഠിതമാണ് സർവ്വകലാശാലയുടെ പ്രവർത്തന പന്ഥാവ്. [[തലശ്ശേരി]], [[പയ്യന്നൂർ]], [[മാങ്ങാട്ട്പറമ്പ്]], [[നീലേശ്വരം]], [[കാസർഗോഡ്]], [[മാനന്തവാടി]], മഞ്ചേശ്വരം എന്നിവിടങ്ങളിലാണ് സർവ്വകലാശാലയുടെ ക്യാമ്പസുകൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. == അധികാര പരിധി == കണ്ണൂർ കാസർഗോഡ് റവന്യൂ ജില്ലകളും വയനാട് ജില്ലയിലെ മാനന്തവാടി താലൂക്കും ചേർന്നതാണ് കണ്ണൂർ സർവ്വകലാശാലയുടെ അധികാരപരിധി. == വൈസ് ചാൻസലർമാർ == {{legend2|#BDEDFF|വൈസ്‌ചാൻസലർ|border=1px solid #AAAAAA}} {{legend2|#ECE5B6|അധിക ചുമതല‍|border=1px solid #AAAAAA}} {| class="wikitable" style="text-align:center" |- ! പേര്‌ ! കാലയളവ് (മുതൽ) ! കാലയളവ് (വരെ) |-style="background:#BDEDFF" | പ്രൊഫസർ (ഡോ.) എം. അബ്ദുൾ റഹ്‌മാൻ | [[ജനുവരി 1]] [[1996]] | [[ഡിസംബർ 31]] [[1999]] |-style="background:#ECE5B6" | ഡോ.അലക്സാൻഡർ കാരക്കൽ | [[1 ജനുവരി]] [[2000]] | [[14 മേയ്]] [[2000]] |-style="background:#BDEDFF" | പ്രൊഫസർ (ഡോ.) പി.കെ. രാജൻ | [[15 മേയ്]] [[2000]] | [[14 മേയ്]] [[2004]] |-style="background:#ECE5B6" | ഡോ. എം.ഒ. കോശി | [[15 മേയ്]] [[2004]] | [[16 ഓഗസ്റ്റ് 2004]] |-style="background:#ECE5B6" | പ്രൊഫസർ (ഡോ.) സയ്യദ് ഇക്‌ബാൽ ഹസ്നൈൻ | [[17 ഓഗസ്റ്റ് 2004]] | [[27 ഫെബ്രുവരി]] [[2005]] |-style="background:#BDEDFF" | ഡോ. പി. ചന്ദ്രമോഹൻ | [[28 ഫെബ്രുവരി]] [[2005]] | [[27 ഫെബ്രുവരി]] [[2009]] |-style="background:#BDEDFF" | പ്രൊഫസർ (ഡോ.) പി കെ മൈക്കൾ തരകൻ | [[28 ഫെബ്രുവരി]] [[2009]] | [[ഫെബ്രുവരി]] [[2013]] |-style="background:#BDEDFF" | [[എം.കെ. അബ്ദുൾ ഖാദർ]]/ഖാദർ മാങ്ങാട് | [[15 ഏപ്രിൽ]] [[2013]]<ref>{{cite web|title=കണ്ണൂർ സർവകലാശാല വി.സി.യായി ഡോ. ഖാദർ മാങ്ങാട് ചുമതലയേറ്റു|url=http://www.mathrubhumi.com/kannur/news/2230788-local_news-Kannur-%E0%B4%95%E0%B4%A3%E0%B5%8D%E0%B4%A3%E0%B5%82%E0%B4%B0%E0%B5%8D%E2%80%8D.html|publisher=മാതൃഭൂമി|accessdate=2013 സെപ്റ്റംബർ 23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130426105300/http://www.mathrubhumi.com/kannur/news/2230788-local_news-Kannur-%E0%B4%95%E0%B4%A3%E0%B5%8D%E0%B4%A3%E0%B5%82%E0%B4%B0%E0%B5%8D%E2%80%8D.html|archivedate=2013-04-26|url-status=dead}}</ref> | 2017 |- |പ്രൊഫ ഗോപിനാഥ് രവീന്ദ്രൻ |2017 |തുടരുന്നു |} ---- == പഠന വകുപ്പുകൾ == # [[കണ്ണൂർ സർവ്വകലാശാല സ്കൂൾ ഓഫ് ഇൻഫർമേഷൻ സയൻസ് ആൻഡ് ടെക്നോളജി|സ്കൂൾ ഓഫ് ഇൻഫർമേഷൻ സയൻസ് ആൻഡ് ടെക്നോളജി]] # സ്കൂൾ ഓഫ് ഫിസിക്കൽ എഡ്യുക്കേഷൻ അൻഡ് സ്പോർട്ട് സയൻസ് # സ്കൂൾ ഓഫ് ഡിസ്റ്റൻസ് എഡ്യുക്കേഷൻ # സ്കൂൾ ഓഫ് ഹിസ്റ്റോറിക്കൽ ആൻഡ് കൾച്ചറൽ സ്റ്റഡീസ് # സ്കൂൾ ഓഫ് പെഡഗോജിക്കൽ സയൻസ് # സ്കൂൾ ഓഫ് ഇംഗ്ലീഷ് ആൻഡ് ഫോറിൻ ലാംഗ്വേജസ് # സ്കൂൾ ഓഫ് സോഷ്യൽ സയൻസ് # സ്കൂൾ ഓഫ് ലൈഫ് സയൻസ് # സ്കൂൾ ഓഫ് കോമേഴ്സ് ആൻഡ് മാനേജ്മെന്റ് സ്റ്റഡീസ് # സ്കൂൾ ഓഫ് ഡെവലപ്പ്മെന്റ് സ്റ്റഡീസ് # സ്കൂൾ ഓഫ് ലീഗൽ സ്റ്റഡീസ് # സ്കൂൾ ഓഫ് ഹെൽത്ത് സയൻസ് # സ്കൂൾ ഓഫ് പ്യൂർ ആൻഡ് അപ്പളൈഡ് ഫിസിക്ക്സ് # സ്കൂൾ ഓഫ് കെമിക്കൽ സയൻസസ് # സ്കൂൾ ഓഫ് വിഷ്വൽ ആൻഡ് ഫൈൻ ആർട്ട്സ് # സ്കൂൾ ഓഫ് ഇന്ത്യൻ ലാംഗ്വേജസ് ==പ്രധാന വിദ്യാഭ്യാസസ്ഥാപനങ്ങൾ== ===കണ്ണൂർ ജില്ല=== കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ വിവിധ കലാലയങ്ങളുടെ വിവരം താഴെ കാണാം.<ref>{{Cite web |url=http://www.kannuruniversity.ac.in/index.php?option=com_content&view=article&id=144&Itemid=131 |title=Colleges in Kannur District,Kannur University official site |access-date=2013-09-23 |archive-date=2013-09-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130930112957/http://www.kannuruniversity.ac.in/index.php?option=com_content&view=article&id=144&Itemid=131 |url-status=dead }}</ref> ====പ്രൊഫഷണൽ കോളേജുകൾ==== ;ട്രയിനിങ്ങ് കോളേജുകൾ ;;ഗവണ്മെന്റ് # ഗവണ്മെന്റ് ബ്രണ്ണൻ കോളേജ് ഓഫ് ടീച്ചർ എഡുക്കേഷൻ, തലശ്ശേരി ;;എയ്ഡഡ് # പി.കെ.എം. കോളേജ് ഓഫ് എജുക്കേഷൻ, മടമ്പം, തളിപ്പറമ്പ് # കേയി സാഹിബ് ട്രെയിനിങ്ങ് കോളേജ്, കരിമ്പം, തളിപ്പറമ്പ് ;;അൺഎയ്ഡഡ് # ക്രസന്റ് ബി.എഡ് കോളേജ്, മാടായിപ്പാറ, കണ്ണൂർ # എസ്.യു.എം. കോളേജ് ഓഫ് ടീച്ചർ എജുക്കേഷൻ, അഞ്ചരക്കണ്ടി, കണ്ണൂർ # മലബാർ ബി.എഡ് കേളേജ്, പേരാവൂർ, കണ്ണൂർ # രാജീവ് മെമ്മോറിയൽ കോളേജ് ഓഫ് ടീച്ചർ എജുക്കേഷൻ, മട്ടന്നൂർ # കണ്ണൂർ സലഫി ബി.എഡ് കോളേജ്, ചെക്കിക്കുളം, കണ്ണൂർ # ജേബീസ് ട്രെയിനിങ്ങ് കോളേജ് ഓഫ് ബി.എഡ്, കുറ്റൂർ, മാതമംഗലം, കണ്ണൂർ # എം.ഇ.സി.എഫ്. കോളേജ് ഓഫ് ടീച്ചർ എജുക്കേഷൻ, പെരിങ്ങത്തൂർ, കണ്ണൂർ ====ആർട്സ് & സയൻസ് കോളേജുകൾ==== ;ഗവൺമെന്റ് # [[ഗവൺമെന്റ് ബ്രണ്ണൻ കോളേജ്]], [[പാലയാട്]] [[തലശ്ശേരി]] # ഗവൺമെന്റ് കോളേജ്, ചൊക്ലി, തലശ്ശേരി # ഗവൺമെന്റ് കോളേജ്, പെരിങ്ങോം, പയ്യന്നൂർ # കെ.കെ.എം. ഗവൺമെന്റ് വുമൺസ് കോളേജ്,[[കണ്ണൂർ]] ;എയ്‌ഡഡ് # [[പയ്യന്നൂർ കോളേജ്]], [[പയ്യന്നൂർ]] # [[ശ്രീനാരായണ കോളേജ്]],[[കണ്ണൂർ]] # [[നിർമ്മലഗിരി കോളേജ്]],[[കൂത്തുപറമ്പ്]] # [[പഴശ്ശിരാജ എൻ.എസ്.എസ്. കോളേജ്, മട്ടന്നൂർ|പഴശ്ശിരാജ എൻ.എസ്.എസ്.കോളേജ്]], [[മട്ടന്നൂർ]] # [[സർ സയ്യിദ് കോളേജ്, തളിപ്പറമ്പ്|സർ സയ്യിദ് കോളേജ്]],[[തളിപ്പറമ്പ്]] # [[കോപ്പറേറ്റീവ് ആർട്സ് & സയൻസ് കോളേജ്]] ,[[മാടായി]] # [[മഹാത്മാഗാന്ധി കോളേജ്,ഇരിട്ടി|മഹാത്മാഗാന്ധി കോളേജ്]], [[ഇരിട്ടി]] # [[എസ്.ഇ.എസ് കോളേജ്]],[[ശ്രീകണ്ഠാപുരം]] # [[എൻ.എ.എം. കോളേജ്]],[[കല്ലിക്കണ്ടി]] ;അൺ എയ്ഡഡ് # കോളേജ് ഓഫ് അപ്ലൈഡ് സയൻസ്, പട്ടുവം, തളിപ്പറമ്പ് # കോളേജ് ഓഫ് അപ്ലൈഡ് സയൻസ്, കൂത്തുപറമ്പ്, കണ്ണൂർ # കോളേജ് ഓഫ് അപ്ലൈഡ് സയൻസ്, നെരുവമ്പ്രം, ഏഴോം, കണ്ണൂർ # ഗുരുദേവ ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് കോളേജ്, മാത്തിൽ, പയ്യന്നൂർ # ആദിത്യ കിരൺ കോളേജ് ഓഫ് അപ്ലൈഡ് സയൻസ്, കുറ്റൂർ, മാതമംഗലം # സർസയ്യദ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്നിക്കൽ സ്റ്റഡീസ്, കരിമ്പം, തളിപ്പറമ്പ് # തളിപ്പറമ്പ് ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് കോളേജ്, കാഞ്ഞിരങ്ങാട്, തളിപ്പറമ്പ് # ദേവമാതാ ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് കോളേജ്, പൈസക്കരി, കണ്ണൂർ # മേരിമാതാ ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് കോളേജ്, ആലക്കോട്, കണ്ണൂർ # മഹാത്മാഗാന്ധി ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് കോളേജ്, ചെണ്ടയാട്, പാനൂർ, കണ്ണൂർ # ഐ.ടി.എം. കോളേജ് ഓഫ് ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് , മയ്യിൽ, കണ്ണൂർ # ചിന്മയ ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് കോളേജ് ഫോർ വുമൺ, ചാല, കണ്ണൂർ # ഡോൺ ബോസ്കോ ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് കോളേജ്, അങ്ങാടിക്കടവ്, കണ്ണൂർ # സെന്റ് ജോസഫ്സ് കോളേജ്, പിലാത്തറ, കണ്ണൂർ # എം.ഇ.എസ്. കോളേജ് , നരവൂർ, കൂത്തുപറമ്പ് # സിബ്ഗ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് അഡ്വാൻസ്ഡ് സ്റ്റഡീസ്, കല്യാട്,ഇരിക്കൂർ # ഔവർ കോളേജ് ഓഫ് അപ്ലൈഡ് സയൻസസ്, തിമിരി, കണ്ണൂർ # എ.എം.എസ്.ടി.ഇ.സി.കെ. ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് കോളേജ്, കല്യാശ്ശേരി, അഞ്ചാം പീടിക, കണ്ണൂർ # പിലാത്തറ കോ-ഓപ്പറേറ്റീവ് ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് കോളേജ്, പഴച്ചിയിൽ, നരീക്കാംവള്ളി, പിലാത്തറ # മൊറാഴ കോ‌-ഓപ്പറേറ്റീവ് ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് കോളേജ്, മൊറാഴ, കണ്ണൂർ # വാദിഹുദാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് റിസർച്ച് ആന്റ് അഡ്വാൻസ്ഡ് സ്റ്റഡീസ്, വിളയാങ്കോട്, കണ്ണൂർ # ഇ.എം.എസ്. മെമ്മോറിയൽ കോളേജ് ഓഫ് അപ്ലൈഡ് സയൻസ്, വള്ളിത്തോട്, ഇരിട്ടി, കണ്ണൂർ # കോളേജ് ഓഫ് അപ്ലൈഡ് സയൻസ്, പിണറായി, കണ്ണൂർ # നവജ്യോതി കോളേജ്, ചെറുപുഴ, കണ്ണൂർ # നഹർ ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് കോളേജ്, കാഞ്ഞിരോട്, കണ്ണൂർ # കണ്ണൂർ ഇന്റർനാഷണൽ എജുക്കേഷണൽ ട്രസ്റ്റ് ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് കോളേജ്, മുട്ടന്നൂർ ====ഓറിയന്റൽ ടൈറ്റിൽ കോളേജുകൾ==== ;എയ്ഡഡ് # നുസ്രത്തുൽ ഇസ്ലാമിക് അറബിക് കോളേജ്, കടവത്തൂർ, കണ്ണൂർ # ദാറുൽ ഇർഷാദ് അറബിക് കോളേജ്, പാറാൽ, തലശ്ശേരി ;അൺ എയ്ഡഡ് # ഐഡിയൽ അറബിക് കോളേജ്, ഉളിയിൽ, കണ്ണൂർ # അൽ മഖർ അറബിക് കോളേജ്, നാടുകാണി, തളിപ്പറമ്പ് ===കാസർഗോഡ് ജില്ല=== കാസർഗോഡ് ജില്ലയിലെ വിവിധ കലാലയങ്ങൾ താഴെക്കാണാം.<ref>{{Cite web|url=https://www.kannuruniversity.ac.in/en/academics/affliated-colleges/colleges-Kasaragod-district/|title=Official Website of Kannur University|access-date=2021-06-19}}</ref> ====പ്രൊഫഷണൽ കോളേജുകൾ==== ;ട്രയിനിങ്ങ് കോളേജുകൾ ;;അൺഎയ്ഡഡ് # ഡോ: അംബ്ദേകർ കോളേജ് ഓഫ് നഴ്സിങ്ങ്, ശ്രീശൈലം, പെരിയെ, കാസർഗോഡ് # സൈനാബ് മെമ്മോറിയൽ കോളേജ് ഓഫ് ടീച്ചർ എജുക്കേഷൻ, ചേങ്ങല, കാസർഗോഡ് # മഹാത്മാ കോളേജ് ഓഫ് എജുക്കേഷൻ, പാണ്ടിക്കോട്, നീലേശ്വരം, കാസർഗോഡ് ;എം.ബി.എ. കോളേജുകൾ ;;അൺഎയ്ഡഡ് # പീപ്പിൾ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മാനേജ്മെന്റ് സ്റ്റഡീസ്, മുന്നാട്, കാസർഗോഡ് # മാലിക് ദീനാർ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മാനേജ്മെന്റ് സ്റ്റഡീസ്, സീതങ്ങൊലി, കാസർഗോഡ് ;എഞ്ചിനീയറിംഗ് കോളേജുകൾ ;;അൺഎയ്ഡഡ് # [[എൽ.ബി.എസ്. കോളേജ് ഓഫ് എഞ്ചിനീയറിങ്, കാസർഗോഡ്]] # സദ്ഗുരു സ്വാമി നിത്യാനന്ദ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്നോളജി, കാഞ്ഞങ്ങാട് # [[നോർത്ത് മലബാർ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്നോളജി, കാഞ്ഞങ്ങാട്,കാസർഗോഡ്]] ==== ആർട്സ് & സയൻസ് കോളേജുകൾ ==== ;ഗവൺമെന്റ് # [[ഗവൺമെന്റ് കോളേജ്]], [[കാസർഗോഡ്]] # [[ഇ.കെ.നായനാർ സ്മാരക ഗവണ്മെന്റ് കോളേജ്]], [[എളേരിത്തട്ട്]] # [[ഗോവിന്ദപൈ സ്മാരക ഗവൺമെന്റ് കോളേജ്]], [[മഞ്ചേശ്വരം]] # ഗവണ്മെന്റ് ആർട്സ് & സയൻസ് കോളേജ്, [[കിനാനൂർ]]-[[കരിന്തളം]] ;എയ്ഡഡ് # [[നെഹ്രു ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് കോളേജ്]], [[കാഞ്ഞങ്ങാട്]] # [[സെന്റ് പയസ് ടെൻ‌ത് കോളേജ്, രാജപുരം]] ;അൺഎയ്ഡഡ് # കോളേജ് ഓഫ് അപ്ലൈഡ് സയൻസ്, പെട്ടിക്കുണ്ട്, ചെറുവത്തൂർ, കാസർഗോഡ് # മലബാർ ഇസ്ലാമിക് കോളേജ് ഓഫ് ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ്, തെക്കിൽ, കാസർഗോഡ് # ഷറഫ് ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് കോളേജ്, പടന്ന, കാസർഗോഡ് # സ-അ-ദിയ ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് കോളേജ്, കളനാട്, കാസർഗോഡ് # എസ്.എൻ.ഡി.പി. യോഗം ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് കോളേജ്, പേരോൽ, നീലേശ്വരം, കാസർഗോഡ് # ഡോ:അംബേദ്കർ ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് കോളേജ്, പെരിയ, കാസർഗോഡ് # നളന്ദ കോളേജ് ഓഫ് ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ്, പെർള, കാസർഗോഡ് # പീപ്പിൾസ് കോ-ഓപ്പറേറ്റീവ് ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് കോളേജ്, മുന്നാട് കാസർഗോഡ് # ഖാൻസ വുമൺസ് കോളേജ് ഓഫ് അഡ്വാൻസ്ഡ് സ്റ്റഡീസ്, കുമ്പള, കാസർഗോഡ് # കോളേജ് ഓഫ് അപ്ലൈഡ് സയൻസ്, [[മഞ്ചേശ്വരം]], കാസർഗോഡ് # മോഡൽ കോളേജ്, [[മടിക്കൈ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|മടിക്കൈ]], കാസർഗോഡ് #സി കെ നായർ ആർട്സ് ആൻഡ് മാനേജ്മെന്റ് കോളേജ്,പടന്നകാട് ===വയനാട് ജില്ല=== വയനാട് ജില്ലയിലെ കലാലയങ്ങൾ ഇവിടെ കാണാം<ref>{{Cite web|url=https://www.kannuruniversity.ac.in/en/academics/affliated-colleges/colleges-wayanad-district/|title=Official Website of Kannur University|access-date=2021-06-19}}</ref> ==== ആർട്സ് & സയൻസ് കോളേജുകൾ ==== ;ഗവൺമെന്റ് # [[ഗവൺമെന്റ് കോളേജ്]], [[മാനന്തവാടി]] ;എയ്ഡഡ് # [[മേരി മാതാ ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് കോളേജ്]],[[മാനന്തവാടി]] ;അൺഎയ്ഡഡ് # പി.കെ.കെ.എം. കോളേജ് ഓഫ് അപ്ലൈഡ് സയൻസ്, മാനന്തവാടി # ഡബ്ല്യു ഇമാം ഗസാലി ആർട്സ് ആന്റ് സയൻസ് കോളേജ്, കൂളിവയൽ, പനമരം, വയനാട് == വെബ് സൈറ്റ് == {{commonscat|Kannur University}} * [http://www.kannuruniversity.ac.in കണ്ണൂർ സർവ്വകലാശാല] * [http://www.sde.kannuruniversity.ac.in വിദൂരവിദ്യാഭ്യാസം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927024603/http://www.sde.kannuruniversity.ac.in/ |date=2011-09-27 }} == അവലംബം == <references /> {{കണ്ണൂർ സർവ്വകലാശാല}} {{Universities in Kerala}} {{university-stub|Kannur University}} [[വർഗ്ഗം:കണ്ണൂർ സർവ്വകലാശാല]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സർവ്വകലാശാലകൾ]] kbf43qk77fuhe2kgc0igwcb26wgphb0 0 11657 4671440 4652933 2026-09-28T16:01:12Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671440 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Divyadesams}} [[ചിത്രം:Lakshmi Vishnu.jpg|thumb|250px|വൈകുണ്ഠപെരുമാളും ദേവിയും ഗരുഡാസന്നരായി]] [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയൊട്ടാകെ]] [[മഹാവിഷ്ണു]] പ്രതിഷ്ഠയായുള്ള 108 [[ക്ഷേത്രം|ക്ഷേത്രങ്ങളാണ്‌]] ദിവ്യദേശങ്ങൾ എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. [[ആൾവാർ|ആൾവാർമാരുടെ]] സംഭാവനയാണ്‌‍ പ്രസ്തുത ക്ഷേത്രങ്ങളെന്നു കരുതപ്പെടുന്നു. [[സമുദ്രം|മഹാസമുദ്രങ്ങളാലും]], [[നദി|പുഴകളാലും]] [[തടാകം|തടകങ്ങളാലും]] ചുറ്റപ്പെട്ട [[ഭാരതം|ഭാരത ഭൂമി]] മാനവ സംസ്കാരത്തിൻറെ ഈറ്റില്ലം കൂടിയാണ്. നമ്മുടെ സംസ്കാരത്തിൻറെ ഉറവിടം ശ്രദ്ധേയമായ ഭൂതകാലത്തിൽ നിന്നു ഉദ്ഭവിച്ചതാണ്. അതിൽ ഏറ്റവും വലുതാണ് ഭാരതീയൻറെ ആരാധനാ മനോഭാവം. നമ്മുടെ മഹത്തായ ദർശനങ്ങളെ കണ്ടെത്തുന്നതിലും പരിപാലിയ്ക്കുന്നതിലും ഭാരതത്തിലെ ഋഷിവര്യന്മാർ വളരെയധികം ശ്രദ്ധ പതിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. അതിലോരു പ്രത്യേക സ്ഥാനം തന്നെ [[ആൾവാർ|ആൾവാർമാർക്കുണ്ട്]]. ഭക്തിയുടെ അങ്ങേക്കര കണ്ടറിഞ്ഞ മഹാ ത്യാഗികളാണവർ. അവരുടെ സംഭവനയാണ് ഭാരത്തിലോട്ടാകെ ഇന്നുനാം കാണുന്ന '''108 വിഷ്ണു സ്ഥാനങ്ങളായ, ദിവ്യദേശങ്ങൾ'''. ഇത് ഭാരതത്തിലങ്ങോളമിങ്ങോളം വിതറി കിടക്കുന്നു. എല്ലാ ഹൃദയങ്ങളിലും മനസ്സുകളിലും നിറഞ്ഞു നിൽക്കുന്ന പരമാത്മാവായ ഭഗവാൻ സാക്ഷാൽ [[മഹാവിഷ്ണു|ആദിനാരായണൻ]] തെക്ക് [[കന്യാകുമാരി]] മുതൽ വടക്ക് [[ഹിമാലയം|ഹിമാലയസാനുക്കൾ]] വരെ വ്യത്യസ്തങ്ങളായ സ്ഥലങ്ങളിൽ വിവിധങ്ങളായ തിരുരൂപങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്നു. ഈ സ്ഥലങ്ങളിൽ ഭഗവാൻ നാരായണന്റെ ഹംസങ്ങളായ ആൾവാർമാർ മംഗളശാസനം പാടി ഭഗവാനെ സ്തുതിച്ച 108 ദിവ്യധാമങ്ങളാണുള്ളത്. ഈ 108 വിഷ്ണുധാമങ്ങളാണ് ദിവ്യദേശങ്ങളെന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നത്. പ്രസ്തുത സ്ഥലങ്ങളിലെല്ലാം ഭഗവാൻ ഓരോ തിരുരൂപങ്ങളിലാണ് അവതരിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. അവ ഇപ്രകാരമാണ്: * ഈ 108 ദിവ്യദേശങ്ങളെ പലരീതിയിൽ തരം തിരിച്ചിട്ടുണ്ട്. == പ്രദേശങ്ങൾ == വിവിധ സ്ഥലങ്ങളിലുള്ള ക്ഷേത്രങ്ങളെ ഏഴായി തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. അവ ഇപ്രകാരമാണ്. * തൊണ്ടൈനാട് ക്ഷേത്രങ്ങൾ -- (22) * ചോഴനാട് ക്ഷേത്രങ്ങൾ -- (40) * നടൂനാട് ക്ഷേത്രങ്ങൾ-- (2) * [[പാണ്ഡ്യസാമ്രാജ്യം|പാണ്ഡ്യനാട്]] ക്ഷേത്രങ്ങൾ -- (18) * [[മലനാട് വൈഷ്ണവതിരുപ്പതികൾ]] -- (13) * വടുനാട് ക്ഷേത്രങ്ങൾ -- (11) * വിണ്ണുലഗനാട് ക്ഷേത്രങ്ങൾ -- (2) == പ്രതിഷ്ഠാരീതി == ക്ഷേത്രങ്ങളിലെ വിഷ്ണുപ്രതിഷ്ഠ [[കന്യാകുമാരി]] മുതൽ [[ഹിമാലയം|ഹിമാലയം]] വരെ വ്യത്യസ്തങ്ങളായ സ്ഥലങ്ങളിൽ വിവിധങ്ങളായ രൂപങ്ങളിലാണു കാണപ്പെടുന്നത്. അവ മൂന്നു രീതിയിലായി കണക്കാക്കുമ്പോൾ ഇപ്രകാരമാണ്‌ * കിടക്കുന്ന രുപത്തിൽ -- 27 ദിവ്യദേശങ്ങളിൽ * ഇരിയ്ക്കുന്ന രൂപത്തിൽ -- 21 ദിവ്യദേശങ്ങളിൽ * നിൽക്കുന്ന രുപത്തിൽ -- 60 ദിവ്യദേശങ്ങളിൽ. == ദർശനദിശ == ദർശനദിശയുടെ അടിസ്ഥനത്തിൽ 108 തിരുപ്പതികളെ തരംതിരിക്കുമ്പോൾ അവ ഇപ്രകാരമാണ്. * കിഴക്ക് ദിശയിലേയ്ക്ക് -- 79 ദിവ്യദേശങ്ങളിൽ * പടിഞ്ഞാറ് ദിശയിലേയ്ക്ക് -- 19 ദിവ്യദേശങ്ങളിൽ * വടക്ക് ദിശയിലേയ്ക്ക് -- 3 ദിവ്യദേശങ്ങളിൽ * തെക്ക് ദിശയിലേയ്ക്ക് -- 5 ദിവ്യദേശങ്ങളിൽ == ദിവ്യദേശങ്ങളുടെ പട്ടികയും, പ്രതിഷ്ഠയും == 108 ദിവ്യദേശങ്ങളിൽ സിംഹഭാഗവും [[തമിഴ്നാട്|തമിഴ്നാട്ടിലാണ്]]. 86 എണ്ണമാണ് തമിഴ്നാട്ടിലുള്ളത്. ബാക്കിയുള്ളവ 22 എണ്ണത്തിൽ ഇരുപതെണ്ണം [[കേരളം]], [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്]], [[ഗുജറാത്ത്]], [[ഉത്തർപ്രദേശ്]], [[ഉത്തരാഖണ്ഡ്]] എന്നീ സംസ്ഥാനങ്ങളിലായും [[നേപ്പാൾ|നേപ്പാളിലായും]] ചിതറിക്കിടക്കുന്നു. കേരളത്തിൽ 11 ദിവ്യദേശങ്ങളുണ്ട് (മലനാട്ട് തിരുപ്പതികൾ വാസ്തവത്തിൽ 13 ആണെങ്കിലും [[കന്യാകുമാരി ജില്ല]]യുടെ ഭാഗങ്ങളായ [[തിരുപ്പതിസാരം മഹാവിഷ്ണു ക്ഷേത്രം|തിരുപ്പതിസാരവും]], [[തിരുവട്ടാർ ആദികേശവക്ഷേത്രം|തിരുവട്ടാറും]] ഇപ്പോൾ തമിഴ്നാട്ടിലാണ്). ആന്ധ്രാപ്രദേശിൽ രണ്ടും, ഗുജറാത്തിൽ ഒന്നും, ഉത്തർപ്രദേശിൽ നാലും, ഉത്തരാഖണ്ഡിൽ മൂന്നും ദിവ്യദേശങ്ങളുണ്ട്. ഒരു ക്ഷേത്രം നേപ്പാളിലാണ്. ബാക്കിയുള്ളവ ഭഗവാന്റെ വാസസ്ഥാനങ്ങളായി അറിയപ്പെടുന്ന [[പാൽക്കടൽ|പാൽക്കടലും]], [[വൈകുണ്ഠം|വൈകുണ്ഠവുമാണ്]]. എടുത്തുപറയേണ്ട ഒരു വസ്തുതയെന്തെന്നാൽ, ഇന്ന് രാജ്യത്ത് അറിയപ്പെടുന്ന ഒരുപാട് പ്രസിദ്ധ വൈഷ്ണവക്ഷേത്രങ്ങൾ (ഉദാ: [[ഗുരുവായൂർ]], [[ഉഡുപ്പി]], [[പുരി]], [[പണ്ഡർപൂർ]]) ഈ പട്ടികയിലില്ല എന്നതാണ്. ഈ ക്ഷേത്രങ്ങൾ ആഴ്വാർമാരുടെ കാലത്ത് നിലവിലുണ്ടായിരുന്നിരിയ്ക്കാനോ, നിലനിന്നിരുന്നെങ്കിൽ തന്നെയും പ്രസിദ്ധമാകാനോ സാദ്ധ്യതയില്ല എന്നതാണ് കാരണം. ഈയൊരർത്ഥത്തിൽ, ദിവ്യദേശങ്ങൾ അക്കാലത്ത് പുരാണങ്ങൾ വഴിയും മറ്റും അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന ക്ഷേത്രങ്ങളാകാനാണ് സാദ്ധ്യത. ദിവ്യദേശങ്ങളിൽ പെടാത്ത പ്രസിദ്ധ വൈഷ്ണവക്ഷേത്രങ്ങൾ 'അഭിമാനസ്ഥലങ്ങൾ' എന്നറിയപ്പെടുന്നു. {| class=wikitable sortable |- style=background:#FFC569 ! scope=col | ക്രമ സംഖ്യ ! scope=col | '''ക്ഷേത്രത്തിന്റെ നാമം''' ! scope=col | '''സ്ഥലം''' ! scope=col class=unsortable | '''ചിത്രം''' ! scope=col | '''പ്രധാന ദേവതകൾ''' ! scope=col | '''കുറിപ്പുകൾ/വിശ്വാസങ്ങൾ''' ! scope=col| '''ആഴ്വാർമാർ''' |- align =center |- style=background:#ffe; |- |1 | [[ശ്രീരംഗം രംഗനാഥസ്വാമിക്ഷേത്രം]] | [[ശ്രീരംഗം]], [[തിരുച്ചിറപ്പള്ളി ജില്ല]]<br>[[തമിഴ്‌നാട്|തമിഴ്‌ നാട്]]<br>{{coord|10.8625| 78.689722}} |[[File:Srirangam14.jpg|130px|center]] | രംഗനാഥൻ<br>രംഗനായകി |Srirangam temple is often listed as the largest functioning [[Hindu temple]] in the world, the still larger [[Angkor Wat]] being the largest existing temple. The temple occupies an area of 156 acres (631,000 m²) with a perimeter of 4,116m (10,710 feet) making it the largest temple in India and one of the largest religious complexes in the world.<ref>{{cite book |last1=Mittal |first1=Sushil |first2=G. R.|last2= Thursby|page=456|url=https://books.google.com/books?id=fz6KBkgEacAC&pg=PA456&dq=The+Hindu+World+%2B+srirangam&hl=en&sa=X&ei=xol2UvyYIajKsQSelICABA&ved=0CDoQ6AEwAA#v=onepage&q=The%20Hindu%20World%20%2B%20srirangam&f=false |title=The Hindu World|year=2005 |publisher=Routelge |location=New York |isbn=0-203-67414-6}}</ref><ref>{{cite book |last=Vater |first=Tom |title=Moon Spotlight Angkor Wat|url=https://archive.org/details/moonspotlightang0000unse |year=2010 |publisher=Perseus Books Group |location=USA |isbn=9781598805611|page=[https://archive.org/details/moonspotlightang0000unse/page/40 40]}}</ref> The annual 21 day festival conducted during the Tamil month of ''Margazhi'' (December–January) attracts 1 million visitors.<ref>{{cite book |last=Jones |first=Victoria|page=4 |title=Wonders of the World Dot-to-Dot|year=2004 |publisher=Sterling Publishing Co., Inc. |location=New York |isbn=1-4027-1028-3}}</ref> |[[Periyalvar]]<br/>[[Aandaal]]<br/>[[Kulasekara Alvar]]<br/>[[Thirumalisai Alvar]]<br/>[[Thondaradippodi Alvar]]<br/>[[Thiruppaan Alvar]]<br/>[[Thirumangai Alvar]]<br/>[[Poigai Alvar]]<br/>[[Bhoothathalvar]]<br/>[[Peyalvar]]<br/>[[Nammalvar]] |- |2 | [[Sri Azhagiya Manavala Perumal Temple]] | [[Uraiyur]], [[Trichy district]]<br>[[Tamil Nadu]]<br>{{coord|10.82| 78.67}} | [[File:Nachiyar4.jpg|130px|center]] | Kamalavalli Vasalakshmi<br>Azhagiya Manavala Perumal | The temple locally called Nachiyar Koil and is one of the few ''Divyadesams'' where the goddess has prominence over Vishnu.<ref>{{cite news|title=Unique drama unfolds during procession|url=http://www.thehindu.com/features/friday-review/history-and-culture/unique-drama-unfolds-during-procession/article4244915.ece|last=S.|first=Prabhu|work=[[The Hindu]]|date=27 December 2012|accessdate=2013-09-09}}</ref><ref>{{cite news|title=Unique drama unfolds during procession|url=http://www.hindu.com/fr/2005/04/08/stories/2005040800110300.htm|work=[[The Hindu]]|date=8 April 2005|accessdate=2013-09-09|archive-date=2013-01-25|archive-url=https://archive.today/20130125070614/http://www.hindu.com/fr/2005/04/08/stories/2005040800110300.htm|url-status=dead}}</ref>The temple is believed to be the birthplace of [[Thiruppaan Alvar]], one of the twelve [[Azhwar]] saints belonging to the 6th-8th centuries. In Srirangam, the yearly birth festival of Tirupannazhwar is celebrated wit [[Vishvarupa|Viswaroopa]] [[Darsana|darshan]] of Ranganatha at the sanctum on the occasion of his birthday. The festive idol of Tiupannazhwar is taken from the temple to Srirangam.<ref>{{cite news|title=Ranganatha suffered his pain|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-fridayreview/ranganatha-suffered-his-pain/article2778704.ece|work=[[The Hindu]]|date=6 January 2012|accessdate=2013-07-21|last=S.|first=Prabhu}}</ref> |[[Kulasekara Alvar]] - 11<br/>[[Thirumangai Alvar]] - 13 |- |3 | [[Uthamar Kovil]] | [[Bhikshandar Kovil]], [[Trichy district]]<br>[[Tamil Nadu]]<br>{{coord|10.49| 78.81}} | [[File:uthamarkoil1.jpg|130px|center]] | Poornaavalli <br/>Purushothama Perumal | The temple is only a few of the temples that are dedicated to the Hindu god [[Trimurti]] (trinity) namely [[Vishnu]], [[Shiva]] and [[Brahma]]. As per Hindu legend, the temple is believed to have been constructed by [[Janaka]]r, the king of Janakapuri and the father of [[Sita]] from the epic [[Ramayana]]. [[Thirumangai Azhwar]] is believed to have resided in the temple to build the surrounding walls of the [[Srirangam Ranganathaswamy temple]].<ref name=hindu1>{{cite news|title=Temple for the Great Trinity|url=http://www.hindu.com/thehindu/fr/2003/03/21/stories/2003032101220600.htm|work=[[The Hindu]]|date=21 March 2003|last=T.A.|first=Srinivasan|accessdate=2013-09-09|archive-date=2003-10-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20031013112053/http://www.hindu.com/thehindu/fr/2003/03/21/stories/2003032101220600.htm|url-status=dead}}</ref> |Thirumangai Alvar - 10 |- |4 | [[Pundarikakshan Perumal Temple]] | [[Thiruvellarai]], [[Trichy district]]<br>[[Tamil Nadu]]<br>{{coord|10.96| 78.67}} | [[File:Tiruvellarai1.jpg|130px|center]] | Rakthapankajavalli <br/>Pundarikaksha Perumal | Pundarikakshan Perumal temple is believed to have been built by the [[Pallava]] king Dantivarman (796–847 AD).<ref>{{cite book|title=Fluid Signs: Being a Person the Tamil Way|last=Daniel|first=Val |publisher=University of California Press|url=https://books.google.com/books?id=KwZatzse3CsC&pg=PA139&dq=tiruvellarai&hl=en&sa=X&ei=DH5YUczHEoXm8gSW3YCIAg&ved=0CEIQ6AEwAg#v=onepage&q=tiruvellarai&f=false|year=1984|isbn=9780520061675|pages=139–140}}</ref><ref>{{cite book|title=South-Indian inscriptions, Volumes 9–10|last=Hultzsch|first=Eugen|page=298|url=https://books.google.com/books?id=MlpBAQAAIAAJ&pg=PA298&dq=tiruvellarai&hl=en&sa=X&ei=DH5YUczHEoXm8gSW3YCIAg&ved=0CFMQ6AEwBQ#v=onepage&q=tiruvellarai&f=false|publisher=Superintendent, Gov't press|year=1890}}</ref>A [[swastika]]-shaped temple tank built during 800 AD is present in the south-western corner of the street around the temple. It has four stepped gateways, each having 51 steps. The tank is believed to have been built by Kamban Araiyan during the reign of Dantivarman. In modern times, it is maintained by the Department of Archaeology of the Government of Tamil Nadu. The temple complex covers an area of {{convert|2.62|ha|acre|abbr=on}}, while the tank covers an area of {{convert|0.1256|ha|acre|abbr=on}}.<ref name=Arch>{{cite web|title=Swastik Well, Tiruvellarai|url=http://www.tnarch.gov.in/cons/tank/tank2.htm|publisher=Department of Archaeology, Government of Tamil Nadu|accessdate=2013-07-07}}</ref><ref name=hindu2>{{cite news|title=Pallava-built tank plagued by vandalism at Tiruvellarai|work=The Hindu|date=2008-05-17|last=M.|first=Balaganessin|accessdate=2013-03-04|location=Tiruchi|url=http://www.hindu.com/2008/05/17/stories/2008051754240600.htm|archive-date=2008-05-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20080520052836/http://www.hindu.com/2008/05/17/stories/2008051754240600.htm|url-status=dead}}</ref>The chariot festival is unique in the state as a community feast is offered by several individuals and committees, a custom many centuries old.<ref>{{cite news|title=Hundreds pull temple car |work=The Hindu|date=2010-04-09|accessdate=2013-03-04|location=Tiruchi|url=http://www.thehindu.com/news/cities/Tiruchirapalli/article392486.ece?textsize=small&test=2}}</ref><ref>{{cite news|title=Devotees pull temple car |work=The Hindu|date=2012-03-19|accessdate=2013-03-04|location=Tiruchi|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-tamilnadu/article3011461.ece?textsize=small&test=2}}</ref> | Thirumangai Alvar - 10 <br> Periazhwar - 10 |- |5 | [[Vadivazhagiya Nambi Perumal Temple]] | [[Anbil]], [[Trichy district]]<br>[[Tamil Nadu]]<br>{{coord|10.867735|78.882171}} | [[File:Tiruanbil4.jpg|130px|center]] | Soundaryavalli <br/>Sundaramoorthaye Poornaya Perumal | King [[Sundara Chola]] who ruled the area was a devotee of the temple and during each of his innumerable victories in wars, he showered a lot of wealth on this temple. His prime minister Anirudha Brahmarayar is believed to be from Anbil, the village where the temple is located. The copper plates having the records from the Chola period from Anbil indicate generous contribution from the [[Medieval Cholas]] indicate various gifts to the temple.<ref>{{cite web|title=Sri Sundararaja Perumal temple|publisher=Dinamalar|url=http://temple.dinamalar.com/en/new_en.php?id=167|accessdate=2013-09-09}}</ref><ref>{{cite book|title=South Indian Shrines: Illustrated|publisher=Asian Educational Services|page=533|url=https://books.google.com/books?id=NLSGFW1uZboC&pg=PA242&dq=govindaraja+perumal+temple&hl=en&sa=X&ei=221IUo_pJ4OG9QS9noGoAg&ved=0CDQQ6AEwAQ#v=onepage&q=govindaraja%20perumal%20temple&f=false|last=Ayyar|first=P. V. Jagadisa|isbn=9788120601512|location=New Delhi|year=1982}}</ref> |Thirumazhisai Azhwar - 2 |- |6 | [[Appakkudathaan Perumal Temple]] | [[Koviladi]], [[Trichy district]]<br>[[Tamil Nadu]]<br>{{coord|10.839307|78.889073}} | [[File:Koviladi1.jpg|130px|center]] | Indravalli <br/> Appala Ranganatha Perumal | The temple has inscriptions from the 18th year of the reign of [[Aditya I|Aditya Chola]].<ref>{{cite book|title=The Pallavas|first=Tony|last=Jouveau-Dubreuil|year=1994|isbn= 81-206-0574-8|publisher=Asian Educational Services|location=New Delhi|url=https://books.google.com/books?id=6o9XCT3XiaMC&pg=PA77&dq=koviladi&hl=en&sa=X&ei=RwaFUYG8EIi28wTfo4CQDw&ved=0CC4Q6AEwAA#v=onepage&q=koviladi&f=false|page=77}}</ref> The recorded inscriptions in this temple are numbered 283, 300, 301 and 303 of 1901.<ref>{{cite book|first=G.|last= Jouveau-Dubreuil|title=Pallava Antiquities – 2 Vols.|url=https://books.google.com/books?id=itsryymCeLgC&pg=PA13&dq=koviladi&hl=en&sa=X&ei=RwaFUYG8EIi28wTfo4CQDw&ved=0CFEQ6AEwBw#v=onepage&q=koviladi&f=false|year=1994|publisher=Asian Educational Services|isbn=978-81-206-0571-8|page=13}}</ref> The temple is one of the five [[Pancharanga Kshetrams]] (also called ''Pancharangams'', meaning the five Rangams or Ranganathas), a group of five Hindu temples on the banks of the [[Kaveri|Kaveri River]] dedicated to Ranganatha, a form of Vishnu.<ref name=hindu>{{cite news|title=Restoring the glory of a temple|url=http://www.thehindu.com/features/friday-review/history-and-culture/restoring-the-glory-of-a-temple/article672107.ece|work=[[The Hindu]]|last=S.|first=Prabhu|date=16 September 2010|accessdate=2013-09-09}}</ref><ref>{{Cite book |last=Soundara Rajan |first=Kodayanallur Vanamamalai |authorlink= |coauthors= |title=Concise classified dictionary of Hinduism|year=2001|publisher=Concept Publishing Company|location=New Delhi |isbn=81-7022-857-3|page=65|url=https://books.google.com/books?id=lAWS49f8HKoC&pg=PA65&dq=koviladi&hl=en&sa=X&ei=myCFUdLlCoGo9gSP1oAw&ved=0CEkQ6AEwBTgK#v=onepage&q=koviladi&f=false}}</ref> |[[Periyalvar]]- 33 <br/> [[Tirumangai Alvar|Thirumangai Azhwar]]<br/> [[Thirumalisai Alvar]] <br/> [[Nammazhwar]] |- |7 | [[Hara Saabha Vimocchana Perumal Temple]] | [[Kandiyur]], [[Thanjavur district]]<br>[[Tamil Nadu]]<br>{{coord|10.860255|79.108891}} | [[File:Tirukandiyur.jpg|130px|center]] | Indravalli <br/> Appala Ranganatha Perumal | Since Vishnu relieved (''vimochana'') the sin (''saabha'') of Shiva (also called Hara), the temple is called Hara Saabha Vimochana Temple.<ref>{{cite news|title=Temple for the Great Trinity|url=http://www.thehindu.com/2005/06/11/stories/2005061111020300.htm|work=[[The Hindu]]|date=11 June 2005|accessdate=21 February 2016}} {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | |- |8 |[[Thirukkoodaloor|Thirukoodalur]] |Aduthurai<br>, [[Thanjavur district]], <br>[[Tamil Nadu]]<br>{{coord|10.925152| 79.203532}} |[[File:Aduthurai perumal1.jpg|130px|center]] |Padmasani<br>Jagathrakshaga Perumal | | |- |9 |[[Gajendra Varadha Temple|Thirukavithalam]] |[[Kapisthalam]]<br>, [[Thanjavur district]], <br>[[Tamil Nadu]]<br>{{coord|10.946890| 79.256512}} |[[File:009 - Thiru Kavithalam.jpg|130px|center]] |Ramamanivalli<br>Gajendravaradha Perumal | | |- |10 |[[Thirupullabhoothangudi Temple|Thiruppullamboothangudi]] |[[Pullabhoothangudi]]<br>, [[Thanjavur district]], <br>[[Tamil Nadu]]<br>{{coord|10.971596| 79.303415}} | |Hemabja<br>Thrudathanvee Ramabadhra Perumal | | |- |11 |[[Thiru Aadanoor Temple|Thiruaadhanur]] |[[Adanur]],<br> [[Thanjavur district]], <br>[[Tamil Nadu]]<br>{{coord|10.976470| 79.313454}} |[[File:Adhanur perumal.jpg|130px|center]] |Ranganayagi<br>Varshakalathinayaka Perumal | | |- |12 |[[Sarangapani Temple|Thirukudanthai]] |[[Kumbakonam]], [[Thanjavur district]], <br>[[Tamil Nadu]]<br>{{coord|10.959649| 79.374999}} |[[File:Gopuras in Kumbakonam - India.JPG|130px|center]] |Komalavalli<br>Aparyapthamrutha Perumal | | |- |13 |[[Uppiliappan Temple|Thiruvinnagar]] |[[Tirunageswaram]], [[Thanjavur district]], <br>[[Tamil Nadu]]<br>{{coord|10.961570| 79.432080}} |[[File:Uppiliappan koil3.JPG|130px|center]] |Boodevi<br>Lavanavarjitha Srinivasa Perumal | | |- |14 |[[Nachiyar Koil|Thirunaraiyur]] |[[Nachiyar Kovil]], [[Thiruvarur district]], <br>[[Tamil Nadu]]<br>{{coord|10.915844| 79.445554}} |[[File:Nachiyar Kovil (13).jpg|130px|center]] |Vanjulavalli<br>Srinivasa Perumal | | |- |15 |[[Tirucherai Saranathan Temple|Thirucherai]] |[[Tirucherai]], [[Thiruvarur district]], <br>[[Tamil Nadu]]<br>{{coord|10.879135| 79.454402}} |[[File:Thirucherai (9).jpg|130px|center]] |Saranayagi<br>Saranatha Perumal | | |- |16 |[[Thirunandipura Vinnagaram|Thirunandhipura Vinnagaram]] |Nathan Kovil,<br> [[Thiruvarur district]], <br>[[Tamil Nadu]]<br>{{coord|10.922075| 79.372192}} |[[File:Natankovil1.jpg|130px|center]] |Shenbagavalli<br>Jagannatha Perumal | | |- |17 |[[Kola Valvill Ramar Temple, Tiruvelliyangudi|Thiruvelliyangudi]] |Thiruvelliyangudi,<br> [[Nagapattinam district]], <br>[[Tamil Nadu]]<br>{{coord|11.056687| 79.443095}} |[[File:Velliyangudi temple.jpg|130px|center]] |Maragadhavalli<br>Srungarasundara Danushbani Ramaya Perumal | | |- |18 |[[Bhaktavatsala Perumal temple, Tirukannamangai|Thirukannamangai]] |Thirukannamangai,<br> [[Nagapattinam district]], <br>[[Tamil Nadu]]<br>{{coord|10.799552| 79.586645}} |[[File:Thirukannamangai2.JPG|130px|center]] |Abishegavalli<br>Bhaktavatsala Perumal | | |- |19 |[[Neelamegha Perumal Temple|Thirukannapuram]] |Tirukannapuram,<br> [[Nagapattinam district]], <br>[[Tamil Nadu]]<br>{{coord|10.868499| 79.704266}} |[[File:Tirukannapuram9.JPG|130px|center]] |Kannapura<br>Sowriraja Perumal | | |- |20 |[[Loganatha Perumal Temple|Thirukannangudi]] |Tirukannankudi,<br> [[Nagapattinam district]], <br>[[Tamil Nadu]]<br>{{coord|10.757222| 79.763290}} | |Loganayagi<br>Lokanatha Perumal | | |- |21 |[[Soundararajaperumal Temple, Nagapattinam|Thirunagai]] |[[Nagapattinam]],<br> [[Nagapattinam district]], <br>[[Tamil Nadu]]<br>{{coord|10.759830| 79.843706}} |[[File:Thirunagai8.JPG|130px|center]] |Soundaryavalli<br>Soundararaja Perumal | | |- |22 |[[Thanjai Mamanikoil|Thiruthanjai Mamanikoil]] |[[Thanjavur]],<br> [[Thanjavur district]], <br>[[Tamil Nadu]]<br>{{coord|10.815669| 79.138677}} | |Rakthapankajavalli<br>Neelamega Perumal | | |- | |[[Thanjai Mamanikoil|Manikundram]] |Thanjavur,<br> Thanjavur district, <br>[[Tamil Nadu]]<br>{{coord|10.816923| 79.137229}} | |Ambujavalli<br>Maniparvatha Perumal | | |- | |[[Thanjai Mamanikoil|Thanjaiyali Nagar]] |Thanjavur,<br> Thanjavur district, <br>[[Tamil Nadu]]<br>{{coord|10.816022| 79.139155}} | |Thanjanayagi<br>Narasimha Perumal | | |- |23 |[[Sri Devaadi Raja Perumal Temple (Thiruvazhunthoor)|Thiruvazhundur]] |[[Theranzhdur]],<br> [[Nagapattinam district]], <br>[[Tamil Nadu]]<br>{{coord|11.046532| 79.579468}} |[[File:Therazhunthur 3.jpg|130px|center]] |Rakthapankajavalli<br>Devadhiraja Perumal | | |- |24 |[[Sthalasayana Perumal Temple, Tirusirupuliyur|Thiruchirupuliyur]] |[[Thirusirupuliyur]],<br> [[Nagapattinam district]], <br>[[Tamil Nadu]]<br>{{coord|10.991202| 79.669440}} |[[File:Tiruchirupuliur4.jpg|130px|center]] |Dhayanayagi<br>Krupasamudra Perumal | | |- |25 |[[Thalai Sanga Nanmathiyam|Thiruthalaichanga Nanmadiyam]] |Thalachangadu,<br> [[Nagapattinam district]], <br>[[Tamil Nadu]]<br>{{coord|11.129789| 79.785252}} | |Siras sanga<br>Chandrasabahara Perumal | | |- |26 |[[Parimala Ranganatha Perumal Temple|Thiruindalur]] |Indalur,<br> [[Nagapattinam district]], <br>[[Tamil Nadu]]<br>{{coord|11.07479| 79.73170}} | |Pundareegavalli<br>Parimalaranganatha Perumal | | |- |27 |[[Kazheesirama Vinnagaram|Thirukazhicheerama Vinnagaram]] |[[Sirkazhi]],<br> [[Nagapattinam district]], <br>[[Tamil Nadu]]<br>{{coord|11.07479| 79.731704}} |[[File:Thadalankoil (10).jpg|130px|center]] |Loganayagi<br>Lokanatha Thrivikrama Perumal | | |- |28 |[[Thirukkavalampadi|Thirukkavalambadi]] |[[Thirunangur]],<br> [[Nagapattinam district]], <br>[[Tamil Nadu]]<br>{{coord|11.1769| 79.7824}} |[[File:Thirukavalambadi2.jpg|130px|center]] |Pankajavalli<br>Gopala Krishna Perumal | | |- |29 |[[Thiruarimeya Vinnagaram]] |[[Thirunangur]],<br> [[Nagapattinam district]], <br>[[Tamil Nadu]]<br>{{coord|11.17768| 79.78152}} |[[File:Arimeya Vinnagaram - Kuamadukoothan5.jpg|130px|center]] |Amrudhagadavalli<br>Gadakeli Narthanaya Perumal | | |- |30 |[[Thiru Vanpurushothamam|Thiruvanpurushothamam]] |[[Thirunangur]],<br> [[Nagapattinam district]], <br>[[Tamil Nadu]]<br>{{coord|11.178783| 79.776690}} |[[File:Thrivuanpurushotam2.jpg|130px|center]] |Purushothama<br>Purushothama Perumal | | |- |31 |[[Thiruchsemponsey|Thirusemponsaikoil]] |[[Thirunangur]],<br> [[Nagapattinam district]], <br>[[Tamil Nadu]]<br>{{coord|11.178446| 79.779651}} |[[File:Thiruchsemponsey2.jpg|130px|center]] |Sweda Pushpavalli<br>Hemaranganatha Perumal | | |- |32 |[[Thirumanimadam|Thirumanimadakoil]] |[[Thirunangur]],<br> [[Nagapattinam district]], <br>[[Tamil Nadu]]<br>{{coord|11.173971| 79.776872}} |[[File:Narayana Perumal5.jpg|130px|center]] |Pundareegavalli<br>Sashvatha Deepaya Narayana Perumal | | |- |33 |[[Thiruvaikunda vinnagaram|Thiruvaigunda Vinnagaram]] |[[Thirunangur]],<br> [[Nagapattinam district]], <br>[[Tamil Nadu]]<br>{{coord|11.179804| 79.778267}} |[[File:Vaikunda vinnagaram 2.jpg|130px|center]] |Vaigundavalli<br>Vaikuntanatha Perumal | | |- |34 |[[Thiruthetriyambalam|Thiruthetriambalam]] |[[Thirunangur]],<br> [[Nagapattinam district]], <br>[[Tamil Nadu]]<br>{{coord|11.17302| 79.7951}} |[[File:Pallikonda Perumal - Thiruthetriambalam3.jpg|130px|center]] |Rakthapankajavalli<br>Lakshmiranga Perumal | | |- |35 |[[Thirumanikkoodam|Thirumanikoodam]] |[[Thirunangur]],<br> [[Nagapattinam district]], <br>[[Tamil Nadu]]<br>{{coord|11.177415| 79.777838}} |[[File:Thirumanikoodam4.jpg|130px|center]] |Boonayagi<br>Varadharaja Perumal | | |- |36 |[[Thiruppaarththanpalli|Thiruparthanpalli]] |Parthanpalli,<br> [[Nagapattinam district]], <br>[[Tamil Nadu]]<br>{{coord|11.169952| 79.797515}} |[[File:Thiruparthanpalli1.jpg|130px|center]] |Kamala<br>Parthasarathy roopa, Kamalapathaye Perumal | | |- |37 |[[Azhagiyasingar Temple, Thiruvali |Thiruvali]] |Thiruvali,<br> [[Nagapattinam district]], <br>[[Tamil Nadu]]<br>{{coord|11.202979| 79.774538}} |[[File:Thiruvali4.jpg|130px|center]] |Amrudhagadavalli<br>Kedarapathivaraya Perumal | | |- | |[[Vedarajan temple, Thirunagari|Thirunagari]] |Thirunagari,<br> [[Nagapattinam district]], <br>[[Tamil Nadu]]<br>{{coord|11.226354| 79.800335}} |[[File:Thirunagari1.jpg|130px|center]] |<br> | | |- |38 |[[Thiruthevanartthogai|Thiruthevanarthogai]] |[[Thirunangur]],<br> [[Nagapattinam district]], <br>[[Tamil Nadu]]<br>{{coord|11.196842| 79.775504}} |[[File:Thiruthevanarthogai3.jpg|130px|center]] |Samudradanaya<br>Devanayaka Perumal | | |- |39 |[[Thiruvellakkulam|Thiruvellakulam]] |[[Thirunangur]],<br> [[Nagapattinam district]], <br>[[Tamil Nadu]]<br>{{coord|11.190106| 79.764929}} |[[File:Annan koil.jpeg|130px|center]] |Padmavathi<br>Srinivasa Perumal | | |- |40 |[[Govindaraja Perumal Temple|Thiruchitrakoodam]] |[[Chidambaram]],<br> [[Cuddalore district]], <br>[[Tamil Nadu]]{{coord|11.399207| 79.693364}} |[[File:Temple Tank (Sivaganga), Nataraja Temple - panoramio.jpg|130px|center]] |Pundareegavalli<br>Govindaraja Perumal | | |- |41 |[[Devanathaswamy temple|Thiruvaheendrapuram]] |[[Thiruvanthipuram]],<br> [[Cuddalore district]], <br>[[Tamil Nadu]]{{coord|11.745099| 79.709351}} | |Hemabujavalli<br>Devanatha Perumal | | |- |42 |[[Ulagalantha Perumal Temple, Tirukoyilur|Thirukkovalur]] |[[Thirukoyilur]],<br> [[Tiruvannamalai district]], <br>[[Tamil Nadu]]{{coord|11.967006| 79.202479}} |[[File:Ulagalantha Perumal9.JPG|130px|center]] |Pushpavalli<br>Thrivikrama Perumal | | |- |43 |[[Varadharaja Perumal Temple, Kanchipuram|Thirukkachi - Atthigiri]] |[[കാഞ്ചീപുരം]],<br> [[Kanchipuram district]], <br>[[തമിഴ്‌നാട്]]{{coord|12.819137| 79.724646}} |[[File:Varadaraja Perumal Temple Kanchipuram (31).jpg|130px|center]] |Perundevi<br>Devathiraja Perumal | | |- |44 |[[Ashtabujakaram|Ashtabuyagaram]] |[[Kanchipuram]],<br> [[Kanchipuram district]], <br>[[തമിഴ്‌നാട്]]{{coord|12.822736| 79.710806}} |[[File:Ashtabhujakaram (9).jpg|130px|center]] |Padmasani<br>Gajendravarada Perumal | | |- |45 |[[Tiruththanka|Thiruthanka]] |[[Kanchipuram]],<br> [[Kanchipuram district]], <br>[[തമിഴ്‌നാട്]]{{coord|12.824382| 79.705543}} |[[File:Vilakkoli-perumal108dd.jpg|130px|center]] |Maragadhavalli<br>Deepaprakasa Perumal | | |- |46 |[[Tiruvelukkai|Thiruvelukkai]] |[[Kanchipuram]],<br> [[Kanchipuram district]], <br>[[തമിഴ്‌നാട്]]{{coord|12.822197| 79.706450}} |[[File:Tiruvelukkai (3).jpg|130px|center]] |Amruthavalli<br>Sundharayoghanarasimha Perumal | | |- |47 |[[Ulagalantha Perumal Temple, Kanchipuram|Thiruneeragam]] |[[Kanchipuram]],<br> [[Kanchipuram district]], <br>[[തമിഴ്‌നാട്]]{{coord|12.839122| 79.705185}} |[[File:Ulagalantha perumal Kanchipuram3.jpg|130px|center]] |Boovalli<br>Jagadeeswara Perumal | | |- |48 |[[Tiru paadagam|Thiruppadagam]] |[[Kanchipuram]],<br> [[Kanchipuram district]], <br>[[തമിഴ്‌നാട്]]{{coord|12.842726| 79.696941}} |[[File:Pandavathoothar (7).jpg|130px|center]] |Rukmani Sathyabama<br>Pandavadootha Perumal | | |- |49 |[[Nilathingal Thundam Perumal temple|Nilathingal Thundam]] |[[Kanchipuram]],<br> [[Kanchipuram district]], <br>[[തമിഴ്‌നാട്]]{{coord|12.847463| 79.699313}} |[[File:Ekambareswarar3.jpg|130px|center]] |Chandrasoodavalli<br>Chandrasooda Perumal | | |- |50 |[[Ulagalantha Perumal Temple, Kanchipuram|Thiruooragam]] |[[Kanchipuram]],<br> [[Kanchipuram district]], <br>[[തമിഴ്‌നാട്]]{{coord|12.839122| 79.705185}} |[[File:Ulagalantha perumal Kanchipuram3.jpg|130px|center]] |Amudavalli<br>Thrivikrama Perumal | | |- |51 |[[Tiruvekkaa|Thiruvehka]] |[[Kanchipuram]],<br> [[Kanchipuram district]], <br>[[തമിഴ്‌നാട്]]{{coord|12.824070| 79.712462}} |[[File:Yathothkari (2).jpg|130px|center]] |Komalavalli<br>Yathokthakari Perumal | | |- |52 |[[Ulagalantha Perumal Temple, Kanchipuram|Thirukkaragam]] |[[Kanchipuram]],<br> [[Kanchipuram district]], <br>[[തമിഴ്‌നാട്]]{{coord|12.839122| 79.705185}} |[[File:Ulagalantha perumal Kanchipuram3.jpg|130px|center]] |Padmamani<br>Karunagara Perumal | | |- |53 |[[Ulagalantha Perumal Temple, Kanchipuram|Thirukkarvaanam]] |[[Kanchipuram]],<br> [[Kanchipuram district]], <br>[[തമിഴ്‌നാട്]]{{coord|12.839122| 79.705185}} |[[File:Ulagalantha perumal Kanchipuram3.jpg|130px|center]] |Kamalavalli<br>Neelamega Perumal | | |- |54 |[[Kamakshi Amman Temple|Thirukkalvanur]] |[[Kanchipuram]],<br> [[Kanchipuram district]], <br>[[തമിഴ്‌നാട്]]{{coord|12.840653| 79.703250}} |[[File:Kanchipuram.in Kamakshi-Amman Temple - panoramio.jpg|130px|center]] |Sundarabimbavalli<br>Choranatha Perumal | | |- |55 |[[Tiru pavla vannam|Thiruppavalavannam]] |[[Kanchipuram]],<br> [[Kanchipuram district]], <br>[[തമിഴ്‌നാട്]]{{coord|12.843658| 79.707604}} |[[File:Manavalamamunigal 05.jpg|130px|center]] |Pravalavalli<br>Pravalavarna Perumal | | |- |56 |[[Tiru parameswara vinnagaram|Thiru Parameswara Vinnagaram]] |[[Kanchipuram]],<br> [[Kanchipuram district]], <br>[[തമിഴ്‌നാട്]]{{coord|12.837151| 79.709482}} |[[File:Parameswara Vinnagaram.JPG|130px|center]] |Vaigundavalli<br>Vaikundanatha Perumal | | |- |57 |[[Thiruputkuzhi|Vijayaraghava Perumal Temple]] |[[Thiruputkuzhi]],<br> [[Kanchipuram district]], <br>[[തമിഴ്‌നാട്]]{{coord|12.872642| 79.618683}} |[[File:Tirupukuzhi1.jpg|130px|center]] |Maragadavalli<br>Vijayaraghava Perumal | | |- |58 |[[Bhaktavatsala Perumal Temple, Thirunindravur|Thirunindravur]] |[[Thiruninravur|Thirunindravur]],<br> [[Tiruvallur District]], <br>[[തമിഴ്‌നാട്]]{{coord|13.112501| 80.026096}} |[[File:Bakthavtsala perumal gopuram.jpg|130px|center]] |Sudhavalli<br>Bhaktavatsala Perumal | | |- |59 |[[Veeraraghava Swami Temple (Thiruevvul)|Thiruvallur]] |[[Thiruvallur]],<br> [[Tiruvallur district]], <br>[[തമിഴ്‌നാട്]]{{coord|13.143204| 79.907439}} |[[File:Tiruvallur9.jpg|130px|center]] |Kanagavalli<br>Vaidhya Veeraraghava Perumal | | |- |60 |[[Parthasarathy Kovil|Thiruvallikeni]] |[[Chennai]],<br> [[Chennai district]], <br>[[തമിഴ്‌നാട്]]{{coord|13.053920| 80.276942}} |[[File:Tiruvallikeni1.jpg|130px|center]] |Rukmani<br>Venkatakrishna Perumal | | |- |61 |[[Ranganatha Temple, Thiruneermalai|Thiruneermalai]] |[[Kanchipuram]],<br> [[Kanchipuram district]], <br>[[തമിഴ്‌നാട്]]{{coord|12.963808| 80.114953}} |[[File:Thiruneermalai temple.jpg|130px|center]] |Sundaravalli<br>Jalathivarnaya Perumal | | |- |62 |[[Nithyakalyana Perumal temple|Thiruvidanthai]] |[[Thiruvidanthai]],<br> [[Kanchipuram district]], <br>[[തമിഴ്‌നാട്]]{{coord|12.763217| 80.242538}} |[[File:Thiruvidanthai8.JPG|130px|center]] |Komalavalli<br>Lakshmivaraha Perumal നിത്യകല്യാണപെരുമാൾ അഥവാ ലക്ഷ്മീവരാഹപെരുമാൾ | | |- |6356 |[[തിരുക്കടൽ മല്ലൈ]] |[[മഹാബലിപുരം]],<br> [[കാഞ്ചീപുരം ജില്ല]], <br>[[തമിഴ്‌നാട്]]{{coord|12.617464| 80.193303}} |[[File:Thirukadalmallai Temple.jpg|130px|center]] |നിലമങ്കൈ തായർ (ഭൂമിദേവി)<br>സ്ഥലശയനപെരുമാൾ | | |- |64 |[[Thirukkadigai]] |[[Sholinghur]],<br>[[Vellore district]], <br>[[തമിഴ്‌നാട്]]{{coord|13.093698| 79.424626}} |[[File:Sholingar (15).JPG|130px|center]] |അമൃതബാലാവല്ലി <br>യോഗനരസിംഹപെരുമാൾ | | |- |65 |[[Ram Janmabhoomi|Thiruvayothi]] |[[Ayodhya]],<br> [[Faizabad district]], <br>[[Uttar Pradesh]]{{coord|26.71481| 82.82272}} | |Seethadevi<br>Ramachandra Perumal | | |- |66 |[[Naimisaranyam|Thirunaimisaranyam]] |Naimisaranya,<br>[[Uttar Pradesh]]{{coord|27.43625| 80.57052}} |[[File:Cakratirtham.jpg|130px|center]] |Sriharilakshmi<br>Devaraja Perumal | | |- |67 |[[Jyotirmath|Thirupruthi]] |[[Jyothirmath]],<br> [[Chamoli district]], <br>[[Uttarakhand]]<br>{{coord|29.92981| 79.42245}} |[[File:JyothirMutt.JPG|130px|center]] |Parimalavalli<br>Paramapurushaya Perumal | | |- |68 |[[Raghunathji Temple, Devprayag|Thirukkandamenum Kadinagar]] |[[Devaprayag]], <br>[[Tehri Garhwal district]], <br>[[Uttarakhand]]<br>{{coord|26.95009| 80.43869}} |[[File:Devprayag2008.JPG|130px|center]] |Pundareegavalli<br>Neelamega Perumal | | |- |69 |[[Badrinath temple|Thiruvadariyachramam]] |[[Badrinath]],<br>[[Chamoli district]], <br>[[Uttarakhand]]<br>{{coord|26.95009| 80.43869}} |[[File:Badrinath temple.jpg|130px|center]] |Aravindavalli<br>Badrinarayana Perumal | | |- |70 |[[Muktinath|Thirusalakraamam]] |[[Muktinath Valley]]<br>{{coord|28.816711| 83.871280}} |[[File:Muktinath Temple view.JPG|130px|center]] |Sridevi<br>Srimoorthi Perumal | | |- |71 |[[Kesava Deo Temple|Thiruvadamadurai]] |[[Mathura]], <br>[[Mathura district]], <br>[[Uttar Pradesh]]<br>{{coord|27.504756| 77.669646}} |[[File:Mathura Temple-Mathura-India0002.JPG|130px|center]] |Sathyabama<br>Govardhanagiridhari Perumal | | |- |72 | [[Gokul|Thiruvaipadi]] |[[Gokul]], <br>[[Mathura district]],<br>[[Uttar Pradesh]]<br>{{coord|26.95009| 80.43869}} |[[File:Gokul temple.JPG|130px|center]] |Rukmani Sathyabama<br>Navamohanakrishna Perumal | | |- |73 |[[Dwarkadheesh temple, Gujrat|Thirudwaragai]] |[[Dwarka]], <br>[[Devbhoomi Dwarka district]],<br>[[Gujarat]]<br>{{coord|24.00995| 73.33053}} |[[File:Dwarakadheesh Temple.jpg|130px|center]] |Lakshmi<br>Rukmanyadhi Ashtamahishi,<br>Dwarakadeesa Perumal | | |- |74 |[[Ahobilam|Thirusingavelkundram (Ahobilam)]] |[[Ahobilam]], <br>[[Kurnool district]], <br>[[Andhra Pradesh]]<br>{{coord|15.34099| 79.15329}} |[[File:Upper Ahobilam temple Gopuram.jpg|130px|center]] |Amruthavalli Senchulakshmi<br>Lakshminarasimha Perumal | | |- |75 |[[Tirumala Venkateswara Temple|Thiruvengadam(Tirupati)]] |[[Tirupati]], <br>[[Chittoor district]], <br>[[Andhra Pradesh]]<br>{{coord|13.83393| 79.40872}} |[[File:Tirumala Venkateswara temple entrance 09062015.JPG|130px|center]] |Padmavathi<br>Srinivasa Perumal | | |- |76 |[[തിരുനാവായ നാവാമുകുന്ദക്ഷേത്രം|തിരുനാവായ്]] |[[തിരുനാവായ]], <br>[[മലപ്പുറം ജില്ല]], <br>[[കേരളം]]<br>{{coord|10.360704| 76.83654}} |[[File:Thirunavaya Navamukunda Temple.JPG|130px|center]] |Vithuvakoduvalli<br>Abhayapradhaya Perumal | | |- |77 |[[തിരുമിറ്റക്കോട് അഞ്ചുമൂർത്തി ക്ഷേത്രം|തിരുവിതുവക്കോട് പറമ്പിയപ്പൻ കോവിൽ]] |Thiruvithuvakoodu,<br>[[Palakkad district]],<br>[[കേരളം]]<br>{{coord|10.36070| 76.83654}} | |Vathsalyavalli<br>Katkaraswami Perumal | | |- |78 |[[തൃക്കാക്കര വാമനമൂർത്തിക്ഷേത്രം|തിരുക്കാക്കരൈ കാത്കാരൈയപ്പൻ ക്ഷേത്രം]] |[[തൃക്കാക്കര]],<br>[[എറണാകുളം ജില്ല]],<br>[[കേരളം]]<br>{{coord|10.36070| 76.83654}} |[[File:Thirukatkarai3.jpg|130px|center]] |Madhuraveni<br>Sookthinatha Perumal | | |- |79 |[[തിരുമൂഴിക്കുളം ശ്രീ ലക്ഷ്മണപ്പെരുമാൾ ക്ഷേത്രം|തിരുമൂഴിക്കുളം മൂഴിക്കാലട്ടപ്പൻ കോവിൽ]] |[[Thirumoozhikulam]],<br>[[Ernakulam district]],<br>[[കേരളം]]<br>{{coord|10.36070| 76.8365}} |[[File:Thirumoozhikalam2.jpg|130px|center]] |Vathsalyavalli<br>Sundaraya Perumal | | |- |80 |[[തിരുവല്ല ശ്രീവല്ലഭമഹാക്ഷേത്രം|തിരുവല്ലവാഴ് ശ്രീവല്ലഭസ്വാമി കോവിൽ]] |[[തിരുവല്ല]],<br>[[പത്തനംതിട്ട ജില്ല]],<br>[[കേരളം]]<br>{{coord|9.42723| 76.81732}} |[[File:Sree Vallaba Temple 5.JPG|130px|center]] |Karpagavalli<br>Amruthanarayana Perumal | | |- |81 |[[തൃക്കൊടിത്താനം മഹാവിഷ്ണു ക്ഷേത്രം|തിരുക്കൊടിത്താനം]] |[[തൃക്കൊടിത്താനം]],<br>[[കോട്ടയം ജില്ല]],<br>[[കേരളം]]<br>{{coord|9.42723| 76.81732}} |[[File:Thrickodithanam 8.JPG|130px|center]] |Rakthapankajavalli<br>Devathideva Perumal | | |- |82 |[[തൃച്ചിറ്റാറ്റ് മഹാവിഷ്ണുക്ഷേത്രം|തിരുചെങ്കുന്ദ്രൂർ ഇമയവരപ്പ പെരുമാൽ കൊവിൽ]] |[[ചെങ്ങന്നൂർ]],<br>[[ആലപ്പുഴ ജില്ല]],<br>[[കേരളം]]<br>{{coord|9.42723| 76.81732}} | |Hemalatha<br>Mayashaktiyuthaswamy Perumal | | |- |83 |[[തൃപ്പുലിയൂർ മഹാവിഷ്ണു ക്ഷേത്രം|തിരുപ്പുലിയൂർ മായപിരാൻ കോവിൽ ]] |[[പുലിയൂർ]],ചെങ്ങന്നൂർ<br>[[ആലപ്പുഴ ജില്ല]],<br>[[കേരളം]]<br>{{coord|9.42723| 76.81732}} |[[File:Puliyoor.JPG|130px|center]] |Padmasani<br>Vamana Perumal | | |- |84 |[[ആറന്മുള ശ്രീ പാർത്ഥസാരഥിക്ഷേത്രം|തിരുവാറൻ വിലൈ പാർത്തസാരഥി കോവിൽ]] |[[ആറന്മുള]],<br>[[Pathanamthitta District]],<br>[[കേരളം]]<br>{{coord|9.35542| 76.76033}} |[[File:Aranmula Temple.JPG|130px|center]] |Kamalavalli<br>Kamalanatha Perumal | | |- |85 |[[Pambanaiappan Temple|Thiruvanvandoor]] |[[Thiruvanvandoor]],<br>[[Alappuzha District]],<br>[[കേരളം]]<br>{{coord|9.35542| 76.76031}} |[[File:Thiruvanvandoor Pambanaiappan Temple 1.JPG|130px|center]] |Harilakshmi<br>Ananthapadmanabha Perumal | | |- |86 |[[തിരുവനന്തപുരം പത്മനാഭസ്വാമിക്ഷേത്രം]] |[[Thiruvananthapuram]],<br>[[Thiruvananthapuram District]],<br>[[കേരളം]]<br>{{coord|8.53402| 76.92787}} |[[File:Padmanabhaswamy Temple Thiruvananthapuram.jpg|130px|center]] |Maragadhavalli<br>Adhikesava Perumal | | |- |87 |[[Sri Adikesavaperumal Temple|Thiruvattaru]] |[[Thiruvattar]],<br>[[Kanyakumari district]],<br>[[തമിഴ്‌നാട്]]<br>{{coord|8.36897| 77.241670}} |[[File:Thiruvattar Adhi Kesava Temple.JPG|130px|center]] |Kamalavalli<br>Thiruvazhmarbhan Perumal | | |- |88 |[[Thiruppathisaram|Thiruvanparisaram]] |[[Thiruppathisaram]],<br>[[Kanyakumari district]],<br>[[തമിഴ്‌നാട്]]{{coord|8.254153| 77.47032}} |[[File:Thriuppathisaram.jpg|130px|center]] |vamanashetravalli<br>Vamanakshetrapoornaya Perumal | | |- |89 |[[Vaishnava Nambi and Thirukurungudivalli Nachiar Temple|Thirukkurungudi]] |[[Thirukkurungudi]],<br>[[Tirunelveli district]],<br>[[തമിഴ്‌നാട്]]{{coord|8.436906| 77.5259}} |[[File:Thirukarungudi temple.jpg|130px|center]] |Chireevaramangaivalli<br>Thothadhrinatha Perumal | | |- |90 |[[Sri Vanamamalai Perumal Temple|Thirucheeravaramangai]] |[[Nanguneri]],<br>[[Tirunelveli district]],<br>[[തമിഴ്‌നാട്]]{{coord|8.436905| 77.5259}} |[[File:Naguneri18.jpg|130px|center]] |Boonayagi, Vaigundavalli<br>Vaikuntanatha Perumal | | |- |91 |[[Srivaikuntanathan Permual Temple|Thiruvaigundam]] |[[Srivaikuntam]],<br>[[Thoothukudi district]],<br>[[തമിഴ്‌നാട്]]{{coord|8.609726| 77.9760}} |[[File:Srivaikuntam6.jpg|130px|center]] |Varagunavalli<br>Vijayasana Perumal | | |- |92 |[[ThiruVaragunamangai Perumal Temple|Thiruvaragunamangai]] |[[Natham]],<br>[[Thoothukudi district]],<br>[[തമിഴ്‌നാട്]]{{coord|8.60972| 77.976037}} |[[File:Varagunamangai1.jpg|130px|center]] |Boonayagi<br>Boomipalaya Vairinedharchidha Gopaya Perumal | | |- |93 |[[ThiruPulingudi Perumal Temple|Thiruppuliangudi]] |Thirupulingudi,<br>[[Thoothukudi district]],<br>[[തമിഴ്‌നാട്]]{{coord|8.60972| 77.976037}} |[[File:Thirupuliyangudi3.jpg|130px|center]] |Visalakrishnakshidevi<br>Aravindhalochana Perumal | | |- |94 |[[Irattai Thiruppathy|Thirutholaivillimangalam (Navathirupathi)]] |Tholavillimangalam,<br>[[Thoothukudi district]],<br>[[തമിഴ്‌നാട്]]{{coord|8.60972| 77.97603}} |[[File:Aravinda Lochanar temple2.jpg|130px|center]] |Baligavalli Padmavathi<br>Srinivasa Perumal | | |- |95 |[[Sri Srinivasa Perumal Temple, Tirukulandhai|Thirukkulandai (Navathirupathi)]] |[[Perungulam]],<br>[[Thoothukudi district]],<br>[[തമിഴ്‌നാട്]]{{coord|8.606968| 77.950545}} |[[File:Thirukulandhai1.jpg|130px|center]] |Kolurvalli<br>Nikshepavithaya Perumal | | |- |96 |[[Vaithamanidhi Perumal Temple|Thirukkolur (Navathirupathi)]] |Thirukolur,<br>[[Thoothukudi district]],<br>[[തമിഴ്‌നാട്]]{{coord|8.6065018| 77.97389}} |[[File:Thirukkolur3.jpg|130px|center]] |Kundalakarnadevi<br>Dheerga Magarakundaladharaya Perumal | | |- |97 |[[Makara Nedunkuzhai Kannan Temple|Thirupperai]] |[[Thenthiruperai]],<br>[[Thoothukudi district]],<br>[[തമിഴ്‌നാട്]]{{coord|8.60650| 77.97389}} |[[File:Then Thirupperai3.jpg|130px|center]] |Aadhinathavalli<br>Aadhinatha Perumal | | |- |98 |[[AlwarThirunagari Temple|Thirukkurugur]] |[[Alwarthirunagari]],<br>[[Thoothukudi district]],<br>[[തമിഴ്‌നാട്]]{{coord|8.60696| 77.95054}} |[[File:Azhwar Thirunagari9.jpg|130px|center]] |Kodhadevi<br>Vadapathrasayee Perumal | | |- |99 |[[Srivilliputhur Andal Temple|Thiruvillipputhur]] |[[Srivilliputhur]],<br>[[Virudhunagar district]],<br>[[തമിഴ്‌നാട്]]{{coord|8.60696| 77.95054}} |[[File:Andal Temple.jpg|130px|center]] |Rakthapankajavalli<br>Narayana Perumal | | |- |100 |[[Ninra Narayana Perumal temple|Thiruthangal]] |[[Thiruthankal]]<br>[[Virudhunagar district]],<br>[[തമിഴ്‌നാട്]]{{coord|9.010702| 77.8853}} |[[File:Thiruthankal1.jpg|130px|center]] |Madhuravalli<br>Sangamasundharaya Perumal | | |- |101 |[[Koodal Azhagar Temple|Thirukkoodal]] |[[Madurai]],<br>[[Madurai district]],<br>[[തമിഴ്‌നാട്]]{{coord|9.98860| 78.26434 }} |[[File:Koodalazhagar (15).jpg|130px|center]] |Sundaravalli<br>Chorasundara Perumal | | |- |102 |[[Kallazhagar Temple|Thirumaliruncholai]] |[[Alagar Koyil]],<br>[[Madurai district]],<br>[[തമിഴ്‌നാട്]]{{coord|9.988609 | 78.2643428 }} |[[File:AzhagarKovil Madurai.JPG|130px|center]] |Mohavalli<br>Kalamega Perumal | | |- |103 |[[Kalamegha Perumal temple|Thirumogur]] |[[Thirumohur]],<br>[[Madurai district]],<br>[[തമിഴ്‌നാട്]]{{coord|9.98860 | 78.26434 }} |[[File:Tirumohur (9).jpg|130px|center]] |Mahalakshmi<br>Uraga Mrudusayanaya Perumal | | |- |104 |[[Sowmya Narayana Perumal temple|Thirukkoshtiyur]] |[[Thirukoshtiyur]],<br>[[Sivaganga district]],<br>[[തമിഴ്‌നാട്]]{{coord|9.98860| 78.2643 }} |[[File:Thirukkottiyur1.jpg|130px|center]] |Kalyanavalli, Padmasani<br>Kalyana Jagannatha Perumal | | |- |105 |[[Adi Jagannatha Perumal Temple|Thiruppullani]] |Thirupullani,<br>[[Ramanathapuram district]],<br>[[തമിഴ്‌നാട്]]{{coord|9.98860 | 8.26434 }} |[[File:Tirupullani1.jpg|130px|center]] |Ujjeevana<br>Sathyagirinatha Perumal | | |- |106 |[[Thirumeyyam]] |[[Thirumayam]],<br>[[Pudukottai district]],<br>[[തമിഴ്‌നാട്]]{{coord|9.98860| 78.2643}} |[[File:Thirumayam temple.jpg|130px|center]] |Sridevi<br>Venkatesa Perumal | | |- |107 |[[ThirupPaarkadal Sri Ksheerapthi Nathan|Thirupalkadal]] |[[Heaven]]ly <br> [[Vinnulaga Thirupathi]] | | Kadal Magal <br> Sri Devi <br>Thiruppaarkadal Nathan | | |- |108 |[[Vaikunta|Thirupparamapadham]] | Heavenly<br> Vinnulaga Thirupathi |[[File:The Churning of the Ocean of Milk (6124603065).jpg|130px|center]] |<br> Periya Pirattiyaar Paramapadha Nathan | | |} [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:മഹാവിഷ്ണുക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ദിവ്യദേശങ്ങൾ| ]] hpaehg358ij60hgwnjaqcl2stkgavn2 0 12755 4671539 4669520 2026-09-29T02:04:30Z ~2026-52118-55 223518 /* ജീവിതരേഖ */ 4671539 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|S. Jithesh}} വേഗവരയുടെയും ഓർമ്മശക്തിയുടെയും ലോകത്തെ വിസ്മയമായ മലയാളി. ഇൻസ്റ്റഗ്രാമിൽ രണ്ട് കോടിയിലേറെ പ്രേക്ഷകരെ ലഭിച്ച ആദ്യമലയാളി. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വേഗതയേറിയ പെർഫോമിംഗ്‌ ചിത്രകാരൻ. കേരള കാർട്ടൂൺ അക്കാദമിയുടെ മുൻ വൈസ് ചെയർമാൻ. സൂപ്പർ-സ്പീഡി കാർട്ടൂണിസ്റ്റ്, രേഖാചിത്രകാരൻ, [[കവി]], കലാ - സാഹിത്യ വിചിന്തകൻ, പാരിസ്ഥിതിക ദാർശനികൻ എന്നീ നിലകളിൽ ശ്രദ്ധേയൻ. [[ചിത്രകല]]യുടെ അരങ്ങിലെ രൂപാവിഷ്കാരമായ [[വരയരങ്ങ്]] എന്ന സാംസ്കാരികകലാരൂപത്തിന്റെയും 'റാപ്ടൂൺ' ത്രില്ലെറിന്റെയും ഉപജ്ഞാതാവ് . ചിത്രകലയെ 'രംഗകല' അഥവാ 'പെർഫോമിംഗ് ആർട്' ആയി ആവിഷ്കരിച്ച് പതിനായിരത്തോളം വേദികളിലവതരിപ്പിച്ച ആദ്യചിത്രകാരനാണ് [[എസ്. ജിതേഷ് |ഡോ. ജിതേഷ്ജി]] എന്ന തൂലികാ നാമത്തിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ഇദ്ദേഹം. പി എസ് സി പരീക്ഷയിൽ നിരവധി തവണ ജിതേഷ്ജിയെപ്പറ്റിയും അദ്ദേഹം രംഗാവിഷ്കാരംനൽകി പ്രചുരപ്രചാരത്തിലെത്തിച്ച തനതുകലാരൂപം വരയരങ്ങിനെപ്പറ്റിയും ചോദിച്ചിട്ടുണ്ട് [https://www.manoramaonline.com/district-news/pathanamthitta/2024/08/09/jiteshji-to-deliver-speech-at-tedx-talks.html]<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/}}</ref> [https://keralakaumudi.com/news/mobile/news.php?id=972421&u=local-news-pathanamthitta] <ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/style/style-factor/2019/08/02/speed-cartoonist-jitheshji-interview.html|title=5 മിനിറ്റിൽ 50 ചിത്രങ്ങൾ; ജിതേഷ്ജി, കാർട്ടൂൺ ലോകത്തെ ഉസൈൻ ബോൾട്ട്!|access-date=2021-06-05|language=ml}}</ref> സ്വന്തമായി ഒരു തനതുകലാരൂപം സൃഷ്ടിച്ച്‌ ആയിരക്കണക്കിനു വേദികളിൽ പെർഫോം ചെയ്ത ഒരേയൊരു കലാകാരനേ ഇന്ന് കേരളത്തിൽ ജീവിച്ചിരിപ്പുള്ളു. അതാണു ജിതേഷ്ജി എന്ന് ഗൂഗിൾ ജെമിനിയും ചാറ്റ്‌ ജിപിറ്റിയും ഉത്തരം പറയുന്നു. ക്രിയേറ്റീവ്‌ ആർട്ടായ ചിത്രകലയ്ക്ക് പരമ്പരാഗത ആസ്വാദന രീതികളിൽനിന്ന് വേറിട്ട് അവതരണകലയെന്ന നിലയിൽ നവ്യമായൊരു ആസ്വാദനതലം സൃഷ്ടിക്കുവാൻ ഈ അതിവേഗചിത്രകാരന്റെ പെർഫോമിംഗ്‌ ചിത്രരചനാശൈലിയ്ക്കും 'വരയരങ്ങ്' എന്ന പരീക്ഷണകലാരൂപത്തിനും കഴിഞ്ഞു. വിസ്മയാവഹമായ വേഗത്തിൽ, ചലച്ചിത്രം, ക്രിക്കറ്റ്,സംഗീതം,സാഹിത്യം, രാഷ്ടീയം എന്നിങ്ങനെ വിവിധമേഖലകളിലെ നൂറോളം പ്രശസ്തവ്യക്തികളെ നർമ്മഭാഷണവും കവിതാശകലങ്ങളും മഹത് സന്ദേശങ്ങളും നിറഞ്ഞ രസകരമായ കമന്ററിയുടെ അകമ്പടിയോടെ അവിരാമം വരച്ചവതരിപ്പിക്കുന്ന 'ഓൺ ദ സ്പോട്ട് സെലിബ്രിറ്റി സ്പീഡ് സ്കെച്ച് സ്റ്റേജ്ഷോ' ആണ് ജിതേഷിന്റെ [[വരയരങ്ങ്]]. 1990 ൽ ചങ്ങനാശ്ശേരി സെൻറ് ബർക്ക്മാൻസ് കോളേജ് വിദ്യാർത്ഥിയായിരിക്കുമ്പോഴാണ് ജിതേഷ്ജി വരയരങ്ങ് ചിത്രകലാപ്രസ്ഥാനത്തിനു തുടക്കമിടുന്നത്. തന്റെ ചിത്രകലാ ഗുരുവായ ആർട്ടിസ്റ്റ് [[വി.എസ്. വല്യത്താൻ]] സ്മരണാർത്ഥം 2008 ജൂണ് 22ന് [[പത്തനംതിട്ട]] ജില്ലയിലെ പന്തളത്തുനിന്ന് 1001 തുടർ വരയരങ്ങുകൾ ' സംഘടിപ്പിച്ച് രാജ്യത്ത് ഉടനീളം യാത്രചെയ്ത് തന്റെ തന്റെ തനതുദൃശ്യകലാരൂപം പ്രചരിപ്പിച്ചു. ഇക്കഴിഞ്ഞ അര നൂറ്റാണ്ടിനുള്ളിൽ കേരളത്തിൽ രൂപം കൊണ്ട ഏറ്റവും ജനകീയമായ തനതു ദൃശ്യകലാരൂപമാണ് വരയരങ്ങ്. കേരളാ ആനിമേഷൻ അക്കാദമി സെക്രട്ടറി, [[കാർട്ടൂണിസ്റ്റ് ശങ്കർ]] ഫൗണ്ടേഷൻ വൈസ് ചെയർമാൻ എന്നീ നിലകളിലും പ്രവർത്തിക്കുന്നു. [[കൈരളി ടി.വി]]യിൽ 'വര' എന്ന ഇൻഫോടൈന്മെന്റ് കാർട്ടൂൺ ഷോയുടെ അവതാരകനാണ്. ഒരു ദശാബ്ദക്കാലത്തോളം ചിരിച്ചെപ്പ് കാർട്ടൂൺ മാസികയുടെ മുഖ്യപത്രാധിപരായി പ്രവർത്തിച്ചു. 'സൂപ്പർ സ്പീഡി കാർട്ടൂണിംഗ്' എന്ന അതിനൂതന ചിത്രകലാസങ്കേതത്തിന്റെ ഉപജ്ഞാതാവും പ്രചാരകനുമാണ്. കാൽനൂറ്റാണ്ടോളമായി സ്പീഡ് കാർട്ടൂൺ രംഗത്ത് സജീവസാന്നിധ്യമായ ഈ അതിവേഗചിത്രകാരൻ 'ഡോ. ജിതേഷ്ജി' എന്ന തൂലികാനാമത്തിലാണ് കാരിക്കേച്ചറുകൾ വരയ്ക്കുന്നത്. അഞ്ചുമിനിറ്റുകൊണ്ട് അമ്പത് ലോകപ്രശസ്തരെ അവിരാമം വരച്ച് വരവേഗവിസ്മയം സൃഷ്ടിച്ചിട്ടുള്ള ജിതേഷ്ജി [https://www.deshabhimani.com/news/kerala/news-01-09-2022/1041504] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221225074737/https://www.deshabhimani.com/news/kerala/news-01-09-2022/1041504 |date=2022-12-25 }} ലോകത്തെ ഏറ്റവും വേഗതയേറിയ പെർഫോർമിംഗ് കാർട്ടൂണിസ്റ്റായി വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന ഇദ്ദേഹം വരയെ അരങ്ങിന്റെ ആഘോഷമാക്കിയ ആദ്യ ഇന്ത്യൻ ചിത്രകാരൻ എന്ന നിലയിൽ ലോക ചിത്രകലാഭൂപടത്തിൽ ഇടം നേടിയ മലയാളിയാണ്. മൂവായിരത്തിലേറെ ചിത്രങ്ങൾ ഓർമ്മയിൽ നിന്ന് വരയ്ക്കുന്ന, 366 ദിവസങ്ങളുടെയും ചരിത്രപ്രസക്തിയും പ്രത്യേകതകളും ഓർമ്മയിൽ നിന്ന് പറയുന്ന വരയുടെയും ഓർമ്മശക്തിയുടെയും ലോകവിസ്മയമായ മലയാളി എന്നനിലയിലുള്ള നിസ്തുല ബൗദ്ധികസാന്നിദ്ധ്യമായ ഇദ്ദേഹം 'ഹിസ്റ്ററി മാൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ ' എന്ന പേരിലും അറിയപ്പെടുന്നു. കലാപ്രകടനത്തിന് ഇൻസ്റ്റഗ്രാമിൽ ഇരുനൂറ് ലക്ഷത്തിലേറെ (ഇരുപത് മിലിയനിലേറെ) പ്രേക്ഷകരെ ലഭിച്ച ആദ്യമലയാളി എന്ന നിലയിലും മാധ്യമശ്രദ്ധ നേടിയ ഇന്ത്യൻ അതിവേഗചിത്രകാരനാണ് ജിതേഷ്ജി. കുഞ്ചൻ നമ്പിയാർ ഓട്ടൻ തുള്ളൽ കൊട്ടാരക്കര തമ്പുരാൻ കഥകളിക്ക് രൂപം കൊടുത്തത് പോലെയോ ഒക്കെ സ്വന്തമായി ഒരു കലാരൂപം സൃഷ്ടിച്ച് അനേകായിരം അരങ്ങുകളിൽ അവതരിപ്പിച്ചു എന്ന അനന്യതയാണ് ഡോ. ജിതേഷ്ജിയെ സാംസ്കാരികഭൂമികയിൽ വ്യത്യസ്തനാക്കുന്ന സുപ്രധാന സവിശേഷത. ചിത്രകലയെ ആദ്യമായി അരങ്ങിന്റെ ഉത്സവമാക്കിയ ആദ്യ ഇന്ത്യൻ ചിത്രകാരൻ എന്ന നിലയിൽ ലോകശ്രദ്ധ നേടിയ പെർഫോമിംഗ്‌ ചിത്രകാരനാണ് ജിതേഷ്ജി .[http://www.mathrubhumi.com/palakkad/news/2302798-local_news-Palakkadu-%E0%B4%AA%E0%B4%BE%E0%B4%B2%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B4%9F%E0%B5%8D.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130527172131/http://www.mathrubhumi.com/palakkad/news/2302798-local_news-Palakkadu-%E0%B4%AA%E0%B4%BE%E0%B4%B2%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B4%9F%E0%B5%8D.html |date=2013-05-27 }} [http://www.deshabhimani.com/newscontent.php?id=184852] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231113000826/https://www.deshabhimani.com/newscontent.php?id=184852 |date=2023-11-13 }} == ജീവിതരേഖ == കെ. എൻ. സോമശേഖരൻ നായരുടെയും എം. രമണിയമ്മയുടെയും മകനായി 1974 ഡിസംബർ 30 ന് [[പത്തനംതിട്ട]] ജില്ലയിലെ [[പന്തളം]] ക്രിസ്റ്റ്യൻ മിഷൻ (സി.എം ഹോസ്പിറ്റൽ) ആശുപത്രിയിൽ ജനനം. ഇംഗ്ലീഷ് സാഹിത്യത്തിൽ ബിരുദാനന്തര ബിരുദവും സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്രത്തിലും നിയമത്തിലും ബിരുദവും നേടിയിട്ടുള്ള ജിതേഷ്ജിയെ ഒന്നിലേറെ സർവ്വകലാശാലകൾ ഡോക്ടർ ഓഫ് ലെറ്റേഴ്സ് (ഡി ലിറ്റ് )ബഹുമതി നൽകി ആദരിച്ചിട്ടുമുണ്ട് ഭാര്യ: ഉണ്ണിമായ, മക്കൾ : ശിവാനി, നിരഞ്ജൻ == കൃതികൾ == *നക്ഷത്രങ്ങളെ പ്രണയിച്ച ഒരാൾ(കവിതാ സമാഹാരം), *കുട്ടിക്കവിതകളും കാർട്ടൂൺ പഠനവും(ബാലസാഹിത്യം) *കാർട്ടൂൺ-കാരിക്കേച്ചർ വരയ്ക്കാൻ പഠിക്കാൻ (കാർട്ടൂൺ പഠനം) == അവലംബം == *[http://www.mathrubhumi.com/palakkad/news/2302798-local_news-Palakkadu-%E0%B4%AA%E0%B4%BE%E0%B4%B2%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B4%9F%E0%B5%8D.html മാതൃഭൂമി ദിനപത്രം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130527172131/http://www.mathrubhumi.com/palakkad/news/2302798-local_news-Palakkadu-%E0%B4%AA%E0%B4%BE%E0%B4%B2%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B4%9F%E0%B5%8D.html |date=2013-05-27 }} *[http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/2209691/2013-04-04/kerala മാതൃഭൂമി ദിനപത്രം]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *[http://www.hindu.com/2010/10/04/stories/2010100453930300.htm www.hindu.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101008030634/http://www.hindu.com/2010/10/04/stories/2010100453930300.htm |date=2010-10-08 }} *[http://www.hindu.com/2008/06/25/stories/2008062550940200.htm www.hindu.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080629005900/http://www.hindu.com/2008/06/25/stories/2008062550940200.htm |date=2008-06-29 }} *[http://www.yentha.com/news/view/4/14281 www.yentha.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111119212124/http://www.yentha.com/news/view/4/14281 |date=2011-11-19 }} *[http://expressbuzz.com/cities/thiruvananthapuram/cartoon-show-today/163146.html The New Indian Express]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *[http://www.hindu.com/2007/12/06/stories/2007120655100300.htm www.hindu.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071209121906/http://www.hindu.com/2007/12/06/stories/2007120655100300.htm |date=2007-12-09 }} *[http://www.hindu.com/2006/11/26/stories/2006112607840300.htm www.hindu.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071001010143/http://www.hindu.com/2006/11/26/stories/2006112607840300.htm |date=2007-10-01 }} *[http://www.hindu.com/2006/11/27/stories/2006112709700300.htm www.hindu.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071001021348/http://www.hindu.com/2006/11/27/stories/2006112709700300.htm |date=2007-10-01 }} *[https://www.youtube.com/watch?v=CKiU4_nJLFU&feature=fvsr] *[http://www.mathrubhumi.com/pathanamthitta/news/1325336-local_news-pathanamthitta-%E0%B4%AA%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%A8%E0%B4%82%E0%B4%A4%E0%B4%BF%E0%B4%9F%E0%B5%8D%E0%B4%9F.html മാതൃഭൂമി ദിനപത്രം]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *[http://www.mathrubhumi.com/alappuzha/news/983786-local_news-chengannoor-%E0%B4%9A%E0%B5%86%E0%B4%99%E0%B5%8D%E0%B4%99%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%A8%E0%B5%82%E0%B4%B0%E0%B5%8D%E2%80%8D.html മാതൃഭൂമി ദിനപത്രം]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *[http://www.mathrubhumi.com/thrissur/news/1195934-local_news-thrissur-%E0%B4%A4%E0%B5%83%E0%B4%B6%E0%B5%8D%E0%B4%B6%E0%B5%82%E0%B4%B0%E0%B5%8D%E2%80%8D.html മാതൃഭൂമി ദിനപത്രം]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *[http://www.mathrubhumi.com/online/php/print.php?id=1090182 മാതൃഭൂമി ദിനപത്രം]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *[http://www.mathrubhumi.com/pathanamthitta/news/1035093-local_news-Koduman-%E0%B4%95%E0%B5%8A%E0%B4%9F%E0%B5%81%E0%B4%AE%E0%B4%A3%E0%B5%8D%E2%80%8D.html മാതൃഭൂമി ദിനപത്രം]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *[http://www.mathrubhumi.com/alappuzha/news/1097870-local_news-Kalavoor-%E0%B4%95%E0%B4%B2%E0%B4%B5%E0%B5%82%E0%B4%B0%E0%B5%8D%E2%80%8D.html മാതൃഭൂമി ദിനപത്രം]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *[http://www.mathrubhumi.com/alappuzha/news/1288983-local_news-Alappuzha-%E0%B4%86%E0%B4%B2%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%AA%E0%B5%81%E0%B4%B4.html മാതൃഭൂമി ദിനപത്രം]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *കേരളകൗമുദി 'ഫ്ലാഷ്' ദിനപത്രം വാർത്ത (2008 നവംബർ 25 ചൊവ്വ). *സമകാലിക മലയാളം വാരികയിലെ ' ജീവിതം എന്നെ എന്തു പഠിപ്പിച്ചു ' പംക്തി.(ലക്കം.2004 ഒക്ടോബർ 1, 1180 കന്നി 15)സമ്പാ: ടി.എൻ. ജയചന്ദ്രൻ *കേരളശബ്ദം വാരിക 2013 മാർച്ച് 3,പേജ് 27,28,29 {{DEFAULTSORT:എസ്}} [[വർഗ്ഗം:1974-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഡിസംബർ 30-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ കാർട്ടൂണിസ്റ്റുകൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ചിത്രകാരന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ‎]] {{artist-stub}} qu791ttogi2jcc09a7fgmzswiyv1sea 0 26408 4671629 4613685 2026-09-29T10:34:40Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671629 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Babri Mosque}} {{POV}} {{Infobox mosque | name = ബാബറി മസ്ജിദ്‌ </br>بابری مسجد | image = Babri Masjid.jpg | image_size = 220 px | alt = ബാബരി മസ്ജിദ്‌ | caption =ബാബരി മസ്ജിദ് | latitude = 26.7956 | longitude = 82.1945 | location = [[അയോധ്യ]], [[India]] | year = നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടു - 1527<br />തകർക്കപ്പെട്ടു - 1992 | tradition = | administration = | ownership = | imam = | chairman = | spokesperson = | specifications = | architect = | architecture_style = തുഗ്ലുക്ക് | capacity = | length = | width = | area = | totalarea = | height = | dome_quantity = | dome_height_outer = | dome_height_inner = | dome_dia_outer = | dome_dia_inner = | minaret_quantity = | minaret_height = | materials = | general_contractor = | construction_cost = | renovations = | website = }} [[ഉത്തർ‌പ്രദേശ്|ഉത്തർപ്രദേശിലെ]] [[അയോദ്ധ്യ|അയോദ്ധ്യയിൽ]] 400 വർഷത്തിലധികം പഴക്കം കണക്കാക്കുന്ന ആരാധനാലയമായിരുന്നു'''ബാബറി മസ്‌ജിദ്‌''' .പതിനാറാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യ മുഗൾ ചക്രവർത്തിയായ ബാബറിന്റെ കമാന്ററായിരുന്ന മിർ ബാക്കിയാണ് ഈ ആരാധനാലയും പണികഴിപ്പിച്ചത്. 1528–29 (935 AH) കാലത്തായിരുന്നു ഇത്.ബാബറി മസ്ജിദ് [[ഹിന്ദുമതം|ഹൈന്ദവരുടെ]] ആരാധനാമൂർത്തിയായ [[ശ്രീരാമൻ|ശ്രീരാമന്റെ]] ജന്മസ്ഥലത്ത് ഉണ്ടായിരുന്ന [[ക്ഷേത്രം]] [[മസ്ജിദ്|മസ്‌ജിദായി]] പരിവർത്തി‍പ്പിക്കപ്പെട്ടതാണെന്ന ഒരു ആരോപണമുന്നയിച്ച് 1992ൽ ഹിന്ദു തീവ്രവാദികളാണ് ഈ പള്ളി ആക്രമിക്കുകയും നശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/news/world-south-asia-11436552|title=Timeline: Ayodhya holy site crisis - BBC News|access-date=2024-01-21|date=2019-12-10|archive-date=2019-12-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20191210110209/https://www.bbc.com/news/world-south-asia-11436552|url-status=bot: unknown}}</ref>രാജ്യത്ത് വർഗ്ഗീയ സംഘർഷങ്ങൾക്കും ഇത് കാരണമായി.<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-india-50065277|title=The complex history of India's Ayodhya holy site|access-date=2024-01-21|date=2019-10-16|language=en-GB}}</ref> 1940-ന് മുമ്പ് 'മസ്‌ജിദ്-ഇ-ജന്മസ്ഥാൻ' എന്നും അറിയപ്പെട്ടിരുന്നു.<ref>{{Cite news|url=http://www.dnaindia.com/india/report-all-you-need-to-know-about-babri-masjid-1975089|title=All you need to know about Babri Masjid|last=|first=|date=|work=|access-date=|via=}}</ref> തകർക്കപ്പെടുന്നതിന് മുൻപ്, ഉത്തരപ്രദേശത്തെ ഏറ്റവും വലിയ പള്ളികളിലൊന്നായിരുന്ന ഇത്, ബാബറുടെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം ഒരു രാമക്ഷേത്രം തകർത്താണ് 'മിർ ബകി' നിർമ്മിച്ചത് എന്ന് ബ്രിട്ടീഷ് ഓഫീസർ എച്ച്.ആർ.നെവിൽ റിപ്പോർട്ട് നൽകിയിട്ടുണ്ട്.<ref>H.R. Neville in the Barabanki District Gazetteer, Lucknow, 1905, pp 168-169</ref>. അതോടൊപ്പം രാഷ്ട്രീയ ലാഭത്തിന് വേണ്ടി ഇത്തരം വാദങ്ങൾ കെട്ടിച്ചമച്ചത് ആണെന്നും പറയപ്പെടുന്നു. 1992 ഡിസംബർ ന് ബാബരി മസ്ജിദ് ഹിന്ദുത്വവാദികളാൽ തകർക്കപ്പെട്ടു. രാജ്യത്ത് ഇത് വലിയ സംഘർഷങ്ങൾക്ക് കാരണമായി. നിരവധി സ്ഥലങ്ങളിൽ കലാപം പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടു. 2000 ആളുകൾ രാജ്യത്തിന്റെ പലയിടങ്ങളിലായി കൊല്ലപ്പെട്ടു. <ref>{{citation |last=Fuller |first=Christopher John |title=The Camphor Flame: Popular Hinduism and Society in India |url=https://books.google.com/books?id=To6XSeBUW3oC&pg=PA262 |year=2004 |publisher=Princeton University Press |isbn=0-691-12048-X |page=262}}</ref><ref name="Guha2007a">{{cite book|last=Guha|first=Ramachandra|title=India After Gandhi|url=https://archive.org/details/gandhi.indiaaftergandhi0000rama_r9s7|year=2007|publisher=MacMillan|pages=[https://archive.org/details/gandhi.indiaaftergandhi0000rama_r9s7/page/582 582]–598}}</ref><ref>{{cite web|url=https://thewire.in/south-asia/pakistan-babri-majid-ayodhya-hindus|title=How the Babri Masjid Demolition Upended Tenuous Inter-Religious Ties in Pakistan|first=Haroon|last=Khalid|date=14 November 2019|publisher=The Wire|access-date=30 May 2020}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.themorningchronicle.in/as-a-reaction-to-babri-masjid-demolition-what-had-happened-in-pakistan-and-bangladesh-on-6-december-1992/|title=As a reaction to Babri Masjid demolition, What had happened in Pakistan and Bangladesh on 6 December, 1992|date=6 December 2018|publisher=The Morning Chronicle|access-date=30 May 2020|archive-date=2021-02-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20210203234625/http://www.themorningchronicle.in/as-a-reaction-to-babri-masjid-demolition-what-had-happened-in-pakistan-and-bangladesh-on-6-december-1992/|url-status=dead}}</ref> ==സ്ഥലത്തിൻ മേലുള്ള തർക്കം== ഈ സ്ഥലത്തിൻമേലുള്ള തർക്കത്തിൽ ആദ്യമായി രേഖപ്പെടുത്തിയ ഹിന്ദു-മുസ്‌ലിം ലഹള നടന്നത് 1853-ൽ [[നവാബ് വാജിദ് അലി ഷാ|നവാബ് വാജിദ് അലി ഷായുടെ]] ഭരണകാലത്താണ്. ഹിന്ദുക്കളിലെ ഒരു വിഭാഗമായ '''നിർമ്മോഹി അഖാര''', ഈ മന്ദിരം, ക്ഷേത്രം തകർത്ത സ്ഥലത്താണ് ഇരിക്കുന്നത് എന്ന് അവകാശപ്പെട്ടു. അക്രമങ്ങൾ ഇടയ്ക്കിടയ്ക്ക് ഇതോടനുബന്ധിച്ച് ഉണ്ടായതിനെ തുടർന്ന് അന്നത്തെ ഭരണകൂടം അവിടെ ക്ഷേത്രം പണിയാനും ആരാധനക്കും വിലക്ക് ഏർപ്പെടുത്തി. 1905-ൽ ഫൈസാബാദിലെ ജില്ലാ ഗസ്റ്ററുടെ അഭിപ്രായപ്രകാരം, 1855 വരെ ഹിന്ദുക്കളും മുസ്‌ലിംകളും ഈ മന്ദിരത്തിൽ ആരാധന നടത്തിയിരുന്നു. എന്നാൽ 1857 മുതൽ മന്ദിരത്തിന്റെ മുൻഭാഗം മറക്കുകയും ഹിന്ദുക്കൾക്ക് ഉള്ളിലേയ്ക്ക് പ്രവേശനം നിരോധിക്കുകയും ഹിന്ദുക്കൾ മന്ദിരത്തിന്റെ വെളിയിൽ മുൻഭാഗത്തായി ഒരു തറയിൽ ആരാധന തുടരുകയും ചെയ്തു. 1883-ൽ ഹിന്ദുക്കൾ ആരാധന നടത്തിയിരുന്ന തറയിൽ ക്ഷേത്രം പണിയാനുള്ള ശ്രമം ആരംഭിച്ചെങ്കിലും 1885-ൽ ഡെപ്യൂട്ടി കമ്മീഷണർ തടഞ്ഞു. ഒരു ഹിന്ദു പണ്ഡിതൻ ആയിരുന്ന രഘുബിർ ദാസ് ഫൈസാബാദ് സബ് ജഡ്ജിന്റെ സമക്ഷം കേസ് ഫയൽ ചെയ്തു. ആരാധന നടത്തിയിരുന്ന തറയിൽ 17x21 അടി വലിപ്പത്തിൽ ക്ഷേത്രം പണിയാൻ അനുമതിക്കായിരുന്നു കേസ് കൊടുത്തതെങ്കിലും അത് തടയപ്പെട്ടു. 1886-ൽ വീണ്ടും കേസ് കൊടുത്തെങ്കിലും സ്ഥലം പരിശോധിച്ച ശേഷം ഫൈസാബാദ് ജില്ലാ ജഡ്ജ് അപ്പീൽ തള്ളി. ആ വർഷം തന്നെ മറ്റൊരു അപ്പീൽ കൂടി കൊടുത്തെങ്കിലും ജുഡീഷ്യൽ കമ്മീഷണർ ഡബ്ല്യൂ. യോംഗ് അതും തള്ളി. അതോടെ ഹിന്ദുക്കളുടെ ആദ്യഘട്ട നിയമപോരാട്ടം അവസാനിച്ചു. 1934-ലെ വർഗീയ കലാപത്തിൽ മന്ദിരത്തിന്റെ ചുറ്റുമതിലിനും ഒരു മിനാരത്തിനും കേടുവരുത്തിയെങ്കിലും ബ്രട്ടീഷ് സർക്കാർ കേടുപാടുകൾ പരിഹരിച്ചു. തർക്ക മന്ദിരത്തിനടുത്ത് സുന്നി വഖഫ് ബോർഡിന്റെ കീഴിൽ ഗന്ജ്-ഇ-ശഹീദൻ എന്ന പേരിലറിയപ്പെടുന്ന ഖബർസ്ഥാനം രജിസ്റ്റർ ചെയ്തിരുന്നു. സുന്നി വഖഫ് ബോർഡ്‌ ഇൻസ്പെക്ടർ 1949-ൽ രേഖപ്പെടുത്തിയ റിപ്പോർട്ടിൽ മുസ്‌ലിംകൾക്ക് നേരിടേണ്ടി വന്നിരുന്ന എതിർപ്പുകളെക്കുറിച്ച് ഇങ്ങനെ പറയുന്നു. "ഏതെങ്കിലും മുസ്‌ലിംകൾ മസ്ജിദിന്റെ അടുത്തേക്ക് പോയാൽ ഒച്ച വക്കുകയും പേരുകൾ വിളിക്കുകയും ചെയ്യുമായിരുന്നു.... എന്നോട് ആളുകൾ ഹിന്ദുക്കളിൽ നിന്ന് മസ്ജിദിന് ഭീഷണിയുണ്ട് എന്ന് പറഞ്ഞു... പ്രാർഥനക്ക് വരുന്നവരെ അടുത്തുള്ള വീടുകളിൽ നിന്നും ചെരുപ്പുകളും കല്ലുകളും എറിയുമായിരുന്നു. ഭയത്താൽ മുസ്‌ലിംകൾ ഒന്നും മിണ്ടില്ലായിരുന്നു. ലോഹിയ, രഘു ദാസിനെ കാണുകയും അദ്ദേഹം ഒരു വിവരണം നൽകുകയും ചെയ്തു... ഖബർസ്ഥാനത്തിന് കേടു വരുത്തരുത്... സന്യാസിമാർ പറയുന്നത് മന്ദിരം, ശ്രീരാമ ജന്മഭൂമിയാണ് എന്നും അതുകൊണ്ട് ഞങ്ങൾക്ക് വിട്ടുതരൂ എന്നുമാണ്.. ഞാൻ അയോധ്യയിൽ ഒരു രാത്രി ചിലവഴിക്കുകയും സന്യാസിമാർ മന്ദിരം കയ്യടക്കിയിരിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു..." 1949 ഡിസംബർ 22-ന് പോലീസ് ഉറക്കത്തിലായപ്പോൾ, ശ്രീരാമന്റെയും സീതയുടെയും വിഗ്രഹങ്ങൾ മന്ദിരത്തിൽ എത്തിക്കുകയും അവിടെ പ്രതിഷ്ടിക്കുകയും ചെയ്തു. ഇത് മാതാ പ്രസാദ് എന്ന പോലീസുകാരൻ പിറ്റേന്ന് രാവിലെ കാണുകയും അയോധ്യാ പോലീസ് സ്റേഷനിൽ രേഖപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു. പോലീസ് എഫ്.ഐ.ആർ ഇങ്ങനെ വിവരിക്കുന്നു: "50-60 ആളുകൾ അടങ്ങുന്ന ഒരു സംഘം മന്ദിരത്തിൽ പൂട്ടുകൾ തകർത്തോ മതിൽ ചാടിയോ പ്രവേശിച്ചു... പിന്നെ ശ്രീരാമവിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ടിക്കുകയും സീതാറാം എന്ന് ഭിത്തിയുടെ അകത്തും പുറത്തും എഴുതി വക്കുകയും ചെയ്തു... പിന്നീട് 5000-6000 ആളുകൾ തടിച്ചു കൂടുകയും ഭജനകൾ പാടി ഉള്ളിൽ പ്രവേശിക്കാൻ ശ്രമിക്കുകയും ചെയ്തെങ്കിലും തടയപ്പെട്ടു". അടുത്ത പകൽ, ഹിന്ദുക്കളുടെ വലിയൊരു കൂട്ടം മന്ദിരത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു പ്രാർഥന നടത്താൻ ശ്രമിച്ചു. ജില്ലാ മജിസ്രേട്ടായിരുന്ന കെ.കെ. നായർ ഇങ്ങനെ രേഖപ്പെടുത്തിയത് "ജനക്കൂട്ടം ഉള്ളിൽ പ്രവേശിക്കാനുള്ള നിശ്ചയത്തോടെ എല്ലാ ശ്രമവും നടത്തി. പൂട്ട്‌ തകർക്കുകയും പോലീസുകാർ തള്ളിമാറ്റപ്പെട്ട് താഴെ വീഴുകയും ചെയ്തു. ഒരു വിധത്തിൽ ജനക്കൂട്ടത്തിനെ തള്ളിമാറ്റി ഗേറ്റ് വലിയ പൂട്ടിനാൽ പൂട്ടുകയും പോലീസ് സുരക്ഷ വർധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു". ഈ വിവരം അറിഞ്ഞ പ്രധാനമന്ത്രിയായിരുന്ന ജവഹർ ലാൽ നെഹ്‌റു ഉത്തരപ്രദേശിലെ മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന ഗോവിന്ദ് പണ്ടിനോട് വിഗ്രഹങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്യാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടു. പണ്ടിന്റെ ഉത്തരവിൻ പ്രകാരം ചീഫ് സെക്രട്ടറി ആയിരുന്ന ഭഗവൻ സാഹെ വിഗ്രഹങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്യാൻ ജില്ലാ മജിസ്രേട്ടായിരുന്ന കെ.കെ. നായരെ ചുമതലപ്പെടുത്തി. എന്നാൽ ഹിന്ദുക്കൾ അക്രമാസക്തമാകുമെന്ന് ഭയന്ന് കെ.കെ നായർ ഉത്തരവ് പാലിക്കാൻ ആകില്ല എന്നറിയിച്ചു. 1984-ൽ വിശ്വ ഹിന്ദുപരിഷത്(വി.എച്.പി) മന്ദിരത്തിന്റെ താഴുകൾ തുറക്കാൻ കൂറ്റൻ പ്രക്ഷോഭം സംഘടിപ്പിച്ചു. 1985-ൽ രാജീവ് ഗാന്ധി സർക്കാർ അയോധ്യയിലെ രാമ ജന്മഭൂമി-ബാബറി മസ്ജിദിന്റെ താഴുകൾ മാറ്റാൻ ഉത്തരവിട്ടു. അതിന് മുൻപുവരെ വർഷത്തിൽ ഒരു പ്രാവശ്യമേ ഒരു പൂജാരിക്ക് അവിടെ പൂജ ചെയ്യാൻ അനുവാദമുള്ളായിരുന്നു. പുതിയ ഉത്തരവോടെ എല്ലാ ഹിന്ദുക്കൾക്കും ശ്രീരാമൻ ജനിച്ച സ്ഥലമായി കരുതപ്പെടുന്ന ഈ സ്ഥലം തുറന്നു കൊടുക്കുകയും പ്രസ്തുത പള്ളിക്ക് ഒരു ഹൈന്ദവ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ സ്വഭാവം ലഭിക്കുകയും ചെയ്തു. 1989 നവംബറിൽ നിശ്ചയിച്ചിരുന്ന ലോകസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് മുന്പായി തർക്ക പ്രദേശത്ത് ശിലാന്യാസം(കല്ലിടൽ പൂജ) നടത്താൻ വി.എച്.പിക്ക് അനുമതി കിട്ടിയതോടെ സാമുദായിക സ്പർദ്ധ വർധിച്ചു. ബി.ജെ.പി യുടെ മുതിർന്ന നേതാവായിരുന്ന എൽ.കെ. അദ്വാനി തെക്ക് മുതൽ വടക്ക് അയോധ്യ വരെ 10,000 കിലോമീറ്റർ യാത്ര വരുന്ന [[രാമ രഥയാത്ര|രഥയാത്ര]] സംഘടിപ്പിച്ചു. <gallery> </gallery> == ചരിത്രം == ===ഹിന്ദുക്കളുടെ ഭാഷ്യം=== മുസ്ലീം ചക്രവർത്തിയായിരുന്ന ബാബർ, മേവറിന്റെ രജ്പുടന രാജ്യവും ഹിന്ദു രാജാവായിരുന്ന റാണാ സംഗ്രമ സിംഗിന്റെ ചിറ്റൊട്ഗഡും ഖൻവാ യുദ്ധത്തിലൂടെ പിടിച്ചെടുക്കുകയും വടക്കൻ ഇന്ത്യയിൽ മുഴുവൻ തന്റെ അധികാരം സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു. ഈ വിജയത്തിന് ശേഷം ജനറൽ ആയിരുന്ന മിർ ബക്ഷി, ഈ പ്രദേശത്തിന്റെ ഗവർണ്ണർ ആയി. മിർ ബക്ഷി ശ്രീരാമന്റെ പേരിൽ നിലനിന്നിരുന്നതായി രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ള ക്ഷേത്രം തകർത്ത് പ്രസ്തുത പള്ളി പണിയുകയും അതിന് ബാബറിന്റെ പേരിടുകയും ചെയ്തു. ബാബറിന്റെ ചരിത്ര രേഖകളിൽ ഇതിന് തെളിവില്ലെങ്കിലും ബാബറിന്റെ ഈ കാലഘട്ടത്തിലെ രേഖകൾ കാണാതാകപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഈ കാലഘട്ടത്തിലെ താരിഖ്-ഇ-ബാബറി രേഖകൾ, ബാബറിന്റെ സൈന്യം "ചന്ദേരിയിലുള്ള നിരവധി ക്ഷേത്രങ്ങൾ തകർത്തു" എന്ന് രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. 1992-ലെ തകർക്കപ്പെട്ട മന്ദിര അവശിഷ്ട്ടങ്ങളിൽ നിന്നും ലഭിച്ച പുരാതന ശിലാഫലകത്തിലെ ലിഖിതങ്ങൾ അവിടെ ഒരു പുരാതന ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തെളിവാണ്. മന്ദിരം തകർത്ത ദിവസം അവിടെ നിന്നും ലഭിച്ച 260-ൽ കൂടുതൽ ക്ഷേത്ര സംബന്ധിയായ വസ്തുക്കൾ പുരാതന ക്ഷേത്രത്തിന്റെ അവശിഷ്ട്ടങ്ങൾ ആണ്. ശിലാഫലകത്തിൽ 20 വരികൾ ആണുള്ളത്, അതിൽ 30 പുരാതന നാഗിരി ശൈലിയിലുള്ള സംസ്കൃതശ്ലോകങ്ങൾ ആണുള്ളത്. നാഗിരി ലിപി പതിനൊന്നും പന്ത്രണ്ടും നൂറ്റാണ്ടിൽ ഉണ്ടായിരുന്ന ഒന്നായിരുന്നു. ഈ പ്രധാനപ്പെട്ട വിവരം വെളിച്ചത്ത് കൊണ്ടുവന്നത് രാജ്യത്തെ പ്രമുഖരായ ചരിത്രകാരന്മാരുടെയും സംസ്കൃത പണ്ഡിതന്മാരുടെയും പുരാവസ്തുഗവേഷകരുടെയും സംഘമായിരുന്നു. ആദ്യ 20 ശ്ലോകങ്ങൾ രാജാവായിരുന്ന ഗോവിന്ദ് ചന്ദ്ര ഘർവാളിനെ പ്രകീര്ത്തിക്കുമ്പോൾ അടുത്ത ശ്ലോകത്തിൽ ഇങ്ങനെ പറയുന്നു; "രാജാവിന്റെ മോക്ഷത്തിനു വേണ്ടി അദ്ദേഹത്തിന്റെ എല്ലാം, വാമന അവതാരത്തിന്റെ(മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ അവതാരം) കാൽക്കൽ സമർപ്പിച്ച്‌, വിഷ്ണു ഹരിക്ക്(ശ്രീരാമൻ) വേണ്ടിയുള്ള ഈ ക്ഷേത്രം, മനോഹരമായ തൂണുകളും മാനം മുട്ടെയുള്ള കല്ല്‌ കൊണ്ടുള്ള മന്ദിരവും മുകളിലെ സ്വർണ്ണം കൊണ്ടുള്ള സ്തൂപവും കൊണ്ട് ചരിത്രത്തിൽ മറ്റൊരു രാജാവിനും സൃഷ്ട്ടിക്കാൻ കഴിയാത്തത്ര മനോഹരമാണ്". ഈ ലിഖിതത്തിൽ ക്ഷേത്രപട്ടണമായ അയോധ്യയിലാണ് ആ ക്ഷേത്രം നിർമ്മിച്ചത്‌ എന്നും രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. മറ്റൊരു അവലംബം 1886-ൽ രഘുബർ ദാസ് ഫൈസാബാദ് ജില്ലാ ജഡ്ജ് മുന്നാകെ സമർപ്പിച്ച പരാതിയാണ്. പരാതി നിരസിച്ചെങ്കിലും അതിന്റെ വിധിയിൽ രണ്ടു പ്രധാന സൂചകങ്ങൾ ഉണ്ട്: {{cquote|''"ചക്രവർത്തി ബാബർ പണിത പള്ളി അയോധ്യയുടെ അതിർത്തിയിൽ ആണെന്ന് ഞാൻ മനസ്സിലാക്കി. ഈ പള്ളി പണിതത് ഹിന്ദുക്കൾ വിശുദ്ധമാണെന്ന് കരുതപ്പെടുന്ന സ്ഥലത്തായി എന്നത് ദൌർഭാഗ്യകരമാണ്, പക്ഷെ, ഇത് സംഭവിച്ചത് 358 വർഷത്തിന് മുൻപായതിനാൽ പരാതിക്ക് പരിഹാരം കാണാൻ വളരെ താമസിച്ചു പോയി. ചെയ്യാൻ പറ്റുന്നത് ഇപ്പോളുള്ള സ്ഥിതി തുടരുക എന്നത് മാത്രമാണ്. ഇങ്ങനെയുള്ള സാഹചര്യങ്ങളിൽ മാറ്റം നിർദ്ദേശിക്കുന്നത് ഗുണത്തിനേക്കാൾ ദോഷമാവും ഉണ്ടാക്കുക."''}} തകർത്ത ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഭാഗങ്ങൾ തർക്കമന്ദിരം നിർമ്മിക്കാൻ ഉപയോഗിച്ചിട്ടുണ്ട്, അലഹാബാദ് ഹൈക്കോടതിയിലെ ലക്നൌ ബഞ്ചിലെ ജസ്റ്റിസായിരുന്ന ധരം വീർശർമ ഇന്ത്യൻ പുരാവസ്തുഗവേഷണ സംഘമായ എ.എസ്.ഐ കൊടുത്ത ഈ വിവരങ്ങൾ തെളിവായി സ്വീകരിച്ചു. {{cquote|''"സാഹചര്യ തെളിവുകളുടെയും ചരിത്ര വിവരണങ്ങളുടെയും ഭൂമിശാസ്ത്ര തെളിവുകളുടെയും മറ്റു പുരാതന ശാസ്ത്രവിവരങ്ങളുടെയും അടിസ്ഥാനത്തിൽ സ്ഥാപിക്കാവുന്നതെന്തെന്നാൽ പ്രസ്തുത ക്ഷേത്രം തകർത്തശേഷം പള്ളിയായി നിർമ്മിക്കുകയും പഴയ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഹൈന്ദവ ദേവന്മാരുടെയും ദേവതകളുടെയും നിറഞ്ഞ തൂണുകൾ പോലും പുനരുപയോഗിക്കുകയും ചെയ്തിരിക്കുന്നു എന്നാണ്."''}} ജഡ്ജിയുടെ വിലയിരുത്തൽ പ്രകാരം, 1992 ഡിസംബർ 6-ന് തർക്കമന്ദിരം തകർക്കപ്പെട്ടതിന് ശേഷം ലഭിച്ച 256 ലിഖിതങ്ങളും മറ്റു പുരാവസ്തുക്കളും, ഈ ലിഖിതങ്ങൾ പതിനൊന്നും പന്ത്രണ്ടും നൂറ്റാണ്ടിൽ നിലവിലുണ്ടായിരുന്ന ദേവനഗിരി ലിപിയിൽ എഴുതപ്പെട്ടിട്ടുള്ളതാണ് എന്നതിന് ഒരു സംശയവും ഇടവരുത്തുന്നില്ല. {{cquote|വിദഗ്ദ്ധരുടെ അഭിപ്രായപ്രകാരവും തെളിവുകളുടെയും സാഹചര്യ തെളിവുകളുടെയും ചരിത്രത്തിന്റെയും മറ്റ് ഏതു രീതിയിലും വിലയിരുത്തിയാൽ ക്ഷേത്രം തകർത്ത് പള്ളി, ആ പഴയ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ സ്ഥാനത്ത് ബാബറുടെ ഉത്തരവ് പ്രകാരം മിർ ബകി, പള്ളി നിർമിച്ചതാണെന്നും തെളിയുന്നു.}} മൂന്ന് ജഡ്ജിമാരും പള്ളിക്കടിയിൽ ക്ഷേത്രമാണ് എന്ന് സമ്മതിക്കുകയും അതിൽ രണ്ടു ജഡ്ജിമാർ ക്ഷേത്രം പ്രത്യേക ഉദ്ദേശത്തോടെ തകർത്തതാണെന്നും സമ്മതിച്ചു. ===മുസ്ലീങ്ങളുടെ ഭാഷ്യം=== 1528-ൽ മിർ ബകി പള്ളി പണിതത് ഹൈന്ദവ ക്ഷേത്രം തകർത്താണ് എന്നതിന് ഒരു ചരിത്രരേഖയും സൂചന നൽകുന്നില്ല. 1949-ൽ ശ്രീരാമന്റെ വിഗ്രഹം അനധികൃതമായി കൊണ്ടുവച്ചപ്പോൾ പ്രധാനമന്ത്രിയായിരുന്ന ജവഹർലാൽ ഉത്തരപ്രദേശത്തെ മുഖ്യമന്ത്രിക്ക് "അപകടകരമായ ഒരു രീതിയാണിത്" എന്ന കാരണത്താൽ അവ മാറ്റാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടു. ഫൈസാബാദിലെ പ്രാദേശിക ഭരണകർത്താവായിരുന്ന കെ.കെ നായർ ഇത് അവഗണിച്ചു. "വിഗ്രഹങ്ങൾ കൊണ്ട് വച്ചത് തെറ്റാണെങ്കിലും" എന്ന് നായർ സമ്മതിച്ചെങ്കിലും പ്രക്ഷോഭത്തിനെയും അതിനു പിന്നിലുള്ള വികാരങ്ങളെയും വിലകുറച്ച് കാണാനാകില്ല എന്ന് പറഞ്ഞ് വിഗ്രഹങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്യാൻ അദ്ദേഹം വിസമ്മതിച്ചു. 2010-ലെ ഹൈക്കോടതി വിധി മൂന്നിൽ രണ്ടു ഭാഗം ഹിന്ദുക്കൾക്ക് കൊടുക്കാനുള്ള വിധിയിൽ ആയിരക്കണക്കിന് പേജുകൾ ഹിന്ദു ലിഖിതങ്ങളുടെ വിവരണങ്ങൾക്ക് മാറ്റി വച്ചപ്പോൾ 1949-ലെ അതിക്രമത്തിനെക്കുറിച്ച് തെല്ലും പ്രതിപാദിച്ചില്ല. മനോജ്‌ മിത്തയുടെ അഭിപ്രായപ്രകാരം "വിഗ്രഹങ്ങൾ കൊണ്ട് വച്ച വികൃതിയിലൂടെ പള്ളിയെ ക്ഷേത്രമായി മാറ്റാനുള്ള ശ്രമമാണ് നടത്തിയത്, അത് കോടതി അലക്ഷ്യമാണ്" എ.എസ്.ഐയുടെ പുരാവസ്തു റിപ്പോർട്ടുകൾ, ഹിന്ദു ക്ഷേത്രമില്ല എന്നതിനെ തള്ളിക്കളഞ്ഞ് തീവ്ര ഹൈന്ദവ സംഘടനകളായ ആർ.എസ്.എസ്, വി.എച്.പി, ഹിന്ദു മുന്നണി തുടങ്ങിയവരുടെ വീക്ഷണത്തിലാണ് തയ്യാറാക്കിയിരിക്കുന്നത് എന്നും അതിലൂടെ ബാബറി തർക്കമന്ദിരം ഒരു രാഷ്ട്രീയ വിഷയമായിരുന്നെന്ന് വരുത്തുന്നു എന്നും മുസ്ലീങ്ങളും മറ്റ് വിമർശകരും വിമർശിക്കുന്നത്. ===ബ്രിട്ടീഷ് ഭാഷ്യം=== ===ജൈനരുടെ ഭാഷ്യം=== ==ആർക്കിയോളജി റിപ്പോർട്ട് == 2003-ൽ എ.എസ്.ഐയോട് ആഴത്തിൽ പഠിക്കാനും പര്യവേഷണങ്ങൾ നടത്തി തർക്ക മന്ദിരത്തിന്റെ അടിയിലുള്ള സമുച്ചയം എന്താണെന്ന് കണ്ടെത്താനും കോടതി ഉത്തരവിട്ടു. എ.എസ്.ഐയുടെ റിപ്പോർട്ട് പ്രകാരം തർക്കമന്ദിരത്തിന്റെ അടിയിൽ ക്ഷേത്രം ആണെന്നുള്ള വ്യക്തമായ തെളിവുകളിലേയ്ക്ക് വിരൽ ചൂണ്ടി.ആർക്കിയോള ജിക്കൽ സർവേ ഓഫ് ഇന്ത്യ (എ.എസ്.ഐ) 1970-ലും 1992-ലും 2003-ലും തർക്കസ്ഥലത്തിന് ചുറ്റും നടത്തിയ പുരാവസ്തു ഗവേഷണങ്ങൾ, അവിടെ ഒരു വലിയ ഹൈന്ദവ സമുച്ചയം ഉണ്ടായിരുന്നു എന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്നു. "വിവിധ ദൈവിക പ്രതിമകളാൽ കൊത്തിവച്ചിട്ടുള്ള കല്ലുകളാലും പുരാതന കൊത്തുപണികളാലും നിറഞ്ഞ 50 തൂണുകൾ ഒരു വലിയ സമുച്ചയത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്" 2003 മാർച്ചിൽ തുടങ്ങി, ആഗസ്റ്റിൽ കോടതിയുടെ ഉത്തരവുപ്രകാരം നടത്തിയ പര്യവേഷണത്തിൽ എ.എസ്.ഐ സംഘത്തിന് 1360 തെളിവുകൾ ലഭിച്ചു. കോടതി എ.എസ്.ഐയോട് പഠനങ്ങളുടെ റിപ്പോർട്ട് സമർപ്പിക്കാൻ ആവശ്യപ്പെടുകയും എ.എസ്.ഐ 574 പേജുള്ള റിപ്പോർട്ട് അലഹാബാദ് ഹൈക്കോടതിക്ക് സമർപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. രേഖാചിത്രങ്ങളും സ്ഥലത്തിന്റെ ഭൂമിശാസ്ത്രരേഖകളും എഴുതപ്പെട്ട അഭിപ്രായങ്ങളും ചേർത്താണ് എ.എസ്.ഐ റിപ്പോർട്ട് സമർപ്പിച്ചത്. "തർക്കമന്ദിരത്തിന്റെ അടിയിൽ കണ്ടെത്തിയ സമുച്ചയം പത്താം നൂറ്റാണ്ട് മുതൽ നിലനിന്നിരുന്ന ഒന്നാണ്" എന്നതിന് തെളിവുണ്ട് എന്നാണ് എ.എസ്.ഐ റിപ്പോർട്ടിൽ ഉള്ളത്. 50x30 മീറ്റർ ചുറ്റളവിലുള്ള ബ്രുഹത്തായ സമുച്ചയം തർക്കമന്ദിരത്തിന്റെ കൃത്യം അടിയിലായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. പര്യവേക്ഷണത്തിൽ 50 തൂണുകളുടെ അടിസ്ഥാനശിലകൾ, അടിയിലുള്ള ചുണ്ണാമ്പ് കല്ലുകളുടെ മുകളിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. മുഗൾ ഭരണം ആരംഭിച്ചതിനു മുൻപുവരെ തർക്കസ്ഥലം പൊതുവായ ഇടമായി വളരെക്കാലം നിലനിന്നിരുന്നു എന്നും ആധുനിക പര്യവേഷണ രീതികളിലൂടെ ഇത് പതിമൂന്നാം നൂറ്റാണ്ട് വരെ പിന്നോട്ട് പോകുന്നു എന്നും കണ്ടെത്തി. എ.എസ്.ഐയുടെ റിപ്പോർട്ട് പ്രകാരം, അശോകൻ ബ്രാഹ്മിയുടെ മുദ്രയുള്ള ഒരു വളയം മറ്റൊരു പ്രധാന കണ്ടെത്തലായിരുന്നു. സുംഗ കാലഘട്ടത്തിലെ സാംസ്കാരിക അധിനിവേശത്തിനു ശേഷം കുഷൻ കാലഘട്ടം വരുകയും പിന്നീട് മെഡീവൽ കാലഘട്ടത്തിന്റെ ആദ്യ സമയങ്ങളിൽ 50 മീറ്റർ ചുറ്റളവുള്ള സമുച്ചയം നിർമ്മിക്കപ്പെടുകയും അതിന് അധികകാലം നിലനിൽക്കാൻ സാധിക്കാതെ വരികയും ചെയ്തപ്പോൾ ആ സമുച്ചയത്തിലെ 50 തൂണുകളിൽ നാലെണ്ണം പര്യവേക്ഷണത്തിൽ കണ്ടെത്തുകയും ചെയ്തു. മൂന്നു നിലകളിലായി നിലകൊണ്ടിരുന്ന അന്നത്തെ തകർക്കപ്പെട്ട സമുച്ചയത്തിന്റെ നിരവധി ഭാഗങ്ങൾ തർക്കമന്ദിരം പണിയാൻ വീണ്ടും ഉപയോഗിക്കുകയും അതിലൂടെ അവ പൊതുവായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന സമുച്ചയത്തിന്റെ ഭാഗമാണെന്ന് കണ്ടെത്തുകയും ചെയ്തു. ഈ പുരാതന സമുച്ചയത്തിന്റെ മുകളിലായി ആണ് പതിനാറാം നൂറ്റാണ്ടിൽ പണിത തർക്കമന്ദിരം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത് എന്ന് എ.എസ്.ഐ റിപ്പോർട്ട് പറഞ്ഞവസാനിപ്പിക്കുന്നു. ===വിമർശനം=== എ.എസ്.ഐയുടെ കണ്ടെത്തലുകളെ മുസ്ലീം സംഘടനകൾ ഉടൻ തന്നെ എതിർത്തു. സഫ്ദാർ ഹാഷ്മി ട്രസ്റ്റ് "സ്ഥലത്ത് ഉടനീളം കണ്ട മൃഗങ്ങളുടെ എല്ലുകളും സുര്ഖിയുടെ ഉപയോഗവും അവിടെ മുസ്ലീങ്ങളുടെ സാന്നിധ്യവും ഹൈന്ദവ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ അസാന്നിധ്യവും വെളിവാക്കുന്നു" എന്ന് പറഞ്ഞു വിമർശിച്ചു. തൂണുകൾ കണ്ടെത്തി എന്ന് പറയുന്നത് കളവാണെന്നും തൂണുകളെക്കുറിച്ചുള്ള വാദത്തിന് ഇതര പര്യവേക്ഷകർക്ക് വിരുദ്ധ അഭിപ്രായമുണ്ടെന്നും വിമർശിച്ചു. ആൾ ഇന്ത്യ മുസ്ലീം പേർസണൽ ലോ ബോർഡ്‌ ചെയർമാൻ സയെദ് ഹസൻ, എ.എസ്.ഐയുടെ റിപ്പോർട്ട് തുടക്കത്തിൽ ക്ഷേത്രം ഉണ്ട് എന്ന് അവകാശപ്പെട്ടിരുന്നില്ല എന്നും റിപ്പോർട്ട് സമർപ്പിച്ച സമയം സംശയം ഉളവാക്കുന്നതാണെന്നും ആരോപിച്ചു. എന്തായാലും, ജഡ്ജിമാരിൽ ഒരാളായിരുന്ന ജഡ്ജ് അഗർവാൾ, നിഷ്പക്ഷരായിരുന്ന ചരിത്രകാരന്മാരിൽ ചിലരുടെ "ഒട്ടകപക്ഷി സ്വഭാവം" അവരുടെ വിജ്ഞാനക്കുറവ് വെളിവാക്കുകയും അത് കണ്ടെത്തലുകൾ വെട്ടിച്ചുരുക്കാൻ കാരണമായി എന്നും അഭിപ്രായപ്പെട്ടു. കൂടാതെ വിദഗ്ദ്ധർ പരസ്പരം ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുകയോ വാർത്താ ലേഖനങ്ങൾ വായിച്ച് വിദഗ്ദ്ധരായതോ വക്കഫ് ബോർഡിലെ "മറ്റ് സാക്ഷികളുമായി" ബന്ധമുണ്ടായിരിക്കുകയോ ആയിരിക്കാം എന്നും മറ്റുള്ളവരുടെ സാക്ഷികളുടെ വെളിപ്പെടുത്തലുകൾക്ക് പ്രാധാന്യം കൊടുക്കുകയും ചെയ്യുന്നു എന്ന് അഭിപ്രായപ്പെട്ടു. എല്ലാ അഭിപ്രായങ്ങളും ഒരു സാക്ഷിയായ പ്രൊഫ. ഡി.മണ്ഡലിന്റെ, വിദഗ്ദ്ധാഭിപ്രായത്തിന്റെ സഹായമില്ലാതെ പ്രൊഫ. ബി.ബി.ലാലിന്റെ ചെറുപുസ്തകത്തിനെ വിമർശനാൽമകമായി എഴുതിയ പുസ്തകത്തിനെ ആധാരമാക്കിയാണ് എന്ന് കോടതി കണ്ടെത്തി. ഒരു വിദഗ്ദ്ധൻ വിവരങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലല്ലാതെ വിദഗ്ദ്ധാഭിപ്രായം രേഖപ്പെടുത്തി. അലഹാബാദ് ഹൈക്കോടതി എ.എസ്.ഐയുടെ കണ്ടെത്തലുകൾ തടഞ്ഞുവച്ചു. എ.എസ്.ഐയുടെ തർക്കമന്ദിരത്തിന്റെ അടിയിൽ ക്ഷേത്രമാണ് എന്ന റിപ്പോർട്ടിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ വി.എച്.പിയും ആർ.എസ്.എസും ഹിന്ദുക്കളുടെ മൂന്നു വിശുദ്ധ പ്രദേശങ്ങൾ മുസ്ലീങ്ങൾ തിരിച്ചു നൽകണം എന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ടു. ==തകർക്കൽ== 1992 ഡിസംബർ 6 ഞായറാഴ്ച രാവിലെ എൽ.കെ അദ്വാനിയും മറ്റുള്ളവരും വിനയ് കത്യാരുടെ വീട്ടിൽ ഒത്തുകൂടി. പിന്നീട് തർക്ക മന്ദിരത്തിന്റെ അടുത്തേയ്ക്ക് പോയി. മുരളി മനോഹർ ജോഷിയും കത്യാരും പ്രതീകാല്മക പൂജയായ കർസേവ നടക്കുന്നിടത്ത് എത്തി. അദ്വാനിയും ജോഷിയും അടുത്ത ഇരുപത് മുനിട്ടുകൾ കര്സേവാ സംവിധാനങ്ങൾ പരിശോധിക്കുകയും ചെയ്തു. പിന്നീട് രണ്ടു മുതിർന്ന നേതാക്കളും രാമകഥാ കഞ്ചിന്റെ 200 മീറ്റർ അടുത്ത് വരെ എത്തി. തർക്ക മന്ദിരത്തിനെ അഭിമുഖമായി നിർമിച്ചിരുന്ന മുതിർന്ന നേതാക്കൾക്കുള്ള ഇരിപ്പിടമായിരുന്നു അത്. ഉച്ചക്ക്, ഒരു കൗമാരപ്രായക്കാരനായ കർസേവകൻ തർക്കമന്ദിരത്തിന്റെ മുകളിൽ കയറുകയും അത് വേലി തകർക്കപ്പെട്ടു എന്ന് ബോധ്യമാക്കി. ആ സമയം അദ്വാനിയും ജോഷിയും വിജയ്‌ രാജ് സിന്ധ്യയും കർസേവകരോട് ഇറങ്ങിവരാൻ ബലം കുറഞ്ഞ നിർദ്ദേശങ്ങൾ നൽകിയതായി റിപ്പോർട്ട് പറയുന്നു. അത് ആത്മാർഥമായോ മാധ്യമങ്ങൾക്ക് വേണ്ടിയോ ആവാം എന്നും റിപ്പോർട്ട് പറയുന്നു. കർസേവകരോട് മന്ദിരം തകർക്കരുതെന്നോ അങ്ങോട്ടേയ്ക്ക് പ്രവേശിക്കരുതെന്നോ ആവശ്യം ഉയർന്നില്ല. "ഈ പ്രവൃത്തി നേതാക്കൾക്ക് തർക്ക മന്ദിരം തകർക്കപ്പെടണം എന്ന ഒളിച്ചുവച്ച ആഗ്രഹങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു എന്ന് വെളിവാക്കുന്നു" എന്ന് റിപ്പോർട്ട് രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. "രാമ കഥാ കഞ്ചിലുണ്ടായിരുന്ന നേതാക്കൾക്ക് അനായാസം തകർക്കൽ ഒഴിവാക്കാൻ കഴിയുമായിരുന്നു." എന്നും റിപ്പോർട്ട് പറയുന്നു. ===മുൻകൂട്ടിയുള്ള പദ്ധതി=== രഹസ്യാന്വേഷണ ഏജൻസിയായ ഐ.ബിയുടെ പഴയ ഉദ്യോഗസ്ഥനായ കൃഷ്ണധർ 2005-ൽ എഴുതിയ ഒരു ബുക്കിൽ തർക്കമന്ദിരം തകർക്കൽ 10 മാസം മുൻപേ ആർ.എസ്.എസ്, വി.എച്.പി, ബി.ജെ.പ്പി നേതാക്കൾ ആസൂത്രണം ചെയ്തിരുന്നു എന്നും അന്നത്തെ പ്രധാന മന്ത്രിയായിരുന്ന നരസിംഹറാവു ഇത് കൈകാര്യം ചെയ്ത രീതി ചോദ്യങ്ങൾ ഉയർത്തുന്നു എന്നും പറയുന്നു. ധറിന്റെ അഭിപ്രായപ്രകാരം, താൻ സംഘപരിവാറിന്റെയും ബി.ജെ.പ്പിയുടെയും കൂടിക്കാഴ്ച ചിത്രീകരിച്ചിരുന്നുവെന്നും അതിൽ നിന്ന് ഡിസംബറിൽ നടക്കാനുള്ള തകർക്കൽ മനസ്സിലാക്കാമായിരുന്നു എന്നും പറയുന്നു. ഈ ടേപ്പ് പിന്നീട് ഉയർന്ന അധികാരിക്ക്‌ കൈമാറുകയും അതിലെ ഉള്ളടക്കം പ്രധാനമന്ത്രിയും ആഭ്യന്തര മന്ത്രിയും അറിഞ്ഞിരിക്കണം എന്നും അദ്ദേഹം അവകാശപ്പെടുന്നു. അയോധ്യയിലെ സംഭവം നിശ്ശബ്ദമായി ഒരു രാഷ്ട്രീയ മുതലെടുപ്പിനായി ഉപയോഗിച്ചു എന്നും ലേഖകൻ പറയുന്നു. ===ലിബർഹാൻ റിപ്പോർട്ട്=== 1992 ഡിസംബർ 6 ലെ ബാബരി മസ്ജിദ്‌ ധ്വംസനവും അയോധ്യയിലുണ്ടായ കലാപവും അന്വേഷിക്കുന്നതിന്‌ ഇന്ത്യയിലെ ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയത്തിന്റെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം മുൻ ഹൈക്കോടതി ജഡ്ജി ജസ്റ്റീസ് മൻമോഹൻ സിംഗ് ലിബർഹാൻ മേധവിയായി 1992 ഡിസംബർ 16 ന്‌ രൂപവത്കരിക്കപ്പെട്ട കമ്മീഷനാണ്‌ ലിബർഹാൻ കമ്മീഷൺ. മൂന്നു മാസത്തിനുള്ളിൽ കമ്മീഷൺ റിപ്പോർട്ട് സമർപ്പിക്കുമെന്നാണ്‌ പ്രതീക്ഷിക്കപ്പെട്ടത്. എന്നാൽ 17 വർഷം വൈകി 2009 ജൂൺ 30 ന്‌ ആണ്‌ കമ്മീഷൺ അതിന്റെ റിപ്പോർട്ട് പ്രധാനമന്ത്രി ഡോ. മൻ‌മോഹൻ സിംങിന്‌ സമർപ്പിച്ചത്. 1000 ത്തിലധികം പുറങ്ങൾ വരുന്നതാണ്‌ റിപ്പോർട്ട്. 2009 നവംബർ 23 ന്‌ ഈ റിപ്പോർട്ട് മാധ്യമങ്ങൾക്ക് ചോർന്നു. പിന്നീടങ്ങോട്ട് മാധ്യമങ്ങൾ ഏറ്റെടുത്ത ഈ റിപ്പോർട്ട്‌ സമർപ്പണം ചൂടുപിടിച്ച ചർച്ചകൾക്കും ഒട്ടേറെ വിവാദങ്ങൾക്കും വേദിയായി. ലോകസഭയിൽ ഇതിനെ ചൊല്ലി ബഹളമുണ്ടാവുകയും തുടർന്ന് ഒരു ദിവസത്തേക്ക് സഭാനടപടികൾ നിർത്തിവെക്കുകയുമുണ്ടായി. ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയം ബോധപൂർ‌വ്വം റിപ്പോർട്ട് ചോർത്തിയതാണെന്ന് പ്രതിപക്ഷം ആരോപിച്ചു. 2009 നവംബർ 24 ന്‌ ലിബർഹാൻ കമ്മീഷൺ റിപ്പോർട്ടും (REPORT OF THE LIBERHAN AYODHYA COMMISSION OF INQUIRY) 13 പേജുള്ള നടപടി റിപ്പോർട്ടും(Action Taken Report) ആഭ്യന്തര മന്ത്രി പി. ചിദംബരം പാർലമെന്റിന്റെ മേശപ്പുറത്തു വച്ചു. . രാഷ്ട്രീയ സ്വയം സേവക് സംഘിനെ മസ്ജിദ് ധ്വംസനത്തിന്റെ മുഖ്യ സൂത്രധാരകരായി റിപ്പോർട്ട് വിലയിരുത്തുന്നുണ്ട്. ബാബരി മസ്ജിദ് തകർക്കപ്പെടുന്ന കാലത്ത് കേന്ദ്രം ഭരിച്ചിരുന്ന നരസിംഹ റാവു സർക്കാറിനെ കുറ്റവിമുക്തനാക്കുന്ന റിപ്പോർട്ട്, മുസ്ലിം സംഘടനകളുടെ നിലപാടുകളേയും വിമർശിക്കുന്നു. ==തകർക്കലിന് ശേഷം== == നാൾവഴികൾ == * 1528: മുഗൾ ചക്രവർത്തി ബാബറുടെ ഗവർണർ ജനറലായിരുന്ന മീർബാഖി ബാബരിമസ്ജിദ് പണിതു.<ref>BABARI MASJID Agony of Demolition Symbol of Resurgence. December 2007, Deccan House,Benson Town, Bangalore 560 046</ref> * 1853: പുരാതനമായ രാമക്ഷേത്രം തകർത്താണു മുഗൾ ചക്രവർത്തി ബാബർ പള്ളിപണിതതെന്ന് ആരോപിച്ച് നിർമോഹി എന്ന ഹിന്ദുവിഭാഗം ബാബരിമസ്ജിദിന് അവകാശവാദം ഉന്നയിക്കുന്നു. * 1853-55: അയോധ്യയിൽ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ ഹിന്ദു-മുസ്ലിം സംഘർഷം. * 1883 മെയ്: ഒരു പ്ളാറ്റ്ഫോമിൽ ക്ഷേത്രം പുനസ്ഥാപിക്കുന്നതിനു മുസ്ലിംകളുടെ എതിർപ്പിനെ തുടർന്ന് ഫൈസാബാദ് പോലിസ് ഡെപ്യൂട്ടി കമ്മീഷണർ അനുമതി നിഷേധിക്കുന്നു. * 1885: പുരോഹിതനായ രഘുബീർദാസ് ക്ഷേത്രം പണിയാൻ അനുമതിതേടി കോടതിയിൽ ഹരജി നൽകുന്നു. * 1886 മാർച്ച്: ദാസിന്റെ ഹരജിക്ക് ജഡ്ജി അനുമതി നിഷേധിക്കുന്നു, അപ്പീൽ തള്ളുന്നു. * 1870: ബ്രിട്ടീഷുകാരനായ എച്ച്.ആർ. നെവിൽ തയ്യാറാക്കിയ ഫൈസാബാദ് ഗസറ്റിയറിൽ ബാബരിമസ്ജിദ് എന്നതിനു പകരം ജന്മസ്ഥാൻ-മസ്ജിദ് എന്നു പ്രയോഗിക്കുന്നു. പ്രദേശം തർക്കസ്ഥലം എന്ന ഒരു നോട്ടീസ് ബോർഡ് സ്ഥാപിച്ചതായും പരാമർശം. * 1934: പള്ളിക്കുനേരെ ആക്രമണം നടത്തി അക്രമിസംഘം ഗേറ്റും ഗോപുരവും തകർത്തു. പ്രദേശത്തെ ഹിന്ദുക്കൾക്കു കൂട്ടപ്പിഴ ചുമത്തിയ ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാർ പള്ളി സർക്കാർ ചെലവിൽ കേടുപാടു തീർത്തു. * 1949 ഡിസംബർ 22: ബാബരിമസ്ജിദിനകത്ത് അതിക്രമിച്ചുകയറിയ സംഘം ശ്രീരാമവിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ഠിക്കുന്നു. തുടർന്ന്, ഹൈന്ദവരും മുസ്ലിംകളും പള്ളിയിൽ കടക്കുന്നതു ജില്ലാ ഭരണകൂടം തടയുന്നു. * 1950 ജനുവരി: ആരാധനാസ്വാതന്ത്യം തേടി ഗോപാൽസിങ് വിശാരദ് കോടതിയിൽ. വിഗ്രഹം നീക്കുന്നതു തടഞ്ഞ കോടതി ആരാധനയ്ക്കു ഭംഗം വരുത്തുന്നതും തടഞ്ഞു. വിഗ്രഹം നീക്കുന്നതിൽ നിന്നും ആരാധനയ്ക്കു ഭംഗം വരുത്തുന്നതിൽ നിന്നും സർക്കാരിനെയും മുസ്ലിംകളെയും തടയണമെന്നു രണ്ടു ഹരജികളിലൂടെ ആവശ്യം. * 1959: തർക്കസ്ഥലത്തിന്റെ മാനേജർ തങ്ങളാണെന്ന് അവകാശപ്പെട്ട് നിംറോഹികൾ കോടതിയിൽ. * 1961: പള്ളിയിൽ നിന്നു വിഗ്രഹം നീക്കം ചെയ്യണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ട് വഖ്ഫ് ബോർഡ് കോടതിയിലെത്തി. കേസ് ഇപ്പോഴും കോടതിയിൽ. * 1984 ഒക്ടോബർ: ബാബരിമസ്ജിദ് തർക്കം ദേശീയപ്രശ്നമാക്കുന്നതിന് വി.എച്ച്.പിയുടെ തീരുമാനം. * 1984 ഒക്ടോബർ 8: അയോധ്യയിൽ നിന്നു ലഖ്നോയിലേക്ക് വി.എച്ച്.പിയുടെ 130 കിലോമീറ്റർ ലോങ് മാർച്ച്. * 1984 ഒക്ടോബർ 14: ക്ഷേത്രം പുനസ്ഥാപിക്കുക, ഹിന്ദുക്കൾക്കു പൂജയ്ക്ക് അനുമതി നൽകുക എന്നീ ആവശ്യങ്ങളുമായി ലോങ് മാർച്ച് ലഖ്നോയിൽ. * 1985: പള്ളിയുടെ പരിസരം ഉപയോഗിക്കാൻ പുരോഹിതർക്ക് പ്രാദേശിക കോടതിയുടെ അനുമതി. * 1986 ഫെബ്രുവരി 1: പള്ളിയുടെ പൂട്ടുകൾ തുറന്ന് ഹൈന്ദവർക്കു ദർശനത്തിന് അനുമതി. മുസ്ലിംകൾ പ്രശ്നമുണ്ടാക്കരുതെന്ന് യ.പി. വഖ്ഫ് മന്ത്രി. * 1989 ജൂൺ: ബാബരിമസ്ജിദ് പ്രശ്നം ഏറ്റെടുത്ത് ബി.ജെ.പി. പ്രമേയം അംഗീകരിക്കുന്നു. * 1989 നവംബർ 9: ലോക്സഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിനു ദിവസങ്ങൾക്കുമാത്രം മുമ്പ് രാജീവ്ഗാന്ധി സർക്കാർ പള്ളിയുടെ സ്ഥലത്ത് ക്ഷേത്രത്തിനു ശിലാന്യാസത്തിന് അനുമതിനൽകുന്നു. തർക്കസ്ഥലത്തു നടത്തിയ തറക്കല്ലിടൽ തർക്കസ്ഥലത്തല്ലെന്നു പ്രചരിപ്പിക്കാൻ ഗൂഢനീക്കം. * 1990 ജനുവരി 8: സ്ഥലത്തെച്ചൊല്ലിയുള്ള തർക്കം പരിഹരിക്കുന്നതുവരെ ക്ഷേത്രനിർമ്മാണം തടയണമെന്നു സ്പെഷ്യൽ ജുഡീഷ്യൽ കോടതി മുമ്പാകെ അപേക്ഷ. * 1990 ഫെബ്രുവരി 14: ക്ഷേത്രനിർമ്മാണം തുടങ്ങാൻ ശുഭസമയം വി.എച്ച്.പി. പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു. പ്രധാനമന്ത്രി വി.പി. സിങ് തിയ്യതി മാറ്റിവയ്ക്കുന്നതിൽ വിജയിക്കുന്നു. * 1990 ജൂൺ 8: ക്ഷേത്രനിർമ്മാണത്തിനുള്ള പുതിയ അന്തിമ തിയ്യതിയായി വി.എച്ച്.പി. ഒക്ടോബർ പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു. * 1990 ആഗസ്ത്: എൽ.കെ. അഡ്വാനി അയോധ്യയിൽ സമാപിക്കുന്ന പതിനായിരം കിലോമീറ്റർ രഥയാത്ര ആരംഭിക്കുന്നു. * 1990 സപ്തംബർ: എൽ.കെ. അഡ്വാനി സോമനാഥ് - അയോധ്യ രഥയാത്ര തുടങ്ങുന്നു. * 1990 ഒക്ടോബർ: അഡ്വാനിയെ ബിഹാറിൽ അറസ്റ്റ് ചെയ്തു. വി.പി. സിങ് മന്ത്രിസഭയ്ക്കുള്ള പിന്തുണ ബി.ജെ.പി. പിൻവലിച്ചു. * 1990 നവംബർ: വി.പി. സിങ് മന്ത്രിസഭ തകർന്നു. * 1991: തർക്കപ്രദേശത്തിനുമേലുള്ള ചരിത്രപരവും പുരാവസ്തുഗവേഷണ പഠനപരവുമായ അവകാശവാദങ്ങൾ പരിശോധിക്കുന്നതിനായി നാലു വിദഗ്ദ്ധസംഘങ്ങളെ നിയോഗിക്കാൻ വി.എച്ച്.പിയും ആൾ ഇന്ത്യ ബാബരി മസ്ജിദ് ആക്ഷൻ കമ്മിറ്റിയും തീരുമാനിക്കുന്നു. ബാബരി കമ്മിറ്റിയുടെ അവകാശവാദങ്ങൾ വി.എച്ച്.പി. നിരാകരിക്കുന്നു. * 1992 ജൂലൈ: സ്ഥിരം നിർമ്മാണത്തിന്റെ ആദ്യഘട്ടമായി മൂന്നടി ഉയരത്തിലുള്ള തറ ഉയർന്നു. നിർമ്മാണം നിർത്തിവയ്ക്കണമെന്നു യു.പി. സർക്കാരിന് സുപ്രിംകോടതിയുടെ നിർദ്ദേശം. * 1992 നവംബർ 23: അയോധ്യാ പ്രശ്നത്തിൽ ഭരണഘടനയും നിയമവാഴ്ചയും ഉയർത്തിപ്പിടിക്കുന്നതിന് എന്തു നടപടി സ്വീകരിക്കുന്നതിനും ദേശീയോദ്ഗ്രഥന കഈ * കൗൺസിൽ (എൻ.ഐ.സി.) പ്രധാനമന്ത്രിക്ക് പൂർണ്ണ സമ്മതം നൽകി. * 1992 ഡിസംബർ 6: കർസേവകർ ബാബരി മസ്ജിദ് തകർത്തു<ref name="INToday1992">{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/magazine/india-today-archives/story/19921231-a-detailed-report-on-the-demolition-of-babri-masjid-767304-1999-11-30|title=Babri Masjid demolition: A detailed report|access-date=2020-08-16|last=November 30|first=DlLIP AWASTHI|last2=December 31|first2=1999 ISSUE DATE:|language=en|last3=August 13|first3=1992UPDATED:|last4=Ist|first4=2015 12:54}}</ref>. രാജ്യമെങ്ങും സംഘർഷം. എൽ.കെ. അഡ്വാനിക്കും മറ്റു വി.എച്ച്.പി, ബി.ജെ.പി, നേതാക്കൾക്കും മറ്റും എതിരേ കേസ്. * 1992 ഡിസംബർ 7: ബാബരി മസ്ജിദ് അതേ സ്ഥാനത്ത് പുനസ്ഥാപിക്കുമെന്നു പ്രധാനമന്ത്രി റാവു. * 1992 ഡിസംബർ 16: ലിബർഹാൻ കമ്മീഷനെ നിയമിച്ചു. * 1992 ഡിസംബർ 27: പള്ളി തകർത്ത സ്ഥാനത്തു പണിത താൽക്കാലിക ക്ഷേത്രത്തിൽ ദർശനത്തിന് അനുമതി. * 1993: ബാബരി തകർത്തതിനുശേഷം പ്രദേശത്തെ നിലവിലുള്ള അവസ്ഥ തുടരും വിധം പ്രധാനമന്ത്രി റാവുവിന്റെ സർക്കാർ ചില പ്രദേശങ്ങൾ ഏറ്റെടുക്കുന്നു. * 1993 ജനുവരി: അയോധ്യയിൽ അലഹബാദ് ഹൈക്കോടതി ദർശനം അനുവദിച്ചു. * 1994 ഒക്ടോബർ 24: പള്ളി നിന്ന സ്ഥലത്തു പണിത താൽക്കാലിക ക്ഷേത്രത്തിൽ ആരാധന നടത്തുന്നതിന് സുപ്രിംകോടതിയുടെ അനുമതി (അറബ് ന്യൂസ്, 2000 ഡിസം. 7). * 1997 ഫെബ്രുവരി: സർക്കാർ ഏറ്റെടുത്ത ജന്മഭൂമിസ്ഥാനത്തിന്റെ ചുമതലക്കാരനായിരുന്ന ഫൈസാബാദ് ജില്ലാ മജിസ്ട്രേറ്റ് അമിതാഭ് ശ്രീവാസ്തവയെ കൊല്ലപ്പെട്ട നിലയിൽ കണ്ടെത്തി. * 2005-ൽ മന്ദിരം അക്രമിക്കപ്പെടുകയും അക്രമികൾ സുരക്ഷാസേനയുടെ വെടിയേറ്റ്‌ വീഴുകയും ചെയ്തു. ആ സംഭവത്തിൽ 3 സി.ആർ.പി.എഫ് ജവാന്മാർക്ക് പരിക്കേറ്റു. * 2009 ജൂൺ 30: ലിബർഹാൻ കമ്മീഷൻ റിപോർട്ട് സമർപ്പിച്ചു. * 2009 നവംബർ 23: ലിബർഹാൻ റിപ്പോർട്ട് ചോർന്നു. * 2009 നവംബർ 24: ലിബർഹാൻ റിപ്പോർട്ട് പാർലമെന്റിൽ വച്ചു. * 2010 സപ്തംബർ 23: ബാബരി മസ്ജിദ് ഭൂമിയുടെ ഉടമസ്ഥാവകാശം സംബന്ധിച്ച കേസിൽ അലഹബാദ് ഹൈക്കോടതി വിധി പറയാൻ ഒരു ദിവസം ശേഷിക്കെ സുപ്രിം കോടതി ഒരാഴ്ചത്തേക്ക് സ്റ്റേ ചെയ്തു. *2010 സെപ്റ്റംബർ 30: തർക്കഭൂമി മുന്ന് വിഭാഗങ്ങൾക്കും തുല്യമായി വീതിക്കണമെന്ന് അലഹാബാദ് ഹൈക്കോടതിയുടെ ലക്നൗ ബെഞ്ച് വിധിച്ചു. രാമക്ഷേത്രം തകർത്താണ് പള്ളിനിർമ്മിച്ചതെന്നും അതിനാൽ പള്ളിയുടെ ഭൂമി ഹിന്ദുക്കൾക്ക് വിട്ടുകൊടുക്കണമെന്നും ചരിത്രപ്രധാന വിധിയിൽ കോടതി വ്യക്തമാക്കി<ref>{{cite news|title=തർക്കഭൂമി മൂന്നായി വീതിക്കണം|url=http://www.madhyamam.com/news/2010/10/01/5/4451|date=2010-10-01|accessdate=2010-10-01|publisher=[[മാധ്യമം ദിനപത്രം]]|archive-date=2010-10-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20101004114537/http://www.madhyamam.com/news/2010/10/01/5/4451|url-status=dead}}</ref>. *2011 മെയ് 8 ന് രാജ്യത്തെ പരോമോന്നത കോടതി 2010 സെപ്റ്റംബർ 30 ലെ അലഹബാദ് ഹൈകോടതിയുടെ വിധിക്ക് സ്റ്റേ പ്രഖ്യാപിച്ചു<ref>http://www.thehindu.com/news/national/article2003448.ece {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110512012935/http://www.thehindu.com/news/national/article2003448.ece |date=2011-05-12 }} ദി ഹിന്ദു ഓൺലൈൻ 2011 മെയ് 9]</ref>. *2014 ഡിസംബർ 3 നു ബാബരി മസ്ജിദ് തർക്ക കേസിൽ നിന്ന് പിന്മാറുന്നതായി ഹർജിക്കാരിൽ ഒരാളായ ഹാഷിം അൻസാരി പ്രഖ്യാപിച്ചു. *40 ദിവസത്തോളം നീണ്ടു നിന്ന വാദം കേട്ടതിനു ശേഷം 2019 നവംബർ 9 ന്‌ രാവിലെ 10:30 മണിക്ക് സുപ്രീം കോടതി അയോധ്യ പ്രശ്നത്തിൽ വിധി പറയുകയുണ്ടായി. തർക്ക ഭൂമി രാമക്ഷേത്ര നിർമ്മാണത്തിന് പൂർണ്ണമായും വിട്ടുകൊടുക്കാൻ കോടതി വിധിച്ചു. തർക്ക ഭൂമിയ്ക്ക് പുറത്ത് അയോധ്യയിൽ 5 ഏക്കർ മസ്ജിദ് നിർമ്മാണത്തിന് കൊടുക്കാനും വിധിച്ചു. <ref name=":12">{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/ayodhya-babri-masjid-ram-mandir-case-verdict-highlights-supreme-court-declared-verdict-on-ram-janmabhoomi-case/articleshow/71978918.cms|title=Ram Mandir verdict: Supreme Court verdict on Ram Janmabhoomi-Babri Masjid case|date=2019-11-09|website=The Times of India|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=2019-11-09}}</ref> *2020 സെപ്റ്റംബർ 30ന്, ബാബറി മസ്ജിദ് തകർത്ത കേസിൽ എല്ലാ പ്രതികളെയും കോടതി വിട്ടയച്ചു. ബാബറി മസ്ജിദ്, മുൻകൂട്ടി ആസൂത്രണം ചെയ്തു തകർത്തതല്ലെന്ന് കോടതി പറഞ്ഞു. പ്രത്യേക സിബിഐ കോടതി ജഡ്ജി സുരേന്ദ്രകുമാർ യാദവാണ് വിധി പ്രസ്താവിച്ചത്. [[ലാൽ കൃഷ്ണ അഡ്വാണി]], [[മുരളി മനോഹർ ജോഷി]], [[കല്യാൺ സിങ്]], [[ഉമാ ഭാരതി]], [[മഹന്ത് നൃത്യഗോപാൽദാസ്]], [[സതീഷ് പ്രധാൻ]] തുടങ്ങിയവർ കേസിൽ പ്രതികൾ ആയിരുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2020/09/30/babri-case-verdict-lk-advani-mm-joshi-uma-bharti.html|title=ബാബറി മസ്ജിദ് തകർത്ത കേസിൽ അഡ്വാനി അടക്കം എല്ലാ പ്രതികളേയും വിട്ടയച്ചു|access-date=2020-10-01}}</ref> *2023 ജനുവരി 22 തർക്കപ്രദേശത്ത് നിർമ്മിച്ച് രാമക്ഷേത്രത്തിൽ പ്രാണപ്രതിഷ്ഠ നടത്തി == അവലംബം == <References/> == ഇതും കാണുക == * [[ലിബർഹാൻ കമ്മീഷൺ]] == കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക് == * 15th edition of the Encyclopaedia Britannica, 1986, entry "Ayodhya", Chicago: Encyclopedia Britannica Inc. * Romila Thapar. Tom Bottomore: Dictionary of Marxist Thought, Blackwell, Oxford 1988, entry “Hinduism”. * a b c d BBC.com Timeline: Ayodhya Crisis, 5 July, 2005 * BBC Mark Tully, Eyewitness: Ayodhya destruction London, UK, July 5, 2005 * Kuldeep Nair, Editors and Prime Ministers Rediff * P. Carnegy: A Historical Sketch of Tehsil Fyzabad, Lucknow 1870, cited by Harsh Narain The Ayodhya Temple Mosque Dispute: Focus on Muslim Sources, 1993, New Delhi, Penman Publications. ISBN 81-85504-16-4 p.8-9, and by Peter Van der Veer Religious Nationalism, p.153 * R.S. Sharma et al.: Historians Report, p.19 * A.K. Chatterjee: “Ram Janmabhoomi: some more evidence”, Indian Express, 27-3-1990 and History and Geography of India, by Joseph Tieffenthaler, (published in French by Bernoulli in 1785) * Joseph Tieffenthaler, History and Geography of India,1785, publisher: Bernoulli, Frace, cited by Harsh Narain The Ayodhya Temple Mosque Dispute: Focus on Muslim Sources, 1993, New Delhi, Penman Publications. ISBN 81-85504-16-4 p.8-9, and by Peter Van der Veer Religious Nationalism, p.153 * Mirza Jan, Hadiqa-i Shahada (“The garden of martyrdom”),1856, Lucknow, cited by VHP evidence bundle History vs. Casuistry, Voice of India, Delhi, 1991, p.14; also cited by Harsh Narain The Ayodhya Temple Mosque Dispute: Focus on Muslim Sources, 1993, New Delhi, Penman Publications. ISBN 81-85504-16-4 p.8-9, and by Peter Van der Veer Religious Nationalism, p.153 * Sahifa-i Chahal Nasaih Bahadur Shahi, Letter of the Forty Advices of Bahadur Shah, also cited in VHP evidence bundle. History vs. Casuistry, p. 13-14.), cited by Harsh Narain The Ayodhya Temple Mosque Dispute: Focus on Muslim Sources, 1993, New Delhi, Penman Publications. ISBN 81-85504-16-4 p.8-9, and by Peter Van der Veer Religious Nationalism, p.153 * Shykh Azamat Ali Kakorawi Nami, Muraqqah-i Khusrawi or Tarikh-i Avadh cited by Harsh Narain The Ayodhya Temple Mosque Dispute: Focus on Muslim Sources, 1993, New Delhi, Penman Publications. ISBN 81-85504-16-4 * Harsh Narain The Ayodhya Temple Mosque Dispute: Focus on Muslim Sources, pp 14-15, 1993, New Delhi, Penman Publications. ISBN 81-85504-16-4 * Ram Sharan Sharma|R.S. Sharma et al.: Historians’ Report, p.16. * A. Führer: The Monumental Antiquities and Inscriptions in the North-Western Provinces and Oudh, Archaeological Survey of India Report, 1891, pp 296-297) cited by Harsh Narain The Ayodhya Temple Mosque Dispute: Focus on Muslim Sources, 1993, New Delhi, Penman Publications. ISBN 81-85504-16-4 * H.R. Neville, Fyzabad District Gazetteer, Lucknow, 1905, pp 172-177) cited by Harsh Narain The Ayodhya Temple Mosque Dispute: Focus on Muslim Sources, 1993, New Delhi, Penman Publications. ISBN 81-85504-16-4 * Amir Ali Shahid aur Ma’rkah-i Hanuman Garhi, p. 3 * Communal Politics: myths versus facts. by RAM PUNIYANI. Sage Publications, 2003. * Bacchetta, Paola. "Sacred Space in Conflict in India: The Babri Masjid Affair." ''Growth & Change''. Spring2000, Vol. 31, Issue 2. * [[Baburnama]]: Memoirs of [[Babur]], Prince and Emperor. 1996. Edited, translated and annotated by Wheeler M. Thacktson. New York and London: Oxford University Press. * Swapan Dasgupta et al.: The Ayodhya Reference: Supreme Court Judgement and Commentaries. 1995. New Delhi: Voice of India. ISBN 81-85990-30-1 * Ayodhya and the Future of India. 1993. Edited by Jitendra Bajaj. Madras: Centre for Policy Studies. ISBN 81-86041-02-8 hb ISBN 81-86041-03-6 pb * [[Koenraad Elst|Elst, Koenraad]]. 1991. [[Ayodhya and After: Issues Before Hindu Society]]. 1991. New Delhi: Voice of India. [http://voi.org/books/ayodhya/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304113627/http://voi.org/books/ayodhya/ |date=2016-03-04 }} * Elst, Koenraad, Ayodhya, The Finale - Science versus Secularism the Excavations Debate (2003) ISBN 81-85990-77-8 * Elst, Koenraad, [[Ayodhya: The Case Against the Temple]] (2002) ISBN 81-85990-75-1 * Emmanuel, Dominic. 'The Mumbai bomb blasts and the Ayodhya tangle', ''National Catholic Reporter '' (Kansas City, [[August 27]] [[2003]]). * [[Sita Ram Goel]]: ''[[Hindu Temples - What Happened to Them]]'', Voice of India, Delhi 1991. [http://voi.org/books/htemples1/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120106215501/http://voi.org/books/htemples1/ |date=2012-01-06 }} [http://voi.org/books/htemples2/] * [[Harsh Narain]]. 1993. The Ayodhya Temple Mosque Dispute: Focus on Muslim Sources. Delhi: Penman Publishers. * R. Nath. Babari Masjid of Ayodhya, Jaipur 1991. * A.G. Noorani. 2003. The Babri Masjid Question, 1528-2003: 'A Matter of National Honour'. New Delhi: Tulika Books. * Rajaram, N.S. (2000). Profiles in Deception: Ayodhya and the Dead Sea Scrolls. New Delhi: Voice of India * Romey, Kristin M., "Flashpoint Ayodhya." ''Archaeology'' Jul/Aug2004, Vol. 57, Issue 4. * Thapar, Romila. 'A Historical Perspective on the Story of Rama' in Thapar (2000). * Thapar, Romila. ''Cultural Pasts: Essays in Early Indian History'' (New Delhi: Oxford University, 2000) ISBN 0-19-564050-0. * Ayodhya ka Itihas evam Puratattva— Rigveda kal se ab tak (‘History and Archaeology of Ayodhya— From the Time of the Rigveda to the Present’) by Thakur Prasad Varma and Swarajya Prakash Gupta. Bharatiya Itihasa evam Samskrit Parishad and DK Printworld. New Delhi. * History versus Casuistry: Evidence of the Ramajanmabhoomi Mandir presented by the Vishwa Hindu Parishad to the Government of India in December-January 1990-91. New Delhi: Voice of India. * [[Ayodhya 6 December 1992]] (ISBN 0-670-05858-0) by [[P. V. Narasimha Rao]] <!-- === The Ayodhya Debate in fiction === * The Babri riots are depicted in the 1995 film [[Bombay (film)|Bombay]]. * [[Taslima Nasrin|Nasrin, Taslima]]: [[Lajja]] --> <!-- ==See also== *[http://en.wikipedia.org/wiki/Ram_Janmabhoomi Ram Janmabhoomi] *[http://en.wikipedia.org/wiki/All_India_Babri_Masjid_Action_Committee All India Babri Masjid Action Committee] *[http://en.wikipedia.org/wiki/Ayodhya Ayodhya] *[http://en.wikipedia.org/wiki/Babur Babur] *[http://en.wikipedia.org/wiki/Vishwa_Hindu_Parishad Vishwa Hindu Parishad] *[http://en.wikipedia.org/wiki/Indian_secularism Indian secularism] --> <!-- ==Research Papers== *[http://links.jstor.org/sici?sici=0004-4687(199307)33%3A7%3C645%3AAATPOI%3E2.0.CO%3B2-7 Ayodhya and Politics of Indian Secularism] *[http://www.questia.com/PM.qst?a=o&se=gglsc&d=100022271 Political Implications of Babri Masjid Demolition] *[http://koenraadelst.bharatvani.org/articles/ayodhya/foundnlost.html Found and Lost: the Ayodhya Evidence] *[http://koenraadelst.bharatvani.org/articles/ayodhya/notemple.html]The Ayodhya Debate: Focus on the ‘No Temple’ Evidence; Two sides to the story *[http://www.francoisgautier.com/Written%20Material/suppressing-history.rtf Suppressing Indian History] *[http://web.archive.org/web/20070731015924/www.francoisgautier.com/Written%20Material/suppressing-history.rtf Above article in HTML] ==External links== *[http://www.time.com/time/archive/preview/0,10987,977269,00.html Holy work destroys peace in India - Time Magazine] *[http://www.time.com/time/archive/preview/0,10987,971646,00.html "The wrath of Rama - Time Magazine] *[http://www.patwardhan.com/films/RamkeNam.htm 'In the Name Of God, Ram Ke Naam'], ''Film by Anand Patwardhan on Ayodhya issue''([[December 16]] [[2005]]) Retrieved Friday, [[December 16]], [[2005]] 11:19:08 PM *[http://muslimsonline.com/babri/babrikpp.htm Ayodhya: Question of History -By K.P. Prakasam] *[http://www.rediff.com/news/2003/mar/26bidwai.htm Critique of the archaeology at the site] *[http://www.hvk.org/specialrepo/rjm/ The Ram Janmabhoomi Mandir] [http://www.hvk.org/ram/] *[http://www.hvk.org/specialrepo/bjpwp/ White paper on Ayodhya] *[http://ayodhya2000.tripod.com/table_of_contents.htm Ayodhya] *[http://koenraadelst.bharatvani.org/articles/ad.html Articles on the Ayodhya Debate] *[http://www.stephen-knapp.com/ayodhya_and_the_research_on_the_temple_of_Lord_Rama.htm Ayodhya and the Research on the Temple of Lord Rama] *[http://www.geocities.com/SoHo/Studios/8611/babur.html An extract from the Diary of Babur (Babur Nama)] *[http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/south_asia/1844930.stm 'Timeline: Ayodhya crisis'], ''BBC News'' ([[October 17]] [[2003]]). Retrieved [[June 21]] [[2005]] *[http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/south_asia/1843879.stm 'Q&A: The Ayodhya dispute'], ''BBC News'' ([[November 15]] [[2004]]). Retrieved [[June 21]] [[2005]] *[http://search.cnn.com/pages/search.jsp?currentPage=1&query=babri&sortby=Date CNN Article search on Babri Mosque] --> [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ മുസ്ലീം പള്ളികൾ]] [[വർഗ്ഗം:അയോദ്ധ്യാ തർക്കം]] [[വർഗ്ഗം:മുസ്ലിം പള്ളികൾക്കെതിരായി നടന്ന അക്രമണങ്ങൾ]] oc6aaiem0uo4dgzsqb9odloxc2c6pjv 0 28844 4671478 4657616 2026-09-28T16:36:41Z ~2026-51996-30 223512 4671478 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Cockroach}} {{Taxobox | color = pink | name = പാറ്റ | image = Cockroachcloseup.jpg | image_width = 200px | image_caption = ''[[Periplaneta americana]]'' | regnum = [[Animal]]ia | phylum = [[Arthropod]]a | classis = [[Insect]]a | subclassis = [[Pterygota]] | infraclassis = [[Neoptera]] | superordo = [[Dictyoptera]] | ordo = '''Blattodea''' | subdivision_ranks = Families | subdivision = [[Blaberidae]]<br /> [[Blattellidae]]<br /> [[Blattidae]]<br /> [[Cryptocercidae]]<br /> [[Polyphagidae]]<br /> [[Nocticolidae]]<br /> }} ഏതാണ്ട് 320 ദശലക്ഷം വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് തന്നെ ആവിർഭവിച്ച കാർബണീഷ്യസ് കാലഘട്ടത്തിലെ ഏറ്റവും പുരാതനമായ ഒരു ജീവി വർഗമാണ് പാറ്റകൾ(കൂറകൾ). പക്ഷെ ആദ്യകാല പൂർ‌വികരിൽ ആന്തരിക ഓവിപോസിറ്ററുകളിൽ ഇല്ലായിരുന്നു. പാറ്റകൾ മറ്റു സമാന ഇതര ജീവിയ്ക്കളെ പോലെ, വലിച്ചു കുടിക്കുന്നതിനുള്ള പ്രത്യേക വായ്‌ഭാഗമോ മറ്റോ ഇല്ലാത്ത സാധാരണ ജീവിയാണ് . [[File:Blaberus giganteus MHNT.jpg|thumb|''Blaberus giganteus'']] പറക്കാനും നടക്കാനും സാധിക്കുന്ന ഒരു [[ഷഡ്പദം|ചെറുപ്രാണിയാണ്]] '''പാറ്റ''' അഥവാ''' കൂറ''' . ഇവ [[പകർച്ചവ്യാധി|പകർച്ചവ്യാധികൾ]] പകർത്തുന്ന ജീവികളിൽ ഉൾപ്പെട്ടതാണ്. ഇവ ലോകത്തിൽ 30 തരത്തിൽ ഉണ്ടെന്ന് കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. പാറ്റകളിൽ ഏറ്റവും നന്നായി അറിയപെടുന്ന ഇനം [[അമേരിക്കൻ പാറ്റ]]യാണ് {{ശാനാ|Periplaneta americana}}. [[അമേരിക്ക]]യാണ് ഇവയുടെ ജന്മദേശമെന്നു കരുതുന്നു.<ref name="vns2"> പേജ് 237, ബാല കൈരളി വിജ്ഞാനകോശം, സംസ്ഥാന ബാല സാഹിത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്</ref> ==പേരുകൾ== ലോകത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ പേരുകളുള്ള പ്രാണികളിൽ ഒന്നാണ് പാറ്റ. ലോകത്ത് ഏകദേശം 7000 ത്തിലധികം ഭാഷകളെ ഉള്ളൂ എങ്കിലും, പാറ്റകളുടെ പേരുകളുടെ എണ്ണം 10000 ത്തിൽ കൂടുതൽ ആകാമെന്ന് ഗവേഷകപക്ഷം. പാറ്റയുടെ അസ്ഥികൂടം (ബാഹ്യാസ്ഥികൂടം) ശരീരത്തിനു പുറത്തു സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. [[കൈയ്റ്റിൻ]] എന്ന രാസവസ്തുവാലാണിത് നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്. == ആവാസവ്യവസ്ഥകൾ == നമ്മുടെ വീടുകളിലും പരിസരത്തും മറ്റും കാണപ്പെടുന്ന പലപ്പോഴും നാം നിസ്സാരമെന്നു തള്ളിക്കളയുന്ന ഒരു ഷഡ്പദം ആണ് പാറ്റ . വളരെയേറെ ചരിത്ര പാരമ്പര്യമുള്ള ഒരു ജീവിയാണ് പാറ്റ .നമുക്കും മുൻപേ ഈ ഭൂമുഖത്ത് ഉത്ഭവിച്ചവയാണ് ഇവ. ജുറാസിക് കാലം മുതൽക്കേ ഇവ ഈ ഭൂമിയിൽ കാണപ്പെട്ടിരുന്നു. ==പൊതുജനാരോഗ്യ പ്രാധാന്യം == നമ്മുടെ അടുക്കളയിലെയും തീൻ മേശയിലെയും , രാത്രി സന്ദർശകനായ ഈ പ്രാണി പകൽ സമയങ്ങളിൽ ഒളിച്ചിരിക്കുന്നത് ഓടകളിലും, ഓവുകളിലും, ചാലുകളിലും, വിടവുകളിലും മറ്റ് ഇരുട്ടുള്ള സ്ഥലങ്ങളിലും ആണ്. ശരിയായി സംരക്ഷിക്കാത്ത കക്കൂസും സെപ്ടിക് ടാങ്കും ഒളിച്ചിരിക്കാനും ഭക്ഷണത്തിനും ആയി ഈ പ്രാണികൾ ഇഷ്ടപ്പെടുന്നു .ഇവയുടെ വദന ഭാഗങ്ങളിൽ, ശരദിയിൽ, വിസർജ്യത്തിൽ ; എന്തിന് ,ശരീരം ആസകലം രോഗാണുക്കൾ കാണപ്പെടുകയും ചെയ്യാം. രോഗാണുക്കൾക്ക് ഇവയുടെ ശരീരത്തിൽ രൂപ മാറ്റം ഒന്നും സംഭവിക്കുന്നില്ല . പക്ഷെ, മെക്കാനിക്കൽ ആയി നമ്മുടെ ഭക്ഷണത്തിലും പാനീയങ്ങളിലും ഇവ രോഗാണുക്കളെ സംക്രമിപ്പിക്കുന്നു . അങ്ങനെ , ഈച്ചകളെപ്പോലെ , കോളറ, വയറിളക്കം , വയറുകടി , സന്നിപാത ജ്വരം , എ -മഞ്ഞപ്പിത്തം, പിള്ളവാതം, ചില വിര ബാധ തുടങ്ങി എച്ച് 1 എൻ 1 പനിവരെ പകർത്തുവാൻ പാറ്റകൾക്ക് സാധിക്കും . ആഹാരം തേടി ആണ് പാറ്റകൾ നമ്മുടെ ആവാസ വ്യവസ്ഥയിൽ എത്തപ്പെടുന്നത്. പ്രത്യേകിച്ചു, രാത്രി ഭക്ഷണശേഷം പാത്രങ്ങൾ കഴുകി വൃത്തി ആക്കിയും, ഭക്ഷണവും അവശിഷ്ടങ്ങളും അടച്ചു സൂക്ഷിച്ചും പാറ്റകളെ ഒഴിവാക്കാം. ==ചിത്രശാല== <gallery> ചിത്രം:പാറ്റ.JPG|പാറ്റ </gallery> ==അവലംബം== {{Reflist}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == {{commonscat|Blattodea}} * [http://blattodea.speciesfile.org/HomePage.aspx Blattodea Species File] Online world catalogue of cockroaches. * [http://pested.unl.edu/chapter1.htm Online book about cockroaches] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080118232729/http://pested.unl.edu/chapter1.htm |date=2008-01-18 }} * [http://bidabug.org/forum Allpet Roach Forum] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070826192543/http://www.bidabug.org/forum/ |date=2007-08-26 }} Cockroach community/hobby forum, established 1998. * [http://blattodea.net The Cockroach Forum] Cockroach discussion forum. * [http://www.blattodea-culture-group.org Blattodea Culture Group] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210422223246/http://blattodea-culture-group.org/ |date=2021-04-22 }} Cockroach information and details about a society for the study of cockroaches which was established in 1986. * [http://www.bugpeople.org/taxa/Blattodea/OrderBlattodeaPage.htm Order Blattodea (Cockroaches), Exploring California Insects] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070918233158/http://www.bugpeople.org/taxa/Blattodea/OrderBlattodeaPage.htm |date=2007-09-18 }} photos of a few California species * [http://www.pestworld.org/Database/Article.asp?ArticleID=16&UserType=Consumers Cockroach health threats] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071219222655/http://www.pestworld.org/Database/Article.asp?ArticleID=16&UserType=Consumers |date=2007-12-19 }} * [http://www.ipm.ucdavis.edu/PMG/PESTNOTES/pn7467.html UC Davis on cockroaches] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160310125242/http://www.ipm.ucdavis.edu/PMG/PESTNOTES/pn7467.html |date=2016-03-10 }} * [http://www.bio.umass.edu/biology/kunkel/cockroach_faq.html The cockroach FAQ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230331131728/http://www.bio.umass.edu/biology/kunkel/cockroach_faq.html |date=2023-03-31 }} * [http://npic.orst.edu/pest2.htm#cockroaches Cockroach Pest Control Information - National Pesticide Information Center] * [http://www.uos.harvard.edu/ehs/pes_american_cockroach.shtml Harvard University fact sheet on American cockroaches] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080213082320/http://www.uos.harvard.edu/ehs/pes_american_cockroach.shtml |date=2008-02-13 }} {{animal-stub}} [[വർഗ്ഗം:ഷഡ്‌പദങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പാറ്റകൾ]] 3gleszqbmugqnsvadqx0od66wvpfsm5 4671481 4671478 2026-09-28T16:45:34Z SIBIMADAPPADU 168736 4671481 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Cockroach}} {{Taxobox | color = pink | name = പാറ്റ | image = Cockroachcloseup.jpg | image_width = 200px | image_caption = ''[[Periplaneta americana]]'' | regnum = [[Animal]]ia | phylum = [[Arthropod]]a | classis = [[Insect]]a | subclassis = [[Pterygota]] | infraclassis = [[Neoptera]] | superordo = [[Dictyoptera]] | ordo = '''Blattodea''' | subdivision_ranks = Families | subdivision = [[Blaberidae]]<br /> [[Blattellidae]]<br /> [[Blattidae]]<br /> [[Cryptocercidae]]<br /> [[Polyphagidae]]<br /> [[Nocticolidae]]<br /> }}[[File:Blaberus giganteus MHNT.jpg|thumb|''Blaberus giganteus'']] പറക്കാനും നടക്കാനും സാധിക്കുന്ന ഒരു [[ഷഡ്പദം|ചെറുപ്രാണിയാണ്]] '''പാറ്റ''' അഥവാ''' കൂറ''' . ഇവ [[പകർച്ചവ്യാധി|പകർച്ചവ്യാധികൾ]] പകർത്തുന്ന ജീവികളിൽ ഉൾപ്പെട്ടതാണ്. ഇവ ലോകത്തിൽ 30 തരത്തിൽ ഉണ്ടെന്ന് കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. പാറ്റകളിൽ ഏറ്റവും നന്നായി അറിയപെടുന്ന ഇനം [[അമേരിക്കൻ പാറ്റ]]യാണ് {{ശാനാ|Periplaneta americana}}. [[അമേരിക്ക]]യാണ് ഇവയുടെ ജന്മദേശമെന്നു കരുതുന്നു.<ref name="vns2"> പേജ് 237, ബാല കൈരളി വിജ്ഞാനകോശം, സംസ്ഥാന ബാല സാഹിത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്</ref> ==പേരുകൾ== ലോകത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ പേരുകളുള്ള പ്രാണികളിൽ ഒന്നാണ് പാറ്റ. ലോകത്ത് ഏകദേശം 7000 ത്തിലധികം ഭാഷകളെ ഉള്ളൂ എങ്കിലും, പാറ്റകളുടെ പേരുകളുടെ എണ്ണം 10000 ത്തിൽ കൂടുതൽ ആകാമെന്ന് ഗവേഷകപക്ഷം. ഇംഗ്ലീഷിലെ 'cockroach' എന്ന പേര് ആദ്യം ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. സ്പാനിഷ് ഭാഷയിലെ 'cucaracha' എന്ന വാക്കിൽ നിന്നാണ് 'cockroach' എന്ന പദം ഇംഗ്ലീഷിലേക്ക് കടന്നുവന്നത്. പാറ്റയുടെ അസ്ഥികൂടം (ബാഹ്യാസ്ഥികൂടം) ശരീരത്തിനു പുറത്തു സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. [[കൈയ്റ്റിൻ]] എന്ന രാസവസ്തുവാലാണിത് നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്. == ആവാസവ്യവസ്ഥകൾ == നമ്മുടെ വീടുകളിലും പരിസരത്തും മറ്റും കാണപ്പെടുന്ന പലപ്പോഴും നാം നിസ്സാരമെന്നു തള്ളിക്കളയുന്ന ഒരു ഷഡ്പദം ആണ് പാറ്റ . വളരെയേറെ ചരിത്ര പാരമ്പര്യമുള്ള ഒരു ജീവിയാണ് പാറ്റ .നമുക്കും മുൻപേ ഈ ഭൂമുഖത്ത് ഉത്ഭവിച്ചവയാണ് ഇവ. ജുറാസിക് കാലം മുതൽക്കേ ഇവ ഈ ഭൂമിയിൽ കാണപ്പെട്ടിരുന്നു. ==പൊതുജനാരോഗ്യ പ്രാധാന്യം == നമ്മുടെ അടുക്കളയിലെയും തീൻ മേശയിലെയും , രാത്രി സന്ദർശകനായ ഈ പ്രാണി പകൽ സമയങ്ങളിൽ ഒളിച്ചിരിക്കുന്നത് ഓടകളിലും, ഓവുകളിലും, ചാലുകളിലും, വിടവുകളിലും മറ്റ് ഇരുട്ടുള്ള സ്ഥലങ്ങളിലും ആണ്. ശരിയായി സംരക്ഷിക്കാത്ത കക്കൂസും സെപ്ടിക് ടാങ്കും ഒളിച്ചിരിക്കാനും ഭക്ഷണത്തിനും ആയി ഈ പ്രാണികൾ ഇഷ്ടപ്പെടുന്നു .ഇവയുടെ വദന ഭാഗങ്ങളിൽ, ശരദിയിൽ, വിസർജ്യത്തിൽ ; എന്തിന് ,ശരീരം ആസകലം രോഗാണുക്കൾ കാണപ്പെടുകയും ചെയ്യാം. രോഗാണുക്കൾക്ക് ഇവയുടെ ശരീരത്തിൽ രൂപ മാറ്റം ഒന്നും സംഭവിക്കുന്നില്ല . പക്ഷെ, മെക്കാനിക്കൽ ആയി നമ്മുടെ ഭക്ഷണത്തിലും പാനീയങ്ങളിലും ഇവ രോഗാണുക്കളെ സംക്രമിപ്പിക്കുന്നു . അങ്ങനെ , ഈച്ചകളെപ്പോലെ , കോളറ, വയറിളക്കം , വയറുകടി , സന്നിപാത ജ്വരം , എ -മഞ്ഞപ്പിത്തം, പിള്ളവാതം, ചില വിര ബാധ തുടങ്ങി എച്ച് 1 എൻ 1 പനിവരെ പകർത്തുവാൻ പാറ്റകൾക്ക് സാധിക്കും . ആഹാരം തേടി ആണ് പാറ്റകൾ നമ്മുടെ ആവാസ വ്യവസ്ഥയിൽ എത്തപ്പെടുന്നത്. പ്രത്യേകിച്ചു, രാത്രി ഭക്ഷണശേഷം പാത്രങ്ങൾ കഴുകി വൃത്തി ആക്കിയും, ഭക്ഷണവും അവശിഷ്ടങ്ങളും അടച്ചു സൂക്ഷിച്ചും പാറ്റകളെ ഒഴിവാക്കാം. ==ചിത്രശാല== <gallery> ചിത്രം:പാറ്റ.JPG|പാറ്റ </gallery> ==അവലംബം== {{Reflist}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == {{commonscat|Blattodea}} * [http://blattodea.speciesfile.org/HomePage.aspx Blattodea Species File] Online world catalogue of cockroaches. * [http://pested.unl.edu/chapter1.htm Online book about cockroaches] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080118232729/http://pested.unl.edu/chapter1.htm |date=2008-01-18 }} * [http://bidabug.org/forum Allpet Roach Forum] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070826192543/http://www.bidabug.org/forum/ |date=2007-08-26 }} Cockroach community/hobby forum, established 1998. * [http://blattodea.net The Cockroach Forum] Cockroach discussion forum. * [http://www.blattodea-culture-group.org Blattodea Culture Group] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210422223246/http://blattodea-culture-group.org/ |date=2021-04-22 }} Cockroach information and details about a society for the study of cockroaches which was established in 1986. * [http://www.bugpeople.org/taxa/Blattodea/OrderBlattodeaPage.htm Order Blattodea (Cockroaches), Exploring California Insects] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070918233158/http://www.bugpeople.org/taxa/Blattodea/OrderBlattodeaPage.htm |date=2007-09-18 }} photos of a few California species * [http://www.pestworld.org/Database/Article.asp?ArticleID=16&UserType=Consumers Cockroach health threats] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071219222655/http://www.pestworld.org/Database/Article.asp?ArticleID=16&UserType=Consumers |date=2007-12-19 }} * [http://www.ipm.ucdavis.edu/PMG/PESTNOTES/pn7467.html UC Davis on cockroaches] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160310125242/http://www.ipm.ucdavis.edu/PMG/PESTNOTES/pn7467.html |date=2016-03-10 }} * [http://www.bio.umass.edu/biology/kunkel/cockroach_faq.html The cockroach FAQ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230331131728/http://www.bio.umass.edu/biology/kunkel/cockroach_faq.html |date=2023-03-31 }} * [http://npic.orst.edu/pest2.htm#cockroaches Cockroach Pest Control Information - National Pesticide Information Center] * [http://www.uos.harvard.edu/ehs/pes_american_cockroach.shtml Harvard University fact sheet on American cockroaches] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080213082320/http://www.uos.harvard.edu/ehs/pes_american_cockroach.shtml |date=2008-02-13 }} {{animal-stub}} [[വർഗ്ഗം:ഷഡ്‌പദങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പാറ്റകൾ]] c5aqbtsskpagr1zrc6wjq1uh5kzgcyw 4671489 4671481 2026-09-28T17:18:58Z SIBIMADAPPADU 168736 4671489 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Cockroach}} {{Taxobox | color = pink | name = പാറ്റ | image = Cockroachcloseup.jpg | image_width = 200px | image_caption = ''[[Periplaneta americana]]'' | regnum = [[Animal]]ia | phylum = [[Arthropod]]a | classis = [[Insect]]a | subclassis = [[Pterygota]] | infraclassis = [[Neoptera]] | superordo = [[Dictyoptera]] | ordo = '''Blattodea''' | subdivision_ranks = Families | subdivision = [[Blaberidae]]<br /> [[Blattellidae]]<br /> [[Blattidae]]<br /> [[Cryptocercidae]]<br /> [[Polyphagidae]]<br /> [[Nocticolidae]]<br /> }}[[File:Blaberus giganteus MHNT.jpg|thumb|''Blaberus giganteus'']] പറക്കാനും നടക്കാനും സാധിക്കുന്ന ഒരു [[ഷഡ്പദം|ചെറുപ്രാണിയാണ്]] '''പാറ്റ''' അഥവാ''' കൂറ''' . ഇവ [[പകർച്ചവ്യാധി|പകർച്ചവ്യാധികൾ]] പകർത്തുന്ന ജീവികളിൽ ഉൾപ്പെട്ടതാണ്. ഇവ ലോകത്തിൽ 30 തരത്തിൽ ഉണ്ടെന്ന് കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. പാറ്റകളിൽ ഏറ്റവും നന്നായി അറിയപെടുന്ന ഇനം [[അമേരിക്കൻ പാറ്റ]]യാണ് {{ശാനാ|Periplaneta americana}}. [[അമേരിക്ക]]യാണ് ഇവയുടെ ജന്മദേശമെന്നു കരുതുന്നു.<ref name="vns2"> പേജ് 237, ബാല കൈരളി വിജ്ഞാനകോശം, സംസ്ഥാന ബാല സാഹിത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്</ref> ==പേരുകൾ== ലോകത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ പേരുകളുള്ള പ്രാണികളിൽ ഒന്നാണ് പാറ്റ. ലോകത്ത് ഏകദേശം 7000 ത്തിലധികം ഭാഷകളെ ഉള്ളൂ എങ്കിലും, പാറ്റകളുടെ പേരുകളുടെ എണ്ണം 10000 ത്തിൽ കൂടുതൽ ആകാമെന്ന് ഗവേഷകപക്ഷം. ഇംഗ്ലീഷിലെ 'cockroach' എന്ന പേര് ആദ്യം ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. സ്പാനിഷ് ഭാഷയിലെ 'cucaracha' എന്ന വാക്കിൽ നിന്നാണ് 'cockroach' എന്ന പദം ഇംഗ്ലീഷിലേക്ക് കടന്നുവന്നത്. പാറ്റയുടെ അസ്ഥികൂടം (ബാഹ്യാസ്ഥികൂടം) ശരീരത്തിനു പുറത്തു സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. [[കൈയ്റ്റിൻ]] എന്ന രാസവസ്തുവാലാണിത് നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്. == ജീവിതചക്രം == പാറ്റകളുടെ ജീവിതചക്രം മുട്ട, നിംഫ്, അഡൾട്ട് എന്ന മൂന്ന് പ്രധാന ഘട്ടങ്ങളായി വിഭജിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. പാറ്റകൾ അപൂർണ്ണ രൂപാന്തരം കാണിക്കുന്ന പ്രാണികളാണ്. നിംഫ് ഘട്ടത്തിൽ നിന്ന് മുതിർന്ന പാറ്റയാകുന്നതിനു മുൻപ് പലതവണ പുറംതൊലി മാറ്റുന്നു. നിംഫുകൾ രൂപത്തിൽ പാറ്റകളോട് വളരെ സാമ്യം ഉള്ളവയാണ് എന്നാൽ വലിപ്പം കുറവായിരിക്കും കൂടാതെ ചിറകുകളും പ്രത്യുൽപാദന അവയവങ്ങളും പൂർണമായി വികസിച്ചിട്ടുണ്ടാവില്ല.<ref>{{Cite journal |title= |journal=Mathrubhoomi GK Current affairs}}</ref> == ആവാസവ്യവസ്ഥകൾ == നമ്മുടെ വീടുകളിലും പരിസരത്തും മറ്റും കാണപ്പെടുന്ന പലപ്പോഴും നാം നിസ്സാരമെന്നു തള്ളിക്കളയുന്ന ഒരു ഷഡ്പദം ആണ് പാറ്റ . വളരെയേറെ ചരിത്ര പാരമ്പര്യമുള്ള ഒരു ജീവിയാണ് പാറ്റ .നമുക്കും മുൻപേ ഈ ഭൂമുഖത്ത് ഉത്ഭവിച്ചവയാണ് ഇവ. ജുറാസിക് കാലം മുതൽക്കേ ഇവ ഈ ഭൂമിയിൽ കാണപ്പെട്ടിരുന്നു. ==പൊതുജനാരോഗ്യ പ്രാധാന്യം == നമ്മുടെ അടുക്കളയിലെയും തീൻ മേശയിലെയും , രാത്രി സന്ദർശകനായ ഈ പ്രാണി പകൽ സമയങ്ങളിൽ ഒളിച്ചിരിക്കുന്നത് ഓടകളിലും, ഓവുകളിലും, ചാലുകളിലും, വിടവുകളിലും മറ്റ് ഇരുട്ടുള്ള സ്ഥലങ്ങളിലും ആണ്. ശരിയായി സംരക്ഷിക്കാത്ത കക്കൂസും സെപ്ടിക് ടാങ്കും ഒളിച്ചിരിക്കാനും ഭക്ഷണത്തിനും ആയി ഈ പ്രാണികൾ ഇഷ്ടപ്പെടുന്നു .ഇവയുടെ വദന ഭാഗങ്ങളിൽ, ശരദിയിൽ, വിസർജ്യത്തിൽ ; എന്തിന് ,ശരീരം ആസകലം രോഗാണുക്കൾ കാണപ്പെടുകയും ചെയ്യാം. രോഗാണുക്കൾക്ക് ഇവയുടെ ശരീരത്തിൽ രൂപ മാറ്റം ഒന്നും സംഭവിക്കുന്നില്ല . പക്ഷെ, മെക്കാനിക്കൽ ആയി നമ്മുടെ ഭക്ഷണത്തിലും പാനീയങ്ങളിലും ഇവ രോഗാണുക്കളെ സംക്രമിപ്പിക്കുന്നു . അങ്ങനെ , ഈച്ചകളെപ്പോലെ , കോളറ, വയറിളക്കം , വയറുകടി , സന്നിപാത ജ്വരം , എ -മഞ്ഞപ്പിത്തം, പിള്ളവാതം, ചില വിര ബാധ തുടങ്ങി എച്ച് 1 എൻ 1 പനിവരെ പകർത്തുവാൻ പാറ്റകൾക്ക് സാധിക്കും . ആഹാരം തേടി ആണ് പാറ്റകൾ നമ്മുടെ ആവാസ വ്യവസ്ഥയിൽ എത്തപ്പെടുന്നത്. പ്രത്യേകിച്ചു, രാത്രി ഭക്ഷണശേഷം പാത്രങ്ങൾ കഴുകി വൃത്തി ആക്കിയും, ഭക്ഷണവും അവശിഷ്ടങ്ങളും അടച്ചു സൂക്ഷിച്ചും പാറ്റകളെ ഒഴിവാക്കാം. ==ചിത്രശാല== <gallery> ചിത്രം:പാറ്റ.JPG|പാറ്റ </gallery> ==അവലംബം== {{Reflist}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == {{commonscat|Blattodea}} * [http://blattodea.speciesfile.org/HomePage.aspx Blattodea Species File] Online world catalogue of cockroaches. * [http://pested.unl.edu/chapter1.htm Online book about cockroaches] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080118232729/http://pested.unl.edu/chapter1.htm |date=2008-01-18 }} * [http://bidabug.org/forum Allpet Roach Forum] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070826192543/http://www.bidabug.org/forum/ |date=2007-08-26 }} Cockroach community/hobby forum, established 1998. * [http://blattodea.net The Cockroach Forum] Cockroach discussion forum. * [http://www.blattodea-culture-group.org Blattodea Culture Group] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210422223246/http://blattodea-culture-group.org/ |date=2021-04-22 }} Cockroach information and details about a society for the study of cockroaches which was established in 1986. * [http://www.bugpeople.org/taxa/Blattodea/OrderBlattodeaPage.htm Order Blattodea (Cockroaches), Exploring California Insects] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070918233158/http://www.bugpeople.org/taxa/Blattodea/OrderBlattodeaPage.htm |date=2007-09-18 }} photos of a few California species * [http://www.pestworld.org/Database/Article.asp?ArticleID=16&UserType=Consumers Cockroach health threats] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071219222655/http://www.pestworld.org/Database/Article.asp?ArticleID=16&UserType=Consumers |date=2007-12-19 }} * [http://www.ipm.ucdavis.edu/PMG/PESTNOTES/pn7467.html UC Davis on cockroaches] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160310125242/http://www.ipm.ucdavis.edu/PMG/PESTNOTES/pn7467.html |date=2016-03-10 }} * [http://www.bio.umass.edu/biology/kunkel/cockroach_faq.html The cockroach FAQ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230331131728/http://www.bio.umass.edu/biology/kunkel/cockroach_faq.html |date=2023-03-31 }} * [http://npic.orst.edu/pest2.htm#cockroaches Cockroach Pest Control Information - National Pesticide Information Center] * [http://www.uos.harvard.edu/ehs/pes_american_cockroach.shtml Harvard University fact sheet on American cockroaches] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080213082320/http://www.uos.harvard.edu/ehs/pes_american_cockroach.shtml |date=2008-02-13 }} {{animal-stub}} [[വർഗ്ഗം:ഷഡ്‌പദങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പാറ്റകൾ]] sa4txarekmk2qd3ekhtcx0v5o5xcc90 0 40274 4671443 4667271 2026-09-28T16:10:30Z ~2026-52200-67 223510 4671443 wikitext text/x-wiki {{pu|Government of Kerala}} {{infobox government | government_name = കേരളസർക്കാർ | image = Government of Kerala Logo.svg | division_type = ആസ്ഥാനകാര്യാലയം | division = [[കേരള ഗവൺമെന്റ് സെക്രട്ടേറിയേറ്റ്|കേരളസർക്കാർ സിരാകേന്ദ്രം]], [[തിരുവനന്തപുരം]] | leader_type = [[ഗവർണ്ണർ|ഗവർണർ]] | leader_title = [[രാജേന്ദ്ര അർലേക്കർ]] | leader_type2 = [[മുഖ്യമന്ത്രി (ഇന്ത്യ)|മുഖ്യമന്ത്രി]] | leader_title2 = [[വി.ഡി. സതീശൻ]], ([[കോൺഗ്രസ്]]) | leader_type3 = [[മുഖ്യമന്ത്രി|ഉപമുഖ്യമന്ത്രി]] | leader_title3 = | leader_type4 = [[ചീഫ് സെക്രട്ടറി (ഇന്ത്യ)|ചീഫ് സെക്രട്ടറി]] | leader_title4 = എ. ജയതിലക്, [[ഇന്ത്യൻ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് സർവീസ്|ഐ.എ.എസ്]]<ref>{{URL|https://gad.kerala.gov.in/index.php/contact-us>pages}}</ref> | legislature_label = [[നിയമസഭ]] | legislature = {{ubl|[[കേരളനിയമസഭ]]|}} | speaker_label = [[സ്പീക്കർ (രാഷ്ട്രീയം)|സ്പീക്കർ]] | speaker = [[തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ]] | deputy_speaker_label = [[നിയമസഭ|ഡെപ്യൂട്ടി സ്പീക്കർ]] | deputy_speaker = [[ഷാനിമോൾ ഉസ്മാൻ]] | members_in_assembly_label = [[നിയമസഭാംഗം|നിയമസഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]] | members_in_assembly = [[കേരളത്തിലെ നിയമസഭാമണ്ഡലങ്ങളുടെ പട്ടിക|140]] | branch4 = [[നീതിന്യായ വ്യവസ്ഥ|നീതിന്യായം]] | court_name = [[ഹൈക്കോടതി]] | court = [[കേരള ഹൈക്കോടതി|കേരള ഹൈക്കോടതി]] | chief_justice_label = ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് | chief_justice = നിതിൻ മധുകർ ജാംദാർ |nativename={{transl|ml|ISO|Kēraḷa Sarkkār}}|deputy_chairman_label=[[നിലവിലെ ഇന്ത്യൻ നിയമസഭാ സ്പീക്കർമാരുടെയും ചെയർമാൻമാരുടെയും പട്ടിക|ഉപ അദ്ധ്യക്ഷന്]]|website={{URL|https://kerala.gov.in}}|image_size=200px|country=[[ഇന്ത്യ]]|headquarters=ഗവ: സെക്രട്ടറിയേറ്റ്, [[തിരുവനന്തപുരം]]|departments=[[കേരളസർക്കാർ വകുപ്പുകൾ|49]]|main_organ=[[കേരള മന്ത്രിസഭ]]|meeting_place=[[നിയമസഭാമന്ദിരം]], [[തിരുവനന്തപുരം]]|seat=[[കൊച്ചി]] (എറണാകുളം)|url={{URL|https://kerala.gov.in}}|government_form={{Resize|60%|പാർലമെന്ററി പ്രതിനിധിത്വ ജനാധിപത്യ ഫെഡറൽ റിപ്പബ്ലിക്|}}}} [[File:Kerala Government Secretariat.jpg|thumb|Government Secretariat, Kerala]] ഇന്ത്യൻ സംസ്ഥാനമായ [[കേരളം|കേരളത്തിന്റെ]] ഭരണസമിതിയാണ് കേരളസർക്കാർ (ഇംഗ്ലീഷ്: '''''<span lang="En" dir="ltr">Government of Kerala</span>'''''). ജനാധിപത്യപരമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട സർക്കാരാണിത്. ഭരണഘടനാപരമായി [[കേരളം|കേരളസംസ്ഥാനത്തിന്റെ]] കാര്യനിർവഹണ (Executive) വിഭാഗമാണ്‌ '''കേരളസർക്കാർ'''. ഇന്ത്യയുടെ രാഷ്ട്രപതി നിയമിക്കുന്ന [[ഗവർണ്ണർ|ഗവർണറാണ്]] കേരളസർക്കാരിന്റെ ഭരണഘടനാപരമായ തലവൻ. മുഖ്യമന്ത്രിയെയും മറ്റ് മന്ത്രിമാരെയും നിയമിക്കാനും നിയമസഭ പിരിച്ചുവിടാനും ഗവർണർക്ക് അധികാരമുണ്ട്. സംസ്ഥാന സർക്കാരിന്റെ ദൈനംദിന ഭരണത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തം മുഖ്യമന്ത്രിക്കാണ്. കേരളസർക്കാരിന്റെ നിയമനിർമ്മാണ ശാഖയാണ് [[നിയമസഭ]] (''Legislature''). കേരളത്തിലെ ജനങ്ങൾ തിരഞ്ഞെടുത്ത 140 അംഗങ്ങൾ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. നിയമങ്ങൾ പാസാക്കുന്നതിനും ബജറ്റ് അംഗീകരിക്കുന്നതിനുമായി വർഷത്തിലൊരിക്കൽ നിയമസഭ ചേരുന്നു. കേരളനിയമസഭയിലെ അംഗങ്ങൾ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്ന [[മുഖ്യമന്ത്രി|മുഖ്യമന്ത്രിയും]] അദ്ദേഹത്തിന്റെ [[മന്ത്രിസഭ|മന്ത്രിസഭയുമാണ്]] സംസ്ഥാനം ഭരിക്കുന്നത്. സർക്കാരിന്റെ വിവിധ വകുപ്പുകളുടെ ചുമതലയുള്ള മന്ത്രിമാരുടെ സമിതി ([[കേരളത്തിലെ മന്ത്രിസഭകൾ|മന്ത്രിസഭ]]) മുഖ്യമന്ത്രിയെ ഭരണത്തിൽ സഹായിക്കുന്നു. മന്ത്രിസഭയ്ക്ക് ആവശ്യമായ പിന്തുണ നൽകുന്നത് സെക്രട്ടറിയേറ്റിൽ നിന്നാണ്. കേരളത്തിന്റെ ഭരണസിരാകേന്ദ്രമായ [[കേരള ഗവൺമെന്റ് സെക്രട്ടേറിയേറ്റ്|സെക്രട്ടേറിയേറ്റിലാണ്]] മന്ത്രിമാരുടെയും വിവിധ വകുപ്പ് സെക്രട്ടറിമാരുടെയും കാര്യാലയം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. സെക്രട്ടേറിയറ്റ് പല വകുപ്പുകളായി വിഭജിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു<ref>{{Cite web |url=http://kerala.gov.in/dept_sec/index.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2008-05-22 |archive-date=2008-05-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080521085924/http://www.kerala.gov.in/dept_sec/index.htm |url-status=dead }}</ref>. മന്ത്രിമാരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ വകുപ്പ് സെക്രട്ടറിമാരുടെ കീഴിൽ ആണ് വകുപ്പുകൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. സെക്രട്ടേറിയറ്റ് വകുപ്പുകൾ മിക്കവാറും കയ്യാളുന്നത് ഭരണഘടനാപരമായ അധികാരങ്ങളും നയപരമായ (policy) തീരുമാനങ്ങളുമാണ്. സെക്രട്ടേറിയറ്റിനു പുറത്തുള്ള ഫീൽഡ് വകുപ്പുകളുടെ ചുമതല മേൽപ്പറഞ്ഞ നയങ്ങളും തീരുമാനങ്ങളും നടപ്പിലാക്കലും ഏതെങ്കിലും പ്രത്യേക നിയമപ്രകാരമുള്ള ജോലികളുമാണ് (statutory functions). സെക്രട്ടേറിയറ്റിൽ നിന്ന് വിഭിന്നമായി, എന്നാൽ സെക്രട്ടേറിയറ്റിലേതിനു ​ഏതാണ്ട് സമാനമായ നാമത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന അനുബന്ധ വകുപ്പുകൾ (ഫീൽഡ് വകുപ്പുകൾ/field departments) സാധാരണയായി ഡയറക്ടറേറ്റ്, കമ്മീഷണറേറ്റ് എന്നീ നാമങ്ങളിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. സെക്രട്ടേറിയറ്റിലെ വകുപ്പും സെക്രട്ടേറിയറ്റിനു പുറത്തു പ്രവർത്തിക്കുന്ന വിഭാഗവും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം സാധാരണക്കാരനു പൊതുവേ അദൃശ്യമാണ്. ഭരണഘടന പ്രകാരം സർക്കാരിന്റെ എല്ലാ തീരുമാനങ്ങളും എടുക്കേണ്ടത് ഗവർണ്ണറോ അദ്ദേഹത്തിന്റെ നാമത്തിലോ ആയിരിക്കണം. ==നിലവിലെ മന്ത്രിസഭ== {{Excerpt|വി.ഡി. സതീശൻ മന്ത്രിസഭ|മന്ത്രിമാരും വകുപ്പുകളും}} ==വകുപ്പുകൾ== {{പ്രധാനലേഖനം|കേരളസർക്കാർ വകുപ്പുകൾ}} {{Excerpt|കേരള സർക്കാർ വകുപ്പുകൾ|സെക്രട്ടേറിയറ്റ് വകുപ്പുകൾ}} {{transcluded section|source=കേരള ഗവൺമെന്റ് സെക്രട്ടേറിയേറ്റ്}} {{#section:കേരള ഗവൺമെന്റ് സെക്രട്ടേറിയേറ്റ്|വകുപ്പുകൾ}} {{transcluded section|source=കേരളസർക്കാർ വകുപ്പുകൾ}} {{#section:കേരളസർക്കാർ വകുപ്പുകൾ|വകുപ്പുകൾ}} (അവലംബം: കേരളസംസ്ഥാന ബഡ്ജറ്റ് (2012-2013) അവതരണപ്രസംഗം) ==ഇതും കാണുക== [[കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാരുടെ പട്ടിക]] [[മൊറട്ടോറിയം]] ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== *[http://www.keralacm.gov.in/ മുഖ്യമന്ത്രി] == അവലംബം == <references/> {{Gov-stub}} {{Topics related to Kerala}} {{Kerala}} {{Government of Kerala}} {{Government of India by state or territory}} {{Administration in India by state or territory}} [[വർഗ്ഗം:കേരള സർക്കാർ| ]] 5si470ne1r0cm0hyqvdyl3h00qlprzk 4671447 4671443 2026-09-28T16:18:52Z Yadhu Krishna M 124149 [[കേരള സർക്കാർ]] എന്ന താൾ [[കേരളസർക്കാർ]] എന്ന താളിനു മുകളിലേയ്ക്ക്, Yadhu Krishna M മാറ്റിയിരിക്കുന്നു: ശീർഷകം തെറ്റായി എഴുതിയിരിക്കുന്നു: കേരള സർക്കാർ എന്നത് ശരിരൂപത്തിന്റെ വ്യാകരണത്തെറ്റാണ് 4671443 wikitext text/x-wiki {{pu|Government of Kerala}} {{infobox government | government_name = കേരളസർക്കാർ | image = Government of Kerala Logo.svg | division_type = ആസ്ഥാനകാര്യാലയം | division = [[കേരള ഗവൺമെന്റ് സെക്രട്ടേറിയേറ്റ്|കേരളസർക്കാർ സിരാകേന്ദ്രം]], [[തിരുവനന്തപുരം]] | leader_type = [[ഗവർണ്ണർ|ഗവർണർ]] | leader_title = [[രാജേന്ദ്ര അർലേക്കർ]] | leader_type2 = [[മുഖ്യമന്ത്രി (ഇന്ത്യ)|മുഖ്യമന്ത്രി]] | leader_title2 = [[വി.ഡി. സതീശൻ]], ([[കോൺഗ്രസ്]]) | leader_type3 = [[മുഖ്യമന്ത്രി|ഉപമുഖ്യമന്ത്രി]] | leader_title3 = | leader_type4 = [[ചീഫ് സെക്രട്ടറി (ഇന്ത്യ)|ചീഫ് സെക്രട്ടറി]] | leader_title4 = എ. ജയതിലക്, [[ഇന്ത്യൻ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് സർവീസ്|ഐ.എ.എസ്]]<ref>{{URL|https://gad.kerala.gov.in/index.php/contact-us>pages}}</ref> | legislature_label = [[നിയമസഭ]] | legislature = {{ubl|[[കേരളനിയമസഭ]]|}} | speaker_label = [[സ്പീക്കർ (രാഷ്ട്രീയം)|സ്പീക്കർ]] | speaker = [[തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ]] | deputy_speaker_label = [[നിയമസഭ|ഡെപ്യൂട്ടി സ്പീക്കർ]] | deputy_speaker = [[ഷാനിമോൾ ഉസ്മാൻ]] | members_in_assembly_label = [[നിയമസഭാംഗം|നിയമസഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]] | members_in_assembly = [[കേരളത്തിലെ നിയമസഭാമണ്ഡലങ്ങളുടെ പട്ടിക|140]] | branch4 = [[നീതിന്യായ വ്യവസ്ഥ|നീതിന്യായം]] | court_name = [[ഹൈക്കോടതി]] | court = [[കേരള ഹൈക്കോടതി|കേരള ഹൈക്കോടതി]] | chief_justice_label = ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് | chief_justice = നിതിൻ മധുകർ ജാംദാർ |nativename={{transl|ml|ISO|Kēraḷa Sarkkār}}|deputy_chairman_label=[[നിലവിലെ ഇന്ത്യൻ നിയമസഭാ സ്പീക്കർമാരുടെയും ചെയർമാൻമാരുടെയും പട്ടിക|ഉപ അദ്ധ്യക്ഷന്]]|website={{URL|https://kerala.gov.in}}|image_size=200px|country=[[ഇന്ത്യ]]|headquarters=ഗവ: സെക്രട്ടറിയേറ്റ്, [[തിരുവനന്തപുരം]]|departments=[[കേരളസർക്കാർ വകുപ്പുകൾ|49]]|main_organ=[[കേരള മന്ത്രിസഭ]]|meeting_place=[[നിയമസഭാമന്ദിരം]], [[തിരുവനന്തപുരം]]|seat=[[കൊച്ചി]] (എറണാകുളം)|url={{URL|https://kerala.gov.in}}|government_form={{Resize|60%|പാർലമെന്ററി പ്രതിനിധിത്വ ജനാധിപത്യ ഫെഡറൽ റിപ്പബ്ലിക്|}}}} [[File:Kerala Government Secretariat.jpg|thumb|Government Secretariat, Kerala]] ഇന്ത്യൻ സംസ്ഥാനമായ [[കേരളം|കേരളത്തിന്റെ]] ഭരണസമിതിയാണ് കേരളസർക്കാർ (ഇംഗ്ലീഷ്: '''''<span lang="En" dir="ltr">Government of Kerala</span>'''''). ജനാധിപത്യപരമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട സർക്കാരാണിത്. ഭരണഘടനാപരമായി [[കേരളം|കേരളസംസ്ഥാനത്തിന്റെ]] കാര്യനിർവഹണ (Executive) വിഭാഗമാണ്‌ '''കേരളസർക്കാർ'''. ഇന്ത്യയുടെ രാഷ്ട്രപതി നിയമിക്കുന്ന [[ഗവർണ്ണർ|ഗവർണറാണ്]] കേരളസർക്കാരിന്റെ ഭരണഘടനാപരമായ തലവൻ. മുഖ്യമന്ത്രിയെയും മറ്റ് മന്ത്രിമാരെയും നിയമിക്കാനും നിയമസഭ പിരിച്ചുവിടാനും ഗവർണർക്ക് അധികാരമുണ്ട്. സംസ്ഥാന സർക്കാരിന്റെ ദൈനംദിന ഭരണത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തം മുഖ്യമന്ത്രിക്കാണ്. കേരളസർക്കാരിന്റെ നിയമനിർമ്മാണ ശാഖയാണ് [[നിയമസഭ]] (''Legislature''). കേരളത്തിലെ ജനങ്ങൾ തിരഞ്ഞെടുത്ത 140 അംഗങ്ങൾ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. നിയമങ്ങൾ പാസാക്കുന്നതിനും ബജറ്റ് അംഗീകരിക്കുന്നതിനുമായി വർഷത്തിലൊരിക്കൽ നിയമസഭ ചേരുന്നു. കേരളനിയമസഭയിലെ അംഗങ്ങൾ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്ന [[മുഖ്യമന്ത്രി|മുഖ്യമന്ത്രിയും]] അദ്ദേഹത്തിന്റെ [[മന്ത്രിസഭ|മന്ത്രിസഭയുമാണ്]] സംസ്ഥാനം ഭരിക്കുന്നത്. സർക്കാരിന്റെ വിവിധ വകുപ്പുകളുടെ ചുമതലയുള്ള മന്ത്രിമാരുടെ സമിതി ([[കേരളത്തിലെ മന്ത്രിസഭകൾ|മന്ത്രിസഭ]]) മുഖ്യമന്ത്രിയെ ഭരണത്തിൽ സഹായിക്കുന്നു. മന്ത്രിസഭയ്ക്ക് ആവശ്യമായ പിന്തുണ നൽകുന്നത് സെക്രട്ടറിയേറ്റിൽ നിന്നാണ്. കേരളത്തിന്റെ ഭരണസിരാകേന്ദ്രമായ [[കേരള ഗവൺമെന്റ് സെക്രട്ടേറിയേറ്റ്|സെക്രട്ടേറിയേറ്റിലാണ്]] മന്ത്രിമാരുടെയും വിവിധ വകുപ്പ് സെക്രട്ടറിമാരുടെയും കാര്യാലയം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. സെക്രട്ടേറിയറ്റ് പല വകുപ്പുകളായി വിഭജിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു<ref>{{Cite web |url=http://kerala.gov.in/dept_sec/index.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2008-05-22 |archive-date=2008-05-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080521085924/http://www.kerala.gov.in/dept_sec/index.htm |url-status=dead }}</ref>. മന്ത്രിമാരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ വകുപ്പ് സെക്രട്ടറിമാരുടെ കീഴിൽ ആണ് വകുപ്പുകൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. സെക്രട്ടേറിയറ്റ് വകുപ്പുകൾ മിക്കവാറും കയ്യാളുന്നത് ഭരണഘടനാപരമായ അധികാരങ്ങളും നയപരമായ (policy) തീരുമാനങ്ങളുമാണ്. സെക്രട്ടേറിയറ്റിനു പുറത്തുള്ള ഫീൽഡ് വകുപ്പുകളുടെ ചുമതല മേൽപ്പറഞ്ഞ നയങ്ങളും തീരുമാനങ്ങളും നടപ്പിലാക്കലും ഏതെങ്കിലും പ്രത്യേക നിയമപ്രകാരമുള്ള ജോലികളുമാണ് (statutory functions). സെക്രട്ടേറിയറ്റിൽ നിന്ന് വിഭിന്നമായി, എന്നാൽ സെക്രട്ടേറിയറ്റിലേതിനു ​ഏതാണ്ട് സമാനമായ നാമത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന അനുബന്ധ വകുപ്പുകൾ (ഫീൽഡ് വകുപ്പുകൾ/field departments) സാധാരണയായി ഡയറക്ടറേറ്റ്, കമ്മീഷണറേറ്റ് എന്നീ നാമങ്ങളിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. സെക്രട്ടേറിയറ്റിലെ വകുപ്പും സെക്രട്ടേറിയറ്റിനു പുറത്തു പ്രവർത്തിക്കുന്ന വിഭാഗവും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം സാധാരണക്കാരനു പൊതുവേ അദൃശ്യമാണ്. ഭരണഘടന പ്രകാരം സർക്കാരിന്റെ എല്ലാ തീരുമാനങ്ങളും എടുക്കേണ്ടത് ഗവർണ്ണറോ അദ്ദേഹത്തിന്റെ നാമത്തിലോ ആയിരിക്കണം. ==നിലവിലെ മന്ത്രിസഭ== {{Excerpt|വി.ഡി. സതീശൻ മന്ത്രിസഭ|മന്ത്രിമാരും വകുപ്പുകളും}} ==വകുപ്പുകൾ== {{പ്രധാനലേഖനം|കേരളസർക്കാർ വകുപ്പുകൾ}} {{Excerpt|കേരള സർക്കാർ വകുപ്പുകൾ|സെക്രട്ടേറിയറ്റ് വകുപ്പുകൾ}} {{transcluded section|source=കേരള ഗവൺമെന്റ് സെക്രട്ടേറിയേറ്റ്}} {{#section:കേരള ഗവൺമെന്റ് സെക്രട്ടേറിയേറ്റ്|വകുപ്പുകൾ}} {{transcluded section|source=കേരളസർക്കാർ വകുപ്പുകൾ}} {{#section:കേരളസർക്കാർ വകുപ്പുകൾ|വകുപ്പുകൾ}} (അവലംബം: കേരളസംസ്ഥാന ബഡ്ജറ്റ് (2012-2013) അവതരണപ്രസംഗം) ==ഇതും കാണുക== [[കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാരുടെ പട്ടിക]] [[മൊറട്ടോറിയം]] ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== *[http://www.keralacm.gov.in/ മുഖ്യമന്ത്രി] == അവലംബം == <references/> {{Gov-stub}} {{Topics related to Kerala}} {{Kerala}} {{Government of Kerala}} {{Government of India by state or territory}} {{Administration in India by state or territory}} [[വർഗ്ഗം:കേരള സർക്കാർ| ]] 5si470ne1r0cm0hyqvdyl3h00qlprzk 0 41570 4671512 4094084 2026-09-28T22:14:02Z CommonsDelinker 756 "Musa_(Moses)1.png" നീക്കം ചെയ്യുന്നു, [[c:User:ChemSim|ChemSim]] എന്ന കാര്യനിർവ്വാഹകൻ അത് കോമൺസിൽ നിന്നും നീക്കം ചെയ്തിരിക്കുന്നു. കാരണം: per [[:c:Commons:Deletion requests/Files uploaded by Ibrahim ebi|]]. 4671512 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Prophet Musa}} {{Infobox Person | name = മൂസ നബി | image = | caption = | birth_name = | birth_date = 1500 BC/BCE (1952) BH | birth_place = | parents = അമ്മ-യൂഹാനിദ്, വളർത്തമ്മ- ആസ്യ, അച്ഛൻ -ഇമ്രാൻ | dead = dead | death_date = | death_place = | occupation = പ്രവാചകൻ,[[പ്രബോധകൻ]] | home_town = [[ഈജിപ്ത്]] }} [[പ്രമാണം:Mount Sinai Egypt.jpg|ലഘുചിത്രം|ത്തൂരിസീനാ പർവ്വതം : ഇവിടെ വെച്ചാണ് മൂസ അലൈഹിസ്സലാം ആദ്യമായി അള്ളാഹുവോട് (ഏകനായ ദൈവം) സംസാരിച്ചത്]] '''മൂസ നബി''' ({{lang-ar|موسى}};'''Musa''') [[ബൈബിൾ|ബൈബിളിലും]] [[ഖുർആൻ|ഖുർആനിലും]] പരാമർശിക്കുന്ന പ്രവാചകൻ.<ref name="sura19">{{Cite quran|19|51|e=53|s=ns}}</ref> ഖുർആനിൽ ഏറ്റവുമധികം പേര് പരാമർശിക്കുന്ന പ്രവാചകൻ. [[ഇസ്രയേൽ]] പ്രവാചകൻമാരിൽ പ്രമുഖസ്ഥാനമാണ് മൂസ നബിക്കുള്ളത്.മുഹമ്മദ് നബിയുടെ പ്രവാചക മുൻഗാമിയായാണ് മൂസാ നബിയെ കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. മൂസാ നബിയുടെ ആത്മീയ ജീവിതത്തിലെ പല സംഭവങ്ങളും [[മുഹമ്മദ്|മുഹമ്മദിന്റെ]] ജീവിതത്തിലും സമാന്തരമായി കാണപ്പെടുന്നു. മുസ്‌ലിംകൾ അവരുടെ ജീവിതത്തിന്റെ പല വശങ്ങളിലും മൂസാ നബിയുടെ സന്ദേശങ്ങളും പങ്കിടുന്നതായി കാണാം.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=f_j9ayrVpHMC&pg=PT113|title=Introduction to the Study of The Holy Qur'an|last=Maulana Muhammad Ali|year=2011|isbn=9781934271216|page=113|access-date=7 January 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20151029034335/https://books.google.com/books?id=f_j9ayrVpHMC&pg=PT113|archive-date=29 October 2015}}</ref> <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=zPXu561ZpvgC&pg=PT101|title=Islam for Dummies|last=Malcolm Clark|publisher=John Wiley & Sons|year=2011|isbn=9781118053966|page=101|access-date=7 January 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160505205819/https://books.google.com/books?id=zPXu561ZpvgC&pg=PT101|archive-date=5 May 2016}}</ref> <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=st7fbeSCsxwC&pg=PA120|title=Documenta Missionalia – The Word in the Experience of Revelation in the Qur'an and Hindu scriptures|last=Arij A. Roest Crollius|publisher=Gregorian&amp;Biblical BookShop|year=1974|isbn=9788876524752|page=120|access-date=7 January 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160516173815/https://books.google.com/books?id=st7fbeSCsxwC&pg=PA120|archive-date=16 May 2016}}</ref> മൂസാ നബിയുടെ ജീവിതകാലത്തുണ്ടായ സംഭവങ്ങൾ ഇസ്ലാമിക സാഹിത്യവും ഇസ്ലാംമത വിശ്വാസികളും വിവരിക്കുകുയും വിശ്വസിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഈജിപ്തിൽ നിന്നും ഇസ്രായേല്യരെ പുറത്താക്കിയ സംഭവവും മുഹമ്മദ് നബിയും അനുചരന്മാരും മക്കയിൽ നിന്ന് [[ഹിജ്റ|കുടിയേറിയ സംഭവവും]] സമാനമാണ്. <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=pSujZMpI7wAC&pg=PA36|title=Studying Islam: The Critical Issues|last=Clinton Bennett|publisher=Continuum International Publishing Group|year=2010|isbn=9780826495501|page=36|access-date=7 January 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160527055555/https://books.google.com/books?id=pSujZMpI7wAC&pg=PA36|archive-date=27 May 2016}}</ref> ഇസ്‌ലാമിലും വളരെ പ്രധാന സ്ഥാനമുള്ള പ്രവാചകനാണ് മൂസ. [[ തോറ|തോറയുടെ]] [[വെളിപാട്|വെളിപ്പെടുത്തൽ]] ലഭിച്ച പ്രവാചകനാണ് മൂസ. [[ഇസ്റാഅ് മിഅ്റാജ്|മിറാജിൻറെ]] രാത്രിയിൽ മുഹമ്മദ് നബി [[Jannah|ഏഴ് ആകാശങ്ങളിലൂടെ]] സഞ്ചരിച്ചപ്പോൾ മുഹമ്മദ് നബി കണ്ടുമുട്ടിയ നിരവധി പ്രവാചകന്മാരിൽ ഒരാളാണ് മൂസ.<ref name="muslim">{{Hadith-usc|muslim|1|309|usc=yes}},{{Hadith-usc|muslim|1|314}}</ref> മുസ്ലിങ്ങൾക്ക് ദിവസവും [[സ്വലാ|നിർബന്ധിത അഞ്ച് പ്രാർത്ഥനകൾ]] നിജപ്പെടുത്തുന്ന കാര്യത്തിൽ അഞ്ച് എണ്ണമായി ചുരുക്കുന്നതുവരെ അല്ലാഹുവോട് കേണപേക്ഷിക്കാൻ പ്രവാചകൻ മുഹമ്മദിനോട് ''മിറാജിനിടെ'' മൂസ ആവശ്യപ്പെട്ടിരുന്നു. ഇസ്‌ലാമിക സാഹിത്യത്തിൽ ഏറെ ബഹുമാനം നൽകപ്പെടുന്ന പ്രവാചകനാണ് മൂസ. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതത്തിലെ പല സംഭവങ്ങങ്ങളും അത്ഭുതങ്ങളും [[അല്ലാഹു|ദൈവവുമായുള്ള]] നേരിട്ടുള്ള സംഭാഷണം പോലുള്ളവയും ഖുർആനിലും [[ഹദീഥ്|ഹദീസിലും]] വിശദീകരിക്കുന്നു. ==ചരിത്രപശ്ചാത്തലം == [[യഅഖൂബ് നബി|യഅ്ഖൂബ് നബിയുടെ]] സന്താനപരമ്പരയാണ് ബനൂ ഇസ്റാഈൽ എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. ഫലസ്ത്വീനിലായിരുന്ന യഅ്ഖൂബ് നബി അവസാനകാലത്ത് കുടുംബസമേതം ഈജിപ്തിലേക്കു താമസം മാറ്റി. യൂസുഫ് നബിയുടെ കാലത്തുണ്ടായിരുന്ന രാജവംശത്തിന്റെ കാലം കഴിഞ്ഞു. ഖിബ്ത്വി വംശജനായിരുന്ന ഫറോവൻവംശം രാജ്യം ഭരിക്കാൻ തുടങ്ങി. ഈജിപ്തിൽ ഇസ്റാഈല്യർ വർധിക്കുന്നതിൽ ഫറോവയ്ക്ക് ആശങ്ക തോന്നി. അവരെ കഠിനമായി ദ്രോഹിക്കാനും അധികാരം ഉപയോഗപ്പെടുത്തി അടിച്ചമർത്താനും ഫറോവ മുതിരുകയും ഇസ്റാഈല്യരിൽ ജനിക്കുന്ന ആൺകുട്ടികളെ കൊന്നൊടുക്കുക എന്ന ക്രൂരകൃത്യത്തിനും ഫറോവ ധൃഷ്ടനായി. ദുഷ്ടതയുടെ പാരമ്യതയിലെത്തിയ ആ നാട്ടിലേക്ക് നിയുക്തനായ ദൈവദൂതൻ മൂസ (അ) ഒരു ഇസ്റാഈലീ കുടുംബത്തിൽ ജനിക്കുന്നത് ഈ സന്ദർഭത്തിലാണ്. <ref>{{Cite web |url=http://www.islampadasala.com/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-01-29 |archive-date=2012-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120206102117/http://islampadasala.com/ |url-status=dead }}</ref> == ഇസ്ലാമിലെ ചരിത്ര വിവരണം == === ബാല്യവും യുവത്വവും === ഇസ്ലാമിക പാരമ്പര്യമനുസരിച്ച്, [[ഈജിപ്ഷ്യൻ സംസ്കാരം|ഈജിപ്തിൽ]] താമസിക്കുന്ന ഒരു [[ഇസ്രായേൽ ജനത|ഇസ്രായേല്യരുടെ]] കുടുംബത്തിലാണ് മൂസ ജനിച്ചത്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കുടുംബത്തിൽ, പിതാവായ ''ഇമ്രാൻ'' എന്നും [[എബ്രായ ബൈബിൾ|എബ്രായ ബൈബിളിലെ]] [[അമ്രം|അമ്രാമിന്]] ഇസ്ലാമിക പാരമ്പര്യമുണ്ടായിരുന്നു. <ref>''Stories of the Prophets'', [[Ibn Kathir]], ''The Story of Moses'', c. 1350 C.E.</ref> [[യൂസുഫ്|യുസുഫ്]] പ്രവാചകന്റെ കാലശേഷം ഭരണാധികാരിയായ ഫറവോൻ ഇസ്രായേല്യരെ അടിമകളാക്കിയിരുന്ന കാലത്താണ് മൂസ ജനിച്ചതെന്ന് ഇസ്ലാം പറയുന്നു. മൂസയുടെ ജനനസമയത്ത്, ഫറവോന് ഒരു സ്വപ്നം ഉണ്ടായിരുന്നു. അതിൽ [[ജെറുസലേം|ജറുസലേം]] നഗരത്തിൽ നിന്ന് തീ വരുന്നതായി ഫറോവ കണ്ടു, ഇസ്രായേല്യരുടെ ദേശത്തൊഴികെ തന്റെ രാജ്യത്തിലെ എല്ലാം തീ കത്തിച്ചു. (ഫറവോന്റെ കിരീടം പിടിച്ച് നശിപ്പിച്ച ഒരു കൊച്ചുകുട്ടിയെ ഫറവോൻ സ്വപ്നം കണ്ടുവെന്നും വ്യാഖ്യാനമുണ്ട്)<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=EfMk4GGKdaYC&pg=PA104&lpg=PA104|title=Dreaming in Christianity and Islam: Culture, Conflict, and Creativity|last=Kelly Bulkeley|last2=Kate Adams|last3=Patricia M. Davis|publisher=Rutgers University Press|year=2009|isbn=9780813546100|page=104|access-date=7 January 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160424071244/https://books.google.com/books?id=EfMk4GGKdaYC&pg=PA104&lpg=PA104|archive-date=24 April 2016}}</ref> ഇസ്രായേലി ആൺമക്കളിൽ ഒരാൾ തന്നെ അട്ടിമറിക്കാൻ വളരുമെന്ന് ഫറവോനെ പ്രവചന വിവരം അറിയിച്ചപ്പോൾ, ആ പ്രവചനം ഉണ്ടാകാതിരിക്കാൻ നവജാത ഇസ്രായേൽ ആൺകുട്ടികളെയെല്ലാം കൊന്നുകളായാൻ അദ്ദേഹം ഉത്തരവിട്ടു.<ref name="Rasamandala Das 17">{{Cite book|title=Islam qwZbn0C&pg=PA17|publisher=AuthorHouse|year=2012|isbn=9781456797485}}</ref> ഇസ്രായേലി ആൺ സന്തതികളെ കൊല്ലുന്നത് [[ ഹ്യൂമൻ റിസോഴ്സസ്|തൻറെ രാജ്യത്തെ മനുഷ്യശക്തി]] നഷ്ടപ്പെടുമെന്ന് ഫറവോന്റെ കോടതിയിലെ [[സാമ്പത്തികശാസ്ത്രം|സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്ര]] വിദഗ്ധർ അദ്ദേഹത്തെ ഉപദേശിച്ചതായി ഇസ്ലാമിക സാഹിത്യത്തിൽ പറയുന്നു.<ref name="Brannon">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=qIDZIep-GIQC&pg=PA174|title=Prophets in the Qur’an, introduction to the Qur’an and Muslim exegesis|last=Brannon .M. Wheeler|publisher=Continuum International Publishing Group|year=2002|isbn=9780826449573|page=174|access-date=7 January 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160624201333/https://books.google.com/books?id=qIDZIep-GIQC&pg=PA174|archive-date=24 June 2016}}</ref> അതിനാൽ, ഒരു വർഷത്തിനുള്ളിൽ ആൺ ശിശുക്കളെ കൊല്ലണമെന്ന നിർദേശമുണ്ടായെങ്കിലും അടുത്ത വർഷം ഒഴിവാക്കി.<ref name="Brannon" /> ശിശുക്കളെ രക്ഷിച്ച വർഷത്തിലാണ് [[അഹറോൻ]] ജനിച്ചത്, അതെസമയം ശിശുക്കളെ കൊന്ന്കൊണ്ടിരുന്ന വർഷത്തിലാണ് മൂസാനബി ജനിച്ചത്.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=9YyYS_hjKpEC&pg=PA282|title=The Prophets, Their Lives and Their Stories|last=Abdul-Sahib Al-Hasani Al-'amili|publisher=Forgotten Books|isbn=9781605067063|page=282|access-date=7 January 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160501214126/https://books.google.com/books?id=9YyYS_hjKpEC&pg=PA282|archive-date=1 May 2016}}</ref> ഈ കാലയളവിൽ [[ജോചെബെഡ്|മൂസയുടെ ഉമ്മ]] രഹസ്യമായി മുലയൂട്ടിയാണ് കുട്ടിയായ മൂസാ നബിയെ വളർത്തുന്നത്. ആൺകുട്ടിയെ തേടി ഫറോവയുടെ കൊട്ടാരത്തിൽ നിന്നുള്ളവർ ഇവരുടെ വീട്ടിലും വന്ന് പിടിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ടെന്ന പേടി വന്നപ്പോൾ ദൈവിക കൽപ്പന പ്രകാരം കുട്ടിയായ മൂസാ നബിയെ ഒരു കൊട്ടയിൽ ആക്കി ഒഴുകുന്ന [[നൈൽ നദി|നൈൽ]] നദിയിലൂടെ ലക്ഷ്യബോധമില്ലാതെ ഒഴുക്കുകയായിരുന്നു. ഇതേ കുറിച്ച് കുർആൻ പരാമർശിക്കുന്നുണ്ട്.<ref>[[Quran 28]]:7</ref> നദിയിലൂടെ ഒഴുകുന്ന പെട്ടിയുടെ ഗതി പിന്തുടരാനും ഉമ്മയ്ക്ക് വിവരം നൽകാനും മകളോട് നിർദ്ദേശിച്ചു. മകൾ നദീതീരത്തുള്ള പെട്ടകത്തെ പിന്തുടർന്നു. അവസാനം അത് ഫറവോയുടെ ഭാര്യ [[ആസിയ|ആസിയയുടെ]] അടുത്താണ് എത്തിപ്പെട്ടത്. അവർ ആ പെട്ടി എടുക്കുകയും കൊട്ടാരത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോവുകയും ചെയ്തു. കുട്ടികളില്ലാത്ത ആസിയ അവരെ വളർത്താൻ ഫറവോയോട് അനുവാദം ചോദിക്കുകയും ചെയ്തു. അവസാനം മൂസയെ ദത്തെടുക്കാൻ തന്നെ അവർ തീരുമാനിച്ചു.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=vKfLV-OOEBAC&pg=PA88|title=Unveiling Islam: An Insider's Look at Muslim Life and Beliefs|last=Ergun Mehmet Caner|last2=Erir Fethi Caner|last3=Richard Land|publisher=Kregel Publications|year=2009|isbn=9780825424281|page=88|access-date=7 January 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160610194057/https://books.google.com/books?id=vKfLV-OOEBAC&pg=PA88|archive-date=10 June 2016}}</ref> മൂസയ്ക്ക് മുലകൊടുക്കാൻ നിരവധി മുലയൂട്ടുന്ന [[നനഞ്ഞ നഴ്സ്|നഴ്സുമാരെ]] ആസിയ ഏർപ്പാടാക്കിയെങ്കിലും മുസ മുലകുടിക്കാൻ വിസമ്മതിച്ചതായി ഖുർആൻ പറയുന്നു. മുസയെ അമ്മയുമായി വീണ്ടും ഒന്നിപ്പിക്കുന്നതിനായി ദൈവം ഇത്തരം ഒരു അവസരമുണ്ടാക്കുകയായിരുന്നുവെന്ന് കുർആൻ പറയുന്നു.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=WYyVXlItnPgC&pg=PA15|title=Infants, Parents and Wet Nurses: Medieval Islamic Views on Breastfeeding and Their Social Implications|last=Avner Gilʻadi|publisher=Brill Publishers|year=1999|isbn=9789004112230|page=15|access-date=7 January 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160517234004/https://books.google.com/books?id=WYyVXlItnPgC&pg=PA15|archive-date=17 May 2016}}</ref> കുറച്ചുകാലമായി മൂസ മുലകുടിക്കുകയോ ഭക്ഷിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നില്ലെന്ന് അറിഞ്ഞ മൂസായുടെ സഹോദരി ദുഖിതയായെങ്കിലും അവസാനം അവനെ പോറ്റാൻ കഴിയുന്ന ഒരാളെ അറിയാമെന്ന് അറിയിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref name="Bridges">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=A1LzBWkiASUC&pg=PA212|title=A Christian Guide to the Qur'an: Building Bridges in Muslim Evangelism|last=Raouf Ghattas|last2=Carol Ghattas|publisher=Kregel Academic & Professional|year=2009|isbn=9780825426889|page=212|access-date=7 January 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160504104805/https://books.google.com/books?id=A1LzBWkiASUC&pg=PA212|archive-date=4 May 2016}}</ref> ചോദ്യചെയ്യപ്പെട്ട ശേഷം പ്രസ്തുത സ്ത്രീയെ മുലകൊടുക്കാൻ വേണ്ടി ഫറോവയുടെ കൊട്ടാരത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവരാൻ തീരുമാനിക്കുകയും ചെയ്തു. മൂസാ നബിയുടെ ഉമ്മയായിരുന്നു മുലകൊടുക്കാൻ നിയമിക്കപ്പെട്ട ആ സ്ത്രീ എന്ന് കുർആൻ പറയുന്നു.<ref name="Bridges" />[[wiktionary: thereafter|അതിനുശേഷം]] അവരാണ് മൂസയെ ഫറോവയുടെ കൊട്ടാരത്തിൽ വളർത്തിയത്.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=UarUm4QXGWAC&pg=PA433|title=The Qur'an: an encyclopedia|last=Oliver Leaman|publisher=Routledge|isbn=9781134339754|page=433|access-date=7 January 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160424233139/https://books.google.com/books?id=UarUm4QXGWAC&pg=PA433|archive-date=24 April 2016}}</ref> മൂസ തന്റെ കുട്ടിക്കാലത്ത് ഫറവോന്റെ മടിയിൽ കളിക്കുമ്പോൾ ഒരിക്കൽ ഫറവോന്റെ താടി പിടിച്ച് മുഖത്ത് അടിച്ച സംഭവം [[ഇസ്രയീലിയത്ത്|ഇസ്രയീലിയത്ത് ഹദീസ്]] വിവരിക്കുന്നുണ്ട്. തന്നെ അട്ടിമറിക്കുന്ന ഇസ്രായേലി സന്തതി ഇതായിരിക്കുമെന്ന് ചിന്തിപ്പിക്കാൻ ഈ സംഭവം ഫറവോയെ പ്രേരിപ്പിച്ചു. തുടർന്ന് ഫറവോൻ മൂസയെ കൊല്ലാൻ ആഗ്രഹിച്ചു. അവൻ ശിശുവല്ലേ ആയതിനാൽ അവനെ കൊല്ലരുതെന്ന് ഫറവോന്റെ ഭാര്യ ഫറോവയെ ബോധ്യപ്പെടുത്തി. എങ്കിലും മൂസയെ ഒന്ന് പരീക്ഷിക്കാൻ പറോവ തീരുമാനിച്ചു.<ref name="Of">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=O84eYLVHvB0C&pg=PA365|title=Dictionary of Islam|last=Patrick Hughes|last2=Thomas Patrick Hughes|publisher=Asian Educational Services|year=1995|isbn=9788120606722|page=365|access-date=7 January 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160508105344/https://books.google.com/books?id=O84eYLVHvB0C&pg=PA365|archive-date=8 May 2016}}</ref> മൂസയുടെ മുൻപിൽ രണ്ട് പ്ലേറ്റുകൾ കൊണ്ടുവന്നു. ഒന്നിൽ [[മാണിക്യം(നവരത്നം)|മാണിക്യവും]] മറ്റൊന്നിൽ തിളങ്ങുന്ന തീയുള്ള കൽക്കരിയും നിക്ഷേപിച്ചു. <ref name="Of" /> ഇതിൽ ഏതാണ് കുട്ടി എടുക്കുന്നത് എന്ന് മനസ്സിലാക്കിയാൽ കുട്ടിയുടെ ചിന്തയെന്താണെന്ന് മനസ്സിലാക്കാമെന്നായിരുന്നു ഫറോവയുടെ ചിന്ത. മൂസ മാണിക്യത്തിനായാണ് കൈ നീട്ടിയെങ്കിലും ഉടനെ [[ഗബ്രിയേൽ|ജിബ്രീൽ]] മാലാഖ [[കൽക്കരി|കൽക്കരിയിലേക്ക്]] കൈ തട്ടിമാറ്റുകയായിരുന്നു. തിളങ്ങുന്ന ആ [[കൽക്കരി]] പിടിച്ച് വായിൽ വെച്ച മൂസയുടെ, നാവ് പൊള്ളി.<ref name="B">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=9A4JZ8CSJJwC&pg=PA63|title=Abraham's Children: Jews, Christians, and Muslims in Conversation|last=Norman Solomon|last2=Richard Harries|last3=Tim Winter|publisher=Continuum International Publishing Group|year=2005|isbn=9780567081612|pages=63–66|access-date=7 January 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160504034852/https://books.google.com/books?id=9A4JZ8CSJJwC&pg=PA63|archive-date=4 May 2016}}</ref> ഈ സംഭവത്തോടെ ഫറവോയുടെ വധത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെട്ടു. പിൽക്കാലത്ത് മൂസയ്ക്ക് സംസാര വൈകല്യമുണ്ടാകാൻ ഈ സംഭവം കാരണമായി. <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=fWNpIGNFz0IC&pg=PA739|title=First Encyclopaedia of Islam: 1913–1936|last=M. The Houtsma|publisher=Brill Academic Pub|isbn=9789004097964|page=739|access-date=7 January 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160516113623/https://books.google.com/books?id=fWNpIGNFz0IC&pg=PA739|archive-date=16 May 2016}}</ref> <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=9YyYS_hjKpEC&pg=PA277|title=The Prophets, Their Lives and Their Stories|last=Abdul-Sahib Al-Hasani Al-'amili|publisher=Forgotten Books|isbn=9781605067063|page=277|access-date=7 January 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160602212351/https://books.google.com/books?id=9YyYS_hjKpEC&pg=PA277|archive-date=2 June 2016}}</ref> ഒരിക്കൽ, മൂസാ നബി ഒരു നഗരത്തിലൂടെ കടന്നുപോകുമ്പോൾ, ഒരു ഇസ്രായേല്യനും ഒരു ഈജിപ്ഷ്യനും അടിപിടി കൂടുന്നതായി കണ്ടു. ഈജിപ്‌തുകാരനെതിരെ ആ ഇസ്രായേലി മൂസാ നബിയുടെ സഹായം തേടി. മൂസ ഈ പ്രശ്നത്തിൽ [[wiktionary: intervene|ഇടപെടുകയും ചെയ്തു.]].<ref name="Concepts">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=1yaKvS1kHpoC&pg=PA89|title=Concepts of Islam|last=Naeem Abdullah|publisher=Xlibris Corporation|year=2011|isbn=9781456852436|page=89|access-date=7 January 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160529112435/https://books.google.com/books?id=1yaKvS1kHpoC&pg=PA89|archive-date=29 May 2016}}{{self-published source|date=December 2017}}</ref>  അവസാനം അത് ഈജിപ്ഷ്യൻറെ മരണത്തിലാണ് കലാശിച്ചതെന്ന് ഇസ്ലാമിക പാരമ്പര്യത്തിലെ ഗ്രന്ഥങ്ങൾ പരാമർശിക്കുന്നു.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=etnEKz_rOfgC&pg=PT197|title=The Religion of Islam|last=Maulana Muhammad Ali|year=2011|isbn=9781934271186|page=197|access-date=7 January 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160603075445/https://books.google.com/books?id=etnEKz_rOfgC&pg=PT197|archive-date=3 June 2016}}</ref> മൂസ പിന്നീട് ദൈവത്തോട് അനുതപിച്ചു, പിറ്റേന്ന്, അതേ ഇസ്രായേല്യൻ മറ്റൊരു ഈജിപ്ഷ്യനുമായി യുദ്ധം ചെയ്തു. ഇസ്രായേല്യൻ വീണ്ടും മൂസയോട് സഹായം ചോദിച്ചു, മൂസ ഇസ്രായേല്യനെ സമീപിക്കുമ്പോൾ, മൂസയെ തന്റെ [[നരഹത്യ|നരഹത്യയെക്കുറിച്ച്]] ഓർമ്മപ്പെടുത്തുകയും മൂസ തന്നെ കൊല്ലാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നുണ്ടോ എന്ന് ചോദിക്കുകയും ചെയ്തു. ഈ സംഭവം ഫറോവയുടെ അടുക്കൽ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു. തുടർന്ന് മൂസയെ കൊല്ലാൻ [[ഫറവോൻ]] ഉത്തരവിട്ടു. ശിക്ഷയെക്കുറിച്ച് അറിഞ്ഞ മൂസ മരുഭൂമിയിലേക്ക് മാറി.<ref name="Rasamandala Das 172">{{Cite book|title=Islam qwZbn0C&pg=PA17|publisher=AuthorHouse|year=2012|isbn=9781456797485}}</ref>   ==അവലംബം== {{reflist}} {{Islam}} [[വർഗ്ഗം:ഖുർആനിലെ കഥാപാത്രങ്ങൾ]] {{ഇസ്ലാമിലെ പ്രവാചകർ}} [[Category:ഇസ്ലാമിലെ പ്രവാചകന്മാർ]] 2tibt31rr44hq7gafktqcku2znduoou 0 42633 4671580 4553257 2026-09-29T05:00:43Z Vicharam 9387 4671580 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|M.P. Abdussamad Samadani}} {{Infobox officeholder | name = ഡോ.എം.പി.അബ്ദുസ്സമദ് സമദാനി | image = File:Mp abdussamad samadani.jpg | imagesize = 220px | birth_date = {{birth date and age|df=y|1959|1|1}} | birth_place = [[Kottakkal]], [[India]] | residence = [[Kottakkal]], [[Malappuram]] | death_place = | office = Member of [https://en.wikipedia.org/wiki/Parliament_of_India Parliament] | term = 2021 may | predecessor = | successor = | party = [[Indian Union Muslim League]] | spouse = | }} [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] നിന്നുള്ള ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകനും ബഹുഭാഷാ പണ്ഡിതനുമാണ്<ref name=":1" /> '''എം.പി. അബ്ദുസ്സമദ് സമദാനി''' (ജനനം: 1959 ജനുവരി 01). അദ്ദേഹത്തിന് മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ്, ഉർദു, ഹിന്ദി, അറബിക്, പേർഷ്യൻ, സംസ്കൃതം എന്നീ ഭാഷകൾ അറിയാം. <ref name=":1" /> 1994 മുതൽ 2006 വരെ സമദാനി രാജ്യസഭാംഗമായിരുന്നു.<ref>{{Cite web|date=2010-07-02|title=Address by the President, Gateway to good governance, Appointment & Tenure of Commissioners, Bahujan Samaj Party, haironSingh Shekhawat, Bharatiya Janata Party, Budget & Expenditure ,communicate central cabinet ministers, Constituent Assembly of India, Constitutional Body, Dr. A.P.J.Abdul Kalam, Election Schedule, Electoral System of India, Fundamental Rights, Gateway to good governance, independence day, India Democracy, languages, Legislative assembly, Lok Sabha Information, mlas, Mps, national animal, national anthem, National Song, political networking, Political Networking Website, Rajya Sabha Members, republic day, State Legislature, State Ministers, state representatives, States and Union Territories, Statutory provision, support.social networking, Telugu Desam, The Governor General of India, Transaction of Business|url=http://www.indiademocracy.org/resource/24|access-date=2021-10-14|website=web.archive.org|archive-date=2010-07-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20100702025500/http://www.indiademocracy.org/resource/24|url-status=bot: unknown}}</ref> ന്യൂഡൽഹിയിലെ [[ജവഹർലാൽ നെഹ്രു സർവകലാശാല]]യിൽ നിന്ന് സമദാനിക്ക് ഡോക്ടർ ഓഫ് ഫിലോസഫി ബിരുദം ലഭിച്ചു.<ref>{{cite news |title=IUML leader MP Abdussamad Samadani gets doctorate |url=https://english.mathrubhumi.com/news/kerala/iuml-leader-mp-abdussamad-samadani-gets-doctorate-jnu-phd-malappuram-1.5880456 |publisher=[[mathrubhumi]]}}</ref>. നിലവിൽ [[പൊന്നാനി ലോക്‌സഭാ നിയോജകമണ്ഡലം|പൊന്നാനിയിൽ]] നിന്നുള്ള ലോകസഭാംഗമാണ് സമദാനി. ==ജീവിതരേഖ== എം പി അബ്ദുസ്സമദ് സമദാനി എം പി അബ്ദുൽ ഹമീദ് ഹൈദരിയുടെയും ഒറ്റക്കത്ത് സൈനബയുടെയും മകനായി 1959 ജനുവരി 1 ന് [[മലപ്പുറം]] ജില്ലയിലെ കോട്ടക്കലിൽ ജനിച്ചു. <ref name=":1">{{Cite web|title=Members - Kerala Legislature|url=http://www.niyamasabha.org/codes/13kla/members/m_p_abdussamadsamadani.htm|access-date=2021-05-27|website=www.niyamasabha.org}}</ref><ref name=":0" /> == വിദ്യാഭ്യാസം == സമദാനി ആർട്സിൽ ഒന്നാം റാങ്കോടെ ബിരുദവും 1982 ൽ ഫറോക്ക് കോളേജിൽ നിന്ന് മാസ്റ്റർ ഓഫ് ആർട്സിൽ രണ്ടാം റാങ്കും 1986 ൽ കോഴിക്കോട് യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ നിന്ന് എം ഫിൽ, 2003 ൽ കോഴിക്കോട് ഗവൺമെന്റ് ലോ കോളേജിൽ നിന്ന് എൽഎൽബി എന്നിവ നേടി. == രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം == ചിന്തകൻ, വാഗ്മി, എഴുത്തുകാരൻ എന്നീ നിലകളിൽ പൊതുരംഗത്ത് സജീവമായ സമദാനി രണ്ട് തവണ പാർലമെന്റ് അംഗമായിരുന്നു (രാജ്യസഭ: 1994-2000, 2000-2006). 2011 മുതൽ 2016 വരെ കേരള നിയമസഭയിൽ (കോട്ടക്കൽ മണ്ഡലം) അംഗമായിരുന്നു. യൂണിവേഴ്സിറ്റീസ് ആന്റ് ഹയർ എഡ്യൂക്കേഷൻ പാർലമെന്ററി ഉപസമിതിയുടെ കൺവീനറായും ഇന്ത്യൻ ഗവൺമെന്റിന്റെ കേന്ദ്ര ഉപദേശക സമിതി അംഗമായും അദ്ദേഹം നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു. കേന്ദ്ര സർക്കാർ നിയോഗിച്ച [[സൗദി അറേബ്യ]], [[ഈജിപ്ത്]], [[സിറിയ]], [[ജോർദാൻ]] എന്നിവിടങ്ങളിലേക്കുള്ള ഇന്ത്യയുടെ ഔദ്യോഗിക, പാർലമെന്ററി പ്രതിനിധികളിലും അദ്ദേഹം അംഗമായിരുന്നു. <ref name=":0" /> മുസ്ലീംലീഗ് വിദ്യാർത്ഥി സംഘടനയായ എംഎസ്എഫിൽ സജീവമായി.<ref>{{Cite web|date=2021-10-03|title=എം.പി. അബ്ദുസ്സമദ് സമദാനി {{!}} islamonlive.in|url=https://islamonlive.in/profiles/%E0%B4%8E%E0%B4%82-%E0%B4%AA%E0%B4%BF-%E0%B4%85%E0%B4%AC%E0%B5%8D%E0%B4%A6%E0%B5%81%E0%B4%B8%E0%B5%8D%E0%B4%B8%E0%B4%AE%E0%B4%A6%E0%B5%8D-%E0%B4%B8%E0%B4%AE%E0%B4%A6%E0%B4%BE%E0%B4%A8%E0%B4%BF/|access-date=2021-10-18|website=web.archive.org|archive-date=2021-10-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20211003123148/https://islamonlive.in/profiles/%E0%B4%8E%E0%B4%82-%E0%B4%AA%E0%B4%BF-%E0%B4%85%E0%B4%AC%E0%B5%8D%E0%B4%A6%E0%B5%81%E0%B4%B8%E0%B5%8D%E0%B4%B8%E0%B4%AE%E0%B4%A6%E0%B5%8D-%E0%B4%B8%E0%B4%AE%E0%B4%A6%E0%B4%BE%E0%B4%A8%E0%B4%BF/|url-status=bot: unknown}}</ref><ref>{{Cite web|title=Prabodhanam Weekly|url=https://www.prabodhanam.net/article/8099/679|access-date=2021-10-18|website=www.prabodhanam.net|archive-date=2021-10-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20211018102918/https://www.prabodhanam.net/article/8099/679|url-status=dead}}</ref> കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി, കേരള കലാമണ്ഡലം അംഗമായും അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിച്ചു. <ref name=":1" />1994 മെയിൽ ഗുരുവായൂർ ഉപതെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ പി.ടി. കുഞ്ഞഹമ്മദുമായി മത്സരിച്ചു പരാജയപെട്ടു. <ref>{{Cite web|date=2013-08-16|title=എം.പി. അബ്ദുസ്സമദ് സമദാനി|url=https://islamonlive.in/profiles/m-p-abdussamad-samadani/|access-date=2021-10-14|website=islamonlive.in|language=en-US}}</ref>പതിനേഴാം ലോക്സഭാംഗമായിരുന്ന [[പി.കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി]] രാജിവച്ചതിനേത്തുടർന്ന് 2021 ഏപ്രിൽ 6ന് [[മലപ്പുറം ലോക്‌സഭാ നിയോജകമണ്ഡലം|മലപ്പുറം ലോക്സഭാ മണ്ഡലത്തിൽ]] നടന്ന ഉപതിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ വിജയിച്ച് [[പതിനേഴാം ലോക്സഭയിലെ അംഗങ്ങളുടെ പട്ടിക|പതിനേഴാം ലോൿസഭയിലംഗമായി]]<ref>{{Cite web|url=https://www.thenewsminute.com/article/iumls-abdussamad-samadani-wins-malappuram-bye-election-148208|title=IUML's Abdussamad Samadani wins Malappuram bye-election|access-date=2021-05-27|date=2021-05-03|language=en}}</ref> == ഒരു വാഗ്മിയെന്ന നിലയിൽ == സമദാനി രാജ്യത്തെ പ്രശസ്ത രാഷ്ട്രീയ സാംസ്കാരിക വ്യക്തികളുടെ പ്രസംഗങ്ങൾ വിവർത്തനം ചെയ്യുന്നതിൽ വിദഗ്ദ്ധനെന്ന നിലയിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. മൻമോഹൻ സിംഗ്, സോണിയ ഗാന്ധി, രാഹുൽ ഗാന്ധി, ഫാറൂഖ് അബ്ദുള്ള, ഗുലാം നബി ആസാദ്, കപിൽ സിബൽ, മണിശങ്കർ അയ്യർ, മുലായം സിംഗ് യാദവ്, നിതീഷ് കുമാർ, കരൺ സിംഗ്, ഗുൽസാർ, രാജ് ബബ്ബർ, മൗലാന അബുൽ ഹസൻ അലി നദ്‌വി, അർജുൻ സിംഗ്, കുൽദീപ് നയ്യാർ, പണ്ഡിറ്റ് ജസ്രാജ്, അലി സർദാർ ജഫ്രി, പത്മശ്രീ ഷംസു റഹ്മാൻ ഫാറൂഖി എന്നിവരുൾപ്പെടെയുള്ള വ്യക്തികളുടെ പ്രസംഗങ്ങൾ അദ്ദേഹം വിവർത്തനം ചെയ്തു. ശ്രീ [[എം.ടി. വാസുദേവൻ നായർ]] അദ്ദേഹത്തെ 'വശ്യ വചസ്സ്' (ആകർഷണീയമായ വാക്ക്) എന്ന് വിളിച്ചു. <ref name=":0" /> ==വഹിച്ച പദവികൾ <ref>{{Cite web|title=Kerala State Legislative Assembly|url=http://www.niyamasabha.nic.in/index.php/profile/index/332|access-date=2021-05-29|website=www.niyamasabha.nic.in}}</ref>== *1994 – Elected to [[Rajya Sabha]], the Upper House of [[Indian Parliament]] *2000 – Re-elected to [[Rajya Sabha]] *2002 to 2004 – Convener, Parliamentary Sub-Committee on Universities and Higher Education<ref name=":0">{{Cite web|title=സമദാനി; ഒരു വാഗ്മിയുടെ നിശ്ശബ്‍ദ വിജയം!|url=https://www.asianetnews.com/analysis-election/m-p-abdul-samad-samadani-won-from-malappuram-lok-sabha-constituency-qshnog|access-date=2021-05-07|website=Asianet News Network Pvt Ltd|language=ml}}</ref> *2004 – Member, Central Advisory Board of Education, [[Government of India]] *2004 – Member, Parliamentary Committee on Health and Family Welfare *1995 to 1996 – Member, Parliamentary Committee on Defence *1996 to 1999 – Member, Parliamentary Committee on Subordinate Legislation *1996 to 2004 and 2004 to 2006 – Member, Parliamentary, Committee on Human Resource Development *1996 to 2004 and 2004 to 2006 – Member, Consultative Committee for the Ministry of External Affairs *1998 to 1999 and 2004 to 2006 – Member, Parliamentary Committee on Papers Laid on the Table Member, Papers Laid On The Table Parliamentary Committee *2001 - Member, Court of the [[Aligarh Muslim University]] *Member, [[Malappuram District]] Council *Member, Kerala Sahitya Academy *Member, [[Kerala Kalamandalam]] *Senior Vice President, [[Indian Union Muslim League]] * Director, Indianness Academy *Chairman, Maulana Azad Foundation * Chairman, Sukumar Azhikode Foundation<ref>{{Cite web|last1=Aug 18|first1=TNN / Updated|last2=2016|last3=Ist|first3=10:51|title=Birth anniversary of Azhikode to be observed {{!}} Kozhikode News - Times of India|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/birth-anniversary-of-azhikode-to-be-observed/articleshow/53751374.cms|access-date=2021-05-07|website=The Times of India|language=en}}</ref> * Patron, Kerala Samskrita Prachara Samithi * President, Anjuman Tarqi-e-Urdu, Kerala Branch *Member of [[Kerala Legislative Assembly]] from [[Kottakkal]] assembly constituency 2011–2016. *Member of Lok Sabha from [[Malappuram (Lok Sabha constituency)|Malappuram Constituency]] 2021 - [[Incumbent]] == അവലംബം== {{Reflist}} == പുറംകണ്ണികൾ == * [http://www.gulf-times.com/site/topics/printArticle.asp?cu_no=2&item_no=211993&version=1&template_id=36&parent_id=16 Stress on humanitarian values] * [https://web.archive.org/web/20100923103336/http://www.indianunionmuslimleague.in/Muslim_League_members_in_parliament.htm A website on Indian Union Muslim League] [[വർഗ്ഗം:1959-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജനുവരി 1-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളീയരായ രാജ്യസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മുസ്ലിം ലീഗ് പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:മലപ്പുറം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇസ്ലാമിക പണ്ഡിതർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളം പ്രഭാഷകർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിൽ നിന്നും രാജ്യസഭയിൽ അംഗമായവർ]] [[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പ്രഭാഷകർ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനേഴാം ലോക്‌സഭയിൽ കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനെട്ടാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]] epn86l5g80sbw9cpxehcy27u7e5zuve 4671582 4671580 2026-09-29T05:04:37Z Vicharam 9387 /* വിദ്യാഭ്യാസം */ 4671582 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|M.P. Abdussamad Samadani}} {{Infobox officeholder | name = ഡോ.എം.പി.അബ്ദുസ്സമദ് സമദാനി | image = File:Mp abdussamad samadani.jpg | imagesize = 220px | birth_date = {{birth date and age|df=y|1959|1|1}} | birth_place = [[Kottakkal]], [[India]] | residence = [[Kottakkal]], [[Malappuram]] | death_place = | office = Member of [https://en.wikipedia.org/wiki/Parliament_of_India Parliament] | term = 2021 may | predecessor = | successor = | party = [[Indian Union Muslim League]] | spouse = | }} [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] നിന്നുള്ള ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകനും ബഹുഭാഷാ പണ്ഡിതനുമാണ്<ref name=":1" /> '''എം.പി. അബ്ദുസ്സമദ് സമദാനി''' (ജനനം: 1959 ജനുവരി 01). അദ്ദേഹത്തിന് മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ്, ഉർദു, ഹിന്ദി, അറബിക്, പേർഷ്യൻ, സംസ്കൃതം എന്നീ ഭാഷകൾ അറിയാം. <ref name=":1" /> 1994 മുതൽ 2006 വരെ സമദാനി രാജ്യസഭാംഗമായിരുന്നു.<ref>{{Cite web|date=2010-07-02|title=Address by the President, Gateway to good governance, Appointment & Tenure of Commissioners, Bahujan Samaj Party, haironSingh Shekhawat, Bharatiya Janata Party, Budget & Expenditure ,communicate central cabinet ministers, Constituent Assembly of India, Constitutional Body, Dr. A.P.J.Abdul Kalam, Election Schedule, Electoral System of India, Fundamental Rights, Gateway to good governance, independence day, India Democracy, languages, Legislative assembly, Lok Sabha Information, mlas, Mps, national animal, national anthem, National Song, political networking, Political Networking Website, Rajya Sabha Members, republic day, State Legislature, State Ministers, state representatives, States and Union Territories, Statutory provision, support.social networking, Telugu Desam, The Governor General of India, Transaction of Business|url=http://www.indiademocracy.org/resource/24|access-date=2021-10-14|website=web.archive.org|archive-date=2010-07-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20100702025500/http://www.indiademocracy.org/resource/24|url-status=bot: unknown}}</ref> ന്യൂഡൽഹിയിലെ [[ജവഹർലാൽ നെഹ്രു സർവകലാശാല]]യിൽ നിന്ന് സമദാനിക്ക് ഡോക്ടർ ഓഫ് ഫിലോസഫി ബിരുദം ലഭിച്ചു.<ref>{{cite news |title=IUML leader MP Abdussamad Samadani gets doctorate |url=https://english.mathrubhumi.com/news/kerala/iuml-leader-mp-abdussamad-samadani-gets-doctorate-jnu-phd-malappuram-1.5880456 |publisher=[[mathrubhumi]]}}</ref>. നിലവിൽ [[പൊന്നാനി ലോക്‌സഭാ നിയോജകമണ്ഡലം|പൊന്നാനിയിൽ]] നിന്നുള്ള ലോകസഭാംഗമാണ് സമദാനി. ==ജീവിതരേഖ== എം പി അബ്ദുസ്സമദ് സമദാനി എം പി അബ്ദുൽ ഹമീദ് ഹൈദരിയുടെയും ഒറ്റക്കത്ത് സൈനബയുടെയും മകനായി 1959 ജനുവരി 1 ന് [[മലപ്പുറം]] ജില്ലയിലെ കോട്ടക്കലിൽ ജനിച്ചു. <ref name=":1">{{Cite web|title=Members - Kerala Legislature|url=http://www.niyamasabha.org/codes/13kla/members/m_p_abdussamadsamadani.htm|access-date=2021-05-27|website=www.niyamasabha.org}}</ref><ref name=":0" /> == വിദ്യാഭ്യാസം == ഫറോക്ക് കോളേജിൽ നിന്ന് ബാച്ചിലർ ഓഫ് ആർട്ട്സിൽ ഒന്നാം റാങ്കോടെ ബിരുദവും (1982), മാസ്റ്റർ ഓഫ് ആർട്സിൽ രണ്ടാം റാങ്കും (1986) നേടിയ സമദാനി കോഴിക്കോട് യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ നിന്ന് എം ഫിലും (2003), കോഴിക്കോട് ഗവൺമെന്റ് ലോ കോളേജിൽ നിന്ന് എൽഎൽബിയും നേടി. == രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം == ചിന്തകൻ, വാഗ്മി, എഴുത്തുകാരൻ എന്നീ നിലകളിൽ പൊതുരംഗത്ത് സജീവമായ സമദാനി രണ്ട് തവണ പാർലമെന്റ് അംഗമായിരുന്നു (രാജ്യസഭ: 1994-2000, 2000-2006). 2011 മുതൽ 2016 വരെ കേരള നിയമസഭയിൽ (കോട്ടക്കൽ മണ്ഡലം) അംഗമായിരുന്നു. യൂണിവേഴ്സിറ്റീസ് ആന്റ് ഹയർ എഡ്യൂക്കേഷൻ പാർലമെന്ററി ഉപസമിതിയുടെ കൺവീനറായും ഇന്ത്യൻ ഗവൺമെന്റിന്റെ കേന്ദ്ര ഉപദേശക സമിതി അംഗമായും അദ്ദേഹം നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു. കേന്ദ്ര സർക്കാർ നിയോഗിച്ച [[സൗദി അറേബ്യ]], [[ഈജിപ്ത്]], [[സിറിയ]], [[ജോർദാൻ]] എന്നിവിടങ്ങളിലേക്കുള്ള ഇന്ത്യയുടെ ഔദ്യോഗിക, പാർലമെന്ററി പ്രതിനിധികളിലും അദ്ദേഹം അംഗമായിരുന്നു. <ref name=":0" /> മുസ്ലീംലീഗ് വിദ്യാർത്ഥി സംഘടനയായ എംഎസ്എഫിൽ സജീവമായി.<ref>{{Cite web|date=2021-10-03|title=എം.പി. അബ്ദുസ്സമദ് സമദാനി {{!}} islamonlive.in|url=https://islamonlive.in/profiles/%E0%B4%8E%E0%B4%82-%E0%B4%AA%E0%B4%BF-%E0%B4%85%E0%B4%AC%E0%B5%8D%E0%B4%A6%E0%B5%81%E0%B4%B8%E0%B5%8D%E0%B4%B8%E0%B4%AE%E0%B4%A6%E0%B5%8D-%E0%B4%B8%E0%B4%AE%E0%B4%A6%E0%B4%BE%E0%B4%A8%E0%B4%BF/|access-date=2021-10-18|website=web.archive.org|archive-date=2021-10-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20211003123148/https://islamonlive.in/profiles/%E0%B4%8E%E0%B4%82-%E0%B4%AA%E0%B4%BF-%E0%B4%85%E0%B4%AC%E0%B5%8D%E0%B4%A6%E0%B5%81%E0%B4%B8%E0%B5%8D%E0%B4%B8%E0%B4%AE%E0%B4%A6%E0%B5%8D-%E0%B4%B8%E0%B4%AE%E0%B4%A6%E0%B4%BE%E0%B4%A8%E0%B4%BF/|url-status=bot: unknown}}</ref><ref>{{Cite web|title=Prabodhanam Weekly|url=https://www.prabodhanam.net/article/8099/679|access-date=2021-10-18|website=www.prabodhanam.net|archive-date=2021-10-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20211018102918/https://www.prabodhanam.net/article/8099/679|url-status=dead}}</ref> കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി, കേരള കലാമണ്ഡലം അംഗമായും അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിച്ചു. <ref name=":1" />1994 മെയിൽ ഗുരുവായൂർ ഉപതെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ പി.ടി. കുഞ്ഞഹമ്മദുമായി മത്സരിച്ചു പരാജയപെട്ടു. <ref>{{Cite web|date=2013-08-16|title=എം.പി. അബ്ദുസ്സമദ് സമദാനി|url=https://islamonlive.in/profiles/m-p-abdussamad-samadani/|access-date=2021-10-14|website=islamonlive.in|language=en-US}}</ref>പതിനേഴാം ലോക്സഭാംഗമായിരുന്ന [[പി.കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി]] രാജിവച്ചതിനേത്തുടർന്ന് 2021 ഏപ്രിൽ 6ന് [[മലപ്പുറം ലോക്‌സഭാ നിയോജകമണ്ഡലം|മലപ്പുറം ലോക്സഭാ മണ്ഡലത്തിൽ]] നടന്ന ഉപതിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ വിജയിച്ച് [[പതിനേഴാം ലോക്സഭയിലെ അംഗങ്ങളുടെ പട്ടിക|പതിനേഴാം ലോൿസഭയിലംഗമായി]]<ref>{{Cite web|url=https://www.thenewsminute.com/article/iumls-abdussamad-samadani-wins-malappuram-bye-election-148208|title=IUML's Abdussamad Samadani wins Malappuram bye-election|access-date=2021-05-27|date=2021-05-03|language=en}}</ref> == ഒരു വാഗ്മിയെന്ന നിലയിൽ == സമദാനി രാജ്യത്തെ പ്രശസ്ത രാഷ്ട്രീയ സാംസ്കാരിക വ്യക്തികളുടെ പ്രസംഗങ്ങൾ വിവർത്തനം ചെയ്യുന്നതിൽ വിദഗ്ദ്ധനെന്ന നിലയിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. മൻമോഹൻ സിംഗ്, സോണിയ ഗാന്ധി, രാഹുൽ ഗാന്ധി, ഫാറൂഖ് അബ്ദുള്ള, ഗുലാം നബി ആസാദ്, കപിൽ സിബൽ, മണിശങ്കർ അയ്യർ, മുലായം സിംഗ് യാദവ്, നിതീഷ് കുമാർ, കരൺ സിംഗ്, ഗുൽസാർ, രാജ് ബബ്ബർ, മൗലാന അബുൽ ഹസൻ അലി നദ്‌വി, അർജുൻ സിംഗ്, കുൽദീപ് നയ്യാർ, പണ്ഡിറ്റ് ജസ്രാജ്, അലി സർദാർ ജഫ്രി, പത്മശ്രീ ഷംസു റഹ്മാൻ ഫാറൂഖി എന്നിവരുൾപ്പെടെയുള്ള വ്യക്തികളുടെ പ്രസംഗങ്ങൾ അദ്ദേഹം വിവർത്തനം ചെയ്തു. ശ്രീ [[എം.ടി. വാസുദേവൻ നായർ]] അദ്ദേഹത്തെ 'വശ്യ വചസ്സ്' (ആകർഷണീയമായ വാക്ക്) എന്ന് വിളിച്ചു. <ref name=":0" /> ==വഹിച്ച പദവികൾ <ref>{{Cite web|title=Kerala State Legislative Assembly|url=http://www.niyamasabha.nic.in/index.php/profile/index/332|access-date=2021-05-29|website=www.niyamasabha.nic.in}}</ref>== *1994 – Elected to [[Rajya Sabha]], the Upper House of [[Indian Parliament]] *2000 – Re-elected to [[Rajya Sabha]] *2002 to 2004 – Convener, Parliamentary Sub-Committee on Universities and Higher Education<ref name=":0">{{Cite web|title=സമദാനി; ഒരു വാഗ്മിയുടെ നിശ്ശബ്‍ദ വിജയം!|url=https://www.asianetnews.com/analysis-election/m-p-abdul-samad-samadani-won-from-malappuram-lok-sabha-constituency-qshnog|access-date=2021-05-07|website=Asianet News Network Pvt Ltd|language=ml}}</ref> *2004 – Member, Central Advisory Board of Education, [[Government of India]] *2004 – Member, Parliamentary Committee on Health and Family Welfare *1995 to 1996 – Member, Parliamentary Committee on Defence *1996 to 1999 – Member, Parliamentary Committee on Subordinate Legislation *1996 to 2004 and 2004 to 2006 – Member, Parliamentary, Committee on Human Resource Development *1996 to 2004 and 2004 to 2006 – Member, Consultative Committee for the Ministry of External Affairs *1998 to 1999 and 2004 to 2006 – Member, Parliamentary Committee on Papers Laid on the Table Member, Papers Laid On The Table Parliamentary Committee *2001 - Member, Court of the [[Aligarh Muslim University]] *Member, [[Malappuram District]] Council *Member, Kerala Sahitya Academy *Member, [[Kerala Kalamandalam]] *Senior Vice President, [[Indian Union Muslim League]] * Director, Indianness Academy *Chairman, Maulana Azad Foundation * Chairman, Sukumar Azhikode Foundation<ref>{{Cite web|last1=Aug 18|first1=TNN / Updated|last2=2016|last3=Ist|first3=10:51|title=Birth anniversary of Azhikode to be observed {{!}} Kozhikode News - Times of India|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/birth-anniversary-of-azhikode-to-be-observed/articleshow/53751374.cms|access-date=2021-05-07|website=The Times of India|language=en}}</ref> * Patron, Kerala Samskrita Prachara Samithi * President, Anjuman Tarqi-e-Urdu, Kerala Branch *Member of [[Kerala Legislative Assembly]] from [[Kottakkal]] assembly constituency 2011–2016. *Member of Lok Sabha from [[Malappuram (Lok Sabha constituency)|Malappuram Constituency]] 2021 - [[Incumbent]] == അവലംബം== {{Reflist}} == പുറംകണ്ണികൾ == * [http://www.gulf-times.com/site/topics/printArticle.asp?cu_no=2&item_no=211993&version=1&template_id=36&parent_id=16 Stress on humanitarian values] * [https://web.archive.org/web/20100923103336/http://www.indianunionmuslimleague.in/Muslim_League_members_in_parliament.htm A website on Indian Union Muslim League] [[വർഗ്ഗം:1959-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജനുവരി 1-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളീയരായ രാജ്യസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മുസ്ലിം ലീഗ് പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:മലപ്പുറം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇസ്ലാമിക പണ്ഡിതർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളം പ്രഭാഷകർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിൽ നിന്നും രാജ്യസഭയിൽ അംഗമായവർ]] [[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പ്രഭാഷകർ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനേഴാം ലോക്‌സഭയിൽ കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനെട്ടാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]] lsyy7dxqnaeyb4elqzl3783xc299zf4 4671583 4671582 2026-09-29T05:05:11Z Vicharam 9387 4671583 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|M.P. Abdussamad Samadani}} {{Infobox officeholder | name = ഡോ.എം.പി.അബ്ദുസ്സമദ് സമദാനി | image = File:Mp abdussamad samadani.jpg | imagesize = 220px | birth_date = {{birth date and age|df=y|1959|1|1}} | birth_place = [[Kottakkal]], [[India]] | residence = [[Kottakkal]], [[Malappuram]] | death_place = | office = Member of [https://en.wikipedia.org/wiki/Parliament_of_India Parliament] | term = 2021 may | predecessor = | successor = | party = [[Indian Union Muslim League]] | spouse = | }} [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] നിന്നുള്ള ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകനും ബഹുഭാഷാ പണ്ഡിതനും വാഗ്മിയുമാണ് <ref name=":1" /> '''എം.പി. അബ്ദുസ്സമദ് സമദാനി''' (ജനനം: 1959 ജനുവരി 01). അദ്ദേഹത്തിന് മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ്, ഉർദു, ഹിന്ദി, അറബിക്, പേർഷ്യൻ, സംസ്കൃതം എന്നീ ഭാഷകൾ അറിയാം. <ref name=":1" /> 1994 മുതൽ 2006 വരെ സമദാനി രാജ്യസഭാംഗമായിരുന്നു.<ref>{{Cite web|date=2010-07-02|title=Address by the President, Gateway to good governance, Appointment & Tenure of Commissioners, Bahujan Samaj Party, haironSingh Shekhawat, Bharatiya Janata Party, Budget & Expenditure ,communicate central cabinet ministers, Constituent Assembly of India, Constitutional Body, Dr. A.P.J.Abdul Kalam, Election Schedule, Electoral System of India, Fundamental Rights, Gateway to good governance, independence day, India Democracy, languages, Legislative assembly, Lok Sabha Information, mlas, Mps, national animal, national anthem, National Song, political networking, Political Networking Website, Rajya Sabha Members, republic day, State Legislature, State Ministers, state representatives, States and Union Territories, Statutory provision, support.social networking, Telugu Desam, The Governor General of India, Transaction of Business|url=http://www.indiademocracy.org/resource/24|access-date=2021-10-14|website=web.archive.org|archive-date=2010-07-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20100702025500/http://www.indiademocracy.org/resource/24|url-status=bot: unknown}}</ref> ന്യൂഡൽഹിയിലെ [[ജവഹർലാൽ നെഹ്രു സർവകലാശാല]]യിൽ നിന്ന് സമദാനിക്ക് ഡോക്ടർ ഓഫ് ഫിലോസഫി ബിരുദം ലഭിച്ചു.<ref>{{cite news |title=IUML leader MP Abdussamad Samadani gets doctorate |url=https://english.mathrubhumi.com/news/kerala/iuml-leader-mp-abdussamad-samadani-gets-doctorate-jnu-phd-malappuram-1.5880456 |publisher=[[mathrubhumi]]}}</ref>. നിലവിൽ [[പൊന്നാനി ലോക്‌സഭാ നിയോജകമണ്ഡലം|പൊന്നാനിയിൽ]] നിന്നുള്ള ലോകസഭാംഗമാണ് സമദാനി. ==ജീവിതരേഖ== എം പി അബ്ദുസ്സമദ് സമദാനി എം പി അബ്ദുൽ ഹമീദ് ഹൈദരിയുടെയും ഒറ്റക്കത്ത് സൈനബയുടെയും മകനായി 1959 ജനുവരി 1 ന് [[മലപ്പുറം]] ജില്ലയിലെ കോട്ടക്കലിൽ ജനിച്ചു. <ref name=":1">{{Cite web|title=Members - Kerala Legislature|url=http://www.niyamasabha.org/codes/13kla/members/m_p_abdussamadsamadani.htm|access-date=2021-05-27|website=www.niyamasabha.org}}</ref><ref name=":0" /> == വിദ്യാഭ്യാസം == ഫറോക്ക് കോളേജിൽ നിന്ന് ബാച്ചിലർ ഓഫ് ആർട്ട്സിൽ ഒന്നാം റാങ്കോടെ ബിരുദവും (1982), മാസ്റ്റർ ഓഫ് ആർട്സിൽ രണ്ടാം റാങ്കും (1986) നേടിയ സമദാനി കോഴിക്കോട് യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ നിന്ന് എം ഫിലും (2003), കോഴിക്കോട് ഗവൺമെന്റ് ലോ കോളേജിൽ നിന്ന് എൽഎൽബിയും നേടി. == രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം == ചിന്തകൻ, വാഗ്മി, എഴുത്തുകാരൻ എന്നീ നിലകളിൽ പൊതുരംഗത്ത് സജീവമായ സമദാനി രണ്ട് തവണ പാർലമെന്റ് അംഗമായിരുന്നു (രാജ്യസഭ: 1994-2000, 2000-2006). 2011 മുതൽ 2016 വരെ കേരള നിയമസഭയിൽ (കോട്ടക്കൽ മണ്ഡലം) അംഗമായിരുന്നു. യൂണിവേഴ്സിറ്റീസ് ആന്റ് ഹയർ എഡ്യൂക്കേഷൻ പാർലമെന്ററി ഉപസമിതിയുടെ കൺവീനറായും ഇന്ത്യൻ ഗവൺമെന്റിന്റെ കേന്ദ്ര ഉപദേശക സമിതി അംഗമായും അദ്ദേഹം നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു. കേന്ദ്ര സർക്കാർ നിയോഗിച്ച [[സൗദി അറേബ്യ]], [[ഈജിപ്ത്]], [[സിറിയ]], [[ജോർദാൻ]] എന്നിവിടങ്ങളിലേക്കുള്ള ഇന്ത്യയുടെ ഔദ്യോഗിക, പാർലമെന്ററി പ്രതിനിധികളിലും അദ്ദേഹം അംഗമായിരുന്നു. <ref name=":0" /> മുസ്ലീംലീഗ് വിദ്യാർത്ഥി സംഘടനയായ എംഎസ്എഫിൽ സജീവമായി.<ref>{{Cite web|date=2021-10-03|title=എം.പി. അബ്ദുസ്സമദ് സമദാനി {{!}} islamonlive.in|url=https://islamonlive.in/profiles/%E0%B4%8E%E0%B4%82-%E0%B4%AA%E0%B4%BF-%E0%B4%85%E0%B4%AC%E0%B5%8D%E0%B4%A6%E0%B5%81%E0%B4%B8%E0%B5%8D%E0%B4%B8%E0%B4%AE%E0%B4%A6%E0%B5%8D-%E0%B4%B8%E0%B4%AE%E0%B4%A6%E0%B4%BE%E0%B4%A8%E0%B4%BF/|access-date=2021-10-18|website=web.archive.org|archive-date=2021-10-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20211003123148/https://islamonlive.in/profiles/%E0%B4%8E%E0%B4%82-%E0%B4%AA%E0%B4%BF-%E0%B4%85%E0%B4%AC%E0%B5%8D%E0%B4%A6%E0%B5%81%E0%B4%B8%E0%B5%8D%E0%B4%B8%E0%B4%AE%E0%B4%A6%E0%B5%8D-%E0%B4%B8%E0%B4%AE%E0%B4%A6%E0%B4%BE%E0%B4%A8%E0%B4%BF/|url-status=bot: unknown}}</ref><ref>{{Cite web|title=Prabodhanam Weekly|url=https://www.prabodhanam.net/article/8099/679|access-date=2021-10-18|website=www.prabodhanam.net|archive-date=2021-10-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20211018102918/https://www.prabodhanam.net/article/8099/679|url-status=dead}}</ref> കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി, കേരള കലാമണ്ഡലം അംഗമായും അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിച്ചു. <ref name=":1" />1994 മെയിൽ ഗുരുവായൂർ ഉപതെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ പി.ടി. കുഞ്ഞഹമ്മദുമായി മത്സരിച്ചു പരാജയപെട്ടു. <ref>{{Cite web|date=2013-08-16|title=എം.പി. അബ്ദുസ്സമദ് സമദാനി|url=https://islamonlive.in/profiles/m-p-abdussamad-samadani/|access-date=2021-10-14|website=islamonlive.in|language=en-US}}</ref>പതിനേഴാം ലോക്സഭാംഗമായിരുന്ന [[പി.കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി]] രാജിവച്ചതിനേത്തുടർന്ന് 2021 ഏപ്രിൽ 6ന് [[മലപ്പുറം ലോക്‌സഭാ നിയോജകമണ്ഡലം|മലപ്പുറം ലോക്സഭാ മണ്ഡലത്തിൽ]] നടന്ന ഉപതിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ വിജയിച്ച് [[പതിനേഴാം ലോക്സഭയിലെ അംഗങ്ങളുടെ പട്ടിക|പതിനേഴാം ലോൿസഭയിലംഗമായി]]<ref>{{Cite web|url=https://www.thenewsminute.com/article/iumls-abdussamad-samadani-wins-malappuram-bye-election-148208|title=IUML's Abdussamad Samadani wins Malappuram bye-election|access-date=2021-05-27|date=2021-05-03|language=en}}</ref> == ഒരു വാഗ്മിയെന്ന നിലയിൽ == സമദാനി രാജ്യത്തെ പ്രശസ്ത രാഷ്ട്രീയ സാംസ്കാരിക വ്യക്തികളുടെ പ്രസംഗങ്ങൾ വിവർത്തനം ചെയ്യുന്നതിൽ വിദഗ്ദ്ധനെന്ന നിലയിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. മൻമോഹൻ സിംഗ്, സോണിയ ഗാന്ധി, രാഹുൽ ഗാന്ധി, ഫാറൂഖ് അബ്ദുള്ള, ഗുലാം നബി ആസാദ്, കപിൽ സിബൽ, മണിശങ്കർ അയ്യർ, മുലായം സിംഗ് യാദവ്, നിതീഷ് കുമാർ, കരൺ സിംഗ്, ഗുൽസാർ, രാജ് ബബ്ബർ, മൗലാന അബുൽ ഹസൻ അലി നദ്‌വി, അർജുൻ സിംഗ്, കുൽദീപ് നയ്യാർ, പണ്ഡിറ്റ് ജസ്രാജ്, അലി സർദാർ ജഫ്രി, പത്മശ്രീ ഷംസു റഹ്മാൻ ഫാറൂഖി എന്നിവരുൾപ്പെടെയുള്ള വ്യക്തികളുടെ പ്രസംഗങ്ങൾ അദ്ദേഹം വിവർത്തനം ചെയ്തു. ശ്രീ [[എം.ടി. വാസുദേവൻ നായർ]] അദ്ദേഹത്തെ 'വശ്യ വചസ്സ്' (ആകർഷണീയമായ വാക്ക്) എന്ന് വിളിച്ചു. <ref name=":0" /> ==വഹിച്ച പദവികൾ <ref>{{Cite web|title=Kerala State Legislative Assembly|url=http://www.niyamasabha.nic.in/index.php/profile/index/332|access-date=2021-05-29|website=www.niyamasabha.nic.in}}</ref>== *1994 – Elected to [[Rajya Sabha]], the Upper House of [[Indian Parliament]] *2000 – Re-elected to [[Rajya Sabha]] *2002 to 2004 – Convener, Parliamentary Sub-Committee on Universities and Higher Education<ref name=":0">{{Cite web|title=സമദാനി; ഒരു വാഗ്മിയുടെ നിശ്ശബ്‍ദ വിജയം!|url=https://www.asianetnews.com/analysis-election/m-p-abdul-samad-samadani-won-from-malappuram-lok-sabha-constituency-qshnog|access-date=2021-05-07|website=Asianet News Network Pvt Ltd|language=ml}}</ref> *2004 – Member, Central Advisory Board of Education, [[Government of India]] *2004 – Member, Parliamentary Committee on Health and Family Welfare *1995 to 1996 – Member, Parliamentary Committee on Defence *1996 to 1999 – Member, Parliamentary Committee on Subordinate Legislation *1996 to 2004 and 2004 to 2006 – Member, Parliamentary, Committee on Human Resource Development *1996 to 2004 and 2004 to 2006 – Member, Consultative Committee for the Ministry of External Affairs *1998 to 1999 and 2004 to 2006 – Member, Parliamentary Committee on Papers Laid on the Table Member, Papers Laid On The Table Parliamentary Committee *2001 - Member, Court of the [[Aligarh Muslim University]] *Member, [[Malappuram District]] Council *Member, Kerala Sahitya Academy *Member, [[Kerala Kalamandalam]] *Senior Vice President, [[Indian Union Muslim League]] * Director, Indianness Academy *Chairman, Maulana Azad Foundation * Chairman, Sukumar Azhikode Foundation<ref>{{Cite web|last1=Aug 18|first1=TNN / Updated|last2=2016|last3=Ist|first3=10:51|title=Birth anniversary of Azhikode to be observed {{!}} Kozhikode News - Times of India|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/birth-anniversary-of-azhikode-to-be-observed/articleshow/53751374.cms|access-date=2021-05-07|website=The Times of India|language=en}}</ref> * Patron, Kerala Samskrita Prachara Samithi * President, Anjuman Tarqi-e-Urdu, Kerala Branch *Member of [[Kerala Legislative Assembly]] from [[Kottakkal]] assembly constituency 2011–2016. *Member of Lok Sabha from [[Malappuram (Lok Sabha constituency)|Malappuram Constituency]] 2021 - [[Incumbent]] == അവലംബം== {{Reflist}} == പുറംകണ്ണികൾ == * [http://www.gulf-times.com/site/topics/printArticle.asp?cu_no=2&item_no=211993&version=1&template_id=36&parent_id=16 Stress on humanitarian values] * [https://web.archive.org/web/20100923103336/http://www.indianunionmuslimleague.in/Muslim_League_members_in_parliament.htm A website on Indian Union Muslim League] [[വർഗ്ഗം:1959-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജനുവരി 1-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളീയരായ രാജ്യസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മുസ്ലിം ലീഗ് പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:മലപ്പുറം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇസ്ലാമിക പണ്ഡിതർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളം പ്രഭാഷകർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിൽ നിന്നും രാജ്യസഭയിൽ അംഗമായവർ]] [[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പ്രഭാഷകർ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനേഴാം ലോക്‌സഭയിൽ കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനെട്ടാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]] j5y1rvlgm3yusesab20jxk0k5x8kt2w 0 66556 4671523 4116683 2026-09-29T00:32:58Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671523 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | alt = | birth_date = {{birth date|1913|01|20|df=yes}} | birth_place = [[ പാണക്കാട്]], [[കേരളം]], [[ഇന്ത്യ]] | caption = | death_date = {{death date|1975|07|06|df=yes}}<ref name=":0">Miller, Roland E., ''Mappila Muslim Culture''. New York, State University of New York Press, 2015. pp. 115, 268-69.</ref> | image = P.M.S.A Pookoya Thangal.jpg | known_for = ആത്മീയ നേതാവ്, [[മുഹമ്മദലി ശിഹാബ് തങ്ങൾ|മുഹമ്മദലി ശിഹാബ് തങ്ങളുടെ]] പിതാവ്, [[സമസ്ത കേരള ജംഇയ്യത്തുൽ ഉലമ]], [[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്|ഐ.യു.എം.എൽ.]] എന്നിവയുടെ സംസ്ഥാന നേതാവ്<ref name="NM-C4">{{cite book |author1=P.V. Nafeesathul Misiriya |title=Emigration and educational development of Muslim community in Kerala |publisher=മഹാത്മാഗാന്ധി യൂണിവേഴ്സിറ്റി-ശോധ്ഗംഗ |location=Chapter 4 |url=https://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/19658/12/12_chapter4.pdf#page=17}}</ref>. | name = പാണക്കാട് സയ്യിദ് അലവി പൂക്കോയ തങ്ങൾ | nationality = ഭാരതീയൻ | occupation = [[സമസ്ത കേരള സുന്നി യുവജന സംഘം|സമസ്ത കേരള സുന്നി യുവജന സംഘത്തിന്റെ]] സംസ്ഥാന അദ്ധ്യക്ഷൻ<ref>Miller, Roland. E., "Mappila" in "The Encyclopedia of Islam". Volume VI. E. J. Brill, Leiden. 1987 pp. 460.</ref> | other_names = പൂക്കോയ തങ്ങൾ | residence = കൊടപ്പനക്കൽ തറവാട്, [[മലപ്പുറം]], [[കേരളം]], [[ഇന്ത്യ]] | website = | }} യഥാർത്ഥ നാമം: '''സയ്യിദ് അലി ശിഹാബുദ്ദീൻ അൽഹുസൈനി ബാ അലവി''', ([[അറബി ഭാഷ|അറബി]] : السيد علي شهاب الدين الحسيني با علوي) [[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്|ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗിന്റെ]] പ്രധാന പ്രവർത്തകരിലൊരാളും<ref name="Rahim79">{{cite book |author1=M. Rahim |title=Changing Identity and Politics of Muslims in Malappuram District Kerala |publisher=കേരള യൂണിവേഴ്സിറ്റി-ശോധ്ഗംഗ |page=79 |url=https://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/95128/10/10_chapter%203.pdf#page=9 |accessdate=10 മാർച്ച് 2020}}</ref>, സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റും ആയിരുന്നു '''പാണക്കാട് സയ്യിദ് അലവി പൂക്കോയ തങ്ങൾ''' (1913-1975).<ref>{{Cite web |url=http://indianunionmuslimleague.in/history-indian-union-muslim-league-iuml |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2016-10-31 |archive-date=2013-02-17 |archive-url=https://archive.today/20130217225317/http://indianunionmuslimleague.in/history-indian-union-muslim-league-iuml |url-status=dead }}</ref> ഇദ്ദേഹം [[ചന്ദ്രിക ദിനപത്രം|ചന്ദ്രിക ദിനപത്രത്തിന്റെ]] മനേജിംഗ് ഡയറക്ടർ, [[ജാമിഅ നൂരിയ അറബിക് കോളേജ്|പട്ടിക്കാട് ജാമിഅഃ നൂരിയ്യ അറബിക് കോളേജി]]ന്റെ ജനറൽ സെക്രട്ടറി, വൈസ് പ്രസിഡൻറ്, [[സമസ്ത കേരള സുന്നി യുവജന സംഘം|സമസ്ത കേരള സുന്നി യുവജന സംഘംത്തിന്റെ]] സംസ്ഥാന അദ്ധ്യക്ഷൻ എന്നീ നിലകളിൽ പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. മത-സാമൂഹിക-രാഷ്ട്രീയ-സാംസ്കാരിക മണ്ഡലങ്ങളിൽ പാണക്കാട് ''പി.എം.എസ്.എ. പൂക്കോയ തങ്ങൾ'' എന്ന പേരിലാണ് പ്രഖ്യാതനായത്<ref name=":02">Miller, Roland E., ''Mappila Muslim Culture''. New York, State University of New York Press, 2015. pp. 268-271.</ref>. == ജീവിതരേഖ == === ജനനം === 1913 ജനുവരി 20ന് സയ്യിദ് മുഹമ്മദ് കോയഞ്ഞികോയ തങ്ങളുടെയും ഉമ്മു ഹാനിഅ ബീവിയുടെയും പുത്രനായി [[മലപ്പുറം (ജില്ല)|മലപ്പുറം ജില്ലയിൽ]] [[പാണക്കാട്]] എന്ന സ്ഥലത്ത് ജനിച്ചു. === വിദ്യഭ്യാസം === പാണക്കാട് സ്കൂളിലെ പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിനുശേഷം പള്ളിദർസുകളിൽ നിന്നും മതപഠനം പൂർത്തിയാക്കി. === കുടുംബം === പൂക്കോയ തങ്ങൾ രണ്ടുതവണ വിവാഹിതനായി. ആദ്യഭാര്യയിൽ അദ്ദേഹത്തിന് മൂന്ന് പുത്രന്മാരും രണ്ടാമത്തെ ഭാര്യയിൽ അദ്ദേഹത്തിന് രണ്ട് പുത്രന്മാരും ഒരു പുത്രിയുമുണ്ടായി. [[മുഹമ്മദലി ശിഹാബ് തങ്ങൾ]]<ref>http://archive.gulfnews.com/articles/09/08/02/10336787.html{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>, ഉമറലി ശിഹാബ് തങ്ങൾ, [[ഹൈദരലി ശിഹാബ് തങ്ങൾ]], സ്വാദിഖലി ശിഹാബ് തങ്ങൾ, അബ്ബാസലി ശിഹാബ് തങ്ങൾ എന്നിവർ പുത്രൻമാരും കുഞ്ഞിബീവി പുത്രിയുമാണ്. === മരണം === 1973 മുതൽ മുസ്ലീം ലീഗ് പ്രസിഡന്റായി തുടർന്നുവരികയായിരുന്ന തങ്ങൾ [[1975]] ജൂലൈ 6ന് 62ആം വയസ്സിൽ പാണക്കാട് വെച്ച് അന്തരിച്ചു.<ref>http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/muslim-league-leader-shihab-thangal-dead/article195444.ece {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> മൃതദേഹം പൂർണ ഔദ്യോഗിക ബഹുമതികളോടെ പാണക്കാട് ജുമാ മസ്ജിദിൽ സംസ്കരിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മൂത്ത മകൻ മുഹമ്മദലി ശിഹാബ് തങ്ങളാണ് പിന്നീട് അധികാരത്തിലെത്തിയത്<ref name=":0" />. 2009ൽ സ്വന്തം മരണം വരെ മുഹമ്മദലി ശിഹാബ് തങ്ങൾ ഈ സ്ഥാനത്ത് തുടർന്നു.2009 മുതൽ 2022 മാർച്ച് 6(അദ്ദേഹത്തിൻറെ മരണം വരെ) മൂന്നാമത്തെ മകനായ ഹൈദരലി ശിഹാബ് തങ്ങൾ ലീഗ് പ്രസിഡന്റ് ആവുകയും നിലവിൽ നാലാമത്ത മകൻ സാദിഖ് അലി ശിഹാബ് തങ്ങളെ തിരഞ്ഞെടുക്കുകയും ചെയ്തു. == രാഷ്ട്രീയം == 1937-ൽ മദ്രാസ് നിയമസഭയിലേക്ക് നടന്ന തെരെഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിന്റെ]] സ്ഥാനാർത്ഥിയായിരുന്ന [[മുഹമ്മദ് അബ്ദുറഹിമാൻ സാഹിബ്|മുഹമ്മദ് അബ്ദുറഹിമാൻ സാഹിബിനെ]] സഹായിക്കാൻ വേണ്ടിയാണ് ഇദ്ദേഹം ആദ്യമായി രാഷ്ട്രീയത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചത്. ശേഷം മലബാർ മുസ്ലിം ലീഗിന്റെ പിറവിക്കുശേഷം അതിൽ ചേർന്നു. തുടർന്ന് [[ഏറനാട്]] താലൂക്ക് മുസ്ലിം ലീഗ് പ്രസിഡൻറായി. [[1948]]-ൽ [[ഹൈദരാബാദ് ആക്ഷൻ]] കാലത്ത് രണ്ടാഴ്ച ജയിൽ വാസം. [[മലപ്പുറം ജില്ല]] രൂപീകൃതമായ ശേഷം രണ്ടുതവണ മലപ്പുറം ജില്ലാ മുസ്ലിം ലീഗിന്റെ അദ്ധ്യക്ഷനായി. ഒരു തവണ [[കോഴിക്കോട് (ജില്ല)|കോഴിക്കോട് ജില്ല]] മുസ്ലിം ലീഗിന്റെ ഉപാദ്ധ്യക്ഷനുമായിരുന്നു. [[1973]]-ൽ സയ്യിദ് അബ്ദുറഹിമാൻ ബാഖഫി തങ്ങളുടെ മരണത്തെ തുടർന്ന് കേരള സംസ്ഥാന മുസ്ലിം ലീഗിന്റെ പ്രസിഡൻറായി. ഇതേ സമയത്തുതന്നെ ചന്ദ്രിക ദിനപത്രത്തിന്റെ മനേജിംഗ് ഡയറക്ടറായും ഇദ്ദേഹം സേവനം അനുഷ്ഠിച്ചു. {{s-start}} {{s-off}} {{s-bef|before= [[സയ്യിദ് അബ്ദുറഹ്മാൻ ബാഫക്കി തങ്ങൾ]] }} {{s-ttl|title= [[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്|ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലീം ലീഗിന്റെ]]<br />കേരളഘടകം പ്രസിഡണ്ട്|years= (1973 - 1975) }} {{s-aft|after= [[മുഹമ്മദലി ശിഹാബ് തങ്ങൾ]] }} {{s-end}} ==അവലംബം== {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:1913-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1975-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജനുവരി 20-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂലൈ 6-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മുസ്ലീം മത നേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:മലപ്പുറം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മുസ്ലിം ലീഗ് പ്രവർത്തകർ]] 1kxp557xhebyge5iimm8m7myoa3v63j 0 68465 4671604 4534103 2026-09-29T07:38:35Z Altocar 2020 144384 /* */ 4671604 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|P. Karunakaran}} {{ToDisambig|വാക്ക്=കരുണാകരൻ}} {{Infobox_Indian_politician | name = പി. കരുണാകരൻ | image =P Karunakaran.jpg | caption = | birth_date ={{Birth date and age|1945|4|20|df=y}} | birth_place =[[നീലേശ്വരം]], [[കേരളം]] | residence =[[തിരുവനന്തപുരം]] | death_date = | death_place = | office = ലോക്‌സഭാംഗം | constituency = [[Kasargod (Lok Sabha Constituency)|കാസർഗോഡ്]] | term = 2014, 2009, 2004 | predecessor = ടി.ഗോവിന്ദൻ | successor = രാജ്മോഹൻ ഉണ്ണിത്താൻ | party = സിപിഎം | spouse = ലൈല | children = ദിയ കരുണാകരൻ | website = | footnotes = | date = സെപ്റ്റംബർ 29 | year = 2026 | source = http://164.100.24.208/ls/lsmember/biodata.asp?mpsno=4178 }} <ref>{{cite web | url = http://164.100.47.132/LssNew/Members/Biography.aspx?mpsno=4178 | title = Fifteenth Lok Sabha Members Bioprofile | accessdate = മേയ് 28, 2010 | publisher = Lok Sabha | language = en | archive-date = 2014-03-19 | archive-url = https://web.archive.org/web/20140319041931/http://164.100.47.132/LssNew/Members/Biography.aspx?mpsno=4178 | url-status = dead }}</ref><ref>[http://www.prsindia.org/mptrack/pkarunakaran prsindia]</ref> == ജീവിത രേഖ == == രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം == == തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ == {| class="wikitable sortable" |+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ !വർഷം!!മണ്ഡലം|| വിജയി!!പാർട്ടി!!മുഖ്യ എതിരാളി!!പാർട്ടി |- |2014 ||[[കാസർഗോഡ് ലോകസഭാമണ്ഡലം]]|| [[പി. കരുണാകരൻ]] || [[സി.പി.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്]] ||[[ടി. സിദ്ദിഖ്]] ||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] |- |2009 ||[[കാസർഗോഡ് ലോകസഭാമണ്ഡലം]] || [[പി. കരുണാകരൻ]] || [[സി.പി.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] ||[[ഷാഹിദ കമാൽ]] ||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] |- |} == അവലംബം == {{reflist}} ==പുറം കണ്ണികൾ== * http://india.gov.in/govt/loksabhampdetail.php?mpcode=4178 - Parliament of India website {{s-start}} {{s-bef | before = [[T. Govindan]]}} {{s-ttl | title = [[Member of Parliament#India|Member of Parliament]] from [[Kasaragod Town|Kasargod]] | years = 2004 - 2019}} {{s-aft | after = [[Rajmohan Unnithan]]}} {{end}} {{s-start}} {{s-bef|before=[[Basudeb Acharia]]}} {{s-ttl|title=Leader of the [[Communist Party of India (Marxist)]] Party in the [[Lok Sabha]]|years=2014–2019}} {{s-aft|after=[[A. M. Ariff]]}} {{end}} {{16th LS members from Kerala}} {{15th LS members from Kerala}} {{14th LS members from Kerala}} [[വർഗ്ഗം:1945-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഏപ്രിൽ 20-ന് ജനിച്ചവർ]] {{DEFAULTSORT:കരുണാകരൻ, പി.}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സി.പി.ഐ.എം. പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:കാസർഗോഡ് ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം ലോക്‌സഭയിൽ കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള അംഗങ്ങൾ]] {{kerala-politician-stub}} lu044nvsf2cmv4sqrnjvqdw0c7t775d 4671605 4671604 2026-09-29T07:42:01Z Altocar 2020 144384 /* */ 4671605 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|P. Karunakaran}} {{ToDisambig|വാക്ക്=കരുണാകരൻ}} {{Infobox_Indian_politician | name = പി. കരുണാകരൻ | image =P Karunakaran.jpg | caption = | birth_date ={{Birth date and age|1945|4|20|df=y}} | birth_place =[[നീലേശ്വരം]], [[കേരളം]] | residence =[[തിരുവനന്തപുരം]] | death_date = | death_place = | office = ലോക്‌സഭാംഗം | constituency = [[Kasargod (Lok Sabha Constituency)|കാസർഗോഡ്]] | term = 2014, 2009, 2004 | predecessor = ടി.ഗോവിന്ദൻ | successor = രാജ്മോഹൻ ഉണ്ണിത്താൻ | party = സിപിഎം | spouse = ലൈല | children = ദിയ കരുണാകരൻ | website = | footnotes = | date = സെപ്റ്റംബർ 29 | year = 2026 | source = http://164.100.24.208/ls/lsmember/biodata.asp?mpsno=4178 }} 2004 മുതൽ 2019 വരെ തുടർച്ചയായി മൂന്നു തവണ കാസർഗോഡ് നിന്ന് ലോക്‌സഭാംഗമായിരുന്ന മുതിർന്ന സിപിഎം നേതാവാണ് ''' പി.കരുണാകരൻ. ''' രണ്ട് തവണ തൃക്കരിപ്പൂരിൽ നിന്നും നിയമസഭാംഗമായിരുന്ന കരുണാകരൻ ദേശാഭിമാനി ജനറൽ മാനേജർ, സിപിഎം കാസർഗോഡ് ജില്ല സെക്രട്ടറി എന്നീ നിലകളിലും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{cite web | url = http://164.100.47.132/LssNew/Members/Biography.aspx?mpsno=4178 | title = Fifteenth Lok Sabha Members Bioprofile | accessdate = മേയ് 28, 2010 | publisher = Lok Sabha | language = en | archive-date = 2014-03-19 | archive-url = https://web.archive.org/web/20140319041931/http://164.100.47.132/LssNew/Members/Biography.aspx?mpsno=4178 | url-status = dead }}</ref><ref>[http://www.prsindia.org/mptrack/pkarunakaran prsindia]</ref> == ജീവിത രേഖ == == രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം == == തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ == {| class="wikitable sortable" |+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ !വർഷം!!മണ്ഡലം|| വിജയി!!പാർട്ടി!!മുഖ്യ എതിരാളി!!പാർട്ടി |- |2014 ||[[കാസർഗോഡ് ലോകസഭാമണ്ഡലം]]|| [[പി. കരുണാകരൻ]] || [[സി.പി.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്]] ||[[ടി. സിദ്ദിഖ്]] ||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] |- |2009 ||[[കാസർഗോഡ് ലോകസഭാമണ്ഡലം]] || [[പി. കരുണാകരൻ]] || [[സി.പി.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] ||[[ഷാഹിദ കമാൽ]] ||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] |- |} == അവലംബം == {{reflist}} ==പുറം കണ്ണികൾ== * http://india.gov.in/govt/loksabhampdetail.php?mpcode=4178 - Parliament of India website {{s-start}} {{s-bef | before = [[T. Govindan]]}} {{s-ttl | title = [[Member of Parliament#India|Member of Parliament]] from [[Kasaragod Town|Kasargod]] | years = 2004 - 2019}} {{s-aft | after = [[Rajmohan Unnithan]]}} {{end}} {{s-start}} {{s-bef|before=[[Basudeb Acharia]]}} {{s-ttl|title=Leader of the [[Communist Party of India (Marxist)]] Party in the [[Lok Sabha]]|years=2014–2019}} {{s-aft|after=[[A. M. Ariff]]}} {{end}} {{16th LS members from Kerala}} {{15th LS members from Kerala}} {{14th LS members from Kerala}} [[വർഗ്ഗം:1945-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഏപ്രിൽ 20-ന് ജനിച്ചവർ]] {{DEFAULTSORT:കരുണാകരൻ, പി.}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സി.പി.ഐ.എം. പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:കാസർഗോഡ് ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം ലോക്‌സഭയിൽ കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള അംഗങ്ങൾ]] {{kerala-politician-stub}} rodfbjkj8jzf6ejoq52cmdo6c21zldt 4671606 4671605 2026-09-29T07:45:11Z Altocar 2020 144384 /* ജീവിത രേഖ */ 4671606 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|P. Karunakaran}} {{ToDisambig|വാക്ക്=കരുണാകരൻ}} {{Infobox_Indian_politician | name = പി. കരുണാകരൻ | image =P Karunakaran.jpg | caption = | birth_date ={{Birth date and age|1945|4|20|df=y}} | birth_place =[[നീലേശ്വരം]], [[കേരളം]] | residence =[[തിരുവനന്തപുരം]] | death_date = | death_place = | office = ലോക്‌സഭാംഗം | constituency = [[Kasargod (Lok Sabha Constituency)|കാസർഗോഡ്]] | term = 2014, 2009, 2004 | predecessor = ടി.ഗോവിന്ദൻ | successor = രാജ്മോഹൻ ഉണ്ണിത്താൻ | party = സിപിഎം | spouse = ലൈല | children = ദിയ കരുണാകരൻ | website = | footnotes = | date = സെപ്റ്റംബർ 29 | year = 2026 | source = http://164.100.24.208/ls/lsmember/biodata.asp?mpsno=4178 }} 2004 മുതൽ 2019 വരെ തുടർച്ചയായി മൂന്നു തവണ കാസർഗോഡ് നിന്ന് ലോക്‌സഭാംഗമായിരുന്ന മുതിർന്ന സിപിഎം നേതാവാണ് ''' പി.കരുണാകരൻ. ''' രണ്ട് തവണ തൃക്കരിപ്പൂരിൽ നിന്നും നിയമസഭാംഗമായിരുന്ന കരുണാകരൻ ദേശാഭിമാനി ജനറൽ മാനേജർ, സിപിഎം കാസർഗോഡ് ജില്ല സെക്രട്ടറി എന്നീ നിലകളിലും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{cite web | url = http://164.100.47.132/LssNew/Members/Biography.aspx?mpsno=4178 | title = Fifteenth Lok Sabha Members Bioprofile | accessdate = മേയ് 28, 2010 | publisher = Lok Sabha | language = en | archive-date = 2014-03-19 | archive-url = https://web.archive.org/web/20140319041931/http://164.100.47.132/LssNew/Members/Biography.aspx?mpsno=4178 | url-status = dead }}</ref><ref>[http://www.prsindia.org/mptrack/pkarunakaran prsindia]</ref> == ജീവിത രേഖ == കാസർഗോഡ് ജില്ലയിലെ നീലേശ്വരം താലൂക്കിലെ കിളിയാലത്ത് കോരൻ്റെയും ചിരുതയുടേയും മകനായി 1945 ഏപ്രിൽ 20 ന് ജനനം. പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് ശേഷം നേടിയ എംഎ ബിരുദമാണ് വിദ്യാഭ്യാസ യോഗ്യത. == രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം == == തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ == {| class="wikitable sortable" |+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ !വർഷം!!മണ്ഡലം|| വിജയി!!പാർട്ടി!!മുഖ്യ എതിരാളി!!പാർട്ടി |- |2014 ||[[കാസർഗോഡ് ലോകസഭാമണ്ഡലം]]|| [[പി. കരുണാകരൻ]] || [[സി.പി.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്]] ||[[ടി. സിദ്ദിഖ്]] ||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] |- |2009 ||[[കാസർഗോഡ് ലോകസഭാമണ്ഡലം]] || [[പി. കരുണാകരൻ]] || [[സി.പി.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] ||[[ഷാഹിദ കമാൽ]] ||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] |- |} == അവലംബം == {{reflist}} ==പുറം കണ്ണികൾ== * http://india.gov.in/govt/loksabhampdetail.php?mpcode=4178 - Parliament of India website {{s-start}} {{s-bef | before = [[T. Govindan]]}} {{s-ttl | title = [[Member of Parliament#India|Member of Parliament]] from [[Kasaragod Town|Kasargod]] | years = 2004 - 2019}} {{s-aft | after = [[Rajmohan Unnithan]]}} {{end}} {{s-start}} {{s-bef|before=[[Basudeb Acharia]]}} {{s-ttl|title=Leader of the [[Communist Party of India (Marxist)]] Party in the [[Lok Sabha]]|years=2014–2019}} {{s-aft|after=[[A. M. Ariff]]}} {{end}} {{16th LS members from Kerala}} {{15th LS members from Kerala}} {{14th LS members from Kerala}} [[വർഗ്ഗം:1945-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഏപ്രിൽ 20-ന് ജനിച്ചവർ]] {{DEFAULTSORT:കരുണാകരൻ, പി.}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സി.പി.ഐ.എം. പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:കാസർഗോഡ് ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം ലോക്‌സഭയിൽ കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള അംഗങ്ങൾ]] {{kerala-politician-stub}} 482nz0iq9ab3d1hdht36saok4nzai3h 4671608 4671606 2026-09-29T07:52:05Z Altocar 2020 144384 /* രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം */ 4671608 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|P. Karunakaran}} {{ToDisambig|വാക്ക്=കരുണാകരൻ}} {{Infobox_Indian_politician | name = പി. കരുണാകരൻ | image =P Karunakaran.jpg | caption = | birth_date ={{Birth date and age|1945|4|20|df=y}} | birth_place =[[നീലേശ്വരം]], [[കേരളം]] | residence =[[തിരുവനന്തപുരം]] | death_date = | death_place = | office = ലോക്‌സഭാംഗം | constituency = [[Kasargod (Lok Sabha Constituency)|കാസർഗോഡ്]] | term = 2014, 2009, 2004 | predecessor = ടി.ഗോവിന്ദൻ | successor = രാജ്മോഹൻ ഉണ്ണിത്താൻ | party = സിപിഎം | spouse = ലൈല | children = ദിയ കരുണാകരൻ | website = | footnotes = | date = സെപ്റ്റംബർ 29 | year = 2026 | source = http://164.100.24.208/ls/lsmember/biodata.asp?mpsno=4178 }} 2004 മുതൽ 2019 വരെ തുടർച്ചയായി മൂന്നു തവണ കാസർഗോഡ് നിന്ന് ലോക്‌സഭാംഗമായിരുന്ന മുതിർന്ന സിപിഎം നേതാവാണ് ''' പി.കരുണാകരൻ. ''' രണ്ട് തവണ തൃക്കരിപ്പൂരിൽ നിന്നും നിയമസഭാംഗമായിരുന്ന കരുണാകരൻ ദേശാഭിമാനി ജനറൽ മാനേജർ, സിപിഎം കാസർഗോഡ് ജില്ല സെക്രട്ടറി എന്നീ നിലകളിലും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{cite web | url = http://164.100.47.132/LssNew/Members/Biography.aspx?mpsno=4178 | title = Fifteenth Lok Sabha Members Bioprofile | accessdate = മേയ് 28, 2010 | publisher = Lok Sabha | language = en | archive-date = 2014-03-19 | archive-url = https://web.archive.org/web/20140319041931/http://164.100.47.132/LssNew/Members/Biography.aspx?mpsno=4178 | url-status = dead }}</ref><ref>[http://www.prsindia.org/mptrack/pkarunakaran prsindia]</ref> == ജീവിത രേഖ == കാസർഗോഡ് ജില്ലയിലെ നീലേശ്വരം താലൂക്കിലെ കിളിയാലത്ത് കോരൻ്റെയും ചിരുതയുടേയും മകനായി 1945 ഏപ്രിൽ 20 ന് ജനനം. പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് ശേഷം നേടിയ എംഎ ബിരുദമാണ് വിദ്യാഭ്യാസ യോഗ്യത. == രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം == വിദ്യാർത്ഥി, യുവജന രാഷ്ട്രീയത്തിലൂടെ പൊതുരംഗത്ത് എത്തിയ കരുണാകരൻ 1964-ൽ സിപിഎം അംഗമായി. 1984 മുതൽ 1991 വരെ പാർട്ടിയുടെ കാസർഗോഡ് ജില്ലാ സെക്രട്ടറിയായിരുന്ന കരുണാകരൻ 1985 മുതൽ സിപിഎം സംസ്ഥാന കമ്മിറ്റിയിലും 1991 മുതൽ പാർട്ടി സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയേറ്റ് അംഗമായും 2005 മുതൽ പാർട്ടിയുടെ കേന്ദ്ര കമ്മിറ്റി അംഗമായും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. 1991 മുതൽ 2005 വരെ പാർട്ടി മുഖ പത്രമായ ദേശാഭിമാനിയുടെ ജനറൽ മാനേജരായിരുന്നു. 1977 മുതൽ 1982 വരെ രണ്ടു തവണ തൃക്കരിപ്പൂരിൽ നിന്നും കേരള നിയമസഭാംഗമായിരുന്ന കരുണാകരൻ 2004 മുതൽ 2019 വരെ കാസർഗോഡ് മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നും ലോക്‌സഭാംഗമായും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. നിലവിൽ പാർട്ടി സംസ്ഥാന കമ്മിറ്റിയിൽ ക്ഷണിതാവ് അംഗമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. == തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ == {| class="wikitable sortable" |+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ !വർഷം!!മണ്ഡലം|| വിജയി!!പാർട്ടി!!മുഖ്യ എതിരാളി!!പാർട്ടി |- |2014 ||[[കാസർഗോഡ് ലോകസഭാമണ്ഡലം]]|| [[പി. കരുണാകരൻ]] || [[സി.പി.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്]] ||[[ടി. സിദ്ദിഖ്]] ||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] |- |2009 ||[[കാസർഗോഡ് ലോകസഭാമണ്ഡലം]] || [[പി. കരുണാകരൻ]] || [[സി.പി.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] ||[[ഷാഹിദ കമാൽ]] ||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] |- |} == അവലംബം == {{reflist}} ==പുറം കണ്ണികൾ== * http://india.gov.in/govt/loksabhampdetail.php?mpcode=4178 - Parliament of India website {{s-start}} {{s-bef | before = [[T. Govindan]]}} {{s-ttl | title = [[Member of Parliament#India|Member of Parliament]] from [[Kasaragod Town|Kasargod]] | years = 2004 - 2019}} {{s-aft | after = [[Rajmohan Unnithan]]}} {{end}} {{s-start}} {{s-bef|before=[[Basudeb Acharia]]}} {{s-ttl|title=Leader of the [[Communist Party of India (Marxist)]] Party in the [[Lok Sabha]]|years=2014–2019}} {{s-aft|after=[[A. M. Ariff]]}} {{end}} {{16th LS members from Kerala}} {{15th LS members from Kerala}} {{14th LS members from Kerala}} [[വർഗ്ഗം:1945-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഏപ്രിൽ 20-ന് ജനിച്ചവർ]] {{DEFAULTSORT:കരുണാകരൻ, പി.}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സി.പി.ഐ.എം. പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:കാസർഗോഡ് ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം ലോക്‌സഭയിൽ കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള അംഗങ്ങൾ]] {{kerala-politician-stub}} jgpteqjv9xesnfumyi0m3fo9l499c9i 4671609 4671608 2026-09-29T07:53:32Z Altocar 2020 144384 /* പുറം കണ്ണികൾ */ 4671609 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|P. Karunakaran}} {{ToDisambig|വാക്ക്=കരുണാകരൻ}} {{Infobox_Indian_politician | name = പി. കരുണാകരൻ | image =P Karunakaran.jpg | caption = | birth_date ={{Birth date and age|1945|4|20|df=y}} | birth_place =[[നീലേശ്വരം]], [[കേരളം]] | residence =[[തിരുവനന്തപുരം]] | death_date = | death_place = | office = ലോക്‌സഭാംഗം | constituency = [[Kasargod (Lok Sabha Constituency)|കാസർഗോഡ്]] | term = 2014, 2009, 2004 | predecessor = ടി.ഗോവിന്ദൻ | successor = രാജ്മോഹൻ ഉണ്ണിത്താൻ | party = സിപിഎം | spouse = ലൈല | children = ദിയ കരുണാകരൻ | website = | footnotes = | date = സെപ്റ്റംബർ 29 | year = 2026 | source = http://164.100.24.208/ls/lsmember/biodata.asp?mpsno=4178 }} 2004 മുതൽ 2019 വരെ തുടർച്ചയായി മൂന്നു തവണ കാസർഗോഡ് നിന്ന് ലോക്‌സഭാംഗമായിരുന്ന മുതിർന്ന സിപിഎം നേതാവാണ് ''' പി.കരുണാകരൻ. ''' രണ്ട് തവണ തൃക്കരിപ്പൂരിൽ നിന്നും നിയമസഭാംഗമായിരുന്ന കരുണാകരൻ ദേശാഭിമാനി ജനറൽ മാനേജർ, സിപിഎം കാസർഗോഡ് ജില്ല സെക്രട്ടറി എന്നീ നിലകളിലും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{cite web | url = http://164.100.47.132/LssNew/Members/Biography.aspx?mpsno=4178 | title = Fifteenth Lok Sabha Members Bioprofile | accessdate = മേയ് 28, 2010 | publisher = Lok Sabha | language = en | archive-date = 2014-03-19 | archive-url = https://web.archive.org/web/20140319041931/http://164.100.47.132/LssNew/Members/Biography.aspx?mpsno=4178 | url-status = dead }}</ref><ref>[http://www.prsindia.org/mptrack/pkarunakaran prsindia]</ref> == ജീവിത രേഖ == കാസർഗോഡ് ജില്ലയിലെ നീലേശ്വരം താലൂക്കിലെ കിളിയാലത്ത് കോരൻ്റെയും ചിരുതയുടേയും മകനായി 1945 ഏപ്രിൽ 20 ന് ജനനം. പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് ശേഷം നേടിയ എംഎ ബിരുദമാണ് വിദ്യാഭ്യാസ യോഗ്യത. == രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം == വിദ്യാർത്ഥി, യുവജന രാഷ്ട്രീയത്തിലൂടെ പൊതുരംഗത്ത് എത്തിയ കരുണാകരൻ 1964-ൽ സിപിഎം അംഗമായി. 1984 മുതൽ 1991 വരെ പാർട്ടിയുടെ കാസർഗോഡ് ജില്ലാ സെക്രട്ടറിയായിരുന്ന കരുണാകരൻ 1985 മുതൽ സിപിഎം സംസ്ഥാന കമ്മിറ്റിയിലും 1991 മുതൽ പാർട്ടി സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയേറ്റ് അംഗമായും 2005 മുതൽ പാർട്ടിയുടെ കേന്ദ്ര കമ്മിറ്റി അംഗമായും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. 1991 മുതൽ 2005 വരെ പാർട്ടി മുഖ പത്രമായ ദേശാഭിമാനിയുടെ ജനറൽ മാനേജരായിരുന്നു. 1977 മുതൽ 1982 വരെ രണ്ടു തവണ തൃക്കരിപ്പൂരിൽ നിന്നും കേരള നിയമസഭാംഗമായിരുന്ന കരുണാകരൻ 2004 മുതൽ 2019 വരെ കാസർഗോഡ് മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നും ലോക്‌സഭാംഗമായും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. നിലവിൽ പാർട്ടി സംസ്ഥാന കമ്മിറ്റിയിൽ ക്ഷണിതാവ് അംഗമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. == തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ == {| class="wikitable sortable" |+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ !വർഷം!!മണ്ഡലം|| വിജയി!!പാർട്ടി!!മുഖ്യ എതിരാളി!!പാർട്ടി |- |2014 ||[[കാസർഗോഡ് ലോകസഭാമണ്ഡലം]]|| [[പി. കരുണാകരൻ]] || [[സി.പി.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്]] ||[[ടി. സിദ്ദിഖ്]] ||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] |- |2009 ||[[കാസർഗോഡ് ലോകസഭാമണ്ഡലം]] || [[പി. കരുണാകരൻ]] || [[സി.പി.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] ||[[ഷാഹിദ കമാൽ]] ||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] |- |} == അവലംബം == {{reflist}} ==പുറം കണ്ണികൾ== * http://india.gov.in/govt/loksabhampdetail.php?mpcode=4178 - Parliament of India website {{s-start}} {{s-bef | before = [[T. Govindan]]}} {{s-ttl | title = [[Member of Parliament#India|Member of Parliament]] from [[Kasaragod Town|Kasargod]] | years = 2004 - 2019}} {{s-aft | after = [[Rajmohan Unnithan]]}} {{end}} {{s-start}} {{s-bef|before=[[Basudeb Acharia]]}} {{s-ttl|title=Leader of the [[Communist Party of India (Marxist)]] Party in the [[Lok Sabha]]|years=2014–2019}} {{s-aft|after=[[A. M. Ariff]]}} {{end}} {{16th LS members from Kerala}} {{15th LS members from Kerala}} {{14th LS members from Kerala}} [[വർഗ്ഗം:1945-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഏപ്രിൽ 20-ന് ജനിച്ചവർ]] {{DEFAULTSORT:കരുണാകരൻ, പി.}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സി.പി.ഐ.എം. പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:കാസർഗോഡ് ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം ലോക്‌സഭയിൽ കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള അംഗങ്ങൾ]] b43snxji2darz7bjz5ne0220z3xwomh 0 68614 4671496 4661484 2026-09-28T18:20:19Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671496 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Navi Mumbai}} {{Infobox Indian Jurisdiction |metro = Mumbai |native_name = നവി മുംബൈ नवी मुंबई |nickname = city of the 21st century (21ആം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ പട്ടണം) |type = suburb |latd=19.03 |longd=73.01 |locator_position = left |skyline = |skyline_caption = [[DY Patil Stadium]], [[Nerul|നെരുൾ]] |state_name = Maharashtra |district = [[Thane District]], [[Raigad District]] |leader_title = [[Municipal Commissioner of Navi Mumbai|Municipal commissioner]] |leader_name = [[Vijay Nahata]] |leader_title_2 = [[Mayor of Navi Mumbai|Mayor]] |leader_name_2 = [[Anjani Prabhakar Bhoir]] |altitude = 10 |population_as_of = 2007 |population_total = 2,100,000 est. |population_density = 4332 |area_magnitude = 8 |area_total = 344 |municipal = 163 |area_telephone = 022 |postal_code = 400 xxx |vehicle_code_range = MH-43 |unlocode = INBOM |seal = Nm_seal.JPG |seal_size = 60px |seal_caption = Seal of the [[Navi Mumbai Municipal Corporation]] |website = www.nmmconline.com |footnotes = }} [[Maharashtra|മഹാരാഷ്ട്രയുടെ]] പടിഞ്ഞാറൻ തീരത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു നഗരമാണ് '''നവി മുംബൈ'''. ([[Marathi]]: नवी मुंबई, [[IAST]]: {{IAST|Navi Muṃbaī}}). മുൻപ് ഇത് ന്യൂ ബോംബെ എന്നാണ് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. ഇത് 1972 ൽ വികസിപ്പിക്കപ്പെട്ട ഒരു നഗരമാണ്. [[മുംബൈ|മുംബൈയുടെ]] ഇരട്ട നഗരമായിട്ടാണ് ഇതിനെ വികസിപ്പിച്ചത്. മൊത്തത്തിൽ 344&nbsp;km² വിസ്തീർണ്ണമുള്ള ഈ നഗരം ലോകത്തിലെ തന്നെ ആസൂത്രിത നഗരങ്ങളിൽ വലിയ ഒന്നാണ്. <ref>{{Cite web |url=http://www.nmmconline.com/english/aboutUs/about_landUsage_Show.php |title=nmmconline.com: "Land Usage" |access-date=2009-05-17 |archive-date=2009-11-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091101044628/http://www.nmmconline.com/english/aboutUs/about_landUsage_Show.php |url-status=dead }}</ref>. == അവലംബങ്ങൾ == {{reflist}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * {{wikivoyage|Navi Mumbai}} * [http://www.navimumbaiindia.com നവി മുംബൈ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090605145551/http://www.navimumbaiindia.com/ |date=2009-06-05 }} * [http://www.cidcoindia.com/ CIDCO ] {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.nmmconline.com നവി മുംബൈ മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷൻ സൈറ്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160916011722/http://www.nmmconline.com/ |date=2016-09-16 }} * [http://www.maharashtraitparks.com/itparks_about_navimumbai.htm നവി മുംബൈയിലെ ഐ.ടി പാർക്കുകൾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20020417090437/http://www.maharashtraitparks.com/itparks_about_navimumbai.htm |date=2002-04-17 }} * [http://maps.google.com/maps?q=navi+mumbai,+india&t=h&hl=en ഗൂഗിൾ മാപ്പിൽ നിന്ന്] * [http://www.theparkhotels.com/ ഹോട്ടലുകളെകുറിച്ച്] * [http://www.NaviMumbai.RealAcres.com/ റിയൽ എസ്റ്റേറ്റ്സ്] {{Maharashtra-geo-stub}} {{Million-plus cities in India}} [[വർഗ്ഗം:മഹാരാഷ്ട്രയിലെ പട്ടണങ്ങൾ]] f5xf1b8tmtseppht8zjnvjesl3pe7qj 0 88727 4671593 4557098 2026-09-29T06:07:41Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671593 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Pramadom}} {{Infobox settlement | name = പ്രമാടം | native_name = | native_name_lang = | other_name = | nickname = | settlement_type = ഗ്രാമം | image_skyline = | image_alt = | image_caption = | pushpin_map = <!--India Kerala--> | pushpin_label_position = right | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = Location in Kerala, India | latd = | latm = | lats = | latNS = N | longd = | longm = | longs = | longEW = E | coordinates_display = inline,title | subdivision_type = രാജ്യം | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = [[ഇന്ത്യയിലെ സംസ്ഥാനങ്ങളും കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശങ്ങളും|സംസ്ഥാനം]] | subdivision_name1 = [[കേരളം]] | subdivision_type2 = [[ഇന്ത്യയിലെ ജില്ലകളുടെ പട്ടിക|ജില്ല]] | subdivision_name2 = [[പത്തനംതിട്ട]] | established_title = <!-- Established --> | established_date = | founder = | named_for = | government_type = | governing_body = | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_total = 16908 | population_as_of = 2001 | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = ഭാഷകൾ | demographics1_title1 = ഔദ്യോഗികം | demographics1_info1 = [[മലയാളം]], [[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്]] | timezone1 = [[ഔദ്യോഗിക ഇന്ത്യൻ സമയം|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[Postal Index Number|PIN]] | postal_code = 6XXXXX | registration_plate = KL-83,KL. 03. | website = | footnotes = }} [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] [[Pathanamthitta district|പത്തനംതിട്ട]] ജില്ലയിലെ കോന്നി താലൂക്കിലാണ് പ്രമാടം ഗ്രാമ പഞ്ചായത്ത് ഇതിന്റെ പ്രധാന ജന്ഷനാണ് പൂങ്കാവ് . [[കോന്നി[[SH-80KONNI-HARIPAD കേരള]]ഹരിപ്പാട് RD SH80]]<nowiki/>സംസ്ഥാന പാതയിൽ കോന്നി പട്ടണത്തിൽ നിന്ന് ഏകദേശം (6.1 km) കിലോമീറ്റർ അകലെ ആണ് [[Mlallasery|മല്ലശ്ശേരി]] -[[പൂങ്കാവ്]]]](<ref name="censusindia">{{cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/Census_Data_2001/Village_Directory/Population_data/Population_5000_and_Above.aspx|title=Census of India : Villages with population 5000 & above|first=Registrar General & Census Commissioner, India|accessdate=2008-12-10}}</ref>.[[പത്തനംതിട്ട]] നഗരത്തിൽനിന്നും (06 km) കിലോമീറ്റർ തെക്കുമാറിയാണ് ഈ ഗ്രാമം നിലകൊള്ളുന്നത്.പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിലെ ഏക ഇൻഡോർ സ്റ്റേഡിയമായ രാജീവ് ഗാന്ധി ഇൻഡോർ സ്റ്റേഡിയം പ്രമാടത്താണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്<ref>http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/indoor-stadium-at-poonkavu-ready/article711014.ece {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> .രണ്ട് കോടി രൂപ മുതൽമുടക്കിൽ കേന്ദ്ര-സംസ്ഥാന സർക്കാരുകൾ സംയുക്തമായി നിർമ്മിച്ച ഈ സ്റ്റേഡിയം (S-H-80)സംസ്ഥാനപാത[[കോന്നി]]--പൂങ്കാവ് കൈപ്പട്ടൂർ-റോഡിനരികിലായി നിലകൊള്ളുന്നു.[SH.08]മെയിൽ ഈസ്റ്റേൺ ഹൈവേയിലെ മല്ലശ്ശേരി ജങ്ഷനിൽ നിന്ന് പൂങ്കാവ് പോകാനാകും ==സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കുകൾ== 2001 ലെ [[കാനേഷുമാരി]] പ്രകാരം ഇവിടുത്തെ ജനസംഖ്യ 16908 ആണ് . ഇതിൽ 7996 പുരുഷന്മാരും 8912 സ്ത്രീകളുമുണ്ട്. == ഇത് കൂടി കാണുക == * [[Pathanamthitta|പത്തനംതിട്ട]] * [[Vazhamuttom|വാഴമുട്ടം]] * [[അച്ചൻകോവിലാർ]] ==അവലംബം== {{reflist}} {{Pathanamthitta-geo-stub}} 4ss06kfnprupqmwuqsprzh5ed6gwwvz 0 89943 4671530 4629184 2026-09-29T01:37:52Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671530 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|P. Jayachandran}} {{Infobox Musical artist|<!-- See Wikipedia:WikiProject Musicians --> | Name = പി. ജയചന്ദ്രൻ | Img = P jayachandranDSC 0207.jpg | Img_capt = പി. ജയചന്ദ്രൻ കൊല്ലത്തു നടന്ന ഒരു ഗാനമേളയിൽ | Birth_name = പി. ജയചന്ദ്രൻ | birth_date = {{birth date|1944|3|3}} | death_date = {{death date and age|2025|1|9|1944|3|3}} | death_place = [[തൃശൂർ]], [[കേരളം]], [[ഇന്ത്യ]] | birth_place = [[രവിപുരം]], [[കൊച്ചി]]<br /> | background = solo_singer | Instrument = ഗായകൻ | Genre = [[പിന്നണിഗായകൻ]],[[ഭജൻ]] | Occupation = ഗായകൻ | Years_active = 1965–2025 | website = }} മികച്ച ഗായകനുള്ള ദേശീയ, സംസ്ഥാന അവാർഡുകൾ നേടിയിട്ടുള്ള ഒരു മലയാളി പിന്നണിഗായകനും നടനുമായിരുന്നു പാലിയത്ത് ജയചന്ദ്രൻകുട്ടൻ എന്ന '''പി. ജയചന്ദ്രൻ'''. (ജീവിതകാലം, 3 മാർച്ച് 1944 {{ndash}} 9 ജനുവരി 2025)<ref>{{cite web |url= https://www.onmanorama.com/news/kerala/2025/01/09/veteran-singer-p-jayachandran-passes-away.html|title= Legendary singer P Jayachandran passes away at 80|website= onmanorama.com|access-date=9 January 2025}}</ref> [[മലയാളം]], [[തമിഴ്]], [[കന്നഡ]], [[തെലുഗു]], [[ഹിന്ദി]] എന്നീ ഭാഷകളിലായി 16000ലധികം ഗാനങ്ങൾ അദ്ദേഹം ആലപിച്ചിട്ടുണ്ട്. [[ജി. ദേവരാജൻ]], [[എം.എസ്. ബാബുരാജ്|എം. എസ്. ബാബുരാജ്]], [[വി. ദക്ഷിണാമൂർത്തി]], [[കെ. രാഘവൻ]], [[എം.കെ. അർജ്ജുനൻ|എം. കെ. അർജുനൻ]], [[എം.എസ്. വിശ്വനാഥൻ|എം. എസ്. വിശ്വനാഥൻ]], [[ഇളയരാജ]], കോടി, ശ്യാം, [[എ.ആർ. റഹ്‌മാൻ|എ. ആർ. റഹ്മാൻ]], [[എം.എം. കീരവാണി|എം. എം. കീരവാണി]], [[വിദ്യാസാഗർ]], [[എം. ജയചന്ദ്രൻ]] തുടങ്ങിയ ഇന്ത്യൻ സംഗീത രംഗത്തെ ഇതിഹാസ സംഗീതജ്ഞരുമായി അദ്ദേഹം സഹകരിച്ചു പ്രവർത്തിച്ചു.<ref name="1st">{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/features/cinema/evergreen-voice/article2073653.ece|title=Evergreen voice|last=Pradeep|first=K.|date=4 June 2011|website=[[The Hindu]]|access-date=2025-01-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20250110102112/https://www.thehindu.com/features/cinema/evergreen-voice/article2073653.ece|archive-date=2025-01-10|url-status=dead}}</ref> [[ദക്ഷിണേന്ത്യ|ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ]] മികച്ച ഭാവഗായകനായി അദ്ദേഹം അറിയപ്പെടുന്നു.<ref name="jcd2">{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/jc-daniel-award-for-p-jayachandran/article37946069.ece|title=J.C. Daniel Award for P. Jayachandran|date=13 December 2021|website=[[The Hindu]]}}</ref> 1965ൽ ''[[കുഞ്ഞാലിമരയ്ക്കാർ (ചലച്ചിത്രം)|കുഞ്ഞാലി മരയ്ക്കാർ]]'' എന്ന ചിത്രത്തിനു വേണ്ടി [[പി. ഭാസ്കരൻ|പി. ഭാസ്‌കരൻ]] രചിച്ച ‘''ഒരു മുല്ലപ്പൂമാലയുമായ്''’ എന്ന ഗാനമാലപിച്ചെങ്കിലും ആദ്യം പുറത്തു വന്നത് ''[[കളിത്തോഴൻ]]'' എന്ന ചിത്രത്തിനു വേണ്ടി പാടിയ-എക്കാലവും മലയാളികൾ മലയാളികൾ ഇഷ്ടപ്പെടുന്ന - ''മഞ്ഞലയിൽ മുങ്ങിത്തോർത്തി; ധനു മാസ ചന്ദ്രിക വന്നു'' എന്നു തുടങ്ങുന്ന ഗാനമാണ്. മികച്ച പിന്നണി ഗായകനുള്ള ദേശീയ ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരം ഒരു തവണയും സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരം അഞ്ചു തവണയും നാലു തവണ തമിഴ്നാട് സംസ്ഥാന അവാർഡുകളും അദ്ദേഹം നേടിയിട്ടുണ്ട്. ഏതാനും സിനിമകളിലും അദ്ദേഹം അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്. 2020-ൽ, മലയാള സിനിമയ്ക്ക് നൽകിയ മികച്ച സംഭാവനകളുടെ പേരിൽ മലയാള സിനിമയിലെ അത്യോന്നത പുരസ്കാരമായ [[ജെ.സി. ഡാനിയേൽ പുരസ്കാരം|ജെ. സി. ഡാനിയേൽ അവാർഡ്]] അദ്ദേഹത്തിന് തേടിയെത്തി. 2025 ജനുവരി 9 ന് ജയചന്ദ്രൻ അന്തരിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/en/news/news.php?id=1458450&u=legendary-playback-singer-p-jayachandran-passes-away-at-80|title=Legendary playback singer P Jayachandran passes away at 80|access-date=2025-01-09|last=Daily|first=Keralakaumudi|website=Keralakaumudi Daily|language=en}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/news/music-icon-p-jayachandran-dies-at-80-1853077|title=Music Icon P Jayachandran Dies at 80|date=9 January 2025|website=www.deccanchronicle.com|publisher=deccanchronicle|language=en}}</ref> == ആദ്യകാലജീവിതം == 1944 മാർച്ച് മൂന്നിന് [[എറണാകുളം ജില്ല|എറണാകുളം ജില്ലയിലെ]] കൊച്ചിയ്ക്കു സമീപം രവിപുരത്ത് ഭദ്രാലയത്തിലാണ് ജയചന്ദ്രൻ ജനിച്ചത്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കുടുംബം പിന്നീട് തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ [[ഇരിഞ്ഞാലക്കുട|ഇരിങ്ങാലക്കുടയിലേക്ക്]] താമസം മാറ്റി.<ref>{{cite web|url=http://www.mathrubhumi.com/movies/interview/15161/|title=Archived copy|accessdate=2013-12-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131219080124/http://www.mathrubhumi.com/movies/interview/15161/|archivedate=19 December 2013|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref> കൊച്ചി രാജകുടുംബത്തിലെ അംഗവും സംഗീതജ്ഞനായിരുന്ന രവിവർമ്മ കൊച്ചനിയൻ തമ്പുരന്റേയും പാലിയത്ത് സുഭദ്രക്കുഞ്ഞമ്മയുടേയും അഞ്ച് മക്കളിൽ മൂന്നാമനായിരുന്നു അദ്ദേഹം.<ref>{{Cite web|url=https://www.jayachandransite.com/html/family.html|title=family|access-date=2020-05-22|website=www.jayachandransite.com}}</ref> പരേതനായ പി. സുധാകരൻ (1940-1989), പരേതയായ പി. സരസിജ (1942-2018), പി. കൃഷ്ണകുമാർ (ജനനം: 1946), പി. ജയന്തി (ജനനം: 1950) എന്നിവരാണ് സഹോദരങ്ങൾ. ചേ​ന്ദ​മം​ഗ​ല​ത്തെ പാ​ലി​യം സ്‌​കൂ​ൾ, ആ​ലു​വ സെ​ന്റ് മേ​രീ​സ് ഹൈ​സ്‌​കൂ​ൾ, ഇ​രി​ങ്ങാ​ല​ക്കു​ടയിലെ നാ​ഷ​ന​ൽ ഹൈ​സ്‌​കൂ​ൾ എ​ന്നി​വി​ട​ങ്ങ​ളി​ലാ​യി​രു​ന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്‌​കൂ​ൾ വിദ്യാഭ്യാസം. ഇരിങ്ങാലക്കുടയിലെ നാഷണൽ ഹൈസ്കൂളിലെ വിദ്യാർത്ഥിയായിരുന്നപ്പോൾ ജയചന്ദ്രൻ സംസ്ഥാന സ്കൂൾ യുവജനോത്സവത്തിൽ മൃദംഗം വായിച്ചതിനും ലളിത സംഗീതത്തിനും നിരവധി സമ്മാനങ്ങൾ നേടിയിട്ടുണ്ട്.<ref>{{cite news|last1=Daily|first1=Keralakaumudi|title=P Jayachandran celebrating his birthday today; gifted singer with youthful voice even in his 80s|url=https://keralakaumudi.com/en/news/news.php?id=1260485&u=p-jayachandran-celebrating-his-birthday-today-gifted-singer-with-youthful-voice-even-in-his-80s-1260485|work=Keralakaumudi Daily|language=en}}</ref> പിന്നീട് [[ഇരിഞ്ഞാലക്കുട|ഇരിങ്ങാലക്കുടയിലെ]] ക്രൈസ്റ്റ് കോളേജിൽ നിന്ന് സുവോളിയിൽ ബിരുദം നേടി.<ref>{{cite news|title=Legendary singer P Jayachandran passes away at 80|url=https://www.onmanorama.com/news/kerala/2025/01/09/veteran-singer-p-jayachandran-passes-away.html|language=en}}</ref> 1973 മെയ് മാസത്തിൽ [[തൃശ്ശൂർ|തൃശൂർ]] സ്വദേശിനിയായ ലളിതയെ അദ്ദേഹം വിവാഹം കഴിച്ചു. അവർക്ക് ലക്ഷ്മി എന്ന മകളും ദിനനാഥ് എന്ന പുത്രനുമാണുള്ളത്. പുത്രൻ ഏതാനും സിനിമകളിൽ ഗാനങ്ങൾ‌ ആലപിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>http://www.jayachandransite.com/html/famfra.html</ref> == ഔദ്യോഗികജീവിതം == [[ഇരിഞ്ഞാലക്കുട|ഇരിങ്ങാലക്കുടയിലെ]] ക്രൈസ്റ്റ് കോളേജിൽ നിന്ന് ബിരുദം നേടിയ ശേഷം 1966-ൽ ചെന്നൈയിലെ പ്യാരി കമ്പനിയിൽ കെമിസ്റ്റായി ജോലി ചെയ്തിരുന്നു. [[ഇരിഞ്ഞാലക്കുട|ഇരിങ്ങാലക്കുടയിലെ]] നാഷണൽ ഹൈസ്കൂളിലെ ഒരു വിദ്യാർത്ഥിയായിരുന്ന അദ്ദേഹം അക്കാലത്ത് സംസ്ഥാന സ്കൂൾ യുവജനോത്സവത്തിൽ [[മൃദംഗം|മൃദംഗ]] വായന, ലൈറ്റ് മ്യൂസിക് എന്നിവയിൽ നിരവധി സമ്മാനങ്ങൾ നേടിയിരുന്നു. 1958 ൽ നടന്ന ആദ്യ സംസ്ഥാന യുവജനമേളയിൽ പങ്കെടുക്കവേ ജയചന്ദ്രൻ തന്റെ സമകാലികനായ [[കെ.ജെ. യേശുദാസ്|യേശുദാസിനെ]] കണ്ടുമുട്ടുകയും മികച്ച ക്ലാസിക്കൽ ഗായകനുള്ള പുരസ്കാരം യേശുദാസ് നേടിയപ്പോൾ അതേ വർഷം മികച്ച മൃദംഗവിദ്വാനുള്ള അവാർഡ് നേടുകയും ചെയ്തിരുന്നു. ഒരു തവണ മികച്ച പിന്നണി ഗായകനുള്ള ദേശീയ പുരസ്കാരം നേടിയ ജയചന്ദ്രന് അഞ്ചുതവണ മികച്ച പിന്നണി ഗായകനുള്ള കേരള സംസ്ഥാന അവാർഡുകളും നാലു തവണ [[തമിഴ്‌നാട്]] സംസ്ഥാന അവാർഡുകളും നേടിയിട്ടുണ്ട്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഗാനങ്ങൾ [[മലയാളം]], [[തമിഴ്]], [[കന്നഡ]], [[തെലുഗു ഭാഷ|തെലുങ്ക്]], [[ഹിന്ദി]] ഭാഷകളിൽ റെക്കോർഡ് ചെയ്യപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. 1966 ൽ കുഞ്ഞാലിമരയ്ക്കാർ എന്ന സിനിമയ്ക്കുവേണ്ടി പി. ഭാസ്‌കരൻ-ചിദംബരനാഥ് ടീമിന്റെ ഗാനമാണ് ആദ്യമായി പാടിയതെങ്കിലും കളിത്തോഴൻ എന്ന ചിത്രത്തിലെ മഞ്ഞലയിൽ മുങ്ങിത്തോർത്തി എന്നു തുടങ്ങുന്ന ഗാനമായിരുന്നു ആദ്യം പുറത്തുവന്നത്. 1967 ൽ [[പി. വേണു]] സംവിധാനം ചെയ്ത [[ഉദ്യോഗസ്ഥ]] എന്ന ചിത്രത്തിനുവേണ്ടി [[എം.എസ്. ബാബുരാജ്]] സംഗീതം നൽകിയ "അനുരാഗ ഗാനം പോലെ" എന്ന പ്രശസ്ത ഗാനം അദ്ദേഹം ആലപിച്ചു. പിന്നീട് പി. വേണുവും ജയചന്ദ്രനും ചേർന്ന് "നിൻമണിയറയിലെ" ([[സി.ഐ.ഡി. നസീർ|സി. ഐ. ഡി. നസീർ]], 1971), "മലയാള ഭാഷതൻ മാദക ഭംഗി" ([[പ്രേതങ്ങളുടെ താഴ്വര|പ്രേതങ്ങളുടെ താഴ്‍‌വര]], 1973) തുടങ്ങിയ കൂടുതൽ ഹിറ്റുകൾ മലയാള സിനിമയ്ക്ക് സമ്മാനിച്ചു. [[പണിതീരാത്ത വീട് (ചലച്ചിത്രം)|പണിതീരാത്ത വീട്]] എന്ന ചിത്രത്തിനുവേണ്ടി ആലപിച്ച "നീലഗിരിയുടെ സഖികളേ, ജ്വാലാ മുഖികളേ” എന്ന ഗാനത്തിന് 1972 ലെ മികച്ച പിന്നണി ഗായകനുള്ള കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര അവാർഡ് ആദ്യമായി ജയചന്ദ്രന് ലഭിച്ചു. [[എം.എസ്. വിശ്വനാഥൻ|എം എസ് വിശ്വനാഥനായിരുന്നു]] പ്രസ്തുത ചിത്രത്തിന്റെ സംഗീതം നിർവ്വഹിച്ചത്. എം.എസ്.​വിശ്വനാഥനാണ് അദ്ദേഹത്തെ തമിഴിൽ അവതരിപ്പിക്കുന്നത്. 1973 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ 'മണിപ്പയൽ' എന്ന സിനിമയിലെ 'തങ്കച്ചിമിഴ് പോൽ...' ആയിരുന്നു ജയചന്ദ്രന്റെ ആദ്യ തമിഴ്ഗാനം.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/music/nostalgia/ms-viswanathan-and-p-jayachandran-hits.html|title=നന്ദി, ആ 36 പാട്ടുകൾക്ക്!|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=}}</ref> [[എം.ബി. ശ്രീനിവാസൻ|എം. ബി. ശ്രീനിവാസൻ]] സംഗീതം നൽകിയ [[ബന്ധനം]] എന്ന ചിത്രത്തിലെ "രാഗം ശ്രീരാഗം" എന്ന ഗാനത്തിലൂടെ 1978 ൽ അദ്ദേഹത്തിന് മറ്റൊരു കേരള സംസ്ഥാന അവാർഡ് ലഭിച്ചു. 1985 ൽ [[ജി. ദേവരാജൻ]] സംഗീതം നൽകിയ [[ശ്രീ നാരായണഗുരു (ചലച്ചിത്രം)|ശ്രീ നാരായണ ഗുരു]] എന്ന ചിത്രത്തിലെ "ശിവശങ്കര സർവ്വ ശരണ്യ വിഭോ" എന്ന ഗാനത്തിന് മികച്ച പിന്നണി ഗായകനുള്ള ദേശീയ ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു. [[നിറം (ചലച്ചിത്രം)|നിറം]] എന്ന ചിത്രത്തിലെ "പ്രായം നമ്മിൽ" എന്ന ഗാനം 1998 ൽ മികച്ച ഗായകനുള്ള മൂന്നാമത്തെ കേരള സംസ്ഥാന പുരസ്കാരത്തിന് അദ്ദേഹത്തെ അർഹനാക്കിയിരുന്നു. 1975 ൽ [[ആർ.കെ. ശേഖർ|ആർ.‌കെ ശേഖറിന്റെ]] സംഗീത സംവിധാനത്തിൽ, അക്കാലത്ത് കേവലം 9 വയസ് പ്രായമുണ്ടായിരുന്ന ദിലീപ് ശേഖർ (ഇപ്പോൾ [[എ.ആർ. റഹ്‌മാൻ|എ. ആർ റഹ്മാൻ]]) ആദ്യമായി ചിട്ടപ്പെടുത്തിയ [[പെൺപട]] എന്ന മലയാള സിനിമയ്ക്കുവേണ്ടിയുള്ള "വെള്ളിത്തേൻ കിണ്ണം പോൽ" എന്ന ഗാനം അദ്ദേഹം ആലപിച്ചിരുന്നു.<ref>{{cite web|url=http://www.rahmanism.com/2007/11/ar-rahman-composed-malayalam-song-at.html|title=First song of the legendary composer A.R.Rahman|date=29 November 2007}}</ref> ജയചന്ദ്രൻ സംഗീതസംവിധായകൻ [[ഇളയരാജ|ഇളയരാജയുമായി]] അടുത്തു സഹകരിച്ചു പ്രവർത്തിക്കുകയും "‘രാസാത്തി ഒന്നെ കാണാതെ നെഞ്ച് കാത്താടി പോലാട്ത്...", "കാത്തിരുന്തു കാത്തിരുന്തു" (1984 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ [[വൈദേഹി കാത്തിരുന്താൾ]]),<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/music/music-news/2018/01/27/rasathi-unne-kanathe-nenjam.html|title=രാസാത്തി ഒന്നെ കാണാതെ നെഞ്ചം...|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=}}</ref> "മയങ്കിനേൻ സൊല്ല തയങ്കിനേൻ" (1985 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ നാനേ രാജ നാനേ മന്തിരിയിൽ നിന്ന്), "വാഴ്കയേ വേഷം" (1979 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ “ആറിലിരുന്തു  അറുപതു വരൈ” എന്ന ചിത്രത്തിലെ), "പൂവാ എടുത്തു ഒരു" (1986 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ  അമ്മൻ കോവിൽ കിഴക്കാലെ), "താലാട്ടുതേ വാനം" (1981 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ കടൽ മീൻകൾ) എന്നിവയുൾപ്പെടെ തമിഴ് ഭാഷയിൽ നിരവധി ജനപ്രിയ ഹിറ്റുകൾ സൃഷ്ടിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. 1994 ൽ [[എ.ആർ. റഹ്‌മാൻ|എ. ആർ. റഹ്മാൻ]] സംഗീതം നൽകിയ കിഴക്കു ചീമയിലെ എന്ന ചിത്രത്തിലെ ഗാനം ആലപിച്ചതിന്റെ പേരിൽ  മികച്ച ഗായകനുള്ള തമിഴ്‌നാട് സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര അവാർഡ് ലഭിച്ചു. തമിഴ് ചലച്ചിത്ര സംഗീതത്തിന് നൽകിയ സംഭാവനകൾക്കുള്ള അംഗീകാരമെന്ന നിലയിൽ 1997 ൽ തമിഴ്‌നാട് സർക്കാരിന്റെ കലൈമാമണി അവാർഡിന് അർഹനായി. 2001 ന്റെ തുടക്കത്തിൽ ജയചന്ദ്രന് ‘സ്വരലയ കൈരളി യേശുദാസ് അവാർഡ്’ നൽകി ആദരിക്കുകയും ഈ പുരസ്കാരം ലഭിച്ച ആദ്യ ഗായകനാകുകയും ചെയ്തു. 30 വർഷക്കാലയളവിലെ ഗായകരിൽ നിന്നും ഗാനരചയിതാക്കളിൽ നിന്നുമുള്ള മികച്ച വ്യക്തിയെ തിരഞ്ഞെടുക്കുക എന്നതാണ് ഈ പുരസ്കാരത്തിനു പിന്നിലെ ലക്ഷ്യം. എം‌എസ്‌ഐ ഇൻഫർമേഷൻ ഡാറ്റാബേസ് അനുസരിച്ച് മലയാള സിനിമകൾക്കായി ഏകദേശം ആയിരത്തോളം ഗാനങ്ങൾ അദ്ദേഹം ആലപിച്ചിട്ടുണ്ട്. 2008 ൽ [[എ.ആർ. റഹ്‌മാൻ|എ. ആർ. റഹ്മാൻ]] സംഗീതം നൽകിയ “ADA ... എ വേ ഓഫ് ലൈഫ്” എന്ന ചിത്രത്തിനായി [[അൽക യാഗ്നിക്|അൽക യാഗ്നിക്കിനൊപ്പം]] പാടിക്കൊണ്ട്  ജയചന്ദ്രൻ ആദ്യമായി ഹിന്ദി ഗാനരംഗത്തേയ്ക്കും പ്രവേശനം നടത്തി. മലയാള സിനിമയിലെ സമഗ്ര സംഭാവനയ്ക്കുള്ള 2020ലെ ജെ. സി ഡാനിയേൽ അവാർഡ് നൽകി കേരള സർക്കാർ അദ്ദേഹത്തെ ആദരിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആത്മകഥ ''‘ഏകാന്ത പഥികൻ ഞാൻ’'' എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. == ആലപിച്ച ഗാനങ്ങൾ == {| class="wikitable" |- style="background:#ccc; text-align:center;" ! Year ! Film !! Song |- | rowspan="9" | 1966 | rowspan="2" | [[കളിത്തോഴൻ|കളിത്തോഴൻ]] | മഞ്ഞലയിൽ മുങ്ങിത്തോർത്തി |- | താരുണ്യം തന്നുടെ |- | rowspan="1" | [[ജയിൽ (ചലച്ചിത്രം)|ജയിൽ]] | മൈക്കലാഞ്ചലോ |- | rowspan="1" | ''കല്യാണ രാത്രിയിൽ'' | അല്ലിയാമ്പൽപ്പൂവുകളെ |- | rowspan="4" | ''മേയർ നായർ'' | വാനമ്പാടി വാനമ്പാടി |- | വൈശാഖ പൗർണ്ണമി |- | വർണ്ണപുഷ്പങ്ങൾ |- | മുടിനിറയേ പൂക്കളുമായി |- | rowspan="1" | [[കുഞ്ഞിക്കൂനൻ|കുഞ്ഞിക്കൂനൻ]] | ആമ കടലാമ |- | rowspan="11" | 1967 | rowspan="3" | ''കുഞ്ഞാലിമരയ്ക്കാർ'' | ഉദിക്കുന്ന സൂര്യനെ |- | ഒരു മുല്ലപ്പൂമാലയുമായ്‌ |- | ആറ്റിനക്കരെ |- | rowspan="1" | [[ശീലാവതി (ചലച്ചിത്രം)|ശീലാവതി]] | കാർത്തികമണിദീപ |- | rowspan="2" | [[അഗ്നിപുത്രി|അഗ്നിപുത്രി]] | ഇനിയും പുഴയൊഴുകും |- | രാജീവലോചനേ |- | rowspan="1" | [[ഉദ്യോഗസ്ഥ|ഉദ്യോഗസ്ഥ]] | അനുരാഗഗാനം പോലെ |- | rowspan="1" | ''പോസ്റ്റ്‌ മാൻ'' | അരിമുല്ലവള്ളി |- | rowspan="1" | [[മാടത്തരുവി|മാടത്തരുവി]] | ശക്തി നൽകുക |- | rowspan="1" | [[കാണാത്ത വേഷങ്ങൾ|കാണാത്ത വേഷങ്ങൾ]] | ഇന്നലത്തെ പെണ്ണല്ലല്ലോ |- | rowspan="1" | ''നാടൻപെണ്ണ്'' | നാടൻ പ്രേമം |- | rowspan="12" | 1968 | rowspan="1" | [[വിദ്യാർത്ഥി|വിദ്യാർത്ഥി]] | വാർത്തിങ്കൾ കണിവെക്കും |- | rowspan="1" | [[തോക്കുകൾ കഥ പറയുന്നു|തോക്കുകൾ കഥ പറയുന്നു]] | പൂവും പ്രസാദവും |- | rowspan="1" | ''അസുരവിത്ത്'' | ഞാനിതാ തിരിച്ചെത്തീ |- | rowspan="1" | [[ലക്ഷപ്രഭു|ലക്ഷപ്രഭു]] | മന്മഥനാം ചിത്രകാരൻ |- | rowspan="1" | [[ലവ് ഇൻ കേരള|ലവ്‌ ഇൻ കേരള]] | മധുപകർന്ന ചുണ്ടുകളിൽ |- | rowspan="1" | [[കളിയല്ല കല്ല്യാണം|കളിയല്ല കല്ല്യാണം]] | താരുണ്യ സ്വപ്നങ്ങൾ |- | rowspan="1" | [[തുലാഭാരം (ചലച്ചിത്രം)|തുലാഭാരം]] | നഷ്ടപ്പെടുവാൻ |- | rowspan="1" | [[വെളുത്ത കത്രീന|വെളുത്ത കത്രീന]] | മകരം പോയിട്ടും |- | rowspan="1" | ''ഭാര്യമാർ സൂക്ഷിയ്ക്കുക'' | മരുഭൂമിയിൽ മലർ |- | rowspan="2" | [[വഴിപിഴച്ച സന്തതി|വഴിപിഴച്ച സന്തതി]] | ഹരികൃഷ്ണ കൃഷ്ണ |- | പങ്കജദള നയനേ |- | rowspan="1" | ''വിധി'' | അളിയാ ഗുലുമാല് |- | rowspan="14" | 1969 | rowspan="2" | ''[[അനാച്ഛാദനം|അനാഛാദനം]]'' | മധുചന്ദ്രികയുടെ |- | പെണ്ണിന്റെ മനസ്സിൽ |- | rowspan="2" | ''ആൽമരം'' | പിന്നെയുമിണക്കുയിൽ |- | എല്ലാം വ്യർത്ഥം |- | rowspan="1" | [[രഹസ്യം|രഹസ്യം]] | ഹം തോ പ്യാർ കർനേ ആയേ |- | rowspan="2" | [[അടിമകൾ|അടിമകൾ]] | ഇന്ദുമുഖീ |- | നാരായണം ഭജേ |- | rowspan="1" | [[കണ്ണൂർ ഡീലക്സ്|കണ്ണൂർ ഡീലക്സ്‌]] | തുള്ളിയോടും പുള്ളിമാനെ |- | rowspan="1" | [[കള്ളിച്ചെല്ലമ്മ|കള്ളിച്ചെല്ലമ്മ]] | കരിമുകിൽക്കാട്ടിലെ |- | rowspan="1" | [[ചട്ടമ്പിക്കവല|ചട്ടമ്പിക്കവല]] | ഒരു ഹൃദയത്തളികയിൽ |- | rowspan="1" | ''ഡേയ്ഞ്ചർ ബിസ്ക്കറ്റ്‌'' | അശ്വതീനക്ഷത്രമേ |- | rowspan="1" | [[വിരുന്നുകാരി|വിരുന്നുകാരി]] | വാസന്ത സദനത്തിൻ |- | rowspan="2" | [[റസ്റ്റ് ഹൗസ്|റസ്റ്റ്‌ ഹൗസ്‌]] | മാനക്കേടായല്ലൊ |- | യമുനേ യദുകുല രതിദേവനെവിടെ |- | rowspan="16" | 1970 | rowspan="1" | [[കുരുക്ഷേത്രം (ചലച്ചിത്രം)|കുരുക്ഷേത്രം]] | പൂർണേന്ദു മുഖി |- | rowspan="1" | [[വാഴ്‌വേ മായം|വാഴ്‌വേ മായം]] | സീതാദേവി സ്വയംവരം |- | rowspan="1" | [[അമ്പലപ്രാവ് (ചലച്ചിത്രം)|അമ്പലപ്രാവ്]] | കുപ്പായക്കീശമേൽ |- | rowspan="2" | [[നാഴികക്കല്ല്|നാഴികക്കല്ല്]] | ചെമ്പവിഴച്ചുണ്ടിൽ |- | നിൻ പദങ്ങളിൽ നൃത്തമാടിടും |- | rowspan="1" | [[എഴുതാത്ത കഥ|എഴുതാത്ത കഥ]] | പ്രാണവീണ തൻ |- | rowspan="1" | [[രക്തപുഷ്പം (ചലച്ചിത്രം)|രക്തപുഷ്പം]] | മലരമ്പനറിഞ്ഞില്ല |- | rowspan="1" | [[നിലയ്ക്കാത്ത ചലനങ്ങൾ|നിലയ്ക്കാത്ത ചലനങ്ങൾ]] | ശ്രീനഗരത്തിലെ |- | rowspan="1" | [[കാക്കത്തമ്പുരാട്ടി (ചലച്ചിത്രം)|കാക്കത്തമ്പുരാട്ടി]] | വെള്ളിലക്കിങ്ങിണി |- | rowspan="3" | [[ശബരിമല ശ്രീ ധർമ്മശാസ്താ|ശബരിമല ശ്രീ ധർമ്മശാസ്താ]] | ഓം നമസ്തെ സർവ്വശക്ത |- | മുദാകരാത്ത മോദകം [ഗണേശ പഞ്ചരത്നം] |- | ധ്യായേ ചാരു ജട |- | rowspan="1" | [[താര (ചലച്ചിത്രം)|താര]] | നുണക്കുഴിക്കവിളിൽ |- | rowspan="1" | ''ഡിറ്റക്റ്റീവ്‌ 909 കേരളത്തിൽ'' | പ്രേമ സാഗരത്തിൻ |- | rowspan="2" | [[അഭയം|അഭയം]] | ചുംബനങ്ങളനുമാത്രം |- | കാമ ക്രോധ ലോഭ |- | rowspan="23" | 1971 | rowspan="1" | [[മൂന്നു പൂക്കൾ|മൂന്നു പൂക്കൾ]] | വിണ്ണിലിരുന്നുറങ്ങുന്ന ദൈവമോ |- | rowspan="1" | [[ഒരു പെണ്ണിന്റെ കഥ|ഒരു പെണ്ണിന്റെ കഥ]] | കാടേഴ്‌ കടലേഴ്‌ |- | rowspan="1" | ''മകനേ നിനക്കു വേണ്ടി'' | പൊന്മാനേ |- | rowspan="1" | [[ജലകന്യക|ജലകന്യക]] | ഏഴുകടലോടി |- | rowspan="2" | [[ലങ്കാദഹനം|ലങ്കാദഹനം]] | തിരുവാഭരണം ചാർത്തി വിടർന്നു തിരുവാതിര നക്ഷത്രം |- | പഞ്ചവടിയിലെ |- | rowspan="2" | ''CID നസീർ'' | നിൻ മണിയറയിലെ |- | സങ്കൽപത്തിൻ തങ്കരഥത്തിൽ |- | rowspan="1" | [[ബോബനും മോളിയും (ചലച്ചിത്രം)|ബോബനും മോളിയും]] | വിദ്യാപീഠം ഇവിടം നമ്മുടെ |- | rowspan="1" | ''അനാഥ ശിൽപങ്ങൾ'' | അച്ചൻകോവിലാറ്റിലെ |- | rowspan="1" | [[മുത്തശ്ശി (ചലച്ചിത്രം)|മുത്തശ്ശി]] | ഹർഷബാഷ്പം തൂകി |- | rowspan="1" | [[മറുനാട്ടിൽ ഒരു മലയാളി|മറുനാട്ടിൽ ഒരു മലയാളി]] | കാളി ഭദ്രകാളി കാത്തരുളു ദേവി |- | rowspan="1" | [[ഇൻക്വിലാബ് സിന്ദാബാദ്|ഇൻക്വിലാബ്‌ സിന്ദാബാദ്‌]] | ഇൻക്വിലാബ്‌ സിന്ദാബാദ്‌ |- | rowspan="1" | [[പ്രപഞ്ചം (ചലച്ചിത്രം)|പ്രപഞ്ചം]] | ഇന്ദുലേഖ ഇന്നുരാത്രിയിൽ |- | rowspan="2" | [[സുമംഗലി (ചലച്ചിത്രം)|സുമംഗലി]] | മാന്മിഴികളടഞ്ഞു |- | നീലക്കരിമ്പിന്റെ |- | rowspan="2" | ''എറണാകുളം ജംൿഷൻ'' | മുല്ലമലർ തേൻകിണ്ണം |- | മുല്ലമലർതേൻ‌കിണ്ണം [Bit] |- | rowspan="1" | [[ഗംഗാസംഗമം|ഗംഗാസംഗമം]] | മുന്തിരിക്കുടിലിൽ |- | rowspan="1" | [[വിലയ്ക്കുവാങ്ങിയ വീണ|വിലയ്ക്കു വാങ്ങിയ വീണ]] | കളിയും ചിരിയും മാറി കൗമാരം വന്നു കേറി |- | rowspan="1" | [[കൊച്ചനിയത്തി|കൊച്ചനിയത്തി]] | തെയ്യാരെ തക തെയ്യാരെ |- | rowspan="1" | [[ഉമ്മാച്ചു (ചലച്ചിത്രം)|ഉമ്മാച്ചു]] | എകാന്ത പഥികൻ ഞാൻ |- | rowspan="1" | [[കളിത്തോഴി|കളിത്തോഴി]] | ഗായകാ |- | rowspan="29" | 1972 | rowspan="3" | [[സംഭവാമി യുഗേ യുഗേ|സംഭവാമി യുഗേ യുഗേ]] | തുടു തുടെ തുടിക്കുന്നു ഹൃദയം |- | നാടോടിമന്നന്റെ |- | അമ്മയല്ലാതൊരു ദൈവമുണ്ടോ |- | rowspan="1" | [[പണിമുടക്ക് (ചലച്ചിത്രം)|പണിമുടക്ക്]] | വിപ്ലവം ജയിക്കട്ടെ |- | rowspan="1" | [[കണ്ടവരുണ്ടോ|കണ്ടവരുണ്ടോ]] | പ്രിയേ നിനക്കുവേണ്ടി |- | rowspan="1" | [[മാപ്പുസാക്ഷി (ചലച്ചിത്രം)|മാപ്പുസാക്ഷി]] | പകലുകൾ വീണു |- | rowspan="1" | [[ദേവി|ദേവി]] | പുനർജന്മം ഇതു |- | rowspan="1" | [[മായ (ചലച്ചിത്രം)|മായ]] | സന്ധ്യയ്ക്കെന്തിനു സിന്ദൂരം |- | rowspan="3" | [[മന്ത്രകോടി (ചലച്ചിത്രം)|മന്ത്രകോടി]] | അറബിക്കടലിളകിവരുന്നു |- | കിലുക്കാതെ കിലുങ്ങുന്ന |- | മലരമ്പനെഴുതിയ |- | rowspan="1" | [[മനുഷ്യബന്ധങ്ങൾ|മനുഷ്യബന്ധങ്ങൾ]] | കനകസ്വപ്നങ്ങൾ |- | rowspan="1" | [[പ്രീതി (ചലച്ചിത്രം)|പ്രീതി]] | കിഴക്കു പൊന്മലയിൽ |- | rowspan="1" | [[ആരോമലുണ്ണി (ചലച്ചിത്രം)|ആരോമലുണ്ണി]] | പാടാം പാടാം |- | rowspan="1" | [[ടാക്സികാർ|ടാക്സികാർ]] | പ്രാസാദ ചന്ദ്രിക |- | rowspan="1" | [[ഒരു സുന്ദരിയുടെ കഥ|ഒരു സുന്ദരിയുടെ കഥ]] | പാവനമധുരാനിലയേ |- | rowspan="2" | ''മിസ്‌ മേരി'' | മണിവർണ്ണനില്ലാത്ത |- | പൊന്നമ്പിളിയുടെ |- | rowspan="1" | [[പുനർജന്മം|പുനർജന്മം]] | കാമശാസ്ത്രമെഴുതിയ |- | rowspan="1" | [[ഗുരുവായൂരപ്പൻ|ശ്രീ ഗുരുവായൂരപ്പൻ]] | തിരവലിക്കും |- | rowspan="2" | [[മറവിൽ തിരിവ് സൂക്ഷിക്കുക|മറവിൽ തിരിവ് സൂക്ഷിക്കുക]] | നെഞ്ചം നിനക്കൊരു |- | കടുന്തുടി കയ്യിൽ |- | rowspan="1" | [[നൃത്തശാല|നൃത്തശാല]] | സൂര്യബിംബം |- | rowspan="1" | [[അന്വേഷണം|അന്വേഷണം]] | മഞ്ഞക്കിളി പാടും |- | rowspan="1" | [[അനന്തശയനം (ചലച്ചിത്രം)|അനന്തശയനം]] | മാനവ ഹൃദയം |- | rowspan="1" | [[പോസ്റ്റ്മാനെ കാണാനില്ല|പോസ്റ്റ്മാനെ കാണ്മാനില്ല]] | കാലം കൺകേളി പുഷ്പങ്ങൾ |- | rowspan="1" | [[നാടൻ പ്രേമം|നാടൻ പ്രേമം]] | ഉണ്ടനെന്നൊരു രാജാവിനു |- | rowspan="1" | ''ബാല്യ പ്രതിജ്ഞ (പുരുഷരത്നം)'' | മരതകപ്പട്ടുടുത്ത വിലാസിനി |- | rowspan="1" | [[തീർത്ഥയാത്ര|തീർത്ഥയാത്ര]] | തീർത്ഥയാത്ര [ബിറ്റ്] |- | rowspan="43" | 1973 | rowspan="3" | ''പണിതീരാത്ത വീടു്'' | സുപ്രഭാതം |- | കാറ്റുമൊഴുക്കും കിഴക്കോട്ട് |- | സുപ്രഭാതം [മൂവി വേർഷൻ] |- | rowspan="1" | [[അജ്ഞാതവാസം (ചലച്ചിത്രം)|അജ്ഞാതവാസം]] | മുത്തുകിലുങ്ങി മണിമുത്തുകിലുങ്ങി |- | rowspan="1" | [[ഏണിപ്പടികൾ|ഏണിപ്പടികൾ]] | സ്വാതന്ത്ര്യം |- | rowspan="1" | ''പെരിയാർ'' | ബിന്ദു ബിന്ദു |- | rowspan="2" | ''റാഗിംഗ്‌'' | ആദിത്യനണയും |- | സ്നേഹ സ്വരൂപനാം |- | rowspan="2" | [[പഞ്ചവടി (ചലച്ചിത്രം)|പഞ്ചവടി]] | നക്ഷത്രമണ്ഡല |- | സൂര്യനും ചന്ദ്രനും |- | rowspan="1" | [[തിരുവാഭരണം (ചലച്ചിത്രം)|തിരുവാഭരണം]] | തലക്കു മുകളിൽ |- | rowspan="1" | [[ഭദ്രദീപം|ഭദ്രദീപം]] | വജ്രകുണ്ഡലം മണിക്കാതിലണിയും |- | rowspan="1" | [[ഉദയം (ചലച്ചിത്രം)|ഉദയം]] | കരളിന്റെ കടലാസ്സിൽ കണ്ണിലെ വർണ്ണത്താൽ |- | rowspan="1" | [[കാലചക്രം|കാലചക്രം]] | രൂപവതി നിൻ |- | rowspan="1" | [[പൊന്നാപുരം കോട്ട|പൊന്നാപുരം കോട്ട]] | വള്ളിയൂർക്കാവിലെ |- | rowspan="1" | [[കലിയുഗം (ചലച്ചിത്രം)|കലിയുഗം]] | പാലം കടക്കുവോളം |- | rowspan="1" | [[ലേഡീസ് ഹോസ്റ്റൽ|ലേഡീസ്‌ ഹോസ്റ്റൽ]] | മുത്തുച്ചിപ്പി |- | rowspan="1" | [[അച്ചാണി|അച്ചാണി]] | മല്ലികാബാണൻ തന്റെ |- | rowspan="1" | [[മഴക്കാറ്|മഴക്കാറ്]] | മണിനാഗത്തിരുനാഗ |- | rowspan="1" | [[ഉർവ്വശി ഭാരതി|ഉർവ്വശി ഭാരതി]] | തുള്ളി തുള്ളി നടക്കുന്ന |- | rowspan="3" | [[പാവങ്ങൾ പെണ്ണുങ്ങൾ|പാവങ്ങൾ പെണ്ണുങ്ങൾ]] | കുഞ്ഞല്ലേ പിഞ്ചുകുഞ്ഞല്ലേ |- | പോകൂ മരണമേ |- | പ്രതിമകൾ |- | rowspan="3" | [[ധർമ്മയുദ്ധം|ധർമ്മയുദ്ധം]] | മംഗലാം കാവിലെ |- | സങ്കൽപ്പ മണ്ഡപത്തിൽ |- | ദുഃഖത്തിൻ കയ്പുനീർ |- | rowspan="2" | [[ചുക്ക് (ചലച്ചിത്രം)|ചുക്ക്]] | ഇഷ്ട പ്രാണേശ്വരി |- | യറുശലേമിലെ |- | rowspan="1" | [[പ്രേതങ്ങളുടെ താഴ്വര|പ്രേതങ്ങളുടെ താഴ്‌വര]] | മലയാള ഭാഷതൻ |- | rowspan="1" | [[ശാസ്ത്രം ജയിച്ചു മനുഷ്യൻ തോറ്റു|ശാസ്ത്രം ജയിച്ചു മനുഷ്യൻ തോറ്റു]] | ചന്ദനത്തിൽ കടഞ്ഞെടുത്തൊരു |- | rowspan="1" | [[തൊട്ടാവാടി (ചലച്ചിത്രം)|തൊട്ടാവാടി]] | ഉപാസനാ ഉപാസനാ |- | rowspan="1" | [[പൊയ്മുഖങ്ങൾ|പൊയ്മുഖങ്ങൾ]] | ആയിരം പൂക്കൾ വിരിയട്ടെ |- | rowspan="2" | [[ദിവ്യദർശനം|ദിവ്യദർശനം]] | സ്വർണ്ണ ഗോപുര നർത്തകീ |- | കർപ്പൂര ദീപത്തിൻ |- | rowspan="1" | ''ഇതു മനുഷ്യനോ'' | പകൽ വിളക്കണയുന്നു |- | rowspan="1" | [[തെക്കൻകാറ്റ്|തെക്കൻകാറ്റ്]] | നീലമേഘങ്ങൾ |- | rowspan="1" | [[മാധവിക്കുട്ടി (ചലച്ചിത്രം)|മാധവിക്കുട്ടി]] | മാനത്തു കണ്ണികൾ |- | rowspan="2" | [[സ്വർഗ്ഗപുത്രി|സ്വർഗ്ഗപുത്രി]] | സ്വർണ്ണമുഖീ നിൻ |- | സ്വർഗ്ഗപുത്രീ (സ്വപ്നം വിളമ്പിയ) |- | rowspan="1" | ''പത്‌മവ്യൂഹം'' | പഞ്ചവടിയിലെ |- | rowspan="2" | ''ജീസസ്‌'' | അത്യുന്നതങ്ങളിൽ വാഴ്ത്തപ്പെടും (രാജാവിൻ രാജാവെഴുന്നെള്ളുന്നു) |- | ഓശാനാ |- | rowspan="1" | [[തനിനിറം|തനിനിറം]] | എന്തൂട്ടാണെ പ്രേമം |- | rowspan="42" | 1974 | rowspan="1" | [[ചഞ്ചല|ചഞ്ചല]] | രാഗ തുന്ദില നീല |- | rowspan="1" | [[അങ്കത്തട്ട് (ചലച്ചിത്രം)|അങ്കത്തട്ട്]] | സ്വപ്നലേഖേ നിന്റെ |- | rowspan="1" | [[മാന്യശ്രീ വിശ്വാമിത്രൻ|മാന്യശ്രീ വിശ്വാമിത്രൻ]] | ഹാ സംഗീതമധുര നാദം |- | rowspan="2" | [[പട്ടാഭിഷേകം|പട്ടാഭിഷേകം]] | പ്രേമത്തിൻ വീണയിൽ |- | പൂവോടം തുള്ളി |- | rowspan="2" | [[ഒരു പിടി അരി|ഒരു പിടി അരി]] | ഇന്നു രാത്രി പൂർണ്ണിമ രാത്രി |- | അടുത്ത രംഗം |- | rowspan="1" | [[ശാപമോക്ഷം|ശാപമോക്ഷം]] | കല്യാണിയാകും അഹല്യ |- | rowspan="1" | [[ജീവിക്കാൻ മറന്നുപോയ സ്ത്രീ|ജീവിക്കാൻ മറന്നു പോയ സ്ത്രീ]] | അഷ്ടപദിയിലെ |- | rowspan="1" | [[ചന്ദ്രകാന്തം (ചലച്ചിത്രം)|ചന്ദ്രകാന്തം]] | രാജീവനയനേ നീയുറങ്ങു |- | rowspan="2" | [[സുപ്രഭാതം (ചലച്ചിത്രം)|സുപ്രഭാതം]] | ഇന്ദീവരങ്ങൾ പൂത്തു |- | തുടിക്കൂ ഹൃദയമേ |- | rowspan="2" | [[പൂന്തേനരുവി|പൂന്തേനരുവി]] | നന്ത്യാർവട്ടപ്പൂ ചിരിച്ചു |- | തങ്കക്കുടമേ |- | rowspan="1" | [[നീലക്കണ്ണുകൾ|നീലക്കണ്ണുകൾ]] | കല്ലോലിനീ വന കല്ലോലിനി |- | rowspan="2" | [[നഗരം സാഗരം|നഗരം സാഗരം]] | തെന്നലിൻ ചുണ്ടിൽ |- | ചഞ്ചലമിഴി |- | rowspan="1" | [[അശ്വതി (ചലച്ചിത്രം)|അശ്വതി]] | കാവ്യപുസ്തകമല്ലോ |- | rowspan="1" | [[കോളേജ് ഗേൾ|കോളേജ്‌ ഗേൾ]] | മുത്തിയമ്മ പോലെ വന്നു |- | rowspan="2" | [[അയലത്തെ സുന്ദരി|അയലത്തെ സുന്ദരി]] | ഹേമമാലിനി |- | സ്വർണ്ണ ചെമ്പകം |- | rowspan="1" | [[നെല്ല് (ചലച്ചിത്രം)|നെല്ല്]] | ചെമ്പാ ചെമ്പാ |- | rowspan="1" | [[ദേവി കന്യാകുമാരി|ദേവി കന്യാകുമാരി]] | ജഗദീശ്വരി ജയജഗദീശ്വരി |- | rowspan="1" | [[രാജഹംസം (ചലച്ചിത്രം)|രാജഹംസം]] | പച്ചിലയും കത്രികയും |- | rowspan="1" | ''നടീനടന്മാരെ ആവശ്യമുണ്ടു്'' | പച്ച നെല്ലിക്ക |- | rowspan="2" | [[സപ്തസ്വരങ്ങൾ‌|സപ്തസ്വരങ്ങൾ]] | ശൃംഗാര ഭാവനയോ |- | സ്വാതി തിരുനാളിൻ |- | rowspan="1" | [[ഭൂമീദേവി പുഷ്പിണിയായി|ഭൂമിദേവി പുഷ്പിണിയായി]] | തിരുനെല്ലിക്കാട്ടിലോ |- | rowspan="2" | [[വൃന്ദാവനം (ചലച്ചിത്രം)|വൃന്ദാവനം]] | പട്ടുടയാട |- | ഒരു തുള്ളി മധുതാ |- | rowspan="2" | ''അരക്കള്ളൻ മുക്കാൽക്കള്ളൻ'' | കനകസിംഹാസനത്തിൽ |- | വിനുതാസുതനേ |- | rowspan="4" | ''ഹണിമൂൺ'' | ഇന്ദ്രജാല രഥമേറി |- | സന്മാർഗം തേടുവിൻ |- | ജലതരംഗമേ പാടു |- | മല്ലികപ്പൂവിൻ മധുരഗന്ധം |- | rowspan="1" | [[തച്ചോളിമരുമകൻ ചന്തു|തച്ചോളി മരുമകൻ ചന്തു]] | തച്ചോളി ഓമന കുഞ്ഞിച്ചന്തു |- | rowspan="1" | [[ഭൂഗോളം തിരിയുന്നു|ഭൂഗോളം തിരിയുന്നു]] | ഞാനൊരു പാവം മൊറിസ്‌ മൈനർ |- | rowspan="1" | ''വസന്ത രാവുകൾ'' | ആറാം വാവിലെ ചന്ദ്രികയോ |- | rowspan="1" | ''തടവുകാർ'' | ഒരിക്കൽ നീയും |- | rowspan="2" | ''വീണ്ടും വസന്തം'' | ഇന്ത്യയല്ലേ എന്നമ്മ |- | ദൈവമെന്നാൽ ആരാണ് |- | rowspan="47" | 1975 | rowspan="3" | [[ചലനം (ചലച്ചിത്രം)|ചലനം]] | അത്യുന്നതങ്ങളിൽ |- | രാഷ്ട്രശിൽപ്പികൾ |- | സർപ്പസന്തതികളേ |- | rowspan="1" | [[പ്രവാഹം|പ്രവാഹം]] | ലൈഫ്‌ ഇസ്‌ വണ്ടർഫുൾ |- | rowspan="1" | [[മാ നിഷാദ|മാനിഷാദ]] | കണ്ടം വെച്ചൊരു കോട്ടിട്ട |- | rowspan="1" | [[ചുവന്ന സന്ധ്യകൾ|ചുവന്ന സന്ധ്യകൾ]] | നൈറ്റിംഗേലേ |- | rowspan="3" | [[പിക്‌നിക്|പിക് ‌നിക്]] | ശിൽപ്പികൾ നമ്മൾ |- | കുടു കുടു പാടി വരാം |- | തേൻപൂവേ നീയൊരൽപ്പം |- | rowspan="2" | ''ലവ്‌ മാര്യേജ്‌'' | ഈശ്വരന്മാർക്കെല്ലാം |- | ലേഡീസ്‌ ഹോസ്റ്റലിനെ |- | rowspan="1" | [[നിറമാല|നിറമാല]] | പറയാൻ നാണം |- | rowspan="1" | [[ടൂറിസ്റ്റ് ബംഗ്ലാവ്|ടൂറിസ്റ്റ്‌ ബംഗ്ലാവ്‌]] | ചെല്ലു ചെല്ലു മേനകേ |- | rowspan="2" | ''കൊട്ടാരം വിൽക്കാനുണ്ടു്'' | നീലക്കണ്ണുകളോ.. തൊട്ടേനെ ഞാൻ |- | വിസ്കി കുടിക്കാൻ |- | rowspan="2" | ''ബോയ്‌ ഫ്രണ്ട്‌'' | മാരി പൂമാരി |- | ഓ മൈ ബോയ് ഫ്രണ്ട് |- | rowspan="1" | [[പെൺപട|പെൺപട]] | വെള്ളിത്തേൻ കിണ്ണം |- | rowspan="1" | [[സമ്മാനം (ചലച്ചിത്രം)|സമ്മാനം]] | കണ്ണിനു കറുപ്പു |- | rowspan="1" | [[ഓടക്കുഴൽ|ഓടക്കുഴൽ]] | നാലില്ലം നല്ല നടുമുറ്റം |- | rowspan="2" | [[ചട്ടമ്പിക്കല്ല്യാണി|ചട്ടമ്പിക്കല്യാണി]] | തരിവളകൾ |- | കണ്ണിൽ എലിവാണം |- | rowspan="1" | ''നീലപ്പൊന്മാൻ'' | തെയ്യം തെയ്യം താരേ |- | rowspan="2" | ''ആലിബാബായും 41 കള്ളന്മാരും'' | റംസാനിലെ ചന്ദ്രികയോ |- | മാപ്പിളപ്പാട്ടിലെ മാതളക്കനി |- | rowspan="1" | [[രാസലീല|രാസലീല]] | നിശാസുരഭികൾ |- | rowspan="1" | [[പ്രിയേ നിനക്കു വേണ്ടി|പ്രിയേ നിനക്കു വേണ്ടി]] | കയറൂരിയ |- | rowspan="3" | [[അയോദ്ധ്യ (ചലച്ചിത്രം)|അയോദ്ധ്യ]] | പുത്തരി കൊയ്തപ്പോൾ |- | വണ്ടി വണ്ടി |- | രാമൻ ശ്രീരാമൻ |- | rowspan="3" | [[സ്വാമി അയ്യപ്പൻ (ചലച്ചിത്രം)|സ്വാമി അയ്യപ്പൻ]] | സ്വാമി ശരണം |- | തുമ്മിയാൽ തെറിക്കുന്ന |- | സ്വർണ്ണ കൊടിമരത്തിൽ |- | rowspan="1" | [[ധർമ്മക്ഷേത്രേ കുരുക്ഷേത്രേ|ധർമ്മക്ഷേത്രേ കുരുക്ഷേത്രേ]] | ലൌ‌ലി ലില്ലി |- | rowspan="1" | [[സൂര്യവംശം (ചലച്ചിത്രം)|സൂര്യവംശം]] | മയിൽപ്പീലിക്കണ്ണിലെ കലയെവിടെ |- | rowspan="1" | ''വെളിച്ചം അകലേ'' | സപ്തമി ചന്ദ്രനെ |- | rowspan="2" | [[തിരുവോണം (ചലച്ചിത്രം)|തിരുവോണം]] | താരം തുടിച്ചു |- | പച്ചനെല്ലിൻ കതിരു |- | rowspan="1" | [[മക്കൾ (ചലച്ചിത്രം)|മക്കൾ]] | ആദത്തെ സൃഷ്ടിച്ചു |- | rowspan="2" | ''ബാബുമോൻ'' | രക്ഷ ദൈവ [ഇവിടമാണീശ്വര] |- | പദ്‌മതീർത്ഥക്കരയിൽ |- | rowspan="1" | [[സിന്ധു (ചലച്ചിത്രം)|സിന്ധു]] | ചന്ദ്രോദയം കണ്ടു |- | rowspan="1" | [[അഭിമാനം|അഭിമാനം]] | കൺമണിയേ ഉറങ്ങു |- | rowspan="1" | ''കല്യാണ സൗഗന്ധികം'' | നീരാട്ടു കടവിലെ |- | rowspan="1" | ''എനിക്കു നീ മാത്രം'' | പുഷ്പാംഗദേ |- | rowspan="1" | [[അവൾ ഒരു തുടർക്കഥ|അവൾ ഒരു തുടർക്കഥ]] | കളഭച്ചുമരുവെച്ചമേട |- | rowspan="1" | ''നിന്നെ പിന്നെ കണ്ടോളാം'' | ഹേമന്ത രാമച്ച |- | rowspan="49" | 1976 | rowspan="2" | [[അഗ്നിപുഷ്പം|അഗ്നിപുഷ്പം]] | അനുരാഗത്തിനനുരാഗം |- | ചിങ്ങക്കുളിർക്കാറ്റേ |- | rowspan="1" | [[പാൽക്കടൽ|പാൽക്കടൽ]] | ഇന്ദ്രനീലാംബരം |- | rowspan="2" | [[അമ്മ (ചലച്ചിത്രം)|അമ്മ]] | ജനനി ജയിക്കുന്നു |- | നിധിയും കൊണ്ട് കടക്കുന്നു |- | rowspan="1" | ''അപ്പൂപ്പൻ [ചരിത്രം ആവർത്തിക്കുന്നില്ല]'' | ആറ്റിറമ്പിലേ സുന്ദരി |- | rowspan="2" | ''യുദ്ധഭൂമി'' | അരുവി പാലരുവി |- | ലവ്‌ലി പെണ്ണേ |- | rowspan="2" | [[സ്വിമ്മിംഗ്‌ പൂൾ|സ്വിമ്മിംഗ്‌ പൂൾ]] | നീലത്തടാകത്തിലെ |- | കണ്ണാലെൻ നെഞ്ചത്തു |- | rowspan="1" | [[പ്രസാദം|പ്രസാദം]] | ഹരിത കാനന |- | rowspan="1" | [[കായംകുളം കൊച്ചുണ്ണിയുടെ മകൻ|കായംകുളം കൊച്ചുണ്ണിയുടെ മകൻ]] | മനിശൻ മണ്ണിലു |- | rowspan="1" | [[ചെന്നായ് വളർത്തിയ കുട്ടി|ചെന്നായ വളർത്തിയ കുട്ടി]] | വൈരം പതിച്ചോരു |- | rowspan="1" | [[ചിരിക്കുടുക്ക|ചിരിക്കുടുക്ക]] | റിക്ഷാവാലാ ഓ |- | rowspan="1" | [[ഉദ്യാനലക്ഷ്മി|ഉദ്യാനലക്ഷ്മി]] | ആദിലക്ഷ്മി |- | rowspan="1" | [[പുഷ്പശരം|പുഷ്പശരം]] | എങ്ങുപോയ്‌ എങ്ങുപോയ്‌ |- | rowspan="2" | ''ഒഴുക്കിനെതിരേ'' | മണിയടി എങ്ങും |- | ഒരു പ്രേമകവിതതൻ |- | rowspan="1" | [[സെക്സില്ല സ്റ്റണ്ടില്ല|സെക്സില്ല സ്റ്റണ്ടില്ല]] | അവളൊരു പ്രേമകവിത |- | rowspan="1" | ''ഞാവൽപ്പഴങ്ങൾ'' | അമ്മേ അമ്മേ അമ്മേ മക്കൾ |- | rowspan="2" | [[പഞ്ചമി (ചലച്ചിത്രം)|പഞ്ചമി]] | വന്നാട്ടെ ഓ മൈ ഡിയർ |- | പഞ്ചമി പാലാഴി |- | rowspan="1" | [[കുറ്റവും ശിക്ഷയും (ചലച്ചിത്രം)|കുറ്റവും ശിക്ഷയും]] | ആവണി പൂർണ്ണ |- | rowspan="1" | ''സർവ്വേക്കല്ല്'' | തെന്മലയുടെ |- | rowspan="1" | ''കന്യാദാനം'' | സ്വരങ്ങൾ നിൻ പ്രിയ |- | rowspan="1" | [[രാത്രിയിലെ യാത്രക്കാർ|രാത്രിയിലെ യാത്രക്കാർ]] | കാവ്യഭാവന മഞ്ജരികൾ |- | rowspan="2" | [[ആയിരം ജന്മങ്ങൾ|ആയിരം ജന്മങ്ങൾ]] | ഡാൻസ്‌ ഫെസ്റ്റിവൽ |- | വിളിക്കുന്നു വിളിക്കുന്നു |- | rowspan="2" | [[പൊന്നി (ചലച്ചിത്രം)|പൊന്നി]] | തെങ്കാശി |- | മാട്ടുപ്പൊങ്കൽ |- | rowspan="1" | [[മല്ലനും മാതേവനും|മല്ലനും മാതേവനും]] | കണ്ടാലഴകുള്ള |- | rowspan="1" | [[രാജാങ്കണം|രാജാങ്കണം]] | സന്ധ്യതൻ കവിൾ തുടുത്തു |- | rowspan="1" | [[അമ്മിണി അമ്മാവൻ|അമ്മിണി അമ്മാവൻ]] | പെണ്ണിന്റെ |- | rowspan="2" | [[മധുരം തിരുമധുരം|മധുരം തിരുമധുരം]] | കാശായ കാശെല്ലാം |- | ഒരു നോക്കു ദേവി |- | rowspan="1" | [[മോഹിനിയാട്ടം (ചലച്ചിത്രം)|മോഹിനിയാട്ടം]] | ആറന്മുള ഭഗവാന്റെ |- | rowspan="3" | [[പിക്‌ പോക്കറ്റ്‌|പിക്‌ പോക്കറ്റ്‌]] | പളനിമലക്കോവിലിലെ |- | സ്വപ്നഹാരമണിഞ്ഞെത്തും |- | ഭൂമിക്ക് ബർമ്മ വയ്ക്കും |- | rowspan="1" | [[നീല സാരി|നീലസാരി]] | ആരെടാ വലിയവൻ |- | rowspan="2" | ''ലൈറ്റ്‌ ഹൗസ്‌'' | നിശാസുന്ദരി നിൽക്കൂ |- | മത്സരിക്കാൻ ആരുണ്ട് |- | rowspan="1" | [[മിസ്സി (ചലച്ചിത്രം)|മിസ്സി]] | ഗംഗാപ്രവാഹത്തിൽ |- | rowspan="1" | [[മുത്ത്|മുത്ത്]] | കണ്ണുനീരിൻ കടലിലേക്കു |- | rowspan="1" | [[പാരിജാതം (ചലച്ചിത്രം)|പാരിജാതം]] | ചുണ്ടിൽ വിരിഞ്ഞത് |- | rowspan="1" | [[അജയനും വിജയനും|അജയനും വിജയനും]] | നീലക്കരിമ്പിൻ |- | rowspan="2" | [[കാമധേനു (ചലച്ചിത്രം)|കാമധേനു]] | കണ്ണൂനീരിനു റ്റാറ്റാ |- | മലർവെണ്ണിലാവോ |- | rowspan="1" | [[ചോറ്റാനിക്കര അമ്മ|ചോറ്റാനിക്കര അമ്മ]] | ആദിപരാശക്തി |- | rowspan="77" | 1977 | rowspan="2" | ''പഞ്ചാമൃതം'' | ആകാശത്തിലെ |- | ഹൃദയേശ്വരി നിൻ |- | rowspan="2" | ''ശ്രീമദ്‌ ഭഗവദ്ഗീത'' | വിലാസലോലുപയായി |- | ഊർദ്ധ്വമൂലമധഃശാഖം [ഗീതോപദേശം] |- | rowspan="2" | [[ധീരസമീരേ യമുനാ തീരേ|ധീരസമീരേ യമുനാതീരേ]] | അമ്പിളി പൊന്നമ്പിളി |- | ആനന്ദം ബ്രഹ്മാനന്ദം |- | rowspan="2" | ''തുറുപ്പു ഗുലാൻ'' | തുറുപ്പുഗുലാൻ ഇറക്കിവിടെന്റെ |- | കൊട്ടാരം ഇല്ലാത്ത |- | rowspan="2" | [[ദ്വീപ്|ദ്വീപ്]] | അല്ലിത്താമര മിഴിയാളേ |- | മണിമേഘ പല്ലക്കിൽ |- | rowspan="1" | [[പല്ലവി (ചലച്ചിത്രം)|പല്ലവി]] | കണ്ണാലേ പാരു |- | rowspan="1" | [[അകലെ ആകാശം|അകലെ ആകാശം]] | പുതുവർഷ കാഹളഗാനം |- | rowspan="2" | [[മധുരസ്വപ്നം|മധുരസ്വപ്നം]] | താരുണ്യ പുഷ്പവനത്തിൽ |- | മംഗലപ്പാലതൻ |- | rowspan="4" | [[ശംഖുപുഷ്പം (ചലച്ചിത്രം)|ശംഖുപുഷ്പം]] | പുതുനാരി വന്നല്ലോ |- | സ്വപ്നത്തിൽ നിന്നൊരാൾ |- | വിജനേ ബത[ശകലം] |- | സഖിമാരെ [ബിറ്റ്] |- | rowspan="1" | [[സരിത (ചലച്ചിത്രം)|സരിത]] | ഓർമ്മയുണ്ടോ |- | rowspan="1" | [[കണ്ണപ്പനുണ്ണി (ചലച്ചിത്രം)|കണ്ണപ്പനുണ്ണി]] | പൊന്നിൻ കട്ടയാണെന്നാലും |- | rowspan="1" | [[വിഷുക്കണി (ചലച്ചിത്രം)|വിഷുക്കണി]] | പൊന്നുഷസ്സിൻ |- | rowspan="1" | [[അഞ്ജലി (ചലച്ചിത്രം)|അഞ്ജലി]] | പുലരി തേടി പോകും |- | rowspan="2" | [[വരദക്ഷിണ|വരദക്ഷിണ]] | സ്നേഹത്തിൻ പൂവിടരും |- | ഉത്സവക്കൊടിയേറ്റ കേളി |- | rowspan="1" | [[മിനിമോൾ|മിനിമോൾ]] | ചന്ദ്രികത്തളികയിലെ |- | rowspan="1" | [[നീതിപീഠം (ചലച്ചിത്രം)|നീതിപീഠം]] | വിപ്ലവ ഗായകരേ |- | rowspan="1" | [[ലക്ഷ്മി (ചലച്ചിത്രം)|ലക്ഷ്മി]] | ജാതിമല്ലി പൂമഴയിൽ |- | rowspan="1" | [[അഭിനിവേശം|അഭിനിവേശം]] | ഒരിക്കലോമന പൊന്നാറ്റിന്നക്കരെ |- | rowspan="2" | [[പരിവർത്തനം (ചലച്ചിത്രം)|പരിവർത്തനം]] | തങ്കക്കിരീടം ചൂടിയ |- | അമാവാസിയിൽ |- | rowspan="2" | [[വീട് ഒരു സ്വർഗ്ഗം|വീട് ഒരു സ്വർഗ്ഗം]] | മുരളീലോല ഗോപാലാ |- | വെളുത്ത വാവിന്റെ |- | rowspan="1" | [[അഷ്ടമംഗല്യം (ചലച്ചിത്രം)|അഷ്ടമംഗല്യം]] | സഹ്യഗിരിയുടെ |- | rowspan="2" | [[സംഗമം (ചലച്ചിത്രം)|സംഗമം]] | ചുംബനത്തിൽ |- | സീതാദേവി ശ്രീദേവി |- | rowspan="1" | [[നിറപറയും നിലവിളക്കും|നിറപറയും നിലവിളക്കും]] | മുല്ലപ്പൂ തൈലമിട്ട് |- | rowspan="1" | [[ഇതാ ഇവിടെ വരെ|ഇതാ ഇവിടെ വരെ]] | നാടോടിപ്പാട്ടിന്റെ |- | rowspan="1" | [[ആരാധന (ചലച്ചിത്രം)|ആരാധന]] | കളിപ്പാട്ടം |- | rowspan="1" | [[ആ നിമിഷം|ആ നിമിഷം]] | പാരിലിറങ്ങിയ |- | rowspan="1" | [[യത്തീം (ചലച്ചിത്രം)|യത്തീം]] | നീലമേഘ മാളികയിൽ |- | rowspan="1" | ''അന്തർ‌ദ്ദാഹം'' | ആശതൻ ഊഞ്ഞാലിൽ |- | rowspan="1" | [[സത്യവാൻ സാവിത്രി (ചലച്ചിത്രം)|സത്യവാൻ സാവിത്രി]] | കസ്തൂരിമല്ലിക |- | rowspan="2" | [[ഭാര്യാവിജയം|ഭാര്യാവിജയം]] | കടലും കരയും |- | കാമദേവനെനിക്കു തന്ന |- | rowspan="1" | [[ശാന്ത ഒരു ദേവത|ശാന്ത ഒരു ദേവത]] | മധുവിധു രാത്രികൾ |- | rowspan="1" | [[മുറ്റത്തെ മുല്ല|മുറ്റത്തെ മുല്ല]] | ആരോമലുണ്ണിക്കു |- | rowspan="1" | [[അപരാജിത (ചലച്ചിത്രം)|അപരാജിത]] | അധരം കൊണ്ടു നീ |- | rowspan="1" | [[സമുദ്രം (ചലച്ചിത്രം)|സമുദ്രം]] | ഏഴു സ്വരങ്ങൾ |- | rowspan="1" | ''കർണ്ണപർവ്വം'' | സുഗന്ധി |- | rowspan="2" | ''ചക്രവർത്തിനി'' | സ്വപ്നത്തിൻ ലക്ഷദ്വീപിലെ |- | അരയന്നപിടയുടെ |- | rowspan="1" | [[ഗുരുവായൂർ കേശവൻ|ഗുരുവായൂർ കേശവൻ]] | ധീംത തക്ക |- | rowspan="2" | [[രതിമന്മഥൻ|രതിമന്മഥൻ]] | ജാഗ്‌രേ ജാ (കല്പനയിടുന്നൊരു) |- | സർപ്പ സന്തതിമാരേ |- | rowspan="1" | [[തോൽക്കാൻ എനിക്കു മനസ്സില്ല|തോൽക്കാൻ എനിക്കു മനസ്സില്ല]] | പൊൻവിളയും കാടു |- | rowspan="2" | [[സൂര്യകാന്തി (ചലച്ചിത്രം)|സൂര്യകാന്തി]] | പാലാഴിത്തിര |- | മാനത്താരെ |- | rowspan="1" | ''ഊഞ്ഞാൽ'' | ആരവല്ലി താഴ്വര |- | rowspan="2" | [[പട്ടാളം ജാനകി|പട്ടാളം ജാനകി]] | മേലേ മാനത്തിലേ |- | താഴം പൂവിന്റെ |- | rowspan="1" | [[അച്ചാരം അമ്മിണി ഓശാരം ഓമന|അച്ചാരം അമ്മിണി ഓശാരം ഓമന]] | ചക്കിക്കൊത്തൊരു ചങ്കരൻ |- | rowspan="1" | ''രണ്ടു ലോകം'' | ഓർക്കാപ്പുറത്തൊരു |- | rowspan="1" | ''ഒരു ജാതി ഒരു മതം'' | ആരാധികേ ആരാധികേ |- | rowspan="3" | [[വേളാങ്കണ്ണി മാതാവ് (ചലച്ചിത്രം)|വേളാങ്കണ്ണി മാതാവ്]] | നീലക്കടലിൻ തീരത്തിൽ |- | തന്താന .. തീർത്ഥക്കുളക്കരയിൽ |- | പേരാവൂരിലെ കൊച്ചുകുറുമ്പി |- | rowspan="5" | [[ജഗദ്ഗുരു ആദിശങ്കരൻ|ജഗദ്ഗുരു ആദിശങ്കരൻ]] | ദ്രവീനോ ദ ദ്രാവിന സസ്മരസ്യേ |- | ചന്ദ്രോൽഭാസിത ശേഖരേ [ശിവസ്തുതി] |- | ജഗ്രത്‌ സ്വപ്ന സുഷുപ്തി [ചണ്ഡാലഷ്ടകം] |- | യത്‌ഭവിതത്‌ഭവതി |- | ജന്മദുഖം ജരാദുഖം |- | rowspan="2" | ''സഖാക്കളെ മുന്നോട്ട്'' | വർണ്ണച്ചിറകുള്ള |- | അക്ഷയശക്തികളേ |- | rowspan="1" | ''സ്വർണ്ണ മെഡൽ'' | പറുദീസ [ദൈവം നമുക്കു തന്ന] |- | rowspan="2" | [[ചിലങ്ക|ചിലങ്ക]] | ചഞ്ചലനാദം |- | ഉണരുന്നു പുളകം |- | rowspan="1" | [[ആനന്ദം പരമാനന്ദം|ആനന്ദം പരമാനന്ദം]] | ആനന്ദം [ധീരസമീരേ യമുനതീരെയിൽ നിന്ന് ] |- | rowspan="88" | 1978 | rowspan="2" | ''കുടുംബം നമുക്കു ശ്രീ കോവിൽ'' | ഏറ്റുമാനൂരമ്പലത്തിൻ |- | ദൈവം ഭൂമിയിൽ |- | rowspan="1" | [[ജലതരംഗം (ചലച്ചിത്രം)|ജലതരംഗം]] | കാക്കയെന്നുള്ള വാക്കിനർത്ഥം |- | rowspan="1" | [[ആറു മണിക്കൂർ|ആറു മണിക്കൂർ]] | ഡിയർ അങ്കിൾ |- | rowspan="2" | [[ജയിക്കാനായ് ജനിച്ചവൻ(ചലച്ചിത്രം)|ജയിക്കാനായ്‌ ജനിച്ചവൻ]] | ചാലക്കമ്പോളത്തിൽ |- | ദേവി മഹാമായേ [ആലവട്ടം വെൺചാമരം] |- | rowspan="2" | [[കാത്തിരുന്ന നിമിഷം|കാത്തിരുന്ന നിമിഷം]] | കാറ്റിലോളങ്ങൾ |- | പുഞ്ചിരിച്ചാൽ |- | rowspan="1" | [[കന്യക (ചലച്ചിത്രം)|കന്യക]] | ശാരികത്തേന്മൊഴികൾ |- | rowspan="1" | [[വെല്ലുവിളി (ചലച്ചിത്രം)|വെല്ലുവിളി]] | ഓണം വന്നേ |- | rowspan="3" | [[രാജു റഹിം|രാജു റഹിം]] | ബ്രൂസ്‌ ലീ കുഞ്ഞല്ലയോ |- | ഒരു തുള്ളി അനുകമ്പ |- | ഭൂമിയിലിറങ്ങിയ |- | rowspan="1" | [[അനുമോദനം (ചലച്ചിത്രം)|അനുമോദനം]] | കാപ്പികൾ പൂക്കുന്ന |- | rowspan="1" | [[സൊസൈറ്റി ലേഡി|സൊസൈറ്റി ലേഡി]] | ആറാട്ടു മഹോത്സവം |- | rowspan="1" | ''കൽപ്പവൃക്ഷം'' | ആടു പാമ്പേ |- | rowspan="2" | ''അമർഷം'' | പവിഴമല്ലി നിന്റെ |- | ഒത്തുപിടിച്ചാൽ മലയും പോരും |- | rowspan="1" | [[മുദ്രമോതിരം|മുദ്രമോതിരം]] | ഭൂമി നമ്മുടെ പെറ്റമ്മ |- | rowspan="1" | [[രതിനിർവേദം|രതിനിർവ്വേദം]] | കാലം കുഞ്ഞുമനസ്സിൽ |- | rowspan="1" | [[സ്നേഹത്തിന്റെ മുഖങ്ങൾ|സ്നേഹത്തിന്റെ മുഖങ്ങൾ]] | ജിക്‌ ജിക്‌ തീവണ്ടി |- | rowspan="2" | [[ആൾമാറാട്ടം|ആൾമാറാട്ടം]] | കൺ കുളിർക്കേ |- | കാമിനി കാതരമിഴി |- | rowspan="3" | [[രണ്ടു പെൺകുട്ടികൾ|രണ്ടു പെൺകുട്ടികൾ]] | ഞായറും തിങ്കളും |- | ശ്രുതി മണ്ഡലം |- | എന്തറിവൂ നീ |- | rowspan="3" | ''ബ്ലാക്ക്‌ ബെൽറ്റ്‌'' | മണിവീണയുമായ്‌ |- | ശൃംഗാരം |- | മാനോടുന്ന |- | rowspan="1" | [[പോക്കറ്റടിക്കാരി|പോക്കറ്റടിക്കാരി]] | പ്രണയ ജോടികളേ |- | rowspan="1" | [[വ്യാമോഹം (ചലച്ചിത്രം)|വ്യാമോഹം]] | നീയോ ഞാനോ |- | rowspan="2" | [[ഇതാ ഒരു മനുഷ്യൻ|ഇതാ ഒരു മനുഷ്യൻ]] | ഒന്നു ചിരിക്കാൻ |- | മയിലിനെ കണ്ടൊരിക്കൽ |- | rowspan="1" | ''ആശ്രമം'' | അപ്സര കന്യകേ |- | rowspan="1" | [[ഭാര്യയും കാമുകിയും|ഭാര്യയും കാമുകിയും]] | കാടിനകം നാടാണെ |- | rowspan="1" | [[രഘുവംശം (ചലച്ചിത്രം)|രഘുവംശം]] | രഘുവംശ രാജ |- | rowspan="1" | [[വാടകയ്ക്കൊരു ഹൃദയം|വാടകയ്ക്കൊരു ഹൃദയം]] | തെയ്യാത്തി നുന്തിനുന്തോ |- | rowspan="1" | ''പത്മതീർത്ഥം'' | തിങ്കൾക്കല ചൂടിയ |- | rowspan="1" | [[വിശ്വരൂപം (ചലച്ചിത്രം)|വിശ്വരൂപം]] | നാഗ പഞ്ചമി |- | rowspan="1" | [[പടക്കുതിര (ചലച്ചിത്രം)|പടക്കുതിര]] | ഇണപിരിയാത്ത |- | rowspan="1" | [[ബലപരീക്ഷണം (ചലച്ചിത്രം)|ബലപരീക്ഷണം]] | പുള്ളിപ്പുലി പോലെ |- | rowspan="1" | [[ആനപ്പാച്ചൻ|ആനപ്പാച്ചൻ]] | സ്വർഗ്ഗമെന്നാൽ |- | rowspan="1" | ''പ്രേമശിൽപ്പി'' | വന്നു ഞാൻ ഈ വർണ്ണ |- | rowspan="2" | [[ഇതാണെന്റെ വഴി|ഇതാണെന്റെ വഴി]] | സദാചാരം സദാചാരം |- | സോമരസ ശാലകൾ |- | rowspan="2" | [[നിവേദ്യം (ചലച്ചിത്രം)|നിവേദ്യം]] | മിനിസ്കർട്ട്കാരി |- | കവിളത്തെനിക്കൊരു |- | rowspan="1" | [[അവർ ജീവിക്കുന്നു|അവർ ജീവിക്കുന്നു]] | നൃത്തകലാ ദേവിയോ |- | rowspan="1" | [[ആനയും അമ്പാരിയും|ആനയും അമ്പാരിയും]] | ഹരി ഓം ഭക്ഷണദായകനേ |- | rowspan="2" | [[മുക്കുവനെ സ്നേഹിച്ച ഭൂതം|മുക്കുവനെ സ്നേഹിച്ച ഭൂതം]] | അറബിക്കടലും അഷ്ടമുടി |- | മുല്ലപ്പൂമണമോ |- | rowspan="1" | [[ആരും അന്യരല്ല|ആരും അന്യരല്ല]] | ഇളവെയിൽ തലയിലു് കിന്നാരം |- | rowspan="2" | [[അശോകവനം (ചലച്ചിത്രം)|അശോകവനം]] | മധ്യവേനൽ രാത്രി |- | സുഖമെന്ന പൂവുതേടി |- | rowspan="1" | [[മണ്ണ് (ചലച്ചിത്രം)|മണ്ണ്]] | എവിടെയോ തകരാറ് |- | rowspan="1" | [[അനുഭൂതികളുടെ നിമിഷം|അനുഭൂതികളുടെ നിമിഷം]] | മന്ദഹാസ മധുരദളം |- | rowspan="2" | [[അഷ്ടമുടിക്കായൽ|അഷ്ടമുടിക്കായൽ]] | ചിരിക്കുന്നതെപ്പോൾ |- | കൈയ്യിൽ തൊട്ടാലും |- | rowspan="2" | ''മറ്റൊരു കർണ്ണൻ'' | കാറ്റിന്റെ കരവലയത്തിൽ |- | ചൂതുകളത്തിൽ |- | rowspan="1" | [[അസ്തമയം (ചലച്ചിത്രം)|അസ്തമയം]] | പാൽ പൊഴിയും മൊഴി |- | rowspan="1" | ''രണ്ടിലൊന്ന്'' | ലവ്‌ മി ലൈക്‌ |- | rowspan="3" | [[മധുരിക്കുന്ന രാത്രി|മധുരിക്കുന്ന രാത്രി]] | രജനി ഹേമന്തരജനി |- | കുളിരണ് ദേഹം |- | ഡിംഗ്‌ ഡോങ്ങ്‌ |- | rowspan="2" | [[നിനക്കു ഞാനും എനിക്കു നീയും|നിനക്കു ഞാനും എനിക്കു നീയും]] | ആയിരം രാത്രി പുലർന്നാലും |- | കള്ളടിക്കും പൊന്നളിയാ |- | rowspan="3" | [[സുന്ദരിമാരുടെ സ്വപ്‌നങ്ങൾ|സുന്ദരിമാരുടെ സ്വപ്നങ്ങൾ]] | പുരാണ കഥയിലെ |- | ആലോലം ആലോലം |- | മാരേജ് [ഒരേ മേടയിൽ] |- | rowspan="2" | [[മദാലസ (ചലച്ചിത്രം)|മദാലസ]] | മദാലസേ മനോഹരി |- | അനുരാഗ നാട്ടിലെ |- | rowspan="2" | [[സ്നേഹിക്കാൻ സമയമില്ല|സ്നേഹിക്കാൻ സമയമില്ല]] | സന്ധ്യേ നീ വാ വാ സിന്ദൂരം താ താ |- | കുട്ടപ്പാ ഞാൻ അച്ഛനല്ലെടാ |- | rowspan="1" | [[ശത്രുസംഹാരം|ശത്രുസംഹാരം]] | ആവോ മേരാ |- | rowspan="1" | [[ബന്ധനം|ബന്ധനം]] | രാഗം ശ്രീരാഗം |- | rowspan="1" | [[പാദസരം (ചലച്ചിത്രം)|പാദസരം]] | കാറ്റു വന്നു |- | rowspan="2" | [[ലിസ|ലിസ]] | പാടും രാഗത്തിൽ |- | നീൾമിഴിത്തുമ്പിൽ |- | rowspan="1" | [[അവൾ കണ്ട ലോകം|അവൾ കണ്ട ലോകം]] | ഇടവപ്പാതി കാറ്റടിച്ചാൽ |- | rowspan="1" | [[ടൈഗർ സലിം|ടൈഗർ സലിം]] | പാമ്പാടും പാറയിൽ |- | rowspan="1" | [[ഇനിയും പുഴയൊഴുകും|ഇനിയും പുഴയൊഴുകും]] | ഓടും കുതിര |- | rowspan="1" | [[ഒട്ടകം|ഒട്ടകം]] | ആറ്റിൻകരനിന്നും |- | rowspan="1" | [[നക്ഷത്രങ്ങളേ കാവൽ (ചലച്ചിത്രം)|നക്ഷത്രങ്ങളേ കാവൽ]] | ഇലകൊഴിഞ്ഞ തരുനിരകൾ |- | rowspan="1" | [[കരിമ്പുലി (അടിക്കടി)|കരിമ്പുലി [അടിക്കടി]]] | മായം സർവ്വത്ര മായം |- | rowspan="1" | [[സ്നേഹിക്കാൻ ഒരു പെണ്ണ്|സ്നേഹിക്കാൻ ഒരു പെണ്ണ്]] | ഓർമ്മയുണ്ടോ മാൻകിടാവേ |- | rowspan="1" | ''മിശിഹാ ചരിത്രം'' | ദൈവവുമിന്നൊരു കെട്ടുകഥ |- | rowspan="1" | ''കാട് ഞങ്ങളുടെ വീട്'' | ഈ നോട്ടത്തിൽ |- | rowspan="92" | 1979 | rowspan="2" | [[അവളുടെ പ്രതികാരം|അവളുടെ പ്രതികാരം]] | കാറ്റോടും മലയടിവാരം |- | അറ്റംകെട്ടിയ മുടിയിൽ |- | rowspan="1" | [[രാത്രികൾ നിനക്കു വേണ്ടി|രാത്രികൾ നിനക്കു വേണ്ടി]] | ആവണി നാളിലെ |- | rowspan="1" | [[വാളെടുത്തവൻ വാളാൽ|വാളെടുത്തവൻ വാളാൽ]] | തുലാവർഷനന്ദിനി |- | rowspan="2" | [[പിച്ചാത്തി കുട്ടപ്പൻ|പിച്ചാത്തിക്കുട്ടപ്പൻ]] | പുഞ്ചിരിയോ |- | മൂവന്തി നേരത്ത് |- | rowspan="3" | [[വെള്ളായണി പരമു (ചലച്ചിത്രം)|വെള്ളായണി പരമു]] | ശരിയേതെന്നാരറിഞ്ഞു |- | വില്ലടിച്ചാൻ പാട്ടുപാടി |- | ആലം ഉടയോനേ |- | rowspan="1" | [[ഇനിയെത്ര സന്ധ്യകൾ|ഇനിയെത്ര സന്ധ്യകൾ]] | താളം തകത്താളം |- | rowspan="1" | [[കാലം കാത്തു നിന്നില്ല|കാലം കാത്തു നിന്നില്ല]] | പുഞ്ചിരിയോ |- | rowspan="1" | [[ഇവൾ ഒരു നാടോടി|ഇവൾ ഒരു നാടോടി]] | അനുരാഗപ്രായത്തിൽ |- | rowspan="1" | [[പാപത്തിനു മരണമില്ല|പാപത്തിനു മരണമില്ല]] | ഒന്നാകും അരുമലയ്ക്ക് |- | rowspan="1" | [[വാടകവീട്|വാടകവീട്]] | ആയിരം സുഗന്ധ |- | rowspan="1" | [[ലജ്ജാവതി (ചലച്ചിത്രം)|ലജ്ജാവതി]] | മഴ പെയ്തു പെയ്തു മണ്ണു |- | rowspan="1" | ''അമൃതചുംബനം'' | ആദ്യ ചുംബനം |- | rowspan="1" | [[ശരപഞ്ജരം|ശരപഞ്ജരം]] | തെയ്യക തെയ്യക |- | rowspan="1" | [[ശുദ്ധികലശം (ചലച്ചിത്രം)|ശുദ്ധികലശം]] | അന്തരംഗം ഒരു ചെന്താമര |- | rowspan="1" | [[കൗമാരപ്രായം|കൗമാരപ്രായം]] | സ്വർഗവാതിൽ തുറന്നു |- | rowspan="1" | [[ഇരുമ്പഴികൾ|ഇരുമ്പഴികൾ]] | മിണ്ടാപ്പെണ്ണേ മണ്ടിപ്പെണ്ണേ |- | rowspan="1" | [[എനിക്കു ഞാൻ സ്വന്തം|എനിക്കു ഞാൻ സ്വന്തം]] | മേളം ഉന്മാദ താളം |- | rowspan="2" | [[അനുപല്ലവി|അനുപല്ലവി]] | ആയിരം മാതളപ്പൂക്കൾ |- | നീരാട്ട് എൻ മാനസറാണി |- | rowspan="2" | [[ഇതാ ഒരു തീരം|ഇതാ ഒരു തീരം]] | താലോലം കിളി രാരീരം |- | രാജകുമാരൻ പണ്ടൊരു |- | rowspan="2" | [[രാധ എന്ന പെൺകുട്ടി|രാധ എന്ന പെൺകുട്ടി]] | കാട്ടുകുറിഞ്ഞിപ്പൂവു |- | വർണ്ണരഥങ്ങളിൾ |- | rowspan="2" | [[ഹൃദയത്തിന്റെ നിറങ്ങൾ|ഹൃദയത്തിന്റെ നിറങ്ങൾ]] | പൂ പോലെ പൂ പോലെ |- | ഒരു ഗാന വീചിക |- | rowspan="2" | ''മാണി കോയ കുറുപ്പു്'' | ചടുകുടു ചടുകുടു |- | അന്തിയിളം |- | rowspan="1" | [[നിത്യ വസന്തം|നിത്യ വസന്തം]] | കൊച്ചു കൊച്ചൊരു |- | rowspan="1" | [[കോളേജ് ബ്യൂട്ടി|കോളേജ്‌ ബ്യൂട്ടി]] | വെളുത്ത വാവൊരു |- | rowspan="1" | [[അവനോ അതോ അവളോ|അവനോ അതോ അവളോ]] | വെള്ളിമേഘം ചേല ചുറ്റിയ |- | rowspan="1" | [[അഗ്നിവ്യൂഹം|അഗ്നിവ്യൂഹം]] | മാനത്തുനിന്നും |- | rowspan="1" | [[സായൂജ്യം|സായൂജ്യം]] | സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്കോ |- | rowspan="1" | [[യക്ഷിപ്പാറു|യക്ഷിപ്പാറു]] | മന്മഥപുരിയിലെ |- | rowspan="1" | [[ഇടവഴിയിലെ പൂച്ച മിണ്ടാപ്പൂച്ച|ഇടവഴിയിലെ പൂച്ച മിണ്ടാപ്പൂച്ച]] | കല്യാണി അമൃതതരംഗിണി |- | rowspan="1" | ''വാർഡ് നമ്പർ 7'' | പേരാലും കുന്നിൻ മേൽ |- | rowspan="2" | [[ഏഴാം കടലിനക്കരെ|ഏഴാം കടലിനക്കരെ]] | മധുമാസം ഭൂമിതൻ |- | സ്വർഗത്തിൻ നന്ദന |- | rowspan="2" | [[സർപ്പം (ചലച്ചിത്രം)|സർപ്പം]] | ആയിരം തലയുള്ള |- | ആയിരം തലയുള്ള [ബിറ്റ്] |- | rowspan="2" | [[ഒരു രാഗം പല താളം|ഒരു രാഗം പല താളം]] | തേടിവന്ന വസന്തമേ |- | ജനിക്കുമ്പോൾ നമ്മൾ |- | rowspan="2" | [[മാനവധർമ്മം|മാനവധർമ്മം]] | കാവൽമാടം കുളിരണിഞ്ഞേ |- | ഭക്തവൽസല |- | rowspan="1" | [[പതിവ്രത (ചലച്ചിത്രം)|പതിവ്രത]] | ഇനിയൊരു നാളിൽ |- | rowspan="1" | [[ഡ്രൈവർ മദ്യപിച്ചിരുന്നു|ഡ്രൈവർ മദ്യപിച്ചിരുന്നു]] | ജീവിതമെന്നൊരു |- | rowspan="4" | [[അഗ്നിപർവ്വതം (ചലച്ചിത്രം)|അഗ്നിപർവ്വതം]] | അഛന്റെ സ്വപ്നം |- | കുടുംബം സ്നേഹത്തിൻ |- | ഏണിപ്പടികൾ |- | യാ ദേവീ (ശ്ലോകം) |- | rowspan="2" | [[പുതിയ വെളിച്ചം|പുതിയ വെളിച്ചം]] | ആറാട്ടുകടവിൽ |- | ജിൽ ജിൽ ജിൽ ചിലമ്പനങ്ങി |- | rowspan="1" | [[ഉൾക്കടൽ (ചലച്ചിത്രം)|ഉൾക്കടൽ]] | ശരദിന്ദുമലർ ദീപ |- | rowspan="1" | ''കതിർമണ്ഡപം [M]'' | ചെമ്പകമല്ല നീ |- | rowspan="1" | ''ഒറ്റപ്പെട്ടവർ'' | നീഹാരമാലകൾ ചാർത്തി |- | rowspan="1" | [[സന്ധ്യാരാഗം|സന്ധ്യാരാഗം]] | സ്നേഹം സർവ്വസാരം |- | rowspan="1" | [[നീയോ ഞാനോ|നീയോ ഞാനോ]] | താമരപ്പൂങ്കാറ്റുപോലെ |- | rowspan="1" | [[ഇനിയും കാണാം|ഇനിയും കാണാം]] | ആലുംകൊമ്പത്താടും |- | rowspan="2" | ''ഇന്ദ്രധനുസ്സു്'' | പകൽക്കിളിയൊരുക്കിയ |- | വിജയം വിജയം |- | rowspan="2" | [[പതിനാലാം രാവ്|പതിനാലാം രാവ്]] | പനിനീര് |- | പനിനീരു [Pathos] |- | rowspan="2" | [[പ്രഭാതസന്ധ്യ|പ്രഭാതസന്ധ്യ]] | അരമണി കിങ്ങിണി |- | വസന്ത വർണ്ണമേളയിൽ |- | rowspan="2" | [[സുഖത്തിന്റെ പിന്നാലെ|സുഖത്തിന്റെ പിന്നാലെ]] | ഇണക്കുയിലെ നിനക്കിനിയും |- | വാഹിനി പ്രേമവാഹിനി |- | rowspan="2" | ''ഇഷ്ട പ്രാണേശ്വരി'' | നീരാഴിയും പൂമാനവും |- | പൂവും നീരും |- | rowspan="3" | [[കൃഷ്ണപ്പരുന്ത് (ചലച്ചിത്രം)|കൃഷ്ണപ്പരുന്ത്]] | അഞ്ജനശിലയിലെ |- | ജനനന്മയ്ക്കായ് |- | തൃശ്ശിവപേരൂരെ |- | rowspan="1" | ''ആറാട്ടു്'' | രോമാഞ്ചം പൂത്തു |- | rowspan="1" | [[തുറമുഖം (ചലച്ചിത്രം)|തുറമുഖം]] | കൊച്ചു കൊച്ചൊരു കൊച്ചി |- | rowspan="1" | ''മമത'' | മുറുക്കാതെ |- | rowspan="2" | ''അഭിലാഷങ്ങളേ അഭയം'' | തേന്മാവിൻ ചോട്ടിലൊരു |- | തേന്മാവിൻ ചോട്ടിലൊരു [ബേസ് ഫ്ലൂട്ട്] |- | rowspan="4" | ''അവൾ എന്റെ സ്വപ്നം'' | സ്വപ്നമേ നിനക്കു നന്ദി |- | പൂനിലാവു പുഞ്ചിരിച്ചു |- | രാസ നർത്തനം |- | മദനോത്സവം |- | rowspan="1" | ''രാഗ പൗർണമി'' | മല പെറ്റ പെണ്ണിന്റെ |- | rowspan="4" | ''ഈശ്വരാ ജഗദീശ്വരാ'' | ഓടക്കുഴലുമായി |- | വൃശ്ചികമാസ |- | ദേവീ മൂകാംബികേ |- | ശബരിമലയിലെ |- | rowspan="1" | ''അവിവാഹിതരുടെ സ്വർഗം'' | അങ്ങാടിക്കവല |- | rowspan="1" | [[പൊന്നിൽ കുളിച്ച രാത്രി|പൊന്നിൽ കുളിച്ച രാത്രി]] | ചുവന്ന കവിളിൽ |- | rowspan="1" | [[സിംഹാസനം (ചലച്ചിത്രം)|സിംഹാസനം]] | പൊലിയോ പൊലി |- | rowspan="1" | [[പഞ്ചരത്നം (ചലച്ചിത്രം)|പഞ്ചരത്നം]] | ആകാശപ്പൊയ്കയിലെ |- | rowspan="45" | 1980 | rowspan="2" | [[മുത്തുച്ചിപ്പികൾ|മുത്തുച്ചിപ്പികൾ]] | താളിക്കുരുവി തേൻ‌കുരുവി |- | രഞ്ജിനി രഞ്ജിനി |- | rowspan="2" | [[കരിപുരണ്ട ജീവിതങ്ങൾ|കരിപുരണ്ട ജീവിതങ്ങൾ]] | കുടമുല്ലക്കാവിലെ |- | പാൽ‌പ്പുഴയിൽ |- | rowspan="1" | [[ദൂരം അരികെ|ദൂരം അരികെ]] | മാൻ കിടാവേ നിൻ നെഞ്ചും |- | rowspan="4" | ''ലവ്‌ ഇൻ സിംഗപൂർ'' | ഋതുലയമുണരുന്നു |- | ചാം ചച്ച |- | ഞാൻ രാജാ |- | മദമിളകണു മെയ്യാകെ |- | rowspan="1" | [[ശാലിനി എന്റെ കൂട്ടുകാരി|ശാലിനി എന്റെ കൂട്ടുകാരി]] | കണ്ണുകൾ കണ്ണുകൾ |- | rowspan="1" | [[ബെൻസ്‌ വാസു|ബെൻസ്‌ വാസു]] | പലിശക്കാരൻ പത്രോസ്‌ |- | rowspan="1" | ''കാവൽ മാടം'' | അക്കരെ നിന്നൊരു |- | rowspan="1" | [[ഇടിമുഴക്കം|ഇടിമുഴക്കം]] | കാലം തെളിഞ്ഞു |- | rowspan="1" | [[യൗവനം ദാഹം|യൗവനം ദാഹം]] | അച്ഛനിന്നലെ |- | rowspan="1" | [[രജനീഗന്ധി|രജനീഗന്ധി]] | സ്നേഹത്തിൻ സന്ദേശഗീതമായ് |- | rowspan="1" | [[ഇതിലെ വന്നവർ|ഇതിലേ വന്നവർ]] | ശാന്തമായ് പ്രേമസാഗരം |- | rowspan="2" | [[ദിഗ്വിജയം|ദിഗ്‌വിജയം]] | ഒരു സുന്ദരി തൻ |- | പഞ്ചമിരാവിൽ (കാമന്റെ) |- | rowspan="1" | [[അവൻ ഒരു അഹങ്കാരി|അവൻ ഒരു അഹങ്കാരി]] | സാന്ദീപനിയുടെ |- | rowspan="2" | [[ലാവ (ചലച്ചിത്രം)|ലാവ]] | ഈ താരുണ്യ |- | ആശാലതയിലെ |- | rowspan="1" | [[ശക്തി (ചലച്ചിത്രം)|ശക്തി]] | ചന്ദന ശിലകളിൽ |- | rowspan="2" | [[പ്രളയം (ചലച്ചിത്രം)|പ്രളയം]] | ആനന്ദം |- | ആത്മദീപം |- | rowspan="2" | [[സ്വന്തം എന്ന പദം|സ്വന്തം എന്ന പദം]] | നിറങ്ങളിൽ നീരാടുന്ന ഭൂമി |- | സർവ്വമംഗള [ബിറ്റ് |- | rowspan="1" | [[പ്രകടനം (ചലച്ചിത്രം)|പ്രകടനം]] | പ്രിയനേ നിനക്കായ്‌ |- | rowspan="1" | ''ഇഷ്ടമാണു പക്ഷേ'' | വിളിക്കാതിരുന്നാലും |- | rowspan="1" | [[പപ്പു (ചലച്ചിത്രം)|പപ്പു]] | പുഷ്യരാഗം നൃത്തമാടും |- | rowspan="1" | [[ദീപം|ദീപം]] | ദൂരെ പ്രണയ കവിത |- | rowspan="1" | ''മൂർഖൻ'' | എൻ കണ്ണിൽ മന്ദാരം |- | rowspan="1" | [[തീരം തേടുന്നവർ|തീരം തേടുന്നവർ]] | വിഷാദ സാഗര |- | rowspan="1" | [[നായാട്ട് (ചലച്ചിത്രം)|നായാട്ട്]] | കണ്ണിൽ കണ്ണിൽ നോക്കിയിരിക്കാം |- | rowspan="2" | [[വൈകി വന്ന വസന്തം|വൈകി വന്ന വസന്തം]] | ഒരേ പാതയിൽ |- | ഈ വട കണ്ടോ സഖാക്കളേ |- | rowspan="1" | [[ആഗമനം|ആഗമനം]] | തപ്പു കൊട്ടി |- | rowspan="1" | [[സീത (ചലച്ചിത്രം)|സീത]] | പ്രഭാതമെനിക്കു നീ |- | rowspan="1" | [[മനുഷ്യമൃഗം|മനുഷ്യ മൃഗം]] | അജന്താ ശിൽപ്പങ്ങളിൽ |- | rowspan="1" | [[അഭിമന്യു (ചലച്ചിത്രം)|അഭിമന്യു]] | തത്തമ്മ |- | rowspan="1" | ''ശ്രീദേവി ദർശനം'' | ശ്രീമൂല ഭഗവതി |- | rowspan="1" | ''രാജനർത്തകി'' | രാഗസാമ്രാജ്യദേവാലയത്തിലേ |- | rowspan="1" | [[തിരകൾ എഴുതിയ കവിത|തിരകൾ എഴുതിയ കവിത]] | അറിയാത്ത പുഷ്പവും |- | rowspan="1" | ''വിൽക്കാനുണ്ടു് സ്വപ്നങ്ങൾ'' | ചന്ദനക്കുളിർ വീശുന്ന മണിക്കാറ്റു വന്നു |- | rowspan="1" | [[മഞ്ഞ് മൂടൽമഞ്ഞ്|മഞ്ഞ് മൂടൽ മഞ്ഞ്]] | മഞ്ഞ് മൂടൽ |- | rowspan="1" | ''മിസ്റ്റർ മൈക്കിൾ'' | നാരീമണീ നാടോടീ |- | rowspan="44" | 1981 | rowspan="1" | ''ദ്വന്ദയുദ്ധം'' | പരിപ്പുവട തിരുപ്പൻ |- | rowspan="1" | [[അഗ്നിശരം|അഗ്നിശരം]] | പൂ ചിരിച്ചു പിന്നെ നീ ചിരിച്ചു |- | rowspan="1" | [[അരയന്നം (ചലച്ചിത്രം)|അരയന്നം]] | ദൂരെ ദൂരെ ദൂരെ |- | rowspan="1" | [[ഗ്രീഷ്മജ്വാല|ഗ്രീഷ്മജ്വാല]] | പാൽക്കുടമേന്തിയ രാവു് |- | rowspan="1" | ''കലോപാസന'' | ഉഷമലരികൾ |- | rowspan="1" | [[കോളിളക്കം|കോളിളക്കം]] | ചെറുവള്ളിച്ചെമ്പല്ലി |- | rowspan="1" | [[ആക്രമണം (ചലച്ചിത്രം)|ആക്രമണം]] | ഓടും തിര ഒന്നാം തിര |- | rowspan="1" | [[തീക്കളി|തീക്കളി]] | മഴയോ മഞ്ഞോ |- | rowspan="1" | [[അരിക്കാരി അമ്മു|അരിക്കാരി അമ്മു]] | പാവുണങ്ങി കാലമൊരുങ്ങി |- | rowspan="1" | [[ദന്തഗോപുരം (ചലച്ചിത്രം)|ദന്തഗോപുരം]] | ഏതോ ഗാനം പോലേ |- | rowspan="1" | [[ഇര തേടുന്ന മനുഷ്യർ|ഇര തേടുന്ന മനുഷ്യർ]] | ഹൃദയ മോഹങ്ങൾ |- | rowspan="1" | [[സ്ഫോടനം (ചലച്ചിത്രം)|സ്ഫോടനം]] | വളകിലുക്കം കേൾക്കണല്ലോ |- | rowspan="1" | [[കാട്ടുകള്ളൻ|കാട്ടുകള്ളൻ]] | സുറുമ വരച്ചൊരു |- | rowspan="1" | ''ചൂതാട്ടം [ഇവിടെ ജീവിതം ആരംഭിക്കുന്നു]'' | മാദക ലഹരി പതഞ്ഞു |- | rowspan="1" | [[സ്വരങ്ങൾ സ്വപ്നങ്ങൾ|സ്വരങ്ങൾ സ്വപ്നങ്ങൾ]] | അച്ഛൻ സുന്ദര സൂര്യൻ |- | rowspan="1" | [[പാതിരാസൂര്യൻ|പാതിരാസൂര്യൻ]] | സൗഗന്ധികങ്ങളേ വിടരുവിൻ |- | rowspan="1" | [[ഇണയെ തേടി|ഇണയെ തേടി]] | വിപിന വാടിക |- | rowspan="1" | [[സംഘർഷം|സംഘർഷം]] | കണ്ടു കണ്ടറിഞ്ഞു |- | rowspan="5" | [[ഗർജ്ജനം|ഗർജ്ജനം]] | എന്റെ പുലർകാലം |- | തമ്പുരാട്ടീ നിൻ കൊട്ടാരത്തിൽ |- | ഒരു മോഹത്തിൻ |- | വന്നത് നല്ലതു നല്ലദിനം |- | ഒരു തേരിൽ |- | rowspan="1" | [[ഇതിഹാസം|ഇതിഹാസം]] | ആകാശം നിറയെ ദീപാവലി |- | rowspan="1" | [[പാർവ്വതി (ചലച്ചിത്രം)|പാർവ്വതി]] | കുറു നിരയോ |- | rowspan="1" | [[അർച്ചന ടീച്ചർ|അർച്ചന ടീച്ചർ]] | ഒരോ നിമിഷവും |- | rowspan="1" | ''സ്വർണ്ണപ്പക്ഷികൾ'' | കൊല്ലം കണ്ടാൽ ഇല്ലം വേണ്ട |- | rowspan="1" | [[വാടക വീട്ടിലെ അതിഥി|വാടക വീട്ടിലെ അതിഥി]] | നിന്റെ നീലമിഴികൾ |- | rowspan="1" | [[രണ്ടു മുഖങ്ങൾ|രണ്ടു മുഖങ്ങൾ]] | എന്റെ സ്വപ്നവീണയിൽ |- | rowspan="2" | [[ഗൃഹലക്ഷ്മി (ചലച്ചിത്രം)|ഗൃഹലക്ഷ്മി]] | താളങ്ങൾ പുണ്യം തേടും |- | കണ്ണുകളിൽ കണ്ണുകൾ |- | rowspan="1" | ''വേഷങ്ങൾ'' | ലോല തന്ത്രികൾ |- | rowspan="2" | [[ചങ്ങാടം|ചങ്ങാടം]] | മകരമാസ |- | ഇരുൾ നിറയും |- | rowspan="2" | ''ജീവിക്കാൻ പഠിക്കണം'' | ആ പൂവനത്തിലും |- | അമ്പെയ്യാൻ |- | rowspan="1" | [[രജനി|രജനി]] | മയിൽപ്പീലി പ്രസവിച്ചു |- | rowspan="2" | [[പഞ്ചപാണ്ഡവർ|പഞ്ചപാണ്ഡവർ]] | തിരയുടെ ചിലങ്കകൾ |- | നിന്റെ ചിരിയോ |- | rowspan="1" | [[താളം മനസ്സിന്റെ താളം|താളം മനസ്സിന്റെ താളം]] | ആ മലർവാടിയിൽ എന്നെയും നോക്കി |- | rowspan="1" | ''ഒരു തലൈ രാഗം'' | ഈശ്വരന്റെ |- | rowspan="3" | [[കാമശാസ്ത്രം|കാമശാസ്ത്രം]] | സിന്ദൂരച്ചെപ്പ് തട്ടി മറിഞ്ഞു |- | സ്വർഗ്ഗമാർഗ്ഗം |- | പഴയൊരു ഫിയറ്റ്‌ |- | rowspan="44" | 1982 | rowspan="3" | [[പൂവിരിയും പുലരി|പൂവിരിയും പുലരി]] | ഇനിയുമേതു തീരം |- | പ്രേമത്തിൻ മണിവീണയിൽ |- | കണ്ടു നിന്നെ സുന്ദരിപ്പെണ്ണെ |- | rowspan="1" | [[നാഗമഠത്തു തമ്പുരാട്ടി|നാഗമഠത്തു തമ്പുരാട്ടി]] | മാന്മിഴിയാൽ മനം കവർന്നു |- | rowspan="1" | [[ദ്രോഹി (ചലച്ചിത്രം)|ദ്രോഹി]] | കരയിൽ പിടിച്ചിട്ട |- | rowspan="1" | [[തുറന്ന ജയിൽ|തുറന്ന ജയിൽ]] | ശാലീന ഭാവത്തിൻ |- | rowspan="1" | [[കേൾക്കാത്ത ശബ്ദം|കേൾക്കാത്ത ശബ്ദം]] | നാണം നിൻ കണ്ണിൽ |- | rowspan="2" | [[ചിലന്തിവല (ചലച്ചിത്രം)|ചിലന്തിവല]] | ഗൂഡ് മോണിംഗ് |- | കാഞ്ചന നൂപുരം കിലുങ്ങുന്നു |- | rowspan="1" | [[കഴുമരം (ചലച്ചിത്രം)|കഴുമരം]] | മുത്തുപ്പന്തൽ മുല്ലപ്പന്തൽ |- | rowspan="1" | ''പൊന്നുംപൂവും'' | നീലമലപ്പൂങ്കുയിലേ |- | rowspan="1" | ''മാറ്റുവിൻ ചട്ടങ്ങളേ'' | ജ്വലിച്ചു |- | rowspan="1" | [[എതിരാളികൾ|എതിരാളികൾ]] | മൂട്ട മൂട്ട മൂട്ട.. മൂട്ട കടിക്കുന്നേ |- | rowspan="1" | [[ധീര (ചലച്ചിത്രം)|ധീര]] | മൃദുലേ ഇതാ ഒരു ഭാവ ഗീതമിതാ |- | rowspan="3" | [[അങ്കുരം (ചലച്ചിത്രം)|അങ്കുരം]] | ഒമർ ഖയ്യാം വരു |- | മനുഷ്യൻ |- | തുയിലുണരു |- | rowspan="1" | ''ഈ നാടു്'' | അമ്പിളി മണവാട്ടി അഴകുള്ള മണവാട്ടി |- | rowspan="1" | [[കാലം|കാലം]] | പുഴയോരം കുയിൽ പാടി |- | rowspan="1" | [[അരഞ്ഞാണം (ചലച്ചിത്രം)|അരഞ്ഞാണം]] | മാസം മാധവമാസം |- | rowspan="1" | [[ആയുധം (ചലച്ചിത്രം)|ആയുധം]] | മൈലാഞ്ചി |- | rowspan="1" | [[അങ്കച്ചമയം|അങ്കച്ചമയം]] | ഇളം പെണ്ണിൻ |- | rowspan="1" | ''ഇതു ഞങ്ങളുടെ കഥ'' | എന്റെ കഥ നിന്റെ കഥ |- | rowspan="1" | [[മദ്രാസിലെ മോൻ|മദ്രാസിലെ മോൻ]] | ഇന്നലെ എന്നതു |- | rowspan="1" | [[ഇണ (ചലച്ചിത്രം)|ഇണ]] | പൂവിരിഞ്ഞില്ല |- | rowspan="2" | [[ജോൺ ജാഫർ ജനാർദ്ദനൻ|ജോൺ ജാഫർ ജനാർദ്ദനൻ]] | ജോൺ ജാഫർ ജനാർദ്ദനൻ |- | വിടർന്നു തൊഴുകൈ |- | rowspan="1" | [[അമൃതഗീതം|അമൃതഗീതം]] | അമ്പിളി മാനത്തു |- | rowspan="1" | [[ആക്രോശം (ചലച്ചിത്രം)|ആക്രോശം]] | ഈ മുഖം |- | rowspan="1" | [[ഒരു വിളിപ്പാടകലെ|ഒരു വിളിപ്പാടകലെ]] | എല്ലാം ഓർമ്മകൾ |- | rowspan="1" | ''സൂര്യൻ'' | ഉള്ളിൽ പൂക്കും പൂഞ്ചോല |- | rowspan="1" | [[വീട് (ചലച്ചിത്രം)|വീട്]] | മ്യാവൂ മ്യാവൂ കുറിഞ്ഞിപ്പൂച്ച |- | rowspan="1" | [[സിന്ദൂരസന്ധ്യയ്ക്ക് മൗനം|സിന്ദൂരസന്ധ്യയ്ക്കു മൗനം]] | ലീലാരംഗം |- | rowspan="1" | [[ചിരിയോചിരി|ചിരിയോ ചിരി]] | സമയ രഥങ്ങളിൽ |- | rowspan="1" | [[ഇന്നല്ലെങ്കിൽ നാളെ|ഇന്നല്ലെങ്കിൽ നാളെ]] | ദുഃഖത്തിൻ കയ്പില്ലാതെ |- | rowspan="2" | [[ഇരട്ടിമധുരം (ചലച്ചിത്രം)|ഇരട്ടിമധുരം]] | മധുരം മധുരം ഇരട്ടിമധുരം |- | വണ്ടി വണ്ടി വണ്ടി ഇതു വലിയ |- | rowspan="3" | ''കുട്ടികൾ സൂക്ഷിക്കുക'' | രാഗ സുസ്മിതം പോലേ |- | ഹേ ദയാകരേ |- | ശ്ലോകങ്ങൾ |- | rowspan="2" | ''റൂബി മൈ ഡാർലിംഗ്‌'' | തേന്മഴ |- | ഇലയില്ലാമരങ്ങളിൽ |- | rowspan="1" | [[പ്രേമാഭിഷേകം|പ്രേമാഭിഷേകം]] | പ്രേമാഭിഷേകം പ്രേമത്തിൻ പട്ടാഭിഷേകം |- | rowspan="1" | [[പാഞ്ചജന്യം|പാഞ്ചജന്യം]] | ആളേക്കണ്ടാൽ പാവം |- | rowspan="54" | 1983 | rowspan="1" | [[സ്വപ്നലോകം|സ്വപ്നലോകം]] | മെയ്‌ മാസ സൗവർണ്ണ പുഷ്പങ്ങളോ |- | rowspan="3" | [[വസന്തോൽസവം|വസന്തോൽസവം]] | ഉറങ്ങാതെ ചുമ്മാ |- | ഞാനായി ഞാനില്ല |- | ചുമ്മ നിന്നീടല്ലേ |- | rowspan="1" | [[എന്നെ ഞാൻ തേടുന്നു|എന്നെ ഞാൻ തേടുന്നു]] | പുലരികൾ പറവകൾ |- | rowspan="1" | [[ഭൂകമ്പം (ചലച്ചിത്രം)|ഭൂകമ്പം]] | അലഞൊറി ചൂടും |- | rowspan="1" | [[ജസ്റ്റിസ് രാജ|ജസ്റ്റിസ്‌ രാജ]] | പോലീസ്‌ നമുക്കു |- | rowspan="3" | [[ഹിമം (ചലച്ചിത്രം)|ഹിമം]] | പാടുവതെന്തേ |- | ലില്ലി പൂക്കളാടും |- | ഗോമേദകം |- | rowspan="1" | ''കുയിലിനെതേടി'' | കൃഷ്ണാ നീ വരുമോ |- | rowspan="1" | ''അരുണയുടെ പ്രഭാതം'' | ചാവു മണി ചാക്കാല മണി |- | rowspan="2" | [[പ്രശ്നം ഗുരുതരം|പ്രശ്നം ഗുരുതരം]] | പാലാഴിപ്പൂമങ്കേ |- | പൂവിൽ പൂമ്പാറ്റകളെയും [ശകലം] |- | rowspan="1" | [[ലേഖയുടെ മരണം ഒരു ഫ്ലാഷ്ബാക്ക്|ലേഖയുടെ മരണം ഒരു ഫ്ലാഷ്ബാക്ക്‌]] | പ്രഭാമയീ |- | rowspan="1" | [[കൈകേയി (ചലച്ചിത്രം)|കൈകേയി]] | സായൂജ്യം ഏകാന്ത സായൂജ്യം |- | rowspan="1" | [[ദീപാരാധന|ദീപാരാധന]] | വൈപ്പിൻ കരയിലെ |- | rowspan="3" | [[നാണയം (ചലച്ചിത്രം)|നാണയം]] | പ്രണയ സ്വരം ഹൃദയ സ്വരം |- | പോം പോം ഈ ജീപ്പിനു മദമിളകി |- | പ്രണയസ്വരം ഹൃദയസ്വരം [ബിറ്റ്] |- | rowspan="2" | [[മറക്കില്ലൊരിക്കലും|മറക്കില്ലൊരിക്കലും]] | എൻ മനസ്സിൽ [M] |- | നക്ഷത്രങ്ങൾ ചിമ്മും |- | rowspan="1" | [[വാശി (ചലച്ചിത്രം)|വാശി]] | ദീപം തിളങ്ങി |- | rowspan="1" | [[സാഗരം ശാന്തം|സാഗരം ശാന്തം]] | ഏലം പൂക്കും കാലം വന്നു |- | rowspan="2" | [[യുദ്ധം|യുദ്ധം]] | ഓണപ്പൂവുകൾ വിരുന്നു വന്നു [ദുനിയാവിൽ സ്വർഗ്ഗത്തിൻ] |- | കരിമ്പോ കനിയോ |- | rowspan="1" | [[ഊമക്കുയിൽ|ഊമക്കുയിൽ]] | കാറ്റേ കാറ്റേ |- | rowspan="2" | [[ഇനിയെങ്കിലും|ഇനിയെങ്കിലും]] | സ്വർഗ്ഗ വാതിൽ തുറന്നു തന്നു |- | കവിതേ ദേവീ [ ഈ നാട് കടലും കരയും ] |- | rowspan="2" | [[സംരംഭം (ചലച്ചിത്രം)|സംരംഭം]] | പൂവും പൂമുകിലും |- | ചാവി പുതിയ ചാവി |- | rowspan="1" | [[കാട്ടരുവി|കാട്ടരുവി]] | ഗ്രാമ്പൂ മണം തൂകും കാറ്റേ |- | rowspan="1" | [[ആദ്യത്തെ അനുരാഗം (ചലച്ചിത്രം)|ആദ്യത്തെ അനുരാഗം]] | മാമ്പൂ ചൂടിയ മകരം |- | rowspan="1" | [[അറബിക്കടൽ|അറബിക്കടൽ]] | കടലമ്മേ തിരവീശി |- | rowspan="2" | [[ഈ വഴി മാത്രം|ഈ വഴി മാത്രം]] | കന്നി വെയിലു് |- | നായിക നീ |- | rowspan="1" | [[പിൻനിലാവ്|പിൻനിലാവ്]] | നിശാ മനോഹരീ |- | rowspan="1" | [[അനന്തം അജ്ഞാതം|അനന്തം അജ്ഞാതം]] | മരാള മിഥുനങ്ങളേ |- | rowspan="1" | [[രതിലയം (ചലച്ചിത്രം)|രതിലയം]] | മോഹിനി പ്രിയരൂപിണി |- | rowspan="1" | [[ബെൽറ്റ് മത്തായി|ബെൽറ്റ്‌ മത്തായി]] | മണവാട്ടി കൊച്ചു മണവാട്ടി |- | rowspan="1" | [[തിമിംഗലം (ചലച്ചിത്രം)|തിമിംഗലം]] | താരുണ്യം തഴുകിയുണർത്തിയ |- | rowspan="1" | [[അമേരിക്ക അമേരിക്ക|അമേരിക്ക അമേരിക്ക]] | തേരിറങ്ങി ഇതിലേ വരു |- | rowspan="2" | [[അങ്കം (ചലച്ചിത്രം)|അങ്കം]] | മാൻകണ്ണു തുടിച്ചു |- | ശരൽക്കാലങ്ങളിതൾ ചൂടുന്നതോ |- | rowspan="1" | [[ആ രാത്രി|ആ രാത്രി]] | മാരോൽസവം |- | rowspan="2" | [[ആധിപത്യം|ആധിപത്യം]] | കഥപറയാം |- | ഉറങ്ങാത്ത രാവുകൾ |- | rowspan="1" | [[താവളം (ചലച്ചിത്രം)|താവളം]] | ശിലയിൽ നിന്നൊരു |- | rowspan="1" | [[ശേഷം കാഴ്ചയിൽ|ശേഷം കാഴ്ചയിൽ]] | മോഹം കൊണ്ടു ഞാൻ |- | rowspan="1" | ''രാഗ സംഗമം'' | കണ്ണൻ തന്റെ സ്വന്തമല്ലേ [യുഗ്മഗാനം] |- | rowspan="3" | ''സ്നേഹബന്ധം'' | അൻപൻപേ ശരണം |- | ജീവനേ |- | വാ വാ എൻ വീണേ നീ |- | rowspan="1" | ''കണ്ണാടിക്കൂടു്'' | മൊഞ്ചായ മൊഞ്ചെല്ലാം |- | rowspan="21" | 1984 | rowspan="1" | [[അതിരാത്രം (ചലച്ചിത്രം)|അതിരാത്രം]] | മിന്നം മിന്നം |- | rowspan="1" | ''അക്ഷരങ്ങൾ'' | കറുത്ത തോണിക്കാരാ |- | rowspan="1" | [[സ്വന്തമെവിടെ ബന്ധമെവിടെ|സ്വന്തമെവിടെ ബന്ധമെവിടെ]] | ഒരോ താഴ്‌വാരവും |- | rowspan="1" | ''ഉൽപ്പത്തി'' | കണ്ണീർക്കടലിനു |- | rowspan="2" | [[ജീവിതം (ചലച്ചിത്രം)|ജീവിതം]] | യാമം ലഹരിതൻ യാമം |- | മണിമേഘരഥമേറി |- | rowspan="1" | [[അവൾ നിരപരാധി|നിരപരാധി]] | ദേവി |- | rowspan="2" | [[അലകടലിനക്കരെ|അലകടലിനക്കരെ]] | ദൂരെ സാഗരം |- | വാനിൽ മുകിലല |- | rowspan="1" | [[കൂട്ടിനിളംകിളി|കൂട്ടിനിളംകിളി]] | കിലുക്കാം പെട്ടി |- | rowspan="1" | [[അറിയാത്ത വീഥികൾ|അറിയാത്ത വീഥികൾ]] | സിന്ദൂരമേഘങ്ങൾ |- | rowspan="3" | ''ഉമാനിലയം'' | രാധേ നിന്റെ കൃഷ്ണൻ |- | തൊട്ടുനോക്കിയാൽ |- | പെണ്ണേ നീയെൻ |- | rowspan="2" | ''കൽക്കി'' | നാവാമുകുന്ദന്റെ |- | മനസ്സും മഞ്ചലും |- | rowspan="1" | [[എങ്ങിനെയുണ്ടാശാനെ|എങ്ങനെയുണ്ടാശാനെ]] | പിണങ്ങുന്നുവോ |- | rowspan="3" | [[സാഗര സംഗമം|സാഗര സംഗമം]] | വാർമേഘവർണ്ണന്റെ |- | മൗനം പോലും മധുരം |- | തകിട തധിമി |- | rowspan="1" | [[കൃഷ്ണാ ഗുരുവായൂരപ്പാ|കൃഷ്ണാ ഗുരുവായൂരപ്പാ]] | കരാരവിന്ദേന [ബിറ്റ്] |- | rowspan="28" | 1985 | rowspan="1" | ''എന്റെ പൊന്നുമോൾ'' | ഹരേ രാമാ ഹരേ കൃഷ്ണാ |- | rowspan="1" | ''ഒറ്റയാൻ'' | വാനം തൂകും |- | rowspan="1" | [[അരം + അരം = കിന്നരം|അരം+അരം=കിന്നരം]] | പ്രേമിച്ചു പോയി നിന്നെ |- | rowspan="1" | ''കഥ ഇതു വരെ'' | ചേരുന്നു ഞങ്ങളൊന്നായ് |- | rowspan="1" | [[ഒരു സന്ദേശം കൂടി|ഒരു സന്ദേശം കൂടി]] | ഒരായിരം |- | rowspan="1" | [[അമ്പട ഞാനേ|അമ്പട ഞാനേ]] | ആണായാൽ കുടിക്കേണം |- | rowspan="1" | [[മാന്യമഹാജനങ്ങളേ|മാന്യമഹാജനങ്ങളേ]] | മാന്യമഹാജനങ്ങളേ |- | rowspan="1" | ''മുത്താരം കുന്ന് പി.ഒ'' | കുതിര പോലേ |- | rowspan="2" | ''ബിന്ദു'' | അത്തപ്പൂ വയലിലെ |- | കദളിപ്പൂവിന്റെ |- | rowspan="1" | [[അങ്ങാടിക്കപ്പുറത്ത്|അങ്ങാടിക്കപ്പുറത്ത്‌]] | പോകാതെ പോകാതെ |- | rowspan="1" | ''ചോരക്കു ചോര'' | രാഗാർദ്ര ഹംസങ്ങളാം |- | rowspan="1" | [[ഇവിടെ ഈ തീരത്ത്|ഇവിടെ ഈ തീരത്ത്‌]] | ഇല്ലിക്കൊമ്പിൽ |- | rowspan="1" | ''തൊഴിൽ അല്ലെങ്കിൽ ജയിൽ'' | കാലനില്ലാക്കാലം |- | rowspan="3" | [[കരിമ്പിൻ പൂവിനക്കരെ|കരിമ്പിൻ പൂവിനക്കരെ]] | കരിമ്പിൻ പൂവിനക്കരെ |- | മാഞ്ചോലക്കുയിലേ |- | താതിന്താ |- | rowspan="2" | [[ദൈവത്തെയോർത്ത്|ദൈവത്തെയോർത്ത്]] | മൂവന്തിപ്പൊന്നമ്പലത്തിൻ |- | കാക്കേ കാക്കേ കാവതി കാക്കേ |- | rowspan="1" | ''ജ്വലനം'' | ദാഹം |- | rowspan="4" | ''പ്രതികാരജ്വാല'' | അഴകിൽ ഒഴുകി |- | ഒരു ജ്യോതിയായ്‌ |- | എന്തിനായ്‌ വെണ്ണിലാ |- | തളാങ്കു ധിംതാ |- | rowspan="1" | ''തമ്മിൽ കണ്ടപ്പോൾ'' | പൂവിട്ടു പൂവിട്ടു പണ്ടെൻ മനസ്സിൽ നീ |- | rowspan="1" | [[പറയാനുംവയ്യ പറയാതിരിക്കാനുംവയ്യ|പറയാനും വയ്യ പറയാതിരിക്കാനും വയ്യ]] | കണ്ണിൽ വിരിഞ്ഞു മോഹം [ദുഃഖം] |- | rowspan="2" | [[രണ്ടും രണ്ടും അഞ്ച്|രണ്ടും രണ്ടും അഞ്ച്‌]] | ചൂടിക്കൂ രാജാ |- | മനസ്സിലൊരു പ്രതികാരം |- | rowspan="28" | 1986 | rowspan="2" | ''അറിയാത്ത ബന്ധം'' | പൂക്കളേ വർണ്ണ വർണ്ണ |- | പതാക ത്രിപതാക [ബിറ്റ് ] |- | rowspan="1" | [[പടയണി (ചലച്ചിത്രം)|പടയണി]] | ഹൃദയം ഒരു വല്ലകി |- | rowspan="1" | ''മൂന്ന് മാസങ്ങൾക്ക്‌ മുൻപ്‌'' | പെണ്ണുണ്ടോ പൊന്നളിയാ |- | rowspan="1" | [[ശോഭരാജ്|ശോഭരാജ്‌]] | എന്നെ തരം താഴ്‌ത്തുവാൻ |- | rowspan="2" | [[നഖക്ഷതങ്ങൾ|നഖക്ഷതങ്ങൾ]] | കേവല മർത്ത്യ |- | വ്രീളാഭരിതയായ്‌ |- | rowspan="1" | [[ക്ഷമിച്ചു എന്നൊരു വാക്ക്|ക്ഷമിച്ചു എന്നൊരു വാക്ക്‌]] | ആത്മാവിൻ സംഗീതം നീ |- | rowspan="3" | [[ശ്രീനാരായണഗുരു|ശ്രീ നാരായണ ഗുരു]] | ആഴിയും തിരയും |- | ശിവശങ്കര |- | ഉണ്ണി പിറന്നു |- | rowspan="1" | ''സുരഭീ യാമങ്ങൾ'' | മദനന്റെ കൊട്ടാരം |- | rowspan="2" | [[നിന്നിഷ്ടം എന്നിഷ്ടം|നിന്നിഷ്ടം എന്നിഷ്ടം]] | നാദങ്ങളായ്‌ നീ വരു |- | തുമ്പപ്പൂകാറ്റിൽ |- | rowspan="1" | [[അഭയംതേടി|അഭയം തേടി]] | താന്തിന്ത തെയ് |- | rowspan="1" | ''ഭാര്യ ഒരു മന്ത്രി'' | കരളിന്റെയുള്ളിൽ |- | rowspan="1" | [[മഴ പെയ്യുന്നു മദ്ദളം കൊട്ടുന്നു|മഴപെയ്യുന്നു മദ്ദളം കൊട്ടുന്നു]] | ധനുമാസക്കുളിരല |- | rowspan="2" | [[ശ്യാമ (ചലച്ചിത്രം)|ശ്യാമ]] | സ്വർണ്ണമേടുകളിൽ |- | ഏകാന്തമാം |- | rowspan="2" | [[പപ്പൻ പ്രിയപ്പെട്ട പപ്പൻ|പപ്പൻ പ്രിയപ്പെട്ട പപ്പൻ]] | ശാരികേ എന്നോമൽ പൈങ്കിളി |- | അല്ലിത്താമര |- | rowspan="1" | ''ഒരായിരം ഓർമകൾ'' | മുല്ലപ്പൂകൊണ്ട്‌ |- | rowspan="1" | ''പ്രതികളേത്തേടി'' | വന്നാട്ടേ |- | rowspan="2" | ''ഭാര്യമാർക്കു മാത്രം'' | ഭൂമി പൂ ചൂടും |- | ധനന ധീം |- | rowspan="1" | [[കൊച്ചുതെമ്മാടി|കൊച്ചുതെമ്മാടി]] | എനിക്കു വേണ്ട എനിക്കു വേണ്ട |- | rowspan="2" | ''മനസിലൊരു മണിമുത്ത്‌'' | നീർമണിമുത്തുകൾ |- | അരുതരുതരുതെന്റെ മംഗല്യസൂത്രം |- | rowspan="25" | 1987 | rowspan="1" | [[ഒരു സിന്ദൂരപൊട്ടിന്റെ ഓർമയ്ക്ക്|ഒരു സിന്ദൂരപ്പൊട്ടിന്റെ ഓർമ്മയ്ക്ക്]] | കുഞ്ഞാടിൻ വേഷത്തിൽ |- | rowspan="1" | [[ശ്രീധരന്റെ ഒന്നാം തിരുമുറിവ്|ശ്രീധരന്റെ ഒന്നാം തിരുമുറിവ്]] | ജാലകങ്ങൾ മൂടി |- | rowspan="1" | [[ഇത്രയും കാലം|ഇത്രയും കാലം]] | സരസ ശൃംഗാരമേ |- | rowspan="1" | ''ഇതെന്റെ നീതി'' | സ്വരം മനസ്സിലെ സ്വരം |- | rowspan="1" | ''ധീരൻ'' | കാന്താരി മുളകരച്ചു |- | rowspan="1" | [[അതിനുമപ്പുറം|അതിനുമപ്പുറം]] | മധുമാസം മണ്ണിന്റെ |- | rowspan="2" | [[കാലം മാറി കഥ മാറി|കാലം മാറി കഥ മാറി]] | പടച്ചവനെ |- | കല്യാണ രാത്രിയിൽ |- | rowspan="1" | ''വൈകി ഓടുന്ന വണ്ടി'' | സ്വപ്നങ്ങൾ സീമന്ത |- | rowspan="2" | [[വഴിയോരക്കാഴ്ചകൾ|വഴിയോരക്കാഴ്ചകൾ]] | കരിമണ്ണൂരൊരു ഭൂതത്താനുടെ |- | ഓണനാളിൽ |- | rowspan="1" | ''എല്ലാവർക്കും നന്മകൾ(പുത്തൻ തലമുറ)'' | ഡിങ്ങ് ഡോങ്ങ് (പുത്തൻ തലമുറ) |- | rowspan="9" | ''സ്വരലയം'' | വിടരും താരത്തിൻ ഒളിരൂപം |- | പൂക്കാലം തേടിപ്പോകുന്നു |- | ആദി ഭിക്ഷുവിനോടെന്തു |- | വിധാത ചേതസ്സിൽ |- | പാട്ടൊന്നു പാടി |- | ഈ കാട്ടിൽ ഈ മണ്ണിൽ |- | പ്രാണന്റെ പിറവി [ശകലം] |- | മീട്ടും കൈകൾ തൻ [ശകലം] |- | വിധാത ചേതസ്സിൽ |- | rowspan="1" | ''മിഴിയോരങ്ങളിൽ'' | ഏതോ നാദസംഗമം |- | rowspan="1" | ''ചന്തയിൽ ചൂടി വിൽക്കുന്ന പെണ്ണ്'' | ഒന്നാനാം കുന്നിന്മേൽ |- | rowspan="2" | ''കൈയ്യെത്തും ദൂരത്ത്‌ [അദ്ധ്യായം]'' | പൂവമ്പൻ |- | സോപാന നടയിലെ |- | rowspan="18" | 1988 | rowspan="1" | [[ആദ്യപാപം (ചലച്ചിത്രം)|ആദ്യപാപം]] | ദൈവത്തിൻ സൃഷ്ടിയിൽ |- | rowspan="2" | ''കനകാംബരങ്ങൾ'' | കണ്ണടച്ചാലും [M] |- | ത്രേതായുഗത്തിലെ |- | rowspan="1" | [[സൈമൺ പീറ്റർ നിനക്കുവേണ്ടി|സൈമൺ പീറ്റർ നിനക്കുവേണ്ടി]] | മണിത്തൂവൽ ചിറകുള്ള |- | rowspan="1" | [[സംഘം (ചലച്ചിത്രം)|സംഘം]] | ഇന്നല്ലേ പുഞ്ചവയൽ |- | rowspan="1" | ''ഒന്നും ഒന്നും പതിനൊന്ന്'' | സൗന്ദര്യ സാരമോ |- | rowspan="2" | ''വിട പറയാൻ മാത്രം'' | താരക ദീപാങ്കുരങ്ങൾക്കിടയിൽ |- | വിടപറയാൻ മാത്രം |- | rowspan="1" | [[സാഗര സംഗമം|സംഗീത സംഗമം]] | തന്തനന |- | rowspan="2" | ''പുതിയ നിയമം പുതിയ കോടതി'' | അഴകിൻ നറുകിരണമേ |- | മിഴിയിതളിൽ |- | rowspan="2" | ''മൃഗശാലയിൽ'' | ശാലയിൽ മൃഗശാലയിൽ |- | ജീപ്പിന്മേൽ |- | rowspan="2" | ''പട്ടോലപ്പൊന്ന്'' | കണ്ണീരാൽ അക്കരെ രാവുറങ്ങി |- | ഹേമന്തരാവിൽ ഏതോ കിനാവിൽ |- | rowspan="3" | ''എവിഡെൻസ് [പുതുമഴത്തുള്ളികൾ]'' | പുലർകാല സന്ധ്യ ഏതോ |- | ഇളം തെന്നലിൻ തളിർത്തോട്ടിലാട്ടി |- | തുലാവർഷമേ |- | rowspan="13" | 1989 | rowspan="2" | ''രതിഭാവം'' | രതിഭാവം |- | മാനത്തു പെരുമീൻ പൂത്തിരി |- | rowspan="1" | ''സീസൺ'' | പോയ് വരൂ |- | rowspan="1" | [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭരണി|കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭഗവതി]] | കന്യാകുമാരികേ |- | rowspan="1" | ''ജീവിതം ഒരു രാഗം'' | മാരിവില്ലിൻ പൂവിരിഞ്ഞ |- | rowspan="1" | ''ക്രൂരൻ'' | യാമങ്ങൾ തോറും |- | rowspan="3" | ''ലാൽ അമേരിക്കയിൽ [ചിക്കാഗോയിൽ ചിന്തിയ രക്തം ]'' | ജന്മങ്ങൾ എന്റെ കണ്മുന്നിൽ |- | വിണ്ണിൻ |- | ജന്മങ്ങൾ എന്റെ കണ്മുന്നിൽ [D] |- | rowspan="1" | ''പ്രഭാതം ചുവന്നതെരുവിൽ'' | മധുവിധു |- | rowspan="1" | ''അഥർവ്വം'' | ഓം ഇത്യേ [ഏതതാലംബനം] (ശ്ലോകം) |- | rowspan="2" | ''കൽപ്പന ഹൗസ്'' | ഏതോ മനോഹരിയാം |- | ഏതോ മനോഹരിയാം |- | rowspan="17" | 1990 | rowspan="1" | ''ചുവന്ന കണ്ണുകൾ'' | തേൻ തുളുമ്പും |- | rowspan="2" | ''ഉർവശി'' | അകലെ ആയിരം |- | രാത്രിഗന്ധി നനഞ്ഞു |- | rowspan="1" | ''റോസ ഐ ലവ്‌ യൂ'' | പണ്ടൊരിക്കൽ പാവമൊരു |- | rowspan="2" | ''കുറുപ്പിന്റെ കണക്കു പുസ്തകം'' | പേടമാൻ |- | ഏദൻ താഴ്‌വരയിൽ |- | rowspan="1" | [[അയ്യർ ദ ഗ്രേറ്റ്|അയ്യർ ദി ഗ്രേറ്റ്‌]] | ചലനം ജ്വലനം |- | rowspan="1" | [[അപ്സരസ്സ്|അപ്സരസ്സ്‌]] | തെയ്യാരം തെയ്യാരം |- | rowspan="1" | [[കടത്തനാടൻ അമ്പാടി|കടത്തനാടൻ അമ്പാടി]] | മുളം തുമ്പി |- | rowspan="1" | [[രാജവാഴ്ച|രാജവാഴ്ച]] | ഏതൊ കൈകൾ മായ്ക്കുന്നു |- | rowspan="1" | [[ഏയ് ഓട്ടോ|ഏയ്‌ ഓട്ടോ]] | ഓട്ടോ ഓട്ടോ |- | rowspan="1" | ''മേടക്കാറ്റ്‌'' | നോട്ടം തിരനോട്ടം |- | rowspan="2" | ''സ്മൃതികൾ'' | പൂക്കാലം കളമെഴുതാൻ |- | തങ്കത്തകിടുരുക്കി |- | rowspan="2" | ''വിശ്വനാഥന്റെ പ്രവേശനം'' | ഒരു പിടി |- | അന്തിമേഘപ്പുറത്ത്‌ |- | rowspan="1" | ''ബ്യൂട്ടി പാലസ്‌'' | പുതിയൊരു പല്ലവിയെന്നുള്ളിൽ |- | rowspan="4" | 1991 | rowspan="2" | [[ഖണ്ഡകാവ്യം|ഖണ്ഡകാവ്യം]] | ഈ സംഗീതം |- | തേൻമുള്ളുകൾ |- | rowspan="1" | [[സൗഹൃദം|സൗഹൃദം]] | സ്വർലോക നായകൻ |- | rowspan="1" | [[കാദംബരി|കാദംബരി]] | അഷ്ടപദീപദ |- | rowspan="5" | 1992 | rowspan="1" | ''രാജശിൽപ്പി'' | പുനരപി ജനനം |- | rowspan="1" | [[അപാരത|അപാരത]] | കർത്താവുയർത്തെഴുന്നേറ്റ |- | rowspan="1" | ''വിജിലൻസ്'' | സുന്ദരാംഗി മന‍സ്വിനി |- | rowspan="1" | ''ഒന്നു ചിരിക്കാൻ എല്ലാം മറക്കാൻ'' | സംഗീത സുന്ദരരാവിൽ |- | rowspan="1" | ''പന്തയക്കുതിര [എന്റെ സോണിയ ]'' | തിങ്കളാഴ്ച നൊയമ്പിരുന്നും |- | rowspan="3" | 1993 | rowspan="1" | ''ഗസൽ'' | കരയും തിരയും (bit) |- | rowspan="1" | ''ഒറ്റയടിപ്പാതകൾ'' | ഗീതോപദേശം |- | rowspan="1" | [[തീരം തേടുന്ന തിരകൾ|തീരം തേടുന്ന തിരകൾ]] | ചാരായം ചാരായം |- | rowspan="10" | 1994 | rowspan="1" | [[സന്താനഗോപാലം (ചലച്ചിത്രം)|സന്താനഗോപാലം]] | താരം തൂകും |- | rowspan="2" | ''CID ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ B.A. B.ed'' | ആരറിവും |- | ആവണിപ്പൂവിൻ |- | rowspan="1" | ''കമ്പോളം'' | പൊണ്ണുക്ക് പൂമനസ്സ് |- | rowspan="2" | ''ഗോത്രം'' | അക്ഷരമൊരു |- | കതിരോൻ കണിവെക്കും |- | rowspan="1" | [[പാളയം|പാളയം]] | വാരിളം [പു] |- | rowspan="2" | ''വാർദ്ധക്യ പുരാണം'' | പാൽനിലാവിൻ |- | വീണപാടുമീണമായി |- | rowspan="1" | ''ഗീതം സംഗീതം [അനന്തപുരി]'' | പൂവണിഞ്ഞ |- | rowspan="14" | 1995 | rowspan="1" | ''സർഗ്ഗവസന്തം'' | കണ്ണീർക്കുമ്പിളിൽ |- | rowspan="1" | [[പൈ ബ്രദേഴ്സ്|പൈ ബ്രദേഴ്സ്]] | കളഭം ചാർത്തിയ |- | rowspan="1" | ''മംഗല്യസൂത്രം'' | വെള്ളാരം കിളികൾ |- | rowspan="1" | ''കർമ്മ'' | ഈ രാജ വീഥിയിൽ |- | rowspan="1" | [[അവിട്ടം തിരുനാൾ ആരോഗ്യശ്രീമാൻ|അവിട്ടം തിരുനാൾ ആരോഗ്യ ശ്രീമാൻ]] | ഊരറിയില്ല |- | rowspan="1" | ''അനിയൻ ബാവ ചേട്ടൻ ബാവ'' | പുലരി പൂക്കളാൽ |- | rowspan="1" | [[ആദ്യത്തെ കണ്മണി|ആദ്യത്തെ കണ്മണി]] | ചക്കരമുത്തേ |- | rowspan="1" | ''കീർത്തനം (അങ്കവും കാണാം പൂരവും കാണാം)'' | അന്ധത മൂടിയ |- | rowspan="1" | ''അച്ഛൻ കൊമ്പത്ത് അമ്മ വരമ്പത്ത്'' | പീലിത്തിരുമുടിയുണ്ടേ (മുത്തുമണിത്തേനിൽ) |- | rowspan="1" | ''പ്രായിക്കര പാപ്പാൻ'' | കൊമ്പുകുഴൽ |- | rowspan="1" | [[വൃദ്ധന്മാരെ സൂക്ഷിക്കുക|വൃദ്ധന്മാരെ സൂക്ഷിക്കുക]] | അന്തിമാനം |- | rowspan="1" | ''അഗ്രജൻ'' | കാളീ ഓം കാളീ |- | rowspan="1" | ''പുഷ്പമംഗല'' | തിങ്കൾ പൂവിൻ |- | rowspan="1" | ''രഥോൽസവം'' | മേട്ടുകാരതി പെണ്ണേ |- | rowspan="12" | 1996 | rowspan="2" | ''കളിവീട്'' | ദീപാങ്കുരം |- | ദീപാങ്കുരം |- | rowspan="1" | ''അരമനവീടും അഞ്ഞൂറേക്കറും'' | പൊന്നാമ്പലേ |- | rowspan="1" | ''ആകാശത്തേക്കൊരു കിളിവാതിൽ'' | മിഴികളിലഴകിൻ |- | rowspan="2" | [[ദേവരാഗം|ദേവരാഗം]] | ശിശിരകാല |- | കരിവരി വണ്ടുകൾ |- | rowspan="2" | ''സ്വപ്നലോകത്തെ ബാലഭാസ്കരൻ'' | കളഹംസം നീന്തും |- | കുരുത്തോല പെരുന്നാളിനു [ബിറ്റ്] |- | rowspan="1" | ''ഹിറ്റ്‌ ലിസ്റ്റ്'' | ആശ്രയമേകേണമേ |- | rowspan="1" | ''കുങ്കുമച്ചെപ്പ്'' | വിട പറയുകയാണെൻ ജന്മം |- | rowspan="2" | ''സംഗമസന്ധ്യ'' | കിങ്ങിണി പൂക്കൾ |- | രാജാത്തി |- | rowspan="9" | 1997 | rowspan="1" | ''കല്യാണക്കച്ചേരി'' | പൊൻകിനാവല്ലേ |- | rowspan="1" | [[ഒരു യാത്രാമൊഴി|ഒരു യാത്രാമൊഴി]] | മഞ്ഞോലും രാത്രി |- | rowspan="2" | ''അളകനന്ദ'' | ശൃംഗാര യമുനാ പുളിനം |- | നിളയുടെ |- | rowspan="1" | ''കിള്ളിക്കുറിശ്ശിയിലെ കുടുംബമേള'' | മായാ തീരമേ |- | rowspan="1" | ''ഒരു പഞ്ചതന്ത്രം കഥ'' | കള്ളു കുടിക്കാൻ മോഹം |- | rowspan="1" | ''രാരിച്ചന്റെ രാജയോഗം'' | മൊഞ്ചുള്ള മഞ്ചാടി |- | rowspan="1" | ''ഓവർ റ്റു ഡെൽഹി'' | ആനന്ദമേ |- | rowspan="1" | [[തരൂ ഒരു ജന്മം കൂടി|ഒരു ജന്മം കൂടി]] | പുഴ പോലും |- | rowspan="4" | 1998 | rowspan="1" | ''ആറാം ജാലകം'' | കാടിനേഴഴക് |- | rowspan="1" | ''സിദ്ധാർത്ഥ'' | കൈവന്ന തങ്കമല്ലേ |- | rowspan="1" | [[അമ്മ അമ്മായിയമ്മ|അമ്മ അമ്മായിയമ്മ]] | വെളിച്ചം വിളക്കിനെ |- | rowspan="1" | ''നീലാഞ്ജനം'' | കണ്ണീർ പൂവും |- | rowspan="7" | 1999 | rowspan="1" | ''പല്ലാവൂർ ദേവനാരായണൻ'' | ഏലപ്പുലയന്റെ |- | rowspan="1" | [[പ്രേം പൂജാരി|പ്രേം പൂജാരി]] | ദേവരാഗമേ |- | rowspan="1" | [[നിറം (ചലച്ചിത്രം)|നിറം]] | പ്രായം നമ്മിൽ |- | rowspan="2" | [[വീണ്ടും ചില വീട്ടുകാര്യങ്ങൾ|വീണ്ടും ചില വീട്ടുകാര്യങ്ങൾ]] | വാക്കുകൾ വേണ്ടെ |- | കണ്ണെത്താ മല മാമല മേലെ |- | rowspan="2" | ''സ്നേഹ സാമ്രാജ്യം [പുന്നാരം കുയിൽ]'' | മനസ്സിൻ തളിർ മരത്തിൽ |- | ഇന്നലെ പെയ്ത മഴത്തുള്ളികൾ [M] |- | rowspan="14" | 2000 | rowspan="2" | ''ജോക്കർ'' | ആകാശദീപമേ |- | പൊൻകസവു |- | rowspan="1" | [[ഡ്രീംസ്|ഡ്രീംസ്‌]] | കണ്ണിൽ കാശിത്തുമ്പ |- | rowspan="1" | ''ദേവദൂതൻ'' | പൂവെ പൂവെ പാലപ്പൂവെ |- | rowspan="2" | [[ദൈവത്തിന്റെ മകൻ|ദൈവത്തിന്റെ മകൻ]] | ഏദൻ പൂവേ |- | ഏദൻ പൂവേ (M) |- | rowspan="1" | [[അരയന്നങ്ങളുടെ വീട്|അരയന്നങ്ങളുടെ വീട്‌]] | കാക്കപ്പൂ കൈതപ്പൂ |- | rowspan="1" | ''വല്യേട്ടൻ'' | സ്മരാമി |- | rowspan="3" | [[മനസ്സിൽ ഒരു മഞ്ഞുതുള്ളി|മനസ്സിൽ ഒരു മഞ്ഞുതുള്ളി]] | പൗർണമി പൂത്തിങ്കൾ |- | മായാനയനങ്ങളിൽ |- | മഴ മഴ മഴ |- | rowspan="1" | [[സ്വയംവരപ്പന്തൽ|സ്വയംവരപ്പന്തൽ]] | ആനന്ദ ഹേമന്ത |- | rowspan="1" | [[ഇന്ദ്രിയം (ചലച്ചിത്രം)|ഇന്ദ്രിയം]] | കലഗതൈ കാളിയമ്മൻ |- | rowspan="1" | [[ഇങ്ങനെ ഒരു നിലാപക്ഷി|ഇങ്ങനെ ഒരു നിലാപക്ഷി]] | ഒരു പഞ്ചവർണ്ണപ്പൈങ്കിളിയെൻ |- | rowspan="20" | 2001 | rowspan="1" | ''സ്വർണ്ണ ചിറകുമായ്‌'' | ഒന്നല്ല രണ്ടല്ല |- | rowspan="1" | ''ഷാർജ റ്റു ഷാർജ'' | നീലക്കായലിൽ നിൻമിഴിയിണകൾ |- | rowspan="1" | [[രാവണപ്രഭു|രാവണപ്രഭു]] | അറിയാതെ അറിയാതെ |- | rowspan="2" | [[രണ്ടാം ഭാവം|രണ്ടാം ഭാവം]] | മറന്നിട്ടുമെന്തിനോ |- | മറന്നിട്ടുമെന്തിനോ |- | rowspan="1" | ''വൺ മാൻ ഷോ'' | ആദ്യത്തെ |- | rowspan="1" | [[മൂക്കുത്തി|മൂക്കുത്തി]] | ചിറകു നനഞ്ഞൊരു |- | rowspan="1" | ''മേഘമൽഹാർ'' | പൊന്നുഷസ്സെന്നും നീരാടുവാൻ വരുമീ |- | rowspan="1" | ''കബനി'' | കറുകറുത്തുള്ളൊരു |- | rowspan="1" | ''ആകാശത്തിലെ പറവകൾ'' | കളഭക്കുറിയിട്ട |- | rowspan="1" | ''ഹൗസ്‌ ഓണർ'' | ഒരു വട്ടം |- | rowspan="1" | ''ആന്ദോളനം'' | വിണ്ണിൽ ചിരിക്കുന്ന വെള്ളി നക്ഷത്രമേ |- | rowspan="1" | ''എന്നും സംഭവാമി യുഗേ യുഗേ'' | നെയ്യാമ്പൽ |- | rowspan="1" | [[ദുബായ്|ദുബായ്‌]] | യദുവംശയാമിനീ (m) |- | rowspan="2" | [[കരുമാടിക്കുട്ടൻ (ചലച്ചിത്രം)|കരുമാടിക്കുട്ടൻ]] | ചേലുല്ല വള്ളത്തിൽ |- | ചേലുല്ല വള്ളത്തിൽ |- | rowspan="1" | ''സായ്‌വർ തിരുമേനി'' | മുറ്റത്തെ മുല്ലത്തൈ [v2] |- | rowspan="1" | [[പൊന്ന് (ചലച്ചിത്രം)|പൊന്ന്]] | സപ്തസ്വര |- | rowspan="1" | ''രാജപട്ടം'' | തളിവിളക്കും താമരത്തേനും |- | rowspan="1" | ''ലയം'' | കാർകൂന്തൽ |- | rowspan="20" | 2002 | rowspan="1" | ''കൃഷ്ണപക്ഷക്കിളികൾ'' | പൂത്തുമ്പി |- | rowspan="1" | [[വാൽക്കണ്ണാടി|വാൽക്കണ്ണാടി]] | മകളേ |- | rowspan="1" | [[സ്നേഹിതൻ|സ്നേഹിതൻ]] | ഓമനേ പാടു നീ |- | rowspan="1" | [[ദി ഫാന്റം|ഫാന്റം]] | വിരൽ തൊട്ടാൽ |- | rowspan="1" | [[പകൽപ്പൂരം|പകൽപ്പൂരം]] | ഹേയ് ശിങ്കാരീ |- | rowspan="1" | [[മഴത്തുള്ളിക്കിലുക്കം|മഴത്തുള്ളിക്കിലുക്കം]] | തേരിറങ്ങും |- | rowspan="1" | ''എന്റെ ഹൃദയത്തിന്റെ ഉടമ'' | ഏകാകിയാം |- | rowspan="1" | [[നന്ദനം (ചലച്ചിത്രം)|നന്ദനം]] | ആരും |- | rowspan="1" | ''ഒന്നാമൻ'' | വാറ്റല്ല വാറ്റിയില്ല |- | rowspan="2" | ''ഞാൻ രാജാവ് [കാദംബരി]'' | പൂപോലെ പൂത്തിരിപോലെ |- | പാടാൻ കൊതിച്ചു |- | rowspan="2" | [[കാട്ടുചെമ്പകം|കാട്ടുചെമ്പകം]] | മാനേ പേടമാനേ |- | കിളിമകളെ നീ കണ്ടൊ |- | rowspan="2" | [[യാത്രക്കാരുടെ ശ്രദ്ധയ്ക്ക്‌|യാത്രക്കാരുടെ ശ്രദ്ധക്ക്‌]] | വട്ടയില പന്തലിട്ടു |- | ഒന്നു തൊടാനുള്ളിൽ |- | rowspan="1" | ''ഗ്രാന്റ്‌ മദർ'' | കവിയാണു ഞാൻ |- | rowspan="1" | ''കനൽകിരീടം'' | അറിയാത്ത ജീവിതയാത്ര തൻ |- | rowspan="1" | ''സുവർണ്ണമോഹങ്ങൾ'' | മലരായി |- | rowspan="1" | ''ദ ഗിഫ്റ്റ്‌ ഓഫ്‌ ഗോഡ്‌'' | മണിക്കുയിലേ |- | rowspan="1" | [[കുഞ്ഞിക്കൂനൻ|കുഞ്ഞിക്കൂനൻ]] | കാറ്റേ പൂങ്കാറ്റേ |- | rowspan="22" | 2003 | rowspan="2" | ''മേൽവിലാസം ശരിയാണ്‌'' | പുഴപാടും |- | പുഴപാടും |- | rowspan="1" | [[മനസ്സിനക്കരെ|മനസ്സിനക്കരെ]] | ചെണ്ടയ്ക്കൊരു കോലുണ്ടെടാ |- | rowspan="1" | ''വെള്ളിത്തിര'' | നീ മണിമുകിലാടകൾ |- | rowspan="1" | [[തിളക്കം (ചലച്ചിത്രം)|തിളക്കം]] | നീ ഒരു പുഴയായ്‌ |- | rowspan="1" | ''ശിങ്കാരീ ബോലോന'' | അലസയാമം തരളമായ്‌ |- | rowspan="1" | [[പട്ടാളം (ചലച്ചിത്രം)|പട്ടാളം]] | ആലിലക്കാവിലെ |- | rowspan="1" | [[മിഴിരണ്ടിലും|മിഴിരണ്ടിലും]] | ആലിലത്താലിയുമായ്‌ |- | rowspan="1" | [[കസ്തൂരിമാൻ|കസ്തൂരിമാൻ]] | അഴകേ |- | rowspan="1" | [[ഹരിഹരൻപിള്ള ഹാപ്പിയാണ്|ഹരിഹരൻ പിള്ള ഹാപ്പിയാണ്]] | തിങ്കൾ നിലാവിൽ |- | rowspan="1" | ''ക്രോണിക്‌ ബാച്ചിലർ'' | സ്വയംവര ചന്ദ്രികേ |- | rowspan="1" | [[ചക്രം (ചലച്ചിത്രം)|ചക്രം]] | വട്ടച്ചെലവിനു് |- | rowspan="1" | ''അച്ഛന്റെ കൊച്ചുമോള്'' | മനസ്സിലെ |- | rowspan="1" | [[ഗ്രാമഫോൺ|ഗ്രാമഫോൺ]] | എന്തേ ഇന്നും വന്നീല |- | rowspan="1" | [[മത്സരം (ചലച്ചിത്രം)|മത്സരം]] | പൂനിലാ കുളിരേ വായോ |- | rowspan="1" | ''അമ്മക്കിളികൂട്‌'' | പൊൻകൂട്‌ |- | rowspan="1" | [[എന്റെ വീട് അപ്പൂന്റേം|എന്റെ വീട്‌ അപ്പൂന്റേം]] | വാവാവോ വാവേ വന്നുമ്മകൾ സമ്മാനം |- | rowspan="1" | [[പുലിവാൽ കല്ല്യാണം|പുലിവാൽ കല്യാണം]] | ആരു പറഞ്ഞു |- | rowspan="2" | ''ഗൗരീശങ്കരം'' | ഉറങ്ങാതെ |- | കണ്ണിൽ കണ്ണിൽ |- | rowspan="1" | [[തില്ലാന തില്ലാന|തില്ലാന തില്ലാന]] | ആരെയും കൊതിപ്പിക്കും |- | rowspan="1" | [[മുല്ലവള്ളിയും തേന്മാവും|മുല്ലവള്ളിയും തേന്മാവും]] | നിനവേ എൻ നിനവേ പൊഴിയും |- | rowspan="11" | 2004 | rowspan="1" | [[വജ്രം (ചലച്ചിത്രം)|വജ്രം]] | പൂക്കുന്നിതാ മുല്ല |- | rowspan="1" | [[പെരുമഴക്കാലം|പെരുമഴക്കാലം]] | കല്ലായിക്കടവത്തെ |- | rowspan="1" | [[മഞ്ഞുപോലൊരു പെൺകുട്ടി|മഞ്ഞുപോലൊരു പെൺകുട്ടി]] | മഞ്ഞു പോലൊരു പെൺകനവു |- | rowspan="2" | ''ജലോൽസവം'' | കേരനിരകളാടും |- | മിഴിയിലെ നാണം |- | rowspan="1" | [[അകലെ|അകലെ]] | ആരുമറിയാതെ |- | rowspan="1" | ''ചേകവൻ'' | മിന്നലായ്‌ |- | rowspan="2" | [[കഥാവശേഷൻ|കഥാവശേഷൻ]] | കണ്ണു നട്ടു കാത്തിരുന്നിട്ടും |- | കണ്ണു നട്ടു കാത്തിരുന്നിട്ടും |- | rowspan="1" | [[പ്രവാസി|പ്രവാസം]] | ചന്ദന പൊട്ടു തൊട്ടു |- | rowspan="1" | [[സിംഫണി (ചലച്ചിത്രം)|സിംഫണി]] | ചിത്രമണിക്കാട്ടിൽ [D] |- | rowspan="16" | 2005 | rowspan="1" | ''കല്യാണക്കുറിമാനം'' | മഴനിലാവിൻ |- | rowspan="1" | ''ജൂനിയർ സീനിയർ'' | എനിക്കിന്നു വേണം |- | rowspan="1" | [[ചാന്ത്‌പൊട്ട്|ചാന്തുപൊട്ട്]] | ആഴക്കടലിന്റെ |- | rowspan="2" | [[ചന്ദ്രോത്സവം (ചലച്ചിത്രം)|ചന്ദ്രോത്സവം]] | ആരാരും കാണാതെ [പുരുഷൻ] |- | ആരാരും കാണാതെ |- | rowspan="1" | ''സൗമ്യം'' | കണ്ണാടിപ്പുഴ |- | rowspan="1" | ''മഞ്ഞു പെയ്യും മുൻപെ'' | തൈമാസപ്പെണ്ണാളേ |- | rowspan="1" | [[മയൂഖം (ചലച്ചിത്രം)|മയൂഖം]] | ചുവരില്ലാതെ |- | rowspan="1" | ''ഒറ്റനാണയം'' | അസ്തമയ |- | rowspan="1" | ''പൗരൻ'' | ഒരു നുള്ള്‌ ഭസ്മമായ്‌ |- | rowspan="1" | ''രാപ്പകൽ'' | തങ്കമനസ്സു |- | rowspan="1" | [[തന്മാത്ര (ചലച്ചിത്രം)|തന്മാത്ര]] | ഇതളൂർന്നു വീണ |- | rowspan="1" | [[തൊമ്മനും മക്കളും|തൊമ്മനും മക്കളും]] | നേരിനഴകു |- | rowspan="1" | ''വെക്കേഷൻ'' | മുല്ലപ്പൂ |- | rowspan="1" | ''മേഡ്‌ ഇൻ യു.എസ്‌.എ'' | പുന്നെല്ലിൻ കതിരോല |- | rowspan="1" | [[ഭൂമിക്ക് ഒരു ചരമഗീതം|ഭൂമിക്കൊരു ചരമഗീതം]] | ആയിരമുണ്ണിക്കനികൾക്കു |- | rowspan="4" | 2006 | rowspan="1" | ''അച്ഛന്റെ പൊന്നുമക്കൾ'' | വിതച്ചതെന്നും [M] |- | rowspan="1" | [[കറുത്ത പക്ഷികൾ|കറുത്ത പക്ഷികൾ]] | വെൺമുകിലേതോ കാറ്റിൻ കയ്യിൽ |- | rowspan="1" | [[മൂന്നാമതൊരാൾ|മൂന്നാമതൊരാൾ]] | സന്ധ്യേ |- | rowspan="1" | [[പളുങ്ക്|പളുങ്ക്‌]] | പൊട്ടു തൊട്ട സുന്ദരി |- | rowspan="9" | 2007 | rowspan="1" | ''അഞ്ചിലൊരാൾ അർജുനൻ'' | പൊന്നുണ്ണി |- | rowspan="1" | [[ചങ്ങാതിപ്പൂച്ച|ചങ്ങാതിപ്പൂച്ച]] | ശരറാന്തൽ മിന്നിനിൽക്കും |- | rowspan="1" | ''മൗര്യൻ'' | പകലിൻ പടിവാതിൽക്കൽ |- | rowspan="1" | [[അനാമിക|അനാമിക]] | കരകാണാ കടലിൽ |- | rowspan="1" | ''ഭരതൻ എഫ്ഫക്റ്റ്'' | കാർത്തികപ്പൂ |- | rowspan="1" | [[ഇന്ദ്രനീലം|ഇന്ദ്രനീലം]] | ഇടയ്ക്ക കൊട്ടാം |- | rowspan="2" | ''സുഭദ്രം'' | ഇന്നെന്റെ സ്വപ്നം [M] |- | സ്വപ്നങ്ങളേ [യുഗ്മഗാനം] |- | rowspan="1" | ''യോഗി'' | പൊന്നുണ്ണി ഞാൻ |- | rowspan="5" | 2008 | rowspan="1" | [[ദേ ഇങ്ങോട്ട് നോക്കിയേ|ദേ ഇങ്ങോട്ട്‌ നോക്കിയേ]] | ഹയ്യട |- | rowspan="1" | ''ബ്രഹ്‌മാസ്‌ത്രം'' | പ്രിയ സഖി രാധേ |- | rowspan="1" | ''പോസിറ്റീവ്‌'' | കണ്ട നാൾ മുതൽ |- | rowspan="1" | [[പരുന്ത്|പരുന്ത്‌]] | നീ ചെയ്ത കർമ്മങ്ങൾ |- | rowspan="1" | ''അപൂർവ - The Rare School Days'' | ഒരു മാത്ര മിണ്ടാതെ |- | rowspan="7" | 2009 | rowspan="1" | ''ആയിരത്തിൽ ഒരുവൻ'' | കല്യാണപ്രായമാണു് |- | rowspan="1" | [[ഭാര്യ സ്വന്തം സുഹൃത്ത്|ഭാര്യ സ്വന്തം സുഹൃത്ത്]] | വീണ്ടും മകരനിലാവ്‌ |- | rowspan="2" | [[ലൗഡ്സ്പീക്കർ|ലൌഡ്സ്പീക്കർ]] | കാട്ടാറിനു തോരാത്തൊരു [D] |- | കാട്ടാറിനു |- | rowspan="1" | [[കേരള കഫെ|കേരളാ കഫേ]] | കഥയമമ |- | rowspan="1" | [[ഗുലുമാൽ - ദി എസ്കേപ്|ഗുലുമാൽ - ദി എസ്കേപ്]] | വെണ്ണിലാ |- | rowspan="1" | [[റെഡ് ചില്ലീസ്|റെഡ് ചില്ലീസ്]] | രാഗ തെന്നലേ |- | rowspan="3" | 2010 | rowspan="1" | [[തത്ത്വമസി (ചലച്ചിത്രം)|തത്ത്വമസി]] | ലോകവീരം |- | rowspan="1" | ''തൂവൽക്കാറ്റ്'' | നേരം നല്ല നേരം |- | rowspan="1" | [[ഫോർ ഫ്രണ്ട്സ്|ഫോർ ഫ്രണ്ട്സ്]] | പറയാമോ രാപ്പാടീ |- | rowspan="14" | 2011 | rowspan="1" | ''പയ്യൻസ്'' | കഥ പറയാൻ |- | rowspan="1" | ''കുടുംബശ്രീ ട്രാവത്സ്'' | കൊച്ചി കണ്ടാൽ |- | rowspan="2" | [[ഭക്തജനങ്ങളുടെ ശ്രദ്ധയ്ക്ക്|ഭക്തജനങ്ങളുടെ ശ്രദ്ധയ്ക്ക്]] | പുന്നാക കൊമ്പത്ത് |- | പുന്നാക കൊമ്പത്ത് |- | rowspan="1" | [[സാൾട്ട് ആന്റ് പെപ്പർ|സാൾട്ട് ആന്റ് പെപ്പർ]] | പ്രേമിക്കുമ്പോൾ |- | rowspan="1" | ''ഫിലിം സ്റ്റാർ'' | തത്തേ മുത്തേ |- | rowspan="1" | [[പ്രണയം (ചലച്ചിത്രം)|പ്രണയം]] | പാട്ടിൽ ഈ പാട്ടിൽ |- | rowspan="2" | [[നായിക (ചലച്ചിത്രം)|നായിക]] | നനയും നിൻ മിഴിയോരം |- | നനയും നിൻ മിഴിയോരം |- | rowspan="1" | [[കർമ്മയോഗി|കർമ്മയോഗി]] | ഉണ്ണി ഗണപതി (ശക്തി ശിവശക്തി) |- | rowspan="1" | [[കലികാലം (ചലച്ചിത്രം)|കലികാലം]] | പ്രണയമൊരാനന്ദ |- | rowspan="2" | [[ഡാം 999|ഡാം 999]] | തൊട്ടടുത്ത് |- | തൊട്ടടുത്ത് |- | rowspan="1" | ''വെൺശംഖുപോൽ [ഏകാദശി]'' | സുന്ദരി |- | rowspan="8" | 2012 | rowspan="1" | [[പ്രഭുവിന്റെ മക്കൾ|പ്രഭുവിന്റെ മക്കൾ]] | പരമാത്മാവിൻ |- | rowspan="1" | ''ഔട്ട് സൈഡർ'' | മിഴിയിണകളിൽ |- | rowspan="1" | [[ഡോക്ടർ ഇന്നസെന്റാണ്|ഡോക്ടർ ഇന്നസെന്റാണ്]] | ദേവ ദേവ |- | rowspan="2" | ''മൈ ബോസ്സ്'' | എന്തിനെന്നറിയില്ല |- | എന്തിനെന്നറിയില്ല |- | rowspan="1" | [[പോപ്പിൻസ്|പോപ്പിൻസ്‌]] | മന്ദാനില പരിലാളിതേ |- | rowspan="1" | ''ഒരു കുടുംബചിത്രം'' | അകലുവതെന്തേ മുകിലേ |- | rowspan="1" | [[ആകസ്മികം|ആകസ്മികം]] | പുള്ളിവെയിൽ പൂക്കളമിട്ടേ |- | rowspan="18" | 2013 | rowspan="1" | ''ലില്ലീസ് ഓഫ് മാർച്ച്'' | സന്ധ്യതൻ മാറിൽ |- | rowspan="1" | ''ഇത് മന്ത്രമോ തന്ത്രമോ കുതന്ത്രമോ?'' | കണ്ണന്റെ കരളിലെ |- | rowspan="2" | ''ജംഗ്ഷൻ'' | പറഞ്ഞാലും |- | പറഞ്ഞാലും |- | rowspan="1" | [[മാഡ് ഡാഡ്|മാഡ് ഡാഡ്]] | ചെല്ല പാപ്പാ |- | rowspan="1" | ''സ്നേഹിച്ചിരുന്നെങ്കിൽ'' | ഇവിടെയെൻ നിഴലുകൾ |- | rowspan="1" | ''ഐസക്ക് ന്യൂട്ടൺ S/o ഫിലിപ്പോസ്'' | പകലേ നീ ദൂരെ |- | rowspan="1" | ''ഒറീസ്സ'' | പിടയുക ഉണരുക |- | rowspan="1" | [[101 ചോദ്യങ്ങൾ|101 ചോദ്യങ്ങൾ]] | ദൂരെ ദൂരെ |- | rowspan="1" | ''ഗോഡ്‌ ഫോർ സെയിൽ - ദൈവം വിൽ‌പ്പനയ്ക്ക്'' | ഇല്ലാത്താലം കൈമാറുമ്പോൾ |- | rowspan="1" | ''അയാൾ'' | മനസിജനൊരു [പു] |- | rowspan="1" | ''പൊട്ടാസ് ബോംബ്'' | അമ്മയെ തേടി |- | rowspan="1" | ''മുഖമൂടികൾ'' | പറയാത്ത വാക്കിൻ |- | rowspan="1" | [[പുണ്യാളൻ അഗർബത്തീസ്|പുണ്യാളൻ അഗർബത്തീസ്]] | പൂരങ്ങളുടെ പൂരം |- | rowspan="2" | ''മാണിക്കത്തമ്പുരാട്ടിയും ക്രിസ്തുമസ് കാരോളും'' | കരയുന്നതാരെന്ന് |- | കദനം കവിതയാകും |- | rowspan="1" | [[ദൃശ്യം|ദൃശ്യം]] | മാരിവിൽ കുടനീർത്തും |- | rowspan="1" | ''യാത്ര തുടരുന്നു'' | പൊന്നുമോനെ താരാട്ടാം |- | rowspan="9" | 2014 | rowspan="2" | [[1983 (ചലച്ചിത്രം)|1983]] | ഓലഞ്ഞാലി കുരുവീ (ഓഡിയോ വേർഷൻ) |- | ഓലഞ്ഞാലി കുരുവി |- | rowspan="2" | ''ആലീസ് എ ട്രൂ സ്റ്റോറി'' | മഞ്ഞിൽ കുറുമ്പ് |- | ഏനോ ഇന്ത പിറവി |- | rowspan="1" | ''ഉറവ'' | ഒരു കൂടു കൂട്ടുവാനായ് |- | rowspan="1" | ''ഭയ്യാ ഭയ്യാ'' | ആരോടും |- | rowspan="1" | ''സ്റ്റഡി ടൂർ'' | കരയുന്നു ഒരു കിളിയകലെ |- | rowspan="2" | [[ഓടും രാജാ ആടും റാണി|ഓടും രാജാ ആടും റാണി]] | ഇത്തിരിപ്പൂ ചന്തം |- | പ്രണയസുധാരസ |- | rowspan="23" | 2015 | rowspan="1" | ''മൈ ഡിയർ മാമൻ'' | മനസ്സിന്റെ മണിവീണ |- | rowspan="2" | [[അമ്മയ്ക്കൊരു താരാട്ട്|അമ്മയ്ക്കൊരു താരാട്ട്]] | കൂട്ടിരിക്കാൻ പാട്ടുകളുണ്ട് |- | കാറ്റും നിൻറെ പാട്ടും |- | rowspan="1" | ''ലോകാസമസ്താ'' | ലോകാ സമസ്താ സുഖിനോ |- | rowspan="1" | ''ഡെസ്റ്റിനി'' | ഒരു വേളയെങ്കിലും |- | rowspan="1" | ''1000 - ഒരു നോട്ട് പറഞ്ഞ കഥ'' | പകലിൻ പൂമലമേലെ |- | rowspan="1" | [[മൺ‌സൂൺ|മൺസൂൺ]] | തരുമോ താരാപഥമേ |- | rowspan="1" | [[എന്നും എപ്പോഴും|എന്നും എപ്പോഴും]] | മലർവാകക്കൊമ്പത്തു് |- | rowspan="1" | [[ചിറകൊടിഞ്ഞ കിനാവുകൾ|ചിറകൊടിഞ്ഞ കിനാവുകൾ]] | നിലാക്കുടമേ |- | rowspan="1" | [[ജിലേബി|ജിലേബി]] | ഞാനൊരു മലയാളി |- | rowspan="1" | ''കിഡ്നി ബിരിയാണി'' | തേടി തേടി പോകെ |- | rowspan="1" | ''മൈ ഗോഡ്'' | പണ്ടു പണ്ടാരോ കൊണ്ട് |- | rowspan="1" | ''ഉട്ടോപ്യയിലെ രാജാവ്'' | ചന്തം തെളിഞ്ഞു |- | rowspan="1" | [[എന്ന് നിന്റെ മൊയ്തീൻ|എന്നു നിന്റെ മൊയ്തീൻ]] | ശാരദാംബരം |- | rowspan="1" | [[കളിയച്ഛൻ (ചലച്ചിത്രം)|കളിയച്ഛൻ]] | പാപലീലാ ലോലനാവാൻ |- | rowspan="1" | [[ഞാൻ സംവിധാനം ചെയ്യും|ഞാൻ സംവിധാനം ചെയ്യും]] | മറന്നോ സ്വരങ്ങൾ |- | rowspan="1" | ''ഉറുമ്പുകൾ ഉറങ്ങാറില്ല'' | മുത്തേ മുത്തേ |- | rowspan="1" | ''സു സു സുധി വാൽമീകം'' | എന്റെ ജനലരികിൽ ഇന്ന് |- | rowspan="1" | [[ആനമയിലൊട്ടകം|ആന മയിൽ ഒട്ടകം]] | വരിനെല്ലിൻ പാടത്ത് |- | rowspan="1" | ''റോക്ക് സ്റ്റാർ [ഓൺ ദി റോക്ക്സ്]'' | അരികിൽ നിന്നരികിൽ |- | rowspan="1" | ''കുക്കിലിയാർ'' | മതിലേഖ മിഴി ചാരി |- | rowspan="1" | ''ദി ബെയിൽ'' | ഒരു പാട്ടിൻ തെളിനീരായ് |- | rowspan="1" | ''സൂര്യഭദ്രം'' | പ്രപഞ്ച പൂമര |- | rowspan="13" | 2016 | rowspan="1" | ''ആടു പുലിയാട്ടം'' | വാൾമുനക്കണ്ണിലെ |- | rowspan="1" | ''നൂൽപാലം'' | പുഴയോരക്കടവത്തെ |- | rowspan="1" | ''ശിഖാമണി'' | കിഴക്കൻ മലയുടെ |- | rowspan="1" | [[സാമ്പാർ|സാമ്പാർ]] | പൂങ്കതിരുകൾ |- | rowspan="1" | ''പാ.വ പാപ്പനെക്കുറിച്ചും വർക്കിയെക്കുറിച്ചും'' | പൊടിമീശ |- | rowspan="1" | ''മരുഭൂമിയിലെ ആന'' | മണ്ണപ്പം ചുട്ടു |- | rowspan="1" | ''വികല്പം'' | തന്നാനം |- | rowspan="1" | ''സും'' | പുതുമഴ പോലെ |- | rowspan="1" | ''ഒറ്റക്കോലം'' | ഇടനെഞ്ചിടിപ്പിന്റെ |- | rowspan="1" | ''കവി ഉദ്ദേശിച്ചത്'' | കുയിലിൻ പാട്ടിനു് |- | rowspan="1" | [[കുടിപ്പള്ളിക്കൂടം|പള്ളിക്കൂടം]] | എന്നും തൊടുവിരൽ |- | rowspan="1" | ''റൊമാനോവ്'' | ഏഴു നിറങ്ങൾ മഴവില്ലു |- | rowspan="1" | ''ക്യാമ്പസ് ഡയറി'' | മറുമണലിനും |- | rowspan="9" | 2017 | rowspan="1" | ''ഗോൾഡ്‌ കോയിൻസ്'' | ഇല്ലില്ലം പുല്ലിലു് |- | rowspan="1" | ''ഉത്തരം പറയാതെ'' | സായാഹ്ന രാഗം |- | rowspan="1" | ''രക്ഷാധികാരി ബൈജു (ഒപ്പ്)'' | ഞാനീ ഊഞ്ഞാലിൽ |- | rowspan="1" | ''കാപ്പച്ചീനോ'' | എങ്ങനെ പാടേണ്ടു ഞാൻ |- | rowspan="1" | ''സർവോപരി പാലാക്കാരൻ'' | ഇക്കളിവീട്ടിൽ |- | rowspan="1" | ''റെഡ് റൺ'' | ഒരു വാക്കു മിണ്ടാതെ |- | rowspan="1" | ''ചിപ്പി'' | മുന്തിരിച്ചാറും |- | rowspan="1" | ''പുണ്യാളൻ പ്രൈവറ്റ് ലിമിറ്റഡ്'' | പൂരങ്ങളുടെ പൂരം |- | rowspan="1" | [[ചെമ്പരത്തി|ചെമ്പരത്തിപ്പൂവ്]] | അകലുവാൻ |- | rowspan="11" | 2018 | rowspan="1" | ''ഒരു തലയോട്ടി കഥ'' | കളിമുറ്റത്തമ്പിളി കളിയാടി വന്നപ്പോൾ |- | rowspan="3" | [[ക്യാപ്റ്റൻ (ചലച്ചിത്രം)|ക്യാപ്റ്റൻ]] | പെയ്തലിഞ്ഞ നിമിഷം |- | പാട്ടുപെട്ടി |- | പാട്ടുപെട്ടി [മൂവീ വേർഷൻ] |- | rowspan="2" | [[ബോൺസായ്|ബോൺസായ്]] | കാടും കാട്ടാറും |- | കാടും കാട്ടാറും |- | rowspan="1" | ''കൈതോല ചാത്തൻ'' | ഹരഹര ശങ്കര |- | rowspan="1" | ''പ്രശ്നപരിഹാരശാല'' | അത്രമേൽ അത്രമേൽ |- | rowspan="1" | ''ചാലക്കുടിക്കാരൻ ചങ്ങാതി'' | പഞ്ചാര പാട്ടുപാടും |- | rowspan="1" | ''മധുരമീ യാത്ര'' | അകത്തു നിന്നും |- | rowspan="1" | ''ആനക്കള്ളൻ'' | വെട്ടം തട്ടും |- | rowspan="16" | 2019 | rowspan="1" | ''ഇവിടെ ഈ നഗരത്തിൽ'' | മിഴികളിൽ തെളിയുമോ |- | rowspan="1" | ''1948 - കാലം പറഞ്ഞത്'' | മാനിത്തെ ചന്ദിരനെ |- | rowspan="1" | ''സൂത്രക്കാരൻ'' | പച്ചപ്പൂമ്പട്ടു് വിരിച്ചു് |- | rowspan="1" | ''സ്വർണ്ണമത്സ്യങ്ങൾ'' | പുഴ ചിതറി |- | rowspan="1" | ''ഓട്ടം'' | ആരോമൽ പൂവാലി കുരുവീ |- | rowspan="1" | [[ഇളയരാജ|ഇളയരാജ]] | എന്നാലും ജീവിതമാകെ |- | rowspan="1" | [[അതിരൻ|അതിരൻ]] | ആട്ടുതൊട്ടിൽ കൂട്ടിനുള്ളിൽ |- | rowspan="1" | ''വകതിരിവ്'' | അച്ഛനുറങ്ങാത്ത വീടിത് |- | rowspan="1" | ''വാർത്തകൾ ഇതുവരെ'' | കേൾക്കാം തകിലടികൾ |- | rowspan="1" | ''മാർച്ച് രണ്ടാം വ്യാഴം'' | ഒരു ദീപനാളമായ് |- | rowspan="1" | ''തെളിവ്'' | ഏതോ രാപ്പൂവിൽ |- | rowspan="1" | ''പ്രതി പൂവൻ കോഴി'' | ഏനിന്നാ ഏനിതെന്നാ |- | rowspan="1" | ''പൂഴിക്കടകൻ'' | മഴ വന്നു |- | rowspan="1" | ''ചില ന്യൂജെൻ നാട്ട് വിശേഷങ്ങൾ'' | അവൾ എന്റെ കണ്ണായി |- | rowspan="1" | ''ഒരു നല്ല കോട്ടയം കാരൻ'' | മൊഴിയണ മാന്മിഴിയെ |- | rowspan="1" | ''ഓസ്‌ട്രേലിയൻ ഡയറീസ്'' | രാമഴയായ് |- | rowspan="1" | 2021 | rowspan="1" | ''കൃഷ്ണൻകുട്ടി പണി തുടങ്ങി'' | എങ്കിലുമെൻ ചന്താമാരെ |- | rowspan="10" | 2022 | rowspan="2" | [[പി.കെ. റോസി|പി കെ റോസി]] | നേരുപറഞ്ഞാൽ നിന്നെ |- | പാറിപ്പറന്നു വന്നു |- | rowspan="1" | ''കാളച്ചേകോൻ'' | താരം താനേ തിരി താഴ്ത്തിയ നേരം |- | rowspan="1" | ''സ്ക്രീൻപ്ലേ'' | കുഴലൂതും കാറ്റിൽ |- | rowspan="1" | ''ഉൾക്കനൽ'' | മന്ദാരക്കാവിൽ |- | rowspan="1" | [[കണ്ണാടി|കണ്ണാടി]] | വിടപറയാതെ നീ എങ്ങുപോയി |- | rowspan="1" | ''ഒരുത്തീ'' | കണ്ണാടി കായലിനോരം |- | rowspan="1" | ''ഹെഡ് മാസ്റ്റർ'' | മാനത്ത് പൊതിച്ചോറ് |- | rowspan="1" | [[വാമനൻ|വാമനൻ]] | ആകാശപ്പൂ ചൂടും |- | rowspan="1" | ''ഓട്ടോറിക്ഷക്കാരന്റെ ഭാര്യ'' | വാടരുതേ എന്നുയിരെ [ദുഃഖം] |- | rowspan="5" | 2023 | rowspan="1" | ''സെക്ഷൻ 306 IPC'' | സതിയുണരുന്നു ചിതയിൽ നിന്നും |- | rowspan="1" | ''അക്കുവിന്റെ പടച്ചോൻ'' | മഴയുടെ നീലയവനികക്കപ്പുറം |- | rowspan="1" | [[ഒറ്റ|ഒറ്റ]] | പെയ്നീർ പൊലേ |- | rowspan="1" | ''തൂലിക'' | ഒറ്റക്കിരിക്കുവാൻ മോഹം |- | rowspan="1" | [[ജയിലർ (മലയാള ചലച്ചിത്രം)|ജയിലർ]] | ഉടയോനെ നീയേകും വരം |- | rowspan="4" | 2024 | rowspan="1" | ''മനസ്സ് (സമം)'' | ആകാശമാകും മനസ്സ് |- | rowspan="1" | ''കല്ലാമൂല'' | പാട്ടു പാടി കൂട്ട് കൂടി (ട്രാവൽ സോങ്) |- | rowspan="1" | ''അങ്കിളും കുട്ട്യോളും'' | പാതാളാഞ്ജന ശില |- | rowspan="1" | ''രാമുവിന്റെ മനൈവികൾ'' | മൂകഭാവം തരളമായ് |- | rowspan="3" | NA | rowspan="1" | ''ഉത്രാട സന്ധ്യ'' | ഋതുചക്ര |- | rowspan="2" | ''ആകാശപുഷ്പങ്ങൾ തേടി'' | പച്ച ത്തത്തേ |- | ഏതു വനപുഷ്പം |} {{cite web |url=https://www.malayalasangeetham.info/ |title=Malayalasangeetham.info |website=Malayalasangeetham |access-date={{CURRENTMONTHNAME}} {{CURRENTDAY}}, {{CURRENTYEAR}} |archive-date=2025-02-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250207151114/https://malayalasangeetham.info/ |url-status=dead }} == മരണം == ജീവിതത്തിന്റെ അവസാനകാലത്ത് അതികഠിനമായ [[അർബുദം|അർബുദരോഗം]] ബാധിച്ച് ചികിത്സയിലായിരുന്ന ജയചന്ദ്രൻ, തന്മൂലം പലതവണ ആശുപത്രിയിലാകുകയുണ്ടായി. ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ കാരണം അദ്ദേഹം 2024 മാർച്ച് മൂന്നിന് തന്റെ 80-ആം ജന്മദിനം വീട്ടിൽ വച്ചുതന്നെ ആഘോഷിയ്ക്കുകയാണുണ്ടായത്. ഇതിനിടയിലും ഏതാനും ഗാനങ്ങൾ അദ്ദേഹം ആലപിയ്ക്കുകയും ചില പരിപാടികളിൽ പങ്കെടുക്കുകയുമുണ്ടായിരുന്നു. എന്നാൽ, 2024 ഡിസംബർ മാസത്തിൽ വീട്ടിലെ കുളിമുറിയിൽ വീണ് ഇടുപ്പെല്ല് പൊട്ടിയത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആരോഗ്യനില വഷളാക്കി. ഒടുവിൽ 2025 ജനുവരി 9-ന് രാത്രി എട്ടുമണിയോടെ [[തൃശ്ശൂർ]] അമല ആശുപത്രിയിൽ വച്ച് അദ്ദേഹം അന്തരിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2025/01/09/playback-singer-p-jayachandran-demise-updates.html|title=പാട്ടിന്റെ പൗർണമിച്ചന്ദ്രൻ അസ്തമിച്ചു; സംസ്കാരം നാളെ ചേന്ദമംഗലത്ത്; തൃശൂരിൽ പൊതുദർശനം}}</ref> മൃതദേഹം പിന്നീട് തൃശ്ശൂരിലെ വീട്ടിലും [[കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമി]] ഹാളിലും പൊതുദർശനത്തിന് വച്ചശേഷം വിലാപയാത്രയായി [[വടക്കൻ പറവൂർ|വടക്കൻ പറവൂരിലെ]] [[ചേന്ദമംഗലം|ചേന്ദമംഗലത്തുള്ള]] അദ്ദേഹത്തിന്റെ തറവാട്ടുവീട്ടിലെത്തിച്ച് അവിടെ പൂർണ്ണ സംസ്ഥാന ബഹുമതികളോടെ സംസ്കരിച്ചു.<ref name="Singer P. Jayachandran cremated with State honours in Chendamangalam">{{cite news|last1=|first1=|title=Singer P. Jayachandran cremated with State honours in Chendamangalam|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/singer-p-jayachandran-cremated-with-state-honours-in-chendamangalam/article69088238.ece|access-date=12 January 2025|publisher=The Hindu|date=11 January 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250112164258/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/singer-p-jayachandran-cremated-with-state-honours-in-chendamangalam/article69088238.ece|archive-date=12 January 2025|language=en-IN}}</ref> == അഭിനയരംഗം == 1979 ൽ പുറത്തിറങ്ങി, മധു നായകനായി അഭിനയിച്ച [[കൃഷ്ണപ്പരുന്ത് (ചലച്ചിത്രം)|കൃഷ്ണപ്പരുന്ത്]] എന്ന സിനിമയിലെ ഒരു പ്രധാന വേഷം അവതരിപ്പിച്ചത് ജയചന്ദ്രനായിരുന്നു. [[ലേഖയുടെ മരണം ഒരു ഫ്ലാഷ്ബാക്ക്|ലേഖയുടെ മരണം ഒരു ഫ്ളാഷ് ബാക്ക്]], [[നഖക്ഷതങ്ങൾ]],<ref>[https://www.google.com/search?stick=H4sIAAAAAAAAAONgVuLSz9U3MDWsMigseMToyi3w8sc9YSmbSWtOXmM04-IKzsgvd80rySypFNLgYoOy5Lj4pJC0aTBI8XAh8Xl2MXG4ZebkOicWlyxilUgGUgr5aQp-idkZidnFGYklGYl56Yk5AMgnvV58AAAA&hl=en-IN&q=cast+of+Nakhakshathangal&kgs=590cab2ace7a27ef&shndl=17&shdeb=tbcfe&source=sh/x/kp/osrp/4&entrypoint=sh/x/kp/osrp Cast photos] Google</ref> [[ട്രിവാൻഡ്രം ലോഡ്ജ്]]<ref>{{Cite web|url=https://www.google.com/search?q=trivandrum+lodge+malayalam+movie+cast|title=trivandrum lodge Malayalam movie cast - Google Search|access-date=2021-06-10|website=www.google.com}}</ref> തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങളിലും അദ്ദേഹം വേഷമിട്ടു. == പുരസ്കാരങ്ങൾ == === ദേശീയ അവാർഡ് === * മികച്ച ഗായകനുള്ള ദേശീയപുരസ്കാരം- [[1986|1986-ൽ]] [[ശ്രീ നാരായണഗുരു (ചലച്ചിത്രം)|ശ്രീനാരായണ ഗുരു]] എന്ന സിനിമയിലെ ''ശിവശങ്കര സര്വ്വ ശരണ്യവിഭോ'' എന്ന ഗാനത്തിന്. === സംസ്ഥാന പുരസ്കാരങ്ങൾ === മികച്ച ഗായകനുള്ള കേരളസംസ്ഥാന പുരസ്കാരം * [[1972|1972-ൽ]] ''[[പണിതീരാത്ത വീട് (ചലച്ചിത്രം)|പണിതീരാത്ത വീട്]]'' എന്ന സിനിമയിലെ ''സുപ്രഭാതം'' എന്ന ഗാനത്തിന്. * [[1978|1978-ൽ]] ''[[ബന്ധനം]]'' എന്ന സിനിമയിലെ ''രാഗം ശ്രീരാഗം'' എന്ന ഗാനത്തിന്. * [[2000|2000-ൽ]] ''[[നിറം (ചലച്ചിത്രം)|നിറം]]'' എന്ന സിനിമയിലെ ''പ്രായം നമ്മിൽ മോഹം നൽകി'' എന്ന ഗാനത്തിന്. * [[2004|2004-ൽ]] ''[[തിളക്കം (ചലച്ചിത്രം)|തിളക്കം]]'' എന്ന സിനിമയിലെ ''നീയൊരു പുഴയായ്'' എന്ന ഗാനത്തിന്. * [[2015]]-ൽ ''ഞാനൊരു മലയാളി.., മലർവാകക്കൊമ്പത്തെ.. ശാരദാംബരം..... ( [[എന്ന് നിന്റെ മൊയ്തീൻ|എന്നു നിന്റെ മൊയ്തീൻ]] )'' എന്നീ ഗാനങ്ങൾക്കും [[ജിലേബി (2015)|ജിലേബി]], [[എന്നും എപ്പോഴും]] എന്നീ സിനിമയിലെ ഗാനങ്ങൾക്കും<ref name=mat1>{{cite news|title='ഒഴിവു ദിവത്തെ കളി' മികച്ച ചിത്രം; ദുൽഖർ നടൻ, പാർവ്വതി നടി......|url=http://www.mathrubhumi.com/movies-music/film-awards-2016-malayalam-news-1.899841|accessdate=2016 മാർച്ച് 1|publisher=മാതൃഭൂമി|ref=mat1|archiveurl=https://archive.today/20160301082554/http://www.mathrubhumi.com/movies-music/film-awards-2016-malayalam-news-1.899841|archivedate=2016-03-01|url-status=live}}</ref> * ജെ.സി. ഡാനിയേൽ പുരസ്കാരം (2021) മികച്ച ഗായകനുള്ള തമിഴ്നാട് സംസ്ഥാന പുരസ്കാരം * [[1994|1994-ൽ]] ''കിഴക്ക് ശീമയിലെ'' എന്ന സിനിമയിലെ ''കട്ടാഴം കാട്ട്‌വഴി'' എന്ന ഗാനത്തിന്. === മറ്റ് പുരസ്കാരങ്ങൾ === * [[1997|1997-ൽ]] 30 വർഷങ്ങൾ തമിഴ് സംഗീത ലോകത്ത് പ്രവർത്തിച്ചതിന് തമിഴ്നാട് ഗവർമെന്റിന്റെ ''കലൈ മാമണി'' പുരസ്കാരം ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== * {{Official website|http://www.jayachandransite.com}} *{{IMDb name|1172381}} {{J. C. Daniel Award}} {{National Film Award Best Male Playback Singer}} {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:1944-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മാർച്ച് 3-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രപിന്നണിഗായകർ]] [[വർഗ്ഗം:മികച്ച ഗായകനുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മികച്ച ഗായകനുള്ള ദേശീയ ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഹരിവരാസനം പുരസ്‌കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:2025-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജനുവരി 9-ന് മരിച്ചവർ]] 2v8imuw23vm0itkcnr4jaw77d5706nr 3 90403 4671630 4668362 2026-09-29T10:38:29Z MediaWiki message delivery 53155 /* Wikidata weekly summary #751 */ പുതിയ ഉപവിഭാഗം 4671630 wikitext text/x-wiki *[[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Fotokannan/മുൻകാല സംവാദങ്ങൾ]] *[[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Fotokannan/മുൻകാല സംവാദങ്ങൾ 1]] == ഫലകം പുനഃപരിശോധിക്കണം == താങ്കൾ [[ഇന്ത്യയിലെ തർക്ക ബാധിത മേഖലകൾ]] എന്ന താളിൽ ചേർത്ത ഫലകം ദയവായി പുനഃപരിശോധിക്കുക. ആ താളിൽ ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന വ്യക്തികളുമായി എന്താ ബന്ധം? [[ഉപയോക്താവ്:Adithyak1997|Adithyak1997]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adithyak1997|സംവാദം]]) 10:54, 27 മേയ് 2020 (UTC) പിഴവു പറ്റിയതാണ്. ഇപ്പോ ഒഴിവാക്കിയിട്ടുണ്ടല്ലോ?--[[ഉപയോക്താവ്:Fotokannan|കണ്ണൻഷൺമുഖം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Fotokannan|സംവാദം]]) 14:37, 27 മേയ് 2020 (UTC) == താങ്കൾക്ക് ഒരു താരകം! == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[പ്രമാണം:Administrator Barnstar Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''കാര്യനിർവാഹകർക്കുള്ള താരകം''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | വിക്കിപീഡിയ വികസിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള താങ്കളുടെ വിലയേറിയ സംഭാവനകൾക്കാണ് ഇത്. താങ്കളെപ്പോലെയുള്ളവരാണ് വിക്കിപീഡിയയുടെ സമ്പത്ത്. നന്ദി. [[ഉപയോക്താവ്:Path slopu|Path slopu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Path slopu|സംവാദം]]) 06:00, 5 ഓഗസ്റ്റ് 2020 (UTC) |} * Thank You Pathu--[[ഉപയോക്താവ്:Fotokannan|കണ്ണൻഷൺമുഖം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Fotokannan|സംവാദം]]) 10:15, 5 ഓഗസ്റ്റ് 2020 (UTC) ==[[:വർഗ്ഗം:മലയാള പുസ്തക പ്രസാധകർ]] നീക്കം ചെയ്യാൻ നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു== <div class="floatleft" style="margin-bottom:0">[[File:Ambox warning orange.svg|48px|alt=|link=]]</div>'''[[:വർഗ്ഗം:മലയാള പുസ്തക പ്രസാധകർ]]''' ഒഴിവാക്കാൻ, ലയിപ്പിക്കാൻ, അഥവാ പുനഃനാമകരണം ചെയ്യാൻ നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു. [[Wikipedia:Categorization|വർഗ്ഗീകരണ]] നയങ്ങൾക്കനുസരിച്ചാണോ ഈ നിർദ്ദേശം സൃഷ്ടിച്ചത് എന്നതറിയുവാൻ ഒരു ചർച്ച നടക്കുന്നുണ്ട്. താങ്കൾക്ക് ഈ നിർദ്ദേശത്തെക്കുറിച്ച് അഭിപ്രായം അറിയിക്കുന്നതിനായി ദയവായി [[Wikipedia:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള വർഗ്ഗങ്ങൾ|ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള വർഗ്ഗങ്ങൾ]] എന്ന താളിൽ '''[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള വർഗ്ഗങ്ങൾ#വർഗ്ഗം:മലയാള പുസ്തക പ്രസാധകർ|വർഗ്ഗത്തിന്റെ വിവരണത്തിൽ]]''' താങ്കളുടെ അഭിപ്രായം രേഖപ്പെടുത്തുക.<!-- Template:Cfd-notify--> നന്ദി. '''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 02:59, 22 സെപ്റ്റംബർ 2020 (UTC) == കണ്ണന്തോടത്ത് ജനാർദ്ദനൻ നായർ == [[കണ്ണന്തോടത്ത് ജനാർദ്ദനൻ നായർ]] ഈ താളിലെ ജനന തീയതി ഒന്ന് പരിശോധിക്കാമോ? അതു പോലെ ശ്രീമൂലം അസംബ്ലിയാണോ പ്രജാസഭയാണോ എന്ന കാര്യത്തിലും സംശയമുണ്ട്. അസംബ്ലി എന്ന് തിരുത്തിയിട്ടുണ്ട്.--'''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 21:39, 5 നവംബർ 2020 (UTC) ::[http://klaproceedings.niyamasabha.org/pdf/TSMA-002-00014-00001.pdf ശ്രീമൂലം അസംബ്ലി] തന്നെ. ജനനത്തീയതി പരിശോധിക്കാം.--[[ഉപയോക്താവ്:Fotokannan|കണ്ണൻഷൺമുഖം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Fotokannan|സംവാദം]]) 08:38, 8 നവംബർ 2020 (UTC == [[:വർഗ്ഗം:ഗോണ്ട് ചിത്ര കല]] == ഈ ചിത്രവും കലയും രണ്ടാണോ, അതോ ഒന്നോ? കുറേ കാലമായി എന്നെറിയാം, എന്തേലും ഓർമ്മവരുന്നുണ്ടോ?--<small>:- എന്ന് - </small> [[ഉപയോക്താവ്:Manuspanicker|അരയശ്ശേരിൽ സുബ്രഹ്മണ്യപ്പണിക്കർ മനു]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Manuspanicker|<span style="font-size:30px">✆</span>]] 11:21, 8 സെപ്റ്റംബർ 2021 (UTC) :: ഗോണ്ട് ചിത്രകലാ ശൈലി എന്നാണ് ഉദ്ദേശിച്ചത് --[[ഉപയോക്താവ്:Fotokannan|കണ്ണൻഷൺമുഖം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Fotokannan|സംവാദം]]) 15:27, 9 സെപ്റ്റംബർ 2021 (UTC) </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[:d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2023 12 18|Read the full report]]''' · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[:d:User:Mohammed Abdulai (WMDE)|Mohammed Abdulai (WMDE)]] 17:15, 18 ഡിസംബർ 2023 (UTC) </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=25974255 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Mohammed Abdulai (WMDE)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #730 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-05-04. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#729]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/Chamiln17@FineWiki|Chamiln17@FineWiki]] - Task: This bot performs a read-only cache build for an academic temporal language model dataset. * Other: [[d:Wikidata:WikiProject Ontology/Status of Ontology Classes and Properties|better tools to support constraints implied by properties like disjoint union of]] ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** [[d:Event:WikiProjects Days 2026|WikiProjects Days 2026]] (online, June 19 to 21). A community gathering focused on making WikiProjects more useful, visible, and alive. [[d:Event talk:WikiProjects Days 2026|Propose a session]] (deadline for proposals: May 26, 2026) or register now. ** [[m:Language_Diversity_Conference/Submissions|Language Diversity Conference]] - Call for Submissions ends 15 May 2026. ** [https://diff.wikimedia.org/2026/04/29/wikidata-community-summit-2026-coscup-call-for-proposals/ Wikidata Community Summit 2026 @ COSCUP] - Call for Proposals ends May 9, 2026. ** [https://www.laguardia.edu/event/lic-photo-walking-tourwikipedia-workshop/ LIC Photo Walking Tour + Wikipedia & Wikidata Workshop] - May 16, 12:30 - 16:00 EDT (UTC-4). A historical walking tour of Long Island City, New York, concluding with a Wiki-skills workshop at LaGuardia. Registration on the event link. * Ongoing: [[d:Wikidata:Events/Coordinate_Me_2026|COORDINATE ME 2026]] - a Wikidata competition for geolocatable content has just started and ends 31 May 2026. Visit the link for details on how to participate. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** [https://christianmahnke.de/en/post/blog-visualisation/ Visualised Blog metadata through SPARQL queries] - ChristianMahnke blog. ** [https://diff.wikimedia.org/2026/04/22/mozilla-common-voice-meets-wikidata-how-the-dagbanli-dictionary-got-audio-usage-examples/ Mozilla Common Voice Meets Wikidata (How the Dagbanli Dictionary Got Audio Usage Examples)] ** [https://diff.wikimedia.org/2026/05/03/wiki-loves-mother-tongue-2026-in-the-igbo-community/ Wiki Loves Mother Tongue 2026 in the Igbo Community] ** [https://diff.wikimedia.org/2026/05/04/eduwiki-workshop-highlights-practical-uses-of-wikimedia-commons-in-education/ EduWiki Workshop Highlights Practical Uses of Wikimedia Commons in Education] ** [https://diff.wikimedia.org/2026/05/02/recap-wiki-for-human-rights-lgbtiq-nigeria-february-and-march-training/ Recap: Wiki for Human Rights, LGBTIQ+ Nigeria, February and March Training] ** [https://diff.wikimedia.org/2026/05/01/the-new-artfeminisms-wikidata-modules-are-here/ The new Art+Feminism’s Wikidata Modules are here!] * Videos: ** [https://www.youtube.com/watch?v=9lEyzX98BFE Panel on Wikidata and public domain in Colombia] (Spanish): on April 24th, the National Library of Colombia, The Cultural Network of the Bank of the Republic of Colombia, Wikimedia Colombia and Fundación Conector discussed about digital heritage and Wikidata, its challenges and opportunities for collaboration. ** [https://www.youtube.com/watch?v=qAnnn-Bk7Tk Wikibase - an introduction by Jason Evans] (Open Data Manager, National Library of Wales). Produced by the Wikimedian in Residence channel, University of Edinburgh. ** [https://www.youtube.com/watch?v=OV4aL2PdjIc A uMap based on Wikidata] - a use-case of Holy Wells located in Ireland, associated with female Saints, powered by Wikidata and OpenStreetMap. ** [https://www.youtube.com/watch?v=ViOkEYQLggM Wikifunctions in practice: Reusable Logic for Wikimedia] - Presentation given by Toby Hudson ([[d:User:99of9|User:99of9]]) at the Wikiconference Australia 2026. ** [https://www.youtube.com/watch?v=-qYi3xPtB8I Mentor Me! Session 3A] - This in-person and hands-on session is provided by the Wikimedia Tyap User Group, and continues in the following sessions: [https://www.youtube.com/watch?v=J4b6Y3w4_ME Mentor Me! Session 3B] and [https://www.youtube.com/watch?v=X2QM5RdJhl0 Mentor Me! Session 3C]. Led by Gwakhap D. Anthony, it will cover how to document languages with Wikidata lexemes. * Africa Wiki Women: ** [https://www.youtube.com/watch?v=1mrF98BA1SM Linking images from Commons to Wikidata and Wikipedia] - how images are used across the Projects with examples documenting African Women. ** [https://www.youtube.com/watch?v=fANX6mDde5A Newbies Monthly Meetup for Africa Wiki Women] - further training and introductory skills for Wikidata and how it interacts with the other Wikimedia Projects. ** [https://www.youtube.com/watch?v=yvatmrH1uhQ EditHer Africa Contest (April)] - a beginner-friendly hands-on Wikidata item creation guide and launch of the monthly contest, with a focus on African Women in Works and Leadership. ''' Tool of the week ''' * [https://openhistory.app OpenHistory] – interactive historical atlas of 21k+ Wikidata-sourced historical events, polities, and territories on a timeline+map. SPARQL-driven pipeline, MIT/CC BY-SA. ([https://github.com/kdhillon/openhistory GitHub]) ''' Other Noteworthy Stuff ''' * [https://wikitrivia.tomjwatson.com/ WikiTrivia] - the webgame about putting historical events in the correct order recently got a huge update, thanks to creator Tom Watson. * [[mw:Wikimedia_APIs/Rate_limits|Wikimedia API's / Rate limits]] - new rate limits are being added for all Wikimedia projects, to ensure sustainable use to the REST an ACTION API's. If you operate a bot and it has recently started producing an error message for producing too many API requests, please consult the linked MediaWiki page and amend your bot as needed. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: [[:d:Property:P14387|‎meta-category for]] (<nowiki>topic or class of items covered by the lowest categories in this meta-category's hierarchy</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P14368|KISTI article ID]], [[:d:Property:P14369|FISH Monument Types Thesaurus ID]], [[:d:Property:P14370|FISH Evidence Thesaurus ID]], [[:d:Property:P14371|Organization in cooperation with ISO ID]], [[:d:Property:P14372|ScriptSource script code]], [[:d:Property:P14373|‎ScriptSource language code]], [[:d:Property:P14374|Tube8 performer ID]], [[:d:Property:P14375|Bundestag Group Minutes ID]], [[:d:Property:P14376|Westra code]], [[:d:Property:P14377|Myrotvorets ID]], [[:d:Property:P14378|‎Irish State Administration Database Unit ID]], [[:d:Property:P14379|Hessische Parlamentarismusgeschichte Abgeordneten-ID]], [[:d:Property:P14380|YouPorn performer ID]], [[:d:Property:P14381|‎GFMIS Agency Code]], [[:d:Property:P14382|‎Royal Australian Air Force service number]], [[:d:Property:P14383|‎Plataforma Acácia ID]], [[:d:Property:P14384|‎Observatório Terras Quilombolas ID]], [[:d:Property:P14385|BIOSOP ID]], [[:d:Property:P14386|BIOKAND ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/(found) liable of|(found) liable of]] (<nowiki>tort or civil wrong a person or organization was found liable of</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/DMCA takedown policy URL|DMCA takedown policy URL]] (<nowiki>DMCA (Digital Millennium Copyright Act) takedown policy or submitting page of this hosting site or UGC (User Generated Content) distributor</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/18 U.S.C. § 2257 policy URL|18 U.S.C. § 2257 policy URL]] (<nowiki>age requirement documentation URL statement of this website or company</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/monolingual text name properties|monolingual text name properties]] (<nowiki>(with an associated language code) name by which a subject is recorded in a database, mentioned as a contributor of a work, or is referred to in a particular context</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Gidrologicheskaya Izuchennost Code|Gidrologicheskaya Izuchennost Code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/QBWiki article ID|QBWiki article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Dijital İstanbul ID|Dijital İstanbul ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NaPTAN stop area code|NaPTAN stop area code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant Cairn d'un éditeur|Identifiant Cairn d'un éditeur]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Darwin Correspondence person ID|Darwin Correspondence person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ACM Digital Library institution ID|ACM Digital Library institution ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SensCritique person ID|SensCritique person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ National Archives of Japan Digital Archive ID| National Archives of Japan Digital Archive ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/VGs drapsoversikt ID|VGs drapsoversikt ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Semanticscience Integrated Ontology ID|Semanticscience Integrated Ontology ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Senkyo.com|Senkyo.com]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Objectif plumes author pages|Objectif plumes author pages]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Maoyan personage ID|Maoyan personage ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/critify.de publication ID|critify.de publication ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BookNotification author ID|BookNotification author ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: [https://w.wiki/MR9w Script style of manuscript Qur'ans] * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Early_Modern_Silesia|Early Modern Silesia]] ** [[d:Wikidata:WikiProject_Tango|Tango]] * WikiProject Highlights: WikiProject Ontology has gathered a [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/Ontology_Course/Projects_Offering_2|list of potential projects]] for the second offering of the Wikidata Ontology course, and has published a subpage to discuss the future of [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/Status_of_Ontology_Classes_and_Properties|Ontology Classes and Properties]]. * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/unmarked_supercentenarians|Unmarked Supercentenarians]] - this list displays humans who do not have a claim ''supercentenarian (Q1200828)'' (or ''alleged supercentenarian (Q106991708)''), but the difference between their Date of Birth and Date of Death is greater than 110 years. * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q174284|Raiders of the Lost Ark]] - a 1981 film directed by Steven Spielberg and starring Harrison Ford, Karen Allen, and John Rhys-Davies. * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L2205|gje (L2205)]] - Norwegian verb (jeː) meaning "to give", "to perform/hold", or "to diminish in strength" ''' Development ''' * Mobile statement editing: We continued fixing issues uncovered in testing * WikiProjects: We are working on adding links to the sidebar of Items to lead people to the respective WikiProjects for that Item. This way we hope to help people more easily find data modelling documentation as well as other editors interested in the same topic. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 13:51, 4 മേയ് 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30424079 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #731 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-05-11. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#730]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/AAU_Research_NLP_Bot,_1|AAU Research NLP Bot 1]] - Task(s): Querying Wikidata for entities and relations and paths between them. From 1-hop until 3-hops. * Closed request for permissions/Bot: [[d:User:MarisDreshmanisBot|MarisDreshmanisBot]] (formerly ''ReNeuralAgent Bot'') has been approved after a community intervention, see the discussion [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot#Maris_Dreshmanis_—_ReNeuralAgent|here]]. ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** '''[[d:Event:WikiProjects_Days_2026|WikiProjects Days 2026]]''' will take place between '''19 - 21 June'''.<br>WikiProjects are crucial to improving data quality and onboarding newcomers to specific areas of Wikidata. This event is the place for all editors to discover WikiProjects, find ones to join, learn about their modelling practices and how to improve the content and tools of your favourite WikiProjects. '''[[d:Special:RegisterForEvent/3670|Register here]]''' to get any news or updates about this new Wikidata X Days event. The '''Call for Proposals''' is open! If you have an idea for a session, please '''[[d:Event_talk:WikiProjects_Days_2026|submit it here]]''' by '''26 May'''. ** [[d:Event:Wikidata Live Editing 122|Wikidata Live Editing]], 11 May ** [https://ai-bridges.org/2026/02/13/symposium/ AI Bridges Symposium] is taking place at ''Senate House, University of London'' across 28 and 29 May. (Free) Registration for this on-site event closes 21 May. The event will begin with introductions to Wikidata, Wikibase, connecting AI with Wikidata and follow on day 2 bringing the full ecosystem together for dialogue, debate, and collaborative action. * Ongoing: [[d:Wikidata:Events/Coordinate_Me_2026|Coordinate Me 2026]] - edit items with a [[d:Property:P625|P625 ''(coordinate location)'']] from the focus countries and be in the running for a prize. Ends 31 May 2026. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** [https://diff.wikimedia.org/2026/05/08/building-wikimedia-tools-in-northern-nigeria-the-arewa-techcom-hackathon/ Building Wikimedia tools in Northern Nigeria: launch of Arewa TechCom through the Arewa Wikimedia Hackathon 2026] ** [https://addshore.com/tag/wikibase-world/ Editing wikibase.world (a MediaWiki site), with Jules (an AI agent)] by Addshore. ** [https://www.linkedin.com/pulse/libraries-ai-infrastructure-african-edition-stuart-michael-edelenbos-bsage/ Libraries as AI Infrastructure: The African Edition] - reflections on overlooked African contributions to linked data and AI infrastructure, highlighting Wikibase-powered projects African Literary Metadata (ALMEDA) and Nigeria’s Semantic Name Authority Recognition (SNAR). By Stuart Michael Edelenbos ** [https://www.tabakalera.eus/en/tabakalera-has-promoted-open-access-cultural-knowledge-linking-medialab-catalogue-wikidata Tabakalera promotes open access to cultural knowledge by linking their medialab catalogue to Wikidata] ** [https://blog.stoa.org/archives/4398 The Stoa: a Review for Digital Classics - report on Linked Pasts 11 - Epigraphic Data in Wikidata, from Ontology to Practice] ** [[Diffblog:technical-tinkering-for-commonsdb-at-the-wikimedia-hackathon/|Technical tinkering for CommonsDB at the WM Hackathon]] by Ainali. ** [https://www.ezrabrand.com/p/introducing-index-historical-jewish-figures Ezra Brand - Introducing a New Index of Biblical, Talmudic, and Medieval Jewish Figures] - Wikidata helps index and categorise Jewish figures into distinct periods. ** (Deutsch) [https://arthist.net/archive/52383 ArtHist: New Art-Historical Resource on the Web] and [https://blog.tib.eu/2026/05/11/eingepraegte-geschichte-das-meistersiegel-wiki-ist-online/ TIB Blog: Embossed story – the Meistersiegel-Wiki is online] are both articles about the new ''Meistersiegel'' Wikibase instance. * Papers: [https://journals.ub.uni-heidelberg.de/index.php/dco/issue/view/7602 Volume 12,2] of [[:d:Q130266048|Digital Classics Online]] contains many papers regarding the use Wikidata and Wikibase in the field of Classics: ** [https://doi.org/10.11588/dco.2026.12.112296 ''Hypotheseis, a Database of Named Entities Surrounding Greek Rhetorical Exercises''] by [[:d:User:Epìdosis|Camillo Carlo Pellizzari di San Girolamo]] ** [https://doi.org/10.11588/dco.2026.12.112294 ''Altinum: a Wikidata Project for Digital Epigraphy and Prosopography''] by [[:d:User:Anna Clara Maniero Azzolini|Anna Clara Maniero Azzolini]] ** [https://doi.org/10.11588/dco.2026.12.112287 ''The NIKAW Project: An Infrastructure of Texts, Entities and Language Models to Study the Circulation of Knowledge in the Ancient World''] by [[:d:User:Ake1990|Margherita Fantoli]] * Videos: ** [https://www.youtube.com/watch?v=WGcTriZO6dA OpenDataDEx - Exploring Supreme Court Rulings in Wikidata], for The Knowledge Commons project. Try it out for yourself: [https://opendatadex.com/ Open Data Explorer] ** [https://www.youtube.com/watch?v=hGsdryuQwTI Wikidata: Introduction and Basics] - an introductory session provided by WMUG Uganda. ** (Arabic) [https://www.youtube.com/watch?v=i67lJQfGPFg Introduction to Wikidata] hosted by Michel Bakhni for the channel: ''Wikimedia group for those interested in Islamic civilization'' * Presentations: ** (Deutsch) [[c:File:Wikidata_in_Museen,_Archiven_und_Bibliotheken.pdf|Wikidata in Museums, Archives and Libraries]] ** [[c:File:Wikicite_2025_white_paper_summary.pdf|White Paper (PDF) - Wikidata Days and Wikicite (2025)]] - Open bibliographic metadata in practice, what was learned in Bern and what libraries and the community can do next. ''' Tool of the week ''' * [https://opendatadex.com/ Open Data DEx Explorer] - ''"an interactive graph visualizer of semantic Open Data. Relationships are discovered heuristically and a graph structure created in real time, allowing navigation and insight into raw data without building formal ontologies."''Read more on [https://theknowledgecommons.org/ The Knowledge Commons blog], by Michelle Tomlyn. * [https://gapmap.wiki GapMap.Wiki] - explore knowledge gaps between different language Wikipedia's. GapMap identifies Wikipedia articles that exist in many languages but missing from the target, helping editors prioritize which articles to translate or create. No AI is used, just comparing publicly available databases. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * Mobile editors can now edit all datatypes directly in the mobile view. To help improve this new interface, Wikimedia Deutschland is looking for volunteers (especially editors from Right-to-left languages) for UX testing sessions. Participants will be compensated for their time. Sign up [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/bo2e7e2a/apply here] (greatquestion) and learn more on the project page: [[d:Wikidata:Usability and usefulness/Item editing experience/Mobile editing of statements|Mobile editing of statements]] ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P14392|‎energy density]] (<nowiki>amount of energy extractable from a substance (e.g. in a combustion engine) per unit of volume or of mass</nowiki>) **[[:d:Property:P14401|‎Parental Advisory System rating]] (<nowiki>content rating for coin-operated video games</nowiki>) * Newest External identifierss: [[:d:Property:P14388|Cyprus company ID]], [[:d:Property:P14389|‎DBNL title ID]], [[:d:Property:P14390|ShotOnWhat film ID]], [[:d:Property:P14391|‎Shinmei database ID]], [[:d:Property:P14394|‎ColBase ID]], [[:d:Property:P14395|Lubimyczytać version/edition ID]], [[:d:Property:P14396|Files of the Reich Chancellery ID]], [[:d:Property:P14397|‎Darwin Correspondence person ID]], [[:d:Property:P14399|‎Gidrologicheskaya Izuchennost Code]], [[:d:Property:P14403|‎Brew TV movie ID]], [[:d:Property:P14404|National Archives of Japan Digital Archive ID]], [[:d:Property:P14405|PlayStation Trophies trophy ID]], [[:d:Property:P14406|Tax Identification Number (Spain)]], [[:d:Property:P14407|‎19star actor ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/concentration camp prisoner number|concentration camp prisoner number]] (<nowiki>registration or prisoner number assigned to a person in camps operated under Nazi persecution between 1933 and 1945</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/ID für Kulturdenkmale in Lübeck|ID für Kulturdenkmale in Lübeck]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Datenbank-ID für Kulturdenkmale in Lübeck|Datenbank-ID für Kulturdenkmale in Lübeck]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Prime Video URL ID|Prime Video URL ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Prime Video GTI|Prime Video GTI]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Portable Antiquities Scheme record ID|Portable Antiquities Scheme record ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un(e) éditeurice dans le DEF19 2.0|Identifiant d'un(e) éditeurice dans le DEF19 2.0]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Apple TV parson ID|Apple TV parson ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CINEMATODAY film ID|CINEMATODAY film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Verfassungsblog author ID|Verfassungsblog author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Blätter author ID|Blätter author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/EGAFD film ID|EGAFD film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Museum of Canadian Music artist ID|Museum of Canadian Music artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Museum of Canadian Music work ID|Museum of Canadian Music work ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BGAFD film ID|BGAFD film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Movielens ID|Movielens ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Instrumentalistinnen-Lexikon ID|Instrumentalistinnen-Lexikon ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/parliament.scot member ID|parliament.scot member ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Space/Queries#Astronauts_members_of_space_missions|Astronauts members of Space Missions]] ** [[d:Wikidata:WikiProject_Horse_racing/Queries#All_horses|All Horses in Wikidata]] * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Horse racing|Project Horse Racing]] : On topics relating to horse racing. ** [[d:Wikidata:WikiProject_William_%26_Mary_Law_School_EMCO|Project William & May Law School EMCO]] - to create and enhance entities for persons and corporate bodies related to the law school, for use in the library's metadata and archival work. * WikiProject Highlights: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Part_2:_How_to_use_QuickStatements_3.0_to_upload_data_to_Wikidata_for_Govdirectory|Project GovDirectory: How to use QuickStatements 3.0 to add data to GovDir]] ** [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/Ontology_Course/Projects_Offering_2/Modelling_Dictionary_Usage_Labels_in_Wikidata|Ontology Course: Projects Offering 2]] - Modelling Dictionary Usage Labels in Wikidata, Roots and Rhythms: Modelling music as cultural heritage. * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q208108|Catch Me If You Can]] - a 2002 film by Steven Spielberg starring Leonardo DiCaprio and Tom Hanks. A dramatic re-telling of the life and exploits of serial confidence man Frank Abegnale Jr., ironically the events of the film were later found to be mostly fabricated. ''' Development ''' * Mobile statement editing: We are continuing to improve the UX and fix issues uncovered in testing * Making WikiProjects more visible: We are working on adding links to the sidebar menu of Items to make it easier for people to find the WikiProject(s) associated with an Item, find like-minded people and learn about data modelling conventions etc in that particular area * Query Service: The service is being hit quite heavily and the Wikidata Platform team is working on blocking scrapers and misbehaving tools * Wikidata integration in the other Wikimedia projects: We are continuing our experiment to further reduce the amount of Wikidata changes that show up on Recent changes and Watchlist but don't actually change the article. Specifically we are looking at checking if there is any difference in the rendered article before and after the change coming from Wikidata [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory|public universities]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:21, 11 മേയ് 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30513889 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #732 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-05-18. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#731]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/PatsaBot 1|PatsaBot 1]] - '''Task/s:''' Add sitelink from [[Special:PrefixIndex/Template:Taxonomy/|Template:Taxonomy/*]] on thwiki to same entry from enwiki and update Thai description from generic template format to "แม่แบบอนุกรมวิธาน" (taxonomy template). **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/MarisDreshmanisBot 2|MarisDreshmanisBot 2]] - '''Task/s:''' Create occupation Q-items and add native-language labels on existing occupation Q-items from 33 state-issued national occupation classifiers (165 national registries, 154 countries, ~30,000 new Q-items, ~120,000 native labels across 53 languages). **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/ias-kbase|ias-kbase]] - '''Task/s:''' Read-only bulk entity lookups for an internal knowledge graph project. Fetches labels, claims, and sitelinks from Wikidata and intro-paragraph extracts from English Wikipedia. No writes. ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** Reminder: Propose a session for [[d:Event:WikiProjects_Days_2026|WikiProject Days 2026]]. Your proposal can be just one or two sentences. Suggestions include topics on how to use WikiProjects to connect with others and improve data modelling, how to revive a neglected WikiProject, and what makes a good WikiProject. [[d:Event talk:WikiProjects Days 2026|Propose a session now]]. Deadline Sunday May 24. ** Wikimedia Indonesia is hosting the [[:c:Commons:Kompetisi Penyajian Data|2026 Data Visualization Competition]] from 10th to 31st May 2026. We welcome visualization and essay submissions from Indonesian participants on various topics ranging from Indonesian history to biological diversity. ** [[d:Event:Swedish online editathon 300|The three-hundred online Wikidata meetup in Swedish]], May 24 ** [https://www.gw.uni-hamburg.de/ueber-die-fakultaet/digital-humanities/dh-lab/veranstaltungen/26-05-27-hands-on-wiki.html Wikidata: An Open Knowledge Graph for Research and Beyond], a workshop on-site at the Digital Humanities Lab (C2003), University Hamburg, 27 May, 14:15 – 15:45 CEST. Registration (via link). ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: [https://forum.mapillary.com/t/easy-way-to-add-imagery-to-wikipedia-and-wikidata-items-with-wikishootme-and-mapillary/10375 Easy way to add images to Wikipedia & Wikidata items, with WikiShootMe and Mapillary] * Papers: ** [https://www.jlis.it/index.php/jlis/article/view/698 ''Wikidata and authority files: reconciliation and cooperation procedures''] by [[:d:User:Epìdosis|Camillo Carlo Pellizzari di San Girolamo]]: an overview of the interactions between Wikidata and library authority files and of the usage of Wikibase by library authority files up to July 2025 ** [https://www.jlis.it/index.php/jlis/article/view/675 ''Institutional practices in gender recording: an analysis of National Libraries''] by Novaes de Mendonça, and Ana Carolina Simionato Arakaki: contains references to Wikidata and its interconnection with library authority files ** [https://www.aidainformazioni.it/index.php/aidainformazioni/article/view/350 ''Modellizzazione delle conoscenze: Thesaurus Nuovo soggettario e Wikidata, due strumenti a confronto''] by [[:d:User:Elena Cencetti|Elena Cencetti]], Camillo Carlo Pellizzari di San Girolamo and [[:d:User:Elisabetta Viti2|Elisabetta Viti]] (in Italian): a detailed comparison of Wikidata and the [[:d:Q16583225|Nuovo soggettario Thesaurus]] as knowledge organization systems, with a case study regarding the reconciliation with Wikidata of a group of terms of the Nuovo soggettario Thesaurus regarding photography * Videos: ** [https://www.youtube.com/watch?v=fubhBJGz6YQ Curating shared knowledge about artifacts on Wikidata] with Till Grallert, it explores how the Jarāʾid project used Wikidata to build a multilingual, open knowledge graph of pre-1930 Arabic periodicals. ** [https://www.youtube.com/watch?v=H_oAlLw5CHs LIVE Wikidata editing #122] with User:Ainali and User:Abbe98 do some live editing on Wikidata (in English), and discuss the thought process of what they are doing and why they do it. ** [https://www.youtube.com/watch?v=rIoQFWGDb90 Every Major Oil and Gas Pipeline in History Mapped] - a visualisation utilising Wikidata, OpenStreetmap, Wikipedia and Global Energy Monitor. *Presentations **[[c:File:Reseau_LGBTQI_2026_-_John_SAMUEL.pdf|La fabrique collective des histoires queer dans les communs numériques]]. Presentation by [[User:Jsamwrites|John Samuel]] and panel, 2e Rencontres du Reseau Jeune Recherche LGBTQI+, Université Lyon 1, 12 May 2026 ''' Tool of the week ''' *[https://prop-explorer.toolforge.org/ Wikidata Property Explorer] is a tool by user Steven Liu. The tool is used for exploring Wikidata properties * [https://securitybaseline.eu securitybaseline] use Wikidata to get the domain names for institutions ''' Other Noteworthy Stuff ''' * [https://maproulette.org/browse/challenges/55009 MapRoulette Challenge (Chile)]: Improve heritage-related items around Santiago, Chile, linking them to Wikidata and OpenStreetMap. * The Wikidata Platform team has published its [[D:Wikidata:SPARQL_query_service/WDQS_backend_update/Backend_Replacement|backend replacement recommendation]] and accompanying [[wikitech:Wikidata_Query_Service/WDQS_Architecture_re-design|technical architecture]] for the migration of the Wikidata Query Service (WDQS) away from Blazegraph. Feedback is invited until May 25th 2026, especially on potential gaps and impacts on advanced use cases. Wikidata community members and WDQS users are also encouraged to help identify high-impact tools and workflows that may need attention on [[D:Wikidata:SPARQL_query_service/WDQS_backend_update/High-Impact_Use_Cases|this page]]. Feedback can be shared on the [[D:Wikidata_talk:SPARQL_query_service/WDQS_backend_update|Migration talk page]] or during the [[D:Wikidata:Blazegraph_Migration_Office_Hours|next office hour]]. See the [[D:Wikidata:Wikidata_Platform_team/Newsletter|WDP team newsletter]] for more details ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P14408|contains cadastral area]] (<nowiki>cadastral area that is wholly or partly contained by a municipality</nowiki>) **[[:d:Property:P14413|algebraic closure]] (<nowiki>‎algebraic closure of the field</nowiki>) **[[:d:Property:P14414|real closure]] (<nowiki>real closure of the formally real field</nowiki>) **[[:d:Property:P14415|eusocial caste]] (<nowiki>specialized type of an eusocial animal</nowiki>) **[[:d:Property:P14416|Wikimedia Commons content descriptor]] (<nowiki>Wikimedia Commons content descriptor which applies to this media file</nowiki>) **[[:d:Property:P14424|‎time expansion]] (<nowiki>factor by which a recording's duration has been extended or compressed relative to the original real-time event, without pitch correction.</nowiki>) **[[:d:Property:P14425|‎SELL rating]] (<nowiki>French video game content rating (1999–2003)</nowiki>) **[[:d:Property:P14427|age requirement documentation URL]] (<nowiki>URL for a website's statement of compliance with U.S. legal record-keeping requirements related to visual depictions of actual sexually explicit conduct</nowiki>) **[[:d:Property:P14430|maximum vehicle length]] (<nowiki>maximum authorized length for vehicles (especially heavy goods vehicles) on a bridge, tunnel or road segment</nowiki>) **[[:d:Property:P14431|maximum vehicle width]] (<nowiki>maximum authorized width for vehicles (especially heavy goods vehicles) on a bridge, tunnel or road segment</nowiki>) **[[:d:Property:P14432|maximum vehicle weight]] (<nowiki>maximum authorized weight (tonnage / gross vehicle weight) for vehicles (especially heavy goods vehicles) on a bridge, tunnel or road segment (load limit)</nowiki>) **[[:d:Property:P14433|maximum vehicle height]] (<nowiki>maximum authorized height for vehicles (especially heavy goods vehicles) on a bridge, tunnel or road segment (regulatory limit from signage)</nowiki>) **[[:d:Property:P14434|‎independent of theory]] (<nowiki>theory that proves neither this proposition nor its negation</nowiki>) **[[:d:Property:P14453|‎gender-neutral form of label]] (<nowiki>form of name or title with no assumption of gender</nowiki>) **[[:d:Property:P14457|subject named as (monolingual text)]] (<nowiki>with an associated language code) name by which a subject is recorded in a database, mentioned as a contributor of a work, or is referred to in a particular context</nowiki>) **[[:d:Property:P14458|alternative name (monolingual text)]] (<nowiki>with an associated language code) qualifier for alternative name(s), given for a subject in a database entry, or preserved in references (even these are no longer the preferred name</nowiki>) **[[:d:Property:P14460|‎CWSAC classification]] (<nowiki>Level of military significance for American Civil War battles as defined by the 1993 Civil War Sites Advisory Commission (CWSAC) report.</nowiki>) **[[:d:Property:P14465|DMCA takedown policy URL]] (<nowiki>DMCA (Digital Millennium Copyright Act) takedown policy or submitting page of this hosting site or UGC (User Generated Content) distributor</nowiki>) **[[:d:Property:P14469|election result map]] (<nowiki>map that displays the result of this election</nowiki>) **[[:d:Property:P14471|‎paid-up capital]] (<nowiki>portion of a company’s issued share capital that has been paid by shareholders</nowiki>) *Newest External identifiers: [[:d:Property:P14407|‎19star actor ID]], [[:d:Property:P14409|ACM Digital Library institution ID]], [[:d:Property:P14410|Stockholm public transport stop ID]], [[:d:Property:P14411|Go2Senkyo.com politician ID]], [[:d:Property:P14412|SensCritique person ID]], [[:d:Property:P14417|Census of Italian Architecture since 1945]], [[:d:Property:P14418|CINEFOX film ID]], [[:d:Property:P14419|‎CINEFOX person ID]], [[:d:Property:P14420|Cultural heritage Database-ID in Lübeck]], [[:d:Property:P14422|Dijital İstanbul cultural property ID]], [[:d:Property:P14423|VG homicide ID]], [[:d:Property:P14426|Portable Antiquities Scheme record ID]], [[:d:Property:P14428|‎EGAFD film ID]], [[:d:Property:P14429|Cairn.info publisher ID]], [[:d:Property:P14435|‎BGAFD film ID]], [[:d:Property:P14436|‎Apple TV person ID]], [[:d:Property:P14437|Blätter author ID]], [[:d:Property:P14438|‎critify.de publication ID]], [[:d:Property:P14439|Semanticscience Integrated Ontology ID]], [[:d:Property:P14440|Prime Video ID]], [[:d:Property:P14442|Objectif plumes author ID]], [[:d:Property:P14443|‎Museum of Canadian Music artist ID]], [[:d:Property:P14444|‎Museum of Canadian Music work ID]], [[:d:Property:P14445|Lübeck Culturul heritage ID]], [[:d:Property:P14446|Rhineland-Palatinate Cultural heritage ID]], [[:d:Property:P14447|DEF19 2.0 publisher ID]], [[:d:Property:P14449|MovieLens movie ID]], [[:d:Property:P14450|Verfassungsblog author ID]], [[:d:Property:P14451|QueenBallers player ID]], [[:d:Property:P14452|NaPTAN stop area code]], [[:d:Property:P14459|CycleBase cyclist ID (new)]], [[:d:Property:P14461|‎Book Notification author ID]], [[:d:Property:P14462|‎Prime Video GTI]], [[:d:Property:P14463|‎parliament.scot member ID]], [[:d:Property:P14464|Instrumentalistinnen-Lexikon ID]], [[:d:Property:P14468|Goodreads genre ID]], [[:d:Property:P14470|‎Giant Bomb Wiki ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to reviews: **[[:d:Wikidata:Property proposal/contributed to narrative universe|contributed to narrative universe]] (<nowiki>''(no English description proposed yet)''</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Grokipedia page title|Grokipedia page title]] (<nowiki>page title used in a Grokipedia article URL</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/especially|especially]] (<nowiki>qualifier for statements to refine a value that applies more generally, but applies especially to a more specific value; a more specific qualifier than "including" (P1012)</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Common Vulnerability Scoring System score|Common Vulnerability Scoring System score]] (<nowiki>Common Vulnerability Scoring System (CVSS) score</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Depicts taxon|Depicts taxon]] (<nowiki>depicts taxon</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Still taken from the film|Still taken from the film]] (<nowiki>Still taken from the film</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/StaphBase ID|StaphBase ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Geohashing wiki page|Geohashing wiki page]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant d'un fonds au catalogue collectif de France|identifiant d'un fonds au catalogue collectif de France]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Oireachtas bill ID|Oireachtas bill ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Defense Technical Information Center Accession Number|Defense Technical Information Center Accession Number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/European System of Accounts ID (Germany)|European System of Accounts ID (Germany)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un éditeur sur OpenEdition|Identifiant d'un éditeur sur OpenEdition]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Natalie ID|Natalie ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AV CHANNEL actress ID|AV CHANNEL actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Mineral Resources Data System deposit ID|Mineral Resources Data System deposit ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Wikimedia Phabricator project|Wikimedia Phabricator project]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AWA artist ID|AWA artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Rakuten Music artist|Rakuten Music artist]], [[:d:Wikidata:Property proposal/recochoku artist ID|recochoku artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant AnnuSéries d'une série télévisée|identifiant AnnuSéries d'une série télévisée]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: [https://w.wiki/NadJ Library of Congress occupations by Label and Lccn no.] ([https://www.wikidata.org/w/index.php?title=Wikidata:Request_a_query&oldid=2492426393#Getting_'Subject_named_as'_qualifier source]) * WikiProject Highlights: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Malaysia/Activity/Datathon/Wiki_x_K-pop_2026:_Datathon|Project Malaysia / Wiki x K-pop 2026 Datathon]] ** [[d:Wikidata:WikiProject_Occupations/Roadmap|Project Occupations / Roadmap]] ** [[d:Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group/Project_Series/SummerCoworking|Project LD4 Wikidata Affinity Group / SummerCoworking]] * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/children_of_dead_mothers|Children born after Mothers death date]] ''' Development ''' * Tighter connection of the Wikibase Ecosystem: We've been working on making it possible to use Wikidata Items (and later from other Wikibase instances) as values in statements on other Wikibase instances. You can now try it out on a demo system or set up your own test instance to give it a try. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikibaseug@lists.wikimedia.org/thread/D4RA5JQAJ5MUUDIVHGELWWE7OSSWXV5B/ More details in the announcement]. * Wikidata integration in the Wikimedia projects: We are continuing the work on showing less irrelevant changes on recent changes and watchlist on Wikipedia and co by trying to determine if an edit from Wikidata actually changed the rendered article or not * Mobile statement editing: ** We worked on reducing the load for users with limited data ** We are continuing to fix issues uncovered in testing * Making Wikiprojects more visible: We are getting ready for testing of the prototype. We'll be adding links to the respective Wikirojects on Item pages in the tools menu to make it easier for people to find the corresponding Wikiprojects. This is based on statements already on the Item such as specific external IDs. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:03, 18 മേയ് 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30539411 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[:m:Wikimedians of Kerala/Newsletter/April 2026|Wikimedians of Kerala - April 2026 Newsletter]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;"> <small>This is the Wikimedians of Kerala UG's 27^th newsletter.</small> <br> [[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]</div> ;User group news <div style="column-count: 2; column-gap: 30px;"> * On 25^th April 2026, we held our [[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/April 2026|April 2026 Monthly Meetup]] from 7:30 pm to 8:30 pm IST. The agenda for the meeting was shared and everyone was welcomed. A total of 6 community members participated in the meeting and discussions. ** [[User:Ranjithsiji|Ranjithsiji]] and [[User:Adithyak1997|Adithyak]] shared updates from the [[m:Event:Wikisource Summit 2026|Wikisource Summit 2026]], which was organized at Calicut University. Participants from Malayalam, Tamil and Tulu community members also attended the two-day event. ** [[User:Gnoeee|Jinoy]] shared updates about the [[m:Event:Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026 in India|Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026]] campaign organized in collaboration with the Embassy of Ukraine in New Delhi and communities in India. 47 people joined and contributed during the campaign period in India ** Ranjithsiji and [[User:Sree1959|Sreekrishnan]] shared the updates about the ongoing Malayalam Wikivoyage activities and improvements. Discussed the need for further enhancements and issues. ** [[User:Athulvis|Athul]] shared the updates about closure of [[m:Community Resources and Partnerships/India Rapid Project/Wikimedians of Kerala Anniversary Programme/Final Report|Wikimedians of Kerala Anniversary Programme]] and submission of final report. ** Ranjithsiji shared the Wikivoyage Day plan announced by [[User:Sree1959|Sreekrishnan]]. Plans to organize activities were discussed. ** [[User:Vijayanrajapuram|Vijayanrajapuram]] shared plans to create school related pages on Wikipedia. Athul and Ranjith shared their thoughs on doing follow up activies. ** Jinoy and Athul shared the updates about the [[m:WikiConference India 2026|WikiConference India 2026]] which is going to happen in Kochi. Around 400+ applications have been received for scholarships and the team is currently reviewing the applications. *** For those who missed applying for the scholarship the self funded registration will be opened. ** Ranjithsiji shared updates about the [[m:Wiki Loves Theyyam 2026|Wiki Loves Theyyam 2026]] which started on March 17 and will end on May 17. ** Jinoy shared and invited the community members to share the stories, community highlights and activities from across South Asia to [[m:South Asia/Newsletter|WikiDhara - The echoes from South Asia]]. ''([[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/April 2026|read more...]])'' </div> <hr> <div style="text-align: center;"> This message was sent with 14:44, 24 മേയ് 2026 (UTC) by [[:m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[:m:User_talk:Gnoeee|talk]]) [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]] </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&oldid=30188373 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #733 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-05-25. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#732]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/Skolkoll-bot 1|Skolkoll-bot 1]] - '''Task(s)''': Adding Skolverket identifiers and source URLs to Swedish school items ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: Wikicafé May Edition: ''De Wikidata à Wikipédia abstraite : promesses et illusions du savoir structuré (From Wikidata to Abstract Wikipedia: Promises and Illusions of Structured Knowledge)'', Presentation by [[User:Jsamwrites|Jsamwrites]], [https://zonestamp.toolforge.org/1779793200 May 26, 2026 at 13:00] [https://fr.wikipedia.org/wiki/Projet:Wikifier_la_science/WikiCaf%C3%A9s video link], organized by [[User:DMontagne en résidence|DMontagne en résidence]]. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Papers: [[:d:User:Anna Clara Maniero Azzolini|Anna Clara Maniero Azzolini]], [[:d:User:Pietro Ortimini|Pietro Ortimini]], and [[:d:User:Epìdosis|Camillo Carlo Pellizzari di San Girolamo]], [https://www.saeg-papers.it/ultimo-fascicolo#h.6zzzvpg7mcw2 ''Wikibase and Wikidata for Greek and Latin Epigraphy: Modelling, Analysing, and Making Reusable Linked Open Data''] * Videos: [[:d:User:Digitalphilologist|Monica Berti]] and Camillo Carlo Pellizzari di San Girolamo, [https://github.com/SunoikisisDC/SunoikisisDC-2025-2026/wiki/Summer-2026-Session-5 ''Wikidata Queries for Greek and Latin Philology''] (SunoikisisDC, Summer 2026); [[:commons:File:SunoikisisDC Summer 2026 - Wikidata Queries for Greek and Latin Philology.pdf|slides on Commons]] + [https://www.youtube.com/live/HuFZNZ7E9pw video on Youtube]; for more information, cf. the WikiProjects [[:d:Wikidata:WikiProject Antiquity/Pauly-Wissowa|Antiquity/Pauly-Wissowa]] and [[:d:Wikidata:WikiProject LAGL|LAGL]] ''' Tool of the week ''' * [https://lexemap.toolforge.org/ LexeMap] - is a lexeme coverage mapper that audits Wikidata lexeme data across languages. It runs live SPARQL queries against Wikidata and cross-references against Wiktionary to identify gaps in lexicographical data. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * Starting May 28, 2026, the <code>Special:EntityData</code> page will no longer support the PHP‑serialized format (e.g <code>.php</code> URLs). Affected requests will return HTTP errors. Please switch to a stable format like JSON (example: <code>Q42.json</code>). The change is already active on test and beta wikis. ([https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/thread/W4SBS3PREJYEAVZU2JSV47ZJWOJJ7YM6/ full announcement]) ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest External identifiers: [[:d:Property:P14475|‎SIK-ISEA document ID]], [[:d:Property:P14476|identifiant d'un fonds au catalogue collectif de France]], [[:d:Property:P14477|‎StaphBase ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/PCBS Locality code|PCBS Locality code]] (<nowiki>Locality Code of the Palestinian Central Bureau of Statistics</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/nameplate image|nameplate image]] (<nowiki>image of a name-plate or similar identifying plate of the subject</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/photographer|photographer]] (<nowiki>photographer</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant Bibliothèques patrimoniales de Paris|Identifiant Bibliothèques patrimoniales de Paris]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CUEAnexo|CUEAnexo]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Enciclopedia Católica Wikitólica ID|Enciclopedia Católica Wikitólica ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Adult Film Database film series ID|Adult Film Database film series ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Adult Film Database studio ID|Adult Film Database studio ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Satker ID|Satker ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Inaproc Instance ID|Inaproc Instance ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/British Libray catalogue ID|British Libray catalogue ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Swedish-Danish Dictionary ID|Swedish-Danish Dictionary ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Roller-results.com skater ID|Roller-results.com skater ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: [https://query.wikidata.org/#%23%20people%20born%20at%20sea%0ASELECT%20DISTINCT%20%3Fperson%20%3FpersonLabel%20%3FplaceLabel%20%3Fdob%20WHERE%20%7B%0A%20%3Fperson%20wdt%3AP19%20%3Fplace.%0A%20%7B%20%3Fplace%20wdt%3AP31%2Fwdt%3AP279*%20wd%3AQ165.%20%7D%20UNION%20%7B%20%3Fplace%20wdt%3AP31%2Fwdt%3AP279*%20wd%3AQ1229765.%20%7D%0A%20OPTIONAL%20%7B%20%3Fperson%20wdt%3AP569%20%3Fdob.%20%7D%0A%20SERVICE%20wikibase%3Alabel%20%7B%20bd%3AserviceParam%20wikibase%3Alanguage%20%22en%22.%20%7D%0A%7D%0AORDER%20BY%20%3Fdob%20%3FplaceLabel People born at the sea] ([https://twitter.com/WikidataFacts/status/832620159118385154 source]) * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:Database_reports/Sitelinks_to_Wiktionary List of items with links to Wiktionary main space.] * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [https://www.wikidata.org/wiki/Q66 Boeing(Q66)] ''' Development ''' * Mobile statement editing: ** We continued working on reducing the page size to make it easier on mobile data plans ** We are improving how error messages are shown * Making WikiProjects more visible: We are continuing the work on getting it ready for a first rollout. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:30, 25 മേയ് 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30560068 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #734 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-06-01. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#733]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/William Avery Bot 13|William Avery Bot 13]] - '''Task/s:''' ** Per [[d:Wikidata:Project_chat#c-Limotecariu-20260524073600-Request_to_replace_Asturian_term_"*estauxunidense"_with_"d'Estaos_Xuníos"|Project Chat]], replace "''estauxunidense''" in Asturian descriptions with "''d'Estaos Xuníos''". Example manual edits [https://www.wikidata.org/w/index.php?title=Q60842075&diff=prev&oldid=2496674720 here] and [https://www.wikidata.org/w/index.php?title=Q20821183&diff=prev&oldid=2496674345 here]. ** Also adds a default label, per [[d:Help:Default values for labels and aliases#When should I use default values for labels and aliases?]] and remove redundant labels in the simplest cases. ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** [https://temporaerhaus.de/termine-und-oeffnungszeiten/ Temporaer Haus: OpenDataMonday], today, 1 June, 19:30 - 22:00 CEST, Augsburger Str. 23-25, 89231 Neu-Ulm. ** [https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiKult_Netzwerktreffen_2026 WikiKult Netzwerktreffen 2026: “Wikidata in Kulturerbeinstitutionen”], 11-12th June, Wikimedia Deutschland. German-speaking event for people working with Wikidata in the cultural heritage sector. Open to experienced contributors and newcomers alike. ** [https://www.wikimedia.de/veranstaltungen/wikimedia-und-linked-open-data-im-glam-bereich-verankern/ Making Wikimedia and Linked Open Data Mainstream in GLAMs – The National Library of Wales Journey], 11 June 17:00 - 18:00 CEST, online (English with German translation) – Keynote by Jason Evans. ** (Deutsch) [https://www.zikg.eu/aktuelles/veranstaltungen/2026/podiumsdiskussion-wikibases-knowledge-graphs-und-wikidata Workshop // Wikibases, Knowledge Graphs und Wikidata], Tue 14 July, 10:00 - 13:00 CEST. Participation is for project members, Zentral Institut staff, and interested guests, on-site at Zentralinstitut für Kunstgeschichte. See link for registration details. ** [https://mwsmigration.hypotheses.org/1115 Doing Migration History with Digital Methods: Beyond a Database - Wikibase as Research Infrastructure for Migration Prosopography] Summer University at the German Historical Institute Paris, 8, rue du Parc-Royal, 75003 Paris, 23 June 16:00 CEST. ** [[d:Event:WikiProjects_Days_2026|WikiProjects Days 2026 - preparing the Program]] - watch this space next week for the first edition of the Event Program or [[d:Special:RegisterForEvent/3670|register]] to be notified of updates. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** ''[[d:User:Niryhpr/Behind_the_QIDs|Behind the QIDs]]'' by User:Niryhpr ** [https://cerlblog.wordpress.com/2026/06/01/improving-the-interconnection-between-wikidata-and-the-cerl-thesaurus/ ''Improving the interconnection between Wikidata and the CERL Thesaurus''] by [[:d:User:Epìdosis|Camillo Carlo Pellizzari di San Girolamo]], also presented (in Italian) in Videos. ** [https://technology.inquirer.net/147036/digitally-mapping-the-philippines-historical-markers Digitally mapping the Philippines’ historical markers] by Eugene Alvin Villar. * Papers: ** [https://doi.org/10.6084/m9.figshare.32521446 A data-driven analysis of automotive model evolution and technological lineage using Wikidata and Python network visualization] by P. Trunova (2026). ** (Italiano) [https://journals.openedition.org/jtei/6987 De Catulo a Wikidata] by Nusch et al. (2026). * Videos: ** [https://www.youtube.com/watch?v=sCoOIan3G9Y Adding lifting stones to Wikidata] - OSM for History Buffs ** (O'zbekcha) [https://www.youtube.com/watch?v=AloZrt8HA2Q Participate in the Interlingual Relations Marathon and win!] - Oʻzbekcha Vikipediyadagi (ukwiki) has over 12,000 articles missing a sitelink...time to change that. ** (Italiano) [https://www.youtube.com/watch?v=Bb_WYaz9eYw&t=12665s Wikidata and Library Catalogs: Building and Enabling a Digital Resources Network] by Camillo Carlo Pellizzari di San Girolamo * Presentations: ** ''[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Wikicafe-JohnSAMUEL.pdf De Wikidata à Wikipédia abstraite : promesses et illusions du savoir structuré] (From Wikidata to Abstract Wikipedia: Promises and Illusions of Structured Knowledge)'', Presentation by [[User:Jsamwrites|Jsamwrites]], May 26, 2026, [https://fr.wikipedia.org/wiki/Projet:Wikifier_la_science/WikiCaf%C3%A9s Wikicafé May Edition], organized by [[User:DMontagne en résidence|DMontagne en résidence]]. ([https://www.canal-u.tv/chaines/callisto/de-wikidata-a-wikipedia-abstraite-promesses-et-illusions-du-savoir-structure video]) ** [https://zenodo.org/records/20409899 DARIAH-EU WG DHwiki - A first year of activity] by D. Lindemann and G. Candela (2026). ''' Tool of the week ''' * [https://wdrc.toolforge.org/ Wikidata Recent Changes API]: This API lets you query Wikidata edits by either properties, or labels/aliases/descriptions/sitelinks. You can retrieve any changes, or specify added/changed/removed. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * On 31 May, item '''[[Q140000000]]''' ("Maxx", about a cinema in Delmenhorst, Germany) was created. * Feedback wanted: To support improving Wikidata integration on the Programs & Events Dashboard, the EduWiki Hub invites Wikidata organizers, trainers, and contributors to share suggestions on metrics, tracking features, and workflows you would like to see in the dashboard. In addition, try out the new Advanced Search share your thoughts on the Dashboard talk page. ([https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/thread/BK5OBZPHZ7WDGTDPV6LNSLSEJRQLJMKT/ full announcement]) ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: ** [[:d:Property:P14478|found liable for]] (<nowiki>tort or civil wrong a person or organization was found liable of</nowiki>) ** [[:d:Property:P14489|‎PCBS Locality code]] (<nowiki>Locality Code of the Palestinian Central Bureau of Statistics</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P14479|AV CHANNEL actress ID]], [[:d:Property:P14480|AWA artist ID]], [[:d:Property:P14481|CUE/Anexo]], [[:d:Property:P14482|‎Defense Technical Information Center Accession Number]], [[:d:Property:P14483|Catholic Encyclopedia Wikitólica ID]], [[:d:Property:P14484|European System of Accounts ID (Germany)]], [[:d:Property:P14485|OpenEdition Publisher ID]], [[:d:Property:P14486|‎Mineral Resources Data System deposit ID]], [[:d:Property:P14487|‎Natalie ID]], [[:d:Property:P14488|‎Oireachtas bill ID]], [[:d:Property:P14490|Rakuten Music artist ID]], [[:d:Property:P14491|recochoku artist ID]], [[:d:Property:P14492|‎Adult Film Database film series ID]], [[:d:Property:P14493|‎Adult Film Database studio ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: ** [[:d:Wikidata:Property proposal/category's topic is member of the class|category's topic is member of the class]] (<nowiki>qualifier for use with {{p|14387}} and {{P|4224}} to describe certain sets of categories</nowiki>) ** [[:d:Wikidata:Property proposal/applicable Structured Data on Wikimedia Commons|applicable Structured Data on Wikimedia Commons]] (<nowiki>the dataset associated with this external id usually contains data applicable to this other wikidata property</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/School ID of the Department of Education, Philippines|School ID of the Department of Education, Philippines]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Beeld en Geluid series identifier|Beeld en Geluid series identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DAM artist ID|DAM artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DAM song ID|DAM song ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Joysound artist ID|Joysound artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Joysound song ID|Joysound song ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/K-MIB performer ID|K-MIB performer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DUGA actress ID|DUGA actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Chilean Museums Registry ID|Chilean Museums Registry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sokmil actress ID|Sokmil actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Filmmakers Person ID|Filmmakers Person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Model Mayhem ID|Model Mayhem ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/OCHA Place Code|OCHA Place Code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sri Lanka NGO Secretariat Registration Number|Sri Lanka NGO Secretariat Registration Number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sri Lanka Company Registration Number|Sri Lanka Company Registration Number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AV CHANNEL director ID|AV CHANNEL director ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DUGA director ID|DUGA director ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AllMyLinks ID|AllMyLinks ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AV CHANNEL maker ID|AV CHANNEL maker ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/thegamerdex.com game ID|thegamerdex.com game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MyDirtyHobby ID|MyDirtyHobby ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fontaines de Belgique ID|Fontaines de Belgique ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Wikiparfum fragrance ID|Wikiparfum fragrance ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Canadian Trademark Registration Number|Canadian Trademark Registration Number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DMM director ID|DMM director ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Pantheon.World ID|Pantheon.World ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: [https://w.wiki/Pra Map of countries receiving the Nobel peace prize] ** * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject_Sri_Lanka|Project Sri Lanka]] for editors who would like to focus on adding materials for [[d:Q854|Sri Lanka <small>''(Q854)''</small>]]. * WikiProject Highlights: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Cape_Verde|Project Govdirectory added Cape Verde subpage]] ** [[d:Wikidata:WikiProject_P244_maintenance/Progress_tracker|Project P244 maintenance progress]] - a manually-updated progress tracker, is there a way to automate it? * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/Identified_duplicates|Identified duplicates]] - this list shows items that most likely need merging but cannot due to conflicting sitelinks. * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q140000000|Q140000000: Wikidata's 140 Millionth Item]] ''' Development ''' * Mobile editing of statements: ** We fixed how we handle statements with deleted Properties ([[phab:T402619]]) ** We improved the behaviour when using the browser's back button ([[phab:T414454]]) ** We continued working on improving the way error responses are shown ([[phab:T423613]]) ** We addressed issues found in testing * Improving the visibility of WikiProjects: We added support for finding the associated WikiProject of an Item based on statements on the Item * GraphQL: ** We are working on expanding the data available through search. Specifically we are including all Item data in search result nodes ([[phab:T427389]]) and extending the query by Item and Property value to return all Item data ([[phab:T416885]]) ** We are improving the documentation. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Nigeria|Nigeria]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:45, 1 ജൂൺ 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30605449 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #735 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-06-08. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#734]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Mass-editing_policy|RfC: Mass editing policy]]: The community is currently voting on a proposed policy to regulate mass edits on Wikidata. More input is needed to reach a broad consensus. Please review the proposal and join the discussion/vote on the RFC page. ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** [[d:Event:WikiProjects_Days_2026#Sessions|'''WikiProjects Days 2026''' - see the first version of the program!]] The online event takes place during the weekend of June 19 - 21. [[d:Special:RegisterForEvent/3670|Register]] for updates and access links. ** [[d:Wikidata:Mezi bajty/Mezi bajty 0|Mezi bajty 0]] - meetup of the Czech Wikidata community in Prague and online, 10th June 17:00 - 19:00 CEST (in Czech, Slovak, English) ** [[m:Event:GND_(Gemeinsame_Normdatei)_SPARQL_Workshop|GND (Gemeinsame Normdatei) SPARQL Workshop|]], 17th July 17:00 - 19:30 CEST (in German) - workshop from the German National Library on use of their SPARQL-endpoint for the GND (Gemeinsamer Normdatei) national authority file for wikidata users and wikipedians. ** (Deutsch) [https://www.nfdi4objects.net/events/n4o_activity_20260818-CM26-RS_Wikidata/ Workshop: Make Research Software Findable using the Software Marketplace Wikidata] - August 18, 14:00 – 16:00 Uhr (CEST), Zoom-link on registration. ** '''[[D:Event:Blazegraph_Migration_Office_Hours_-_June_2026|Blazegraph Migration Office Hour (June session)]]''' will take place on Tuesday, 9 June 2026 (Tomorrow) at [https://zonestamp.toolforge.org/1781020800 16:00 UTC]. This office hour is focused on supporting the migration away from Blazegraph as the backend of WDQS. Whether you have questions, need clarification, or want to discuss how your use case may be affected. You can register for the session via [[D:Event:Blazegraph_Migration_Office_Hours_-_June_2026|the event page]]. In preparation, add questions, feedback, or migration-related support needs to [https://etherpad.wikimedia.org/p/Blazegraph_Migration_Office_Hours this etherpad]. * Ongoing: [[m:Event:Wiki_Loves_Pride/2026|Wiki Loves Pride 2026 (Meta)]] is ongoing and now has a dedicated Wikidata subpage: [[d:Event:Wiki_Loves_Pride_2026|Event: Wiki Loves Pride 2026]]. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** (日本語/Japanese) [https://note.com/shoku_pan_65/n/nc6a788a55c91 [Practice drill: SPARQL basics to make and learn - Let's master Wikidata Query Service] by Shoku_pan_65. Page offers AI translations. ** [https://rtnf.substack.com/p/behind-the-p812-academic-major-property Behind the &lt;P812: academic major&gt; Property] by rtnf. ** [https://diff.wikimedia.org/2026/05/27/adding-visual-context-to-the-dagbanli-dictionary-how-the-university-of-ghana-hci-lab-dataset-powered-our-sentence-matching-system/ Adding Visual Context to the Dagbanli Dictionary: How the University of Ghana HCI Lab Dataset Powered our Sentence Matching System]. Diff post by Mohammed Sadat Abdulai and Mohammed Awal Alhassan. * Papers: ** [[m:Research:Newsletter/2026/May|Volume 16, Issue 5 of the Wikimedia Research Newsletter is out!]] - includes 7 papers on Wikidata topics. ** [https://academic.oup.com/database/article/doi/10.1093/database/baag030/8699725 Rosetta Statements: simplifying FAIR knowledge graph construction with a user-centred approach] - Vogt et al., (2026) ** (Русский/Russian) [https://doi.org/10.6084/m9.figshare.32579178 Automated Analysis and Visualization of Geographic Data on Global Volcanoes Based on the Wikidata Semantic Graph] - by Мария Паландер (2026). ** [https://arxiv.org/pdf/2606.02905 Speaker Mining: FAIR Data on Public Broadcasts for Question Answering] by Wittenborg et al., (2026) * Videos: ** (Español) [https://www.youtube.com/watch?v=i9n8FH3dQ6o Wikidata for Climate Change, Wikipedia for Sustainable Futures] by Daniel Canedo, a workshop on using Wikidata to record linked open data from extreme weather events. ** (Svenska) [https://www.youtube.com/watch?v=hMKm7csn7SE Merge Wikidata samma som] by Magnus Sälgö. What to do when you find duplicate Wikidata Items pointing at the same location on OpenStreetMap. ** (Español) [https://www.youtube.com/watch?v=EoKYp0o5ar4 EntreWikis - Hacerwiki: Progress of Free Knowledge Projects in Colombia] - Colombian Art in Open Data: training and infrastructure on Wikidata ** (Français) [https://www.youtube.com/watch?v=yhe3wJ46xo4 Wikidata for research and teaching] by Pascal Martinolli. Introduces Wikidata basics, SPARQL, practical examples of data visualisation, enriching research data and exploring the opportunities and limitations of linked open personal data. ** (Français) [https://www.youtube.com/watch?v=H4NQb0-pb_k Literature review: FAIR data sharing | FAIR Data Spring 2026] - [https://zenodo.org/records/20510911 Presentation slides], given by Adélie Ranville on their experiences organizing and sharing data using Zenodo, DOI, Zotero, Wikidata, and OpenRefine. ** (Deutsch) [https://www.youtube.com/watch?v=OR8_cD-p4ek Building a shared knowledge infrastructure: a federated wikibase for video and podcasts] hosted by Tim @BorgNetzWerk. ''' Tool of the week ''' * [[m:AutosuggestSitelink|AutoSuggestSitelink]]: New features available. See the update post on [[d:Wikidata:Project_chat#c-M2k~dewiki-20260528122200-AutosuggestSitelink:_New_features_available|Project Chat]] ''' Other Noteworthy Stuff ''' * The WMF [[D:Wikidata:Wikidata_Platform_team/Newsletter|Wikidata pltaform team monthly newsletter (June edition)]] is out * [https://observablehq.com/@pac02/gender-diversity-in-french-wikipedias-occupation-a Gender diversity in French Wikipedia's occupation articles] * [https://observablehq.com/@pac02/gender-diversity-in-french-wikipedias-articles-abo Gender diversity in French Wikipedia's articles about fields of knowledge] ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes:: **[[:d:Property:P14511|trailer of]] (<nowiki>works that this trailer video represents</nowiki>) **[[:d:Property:P14516|‎EPBC conservation status]] (<nowiki>the conservation status from the Australian Environment Protection and Biodiversity Conservation Act 1999 assigned by the Australian Department of Climate Change, Energy, the Environment and Water</nowiki>) *Newest External identifiers: [[:d:Property:P14494|‎Joysound artist ID]], [[:d:Property:P14495|‎Joysound song ID]], [[:d:Property:P14496|DUGA performer ID]], [[:d:Property:P14497|Sri Lanka Company Registration Number]], [[:d:Property:P14498|Wikimedia Phabricator project PHID]], [[:d:Property:P14499|‎Indonesian government work unit ID (satker ID)]], [[:d:Property:P14501|‎DAM artist ID]], [[:d:Property:P14502|‎British Library catalogue ID]], [[:d:Property:P14503|‎OCHA Place Code]], [[:d:Property:P14504|Philippines ‎School ID]], [[:d:Property:P14505|‎Swedish-Danish Dictionary ID]], [[:d:Property:P14506|Filmmakers actor ID]], [[:d:Property:P14507|Chilean Museums Registry ID]], [[:d:Property:P14508|Sri Lanka NGO Secretariat Registration Number]], [[:d:Property:P14509|Beeld & Geluid series ID]], [[:d:Property:P14510|‎INAPROC instance ID (Indonesia)]], [[:d:Property:P14512|DUGA director ID]], [[:d:Property:P14513|AV CHANNEL maker ID]], [[:d:Property:P14514|AV CHANNEL director ID]], [[:d:Property:P14515|AllMyLinks ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/applicable Structured Data on Wikimedia Commons|applicable Structured Data on Wikimedia Commons]] (<nowiki>the dataset associated with this external id usually contains data applicable to this other wikidata property</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/IAU member ID (new)|IAU member ID (new)]] (<nowiki>ID of members in the [https://www.iau.org/IAU/Default.aspx International Astronomical Union (IAU)].</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/height above ground level|height above ground level]] (<nowiki>a property intended to indicate the height of any objects from the ground</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Storm intensity classification|Storm intensity classification]] (<nowiki>category assigned to a meteorological system according to an intensity or classification scale; the scale should be indicated with a qualifier (P1013 and P585)</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/service status|service status]] (<nowiki>the operational status of something like ship or building</nowiki>) *New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/PTS News Network topic ID|PTS News Network topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/OTOTOY ID|OTOTOY ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant EU sanctions tracker|identifiant EU sanctions tracker]], [[:d:Wikidata:Property proposal/OpenParlData ID|OpenParlData ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Catholica.cz ID|Catholica.cz ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/KSW person ID|KSW person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/KSW organization ID|KSW organization ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/KSW place ID|KSW place ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Myludo ID|Myludo ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant dans La Basa|Identifiant dans La Basa]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PurplePort ID|PurplePort ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sokmil idol ID|Sokmil idol ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Hancinema company ID|Hancinema company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LinkMe ID|LinkMe ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Netmath Glossary ID|Netmath Glossary ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sokmil director ID|Sokmil director ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/QjCT Table of civic tech organizations with details] ([[d:Wikidata:WikiProject_Civic_Tech/Query|source]]) ** [https://w.wiki/QjCZ Timeline of legalisation of same-sex marriage] ([[d:Wikidata:WikiProject_LGBT/Queries#Timeline_of_legalization_of_same-sex_marriages|source]]) * Schema examples: [[d:Q139959656|Nazareth Padilla Montero <small>''(Q139959656)''</small>]] has been added as a showcase example of [[d:EntitySchema:E10|human (E10)]] * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Civic_Tech|Project Civic Tech]] - for anyone developing datasets about civic resources in cities, and discuss best practices for Wikidata collaboration in civic tech. ** [[d:Wikidata:WikiProject_AI_Cleanup|Project AI Cleanup]] - for reporting, monitoring and combatting edits and contributions from LLM and AI sources. ** [[d:Wikidata:WikiProject_Who_is_who_in_marine_taxonomy%3F|Project: Whos who in marine taxonomy?]] - inititated by the World Register of Marine Species ([https://www.marinespecies.org%7C WoRMS]), this project will document and enrich entities of the persons who have described marine species. * WikiProject Highlights: ** [[d:Wikidata:WikiProject_LGBT/Abstract_Wikipedia|Project LGBT]] added an Abstract Wikipedia subpage. ** [[d:Wikidata:WikiProject_Roads/Greece/National_roads|Project Roads]] added a subpage for Greece National roads with highly-visual tables. ** [[d:Event:Wiki_x_K-pop_2026:_Datathon_2.0|Wiki x K-Pop datathon 2.0]] - there is still some work to do to reach the goal on modelling the album: BABYMONSTER. * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/Deleted_Wikidata_entities_used_in_SDC|Deleted Wikidata entities that are connected to Commons files structured data (SDC)]] * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L652968|kafuni]] - Dagbanli noun that translate to "fan" in English ''' Development ''' * The team was involved in workshops last week so there are no updates. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 14:54, 8 ജൂൺ 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30646984 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #736 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-06-15. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#735]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Request for comments: The discussion about reforming Wikidata's notability policy is ongoing. There is now a [[d:Wikidata:Requests for comment/Notability policy reform|new proposal waiting for your feedback]]. ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** [[:wmau:WikiLoves_Pride_Australia_2026|WikiLoves Pride 2026]] - six fortnightly editing sessions to add, expand and translate LGBTQ+ content on the Wikimedia projects. ** [[d:Event:WikiProjects_Days_2026|WikiProjects Days 2026]] is taking place this coming weekend, 19-21 June. Check out the daily program...<small>(click UTC for your local timezone)</small> *** [[d:Event:WikiProjects_Days_2026#Friday,_June_19th|Day 1]] / Friday, 19.06, 17:00 [https://zonestamp.toolforge.org/1781888400 UTC] - 20:00 [https://zonestamp.toolforge.org/1781899200 UTC] *** [[d:Event:WikiProjects_Days_2026#Saturday,_June_20th|Day 2]] / Saturday, 20.06, 10:00 [https://zonestamp.toolforge.org/1781949600 UTC] - 18:00 [https://zonestamp.toolforge.org/1781978400 UTC] *** [[d:Event:WikiProjects_Days_2026#Sunday,_June_21st|Day 3]] / Sunday, 21.06, 14:00 [https://zonestamp.toolforge.org/1782050400 UTC] - 18:00 [https://zonestamp.toolforge.org/1782064800 UTC] ** Click here -> [[d:Special:RegisterForEvent/3670|Register]] <- for access links to the event. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: **[https://jsamwrites.substack.com/p/preserving-pride-across-languages Preserving Pride, Across Languages] : From Wikidata to Abstract Wikipedia: A New Way to Think About Knowledge ** [https://diff.wikimedia.org/2026/06/13/visibility-of-communities-in-nigeria-on-wikidata-2-0-expanding-digital-representation-for-nigerian-communities/ Visibility of Communities in Nigeria on Wikidata 2.0: Expanding Digital Representation for Nigerian Communities] ** [https://diff.wikimedia.org/2026/06/14/the-years-first-quarter-with-the-igbo-wikimedians-user-group/ The Year’s First Quarter with the Igbo Wikimedians User Group] - Expanding partnerships and contributions to Wikidata, Wikipedia and other sister projects. ** [https://diff.wikimedia.org/2026/06/13/introducing-the-wiki-afrodemics-mentorship-project-cohort-1/ Introducing the Wiki Afrodemics Mentorship Project Cohort 1] - A pan-african and guided multilingual training on Wikipedia editing, Wikidata contribution, and resource mobilisation. ** [https://diff.wikimedia.org/2026/06/12/amplifying-womens-stories-and-indigenous-knowledge-feminism-and-folklore-2026-in-the-igbo-community/ Amplifying Women’s Stories and Indigenous Knowledge: Feminism and Folklore 2026 in the Igbo Community] - Improving the representation of women and cultural heritage in Igbo language on Wikidata, Wikipedia and Wikiquote. ** [https://diff.wikimedia.org/2026/06/14/a-reflection-on-what-i-learned-at-my-first-international-womens-day-celebration/ A Reflection on What I Learned at My First International Women’s Day Celebration] - Celebrating and documenting women activists and politicians on Wikipedia and Wikidata. ** [https://www.botany.one/three-tools-that-bring-digital-botany-within-reach/ Three Tools that bring digital botany within reach] (spoiler: One of them is Wikidata) - article available in DE, ES, FR, JA, PT and ZH-CN. * Papers: [https://dhq.digitalhumanities.org/vol/20/1/000838/000838.html Open Tool Registries! Resolving the Directory Paradox with Wikidata] by Grallert et al., (2026). As digital humanities tools proliferate, this paper argues that Wikidata can help connect the research landscape by documenting, citing and connecting tool registries. * Videos: ** [https://www.youtube.com/watch?v=sCoOIan3G9Y OSM / Lifting Stones in Wikidata] - a video tutorial on mapping lifting stones on OpenStreetMap, using two examples from County Kilkenny, Ireland. ** [https://www.youtube.com/watch?v=LANzP0OUoZs Mapping Every Wonder on Earth] - animated visualisation of UNESCO World Heritage Sites recorded in Wikidata. ** [https://www.youtube.com/watch?v=AY_gst9R3I4 2025: Tales of Discovery] - Museums and Heritage channel mentions how Wikidata is being used as a bridge between several sites and projects for 3D modelling ships, wrecks and other artifacts from maritime history. ** [https://www.youtube.com/watch?v=ncPqSIvDm-Q Mentor Me! Session 6] with Jinoy Tom Jacob, who will show us how to use OpenRefine to batch edit Wikidata and the Commons. ''' Tool of the week ''' * [https://bisikbekasi.rf.gd/index.php?page=item&id=L2 BisikBekasi] : Community-curated knowledge base where local data items [https://teletype.in/@hyloxira/qdyLFSX-1Px are integrated] with Wikidata items. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * The [[mw:Growth/Feature_summary#NH|Newcomer Dashboard]] will be deployed to Wikidata pending on-wiki configuration by Admins. The dashboard aims to provide guidance, helpful links, and mentorship opportunities for new editors. * [https://viaacode.github.io/documentation-visualisations-guido-gezelle/ Guido Gezelle on Wikidata: networking in map] - this project created 5 visualisations produced from Wikidata on the poet Guido Gezelle. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P14517|print matrix state]] (<nowiki>in printmaking, a stage of development of the relief matrix after a permanent modification</nowiki>) **[[:d:Property:P14519|body modification]] (<nowiki>deliberate altering of the human anatomy for non-medical reasons that this person or fictional character has undergone</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P14518|Roller-results.com skater ID]], [[:d:Property:P14520|Wikiparfum fragrance ID]], [[:d:Property:P14521|EU sanctions tracker subject ID]], [[:d:Property:P14522|Maoyan celebrity ID]], [[:d:Property:P14523|CINEMATODAY film ID]], [[:d:Property:P14524|DMM director ID]], [[:d:Property:P14525|Model Mayhem ID]], [[:d:Property:P14526|‎DAM song ID]], [[:d:Property:P14527|OpenParlData ID]], [[:d:Property:P14528|‎IAU member ID]], [[:d:Property:P14529|PurplePort ID]], [[:d:Property:P14530|LinkMe ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/Vistonline|Vistonline]] (<nowiki>Agenzia italiana di visti consolari e legalizzazione documenti, con sede a Roma</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Natural science/Taxon footprint|Natural science/Taxon footprint]] (<nowiki>Taxon footprint</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Sri Lanka Ministry of Education school census number|Sri Lanka Ministry of Education school census number]] (<nowiki>Unique identification number assigned to a school by the Ministry of Education of Sri Lanka, used in the annual school census and official examinations (G.C.E. O/L, A/L)</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/sport title|sport title]] (<nowiki>link to sport title (like master of sports or yokodzuna), besides chess and martial arts titles</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/dual notion in category theory|dual notion in category theory]] (<nowiki>dual notion in category theory</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/penalty shootout kicked by|penalty shootout kicked by]] (<nowiki>Indicates the person who took an individual penalty kick during a penalty shoot-out.</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Finnish educational institution ID|Finnish educational institution ID]] (<nowiki>Five-digit identification number for Finnish educational institutes assigned by Statistics Finland.</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'une personne sur ZicTrad|Identifiant d'une personne sur ZicTrad]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Skeivopedia ID|Skeivopedia ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Artistas Visuales Chilenos ID|Artistas Visuales Chilenos ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Mathlib declaration ID|Mathlib declaration ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FES digital collections person ID|FES digital collections person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BBC Bitesize topic ID|BBC Bitesize topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Encyclopedia of China (Third Edition) ID (2026)|Encyclopedia of China (Third Edition) ID (2026)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sceneweb artwork ID|Sceneweb artwork ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sceneweb production ID|Sceneweb production ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/regjeringen.no government ID|regjeringen.no government ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/regjeringen.no ministry ID|regjeringen.no ministry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/regjeringen.no politician ID|regjeringen.no politician ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Maoyan film ID|Maoyan film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant livres-cinema.info d'un auteur|Identifiant livres-cinema.info d'un auteur]], [[:d:Wikidata:Property proposal/National Operator Code (UK)|National Operator Code (UK)]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * WikiProject Highlights: ** [[d:Event:Wiki_x_K-pop_2026:_Datathon_3.0|Wiki x K-pop 2026: Datathon 3.0]] a.k.a the ICONIC BY MISTAKE EDITING party. ** [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/Ontology_Course/Projects_Offering_2/GLAM_Authority_Entity_Ontology_in_Wikidata|Ontology Course 2 / GLAM Authority Entity Ontology in Wikidata]] * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [https://www.wikidata.org/wiki/Special:Log?type=thanks&user=&page=&excludetempacct=1&wpdate=&tagfilter=&wpfilters%5B%5D=thanks&wpFormIdentifier=logeventslist Thanks Log] - who's thanking who and on what. * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q5020214|2026 FIFA World Cup (Q5020214)]] - in the United States, Mexico and Canada in 2026 * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L720932|alikaali (L720932)]] - Dagbanli noun (derived from ha <--ar) which can mean soothsayer, judge or Muslim scholar ''' Development ''' * Ontology federation: The development team is looking for people to give feedback on the new feature that allows editors on other Wikibase instances to use Wikidata's Items as statement values. ([https://wikibase-federation.com more details]) * GraphQL: ** We extended the searchItems field so that developers can now get all Item data immediately from the search results ([[phab:T416885]]) ** We are working on the ability to get only best ranked statements ([[phab:T428138]]) * MCP: The Wikidata MCP has been extended. You can now also use an MCP for other Wikibase instances. ([[d:Wikidata:MCP#Wikibase MCP|more details]]) * Wikibase Cloud: We are looking into making it possible to log into Wikibase Cloud instances with your Wikidata account to make it easier for Wikimedians to contribute on Cloud instances. * Wikidata integration in the other Wikimedia projects: ** We are planning the migration of the entity usage table to a new database cluster to handle increased usage of Wikidata's data across the Wikimedia projects. ** We are continuing our work to decrease the number of irrelevant changes coming from Wikidata that show up in Wikipedia's recent changes and watchlist. Specifically we are evaluating a prototype that looks at the rendered article before and after the change and determines if anything actually changed in the article before adding an entry to recent changes and watchlist. * Mobile editing of statements: ** We are improving support for RTL languages.([[phab:T360854]], [[phab:T427655]], [[phab:T427658]], [[phab:T427661]], [[phab:T428246]]) ** We started fixing multiple UI layout and spacing issues, including mandatory fields, value fields, snak types, references, and add-statement button usability ([[phab:T428766]], [[phab:T428761]], [[phab:T428759]], [[phab:T428450]]) ** We are improving the server-side rendering ([[phab:T409827]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:42, 15 ജൂൺ 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30669932 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[:m:Wikimedians of Kerala/Newsletter/May 2026|Wikimedians of Kerala - May 2026 Newsletter]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;"> <small>This is the Wikimedians of Kerala UG's 28^th newsletter.</small> <br> [[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|90px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]</div> ;Updates / Discussions <div style="column-count: 2; column-gap: 30px;"> * On 25th May 2026, we held our May 2026 Monthly Meetup from 7:30 pm to 8:30 pm IST. The agenda for the meeting was shared and everyone was welcomed. 10 community members participated in the meeting and discussions. ** [[:User:Ranjithsiji|Ranjithsiji]] shared updates about Wiki Loves Theyyam 2026, which was conducted as a pilot project from 17 April to 17 May 2026. Around 650 images were uploaded to Wikimedia Commons by 16 contributors. Discussions were held on organizing follow-up activities closer to the Theyyam season. ** [[:User:Gnoeee|Jinoy]] shared updates from [[m:Event:Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026 in India|Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026 in India]], organized in collaboration with Wikimedia communities and partner organizations. *** Around 45 participants took part in the campaign by creating 71 new pages and improving around 327 pages across Wikimedia projects. An offline Wikipedia editing workshop was organised at [[w:Embassy of Ukraine, New Delhi|Embassy of Ukraine, New Delhi]] along with a cultural activity and continued the online campaign till the end of April. ** Ranjithsiji shared updates from [[m:Event:Wikisource Summit 2026|Wikisource Summit 2026]], organized at the University of Calicut. A total of 18 participants attended the event, including contributors from other language communities. Discussions focused on collaboration and technical improvements for Wikisource projects. ** Jinoy shared updates about [[m:WikiConference India 2026|WikiConference India 2026]]. The conference theme has been announced. The theme for WCI 2026 is ''"Reimagining the Knowledge Commons" - Community Leadership in an Evolving Wikimedia Ecosystem.'' ** Ranjithsiji shared plans for a Wiki Loves Schools edit-a-thon, aimed at creating and improving school-related articles using information collected through the SchoolWiki project and previous photography campaigns. ** Ranjithsiji announced preparations for Wiki Loves Earth India 2026, which is planned to begin on 1 July 2026. Community members were encouraged to participate and help document natural heritage sites across India. ** Jinoy and Ranjith shared updates from [[mw:Wikimedia Hackathon 2026|Wikimedia Hackathon 2026]] in Milan. The [[toolforge:glues|GLUES tool]] (Global Wikimedia User Information and Statistics) was developed and improved during the hackathon and was presented during the event. The tool provides a centralized dashboard for Wikimedia contributor information and receives valuable feedback from participants across multiple communities. Further enhancements to the tool were discussed. ** Ranjithsiji shared updates about Coordinate Me 2026, an international Wikidata campaign focused on improving geographic coordinates of Wikidata items. Community members were encouraged to participate before the campaign concluded at the end of May. ** Ranjithsiji shared updates on the Malayalam Wikivoyage initiative. Monthly community meetings have been held regularly over the past three months. An analysis tool named [[toolforge:inkpen|Inkpen]] has been developed and support was requested for the Malayalam Wikivoyage approval proposal. ** Community members also discussed the ongoing digitization of M. P. Parameswaran's works, potential collaborations with DC Books for bibliographic data sharing, plans for Kerala Cultural Month, the [[toolforge:wir-redlist-explorer|Women in Red tool]] developed by [[:User:Netha Hussain|Netha Hussain]] for identifying missing articles, improvements to mobile navigation templates. ** Ranjith and Jinoy shared an update received on Village pump of Malayalam Wikipedia and to User group's email regarding the participation in the Abstract Wikipedia pilot project.'' ([[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/May 2026|read more...]])'' </div> ;Events & activities <div style="column-count: 2; column-gap: 30px;"> * <u>''On-going events & activities by User Group''</u> ** [[c:Commons:Wiki Loves Earth 2026 in India|Wiki Loves Earth 2026 in India]] – Photography campaign dedicated to documenting and digitally preserving India's diverse natural heritage sites on Wikimedia Commons. * <u>''Up-coming events & activities by User Group''</u> ** [[m:Event:Wikiwomen Camp 2026|Wikiwomen Camp 2026]] - 11th July 2026 - 12th July 2026. Last date to [[m:Event:Wikiwomen Camp 2026#Application|apply for the scholarship]] is 27 June 2026. </div> <hr> <div style="text-align: center;"> '''Upcoming meeting: 27^th June 2026 – [[m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/June 2026|Meeting page]] | [[:m:Special:RegisterForEvent/3891|Meetup Registration]]''' <hr> This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) by [[:m:User:Gnoeee|Gnoeee]] on 15:42, 21 ജൂൺ 2026 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]] </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&oldid=30188373 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #736 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-06-22. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#736]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Open request for adminship: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Administrator/Ziv|Ziv]] - RfP scheduled to end after 24 June 2026 19:26 (UTC) * New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/Nabbot_1|Nabbot 1]] - Task: Adding Turkish descriptions for scientific articles ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** The [https://wikimedia.eventyay.com/wm/wikimania2026/schedule/ Wikimania 2026 program] has been revealed, go bookmark your favourite sessions. ** [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdneBEtREhStI9VLsTJ9xKKt9L4NEU_BSr297jdOjNTkQJ64A/viewform?pli=1 Physical Training; Improving Health Articles in Africa] - 21 June, 10:00, University of Ibadan. ** The [[m:WikiIndaba_conference_2026|WikiIndaba Call for Proposals ends June 30th]] - don't forget to submit your Wikidata-sessions. ** Sessions of the WikiProjects Days 2026 event will shortly be available on Commons: [[c:Category:Wikidata_WikiProjects_Days_2026_presentations|Presentations]] / [[c:Category:Wikidata_WikiProjects_Days_2026_videos|Videos]] ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** [https://talk.tiddlywiki.org/t/wikitiddler-tiddlywiki-as-a-live-wikidata-frontend-zero-hosting-auto-updating/15419 WikiTiddler; Tiddlywiki as a live Wikidata frontend] - if you run a TiddlyWiki instance, you can now run queries to the Wikidata Query Service and convert the results to Tiddlers. ** [https://blog.tib.eu/2026/06/19/what-do-we-mean-when-we-talk-about-ai-and-open-knowledge/ TIB: What do we mean when we talk about AI and open knowledge?] - Lozana Rossenova details their experiences at the AI+Bridges Symposium. * Papers: ** [https://www.elgaronline.com/monobook/book/9781035353750/9781035353750.xml How to use Wikibase for Mixed-Methods Research], a book published by F. Bailo, E. Booth, and J. Williams ** [https://zenodo.org/records/20693572 Wikimedia as a Platform for Evidence Synthesis: Quantifying Bias and Literature Coverage in Crowd-Sourced Knowledge Graphs] by D. Mietchen, and J. Dearborn, (2026). ** [https://www.mdpi.com/2227-7390/14/12/2227 From Wikidata to Smart Tourism: A Reproducible Pipeline Based on AI and Fuzzy Logic for Interpretable Multi-Category Classification of Points of Interest] - This paper develops a reproducible pipeline that converts Wikidata POIs into an interpretable tourism taxonomy, enabling multi-category classification and personalized smart tourism applications. By Kontogianni et al., (2026) * Videos: ** [https://www.youtube.com/watch?v=EKIVrRgLQ6w Name Suggestion Index Explained: How OpenStreetMap Standardizes Brands] ** [https://www.youtube.com/watch?v=_MbZtO2Q2U0 EMCO Wikidata CoP meeting (2026-06-04)] ** [https://www.youtube.com/watch?v=AsBMBpc05sQ Using the Duplicity and WD Fist Tools to edit Wikidata] ** [https://www.youtube.com/watch?v=CkFuyX605nU Unlocking Data through Semantic Linking], presented at ENDORSE 2025 by Thora Hagen. Experiences using 19th-century German encyclopedias, demonstrating how semantic enrichment via Wikidata can reveal fascinating patterns. ** (Deutsch) [https://www.youtube.com/watch?v=K9M4mIP0mZg From your pocket to the knowledge graph: SquirrelBase] is a Wikibase instance that functions as a semantic metadata and reference platform. Make 3D smartphone captures of cultural assets, artworks, and ephemeral structures FAIR. ''' Tool of the week ''' * [https://multilingualprogramming.github.io/MotusArtium/ MotusArtium] : Wikidata GraphQL showcase application for exploring and understanding art movements (alpha version). [https://github.com/multilingualprogramming/MotusArtium/tree/main/graphql GraphQL queries used] * As seen during WikiProjects Days 2026 - [[d:Wikidata:Tools/Enhance_user_interface#Userscripts_for_improving_data_quality|Classification.js]], visualise parent classes and identify incorrections, detect superclass tree loops. To use, click ''Activate'' and copy the two lines into your Common.js page. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * Reminder: Try Ontology Federation to import Items from Wikidata to your Wikibase instance. Share your feedback in the linked survey. ([https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikibaseug@lists.wikimedia.org/thread/LOTFJGPF7V6SQ7KVE6P6RF5MDDBZBV5Q/ full announcement]) * A session at WikiProjects Days 2026 was devoted to general-purpose tools for WikiProjects. A new page under the main Wikidata tools page was created with a list and description of these tools. Take a look at [[d:Wikidata:Tools/WikiProjects|Wikidata:Tools/WikiProjects]] and add any missing tools. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P14531|meteorological intensity classification]] (<nowiki>category assigned to a meteorological system according to an intensity or classification scale; the scale should be indicated with a qualifier (P1013 and P585)</nowiki>) **[[:d:Property:P14539|perfumer]] (<nowiki>person who created a perfume</nowiki>) **[[:d:Property:P14540|‎dual notion (category theory)]] (<nowiki>dual of the concept in category theory</nowiki>) * External identifiers: [[:d:Property:P14532|catholica.cz ID]], [[:d:Property:P14533|‎Skeivopedia ID]], [[:d:Property:P14534|Mathlib Declaration ID]], [[:d:Property:P14535|Annuséries series ID]], [[:d:Property:P14536|FES digital collections person ID]], [[:d:Property:P14537|‎BBC Bitesize topic ID]], [[:d:Property:P14538|Sri Lanka Ministry of Education school census number]], [[:d:Property:P14541|Encyclopedia of China (Third Edition) ID (2026)]], [[:d:Property:P14542|OTOTOY artist ID]], [[:d:Property:P14543|livres-cinema.info author ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/Visual style|Visual style]] (<nowiki>the visual style used in a video game (or other creative work)</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Gmedia rating (video games)|Gmedia rating (video games)]] (<nowiki>Video game ratings of the Saudi Arabian rating system ({{Q|Q28717438}})</nowiki>) * External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/altinget.se person ID|altinget.se person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Il cinema ritrovato film ID|Il cinema ritrovato film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Stockholm Archipelago Trail ID|Stockholm Archipelago Trail ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/some properties for category theory|some properties for category theory]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Farzonagon ID|Farzonagon ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TV Guide film ID|TV Guide film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Letterboxd Writer ID|Letterboxd Writer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/d Hits artist ID|d Hits artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/1SCREEN Person ID|1SCREEN Person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/1SCREEN movie ID|1SCREEN movie ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fantia ID|Fantia ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/17LIVE ID|17LIVE ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CFLapedia player ID|CFLapedia player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Model-Kartei.de ID|Model-Kartei.de ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/U-NEXT Parson ID|U-NEXT Parson ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/U-NEXT Video ID|U-NEXT Video ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/H-NEXT Parson ID|H-NEXT Parson ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ABEMA Video ID|ABEMA Video ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FOD Parson ID|FOD Parson ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LRT topic ID|LRT topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FOD Video ID|FOD Video ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Jiji Press Member of Parliament ID|Jiji Press Member of Parliament ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Wildenstein Plattner Institute ID|Wildenstein Plattner Institute ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/belarusenc.by ID|belarusenc.by ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Huellas Digitales de la Memoria ID|Huellas Digitales de la Memoria ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/socrealizm.com.ua person ID|socrealizm.com.ua person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Pacelli edition person ID|Pacelli edition person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Los Angeles Historic-Cultural Monument number|Los Angeles Historic-Cultural Monument number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Writing Systems Technical Resources script code|Writing Systems Technical Resources script code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Répertoire des films classés film ID|Répertoire des films classés film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Museum of Fine Arts, Houston person ID|Museum of Fine Arts, Houston person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sri Lankan Parliament member ID|Sri Lankan Parliament member ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kanal Architecture entry ID|Kanal Architecture entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Web The Television Parson ID|Web The Television Parson ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Web The Television Work ID|Web The Television Work ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q11446|ship (Q11446)]] - large buoyant watercraft ''' Development ''' * We enabled links to WikiProjects in the sidebar and added links to WikiProjects Music, Medicine, Datasets, sum of all paintings, and elections ([[phab:T422935|T422935]], [[phab:T422935|T422935]]) * We added a floating “add statement” button that makes it easier to add statements without looking through the existing statements ([[phab:T417641|T417641]], [[phab:T428450|T428450]]). * We’re working on making sure that users can tell when statements exist before they add new ones ([[phab:T424009|T424009]]). * We made some layout fixes to wbui2025 / MEX ([[phab:T428766|T428766]], [[phab:T428761|T428761]], [[phab:T428759|T428759]], [[phab:T427658|T427658]], [[phab:T428853|T428853]]). * We refactored error handling ([[phab:T423613|T423613]]). * We’re refactoring the server-side rendering so we don’t need separate .less style files ([[phab:T409827|T409827]]). * We’re working on the interaction between scrollable values and indicator icons ([[phab:T425974|T425974]]). [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:32, 22 ജൂൺ 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30669932 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #738 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-06-29. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#737]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/TopDevsBot|TopDevsBot]] - Task/s: Create new items for software-development, design, and consulting companies from source data: topdevs.ai ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/SonalBot|SonalBot]] - Task/s: Reference Gardener (archive dead reference links) + Welcome Bot (welcome new users) * New request for comments: [[c:Commons:Requests_for_comment/Policy_update_for_AI_content|WM Commons: Policy update for AI content]] - this RfC will seek opinions on the use and allowance of AI-generated and modified content. This can have downstream impacts on Wikidata. ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** [[:meta:Wikimedia Taiwan/Wikidata Taiwan/2026年7月嘉義維基媒體街景踏查團暨工作坊|2026 Chiayi Streetview Workshop]] July 13 Time: 19:30-21:00 UTC+8 at Tâi-uân tôo-su-sik, Chiayi, Taiwan. ** OpenStreetMap X Wikidata Meetup #90 July 13 Time: 19:30-21:00 UTC+8 at [[d:Q61752245| Mozilla Community Space Taipei (Q61752245)]]. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** [https://blog.lobid.org/2026/06/23/nwbib-wikipedia-bot.html Lobid Blog: NWBibBot – Making a regional bibliography visible in Wikipedia with help from Wikidata] ** [https://tech-news.wikimedia.de/2026/06/24/knowledge-wants-to-be-found/ Tech News (WMDE) Knowledge wants to be found] - We interview Tim Wittenborg about the [https://en.borgnetzwerk.org/ WissKomm Wiki], from the Leibniz Information Center for Science and Technology in TIB Hannover. ** [https://diff.wikimedia.org/2026/06/29/bridging-open-knowledge-and-digital-rights-reflections-from-drif-2026-and-the-wikimedia-community/ Bridging Open Knowledge And Digital Rights: Reflections From DRIF 2026 And The Wikimedia Community] * Papers: [https://arxiv.org/pdf/2606.27933v1 MathModDB: A Database for Mathematical Models] - The Mathematical Models Database (MathModDB), deployed on the MaRDI Portal within Germany’s National Research Data Infrastructure, provides researchers with a curated knowledge graph that organizes scattered mathematical models, formulas, and assumptions, connects to related tools like MathAlgoDB and MaRDMO, and demonstrates practical use through cases such as plasma physics modeling. By Fiedler et al., (2026) * Videos: ** [[d:Event:WikiProjects_Days_2026#Sessions|WikiProjects Days 2026 - recordings now on Commons]], if you missed the event or want to recap what was discussed, individual session recordings are now available from the Event program. ** [[commons:File:Jason Evans, "Making Wikimedia and Linked Open Data Mainstream in GLAMs – The National Library of Wales Journey".webm|Jason Evans: Making Wikimedia and Linked Open Data Mainstream in GLAMs – The National Library of Wales Journey]] ''' Tool of the week ''' * [https://cyllchuesnconii.rf.gd/panoply/?id=8 Altilunium Panoply] : A lightweight Wikibase alternative for creating collaborative knowledge bases, written as [https://github.com/altilunium/panoply a single PHP file] with no dependencies. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * [[d:Event:WikidataCon 2027/Call for expressions of interest to host|Call for local partners: WikidataCon 2027]]: Planning is underway for the next hybrid WikidataCon, and Wikimedia Deutschland is seeking a local affiliate to co-organize the on-site event. Expressions of Interest are due by 13 July. A Q&A clinic will be held on 1 July at 15:00 UTC ([https://bbb.wikipedia.de/rooms/plp-qml-xrj-9ib/ join here]). * [[mw:Growth/Feature summary|Growth features]] are now available at Wikidata. This update enables access to Mentorship, Impact module, the Help Panel, and a simplified Newcomer Homepage (without Suggested Edits). ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest External identifiers: [[:d:Property:P14544|‎Taiwan Central News Agency news topic ID]], [[:d:Property:P14545|‎Stockholm Archipelago Trail ID]], [[:d:Property:P14546|‎Sceneweb artwork ID]], [[:d:Property:P14547|‎Sceneweb production ID]], [[:d:Property:P14548|Fantia ID]], [[:d:Property:P14549|Finnish educational institution ID]], [[:d:Property:P14550|‎altinget.se person ID]], [[:d:Property:P14551|Il cinema ritrovato film ID]], [[:d:Property:P14552|TV Guide film ID]], [[:d:Property:P14553|FOD person ID]], [[:d:Property:P14554|LRT topic ID]], [[:d:Property:P14555|Jiji Press Member of Parliament ID]], [[:d:Property:P14556|Huellas Digitales de la Memoria ID]], [[:d:Property:P14557|Museum of Fine Arts, Houston person ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/subdiscipline of|subdiscipline of]] (<nowiki>less specific academic discipline</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/has garden|has garden]] (<nowiki>Object is a {{Q|1107656}} related to this {{Q|16222597}}</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/ranking by|ranking by]] (<nowiki>issuer of a ranking</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/linguistic group|linguistic group]] (<nowiki>group of people who share the same language, regardless of their ancestry or ethnicity</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Pure Adult actress ID|Pure Adult actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Taiwan Central News Agency News tag id|Taiwan Central News Agency News tag id]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Pure Adult studio ID|Pure Adult studio ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Natural science/GBIF taxon ID|Natural science/GBIF taxon ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Digitaler Portraitindex person ID|Digitaler Portraitindex person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/torial ID|torial ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Dicionário da Língua Portuguesa ID|Dicionário da Língua Portuguesa ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Pontifical Urbaniana University ID|Pontifical Urbaniana University ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Samtrafiken-vehicle-id|Samtrafiken-vehicle-id]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sundsvall Municipality opendata ID|Sundsvall Municipality opendata ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Nakamura Kikaku ID|Nakamura Kikaku ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/KBS News topic ID|KBS News topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GIGA actress ID|GIGA actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Zen Pictures actress ID|Zen Pictures actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'une personne sur Autoroc|Identifiant d'une personne sur Autoroc]], [[:d:Wikidata:Property proposal/La Grange ID|La Grange ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Rakuten Books author ID|Rakuten Books author ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: [https://w.wiki/RtYx Roles and contributions of ? in Fictional Universes and Media franchises] ([[d:Wikidata:Request_a_query#c-Jheald-20260627104200-Fantastoria-20260627091900|source]]) * Schema examples: it's World Cup time so here's 2 soccer/football-related EntitySchemas. ** [[d:EntitySchema:E404|E404:Swedish Soccer Player]] and [[d:EntitySchema:E183|E183:Chilean Women's Football Players]] * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Logic|WikiProject Logic]] ** [[d:Wikidata:WikiProject_Roots_and_Rhythms|WikiProject Roots and Rhythms]] * WikiProject Highlights: GovDirectory has opened a [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Madagascar|Madagascar]] page. * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q615|Lionel Messi]] - 6 World Cups, scoring in the last 7 consecutive matches. ''' Development ''' * Wikidata integration in the other Wikimedia projects: ** We are continuing to evaluate the prototype for reducing the number of unnecessary edits from Wikidata that show up in watchlist and recent changes of Wikipedia and co. The approach is to look at the diff of the rendered article before and after the change from Wikidata is made. If there is no difference then the change is probably not relevant for that article. We are collecting a sample to further understand how it performs. ** To continue to address Wikidata's scaling issues, we are planning the migration of entity usage tables to the X1 cluster. * Mobile editing of statements: ** We implemented more feedback from testing of the new mobile front-end. Specifically we worked on making it clearer when a statements already exist that the editor is trying to add to the Item. ** Additionally, we made minor improvements to the look and feel of the mobile front-end. * REST API: ** REST search routes now take apihighlimits right into account ([[phab:T428032]]) ** We are starting to work on Lexeme support ([[phab:T429572]], [[phab:T429332]]) * GraphQL: ** We added support for requesting “best statements” for a given Property ([[phab:T428138]]) ** We are working on adding support for negation in Property value pair filters ([[phab:T429580]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Poland|Poland]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 14:51, 29 ജൂൺ 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30720282 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #739 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-07-06. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#738]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Closed request for adminship: **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Interface administrator/1Veertje|1Veertje]] - '''Closed as Successful''' **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Administrator/Ziv|Ziv]] - '''Closed as Successful''' * New requests for permissions/Bot: **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/gov-wikidata-match 1|gov-wikidata-match 1]] - '''Task/s:''' Link existing GOV (historical gazetteer) building-like objects to existing Wikidata building-like objects. **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/AgenticCommonsBot 1|AgenticCommonsBot 1]] - '''Task/s:''' Add [[Property:P648|Open Library ID <small>(P648)</small>]] (OpenLibrary author ID) to Wikidata items about people, only where the OpenLibrary author and the Wikidata person have been confirmed to be the same individual, with a source on every statement. * Closed request for permissions/Bot: **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/JigildikBot|JigildikBot]] - '''Approved''' **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/SonalBot|SonalBot]] - '''Approved''' **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/ias-kbase|ias-kbase]] - '''Approved''' ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** The Wikidata Platform (WDP) [[D:Event:Blazegraph Migration Office Hours - July 2026|monthly office hour]] takes place '''tomorrow''', {{zonestamp|2026-07-07 16:00|7th July at 16:00 UTC}}. These office hours are focus on the Blazegraph migration work, and the team is inviting all community members to join the discussion. ''Register via [[D:Event:Blazegraph Migration Office Hours - July 2026|the event page]]'' ** The next Wikidata+Wikibase office hours will take place on Wednesday, 18:00 CEST (in your [https://zonestamp.toolforge.org/1783526400/1783530000?zdl=fU_LqsJADP2a6SZwqXMf9C66UEHQpSiu4zR2otNMnUkX_r2jG8GFEEjCeXDOlELrVcdsvufGrsro10BlnSOL86jlXNNyG-vz7x772XX7s7s0K819JThQe-ALd6gIxv7B4zliJoinEzsCH6dUdZRd4lE5SrsfXRxY-ifzowyiwIE6odzhzdglNOphM4Ub2LpIjG1mTYlc17CgFFiM_QcWUE8v7x0F6hMOUHqIUKhCdPjM8Y7cAQ timezone]), 08th July 2026 in the Wikidata Telegram group. The Wikidata and Wikibase office hours are online events where the development team presents what they have been working on over the past quarter, and the community is welcome to ask questions and discuss important issues related to the development of Wikidata and Wikibase. ** [[m:Event:WMUK_Sandbox_Sessions/Improving_Wikidata_References:_The_Reference_Validator_Tool|Sandbox sessions: Wikidata Reference Validator Tool - improving Wikidata references]] - Aug 15, 17:00 - 18:00 UTC. ** [https://wikiedu.org/courses/documenting-america-wikidata/ Wiki Education + AASLH: Documenting America with Wikidata], a collaboration between Wiki Education and the American Association for State and Local History is offering six hour-long meetings held weekly to introduce attendees to Wikidata and improve content for Wikidata and Wikipedia on American history. Registration ends: July 17, 23:59 Pacific Time (PT) ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: (fr) [[:w:fr:Wikip%C3%A9dia:RAW/2026-07-05#Le_point_sur_la_diversit%C3%A9_de_genre_dans_les_articles|Le point sur la diversité de genre dans les articles]] in *Regards sur l'actualité du mouvement Wikimedia* * Papers: ** Spatiotemporal-Heuristic A* Search for Pruning - Historical Influence and Succession Paths in Wikidata - [https://informatika.stei.itb.ac.id/~rinaldi.munir/Stmik/2025-2026/Makalah2026/13524106_Michael%20James%20Liman_Makalah%20Stima.pdf Paper], by Michael James Liman (2026). ** Wikontic: Constructing Wikidata-Aligned, Ontology-Aware Knowledge Graphs with Large Language Models - [https://aclanthology.org/2026.eacl-long.388/ Paper] by Chepurova et al., (2026). * Videos: (Español) [https://www.youtube.com/watch?v=AL_pyY2PIOE Introduction to Wikidata] - Dr. Claudia De Souza and Prof. Dinah Wilson Fraites introduce Wikidata with Spanish-slides. ''' Tool of the week ''' * [https://zelph.org/ Zelph]: Offers powerful analysis capabilities for the complete Wikidata knowledge graph while remaining adaptable for any semantic domain. * [https://viz.luarai.com/worldcup-heights World Cup Heights]: An interactive data‑viz app that shows the heights of FIFA World Cup players, arranged so you can quickly compare teams, positions, and overall height distributions. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * [[d:Event:WikidataCon 2027/Call for expressions of interest to host|Call for local partners: WikidataCon 2027]]: Planning is underway for the next hybrid WikidataCon, and Wikimedia Deutschland is seeking a local affiliate to co-organize the on-site event. Expressions of Interest are due by 13 July. * The Wikidata Platform team has published the [[D:Wikidata:Wikidata_Platform_team/Newsletter|8th issue of its monthly newsletter]]. This edition includes updates on the migration of WDQS backend away from Blazegraph, including a transition into the next phase '''Initial Implementation (pilot) phase''' following completion of the '''installation phase'''. This update also include some Documentation on Query Rewrites the team will like the Wikidata community and all WDQS users to help review and leave feedbacks. ''see [[D:Wikidata:Wikidata_Platform_team/Newsletter|WDP monthly newsletter]] for more details'' ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P14559|prisoner number]] (<nowiki>number or identifier assigned to a prisoner, to be used as a qualifier for P2632 (place of detention)</nowiki>) **[[:d:Property:P14574|photographer]] (<nowiki>person who took this photograph</nowiki>) **[[:d:Property:P14595|‎Gmedia rating (video games)]] (<nowiki>video game ratings of the Saudi Arabian rating system</nowiki>) **[[:d:Property:P14603|visual style]] (<nowiki>the visual style used in a video game (or other creative work)</nowiki>) **[[:d:Property:P14610|garden]] (<nowiki>garden of this subject</nowiki>) **[[:d:Property:P14613|objects (category theory)]] (<nowiki>the precise objects of the category (category theory)</nowiki>) **[[:d:Property:P14614|morphisms]] (<nowiki>the precise morphisms of the category (category theory)</nowiki>) **[[:d:Property:P14615|terminal object]] (<nowiki>the precise terminal object of the category (category theory)</nowiki>) **[[:d:Property:P14616|initial object]] (<nowiki>the precise initial object of the category (category theory)</nowiki>) **[[:d:Property:P14617|products (category theory)]] (<nowiki>the precise products of the category (category theory)</nowiki>) **[[:d:Property:P14618|coproducts (category theory)]] (<nowiki>the precise coproducts of the category (category theory)</nowiki>) **[[:d:Property:P14619|isomorphisms]] (<nowiki>the precise isomorphisms of the category (category theory)</nowiki>) **[[:d:Property:P14620|monomorphisms]] (<nowiki>the precise monomorphisms of the category (category theory)</nowiki>) **[[:d:Property:P14621|epimorphisms]] (<nowiki>the precise epimorphisms of the category (category theory)</nowiki>) **[[:d:Property:P14622|regular monomorphisms]] (<nowiki>the precise regular monomorphisms of the category (category theory)</nowiki>) **[[:d:Property:P14623|regular epimorphisms]] (<nowiki>the precise isomorphisms of the category (category theory)</nowiki>) **[[:d:Property:P14624|left adjoint]] (<nowiki>the left adjoint of the functor</nowiki>) **[[:d:Property:P14625|enriched over]] (<nowiki>the base monoidal category, bicategory, etc. of the enriched category</nowiki>) **[[:d:Property:P14626|monoidal category operation]] (<nowiki>the “tensor product” bifunctor of the monoidal category</nowiki>) **[[:d:Property:P14627|2-morphisms]] (<nowiki>the precise 2-morphisms of the 2-category</nowiki>) **[[:d:Property:P14635|taxon footprint]] (<nowiki>image of a footprint of this taxon</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P14558|Sri Lankan Parliament member ID]], [[:d:Property:P14560|‎Taiwan Central News Agency news tag ID]], [[:d:Property:P14561|Model-Kartei.de ID]], [[:d:Property:P14562|Wildenstein Plattner Institute ID]], [[:d:Property:P14564|Web The Television work ID]], [[:d:Property:P14565|Web The Television person ID]], [[:d:Property:P14566|U-NEXT person ID]], [[:d:Property:P14567|U-NEXT video ID]], [[:d:Property:P14568|Sokmil director ID]], [[:d:Property:P14569|Sokmil idol ID]], [[:d:Property:P14570|socrealizm.com.ua person ID]], [[:d:Property:P14571|Répertoire des films classés film ID]], [[:d:Property:P14572|‎regjeringen.no ministry ID]], [[:d:Property:P14573|‎regjeringen.no politician ID]], [[:d:Property:P14575|Objectif plumes work ID]], [[:d:Property:P14576|National Operator Code (UK)]], [[:d:Property:P14577|‎Extended Defence of Britain Database ID]], [[:d:Property:P14578|Pacelli edition person ID]], [[:d:Property:P14579|Myludo game ID]], [[:d:Property:P14580|MyDirtyHobby ID]], [[:d:Property:P14581|Maoyan film ID]], [[:d:Property:P14582|‎Los Angeles Historic-Cultural Monument number]], [[:d:Property:P14583|Letterboxd writer ID]], [[:d:Property:P14584|KSW organization ID]], [[:d:Property:P14585|KSW person ID]], [[:d:Property:P14586|KSW place ID]], [[:d:Property:P14587|1SCREEN movie ID]], [[:d:Property:P14588|1SCREEN Person ID]], [[:d:Property:P14589|‎Artistas Visuales Chilenos propertyvalue ID]], [[:d:Property:P14590|‎Canadian Trademark Registration Number]], [[:d:Property:P14591|occitanica.eu ID]], [[:d:Property:P14592|Hancinema company ID]], [[:d:Property:P14593|ZicTrad person ID]], [[:d:Property:P14594|H-NEXT Person ID]], [[:d:Property:P14596|FOD video ID]], [[:d:Property:P14597|Farzonagon ID]], [[:d:Property:P14598|d Hits artist ID]], [[:d:Property:P14599|ABEMA video ID]], [[:d:Property:P14600|17LIVE ID]], [[:d:Property:P14604|‎regjeringen.no government ID]], [[:d:Property:P14605|Pure Adult actress ID]], [[:d:Property:P14606|Pure Adult studio ID]], [[:d:Property:P14607|‎GBIF taxon ID]], [[:d:Property:P14608|Digital portrait index person (GND) ID]], [[:d:Property:P14609|torial username]], [[:d:Property:P14611|Pontifical Urbaniana University ID]], [[:d:Property:P14628|CatDat category ID]], [[:d:Property:P14629|CatDat functor ID]], [[:d:Property:P14630|CatDat category property ID]], [[:d:Property:P14631|CatDat functor property ID]], [[:d:Property:P14632|‎Samtrafiken-vehicle ID]], [[:d:Property:P14633|GIGA actress ID]], [[:d:Property:P14634|Zen Pictures actress ID]], [[:d:Property:P14636|Olyrix artist ID]], [[:d:Property:P14637|AutorÒc 16-18 author ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review:: **[[:d:Wikidata:Property proposal/dielectric strenght|dielectric strenght]] (<nowiki>maximum electric field a material can withstand before electrical breakdown occurs</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/about page URL|about page URL]] (<nowiki>URL to the official about page</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Rakuten Books author ID|Rakuten Books author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Rakuten TV adult Person ID|Rakuten TV adult Person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant sur le Western Orthodox Wiki|Identifiant sur le Western Orthodox Wiki]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Le GRoG ID|Le GRoG ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NHK On Demand Program ID|NHK On Demand Program ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Centre for Computing History exhibit reference ID|Centre for Computing History exhibit reference ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GCD character ID|GCD character ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identificador de agente econômico na ANCINE|Identificador de agente econômico na ANCINE]], [[:d:Wikidata:Property proposal/1SCREEN Program ID|1SCREEN Program ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Architectenregister-id|Architectenregister-id]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LUDAP ID|LUDAP ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TakaWiki ID|TakaWiki ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Terceiro Tempo Que Fim Levou ID|Terceiro Tempo Que Fim Levou ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BiDünyaFilm film ID|BiDünyaFilm film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CNUC code|CNUC code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Steady username|Steady username]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NHK ONE Program ID|NHK ONE Program ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SongLyrics.com song ID|SongLyrics.com song ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Braunschweiger ProfKat ID|Braunschweiger ProfKat ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ClayArena shooter profile ID|ClayArena shooter profile ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Open Collective ID|Open Collective ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Anobii author ID|Anobii author ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Development ''' * The development team are at an offsite retreat this week. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/France|France]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 18:05, 6 ജൂലൈ 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30773585 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #740 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-07-13. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#739]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> '''Discussions''' * Open request for adminship: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Administrator/GA_Kevin|GA Kevin]] - <small>RfP scheduled to end after 14 July 2026 18:40 (UTC)</small> * New requests for permissions/Bot: ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/Nabbot_2|Nabbot 2]] - '''Task:''' Translating English descriptions to Turkish using a predefined dictionary mapping. ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/AgenticCommonsBot_1|AgenticCommonsBot 1]] - '''Task:''' Add [[d:Property:P648|Open Library ID (P648)]] (OpenLibrary author ID) to items about people, where the OpenLibrary author and Wikidata person are the same individual, when every statement is sourced. ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/EquipboardBot|EquipboardBot]] - '''Task''': Add [[d:Property:P6912|Equipboard artist ID (P6912)]] to Wikidata items for musicians, sourced from Equipboard's own database of public artist identifiers. * Call for Participation in Improving Constraints ** Just about any aspect of constraints is in scope, from rewriting existing bots to expanding the power of property constraints to adding new kinds of constraint. If you are interested, sign up in [[d:Wikidata:WikiProject_property_constraints/improving|WikiProject Property Constraints/improving]]. '''Events''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** [[wmania:2026:Wikimania|Wikimania 2026]] is fast approaching. Taking place 21 - 25 July in Paris, France. Can't attend? Register for a ticket to the [[wmania:2026:Registration|virtual event]] and watch sessions online. ** Interested in [[mw:Wikibase/Ontology-Federation|Wikibase Ontology Federation]]? Join the July 14 call, see the [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/Cleaning_Task_Force#Tuesday,_14_July_2026,_11:30_EDT_(UTC-4)|Cleaning Task Force]] page for more details. * Previous events: ** The 3rd Quarter Wikidata + Wikibase office hour was held. The transcript is available to read:<br>[[d:Wikidata:Events/Telegram_office_hour_2026-07-08|Wikidata:Events/Telegram office hour 2026 07 08]] '''Press, articles, blog posts, videos''' * Blogs ** [[Diffblog:2026/07/10/behind-better-data-inside-wikidatas-first-wikiprojects-days|Behind Better Data: Inside Wikidata’s First WikiProjects Days]] ** [[Diffblog:2026/07/12/africa-wiki-challenge-2026-in-the-ghanaian-pidgin-community-documenting-water-for-life-through-wikimedia-projects|Africa Wiki Challenge 2026 in the Ghanaian Pidgin Community: Documenting “Water for Life” Through Wikimedia Projects]] ** [[Diffblog:2026/07/09/reflecting-on-progress-and-planning-ahead-dagbani-wikimedians-user-group-holds-its-last-quarter-team-meeting|Reflecting on progress and planning ahead: Dagbani Wikimedians User Group holds its last quarter team meeting]] ** [[Diffblog:2026/07/08/eduwiki-workshop-combining-petscan-and-generative-ai-for-smarter-wikipedia-editing|EduWiki Workshop: Combining PETScan and Generative AI for Smarter Wikipedia Editing]] ** [https://computationalhistory.substack.com/p/why-computational-historians-need Why Computational Historians need Wikidata] - a substack article by Jim Clifford * Papers ** [https://dl.acm.org/doi/10.1145/3805712.3808389 A Demonstration of WikiRAG: An Evidence-based Link Prediction for Wikidata with Retrieval Augmented Generation] - WikiRAG is an interactive framework that combines automated link prediction with retrieval‑augmented generation and human validation to reliably complete knowledge graphs like Wikidata by generating candidate links, retrieving supporting evidence, and enabling users to confirm and export validated triples. By Sabu, et al., (2026) * Videos ** [https://m.youtube.com/watch?v=GRS-0nMsb1Q&pp=iggCQAE%3D&ra=m Using Open Refine] by Wikimedia Australia, Paul Duchesne presents "Using OpenRefine" during WikiCon Australia 2026, (National Film and Sound Archive, Canberra). ** [https://m.youtube.com/watch?v=oq2fjfAhsgc&pp=iggCQAE%3D&ra=m Let’s Get Mappy - making maps on Wikimedia platforms] by Wikimedia Australia, Alex Lum presents how location (pushpin) maps, locator maps, and interactive "slippy" local maps end up on Wikipedia, and how infoboxes, Wikidata and OpenStreetMap works together to generate them ** (繁體中文/zh-TW) [https://www.youtube.com/watch?v=YaOjh92PPuI Tutorial on Editing Temple Data for Wikidata and Wikimedia Commons] - recording of a workshop (July 5) on Tutorial on Editing Temple Data for Wikidata and Wikimedia Commons, held by Wikimedia Taiwan Community and OSM Taiwan. ** [https://www.youtube.com/watch?v=VxCTNRqnOKw Open data tools for cultural heritage] 2nd session in the workshop series “Open Data to Strengthen Online Cultural Heritage,” held March 24, 2026, and organized by the National Library of Uruguay (BNU), Wikimedians of Uruguay, Datysoc, and Data Uruguay. ** [https://www.youtube.com/watch?v=ZrzycFNeVyI GLAMs and Citizen Science Encouraging and Enabling Participation] - Siobhan Leachman presents "citizen science workflows" (BHL, iNaturalist, Bionomia, Wikidata) to show how GLAM's can empower citizen scientists to reuse their collections. '''Tool of the week''' *[https://rudof-project.github.io/ rudof] can be used as a command line tool or can be embedded as a library using cargo. It can be used to validate RDF data represented with different syntaxes like Turtle, NTriples, to name a few. As well as RDF data available through SPARQL endpoints like Wikidata '''Other Noteworthy Stuff''' * A [[d:Wikidata:Project_chat#c-Ainali-20260623132900-Need_of_a_process_to_become_a_mentor|Project Chat discussion]] on the new [[mw:Help:Growth/Mentorship|Mentorship features]]. Self-enrollment has been enabled with the following requirements - account age: 365 days, edits: 500. * There is also a [[d:Wikidata:Project_chat#c-Bovlb-20260709235700-Discussion|proposal]] to add an advisory message to new accounts that create multiple items. '''Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]: ** General datatypes: none ** External identifiers: [[:d:Property:P14638|Rakuten TV adult person ID]], [[:d:Property:P14639|KBS News topic ID]], [[:d:Property:P14640|Rakuten Books author ID]], [[:d:Property:P14641|PTS News Network topic ID]], [[:d:Property:P14642|Nakamura Kikaku ID]], [[:d:Property:P14643|‎La Grange person ID]], [[:d:Property:P14644|‎Fontaines de Belgique ID]], [[:d:Property:P14645|NHK On Demand program ID]], [[:d:Property:P14646|1SCREEN program ID]], [[:d:Property:P14647|LUDAP ID]], [[:d:Property:P14648|Bianco keyword ID]], [[:d:Property:P14649|Architectenregister ID]], [[:d:Property:P14650|‎ClayArena shooter profile ID]], [[:d:Property:P14651|‎Sundsvall Municipality opendata beach ID]], [[:d:Property:P14652|Terceiro Tempo Que Fim Levou ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review: ** General datatypes: ***[[:d:Wikidata:Property proposal/relocated from|relocated from]] (<nowiki>Object is the original or former {{Q|17334923}} of the permanently relocated {{Q|16222597}}</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/OpenType script tag|OpenType script tag]] (<nowiki>identifier for a script in OpenType</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/transforms from|transforms from]] (<nowiki>this fictional or mythical entity transforms from that form</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Korean Classification of Administrative Districts|Korean Classification of Administrative Districts]] (<nowiki>code assigned to an administrative district of South Korea in the Korean Classification of Administrative Districts</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/Anobii book ID|Anobii book ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Google Maps Place ID|Google Maps Place ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Viberate Artist ID|Viberate Artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brussels Inventory of Architectural Heritage style ID|Brussels Inventory of Architectural Heritage style ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brussels Inventory of Architectural Heritage designer ID|Brussels Inventory of Architectural Heritage designer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TuneCore Japan artist ID|TuneCore Japan artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Deltarune Wiki article ID|Deltarune Wiki article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/INAPP OA author ID|INAPP OA author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CNR-IRIS ID|CNR-IRIS ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AnimeOshi anime ID|AnimeOshi anime ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Guide Japan Person ID|Guide Japan Person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CD Journal Artist ID|CD Journal Artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CIDIM Artist ID|CIDIM Artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Operabook Artist ID|Operabook Artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Mizan al-Arab poet ID|Mizan al-Arab poet ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Norton Simon Museum object ID|Norton Simon Museum object ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/OpenStreetMap data item ID|OpenStreetMap data item ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant sur le Western Orthodox Wiki|Identifiant sur le Western Orthodox Wiki]], [[:d:Wikidata:Property proposal/A World Made by Travel person ID|A World Made by Travel person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Scent Base notes ID|Scent Base notes ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/radio.net IDs|radio.net IDs]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Scent Base perfumer ID|Scent Base perfumer ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! '''Did you know?''' * Query examples: [https://w.wiki/SJfA Items only connected to Telugu Wikipedia] ([[d:Wikidata:Request_a_query#c-Ainali-20260712084300-Stefan_Kühn-20260712083900|source]]) - change the language code 'te' to make it work with any other Wikipedia * Schema examples: [[d:EntitySchema:E269|French historic monument (E269)]] - With Wikimania taking place in the French Capital, you can use this entity schema if you feel inspired to or expand items on French monuments. * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Pleasant_Goat_and_Big_Big_Wolf|Project Pleasant Goat and Big Big Wolf]] - a Chinese-animated television franchise. ** (Français) [[d:Wikidata:Wikiproject_Orthodox_Christianity|Project Orthodox Christianity]] ** [[d:Wikidata:WikiProject_SUNY_Libraries_EMCO|Project SUNY Libraries EMCO]] * WikiProject Highlights: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Poland|Project Govdirectory Poland]] added several new subpages detailing coverage and progress on State, Local Agencies and Marshall's Offices. **[[d:Wikidata:WikiProject_property_constraints|Project Property Constraints]] added a subpage: [[d:Wikidata:WikiProject_property_constraints/improving|Improving]] - a call for participation, as a result of discussions during WikiProjects Days 2026. * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/Most_sitelinked_items/with_statements|Most sitelinked Items (with statements)]] '''Development''' * Blazegraph migration: We are continuing to prepare the Query UI, Query Builder, constraint checks, etc for the migration to QLever ([[phab:T425618]]) * Wikidata integration in the Wikimedia projects: We are investigating some Lua modules to find ones responsible for a lot of unnecessary entries in Watchlist and Recent changes on Wikipedia and co ([[phab:T429366]]) * GraphQL: Added support for negation in property value pair filters ([[phab:T429580]]) * REST API: We are working on the first pieces of support for Lexemes: retrieving a full Lexeme ([[phab:T429332]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. '''Weekly Tasks''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2026 07 06|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current| Help translate]] · [[:d:User:Danny Benjafield (WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] [[:d:User talk:Danny Benjafield (WMDE)|talk]] ·''' [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 18:01, 13 ജൂലൈ 2026 (UTC) </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30773585 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary 741 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-07-20. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#740]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/RupumpedBot|RupumpedBot]] - '''Task/s:''' When an Item on a Kenyan river has a Swahili label but no English version, this bot will derive an English label and description. ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/William_Avery_Bot_14|William Avery Bot 14]] - '''Task/s:''' Change values of url properties in mainspace that link to http://web.archive.org/ to use the https protocol (requested at [[d:Wikidata:Bot_requests#Request_to_make_HTTPS_for_Wayback_Machine_recurrent_(2026-07-17)|Bot requests#Make HTTPS for Wayback Machine recurrent]]) ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** Wikimania is about to begin. Whether you're attending on-site or virtually, plan your sessions so you don't miss any. *** [https://wikimedia.eventyay.com/wm/wikimania2026/schedule/ Full program] / [[wmania:2026:Program/Wikidata|Wikidata-only program]] *** Get your [https://wikimedia.eventyay.com/wm/wikimania2026/ virtual ticket] ** OpenStreetMap X Wikidata Meetup #91 Aug 10 Time: 19:30-21:00 UTC+8 at [[d:Q61752245| Mozilla Community Space Taipei (Q61752245)]]. ** [https://force11.org/post/webinar-metadata-for-all-with-wikidata Force11 webinar: Metadata for all with Wikidata] will look at three novel applications, WikiCite, the Trans Music Achive and the Pratt Institute. Held online August 26, 13-14:00 UTC. Please register for the access link. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** [https://blog.johl.io/calling-wikifunctions-for-der-die-das/ Calling Wikifunctions for der, die, das] ** [https://diff.wikimedia.org/2026/07/18/how-to-strengthen-the-public-domain-with-wikidata/ How to strengthen the public domain with Wikidata] ** [https://rtnf.substack.com/p/altilunium-panoply-v26719 Altilunium Panoply v26.7.19] : In this latest release, the external Wikidata connection logic has undergone a major architectural overhaul to improve internal trace mapping. * Videos: ** (Svenska) [https://www.youtube.com/watch?v=eiYEdXCA3z4 Strategic inclusion of library data on Wikidata] - first recorded at Digikult 2019, with Alicia Fagerving. ** (Français) [https://www.youtube.com/watch?v=FA5i80xTXpU I’ll explain how Wikidata works! (Livestream recording)], [[d:User:Lyoko%C3%AF|User:Lyokoï]] will introduce Wikidata and its concepts and the fundamentals of editing. ** (繁體中文/zh-TW) [https://www.youtube.com/watch?v=NCswknRt7wg Wikivoyage Guidelines for editing Temple information] ** [https://www.youtube.com/watch?v=VGtGZhE7e-E How to use Wikibase for Mixed Methods Research], with Francesco Bailo. Recorded at SICSS Melbourne 2026 (Summer Institute in Computational Social Science). * Games: [https://www.webwoven.org/ Webwoven] - a new game has surfaced, powered by Wikidata. Race from start to finish in as few connections as possible. Already includes Leaderboards, daily challenges and multiplayer. Sure to be a hit at future Wikidata events. ''' Tool of the week ''' *[https://wikivibes.toolforge.org/#/ wikivibes] is a tool by [[User:Magnus Manske|Magnus Magnus]] that play public domain music from Commons, tracked by Wikidata ''' Other Noteworthy Stuff ''' * Jobs: ** [https://wikimedia-deutschland.softgarden.io/job/65367316/Interim-Engineering-Manager-Wikidata-for-Wikimedia-Projects-all-genders-?jobDbPVId=279178738&l=en (Interim) Engineering Manager - Wikidata For Wikimedia Projects] - Hybrid ** [https://job-boards.greenhouse.io/wikimedia/jobs/8060307?gh_src=uginyj6n1us Senior Software Engineer, Wikidata Platform] - Remote ** [https://job-boards.greenhouse.io/wikimedia/jobs/8060261?gh_src=4n8hpqkx1us Software Engineer, Wikidata Platform] - Remote ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]: ** General datatypes: none ***[[:d:Property:P14659|‎about page URL]] (<nowiki>URL to the official about page</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Property:P14653|Western Orthodox Wiki ID]], [[:d:Property:P14654|Steady publication ID]], [[:d:Property:P14655|‎Open Collective ID]], [[:d:Property:P14656|‎Guide du Rôliste Galactique ID]], [[:d:Property:P14657|CNUC code]], [[:d:Property:P14658|Centre for Computing History exhibit reference ID]], [[:d:Property:P14660|Braunschweiger ProfKat ID]], [[:d:Property:P14661|CNR-IRIS author ID]], [[:d:Property:P14662|Anobii Book ID]], [[:d:Property:P14663|Anobii author ID]], [[:d:Property:P14664|TuneCore Japan artist ID]], [[:d:Property:P14665|TakaWiki numeric page ID]], [[:d:Property:P14666|Norton Simon Museum object ID]], [[:d:Property:P14667|Guide Japan Person ID]], [[:d:Property:P14668|CD Journal artist ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review: ** General datatypes: ***[[:d:Wikidata:Property proposal/autoptic examination|autoptic examination]] (<nowiki>time of last direct examination of the inscribed object</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Tabular data series|Tabular data series]] (<nowiki>A tabular data series in Commons that models the given concept</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/data series|data series]] (<nowiki>A data series about the given topic.</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/incumbent before dissolution|incumbent before dissolution]] (<nowiki>entity incumbent in a position before its dissolution for an election</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/former operator|former operator]] (<nowiki>entity, company, military service, or organisation which is notable for previously operated the item, aircraft, vehicle, or other equipment</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/número de la plaza|número de la plaza]] (<nowiki>square number</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/PISAI ID|PISAI ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Ko-fi page ID|Ko-fi page ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Scent Base brand ID|Scent Base brand ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Etsy shop name|Etsy shop name]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Overcast podcast ID|Overcast podcast ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Grillplatser.nu ID|Grillplatser.nu ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Criticker Film ID|Criticker Film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/HAND ID|HAND ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Open Language Archives Community language code|Open Language Archives Community language code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant Ciel d'oc d'une publication|identifiant Ciel d'oc d'une publication]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ODiD ID|ODiD ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Generic/Numero de Registre Tributari|Generic/Numero de Registre Tributari]], [[:d:Wikidata:Property proposal/UntitledDb People ID|UntitledDb People ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MissEvan drama ID|MissEvan drama ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MissEvan sound ID|MissEvan sound ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MissEvan ID|MissEvan ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MissEvan voice actor ID|MissEvan voice actor ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fmfenxiang FM ID|Fmfenxiang FM ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fmfenxiang sound ID|Fmfenxiang sound ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fmfenxiang seiyuu ID|Fmfenxiang seiyuu ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Development ''' * Wikidata Query Service: We are working on adapting the Query Service UI to get it ready for the move to QLever * Mobile editing of statements: We are continuing to fix small issues found in testing * Lexemes: We are continuing the work on adding support for Lexemes to the REST API * Sustainability: ** We are preparing the migration of some database tables on the client wikis that track the usage of Wikidata's data in articles on Wikipedia and co ** We are further investigating how many changes from Wikidata that currently get sent to Wikipedia and co don't actually lead to a change in the article to be able to reduce these cases further [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:56, 20 ജൂലൈ 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30773585 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[:m:Wikimedians of Kerala/Newsletter/June 2026|Wikimedians of Kerala - June 2026 Newsletter]] == <div lang="en" dir="ltr"> {{ptag2|T429741}} <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;"> <small>This is the Wikimedians of Kerala UG's 29^th newsletter.</small> <br> [[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]</div> ;Updates / Discussions <div style="column-count: 2; column-gap: 30px;"> * On 27th June 2026, we held our June 2026 Monthly Meetup from 7:30 pm to 8:30 pm IST. The agenda for the meeting was shared and everyone was welcomed. 12 community members participated in the meeting and discussions. ** [[:User:Athulvis|Athul R T]] shared updates about [[:c:commons:Wiki Loves Earth 2026 in India|Wiki Loves Earth 2026]] - The programe will run in July 2026. More than two thousand images are uploaded now. ** [[:User:Sree1959|Sreekrishnan Narayanan]] shared updates about Malayalam Wikivoyage project. Users are editing and we are waiting for the response from Language Committee. ** [[:User:SijiR|Siji]] shared updates about [[:m:Event:Wikiwomen Camp Kerala 2026|Wikiwomen Camp Kerala 2026]]. Program is planned on July 11,12 at Kozhikkode. </div> ;Events & activities <div style="column-count: 2; column-gap: 30px;"> * <u>''On-going events & activities by User Group''</u> ** [[:c:commons:Wiki Loves Earth 2026 in India|Wiki Loves Earth 2026]]: Wiki Loves Earth India is an international photographic campaign and We are organizing it in India. More than four thousand files uploaded into this campaign. The campaign will end on 31st July 2026. ** [[:m:Event:Wikiwomen Camp Kerala 2026|Wikiwomen Camp Kerala 2026]]: Wikiwomen Camp aims to bring together women who are active contributors to the Wikimedia movement. 23 editors participated in this two day camp at Kozhikode. **[[:m:Event:Wikimedia Technical Workshop 2026 at C-SiS CUSAT|Wikimedia Technical Workshop 2026 at C-SiS CUSAT]] : We organized a Wikimedia technical workshop in collaboration with Centre for Science in Society (C-SiS), Cochin University of Science and Technology, Kochi, Kerala. 20 students from various colleges participated in this event. We started developing some tools with the help of participants. **[[:m:Kerala Culture Month 2026|Kerala Culture Month 2026]] As part of Wiki Conference India 2026 we co-organized a writing campaign as a pre conference activity. The campaign started on 15th July 2026 and will end on 15th August 2026. </div> </div> <hr> <div style="text-align: center;"> '''Upcoming meeting: 25^th July 2026 – [[m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/July 2026|Meeting page]] | [[:m:Special:RegisterForEvent/4198|Meetup Registration]]''' <hr> This message was sent by [[:m:User:Ranjithsiji|Ranjithsiji]] with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 13:22, 25 ജൂലൈ 2026 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]] </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&oldid=30188373 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #742 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-07-27. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#741]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: **[[Wikidata:Requests for permissions/Bot/AuntuBot|AuntuBot]] - '''Task/s:''' Per the approved bot request at commons:Commons:Bots/Requests/AuntuBot, I am in the process of uploading approximately 50,000 issues of the Bangladesh Gazette to Wikimedia Commons. We need to a parent Wikidata item for each specific issue/volume to import and organize these files on Bengali Wikisource. Note that AuntuBot has already been granted a bot flag on Wikimedia Commons for the file uploads. **[[Wikidata:Requests for permissions/Bot/Rebot 2|Rebot 2]] - '''Task/s:''' We recently created the new property perspective (P14345) (Wikidata:Property proposal/anatomical view). With Rebot, I plan to move: *About 570 statements from depicts (P180) to perspective (P14345) as a property *About 1400 statements from depicts (P180) to perspective (P14345) as a qualifier of image (P18) **[[Wikidata:Requests for permissions/Bot/Rebot 3|Rebot 3]] - '''Task/s:''' Import 1389 instances of taxon author citation (P6507) from this Catalan Wikipedia list, compiled by bot from the articles. **[[Wikidata:Requests for permissions/Bot/Rebot 4|Rebot 4]] - '''Task/s:''' The task consists in changing these 1072 items. It has to change creator (P170) to the new property photographer (P14574). Also there are 1000+ items in which the property should be used as a qualifier. **[[Wikidata:Requests for permissions/Bot/Openpep|Openpep]] - '''Task/s:''' Maintenance of Politically Exposed Person (PEP) data on Wikidata for Thai government officials. Specifically: *Creating new Wikidata items for Thai politicians not yet in the database *Adding P39 (position held) claims with proper qualifiers (P580 start time, P582 end time, P2937 legislative term for legislators, P1365/P1366 replaces/replaced by, P1545 series ordinal) *Adding P102 (member of political party) with date qualifiers *Adding P569 (date of birth), P106 (occupation), P21 (sex or gender), P19 (place of birth), P1559 (name in native language) *Setting and correcting labels, descriptions, and aliases *Removing incorrect claims and deduplicating *Adding social media profiles (P2003 Instagram, P2013 Facebook, P11705 Facebook numeric ID) **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/DutchFixer|DutchFixer]] - '''Task/s:''' Reformat Dutch verb forms that are listed as [[Q1994301|past tense <small>(Q1994301)</small>]], [[Q814722|participle <small>(Q814722)</small>]] to simply use [[Q12717679|past participle <small>(Q12717679)</small>]] ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** Vladimir Terentyev used the set of names for [https://vova.today/en/works/plofornot/ every dish from Wikidata] -- labels and aliases in every language -- along with restaurant data from OpenStreetMap to develop a world map of dish names, attempting to answer the research question: "Where does plov end and biryani begin, and who really draws these borders?" ** [https://oshwa.org/announcements/giving-open-source-hardware-a-place-on-wikidata/ Giving Open Source Hardware a Place on Wikidata] ** [https://blog.tib.eu/2026/07/27/simplified-entry-of-complex-data-into-wikibase/ Simplified entry of complex data into Wikibase] ** [https://diff.wikimedia.org/2026/07/24/grateful-and-growing-reflecting-on-my-wiki-afrodemics-fellowship-pilot-cohort/ Grateful and Growing: Reflecting on My Wiki Afrodemics Fellowship, Pilot Cohort] * Papers: [https://ojs.aaai.org/index.php/ICWSM/article/view/42790 DivinWD: Exploring the Diversity of Scientific Publications in Wikidata] - DivinWD is a large open-source dataset of over 23 million triples and 1.2 million scholarly articles (2010–2024), integrating Wikidata with five bibliographic sources and gender data to enable transparent diversity analyses in science while documenting biases and infrastructural limitations. By Saletti et. al., (2026) ''' Tool of the week ''' *[https://osm.wikidata.link/ OWL Places], the Wikidata-OpenStreetMap matching tool, can now add OpenStreetMap IDs to Wikidata ''' Other Noteworthy Stuff ''' * [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikibaseug@lists.wikimedia.org/thread/4ODLBGNPJVVMLFCRJUMODQ3SQEPPOXCE/ Wikibase Suite Deploy 7.1.0 and other upgrades] ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]: ** General datatypes: ***[[:d:Property:P14669|dielectric strength]] (<nowiki>electric field strength that causes electrical breakdown of an insulating material under specified test conditions</nowiki>) ***[[:d:Property:P14672|still taken from the audiovisual work]] (<nowiki>image comes from the given audiovisual work</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Property:P14670|Operabook artist ID]], [[:d:Property:P14671|‎MPA certificate number]], [[:d:Property:P14673|‎Deltarune Wiki article ID]], [[:d:Property:P14674|A World Made by Travel person ID]], [[:d:Property:P14675|UntitledDb person ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review: ** General datatypes: ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Fediverse app|Fediverse app]] (<nowiki>Fediverse platform of the instance or address</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Fediverse instance URL|Fediverse instance URL]] (<nowiki>Ferdiverse instance of/about the subject</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/reference amount|reference amount]] (<nowiki>Amount of the food that contains a particular quantity of a nutrient.</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Qidian Book ID|Qidian Book ID]] (<nowiki></nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/Garance item ID|Garance item ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kinorating|Kinorating]], [[:d:Wikidata:Property proposal/IGN producer|IGN producer]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fediverse address|Fediverse address]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Music & Opera artist ID|Music & Opera artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LFL player ID|LFL player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Soccer365.net tournament ID|Soccer365.net tournament ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/kicker.de coach ID|kicker.de coach ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BeSoccer team ID|BeSoccer team ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FootballFakts.ru stadium ID|FootballFakts.ru stadium ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SofaScore tournament ID|SofaScore tournament ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Foot Mercato club ID|Foot Mercato club ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Lithuanian movie register ID|Lithuanian movie register ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Foot Mercato referee ID|Foot Mercato referee ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BeSoccer referee ID|BeSoccer referee ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kicker.de referee ID|Kicker.de referee ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Soccer365.net referee ID|Soccer365.net referee ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/UNESCO Observatory of Killed Journalists ID|UNESCO Observatory of Killed Journalists ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Soccer365.net stadium ID|Soccer365.net stadium ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MFL player ID|MFL player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Okko movie ID|Okko movie ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RIA Novosti organization ID|RIA Novosti organization ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/OpenParliamentTV person ID|OpenParliamentTV person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/OpenParliamentTV organization ID|OpenParliamentTV organization ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/OpenParliamentTV term ID|OpenParliamentTV term ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Camping.se ID|Camping.se ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/classicalive artist ID|classicalive artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Chess Games tournament ID|Chess Games tournament ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Chess.com tournament ID|Chess.com tournament ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MusiciansPage artist ID|MusiciansPage artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Flemish educational institution number|Flemish educational institution number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Giovani Artisti italiani ID|Giovani Artisti italiani ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/365chess.com tournament ID|365chess.com tournament ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Norwegian Athletics athlete ID|Norwegian Athletics athlete ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LinkedIn numeric company ID|LinkedIn numeric company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Lulu spotlight ID|Lulu spotlight ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RPGnet Index ID|RPGnet Index ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/EU Treaties and Agreements database ID|EU Treaties and Agreements database ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Development ''' * The team were at Wikimania this past week so not much development happened. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 16:32, 27 ജൂലൈ 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30846852 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #743 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-08-04. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#742]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' *[[Wikidata:Requests for permissions/Bot/INAPerson 1|INAPerson 1]] - Task/s: Create Wikidata pages entries for mostly French journalists, using INA (French National Audiovisual Institute) catalogue as reference. ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** [[Diffblog:wikimedia-research-conference-in-the-cee-region-programme-coming-in-august-registration-open|Wikimedia & Research conference in the CEE region: programme coming in August, registration open]] - follow link for registration instructions, (onsite) open until August 26, (online) open until at least October 5. Event takes place Katowice, Poland, October 9-10, 2026. ** [https://www.dublincore.org/conferences/2026/sessions/workshop-wikidata-open-innovation/ Workshop: Wikidata for Open Innovation] - DCMI 226. Held on August 3 by Kalliopi Mathios, participants will get hands-on experience of Wikidata for use in Libraries, Industry and Communities. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Papers: ** the [[:d:Q140818826|proceedings]] of the conference [[:d:Q131418010|Wikidata and Research]] (cf. [[:meta:Wikidata and research|Meta page]]), held in Florence (Italy) on June 5-6, 2025, have been published on July 2026 and are available in CC-BY 4.0 license: ''[https://books.fupress.com/isbn/9791221510102 Wikidata e la ricerca. Condividere esperienze / Wikidata and Research. Sharing Experiences]''; 32 papers, 25 in English and 7 in Italian, deal with the usage of Wikidata and other Wikibase instances in different fields of academic research ** [https://arxiv.org/html/2607.25959 Detecting Knowledge Inconsistencies Across Text, Tables, and Knowledge Graphs] by Wei et al., (2026). This paper introduces ''Kontrast'': a tool for comparing Wikidata's statements against Wikipedia tables (and text) to find conflicting information or inconsistencies and missing data. * Videos: [https://www.youtube.com/watch?v=PA8pp1Qsh4M LIVE Wikidata Editing #123] with hosts [[d:User:Ainali|User:Ainali]] and [[d:User:Abbe98|User:Abbe98]] ''' Tool of the week ''' * [https://leximap.toolforge.org/ Leximap]: Create a colour-coded map of Lexemes from a Wikisource page's text, roll-over individual words to discover more about the lemma * [https://thefilmmap.com/ Filmmap]: a free interactive map of filming locations built from Wikidata. Search the title to see where it’s shot or a place to see what was made there *[https://www.wikidata.org/wiki/User:Danielyepezgarces/Cradle-gadget Cradle-gadget] – A new user script embeds the Cradle form editor into Wikidata item pages, enabling schema-based editing with ShEx. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * Job vacancy: [https://job-boards.greenhouse.io/wikimedia/jobs/8060261 (Remote) Software Engineer for the Wikidata Platform team]. * [https://www.wikibase.cloud/hosting-policy/pilot Wikibase Cloud has a new hosting policy (pilot version)] * [https://f-droid.org/en/packages/app.subster/ Subster] - a timeline-based Wikidata-powered game that plays songs from your own music collection and asks you to rank it against other songs in your hand. Like a digital, cardless version of Hitster. Requires a subsonic-compatible music server to connect to. * Uyen developed a tool in which you can visualize and inspect content gaps and shared content between different Wikipedia editions, as well as topic distributions: https://wiki-gap-finder.toolforge.org/ Check it out and give them [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSc-ff0w-oUCEQXoQsCRxuiz5aOiOSes6kfWti5-KsKGgOgezg/viewform feedback]. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]: ** General datatypes: ***[[:d:Property:P14687|tabular data series]] (<nowiki>A tabular data series in Commons that models the given concept</nowiki>) ***[[:d:Property:P14701|infobox chronology]] (<nowiki>indicate the place of an item in an Infobox chronology, as seen on the Wikipedias.</nowiki>) ***[[:d:Property:P14726|‎OpenType script tag]] (<nowiki>identifier for a script in OpenType, without trailing spaces</nowiki>) ***[[:d:Property:P14733|‎Fediverse app]] (<nowiki>Fediverse platform of the instance or address</nowiki>) ***[[:d:Property:P14734|‎Fediverse instance URL]] (<nowiki>Ferdiverse instance of/about the subject</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Property:P14676|Viberate artist ID]], [[:d:Property:P14677|Brussels Inventory of Architectural Heritage style ID]], [[:d:Property:P14678|Brussels Inventory of Architectural Heritage designer ID]], [[:d:Property:P14679|radio.net station ID]], [[:d:Property:P14680|radio.net podcast ID]], [[:d:Property:P14681|Sokmil AV performer ID]], [[:d:Property:P14682|Scent Base brand ID]], [[:d:Property:P14683|Scent Base notes ID]], [[:d:Property:P14684|Scent Base perfumers ID]], [[:d:Property:P14688|PISAI ID]], [[:d:Property:P14689|CIDIM Artist ID]], [[:d:Property:P14690|Etsy shop name]], [[:d:Property:P14691|‎Open Language Archives Community language code]], [[:d:Property:P14692|‎OpenStreetMap Wiki item ID]], [[:d:Property:P14695|Ko-fi page ID]], [[:d:Property:P14696|KinoRating ID]], [[:d:Property:P14697|‎Korean Classification of Administrative Districts]], [[:d:Property:P14698|UNESCO Observatory of Killed Journalists ID]], [[:d:Property:P14699|SofaScore tournament ID]], [[:d:Property:P14700|RIA Novosti organization ID]], [[:d:Property:P14702|MFL player ID]], [[:d:Property:P14703|‎MissEvan username]], [[:d:Property:P14704|Soccer365.net referee ID]], [[:d:Property:P14705|Soccer365.net stadium ID]], [[:d:Property:P14706|Soccer365.net tournament ID]], [[:d:Property:P14707|‎IGN producer ID]], [[:d:Property:P14708|kicker.de coach ID]], [[:d:Property:P14709|Kicker.de referee ID]], [[:d:Property:P14710|Lithuanian movie register ID]], [[:d:Property:P14712|LFL player ID]], [[:d:Property:P14713|BeSoccer referee ID]], [[:d:Property:P14714|BeSoccer team ID]], [[:d:Property:P14715|OpenParliamentTV organization ID]], [[:d:Property:P14716|OpenParliamentTV person ID]], [[:d:Property:P14717|OpenParliamentTV term ID]], [[:d:Property:P14718|Foot Mercato referee ID]], [[:d:Property:P14719|Foot Mercato club ID]], [[:d:Property:P14720|FootballFakts.ru stadium ID]], [[:d:Property:P14721|Chess Games tournament ID]], [[:d:Property:P14722|Chess.com tournament ID]], [[:d:Property:P14723|‎Camping.se ID]], [[:d:Property:P14724|Garance item ID]], [[:d:Property:P14725|‎OpenType language system tag]], [[:d:Property:P14727|Okko movie ID]], [[:d:Property:P14728|‎Grillplatser.nu ID]], [[:d:Property:P14729|Número de Registre Tributari]], [[:d:Property:P14730|‎MissEvan sound ID]], [[:d:Property:P14731|‎MissEvan drama ID]], [[:d:Property:P14732|‎Flemish educational institution number]], [[:d:Property:P14735|Norwegian Athletics athlete ID]], [[:d:Property:P14736|RPGnet Index ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review: ** General datatypes: ***[[:d:Wikidata:Property proposal/ENS name|ENS name]] (<nowiki>Ethereum Name Service (ENS) domain associated with a person or entity</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Inventaire régional du patrimoine en Wallonie ID|Inventaire régional du patrimoine en Wallonie ID]] (<nowiki></nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/member of musical group|member of musical group]] (<nowiki>member of musical group</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/name type|name type]] (<nowiki>type of noun or name the sense is</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/CINE21 Program ID|CINE21 Program ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Rakuten TV adult maker ID|Rakuten TV adult maker ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DMM maker ID|DMM maker ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/sukumizu.tv actress ID|sukumizu.tv actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GAS actress ID|GAS actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Paradise TV Parson ID|Paradise TV Parson ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/syukou-club(X-DIABLO) actress ID|syukou-club(X-DIABLO) actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brazilian Fauna Taxonomic Catalogue ID|Brazilian Fauna Taxonomic Catalogue ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CINE21 company ID|CINE21 company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/STAPI Book ID|STAPI Book ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/STAPI Comics ID|STAPI Comics ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/STAPI Episode ID|STAPI Episode ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/STAPI Performer ID|STAPI Performer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Qidian Author ID|Qidian Author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Medieval Unicode Font Initiative ID|Medieval Unicode Font Initiative ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Apple Maps place id|Apple Maps place id]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Filmycast person ID|Filmycast person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/EORI|EORI]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GBIF Specimen (occurrence)|GBIF Specimen (occurrence)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/d anime store Parson ID|d anime store Parson ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/d anime store work ID|d anime store work ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Crank-in! Parson ID|Crank-in! Parson ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Crank-in! drama ID|Crank-in! drama ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Crank-in! animation ID|Crank-in! animation ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Crank-in! movie ID|Crank-in! movie ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Elite Prospects team ID|Elite Prospects team ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/r-hockey.ru team ID|r-hockey.ru team ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Elite Prospects stadium ID|Elite Prospects stadium ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/izohli.uz word ID|izohli.uz word ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Dubbinfo ID|Dubbinfo ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DBNL chamber of rhetoric ID|DBNL chamber of rhetoric ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BLS Code|BLS Code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/JoJo's Bizarre Encyclopedia article ID|JoJo's Bizarre Encyclopedia article ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: [https://w.wiki/T5E4 Retrieve all Belgian writers without an article on French Wikipedia] ([[d:Wikidata:Request_a_query#c-ScriptaBelgica-20260723083200-ScriptaBelgica-20260719201400|source]]) * Schema examples: [[d:EntitySchema:E408|Swedish barbecue areas (E408)]] * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject_Occitan|Project Occitan]] * WikiProject Highlights: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Broadcasting|Project Broadcasting]] - after 10 years of inactivity, the project has been revived with a flurry of activity . Of particular interest is the change in broadcasting scope from primarily airwave to internet transmission. ** [[Wikidata:WikiProject_Malaysia/Activity/Datathon/Japan_Week_Datathon/Data_Item_List/UNIS|Wiki x K-pop 2026 • Editing Party - Japan Week Datathon]] * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [https://wikidata-terminator.toolforge.org/?list&mode=tx#/ Wikidata Terminator] - find items that lack Label, description or sitelink. * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q842|Oman (Q842)]] - state in western Asia * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L648863|cheche (L648863)]] ''' Development ''' * Wikidata integration in the other Wikimedia projects: ** We reviewed samples of Wikidata-related entries in Recent changes and watchlist on Wikipedia and co in order to see which additional changes we can remove because they don't change the article. ** We are preparing for the migration of the entity usage table to the extension database cluster to address database scalability issues ([[phab:T424133]]) * Wikidata Query Service: We are continuing to adapt the Query Service UI and the Quality Constraints extension for the upcoming move from Blazegraph to QLever. * REST API: We are continuing to add support for Lexemes, specifically retrieving a full Lexeme (GET) ([[phab:T429332]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Seychelles|Seychelles]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] . [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 06:55, 4 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30872537 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #744 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-08-10. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#743]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * The order of properties on Wikidata is governed by [[mw:Manual:Interface/Wikibase-SortedProperties|MediaWiki/Wikibase-SortedProperties]]. We propose moving [[d:Property:P2559|(P2559) Wikidata usage instructions]] to the top, so important guidance is more visible and less likely to be overlooked. To comment on this change, please visit [[mw:MediaWiki_talk#prominently displaying Wikidata usage instructions (P2559)|MediaWiki_talk#prominently displaying (P2559)]]. * Closed request for comments: '''19''' RfC's were closed recently, too many to list here. Please see the [[d:Wikidata:Requests_for_comment#Closed_requests|RfC page]] for more information. ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** (Deutsch) [https://www.nfdi4objects.net/events/n4o_activity_20260818-CM26-RS_Wikidata/ nfdi4 / Workshop: Make Research Software Findable using the Software Marketplace Wikidata], 18.08.2026, 14:00–16:00 CEST ([https://terminplaner6.dfn.de/b/1439bb751afd1e9fc42ebc30069eb685-1762199 register for Zoom-link]) ** [https://meta.wikimedia.org/wiki/Event:WMUK_Sandbox_Sessions/Improving_Wikidata_References:_The_Reference_Validator_Tool Improving Wikidata References: The hands-on session will explore how to identify and improve broken references on Wikidata] , 15.08.2026, 17:00–18:00 WAT (UTC+1). * Looking ahead: (Deutsch) [https://www.fu-berlin.de/kalender/2026/10/20261022-tidy-data-versionskontrolle-wikidata-in-der-forschungspraxis.html Freie Universitat / Tidy data version control - Wikidata in research]: 22.10.2026, 09:00 - 16:00 CEST. * Previous events: August 04 - [[d:Event:Blazegraph_Migration_Office_Hours_-_Aug_2026|Blazegraph Migration office hour]] - see the [https://etherpad.wikimedia.org/p/Blazegraph_Migration_Office_Hours Etherpad notes] for questions and answers. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** [https://gdotv.com/blog/the-weekly-edge-fraud-graphs-graphtalk-gfql-wikidata-graphrag/#edge-item-4 gdottv / The Weekly Edge article: demonstrating the Wikidata Query Logs (WDQL) Dataset] talks about a paper released in February this year, ([https://arxiv.org/html/2602.14594v1 Wikidata Query Logs Dataset]) ** [https://www.linkedin.com/posts/brian-hatten-434b7457_orthopedicsurgery-kneereplacement-knowledgegraph-activity-7465395166682583040-v0qH?utm_source=share&utm_medium=member_desktop&rcm=ACoAAAUVbMUB9qSIcEDloiodU_ZoBrIi4-bJtT8 LinkedIn] - [[d:User:Orthodoc10|User:Orthodoc10]] describes their experience mapping and modelling knee replacement surgical practices into Wikidata ** [https://diff.wikimedia.org/2026/08/07/wikisignals-org-helping-editors-evaluate-reference-reliability/ Wikisignals.org: Helping Editors Evaluate Reference Reliability] ** [https://diff.wikimedia.org/2026/08/07/zero-budget-programs-you-could-start-tommorrow/ Zero-budget programs you could start tommorrow - Lessons from Wikimania Paris]] ** [https://diff.wikimedia.org/2026/08/07/openspeaks-tools-update-subtitler-tome-and-bento-go-stable-meet-media-dashboard/ OpenSpeaks Tools Update: Subtitler, Tome, and Bento Go Stable — Meet Media Dashboard] ** [[Diffblog:a-look-at-a-2026-wikimania-hackathon-project-wikidata-bias-detector|A look at a 2026 Wikimania Hackathon Project – Wikidata Bias Detector] ** [https://nlnet.nl/project/Inventaire-Split/ nlnet Foundation / Inventaire Split] - a short article on this standalone Wikidata-federated Bibliographic database. ** [https://ktieb.org.mt/news-en/nbc-and-wikimedia-malta-renew-collaboration-on-national-book-prize/ Maltese national Book Council and WM Malta renew partnerhship]: Wikidata to support and feed Maltese Wikipedia. ** [Diffblog:wikisignals-org-helping-editors-evaluate-reference-reliability|Wikisignals.org: Helping Editors Evaluate Reference Reliability] - the project aims to add to news-related organisation entities to help feed Wikipedia infoboxes with structured data. * Videos: ** [https://www.youtube.com/live/saeV6bZ7cIk?t=25105s India's Software Stories: A Hands-on Workshop with Software Heritage, Commons and Wikidata] - a Wikimania Lightning talk with Mathilde Fichen and Pavan Santhosh. ([https://wikimedia.eventyay.com/wm/wikimania2026/talk/review/EYFQXB9WHFAR9WATXTEUFSKADEVWMCP9 Session page]) ** [https://www.youtube.com/watch?v=sJq1926Jz5Q The Art of Editing Wikidata (Africa Wiki Women)] - Guest host David Palfrey will share valuable insights and help newcomers uncover the mysteries of editing Wikidata, this session is in collaboration with Art+Feminism. ** (no audio) [https://www.youtube.com/watch?v=JJbPTX18I4Q Tutorial: Add Geoshape to Wikimedia Commons and connect it to its Wikidata Item] - Anne Chen gives a visual demonstration of the steps provided in this [https://docs.google.com/document/d/1A1FNy9NztkmxE2MhBds2caHGcxMNSNvgXnLfeJsAosw/edit?tab=t.0 google doc], found on the [[d:Wikidata:WikiProject_IDEA/Resources_for_Participants#Links_to_useful_tutorials|WikiProject IDEA]] page. ** [https://www.youtube.com/watch?v=9infd-TJ6z8 LIVE Wikidata Editing #124] is streaming today, 20:00 CEST (18:00 UTC)! ** (Bahasa Indonesian) [https://www.youtube.com/@WikimediaIndonesia/videos Wikimedia Indonesia] have released 4 short videos on editing practices, querying, basic structure and data quality of Wikidata. ** (Deutsch) [https://www.youtube.com/watch?v=gLH0W0coIw8 ZB MED LAB | The Carpentries] - aimed at researchers and professionals who work with data, a series of tutorials and workshops to teach you Wikidata, Python, R, OpenRefine and more. ''' Tool of the week ''' *[https://toolhub.wikimedia.org/tools/cradle-gadget Cradle-gadget] is a tool by [[User:Danielyepezgarces]]This is an interactive, schema-based form editor that works directly within Wikidata item pages. It allows users to check, view, add, modify, or delete claims in a modern sidebar drawer or a dedicated special page, aligned with the Wikimedia design guidelines. This is the easiest way to exploit the benefits of Wikidata entity schemas, powered by ShEx. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * The [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScv4BEQqn-sSsJNvIFCRgMDpr_K59Y0UjdXx5rO8MzAs4CRjw/viewform 2026 OpenRefine User Survey] is now open. (Note that a link to a feature-prioritization survey is provided at the end of the Google Form so don't miss that if you want to influence what should get more focus.) ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]: ** General datatypes: ***[[:d:Property:P14755|particularly]] (<nowiki>qualifier for statements to refine a value that applies more generally, when the statement applies especially to a more specific value; a more specific qualifier than "including" (P1012)</nowiki>) ***[[:d:Property:P14766|‎incumbent before dissolution]] (<nowiki>entity incumbent in a position before its dissolution for an election</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Property:P14737|CINE21 TV program ID]], [[:d:Property:P14738|GCD character ID]], [[:d:Property:P14739|ODiD ID]], [[:d:Property:P14740|365chess.com tournament ID]], [[:d:Property:P14741|NHK ONE program ID]], [[:d:Property:P14742|CINE21 company ID]], [[:d:Property:P14743|‎Fmfenxiang seiyuu ID]], [[:d:Property:P14744|‎Fmfenxiang sound ID]], [[:d:Property:P14745|Elite Prospects team ID]], [[:d:Property:P14746|Elite Prospects stadium ID]], [[:d:Property:P14747|r-hockey.ru team ID]], [[:d:Property:P14748|Classicalive artist ID]], [[:d:Property:P14749|Apple Maps place id]], [[:d:Property:P14750|‎HAND ID]], [[:d:Property:P14751|Brazilian Fauna Taxonomic Catalogue ID]], [[:d:Property:P14752|‎Dicionário da Língua Portuguesa ID]], [[:d:Property:P14753|Giovani Artisti italiani ID]], [[:d:Property:P14754|MusiciansPage artist ID]], [[:d:Property:P14756|LinkedIn numeric company ID]], [[:d:Property:P14757|‎MissEvan voice actor ID]], [[:d:Property:P14758|Music & Opera artist ID]], [[:d:Property:P14759|Dubbinfo ID]], [[:d:Property:P14760|GAS actress ID]], [[:d:Property:P14761|‎EU Treaties and Agreements database ID]], [[:d:Property:P14762|syukou-club(X-DIABLO) actress ID]], [[:d:Property:P14763|sukumizu.tv model ID]], [[:d:Property:P14764|Paradise TV Person ID]], [[:d:Property:P14765|Regional heritage of Wallonia ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review: ** General datatypes: ***[[:d:Wikidata:Property proposal/filing unit code|filing unit code]] ***[[:d:Wikidata:Property proposal/has Member|has Member]] (<nowiki>has member</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/introduced to|introduced to]] (<nowiki>region outside the natural range of a taxon into which it was introduced through direct or indirect human activity</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/Lift-World lift ID|Lift-World lift ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Schiffsdatenliste ID|Schiffsdatenliste ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/marketswiki|marketswiki]], [[:d:Wikidata:Property proposal/National Palace Museum Digital Archive ID|National Palace Museum Digital Archive ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Information Commissioner's Office registration reference|Information Commissioner's Office registration reference]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Registry of Type Design ID|Registry of Type Design ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Ariana Museum ID|Ariana Museum ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Emulation General Wiki article ID|Emulation General Wiki article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Georgian Cultural Heritage GIS Portal immovable object ID|Georgian Cultural Heritage GIS Portal immovable object ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sofia monuments register ID|Sofia monuments register ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Georgian Cultural Heritage GIS Portal museum ID|Georgian Cultural Heritage GIS Portal museum ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Georgian Cultural Heritage GIS Portal movable object ID|Georgian Cultural Heritage GIS Portal movable object ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Georgian Cultural Heritage GIS Portal stone carving ID|Georgian Cultural Heritage GIS Portal stone carving ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Georgian Cultural Heritage GIS Portal protection zone ID|Georgian Cultural Heritage GIS Portal protection zone ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Georgian Cultural Heritage GIS Portal wall painting ID|Georgian Cultural Heritage GIS Portal wall painting ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Georgian Cultural Heritage GIS Portal documentation record ID|Georgian Cultural Heritage GIS Portal documentation record ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Georgian Cultural Heritage Portal movable object ID|Georgian Cultural Heritage Portal movable object ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RIdIM ID|RIdIM ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Weibo ID|Weibo ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Weibo username|Weibo username]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: [https://w.wiki/TGHU Ten longest State of the Union adress in the USA] * Schema examples: [[d:EntitySchema:E519|object with inscription]] - schema for objects with inscriptions [[d:Q1640824|(Q1640824)]] * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Brigham_Young_University_Library|Project Brigham Young University Library]] ** [[d:Wikidata:WikiProject_Perth_Women_on_Wikipedia|Project Perth Women on Wikipedia]] ** [[d:Wikidata:WikiProject_UC_Riverside_Library_Jay_Kay_Klein_Photographs|Project UC Riverside Library Jay Kay Klein Photographs]] * WikiProject Highlights: [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/Metaclasses|Project Ontology]] added a Metaclasses page * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:User:Pasleim/Sitelink_statistics|Sitelink statistics]] by User:Pasleim. ''' Development ''' * Sustainability: We continued the work on migrating usage tracking on Wikipedia and co to the extension database cluster ([[phab:T424185]]) * Watchlist and recent changes on Wikipedia and co: We finished our review of a sample of Wikidata edits sent to Wikidata and co in order to better understand which remaining ones are not useful. It will soon be published on Commons. * Query Service: We continued the work on preparing the Query Service UI for the migration from Blazegraph to QLever and will move to Query Builder and Quality Constraints next [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Seychelles|Seychelles]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:54, 10 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30889662 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #745 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-08-17. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#744]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** [[wmau:WikiLoves_Pride_Australia_-_15_August_2026|WikiLoves Pride / Australia]], 15 August, drop-in online for a collaborative editing session on LGBT+ representation on Wikidata, Wikipedia and Commons. ** [[wmau:Drop_in_and_Wikidata_-_August_2026|Drop-in and Wikidata]], 27 August, WM Australia also hold a drop-in Wikidata ediitng sesison. ** [[m:Event:Open_Heritage-Wikidata_Contest|Open Heritage - Wikidata Islamic Civilization Contest]] from September 1 - 30, 2026. [[m:Special:RegisterForEvent/4303|Register for news]]. *** A Wikidata training webinar will be held August 25. * Looking ahead: [https://www.gw.uni-hamburg.de/ueber-die-fakultaet/digital-humanities/dh-lab/veranstaltungen/26-11-12-hands-on-wikidata.html Hands-on workshop: Wikidata: An Open Knowledge Graph for Research and Beyond] - Digital Humanities Lab, 12.11.2026, 14:15-15:45 CEST. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** [https://programminghistorian.org/en/lessons/wikidata-for-historical-research Introductory lesson on Wikidata at the Programming Historian] ** [https://www.ibm.com/case-studies/wikimedia-deutschland Making open knowledge Gen-AI-ready] by IBM ** [https://noeflandre.com/posts/describe-place-on-earth-part1-wikidata How to describe a place on Earth using text? Part 1: Wikidata] by Noé Flandre * Papers: [https://www.ebsco.com/articles/arts-and-entertainment/7162dc3c-7d03-51bb-a950-30de681bb95e/cultural-information-bubbles-a-new-approach-for-automatic-ethical-evaluation-of-digital-artwork-collections-based-on-wikidata Cultural information bubbles: A new approach for automatic ethical evaluation of digital artwork collections based on Wikidata] by M. Zhitomirsky-Geffet and S. Minster, (2026). ''' Tool of the week ''' *[https://ranker.toolforge.org This tool lets you edit the rank of multiple statements at once.] ''' Other Noteworthy Stuff ''' * [[wmau:Partner_Projects_2026-2027|WM Australia is funding partner projects for 2026 - 2027]], for Australian organisations or individuals who want to build projects for open and free knowledge, including Wikidata. * Job Vacancies: [https://wikimedia-deutschland.career.softgarden.de/jobs/65367316/Interim-Engineering-Manager-Wikidata-for-Wikimedia-Projects-all-genders- (Interim) Engineering Manager / Wikidata for Wikimedia Projects] * [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdnOtvIKyp5fGlAkqz8pYMdFxhtvaH9exlxmrQ8O3HtDIHM3A/viewform Survey: What content would you like to see on the Wikidata Social media channels?] - only want to hear about Wikidata events or news, would like to see more use-cases of Wikidata, or perhaps you'd like more beginner or advanced Wikidata tutorials? Let us know in this short survey. * We are setting up to apply for recognition of a new Wikimedia user group, '''Wikimedians for Data Organization and Quality'''. The group's goal will be to improve the organization and quality of data, particularly structured data, in Wikimedia projects. You can see more details in [https://meta.wikimedia.org/wiki/Data_Organization_and_Quality the group's home page] and, if you wish, you can contribute to the discussion in its talk page. We invite you to be a part of this proposed user group by adding your Wikimedia signature to the Interested Parties section of the group's page. <br />Ege Atacan Doğan and Peter Patel-Schneider ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]: ** General datatypes: ***[[:d:Property:P14788|located at a height]] (<nowiki>a property intended to indicate the height of any objects from the ground</nowiki>) ***[[:d:Property:P14789|contributed to narrative universe]] (<nowiki>narrative universe that a person contributed to</nowiki>) ***[[:d:Property:P14792|‎name type]] (<nowiki>type of noun or name the sense is</nowiki>) ***[[:d:Property:P14796|introduced to]] (<nowiki>region outside the natural range of a taxon into which it was introduced through direct or indirect human activity</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Property:P14767|d anime store Work ID]], [[:d:Property:P14768|d anime store Person ID]], [[:d:Property:P14769|Crank-in! drama ID]], [[:d:Property:P14770|Crank-in! animation ID]], [[:d:Property:P14771|Crank-in! person ID]], [[:d:Property:P14772|‎STAPI Book ID]], [[:d:Property:P14773|‎STAPI Episode ID]], [[:d:Property:P14774|‎STAPI Performer ID]], [[:d:Property:P14775|‎Qidian Author ID]], [[:d:Property:P14776|Crank-in! movie ID]], [[:d:Property:P14777|‎DBNL chamber of rhetoric ID]], [[:d:Property:P14778|‎Criticker Film ID]], [[:d:Property:P14779|Lulu spotlight ID]], [[:d:Property:P14780|German Maritime Museum Ship ID]], [[:d:Property:P14781|Rakuten TV adult maker ID]], [[:d:Property:P14782|izohli.uz word ID]], [[:d:Property:P14783|Ciel d'oc publication ID]], [[:d:Property:P14784|Lift-World lift ID]], [[:d:Property:P14785|‎STAPI Comics ID]], [[:d:Property:P14786|Qidian Book ID]], [[:d:Property:P14787|National Palace Museum Digital Archive ID]], [[:d:Property:P14790|DMM maker ID]], [[:d:Property:P14791|Registry of Type Design ID]], [[:d:Property:P14793|‎Fediverse address]], [[:d:Property:P14794|Information Commissioner's Office registration reference]], [[:d:Property:P14795|‎WorldFootball.net ID (new)]], [[:d:Property:P14797|Sofia monuments register ID]], [[:d:Property:P14798|Georgian Cultural Heritage GIS Portal immovable object ID]], [[:d:Property:P14799|Ariana Museum ID]], [[:d:Property:P14800|RIdIM ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review: ** General datatypes: ***[[:d:Wikidata:Property proposal/school of martial arts|school of martial arts]] (<nowiki>school or style of martial arts this person studied</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/has official Italian government website|has official Italian government website]] (<nowiki>tems that the item has an official website operated by or belonging to the Government of Italy</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Infraestructuras de Portugal ID|Infraestructuras de Portugal ID]] (<nowiki>station code Infraestruturas de Portugal</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/Silloria perfumer ID|Silloria perfumer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Silloria notes ID|Silloria notes ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Beer Advocate beer style ID|Beer Advocate beer style ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BBFC release ID|BBFC release ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifier for a person in norwegian polar history|Identifier for a person in norwegian polar history]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Filmová databáze seriál ID|Filmová databáze seriál ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Serbo-Croatian Literary Language entry ID|Serbo-Croatian Literary Language entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/dbv member slug|dbv member slug]], [[:d:Wikidata:Property proposal/idw member ID|idw member ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sky programme ID|Sky programme ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/immaterieelerfgoed.be ID|immaterieelerfgoed.be ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Geoshape Repository ID|Geoshape Repository ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FIBA.basketball event ID|FIBA.basketball event ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SEASLUG.WORLD species ID|SEASLUG.WORLD species ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Silloria brands ID|Silloria brands ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un(e) auteurice dans le catalogue du COMDT|Identifiant d'un(e) auteurice dans le catalogue du COMDT]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un(e) ou plusieurs musicien(ne)s sur Paraulas en òc|Identifiant d'un(e) ou plusieurs musicien(ne)s sur Paraulas en òc]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un(e) ou plusieurs musicien(ne)s sur Trobasons|Identifiant d'un(e) ou plusieurs musicien(ne)s sur Trobasons]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kinolights Parson ID|Kinolights Parson ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kinolights Work ID|Kinolights Work ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un ouvrage dans le catalogue du CREDD'O|Identifiant d'un ouvrage dans le catalogue du CREDD'O]], [[:d:Wikidata:Property proposal/parliament.uk constituency ID|parliament.uk constituency ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Europeans In East Africa ID|Europeans In East Africa ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Gesamtkatalog der Wiegendrucke ID|Gesamtkatalog der Wiegendrucke ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Judoresults judoka ID|Judoresults judoka ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Silloria perfumes ID|Silloria perfumes ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Scent Base perfumes ID|Scent Base perfumes ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/IMCDB work ID|IMCDB work ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identificador de sardana de somarxiu.cat|identificador de sardana de somarxiu.cat]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Xcity maker ID|Xcity maker ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CrashPad Series performer ID|CrashPad Series performer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PinkLabel.TV performer ID|PinkLabel.TV performer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Seiyu Grand Prix Person ID|Seiyu Grand Prix Person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/animehack Person ID|animehack Person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/animehack Program ID|animehack Program ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/animehack movie ID|animehack movie ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/XBIZ.com topic ID|XBIZ.com topic ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: **[https://w.wiki/TYra roughly ~4.000 massacres reported in Wikidata] **[https://w.wiki/TXBP Passports cover that have at least 4 languages] ** [https://w.wiki/TZjc Landkreis Reutlingen Items missing a picture, displayed on a map] ([[d:Wikidata:Request_a_query#c-Stefan_Kühn-20260815083000-Windharp-20260812063800|source]]) ** [https://w.wiki/TZjt Radio stations in Virginia, USA, plotted on a map] ([[d:Wikidata:Request_a_query#c-Stefan_Kühn-20260809204600-Bluerasberry-20260803150500|source]]) * Schema examples: [[d:EntitySchema:E528|(E528) Space Telescope, instrument in outer space for observing distant space objects]] * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Côte_d'Ivoire/Tabs|Project Côte d'Ivoire]] ** [[d:Wikidata:WikiProject_Indonesia/Kegiatan/Datathon/Arsip/2026|Project Indonesia: Hari Domain Public International Datathon 2026]] ** [[d:Wikidata:WikiProject_Immigration_and_Visas|Project Immigration and Visas]] ** [[d:Wikidata:WikiProject_University_of_North_Carolina_at_Chapel_Hill_EMCO|Project University of North Carolina at Chapel Hill EMC0]] * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/Recent_deaths|Recent deaths (this report can help for updating Wikipedia articles]] ''' Development ''' * Query Service: We started preparing the constraint checks for the migration from Blazegraph to QLever. * Page load times: We looked into unnecessarily loaded modules related to the Wikidata Bridge to see if we can remove them and speed up page load times. * Wikipedia and co: ** We worked with English Wikipedia to optimize the CiteQ module code to generate less usage tracking for "Anonymous". ** We checked a variety of Mediawiki areas where Parsoid deprecation may lead to breakages.* * Sustainability: We are planning to migrate the usage tracking data to the X1 extension cluster. We are checking which queries involving entity usage will need re-writing or updating. * REST API: We finished adding support for getting a full Lexeme and started work on creating Lexemes. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Seychelles|Seychelles]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:40, 17 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30921730 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[:m:Wikimedians of Kerala/Newsletter/August 2026|Wikimedians of Kerala - August 2026 Newsletter]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;"> <small>This is the Wikimedians of Kerala UG's 30^th newsletter.</small> <br> [[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]</div> ;Updates / Discussions <div style="column-count: 2; column-gap: 30px;"> * On 25th July 2026, we held our July 2026 Monthly Meetup from 7:30 pm to 8:30 pm IST. The agenda for the meeting was shared and everyone was welcomed. 17 community members participated in the meeting and discussions. ** [[:User:Ranjithsiji|Ranjithsiji]] shared updates about [[:c:commons:Wiki Loves Earth 2026 in India|Wiki Loves Earth 2026]] - The camapgin will run in July 2026. More than five thousand images are uploaded now. ** [[:User:Ranjithsiji|Ranjithsiji]] shared updates about [[:m:Event:Wikimedia Technical Workshop 2026 at C-SiS CUSAT|Wikimedia Technical Workshop 2026 at C-SiS CUSAT]] - The program was carried out in coordination with Centre for Science in Society, Cusat. ** [[:User:SijiR|Siji]] shared updates about [[:m:Event:Wikiwomen Camp Kerala 2026|Wikiwomen Camp Kerala 2026]]. Program happened on July 11,12 at Kozhikkode. A photowalk was done in connection with Wiki Loves Earth 2026 in India. ** [[:User:Gnoeee|Jinoy]] updated about a [[:File:A year of conversations, campaigns and collaborations - Wikimedians of Kerala User Group.pdf|poster presented]] at Wikimania 2026. </div> ;Events & activities <div style="column-count: 2; column-gap: 30px;"> * <u>''On-going and past events & activities by User Group''</u> **[[:m:Kerala Culture Month 2026|Kerala Culture Month 2026]] As part of Wiki Conference India 2026 we co-organized a writing campaign as a pre conference activity. The campaign started on 15th July 2026 and end on 15th August 2026. **[[:m:Wiki Loves Village 2026|Wiki Loves Village 2026]] As part of Wiki Conference India 2026 we co-organized a writing campaign as a pre conference activity. The campaign started on 15th August 2026 and will end on 15th September 2026. **[[:m:Wiki Loves Schools|Wiki Loves Schools 2026]] We are organizing a writing campaign in Malayalam Wikipedia. The campaign started on 27th July 2026 and will end on 30th September 2026. ** [[:c:commons:Wiki Loves Earth 2026 in India|Wiki Loves Earth 2026]]: Wiki Loves Earth India is an international photographic campaign and We are organizing it in India. More than four thousand files uploaded into this campaign. The campaign was over on 31st July 2026. ** [[:c:commons:Wiki Loves Onam 2026|Wiki Loves Onam 2026]]: Photography campaign to document Onam culture. The campaign is from 15th August 2026 to 15th September 2026 </div> <hr> <div style="text-align: center;"> '''Upcoming meeting: 22^nd Aug 2026 – [[m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/August 2026|Meeting page]] | [[:m:Special:RegisterForEvent/4396|Meetup Registration]]''' <hr> This message was sent by [[:m:User:Gnoeee|Gnoeee]] with [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|talk]]) 13:35, 22 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]] </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&oldid=30188373 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #746 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-08-24. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#745]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: [[m:Event:Wikidata Lab XLVIII|Wikidata Lab XLVIII: Outreach Dashboard]], August 27, at 15:30 UTC. Come see and discuss new Wikidata functionalities of the Outreach Dashboard! ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: [https://diff.wikimedia.org/2026/08/20/finishing-outreachy-with-wikidata-support-for-wikiscore/ Finishing Outreachy with Wikidata support for Wikiscore] by ACorrea WMB and AnaMRRuiz * Papers: [https://zenodo.org/records/21032521 Climate Knowledge Graph (ClimateKG)] - A partnership project to make a knowledge graph of the 10,000 page Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) Sixth Assessment Report. ''' Tool of the week ''' *[https://lex-olympia.toolforge.org Lex-Olympia] — A new tool for improving Wikidata Lexemes. Try it out and share your feedback with the developer and community. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * Research study: AI tools for content verifiability on Wikidata. Researchers from King's College London are inviting Wikidata editors (especially those working on health or GLAM/cultural heritage content) to participate in a two-stage study (1-hour interview + 2-hour workshop) exploring how AI tools can support content verifiability. Participants receive compensation via Love2Shop vouchers. Sign up [https://qualtrics.kcl.ac.uk/jfe/form/SV_brAn2DKOrDz0fum here] (Qualtrics form). ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]: ** General datatypes: none ** External identifiers: [[:d:Property:P14801|‎BBFC release ID]], [[:d:Property:P14802|Silloria brands ID]], [[:d:Property:P14804|Silloria notes ID]], [[:d:Property:P14805|Silloria perfumer ID]], [[:d:Property:P14806|Kinolights person ID]], [[:d:Property:P14808|Kinolights work ID]], [[:d:Property:P14809|‎BeerAdvocate beer style ID]], [[:d:Property:P14810|‎immaterieelerfgoed.be ID]], [[:d:Property:P14811|idw member ID]], [[:d:Property:P14812|Geoshape Repository municipality ID]], [[:d:Property:P14813|Filmová databáze seriál ID]], [[:d:Property:P14814|FIBA.basketball event ID]], [[:d:Property:P14815|dbv member slug]], [[:d:Property:P14816|Silloria perfumes ID]], [[:d:Property:P14817|SEASLUG.WORLD species ID]], [[:d:Property:P14818|parliament.uk constituency ID]], [[:d:Property:P14819|‎Judoresults judoka ID]], [[:d:Property:P14820|‎Gesamtkatalog der Wiegendrucke ID]], [[:d:Property:P14821|IMCDB work ID]], [[:d:Property:P14822|Norwegian polarhistory ID]], [[:d:Property:P14824|CREDD'O catalog ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review: ** General datatypes: ***[[:d:Wikidata:Property proposal/substance control status|substance control status]] (<nowiki>control regime a substance is placed under in a jurisdiction or by an international treaty — schedule, class, or explicitly uncontrolled; qualify with "applies to jurisdiction" (P1001) and start/end time</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Bibcode access status|Bibcode access status]] (<nowiki>Indicator of the access statement for a document on Bibcode</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/wowKorea Parson ID|wowKorea Parson ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/wowKorea Work ID|wowKorea Work ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TOWER RECORDS ONLINE artist ID|TOWER RECORDS ONLINE artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Antarctic Protected Areas database ID|Antarctic Protected Areas database ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/WikiPepper pepper ID|WikiPepper pepper ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Inventory Intangible Cultural Heritage in the Netherlands ID|Inventory Intangible Cultural Heritage in the Netherlands ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NAKED(X-DIABLO) actress ID|NAKED(X-DIABLO) actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Weibo ID|Weibo ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Umamusume Wiki article ID|Umamusume Wiki article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un(e) auteurice dans le catalogue du CREDD'O|Identifiant d'un(e) auteurice dans le catalogue du CREDD'O]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Georgian NAPR identification number|Georgian NAPR identification number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Companyinfo.ge corporation ID|Companyinfo.ge corporation ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/T&F NCAAdb athlete ID|T&F NCAAdb athlete ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/UkrBIN ID|UkrBIN ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Platform for Taiwan Religion and Folk Culture record identifier|Platform for Taiwan Religion and Folk Culture record identifier]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples:[https://w.wiki/Tc4r Railway stations map in the two Koreas] ''' Development ''' * REST API: We are continuing the work on making it possible to create a Lexeme and will then move on to adding statements to Lexemes. * GraphQL: We are working on moving the Item search from cirrussearch to mariadb to be able to add more functionality. * Newcomer homepage: We are updating the text to move it away from some Wikipedia-specific phrases (e.g. articles) * Mobile editing: We worked on not showing edit links on old revisions and diffs since those can not be edited. * Page load times: We continued looking into unnecessarily loaded modules related to the Wikidata Bridge to see if we can remove them and speed up page load times. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:32, 24 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30932448 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #747 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-08-31. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#746]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: **[[Wikidata:Requests for permissions/Bot/INAPerson 1|INAPerson 1]] - '''Task/s:''' Create Wikidata pages entries for mostly French journalists, using INA (French National Audiovisual Institute) catalogue as reference. **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/DifoolBot 9|DifoolBot 9]] - '''Task/s:''' (1) Fix [[Property:P214|VIAF cluster ID <small>(P214)</small>]] statements deprecated for [[Q14946528|conflation <small>(Q14946528)</small>]] once VIAF has split the cluster. (2) Deprecate VIAF ID values that VIAF has since redirected or abandoned, and add the redirect target if it is not already on another Wikidata item. **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/Openpep|Openpep]] - '''Task/s:''' Maintenance of Politically Exposed Person (PEP) data on Wikidata for Thai government officials. **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/DutchFixer|DutchFixer]] - '''Task/s:''' Reformat Dutch verb forms that are listed as [[Q1994301|past tense <small>(Q1994301)</small>]], [[Q814722|participle <small>(Q814722)</small>]] to simply use [[Q12717679|past participle <small>(Q12717679)</small>]] * Closed request for permissions/Bot: **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/DL2204bot 4|DL2204bot 4]] - Closed as ''Approved'' **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/Yirbot|Yirbot]] - Closed as ''Approved'' **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/RupumpedBot|RupumpedBot]] - Closed as ''Approved'' * Survey: The [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScv4BEQqn-sSsJNvIFCRgMDpr_K59Y0UjdXx5rO8MzAs4CRjw/viewform OpenRefine 2026 User Survey] is open. ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** WikidataCon 2027 will be hosted in Istanbul, Türkiye from 29 to 31 October 2027, in partnership with the Wikimedians of Turkic Languages User Group. The dates mark Wikidata's 15th birthday. More details to follow. ** Wikidata Query Service Days, October 17-23: The next online event by Wikimedia Deutschland will be about the migration from Blazegraph to QLever. Learn what's changing, try the new system, and get help rewriting your queries. [[Event:Query Service Days 2026|Register now]]! ** Next LD4 Wikidata Affinity Group session – 1 September 2026: Adélie Ranville will present how Wikidata can support literature reviews. [[d:Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group/Project_Series/Wikidata_for_literature_review|Event page]] — 16:00 UTC / 6pm CEST. ** OpenStreetMap X Wikidata Meetup #92 Sep. 7 Time: 19:30-21:00 UTC+8 at [[d:Q61752245| Mozilla Community Space Taipei (Q61752245)]]. * Looking ahead: [[w:Event:Wikidata_Day_NYC_2026|Wikidata Day in New York City 2026]] - hosted by the [[w:Pratt_Institute_School_of_Information|Pratt Institute School of Information]] on October 30, 19:00 - 23:00 CEST. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** [[Diffblog:beyond-wikipedia-a-technical-workshop-introducing-moroccan-teachers-to-wikidata-and-the-wikimedia-technical-ecosystem|Beyond Wikipedia: A Technical Workshop Introducing Moroccan Teachers to Wikidata and the Wikimedia Technical Ecosystem]] ** [[Diffblog:wiki-oto-2026-a-new-collaboration-to-make-african-women-more-visible|Wiki OTO 2026: A new collaboration to make African women more visible]] ** [[Diffblog:six-months-of-building-leaders-bridging-knowledge-gaps-and-strengthening-community-by-africa-wiki-women|Six Months of Building Leaders, Bridging Knowledge Gaps, and Strengthening Community by Africa Wiki Women]] ** [https://casrai.org/guides/wikidata-qid-pid-hub-research-entities Wikidata as a PID Hub for Research Entities: QIDs Alongside ORCID, ROR, and ISNI] - by CASRAI, a community-maintained open vocabulary for research administration project. * Videos: ** [https://youtube.com/watch?v=a2qV2wHPE_s&pp=iggCQAE%3D&ra=m Wikidata Lab XLVIII: Outreach Dashboard], WM Brasil and EduWiki present Wikidata functionalities on the dashboard, including some new things coming. ** [https://youtube.com/watch?v=D3Gb1079BB4&pp=iggCQAE%3D&ra=m WikiTree How-To: BEE Extension for Wikidata] - WikiTree is a family-tree generator and now includes a Wikidata-powered extension that will help surface notables for inclusion. ** [https://youtube.com/watch?v=Gz2-R-eBedk&pp=iggCQAE%3D&ra=m LIVE Wikidata editing #125] ** [https://www.youtube.com/watch?v=aK2bTdHhV8s Wikidata plug-in for ArchivesSpace] ''' Tool of the week ''' * [https://wikidata-timetrail.toolforge.org/Wikidata Timetrail] is a tool by Nahom Araya it visualizes the movement of Wikidata items over time by mapping their associated events and locations. Enter an Item ID/Name and select a supported property from the dropdown list to fetch a timetrail. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * The Wikimedia Deutschland software [[d:Wikidata:Linked Open Data development plan|development plan]] has been updated to include activity estimates for the third quarter (Q3). * The Wikidata development team is proposing a redesign of [[d:Special:NewItem|Special:NewItem]] with a warning banner and conflict-of-interest checkbox to reduce the increase in promotional editing. We need your feedback on the wording and designs. Head over to [[d:Wikidata:Reducing promotional editing|Wikidata:Reducing promotional editing]] and share your thoughts on the talk page by 15 September. * Due to an increase of non-notable item creation, and their subsequent request for deletion (and undeletion), a new page has been created. [[d:Wikidata:Requests_for_new_items|Requests for new items]] exists for those who are unsure if their item idea is notable enough, or have a conflict of interest. The Wikidata Community can help by reviewing requests and offering advice. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]: ** General datatypes: ***[[:d:Property:P14834|substance control status]] (<nowiki>control regime a substance is placed under in a jurisdiction or by an international treaty — schedule, class, or explicitly uncontrolled; qualify with "applies to jurisdiction" (P1001) and start/end time</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Property:P14825|animehack program ID]], [[:d:Property:P14826|animehack movie ID]], [[:d:Property:P14827|animehack person ID]], [[:d:Property:P14828|Xcity maker ID]], [[:d:Property:P14829|XBIZ.com topic ID]], [[:d:Property:P14830|WikiPepper pepper ID]], [[:d:Property:P14831|Seiyu Grand Prix person ID]], [[:d:Property:P14832|PinkLabel.TV performer ID]], [[:d:Property:P14833|‎Antarctic Protected Areas database ID]], [[:d:Property:P14835|Infraestructuras de Portugal ID]], [[:d:Property:P14836|‎Umamusume Wiki article ID]], [[:d:Property:P14837|Tower Records Online artist ID]], [[:d:Property:P14838|‎Inventory Intangible Cultural Heritage in the Netherlands ID]], [[:d:Property:P14839|SOMARXIU.CAT sardana ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review: ** General datatypes: ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Texas Legislators: Past & Present ID|Texas Legislators: Past & Present ID]] (<nowiki>identifier for a legislator on the Legislative Reference Library of Texas website</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/file page start and file page end|file page start and file page end]] (<nowiki>indicate a page number of a pdf file, if multiple pages is involved</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Clubhouse|Clubhouse]] (<nowiki>A proposal to denote the buildings occupied by members clubs. This can be useful when the clubs change clubhouse or merge or cease to exist.</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/LPF rating|LPF rating]] (<nowiki>film and media rating in Malaysia by the Film Censorship Board</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/phonetic synthesis method|phonetic synthesis method]] (<nowiki>phonetic synthesis method used to process the recorded voice from a human source to build a voice bank</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant dans le Mémorial du clergé (1914-1918)|Identifiant dans le Mémorial du clergé (1914-1918)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/sgpbusiness.com ID|sgpbusiness.com ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Redalyc author ID|Redalyc author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brussels Inventory of Architectural Heritage glossary ID|Brussels Inventory of Architectural Heritage glossary ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brussels Inventory of Natural Heritage taxon ID|Brussels Inventory of Natural Heritage taxon ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Inventory of Movable Heritage designer ID|Inventory of Movable Heritage designer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brussels Inventory of Movable Heritage object type ID|Brussels Inventory of Movable Heritage object type ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brussels Inventory of Movable Heritage material ID|Brussels Inventory of Movable Heritage material ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brussels Inventory of Movable Heritage technique ID|Brussels Inventory of Movable Heritage technique ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Lunarstorm person ID|Lunarstorm person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/World Athletics competition ID|World Athletics competition ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Archive in Baden-Württemberg ID|Archive in Baden-Württemberg ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Arcinsys Niedersachsen/Bremen ID|Arcinsys Niedersachsen/Bremen ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Arcinsys Hessen ID|Arcinsys Hessen ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sharjah Dictionary word ID|Sharjah Dictionary word ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GenWiki|GenWiki]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Stereo Ve Mono release ID|Stereo Ve Mono release ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kudos author ID|Kudos author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Stiftungsarchive ID|Stiftungsarchive ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Archivportal Thüringen ID|Archivportal Thüringen ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/findbuch.net subdomain|findbuch.net subdomain]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Onderwijstermen Taalunie ID|Onderwijstermen Taalunie ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Allotrope Foundation Ontology function ID|Allotrope Foundation Ontology function ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Allotrope Foundation Ontology process ID|Allotrope Foundation Ontology process ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Allotrope Foundation Ontology quality ID|Allotrope Foundation Ontology quality ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Allotrope Foundation Ontology role ID|Allotrope Foundation Ontology role ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Allotrope Foundation Ontology result ID|Allotrope Foundation Ontology result ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant de l'annuaire Drag France|Identifiant de l'annuaire Drag France]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Statistics Finland Concept Database ID|Statistics Finland Concept Database ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/T$Ys Items with a P275 value (''copyright licence'')] - [[d:Wikidata:Request_a_query#c-Stefan_K%C3%BChn-20260825102100-Janhrach-20260825093200|(source)]] ** [https://w.wiki/TfC$ English adverbs missing a P5238 (''combines lexemes'') value] - [[d:Wikidata:Request_a_query#c-Piecesofuk-20260820075100-English_adverbs_missing_P5238|(source)]] * Schema examples: [[d:EntitySchema:E311|English adverb (E311)]] * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Organized_Labour|Project Organized Labour]], a companion Project to [[w:Wikipedia:WikiProject_Organized_Labour|Wikipedia's WikiProject]], it is established to expand articles and items, properties and ontologies for collective bargaining/organised labour and trade union practices. ** [[d:Wikidata:WikiProject_chublets-software|Project Chublets Software]] * WikiProject Highlights: Project Ontology added subpages for [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/CCO|CC0]], [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/DOLCE|DOLCE]] and [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/BFO/Class_Order|BFO Class order]]. * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/Deaths_at_Wikipedia|Deaths at Wikipedia]] - This report collects items missing a [[d:Property:P570|P570 ''(date of death)'']] but they do feature in a Wikipedia 'Recent Deaths' article. ''' Development ''' * Query Service: We have continued adapting the Constraints system for the migration from Blazegraph to QLever. * Wikidata integration in the Wikimedia projects: ** We are investigating how to treat watchlist and recent changes entries from Wikidata that are about adding, changing or removing a sitelink. These seem to be category of Wikidata changes not everyone is interested in and a candidate for filtering. ** We looked into how to make the process of adding Wikidata support for a newly created Wikimedia projects less manual for the team and did a proof of concept for automating some of the database operations. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Tunisia|Tunisia]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 18:22, 31 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30932448 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #748 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-09-07. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#747]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/HsfBot|HsfBot]] - '''Task/s:''' Mostly add missing Indonesian Wikipedia sitelinks to Wikidata items for taxonomy templates created by HsfBot on idwiki. **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/CrossrefIDsBot|CrossrefIDsBot]] - '''Task/s:''' Adding Crossref ID, DOI, Print ISSN, and Online ISSN from Crossref dataset where they are missing in Wikidata. **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/CatmapperBot|CatmapperBot]] - '''Task/s:''' Add [[Property:P14249|SocioMap ID]] statements for reviewed SocioMap category mappings, and provisionally add [[Property:P2888|exact match]] URLs for reviewed ArchaMap category mappings until Wikidata approves an ArchaMap-specific identifier property. **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/BenchfolkBot|BenchfolkBot]] - '''Task/s:''' Add or correct sourced statements on existing items after explicit human approval. * New request for comments: ** [[d:Wikidata:Requests for comment/Request for comments: in country of citizenship (P27), to remove class political territorial entity (Q1048835) as a valid value-type constraint (Q21510865)|Class Q1048835 as a not valid value-type constraint]] - To remove an incorrect value for {{Q|Q21510865}} for [[d:Property:P27|P27 <small>''(country of citizenship)''</small>]] ** [[d:Wikidata:Project_chat#c-Qbli2mHd-20260906142300-Anything_goes_for_P18?|Project chat: What images are appropriate for P18?]] - a lengthy discussion about quality control and what is acceptable for a [[d:Property:P18|P18 <small>''(image)''</small>]] value. ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: [https://www.sanchoelsabio.eus/en/actividades/taller-abierto-documentando-las-biografias-del-patrimonio-cultural-vasco-en-wikipedia-y-wikidata-22092026/ac-57/ Open Workshop: Connecting Basque heritage authors (Persons and entities) in Wikipedia and Wikidata] - 22 September - 09:00 - 11:30 CEST. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: What Does a Wikidata-Powered Abstract Wikipedia Article Look Like? (Links: [https://jsamwrites.substack.com/p/what-does-a-wikidata-powered-abstract Substack] and [https://jsamwrites.medium.com/what-does-a-wikidata-powered-abstract-wikipedia-article-look-like-91c071859780 Medium]) * Papers: Bemme, J., & Winkler, A. (2026). Mehr Edits wagen? Virtuelle Ausstellungen erschließen mit Wikidata und Commons. LIBREAS. Library Ideas, (48). https://doi.org/10.18452/37905 / https://libreas.eu/ausgabe48/bemme/ ''' Tool of the week ''' * [https://tabernacle.toolforge.org/#/tab Tabernacle] is a tool by [[User: Magnus Manske]] it generates a table of Wikidata items and statements. Allows for quick addition of some types via WiDaR. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * The 10th issue of the [[Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|Wikidata Platform Newsletter]] is out. Also remember to join the [[Event:Blazegraph Migration Office Hours - Sept 2026|next Blazegraph Migration Office Hour]], that will take place [https://zonestamp.toolforge.org/1788883200 Tuesday, 8th September 2026 at 16:00 UTC] * [https://thecastlemap.com/ The Castle Map] - every Castle, Fortress and Palace recorded on Wikidata, on a map. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]: ** General datatypes: none ** External identifiers: [[:d:Property:P14840|CREDDO author ID]], [[:d:Property:P14841|‎World Athletics competition ID]], [[:d:Property:P14842|Platform for Taiwan Religion and Folk Culture record identifier]], [[:d:Property:P14843|T&F NCAAdb athlete ID]], [[:d:Property:P14844|COMDT author ID]], [[:d:Property:P14845|Clergy Memorial (1914-1918) ID]], [[:d:Property:P14846|‎Texas Legislators: Past & Present ID]], [[:d:Property:P14847|Stiftungsarchive ID]], [[:d:Property:P14848|Redalyc author ID]], [[:d:Property:P14849|Kudos author ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review: ** General datatypes: ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Pokémon Ability|Pokémon Ability]] (<nowiki>Pokémon Ability assigned to this Pokémon species or form in games of the Pokémon series</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Collective bargaining coverage|Collective bargaining coverage]] (<nowiki>Percentage of workers covered by collective agreement coverage. This is distinct from union membership rate, because non-union members can also be covered, for example France has 7% union density but 98% collective bargaining coverage.</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/encompasses|encompasses]] (<nowiki>specific entity this placeholder item may represent when the exact one is unknown</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/marionetteist|marionetteist]] (<nowiki>Person who manipulates a marionette in real time to create the illusion of life.</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/has expression of concern|has expression of concern]] (<nowiki>(article) has an expression of concern (expression of concern notice)</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/Common Core Ontologies concept ID|Common Core Ontologies concept ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AbeBooks author ID|AbeBooks author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DEHIO digital Deutschland Bauwerk ID|DEHIO digital Deutschland Bauwerk ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/VocaDB tag ID|VocaDB tag ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CCLI song ID|CCLI song ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LIDO concept ID|LIDO concept ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Telegraph topic ID|The Telegraph topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BLL-Ontology concept ID|BLL-Ontology concept ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GOLD linguistic concept ID|GOLD linguistic concept ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ISBNdb author ID|ISBNdb author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BookWyrm author ID|BookWyrm author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BookWyrm book ID|BookWyrm book ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/China Railway station telegraph code|China Railway station telegraph code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Darija.io ID|Darija.io ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Vietnamese Administrative Unit Codes|Vietnamese Administrative Unit Codes]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Officials of Nazi Reich Ministries ID|Officials of Nazi Reich Ministries ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fandom.com universe page|Fandom.com universe page]], [[:d:Wikidata:Property proposal/KennisWest ID|KennisWest ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant d'un(e) auteurice dans le catalogue du Centre Delavouët|identifiant d'un(e) auteurice dans le catalogue du Centre Delavouët]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Phenotype and Trait Ontology ID|Phenotype and Trait Ontology ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/National Governors’ Association ID|National Governors’ Association ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Numista engraver or designer ID|Numista engraver or designer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Encyclopedia of Alabama ID (new schema)|Encyclopedia of Alabama ID (new schema)]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: [https://w.wiki/UGCJ UNESCO Heritage sites 100km or less from the centre of the Meditrranean Sea] [[d:Wikidata:Request_a_query#c-Stefan_K%C3%BChn-20260907113600-Ecritures-20260906215500|(source)]] * Schema examples: [[d:EntitySchema:E213|spaceport]] (E213): schema for [[d:Q194188|spaceport ''<small>(Q194188)</small>'']] locations, used to launch and receive spacecraft. * WikiProject Highlights: [[d:Wikidata:WikiProject_Medicine/Knee_Arthroplasty|Project Medicine / Knee Arthroplasty]] - a comprehensive subpage to model the techniques and procedures for knee-related surgery. * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/Same_humans/Occupations_(1–50)|Same Humans/List by Occupations]] - this report presents possible human duplicates by comparing name and birth/death dates. They can be reviewed and flagged for merging and/or deletion. ''' Development ''' * Sustainability: ** We are looking into improvements to caching for Property labels ([[phab:T434204]]) ** We are continuing to prepare the move of the entity_usage table to the extension database cluster. Moving the tables is tentatively scheduled to begin after 24. September. ([[phab:T427472]]) * Newcomer homepage: We are working on making the [[d:Special:Homepage|Newcomer Homepage]] show labels for Items instead of just the ID ([[phab:T429345]]) * Wikidata changes in Watchlist and Recent changes of Wikipedia and co: We are deciding how filtering will look for hiding language link changes on wikis where the sitelink has not changed ([[phab:T435904]]) * REST API: We are continuing to expand the support for Lexemes in the API, specifically creating a Lexeme, adding a statement to a Lexeme and adding a Form to a Lexeme [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Tunisia|Tunisia]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:03, 7 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30932448 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #749 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-09-14. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#748]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Open request for adminship: **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Administrator/Chrisahn|Chrisahn]] **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Administrator/Amitie 10g|Amitie 10g]] :<small>Both RfPs are scheduled to end after 17 September 2026 21:56 (UTC)</small> * New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/William Avery Bot 15|William Avery Bot 15]] - '''Task/s:''' Automatically update [[Wikidata:Administrators by language]], as requested at [[Wikidata:Bot requests#Request to automatically update Wikidata:Administrators by language (2026-08-04)]] * Closed request for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/CrossrefIDsBot|CrossrefIDsBot]] - Closed as Approved * New request for comments: [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Request_for_comments:_in_country_of_citizenship_(P27),_to_remove_class_political_territorial_entity_(Q1048835)_as_a_valid_value-type_constraint_(Q21510865)|Should class ''political territorial entity <small>(Q1048835)</small>'' as a valid ''value-type constraint <small>(Q21510865)</small>'' be removed from ''country of citizenship <small>(P27)</small>'' ?]] ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** OpenStreetMap X Wikidata Meetup #93 Oct. 5 Time: 19:30-21:00 UTC+8 at [[d:Q61752245| Mozilla Community Space Taipei (Q61752245)]]. ** Next Linked Data for Libraries [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group LD4 Wikidata Affinity Group] session: Tuesday, September 15, 2026 9am PT / 12pm ET / 16:00 UTC / 6pm CEST ([https://zonestamp.toolforge.org/1789488000 Time zone converter]). Adélie Ranville demonstrates useful tools around bibliographic data and citations in Wikidata, Wikipedia and Wikiversity, including Zotero, Cita, and Tabernacle.::Event page: [[d:Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group/Project_Series/Wikidata_for_literature_review|WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group/Project Series/'''Wikidata for literature review''']] * '''[[d:Wikidata:Fourteenth_Birthday|Wikidata's 14th Birthday]] is approaching!''' Join us October 29 for a Birthday call. ** [[d:Special:RegisterForEvent/3536|Register]] to receive updates and news ** [[d:Wikidata:Fourteenth_Birthday/Run_an_event|Run a local event]] or [[d:Wikidata:Fourteenth_Birthday/Calendar|find events]] to join near you. ** Join the [[d:Event:Wikidata_Fourteenth_Birthday/Presents_%26_messages_call|Birthday Call]] and see what Presents and Messages will be shared. * WikiCon (Regensburg) 2026 - the conference dedicated to the German-speaking Wikipedia and sister projects communities, is taking place from 18 - 20 September. The sessions involving Wikidata: [[:de:Wikipedia:WikiCon_2026/Programm/Wikidata_–_9_Jahre_danach|Wikidata - 9 Years later]], [[:de:Wikipedia:WikiCon_2026/Programm/Quellen_in_Wikidata_eingeben|Enter sources in Wikidata]], [[:de:Wikipedia:WikiCon_2026/Programm/Unkompliziert_Wikidata_erkunden_(usefulQueries)|Easily explore Wikidata (UsefulQueries)]], and [[:de:Wikipedia:WikiCon_2026/Programm/WikiProjekt_Stolpersteine_goes_Wikidata|WikiProject Stolpersteine goes Wikidata]]. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** [https://medium.com/@javierzomeo/how-i-inferred-the-family-relationships-of-nearly-one-million-people-from-wikidata-99724fd966fb Medium: How I inferred the family relationships of nearly 1 million people, from Wikidata] ** (Deutsch) [https://www.wikimedia.de/wp-content/uploads/2026/09/Wikidata_in_Museen_Archiven_und_Bibliotheken.pdf Wikidata in Museen, Archiven und Bibliotheken (PDF)] * Videos: ** [https://www.youtube.com/watch?v=in3M5o_CMKM Live Wikidata Editing #126] ** (Español) [https://www.youtube.com/watch?v=i4eS1tcQzYE Workshop: Digital Humanities Methodologies Applied to Research] ** [https://www.youtube.com/watch?v=B9-MDvkO2Ow Sep 2026 Community Call: International Image Interoperability Framework (IIIF) & Wikimedia] - can IIIF be integrated with Wikimedia platforms, or as a Wikibase instance? ** [https://m.youtube.com/watch?v=5lxvetWlGqQ&pp=iggCQAE%3D&ra=m 16 Days of Activism Against Gender-Based Violence Campaign Launch 2026 using Wikidata] ''' Tool of the week ''' * [https://lex-olympia.toolforge.org/ Lex-Olympia] is a tool by [[User: Luca.favorido]] it is an open, gamified challenge platform for exploring Wikidata lexemes, born as a successor to the now-unmaintained Lexeme Challenge tool. Players test their language knowledge by matching audio, hyphenations, and concepts to lexemes, competing via scores and a weekly leaderboard. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * WM Turkic languages user group ([https://www.instagram.com/p/Dc__Z8OxISH/ instagram post]): official co-hosts of WikidataCon 2027; Istanbul, Türkiye, in collaboration with Üsküdar University. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]: ** General datatypes: ***[[:d:Property:P14867|phonetic synthesis method]] (<nowiki>phonetic synthesis method used to process the recorded voice from a human source to build a voice bank</nowiki>) ***[[:d:Property:P14869|‎LPF rating]] (<nowiki>film and media rating in Malaysia by the Film Censorship Board</nowiki>) ***[[:d:Property:P14875|‎Collective bargaining coverage]] (<nowiki>Percentage of workers covered by collective agreement coverage. This is distinct from union membership rate, because non-union members can also be covered, for example France has 7% union density but 98% collective bargaining coverage.</nowiki>) ***[[:d:Property:P14881|has Pokémon Ability]] (<nowiki>Pokémon Ability assigned to this Pokémon species or form in games of the Pokémon series</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Property:P14850|‎Allotrope Foundation Ontology function ID]], [[:d:Property:P14851|‎Allotrope Foundation Ontology process ID]], [[:d:Property:P14852|‎Allotrope Foundation Ontology quality ID]], [[:d:Property:P14853|‎Allotrope Foundation Ontology result ID]], [[:d:Property:P14854|‎Allotrope Foundation Ontology role ID]], [[:d:Property:P14855|Arcinsys Hessen ID]], [[:d:Property:P14856|Arcinsys Niedersachsen/Bremen ID]], [[:d:Property:P14858|Archivportal Thüringen ID]], [[:d:Property:P14860|Baden-Württemberg archives ID]], [[:d:Property:P14861|BookWyrm author ID]], [[:d:Property:P14862|BookWyrm book ID]], [[:d:Property:P14863|VocaDB tag ID]], [[:d:Property:P14864|Statistics Finland Concept Database ID]], [[:d:Property:P14866|sgpbusiness.com ID]], [[:d:Property:P14868|‎LIDO concept ID]], [[:d:Property:P14870|‎Common Core Ontologies concept ID]], [[:d:Property:P14871|GenWiki article ID]], [[:d:Property:P14872|findbuch ID]], [[:d:Property:P14873|Darija.io ID]], [[:d:Property:P14874|‎China Railway telegraph code]], [[:d:Property:P14876|‎Sharjah Dictionary word ID]], [[:d:Property:P14877|CCLI song ID]], [[:d:Property:P14878|‎DEHIO digital Deutschland Bauwerk ID]], [[:d:Property:P14879|Vietnamese administrative unit code]], [[:d:Property:P14880|UkrBIN ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review: ** General datatypes: ***[[:d:Wikidata:Property proposal/stylized representation|stylized representation]] (<nowiki>stylized visual representation of the subject</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Former country|Former country]] (<nowiki>Historical country that was in force at the time of this event/object or in the past</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/North Dakota Legislative Assembly biography ID|North Dakota Legislative Assembly biography ID]] (<nowiki>identifier for a biography at the North Dakota Legislative Assembly</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Wyoming Legislator Database ID|Wyoming Legislator Database ID]] (<nowiki>identifier for a biography in the Wyoming Legislator Database</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/European Legislation Identifier|European Legislation Identifier]] (<nowiki>EU legislation identifier for documents published by the EU, its member states and other (non-EU) countries</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Visa requirement|Visa requirement]] (<nowiki>Requirement for a non-citizen to enter a country</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/FilmBaze people ID|FilmBaze people ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/EHRI Institution ID|EHRI Institution ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Climate Policy Radar Topics|Climate Policy Radar Topics]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SEASLUG.WORLD taxon ID|SEASLUG.WORLD taxon ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Verenigingsloket vCode|Verenigingsloket vCode]], [[:d:Wikidata:Property proposal/StoryGraph book ID|StoryGraph book ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/China Railway Pinyin code|China Railway Pinyin code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ZFIN person ID|ZFIN person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BallotReady person ID|BallotReady person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/National Film Archive of Japan ID|National Film Archive of Japan ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Baza osób polskich ID|Baza osób polskich ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Mycelium entity ID|Mycelium entity ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant DDH|identifiant DDH]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Alberta Legislative Assembly member ID|Alberta Legislative Assembly member ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Homeostasis imbalance process ontology|Homeostasis imbalance process ontology]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Damen-Basketball-Bundesliga (DBBL) Spieler ID|Damen-Basketball-Bundesliga (DBBL) Spieler ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Digital Momijiyama Bunko ID|Digital Momijiyama Bunko ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kunaicho Shoryobu Shuzo Kanseki Shuran ID|Kunaicho Shoryobu Shuzo Kanseki Shuran ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Union Catalogue Database of Japanese Texts ID|Union Catalogue Database of Japanese Texts ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Siwar entry ID|Siwar entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ISDCF studio identifier|ISDCF studio identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ISDCF facility identifier|ISDCF facility identifier]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: [https://w.wiki/UGb4 Tram stops per network map] * Schema examples: [[d:EntitySchema:E133|adminstrative district in Turkey (E133)]] * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject Medicine/Knee Arthroplasty|WikiProject Medicine/Knee Arthroplasty]] maintains structured data for knee replacement on Wikidata, covering the procedure tree and the taxonomy of surgical techniques, with a literature layer of referenced scholarly articles. * WikiProject Highlights: ** [[d:Wikidata:WikiProject_LGBT/Duga|WikiProject LGBT / Duga]] ** [[d:Wikidata:WikiProject_Victims_of_National_Socialism/Data_Model|Project Victims of National Socialism / Data model]] ''' Development ''' * Query Service migration: We are adapting more of the example queries for QLever * Mobile editing: We are making minor adjustments in preparation for the rollout for everyone * Wikidata integration in Wikipedia and co: ** We are continuing to automate the connection of Wikidata to newly-created wikis, and replace the sites table with a Sitematrix lookup, which is more efficient ([[phab:T431093]]) ** We are continuing the research into how best to handle changes for language link updates in Recent changes and Watchlist, which are mostly considered not relevant for editors [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Tunisia|Tunisia]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 18:59, 14 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30932448 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #750 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-09-21. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#749]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Open request for adminship: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Administrator/Kvazimodo|Kvazimodo]] :<small>RfP is scheduled to end after 26 September 2026 08:42 (UTC)</small> * Closed request for adminship: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Administrator#Chrisahn|Chrisahn]] - voting has been closed. * New requests for permissions/Bot: **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/BenchfolkBot|BenchfolkBot]] - '''Task/s:''' Add or correct sourced statements on existing items after explicit human approval. **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/CatmapperBot|CatmapperBot]] - '''Task/s:''' Add [[Property:P14249|SocioMap ID]] statements for reviewed SocioMap category mappings, and provisionally add [[Property:P2888|exact match]] URLs for reviewed ArchaMap category mappings until Wikidata approves an ArchaMap-specific identifier property. * Closed request for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/HsfBot|HsfBot]] - Closed as Approved * New request for comments: [[d:Wikidata:Requests for comment/Add properties to the Deletion policy|Add properties to the Deletion policy]] - following a [[d:Wikidata:Project_chat#c-Amitie_10g-20260902214200-Should_identifier_properties_be_deleted_when_the_external_website_goes_offline?|Project Chat]] discussion, suggestions for an amendment to the policy are being discussed and your feedback is welcome. ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** [[m:Open_Knowledge:_Wikimedia_%26_Research_in_the_CEE_Region/Registration_%26_scholarships|Open Knowledge Wikimedia Research in the CEE Region]], online participation to the Conference is still open, [[m:Open_Knowledge:_Wikimedia_%26_Research_in_the_CEE_Region/Registration_%26_scholarships|register here]]: 09 - 10 October. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Papers: ** [https://arxiv.org/abs/2609.20057 WiCleanData: Guaranteeing the Type Consistency of Wikidata by Taxonomy Refinement and Constraint Enforcement] by Peng et al., (2026). ** [https://www.researchgate.net/publication/414343459_The_Wikibase_Ecosystem_in_DH_and_GLAM The Wikibase Ecosystem in Digital Humanities and GLAM] by Lindemann et al., (2026). * Videos: (Swedish) [https://www.youtube.com/watch?v=u8clrj_3MG4 The SAT trail in OSM and Wikidata] by Magnus Sälgö. ''' Tool of the week ''' * [https://wikidata-todo.toolforge.org/cloudy_concept.php Concept cloud] - Shows language labels for Wikipedia links from a Wikidata item, and allows label editing. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * Job vacancy: [https://job-boards.greenhouse.io/wikimedia/jobs/8060261?gh_src=4n8hpqkx1us Software Engineer, Wikidata Platform] ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]: ** General datatypes: ***[[:d:Property:P14885|Wyoming Legislator Database ID]] (<nowiki>identifier for a biography in the Wyoming Legislator Database</nowiki>) ***[[:d:Property:P14891|‎has expression of concern]] (<nowiki>(article) has an expression of concern (expression of concern notice)</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Property:P14882|National Governors’ Association ID]], [[:d:Property:P14883|Numista engraver or designer ID]], [[:d:Property:P14884|‎Phenotype and Trait Ontology ID]], [[:d:Property:P14886|‎ZFIN person ID]], [[:d:Property:P14887|Association Service Desk vCode]], [[:d:Property:P14888|Nazi Reich Ministries ID]], [[:d:Property:P14889|‎North Dakota Legislative Assembly biography ID]], [[:d:Property:P14890|KennisWest ID]], [[:d:Property:P14892|‎GOLD linguistic concept ID]], [[:d:Property:P14897|‎Alberta Legislative Assembly member ID]], [[:d:Property:P14900|EHRI Institution ID]], [[:d:Property:P14901|‎Encyclopedia of Alabama ID (new schema)]], [[:d:Property:P14902|National Film Archive of Japan ID]], [[:d:Property:P14903|‎Homeostasis imbalance process ontology]], [[:d:Property:P14904|DDH ID]], [[:d:Property:P14905|Economic Operators Registration and Identification number]], [[:d:Property:P14907|wowKorea work ID]], [[:d:Property:P14908|wowKorea Person ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review: ** General datatypes: ***[[:d:Wikidata:Property proposal/illustrator (character)|illustrator (character)]] (<nowiki>artist who illustrated the character</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/contribution URL|contribution URL]] (<nowiki>URL of a page explaining how to participate in or contribute to a project or organization</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Holy See cardinal biography ID|Holy See cardinal biography ID]] (<nowiki>identifier for a cardinal's biography at the website of the Holy See</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Atomic radius, covalent radius and van der Waals radius|Atomic radius, covalent radius and van der Waals radius]] (<nowiki>measured or calculated radius of an atom of a chemical element</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/Register of British Slave Traders person ID|Register of British Slave Traders person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Tric Trac|Tric Trac]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PsychonautWiki article ID|PsychonautWiki article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Hitchwiki article ID|Hitchwiki article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Raras disease ID|Raras disease ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Heritage Overlay Number|Heritage Overlay Number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Techniques de l'Ingénieur author ID|Techniques de l'Ingénieur author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/nbsearch|nbsearch]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Indian Film History film ID|Indian Film History film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Indian Film History person ID|Indian Film History person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/VideoGamesCritic game ID|VideoGamesCritic game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identificador Eldoblatge d'actor original|identificador Eldoblatge d'actor original]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identificador Eldoblatge d'actor de doblatge|identificador Eldoblatge d'actor de doblatge]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Schema examples: [[d:EntitySchema:E206|(E206) ''Stolperstein'']]: Stumbling blocks, commemorative plaques set into the ground for victims of Nazism. * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject_Taiwan/Wikidata_Cross-Domain_Forum|(Traditional Chinese) Project Taiwan: Wikidata Cross-Domain Forum]] * WikiProject Highlights: [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/Ontology_Course/Projects_Offering_3|Project Ontology: Course Offering 3]] * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:User:Ivan_A._Krestinin/To_merge/Categories|Categories (to merge)]] - this list generated by User:Ivan A. Krestinin suggests potential duplicate categories. ''' Development ''' * [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Tunisia|Tunisia]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 16:09, 21 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=31043091 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #751 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-09-28. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#750]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/MamouriBot|MamouriBot]], '''Task/s:''' Add census demographics — population, male population, female population, and no. of households — to existing Iranian settlement items identified by ''[[d:Property:P1010|Iran statistics ID (P1010)]]'', from the Statistical Center of Iran censuses of 1385 (2006) and 1395 (2016). ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** The program for the Wikidata Query Service Days (October 17-23) is now published, covering the migration from Blazegraph to QLever with sessions for editors, reusers, and tool builders; see the event page for details and [[d:Event:Query_Service_Days_2026#Sessions|schedule]]. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** [[Diffblog:from-university-research-to-free-knowledge-academics-discover-wikimedia/|From University Research to Free Knowledge: Academics Discover Wikimedia]] by [[m:User:Osps7|User:Osps7]] ** [https://enterprise.wikimedia.com/blog/wikidata-bulk-snapshots-batches/ WM Enterprise: Wikidata Bulk snapshots] ** [https://www.wikiloveswomen.org/2026/08/31/wiki-oto-2026-wiki-loves-women-and-africa-wiki-women-join-forces Wiki OTO 2026: Wiki Loves Women and Africa Wiki Women join forces!] ** [https://freeknowledgeafrica.org/making-african-restitution-efforts-more-visible/ Making African Restitution Efforts More Visible] * Papers: [https://arxiv.org/html/2609.29474v1 CodeGraph: Open-Taxonomy Knowledge Graph for Source Code with Wikidata Grounding] by Pennino et al., (2026). * Videos: **When the Old Constraints Disappear: Work and Creativity in the Age of AI (Wikipedia->Wikidata->Wikifunctions->Abstract Wikipedia), John Samuel, Mindstone AI Meetup, September 22, 2026, Lyon, France ([https://community.mindstone.com/annotate/article_BAlTTMiMLlNJjjRpAn Video], [https://figshare.com/articles/presentation/When_the_Old_Constraints_Disappear_Work_and_Creativity_in_the_Age_of_AI_Mindstone_AI_Meetup_Lyon_-_John_Samuel/33968791 Slides]) ** [https://www.youtube.com/watch?v=BS0BZF5WhRg&pp=ygUIV2lraWRhdGE%3D AI BRIDGES Open Forum meeting - September 2026] ''' Tool of the week ''' * [https://humansmap.com/gallery/gallery.html#power HumansMap Gallery] - The site offers various type of visualizations, and offers the possibility to navigate through connections between people and organizations, based on your interests, powered by Wikidata. * [https://bookitemizer.toolforge.org/ 📚 Wikidata Book Itemizer] It is a simple tool to catalog books on Wikidata! Creating work and edition items manually on Wikidata with proper metadata and multilingual labels can often be tedious and error-prone. Wikidata Book Itemizer automates this entire process with a simple form! ''' Other Noteworthy Stuff ''' * Wikimedia Deutschland is researching how to improve interoperability between Wikidata, Wikibase Cloud, and Wikibase Suite. If you've worked with data imports or staging, or even if you haven't, your input would be valuable. The [https://wikimedia.sslsurvey.de/LOD-Interoperability-Migration survey] takes 5 to 10 minutes and is anonymous. More information on the background of the questions: [[d:Wikidata:Requests for comment/Mass-editing policy#Context|Wikidata:Requests for comment/Mass-editing policy#Context]] ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]: ** General datatypes: none ** External identifiers: [[:d:Property:P14909|Union Catalogue Database of Japanese Texts ID]], [[:d:Property:P14910|‎Siwar entry ID]], [[:d:Property:P14911|Kunaicho Shoryobu Shuzo Kanseki Shuran ID]], [[:d:Property:P14912|‎Emulation General Wiki article ID]], [[:d:Property:P14913|Digital Momijiyama Bunko ID]], [[:d:Property:P14914|Raras disease ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review: ** General datatypes: ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Writers at Risk database ID|Writers at Risk database ID]] (<nowiki>Identifier in the PEN America Writers at Risk database, cataloging writers threatened, imprisoned, and jailed worldwide</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/Ohio Entity Number|Ohio Entity Number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NZPCN legacy ID|NZPCN legacy ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Žmonės.lt topic ID|Žmonės.lt topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Jersey HER Reference|Jersey HER Reference]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un(e) auteurice dans le Maitron|Identifiant d'un(e) auteurice dans le Maitron]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Google Search profile handle|Google Search profile handle]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Leipziger Biographie ID|Leipziger Biographie ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LEO-BW person ID|LEO-BW person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Biopsa ID|Biopsa ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Isle of Man Registered Building No.|Isle of Man Registered Building No.]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Waymark code|Waymark code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant dans OrthodoxWiki en français|Identifiant dans OrthodoxWiki en français]], [[:d:Wikidata:Property proposal/WE League player ID|WE League player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/WE League manager ID|WE League manager ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Delfi.lt topic ID|Delfi.lt topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Lrytas.lt topic ID|Lrytas.lt topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Baidu Baike article|Baidu Baike article]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: [[Wikidata:Request a query#c-YoshiRulz-20260927103700-Paula_(WDU)-20260925145700|Latin American Cinema / Films with an English or Portuguese Wikipedia page, but not Spanish]] * Schema examples: [[d:EntitySchema:E422|(E422) 'Golden age of illustration']] book from the Maastricht University Library collection. * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Schlaraffia|Project Schlaraffia]] - for enriching items about the German-language fraternity [[d:Q1305789|Schlaraffia ''<small>(Q1305789)</small>'']] and its international and local associations. ** [[d:Wikidata:WikiProject_Tamil_Nadu|Project Tamil Nadu]] dedicated to creating and improving Wikidata content related to [[d:Q1445|Tamil Nadu ''<small>(Q1445)</small>'']] and [[d:Q5885|Tamil ''<small>(Q5885)</small>'']]. * WikiProject Highlights: [[d:Wikidata:WikiProject_PCC_EMCO_Wikidata_CoP/List_of_corporate_body_properties|Project PCC EMCO Wikidata CoP]] added a subpage for listing Properties normally associated with Corporate bodies. ''' Development ''' * Mobile statement editing: We are continuing with UX fixes. This is primarily visual polish and consistency as well as fixing bugs related to RTL display. * Wikibase REST API: ** We are finishing the support for creating Lexemes and the statements on them. ** We are continuing working on support for adding Forms to a Lexeme. * Wikidata integration in the other Wikimedia projects: ** We are going to stop sending language link changes to the first few wikis. An initial deployment to group1 wikis is now planned for Monday, 05.10.2026. (Click group1 on [https://versions.toolforge.org this Toolforge page] to see which Wikis are included.) This will help reduce noise in Watchlists and Recent changes and help reduce the size of the database table holding recent changes on these wikis. ** Connecting a newly created Wiki to Wikidata is a manual task, we are automating that and optimising the SitesTable at the same time, making a 'single source of truth' that all wikis point to, rather than a table per Wiki that are all clones of each other. ** We are experimenting with raising the entity usage limit on wikis. If this is feasible, we can reduce the amount of bundled changes. This would reduce the quantity of Wikidata-triggered Recent Changes rows being created. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/The Gambia|The Gambia]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 10:38, 29 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=31072096 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> buwsslfpgt97ajn9r82dutc9dyeyu8j 0 92838 4671659 4616896 2026-09-29T11:43:37Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671659 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Bindu Panicker}} {{Infobox person <!-- Before adding any fields/contents to infobox please do refer the template documentation well, at template:Infobox person --> |name = ബിന്ദു പണിക്കർ |image = |caption = ബിന്ദു |birth_name = |birth_date = [[1968]] [[ഏപ്രിൽ 21]] |birth_place = [[കോഴിക്കോട്]], [[കേരള]] |nationality = ഇന്ത്യൻ |other_names = |alma_mater = [[ബ്രിസ്കോ സ്കൂൾ]], [[വിദ്യാനികേതൻ, എറണാകുളം]], [[കലാഭവൻ]] |occupation = [[ടി.വി. നടി]] [[ചലച്ചിത്ര നടി]] |years_active = |spouse = ബിജു വി. നായർ (2011 ൽ മരണമടഞ്ഞു) [[സായി കുമാർ]] |children = [[അരുന്ധതി പണിക്കർ]] |website = }} മലയാളചലച്ചിത്രവേദിയിലെ പ്രശസ്തയായൊരു നടിയാണ് '''ബിന്ദു പണിക്കർ'''. ഇംഗ്ലീഷ്: Bindu Panicker. 1992ൽ സിബി മലയിൽ സംവിധാനംചെയ്ത കമലദളത്തിലൂടെ ചലച്ചിത്രരംഗത്തെത്തി. ഹാസ്യതാരമായാണ് ബിന്ദു പണിക്കർ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടതെങ്കിലും ഇപ്പോൾ അമ്മവേഷങ്ങളിലും ഈ താരം സജീവമാണ്. [[ജഗതി ശ്രീകുമാർ|ജഗതിയുടെ]] ഭാര്യയായാണ് മിക്ക സിനിമകളിലും ബിന്ദു അഭിനയിച്ചിട്ടുള്ളത്.{{cn}} അമ്മ എന്ന മലയാളസിനിമാകലാകാരരുടെ സംഘടയിലെ അംഗമായ ബിന്ദു, നിരവധി ഓഫീസ് ഭാരവാഹിത്വങ്ങളും വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. മലയാളചലച്ചിത്രനടൻ [[സായികുമാർ|സായികുമാറാണ്]], ഭർത്താവ്‌. ഇരുവരുടെയും രണ്ടാംവിവാഹമായിരുന്നു. <ref>http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/article3124620.ece {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ജീവിതരേഖ== [[1972]] ഏപ്രിൽ 29നു് ദാമോദരപ്പണിക്കരുടെയും നീനയുടെയും മകളായി, കോഴിക്കോടാണ്, ബിന്ദു ജനിച്ചത്. മാതാപിതാക്കൾ മിശ്രവിവാഹിതരായിരുന്നു. അച്ഛൻ ഹിന്ദു-പണിക്കർ -വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ടയാളും അമ്മ ക്രിസ്ത്യാനിയുമായിരുന്നു. ബിന്ദുവിന്, രണ്ടു സഹോദരന്മാരാണുള്ളത്. ജ്യേഷ്ഠൻ ഹരികുമാറും അനുജൻ രവികുമാറും. അച്ഛൻ ഇന്ത്യൻ ആർമിയിൽ ഉദ്യോഗസ്ഥനായിരുന്നു. അവിടെനിന്നു റിട്ടയർചെയ്തശേഷം കൊച്ചിൻ പോർട്ട് ട്രസ്റ്റിൽ ഉദ്യോഗസ്ഥനായി ജോലിചെയ്തു. നീന വീട്ടമ്മയായിരുന്നു. അച്ഛന്റെ ഉദ്യോഗംമൂലം എറണാകുളത്ത്, വെല്ലിങ്ടൺ ദ്വീപിലായിരുന്നു ബിന്ദുവിൻ്റെ കുടുംബം താമസിച്ചിരുന്നത്. പ്രാഥമികവിദ്യാഭ്യാസം ബ്രിസ്കോ സ്കൂളിലും പ്രീഡിഗ്രി എറണാകുളം വിദ്യാനികേതനിലുമായിരുന്നു. തുടർന്ന്, ബിന്ദു ഫാർമസിസ്റ്റ് ഡിപ്ലോമ പാസ്സായി. അതിനുശേഷം ആറുമാസക്കാലത്തോളം വീട്ടിലിരുന്നപ്പോളാണ്, നൃത്തപഠനംതുടങ്ങിയത്. [[കൊച്ചിൻ കലാഭവൻ|കലാഭവനിൽ]]<nowiki/>നിന്ന്, ശാസ്ത്രീയനൃത്തത്തിൽ പരിശീലനവുംനേടി.<ref>{{cite web|title=ജീവിതമിനിയും ബാക്കിയുണ്ട്‌...|url=http://www.mangalam.com/women/celebrity/219792?page=0,0|publisher=mangalam.com|accessdate=20 August 2014|date=20 August 2014}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> തുടർന്ന്, [[കമലദളം]] എന്ന സിനിമിയിലേക്ക് നർത്തകിമാരെ ആവശ്യപ്പെട്ടുകൊണ്ടുള്ള പരസ്യത്തിലേക്ക്, ബിന്ദുവറിയാതെ സുഹൃത്ത് ശർമിള അപേക്ഷയയയ്ക്കുകയും തുടർന്ന്, ഓഡീഷനുവേണ്ടി കത്തു ലഭിയ്ക്കുകയുംചെയ്തു. സംവിധായകനായിരുന്ന [[ബിജു വി നായർ|ബിജു വി. നായരാണ്]] ആദ്യഭർത്താവ്. 1997 ഒക്ടോബർ 27നായിരുന്നു വിവാഹം. ഈ ദാമ്പത്യത്തിൽ [[അരുന്ധതി പണിക്കർ]] (കല്യാണി) എന്ന മകളുണ്ട്. ആറു വർഷങ്ങൾക്കുശേഷം, ([[2003]]ൽ) [[ഹൃദയാഘാതം]]<nowiki/>മൂലം ബിജു നായർ നിര്യാതനായി. ബിജു നായരുടെ മരണത്തിനുശേഷം, 2009ൽ നടൻ [[സായി കുമാർ|സായി കുമാറിനെ]] ബിന്ദു വിവാഹംകഴിച്ചു. കുടുംബത്തോടൊപ്പം [[കൊച്ചി|കൊച്ചിയിലാണു]] സ്ഥിരതാമസം.<ref>അവലംബം: വെള്ളിനക്ഷത്രം ഫിലിം ഇയർബുക്ക് - 2010</ref> ബിന്ദു, തന്റെ വിവാഹംതകർത്തുവെന്ന് സായികുമാറിന്റെ ആദ്യഭാര്യ പ്രസന്ന, ആരോപണമുന്നയിച്ചിരുന്നു.<ref>http://www.indiacinemadiary.com/malayalam-actor-sai-kumar-divorce-html{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>http://malayalam.webdunia.com/article/film-gossip-in-malayalam/%E0%B4%B8%E0%B4%BE%E0%B4%AF%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%81%E0%B4%AE%E0%B4%BE%E0%B4%B1%E0%B5%81%E0%B4%82-%E0%B4%AC%E0%B4%BF%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%A6%E0%B5%81-%E0%B4%AA%E0%B4%A3%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%B0%E0%B5%81%E0%B4%82-%E0%B4%B9%E0%B5%8C%E0%B4%B8%E0%B5%8D%E2%80%8C%E0%B4%AC%E0%B5%8B%E0%B4%9F%E0%B5%8D%E0%B4%9F%E0%B4%BF%E0%B4%B2%E0%B5%8D%E2%80%8D-110030600034_1.htm</ref> അക്കാലത്ത്, ഈ ആരോപണങ്ങൾ രണ്ടുപേരും നിഷേധിച്ചിരുന്നെങ്കിലും സായികുമാറിന്, പ്രസന്നയിൽനിന്നു വിവാഹമോചനംലഭിച്ച ഉടൻതന്നെ സായികുമാറും ബിന്ദുവും വിവാഹിതരായി.<ref>http://www.filmibeat.com/malayalam/news/2013/saikumar-bindu-panicker-in-trouble-117693.html</ref> <ref>https://www.youtube.com/watch?v=aZ9ZMdCobuM</ref> ==ചലച്ചിത്ര രേഖ== {| class="wikitable" |- ! ചിത്രം !! വർഷം !! നിർമ്മാണം !!സംവിധാനം |- |കമലദളം ||1992 ||മോഹൻ ലാൽ ||സിബി മലയിൽ |- |കളിപ്പാട്ടം ||1993 ||അഷറഫ്‌ ||വേണു നാഗവള്ളി |- |കാബൂളിവാല ||1994 ||അബ്ദുൾ അസീസ് ||സിദ്ദിഖ് ലാൽ |- |ഓർമ്മകൾ ഉണ്ടായിരിക്കണം ||1995 ||സലാം കാരശ്ശേരി ||ടി വി ചന്ദ്രൻ |- |ഒരു അഭിഭാഷകന്റെ കേസ് ഡയറി ||1995 ||മാക് അലി ||കെ മധു |- |അച്ഛൻ കൊമ്പത്ത് അമ്മ വരമ്പത്ത് ||1995 ||സജി തോമസ് ||അനിൽ ബാബു |- |ഇഷ്ടമാണു നൂറുവട്ടം ||1996 ||വി വർഗ്ഗീസ് ||സിദ്ദിഖ് ഷമീർ |- |തൂവൽക്കൊട്ടാരം ||1996 ||പി വി ഗംഗാധരൻ ||സത്യൻ അന്തിക്കാട് |- |സമ്മോഹനം ||1996 ||സി പി പദ്മകുമാർ ||സി പി പദ്മകുമാർ |- |ഉദ്യാനപാലകൻ ||1996 ||ജി പി വിജയകുമാർ ||ഹരികുമാർ |- |നാലാം കെട്ടിലെ നല്ലതമ്പിമാർ ||1996 ||പി പി തങ്കച്ചൻ ||ശ്രീപ്രകാശ് |- |സാമൂഹ്യപാഠം ||1996 ||TK Surendran ,Pradeep Chembakassery ||കരീം |- |സല്ലാപം ||1996 ||എൻ കൃഷ്ണകുമാർ (കിരീടം ഉണ്ണി) ||സുന്ദർ ദാസ് |- |ഇഷ്ടദാനം ||1997 ||സൈനുൽ‌അബ്ദീൻ ,സുലൈമാൻ ||രമേഷ് കുമാർ |- |അർജ്ജുനൻപിള്ളയും അഞ്ചുമക്കളും ||1997 ||ശ്രീശക്തി പ്രൊഡക്ഷൻസ് ||ചന്ദ്രശേഖരൻ |- |കഥാനായകൻ ||1997 ||സാക്ഷ അലണി ||രാജസേനൻ |- |ശ്രീകൃഷ്ണപുരത്തെ നക്ഷത്രത്തിളക്കം ||1998 ||രാജൻ ||രാജസേനൻ |- |ഞങ്ങൾ സന്തുഷ്ടരാണു് ||1999 ||കെ ടി കുഞ്ഞുമോൻ ,പ്രേംപ്രകാശ് ||രാജസേനൻ |- |വാനപ്രസ്ഥം ||1999 ||മോഹൻ ലാൽ ||ഷാജി എൻ കരുൺ |- |നിറം ||1999 ||കെ രാധാകൃഷ്ണൻ ||കമൽ |- |ചാർളി ചാപ്ലിൻ ||1999 ||പി കെ രാജേന്ദ്രൻ ||പി കെ രാധാകൃഷ്ണൻ |- |മാർക്ക്‌ ആന്റണി ||2000 ||സഫീൽ , മിൻ‌രാജ് ||ടി എസ് സുരേഷ് ബാബു |- |സ്നേഹപൂർവ്വം അന്ന ||2000 ||എസ് എം ലാൽ ||സംഗീത് ശിവൻ |- |ജോക്കർ ||2000 ||സലിം സത്താർ ||എ കെ ലോഹിതദാസ് |- |ആനമുറ്റത്തെ ആങ്ങളമാർ (മണയൂരിലെ മാണിക്യം) ||2000 ||മധുഗോപൻ ||അനിൽ മേടയിൽ |- |വർണക്കാഴ്ചകൾ ||2000 ||സൂര്യകാന്തി പ്രൊഡക്ഷൻസ് ||സുന്ദർ ദാസ് |- |സ്വയംവരപ്പന്തൽ ||2000 ||സുകുമാരൻ ഷാർജ ||ഹരികുമാർ |- |സഹയാത്രികയ്ക്കു സ്നേഹപൂർവ്വം ||2000 ||വി വർഗ്ഗീസ് ||എം ശങ്കർ |- |ആന്ദോളനം ||2001 ||യൂ‍സഫ് നമ്പഴിക്കാട് ||ജഗദീഷ് ചന്ദ്രൻ |- |മഴമേഘപ്രാവുകൾ ||2001 ||ആർ പി ഗംഗാധരൻ ,ധർമൻ ,എ പ്രദീപ് ||പ്രദീപ്‌ |- |ദോസ്ത്‌ ||2001 ||യമുന ||തുളസിദാസ് |- |നാറാണത്തു തമ്പുരാൻ ||2001 ||എം സുനിൽ കുമാർ ||വിജി തമ്പി |- |സൂത്രധാരൻ ||2001 ||കെ എ ജലീൽ || എ കെ ലോഹിതദാസ് |- |നരിമാൻ ||2001 ||എ രാജൻ ||കെ മധു |- |ഫാന്റം ||2002 ||എസ് സുധാകരൻ നായർ ||ബിജു വർക്കി |- |ഊമപ്പെണ്ണിനു ഉരിയാടാപ്പയ്യൻ ||2002 ||പി കെ ആർ പിള്ള ||വിനയൻ |- |കനൽകിരീടം ||2002 ||മാത്യു ആൽവിൻ ||കെ ശ്രീക്കുട്ടൻ |- |കൃഷ്ണപക്ഷക്കിളികൾ ||2002 ||പ്രദീപ് പാലിയത്ത് ||ഏബ്രഹാം ലിങ്കൺ |- |കുഞ്ഞിക്കൂനൻ ||2002 ||ജലീൽ ||ശശി ശങ്കർ |- |ബാംബൂ ബോയ്‌സ് ||2002 ||വി എച്ച് എം റഫീക്ക് || അലി അക്‌ബർ |- |ദേശം ||2002 ||വിജയരാജ്‌ ,കോമൾ പാറശ്ശാല ||ബിജു വി നായർ |- |ചതുരംഗം ||2002 ||ഫിറോസ് ||കെ മധു |- |പട്ടണത്തിൽ സുന്ദരൻ ||2003 ||സ്വപ്നചിത്ര ||വിപിൻ മോഹൻ |- |വെള്ളിത്തിര ||2003 ||മിസ്സിസ് ലത മോഹൻ || ഭദ്രൻ |- |സിഐഡി മൂസ ||2003 ||ദിലീപ് ,അനൂപ് ||ജോണി ആന്റണി |- |പട്ടാളം 2003 ||സുബൈർ ,||സുധീഷ് ||ലാൽ ജോസ് |- |ഗ്രാമഫോൺ ||2003 ||കബീർ പാലക്കാട് ||കമൽ |- |സദാനന്ദന്റെ സമയം ||2003 ||ജയശങ്കർ ,നൗഷാദ് ,സബുദ്ദീൻ ||അക്‌ബർ ജോസ് |- |മിസ്റ്റർ ബ്രഹ്മചാരി ||2003 ||എൻ അനിൽ കുമാർ ||തുളസിദാസ് |- |തിളക്കം ||2003 ||അനീഷ് വർമ|| ജയരാജ് |- |വസന്തമാളിക ||2003 ||പി കെ രാധാകൃഷ്ണൻ ||സുരേഷ് കൃഷ്ണ |- |മയിലാട്ടം ||2004 ||ജോളി സ്റ്റീഫൻ ||വി എം വിനു |- |കഥാവശേഷൻ ||2004 ||ദിലീപ് ,അനൂപ് ||ടി വി ചന്ദ്രൻ |- |സസ്നേഹം സുമിത്ര ||2004 ||അമ്പാടി കൃഷ്ണൻ ||അമ്പാടി കൃഷ്ണൻ |- |നാട്ടുരാജാവ്‌ ||2004 ||ആന്റണി പെരുമ്പാവൂർ ||ഷാജി കൈലാസ് |- |കണ്ണിനും കണ്ണാടിക്കും ||2004 ||എ ആർ കണ്ണൻ ||സുന്ദർ ദാസ് |- |വെള്ളിനക്ഷത്രം ||2004 ||ബാബു പണിക്കർ ,രമേഷ് നമ്പ്യാർ ||വിനയൻ |- |അഗ്നിനക്ഷത്രം|| 2004 ||വി ശാന്തനാഥൻ ||കരീം |- |ഇരുവട്ടം മണവാട്ടി ||2005 ||ഗിരീഷ് ബാലകൃഷ്ണൻ മാരാർ ||ആർ സനൽ |- |പൊന്മുടിപ്പുഴയോരത്ത്‌ ||2005 ||ജെയിംസ് തട്ടിൽ ||ജോൺസൺ എസ്തപ്പാൻ |- |ഇമ്മിണി നല്ലൊരാൾ ||2005 ||ജോസഫ് ഒനിശ്ശേരിൽ ||രാജസേനൻ |- |ഉടയോൻ ||2005 ||സുബൈർ ||ഭദ്രൻ |- |അത്ഭുതദ്വീപ്‌ ||2005 ||അപ്പുക്കുട്ടൻ നായർ ||വിനയൻ |- |മാണിക്യൻ (കഥയിലെ രാജകുമാരൻ) ||2005 ||ഇഖ്ബാൽ ബാബ ,ഹനീഫ ||കെ കെ ഹരിദാസ് |- |ബസ്സ്‌ കണ്ടക്ടർ ||2005 ||പച്ചൻ രാജൻ ||വി എം വിനു |- |ബോയ്‌ ഫ്രണ്ട്‌ ||2005 ||വിദ്യാസാഗർ|| വിനയൻ |- |നേരറിയാൻ സിബിഐ ||2005|| കെ മധു ||കെ മധു |- |ലയൺ 2||006 ||നൗഷാദ് ||ജോഷി |- |രസതന്ത്രം ||2006 ||ആന്റണി പെരുമ്പാവൂർ|| സത്യൻ അന്തിക്കാട് |- |സ്പീഡ്‌ [ഫാസ്റ്റ്‌ ട്രാക്ക്‌]|| 2006|| സുബൈർ ||എസ് എൽ ജയസൂര്യ |- |ആനച്ചന്തം ||2006 ||സമദ് മങ്കട ,ഹിൽടോപ്പ് സലിം ,ശക്തി ||ജയരാജ് |- |ബാബാ കല്യാണി ||2006 ||ആന്റണി പെരുമ്പാവൂർ ||ഷാജി കൈലാസ് |- |നാദിയ കൊല്ലപ്പെട്ട രാത്രി ||2007 കെ മധു||കെ മധു |- |ചോക്ലേറ്റ്‌ ||2007 ||പികെ മുരളീധരൻ ,ശാന്ത മുരളി ||ഷാഫി |- |സുഭദ്രം ||2007 ||ചാനൽ ഫൈവ് ശ്രീലാൽ ||ദേവരാജ് |- |നോവൽ ||2007 ||ഈസ്റ്റ്കോസ്റ്റ് വിജയൻ ||ഈസ്റ്റ്കോസ്റ്റ് വിജയൻ |- |കങ്കാരു ||2007 ||സിസിലി ബിജു കൈപ്പരേടം ||രാജ് ബാബു |- |ജന്മം ||2007 U ||ഡി ശശി ||ജോഷി |- |സൗണ്ട് ഓഫ് ബൂട്ട് ||2008 ||പിറമിഡ് സൈമിറ പ്രൊഡക്ഷൻസ് ||ഷാജി കൈലാസ് |- |കൽക്കട്ടാ ന്യൂസ്‌ ||2008 ||തമ്പി ആന്റണി ||ബ്ലെസ്സി |- |പോസിറ്റീവ്‌ ||2008 ||ഫാബുലൻസ് ||വി കെ പ്രകാശ് |- |ജൂബിലീ ||2008 ||ആന്റോ മാത്യു ,ഷാജി ജോസഫ് ||ജി ജോർജ്ജ് |- |രൗദ്രം 2008 ||ഷാഹുൽ ഹമീദ് മരിക്കാർ ,ആന്റോ ജോസഫ് ||രൺജി പണിക്കർ |- |സന്മനസ്സുള്ളവൻ അപ്പുക്കുട്ടൻ (വടക്കൻ സഖ്യം) ||2009 ||സിറ്റി ഫിലിംസ് ||ജി എം മനു |- |സീതാ കല്യാണം ||2009 ||കീർത്തി സുരേഷ് ||ടി കെ രാജീവ് കുമാർ |- |മകന്റെ അച്ഛൻ ||2009 ||ജി പി വിജയകുമാർ ||വി എം വിനു |- |പത്താം അദ്ധ്യായം ||2009 ||AK Sheik Nazar ||പി കെ രാധാകൃഷ്ണൻ |- |ഈ പട്ടണത്തിൽ ഭൂതം ||2009 ||അരുൺ മാർഗററ്റ് ||ജോണി ആന്റണി |- |കേരളാ കഫേ ||2009 ||രഞ്ജിത്ത് ||രഞ്ജിത്ത് ,ഷാജി കൈലാസ് ,ലാൽ ജോസ് ,ശ്യാമപ്രസാദ് ,അൻ‌വർ റഷീദ് ,ബി ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ ,പത്മകുമാർ ,രേവതി ,അഞ്ജലി മേനോൻ ,ഉദയ് ആനന്ദൻ ,ശങ്കർ രാമകൃഷ്ണൻ |- |കപ്പലു മുതലാളി ||2009 ||മമ്മി സെഞ്ച്വറി ,റമീസ് || രാജ താഹ |- |ചട്ടമ്പിനാട് ||2009 ||നൗഷാദ്‌ ,ആന്റോ ജോസഫ് ||ഷാഫി |- |തൂവൽക്കാറ്റ് ||2010 ||കുടുംബക്ഷേത്ര ഫിലിംസ് ||വേണു ബി നായർ |- |ലിവിംഗ് ടുഗതർ ||2011 ||പിലാക്കണ്ടി മുഹമ്മദ് ബഷീർ ||ഫാസിൽ |- |നാടകമേ ഉലകം ||2011 ||എം‌ കെ രവീന്ദ്രൻ ,എം‌ കെ സുരേഷ് ||വിജി തമ്പി |- |ആഴക്കടൽ ||2011 ||പി രാമചന്ദ്രൻ ||ഷാൻ |- |മാണിക്യക്കല്ല് ||2011 ||എ എസ് ഗിരീഷ് ലാൽ ||എം മോഹനൻ |- |ഡോക്ടർ ലൗ ||2011 ||ജോയ് തോമസ് ശക്തികുളങ്ങര ||കെ ബിജു |- |സെവൻസ് ||2011 ||സന്തോഷ് പവിത്രം ,സജയ് സെബാസ്റ്റ്യൻ ||ജോഷി |- |ഇന്നാണ്‌ ആ കല്യാണം|| 2011|| ഗീവർഗീസ് യോഹന്നാൻ ||രാജസേനൻ |- |മഞ്ചാടിക്കുരു ||2012 ||വിനോദ് മേനോൻ , അഞ്ജലി മേനോൻ ||അഞ്ജലി മേനോൻ |- |കുഞ്ഞളിയൻ ||2012 ||ടോമിച്ചൻ മുളകുപ്പാടം ||സജി സുരേന്ദ്രൻ |- |മ്യാവു മ്യാവു കരിമ്പൂച്ച ||2013 ||മമ്മി സെഞ്ച്വറി ||വിപിൻ ശങ്കർ |- |പുള്ളിപ്പുലികളും ആട്ടിൻകുട്ടിയും ||2013 ||ഷെബിൻ ബക്കർ ,സൂൽഫിക്കർ അസീസ് ||ലാൽ ജോസ് |- |പറയാൻ ബാക്കിവെച്ചത് ||2014 അബ്ബാസ് മലയിൽ ||കരീം |- |മിലി ||2015 ||സതീഷ്‌ ബി സതീഷ്‌ ||രാജേഷ് പിള്ള |- |അമർ അക്ബർ അന്തോണി ||2015 ||ഡോ. സക്കറിയ തോമസ് ,ആൽവിൻ ആന്റണി ||നാദിർഷാ |- |യാഥാർത്ഥ്യം ||2016 P ||എസ് സത്യമൂർത്തി മസ്താൻ|| മുജീബ്‌ ഖാൻ |- |ഓപ്പൺ യുവർ മൈന്റ് (ഹ്രസ്വ ചിത്രം) ||2015 ||വിനു മോഹൻ , പ്രജിൽ മാണിക്കോത്ത് ||വിഷ്ണു രാഘവ് |- |[[അമ്മയ്ക്കൊരു താരാട്ട്]] ||2015 ||[[ശ്രീകുമാരൻ തമ്പി]] ||[[ശ്രീകുമാരൻ തമ്പി]] |} ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== {| class="wikitable" |- ! പുരസ്കാരങ്ങൾ!! വർഷം !! വിഭാഗം !! അഭിനയിച്ച സിനിമ |- | കേരള സംസ്ഥാന ഫിലിം അവാർഡ്|| 2001 || മികച്ച രണ്ടാമത്തെ നടി || [[സൂത്രധാരൻ (ചലച്ചിത്രം)|സൂത്രധാരൻ]] |- | ഏഷ്യാനെറ്റ് ഫിലിം അവാർഡ്|| 2001 || മികച്ച സഹ നടി || [[നരേന്ദ്രൻ മകൻ ജയകാന്തൻ വക]] |- | ടി.ടി.കെ. പ്രസ്റ്റീജ് വനിത ഫിലിം അവാർഡ് ||2013 || മികച്ച സഹ നടി|| [[പുള്ളിപ്പുലിയും ആട്ടിൻകുട്ടിയും (ചലച്ചിത്രം)|പുള്ളിപ്പുലിയും ആട്ടിൻകുട്ടിയും]] <ref>{{cite web|url=http://kerala9.com/news-category/news/movie-news/ttk-prestige-vanitha-film-awards-shobhana-prithviraj-win-best-actor-actress-awards|title=TTK Prestige-Vanitha Film Awards: Shobhana, Prithviraj win best actor, actress awards|date=20 January 2013|accessdate=7 January 2014|archive-date=2014-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20140307082405/http://kerala9.com/news-category/news/movie-news/ttk-prestige-vanitha-film-awards-shobhana-prithviraj-win-best-actor-actress-awards|url-status=dead}}</ref> |} == അവലംബം == <references /> * {{imdb|id=1429243}} * http://www.dishant.com/cast/Bindu-Panicker.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100101011557/http://www.dishant.com/cast/Bindu-Panicker.html |date=2010-01-01 }} [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:മികച്ച രണ്ടാമത്തെ നടിക്കുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1968-ൽ ജനിച്ചവർ]] imgjaehn925emh4vps8dmlja1yf8bqk 0 112094 4671409 3647216 2026-09-28T13:07:21Z Sansanker 207767 ഉള്ളടക്കം ചേർത്തു, വൃത്തിയാക്കി 4671409 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|C. Madhavan Pillai}} {{Infobox person | name = സി. മാധവൻ പിള്ള | image = <!-- just the filename, without the File: or Image: prefix or enclosing [[brackets]] -->സി. മാധവൻ പിള്ള.jpg | alt = | caption = സി. മാധവൻ പിള്ള | birth_name = | birth_date = <!-- {{Birth date and age|YYYY|MM|DD}} or {{Birth-date and age|Month DD, YYYY}} --> 1905 ഏപ്രിൽ 12 | birth_place = | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} or {{Death-date and age|Month DD, YYYY|Month DD, YYYY}} (death date then birth date) -->1980 ജൂലൈ | death_place = | nationality = {{IND}} | other_names = വിജയഭാനു മാധവൻപിള്ള | known_for = നിഘണ്ടു കർത്താവ് | occupation = സാഹിത്യകാരൻ }} [[മലയാളം|മലയാള]] സാഹിത്യകാരനും ഭാഷാ പണ്ഡിതനുമാണ് '''സി. മാധവൻ പിള്ള'''. [[നോവൽ]], [[നാടകം]], [[ചെറുകഥ]], ഫലിതപ്രബന്ധങ്ങൾ, [[നിഘണ്ടു]]ക്കൾ തുടങ്ങി സാഹിത്യത്തിന്റെ വിവിധശാഖകളിലായി അമ്പതിൽ‌പരം ഗ്രന്ഥങ്ങളുടെ കർത്താവായിരുന്നു. മൗലികമായ രചനയ്ക്കുപുറമേ അദ്ദേഹം [[ഇലിയഡ്]], [[ഒഡീസി]] തുടങ്ങിയ വിശ്വസാഹിത്യകൃതികൾ മലയാളത്തിലേക്കു വിവർത്തനം ചെയ്യുക കൂടി ചെയ്തു. == ജീവിതരേഖ == [[ഓച്ചിറ]] കന്നിമേൽ വീട്ടിൽ ചെല്ലപ്പൻ പിള്ളയുടെയും അമ്മാളു അമ്മയുടെയും മകനായി 1905 ഏപ്രിൽ 12 നാണ് മാധവൻ പിള്ള ജനിച്ചത്. ആലപ്പുഴ സനാതനധർമ്മ വിദ്യാശാലയിൽ നിന്നും ഹൈ സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കി. പ്രശസ്തമായ നിലയിൽ സ്കൂൾ ഫൈനൽ പരീക്ഷ പാസ്സായി എങ്കിലും ഉപരിപഠനം നടന്നത് പല ഘട്ടങ്ങളിലായിട്ടായിരുന്നു. സ്വന്തമായി തൊഴിൽ കണ്ടെത്തുവാനുള്ള പരിശ്രമത്തിൽ അദ്ദേഹം പഴയ ഒരു റെമിങ്ടൺ ടൈപ്പ്റൈറ്റർ മൂലധനമാക്കി ആലപ്പുഴയിൽ തന്നെ ഒരു കൊമേഴ്സ്യൽ സ്കൂൾ തുടങ്ങിയെങ്കിലും താമസിയാതെ ആ പദ്ധതി പരാജയപ്പെട്ടു. ടൈപ്പ്‌റൈറ്ററുമായി [[ചങ്ങനാശ്ശേരി]]യിൽ എത്തിയ മാധവൻ പിള്ള അന്നത്തെ [[എസ്.ബി.കോളേജ്]] പ്രിൻസിപ്പാൾ ഫാദർ മാത്യു പുത്തൻപുരയ്ക്കലിനെ കണ്ടുമുട്ടാനിടയായി. പുരയ്ക്കലച്ചൻ പിള്ളയെ എസ്.ബി. കോളേജിൽ ചേർത്തു. ഒന്നാം ക്ലാസ്സോടെ ഇന്റർമീഡിയറ്റ് പാസ്സായ അദ്ദേഹം തുടർന്ന് തിരുവനന്തപുരത്ത് ബി. ഏ. ക്കു പഠിച്ച് 1941-ൽ ഡിഗ്രി നേടി. ഇക്കാലഘട്ടത്തിനിടയിൽ തന്നെ അദ്ദേഹം സജീവമായ സാഹിത്യവൃത്തിയിലേക്കു തിരിഞ്ഞിരുന്നു. ''ദേശസേവിനി'', ''ജ്ഞാനാംബിക'', ''കുമാരി കമല'', ''വീരാംഗന'' തുടങ്ങിയ നോവലുകൾ അദ്ദേഹം എഴുതി പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. [[ജ്ഞാനാംബിക]] പിന്നീട് മലയാളത്തിലെ രണ്ടാമത്തെ ശബ്ദ ചലച്ചിത്രമായി മാറി. ഈ ചലച്ചിത്രത്തിനു തിരക്കഥ എഴുതിയതും മാധവൻ പിള്ളയാണ്.<ref>{{cite news |title=Fall of a heroine |url=https://www.thehindu.com/features/metroplus/fall-of-a-heroine/article5716910.ece |work=The Hindu |date=18 May 2016 |access-date=28 September 2026 }}</ref> അദ്ദേഹത്തിന്റെ പത്രാധിപത്യത്തിൽ ആലപ്പുഴയിൽ നിന്ന് പ്രസിദ്ധീകരിച്ചുവന്നിരുന്ന ‘വിജയഭാനു‘ എന്ന വിനോദമാസിക ഏറെ പ്രചാരമാർജ്ജിച്ചു. ഇത് പിന്നീട് അദ്ദേഹം വിജയഭാനു മാധവൻപിള്ള എന്നറിയപ്പെടാൻ കാരണമായി.1938ൽ ''യാചകമോഹിനി''യും 1941-ൽ ''സ്ത്രീധന''വും പുറത്തുവന്നു. ഇക്കാലഘട്ടത്തിൽ മദ്രാസ് റേഡിയോ നിലയത്തിൽ മുറയ്ക്കു ലഭിച്ചിരുന്ന മലയാളപരിപാടികൾ മുഖ്യവരുമാനമാർഗ്ഗമാക്കി മൂന്നുവർഷത്തോളം അദ്ദേഹം മദ്രാസിൽ തന്നെ കഴിഞ്ഞുകൂടി. തുടർന്ന് തിരുവനന്തപുരത്തെത്തി നിയമപഠനത്തിനു ചേരാൻ തുനിഞ്ഞെങ്കിലും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശ്രദ്ധ എഴുത്തിൽ തന്നെ തുടർന്നു. ''ആനന്ദസാഗരം'', ''പ്രണയബോംബ്'' എന്നീ കൃതികൾ രചിച്ചത് ആ സമയത്താണ്. ഇലിയഡിനും ഒഡീസിക്കും പുറമേ, റെയിനോൾഡ്സിന്റെ ''ഭടന്റെ ഭാര്യ'', ''ലൈല'' തുടങ്ങിയ വലിയ നോവലുകളും തമിഴ് കൃതിയായ ''പത്മസുന്ദരനും'' അദ്ദേഹം മലയാളത്തിലേക്കു തർജ്ജമ ചെയ്തിരുന്നു. മുഖ്യധാരാസാഹിത്യകാരൻ എന്നതിനേക്കാൾ മാധവൻ പിള്ള പിൽക്കാലത്ത് പ്രസിദ്ധനും ശ്രദ്ധേയനും ആയത് മലയാളത്തിലെ പ്രൗഢരായ നിഘണ്ടുകാരന്മാരിൽ ഒരാൾ എന്ന നിലയിലാണ്. ''ഇംഗ്ലീഷ് മലയാളം നിഘണ്ടു'', ''മലയാളം -ഇംഗ്ലീഷ് നിഘണ്ടു'', ''അഭിനവ മലയാളം നിഘണ്ടു'' എന്നിവയാണ് അദ്ദേഹം നിർമ്മിച്ച നിഘണ്ടുക്കൾ. മൂന്നു പതിറ്റാണ്ടുകളോളം കഠിനപ്രയത്നം ചെയ്താണ് ഈ മൂന്നു ബൃഹദ്‌ഗ്രന്ഥങ്ങളും അദ്ദേഹം മിക്കവാറും ഒറ്റയ്ക്കു തന്നെ പൂർത്തിയാക്കിയത്. ആദ്യത്തെ രണ്ടു നിഘണ്ടുക്കളും സ്വന്തം പ്രേരണകൊണ്ടും മൂന്നാമത്തേത് [[ഡി.സി. കിഴക്കേമുറി]]യുടെ പ്രോത്സാഹനം കൊണ്ടുമാണെന്ന് അദ്ദേഹം ‘അഭിനവമലയാള നിഘണ്ടുവിന്റെ ആമുഖത്തിൽ പരാമർശിക്കുന്നുണ്ട്<ref>http://books.google.com/books?id=hv4HAQAAIAAJ</ref>. അഭിനവമലയാളനിഘണ്ടുവിനെ പിൽക്കാലത്ത് “1977ലെ നിഘണ്ടു” എന്ന് ഭാഷാകാരന്മാർ വിളിച്ചുവരുന്നു. 1980 ജൂലൈ 24ന് സി. മാധവൻ പിള്ള ആലപ്പുഴയിൽ നിര്യാതനായി. വലിയ ചുടുകാട് ശ്മശാനത്തിലാണ് അദ്ദേഹം അന്തിയുറങ്ങുന്നത്. == കൃതികൾ == === നിഘണ്ടു === *അഭിനവ മലയാളം നിഘണ്ടു *ഇംഗ്ലീഷ് മലയാളം നിഘണ്ടു *മലയാളം - ഇംഗ്ലീഷ് നിഘണ്ടു === നോവലുകൾ === *ജ്ഞാനാംബിക *ദേശസേവിനി *വീരാംഗന *ദേശസേവിനി *യാചകമോഹിനി *സ്ത്രീധനം *ആനന്ദസാഗരം *പ്രണയബോംബ് === വിവർത്തനങ്ങൾ === *ഇലിയഡ് *ഒഡീസി *ഭടന്റെ ഭാര്യ *ലൈല *പത്മസുന്ദരൻ === ജീവചരിത്രങ്ങൾ === *ചിത്രസൗധം *യുഗവതാരം === കഥകൾ === *വിക്രമാദിത്യ കഥകൾ == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == *[http://www.puzha.com/malayalam/bookstore/cgi-bin/author-detail.cgi?code=213 സി. മാധവൻപിള്ളയെക്കുറിച്ച് പുഴ.കോമിലെ വിവരണം.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080508045625/http://www.puzha.com/malayalam/bookstore/cgi-bin/author-detail.cgi?code=213 |date=2008-05-08 }} [[വർഗ്ഗം:1905-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം: 1980-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഏപ്രിൽ 12-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മരിച്ച ദിവസം ഇല്ലാത്ത ജീവചരിത്രലേഖനങ്ങൾ]] ==അവലംബം== {{Reflist}} [[വർഗ്ഗം:മലയാളനിഘണ്ടുകാരന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] 5es4xld4kve07qutlhk9b5r3gnvrbkg 0 124125 4671575 4669543 2026-09-29T04:42:17Z Anil Jose Mukkathu 207970 /* കടപ്പൂര് വലിയവീട് */ കണ്ണികൾ ചേർത്തു 4671575 wikitext text/x-wiki {{PU|Kuravilangad Church}} {{Unreferenced}} {{Infobox church |name = കുറവിലങ്ങാട് പള്ളി |fullname = മേജർ ആർക്കിഎപ്പിസ്‌കോപ്പൽ മർത്ത് മറിയം ആർച്ചുഡീക്കൻ തീർത്ഥാടന ദൈവാലയം |image = Kuravilangad palli.jpg|thumb|Major Archiepiscopal Marth Mariam Archdeacon Pilgrim Church |imagesize = |imagelink = https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Kuravilangad_palli.jpg |imagealt = |landscape = |caption = മേജർ ആർക്കിഎപ്പിസ്‌കോപ്പൽ മർത്ത് മറിയം ആർച്ചുഡീക്കൻ തീർത്ഥാടന ദൈവാലയം |location = [[കുറവിലങ്ങാട്]], [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം]] |country = [[ഇന്ത്യ]] |former name = കുറവിലങ്ങാട് മർത്തമറിയം ഫൊറോന പള്ളി |bull date = |founded date = എ.ഡി. 105 |founder = |dedication = |dedicated date = |consecrated date = |cult = |relics = |events = |past bishop = |people = |capacity = |length = <!-- {{convert|}} --> |width = <!-- {{convert|}} --> |width nave = <!-- {{convert|}} --> |height = <!-- {{convert|}} --> |diameter = <!-- {{convert|}} --> |other dimensions = |floor count = |floor area = <!-- {{convert|}} --> |dome quantity = |dome height outer = <!-- {{convert|}} --> |dome height inner = <!-- {{convert|}} --> |dome dia outer = <!-- {{convert|}} --> |dome dia inner = <!-- {{convert|}} --> |spire quantity = |spire height = <!-- {{convert|}} --> |materials = |bells = |bells hung = |bell weight = <!-- {{CwtQtrLb to kg|}} --> |parish = |deanery = |archdeaconry = |episcopalarea = |archdiocese = |metropolis = |diocese = [[പാലാ]] |province = |presbytery = |synod = |circuit = |district = [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം]] |division = |subdivision = | coordinates = {{coord|9|45|15|N|76|33|49|E|display=title}} }} [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം ജില്ലയിലെ]] പ്രശസ്തമായ ആദിമ മാർ തോമ്മാ നസ്രാണി തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രമാണ് '''മേജർ ആർക്കിഎപ്പിസ്‌കോപ്പൽ മർത്ത മറിയം ആർച്ചുഡീക്കൻ തീർത്ഥാടന ദൈവാലയം '''. ആഗോള മരിയൻ (കന്യകാ മറിയം) തീർത്ഥാടനത്തിനും, മൂന്ന് നോമ്പിനോട് അനുബന്ധിച്ചുള്ള കപ്പൽ പ്രദക്ഷിണത്തിനും പ്രസിദ്ധമായ ഈ ദേവാലയം [[പാലാ രൂപത|പാലാ രൂപതയുടെ]] കീഴിലാണ്. == ചരിത്രം == നൂറ്റാണ്ടൂകൾക്കുകൾക്കു മുൻപ് കന്നുകാലികളെ മേയിച്ചു നടന്ന് കാട്ടിലകപ്പെട്ട ഇടയബാലകർക്ക് പരിശുദ്ധ [[മറിയം|കന്യാമറിയം]] മുത്തിയമ്മയുടെ രൂപത്തിൽ ഇവിടെ വച്ച് ദർശനം നൽകുകയും ദാഹ ജലത്തിനായി നീരുറവ കാണിച്ചു കൊടുക്കുകയും ചെയ്തു എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. ഏ.ഡി. 105-ലാണ് ഈ ദേവാലയം നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടത്<ref>{{Cite web |url=http://www.manoramaonline.com/Cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=6402168&programId=7940922&channelId=-1073881579&BV_ID=@@@&tabId=9 |title=മനോരമ വെബ്‌സൈറ്റ് |access-date=2013-01-31 |archive-date=2013-04-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130427002150/http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=6402168&programId=7940922&channelId=-1073881579&BV_ID=@@@&tabId=9 |url-status=dead }}</ref>. പള്ളിയുടെ പഴയ മണിമാളികയിൽ സ്ഥാപനകാലം 105 എന്ന് വ്യക്തമായി എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. കുറവിലങ്ങാട് മുത്തിയമ്മയുടെ രൂപം ==ദേവാലയങ്ങൾ== ഇവിടെ ഒരേ ചുറ്റുവട്ടത്തു തന്നെ മൂന്ന് പള്ളികളുണ്ട്. ഒന്ന് ഇടവക പള്ളിയായ വലിയ പള്ളി. അതിന് തൊട്ട് കിഴക്ക് സെമിത്തേരിയിൽ [[വിശുദ്ധ യൗസേപ്പ്|വിശുദ്ധ ഔസേപ്പിന്റെ]] നാമത്തിൽ ഒരു കപ്പേള. അതിനും തെക്കായി [[സെബസ്ത്യാനോസ്|വിശുദ്ധ സെബസ്ത്യാനോസിന്റെ]] നാമത്തിൽ ചെറിയ പള്ളി. ===വലിയ പള്ളി=== പല പ്രാവശ്യം ഈ പള്ളി പുതുക്കി പണിതു. ഓരോ തവണയും വടക്കോട്ട് വീതിക്കുകയാണ് ചെയ്തത്. ആദ്യ പള്ളിയുടെ മദ്ബഹ പിന്നത്തെ പുതുക്കലോടെ തെക്കേയരികിലായി. തെക്കേ സങ്കീർത്തിയെന്ന് ഇതിന് പേരുമിട്ടു. അവിടെയുള്ള അൾത്താരയിലാണ് മാതാവിന്റെ കരിങ്കൽ പ്രതിമ. ആ അൾത്താരയ്ക്കു നേരേയാണ് കുരിശിൻതൊട്ടിയിലെ കൽക്കുരിശുകൾ. പള്ളിക്ക് വടക്കോട്ട് വീതി കൂട്ടി എന്നതിന് തെളിവ് ഈ കൽക്കുരിശുകൾ തന്നെ. 1960ലാണ് വലിയ പള്ളിയുടെ ഗോപുരങ്ങൾ പണിയുന്നത്, 2018 റവ ഡോ ജോസഫ് തടത്തിൽ വീതി കൂട്ടി അവസാനമായി പുതുക്കി പണിതു [[File:Topglasswork.jpg|thumb|]] മുത്തിയമ്മയുടെ കിരീടധാരണം [[File:Muthiyamma kallu.jpg|thumb|]] സുറിയാനി ലിഖിതങ്ങലുള്ള കൽമണ്ഡപം [[File:Ceilingkuravilangad.jpg|thumb|]] വലിയ പള്ളിയുടെ മുകളിലുള്ള സീലിങ് (ഭാവന ചിത്രം) ===ചെറിയ പള്ളി=== [[സെബസ്ത്യാനോസ്|വിശുദ്ധ സെബസ്ത്യാനോസിന്റെ]] നാമത്തിലുള്ള ഈ പള്ളി വളരെ ചേർത്തും. വലിയപള്ളിയ്ക് കിഴക്ക് ഉയർന്ന സ്ഥലത്ത് സ്ഥിതി ചെയുന്നു. ഇ പള്ളിയോടു ചേർന്നാണ് മണിമാളിക സ്ഥിതി ചെയുന്നത്. ===സെമിത്തേരി കപ്പേള=== ==കൽക്കുരിശ്== [[File:Steinkreuz Kuravilangad 1995.jpg|thumb|right|200px|കൽക്കുരിശ്]] കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ, ഒറ്റക്കല്ലിൽ തീർത്ത കൽക്കുരിശാണിത്. 48 അടി ഉയരമുള്ള കുരിശും അതിന്റെ കരിങ്കൽത്തറയും എ.ഡി.1575ൽ പണികഴിപ്പിച്ചവയാണ്. കരിങ്കൽത്തറയിൽ ഈശോയുടെ ശരീരത്തോടുകൂടിയ കുരിശും പെലിക്കൺ പക്ഷിയും മുന്തിരിക്കുലകളും കൊത്തിവച്ചിരിക്കുന്നു. ഒപ്പം താമരയിലകളും, ഇത് ബുദ്ധമത സ്വാധീനത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ചുറ്റുവിളക്ക് കത്തിക്കുക എന്ന നസ്രാണി പാരമ്പര്യമാണ് ഇവിടുത്തെ നേർച്ച.1616 ൽ പറങ്കി മെത്രാൻ മെനേസിസ് കുറവിലങ്ങാട് പള്ളിയിൽ വന്നപ്പോൾ, റോമൻ കത്തോലിക്കാ സഭയുടെ വിശ്വാസങ്ങൾക്കെതിരായ ആചാരങ്ങൾ എന്നാരോപിച്ച്, പിണിയാളുകളെ ഉപയോഗിച്ച് അന്നുണ്ടായിരുന്ന പടിപ്പുര മാളിക തകർക്കുകയും, കുരിശുംതൊട്ടിയിലെ കുരിശ് മറച്ചിടുകയും, കുളങ്ങൾ പൊളിച്ച് കളയുകയും ചെയ്തു. ആ കാലം വരെ, ക്ഷേത്രങ്ങളിലേപ്പോലെ പള്ളിക്കുളത്തിൽ കുളിച്ച് ദേഹശുദ്ധി വരുത്തി മാത്രമേ ജനങ്ങൾ ദേവാലയത്തിൽ പ്രവേശിച്ചിരുന്നുള്ളൂ. ഏറ്റവും പുറമേയുള്ള കുളത്തിൽ പുരുഷൻമാരും, രണ്ടാമത്തെ കുളത്തിൽ സ്ത്രീകളും, മൂന്നാമത്തെ കുറച്ച് ഉയർന്നു മാറിയുള്ള കുളത്തിൽ പുരോഹിതരുമാണ് ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത്.1752 മുതൽ 1796 വരെ പള്ളിയിലേയും, കുറവിലങ്ങാട്, ഏറ്റുമാനൂർ,കടുത്തുരുത്തി, കരകളിലേയും സർവ്വാധികാരിയായിരുന്ന, പള്ളി വീട്ടിൽ-മുറിഞ്ഞപ്പളിൽ(കൂറ്റനാൽ) കൂറ്റൻ മാപ്പിള എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന ചാക്കോ തരകനാണ് 1753-54 കാലഘട്ടത്തിൽ ഇവയൊക്കെ പുനർ നിർമിച്ചത്. മറിച്ചിട്ട കുരിശ് നിവർത്തിയത്, തരകൻ്റെ അഭ്യർത്ഥന മാനിച്ച് കടപ്പൂര് കൂറ്റനാൽ തറവാടിൻ്റെ സമീപത്തുള്ള കാഞ്ഞിരക്കാട്ട് നായർ കുടുംബത്തിലെ നാരായണി അമ്മൂമ്മയുടെ ചട്ടുകാലിയായ പിടിയാനയെ ഉപയോഗിച്ചാണ്.നാരായണി അമ്മൂമ്മ അവരുടെ വിശ്വാസ ആചാരപ്രകാരം ഏഴുദിവസം പള്ളിയിൽ വരികയും നോമ്പ് നോറ്റ് പ്രാർത്ഥിച്ചൊരുങ്ങിയാണ് പിടിയാനയെ കൊണ്ടുവന്ന് കുരിശ് നിവർത്തിയത്. മൂന്നാം തവണ ആന വലിച്ചപ്പോഴാണ് കുരിശ് നിവർന്നത് എന്നുമാണ് വാമൊഴിയറിവുകൾ. == മണിമാളിക == ചെറിയ പള്ളിയുടെ തെക്ക് വശത്തായാണ് മണിമാളിക. മൂന്ന് ഭീമൻ മണികളുള്ള ഈ മണിമാളിക [[1910|1910ൽ]] നിർമ്മിച്ചതാണ്. [[1911|1911ൽ]] [[ജർമ്മനി|ജർമിനിയിലെ]] ഹാമ്പുർഗിൽ നിന്ന് 30000 രൂപ മുടക്കി, നാല് മണികൾ കപ്പൽ മാർഗ്ഗം കൊണ്ടുവന്ന് ഇവിടെ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു. യാത്രാമദ്ധ്യേ ഒരെണ്ണം കടലിൽ നഷ്ടപ്പെട്ടു എന്നാണ് ചരിത്രം പറയുന്നത്. പള്ളിയിലെ രേഘകൾ പ്രകാരം മണികൾക്ക് യഥാക്രമം 1666 കി.ഗ്രാം , 1173 കി.ഗ്രാം, 710 കി.ഗ്രാം ഭാരമുണ്ട്. സപ്തസ്വരങ്ങൾ വായിക്കാമെന്ന് കരുതപ്പെടുന്ന ഈ മണികൾ ഭാരക്കൂടുതൽ മൂലം ചവിട്ടിയാണ് മുഴക്കുന്നത്. == തിരുനാളുകൾ == [[File:Pradhakshanam.jpg|thumb|]] മൂന്ന് നോമ്പ്, എട്ട് നോമ്പ്, വിശുദ്ധ സെബസ്ത്യാനോസിന്റെ തിരുന്നാൾ എന്നിവയാണ് ഇവിടുത്തെ പ്രധാന തിരുന്നാളുകൾ . ഇതിൽ തന്നെ മൂന്നു നോയമ്പ് തിരുനാൾ ആണ് ഏറ്റവും പ്രസിദ്ധവും, ആഘോഷ പൂർവ്വം കൊണ്ടാടുന്നതും. അമ്പതു നോയമ്പിനു പതിനെട്ടു ദിവസം മുന്നോടിയായാണ് മൂന്ന് നോയമ്പ് തിരുന്നാൾ കൊണ്ടാടുന്നതു. മൂന്ന് നോയമ്പ് തിരുനാളിലെ രണ്ടാം ദിവസത്തെ കപ്പൽ പ്രദക്ഷിണം വളരെ പ്രസിദ്ധമാണ്<ref>{{Cite web |url=http://www.stmarykuravilangad.org/Pilgrim.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2011-02-27 |archive-date=2011-09-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110928120732/http://www.stmarykuravilangad.org/Pilgrim.htm |url-status=dead }}</ref>. മാസദ്യവെള്ളിയാഴ്ചകളിൽ (മാസത്തിലെ ആദ്യത്തെ വെള്ളിയാഴ്ച) ഒട്ടേറെ തീർഥാടകർ എത്തുന്ന പതിവുള്ളതിനാൽ അന്നേ ദിവസം. ഒട്ടേറെ കുർബാനകളും നേര്ച്ച വഴിപാടുകളും നടക്കുന്നു. എല്ലാ മാസദ്യവെള്ളിയാഴ്ചകളും തിരുന്നാൾ ദിവസത്തിന് സമാനമായ പ്രതീതി ഉണ്ടാക്കുന്നു. പള്ളിയിലെ മൂന്നു നോയമ്പ് തിരുനാളിന് [[ഏറ്റുമാനൂർ മഹാദേവക്ഷേത്രം|ഏറ്റുമാനൂർ മഹാദേവക്ഷേത്രത്തിൽ]] നിന്ന് ആനയെ പ്രദക്ഷിണത്തിനയക്കുകയും, ക്ഷേത്രത്തിലെ ഉത്സവത്തിന് പള്ളിയിൽനിന്നും മുത്തുകുടകൾ കൊടുത്തയക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ചടങ്ങ് ഇപ്പോഴും നടക്കുന്നു. ==കപ്പൽ പ്രദക്ഷിണം== [[File:Kuravilangadu Kappalottam 2013.JPG|thumb|300px|'''<u><big>കുറവിലങ്ങാട് കപ്പലോട്ട പ്രദിക്ഷണം</big></u>''' ]] മൊസോപ്പൊട്ടോമിയ,ഇന്ത്യ,ചൈന എന്നീ ദേശങ്ങളിൽ ക്രിസ്തുവേദം അറിയിച്ച മാർ തോമ്മാ വിശുദ്ധൻ്റെ ശിഷ്യൻമാരിൽ ഒരുവനായ കടൈപ്പൂര്/കടപ്പൂര് ശിമയോൻ കത്തനാരുടെ/റമ്പാൻ്റെ പിൻമുറകുടുംബക്കാരും,ശിഷ്യകുടുംബക്കാരുമുൾപ്പെടുന്ന കടപ്പൂര് അഞ്ചു വീടര് എന്നറിയപ്പെടുന്ന അഞ്ച് അടിസ്ഥാന ,കുടുംബങ്ങൾക്കാണ് കപ്പൽ എടുക്കുന്നതിനുള്ള അവകാശം. കടപ്പൂര് വലിയവീട്/പെരിയവീട്, കത്തേടം/കത്തേടത്ത്, മഞ്ചേരിൽ/മാച്ചേരിൽ, പുതുശ്ശേരിൽ/പുതുച്ചേരിൽ, ചെമ്പൻകുളം, എന്നീ അഞ്ചു വീട്ടുകാരാണ് മൂന്നു നോമ്പ് തിരുനാളിന് കപ്പൽ വഹിക്കുന്നത്.ഈ അഞ്ചു കുടുംബങ്ങളും ബി.സി 700 ൽ അസീറിയൻ ആക്രമണം മൂലം ചിതറിപ്പോയ/നഷ്ടപ്പെട്ട അഞ്ച് യഹൂദ വംശങ്ങൾ ബിസി 587 ൽ ഇവിടെ എത്തിയതായാണ് പാരമ്പര്യം. ആദിമ കാലം മുതലേ മലഞ്ചരക്കുകളായ സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങൾ, തുണിത്തരങ്ങൾ, തുടങ്ങിയവയുടെ കച്ചവടമായിരുന്നു ഇവരുടെ മുഖ്യ തൊഴിൽ.ഇതിനാൽത്തന്നെ,കടൈ/കട അഥവാ കച്ചവട സ്ഥലം എന്നതിൽ നിന്നാണ് കടൈപ്പുര്/കടപ്പൂര് എന്ന സ്ഥലനാമം രൂപപ്പെട്ടത്.ഇതിൻ്റെ പടിഞ്ഞാറേ ഭാഗമായ കടൈ തുരുത്താണ് പിന്നീട് കടുത്തുരുത്തിയായി മാറിയത്. പുരാതന കാലം മുതലേ കളത്തൂര് ഉണ്ടായിരുന്ന മൂന്നുപീടിക ഇവരുടെ മുഖ്യ കച്ചവട കൈമാറ്റ സ്ഥലമായിരുന്നു. ആദിമ കാലഘട്ടങ്ങളിൽ ഗലീലി,നിനവേ, ഈജിപ്ത് തുടങ്ങിയ പ്രദേശങ്ങളിലേക്ക് കടുത്തുരുത്തിയിൽ നിന്നും, പുറക്കാട് നിന്നുമൊക്കെ കപ്പൽ/പത്തേമാരി മാർഗ്ഗം കച്ചവടം നടത്തിയിരുന്നു. കടപ്പൂരിലുടെ ഇപ്പോഴുള്ള തോട് പുരാതന കാലത്ത് മീനച്ചിലാറിലേക്ക് ബന്ധിപ്പിച്ചിരുന്ന ചെറിയ പുഴയായിരുന്നു. കടപ്പൂരിലുള്ള മാളിയേക്കൽ കടവിലൂടെയാണ് ചെറിയ യാനങ്ങൾ മുഖേന കച്ചവട വസ്തുക്കളുടെ കയറ്റിറക്ക് നടത്തിയിരുന്നത്. ആദിമ കാലങ്ങളിലൊരിക്കൽ മൈലാപ്പൂരിലേക്ക് കച്ചവട ചരക്കുമായി കടൽ മാർഗ്ഗം പോകും വഴി കപ്പൽ കടൽ ക്ഷോഭത്തിൽപ്പെട്ടപ്പോൾ "സുരക്ഷിതരായി തിരികെ തങ്ങളുടെ ദേശത്ത് ദൈവമാതാവിന് പള്ളി പണിത്, യൗനാൻ ദീർഘദർശിയെ അനുസ്മരിക്കുവിധം കപ്പൽ പ്രദക്ഷിണം നടത്തിെക്കൊള്ളാമെന്നുള്ള" നേർച്ചയാണ്, ലോകത്ത് വേറൊരിടത്തുമില്ലാത്ത കുറവിലങ്ങാട്ടു പള്ളിയിലെ കപ്പേലാട്ടവും, കപ്പൽ പ്രദിക്ഷണവും, വെച്ചൂട്ടും, ഉണ്ടാകുവാൻ കാരണം. കുറവിലങ്ങാട്ടു പള്ളിയുടെ വടക്കുപടിഞ്ഞാറായുള്ള പള്ളി വടേക്കടത്ത് പറമ്പിനും, വടക്ക്കിഴക്കായുള്ള കള്ളി പറമ്പിനും, മദ്ധ്യേയുള്ള പറമ്പും, തെക്ക്പടിഞ്ഞാറായുള്ള കാളിക്കാവ് പറമ്പിനും തെക്ക് കിഴക്കായുള്ള ശങ്കരപുരി പറമ്പിനും, മദ്ധ്യേയുള്ള പറമ്പും, കടപ്പൂര് കുടുംബങ്ങളുടേതായിരുന്നു.കൂടാതെ, പള്ളി നടക്കൽ തെക്കേടത്ത് പറമ്പ് കടപ്പൂരഞ്ചുവീടർക്കും പള്ളിയാവശങ്ങൾക്ക് കുറവിലങ്ങാട്ട് വരുമ്പോൾ പ്രത്യേകിച്ച് മൂന്നുേനാമ്പു കാലത്ത് താമസിക്കുവാനുള്ള സ്ഥലമായിരുന്നു. മാനശംഖൂ കേസിൽ കേസ് വാദിച്ച് ജയിച്ചതിന് പ്രതിഫലമായി മാണിക്കത്തനാർ കടപ്പൂര്കാരുടെ സ്ഥലം പള്ളിയുടെ പേർക്ക് എഴുതി വാങ്ങിച്ചു. കപ്പലോട്ടം സംബന്ധിച്ച കുറവിലങ്ങാട്ടെ ഒരു വാമൊഴി ഐതിഹ്യം ഇപ്രകാരമാണ്, കുറവിലങ്ങാട്ടെ ബ്രാഹ്മണ പാരമ്പര്യ അടിസ്ഥാന കുടുംബങ്ങളിൽ ഒന്നായ കലിംഗൽ/കല്ലിങ്ങൽ/കള്ളി/പള്ളിവീട്ടിൽ കുടുംബത്തിൽ നിന്നും ദത്ത് മാർഗ പിൻമുറയായി കടപ്പൂര് മഞ്ചേരിൽ തറവാട്ടിൽ ജനിച്ച സഹോദരങ്ങളാണ് കൂറ്റൻ മാപ്പിളമാർ എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന, ചാക്കോ തരകനും (1707-1808)മാത്തൂ തരകനും (1712-1756). പോർച്ചുഗീസുകാരുമായും ഡച്ചുകാരുമായും പരമ്പരാഗതമായി ഉണ്ടായിരുന്ന നേരിട്ടുള്ള കച്ചവട ബന്ധവും തരക് പിരിവ് സ്ഥാനവും, പിതാവായ ചാണ്ടി തരകനിൽ നിന്നും കൂറ്റൻ സഹോദരർക്ക് കൈമാറി കിട്ടിയ ഒന്നായിരുന്നു. കൂടാതെ, മാതൃ പിതാവിൽ നിന്നും കൈമാറിക്കിട്ടിയ വടക്കുംകൂർ രാജാവിൻ്റെ സൈനിക മേധാവിത്വ സ്ഥാനവും, പ്രമുഖ ഉപദേശി സ്ഥാനവും കൂറ്റൻ സഹോദരർക്ക് 1740 മുതൽ 1750 വരെ ഉണ്ടായിരുന്നു. 1735-40 കാലഘട്ടത്തിൽ വിദേശകച്ചവടക്കാർക്ക് തുറമുഖത്ത് ചരക്കെത്തിക്കുകയും  തരകുപിരിക്കുകയും മറ്റും ചെയ്തുവന്നിരുന്ന കൂറ്റൻ സഹോദരൻമാരുമായി  ഡച്ചുകാർ വലിയ സൗഹൃദത്തിലായി. അതിനാൽ ഡച്ചുകാർ ഡെൻമാർക്കിലേക്ക്  യാത്രയ്ക്ക് ക്ഷണിക്കുകയും, മൂത്തയാളായ ചാക്കോ തരകൻ ചരക്കുകപ്പലിൽ വിദേശയാത്രക്കു പോകുകയും  തിരികെ  വരുമ്പോൾ കപ്പൽ കടൽക്കാറ്റിപ്പെട്ട് അപകടാവസ്ഥയിലായപ്പോൾ,  തരകൻ നാവികരോട് ഒരു സഹായം അഭ്യർത്ഥിച്ചു. "തങ്ങളുടെ പൂർവ്വികർ പുരാതന കാലത്തെ കച്ചവടനാവികരായിരുന്നെന്നും, ഒരിക്കൽ, മൈലാപ്പൂര് ഭാഗത്തേക്ക് കച്ചവട ചരക്കുസാമഗ്രികളുമായി പോകും വഴി കപ്പൽ കടൽ ക്ഷോഭത്തിൽപ്പെട്ടപ്പോൾ സുരക്ഷിതരായി തിരികെ എത്തുന്നതിന്, തങ്ങളുടെ ദേശത്ത് ദൈവമാതാവിന് പള്ളി പണിത്, യൗനാൻ ദീർഘദർശിയെ അനുസ്മരിക്കുവിധം കപ്പൽ പ്രദക്ഷിണം നടത്തിെക്കൊള്ളാമെന്നുള്ള നേർച്ച ഉണ്ടായിരുന്നെന്നും, അതിൽ പള്ളി പണിതെങ്കിലും, ഇക്കാലമത്രയും കപ്പൽ ഉണ്ടാക്കി പ്രദിക്ഷണം നടത്തുവാൻ കഴിഞ്ഞിട്ടില്ലെന്നും, ഞാൻ കുറവിലങ്ങാട് മുത്തിയമ്മയുടെ ഒരു മാതൃഭക്തനാണ്, എനിക്ക്  ആ നേർച്ച വീണ്ടും നേർന്ന് നടത്തുവാൻ ആഗ്രഹമുണ്ട്. നിങ്ങൾ ഒരു കപ്പൽ പണിത് തന്ന് സഹായിക്കുമെങ്കിൽ ഞങ്ങൾക്ക്  ആ നേർച്ച  നിറവേറ്റുവാൻ കഴിയും. ആ നേർച്ച നേർന്ന ശേഷം ഞാൻ മുത്തിയമ്മയെ വിളിച്ചു പ്രാർത്ഥിച്ചാൽ അമ്മ  സഹായിച്ച് ഈ കടൽ ക്ഷോഭം മാറി നമ്മൾ സുരക്ഷിതരായിത്തീരും" എന്ന് പറഞ്ഞപ്പോൾ നാവികർ മറുപടിയായി  " നിങ്ങളുടെ വിശ്വാസപ്രകാരം ഇവ സംഭവിക്കുമെന്ന് നിങ്ങൾക്ക് ഉറപ്പാണെങ്കിൽ നേർച്ച നേർന്നുകൊള്ളൂ, ഞങ്ങൾ കപ്പൽ പണിത് സഹായിക്കാം" എന്ന് മറുപടി നൽകിയപ്പോൾ,കൂറ്റൻ മാപ്പിള കപ്പൽ പ്രദക്ഷിണ നേർച്ച നേർന്ന്, മുത്തിയമ്മയെ വിളിച്ചു പ്രാർത്ഥിച്ചതിനാൽ  കടൽ ശാന്തമായെന്നും, സന്തുഷ്ടരായ ഡച്ചു നാവികർ, കടുത്തുരുത്തി തുറമുഖത്ത് എത്തിയപ്പോൾ, ഒരു മരക്കപ്പലുണ്ടാക്കിെയന്നും, ഈ കപ്പൽ നിർമാണത്തിൽ സഹായിക്കുവാൻ, തരകൻ്റെ വീടായ കടപ്പൂര് കൂറ്റനാൽ മാളികയുടെ സമീപത്തുള്ള ആയോധന കളരി പരിശീലന കേന്ദ്രമായിരുന്ന കൊല്ലൻമാടയിലും ആശാരിമാടയിലും ആയുധ നിർമാണത്തിൽ സഹായക കുടുംബങ്ങളായി കുടിപാർപ്പിച്ച    കൊല്ലക്കൂടി, ആശാരിക്കൂടി, കണിയാൻകുടി, മൂശാരിക്കുടി, തട്ടാൻകുടി തുടങ്ങിയ ജോലിക്കാരെ   നിയോഗിച്ചു. കപ്പൽ നിർമാണം പൂർത്തിയാക്കി, കടുത്തുരുത്തി പള്ളിയിൽ കൊണ്ടുവന്നപ്പോൾ  പള്ളിക്കാർ അവകാശ വാദം ഉന്നയിക്കുകയും, അവർ, കപ്പൽ പള്ളിയുടെ ഉള്ളിൽ കടത്തുവാൻ ശ്രമിച്ചപ്പോൾ, ആനവാതിൽ,ചെറുതായിരുന്നതിനാൽ, ആ ശ്രമം  വിഫലമാകുകയും, പോം വഴി ആലോചിക്കും വരേക്ക്,  പള്ളിമുറ്റത്തു  വച്ചു കപ്പൽ പെയിൻ്റ് ചെയ്യുവാൻ ഏർപ്പാടാക്കുകയും, പെയിന്റിംഗ് ചെയ്യുന്ന വേളയിൽ പെയിൻ്റ്  കണ്ണിൽ തെറിച്ച്,പെയിൻ്റ് ചെയ്തവരുടെ  കണ്ണുകേടായെന്നും, തുടർന്ന്, കടുത്തുരുത്തി പള്ളിക്കോ, കുറവിലങ്ങാട്ടു പള്ളിക്കോ എന്ന് തർക്കമുണ്ടാവുകയും, അന്ന് കൂറ്റൻ മാപ്പിള  മദ്ധ്യസ്ഥം പറഞ്ഞ് കപ്പലും, പെയിന്റിംഗ് ജോലിക്കാരെയും, കുറവിലങ്ങാടിന് കൊണ്ടുവന്നു എന്നും, കുറവലങ്ങാടു പള്ളിമുറ്റത്തു വച്ചു കപ്പൽ പെയിന്റിംഗ് ചെയ്തപ്പോൾ, അവരുടെ, കണ്ണ് സുഖപ്പെട്ടതായും, കുറവിലങ്ങാട്ടുകാരുടെ ഇടയിൽ ഐതിഹ്യമുണ്ടായിരുന്നതായി പഴമക്കാർ പറഞ്ഞിരുന്നു. 1752 ൽ മാർത്തണ്ഡവർമ്മയുടെ കാലത്ത് വടക്കുംകൂർ രാജ്യം തിരുവതാംകൂറിൽ ലയിപ്പിച്ചതിനേ തുടർന്ന്,കൂറ്റൻ മാപ്പിളക്ക്, നഷ്ടപ്പെട്ട  തരക് പിരിവ് അധികാരവും തരകസ്ഥാനവും,കൂടാതെ, ശിക്ഷാ വിധി അധികാരവും, കുറവിലങ്ങാട്ടു പള്ളി നടത്തിപ്പും രാജകൽപന പ്രകാരം ലഭിച്ച സമയത്ത്, നേരത്തേ,  തൻ്റെ ഇടപെടൽ മൂലം കുറവിലങ്ങാട്ടു പള്ളിക്ക് ലഭിച്ച കപ്പൽ  സൂക്ഷിക്കുവാൻ പള്ളിക്കു വടക്കുഭാഗത്ത് കപ്പൽമുറിയും, പള്ളിക്കുമുൻവശത്തു പടിപ്പുരമാളികയും (മതിേലമാളിക എന്നും പേർ പറയാറുണ്ട്.) വി. സെബസ്ത്യാനോസ്സിൻ്റെ ചെറിയപള്ളിയിൽ കെടാവിളക്കു തൂക്കുവാൻ തൻെറ സ്വന്തം കണങ്കൈ രൂപത്തിലും അളവിലും ഒരു മര കൈയ്യും പണിതുണ്ടാക്കി.  ടി, കണങ്കൈ രൂപത്തിലുള്ള മര ക്കൈയ്യ്,  ഒരു കേടും വരാതെ, ഇപ്പോൾ, വലിയപള്ളിയുടെ,  വടക്കുപടിഞ്ഞാറേ  വശത്ത് മാറ്റിസ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്ന വാദ്യപ്പുരയ്ക്കകത്ത് സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നത് കാണാവുന്നതാണ്. കൂറ്റൻ മാപ്പിളയുടെ പിൻമുറ കുടുംബങ്ങൾ മുക്കം/മുക്കത്ത്, കൂറ്റാരപ്പള്ളി,ഇടത്തൊട്ടി,കൂറ്റനാൽ എന്നീ കുടുംബങ്ങളും, അവയുടെ ശാഖകളുമാണ്. ==അടിസ്ഥാന കുടുംബങ്ങൾ== (മാർ തോമ്മാ പാരമ്പര്യ കുടുംബങ്ങൾ) മാർ തോമ്മാ വിശുദ്ധൻ്റെ ശിഷ്യ പൗരോഹിത്യ കുടുംബങ്ങൾ കള്ളി,കാളികാവ്, കടപ്പൂര്, മാളിയേക്കൽ, ശങ്കരപുരി,പകലോമറ്റം, എന്നിവയായിരുന്നു. ==പാലയൂർ നാലു വീടര്:== ===(൧)കള്ളി=== (പുരാതന ഉച്ചാരണം= കല്ലി/കല്ലിങ്കൽ/കല്ലിങ്ങൽ/കലിംഗൽ) പുരാതന കാലത്ത് കാശ്മീരിലെ ബ്രാഹ്മണരിൽ പണ്ഡിറ്റ് വംശജനായ ദീർഘതമസ് എന്ന അന്ധ മുനി ചില സാഹചര്യങ്ങളാൽ ദത്ത് മാർഗ്ഗേണ കലിംഗ ദേശത്ത് വന്ന് വസിച്ചതിനാൽ പിൻമുറ കുടുംബങ്ങൾ കലിംഗബ്രാഹ്മണർ എന്നറിയപ്പെട്ടു. ഈ കുടുംബങ്ങൾ തലമുറകൾ പിന്നിട്ടപ്പോൾ കലിംഗ ദേശം അശോക ചക്രവർത്തിയുടെ ആക്രമണം നേരിട്ടതിനാൽ പിൻമുറ കുടുംബങ്ങൾ ആന്ധ്ര, കർണാടക, തമിഴ്നാട്, സിലോൺ, കേരളം എന്നിവിടങ്ങളിൽ വന്ന് താമസിച്ചു. പ്രാചീന തമിഴകത്തിലെ പതിമൂന്നു "നാടു'കളിലൊന്നായിരുന്നു കുടൈനാട്‌ /കോടൈനാട് അഥവാ പാലൈചേരം. പാലേശ്വരത്തെ പാലയൂർ ദേശത്ത് വസിച്ചിരുന്നതും,(1906 ലെ ഒരു രേഖ പ്രകാരം: പാലയൂർ പള്ളിക്ക് തെക്ക് "പാലയൂർ ദേശം സർവ്വേ 56ാം നമ്പർ സബ്ഡിവിഷൻ 2ാം നമ്പർ കള്ളിങ്ങൽ/കള്ളിയിങ്ങൽ/കല്ലിങ്ങൽ പറമ്പ്. ഇവിടെ ഒരു ഓത്തുശാലയുമുണ്ടായിരുന്നു.)ഇന്ത്യയിലെ സാമൂഹികാന്തരീക്ഷത്തിൽ രാജ ഭരണത്തിന്റെ നട്ടെല്ലും,ഔന്നത്യ തൊഴിലുമായിരുന്ന തരക് പിരിവ് അഥവാ ചുങ്കം പിരിവ് തൊഴിലായി നടത്തി വന്നിരുന്ന കലിംഗ കുടുംബക്കാർ മാർ തോമ്മാ വിശുദ്ധനിൽ നിന്നും ദിവ്യ സ്നാനം സ്വീകരിക്കുകയും കുടുംബനാഥന് ചുങ്കം പിരിവുകാരനായ മത്തിയാസ് അഥവാ മത്തായി ശ്ലീഹായുടെ പേര് വിശുദ്ധൻ നൽകുകയും, ഇളമുറക്കാരന് കേപ്പാ എന്ന പേര് നൽകി മൂപ്പൻ കത്തൈനാർ(മെത്രാൻ) പദവി നൽകുകയും ചെയ്തു. കേപ്പാ മൂപ്പൻ കത്തൈനാർ ചോഴരാജാവായ പാലിമറ്റം/പാലമറ്റം രാജാവിന്റെ മകളെ വിവാഹം ചെയ്യുകയും പിൻമുറയിൽ അഞ്ചാം തലമുറയോടെ AD 162 ൽ ആദ്യത്തെ പിരിവ് ശാഖ കല്ലിങ്കൽ എന്നറിയപ്പെടുകയും ചെയ്തു. എഡി 161 കാലത്തോടെ അധികാരമേറ്റ റോമൻ ചക്രവർത്തി മാർക്കസ് ഔറേലിയസ് അന്റോണിനസ് 161-180 തങ്ങളുടെ വ്യവഹാര രാജ്യങ്ങളിൽ ഉള്ള ക്രിസ്ത്യാനികളെ കൊന്നൊടുക്കാൻ തീരുമാനിച്ചതിൻ പ്രകാരം എഡി 169 ൽ കൊടുങ്ങല്ലൂരിലുണ്ടായിരുന്ന റോമൻ സൈനിക ക്യാമ്പിൽ നിന്ന് സൈനികരുടെ ആക്രമണം മൂലം മൂപ്പൻ കത്തൈനാരും, മറ്റു കത്തൈൻമാരും കൊല്ലപ്പെടുകയും ചെയ്തതോടെ കലിംഗൽ, കാളിയൻകാവ്,പാലമറ്റം,ചന്ദ്രപുരി, വലിയവീട്ടിൽ കൊടുങ്ങല്ലൂർ ശാഖ, എന്നീ കുടുംബക്കാർ അങ്കമാലിയിലേക്ക് താമസം മാറ്റുകയും,15 വർഷ ശേഷം അങ്കമാലിയിലേക്കും ആക്രമണങ്ങൾ ഉണ്ടായതോടെ ജലവാഹനങ്ങൾ എത്താത്ത ദൂരസ്ഥലവും മാളിയേക്കൽ കുടുംബക്കാരുടെ ബന്ധുക്കളുടെ ഇടവുമായ കടപ്പൂര് - കുറവിലങ്ങാട് ദേശത്തേക്ക് അവരെ തിരഞ്ഞു പിടിപ്പാതിരിപ്പാൻ അവരുടെ പേരും, ഗോത്രനാമവും മാറ്റി പറയുകയും ചെയ്ത് താമസിച്ചു വന്നു. ചന്ദ്രപുരി, പാലമറ്റം,വലിയവീട്ടിൽ കൊടുങ്ങല്ലൂർ ശാഖ, എന്നീ കുടുംബങ്ങൾ പിന്നീട് ഏ.ഡി 240 ൽ തിരികെ കൊടുങ്ങല്ലൂർക്ക് പോയി. ശാഖാപിരിവുകൾ: (1)എഡി 162 കേപ്പാ തരകൻ കല്ലിങ്കൽ കൊടുങ്ങല്ലൂർ, (2)എ.ഡി. 229 ഇട്ടി തരകൻ തേച്ചേരിൽ, പ്രയാറ്, ചെങ്ങന്നൂർ. ഇടശ്ശേരിയേത്ത്, കിഴുവള്ളിൽ,പുത്തേത്ത്, തുണ്ടിയേത്ത്, കൊച്ചേത്ത്, രാമഞ്ചിറയിൽ,മുളമൂട്ടിൽ, പുല്ലാമ്പള്ളിൽ etc... (3) എഡി 293 മാത്തൂ തരകൻ, തോപ്പിൽ/തോപ്പിലാൻ നിരണം,അങ്കമാലി, പള്ളിപ്പുറം, (4)എ.ഡി. 356 തോമ്മാ തരകൻ, കടവിൽ കടുത്തുരുത്തി (4a) എഡി 500 കടവിൽ നിരണം ശാഖ (4d) എഡി 800 കടവിൽ വൈക്കംചെമ്പ് ശാഖ (4d 7)എഡി 1400 (4d 8)എഡി 1500 ഔത കോട്ടയ്ക്കുപുറം അയ്‌മനംപറമ്പിൽ (4d 8a)മാത്തൻ നാഗപ്പുഴ എ.ഡി 1600 . കടവിൽ, അയ്മനംപറമ്പിൽ, ഏഴാനിക്കാട്ട്, ചെറുകുന്നത്ത്, കല്ലറയ്ക്കൽ, പുന്നക്കോട്ടിൽ, കളപ്പുരയിൽ, പനച്ചിമറ്റത്തിൽ, വലിയപുത്തൻപുരയിൽ, നിരവത്ത്, കൊച്ചുപുത്തൻപുരയിൽ, പൂന്തുരുത്തിൽ, അക്കരപ്പറമ്പിൽ, അരകുന്നേൽ, കിഴക്കാലായിൽ, അടുക്കോലിൽ, കോതവഴിയ്ക്കൽ, പുത്തൻപുരയ്ക്കൽ, അമ്പാട്ട്, ചാരനാൽ, പുയ്ക്കുന്നേൽ, കൊട്ടാരത്തിൽ, പനന്താനത്ത് (4k)എ.ഡി 1400 കോഴാ, കുര്യനാട് ശാഖ,(4k 1) അരീത്ര കട്ടയ്ക്കൽ, വട്ടംകുഴി, പാവയ്ക്കൽ, എടത്തിനാൽ, (4n)എ.ഡി 1750 ലൂക്കാ (ഒക്കാണ്ട്) നമ്പ്യപറമ്പിൽ വാഴക്കുളം (4n) നമ്പ്യാപറമ്പിൽ, പൂക്കാട്ട് നമ്പേലിൽ, പുതിയകുളങ്ങര, കൊച്ചുകുടി, പുതുശ്ശേരി, പുത്തൻപുര, ചീങ്കണ്ണിവളവിൽ, കൂറ്റമ്പാടത്ത്, കണിയാംകുടിയിൽ, പള്ളത്ത്, വടക്കേക്കര, പേപ്പതി, തയ്യിൽ, ചങ്ങനാപറമ്പേൽ, കളരിക്കതൊട്ടിയിൽ, തടത്തിൽ, തോട്ടുമാരിയിൽ, (5)എഡി 433 കുര്യാത് തരകൻ, അറയ്ക്കൽ, (5a)AD 522 അങ്കമാലി,വൈക്കം ചെമ്മനത്തുകര, വല്ലകം ,കുലശേഖരമംഗലം,ഉദയംപേരൂർ,കടുത്തുരുത്തി,കോക്കമംഗലം, (5a1)AD600 പയപ്പയർ(അന്ത്യാളം)പാലാ, (5a1a) കുര്യാത് കരോട്ട് അറയ്ക്കൽ, (5a1a1) ആഗസ്തി പാമ്പാക്കൽ,(5a1a2)ദേവസ്യ കണ്ടത്തിൽ,(5a1a3) കുര്യാത് പള്ളിക്കുന്നേൽ അറയ്ക്കൽ, (5a1a4)അവിരാകരോട്ട് അറയ്ക്കൽ തറവാട്, ,(5a1b)അവിരാ താഴത്ത് അറയ്ക്കൽ, (5a1b1) തൊമ്മൻ ചവണിയാങ്കൽ (5a1b2)ഉലഹന്നാൻ ചവറനാനിക്കൽ (5a1b3)ഉതുപ്പ് കുന്നുംപുറം (5a1b4)ഔസേപ്പ് ചെട്ടിപ്പുഴ (5a1b5)കുഞ്ഞവിരാ താഴത്ത് അറയ്ക്കൽ തറവാട് (5a1m)AD1600 കുര്യായ്പ് തൊമ്മൻ ഇലയ്ഞ്ഞിക്കൽ കോതമംഗലം,(5a2)തൃശൂർ. (5b)AD600 പള്ളിപ്പുറം, (5c)AD760 മൈലക്കൊമ്പ് (5e)AD 900 കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി (5e20)AD1630 രാമപുരം (5e25) AD1772(1)മാതു മൂലേച്ചാലിൽ x ഏലിയമ്മ ചെമ്പോലയിൽ ചുങ്കം 1752. (1A) എബ്രഹാം പള്ളാട്ട് 1772 ഇടയോടി. (1Aa)തയ്യിൽ (1Ab)കിഴക്കേ പുതിയിടം (1Ac)പടിഞ്ഞാരെ പുതിയിടം (1Ad) ഇലഞ്ഞിമറ്റം (1Ae)വരകുകാല (1Af)വാണിയപ്പുരയിൽ (1Ag) വെട്ടുകല്ലുംപുറം (1Ah)ചെമ്പകശ്ശേരിൽ (1Ai)തുളുശേരിൽ (1Aj) നെടുംചേരിൽ (1Ak)കുഴികൊമ്പിളിൽ (1Al)വാഴക്കുന്നേൽ (1B)തൊമ്മൻ മൂലേച്ചാലിൽ കിഴക്കേൽ ---- 1774 (1Ba)ചങ്കപ്പുര (1Bb)കൈപ്പള്ളി (Bc1) മുളഞ്ഞനാനി (1Bd)പഴെട്ടു (1ആയിരിക്കുക)ശൗര്യമ്മക്കൽ (1Bf)കിഴക്കേത്തൊട്ടി. (1C)മണ്ഡപത്തിൽ (1Ca) മത്തായി മണ്ഡപത്തിൽ ---- 1777 (1Ca1) മത്തായി (കുട്ടികളില്ല) (1Ca2). സ്കറിയ (താഴത്തു മണ്ഡപത്തിൽ). .(1D)പഴൂർ വടക്കേടത്ത് (1D) മാതു മൂലേച്ചാലിൽ (അവിവാഹിതൻ) ---- . . (1E) 1780 ഔസേഫ് പടിഞ്ഞാറേ മൂലേച്ചാലിൽ (കൊച്ചുപുരക്കൽ)---- 1788 (1Ea)ഔസേഫ് ---- -- (1Ea1) ഔസേഫ് കൊച്ചുപുരക്കൽ മറിയം -- (1Ea1A) വർക്കി (കൊച്ചേട്ടൻ) അന്നമ്മ കരിക്കണ്ടത്തിൽ (1Ea1B) ചാക്കോ (1Ea1Aa) ത്രേസ്യാമ്മ ചൊവ്വാട്ടുകുന്നേൽ (1Ea1Ab) അന്നമ്മ കൊമരത്തകുന്നേൽ (1Ea1A1) ജോസഫ് മറിയം കരോട്ടുചിറക്കൽ (1Ea1A1A) ജോർജ്ജ് (അപ്പച്ചൻ) മറിയക്കുട്ടി ചെറിയംപുറത്ത് (1Ea1A1B) ബേബി (1Ea1A1C) ജോയി (1Ea1A1D) ജോസ് (1EaA1a) അന്ന (സീനിയർ അന്ന, സിസ്റ്റേഴ്സ് ഓഫ് ചാരിറ്റി കോൺവെൻ്റ്, കൽക്കട്ട) (M5A1A1b) മേരി ലൂക്കോസ് വേണാട്ട് (1Ea1A1A1) സന്തോഷ്. . (1F)കൊച്ചുതൊമ്മൻ കുരുവിനാക്കുന്നേൽ ത്രേസ്യ പള്ളത്ത് 1795 (1Fa)കോലഭാഗത്ത്. . (1G) വർക്കി മൂലേച്ചാലിൽ തറവാട് 1800 (1Ga)മൂലേച്ചാലിൽ (1Gb)മുതലക്കുഴി (1Gc)വടക്കേ മുതലക്കുഴി (1Gd)കടപ്ലാക്കൽ (1Ge)മേനപ്പാട്ട് (1Gf)വില്ലന്തനാഥ് (1Gg)കാപ്പിലിപ്പറമ്പിൽ (1Gh)പുരയിടത്തിൽ (1Gi) കുന്നപ്പള്ളി (5M)1750 മരങ്ങാട്ടുപിള്ളി, മണക്കാട്ട് . (5N)1800 കുറവിലങ്ങാട്,തറവാട് (6)എഡി 626 കുര്യാത് തരകൻ, ഓരത്തിൽ, കുറവിലങ്ങാട്, ആരക്കുഴ, (7) എഡി739 മാത്തൂ തരകൻ, (8)എഡി 850കുണ്ടുകുളം,കുന്നംകുളം (8a)ആട്ടോക്കാരൻ തൃശൂർ (8b)എഡി 1300 കവലക്കാട്ട്,കൊരട്ടി (8b1)ചിറപ്പനത്ത് (8b2)വട്ടോളിൽ (8c) തേയ്ക്കാനത്ത് തൃശൂർ, അങ്കമാലി, ചാലക്കുടി, കിഴക്കമ്പലം, കോതമംഗലം,(8c1)കണ്ണാട്ട്/കണ്ണാടൻ കോതമംഗലം (9) എഡി 964 തോമ്മാ തരകൻ, കള്ളിക്കാട്ടിൽ/കള്ളിക്കാട്ട്/കള്ളിക്കാടൻ തൃശ്ശൂര്, അങ്കമാലി,കീഴില്ലം, കോലഞ്ചേരി. (10)എഡി 1109 വർക്കി മാത്തൂ തരകൻ, കല്ലറക്കൽ തരകൻ കുടുംബം, കൂർത്തമല(കുറുപ്പംപടി), ഉപശാഖകൾ: വൈക്കം,മാവേലിക്കര,ചങ്ങനാശ്ശേരി,കുറുപ്പംപടി, മൂലൻ,പൊയ്ക്കാട്ടിൽ,കൈപ്പനാട്ട്,കരിമ്പിൽ. (11) എഡി 1144 ഐപ്പ് തരകൻ കടുവെട്ടൂര്, തേവർതുണ്ടിയിൽ,പുള്ളിപ്പടവിൽ,മൂത്തമ്പാക്കൽ,വലിയ പുതുശ്ശേരിൽ,കാരിശ്ശേരിൽ. (12)ഏ.ഡി 1161 കുര്യാത് തരകൻ നെടുംചാലിൽ ചായൽ(നിലയ്ക്കൽ) (12a)ഏ.ഡി 1199 ഉണ്ണിഐപ്പ് (12a1)ഏ.ഡി 1227 കുര്യാത് നെല്ലിമറ്റത്തിൽ,കടാതി (12a1A)ഏ.ഡി 1265 കുര്യാത് നെല്ലിമറ്റത്തിൽ,കടാതി (12a1A1) ഏ.ഡി 1293 കുര്യാത് കുര്യാത് കട്ടച്ചിറയിൽ, പെരുവംമൂഴി,കടമറ്റം, (12a1A2) ഏ.ഡി 1298 പുരവത്(പ്രോത്ത്) കുര്യാത് നെല്ലിമറ്റത്തിൽ,കടാതി. (12a2)ഏ.ഡി 1232 കോരുള നെടുംചാലിൽ,കോതമംഗലം, (12a2A)ഏ.ഡി 1270 ഉണ്ണിഐപ്പ് കോരുള ? (12a2B)ഏ.ഡി 1270 ചുമ്മാര് കോരുള (12a2B1) കോരുള ചുമ്മാര് നെടുംചാലിൽ,കോതമംഗലം, (12a3)ഏ.ഡി 1237 ഉണ്ണിഐപ്പ് (12a3A)ഏ.ഡി 1237 ഉണ്ണിഐപ്പ് ഉണ്ണിഐപ്പ്, (12a3B)ഏ.ഡി 1275 ചെറിയാത് ഉണ്ണിഐപ്പ് (12a3B1) ചെറിയാത് ഉണ്ണിഐപ്പ് പോത്താനിക്കാട്ട്, മൈലക്കൊമ്പ്, ചെട്ടിയാംകുടി, പോത്താനിക്കാട്ട്, കാട്ടാംകോട്ടിൽ,വെട്ടുകല്ലേൽ,തോട്ടുപാട്ട്,മാണിക്കുന്നേൽ. തലമുറ (41A) ഏ.ഡി 1292 ഐപ്പ് മാത്തൂ തരകൻ,പള്ളിവീട്ടിൽ, തലമുറ (41C) ഏ.ഡി 1302 തൊമ്മി മാത്തൂ തരകൻ,പള്ളിവീട്ടിൽ, തലമുറ (42A) മാത്തൂ തൊമ്മി തരകൻ,പള്ളിവീട്ടിൽ, തേവർവയൽ,ഏ.ഡി 1330-? തലമുറ (42B) മാത്തൂ മാത്തൂ തരകൻ,പള്ളിവീട്ടിൽ തറവാട്, ഏ.ഡി 1335-?, തലമുറ (43A) തൊമ്മി മാത്തൂ തരകൻ,പള്ളിവീട്ടിൽ,മൂക്കൻതോട്ടം, ഏ.ഡി 1363-? കടുത്തുരുത്തി, കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി വെട്ടത്ത്,കിഴക്കരക്കാട്ട്,അരീക്കാട്,പനത്താനം,കൊച്ചുപ്ലാക്കൽ,കുഴിമുള്ളിൽ,തെരുവപ്പുഴ,വല്ലേൽ,തട്ടാംപള്ളി,പാലത്തൊടുക,എടമനപടവിൽ,കീരമ്പനാൽ,ചെമ്പനാനിക്കൽ,വരിയ്ക്കമായ്ക്കൽ, തലമുറ (43B) മാത്തൂ മാത്തൂ തരകൻ പള്ളിവീട്ടിൽതറവാട്,ഏ.ഡി 1368-? തലമുറ (44A)മാത്തൂ മാത്തൂ തരകൻ, പള്ളിവീട്ടിൽഏ.ഡി 1396-? തലമുറ (44B)കുര്യാത് മാത്തൂ തരകൻ, പള്ളിവീട്ടിൽതറവാട് ഏ.ഡി 1401-? തലമുറ (45A)കുര്യാത് കുര്യാത് തരകൻ, പനങ്കുഴയ്ക്കൽ,ഏ.ഡി 1429-? പിന്മുറ കുടുംബങ്ങൾ: നാലൊന്നുശ്ശേരിൽ,വെള്ളായിപ്പറമ്പിൽ,ആലാമ്പള്ളിൽ,പൂതുപ്പറമ്പിൽ,നാഴൂരിമറ്റം,പള്ളിക്കുന്നേൽ,കടുപ്പിൽ,പുന്നാപ്പള്ളിൽ,അരഞ്ഞാണിയിൽ,,ഒഴുകയിൽ,പാട്ടുപാറ,പന്തനാപ്പള്ളിൽ,വടക്കൻ്റേടത്ത്,കാളിയാർതോട്ടം,വട്ടക്കുന്നേൽ-വാലുമണ്ണേൽ,താഴമൺ, തലമുറ (45B) ഇത്താക്ക് കുര്യാത് തരകൻ,കുടക്കൽച്ചേരി,ഏ.ഡി 1434-? പിന്മുറ കുടുംബങ്ങൾ: ഏ.ഡി 1567-? കുടക്കശ്ശേരി അയർക്കുന്നം. പറമ്പിൽ, പുത്തൻപുരയ്ക്കൽ, തേവർവേലി,വേലച്ചേരി,കാവാലം. തലമുറ (45C) മാത്തൂ കുര്യാത് തരകൻ,പള്ളിവീട്ടിൽ തറവാട്,ഏ.ഡി 1439-? തലമുറ (46A)കുര്യാത് മാത്തൂ തരകൻ, പള്ളിവീട്ടിൽ തറവാട് ഏ.ഡി 1467-? തലമുറ (46B)കോരുള മാത്തൂ തരകൻ, പള്ളിവീട്ടിൽ തറവാട് ഏ.ഡി 1467-? തലമുറ (47A) മാത്തൂ കോരുള തരകൻ പള്ളിവീട്ടിൽ,തറപ്പിൽ,ഏ.ഡി 1500-? ×?പിന്മുറ കുടുംബങ്ങൾ: തറപ്പിൽ, വെള്ളിലാംതടം/വള്ളിയാംതടം, തലമുറ (47B)കുര്യാത് കോരുള തരകൻ, പള്ളിവീട്ടിൽ,1505-? ×? തലമുറ (48A) കോരുള കുര്യാത് തരകൻ, പള്ളിവീട്ടിൽ, കണ്ണൊഴുക്കത്ത് ഏ.ഡി 1555 -? × ? തലമുറ (48B)കുര്യാത് കുര്യാത് തരകൻ പള്ളിവീട്ടിൽ ഏ.ഡി 1538-? × ? തലമുറ (49A)മാത്തൂ കുര്യാത് തരകൻ പള്ളിവീട്ടിൽ,വെള്ളറേത്ത്.ഏ.ഡി 1566-? × കുഞ്ഞിക്കാമ്മ ? തലമുറ (49B)കോരുള കുര്യാത് തരകൻ പള്ളിവീട്ടിൽ ഏ.ഡി1571-? × ഏലമ്മ മാത്തൂ 1580-? ശങ്കൂരി/ശങ്കരപുരി തറവാട് തലമുറ (50A)കുഞ്ഞേലമ്മ കോരുള തരകൻ പള്ളിവീട്ടിൽ ഏ.ഡി1599-? × തൊമ്മൻ ഗണകച്ചുവട്/ശങ്കരമംഗലം(ശങ്കരപുരി)1590-? തലമുറ (50B) കുര്യാത് കോരുള തരകൻ പള്ളിവീട്ടിൽ ഏ.ഡി1604-? പിന്മുറ ഉണ്ടായില്ല. തലമുറ (50C)മാത്തൂ കോരുള തരകൻ പള്ളിവീട്ടിൽ ഏ.ഡി1610-? × ഏലമ്മ ചെറിയാ കുഴിവേലിൽ/തറയിൽ/പാലയ്ക്കൽ 1619-? തലമുറ (51A)കോരുള മാത്തൂ തരകൻ പള്ളിവീട്ടിൽ ഏ.ഡി1638-? × ? പിന്മുറ കുടുംബങ്ങൾ: കൈപ്പുഴക്കുന്നേൽ,പുത്തോട്ടിൽ,ചള്ളാകുഴിയ്ക്കൽ,പാപ്പൻചിറ,മാളികകരോട്ട്,ചൂട്ടുവേലിൽ,നടുവിലേൽ,നെടുമണ്ണിൽ,കുറുന്തോട്ടം, പേരൂർ. തലമുറ (51B) ചെറിയാ മാത്തൂ തരകൻ പള്ളിവീട്ടിൽ ഏ.ഡി1643-? × ? പിന്മുറ കുടുംബങ്ങൾ: വില്ലവത്തേത്, മണ്ണാക്കുഴി, പറപ്പള്ളി, കള്ളിമല,ചേന്ദംകരി,വൈദ്യൻവീട്ടിൽ. തലമുറ (51C)മാത്തൂ മാത്തൂ തരകൻ മുറിഞ്ഞപ്പള്ളിൽ1648-1747 × Adoptive Marriage to അന്നാമ്മ ചാണ്ടി പട്ടരുമഠം(ശങ്കരപുരി)1656-1742 തലമുറ (52A)കോരുള മാത്തൂ തരകൻ, മുറിഞ്ഞപ്പള്ളിൽ ഏ.ഡി1676-1685 (ചെറുപ്പത്തിലേ മരണപ്പെട്ടു) തലമുറ (52B) ചാണ്ടി മാത്തൂ തരകൻ, മുറിഞ്ഞപ്പള്ളിൽ തറവാട് ഏ.ഡി 1681-1777 × Adoptive Marriage to അന്നാമ്മ കോരുള പണിക്കർ കടപ്പൂര് മഞ്ചേരിൽ തറവാട് ഏ.ഡി1685-1775 തലമുറ (52C) ഏലമ്മ മാത്തൂ തരകൻ ഏ.ഡി1687-1767 × ചാക്കോ കോളൂർ 1678-1764 തലമുറ (53A) ചാക്കോ ചാണ്ടി തരകൻ (കൂറ്റൻ മാപ്പിള) ഏ.ഡി1707-1811 മുറിഞ്ഞപ്പള്ളിൽ തറവാട്ട്മാളിക (1752മുതൽ1795 വരെ തിരുവതാംകൂറിന് കീഴിലുള്ള ഏറ്റുമാനൂർ, കടുത്തുരുത്തി, കുറവിലങ്ങാട് പ്രദേശങ്ങളടങ്ങിയ ലോക്കൽ പ്രൊവിൻസ് നാടുവാഴി/"കോയ്മ"യും കുറവിലങ്ങാട് പള്ളി സർവ്വാധികാരിയുമായിരുന്നു) × മറിയാമ്മ തൊമ്മൻ പട്ടാശ്ശേരിൽ മാന്നാനം ഏ.ഡി1715-1807 തലമുറ (53B)മാത്തൂ ചാണ്ടി തരകൻ 1711-1755 (അവിവാഹിതനായിരിക്കേ രക്തസാക്ഷിത്വം വരിച്ചു മരണപ്പെട്ടു.മാത്തൂ തരകനും 1752 മുതൽ ഭാഗിക കോയ്മ അധികാരം ഉണ്ടായിരുന്നു.മാത്തൂ തരകൻ്റെ മരണത്തോടെ കള്ളിയില്ലം/പള്ളിവീട് തറവാട്ട് വംശ ശാഖ അന്യം നിന്നു.) തലമുറ (54A)അന്നമ്മ ചാക്കോ തരകൻ ഏ.ഡി1735-1830 × വർക്കി നെടുമറ്റം(പകലോമറ്റം)ഏ.ഡി1726-1811 തലമുറ(54B)ചാണ്ടി ചാക്കോ തരകൻ മുക്കം/മുക്കത്ത് ഏ.ഡി 1739-1836 × Adoptive Marriage to ഏലിയാമ്മ മേത്തിരേട്ട്(പകലോമറ്റം) ഏ.ഡി1748-1827 തലമുറ(54C)തൊമ്മി ചാക്കോ തരകൻ കൂറ്റനാൽ ഏ.ഡി 1743-1832 × ? തലമുറ(54D) ചാക്കോ ചാക്കോ തരകൻ കൂറ്റനാൽ(മുറിഞ്ഞപ്പള്ളിൽ തറവാട്ട്മാളിക) ഏ.ഡി 1747-1843 × ? ==(൨)കാളികാവ്:== പുരാതന ഉച്ചാരണം= കാളിയൻകാവ്) പ്രാചീന തമിഴകത്തിലെ പതിമൂന്നു "നാടു'കളിലൊന്നായ കുടൈനാട്‌ അഥവാ കോടൈനാടിൽ നിന്നും പിരിഞ്ഞ് ചൂർണ്ണിനദിയ്ക്കും(പെരിയാർ), വെള്ളാങ്ങല്ലൂർ, പെരിഞ്ഞനം ഭാഗത്ത് കടലിൽ പതിച്ചിരുന്ന കോടശ്ശേരിപുഴ/ അഥവാ കൂടൈപ്പുഴയ്ക്കും മദ്ധ്യേയായി അതിര് തിരിഞ്ഞുള്ള പ്രദേശമായിരുന്നു നീളൈചേരം(നെടുംപുറൈനാട്). അറബിക്കടലിനോട്‌ തൊട്ടുകിടന്നിരുന്ന നാലു നാടുകളിൽ വടക്കുനിന്ന്‌ മൂന്നാമത്തേതായിരുന്നു ഇത്‌. അലക്സാണ്ടർ ചക്രവർത്തി സാമ്രാജ്യങ്ങൾ കീഴടക്കി അഖണ്ഡ ഭാരത പ്രദേശമായ പഞ്ചാബ് പ്രവിശ്യയിൽ എത്തിയപ്പോൾ സൂര്യവംശം,ചന്ദ്രവംശം,ശൈവവംശം എന്നീ ബ്രാഹ്മണ കുടുംബങ്ങൾ തെക്കേ ഇന്ത്യയിലേക്ക് പാലായനം ചെയ്യുകയും പിൽക്കാലത്ത് ദത്ത് മാർഗ്ഗേണ രാജഭരണം കൈയ്യാളുകയും ചെയ്തു.ഇത്തരത്തിൽ ഭരിച്ചുവന്ന ശൈവ ബ്രഹ്മണ വംശജനായിരുന്ന കാളിയൻകാവ് ഒരു ചേര രാജാവാണ് ഇവിടെ ഭരണം നടത്തിയിരുന്നത്.(1906 ലെ ഒരു രേഖ പ്രകാരം: പാലയൂർ പള്ളിക്ക് പടിഞ്ഞാറ് പ്രധാന കുളത്തിനു വടക്ക് പടിഞ്ഞാറ് "പാലയൂർ ദേശം സർവ്വേ 50ാം നമ്പർ സബ്ഡിവിഷൻ 20ാം നമ്പർ കാളിയൻ വീട്ടിൽ പറമ്പ്, കാളിയൻകാവ്/കാവതിയാട്ട്) ഇദ്ദേഹം, മാർ തോമ്മാ വിശുദ്ധനിൽ നിന്നും ദിവ്യസ്നാനം സ്വീകരിക്കുകയും അവിരാഹമ്(അബ്രഹം) എന്ന പേര് സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. പിന്നീട്, ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ പിൻമുറക്കാരനായ യാക്കോവിന് കത്തൈനാർ(റമ്പാൻ) പദവി നൽകുകയും ചെയ്തു. (1)പാറ്റാനി (2)തേനാശ്ശേരി (3)കിണറ്റുങ്കൽ (4)ഓടാപന്തിയിൽ (5)അയ്ക്കരതാഴത്ത് (6)വടക്കേക്കര (7)തെക്കേക്കൂറ്റ് (8)തെക്കേൽ (9)പനച്ചിക്കൽ (10)ചാത്തമ്പടത്ത് ഒഴുകയിൽ (11)തേരകം നിൽക്കുന്നതിൽ (12)ഇഞ്ചിപ്പറമ്പിൽ (13)കൊല്ലപ്പള്ളിൽ (14)കരോട്ടേക്കുന്നേൽ (15)ഈഴക്കുന്നേൽ (16)കാവുങ്കൽ (17)കിഴക്കേടത്ത് (18)കാണക്കാരിത്തോട്ടം (19)തോട്ടപ്പള്ളി (20)വെളിയംകുളം (21)തെക്കേക്കൂറ്റ് (22)കൊച്ചുമല (23)പാറത്തൊട്ടിയിൽ (24)തട്ടുകപ്പറമ്പിൽ (25)പെരുമ്പായിൽ (26)കുടിലിൽ (27)മാളോലയിൽ (28)കാടങ്കുഴി (29)നായ്ക്കൻ മാടം (30)എടാട്ട് (31)തോട്ടപ്ര (32)തോട്ടപ്ലാക്കൽ (33)കിഴക്കേൽ (34)തെങ്ങുംപള്ളി, (35)തെങ്ങുംതറയിൽ, (36)കളീക്കൽ, (37)കാവനാൽ, (38)താഴില്ലത്ത്, (39)കരക്കാത്ത്, (40)വടക്കേടത്ത്, (41)തച്ചിലേത്ത്, (42)താന്നിക്കാപുറത്തുറ, (43)പുന്നവേലി, (44)ചാലുവേലിൽ, (45)മൂഴിക്കൽ, (46)പണ്ടാരകാപ്പിൽ, ==(൩)ശങ്കരപുരി:== (പുരാതന ഉച്ചാരണം= ശങ്കുരി/ചങ്കുരി/ചന്ദ്രപുരി) അലക്സാണ്ടർ ചക്രവർത്തി സാമ്രാജ്യങ്ങൾ കീഴടക്കി അഖണ്ഡ ഭാരത പ്രദേശമായ പഞ്ചാബ് പ്രവിശ്യയിൽ എത്തിയപ്പോൾ സൂര്യവംശം,ചന്ദ്രവംശം(ഇന്ദു വംശം), ശൈവവംശം, വൈഷ്ണവ വംശം എന്നീ ബ്രാഹ്മണ കുടുംബങ്ങൾ തെക്കേ ഇന്ത്യയിലേക്ക് പാലായനം ചെയ്യുകയും പിൽക്കാലത്ത് ദത്ത് മാർഗ്ഗേണ രാജഭരണം കൈയ്യാളുകയും ചെയ്തു.ഇത്തരത്തിൽ ഭരിച്ചുവന്ന ചന്ദ്രവംശ(ഇന്ദു ബ്രഹ്മണ വംശ)ജനായിരുന്ന മൈലാപ്പൂരിലെ ചന്ദ്രപുരി രാജാക്കന്മാർ മാർ തോമ്മാ വിശുദ്ധനിൽ നിന്നും ദിവ്യസ്നാനം സ്വീകരിക്കുകയും പൗലോസ്,പത്രോസ് എന്നീ പേരുകൾ സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. പിന്നീട്, ഇവർക്ക് കത്തൈനാർ(റമ്പാൻ) നൽകുകയും ചെയ്തു.മാർ തോമ്മാ വിശുദ്ധൻ്റെ മരണശേഷം എ.ഡി 72 ൽ ഇവർ കൊടുങ്ങല്ലൂരിൽ വന്ന് താമസിക്കുകയും,പിൻമുറകൾ ശാഖകളായി പാലയൂർ,കൊടുങ്ങല്ലൂർ എന്നിവിടങ്ങളിൽ ആയി താമസിച്ചു വരികയും എ.ഡി 500 ഓടെ തറവാട്ട് കുടുംബക്കാർ അങ്കമാലിയിൽ താമസമാക്കുകയും എ.ഡി 825 ഓടെ തറവാട്ട് കുടുംബക്കാർ വീണ്ടും പാലായനം ചെയ്ത് കുറവിലങ്ങാട് വന്ന് താമസമുറപ്പിയ്ക്കുകയും ചെയ്തതായാണ് കുടുംബ വംശവേരുകളുടെ കണക്കുകളിൽ നിന്നും വ്യക്തമായിട്ടുള്ളത്. പാലയൂര്, കൊടുങ്ങല്ലൂര്, പറവൂര്,ആലങ്ങാട്, എന്നീ പ്രദേശങ്ങളിലായുള്ള 1,വാകയിൽ/വാക്കയിൽ കുടുബക്കാരാണ് ശങ്കരപുരി കുടുംബത്തിലെ ആദ്യത്തെ പിരിവ് ശാഖ. തലമുറ(51) AD1702 മാത്തൻ തറവാട്(തലമുറ അന്യം നിന്നുപോയ്) തലമുറ(50) AD1659 മാപ്പിളപ്പറമ്പിൽ AD1664 മാത്തൻ കുറ്റിക്കൽ, AD1669 പാറേമാക്കൽ AD1674-തറവാട്, തലമുറ(49) AD1631തറവാട്, AD1626 അറക്കപറമ്പിൽ AD 1621ഗണകച്ചുവട് (ശങ്കരമംഗലം)ഇരവിപേരൂർ AD 1616F തലമുറ(48) AD1588തറവാട്, AD 1580 ഏലിയാമ്മ കോരുള തരകൻ പള്ളിവീട്ടിൽ തലമുറ(47) AD1560തറവാട്, AD1555 വഴക്കാല ത്രിക്കോതമംഗലം തലമുറ(46) AD1527തറവാട് , AD1522 AD1517 തലമുറ(45) AD1489തറവാട്, AD1484 വർക്കി വടക്കുംമുറിയിൽ ചമ്പക്കുളം തലമുറ(44) AD1456തറവാട്, AD1451മാത്തൻ പുളിങ്കുന്ന് AD1446 പൗലോസ് കരിമണ്ണൂർ AD1441വറീത് ശങ്കൂരിക്കൽ ഞാറക്കൽ തലമുറ(43) AD1413തറവാട്, AD1408, തലമുറ(42) AD1380തറവാട് AD1375അടങ്ങാപ്പുറത്ത് AD1370 തലമുറ(41) AD1342തറവാട്, AD1337 കുട്ടഞ്ചേരി, തളിയന്താനപുരം-കോട്ടയം തലമുറ(40) AD1309തറവാട്, AD1304, തലമുറ(39) AD1276തറവാട്, തലമുറ(38) AD1248തറവാട്, AD1220, AD1215, തലമുറ(37) AD1210തറവാട്, തലമുറ(36) AD1182തറവാട്, AD1177, തലമുറ(35) AD1149തറവാട്, AD1144, AD1139, തലമുറ(34) AD1111തറവാട്, AD1106, തലമുറ(33) AD1078തറവാട്, തലമുറ(32) AD1050തറവാട്, AD1045,കൈതവന തുമ്പമൺ തലമുറ(31) AD1017തറവാട്, തലമുറ(30) AD989തറവാട്, AD984,പുതിയിടം കളത്തൂർ, തലമുറ(29) AD956തറവാട്, AD951,നരിപ്പാറ, AD946, തലമുറ(28) AD918 തറവാട്, AD913 തറപ്പേൽ വലിയവീട് വയല,കുരാക്കാർ വലിയവീട്കൊട്ടാരക്കര, തലമുറ(27) AD885- തറവാട്, AD,875 ചെറുകുളം, 870-ആലയ്ക്കൽ/വട്ടത്താനത്ത്, തലമുറ(26) AD842തറവാട്, AD837 തെക്കേടത്ത് തലമുറ(25) കുറവിലങ്ങാട് AD809തറവാട്, AD804 തലമുറ(24) AD776തറവാട്, AD771F, AD766 തെക്കേക്കര, കുന്നംകുളം,തൃശൂർ,കോതമംഗലം, തലമുറ(23) AD738തറവാട്, AD733F, തലമുറ(22) AD705തറവാട് തലമുറ(21) AD677തറവാട്, AD672 AD644F, തലമുറ(20) AD616തറവാട്, AD611 ചിറയ്ക്കൽ തലമുറ(19) AD583തറവാട്, AD578വാച്ചാക്കൽ തലമുറ(18) AD550തറവാട് തലമുറ(17) AD522തറവാട് തലമുറ(16)അങ്കമാലി AD494തറവാട്, തലമുറ(15) AD466തറവാട്, AD461 തലമുറ(14) AD433തറവാട്, തലമുറ(13) AD405തറവാട്, AD400 തലമുറ(12) AD 372-തറവാട്, AD367- തലമുറ(11) AD339തറവാട്, തലമുറ(10) AD311തറവാട്, തലമുറ(09) AD283തറവാട്, തലമുറ(08) AD255തറവാട്, AD250 തലമുറ(07) AD222തറവാട്, AD217 തലമുറ(06) AD189തറവാട്, തലമുറ(05) AD 161 തറവാട്, തലമുറ(04) AD 133 തറവാട്, AD 128വാകയിൽ/വാക്കയിൽ തലമുറ(03) AD 100തറവാട്, തലമുറ(02) AD 72തറവാട്, AD67F, തലമുറ(01)പാലയൂർ AD 34 പൗലോസ് റമ്പാൻ, AD 39 പത്രോസ് (മൈലാപ്പൂർ നിന്നുള്ള ചന്ദ്രപുരി രാജാക്കന്മാർ എഡി 72 ൽ പാലയൂരിൽ വന്ന് താമസമാക്കി.) ==(൪)പകലോമറ്റം:== (പുരാതന ഉച്ചാരണം= പാലമറ്റം/പാലിമറ്റം) പ്രാചീന തമിഴകത്തിലെ പതിമൂന്നു "നാടു'കളിലൊന്നായ കുടൈനാട്‌ /കോടൈനാട് അഥവാ പാലൈചേരം/പാലേശ്വരം, വടക്ക്‌ പൊന്നാനിപ്പുഴയ്‌ക്കും, തെക്ക്‌ വെള്ളാങ്ങല്ലൂർ, പെരിഞ്ഞനം ഭാഗത്ത് കടലിൽ പതിച്ചിരുന്ന കോടശ്ശേരിപുഴ അഥവാ കൂടൈപ്പുഴയ്ക്കുമിടയ്‌ക്ക് അതിര് തിരിഞ്ഞുള്ള പ്രദേശമായിരുന്നു. അറബിക്കടലിനോട്‌ തൊട്ടുകിടന്നിരുന്ന നാലു നാടുകളിൽ വടക്കുനിന്ന്‌ രണ്ടാമത്തേതായിരുന്നു ഇത്‌. അലക്സാണ്ടർ ചക്രവർത്തി സാമ്രാജ്യങ്ങൾ കീഴടക്കി അഖണ്ഡ ഭാരത പ്രദേശമായ പഞ്ചാബ് പ്രവിശ്യയിൽ എത്തിയപ്പോൾ സൂര്യവംശം,ചന്ദ്രവംശം,ശൈവവംശം എന്നീ ബ്രാഹ്മണ കുടുംബങ്ങൾ തെക്കേ ഇന്ത്യയിലേക്ക് പാലായനം ചെയ്യുകയും പിൽക്കാലത്ത് ദത്ത് മാർഗ്ഗേണ രാജഭരണം കൈയ്യാളുകയും ചെയ്തു.(1906 വരെ ഒരു രേഖ പ്രകാരം: പാലയൂർ പള്ളിക്ക് ഒരു ഫർലോങ് പടിഞ്ഞാറ് "പാലയൂർ ദേശം സർവ്വേ 64ാം നമ്പർ സബ്ഡിവിഷൻ 7ാം നമ്പർ പകലോമറ്റം പറമ്പ്, ഈ സന്തതികൾ അവരുടെ കുടുംബനാമം പുലിക്കോട്ടിൽ എന്നും പറയുന്നു.)ഇത്തരത്തിൽ ഭരിച്ചുവന്ന ഒരു ചോഴരാജാവ് (പാലിമറ്റം/പാലമറ്റം രാജാവ് )മാർ തോമ്മാ വിശുദ്ധനിൽ നിന്നും ദിവ്യസ്നാനം സ്വീകരിക്കുകയും അന്ത്രയോസ് എന്ന പേര് സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. പിന്നീട്, ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ പിൻമുറക്കാരനായ ഇട്ടിക്ക്(ഇസഹാക്ക്) കത്തൈനാർ(റമ്പാൻ) പദവി വിശുദ്ധൻ മുഖേന നൽകുകയും ചെയ്തു. ഈ പൗരോഹിത്യ സ്ഥാനം പിൻമുറകളായി എ.ഡി 1500 വരെ തുടർന്നുവന്നു. ഇവരുടെ രാജ അധികാര സ്ഥാനം എ.ഡി 480 വരെ തുടർന്ന ശേഷം യഹൂദ വംശജനായ കാനായി തൊമ്മൻ്റെ പിന്മുറക്കാരായ വില്ലാർവട്ടം കുടുംബത്തിന് കൈമാറി. എ.ഡി. ആറാം നൂറ്റാണ്ടു മുതൽ 15-ാം നൂറ്റാണ്ടുവരെയായിരുന്നു ഇവരുടെ ഭരണം. പാലമറ്റം പല ശാഖകളായി പാലയൂർ,കൊടുങ്ങല്ലൂർ, അങ്കമാലി, എന്നിവിടങ്ങളിൽ ആയി താമസിച്ചു വരികയും എ.ഡി 480 ഓടെ തറവാട്ട് കുടുംബക്കാർ അങ്കമാലിയിൽ താമസമാക്കുകയും എ.ഡി 825 ഓടെ തറവാട്ട് കുടുംബക്കാർ വീണ്ടും പാലായനം ചെയ്ത് കുറവിലങ്ങാട് വന്ന് താമസമുറപ്പിയ്ക്കുകയും ചെയ്തതായാണ് കുടുംബ വംശവേരുകളുടെ കണക്കുകളിൽ നിന്നും വ്യക്തമായിട്ടുള്ളത്. പാലയൂര്, കൊടുങ്ങല്ലൂര്, പാലാ, പ്രദേശങ്ങളിലായുള്ള ''' തലമുറ(1)''''''ഏ.ഡി 1:പാലമറ്റം പുലിക്കോട്ടിൽ ''' (1),പുലിക്കോട്ടിൽ,(2)പുലിക്കുന്നേൽ,(3)നീലാങ്കൽ, കുടുബക്കാരാണ് പകലോമറ്റം കുടുംബത്തിലെ ആദ്യത്തെ പിരിവ് ശാഖ, ആദ്യ പിരിവ് ശാഖയിലെ തറവാട്ട് കുടുംബക്കാരണവർ ഔസേപ്പിൻ്റെ നേതൃത്വത്തിൽ 1790 ലെ ടിപ്പുവിൻ്റെ ആക്രമണ കാലത്ത് പാലയൂരിൽ നിന്നും ഇളവൂരിൽ കുന്നക്കാല പുരയിടത്തിൽ പാലമറ്റം എന്ന വീട്ടുപേരിൽ തന്നെ താമസമാക്കി. മകൻ ഇട്ടീര,മൂന്നാം തലമുറ ഔസേപ്പ്, നാലാം തലമുറ ഇട്ടീര, അഞ്ചാം തലമുറ ഔസേപ്പ്,വറീത്, ദേവസ്സി. 1700കളിൽ പാലയൂരിൽ നിന്നും ആലങ്ങാട് വന്ന് താമസിച്ച പാലമറ്റം കുടുംബക്കാർ 1790 ലെ ടിപ്പുവിൻ്റെ ആക്രമണ കാലത്ത് പാലമറ്റം വർക്കി കാരണവരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ കോതമംഗലത്ത് വന്ന് താമസം തുടങ്ങി. പിൽക്കാലത്ത് ചില ശാഖകൾ തിരികെ ആലങ്ങാട് വന്ന് താമസിച്ചു. പള്ളപറ, കടുകരി '''തലമുറ(14)''''''ഏ.ഡി 500:അങ്കമാലി പകലോമറ്റം ''' കോട്ടയ്ക്കൽ കുടുംബം പാലമറ്റം പാലിമറ്റം, ചക്യാത്ത്, നെടുംതകിടി പാലാ അങ്കമാലി പകലോമറ്റത്ത് നിന്നും ഏ.ഡി 800 ൽ കരപ്പുറം കൊറ്റംകുളങ്ങര മിയ്യാത്ത് കോവിലിനടുത്ത് താമസിച്ചു. പിൻമുറ കുടുംബങ്ങൾ: തോട്ടുങ്കൽ,ചെമ്മേത്ത്,വടക്കേഅറ്റം,വാടക്കുഴി,കണ്ടത്തിൽ,മേപ്രത്ത്,ചേന്നാട്ട്,പറമ്പിൽ,ഉള്ളാടംപറമ്പ്,വാഴക്കൂട്ടം,പൂങ്കാവ്,പറത്തറ വലിയവീട്ടിൽ,തുമ്പോളിതോട്ടുങ്കൽ ഏ.ഡി 1720:മാത്തൻ കളത്തുകുളങ്ങര ഇലഞ്ഞി. a)പൈലി തിരുത്തപ്പിള്ളി 1742 a1) കാഞ്ഞിരത്തുങ്കൽ a2)കിഴക്കേക്കൂറ്റ് a3)ഊന്നുകല്ലുംപുറം a4)പരവൻകുന്നേൽ a5)തിരുത്തപ്പിള്ളി തറവാട് a5a)നരിപ്പാറ a5b)ചേറ്റാനിയിൽ a5c)കാവുമ്പുറം a5d) വട്ടപ്പാറ b)വർക്കി നാറാണത്തുപറമ്പ് 1746 b1) പൈലി വയ്മേൽ b1a)കുഴിവേലിത്തടം b1b)നരിക്കുഴി b1c)നാരംവേലി b1d)പുലവേലി b2) ഉലഹന്നാൻ, നാറാണത്തുപറമ്പ് തറവാട് - ചിറ്റൂർ,തൊടുപുഴ c)ഐപ്പ് വട്ടംകണ്ടം 1750 ഇലഞ്ഞി c1) പൈലി നരിക്കുന്നേൽ c2)കുര്യൻ പുത്തൂർ (c3) യൗസേപ്പ് വട്ടംകണ്ടം തറവാട് (c3a) കുഴിക്കാട്ടിൽ, (c3b) കുഴികൊമ്പിൽ, (c3c) നരിക്കാട്ടുമറ്റം, (c3d) വടക്കേകുഴികൊമ്പിൽ, c3e) വട്ടക്കേരിൽ, c3f) പുത്തുക്കുടിലിൽ, c3g) പുത്തുക്കാട്ടിൽ, c3h) മേലറാ, (d)മാത്തൻ കുളത്തൂർ 1760 ആരക്കുഴ, (d1)നെല്ലിക്കുന്നേൽ, (d2)ഊരാളിക്കുന്നേൽ, (d3)ഇളയിടത്ത്, (d4)തച്ചിൽ, (d5)കുന്നത്ത്, (d6)കുളത്തൂർ തറവാട്, (d6a) തേക്കുംകാട്ടിൽ, (d6b)പാറയിൽ,(d6c)തെങ്ങുംകുടിയിൽ,(d6d)പക്കരിക്കുന്നേൽ,(d6d)താന്നിക്കൽ, (e) ഉലഹന്നാൻ കളത്തുകുളങ്ങര തറവാട് 1764 ഇലഞ്ഞി, (e1) കണ്ണീറ്റുകണ്ടം(e2) അന്തീനാട് കളത്തുകുളങ്ങര,(e2a)ചേനപ്പാടി,കരിനിലം,(e3)കളത്തുകുളങ്ങര തറവാട് (f) അബ്രഹാം കത്തനാർ(നെടുങ്ങോത്തച്ചൻ) <u>'''കുറവിലങ്ങാട്'''</u> '''തലമുറ(20)''''''ഏ.ഡി 820: പള്ളിവടക്കേടത്ത് ''' (a) AD 835 തെക്കേടം,വടക്കേടം അതിരമ്പുഴ (b) എഡി 1485 വടക്കേടത്ത് ഓമല്ലൂർ,(b1) തുണ്ടുമൺ,പുത്തൻപറമ്പിൽ,കടപ്ര. (c)കുടപ്പുഴ ചേനപ്പാടി, (d) ഇട്ടി വെട്ടിക്കുന്നേൽ,(d1) അവിരാ ഇട്ടി മണർകാട്,(d1)പനയമ്പാല,(d2)പാമ്പാടി,(d3) 1700 കൊച്ചുപുര കോതനല്ലൂർ,(d31) കീരങ്കേരി,തെക്കേക്കര, കാക്കശ്ശേരി, ചാരംകുളങ്ങര, പാറയിൽ,പുല്ലംങ്കണ്ണാപറമ്പിൽ, കുമാരമംഗലത്ത്,ആനിത്തോട്ടത്തിൽ,മലയിൽ,തട്ടാക്കുളങ്ങര (d4)അമയനല്ലൂർ (d2) തോമ്മാ ഇട്ടി മേലേടത്ത് അയിരൂർ. 1663 (1)ഇയ്യോബ് കുന്നുംപുറത്ത്,പാലാക്കുന്നേൽ,(2)തൊമ്മൻ കണ്ണമ്പള്ളി, ചാക്കോകൊല്ലമ്പറമ്പിൽ, അമ്പാട്ട്, 1850 ചാണ്ടി കൊല്ലമ്പറമ്പിൽ, (e)1780കുളത്തിനാപ്രായിൽ മറ്റക്കര,ഔസേപ്പ് കളപ്പുരയ്ക്കൽ, ഐപ്പ് ചെമ്മട്ടക്കുഴി,മത്തായി& ഉതുപ്പ് കുളത്തിനാപ്രായിൽ (f) പാലമറ്റം കുറിച്ചിത്താനം (a)പെരിയപ്പുറം കൂനങ്കിൽ,വെള്ളിയേപ്പള്ളി,മണിക്കൊമ്പ്,വെട്ടുവഴി,മീടാവള്ളി,വാഴ്ച, മാടപ്പള്ളി, '''തലമുറ(21) ഏ.ഡി 853 പറമ്പിൽ ''', ഏ.ഡി 900ചായൽ (നിലയ്ക്കൽ), ഏ.ഡി 1000 മൈലക്കൊമ്പ്, ഏ.ഡി 878 മുതലക്കോടം, ഏ.ഡി 952: തൊമ്മൻ പകലോമറ്റം, മൈലകൊമ്പ് ''' '''(4A)''''''ഏ.ഡി 980: പെരുമ്പിള്ളിച്ചിറ ഇട്ടി പണിക്കർ, മൈലക്കൊമ്പ്''' (4Aa) ഏ.ഡി 1014 തൊമ്മൻ പണിക്കർ മീനച്ചിൽ (4Aa1) ഇട്ടി അവിര പണിക്കർ പാറയിൽ,ഏ.ഡി 1042, ഉരുളികുന്നം,അയ്മനം, (4Aa1a) ചാക്കോ അവിരാ പാറയിൽ,ഏ.ഡി 1075, കുടമാളൂർ മണ്ണൂർകുളങ്ങര, (4Aa1a1)മുട്ടത്തുപാടം, (4Aa1a1A) ആണ്ടുമാലി, (4Aa1a1B) കൊതവറ, (4Aa1a1C) തട്ടാഴം, (4Aa1a1D)മുട്ടത്തുപാടം തറവാട് (4Aa1b) ഉലഹന്നാൻ അവിരാ വട്ടയ്ക്കാട്ട് ഏ.ഡി 1081,അയ്മനം,(4Aa1b1)വട്ടയ്ക്കാട്ട്കണ്ടാമുണ്ടാരി,,(4Aa1b2) പറമ്പിൽ , (4Aa1b3)കല്ലുങ്കത്ര,(4Aa1b4)കടവുകണ്ടം,,(4Aa1b5)കറുകപ്പടി,,(4Aa1b6)കുന്നത്തുമാലി, (4Aa1c) ഇട്ടി അവിരാ പണിക്കർ,പാറയിൽ ഏ.ഡി 1086, അയ്മനം ,(4Aa1c1)എറികാട്ട്, (4Aa1c2) പൊന്നാട്ട് , (4Aa1c3)മറ്റിത്ര, (4Aa1c4)തൊണ്ടുകുഴി,(,4Aa1c5)ചാലാശ്ശേരി,(4Aa1c6)പത്തിൽ,(4Aa1c7)കൈപ്പള്ളി, '''(4B)''''''ഏ.ഡി 985: വട്ടേക്കാട്ട് തൊമ്മൻ പണിക്കർ, മൈലക്കൊമ്പ്''' '''തലമുറ(22''''''ഏ.ഡി 886: തോമാ തരകൻ വലിയവീട്ടിൽ കുടശ്ശനാട്,പന്തളം''' (a)വിളയിൽ (a1) AD 1570 കുരികേശു തരകൻ കിഴക്കേവിളയിൽ, കുണ്ടറ, (a1A) ഉമ്മൻ തരകൻ (a1B)യോഹന്നാൻ തരകൻ (a1B1)ചെറിയാൻ തരകൻ (a1B2) മാത്തൻ തരകൻ തോണ്ടലിൽ, ഏഴംകുളത്ത്, ആനാങ്കോട്ട്, തോപ്പിലയ്യത്ത്,മങ്ങാട്,തേക്കുംവിള,ആറുവിലമല,താഴച്ചേരിൽ,അരുവിക്കര (A2)പടിഞ്ഞാറേവിളയിൽ (a2a) ഉമ്മൂമ്മൻതരകൻ മറുദായത്ത് A3 വലിയ വീട് ചാത്തന്നൂർ '''തലമുറ(23)ഏ.ഡി 919 കണികുടിയ്ക്കൽ(കണിയോടിയ്ക്കൽ'''''' (1)മാത്തൻ ഇറമ്പിൽ കിഴക്കമ്പലം ഇരപ്പൻപാറ (1a) ആരക്കുഴ വടക്കൻപറമ്പേൽ പാലാ: പൂനാട്ട് ശാഖകൾ നടുക്കര: ചെറുപറമ്പിൽ, '''തലമുറ(24)''''''ഏ.ഡി 1000: കാനാച്ചേരിൽ പുളിങ്കുന്ന്''' '''തലമുറ(25)''''''ഏ.ഡി 1174:നടയിൽ,കൂത്താട്ടുകുളം (1)പത്രോസ് കല്ലുവെട്ടാംകുഴി കൊരട്ടി (1a)കൊച്ചുപറമ്പിൽ വൈക്കം (25a)പെരുമ്പനാനി ഇട്ടി ഐപ്പ് വഴിത്തല,മൂലശ്ശേരിൽ,കാര്യേട്ടുങ്കര,പടിഞ്ഞാറേക്കൂറ്റ്,പട്ടാംകുളത്ത്,നെല്ലുവേലീൽ,പുതിയകുന്നേൽ,എലവുങ്കൽ,അറയിൽ,പാറത്തട്ടാൽ,പരക്കുന്നേൽ,തയ്യിൽ,വട്ടവ്ലാവിൽ,ഐക്കുനാലിൽ,കൊടിയംമാനാൽ,മൂന്നാംവേലിൽ,മുളഞ്ഞനാനി,വാഴയിൽ '''തലമുറ(26)''''''ഏ.ഡി 1174: ഔസേപ്പ് തരകൻ പള്ളിവാതുക്കൽ തുമ്പമണ്ണ്.''' d2)പനന്തോട്ടത്തിൽ കീഴ്‌വായ്‌പൂര്, (d3)എഡി 1793രാമനയ്യത്ത് മാവേലിക്കര '''തലമുറ(26)''''''ഏ.ഡി 1200: തന്നിക്കാപ്പുഴ''' ഉപശാഖകൾ: നെടുമറ്റം,ഔത മേത്തിരേട്ട്,ദേവസ്യ കണ്ണംകുളം, മത്തായി വലിയകുളത്തിൽ,തേമ്മാങ്കുഴി, ആറുതൊട്ടിയിൽ, മുക്കൂട്ടുതറ, 2 എഡി 1500 ഇട്ടി ഐപ്പ് ആലപ്പാട്ട് കുറവിലങ്ങാട്,തൃക്കളത്തൂർ, ഉടുമ്പന്നൂർ, കുറുപ്പംപടി, പുളിയായിൽ, കൊച്ചുവയലിൽ,പള്ളിയമ്പിൽ,പേരിയോർമറ്റം,കോൂട്ടൂർവടക്കേതിൽ,പൈങ്ങോട്ട്,വടക്കേമുറി,പാത്തിക്കൽ, മങ്ങാട്ടിൽ,തുണ്ടിയിൽ, പല്ലാട്ട്, അരീപ്പറമ്പിൽ,കാവുകാട്ട്, 3.കട്ടക്കയം പുത്തൻപുരയ്ക്കൽ കുടുംബയോഗം പൊൻകുന്നം, 4.എഡി 1170 വെട്ടിക്കുന്നേൽ മണർകാട്, കൊച്ചുപുര,കീരങ്കേരി, തെക്കേക്കര,കാക്കശ്ശേരി,ചാരം കുളങ്ങര,പാറയിൽ,പുല്ലങ്കണ്ണാപ്പറമ്പിൽ,കുമാരമംഗലത്ത്, കിഴക്കേക്കണ്ടനാട്ടിൽ,ആനിത്തോട്ടത്തിൽ,കീരങ്കേരിപ്പറമ്പിൽ,വാരുതുണ്ടത്തിൽ,മലയിൽ,തട്ടാക്കുളങ്ങര,തലമടയിൽ, തെക്കേചെരുവിൽ, കിഴക്കേചെരുവിൽ. 5.എഡി 1745 പുന്നത്തുറ.കല്ലുക്കുളങ്ങര കുടുംബയോഗം ചിറക്കടവ്, ഉപശാഖകൾ: എഡി 1783 ഔസേപ്പ് കുറിച്ചിത്താനം. പാലമറ്റം,അരണക്കണ്ടത്തിൽ, തുണ്ടത്തിൽ,മണിക്കൊമ്പേൽ,തൊഴുത്തുങ്കൽ,വെട്ടുവഴിയിൽ,മുളങ്ങാട്ടിൽ,ചായംപ്ലാക്കിൽ,മിടാവള്ളിൽ,വാഴ്ചയിൽ,വെട്ടുകല്ലാംകുഴിഎരുമേലി,തെക്കുംചേരിൽ,ചേർകുഴിയിൽ,കണിച്ചുകുളം,നെടുമ്പിള്ളിൽ,ചിറ്റക്കാട്ട്, പുത്തൻപുര,കുമ്പുളുങ്കൽ,കൂനങ്കിൽ, കുറിച്ചിത്താനം ശാഖാ കുടുംബയോഗം,7.കിഴക്കേക്കുറ്റ് കുടുംബയോഗം മോനിപ്പള്ളി, 9.എഡി 1665 അമ്പലക്കടവ് കുടുംബയോഗംകുറിച്ചി, 11പുളിയായിൽകുടുംബയോഗം അരീപ്പറമ്പ്,12കുമ്പന്താനത്തു കുടുംബയോഗം തലവടി,13.1630 വടശ്ശേരി പുതുപ്പള്ളി,14 1655 പാലാക്കുന്നേൽ മാമ്മൂട്,15 പാണ്ടിരിക്കൽ കുടുംബയോഗം മുണ്ടിയപ്പള്ളി,16 ചെമ്പോട്ടിക്കൽ കുടുംബയോഗം വലവൂർ,17 എഡി 900 പനന്തോട്ടം കുടുംബയോഗം കോട്ടാങ്ങൽ,17 പന്തളം ശാഖാകുടുംബയോഗം, 18 ഇടനാട് ശാഖാകുടുംബയോഗം, 19,ഏ.ഡി 1800 ഊഴിയാമന്നം പനയമ്പാല-മല്ലപ്പള്ളി, , 21 കൊല്ലമ്പറമ്പ് കണ്ണമ്പള്ളി കുടുംബയോഗം കുറുമ്പനാടം, 22 പുളിക്കലാത്തു കുടുംബയോഗം മറ്റക്കര,23 വെട്ടിക്കുന്നേൽ കുടുംബയോഗം മണർകാട്, 24 പുത്തൂർ കുടുംബയോഗം പെരുവ, 25 തയ്യിടയിൽ കുടുംബയോഗം പാമ്പാടി,26 കിഴക്കേൽ കുടുംബയോഗം മുത്തോലപുരം,27.അമരക്കാട് കുടുംബയോഗം അമയന്നൂർ, 28 പറമ്പിൽ കുടുംബയോഗം മുട്ടുചിറ, 29 താഴമൺ കുടുംബയോഗം അയിരൂർ,30 മണലോടി കുടുംബയോഗം നസ്രത്തുഹിൽ, 32 പാലത്ര കുടുംബയോഗം ആലപ്പുഴ, 33കളത്തുകുളങ്ങര കുടുംബയോഗം ഇലഞ്ഞി,34 മുക്കാടൻ കുടുംബയോഗം ചങ്ങനാശ്ശേരി,35 തുണ്ടിപ്പറമ്പിൽ കുടുംബയോഗം കുടമാളൂർ, 36 പാറാങ്കൽ കുടുംബയോഗം കുന്നന്താനം,37 പാറയിൽ മാപ്പിള കുടുംബയോഗം അയ്മനം, 38പന്തലുമാക്കീൽ - കമുകുംപിള്ളിൽ കുടുംബയോഗം,39 കുന്നുംപുറത്ത് കുടുംബയോഗം കല്ലൂപ്പാറ, 40 കട്ടക്കയം കുടുംബയോഗം, പാലാ,ചക്കാമ്പുഴ, 42 പൊട്ടനാട്ട് കുടുംബയോഗം കളത്തൂർ,44 കീരങ്കരി കുടുംബയോഗം ആർപ്പൂക്കര, 45 വട്ടമറ്റം കുടുംബയോഗം ചേർപ്പുങ്കൽ,46 വടക്കേടത്തു കുടുംബയോഗം ഓമല്ലൂർ, 47 ഏ.ഡി 1650 ഇയ്യോബ് പാലാക്കുന്നത്ത് താഴമൺ (47a)കട്ടക്കയം 48 വടക്കേടത്തു കുടുംബയോഗം തുമ്പമൺ,49വേങ്ങശ്ശേരി കുടുംബയോഗം ചീരഞ്ചിറ, 50വെള്ളാട്ടേത്ത് കുഴിയംമണ്ണിൽ കുടുംബയോഗം വയലത്തല, 51വലിയവീട്ടിൽ കുടുംബയോഗം മാവേലിക്കര,52തുമ്പമൺ പള്ളിവാതുക്കൽ കുടുംബയോഗം മണിമല,53ആഞ്ഞിലിമൂട്ടിൽ കുടുംബയോഗം പള്ളിപ്പാട്, 54പൂനാട്ട് കുടുംബയോഗം മൂവാറ്റുപുഴ, 55വല്യചാങ്ങവീട്ടിൽ കുടുംബയോഗം തട്ടയിൽ,56ആലാമ്പള്ളിൽ കുംടുംബയോഗം പാമ്പാടി,57പതാലിൽ കുടുംബയോഗം മൈലപ്ര, 58പള്ളിവാതുക്കൽ കുടുംബയോഗം തുമ്പമൺ,59കുഴിവേലി കുടുംബയോഗം മുട്ടുചിറ, 60കാട്ടുത്തയ്യിൽ കുടുംബയോഗം വാഴൂർ,61ചാമത്തിൽ കുടുംബയോഗം ചെങ്ങരൂർ,62ഐക്കരമേപ്രത്തു കുടുംബയോഗം മല്ലപ്പള്ളി, 63പള്ളിപ്പുറം കുടുംബയോഗം മരങ്ങാട്ടുപിള്ളി,64ചാലയ്ക്കൽ കുടുംബയോഗം ഇത്തിത്താനം, 68,1750 എസ്തപ്പാനോസ് തര്യൻ പതാലിൽ നെടുംകുന്നം, 691770 തോമാ പായിക്കാട് കാനം, 71രാമനയ്യത്ത് കുടുംബയോഗം ചെറുകോൽ, 73മണ്ണനാൽ കുടുംബയോഗംളാക്കാട്ടൂർ, 74പവ്വോത്തിക്കുന്നേൽ പാലയ്ക്കാമണ്ണിൽ മല്ലപ്പള്ളി, 75എഡി 1590 കണ്ണാമ്പടം, പുന്നയ്ക്കാപ്പള്ളിൽ,കൊല്ലപ്പള്ളിൽ അതിരമ്പുഴ, 77താന്നിമൂട്ടിൽ കുടുംബയോഗം വളഞ്ഞവട്ടം, 79പാലമറ്റത്ത് ഫാമിലി ട്രസ്റ്റ് കുടുംബയോഗം എളവൂർ,80കുരമറ്റം കുടുംബയോഗം തോട്ടയ്ക്കാട്, 81കാവാലം കുടുംബയോഗം ചങ്ങനാശ്ശേരി,82മമ്മരപ്പള്ളിൽ കുടുംബയോഗം കുറിയന്നൂർ, 83പാലമറ്റം കുടുംബയോഗം കോതമംഗലം,84തച്ചക്കാലിൽ കുടുംബയോഗം തുരുത്തിക്കാട്, 85വടക്കുംതല കുടുംബയോഗം കവുങ്ങുംപ്രയാർ,86പുത്തുപ്പള്ളിൽ കുടുംബയോഗം നിരണം, 87നടയ്ക്കൽ കുടുംബയോഗം മുട്ടുചിറ, 88സ്രാമ്പിക്കൽ കുടുംബയോഗം മുട്ടാർ, 89കരിങ്ങണാമറ്റം കുടുംബയോഗം പാമ്പാടി,90മാടപ്പുരയ്ക്കൽ കുടുംബയോഗം തായങ്കരി, 91കാണികാട് മേപ്പുറം നാരകത്തറ കുടുംബയോഗം ചമ്പക്കുളം, 92പിട്ടാപ്പിള്ളിൽ കുടുംബയോഗം മൂവാറ്റുപുഴ,93ചാവറ കുടുംബയോഗം ആർപ്പൂക്കര,94കാവിലെവീട്ടിൽ കുടുംബയോഗം തിരുവല്ല, 95മേച്ചേരിക്കുന്നേൽ കുടുംബയോഗം വെമ്പള്ളി,96താഴത്തേടത്ത് മത്തായിൽ കുടുംബയോഗം നാട്ടകം, 97വലിയമുണ്ടാക്കൽ കുടുംബയോഗം പുതുപ്പള്ളി,98കൊന്നയിൽ കുടുംബയോഗം ആയൂർ, 99ഈഴക്കുന്നേൽ കുടുംബയോഗം കോട്ടാങ്ങൽ,101കല്ലോലിൽ കുടുംബയോഗം ഇലയ്ക്കാട്, കുറവിലങ്ങാട്, 102മലയിൽ പടിഞ്ഞാറ്റേതിൽ കുടുംബയോഗം ചന്ദനപ്പള്ളി, 103തോട്ടുങ്കൽ കുടുംബയോഗം ആലപ്പുഴ,104കോട്ടയിൽ കുടുംബയോഗം മേൽപാടം, 105വടക്കേൽ കുടുംബയോഗം തൃക്കൊടിത്താനം ചങ്ങനാശ്ശേരി, 106കണിച്ചേരിൽ കുടുംബയോഗം നിരണം,107പാറക്കടവിൽ കുടുംബയോഗം കവിയൂർ, 108കളത്തൂർ കുടുംബയോഗം മണിമല, 109കുളപ്രത്താഴെ നെച്ചിക്കാട്ടിൽ കുടുംബയോഗം, ചേർപ്പുങ്കൽ, 110പറാട്ട് കുടുംബയോഗം കുറ്റൂർ, 111കയ്യാലകം കുടുംബയോഗം ഇത്തിത്താനം,112പൂവത്തൂർ കുടുംബയോഗം ചെങ്ങന്നൂർ,113മതിലുങ്കൽ കുടുംബയോഗം തിരുവല്ല, 114ഏഴുപറയിൽ കുടുംബയോഗം കോട്ടയം, 115കളിംകൂട്ടിൽ കുടുംബയോഗം വെള്ളൂർ, 116അറവാക്കൽ കുടുംബയോഗം തൃക്കൊടിത്താനം,117കോടിയാപുരയിടം കുടുംബയോഗം മല്ലപ്പള്ളി, 118ചിറയിൽ കുടുംബയോഗം വളമംഗലംതുറവൂർ, 119ഒഴക്കനാട്ട് കൂനാംപുറം കുടുംബയോഗം കാഞ്ഞിരത്താനം, 120പാലക്കുഴിയിൽ കുടുംബയോഗം വാകത്താനം, 121കുഴിനാപ്പുറത്ത് കുടുംബയോഗം ഓമല്ലൂർ,122കടപ്പിലാരിൽ കുടുംബയോഗം നിരണം, 123പയ്യമ്പള്ളിൽ കുടുംബയോഗം മല്ലപ്പള്ളി, 125നാഴൂരിമറ്റം കുടുംബയോഗം സൗത്ത് പാമ്പാടി,126,തോണ്ടലിൽ കുടുംബയോഗം അടൂർ, ==(൫)കടപ്പൂര്/കടൈപ്പൂര് അഞ്ചു വീടര് :== എഡി 1300 ന് മുമ്പ് മലയാള ദേശത്തെ സംസാരഭാഷയായിരുന്ന ശെന്തമിഴ്/പഴന്തമിഴ് ഭാഷ പ്രകാരം കടപ്പൂര് ദേശം കടൈപ്പൂര് എന്നാണറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്.ബിസി 300 ൽ കടൈപ്പൂര്,കടൈതുരുത്ത്, ദേശങ്ങൾ '''കടൈത്താനം''' എന്ന പേരിലാണ് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. പുരാതന കാലത്തെ വിശാല കടൈപ്പൂര് ദേശത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറേ അറ്റത്തുണ്ടായിരുന്ന കടൈതുരുത്താണ് പിൽക്കാലത്ത് കടുത്തുരുത്തിയായി മാറിയത്. കടൈ അഥവാ കട എന്ന വാക്കിന്റെ അർത്ഥം കച്ചവട കേന്ദ്രം എന്നാണ്. ബിസി 700 ൽ അസീറിയൻ ആക്രമണം മൂലം ചിതറിപ്പോയ യഹൂദ ഗോത്രങ്ങളിലെ ഏതാനുമാണ് കടപ്പൂര് അടിസ്ഥാന കുടുംബങ്ങൾ എന്നാണ് ഡി എൻ ഐ ഫലങ്ങൾ. ബിസി 587 ൽ അഖണ്ഡ ഭാരതപ്രദേശമായിരുന്ന പഷ്ത്തൂൺ മേഖലയിൽ നിന്നും ഇവിടെയെത്തിയ അവർ, കടൈയ്ക്കൻമാർ(കച്ചവടക്കാർ) എന്നറിയപ്പെടുകയും, വാസസ്ഥലം എന്നർത്ഥമുള്ള പുരം അഥവാ പൂര് ഉൾപ്പെട്ട കടൈയ്ക്കൻമാരുടെ വാസസ്ഥലം എന്ന അർത്ഥത്തിൽ ഈ കുടുംബങ്ങളുടെ വാസസ്ഥലമായിരുന്ന ഇടത്തിന്/ദേശത്തിന് കടൈപ്പൂര് എന്ന പേരുണ്ടാകുകയും ചെയ്തു. ചൂർണ്ണിപുറൈയ്ക്കും,ഇളംപുറൈ/വടുതലൈപുറൈയ്ക്കും മദ്ധ്യേ ഉണ്ടായിരുന്ന മലൈയംകരൈ(കാൽകരൈ) നാട് ഭരിച്ചിരുന്ന വൈഷ്ണവ ബ്രാഹ്മണ വംശജനായ മലൈയംകരൈ (മാളിയംകര) രാജാവിന്റെ മരുമകനും ജറുസലേം, ഗലീലി, നിനവേ, ഈജിപ്ത്, എഡെസ്സ, നിസ്സീബീസ്,പാർത്തിയ(തക്ഷശില) എന്നീ ദേശങ്ങളിലേക്ക് കച്ചവട ബന്ധം പുലർത്തിയിരുന്ന ആളും, മാർ തോമ്മാ വിശുദ്ധനെ തെക്കേ ഇന്ത്യയിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്ന ആളുമായ ഹബാൻ (അബ്ബാൻ) കടപ്പൂര് കുടുംബക്കാരനായിരുന്നു. ഹബാൻ്റെ മകനായ ശിമയോനെ മാർ തോമ്മാ വിശുദ്ധൻ പൗരോഹിത്യ പദവി നൽകി പ്രധാന ശിഷ്യരിൽ ഒരാളായി തിരഞ്ഞെടുക്കുകയും, ശിമയോൻ കത്തൈനാരെ പ്രധാന ആചാര്യർ/അർക്കാദിയോക്കൻ എന്നർത്ഥമുള്ള മഹാ ചേരൈ എന്ന സ്ഥാനം നൽകുകയും ചെയ്തു. മാർ തോമ്മാ വിശുദ്ധനിൽ നിന്നും ദിവ്യസ്നാനം സ്വീകരിച്ച് ക്രിസ്തു മതവിശ്വാസിയാകുവാൻ സന്നദ്ധതയുണ്ടായിരുന്ന 40 യഹൂദ ജനങ്ങളിൽ പ്രധാന വ്യക്തികൾ കടപ്പൂര് കുടുംബക്കാരായിരുന്നു. മഹാ ചേരൈ പദവിയുണ്ടായിരുന്ന ശിമയോൻ കത്തൈനാരുടെ/റമ്പാൻ്റെ പിൻമുറക്കാർ പിൽക്കാലത്ത് മഹാ ചേരൈ എന്ന വാക്ക് പിൽക്കാലത്ത് ലോപിച്ച് മാചേരൈ എന്നും പിന്നീട് മാച്ചേരിൽ എന്നറിയപ്പെടുകയും, AD 1300 ൽ മലയാള ഭാഷയുടെ രൂപീകരണത്തോടെ മഞ്ചേരിൽ എന്നറിയപ്പെടുകയും ചെയ്തു. പമ്പയാർ മുതൽ ചൂർണ്ണി നദി (പെരിയാർ) വരെ ദേശവ്യാപ്തിയുണ്ടായിരുന്ന തൃപ്പാലേശ്വരം/തിരുപാലൈചേരം(വെൺപാലൈനാട്) എന്ന നാട്ടുരാജ്യത്തിൻ്റെ ഭാഗമായിരുന്നു കടൈപ്പൂര് ദേശം. വളരെയേറെ ഡോൾമെൻ യഹൂദ കല്ലറകൾ ഇവിടങ്ങളിൽ ഉണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും ആധൂനിക കാലത്ത് എല്ലാം നശിപ്പിക്കപ്പെട്ടു. വലിയവീട്ടിൽ ഉണ്ണീട്ടൻ കത്തനാരുടെ കൈയ്യെഴുത്ത് പുസ്തകം കടപ്പൂര് കുറവിലങ്ങാട് ചരിത്രപുസ്തകം 1960 വരെ കുറവിലങ്ങാട് പള്ളിയിൽ ഉണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും അവ എങ്ങനെയോ, നഷ്ടപ്പെട്ടതിനാൽ കടപ്പൂര് കുടംബങ്ങളുടെ പൂർണ്ണ വിവരങ്ങൾ ലഭ്യമല്ല. ==കടപ്പൂര് വലിയവീട്== (പുരാതന തമിഴ് ഉച്ചാരണം= പെരിയവീട്.ഹീബ്രൂവിൽ വലിയ എന്നതിൻ്റെ അർത്ഥം ഉറപ്പിക്കപ്പെടുക എന്നതാണ്.) ബി.സി 700 ൽ അസീറിയൻ ആക്രമണം മൂലം ചിതറിപ്പോയ ഇസ്രയേൽ ഗോത്രങ്ങളിലൊന്നായ ശിമെയോൻ ഗോത്ര വംശക്കാർ ബി.സി 578 ൽ കടൈത്താനം കരയിൽ വന്ന് താമസമുറപ്പിച്ചു. വലിയ അഥവാ ഉറപ്പുള്ള/അടിസ്ഥാനമുള്ള വീട്ടുകാർ എന്ന അർത്ഥത്തിൽ വലിയവീട്ടുകാർ എന്നറിയപ്പെട്ടു. കടപ്പൂര് വലിയവീട്ടിൽ തറവാട് കുടുംബങ്ങൾ: (1)വലിയവീട്ടിൽ തറവാട്ട് ശാഖകൾ:-കടപ്പൂര്," (1a)ഈഴപ്പടം, (1b)പുതുക്കുഴി, (1c)വെൺപറമ്പ് (1d)പുന്നക്കാപടവ്, (1e)വാട്ടപ്പള്ളി(1f)അമ്പലത്തൂരുത്തൽ (1g)പുല്ലംപ്ലാവിൽ, (1h)കുറുപ്പന്തേട്ട്, (1j)തിരികയിൽ, (1k)കുഴികണ്ണിൽ, (1L)വരിക്കപ്ളാന്തടം, (1m)നീറന്താനം, '''(2)(BC 200) വലിയവീട്ടിൽ കൊല്ലം''' '''(3)(BC 100)വലിയവീട്ടിൽ ചായൽ(നിലയ്ക്കൽ)''' '''(4) (AD100)വലിയവീട്ടിൽ കൊച്ചി ''' '''(5)(AD200)വലിയവീട്ടിൽ മുചിറൈക്കോട്(കൊടുങ്ങല്ലൂർ)''' (5a)AD300 (5b)AD400 മേലത്ത് (5c)AD600 വലിയവീട്ടിൽ/ വലിയങ്കൽ/വള്ളിയങ്കൽ,കോട്ടക്കാവ്-N.പറവൂർ. (5b5)AD1300 പുത്തനങ്ങാടി ഞാറക്കൽ,(5b5a)AD1400 പുത്തനങ്ങാടി വൈക്കം. (5b6)AD1400 വൈപ്പുശ്ശേരി, ഓച്ചുന്തുരുത്ത്. (5b6e)AD1600 മന്ത്രിക്കൽ,വട്ടവനാൽ, കുറവിലങ്ങാട് (5b6g)AD1700 തെരുവിൽപറമ്പിൽ. (5b8)AD1600 വള്ളിയങ്കൽ,മാറിക (5b610)മാറാട്ടുകളം,ചങ്ങനാശ്ശേരി (5c)AD 850 വിതയത്തിൽ, (5d)AD 1300 ചൂണ്ടൽ, '''(6) മൂന്നു പീടികയ്ക്കൽ,ചേർപ്പുങ്കൽAD 500''' (3a) കളപ്പുരയ്ക്കൽ, ചേർപ്പുങ്കൽ, പാലാ,രാമപുരം, കുറവിലങ്ങാട്,തുമ്പയിൽ, പള്ളിപ്പുറം, നടുവിലേക്കൂറ്റ്, കുറവിലങ്ങാട്, ഇടത്തട്ടേൽ കല്ലൂർക്കാട് (3b) പുതുക്കുന്നത്ത് കടുത്തുരുത്തി,കോതമംഗലം, (3c)പൈനാടത്ത് അങ്കമാലി, (3d) മൂന്നു പീടികയ്ക്കൽ കളത്തൂര്,മുട്ടുച്ചിറ-മലബാർ, (3b) മൂന്നു പീടികയ്ക്കൽ പാലാ എഡി 1600, നെടിയശാല എഡി 1700 ,(3d3a)കൊളമ്പേൽ/പുലക്കുടി, (3e) കോക്കാട്ട് പിണ്ണാക്കനാട്, മൂക്കന്നൂർ, '''(7)AD 700കദളിക്കാട്ടിൽ,ആരക്കുഴ''' 42 ൽ അധികം കത്തൈനാർമാരുടെ കുഴിമാടത്തറകളുണ്ടായിരുന്ന ഒരു പ്രധാന പുരയിടമായിരുന്നു കടപ്പൂര് പെരിയവീട് പുരയിടം. 15-16 നൂറ്റാണ്ടുകളുടെ മധ്യത്തിൽ ജീവിച്ചിരുന്ന ഇട്ടിട്ടൻ കത്തനാരും 17-18 നൂറ്റാണ്ടുകളുടെ മധ്യത്തിൽ ജീവിച്ചിരുന്ന ഉണ്ണീട്ടൻ കത്തനാരും കടപ്പൂര് പെരിയവീട് അംഗങ്ങൾ ആയിരുന്നു. ==കത്തേടത്ത്== (പുരാതന ഉച്ചാരണം= കത്തേടം) കടപ്പൂര് ശിമയോൻ കത്തൈനാരെ അടക്കം ചെയ്ത കല്ലറയ്ക്ക് സമീപത്തേക്ക് (കത്തൻ്റെ ഇടത്തേക്ക്) മാറി താമസിച്ച കുടുംബക്കാർ കത്തേടത്തുകാര് എന്നറിയപ്പെട്ടു. (1)അച്ചൻമാക്കിൽ, (2)പന്തനാഴിയേൽ, (3) വയലാകുഞ്ഞാനായിൽ (4)വരകുകാലായിൽ, (5)ചാമക്കാലായിൽ, (6)ഉപ്പിടികുന്നേൽ, (7)പുത്തൻപുരയ്ക്കൽ (8)കറുത്തേടത്തു അടൂർ,മാവേലിക്കര,കിഴക്കമ്പലം, അങ്കമാലി, തൃശ്ശൂര്. (9)പനയ്ക്കൽ കുന്നംകുളം ==മഞ്ചേരിൽ:== കട Kada כדה ഭാഷ:ഹീബ്രു അർത്ഥം: ചരിത്ര പശ്ചാത്തലമുള്ള ഒരു ഹീബ്രു പേരാണ് കട. "ശുദ്ധിയുള്ള" അല്ലെങ്കിൽ "നിഷ്കളങ്ക" എന്നാണ് ഇതിനർത്ഥം. ഇത് വിശുദ്ധിയും ധാർമ്മിക നന്മയും നിറഞ്ഞ ഒരു ജീവിതത്തിനായുള്ള പ്രതീക്ഷയെ പ്രതീകപ്പെടുത്തുന്നു. കട നീതിമാനും സദ്‌ഗുണപൂർണ്ണവുമായ ജീവിതം നയിക്കേണ്ടതിന്റെ പ്രാധാന്യത്തെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു. ധാർമ്മിക തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ നടത്താനും മറ്റുള്ളവർക്ക് ഒരു മാതൃകയാകാനുമുള്ള പ്രതീക്ഷയും ഇത് വഹിക്കുന്നു. നന്മയ്ക്കും സത്യസന്ധതയ്ക്കും വേണ്ടി പരിശ്രമിക്കാൻ എല്ലാവരെയും ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്ന, തലമുറകളിലൂടെ കൈമാറ്റം ചെയ്യപ്പെട്ട ഒരു കാലാതീതമായ പേരാണ് കട.കൂടാതെ, തമിഴിൽ കടൈ എന്നത് കച്ചവട കേന്ദ്രം എന്നും,കവാടം എന്നും അർത്ഥമുണ്ട്. ആദിമ കാലത്തെ കടൈപ്പൂര് എന്ന വീട്ടുപേര് മാർ തോമ്മാ വിശുദ്ധൻ്റെ ശിഷ്യ ഗണത്തിലെ പ്രധാന ആചാര്യാർ(മാചേരൈ) സ്ഥാനം കിട്ടിയ ശേഷം മാചേരൈ എന്ന വീട്ടുപേരിലേക്ക് പരിവർത്തനം ചെയ്തതാവാം എന്ന് കരുതുന്നു. (പുരാതന ഉച്ചാരണം= മാച്ചേരിൽ.തമിഴിൽ மகா சேராய் മഹാ ചേരൈ എന്ന വാക്കിൻ്റെ അർത്ഥം പ്രധാന ആചാര്യാർ എന്നാണ്. മഹാ ചേരൈ എന്ന വാക്ക് പിൽക്കാലത്ത് ലോപിച്ച് മാചേരൈ അഥവാ മാച്ചേരി എന്നായത്.റമ്പാൻ പാട്ടിൽ മാർ തോമ്മാ വിശുദ്ധൻ്റെ ശിഷ്യരായ കടപ്പൂര് ശിമയോൻ കത്തൈനാരെയും, കലിംഗ കേപ്പാ മെത്രാനേയും രണ്ടായി പറഞ്ഞിരിക്കുന്നതിനാൽ യഹൂദ വംശ പാരമ്പര്യ കുടുംബങ്ങളായ 5 വീട്ടിൽ നിന്നും ഒരു മഹാചേരൈ അഥവാ അർക്കാദിയാക്കോനെയും, ബ്രാഹ്മണ വംശ പാരമ്പര്യ കുടുംബങ്ങളായ 5 വീട്ടിൽ നിന്നും ഒരു മൂപ്പൈൻ കത്തൈനാരെയും നിയോഗിച്ചു എന്ന് നിരൂപിക്കുകയേ തരമുള്ളൂ, ബി.സി 700 ൽ അസീറിയൻ ആക്രമണം മൂലം ചിതറിപ്പോയ ഇസ്രയേൽ ഗോത്രങ്ങളിലൊന്നായ എഫ്രായിം ഗോത്ര വംശക്കാർ ബി.സി 578 ൽ കടൈപ്പൂര് കരയിൽ വന്ന് താമസമുറപ്പിച്ചു. BC 400 ൽ വരെ മധുര ഭരിച്ചിരുന്ന പാണ്ഡ്യ രാജകുടുബത്തിൽ BC 400 ഓടെ ദത്ത് മാർഗ്ഗേണ ഒരാൾ പോകുകയും ദ്രാവിഡ ആചാര രീതികൾ പിന്തുടരുകയും ചെയ്തു. അവരുടെ പിൻമുറക്കാർ ഏ.ഡി 800 ൽ ഹിന്ദു സംസ്കൃതിയിലേക്ക് പരിവർത്തനം ചെയ്യുകയും, ഇടത്തിൽ എന്ന വീട്ടുപേരിൽ അറിയപ്പെടുകയും വിവിധ നാട്ടുരാജ്യങ്ങളിൽ ഭരണം നടത്തിവരികയും ചെയ്തുവന്നു. എഡി 161 കാലത്തോടെ അധികാരമേറ്റ റോമൻ ചക്രവർത്തി മാർക്കസ് ഔറേലിയസ് അന്റോണിനസ് 161-180 തങ്ങളുടെ വ്യവഹാര രാജ്യങ്ങളിൽ ഉള്ള ക്രിസ്ത്യാനികളെ കൊന്നൊടുക്കാൻ തീരുമാനിച്ചതിൻ പ്രകാരം എഡി 169 ൽ കൊടുങ്ങല്ലൂരിലുണ്ടായിരുന്ന റോമൻ സൈനിക ക്യാമ്പിൽ നിന്ന് സൈനികരുടെ ആക്രമണം മൂലം മൂപ്പൻ കത്തൈനാരും, മറ്റു കത്തൈൻമാരും കൊല്ലപ്പെടുകയും ചെയ്തതോടെ കലിംഗ, കാളിയൻകാവ്,പാലമറ്റം,ചന്ദ്രപുരി, വലിയവീട്ടിൽ കൊടുങ്ങല്ലൂർ ശാഖ, കടപ്പൂര് കൊടുങ്ങല്ലൂർ ശാഖ എന്നീ കുടുംബക്കാർ അങ്കമാലിയിലേക്ക് താമസം മാറ്റുകയും,15 വർഷ ശേഷം അങ്കമാലിയിലേക്കും ആക്രമണങ്ങൾ ഉണ്ടായതോടെ ജലവാഹനങ്ങൾ എത്താത്ത ദൂരസ്ഥലവും കടപ്പൂര് തറവാട്ടിടവുമായ കടപ്പൂര് - കുറവിലങ്ങാട് ദേശത്തേക്ക് അവരെ തിരഞ്ഞു പിടിപ്പാതിരിപ്പാൻ അവരുടെ പേരും, ഗോത്രനാമവും മാറ്റി പറയുകയും ചെയ്ത് താമസിച്ചു വന്നു. (1)വലിയവീട്ടിൽ (കൊടുങ്ങല്ലൂർ ശാഖ)എന്നത് വലിയാങ്കൽ/വള്ളിയാങ്കൽ,(2)കലിംഗ എന്നത് കല്ലിങ്കൽ,(3)കാളിയൻകാവ് എന്നത് കാളിയാങ്കൽ,(4)കടപ്പൂര് എന്നത് അടപ്പൂര് (പിൽക്കാലത്ത് കുറവിലങ്ങാടിന് തിരികെ പോയി),(5) മാല്യങ്കരയിലെ മാലിയം എന്നത് മാലിയേക്കൽ/മാളിയേക്കൽ,(6)ചന്ദ്രപുരി എന്നത് ശങ്കുരി/ശങ്കരപുരി,(7)പാലമറ്റം എന്നത് പകലോമറ്റം, എന്നീ കുടുംബങ്ങൾ പിന്നീട് ഏ.ഡി 240 ൽ തിരികെ കൊടുങ്ങല്ലൂർ,പറവൂർ, പാലയൂർ ദേശങ്ങളിലേക്ക് പോയി. '''(1)''''''മാച്ചേരിൽ/മഞ്ചേരിൽ തറവാട്ട് എഡി 18:''' (1a)എഡി. 1200 മാച്ചേരിൽ കളത്തൂർ,പാമ്പാടി, (1b) കോരുള ചാക്കോ മഞ്ചേരിൽ ഏ.ഡി 1589 (1b1)മാത്തൻ കോരുള മാഞ്ഞൂരാൻ ഏ.ഡി 1617 (1b2) ചാക്കോ കോരുള മഞ്ചേരിൽ ഏ.ഡി 1622 (1b2a) കോരുള ചാക്കോ മഞ്ഞപ്പിള്ളി ഏ.ഡി 1650 (1b2a1)മാണി കോരുള ഏ.ഡി 1720 (1b2a1A1) കോരുള മാണി ഏ.ഡി 1748 (1b2a1A1a) മാണി കോരുള ഏ.ഡി 1776 (1b2a1A1aA) കോരുള മാണി ഏ.ഡി 1804 x ഏലി തെക്കേവിളായിൽ കളത്തൂര്. (1b2a1A1aAa) മാണി കോരുള ഏ.ഡി 1827 x ഏലി വല്ലടിയിൽ, വയലാ. (1b2a1A1aAa1) വർക്കി മാണി പറമ്പേട്ട് ഏ.ഡി 1915, (1b2a1A1aAa2) മാത്തൻ മാണി പന്നിത്തുരുത്തേൽ ഏ.ഡി 1918, (1b2a1A1aAa3) മാണി മാണി പടികര ഏ.ഡി 1922, (1b2a1A1aAa4) ചാക്കോ മാണി ചാമക്കാലതറപ്പേൽ ഏ.ഡി 1925, (1b2a1A1aAa5) ഉലഹന്നാൻ മാണി മഞ്ഞപ്പള്ളി തറവാട് ഏ.ഡി 1928, (1b2b)ഐപ്പ് ചാക്കോ മഞ്ചേരിൽ തറവാട് ഏ.ഡി 1656 (1b2b1) ചാക്കോ ഐപ്പ് മഞ്ചേരിൽ തറവാട് ഏ.ഡി 1684 അഞ്ചൽപ്പെട്ടി,മുവാറ്റുപുഴ. (1b2b1A) ഐപ്പ് ചാക്കോ മഞ്ചേരിൽ ഏ.ഡി 1712 (1b2b1A1) ചാക്കോ ഐപ്പ് നെടുംപുറത്ത് തോട്ടക്കര, ഏ.ഡി 1740 (1b2b1A2) വർക്കി ഐപ്പ് മഞ്ചേരിൽ കാവന, ഏ.ഡി 1744 (1b2b1B) ചാക്കോ ചാക്കോ മഞ്ചേരിൽ തറവാട് ഏ.ഡി 1717 '''(2)അടപ്പൂര്.എഡി 250:''' (2a)ഏ.ഡി 600:കുന്നേൽ (2a1) ഏ.ഡി 700:മാറാച്ചേരിൽ (2a2)ഏ.ഡി 780:മാത്തൻകുന്നേൽ അതിരമ്പുഴ (2a1a) മണ്ണഞ്ചേരിൽ: ആലപ്പുഴ,അതിരമ്പുഴ, കുന്നുക്കുരുടി, കോതമംഗലം, (2a3)ഏ.ഡി 780:മണ്ണാറുകുന്നേൽ (2a4)എഡി1400 മുളവിനാക്കുന്നേൽ, (2a4a) പാലോട്ട് (2a4b) കടപ്പൂക്കാരൻ കടുത്തുരുത്തി, തൃശ്ശൂർ, (2a4c) കടപ്പൂരാൻ/കടപ്പൂർ പാലാ,കാഞ്ഞാർ, ഇടുക്കി, തോപ്രാംകുടി, അടിമാലി, മലബാർ (2a5)ഏ.ഡി 1640:മണ്ണൂർകുളങ്ങര കുന്നേൽ (2a6)കുടക്കച്ചിറക്കുന്നേൽ എഡി 1700 പാലാ (2a6) എഡി 1720 ഓടെ കുന്നേൽ തറവാട്ടിൽ വർക്കി എന്ന കാരണവർക്ക് ഒരു മകൾ മാത്രമൊഴികെ ബാക്കി എല്ലാമക്കളും മരണപ്പെട്ടതിനാൽ കുന്നേൽ തറവാട്ട് വംശം നിലച്ചുപോയി. *(4) ചെറുവത്തൂർ* പാലയൂര്, കൊടുങ്ങല്ലൂര്, തൃശ്ശൂര്, '''(5)നടുപറമ്പിൽ, പ്രവിത്തനം''' (5a)മറ്റത്തിൽ, ആലുവ, തെക്കേ വാഴക്കുളം, (5b) നടുപറമ്പിൽ പ്രവിത്താനം, മലയിഞ്ചി, ''' (6) കളമ്പുകാട്ടിൽ(ഏ.ഡി900''' (6a) കടപ്പൂര്, കുറവിലങ്ങാട്, മീനച്ചിൽ താലൂക്ക്, വൈക്കം (6b) ആരക്കുഴ ശാഖകൾ, '''(7)പൈനുംമൂട്ടിൽ''' കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി,മാവേലിക്കര, ==പുതുശ്ശേരി:== (പുരാതന ഉച്ചാരണം= പുതുച്ചേരൈ അഥവാ പുതിയ ആചാര്യാർ) ബിസി 1000 മുതൽ നിലനിന്നു പോരുന്ന ദാവീദ് രാജാവിൻറെ സാമ്രാജ്യം ബിസി 957 ആയപ്പോൾ ശിഥിലമായി പോകുകയും, ശേഷം ആ സാമ്രാജ്യം വടക്ക് ഇസ്രയേൽ എന്നും തെക്ക് ജുദായ എന്നും രണ്ടായി പിരിഞ്ഞു. ബിസി 587 കാലഘട്ടത്തിൽ ബാബിലോണിയൻസ് ഈ രാജ്യങ്ങളെ ആക്രമിച്ച് ഒന്നാം ദേവാലയവും നശിപ്പിക്കുകയും, ഒട്ടേറെ, ജൂതജനതയെ കൊലപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു.ശേഷിച്ച ജൂതന്മാർ ബാബിലോണിൽ നിന്നും തിരിച്ചു വരികയും, ഹെസക്കിയ രാജാവിൻറെ നേതൃത്വത്തിൽ ജെറുസലേം ദേവാലയം രണ്ടാമതും പുനർസൃഷ്ടിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. ബിസി 332 നോട് അടുപ്പിച്ച് മഹാനായ അലക്സാണ്ടർ ഇസ്രയേൽ പ്രവിശ്യ പിടിച്ചടക്കി.അലക്സാണ്ടറുടെ മരണത്തെ തുടർന്ന് ഇസ്രായേൽ സാമ്രാജ്യം, ഈജിപ്റ്റിലെ ടോളമി വംശത്തിന്റെ നിയന്ത്രണത്തിലും തുടർന്ന് സിറിയയിലെ സെല്യൂക്കിഡ് സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ കീഴിലുമായി.സെല്യൂക്കിഡ് രാജാക്കന്മാരിലൊരാളായ അന്ത്യോക്കസ് നാലാമൻ എപ്പിഫാനസ് (Antiochus IV Epiphanes)175 മുതൽ 168 വരെ രാജ്യം ഭരിച്ചു. ഇദ്ദേഹത്തിനും ഈജിപ്തുകാരുമായി നിരന്തരം യുദ്ധത്തിലേർപ്പെടേണ്ടിവന്നു (171-168). ഈ യുദ്ധംമൂലം പലസ്തീനും കൊയിലെ-സിറിയയും തിരിച്ചുപിടിക്കാൻ അന്ത്യോക്കസ് IV-ആമന് കഴിഞ്ഞു. അലക്സാൻഡ്രിയ പിടിച്ചെടുക്കാനുള്ള ശ്രമം റോമാക്കാരിടപെട്ട് വിഫലമാക്കി. ജൂതരിൽ ഗ്രീക്കുസംസ്കാരം അടിച്ചേല്പിക്കാൻ ഇദ്ദേഹം തീവ്രയത്നം നടത്തി. ബി.സി.168 -ൽ ജെറുസലേമിൽ അക്ര (Acra) എന്ന കോട്ടത്തളം പണിയുകയും, ഇതുവഴി, കുറേയേറെ യഹൂദരെ സ്വധീനിക്കുകയും,അവർ ഗ്രീക്ക് സംസ്കാരം സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്തു.ഗ്രീക്ക് സംസ്കാരം സ്വീകരിച്ച ഒരുവിഭാഗം ജൂതൻമാരുടെ സഹായത്തോടെ അന്ത്യോക്കസ് ജെറുസലേം പിടിച്ചെടുക്കാൻ ശ്രമിക്കുകയും ജൂതൻമാരുടെ ജൂതമതവിശ്വാസത്തിൽ ഇടപെടാനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ നടത്തുകയും ചെയ്തു. ഇതിനെ യാഥാസ്ഥിതിക ജൂതമത വിശ്വാസത്തിൽ ഉറച്ചു നിന്നവർ എതിർത്തു. ഇതിനെത്തുടർന്നാണ് മക്കാബീസ് പ്രക്ഷോഭം ആരംഭിക്കുന്നത്. ഇസ്രയേലിലെ ഹാസ്മോനിയൻ കുടുംബത്തിൽപ്പെട്ട മക്കാബി എന്ന യൂദാസിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ അവർ സെല്യൂക്കിഡ് സാമ്രാജ്യത്തിനെതിരെ പോരാടാൻ തയ്യാറായി. തുടർന്ന് നടന്ന ഏറ്റുമുട്ടലുകൾക്കൊടുവിൽ അവർ സെല്യൂക്കിഡ് സാമ്രാജ്യത്തെ പരാജയപ്പെടുത്തി. അതോടെ ഹാസ്മോനിയൻ എന്ന പുതിയൊരു രാജവംശത്തിന് തുടക്കമായി.ബി.സി 165 മുതൽ എ.ഡി. 63 വരെ ഹാസ്മോനിയൻ രാജവംശം നിലനിന്നു.ബിസി 63ന്റെ ആരംഭത്തിൽ റോമൻ ഭരണകൂടത്തിലെ ജനറൽ ആയിരുന്ന പോംപി ഇസ്രായേൽ നാടുകൾ പിടിച്ചടക്കി, ഇതിനെ തുടർന്ന് റോമാസാമ്രാജ്യത്തിന് കീഴിൽ ഹേരോദാ രാജാക്കന്മാർ സാമന്ത ഭരണാധികാരികളായി തുടർന്നു വന്നു, എ.ഡി നാലിൽ അവസാന ഹെരോദാ രാജാവിൻ്റെ മരണത്തോട് കൂടി റോമാ റോമാസാമ്രാജ്യം പൂർണമായും ഇസ്രയേലിൻ്റെ ഭരണം ഏറ്റെടുക്കുകയും, തുടർന്ന്, റോമാക്കാരുടെ ബഹുദൈവാരാധനയും ജൂതൻമാരുടെ ഏക ദൈവ ആരാധനയും തമ്മിൽ ഏറ്റുമുട്ടുന്ന സാഹചര്യം രൂപപ്പെടുകയും ചെയ്തു. ഈ കാലഘട്ടത്തിലാണ് യേശുവിന്റെ ജീവിതവും രക്തസാക്ഷിത്വവുമുണ്ടായത്. എ.ഡി. 66-ൽ, യഹൂദയിലെ റോമൻ പ്രൊക്യുറേറ്ററായ ഗെഷ്യസ് ഫ്ലോറസ്, യഹൂദരുടെ വിശുദ്ധ ക്ഷേത്ര ഭണ്ഡാരത്തിൽ നിന്ന് പണം പിടിച്ചെടുത്തപ്പോൾ, കോപാകുലരായ യഹൂദന്മാർ, അക്കാലത്തെ ഏറ്റവും വലിയ റബ്ബിയായ റബ്ബി അകിവയുടെ പിന്തുണയോടെ, ബാർ കൊച്ച്ബ എന്ന ഷിമോൺ ബാർ കൊസിബ, റോമാക്കാർക്കെതിരെ, സ്വാതന്ത്ര്യം വീണ്ടെടുക്കുന്നതിനും ക്ഷേത്രം പുനർനിർമ്മിക്കുന്നതിനുമായി, ഒരു കലാപത്തിന് നേതൃത്വം നൽകിക്കൊണ്ട്, യഹൂദ പോരാളികൾ യെരുശലേമിലേക്ക് ഇരച്ചുകയറി,താമസിയാതെ, പ്രാദേശിക റോമൻ പട്ടാളത്തെ വധിക്കുകയും റോമിൽ നിന്ന് സ്വാതന്ത്ര്യം പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു. കൊടിയ ക്ഷാമവും, പട്ടിണിയും നിറഞ്ഞ രക്തരൂക്ഷിതമായ ആ കലാപം നാല് വർഷം നീണ്ടുനിന്നു, ശേഷം,ഏകദേശം മൂന്നു മാസത്തിനുശേഷം, പിന്നീട് റോമൻ ചക്രവർത്തിയായി തീർന്ന സൈന്യധിപൻ ടൈറ്റസ് ഫ്ളാവിയസ്സിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ 30,000-ത്തിലധികം റോമൻ സൈന്യം പെട്ടെന്ന് നഗരത്തിലേക്ക് അതിക്രമിച്ചു കയറി ജൂതൻമാരുടെ കലാപംഅടിച്ചമർത്തി.ജറുസലേം നഗരവും ദേവാലയവും തകർക്കുകയും ചെയ്തു. ആലയപ്രദേശത്തിൻ്റെ പുറം മതിൽ പൊളിച്ചു.രണ്ടാം ദേവാലയത്തിന്റെ ചുവർ മാത്രമാണ് അവശേഷിച്ചത്. യഹൂദരെ, വൻതോതിൽ രക്തച്ചൊരിച്ചിലോടെ അടിച്ചമർത്തി. പിന്നീട്, റോമൻ സൈന്യം, വ്യക്തമായ കാരണമൊന്നുമില്ലാതെ പിൻവാങ്ങി. യഹൂദ കലാപകാരികൾ സന്തോഷിക്കുകയും ഉടൻ തന്നെ റോമാക്കാരെ, പിന്തുടരുകയും ചെയ്തു. യുദ്ധം ചെയ്യുന്ന കക്ഷികളെ വിട്ടുപോയതോടെ, ക്രിസ്ത്യാനികൾ യെരുശലേമിൽ നിന്ന് യോർദ്ദാൻ നദിക്കപ്പുറമുള്ള മലകളിലേക്ക് പലായനം ചെയ്‌തു. രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടിൽ റോമൻ ചക്രവർത്തി ഹഡ്രിയൻ ജൂതാരാധനക്ക് വിലക്ക് ഏർപ്പെടുത്തിയപ്പോൾ സൈമൺ ബാർകോ ഖ്ബയുടെ നേത്യത്വത്തിൽ ജൂതർ കലാപത്തിനൊരുങ്ങി. അഞ്ചു ലക്ഷത്തോളം ജൂതർക്ക് മരണം സംഭവിച്ചു. ജറുസലേമിൽ നിന്ന് ജൂതർ പുറത്താക്കപ്പെടുകയും മതാരാധന നിരോധിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. അതിനുശേഷം റോമാസാമ്രാജ്യത്തിന്റെ തകർച്ചയോടെ ഇസ്രായേൽ പ്രവിശ്യ ബൈസൻ്റിൻ സാമ്രാജ്യത്തിൻ്റേ കീഴിൽ വരികയും ഏഡി 313 മുതൽ 636 വരെ ഇസ്രയേൽ ബൈസൻ്റിൻ സാമ്രാജ്യത്തിൻ്റേ കീഴിലായിരുന്നു, അതിനുശേഷം മുസ്ലിം സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ഉദയത്തോടെ യഹൂദർ പാലായനം ചെയ്തു. എഡി 70 ൽ ജെറുസലേം ദേവാലയം നശിപ്പിക്കപ്പെട്ടതിനേ തുടർന്ന് എഡി 72 ലോ, എഡി 640 ൽ മുസ്ലിം സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ഉദയത്തോടെയോ കച്ചവടക്കാരായിരുന്ന കടൈപ്പൂര് കുടുംബക്കാർ കൂട്ടിക്കൊണ്ടു വന്ന് കടൈപ്പൂര് ദേശത്ത് പാർപ്പിച്ച പുതിയ ചേരിക്കാരെ പുതുചേരിക്കാർ എന്ന് വിളിക്കപ്പെട്ടു. (1)എഡി1400 നെല്ലാത്തൊട്ടി (2)കീരിത്താനം, (3)കാവുംപറമ്പ്, (4)പുഞ്ചാപറമ്പിൽ (5)ഏറ്റേപള്ളി, (6)കാഞ്ഞിരംതടം, (7)പുളിനിക്കും തടം, (8)മണിയാറടി, (9)മുണ്ടയ്ക്കൽ, (10)നരിക്കുഴി, (11)പാലമറ്റം, (12)കാവുപറമ്പ്, (13)കൊല്ലിത്താനം (14)വലിയപറമ്പിൽ (15)എഡി 700 ലോ മറ്റോ നിലയ്ക്കലിൽ(ചായൽ) മാറി താമസിച്ച പുതുച്ചേരി ശാഖക്കാർ എഡി 1400 ൽ ആലങ്ങാട് വന്ന് താമസിച്ചു. കരിയാറ്റിൽ, പടയാട്ടിൽ, (16)പുതുശ്ശേരി തൊടുപുഴ,കോതമംഗ ലം,കുറുപ്പംപടി,കോലഞ്ചേരി,അങ്കമാലി, പറവൂര്, എറണാകുളം, (17)പുതുശ്ശേരി അതിരമ്പുഴ (18) മുണ്ടയ്ക്കൽ പാല,രാമപുരം, തൊടുപുഴ, കോതമംഗലം, (19)മുണ്ടയ്ക്കൽ തരകൻ കുടുംബം കോതമംഗലം,(20)മുണ്ടയ്ക്കൽ കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി, ഇരിട്ടി, ==ചെമ്പൻകുളം== (പുരാതന ഉച്ചാരണം= ശെമ്മൻ കുലം)ബി.സി 700 ൽ അസീറിയൻ ആക്രമണം മൂലം ചിതറിപ്പോയ ഇസ്രയേൽ ഗോത്രങ്ങളിലൊന്നായ ശിമെയോൻ ഗോത്ര വംശക്കാർ ബി.സി 578 ൽ കടൈപ്പൂര് കരയിൽ വന്ന് താമസമുറപ്പിച്ചു. ശിമെയോൻ ഗോത്ര വംശജരായ കടപ്പൂര് വലിയവീട്ടിൽ നിന്നും ബി.സി 400 ൽ മൈലാപ്പൂര് രാജകുടുംബത്തിലേക്ക് ദത്ത് മാർഗ്ഗേണ ഒരാൾ പോകുകയും പിന്നീട് മാറി താമസിക്കുകയും ചെയ്തു. അവർ ശെമ്മൻ കുലക്കാർ എന്നറിയപ്പെട്ടു.പിൽക്കാലത്ത് അത് ചെമ്പൻകുലമെന്നും അറിയപ്പെട്ടു. കുറവിലങ്ങാട് പള്ളിയുടെ നിർമ്മാണ കാലത്ത് മൈലാപ്പൂരിൽ നിന്നും ചെമ്പൻകുലക്കാരിൽ ക്രിസ്തുമതം സ്വീകരിച്ച ഒരു കൂട്ടർ വന്നു താമസിച്ചു.പിൽക്കാലത്ത്, മലയാളത്തിൽ ഉച്ചാരണ വ്യതിയാനം സംഭവിച്ച് ചെമ്പൻകുളമെന്നും എന്നറിയപ്പെട്ടു. (1)ചെമ്പൻകുളം, (2)വാരിയാമറ്റം (3)പാതിരിമല, (4)വള്ളോമ്പ്ര, (5)അഴകംന്ത്ര (6)വടക്കേൽ, (7)പുതുശ്ശേരി തൊട്ടീൽ ==പിൽക്കാല കുടുംബങ്ങൾ== (1)'''നിധീരിൽ'''AD 1594 നിരണത്തെ പുരാതന കുടുംബമായ "മട്ടയ്ക്കൽ" നിന്ന്, AD 1594 ൽ മണ്ണയ്ക്കനാട് കാഞ്ഞിരക്കാട്ട് മനയിലെ നാരായണൻ നമ്പൂതിരിയുടെ ക്ഷണമനുസരിച്ച് ഇട്ടി (എബ്രഹാം) എന്ന യുവാവും അമ്മയും കുറവിലങ്ങാടിനടുത്ത് മണ്ണക്കനാട്ടേക്ക് വന്നു. ഇട്ടി എന്ന കുട്ടി നിധീരിക്കൽ കുടുംബത്തിന്റെ സ്ഥാപകനായി. നിധീരി,മറ്റുപള്ളി,മറ്റപ്പള്ളി,കൈതമറ്റം,ആര്യപ്പള്ളി,പൈനാപ്പള്ളിൽ,മറുകര,വട്ടംകുഴിത്തടത്തിൽ,തുറയ്ക്കൽ,ഞാറക്കുളം,കല്ലിടുക്കിൽ, എന്നിങ്ങനെ ശാഖകൾ. (2)'''മേനമ്പടം''' AD 1700 വടക്കുംകൂർ രാജഭരണകാലത്തെ ഒരു പ്രമുഖ ഇടപ്രഭുവായിരുന്ന മാമലശ്ശേരി കൈമളുടെ ക്ഷണപ്രകാരം കുറവിലങ്ങാട് വന്ന് താമസിച്ച കുടുംബമാണ് മേനമ്പടം. മൂശാരിപറമ്പിൽ,പൈനപ്പള്ളി, ഇഞ്ചക്കൽ,പറമ്പുതൊട്ടി,വഴുതനപ്പള്ളി,മധുരങ്കൊമ്പ്,കല്ലുവേലി,അപ്പോർമറ്റം, കളങ്കൊമ്പ്, തുകലമ്മാക്കിയിൽ, കടമ്പനാട്ട്, താഴത്തേൽ എന്നിങ്ങനെ ശാഖകൾ. (3)'''കോയിക്കൽ''' AD 1800 കുറവിലങ്ങാട്ടു പള്ളിവീട്ടിൽ ശാഖയായ പുത്തൻപുര കുടുംബത്തിൽ 1800 കാലത്ത് ഗർഭവൈദ്യ ശുശ്രൂഷയിൽ അസാധാരണ പാടവവും, ചിരകാല പരിചയവും ഉണ്ടായിരുന്ന ഒരു വയോധിക ഉണ്ടായിരുന്നു. ചെമ്പകശ്ശേരി രാജകുടുംബത്തിലെ ഒരു കൊച്ചുറാണിയുടെ പ്രസവം സങ്കീർണ്ണമായതിനെ തുടർന്ന്,ആളയ്ക്കുകയും, രാജകുടുംബാംഗങ്ങളുടെ ക്ഷണപ്രകാരം സേവനത്തിനായി കുടമാളൂർക്ക് പോകുകയും, വിസ്മ‌യാവഹമായി പ്രസവശുശ്രൂഷ നടത്തുകയും ചെയ്തതിനാൽ, വൈദ്യവയോധിക, രാജകുടുംബാംഗങ്ങളുടെ ഭക്ത്യാദരങ്ങൾക്കു വിഷയീഭൂതയായി, വൈദ്യവയോധികയുടെ പ്രവത്തന ങ്ങളിൽ ആകൃഷ്‌ടയായി കോവിലകത്തുണ്ടായിരുന്ന ഒരു കുമാരി അവരോടുകൂടി കുറവിലങ്ങാട്ടു പോരുവാൻ അത്യാധികം ആഗ്രഹം പ്രകടിപ്പിച്ചു. കോവിലധികാരികൾ കുമാരിയുടെ ആഗ്രഹസിദ്ധി കൈവരുത്തുവാൻ സന്നദ്ധരാവുകയും ചെയ്തതിനാൽ കുമാരി കുറവിലങ്ങാട്ടു പുത്തൻപുരയ്ക്കൽ വന്നു പാർക്കുകയും, പിൽക്കാലം അമ്മയും മകളും എന്നപോലെ കഴിയുകയും,യഥാകാലം കുമാരിയെ ചക്കളത്തുമ്യാലിൽ കുടുംബാംഗമായ ഒരു യുവാവിനേക്കൊണ്ട് വിവാഹം ചെയ്യിക്കുകയും. അവർക്ക് അധിവസിക്കുവാൻ ഒരു പുരയിടം നൽകുകയും ചെയ്തു.ആ പുരയിടം കോവിക്കൽ പുരയിടം എന്നറിയപ്പെടുകയും,പിൽക്കാലത്ത് കോയിക്കലായി പരിണമിക്കുകയും ചെയ്തു. കോയിക്കൽ, കവളാക്കുന്നേൽ, മൂവാങ്കൽ, വടകനാൽ എന്നിങ്ങനെ ശാഖകൾ. (4)'''തേവലക്കര-കുന്നേൽ''' AD 1700 AD 1700 അനുബന്ധ കാലഘട്ടത്തിൽ അഷ്ടമുടിക്കായലിനടുത്തുള്ള കരുനാഗപ്പള്ളി തേവലക്കരയിൽ നിന്നും താഴമംഗലത്തു മഠത്തിലെ ക്രിസ്‌തുമതം സ്വീകരിച്ച കൃഷ്‌ണൻ നമ്പൂതിരിയുടെയും ലക്ഷമി അന്തർജനത്തിൻ്റെയും സന്താനപരമ്പരയിൽപ്പെട്ട മദ്ധ്യതിരുവിതാംകൂറിലെ പല ഭാഗങ്ങളിൽ സഞ്ചാര ഭിഷഗ്വരനായി വർത്തിച്ച തേവലക്കര കോരവൈദ്യൻ പുരാതന കടപ്പൂര് ശാഖയായ അടപ്പൂര് കുടുംബാംഗം കളത്തൂർ കരയിൽ താമസിച്ചിരുന്ന കുന്നേൽ വക്കിയുടെ വീട്ടിൽ വന്ന് കുറെ നാളത്തെ ചികിത്സകൊണ്ട് അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ ഏകസന്താനമായിരുന്ന മകളുടെ (കുഞ്ഞുപെണ്ണ്) അസുഖം ദേദമാക്കി. ഇതിൽ സന്തുഷ്‌ടനായ വർക്കി കുഞ്ഞുപെണ്ണിനെ കോര വൈദ്യനു വിവാഹം ചെയ്തു‌കൊടുത്ത് അവിടെ താമസിപ്പിച്ചു.ഈ ദമ്പതികളുടെ നാലു പുത്രന്മാരിൽ ഒരാൾ വൈദികനാകുകയും, മറ്റുള്ളവർ വിവാഹിതരായി പാറേക്കുന്നേൽ, മേച്ചേരിക്കുന്നേൽ, മുളവിനാക്കുന്നേൽ എന്നീ പുരയിടങ്ങളിൽ പാർക്കുകയും ചെയ്തു.വൈദ്യൻറെ ഒരു പൗത്രൻ ദത്തുവഴിക്കും വിളങ്ങാട്ടു വീട്ടിൽ താമസിക്കുകയുണ്ടായി. വാക്കയിൽ, കൊന്നയ്ക്കൽ, മൂലയിൽ, വഴനയ്ക്കൽ, പുളിയനാപ്പള്ളി, കൊച്ചുതൊട്ടി, പാലേട്ട്, മണ്ണാനിക്കാട്ട്, കുഴികണ്ടത്തിൽ,തോട്ടിക്കാട്ടുക്കുന്നേൽ,കാശാംകാട്ടിൽ, എന്നിങ്ങനെ ശാഖകൾ. (5)'''മഠത്തിക്കുന്നേൽ''' AD 1650 പൂർവ്വിക നാലില്ലക്കാരുടെ ആഗമനാനന്തരം വടക്കൻ പ്രദേശത്തുനിന്നും കുറവിലങ്ങാട്ടു വന്നു അധിവാസമുറപ്പിച്ച ആളായിരുന്നു മഠത്തിക്കുന്നേൽ കുടുംബസ്ഥാപകൻ, ആദ്യഭാര്യയുടെ ചരമാനന്തരം പുനർ വിവാഹം ചെയ്ത ആ കുടുംബനാഥന് ഇരു ഭര്യമാരിലും കൂടി ഇരുപത്തിരണ്ട് പുത്രസന്താനങ്ങൾ ജാതരായെന്നും, അവരിൽ ഒരാൾ വൈദികവൃത്തി സ്വീകരിച്ചു ഒന്നാമത്തെ മഠത്തിക്കുന്നേൽ കത്തനാരായി പരിലസിച്ചുവെന്നുമാണു ചരിത്രം.കുറവിലങ്ങാട് പള്ളിക്ക് പടിഞ്ഞാറു വശം കാണുന്ന നെല്പാടത്തിനപ്പുറത്ത് വെള്ളായിപ്പറമ്പിൽ കരോട്ടേവീട്ടിന് തെക്കു വശത്തുള്ള കുന്നിന്മേൽ ആയിരുന്നു പുരാതന മാത്തിക്കുന്നേൽ തറവാടു് സ്ഥിതിചെയ്തിരുന്നതു്. കുട്ടംബസ്ഥാപകൻ്റെ പുത്ര പൗത്രാദികൾ വേറേ പുരയി ടങ്ങളിലേക്കും വിദൂര ഗ്രാമങ്ങളിലേയ്ക്കും മാറിപ്പാർത്തു. മാത്തിക്കുന്നേൽ, കരോട്ടേക്കുന്നേൽ, മടത്തി, വട്ടപ്പാറ, കണ്ണംകുഴ എന്നിങ്ങനെ ശാഖകൾ. (6)'''കളപ്പുരയ്ക്കൽ,തടിയനാനി''' AD 1800 അതിരമ്പുഴ ചന്തക്കു പടിഞ്ഞാറുവശത്തു നിന്നു സ്വല്പം ദൂരെ ഏതാനും ശതവർഷങ്ങൾക്കു മുമ്പു് താമസിച്ചിരുന്ന ഒരു ഭട്ടതിരി ക്രിസ്‌തുമതം സ്വീകരിച്ചതിനെ തുടർന്നു് പ്രതികൂല സാഹചര്യങ്ങളാൽ സ്വന്ത കുടുംബം പരിത്യജിച്ച് ദേശം മാറി താമസിക്കുവാൻ നിർബ്ബന്ധിതനായി. ആ ക്രൈസ്തവ ബ്രാഹ്‌മണൻ സൗകര്യപ്രദമായ ഒരു അധിവാസസ്ഥാനം കുറവിലങ്ങാട്ടിനു സമീപം കളത്തൂർ കരയിൽ സമ്പാദിച്ചു അവിടെ താമസമാക്കി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ സന്തതിമ്പരകൾ, തടിയനാനി, കളപ്പുരയ്ക്കൽ, ആദിയായ കുടുംബപ്പേരുകളോടുകൂടി കുറവിലങ്ങാടു്, കാളികാവ്, കളത്തൂർ അനുബന്ധ പ്രദേശങ്ങളിലായി അധിവസിക്കുന്നു. (7)'''കൊട്ടാരത്തിൽ''' AD 1720 കടപ്പൂര് വലിയവീട്ടിൽ ശാഖയായ കൊടുങ്ങല്ലൂർ വലിയവീട്ടിൽ നിന്നും ഏ.ഡി 800ൽ പിരിഞ്ഞ ഉപ ശാഖയാണ് വിതയത്തിൽ കുടുംബം. ഈ വിതയത്തിൽ കുടുംബക്കാരനായ ചെമ്പകശ്ശേരി രാജാവിന്റെ ഒരു സേവകനു ഏതോ കാരണവശാൽ കടമാളൂരിൽ നിന്നും മാറി കുറവിലങ്ങാട് പള്ളി പരിസരങ്ങളിൽ അധിവസിക്കണമെന്നും അത്യാശ തോന്നി. രാജാവു് ഔദാര്യപൂർവ്വം സേവകൻറെ ആഗ്രഹത്തെ അനുകൂലിച്ചും പള്ളിക്കു തെക്കുപടിഞ്ഞാറായി പുരയിടം വാങ്ങുന്നതിനുള്ള പണം നൽകുകയും, സേവകൻറെ പാർപ്പിടം കൊട്ടാരത്തിൽ എന്നറിയപ്പെടണമെന്നും ആജ്ഞാപിക്കയും ചെയ്തു. ഇങ്ങനെ കൊട്ടാരത്തിൽ കുടുംബം കുറവിലങ്ങാട്ടു സംജാതമായി. കൊട്ടാരത്തിൽ, പരിയാനിക്കൽ, മലയോലിക്കൽ ഇത്യാദി വീട്ടുപേരുകളോടുകൂടി പ്രസ്തുത കുടുംബാംഗങ്ങൾ കുറവിലങ്ങാട്ടും വിവിധ ദേശങ്ങളിലും കേരളത്തിനു പുറത്തും അധിവാസിക്കുന്നു. (8)'''മാളിയേക്കൽ''' നിരണം AD 1760 പഴയകാലങ്ങളിൽ മൺപാത്രങ്ങളാണല്ലോ കേരളത്തിൽ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത്. അന്ന് മൺപാത്രങ്ങളുടെ വിൽപ്പനയ്ക്കായി നിരണത്ത് നിന്നും കടപ്പൂര്, കുറവിലങ്ങാട് ദേശങ്ങളിൽ വന്നിരുന്ന നിരണം മാളിയേക്കൽ കുടുംബത്തിൽപ്പെട്ട ഒരു വ്യക്തിയെ കടപ്പൂര് കടവിൽ കൂറ്റൻ മാപ്പിള പുരയിടം നൽകി പാർപ്പിച്ചു. ഇവരുടെ പിൻമുറക്കാർ മാളിയേക്കൽ എന്ന വീട്ടുപേരിൽ അനുബന്ധ ദേശങ്ങളിൽ പാർത്തു വരുന്നു. (9)'''മന്ത്രിക്കൽ ''' AD 1653-ലെ കൂനൻ കുരിശു സത്യത്തോടനുബന്ധിച്ച് വടക്കൻ പറവൂര് കോട്ടക്കാവ് ഇടവകയിൽ നിന്നും കുറവിലങ്ങാട് വന്ന് താമസിച്ചു. (10)'''വട്ടവനാൽ''' AD 1653-ലെ കൂനൻ കുരിശു സത്യത്തോടനുബന്ധിച്ച് വടക്കൻ പറവൂര് കോട്ടക്കാവ് ഇടവകയിൽ നിന്നും കുറവിലങ്ങാട് വന്ന് താമസിച്ചു. ==പ്രധാന വ്യക്തികളും ചരിത്ര വും== == ഏ.ഡി 1-105, കടൈപ്പൂര് ശിമെയോൻ മാചേരൈ കത്തൈനാര് (അർക്കാദിയോക്കൻ/റമ്പാൻ)== == ഏ.ഡി 1479-, കലിംഗൽ/കള്ളി/പള്ളിവീട്ടിൽ-പനംങ്കുഴയ്ക്കൽ യാക്കോബ് വലിയ കത്തനാര് == == ഏ.ഡി 1485-, കടപ്പൂര് വലിയവീട്ടിൽ ഇട്ടിട്ടൻ കത്തനാര് == == ഏ.ഡി 1542-, പാലൈമറ്റം/പാലമറ്റം/ പകലോമറ്റം ഗീവറുഗീസ് കത്തനാർ അർക്കാദിയോക്കൻ == == ഏ.ഡി 1616-, കലിംഗൽ/കള്ളി/പള്ളിവീട്ടിൽ-പറമ്പിൽ ചാണ്ടികത്തനാർ മെത്രാപ്പോലീത്താ == == ഏ.ഡി 1622-14/04/1686, കടപ്പൂര് പുതുചേരൈ/പുതുശ്ശേരി നെല്ലാത്തൊട്ടി മാർത്തോമ്മാ രണ്ടാമൻ == == ഏ.ഡി 1633-, കലിംഗൽ/കള്ളി/പള്ളിവീട്ടിൽ മാത്തൻ കത്തനാർ അർക്കദിയാക്കോൻ == == ഏ.ഡി 1662-1770, കടപ്പൂര് വലിയവീട്ടിൽ ഉണ്ണീട്ടൻ കത്തനാര് == == ഏ.ഡി 1707-1808, അൽമായ പ്രമുഖൻ കടപ്പൂര് മാചേരൈ/മഞ്ചേരിലായ പള്ളിവീട്ടിൽ-മുറിഞ്ഞപ്പള്ളിൽ ചാക്കോ തരകൻ (കൂറ്റൻ മാപ്പിള) == == ഏ.ഡി 1713-1756, അൽമായ പ്രമുഖൻ കടപ്പൂര് മാചേരൈ/മഞ്ചേരിലായ പള്ളിവീട്ടിൽ-മുറിഞ്ഞപ്പള്ളിൽ മാത്തൂ തരകൻ (ഇളയ മാപ്പിള) == == ഏ.ഡി 05/05/1742 – 10/09/1786, കടപ്പൂര് പുതുചേരൈ/പുതുശ്ശേരി ആലങ്ങാട് കരിയാറ്റിൽ മാർ ഔസേപ്പ് മെത്രാപ്പൊലീത്താ == ==നാൾവഴി== {| class="wikitable" |- ! വർഷം (ക്രി.വ.) !! സംഭവം |- | ഒന്നാം നൂറ്റാണ്ട് || കുട്ടികൾക്ക് മാതാവിന്റെ ദർശനം |- | 105 || ഇടവക സ്ഥാപനം |- | 1550 || തെക്കു വശത്തുള്ള സങ്കീർത്തി ദേവാലയം |- | 1575 || കൽക്കുരിശു സ്ഥാപനം |- | 1668 || ചെറിയ പള്ളി സ്ഥാപനം |- | 1670 || പ്രധാന അൾത്താര സ്ഥാപനം |- | 1680 || വടക്കേ സങ്കീർത്തി സ്ഥാപനം |- | 1690 || സെമിത്തേരി പള്ളി സ്ഥാപനം |- | 1901 || വൈദിക മന്ദിരം സ്ഥാപനം |- | 1960 ||ദൈവാലയ നവീകരണം |- | 2018 || ദൈവാലയ വിപുലീകരണവും മേജർ ആർക്കി എപ്പിസ്‌കോപ്പൽ പദവിയും | 2019 || ഇടവക വികാരിക്ക് ആർച്ച്പ്രിസ്റ്റ് പദവി == ചിത്രശാല == <gallery> File:Kuravilangad Church vijayanrajapuram 06.jpg File:Kuravilangad_Church_-_കുറവിലങ്ങാട്_പള്ളി_16.jpg File:Kuravilangad_Church_-_കുറവിലങ്ങാട്_പള്ളി_02.jpg File:Kuravilangad_Church_-_കുറവിലങ്ങാട്_പള്ളി_03.jpg File:Kuravilangad_Church_-_കുറവിലങ്ങാട്_പള്ളി_08.jpg File:Kuravilangad_Church_-_കുറവിലങ്ങാട്_പള്ളി_09.jpg File:Kuravilangad_Church_-_കുറവിലങ്ങാട്_പള്ളി_10.jpg File:Kuravilangad_Church_-_കുറവിലങ്ങാട്_പള്ളി_11.jpg File:Kuravilangad_Church_-_കുറവിലങ്ങാട്_പള്ളി_12.jpg </gallery> ==അവലംബം== {{Reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== {{commons category|St. Mary’s Forane Church, Kuravilangad}} * [http://www.youtube.com/watch?v=XqD_u6czCKA കപ്പൽ പ്രദക്ഷിണം യു ട്യൂബിൽ] [[വർഗ്ഗം:കോട്ടയം ജില്ലയിലെ ക്രിസ്ത്യൻ പള്ളികൾ]] [[വർഗ്ഗം:സീറോ മലബാർ കത്തോലിക്കാ സഭയിലെ പള്ളികൾ]] 1b06dppp8qfznucjfnbvom7b1mgkvw5 4671587 4671575 2026-09-29T05:51:32Z Anil Jose Mukkathu 207970 കണ്ണികൾ ചേർത്തു 4671587 wikitext text/x-wiki {{PU|Kuravilangad Church}} {{Unreferenced}} {{Infobox church |name = കുറവിലങ്ങാട് പള്ളി |fullname = മേജർ ആർക്കിഎപ്പിസ്‌കോപ്പൽ മർത്ത് മറിയം ആർച്ചുഡീക്കൻ തീർത്ഥാടന ദൈവാലയം |image = Kuravilangad palli.jpg|thumb|Major Archiepiscopal Marth Mariam Archdeacon Pilgrim Church |imagesize = |imagelink = https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Kuravilangad_palli.jpg |imagealt = |landscape = |caption = മേജർ ആർക്കിഎപ്പിസ്‌കോപ്പൽ മർത്ത് മറിയം ആർച്ചുഡീക്കൻ തീർത്ഥാടന ദൈവാലയം |location = [[കുറവിലങ്ങാട്]], [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം]] |country = [[ഇന്ത്യ]] |former name = കുറവിലങ്ങാട് മർത്തമറിയം ഫൊറോന പള്ളി |bull date = |founded date = എ.ഡി. 105 |founder = |dedication = |dedicated date = |consecrated date = |cult = |relics = |events = |past bishop = |people = |capacity = |length = <!-- {{convert|}} --> |width = <!-- {{convert|}} --> |width nave = <!-- {{convert|}} --> |height = <!-- {{convert|}} --> |diameter = <!-- {{convert|}} --> |other dimensions = |floor count = |floor area = <!-- {{convert|}} --> |dome quantity = |dome height outer = <!-- {{convert|}} --> |dome height inner = <!-- {{convert|}} --> |dome dia outer = <!-- {{convert|}} --> |dome dia inner = <!-- {{convert|}} --> |spire quantity = |spire height = <!-- {{convert|}} --> |materials = |bells = |bells hung = |bell weight = <!-- {{CwtQtrLb to kg|}} --> |parish = |deanery = |archdeaconry = |episcopalarea = |archdiocese = |metropolis = |diocese = [[പാലാ]] |province = |presbytery = |synod = |circuit = |district = [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം]] |division = |subdivision = | coordinates = {{coord|9|45|15|N|76|33|49|E|display=title}} }} [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം ജില്ലയിലെ]] പ്രശസ്തമായ ആദിമ മാർ തോമ്മാ നസ്രാണി തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രമാണ് '''മേജർ ആർക്കിഎപ്പിസ്‌കോപ്പൽ മർത്ത മറിയം ആർച്ചുഡീക്കൻ തീർത്ഥാടന ദൈവാലയം '''. ആഗോള മരിയൻ (കന്യകാ മറിയം) തീർത്ഥാടനത്തിനും, മൂന്ന് നോമ്പിനോട് അനുബന്ധിച്ചുള്ള കപ്പൽ പ്രദക്ഷിണത്തിനും പ്രസിദ്ധമായ ഈ ദേവാലയം [[പാലാ രൂപത|പാലാ രൂപതയുടെ]] കീഴിലാണ്. == ചരിത്രം == നൂറ്റാണ്ടൂകൾക്കുകൾക്കു മുൻപ് കന്നുകാലികളെ മേയിച്ചു നടന്ന് കാട്ടിലകപ്പെട്ട ഇടയബാലകർക്ക് പരിശുദ്ധ [[മറിയം|കന്യാമറിയം]] മുത്തിയമ്മയുടെ രൂപത്തിൽ ഇവിടെ വച്ച് ദർശനം നൽകുകയും ദാഹ ജലത്തിനായി നീരുറവ കാണിച്ചു കൊടുക്കുകയും ചെയ്തു എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. ഏ.ഡി. 105-ലാണ് ഈ ദേവാലയം നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടത്<ref>{{Cite web |url=http://www.manoramaonline.com/Cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=6402168&programId=7940922&channelId=-1073881579&BV_ID=@@@&tabId=9 |title=മനോരമ വെബ്‌സൈറ്റ് |access-date=2013-01-31 |archive-date=2013-04-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130427002150/http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=6402168&programId=7940922&channelId=-1073881579&BV_ID=@@@&tabId=9 |url-status=dead }}</ref>. പള്ളിയുടെ പഴയ മണിമാളികയിൽ സ്ഥാപനകാലം 105 എന്ന് വ്യക്തമായി എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. കുറവിലങ്ങാട് മുത്തിയമ്മയുടെ രൂപം ==ദേവാലയങ്ങൾ== ഇവിടെ ഒരേ ചുറ്റുവട്ടത്തു തന്നെ മൂന്ന് പള്ളികളുണ്ട്. ഒന്ന് ഇടവക പള്ളിയായ വലിയ പള്ളി. അതിന് തൊട്ട് കിഴക്ക് സെമിത്തേരിയിൽ [[വിശുദ്ധ യൗസേപ്പ്|വിശുദ്ധ ഔസേപ്പിന്റെ]] നാമത്തിൽ ഒരു കപ്പേള. അതിനും തെക്കായി [[സെബസ്ത്യാനോസ്|വിശുദ്ധ സെബസ്ത്യാനോസിന്റെ]] നാമത്തിൽ ചെറിയ പള്ളി. ===വലിയ പള്ളി=== പല പ്രാവശ്യം ഈ പള്ളി പുതുക്കി പണിതു. ഓരോ തവണയും വടക്കോട്ട് വീതിക്കുകയാണ് ചെയ്തത്. ആദ്യ പള്ളിയുടെ മദ്ബഹ പിന്നത്തെ പുതുക്കലോടെ തെക്കേയരികിലായി. തെക്കേ സങ്കീർത്തിയെന്ന് ഇതിന് പേരുമിട്ടു. അവിടെയുള്ള അൾത്താരയിലാണ് മാതാവിന്റെ കരിങ്കൽ പ്രതിമ. ആ അൾത്താരയ്ക്കു നേരേയാണ് കുരിശിൻതൊട്ടിയിലെ കൽക്കുരിശുകൾ. പള്ളിക്ക് വടക്കോട്ട് വീതി കൂട്ടി എന്നതിന് തെളിവ് ഈ കൽക്കുരിശുകൾ തന്നെ. 1960ലാണ് വലിയ പള്ളിയുടെ ഗോപുരങ്ങൾ പണിയുന്നത്, 2018 റവ ഡോ ജോസഫ് തടത്തിൽ വീതി കൂട്ടി അവസാനമായി പുതുക്കി പണിതു [[File:Topglasswork.jpg|thumb|]] മുത്തിയമ്മയുടെ കിരീടധാരണം [[File:Muthiyamma kallu.jpg|thumb|]] സുറിയാനി ലിഖിതങ്ങലുള്ള കൽമണ്ഡപം [[File:Ceilingkuravilangad.jpg|thumb|]] വലിയ പള്ളിയുടെ മുകളിലുള്ള സീലിങ് (ഭാവന ചിത്രം) ===ചെറിയ പള്ളി=== [[സെബസ്ത്യാനോസ്|വിശുദ്ധ സെബസ്ത്യാനോസിന്റെ]] നാമത്തിലുള്ള ഈ പള്ളി വളരെ ചേർത്തും. വലിയപള്ളിയ്ക് കിഴക്ക് ഉയർന്ന സ്ഥലത്ത് സ്ഥിതി ചെയുന്നു. ഇ പള്ളിയോടു ചേർന്നാണ് മണിമാളിക സ്ഥിതി ചെയുന്നത്. ===സെമിത്തേരി കപ്പേള=== ==കൽക്കുരിശ്== [[File:Steinkreuz Kuravilangad 1995.jpg|thumb|right|200px|കൽക്കുരിശ്]] കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ, ഒറ്റക്കല്ലിൽ തീർത്ത കൽക്കുരിശാണിത്. 48 അടി ഉയരമുള്ള കുരിശും അതിന്റെ കരിങ്കൽത്തറയും എ.ഡി.1575ൽ പണികഴിപ്പിച്ചവയാണ്. കരിങ്കൽത്തറയിൽ ഈശോയുടെ ശരീരത്തോടുകൂടിയ കുരിശും പെലിക്കൺ പക്ഷിയും മുന്തിരിക്കുലകളും കൊത്തിവച്ചിരിക്കുന്നു. ഒപ്പം താമരയിലകളും, ഇത് ബുദ്ധമത സ്വാധീനത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ചുറ്റുവിളക്ക് കത്തിക്കുക എന്ന നസ്രാണി പാരമ്പര്യമാണ് ഇവിടുത്തെ നേർച്ച.1616 ൽ പറങ്കി മെത്രാൻ മെനേസിസ് കുറവിലങ്ങാട് പള്ളിയിൽ വന്നപ്പോൾ, റോമൻ കത്തോലിക്കാ സഭയുടെ വിശ്വാസങ്ങൾക്കെതിരായ ആചാരങ്ങൾ എന്നാരോപിച്ച്, പിണിയാളുകളെ ഉപയോഗിച്ച് അന്നുണ്ടായിരുന്ന പടിപ്പുര മാളിക തകർക്കുകയും, കുരിശുംതൊട്ടിയിലെ കുരിശ് മറച്ചിടുകയും, കുളങ്ങൾ പൊളിച്ച് കളയുകയും ചെയ്തു. ആ കാലം വരെ, ക്ഷേത്രങ്ങളിലേപ്പോലെ പള്ളിക്കുളത്തിൽ കുളിച്ച് ദേഹശുദ്ധി വരുത്തി മാത്രമേ ജനങ്ങൾ ദേവാലയത്തിൽ പ്രവേശിച്ചിരുന്നുള്ളൂ. ഏറ്റവും പുറമേയുള്ള കുളത്തിൽ പുരുഷൻമാരും, രണ്ടാമത്തെ കുളത്തിൽ സ്ത്രീകളും, മൂന്നാമത്തെ കുറച്ച് ഉയർന്നു മാറിയുള്ള കുളത്തിൽ പുരോഹിതരുമാണ് ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത്.1752 മുതൽ 1796 വരെ പള്ളിയിലേയും, കുറവിലങ്ങാട്, ഏറ്റുമാനൂർ,കടുത്തുരുത്തി, കരകളിലേയും സർവ്വാധികാരിയായിരുന്ന, പള്ളി വീട്ടിൽ-മുറിഞ്ഞപ്പളിൽ(കൂറ്റനാൽ) കൂറ്റൻ മാപ്പിള എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന ചാക്കോ തരകനാണ് 1753-54 കാലഘട്ടത്തിൽ ഇവയൊക്കെ പുനർ നിർമിച്ചത്. മറിച്ചിട്ട കുരിശ് നിവർത്തിയത്, തരകൻ്റെ അഭ്യർത്ഥന മാനിച്ച് കടപ്പൂര് കൂറ്റനാൽ തറവാടിൻ്റെ സമീപത്തുള്ള കാഞ്ഞിരക്കാട്ട് നായർ കുടുംബത്തിലെ നാരായണി അമ്മൂമ്മയുടെ ചട്ടുകാലിയായ പിടിയാനയെ ഉപയോഗിച്ചാണ്.നാരായണി അമ്മൂമ്മ അവരുടെ വിശ്വാസ ആചാരപ്രകാരം ഏഴുദിവസം പള്ളിയിൽ വരികയും നോമ്പ് നോറ്റ് പ്രാർത്ഥിച്ചൊരുങ്ങിയാണ് പിടിയാനയെ കൊണ്ടുവന്ന് കുരിശ് നിവർത്തിയത്. മൂന്നാം തവണ ആന വലിച്ചപ്പോഴാണ് കുരിശ് നിവർന്നത് എന്നുമാണ് വാമൊഴിയറിവുകൾ. == മണിമാളിക == ചെറിയ പള്ളിയുടെ തെക്ക് വശത്തായാണ് മണിമാളിക. മൂന്ന് ഭീമൻ മണികളുള്ള ഈ മണിമാളിക [[1910|1910ൽ]] നിർമ്മിച്ചതാണ്. [[1911|1911ൽ]] [[ജർമ്മനി|ജർമിനിയിലെ]] ഹാമ്പുർഗിൽ നിന്ന് 30000 രൂപ മുടക്കി, നാല് മണികൾ കപ്പൽ മാർഗ്ഗം കൊണ്ടുവന്ന് ഇവിടെ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു. യാത്രാമദ്ധ്യേ ഒരെണ്ണം കടലിൽ നഷ്ടപ്പെട്ടു എന്നാണ് ചരിത്രം പറയുന്നത്. പള്ളിയിലെ രേഘകൾ പ്രകാരം മണികൾക്ക് യഥാക്രമം 1666 കി.ഗ്രാം , 1173 കി.ഗ്രാം, 710 കി.ഗ്രാം ഭാരമുണ്ട്. സപ്തസ്വരങ്ങൾ വായിക്കാമെന്ന് കരുതപ്പെടുന്ന ഈ മണികൾ ഭാരക്കൂടുതൽ മൂലം ചവിട്ടിയാണ് മുഴക്കുന്നത്. == തിരുനാളുകൾ == [[File:Pradhakshanam.jpg|thumb|]] മൂന്ന് നോമ്പ്, എട്ട് നോമ്പ്, വിശുദ്ധ സെബസ്ത്യാനോസിന്റെ തിരുന്നാൾ എന്നിവയാണ് ഇവിടുത്തെ പ്രധാന തിരുന്നാളുകൾ . ഇതിൽ തന്നെ മൂന്നു നോയമ്പ് തിരുനാൾ ആണ് ഏറ്റവും പ്രസിദ്ധവും, ആഘോഷ പൂർവ്വം കൊണ്ടാടുന്നതും. അമ്പതു നോയമ്പിനു പതിനെട്ടു ദിവസം മുന്നോടിയായാണ് മൂന്ന് നോയമ്പ് തിരുന്നാൾ കൊണ്ടാടുന്നതു. മൂന്ന് നോയമ്പ് തിരുനാളിലെ രണ്ടാം ദിവസത്തെ കപ്പൽ പ്രദക്ഷിണം വളരെ പ്രസിദ്ധമാണ്<ref>{{Cite web |url=http://www.stmarykuravilangad.org/Pilgrim.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2011-02-27 |archive-date=2011-09-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110928120732/http://www.stmarykuravilangad.org/Pilgrim.htm |url-status=dead }}</ref>. മാസദ്യവെള്ളിയാഴ്ചകളിൽ (മാസത്തിലെ ആദ്യത്തെ വെള്ളിയാഴ്ച) ഒട്ടേറെ തീർഥാടകർ എത്തുന്ന പതിവുള്ളതിനാൽ അന്നേ ദിവസം. ഒട്ടേറെ കുർബാനകളും നേര്ച്ച വഴിപാടുകളും നടക്കുന്നു. എല്ലാ മാസദ്യവെള്ളിയാഴ്ചകളും തിരുന്നാൾ ദിവസത്തിന് സമാനമായ പ്രതീതി ഉണ്ടാക്കുന്നു. പള്ളിയിലെ മൂന്നു നോയമ്പ് തിരുനാളിന് [[ഏറ്റുമാനൂർ മഹാദേവക്ഷേത്രം|ഏറ്റുമാനൂർ മഹാദേവക്ഷേത്രത്തിൽ]] നിന്ന് ആനയെ പ്രദക്ഷിണത്തിനയക്കുകയും, ക്ഷേത്രത്തിലെ ഉത്സവത്തിന് പള്ളിയിൽനിന്നും മുത്തുകുടകൾ കൊടുത്തയക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ചടങ്ങ് ഇപ്പോഴും നടക്കുന്നു. ==കപ്പൽ പ്രദക്ഷിണം== [[File:Kuravilangadu Kappalottam 2013.JPG|thumb|300px|'''<u><big>കുറവിലങ്ങാട് കപ്പലോട്ട പ്രദിക്ഷണം</big></u>''' ]] മൊസോപ്പൊട്ടോമിയ,ഇന്ത്യ,ചൈന എന്നീ ദേശങ്ങളിൽ ക്രിസ്തുവേദം അറിയിച്ച മാർ തോമ്മാ വിശുദ്ധൻ്റെ ശിഷ്യൻമാരിൽ ഒരുവനായ കടൈപ്പൂര്/കടപ്പൂര് ശിമയോൻ കത്തനാരുടെ/റമ്പാൻ്റെ പിൻമുറകുടുംബക്കാരും,ശിഷ്യകുടുംബക്കാരുമുൾപ്പെടുന്ന കടപ്പൂര് അഞ്ചു വീടര് എന്നറിയപ്പെടുന്ന അഞ്ച് അടിസ്ഥാന ,കുടുംബങ്ങൾക്കാണ് കപ്പൽ എടുക്കുന്നതിനുള്ള അവകാശം. കടപ്പൂര് വലിയവീട്/പെരിയവീട്, കത്തേടം/കത്തേടത്ത്, മഞ്ചേരിൽ/മാച്ചേരിൽ, പുതുശ്ശേരിൽ/പുതുച്ചേരിൽ, ചെമ്പൻകുളം, എന്നീ അഞ്ചു വീട്ടുകാരാണ് മൂന്നു നോമ്പ് തിരുനാളിന് കപ്പൽ വഹിക്കുന്നത്.ഈ അഞ്ചു കുടുംബങ്ങളും ബി.സി 700 ൽ അസീറിയൻ ആക്രമണം മൂലം ചിതറിപ്പോയ/നഷ്ടപ്പെട്ട അഞ്ച് യഹൂദ വംശങ്ങൾ ബിസി 587 ൽ ഇവിടെ എത്തിയതായാണ് പാരമ്പര്യം. ആദിമ കാലം മുതലേ മലഞ്ചരക്കുകളായ സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങൾ, തുണിത്തരങ്ങൾ, തുടങ്ങിയവയുടെ കച്ചവടമായിരുന്നു ഇവരുടെ മുഖ്യ തൊഴിൽ.ഇതിനാൽത്തന്നെ,കടൈ/കട അഥവാ കച്ചവട സ്ഥലം എന്നതിൽ നിന്നാണ് കടൈപ്പുര്/കടപ്പൂര് എന്ന സ്ഥലനാമം രൂപപ്പെട്ടത്.ഇതിൻ്റെ പടിഞ്ഞാറേ ഭാഗമായ കടൈ തുരുത്താണ് പിന്നീട് കടുത്തുരുത്തിയായി മാറിയത്. പുരാതന കാലം മുതലേ കളത്തൂര് ഉണ്ടായിരുന്ന മൂന്നുപീടിക ഇവരുടെ മുഖ്യ കച്ചവട കൈമാറ്റ സ്ഥലമായിരുന്നു. ആദിമ കാലഘട്ടങ്ങളിൽ ഗലീലി,നിനവേ, ഈജിപ്ത് തുടങ്ങിയ പ്രദേശങ്ങളിലേക്ക് കടുത്തുരുത്തിയിൽ നിന്നും, പുറക്കാട് നിന്നുമൊക്കെ കപ്പൽ/പത്തേമാരി മാർഗ്ഗം കച്ചവടം നടത്തിയിരുന്നു. കടപ്പൂരിലുടെ ഇപ്പോഴുള്ള തോട് പുരാതന കാലത്ത് മീനച്ചിലാറിലേക്ക് ബന്ധിപ്പിച്ചിരുന്ന ചെറിയ പുഴയായിരുന്നു. കടപ്പൂരിലുള്ള മാളിയേക്കൽ കടവിലൂടെയാണ് ചെറിയ യാനങ്ങൾ മുഖേന കച്ചവട വസ്തുക്കളുടെ കയറ്റിറക്ക് നടത്തിയിരുന്നത്. ആദിമ കാലങ്ങളിലൊരിക്കൽ മൈലാപ്പൂരിലേക്ക് കച്ചവട ചരക്കുമായി കടൽ മാർഗ്ഗം പോകും വഴി കപ്പൽ കടൽ ക്ഷോഭത്തിൽപ്പെട്ടപ്പോൾ "സുരക്ഷിതരായി തിരികെ തങ്ങളുടെ ദേശത്ത് ദൈവമാതാവിന് പള്ളി പണിത്, യൗനാൻ ദീർഘദർശിയെ അനുസ്മരിക്കുവിധം കപ്പൽ പ്രദക്ഷിണം നടത്തിെക്കൊള്ളാമെന്നുള്ള" നേർച്ചയാണ്, ലോകത്ത് വേറൊരിടത്തുമില്ലാത്ത കുറവിലങ്ങാട്ടു പള്ളിയിലെ കപ്പേലാട്ടവും, കപ്പൽ പ്രദിക്ഷണവും, വെച്ചൂട്ടും, ഉണ്ടാകുവാൻ കാരണം. കുറവിലങ്ങാട്ടു പള്ളിയുടെ വടക്കുപടിഞ്ഞാറായുള്ള പള്ളി വടേക്കടത്ത് പറമ്പിനും, വടക്ക്കിഴക്കായുള്ള കള്ളി പറമ്പിനും, മദ്ധ്യേയുള്ള പറമ്പും, തെക്ക്പടിഞ്ഞാറായുള്ള കാളിക്കാവ് പറമ്പിനും തെക്ക് കിഴക്കായുള്ള ശങ്കരപുരി പറമ്പിനും, മദ്ധ്യേയുള്ള പറമ്പും, കടപ്പൂര് കുടുംബങ്ങളുടേതായിരുന്നു.കൂടാതെ, പള്ളി നടക്കൽ തെക്കേടത്ത് പറമ്പ് കടപ്പൂരഞ്ചുവീടർക്കും പള്ളിയാവശങ്ങൾക്ക് കുറവിലങ്ങാട്ട് വരുമ്പോൾ പ്രത്യേകിച്ച് മൂന്നുേനാമ്പു കാലത്ത് താമസിക്കുവാനുള്ള സ്ഥലമായിരുന്നു. മാനശംഖൂ കേസിൽ കേസ് വാദിച്ച് ജയിച്ചതിന് പ്രതിഫലമായി മാണിക്കത്തനാർ കടപ്പൂര്കാരുടെ സ്ഥലം പള്ളിയുടെ പേർക്ക് എഴുതി വാങ്ങിച്ചു. കപ്പലോട്ടം സംബന്ധിച്ച കുറവിലങ്ങാട്ടെ ഒരു വാമൊഴി ഐതിഹ്യം ഇപ്രകാരമാണ്, കുറവിലങ്ങാട്ടെ ബ്രാഹ്മണ പാരമ്പര്യ അടിസ്ഥാന കുടുംബങ്ങളിൽ ഒന്നായ കലിംഗൽ/കല്ലിങ്ങൽ/കള്ളി/പള്ളിവീട്ടിൽ കുടുംബത്തിൽ നിന്നും ദത്ത് മാർഗ പിൻമുറയായി കടപ്പൂര് മഞ്ചേരിൽ തറവാട്ടിൽ ജനിച്ച സഹോദരങ്ങളാണ് കൂറ്റൻ മാപ്പിളമാർ എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന, ചാക്കോ തരകനും (1707-1808)മാത്തൂ തരകനും (1712-1756). പോർച്ചുഗീസുകാരുമായും ഡച്ചുകാരുമായും പരമ്പരാഗതമായി ഉണ്ടായിരുന്ന നേരിട്ടുള്ള കച്ചവട ബന്ധവും തരക് പിരിവ് സ്ഥാനവും, പിതാവായ ചാണ്ടി തരകനിൽ നിന്നും കൂറ്റൻ സഹോദരർക്ക് കൈമാറി കിട്ടിയ ഒന്നായിരുന്നു. കൂടാതെ, മാതൃ പിതാവിൽ നിന്നും കൈമാറിക്കിട്ടിയ വടക്കുംകൂർ രാജാവിൻ്റെ സൈനിക മേധാവിത്വ സ്ഥാനവും, പ്രമുഖ ഉപദേശി സ്ഥാനവും കൂറ്റൻ സഹോദരർക്ക് 1740 മുതൽ 1750 വരെ ഉണ്ടായിരുന്നു. 1735-40 കാലഘട്ടത്തിൽ വിദേശകച്ചവടക്കാർക്ക് തുറമുഖത്ത് ചരക്കെത്തിക്കുകയും  തരകുപിരിക്കുകയും മറ്റും ചെയ്തുവന്നിരുന്ന കൂറ്റൻ സഹോദരൻമാരുമായി  ഡച്ചുകാർ വലിയ സൗഹൃദത്തിലായി. അതിനാൽ ഡച്ചുകാർ ഡെൻമാർക്കിലേക്ക്  യാത്രയ്ക്ക് ക്ഷണിക്കുകയും, മൂത്തയാളായ ചാക്കോ തരകൻ ചരക്കുകപ്പലിൽ വിദേശയാത്രക്കു പോകുകയും  തിരികെ  വരുമ്പോൾ കപ്പൽ കടൽക്കാറ്റിപ്പെട്ട് അപകടാവസ്ഥയിലായപ്പോൾ,  തരകൻ നാവികരോട് ഒരു സഹായം അഭ്യർത്ഥിച്ചു. "തങ്ങളുടെ പൂർവ്വികർ പുരാതന കാലത്തെ കച്ചവടനാവികരായിരുന്നെന്നും, ഒരിക്കൽ, മൈലാപ്പൂര് ഭാഗത്തേക്ക് കച്ചവട ചരക്കുസാമഗ്രികളുമായി പോകും വഴി കപ്പൽ കടൽ ക്ഷോഭത്തിൽപ്പെട്ടപ്പോൾ സുരക്ഷിതരായി തിരികെ എത്തുന്നതിന്, തങ്ങളുടെ ദേശത്ത് ദൈവമാതാവിന് പള്ളി പണിത്, യൗനാൻ ദീർഘദർശിയെ അനുസ്മരിക്കുവിധം കപ്പൽ പ്രദക്ഷിണം നടത്തിെക്കൊള്ളാമെന്നുള്ള നേർച്ച ഉണ്ടായിരുന്നെന്നും, അതിൽ പള്ളി പണിതെങ്കിലും, ഇക്കാലമത്രയും കപ്പൽ ഉണ്ടാക്കി പ്രദിക്ഷണം നടത്തുവാൻ കഴിഞ്ഞിട്ടില്ലെന്നും, ഞാൻ കുറവിലങ്ങാട് മുത്തിയമ്മയുടെ ഒരു മാതൃഭക്തനാണ്, എനിക്ക്  ആ നേർച്ച വീണ്ടും നേർന്ന് നടത്തുവാൻ ആഗ്രഹമുണ്ട്. നിങ്ങൾ ഒരു കപ്പൽ പണിത് തന്ന് സഹായിക്കുമെങ്കിൽ ഞങ്ങൾക്ക്  ആ നേർച്ച  നിറവേറ്റുവാൻ കഴിയും. ആ നേർച്ച നേർന്ന ശേഷം ഞാൻ മുത്തിയമ്മയെ വിളിച്ചു പ്രാർത്ഥിച്ചാൽ അമ്മ  സഹായിച്ച് ഈ കടൽ ക്ഷോഭം മാറി നമ്മൾ സുരക്ഷിതരായിത്തീരും" എന്ന് പറഞ്ഞപ്പോൾ നാവികർ മറുപടിയായി  " നിങ്ങളുടെ വിശ്വാസപ്രകാരം ഇവ സംഭവിക്കുമെന്ന് നിങ്ങൾക്ക് ഉറപ്പാണെങ്കിൽ നേർച്ച നേർന്നുകൊള്ളൂ, ഞങ്ങൾ കപ്പൽ പണിത് സഹായിക്കാം" എന്ന് മറുപടി നൽകിയപ്പോൾ,കൂറ്റൻ മാപ്പിള കപ്പൽ പ്രദക്ഷിണ നേർച്ച നേർന്ന്, മുത്തിയമ്മയെ വിളിച്ചു പ്രാർത്ഥിച്ചതിനാൽ  കടൽ ശാന്തമായെന്നും, സന്തുഷ്ടരായ ഡച്ചു നാവികർ, കടുത്തുരുത്തി തുറമുഖത്ത് എത്തിയപ്പോൾ, ഒരു മരക്കപ്പലുണ്ടാക്കിെയന്നും, ഈ കപ്പൽ നിർമാണത്തിൽ സഹായിക്കുവാൻ, തരകൻ്റെ വീടായ കടപ്പൂര് കൂറ്റനാൽ മാളികയുടെ സമീപത്തുള്ള ആയോധന കളരി പരിശീലന കേന്ദ്രമായിരുന്ന കൊല്ലൻമാടയിലും ആശാരിമാടയിലും ആയുധ നിർമാണത്തിൽ സഹായക കുടുംബങ്ങളായി കുടിപാർപ്പിച്ച    കൊല്ലക്കൂടി, ആശാരിക്കൂടി, കണിയാൻകുടി, മൂശാരിക്കുടി, തട്ടാൻകുടി തുടങ്ങിയ ജോലിക്കാരെ   നിയോഗിച്ചു. കപ്പൽ നിർമാണം പൂർത്തിയാക്കി, കടുത്തുരുത്തി പള്ളിയിൽ കൊണ്ടുവന്നപ്പോൾ  പള്ളിക്കാർ അവകാശ വാദം ഉന്നയിക്കുകയും, അവർ, കപ്പൽ പള്ളിയുടെ ഉള്ളിൽ കടത്തുവാൻ ശ്രമിച്ചപ്പോൾ, ആനവാതിൽ,ചെറുതായിരുന്നതിനാൽ, ആ ശ്രമം  വിഫലമാകുകയും, പോം വഴി ആലോചിക്കും വരേക്ക്,  പള്ളിമുറ്റത്തു  വച്ചു കപ്പൽ പെയിൻ്റ് ചെയ്യുവാൻ ഏർപ്പാടാക്കുകയും, പെയിന്റിംഗ് ചെയ്യുന്ന വേളയിൽ പെയിൻ്റ്  കണ്ണിൽ തെറിച്ച്,പെയിൻ്റ് ചെയ്തവരുടെ  കണ്ണുകേടായെന്നും, തുടർന്ന്, കടുത്തുരുത്തി പള്ളിക്കോ, കുറവിലങ്ങാട്ടു പള്ളിക്കോ എന്ന് തർക്കമുണ്ടാവുകയും, അന്ന് കൂറ്റൻ മാപ്പിള  മദ്ധ്യസ്ഥം പറഞ്ഞ് കപ്പലും, പെയിന്റിംഗ് ജോലിക്കാരെയും, കുറവിലങ്ങാടിന് കൊണ്ടുവന്നു എന്നും, കുറവലങ്ങാടു പള്ളിമുറ്റത്തു വച്ചു കപ്പൽ പെയിന്റിംഗ് ചെയ്തപ്പോൾ, അവരുടെ, കണ്ണ് സുഖപ്പെട്ടതായും, കുറവിലങ്ങാട്ടുകാരുടെ ഇടയിൽ ഐതിഹ്യമുണ്ടായിരുന്നതായി പഴമക്കാർ പറഞ്ഞിരുന്നു. 1752 ൽ മാർത്തണ്ഡവർമ്മയുടെ കാലത്ത് വടക്കുംകൂർ രാജ്യം തിരുവതാംകൂറിൽ ലയിപ്പിച്ചതിനേ തുടർന്ന്,കൂറ്റൻ മാപ്പിളക്ക്, നഷ്ടപ്പെട്ട  തരക് പിരിവ് അധികാരവും തരകസ്ഥാനവും,കൂടാതെ, ശിക്ഷാ വിധി അധികാരവും, കുറവിലങ്ങാട്ടു പള്ളി നടത്തിപ്പും രാജകൽപന പ്രകാരം ലഭിച്ച സമയത്ത്, നേരത്തേ,  തൻ്റെ ഇടപെടൽ മൂലം കുറവിലങ്ങാട്ടു പള്ളിക്ക് ലഭിച്ച കപ്പൽ  സൂക്ഷിക്കുവാൻ പള്ളിക്കു വടക്കുഭാഗത്ത് കപ്പൽമുറിയും, പള്ളിക്കുമുൻവശത്തു പടിപ്പുരമാളികയും (മതിേലമാളിക എന്നും പേർ പറയാറുണ്ട്.) വി. സെബസ്ത്യാനോസ്സിൻ്റെ ചെറിയപള്ളിയിൽ കെടാവിളക്കു തൂക്കുവാൻ തൻെറ സ്വന്തം കണങ്കൈ രൂപത്തിലും അളവിലും ഒരു മര കൈയ്യും പണിതുണ്ടാക്കി.  ടി, കണങ്കൈ രൂപത്തിലുള്ള മര ക്കൈയ്യ്,  ഒരു കേടും വരാതെ, ഇപ്പോൾ, വലിയപള്ളിയുടെ,  വടക്കുപടിഞ്ഞാറേ  വശത്ത് മാറ്റിസ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്ന വാദ്യപ്പുരയ്ക്കകത്ത് സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നത് കാണാവുന്നതാണ്. കൂറ്റൻ മാപ്പിളയുടെ പിൻമുറ കുടുംബങ്ങൾ മുക്കം/മുക്കത്ത്, കൂറ്റാരപ്പള്ളി,ഇടത്തൊട്ടി,കൂറ്റനാൽ എന്നീ കുടുംബങ്ങളും, അവയുടെ ശാഖകളുമാണ്. ==അടിസ്ഥാന കുടുംബങ്ങൾ== (മാർ തോമ്മാ പാരമ്പര്യ കുടുംബങ്ങൾ) മാർ തോമ്മാ വിശുദ്ധൻ്റെ ശിഷ്യ പൗരോഹിത്യ കുടുംബങ്ങൾ കള്ളി,കാളികാവ്, കടപ്പൂര്, മാളിയേക്കൽ, ശങ്കരപുരി,പകലോമറ്റം, എന്നിവയായിരുന്നു. ==പാലയൂർ നാലു വീടര്:== ===(൧)കള്ളി=== (പുരാതന ഉച്ചാരണം= കല്ലി/കല്ലിങ്കൽ/കല്ലിങ്ങൽ/കലിംഗൽ) പുരാതന കാലത്ത് കാശ്മീരിലെ ബ്രാഹ്മണരിൽ പണ്ഡിറ്റ് വംശജനായ ദീർഘതമസ് എന്ന അന്ധ മുനി ചില സാഹചര്യങ്ങളാൽ ദത്ത് മാർഗ്ഗേണ കലിംഗ ദേശത്ത് വന്ന് വസിച്ചതിനാൽ പിൻമുറ കുടുംബങ്ങൾ കലിംഗബ്രാഹ്മണർ എന്നറിയപ്പെട്ടു. ഈ കുടുംബങ്ങൾ തലമുറകൾ പിന്നിട്ടപ്പോൾ കലിംഗ ദേശം അശോക ചക്രവർത്തിയുടെ ആക്രമണം നേരിട്ടതിനാൽ പിൻമുറ കുടുംബങ്ങൾ ആന്ധ്ര, കർണാടക, തമിഴ്നാട്, സിലോൺ, കേരളം എന്നിവിടങ്ങളിൽ വന്ന് താമസിച്ചു. പ്രാചീന തമിഴകത്തിലെ പതിമൂന്നു "നാടു'കളിലൊന്നായിരുന്നു കുടൈനാട്‌ /കോടൈനാട് അഥവാ പാലൈചേരം. പാലേശ്വരത്തെ പാലയൂർ ദേശത്ത് വസിച്ചിരുന്നതും,(1906 ലെ ഒരു രേഖ പ്രകാരം: പാലയൂർ പള്ളിക്ക് തെക്ക് "പാലയൂർ ദേശം സർവ്വേ 56ാം നമ്പർ സബ്ഡിവിഷൻ 2ാം നമ്പർ കള്ളിങ്ങൽ/കള്ളിയിങ്ങൽ/കല്ലിങ്ങൽ പറമ്പ്. ഇവിടെ ഒരു ഓത്തുശാലയുമുണ്ടായിരുന്നു.)ഇന്ത്യയിലെ സാമൂഹികാന്തരീക്ഷത്തിൽ രാജ ഭരണത്തിന്റെ നട്ടെല്ലും,ഔന്നത്യ തൊഴിലുമായിരുന്ന തരക് പിരിവ് അഥവാ ചുങ്കം പിരിവ് തൊഴിലായി നടത്തി വന്നിരുന്ന കലിംഗ കുടുംബക്കാർ മാർ തോമ്മാ വിശുദ്ധനിൽ നിന്നും ദിവ്യ സ്നാനം സ്വീകരിക്കുകയും കുടുംബനാഥന് ചുങ്കം പിരിവുകാരനായ മത്തിയാസ് അഥവാ മത്തായി ശ്ലീഹായുടെ പേര് വിശുദ്ധൻ നൽകുകയും, ഇളമുറക്കാരന് കേപ്പാ എന്ന പേര് നൽകി മൂപ്പൻ കത്തൈനാർ(മെത്രാൻ) പദവി നൽകുകയും ചെയ്തു. കേപ്പാ മൂപ്പൻ കത്തൈനാർ ചോഴരാജാവായ പാലിമറ്റം/പാലമറ്റം രാജാവിന്റെ മകളെ വിവാഹം ചെയ്യുകയും പിൻമുറയിൽ അഞ്ചാം തലമുറയോടെ AD 162 ൽ ആദ്യത്തെ പിരിവ് ശാഖ കല്ലിങ്കൽ എന്നറിയപ്പെടുകയും ചെയ്തു. എഡി 161 കാലത്തോടെ അധികാരമേറ്റ റോമൻ ചക്രവർത്തി മാർക്കസ് ഔറേലിയസ് അന്റോണിനസ് 161-180 തങ്ങളുടെ വ്യവഹാര രാജ്യങ്ങളിൽ ഉള്ള ക്രിസ്ത്യാനികളെ കൊന്നൊടുക്കാൻ തീരുമാനിച്ചതിൻ പ്രകാരം എഡി 169 ൽ കൊടുങ്ങല്ലൂരിലുണ്ടായിരുന്ന റോമൻ സൈനിക ക്യാമ്പിൽ നിന്ന് സൈനികരുടെ ആക്രമണം മൂലം മൂപ്പൻ കത്തൈനാരും, മറ്റു കത്തൈൻമാരും കൊല്ലപ്പെടുകയും ചെയ്തതോടെ കലിംഗൽ, കാളിയൻകാവ്,പാലമറ്റം,ചന്ദ്രപുരി, വലിയവീട്ടിൽ കൊടുങ്ങല്ലൂർ ശാഖ, എന്നീ കുടുംബക്കാർ അങ്കമാലിയിലേക്ക് താമസം മാറ്റുകയും,15 വർഷ ശേഷം അങ്കമാലിയിലേക്കും ആക്രമണങ്ങൾ ഉണ്ടായതോടെ ജലവാഹനങ്ങൾ എത്താത്ത ദൂരസ്ഥലവും മാളിയേക്കൽ കുടുംബക്കാരുടെ ബന്ധുക്കളുടെ ഇടവുമായ കടപ്പൂര് - കുറവിലങ്ങാട് ദേശത്തേക്ക് അവരെ തിരഞ്ഞു പിടിപ്പാതിരിപ്പാൻ അവരുടെ പേരും, ഗോത്രനാമവും മാറ്റി പറയുകയും ചെയ്ത് താമസിച്ചു വന്നു. ചന്ദ്രപുരി, പാലമറ്റം,വലിയവീട്ടിൽ കൊടുങ്ങല്ലൂർ ശാഖ, എന്നീ കുടുംബങ്ങൾ പിന്നീട് ഏ.ഡി 240 ൽ തിരികെ കൊടുങ്ങല്ലൂർക്ക് പോയി. ശാഖാപിരിവുകൾ: (1)എഡി 162 കേപ്പാ തരകൻ കല്ലിങ്കൽ കൊടുങ്ങല്ലൂർ, (2)എ.ഡി. 229 ഇട്ടി തരകൻ തേച്ചേരിൽ, പ്രയാറ്, ചെങ്ങന്നൂർ. ഇടശ്ശേരിയേത്ത്, കിഴുവള്ളിൽ,പുത്തേത്ത്, തുണ്ടിയേത്ത്, കൊച്ചേത്ത്, രാമഞ്ചിറയിൽ,മുളമൂട്ടിൽ, പുല്ലാമ്പള്ളിൽ etc... (3) എഡി 293 മാത്തൂ തരകൻ, തോപ്പിൽ/തോപ്പിലാൻ നിരണം,അങ്കമാലി, പള്ളിപ്പുറം, (4)എ.ഡി. 356 തോമ്മാ തരകൻ, കടവിൽ കടുത്തുരുത്തി (4a) എഡി 500 കടവിൽ നിരണം ശാഖ (4d) എഡി 800 കടവിൽ വൈക്കംചെമ്പ് ശാഖ (4d 7)എഡി 1400 (4d 8)എഡി 1500 ഔത കോട്ടയ്ക്കുപുറം അയ്‌മനംപറമ്പിൽ (4d 8a)മാത്തൻ നാഗപ്പുഴ എ.ഡി 1600 . കടവിൽ, അയ്മനംപറമ്പിൽ, ഏഴാനിക്കാട്ട്, ചെറുകുന്നത്ത്, കല്ലറയ്ക്കൽ, പുന്നക്കോട്ടിൽ, കളപ്പുരയിൽ, പനച്ചിമറ്റത്തിൽ, വലിയപുത്തൻപുരയിൽ, നിരവത്ത്, കൊച്ചുപുത്തൻപുരയിൽ, പൂന്തുരുത്തിൽ, അക്കരപ്പറമ്പിൽ, അരകുന്നേൽ, കിഴക്കാലായിൽ, അടുക്കോലിൽ, കോതവഴിയ്ക്കൽ, പുത്തൻപുരയ്ക്കൽ, അമ്പാട്ട്, ചാരനാൽ, പുയ്ക്കുന്നേൽ, കൊട്ടാരത്തിൽ, പനന്താനത്ത് (4k)എ.ഡി 1400 കോഴാ, കുര്യനാട് ശാഖ,(4k 1) അരീത്ര കട്ടയ്ക്കൽ, വട്ടംകുഴി, പാവയ്ക്കൽ, എടത്തിനാൽ, (4n)എ.ഡി 1750 ലൂക്കാ (ഒക്കാണ്ട്) നമ്പ്യപറമ്പിൽ വാഴക്കുളം (4n) നമ്പ്യാപറമ്പിൽ, പൂക്കാട്ട് നമ്പേലിൽ, പുതിയകുളങ്ങര, കൊച്ചുകുടി, പുതുശ്ശേരി, പുത്തൻപുര, ചീങ്കണ്ണിവളവിൽ, കൂറ്റമ്പാടത്ത്, കണിയാംകുടിയിൽ, പള്ളത്ത്, വടക്കേക്കര, പേപ്പതി, തയ്യിൽ, ചങ്ങനാപറമ്പേൽ, കളരിക്കതൊട്ടിയിൽ, തടത്തിൽ, തോട്ടുമാരിയിൽ, (5)എഡി 433 കുര്യാത് തരകൻ, അറയ്ക്കൽ, (5a)AD 522 അങ്കമാലി,വൈക്കം ചെമ്മനത്തുകര, വല്ലകം ,കുലശേഖരമംഗലം,ഉദയംപേരൂർ,കടുത്തുരുത്തി,കോക്കമംഗലം, (5a1)AD600 പയപ്പയർ(അന്ത്യാളം)പാലാ, (5a1a) കുര്യാത് കരോട്ട് അറയ്ക്കൽ, (5a1a1) ആഗസ്തി പാമ്പാക്കൽ,(5a1a2)ദേവസ്യ കണ്ടത്തിൽ,(5a1a3) കുര്യാത് പള്ളിക്കുന്നേൽ അറയ്ക്കൽ, (5a1a4)അവിരാകരോട്ട് അറയ്ക്കൽ തറവാട്, ,(5a1b)അവിരാ താഴത്ത് അറയ്ക്കൽ, (5a1b1) തൊമ്മൻ ചവണിയാങ്കൽ (5a1b2)ഉലഹന്നാൻ ചവറനാനിക്കൽ (5a1b3)ഉതുപ്പ് കുന്നുംപുറം (5a1b4)ഔസേപ്പ് ചെട്ടിപ്പുഴ (5a1b5)കുഞ്ഞവിരാ താഴത്ത് അറയ്ക്കൽ തറവാട് (5a1m)AD1600 കുര്യായ്പ് തൊമ്മൻ ഇലയ്ഞ്ഞിക്കൽ കോതമംഗലം,(5a2)തൃശൂർ. (5b)AD600 പള്ളിപ്പുറം, (5c)AD760 മൈലക്കൊമ്പ് (5e)AD 900 കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി (5e20)AD1630 രാമപുരം (5e25) AD1772(1)മാതു മൂലേച്ചാലിൽ x ഏലിയമ്മ ചെമ്പോലയിൽ ചുങ്കം 1752. (1A) എബ്രഹാം പള്ളാട്ട് 1772 ഇടയോടി. (1Aa)തയ്യിൽ (1Ab)കിഴക്കേ പുതിയിടം (1Ac)പടിഞ്ഞാരെ പുതിയിടം (1Ad) ഇലഞ്ഞിമറ്റം (1Ae)വരകുകാല (1Af)വാണിയപ്പുരയിൽ (1Ag) വെട്ടുകല്ലുംപുറം (1Ah)ചെമ്പകശ്ശേരിൽ (1Ai)തുളുശേരിൽ (1Aj) നെടുംചേരിൽ (1Ak)കുഴികൊമ്പിളിൽ (1Al)വാഴക്കുന്നേൽ (1B)തൊമ്മൻ മൂലേച്ചാലിൽ കിഴക്കേൽ ---- 1774 (1Ba)ചങ്കപ്പുര (1Bb)കൈപ്പള്ളി (Bc1) മുളഞ്ഞനാനി (1Bd)പഴെട്ടു (1ആയിരിക്കുക)ശൗര്യമ്മക്കൽ (1Bf)കിഴക്കേത്തൊട്ടി. (1C)മണ്ഡപത്തിൽ (1Ca) മത്തായി മണ്ഡപത്തിൽ ---- 1777 (1Ca1) മത്തായി (കുട്ടികളില്ല) (1Ca2). സ്കറിയ (താഴത്തു മണ്ഡപത്തിൽ). .(1D)പഴൂർ വടക്കേടത്ത് (1D) മാതു മൂലേച്ചാലിൽ (അവിവാഹിതൻ) ---- . . (1E) 1780 ഔസേഫ് പടിഞ്ഞാറേ മൂലേച്ചാലിൽ (കൊച്ചുപുരക്കൽ)---- 1788 (1Ea)ഔസേഫ് ---- -- (1Ea1) ഔസേഫ് കൊച്ചുപുരക്കൽ മറിയം -- (1Ea1A) വർക്കി (കൊച്ചേട്ടൻ) അന്നമ്മ കരിക്കണ്ടത്തിൽ (1Ea1B) ചാക്കോ (1Ea1Aa) ത്രേസ്യാമ്മ ചൊവ്വാട്ടുകുന്നേൽ (1Ea1Ab) അന്നമ്മ കൊമരത്തകുന്നേൽ (1Ea1A1) ജോസഫ് മറിയം കരോട്ടുചിറക്കൽ (1Ea1A1A) ജോർജ്ജ് (അപ്പച്ചൻ) മറിയക്കുട്ടി ചെറിയംപുറത്ത് (1Ea1A1B) ബേബി (1Ea1A1C) ജോയി (1Ea1A1D) ജോസ് (1EaA1a) അന്ന (സീനിയർ അന്ന, സിസ്റ്റേഴ്സ് ഓഫ് ചാരിറ്റി കോൺവെൻ്റ്, കൽക്കട്ട) (M5A1A1b) മേരി ലൂക്കോസ് വേണാട്ട് (1Ea1A1A1) സന്തോഷ്. . (1F)കൊച്ചുതൊമ്മൻ കുരുവിനാക്കുന്നേൽ ത്രേസ്യ പള്ളത്ത് 1795 (1Fa)കോലഭാഗത്ത്. . (1G) വർക്കി മൂലേച്ചാലിൽ തറവാട് 1800 (1Ga)മൂലേച്ചാലിൽ (1Gb)മുതലക്കുഴി (1Gc)വടക്കേ മുതലക്കുഴി (1Gd)കടപ്ലാക്കൽ (1Ge)മേനപ്പാട്ട് (1Gf)വില്ലന്തനാഥ് (1Gg)കാപ്പിലിപ്പറമ്പിൽ (1Gh)പുരയിടത്തിൽ (1Gi) കുന്നപ്പള്ളി (5M)1750 മരങ്ങാട്ടുപിള്ളി, മണക്കാട്ട് . (5N)1800 കുറവിലങ്ങാട്,തറവാട് (6)എഡി 626 കുര്യാത് തരകൻ, ഓരത്തിൽ, കുറവിലങ്ങാട്, ആരക്കുഴ, (7) എഡി739 മാത്തൂ തരകൻ, (8)എഡി 850കുണ്ടുകുളം,കുന്നംകുളം (8a)ആട്ടോക്കാരൻ തൃശൂർ (8b)എഡി 1300 കവലക്കാട്ട്,കൊരട്ടി (8b1)ചിറപ്പനത്ത് (8b2)വട്ടോളിൽ (8c) തേയ്ക്കാനത്ത് തൃശൂർ, അങ്കമാലി, ചാലക്കുടി, കിഴക്കമ്പലം, കോതമംഗലം,(8c1)കണ്ണാട്ട്/കണ്ണാടൻ കോതമംഗലം (9) എഡി 964 തോമ്മാ തരകൻ, കള്ളിക്കാട്ടിൽ/കള്ളിക്കാട്ട്/കള്ളിക്കാടൻ തൃശ്ശൂര്, അങ്കമാലി,കീഴില്ലം, കോലഞ്ചേരി. (10)എഡി 1109 വർക്കി മാത്തൂ തരകൻ, കല്ലറക്കൽ തരകൻ കുടുംബം, കൂർത്തമല(കുറുപ്പംപടി), ഉപശാഖകൾ: വൈക്കം,മാവേലിക്കര,ചങ്ങനാശ്ശേരി,കുറുപ്പംപടി, മൂലൻ,പൊയ്ക്കാട്ടിൽ,കൈപ്പനാട്ട്,കരിമ്പിൽ. (11) എഡി 1144 ഐപ്പ് തരകൻ കടുവെട്ടൂര്, തേവർതുണ്ടിയിൽ,പുള്ളിപ്പടവിൽ,മൂത്തമ്പാക്കൽ,വലിയ പുതുശ്ശേരിൽ,കാരിശ്ശേരിൽ. (12)ഏ.ഡി 1161 കുര്യാത് തരകൻ നെടുംചാലിൽ ചായൽ(നിലയ്ക്കൽ) (12a)ഏ.ഡി 1199 ഉണ്ണിഐപ്പ് (12a1)ഏ.ഡി 1227 കുര്യാത് നെല്ലിമറ്റത്തിൽ,കടാതി (12a1A)ഏ.ഡി 1265 കുര്യാത് നെല്ലിമറ്റത്തിൽ,കടാതി (12a1A1) ഏ.ഡി 1293 കുര്യാത് കുര്യാത് കട്ടച്ചിറയിൽ, പെരുവംമൂഴി,കടമറ്റം, (12a1A2) ഏ.ഡി 1298 പുരവത്(പ്രോത്ത്) കുര്യാത് നെല്ലിമറ്റത്തിൽ,കടാതി. (12a2)ഏ.ഡി 1232 കോരുള നെടുംചാലിൽ,കോതമംഗലം, (12a2A)ഏ.ഡി 1270 ഉണ്ണിഐപ്പ് കോരുള ? (12a2B)ഏ.ഡി 1270 ചുമ്മാര് കോരുള (12a2B1) കോരുള ചുമ്മാര് നെടുംചാലിൽ,കോതമംഗലം, (12a3)ഏ.ഡി 1237 ഉണ്ണിഐപ്പ് (12a3A)ഏ.ഡി 1237 ഉണ്ണിഐപ്പ് ഉണ്ണിഐപ്പ്, (12a3B)ഏ.ഡി 1275 ചെറിയാത് ഉണ്ണിഐപ്പ് (12a3B1) ചെറിയാത് ഉണ്ണിഐപ്പ് പോത്താനിക്കാട്ട്, മൈലക്കൊമ്പ്, ചെട്ടിയാംകുടി, പോത്താനിക്കാട്ട്, കാട്ടാംകോട്ടിൽ,വെട്ടുകല്ലേൽ,തോട്ടുപാട്ട്,മാണിക്കുന്നേൽ. തലമുറ (41A) ഏ.ഡി 1292 ഐപ്പ് മാത്തൂ തരകൻ,പള്ളിവീട്ടിൽ, തലമുറ (41C) ഏ.ഡി 1302 തൊമ്മി മാത്തൂ തരകൻ,പള്ളിവീട്ടിൽ, തലമുറ (42A) മാത്തൂ തൊമ്മി തരകൻ,പള്ളിവീട്ടിൽ, തേവർവയൽ,ഏ.ഡി 1330-? തലമുറ (42B) മാത്തൂ മാത്തൂ തരകൻ,പള്ളിവീട്ടിൽ തറവാട്, ഏ.ഡി 1335-?, തലമുറ (43A) തൊമ്മി മാത്തൂ തരകൻ,പള്ളിവീട്ടിൽ,മൂക്കൻതോട്ടം, ഏ.ഡി 1363-? കടുത്തുരുത്തി, കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി വെട്ടത്ത്,കിഴക്കരക്കാട്ട്,അരീക്കാട്,പനത്താനം,കൊച്ചുപ്ലാക്കൽ,കുഴിമുള്ളിൽ,തെരുവപ്പുഴ,വല്ലേൽ,തട്ടാംപള്ളി,പാലത്തൊടുക,എടമനപടവിൽ,കീരമ്പനാൽ,ചെമ്പനാനിക്കൽ,വരിയ്ക്കമായ്ക്കൽ, തലമുറ (43B) മാത്തൂ മാത്തൂ തരകൻ പള്ളിവീട്ടിൽതറവാട്,ഏ.ഡി 1368-? തലമുറ (44A)മാത്തൂ മാത്തൂ തരകൻ, പള്ളിവീട്ടിൽഏ.ഡി 1396-? തലമുറ (44B)കുര്യാത് മാത്തൂ തരകൻ, പള്ളിവീട്ടിൽതറവാട് ഏ.ഡി 1401-? തലമുറ (45A)കുര്യാത് കുര്യാത് തരകൻ, പനങ്കുഴയ്ക്കൽ,ഏ.ഡി 1429-? പിന്മുറ കുടുംബങ്ങൾ: നാലൊന്നുശ്ശേരിൽ,വെള്ളായിപ്പറമ്പിൽ,ആലാമ്പള്ളിൽ,പൂതുപ്പറമ്പിൽ,നാഴൂരിമറ്റം,പള്ളിക്കുന്നേൽ,കടുപ്പിൽ,പുന്നാപ്പള്ളിൽ,അരഞ്ഞാണിയിൽ,,ഒഴുകയിൽ,പാട്ടുപാറ,പന്തനാപ്പള്ളിൽ,വടക്കൻ്റേടത്ത്,കാളിയാർതോട്ടം,വട്ടക്കുന്നേൽ-വാലുമണ്ണേൽ,താഴമൺ, തലമുറ (45B) ഇത്താക്ക് കുര്യാത് തരകൻ,കുടക്കൽച്ചേരി,ഏ.ഡി 1434-? പിന്മുറ കുടുംബങ്ങൾ: ഏ.ഡി 1567-? കുടക്കശ്ശേരി അയർക്കുന്നം. പറമ്പിൽ, പുത്തൻപുരയ്ക്കൽ, തേവർവേലി,വേലച്ചേരി,കാവാലം. തലമുറ (45C) മാത്തൂ കുര്യാത് തരകൻ,പള്ളിവീട്ടിൽ തറവാട്,ഏ.ഡി 1439-? തലമുറ (46A)കുര്യാത് മാത്തൂ തരകൻ, പള്ളിവീട്ടിൽ തറവാട് ഏ.ഡി 1467-? തലമുറ (46B)കോരുള മാത്തൂ തരകൻ, പള്ളിവീട്ടിൽ തറവാട് ഏ.ഡി 1467-? തലമുറ (47A) മാത്തൂ കോരുള തരകൻ പള്ളിവീട്ടിൽ,തറപ്പിൽ,ഏ.ഡി 1500-? ×?പിന്മുറ കുടുംബങ്ങൾ: തറപ്പിൽ, വെള്ളിലാംതടം/വള്ളിയാംതടം, തലമുറ (47B)കുര്യാത് കോരുള തരകൻ, പള്ളിവീട്ടിൽ,1505-? ×? തലമുറ (48A) കോരുള കുര്യാത് തരകൻ, പള്ളിവീട്ടിൽ, കണ്ണൊഴുക്കത്ത് ഏ.ഡി 1555 -? × ? തലമുറ (48B)കുര്യാത് കുര്യാത് തരകൻ പള്ളിവീട്ടിൽ ഏ.ഡി 1538-? × ? തലമുറ (49A)മാത്തൂ കുര്യാത് തരകൻ പള്ളിവീട്ടിൽ,വെള്ളറേത്ത്.ഏ.ഡി 1566-? × കുഞ്ഞിക്കാമ്മ ? തലമുറ (49B)കോരുള കുര്യാത് തരകൻ പള്ളിവീട്ടിൽ ഏ.ഡി1571-? × ഏലമ്മ മാത്തൂ 1580-? ശങ്കൂരി/ശങ്കരപുരി തറവാട് തലമുറ (50A)കുഞ്ഞേലമ്മ കോരുള തരകൻ പള്ളിവീട്ടിൽ ഏ.ഡി1599-? × തൊമ്മൻ ഗണകച്ചുവട്/ശങ്കരമംഗലം(ശങ്കരപുരി)1590-? തലമുറ (50B) കുര്യാത് കോരുള തരകൻ പള്ളിവീട്ടിൽ ഏ.ഡി1604-? പിന്മുറ ഉണ്ടായില്ല. തലമുറ (50C)മാത്തൂ കോരുള തരകൻ പള്ളിവീട്ടിൽ ഏ.ഡി1610-? × ഏലമ്മ ചെറിയാ കുഴിവേലിൽ/തറയിൽ/പാലയ്ക്കൽ 1619-? തലമുറ (51A)കോരുള മാത്തൂ തരകൻ പള്ളിവീട്ടിൽ ഏ.ഡി1638-? × ? പിന്മുറ കുടുംബങ്ങൾ: കൈപ്പുഴക്കുന്നേൽ,പുത്തോട്ടിൽ,ചള്ളാകുഴിയ്ക്കൽ,പാപ്പൻചിറ,മാളികകരോട്ട്,ചൂട്ടുവേലിൽ,നടുവിലേൽ,നെടുമണ്ണിൽ,കുറുന്തോട്ടം, പേരൂർ. തലമുറ (51B) ചെറിയാ മാത്തൂ തരകൻ പള്ളിവീട്ടിൽ ഏ.ഡി1643-? × ? പിന്മുറ കുടുംബങ്ങൾ: വില്ലവത്തേത്, മണ്ണാക്കുഴി, പറപ്പള്ളി, കള്ളിമല,ചേന്ദംകരി,വൈദ്യൻവീട്ടിൽ. തലമുറ (51C)മാത്തൂ മാത്തൂ തരകൻ മുറിഞ്ഞപ്പള്ളിൽ1648-1747 × Adoptive Marriage to അന്നാമ്മ ചാണ്ടി പട്ടരുമഠം(ശങ്കരപുരി)1656-1742 തലമുറ (52A)കോരുള മാത്തൂ തരകൻ, മുറിഞ്ഞപ്പള്ളിൽ ഏ.ഡി1676-1685 (ചെറുപ്പത്തിലേ മരണപ്പെട്ടു) തലമുറ (52B) ചാണ്ടി മാത്തൂ തരകൻ, മുറിഞ്ഞപ്പള്ളിൽ തറവാട് ഏ.ഡി 1681-1777 × Adoptive Marriage to അന്നാമ്മ കോരുള പണിക്കർ കടപ്പൂര് മഞ്ചേരിൽ തറവാട് ഏ.ഡി1685-1775 തലമുറ (52C) ഏലമ്മ മാത്തൂ തരകൻ ഏ.ഡി1687-1767 × ചാക്കോ കോളൂർ 1678-1764 തലമുറ (53A) ചാക്കോ ചാണ്ടി തരകൻ (കൂറ്റൻ മാപ്പിള) ഏ.ഡി1707-1811 മുറിഞ്ഞപ്പള്ളിൽ തറവാട്ട്മാളിക (1752മുതൽ1795 വരെ തിരുവതാംകൂറിന് കീഴിലുള്ള ഏറ്റുമാനൂർ, കടുത്തുരുത്തി, കുറവിലങ്ങാട് പ്രദേശങ്ങളടങ്ങിയ ലോക്കൽ പ്രൊവിൻസ് നാടുവാഴി/"കോയ്മ"യും കുറവിലങ്ങാട് പള്ളി സർവ്വാധികാരിയുമായിരുന്നു) × മറിയാമ്മ തൊമ്മൻ പട്ടാശ്ശേരിൽ മാന്നാനം ഏ.ഡി1715-1807 തലമുറ (53B)മാത്തൂ ചാണ്ടി തരകൻ 1711-1755 (അവിവാഹിതനായിരിക്കേ രക്തസാക്ഷിത്വം വരിച്ചു മരണപ്പെട്ടു.മാത്തൂ തരകനും 1752 മുതൽ ഭാഗിക കോയ്മ അധികാരം ഉണ്ടായിരുന്നു.മാത്തൂ തരകൻ്റെ മരണത്തോടെ കള്ളിയില്ലം/പള്ളിവീട് തറവാട്ട് വംശ ശാഖ അന്യം നിന്നു.) തലമുറ (54A)അന്നമ്മ ചാക്കോ തരകൻ ഏ.ഡി1735-1830 × വർക്കി നെടുമറ്റം(പകലോമറ്റം)ഏ.ഡി1726-1811 തലമുറ(54B)ചാണ്ടി ചാക്കോ തരകൻ മുക്കം/മുക്കത്ത് ഏ.ഡി 1739-1836 × Adoptive Marriage to ഏലിയാമ്മ മേത്തിരേട്ട്(പകലോമറ്റം) ഏ.ഡി1748-1827 തലമുറ(54C)തൊമ്മി ചാക്കോ തരകൻ കൂറ്റനാൽ ഏ.ഡി 1743-1832 × ? തലമുറ(54D) ചാക്കോ ചാക്കോ തരകൻ കൂറ്റനാൽ(മുറിഞ്ഞപ്പള്ളിൽ തറവാട്ട്മാളിക) ഏ.ഡി 1747-1843 × ? ==(൨)കാളികാവ്:== പുരാതന ഉച്ചാരണം= കാളിയൻകാവ്) പ്രാചീന തമിഴകത്തിലെ പതിമൂന്നു "നാടു'കളിലൊന്നായ കുടൈനാട്‌ അഥവാ കോടൈനാടിൽ നിന്നും പിരിഞ്ഞ് ചൂർണ്ണിനദിയ്ക്കും(പെരിയാർ), വെള്ളാങ്ങല്ലൂർ, പെരിഞ്ഞനം ഭാഗത്ത് കടലിൽ പതിച്ചിരുന്ന കോടശ്ശേരിപുഴ/ അഥവാ കൂടൈപ്പുഴയ്ക്കും മദ്ധ്യേയായി അതിര് തിരിഞ്ഞുള്ള പ്രദേശമായിരുന്നു നീളൈചേരം(നെടുംപുറൈനാട്). അറബിക്കടലിനോട്‌ തൊട്ടുകിടന്നിരുന്ന നാലു നാടുകളിൽ വടക്കുനിന്ന്‌ മൂന്നാമത്തേതായിരുന്നു ഇത്‌. അലക്സാണ്ടർ ചക്രവർത്തി സാമ്രാജ്യങ്ങൾ കീഴടക്കി അഖണ്ഡ ഭാരത പ്രദേശമായ പഞ്ചാബ് പ്രവിശ്യയിൽ എത്തിയപ്പോൾ സൂര്യവംശം,ചന്ദ്രവംശം,ശൈവവംശം എന്നീ ബ്രാഹ്മണ കുടുംബങ്ങൾ തെക്കേ ഇന്ത്യയിലേക്ക് പാലായനം ചെയ്യുകയും പിൽക്കാലത്ത് ദത്ത് മാർഗ്ഗേണ രാജഭരണം കൈയ്യാളുകയും ചെയ്തു.ഇത്തരത്തിൽ ഭരിച്ചുവന്ന ശൈവ ബ്രഹ്മണ വംശജനായിരുന്ന കാളിയൻകാവ് ഒരു ചേര രാജാവാണ് ഇവിടെ ഭരണം നടത്തിയിരുന്നത്.(1906 ലെ ഒരു രേഖ പ്രകാരം: പാലയൂർ പള്ളിക്ക് പടിഞ്ഞാറ് പ്രധാന കുളത്തിനു വടക്ക് പടിഞ്ഞാറ് "പാലയൂർ ദേശം സർവ്വേ 50ാം നമ്പർ സബ്ഡിവിഷൻ 20ാം നമ്പർ കാളിയൻ വീട്ടിൽ പറമ്പ്, കാളിയൻകാവ്/കാവതിയാട്ട്) ഇദ്ദേഹം, മാർ തോമ്മാ വിശുദ്ധനിൽ നിന്നും ദിവ്യസ്നാനം സ്വീകരിക്കുകയും അവിരാഹമ്(അബ്രഹം) എന്ന പേര് സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. പിന്നീട്, ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ പിൻമുറക്കാരനായ യാക്കോവിന് കത്തൈനാർ(റമ്പാൻ) പദവി നൽകുകയും ചെയ്തു. (1)പാറ്റാനി (2)തേനാശ്ശേരി (3)കിണറ്റുങ്കൽ (4)ഓടാപന്തിയിൽ (5)അയ്ക്കരതാഴത്ത് (6)വടക്കേക്കര (7)തെക്കേക്കൂറ്റ് (8)തെക്കേൽ (9)പനച്ചിക്കൽ (10)ചാത്തമ്പടത്ത് ഒഴുകയിൽ (11)തേരകം നിൽക്കുന്നതിൽ (12)ഇഞ്ചിപ്പറമ്പിൽ (13)കൊല്ലപ്പള്ളിൽ (14)കരോട്ടേക്കുന്നേൽ (15)ഈഴക്കുന്നേൽ (16)കാവുങ്കൽ (17)കിഴക്കേടത്ത് (18)കാണക്കാരിത്തോട്ടം (19)തോട്ടപ്പള്ളി (20)വെളിയംകുളം (21)തെക്കേക്കൂറ്റ് (22)കൊച്ചുമല (23)പാറത്തൊട്ടിയിൽ (24)തട്ടുകപ്പറമ്പിൽ (25)പെരുമ്പായിൽ (26)കുടിലിൽ (27)മാളോലയിൽ (28)കാടങ്കുഴി (29)നായ്ക്കൻ മാടം (30)എടാട്ട് (31)തോട്ടപ്ര (32)തോട്ടപ്ലാക്കൽ (33)കിഴക്കേൽ (34)തെങ്ങുംപള്ളി, (35)തെങ്ങുംതറയിൽ, (36)കളീക്കൽ, (37)കാവനാൽ, (38)താഴില്ലത്ത്, (39)കരക്കാത്ത്, (40)വടക്കേടത്ത്, (41)തച്ചിലേത്ത്, (42)താന്നിക്കാപുറത്തുറ, (43)പുന്നവേലി, (44)ചാലുവേലിൽ, (45)മൂഴിക്കൽ, (46)പണ്ടാരകാപ്പിൽ, ==(൩)ശങ്കരപുരി:== (പുരാതന ഉച്ചാരണം= ശങ്കുരി/ചങ്കുരി/ചന്ദ്രപുരി) അലക്സാണ്ടർ ചക്രവർത്തി സാമ്രാജ്യങ്ങൾ കീഴടക്കി അഖണ്ഡ ഭാരത പ്രദേശമായ പഞ്ചാബ് പ്രവിശ്യയിൽ എത്തിയപ്പോൾ സൂര്യവംശം,ചന്ദ്രവംശം(ഇന്ദു വംശം), ശൈവവംശം, വൈഷ്ണവ വംശം എന്നീ ബ്രാഹ്മണ കുടുംബങ്ങൾ തെക്കേ ഇന്ത്യയിലേക്ക് പാലായനം ചെയ്യുകയും പിൽക്കാലത്ത് ദത്ത് മാർഗ്ഗേണ രാജഭരണം കൈയ്യാളുകയും ചെയ്തു.ഇത്തരത്തിൽ ഭരിച്ചുവന്ന ചന്ദ്രവംശ(ഇന്ദു ബ്രഹ്മണ വംശ)ജനായിരുന്ന മൈലാപ്പൂരിലെ ചന്ദ്രപുരി രാജാക്കന്മാർ മാർ തോമ്മാ വിശുദ്ധനിൽ നിന്നും ദിവ്യസ്നാനം സ്വീകരിക്കുകയും പൗലോസ്,പത്രോസ് എന്നീ പേരുകൾ സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. പിന്നീട്, ഇവർക്ക് കത്തൈനാർ(റമ്പാൻ) നൽകുകയും ചെയ്തു.മാർ തോമ്മാ വിശുദ്ധൻ്റെ മരണശേഷം എ.ഡി 72 ൽ ഇവർ കൊടുങ്ങല്ലൂരിൽ വന്ന് താമസിക്കുകയും,പിൻമുറകൾ ശാഖകളായി പാലയൂർ,കൊടുങ്ങല്ലൂർ എന്നിവിടങ്ങളിൽ ആയി താമസിച്ചു വരികയും എ.ഡി 500 ഓടെ തറവാട്ട് കുടുംബക്കാർ അങ്കമാലിയിൽ താമസമാക്കുകയും എ.ഡി 825 ഓടെ തറവാട്ട് കുടുംബക്കാർ വീണ്ടും പാലായനം ചെയ്ത് കുറവിലങ്ങാട് വന്ന് താമസമുറപ്പിയ്ക്കുകയും ചെയ്തതായാണ് കുടുംബ വംശവേരുകളുടെ കണക്കുകളിൽ നിന്നും വ്യക്തമായിട്ടുള്ളത്. പാലയൂര്, കൊടുങ്ങല്ലൂര്, പറവൂര്,ആലങ്ങാട്, എന്നീ പ്രദേശങ്ങളിലായുള്ള 1,വാകയിൽ/വാക്കയിൽ കുടുബക്കാരാണ് ശങ്കരപുരി കുടുംബത്തിലെ ആദ്യത്തെ പിരിവ് ശാഖ. തലമുറ(51) AD1702 മാത്തൻ തറവാട്(തലമുറ അന്യം നിന്നുപോയ്) തലമുറ(50) AD1659 മാപ്പിളപ്പറമ്പിൽ AD1664 മാത്തൻ കുറ്റിക്കൽ, AD1669 പാറേമാക്കൽ AD1674-തറവാട്, തലമുറ(49) AD1631തറവാട്, AD1626 അറക്കപറമ്പിൽ AD 1621ഗണകച്ചുവട് (ശങ്കരമംഗലം)ഇരവിപേരൂർ AD 1616F തലമുറ(48) AD1588തറവാട്, AD 1580 ഏലിയാമ്മ കോരുള തരകൻ പള്ളിവീട്ടിൽ തലമുറ(47) AD1560തറവാട്, AD1555 വഴക്കാല ത്രിക്കോതമംഗലം തലമുറ(46) AD1527തറവാട് , AD1522 AD1517 തലമുറ(45) AD1489തറവാട്, AD1484 വർക്കി വടക്കുംമുറിയിൽ ചമ്പക്കുളം തലമുറ(44) AD1456തറവാട്, AD1451മാത്തൻ പുളിങ്കുന്ന് AD1446 പൗലോസ് കരിമണ്ണൂർ AD1441വറീത് ശങ്കൂരിക്കൽ ഞാറക്കൽ തലമുറ(43) AD1413തറവാട്, AD1408, തലമുറ(42) AD1380തറവാട് AD1375അടങ്ങാപ്പുറത്ത് AD1370 തലമുറ(41) AD1342തറവാട്, AD1337 കുട്ടഞ്ചേരി, തളിയന്താനപുരം-കോട്ടയം തലമുറ(40) AD1309തറവാട്, AD1304, തലമുറ(39) AD1276തറവാട്, തലമുറ(38) AD1248തറവാട്, AD1220, AD1215, തലമുറ(37) AD1210തറവാട്, തലമുറ(36) AD1182തറവാട്, AD1177, തലമുറ(35) AD1149തറവാട്, AD1144, AD1139, തലമുറ(34) AD1111തറവാട്, AD1106, തലമുറ(33) AD1078തറവാട്, തലമുറ(32) AD1050തറവാട്, AD1045,കൈതവന തുമ്പമൺ തലമുറ(31) AD1017തറവാട്, തലമുറ(30) AD989തറവാട്, AD984,പുതിയിടം കളത്തൂർ, തലമുറ(29) AD956തറവാട്, AD951,നരിപ്പാറ, AD946, തലമുറ(28) AD918 തറവാട്, AD913 തറപ്പേൽ വലിയവീട് വയല,കുരാക്കാർ വലിയവീട്കൊട്ടാരക്കര, തലമുറ(27) AD885- തറവാട്, AD,875 ചെറുകുളം, 870-ആലയ്ക്കൽ/വട്ടത്താനത്ത്, തലമുറ(26) AD842തറവാട്, AD837 തെക്കേടത്ത് തലമുറ(25) കുറവിലങ്ങാട് AD809തറവാട്, AD804 തലമുറ(24) AD776തറവാട്, AD771F, AD766 തെക്കേക്കര, കുന്നംകുളം,തൃശൂർ,കോതമംഗലം, തലമുറ(23) AD738തറവാട്, AD733F, തലമുറ(22) AD705തറവാട് തലമുറ(21) AD677തറവാട്, AD672 AD644F, തലമുറ(20) AD616തറവാട്, AD611 ചിറയ്ക്കൽ തലമുറ(19) AD583തറവാട്, AD578വാച്ചാക്കൽ തലമുറ(18) AD550തറവാട് തലമുറ(17) AD522തറവാട് തലമുറ(16)അങ്കമാലി AD494തറവാട്, തലമുറ(15) AD466തറവാട്, AD461 തലമുറ(14) AD433തറവാട്, തലമുറ(13) AD405തറവാട്, AD400 തലമുറ(12) AD 372-തറവാട്, AD367- തലമുറ(11) AD339തറവാട്, തലമുറ(10) AD311തറവാട്, തലമുറ(09) AD283തറവാട്, തലമുറ(08) AD255തറവാട്, AD250 തലമുറ(07) AD222തറവാട്, AD217 തലമുറ(06) AD189തറവാട്, തലമുറ(05) AD 161 തറവാട്, തലമുറ(04) AD 133 തറവാട്, AD 128വാകയിൽ/വാക്കയിൽ തലമുറ(03) AD 100തറവാട്, തലമുറ(02) AD 72തറവാട്, AD67F, തലമുറ(01)പാലയൂർ AD 34 പൗലോസ് റമ്പാൻ, AD 39 പത്രോസ് (മൈലാപ്പൂർ നിന്നുള്ള ചന്ദ്രപുരി രാജാക്കന്മാർ എഡി 72 ൽ പാലയൂരിൽ വന്ന് താമസമാക്കി.) ==(൪)പകലോമറ്റം:== (പുരാതന ഉച്ചാരണം= പാലമറ്റം/പാലിമറ്റം) പ്രാചീന തമിഴകത്തിലെ പതിമൂന്നു "നാടു'കളിലൊന്നായ കുടൈനാട്‌ /കോടൈനാട് അഥവാ പാലൈചേരം/പാലേശ്വരം, വടക്ക്‌ പൊന്നാനിപ്പുഴയ്‌ക്കും, തെക്ക്‌ വെള്ളാങ്ങല്ലൂർ, പെരിഞ്ഞനം ഭാഗത്ത് കടലിൽ പതിച്ചിരുന്ന കോടശ്ശേരിപുഴ അഥവാ കൂടൈപ്പുഴയ്ക്കുമിടയ്‌ക്ക് അതിര് തിരിഞ്ഞുള്ള പ്രദേശമായിരുന്നു. അറബിക്കടലിനോട്‌ തൊട്ടുകിടന്നിരുന്ന നാലു നാടുകളിൽ വടക്കുനിന്ന്‌ രണ്ടാമത്തേതായിരുന്നു ഇത്‌. അലക്സാണ്ടർ ചക്രവർത്തി സാമ്രാജ്യങ്ങൾ കീഴടക്കി അഖണ്ഡ ഭാരത പ്രദേശമായ പഞ്ചാബ് പ്രവിശ്യയിൽ എത്തിയപ്പോൾ സൂര്യവംശം,ചന്ദ്രവംശം,ശൈവവംശം എന്നീ ബ്രാഹ്മണ കുടുംബങ്ങൾ തെക്കേ ഇന്ത്യയിലേക്ക് പാലായനം ചെയ്യുകയും പിൽക്കാലത്ത് ദത്ത് മാർഗ്ഗേണ രാജഭരണം കൈയ്യാളുകയും ചെയ്തു.(1906 വരെ ഒരു രേഖ പ്രകാരം: പാലയൂർ പള്ളിക്ക് ഒരു ഫർലോങ് പടിഞ്ഞാറ് "പാലയൂർ ദേശം സർവ്വേ 64ാം നമ്പർ സബ്ഡിവിഷൻ 7ാം നമ്പർ പകലോമറ്റം പറമ്പ്, ഈ സന്തതികൾ അവരുടെ കുടുംബനാമം പുലിക്കോട്ടിൽ എന്നും പറയുന്നു.)ഇത്തരത്തിൽ ഭരിച്ചുവന്ന ഒരു ചോഴരാജാവ് (പാലിമറ്റം/പാലമറ്റം രാജാവ് )മാർ തോമ്മാ വിശുദ്ധനിൽ നിന്നും ദിവ്യസ്നാനം സ്വീകരിക്കുകയും അന്ത്രയോസ് എന്ന പേര് സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. പിന്നീട്, ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ പിൻമുറക്കാരനായ ഇട്ടിക്ക്(ഇസഹാക്ക്) കത്തൈനാർ(റമ്പാൻ) പദവി വിശുദ്ധൻ മുഖേന നൽകുകയും ചെയ്തു. ഈ പൗരോഹിത്യ സ്ഥാനം പിൻമുറകളായി എ.ഡി 1500 വരെ തുടർന്നുവന്നു. ഇവരുടെ രാജ അധികാര സ്ഥാനം എ.ഡി 480 വരെ തുടർന്ന ശേഷം യഹൂദ വംശജനായ കാനായി തൊമ്മൻ്റെ പിന്മുറക്കാരായ വില്ലാർവട്ടം കുടുംബത്തിന് കൈമാറി. എ.ഡി. ആറാം നൂറ്റാണ്ടു മുതൽ 15-ാം നൂറ്റാണ്ടുവരെയായിരുന്നു ഇവരുടെ ഭരണം. പാലമറ്റം പല ശാഖകളായി പാലയൂർ,കൊടുങ്ങല്ലൂർ, അങ്കമാലി, എന്നിവിടങ്ങളിൽ ആയി താമസിച്ചു വരികയും എ.ഡി 480 ഓടെ തറവാട്ട് കുടുംബക്കാർ അങ്കമാലിയിൽ താമസമാക്കുകയും എ.ഡി 825 ഓടെ തറവാട്ട് കുടുംബക്കാർ വീണ്ടും പാലായനം ചെയ്ത് കുറവിലങ്ങാട് വന്ന് താമസമുറപ്പിയ്ക്കുകയും ചെയ്തതായാണ് കുടുംബ വംശവേരുകളുടെ കണക്കുകളിൽ നിന്നും വ്യക്തമായിട്ടുള്ളത്. പാലയൂര്, കൊടുങ്ങല്ലൂര്, പാലാ, പ്രദേശങ്ങളിലായുള്ള ''' തലമുറ(1)''''''ഏ.ഡി 1:പാലമറ്റം പുലിക്കോട്ടിൽ ''' (1),പുലിക്കോട്ടിൽ,(2)പുലിക്കുന്നേൽ,(3)നീലാങ്കൽ, കുടുബക്കാരാണ് പകലോമറ്റം കുടുംബത്തിലെ ആദ്യത്തെ പിരിവ് ശാഖ, ആദ്യ പിരിവ് ശാഖയിലെ തറവാട്ട് കുടുംബക്കാരണവർ ഔസേപ്പിൻ്റെ നേതൃത്വത്തിൽ 1790 ലെ ടിപ്പുവിൻ്റെ ആക്രമണ കാലത്ത് പാലയൂരിൽ നിന്നും ഇളവൂരിൽ കുന്നക്കാല പുരയിടത്തിൽ പാലമറ്റം എന്ന വീട്ടുപേരിൽ തന്നെ താമസമാക്കി. മകൻ ഇട്ടീര,മൂന്നാം തലമുറ ഔസേപ്പ്, നാലാം തലമുറ ഇട്ടീര, അഞ്ചാം തലമുറ ഔസേപ്പ്,വറീത്, ദേവസ്സി. 1700കളിൽ പാലയൂരിൽ നിന്നും ആലങ്ങാട് വന്ന് താമസിച്ച പാലമറ്റം കുടുംബക്കാർ 1790 ലെ ടിപ്പുവിൻ്റെ ആക്രമണ കാലത്ത് പാലമറ്റം വർക്കി കാരണവരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ കോതമംഗലത്ത് വന്ന് താമസം തുടങ്ങി. പിൽക്കാലത്ത് ചില ശാഖകൾ തിരികെ ആലങ്ങാട് വന്ന് താമസിച്ചു. പള്ളപറ, കടുകരി '''തലമുറ(14)''''''ഏ.ഡി 500:അങ്കമാലി പകലോമറ്റം ''' കോട്ടയ്ക്കൽ കുടുംബം പാലമറ്റം പാലിമറ്റം, ചക്യാത്ത്, നെടുംതകിടി പാലാ അങ്കമാലി പകലോമറ്റത്ത് നിന്നും ഏ.ഡി 800 ൽ കരപ്പുറം കൊറ്റംകുളങ്ങര മിയ്യാത്ത് കോവിലിനടുത്ത് താമസിച്ചു. പിൻമുറ കുടുംബങ്ങൾ: തോട്ടുങ്കൽ,ചെമ്മേത്ത്,വടക്കേഅറ്റം,വാടക്കുഴി,കണ്ടത്തിൽ,മേപ്രത്ത്,ചേന്നാട്ട്,പറമ്പിൽ,ഉള്ളാടംപറമ്പ്,വാഴക്കൂട്ടം,പൂങ്കാവ്,പറത്തറ വലിയവീട്ടിൽ,തുമ്പോളിതോട്ടുങ്കൽ ഏ.ഡി 1720:മാത്തൻ കളത്തുകുളങ്ങര ഇലഞ്ഞി. a)പൈലി തിരുത്തപ്പിള്ളി 1742 a1) കാഞ്ഞിരത്തുങ്കൽ a2)കിഴക്കേക്കൂറ്റ് a3)ഊന്നുകല്ലുംപുറം a4)പരവൻകുന്നേൽ a5)തിരുത്തപ്പിള്ളി തറവാട് a5a)നരിപ്പാറ a5b)ചേറ്റാനിയിൽ a5c)കാവുമ്പുറം a5d) വട്ടപ്പാറ b)വർക്കി നാറാണത്തുപറമ്പ് 1746 b1) പൈലി വയ്മേൽ b1a)കുഴിവേലിത്തടം b1b)നരിക്കുഴി b1c)നാരംവേലി b1d)പുലവേലി b2) ഉലഹന്നാൻ, നാറാണത്തുപറമ്പ് തറവാട് - ചിറ്റൂർ,തൊടുപുഴ c)ഐപ്പ് വട്ടംകണ്ടം 1750 ഇലഞ്ഞി c1) പൈലി നരിക്കുന്നേൽ c2)കുര്യൻ പുത്തൂർ (c3) യൗസേപ്പ് വട്ടംകണ്ടം തറവാട് (c3a) കുഴിക്കാട്ടിൽ, (c3b) കുഴികൊമ്പിൽ, (c3c) നരിക്കാട്ടുമറ്റം, (c3d) വടക്കേകുഴികൊമ്പിൽ, c3e) വട്ടക്കേരിൽ, c3f) പുത്തുക്കുടിലിൽ, c3g) പുത്തുക്കാട്ടിൽ, c3h) മേലറാ, (d)മാത്തൻ കുളത്തൂർ 1760 ആരക്കുഴ, (d1)നെല്ലിക്കുന്നേൽ, (d2)ഊരാളിക്കുന്നേൽ, (d3)ഇളയിടത്ത്, (d4)തച്ചിൽ, (d5)കുന്നത്ത്, (d6)കുളത്തൂർ തറവാട്, (d6a) തേക്കുംകാട്ടിൽ, (d6b)പാറയിൽ,(d6c)തെങ്ങുംകുടിയിൽ,(d6d)പക്കരിക്കുന്നേൽ,(d6d)താന്നിക്കൽ, (e) ഉലഹന്നാൻ കളത്തുകുളങ്ങര തറവാട് 1764 ഇലഞ്ഞി, (e1) കണ്ണീറ്റുകണ്ടം(e2) അന്തീനാട് കളത്തുകുളങ്ങര,(e2a)ചേനപ്പാടി,കരിനിലം,(e3)കളത്തുകുളങ്ങര തറവാട് (f) അബ്രഹാം കത്തനാർ(നെടുങ്ങോത്തച്ചൻ) <u>'''കുറവിലങ്ങാട്'''</u> '''തലമുറ(20)''''''ഏ.ഡി 820: പള്ളിവടക്കേടത്ത് ''' (a) AD 835 തെക്കേടം,വടക്കേടം അതിരമ്പുഴ (b) എഡി 1485 വടക്കേടത്ത് ഓമല്ലൂർ,(b1) തുണ്ടുമൺ,പുത്തൻപറമ്പിൽ,കടപ്ര. (c)കുടപ്പുഴ ചേനപ്പാടി, (d) ഇട്ടി വെട്ടിക്കുന്നേൽ,(d1) അവിരാ ഇട്ടി മണർകാട്,(d1)പനയമ്പാല,(d2)പാമ്പാടി,(d3) 1700 കൊച്ചുപുര കോതനല്ലൂർ,(d31) കീരങ്കേരി,തെക്കേക്കര, കാക്കശ്ശേരി, ചാരംകുളങ്ങര, പാറയിൽ,പുല്ലംങ്കണ്ണാപറമ്പിൽ, കുമാരമംഗലത്ത്,ആനിത്തോട്ടത്തിൽ,മലയിൽ,തട്ടാക്കുളങ്ങര (d4)അമയനല്ലൂർ (d2) തോമ്മാ ഇട്ടി മേലേടത്ത് അയിരൂർ. 1663 (1)ഇയ്യോബ് കുന്നുംപുറത്ത്,പാലാക്കുന്നേൽ,(2)തൊമ്മൻ കണ്ണമ്പള്ളി, ചാക്കോകൊല്ലമ്പറമ്പിൽ, അമ്പാട്ട്, 1850 ചാണ്ടി കൊല്ലമ്പറമ്പിൽ, (e)1780കുളത്തിനാപ്രായിൽ മറ്റക്കര,ഔസേപ്പ് കളപ്പുരയ്ക്കൽ, ഐപ്പ് ചെമ്മട്ടക്കുഴി,മത്തായി& ഉതുപ്പ് കുളത്തിനാപ്രായിൽ (f) പാലമറ്റം കുറിച്ചിത്താനം (a)പെരിയപ്പുറം കൂനങ്കിൽ,വെള്ളിയേപ്പള്ളി,മണിക്കൊമ്പ്,വെട്ടുവഴി,മീടാവള്ളി,വാഴ്ച, മാടപ്പള്ളി, '''തലമുറ(21) ഏ.ഡി 853 പറമ്പിൽ ''', ഏ.ഡി 900ചായൽ (നിലയ്ക്കൽ), ഏ.ഡി 1000 മൈലക്കൊമ്പ്, ഏ.ഡി 878 മുതലക്കോടം, ഏ.ഡി 952: തൊമ്മൻ പകലോമറ്റം, മൈലകൊമ്പ് ''' '''(4A)''''''ഏ.ഡി 980: പെരുമ്പിള്ളിച്ചിറ ഇട്ടി പണിക്കർ, മൈലക്കൊമ്പ്''' (4Aa) ഏ.ഡി 1014 തൊമ്മൻ പണിക്കർ മീനച്ചിൽ (4Aa1) ഇട്ടി അവിര പണിക്കർ പാറയിൽ,ഏ.ഡി 1042, ഉരുളികുന്നം,അയ്മനം, (4Aa1a) ചാക്കോ അവിരാ പാറയിൽ,ഏ.ഡി 1075, കുടമാളൂർ മണ്ണൂർകുളങ്ങര, (4Aa1a1)മുട്ടത്തുപാടം, (4Aa1a1A) ആണ്ടുമാലി, (4Aa1a1B) കൊതവറ, (4Aa1a1C) തട്ടാഴം, (4Aa1a1D)മുട്ടത്തുപാടം തറവാട് (4Aa1b) ഉലഹന്നാൻ അവിരാ വട്ടയ്ക്കാട്ട് ഏ.ഡി 1081,അയ്മനം,(4Aa1b1)വട്ടയ്ക്കാട്ട്കണ്ടാമുണ്ടാരി,,(4Aa1b2) പറമ്പിൽ , (4Aa1b3)കല്ലുങ്കത്ര,(4Aa1b4)കടവുകണ്ടം,,(4Aa1b5)കറുകപ്പടി,,(4Aa1b6)കുന്നത്തുമാലി, (4Aa1c) ഇട്ടി അവിരാ പണിക്കർ,പാറയിൽ ഏ.ഡി 1086, അയ്മനം ,(4Aa1c1)എറികാട്ട്, (4Aa1c2) പൊന്നാട്ട് , (4Aa1c3)മറ്റിത്ര, (4Aa1c4)തൊണ്ടുകുഴി,(,4Aa1c5)ചാലാശ്ശേരി,(4Aa1c6)പത്തിൽ,(4Aa1c7)കൈപ്പള്ളി, '''(4B)''''''ഏ.ഡി 985: വട്ടേക്കാട്ട് തൊമ്മൻ പണിക്കർ, മൈലക്കൊമ്പ്''' '''തലമുറ(22''''''ഏ.ഡി 886: തോമാ തരകൻ വലിയവീട്ടിൽ കുടശ്ശനാട്,പന്തളം''' (a)വിളയിൽ (a1) AD 1570 കുരികേശു തരകൻ കിഴക്കേവിളയിൽ, കുണ്ടറ, (a1A) ഉമ്മൻ തരകൻ (a1B)യോഹന്നാൻ തരകൻ (a1B1)ചെറിയാൻ തരകൻ (a1B2) മാത്തൻ തരകൻ തോണ്ടലിൽ, ഏഴംകുളത്ത്, ആനാങ്കോട്ട്, തോപ്പിലയ്യത്ത്,മങ്ങാട്,തേക്കുംവിള,ആറുവിലമല,താഴച്ചേരിൽ,അരുവിക്കര (A2)പടിഞ്ഞാറേവിളയിൽ (a2a) ഉമ്മൂമ്മൻതരകൻ മറുദായത്ത് A3 വലിയ വീട് ചാത്തന്നൂർ '''തലമുറ(23)ഏ.ഡി 919 കണികുടിയ്ക്കൽ(കണിയോടിയ്ക്കൽ'''''' (1)മാത്തൻ ഇറമ്പിൽ കിഴക്കമ്പലം ഇരപ്പൻപാറ (1a) ആരക്കുഴ വടക്കൻപറമ്പേൽ പാലാ: പൂനാട്ട് ശാഖകൾ നടുക്കര: ചെറുപറമ്പിൽ, '''തലമുറ(24)''''''ഏ.ഡി 1000: കാനാച്ചേരിൽ പുളിങ്കുന്ന്''' '''തലമുറ(25)''''''ഏ.ഡി 1174:നടയിൽ,കൂത്താട്ടുകുളം (1)പത്രോസ് കല്ലുവെട്ടാംകുഴി കൊരട്ടി (1a)കൊച്ചുപറമ്പിൽ വൈക്കം (25a)പെരുമ്പനാനി ഇട്ടി ഐപ്പ് വഴിത്തല,മൂലശ്ശേരിൽ,കാര്യേട്ടുങ്കര,പടിഞ്ഞാറേക്കൂറ്റ്,പട്ടാംകുളത്ത്,നെല്ലുവേലീൽ,പുതിയകുന്നേൽ,എലവുങ്കൽ,അറയിൽ,പാറത്തട്ടാൽ,പരക്കുന്നേൽ,തയ്യിൽ,വട്ടവ്ലാവിൽ,ഐക്കുനാലിൽ,കൊടിയംമാനാൽ,മൂന്നാംവേലിൽ,മുളഞ്ഞനാനി,വാഴയിൽ '''തലമുറ(26)''''''ഏ.ഡി 1174: ഔസേപ്പ് തരകൻ പള്ളിവാതുക്കൽ തുമ്പമണ്ണ്.''' d2)പനന്തോട്ടത്തിൽ കീഴ്‌വായ്‌പൂര്, (d3)എഡി 1793രാമനയ്യത്ത് മാവേലിക്കര '''തലമുറ(26)''''''ഏ.ഡി 1200: തന്നിക്കാപ്പുഴ''' ഉപശാഖകൾ: നെടുമറ്റം,ഔത മേത്തിരേട്ട്,ദേവസ്യ കണ്ണംകുളം, മത്തായി വലിയകുളത്തിൽ,തേമ്മാങ്കുഴി, ആറുതൊട്ടിയിൽ, മുക്കൂട്ടുതറ, 2 എഡി 1500 ഇട്ടി ഐപ്പ് ആലപ്പാട്ട് കുറവിലങ്ങാട്,തൃക്കളത്തൂർ, ഉടുമ്പന്നൂർ, കുറുപ്പംപടി, പുളിയായിൽ, കൊച്ചുവയലിൽ,പള്ളിയമ്പിൽ,പേരിയോർമറ്റം,കോൂട്ടൂർവടക്കേതിൽ,പൈങ്ങോട്ട്,വടക്കേമുറി,പാത്തിക്കൽ, മങ്ങാട്ടിൽ,തുണ്ടിയിൽ, പല്ലാട്ട്, അരീപ്പറമ്പിൽ,കാവുകാട്ട്, 3.കട്ടക്കയം പുത്തൻപുരയ്ക്കൽ കുടുംബയോഗം പൊൻകുന്നം, 4.എഡി 1170 വെട്ടിക്കുന്നേൽ മണർകാട്, കൊച്ചുപുര,കീരങ്കേരി, തെക്കേക്കര,കാക്കശ്ശേരി,ചാരം കുളങ്ങര,പാറയിൽ,പുല്ലങ്കണ്ണാപ്പറമ്പിൽ,കുമാരമംഗലത്ത്, കിഴക്കേക്കണ്ടനാട്ടിൽ,ആനിത്തോട്ടത്തിൽ,കീരങ്കേരിപ്പറമ്പിൽ,വാരുതുണ്ടത്തിൽ,മലയിൽ,തട്ടാക്കുളങ്ങര,തലമടയിൽ, തെക്കേചെരുവിൽ, കിഴക്കേചെരുവിൽ. 5.എഡി 1745 പുന്നത്തുറ.കല്ലുക്കുളങ്ങര കുടുംബയോഗം ചിറക്കടവ്, ഉപശാഖകൾ: എഡി 1783 ഔസേപ്പ് കുറിച്ചിത്താനം. പാലമറ്റം,അരണക്കണ്ടത്തിൽ, തുണ്ടത്തിൽ,മണിക്കൊമ്പേൽ,തൊഴുത്തുങ്കൽ,വെട്ടുവഴിയിൽ,മുളങ്ങാട്ടിൽ,ചായംപ്ലാക്കിൽ,മിടാവള്ളിൽ,വാഴ്ചയിൽ,വെട്ടുകല്ലാംകുഴിഎരുമേലി,തെക്കുംചേരിൽ,ചേർകുഴിയിൽ,കണിച്ചുകുളം,നെടുമ്പിള്ളിൽ,ചിറ്റക്കാട്ട്, പുത്തൻപുര,കുമ്പുളുങ്കൽ,കൂനങ്കിൽ, കുറിച്ചിത്താനം ശാഖാ കുടുംബയോഗം,7.കിഴക്കേക്കുറ്റ് കുടുംബയോഗം മോനിപ്പള്ളി, 9.എഡി 1665 അമ്പലക്കടവ് കുടുംബയോഗംകുറിച്ചി, 11പുളിയായിൽകുടുംബയോഗം അരീപ്പറമ്പ്,12കുമ്പന്താനത്തു കുടുംബയോഗം തലവടി,13.1630 വടശ്ശേരി പുതുപ്പള്ളി,14 1655 പാലാക്കുന്നേൽ മാമ്മൂട്,15 പാണ്ടിരിക്കൽ കുടുംബയോഗം മുണ്ടിയപ്പള്ളി,16 ചെമ്പോട്ടിക്കൽ കുടുംബയോഗം വലവൂർ,17 എഡി 900 പനന്തോട്ടം കുടുംബയോഗം കോട്ടാങ്ങൽ,17 പന്തളം ശാഖാകുടുംബയോഗം, 18 ഇടനാട് ശാഖാകുടുംബയോഗം, 19,ഏ.ഡി 1800 ഊഴിയാമന്നം പനയമ്പാല-മല്ലപ്പള്ളി, , 21 കൊല്ലമ്പറമ്പ് കണ്ണമ്പള്ളി കുടുംബയോഗം കുറുമ്പനാടം, 22 പുളിക്കലാത്തു കുടുംബയോഗം മറ്റക്കര,23 വെട്ടിക്കുന്നേൽ കുടുംബയോഗം മണർകാട്, 24 പുത്തൂർ കുടുംബയോഗം പെരുവ, 25 തയ്യിടയിൽ കുടുംബയോഗം പാമ്പാടി,26 കിഴക്കേൽ കുടുംബയോഗം മുത്തോലപുരം,27.അമരക്കാട് കുടുംബയോഗം അമയന്നൂർ, 28 പറമ്പിൽ കുടുംബയോഗം മുട്ടുചിറ, 29 താഴമൺ കുടുംബയോഗം അയിരൂർ,30 മണലോടി കുടുംബയോഗം നസ്രത്തുഹിൽ, 32 പാലത്ര കുടുംബയോഗം ആലപ്പുഴ, 33കളത്തുകുളങ്ങര കുടുംബയോഗം ഇലഞ്ഞി,34 മുക്കാടൻ കുടുംബയോഗം ചങ്ങനാശ്ശേരി,35 തുണ്ടിപ്പറമ്പിൽ കുടുംബയോഗം കുടമാളൂർ, 36 പാറാങ്കൽ കുടുംബയോഗം കുന്നന്താനം,37 പാറയിൽ മാപ്പിള കുടുംബയോഗം അയ്മനം, 38പന്തലുമാക്കീൽ - കമുകുംപിള്ളിൽ കുടുംബയോഗം,39 കുന്നുംപുറത്ത് കുടുംബയോഗം കല്ലൂപ്പാറ, 40 കട്ടക്കയം കുടുംബയോഗം, പാലാ,ചക്കാമ്പുഴ, 42 പൊട്ടനാട്ട് കുടുംബയോഗം കളത്തൂർ,44 കീരങ്കരി കുടുംബയോഗം ആർപ്പൂക്കര, 45 വട്ടമറ്റം കുടുംബയോഗം ചേർപ്പുങ്കൽ,46 വടക്കേടത്തു കുടുംബയോഗം ഓമല്ലൂർ, 47 ഏ.ഡി 1650 ഇയ്യോബ് പാലാക്കുന്നത്ത് താഴമൺ (47a)കട്ടക്കയം 48 വടക്കേടത്തു കുടുംബയോഗം തുമ്പമൺ,49വേങ്ങശ്ശേരി കുടുംബയോഗം ചീരഞ്ചിറ, 50വെള്ളാട്ടേത്ത് കുഴിയംമണ്ണിൽ കുടുംബയോഗം വയലത്തല, 51വലിയവീട്ടിൽ കുടുംബയോഗം മാവേലിക്കര,52തുമ്പമൺ പള്ളിവാതുക്കൽ കുടുംബയോഗം മണിമല,53ആഞ്ഞിലിമൂട്ടിൽ കുടുംബയോഗം പള്ളിപ്പാട്, 54പൂനാട്ട് കുടുംബയോഗം മൂവാറ്റുപുഴ, 55വല്യചാങ്ങവീട്ടിൽ കുടുംബയോഗം തട്ടയിൽ,56ആലാമ്പള്ളിൽ കുംടുംബയോഗം പാമ്പാടി,57പതാലിൽ കുടുംബയോഗം മൈലപ്ര, 58പള്ളിവാതുക്കൽ കുടുംബയോഗം തുമ്പമൺ,59കുഴിവേലി കുടുംബയോഗം മുട്ടുചിറ, 60കാട്ടുത്തയ്യിൽ കുടുംബയോഗം വാഴൂർ,61ചാമത്തിൽ കുടുംബയോഗം ചെങ്ങരൂർ,62ഐക്കരമേപ്രത്തു കുടുംബയോഗം മല്ലപ്പള്ളി, 63പള്ളിപ്പുറം കുടുംബയോഗം മരങ്ങാട്ടുപിള്ളി,64ചാലയ്ക്കൽ കുടുംബയോഗം ഇത്തിത്താനം, 68,1750 എസ്തപ്പാനോസ് തര്യൻ പതാലിൽ നെടുംകുന്നം, 691770 തോമാ പായിക്കാട് കാനം, 71രാമനയ്യത്ത് കുടുംബയോഗം ചെറുകോൽ, 73മണ്ണനാൽ കുടുംബയോഗംളാക്കാട്ടൂർ, 74പവ്വോത്തിക്കുന്നേൽ പാലയ്ക്കാമണ്ണിൽ മല്ലപ്പള്ളി, 75എഡി 1590 കണ്ണാമ്പടം, പുന്നയ്ക്കാപ്പള്ളിൽ,കൊല്ലപ്പള്ളിൽ അതിരമ്പുഴ, 77താന്നിമൂട്ടിൽ കുടുംബയോഗം വളഞ്ഞവട്ടം, 79പാലമറ്റത്ത് ഫാമിലി ട്രസ്റ്റ് കുടുംബയോഗം എളവൂർ,80കുരമറ്റം കുടുംബയോഗം തോട്ടയ്ക്കാട്, 81കാവാലം കുടുംബയോഗം ചങ്ങനാശ്ശേരി,82മമ്മരപ്പള്ളിൽ കുടുംബയോഗം കുറിയന്നൂർ, 83പാലമറ്റം കുടുംബയോഗം കോതമംഗലം,84തച്ചക്കാലിൽ കുടുംബയോഗം തുരുത്തിക്കാട്, 85വടക്കുംതല കുടുംബയോഗം കവുങ്ങുംപ്രയാർ,86പുത്തുപ്പള്ളിൽ കുടുംബയോഗം നിരണം, 87നടയ്ക്കൽ കുടുംബയോഗം മുട്ടുചിറ, 88സ്രാമ്പിക്കൽ കുടുംബയോഗം മുട്ടാർ, 89കരിങ്ങണാമറ്റം കുടുംബയോഗം പാമ്പാടി,90മാടപ്പുരയ്ക്കൽ കുടുംബയോഗം തായങ്കരി, 91കാണികാട് മേപ്പുറം നാരകത്തറ കുടുംബയോഗം ചമ്പക്കുളം, 92പിട്ടാപ്പിള്ളിൽ കുടുംബയോഗം മൂവാറ്റുപുഴ,93ചാവറ കുടുംബയോഗം ആർപ്പൂക്കര,94കാവിലെവീട്ടിൽ കുടുംബയോഗം തിരുവല്ല, 95മേച്ചേരിക്കുന്നേൽ കുടുംബയോഗം വെമ്പള്ളി,96താഴത്തേടത്ത് മത്തായിൽ കുടുംബയോഗം നാട്ടകം, 97വലിയമുണ്ടാക്കൽ കുടുംബയോഗം പുതുപ്പള്ളി,98കൊന്നയിൽ കുടുംബയോഗം ആയൂർ, 99ഈഴക്കുന്നേൽ കുടുംബയോഗം കോട്ടാങ്ങൽ,101കല്ലോലിൽ കുടുംബയോഗം ഇലയ്ക്കാട്, കുറവിലങ്ങാട്, 102മലയിൽ പടിഞ്ഞാറ്റേതിൽ കുടുംബയോഗം ചന്ദനപ്പള്ളി, 103തോട്ടുങ്കൽ കുടുംബയോഗം ആലപ്പുഴ,104കോട്ടയിൽ കുടുംബയോഗം മേൽപാടം, 105വടക്കേൽ കുടുംബയോഗം തൃക്കൊടിത്താനം ചങ്ങനാശ്ശേരി, 106കണിച്ചേരിൽ കുടുംബയോഗം നിരണം,107പാറക്കടവിൽ കുടുംബയോഗം കവിയൂർ, 108കളത്തൂർ കുടുംബയോഗം മണിമല, 109കുളപ്രത്താഴെ നെച്ചിക്കാട്ടിൽ കുടുംബയോഗം, ചേർപ്പുങ്കൽ, 110പറാട്ട് കുടുംബയോഗം കുറ്റൂർ, 111കയ്യാലകം കുടുംബയോഗം ഇത്തിത്താനം,112പൂവത്തൂർ കുടുംബയോഗം ചെങ്ങന്നൂർ,113മതിലുങ്കൽ കുടുംബയോഗം തിരുവല്ല, 114ഏഴുപറയിൽ കുടുംബയോഗം കോട്ടയം, 115കളിംകൂട്ടിൽ കുടുംബയോഗം വെള്ളൂർ, 116അറവാക്കൽ കുടുംബയോഗം തൃക്കൊടിത്താനം,117കോടിയാപുരയിടം കുടുംബയോഗം മല്ലപ്പള്ളി, 118ചിറയിൽ കുടുംബയോഗം വളമംഗലംതുറവൂർ, 119ഒഴക്കനാട്ട് കൂനാംപുറം കുടുംബയോഗം കാഞ്ഞിരത്താനം, 120പാലക്കുഴിയിൽ കുടുംബയോഗം വാകത്താനം, 121കുഴിനാപ്പുറത്ത് കുടുംബയോഗം ഓമല്ലൂർ,122കടപ്പിലാരിൽ കുടുംബയോഗം നിരണം, 123പയ്യമ്പള്ളിൽ കുടുംബയോഗം മല്ലപ്പള്ളി, 125നാഴൂരിമറ്റം കുടുംബയോഗം സൗത്ത് പാമ്പാടി,126,തോണ്ടലിൽ കുടുംബയോഗം അടൂർ, ==(൫)കടപ്പൂര്/കടൈപ്പൂര് അഞ്ചു വീടര് :== എഡി 1300 ന് മുമ്പ് മലയാള ദേശത്തെ സംസാരഭാഷയായിരുന്ന ശെന്തമിഴ്/പഴന്തമിഴ് ഭാഷ പ്രകാരം കടപ്പൂര് ദേശം കടൈപ്പൂര് എന്നാണറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്.ബിസി 300 ൽ കടൈപ്പൂര്,കടൈതുരുത്ത്, ദേശങ്ങൾ '''കടൈത്താനം''' എന്ന പേരിലാണ് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. പുരാതന കാലത്തെ വിശാല കടൈപ്പൂര് ദേശത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറേ അറ്റത്തുണ്ടായിരുന്ന കടൈതുരുത്താണ് പിൽക്കാലത്ത് കടുത്തുരുത്തിയായി മാറിയത്. കടൈ അഥവാ കട എന്ന വാക്കിന്റെ അർത്ഥം കച്ചവട കേന്ദ്രം എന്നാണ്. ബിസി 700 ൽ അസീറിയൻ ആക്രമണം മൂലം ചിതറിപ്പോയ യഹൂദ ഗോത്രങ്ങളിലെ ഏതാനുമാണ് കടപ്പൂര് അടിസ്ഥാന കുടുംബങ്ങൾ എന്നാണ് ഡി എൻ ഐ ഫലങ്ങൾ. ബിസി 587 ൽ അഖണ്ഡ ഭാരതപ്രദേശമായിരുന്ന പഷ്ത്തൂൺ മേഖലയിൽ നിന്നും ഇവിടെയെത്തിയ അവർ, കടൈയ്ക്കൻമാർ(കച്ചവടക്കാർ) എന്നറിയപ്പെടുകയും, വാസസ്ഥലം എന്നർത്ഥമുള്ള പുരം അഥവാ പൂര് ഉൾപ്പെട്ട കടൈയ്ക്കൻമാരുടെ വാസസ്ഥലം എന്ന അർത്ഥത്തിൽ ഈ കുടുംബങ്ങളുടെ വാസസ്ഥലമായിരുന്ന ഇടത്തിന്/ദേശത്തിന് കടൈപ്പൂര് എന്ന പേരുണ്ടാകുകയും ചെയ്തു. ചൂർണ്ണിപുറൈയ്ക്കും,ഇളംപുറൈ/വടുതലൈപുറൈയ്ക്കും മദ്ധ്യേ ഉണ്ടായിരുന്ന മലൈയംകരൈ(കാൽകരൈ) നാട് ഭരിച്ചിരുന്ന വൈഷ്ണവ ബ്രാഹ്മണ വംശജനായ മലൈയംകരൈ (മാളിയംകര) രാജാവിന്റെ മരുമകനും ജറുസലേം, ഗലീലി, നിനവേ, ഈജിപ്ത്, എഡെസ്സ, നിസ്സീബീസ്,പാർത്തിയ(തക്ഷശില) എന്നീ ദേശങ്ങളിലേക്ക് കച്ചവട ബന്ധം പുലർത്തിയിരുന്ന ആളും, മാർ തോമ്മാ വിശുദ്ധനെ തെക്കേ ഇന്ത്യയിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്ന ആളുമായ ഹബാൻ (അബ്ബാൻ) കടപ്പൂര് കുടുംബക്കാരനായിരുന്നു. ഹബാൻ്റെ മകനായ ശിമയോനെ മാർ തോമ്മാ വിശുദ്ധൻ പൗരോഹിത്യ പദവി നൽകി പ്രധാന ശിഷ്യരിൽ ഒരാളായി തിരഞ്ഞെടുക്കുകയും, ശിമയോൻ കത്തൈനാരെ പ്രധാന ആചാര്യർ/അർക്കാദിയോക്കൻ എന്നർത്ഥമുള്ള മഹാ ചേരൈ എന്ന സ്ഥാനം നൽകുകയും ചെയ്തു. മാർ തോമ്മാ വിശുദ്ധനിൽ നിന്നും ദിവ്യസ്നാനം സ്വീകരിച്ച് ക്രിസ്തു മതവിശ്വാസിയാകുവാൻ സന്നദ്ധതയുണ്ടായിരുന്ന 40 യഹൂദ ജനങ്ങളിൽ പ്രധാന വ്യക്തികൾ കടപ്പൂര് കുടുംബക്കാരായിരുന്നു. മഹാ ചേരൈ പദവിയുണ്ടായിരുന്ന ശിമയോൻ കത്തൈനാരുടെ/റമ്പാൻ്റെ പിൻമുറക്കാർ പിൽക്കാലത്ത് മഹാ ചേരൈ എന്ന വാക്ക് പിൽക്കാലത്ത് ലോപിച്ച് മാചേരൈ എന്നും പിന്നീട് മാച്ചേരിൽ എന്നറിയപ്പെടുകയും, AD 1300 ൽ മലയാള ഭാഷയുടെ രൂപീകരണത്തോടെ മഞ്ചേരിൽ എന്നറിയപ്പെടുകയും ചെയ്തു. പമ്പയാർ മുതൽ ചൂർണ്ണി നദി (പെരിയാർ) വരെ ദേശവ്യാപ്തിയുണ്ടായിരുന്ന തൃപ്പാലേശ്വരം/തിരുപാലൈചേരം(വെൺപാലൈനാട്) എന്ന നാട്ടുരാജ്യത്തിൻ്റെ ഭാഗമായിരുന്നു കടൈപ്പൂര് ദേശം. വളരെയേറെ ഡോൾമെൻ യഹൂദ കല്ലറകൾ ഇവിടങ്ങളിൽ ഉണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും ആധൂനിക കാലത്ത് എല്ലാം നശിപ്പിക്കപ്പെട്ടു. വലിയവീട്ടിൽ ഉണ്ണീട്ടൻ കത്തനാരുടെ കൈയ്യെഴുത്ത് പുസ്തകം കടപ്പൂര് കുറവിലങ്ങാട് ചരിത്രപുസ്തകം 1960 വരെ കുറവിലങ്ങാട് പള്ളിയിൽ ഉണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും അവ എങ്ങനെയോ, നഷ്ടപ്പെട്ടതിനാൽ കടപ്പൂര് കുടംബങ്ങളുടെ പൂർണ്ണ വിവരങ്ങൾ ലഭ്യമല്ല. ==കടപ്പൂര് വലിയവീട്== (പുരാതന തമിഴ് ഉച്ചാരണം= പെരിയവീട്.ഹീബ്രൂവിൽ വലിയ എന്നതിൻ്റെ അർത്ഥം ഉറപ്പിക്കപ്പെടുക എന്നതാണ്.) ബി.സി 700 ൽ അസീറിയൻ ആക്രമണം മൂലം ചിതറിപ്പോയ ഇസ്രയേൽ ഗോത്രങ്ങളിലൊന്നായ ശിമെയോൻ ഗോത്ര വംശക്കാർ ബി.സി 578 ൽ കടൈത്താനം കരയിൽ വന്ന് താമസമുറപ്പിച്ചു. വലിയ അഥവാ ഉറപ്പുള്ള/അടിസ്ഥാനമുള്ള വീട്ടുകാർ എന്ന അർത്ഥത്തിൽ വലിയവീട്ടുകാർ എന്നറിയപ്പെട്ടു. കടപ്പൂര് വലിയവീട്ടിൽ തറവാട് കുടുംബങ്ങൾ: (1)വലിയവീട്ടിൽ തറവാട്ട് ശാഖകൾ:-കടപ്പൂര്," (1a)ഈഴപ്പടം, (1b)പുതുക്കുഴി, (1c)വെൺപറമ്പ് (1d)പുന്നക്കാപടവ്, (1e)വാട്ടപ്പള്ളി(1f)അമ്പലത്തൂരുത്തൽ (1g)പുല്ലംപ്ലാവിൽ, (1h)കുറുപ്പന്തേട്ട്, (1j)തിരികയിൽ, (1k)കുഴികണ്ണിൽ, (1L)വരിക്കപ്ളാന്തടം, (1m)നീറന്താനം, '''(2)(BC 200) വലിയവീട്ടിൽ കൊല്ലം''' '''(3)(BC 100)വലിയവീട്ടിൽ ചായൽ(നിലയ്ക്കൽ)''' '''(4) (AD100)വലിയവീട്ടിൽ കൊച്ചി ''' '''(5)(AD200)വലിയവീട്ടിൽ മുചിറൈക്കോട്(കൊടുങ്ങല്ലൂർ)''' (5a)AD300 (5b)AD400 മേലത്ത് (5c)AD600 വലിയവീട്ടിൽ/ വലിയങ്കൽ/വള്ളിയങ്കൽ,കോട്ടക്കാവ്-N.പറവൂർ. (5b5)AD1300 പുത്തനങ്ങാടി ഞാറക്കൽ,(5b5a)AD1400 പുത്തനങ്ങാടി വൈക്കം. (5b6)AD1400 വൈപ്പുശ്ശേരി, ഓച്ചുന്തുരുത്ത്. (5b6e)AD1600 മന്ത്രിക്കൽ,വട്ടവനാൽ, കുറവിലങ്ങാട് (5b6g)AD1700 തെരുവിൽപറമ്പിൽ. (5b8)AD1600 വള്ളിയങ്കൽ,മാറിക (5b610)മാറാട്ടുകളം,ചങ്ങനാശ്ശേരി (5c)AD 850 വിതയത്തിൽ, (5d)AD 1300 ചൂണ്ടൽ, '''(6) മൂന്നു പീടികയ്ക്കൽ,ചേർപ്പുങ്കൽAD 500''' (3a) കളപ്പുരയ്ക്കൽ, ചേർപ്പുങ്കൽ, പാലാ,രാമപുരം, കുറവിലങ്ങാട്,തുമ്പയിൽ, പള്ളിപ്പുറം, നടുവിലേക്കൂറ്റ്, കുറവിലങ്ങാട്, ഇടത്തട്ടേൽ കല്ലൂർക്കാട് (3b) പുതുക്കുന്നത്ത് കടുത്തുരുത്തി,കോതമംഗലം, (3c)പൈനാടത്ത് അങ്കമാലി, (3d) മൂന്നു പീടികയ്ക്കൽ കളത്തൂര്,മുട്ടുച്ചിറ-മലബാർ, (3b) മൂന്നു പീടികയ്ക്കൽ പാലാ എഡി 1600, നെടിയശാല എഡി 1700 ,(3d3a)കൊളമ്പേൽ/പുലക്കുടി, (3e) കോക്കാട്ട് പിണ്ണാക്കനാട്, മൂക്കന്നൂർ, '''(7)AD 700കദളിക്കാട്ടിൽ,ആരക്കുഴ''' 42 ൽ അധികം കത്തൈനാർമാരുടെ കുഴിമാടത്തറകളുണ്ടായിരുന്ന ഒരു പ്രധാന പുരയിടമായിരുന്നു കടപ്പൂര് പെരിയവീട് പുരയിടം. 15-16 നൂറ്റാണ്ടുകളുടെ മധ്യത്തിൽ ജീവിച്ചിരുന്ന ഇട്ടിട്ടൻ കത്തനാരും 17-18 നൂറ്റാണ്ടുകളുടെ മധ്യത്തിൽ ജീവിച്ചിരുന്ന ഉണ്ണീട്ടൻ കത്തനാരും കടപ്പൂര് പെരിയവീട് അംഗങ്ങൾ ആയിരുന്നു. ==കത്തേടത്ത്== (പുരാതന ഉച്ചാരണം= കത്തേടം) കടപ്പൂര് ശിമയോൻ കത്തൈനാരെ അടക്കം ചെയ്ത കല്ലറയ്ക്ക് സമീപത്തേക്ക് (കത്തൻ്റെ ഇടത്തേക്ക്) മാറി താമസിച്ച കുടുംബക്കാർ കത്തേടത്തുകാര് എന്നറിയപ്പെട്ടു. (1)അച്ചൻമാക്കിൽ, (2)പന്തനാഴിയേൽ, (3) വയലാകുഞ്ഞാനായിൽ (4)വരകുകാലായിൽ, (5)ചാമക്കാലായിൽ, (6)ഉപ്പിടികുന്നേൽ, (7)പുത്തൻപുരയ്ക്കൽ (8)കറുത്തേടത്തു അടൂർ,മാവേലിക്കര,കിഴക്കമ്പലം, അങ്കമാലി, തൃശ്ശൂര്. (9)പനയ്ക്കൽ കുന്നംകുളം ==മഞ്ചേരിൽ:== കട Kada כדה ഭാഷ:ഹീബ്രു അർത്ഥം: ചരിത്ര പശ്ചാത്തലമുള്ള ഒരു ഹീബ്രു പേരാണ് കട. "ശുദ്ധിയുള്ള" അല്ലെങ്കിൽ "നിഷ്കളങ്ക" എന്നാണ് ഇതിനർത്ഥം. ഇത് വിശുദ്ധിയും ധാർമ്മിക നന്മയും നിറഞ്ഞ ഒരു ജീവിതത്തിനായുള്ള പ്രതീക്ഷയെ പ്രതീകപ്പെടുത്തുന്നു. കട നീതിമാനും സദ്‌ഗുണപൂർണ്ണവുമായ ജീവിതം നയിക്കേണ്ടതിന്റെ പ്രാധാന്യത്തെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു. ധാർമ്മിക തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ നടത്താനും മറ്റുള്ളവർക്ക് ഒരു മാതൃകയാകാനുമുള്ള പ്രതീക്ഷയും ഇത് വഹിക്കുന്നു. നന്മയ്ക്കും സത്യസന്ധതയ്ക്കും വേണ്ടി പരിശ്രമിക്കാൻ എല്ലാവരെയും ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്ന, തലമുറകളിലൂടെ കൈമാറ്റം ചെയ്യപ്പെട്ട ഒരു കാലാതീതമായ പേരാണ് കട.കൂടാതെ, തമിഴിൽ കടൈ എന്നത് കച്ചവട കേന്ദ്രം എന്നും,കവാടം എന്നും അർത്ഥമുണ്ട്. ആദിമ കാലത്തെ കടൈപ്പൂര് എന്ന വീട്ടുപേര് മാർ തോമ്മാ വിശുദ്ധൻ്റെ ശിഷ്യ ഗണത്തിലെ പ്രധാന ആചാര്യാർ(മാചേരൈ) സ്ഥാനം കിട്ടിയ ശേഷം മാചേരൈ എന്ന വീട്ടുപേരിലേക്ക് പരിവർത്തനം ചെയ്തതാവാം എന്ന് കരുതുന്നു. (പുരാതന ഉച്ചാരണം= മാച്ചേരിൽ.തമിഴിൽ மகா சேராய் മഹാ ചേരൈ എന്ന വാക്കിൻ്റെ അർത്ഥം പ്രധാന ആചാര്യാർ എന്നാണ്. മഹാ ചേരൈ എന്ന വാക്ക് പിൽക്കാലത്ത് ലോപിച്ച് മാചേരൈ അഥവാ മാച്ചേരി എന്നായത്.റമ്പാൻ പാട്ടിൽ മാർ തോമ്മാ വിശുദ്ധൻ്റെ ശിഷ്യരായ കടപ്പൂര് ശിമയോൻ കത്തൈനാരെയും, കലിംഗ കേപ്പാ മെത്രാനേയും രണ്ടായി പറഞ്ഞിരിക്കുന്നതിനാൽ യഹൂദ വംശ പാരമ്പര്യ കുടുംബങ്ങളായ 5 വീട്ടിൽ നിന്നും ഒരു മഹാചേരൈ അഥവാ അർക്കാദിയാക്കോനെയും, ബ്രാഹ്മണ വംശ പാരമ്പര്യ കുടുംബങ്ങളായ 5 വീട്ടിൽ നിന്നും ഒരു മൂപ്പൈൻ കത്തൈനാരെയും നിയോഗിച്ചു എന്ന് നിരൂപിക്കുകയേ തരമുള്ളൂ, ബി.സി 700 ൽ അസീറിയൻ ആക്രമണം മൂലം ചിതറിപ്പോയ ഇസ്രയേൽ ഗോത്രങ്ങളിലൊന്നായ എഫ്രായിം ഗോത്ര വംശക്കാർ ബി.സി 578 ൽ കടൈപ്പൂര് കരയിൽ വന്ന് താമസമുറപ്പിച്ചു. BC 400 ൽ വരെ മധുര ഭരിച്ചിരുന്ന പാണ്ഡ്യ രാജകുടുബത്തിൽ BC 400 ഓടെ ദത്ത് മാർഗ്ഗേണ ഒരാൾ പോകുകയും ദ്രാവിഡ ആചാര രീതികൾ പിന്തുടരുകയും ചെയ്തു. അവരുടെ പിൻമുറക്കാർ ഏ.ഡി 800 ൽ ഹിന്ദു സംസ്കൃതിയിലേക്ക് പരിവർത്തനം ചെയ്യുകയും, ഇടത്തിൽ എന്ന വീട്ടുപേരിൽ അറിയപ്പെടുകയും വിവിധ നാട്ടുരാജ്യങ്ങളിൽ ഭരണം നടത്തിവരികയും ചെയ്തുവന്നു. എഡി 161 കാലത്തോടെ അധികാരമേറ്റ റോമൻ ചക്രവർത്തി മാർക്കസ് ഔറേലിയസ് അന്റോണിനസ് 161-180 തങ്ങളുടെ വ്യവഹാര രാജ്യങ്ങളിൽ ഉള്ള ക്രിസ്ത്യാനികളെ കൊന്നൊടുക്കാൻ തീരുമാനിച്ചതിൻ പ്രകാരം എഡി 169 ൽ കൊടുങ്ങല്ലൂരിലുണ്ടായിരുന്ന റോമൻ സൈനിക ക്യാമ്പിൽ നിന്ന് സൈനികരുടെ ആക്രമണം മൂലം മൂപ്പൻ കത്തൈനാരും, മറ്റു കത്തൈൻമാരും കൊല്ലപ്പെടുകയും ചെയ്തതോടെ കലിംഗ, കാളിയൻകാവ്,പാലമറ്റം,ചന്ദ്രപുരി, വലിയവീട്ടിൽ കൊടുങ്ങല്ലൂർ ശാഖ, കടപ്പൂര് കൊടുങ്ങല്ലൂർ ശാഖ എന്നീ കുടുംബക്കാർ അങ്കമാലിയിലേക്ക് താമസം മാറ്റുകയും,15 വർഷ ശേഷം അങ്കമാലിയിലേക്കും ആക്രമണങ്ങൾ ഉണ്ടായതോടെ ജലവാഹനങ്ങൾ എത്താത്ത ദൂരസ്ഥലവും കടപ്പൂര് തറവാട്ടിടവുമായ കടപ്പൂര് - കുറവിലങ്ങാട് ദേശത്തേക്ക് അവരെ തിരഞ്ഞു പിടിപ്പാതിരിപ്പാൻ അവരുടെ പേരും, ഗോത്രനാമവും മാറ്റി പറയുകയും ചെയ്ത് താമസിച്ചു വന്നു. (1)വലിയവീട്ടിൽ (കൊടുങ്ങല്ലൂർ ശാഖ)എന്നത് വലിയാങ്കൽ/വള്ളിയാങ്കൽ,(2)കലിംഗ എന്നത് കല്ലിങ്കൽ,(3)കാളിയൻകാവ് എന്നത് കാളിയാങ്കൽ,(4)കടപ്പൂര് എന്നത് അടപ്പൂര് (പിൽക്കാലത്ത് കുറവിലങ്ങാടിന് തിരികെ പോയി),(5) മാല്യങ്കരയിലെ മാലിയം എന്നത് മാലിയേക്കൽ/മാളിയേക്കൽ,(6)ചന്ദ്രപുരി എന്നത് ശങ്കുരി/ശങ്കരപുരി,(7)പാലമറ്റം എന്നത് പകലോമറ്റം, എന്നീ കുടുംബങ്ങൾ പിന്നീട് ഏ.ഡി 240 ൽ തിരികെ കൊടുങ്ങല്ലൂർ,പറവൂർ, പാലയൂർ ദേശങ്ങളിലേക്ക് പോയി. '''(1)''''''മാച്ചേരിൽ/മഞ്ചേരിൽ തറവാട്ട് എഡി 18:''' (1a)എഡി. 1200 മാച്ചേരിൽ കളത്തൂർ,പാമ്പാടി, (1b) കോരുള ചാക്കോ മഞ്ചേരിൽ ഏ.ഡി 1589 (1b1)മാത്തൻ കോരുള മാഞ്ഞൂരാൻ ഏ.ഡി 1617 (1b2) ചാക്കോ കോരുള മഞ്ചേരിൽ ഏ.ഡി 1622 (1b2a) കോരുള ചാക്കോ മഞ്ഞപ്പിള്ളി ഏ.ഡി 1650 (1b2a1)മാണി കോരുള ഏ.ഡി 1720 (1b2a1A1) കോരുള മാണി ഏ.ഡി 1748 (1b2a1A1a) മാണി കോരുള ഏ.ഡി 1776 (1b2a1A1aA) കോരുള മാണി ഏ.ഡി 1804 x ഏലി തെക്കേവിളായിൽ കളത്തൂര്. (1b2a1A1aAa) മാണി കോരുള ഏ.ഡി 1827 x ഏലി വല്ലടിയിൽ, വയലാ. (1b2a1A1aAa1) വർക്കി മാണി പറമ്പേട്ട് ഏ.ഡി 1915, (1b2a1A1aAa2) മാത്തൻ മാണി പന്നിത്തുരുത്തേൽ ഏ.ഡി 1918, (1b2a1A1aAa3) മാണി മാണി പടികര ഏ.ഡി 1922, (1b2a1A1aAa4) ചാക്കോ മാണി ചാമക്കാലതറപ്പേൽ ഏ.ഡി 1925, (1b2a1A1aAa5) ഉലഹന്നാൻ മാണി മഞ്ഞപ്പള്ളി തറവാട് ഏ.ഡി 1928, (1b2b)ഐപ്പ് ചാക്കോ മഞ്ചേരിൽ തറവാട് ഏ.ഡി 1656 (1b2b1) ചാക്കോ ഐപ്പ് മഞ്ചേരിൽ തറവാട് ഏ.ഡി 1684 അഞ്ചൽപ്പെട്ടി,മുവാറ്റുപുഴ. (1b2b1A) ഐപ്പ് ചാക്കോ മഞ്ചേരിൽ ഏ.ഡി 1712 (1b2b1A1) ചാക്കോ ഐപ്പ് നെടുംപുറത്ത് തോട്ടക്കര, ഏ.ഡി 1740 (1b2b1A2) വർക്കി ഐപ്പ് മഞ്ചേരിൽ കാവന, ഏ.ഡി 1744 (1b2b1B) ചാക്കോ ചാക്കോ മഞ്ചേരിൽ തറവാട് ഏ.ഡി 1717 '''(2)അടപ്പൂര്.എഡി 250:''' (2a)ഏ.ഡി 600:കുന്നേൽ (2a1) ഏ.ഡി 700:മാറാച്ചേരിൽ (2a2)ഏ.ഡി 780:മാത്തൻകുന്നേൽ അതിരമ്പുഴ (2a1a) മണ്ണഞ്ചേരിൽ: ആലപ്പുഴ,അതിരമ്പുഴ, കുന്നുക്കുരുടി, കോതമംഗലം, (2a3)ഏ.ഡി 780:മണ്ണാറുകുന്നേൽ (2a4)എഡി1400 മുളവിനാക്കുന്നേൽ, (2a4a) പാലോട്ട് (2a4b) കടപ്പൂക്കാരൻ കടുത്തുരുത്തി, തൃശ്ശൂർ, (2a4c) കടപ്പൂരാൻ/കടപ്പൂർ പാലാ,കാഞ്ഞാർ, ഇടുക്കി, തോപ്രാംകുടി, അടിമാലി, മലബാർ (2a5)ഏ.ഡി 1640:മണ്ണൂർകുളങ്ങര കുന്നേൽ (2a6)കുടക്കച്ചിറക്കുന്നേൽ എഡി 1700 പാലാ (2a6) എഡി 1720 ഓടെ കുന്നേൽ തറവാട്ടിൽ വർക്കി എന്ന കാരണവർക്ക് ഒരു മകൾ മാത്രമൊഴികെ ബാക്കി എല്ലാമക്കളും മരണപ്പെട്ടതിനാൽ കുന്നേൽ തറവാട്ട് വംശം നിലച്ചുപോയി. *(4) ചെറുവത്തൂർ* പാലയൂര്, കൊടുങ്ങല്ലൂര്, തൃശ്ശൂര്, '''(5)നടുപറമ്പിൽ, പ്രവിത്തനം''' (5a)മറ്റത്തിൽ, ആലുവ, തെക്കേ വാഴക്കുളം, (5b) നടുപറമ്പിൽ പ്രവിത്താനം, മലയിഞ്ചി, ''' (6) കളമ്പുകാട്ടിൽ(ഏ.ഡി900''' (6a) കടപ്പൂര്, കുറവിലങ്ങാട്, മീനച്ചിൽ താലൂക്ക്, വൈക്കം (6b) ആരക്കുഴ ശാഖകൾ, '''(7)പൈനുംമൂട്ടിൽ''' കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി,മാവേലിക്കര, ==പുതുശ്ശേരി:== (പുരാതന ഉച്ചാരണം= പുതുച്ചേരൈ അഥവാ പുതിയ ആചാര്യാർ) ബിസി 1000 മുതൽ നിലനിന്നു പോരുന്ന ദാവീദ് രാജാവിൻറെ സാമ്രാജ്യം ബിസി 957 ആയപ്പോൾ ശിഥിലമായി പോകുകയും, ശേഷം ആ സാമ്രാജ്യം വടക്ക് ഇസ്രയേൽ എന്നും തെക്ക് ജുദായ എന്നും രണ്ടായി പിരിഞ്ഞു. ബിസി 587 കാലഘട്ടത്തിൽ ബാബിലോണിയൻസ് ഈ രാജ്യങ്ങളെ ആക്രമിച്ച് ഒന്നാം ദേവാലയവും നശിപ്പിക്കുകയും, ഒട്ടേറെ, ജൂതജനതയെ കൊലപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു.ശേഷിച്ച ജൂതന്മാർ ബാബിലോണിൽ നിന്നും തിരിച്ചു വരികയും, ഹെസക്കിയ രാജാവിൻറെ നേതൃത്വത്തിൽ ജെറുസലേം ദേവാലയം രണ്ടാമതും പുനർസൃഷ്ടിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. ബിസി 332 നോട് അടുപ്പിച്ച് മഹാനായ അലക്സാണ്ടർ ഇസ്രയേൽ പ്രവിശ്യ പിടിച്ചടക്കി.അലക്സാണ്ടറുടെ മരണത്തെ തുടർന്ന് ഇസ്രായേൽ സാമ്രാജ്യം, ഈജിപ്റ്റിലെ ടോളമി വംശത്തിന്റെ നിയന്ത്രണത്തിലും തുടർന്ന് സിറിയയിലെ സെല്യൂക്കിഡ് സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ കീഴിലുമായി.സെല്യൂക്കിഡ് രാജാക്കന്മാരിലൊരാളായ അന്ത്യോക്കസ് നാലാമൻ എപ്പിഫാനസ് (Antiochus IV Epiphanes)175 മുതൽ 168 വരെ രാജ്യം ഭരിച്ചു. ഇദ്ദേഹത്തിനും ഈജിപ്തുകാരുമായി നിരന്തരം യുദ്ധത്തിലേർപ്പെടേണ്ടിവന്നു (171-168). ഈ യുദ്ധംമൂലം പലസ്തീനും കൊയിലെ-സിറിയയും തിരിച്ചുപിടിക്കാൻ അന്ത്യോക്കസ് IV-ആമന് കഴിഞ്ഞു. അലക്സാൻഡ്രിയ പിടിച്ചെടുക്കാനുള്ള ശ്രമം റോമാക്കാരിടപെട്ട് വിഫലമാക്കി. ജൂതരിൽ ഗ്രീക്കുസംസ്കാരം അടിച്ചേല്പിക്കാൻ ഇദ്ദേഹം തീവ്രയത്നം നടത്തി. ബി.സി.168 -ൽ ജെറുസലേമിൽ അക്ര (Acra) എന്ന കോട്ടത്തളം പണിയുകയും, ഇതുവഴി, കുറേയേറെ യഹൂദരെ സ്വധീനിക്കുകയും,അവർ ഗ്രീക്ക് സംസ്കാരം സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്തു.ഗ്രീക്ക് സംസ്കാരം സ്വീകരിച്ച ഒരുവിഭാഗം ജൂതൻമാരുടെ സഹായത്തോടെ അന്ത്യോക്കസ് ജെറുസലേം പിടിച്ചെടുക്കാൻ ശ്രമിക്കുകയും ജൂതൻമാരുടെ ജൂതമതവിശ്വാസത്തിൽ ഇടപെടാനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ നടത്തുകയും ചെയ്തു. ഇതിനെ യാഥാസ്ഥിതിക ജൂതമത വിശ്വാസത്തിൽ ഉറച്ചു നിന്നവർ എതിർത്തു. ഇതിനെത്തുടർന്നാണ് മക്കാബീസ് പ്രക്ഷോഭം ആരംഭിക്കുന്നത്. ഇസ്രയേലിലെ ഹാസ്മോനിയൻ കുടുംബത്തിൽപ്പെട്ട മക്കാബി എന്ന യൂദാസിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ അവർ സെല്യൂക്കിഡ് സാമ്രാജ്യത്തിനെതിരെ പോരാടാൻ തയ്യാറായി. തുടർന്ന് നടന്ന ഏറ്റുമുട്ടലുകൾക്കൊടുവിൽ അവർ സെല്യൂക്കിഡ് സാമ്രാജ്യത്തെ പരാജയപ്പെടുത്തി. അതോടെ ഹാസ്മോനിയൻ എന്ന പുതിയൊരു രാജവംശത്തിന് തുടക്കമായി.ബി.സി 165 മുതൽ എ.ഡി. 63 വരെ ഹാസ്മോനിയൻ രാജവംശം നിലനിന്നു.ബിസി 63ന്റെ ആരംഭത്തിൽ റോമൻ ഭരണകൂടത്തിലെ ജനറൽ ആയിരുന്ന പോംപി ഇസ്രായേൽ നാടുകൾ പിടിച്ചടക്കി, ഇതിനെ തുടർന്ന് റോമാസാമ്രാജ്യത്തിന് കീഴിൽ ഹേരോദാ രാജാക്കന്മാർ സാമന്ത ഭരണാധികാരികളായി തുടർന്നു വന്നു, എ.ഡി നാലിൽ അവസാന ഹെരോദാ രാജാവിൻ്റെ മരണത്തോട് കൂടി റോമാ റോമാസാമ്രാജ്യം പൂർണമായും ഇസ്രയേലിൻ്റെ ഭരണം ഏറ്റെടുക്കുകയും, തുടർന്ന്, റോമാക്കാരുടെ ബഹുദൈവാരാധനയും ജൂതൻമാരുടെ ഏക ദൈവ ആരാധനയും തമ്മിൽ ഏറ്റുമുട്ടുന്ന സാഹചര്യം രൂപപ്പെടുകയും ചെയ്തു. ഈ കാലഘട്ടത്തിലാണ് യേശുവിന്റെ ജീവിതവും രക്തസാക്ഷിത്വവുമുണ്ടായത്. എ.ഡി. 66-ൽ, യഹൂദയിലെ റോമൻ പ്രൊക്യുറേറ്ററായ ഗെഷ്യസ് ഫ്ലോറസ്, യഹൂദരുടെ വിശുദ്ധ ക്ഷേത്ര ഭണ്ഡാരത്തിൽ നിന്ന് പണം പിടിച്ചെടുത്തപ്പോൾ, കോപാകുലരായ യഹൂദന്മാർ, അക്കാലത്തെ ഏറ്റവും വലിയ റബ്ബിയായ റബ്ബി അകിവയുടെ പിന്തുണയോടെ, ബാർ കൊച്ച്ബ എന്ന ഷിമോൺ ബാർ കൊസിബ, റോമാക്കാർക്കെതിരെ, സ്വാതന്ത്ര്യം വീണ്ടെടുക്കുന്നതിനും ക്ഷേത്രം പുനർനിർമ്മിക്കുന്നതിനുമായി, ഒരു കലാപത്തിന് നേതൃത്വം നൽകിക്കൊണ്ട്, യഹൂദ പോരാളികൾ യെരുശലേമിലേക്ക് ഇരച്ചുകയറി,താമസിയാതെ, പ്രാദേശിക റോമൻ പട്ടാളത്തെ വധിക്കുകയും റോമിൽ നിന്ന് സ്വാതന്ത്ര്യം പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു. കൊടിയ ക്ഷാമവും, പട്ടിണിയും നിറഞ്ഞ രക്തരൂക്ഷിതമായ ആ കലാപം നാല് വർഷം നീണ്ടുനിന്നു, ശേഷം,ഏകദേശം മൂന്നു മാസത്തിനുശേഷം, പിന്നീട് റോമൻ ചക്രവർത്തിയായി തീർന്ന സൈന്യധിപൻ ടൈറ്റസ് ഫ്ളാവിയസ്സിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ 30,000-ത്തിലധികം റോമൻ സൈന്യം പെട്ടെന്ന് നഗരത്തിലേക്ക് അതിക്രമിച്ചു കയറി ജൂതൻമാരുടെ കലാപംഅടിച്ചമർത്തി.ജറുസലേം നഗരവും ദേവാലയവും തകർക്കുകയും ചെയ്തു. ആലയപ്രദേശത്തിൻ്റെ പുറം മതിൽ പൊളിച്ചു.രണ്ടാം ദേവാലയത്തിന്റെ ചുവർ മാത്രമാണ് അവശേഷിച്ചത്. യഹൂദരെ, വൻതോതിൽ രക്തച്ചൊരിച്ചിലോടെ അടിച്ചമർത്തി. പിന്നീട്, റോമൻ സൈന്യം, വ്യക്തമായ കാരണമൊന്നുമില്ലാതെ പിൻവാങ്ങി. യഹൂദ കലാപകാരികൾ സന്തോഷിക്കുകയും ഉടൻ തന്നെ റോമാക്കാരെ, പിന്തുടരുകയും ചെയ്തു. യുദ്ധം ചെയ്യുന്ന കക്ഷികളെ വിട്ടുപോയതോടെ, ക്രിസ്ത്യാനികൾ യെരുശലേമിൽ നിന്ന് യോർദ്ദാൻ നദിക്കപ്പുറമുള്ള മലകളിലേക്ക് പലായനം ചെയ്‌തു. രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടിൽ റോമൻ ചക്രവർത്തി ഹഡ്രിയൻ ജൂതാരാധനക്ക് വിലക്ക് ഏർപ്പെടുത്തിയപ്പോൾ സൈമൺ ബാർകോ ഖ്ബയുടെ നേത്യത്വത്തിൽ ജൂതർ കലാപത്തിനൊരുങ്ങി. അഞ്ചു ലക്ഷത്തോളം ജൂതർക്ക് മരണം സംഭവിച്ചു. ജറുസലേമിൽ നിന്ന് ജൂതർ പുറത്താക്കപ്പെടുകയും മതാരാധന നിരോധിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. അതിനുശേഷം റോമാസാമ്രാജ്യത്തിന്റെ തകർച്ചയോടെ ഇസ്രായേൽ പ്രവിശ്യ ബൈസൻ്റിൻ സാമ്രാജ്യത്തിൻ്റേ കീഴിൽ വരികയും ഏഡി 313 മുതൽ 636 വരെ ഇസ്രയേൽ ബൈസൻ്റിൻ സാമ്രാജ്യത്തിൻ്റേ കീഴിലായിരുന്നു, അതിനുശേഷം മുസ്ലിം സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ഉദയത്തോടെ യഹൂദർ പാലായനം ചെയ്തു. എഡി 70 ൽ ജെറുസലേം ദേവാലയം നശിപ്പിക്കപ്പെട്ടതിനേ തുടർന്ന് എഡി 72 ലോ, എഡി 640 ൽ മുസ്ലിം സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ഉദയത്തോടെയോ കച്ചവടക്കാരായിരുന്ന കടൈപ്പൂര് കുടുംബക്കാർ കൂട്ടിക്കൊണ്ടു വന്ന് കടൈപ്പൂര് ദേശത്ത് പാർപ്പിച്ച പുതിയ ചേരിക്കാരെ പുതുചേരിക്കാർ എന്ന് വിളിക്കപ്പെട്ടു. (1)എഡി1400 നെല്ലാത്തൊട്ടി (2)കീരിത്താനം, (3)കാവുംപറമ്പ്, (4)പുഞ്ചാപറമ്പിൽ (5)ഏറ്റേപള്ളി, (6)കാഞ്ഞിരംതടം, (7)പുളിനിക്കും തടം, (8)മണിയാറടി, (9)മുണ്ടയ്ക്കൽ, (10)നരിക്കുഴി, (11)പാലമറ്റം, (12)കാവുപറമ്പ്, (13)കൊല്ലിത്താനം (14)വലിയപറമ്പിൽ (15)എഡി 700 ലോ മറ്റോ നിലയ്ക്കലിൽ(ചായൽ) മാറി താമസിച്ച പുതുച്ചേരി ശാഖക്കാർ എഡി 1400 ൽ ആലങ്ങാട് വന്ന് താമസിച്ചു. കരിയാറ്റിൽ, പടയാട്ടിൽ, (16)പുതുശ്ശേരി തൊടുപുഴ,കോതമംഗ ലം,കുറുപ്പംപടി,കോലഞ്ചേരി,അങ്കമാലി, പറവൂര്, എറണാകുളം, (17)പുതുശ്ശേരി അതിരമ്പുഴ (18) മുണ്ടയ്ക്കൽ പാല,രാമപുരം, തൊടുപുഴ, കോതമംഗലം, (19)മുണ്ടയ്ക്കൽ തരകൻ കുടുംബം കോതമംഗലം,(20)മുണ്ടയ്ക്കൽ കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി, ഇരിട്ടി, ==ചെമ്പൻകുളം== (പുരാതന ഉച്ചാരണം= ശെമ്മൻ കുലം)ബി.സി 700 ൽ അസീറിയൻ ആക്രമണം മൂലം ചിതറിപ്പോയ ഇസ്രയേൽ ഗോത്രങ്ങളിലൊന്നായ ശിമെയോൻ ഗോത്ര വംശക്കാർ ബി.സി 578 ൽ കടൈപ്പൂര് കരയിൽ വന്ന് താമസമുറപ്പിച്ചു. ശിമെയോൻ ഗോത്ര വംശജരായ കടപ്പൂര് വലിയവീട്ടിൽ നിന്നും ബി.സി 400 ൽ മൈലാപ്പൂര് രാജകുടുംബത്തിലേക്ക് ദത്ത് മാർഗ്ഗേണ ഒരാൾ പോകുകയും പിന്നീട് മാറി താമസിക്കുകയും ചെയ്തു. അവർ ശെമ്മൻ കുലക്കാർ എന്നറിയപ്പെട്ടു.പിൽക്കാലത്ത് അത് ചെമ്പൻകുലമെന്നും അറിയപ്പെട്ടു. കുറവിലങ്ങാട് പള്ളിയുടെ നിർമ്മാണ കാലത്ത് മൈലാപ്പൂരിൽ നിന്നും ചെമ്പൻകുലക്കാരിൽ ക്രിസ്തുമതം സ്വീകരിച്ച ഒരു കൂട്ടർ വന്നു താമസിച്ചു.പിൽക്കാലത്ത്, മലയാളത്തിൽ ഉച്ചാരണ വ്യതിയാനം സംഭവിച്ച് ചെമ്പൻകുളമെന്നും എന്നറിയപ്പെട്ടു. (1)ചെമ്പൻകുളം, (2)വാരിയാമറ്റം (3)പാതിരിമല, (4)വള്ളോമ്പ്ര, (5)അഴകംന്ത്ര (6)വടക്കേൽ, (7)പുതുശ്ശേരി തൊട്ടീൽ ==പിൽക്കാല കുടുംബങ്ങൾ== (1)'''നിധീരിൽ'''AD 1594 നിരണത്തെ പുരാതന കുടുംബമായ "മട്ടയ്ക്കൽ" നിന്ന്, AD 1594 ൽ മണ്ണയ്ക്കനാട് കാഞ്ഞിരക്കാട്ട് മനയിലെ നാരായണൻ നമ്പൂതിരിയുടെ ക്ഷണമനുസരിച്ച് ഇട്ടി (എബ്രഹാം) എന്ന യുവാവും അമ്മയും കുറവിലങ്ങാടിനടുത്ത് മണ്ണക്കനാട്ടേക്ക് വന്നു. ഇട്ടി എന്ന കുട്ടി നിധീരിക്കൽ കുടുംബത്തിന്റെ സ്ഥാപകനായി. നിധീരി,മറ്റുപള്ളി,മറ്റപ്പള്ളി,കൈതമറ്റം,ആര്യപ്പള്ളി,പൈനാപ്പള്ളിൽ,മറുകര,വട്ടംകുഴിത്തടത്തിൽ,തുറയ്ക്കൽ,ഞാറക്കുളം,കല്ലിടുക്കിൽ, എന്നിങ്ങനെ ശാഖകൾ. (2)'''മേനമ്പടം''' AD 1700 വടക്കുംകൂർ രാജഭരണകാലത്തെ ഒരു പ്രമുഖ ഇടപ്രഭുവായിരുന്ന മാമലശ്ശേരി കൈമളുടെ ക്ഷണപ്രകാരം കുറവിലങ്ങാട് വന്ന് താമസിച്ച കുടുംബമാണ് മേനമ്പടം. മൂശാരിപറമ്പിൽ,പൈനപ്പള്ളി, ഇഞ്ചക്കൽ,പറമ്പുതൊട്ടി,വഴുതനപ്പള്ളി,മധുരങ്കൊമ്പ്,കല്ലുവേലി,അപ്പോർമറ്റം, കളങ്കൊമ്പ്, തുകലമ്മാക്കിയിൽ, കടമ്പനാട്ട്, താഴത്തേൽ എന്നിങ്ങനെ ശാഖകൾ. (3)'''കോയിക്കൽ''' AD 1800 കുറവിലങ്ങാട്ടു പള്ളിവീട്ടിൽ ശാഖയായ പുത്തൻപുര കുടുംബത്തിൽ 1800 കാലത്ത് ഗർഭവൈദ്യ ശുശ്രൂഷയിൽ അസാധാരണ പാടവവും, ചിരകാല പരിചയവും ഉണ്ടായിരുന്ന ഒരു വയോധിക ഉണ്ടായിരുന്നു. ചെമ്പകശ്ശേരി രാജകുടുംബത്തിലെ ഒരു കൊച്ചുറാണിയുടെ പ്രസവം സങ്കീർണ്ണമായതിനെ തുടർന്ന്,ആളയ്ക്കുകയും, രാജകുടുംബാംഗങ്ങളുടെ ക്ഷണപ്രകാരം സേവനത്തിനായി കുടമാളൂർക്ക് പോകുകയും, വിസ്മ‌യാവഹമായി പ്രസവശുശ്രൂഷ നടത്തുകയും ചെയ്തതിനാൽ, വൈദ്യവയോധിക, രാജകുടുംബാംഗങ്ങളുടെ ഭക്ത്യാദരങ്ങൾക്കു വിഷയീഭൂതയായി, വൈദ്യവയോധികയുടെ പ്രവത്തന ങ്ങളിൽ ആകൃഷ്‌ടയായി കോവിലകത്തുണ്ടായിരുന്ന ഒരു കുമാരി അവരോടുകൂടി കുറവിലങ്ങാട്ടു പോരുവാൻ അത്യാധികം ആഗ്രഹം പ്രകടിപ്പിച്ചു. കോവിലധികാരികൾ കുമാരിയുടെ ആഗ്രഹസിദ്ധി കൈവരുത്തുവാൻ സന്നദ്ധരാവുകയും ചെയ്തതിനാൽ കുമാരി കുറവിലങ്ങാട്ടു പുത്തൻപുരയ്ക്കൽ വന്നു പാർക്കുകയും, പിൽക്കാലം അമ്മയും മകളും എന്നപോലെ കഴിയുകയും,യഥാകാലം കുമാരിയെ ചക്കളത്തുമ്യാലിൽ കുടുംബാംഗമായ ഒരു യുവാവിനേക്കൊണ്ട് വിവാഹം ചെയ്യിക്കുകയും. അവർക്ക് അധിവസിക്കുവാൻ ഒരു പുരയിടം നൽകുകയും ചെയ്തു.ആ പുരയിടം കോവിക്കൽ പുരയിടം എന്നറിയപ്പെടുകയും,പിൽക്കാലത്ത് കോയിക്കലായി പരിണമിക്കുകയും ചെയ്തു. കോയിക്കൽ, കവളാക്കുന്നേൽ, മൂവാങ്കൽ, വടകനാൽ എന്നിങ്ങനെ ശാഖകൾ. (4)'''തേവലക്കര-കുന്നേൽ''' AD 1700 AD 1700 അനുബന്ധ കാലഘട്ടത്തിൽ അഷ്ടമുടിക്കായലിനടുത്തുള്ള കരുനാഗപ്പള്ളി തേവലക്കരയിൽ നിന്നും താഴമംഗലത്തു മഠത്തിലെ ക്രിസ്‌തുമതം സ്വീകരിച്ച കൃഷ്‌ണൻ നമ്പൂതിരിയുടെയും ലക്ഷമി അന്തർജനത്തിൻ്റെയും സന്താനപരമ്പരയിൽപ്പെട്ട മദ്ധ്യതിരുവിതാംകൂറിലെ പല ഭാഗങ്ങളിൽ സഞ്ചാര ഭിഷഗ്വരനായി വർത്തിച്ച തേവലക്കര കോരവൈദ്യൻ പുരാതന കടപ്പൂര് ശാഖയായ അടപ്പൂര് കുടുംബാംഗം കളത്തൂർ കരയിൽ താമസിച്ചിരുന്ന കുന്നേൽ വക്കിയുടെ വീട്ടിൽ വന്ന് കുറെ നാളത്തെ ചികിത്സകൊണ്ട് അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ ഏകസന്താനമായിരുന്ന മകളുടെ (കുഞ്ഞുപെണ്ണ്) അസുഖം ദേദമാക്കി. ഇതിൽ സന്തുഷ്‌ടനായ വർക്കി കുഞ്ഞുപെണ്ണിനെ കോര വൈദ്യനു വിവാഹം ചെയ്തു‌കൊടുത്ത് അവിടെ താമസിപ്പിച്ചു.ഈ ദമ്പതികളുടെ നാലു പുത്രന്മാരിൽ ഒരാൾ വൈദികനാകുകയും, മറ്റുള്ളവർ വിവാഹിതരായി പാറേക്കുന്നേൽ, മേച്ചേരിക്കുന്നേൽ, മുളവിനാക്കുന്നേൽ എന്നീ പുരയിടങ്ങളിൽ പാർക്കുകയും ചെയ്തു.വൈദ്യൻറെ ഒരു പൗത്രൻ ദത്തുവഴിക്കും വിളങ്ങാട്ടു വീട്ടിൽ താമസിക്കുകയുണ്ടായി. വാക്കയിൽ, കൊന്നയ്ക്കൽ, മൂലയിൽ, വഴനയ്ക്കൽ, പുളിയനാപ്പള്ളി, കൊച്ചുതൊട്ടി, പാലേട്ട്, മണ്ണാനിക്കാട്ട്, കുഴികണ്ടത്തിൽ,തോട്ടിക്കാട്ടുക്കുന്നേൽ,കാശാംകാട്ടിൽ, എന്നിങ്ങനെ ശാഖകൾ. (5)'''മഠത്തിക്കുന്നേൽ''' AD 1650 പൂർവ്വിക നാലില്ലക്കാരുടെ ആഗമനാനന്തരം വടക്കൻ പ്രദേശത്തുനിന്നും കുറവിലങ്ങാട്ടു വന്നു അധിവാസമുറപ്പിച്ച ആളായിരുന്നു മഠത്തിക്കുന്നേൽ കുടുംബസ്ഥാപകൻ, ആദ്യഭാര്യയുടെ ചരമാനന്തരം പുനർ വിവാഹം ചെയ്ത ആ കുടുംബനാഥന് ഇരു ഭര്യമാരിലും കൂടി ഇരുപത്തിരണ്ട് പുത്രസന്താനങ്ങൾ ജാതരായെന്നും, അവരിൽ ഒരാൾ വൈദികവൃത്തി സ്വീകരിച്ചു ഒന്നാമത്തെ മഠത്തിക്കുന്നേൽ കത്തനാരായി പരിലസിച്ചുവെന്നുമാണു ചരിത്രം.കുറവിലങ്ങാട് പള്ളിക്ക് പടിഞ്ഞാറു വശം കാണുന്ന നെല്പാടത്തിനപ്പുറത്ത് വെള്ളായിപ്പറമ്പിൽ കരോട്ടേവീട്ടിന് തെക്കു വശത്തുള്ള കുന്നിന്മേൽ ആയിരുന്നു പുരാതന മാത്തിക്കുന്നേൽ തറവാടു് സ്ഥിതിചെയ്തിരുന്നതു്. കുട്ടംബസ്ഥാപകൻ്റെ പുത്ര പൗത്രാദികൾ വേറേ പുരയി ടങ്ങളിലേക്കും വിദൂര ഗ്രാമങ്ങളിലേയ്ക്കും മാറിപ്പാർത്തു. മാത്തിക്കുന്നേൽ, കരോട്ടേക്കുന്നേൽ, മടത്തി, വട്ടപ്പാറ, കണ്ണംകുഴ എന്നിങ്ങനെ ശാഖകൾ. (6)'''കളപ്പുരയ്ക്കൽ,തടിയനാനി''' AD 1800 അതിരമ്പുഴ ചന്തക്കു പടിഞ്ഞാറുവശത്തു നിന്നു സ്വല്പം ദൂരെ ഏതാനും ശതവർഷങ്ങൾക്കു മുമ്പു് താമസിച്ചിരുന്ന ഒരു ഭട്ടതിരി ക്രിസ്‌തുമതം സ്വീകരിച്ചതിനെ തുടർന്നു് പ്രതികൂല സാഹചര്യങ്ങളാൽ സ്വന്ത കുടുംബം പരിത്യജിച്ച് ദേശം മാറി താമസിക്കുവാൻ നിർബ്ബന്ധിതനായി. ആ ക്രൈസ്തവ ബ്രാഹ്‌മണൻ സൗകര്യപ്രദമായ ഒരു അധിവാസസ്ഥാനം കുറവിലങ്ങാട്ടിനു സമീപം കളത്തൂർ കരയിൽ സമ്പാദിച്ചു അവിടെ താമസമാക്കി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ സന്തതിമ്പരകൾ, തടിയനാനി, കളപ്പുരയ്ക്കൽ, ആദിയായ കുടുംബപ്പേരുകളോടുകൂടി കുറവിലങ്ങാടു്, കാളികാവ്, കളത്തൂർ അനുബന്ധ പ്രദേശങ്ങളിലായി അധിവസിക്കുന്നു. (7)'''കൊട്ടാരത്തിൽ''' AD 1720 കടപ്പൂര് വലിയവീട്ടിൽ ശാഖയായ കൊടുങ്ങല്ലൂർ വലിയവീട്ടിൽ നിന്നും ഏ.ഡി 800ൽ പിരിഞ്ഞ ഉപ ശാഖയാണ് വിതയത്തിൽ കുടുംബം. ഈ വിതയത്തിൽ കുടുംബക്കാരനായ ചെമ്പകശ്ശേരി രാജാവിന്റെ ഒരു സേവകനു ഏതോ കാരണവശാൽ കടമാളൂരിൽ നിന്നും മാറി കുറവിലങ്ങാട് പള്ളി പരിസരങ്ങളിൽ അധിവസിക്കണമെന്നും അത്യാശ തോന്നി. രാജാവു് ഔദാര്യപൂർവ്വം സേവകൻറെ ആഗ്രഹത്തെ അനുകൂലിച്ചും പള്ളിക്കു തെക്കുപടിഞ്ഞാറായി പുരയിടം വാങ്ങുന്നതിനുള്ള പണം നൽകുകയും, സേവകൻറെ പാർപ്പിടം കൊട്ടാരത്തിൽ എന്നറിയപ്പെടണമെന്നും ആജ്ഞാപിക്കയും ചെയ്തു. ഇങ്ങനെ കൊട്ടാരത്തിൽ കുടുംബം കുറവിലങ്ങാട്ടു സംജാതമായി. കൊട്ടാരത്തിൽ, പരിയാനിക്കൽ, മലയോലിക്കൽ ഇത്യാദി വീട്ടുപേരുകളോടുകൂടി പ്രസ്തുത കുടുംബാംഗങ്ങൾ കുറവിലങ്ങാട്ടും വിവിധ ദേശങ്ങളിലും കേരളത്തിനു പുറത്തും അധിവാസിക്കുന്നു. (8)'''മാളിയേക്കൽ''' നിരണം AD 1760 പഴയകാലങ്ങളിൽ മൺപാത്രങ്ങളാണല്ലോ കേരളത്തിൽ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത്. അന്ന് മൺപാത്രങ്ങളുടെ വിൽപ്പനയ്ക്കായി നിരണത്ത് നിന്നും കടപ്പൂര്, കുറവിലങ്ങാട് ദേശങ്ങളിൽ വന്നിരുന്ന നിരണം മാളിയേക്കൽ കുടുംബത്തിൽപ്പെട്ട ഒരു വ്യക്തിയെ കടപ്പൂര് കടവിൽ കൂറ്റൻ മാപ്പിള പുരയിടം നൽകി പാർപ്പിച്ചു. ഇവരുടെ പിൻമുറക്കാർ മാളിയേക്കൽ എന്ന വീട്ടുപേരിൽ അനുബന്ധ ദേശങ്ങളിൽ പാർത്തു വരുന്നു. (9)'''മന്ത്രിക്കൽ ''' AD 1653-ലെ കൂനൻ കുരിശു സത്യത്തോടനുബന്ധിച്ച് വടക്കൻ പറവൂര് കോട്ടക്കാവ് ഇടവകയിൽ നിന്നും കുറവിലങ്ങാട് വന്ന് താമസിച്ചു. (10)'''വട്ടവനാൽ''' AD 1653-ലെ കൂനൻ കുരിശു സത്യത്തോടനുബന്ധിച്ച് വടക്കൻ പറവൂര് കോട്ടക്കാവ് ഇടവകയിൽ നിന്നും കുറവിലങ്ങാട് വന്ന് താമസിച്ചു. ==പ്രധാന വ്യക്തികളും ചരിത്ര വും== == ഏ.ഡി 1-105, കടൈപ്പൂര് ശിമെയോൻ മാചേരൈ കത്തൈനാര് (അർക്കാദിയോക്കൻ/റമ്പാൻ)== == ഏ.ഡി 1479-, കലിംഗൽ/കള്ളി/പള്ളിവീട്ടിൽ-പനംങ്കുഴയ്ക്കൽ യാക്കോബ് വലിയ കത്തനാര് == == ഏ.ഡി 1485-, കടപ്പൂര് വലിയവീട്ടിൽ ഇട്ടിട്ടൻ കത്തനാര് == == ഏ.ഡി 1542-, പാലൈമറ്റം/പാലമറ്റം/ പകലോമറ്റം ഗീവറുഗീസ് കത്തനാർ അർക്കാദിയോക്കൻ == == ഏ.ഡി 1616-, കലിംഗൽ/കള്ളി/പള്ളിവീട്ടിൽ-പറമ്പിൽ ചാണ്ടികത്തനാർ മെത്രാപ്പോലീത്താ == == ഏ.ഡി 1622-14/04/1686, കടപ്പൂര് പുതുചേരൈ/പുതുശ്ശേരി നെല്ലാത്തൊട്ടി മാർത്തോമ്മാ രണ്ടാമൻ == == ഏ.ഡി 1633-, കലിംഗൽ/കള്ളി/പള്ളിവീട്ടിൽ മാത്തൻ കത്തനാർ അർക്കദിയാക്കോൻ == == ഏ.ഡി 1662-1770, കടപ്പൂര് വലിയവീട്ടിൽ ഉണ്ണീട്ടൻ കത്തനാര് == == ഏ.ഡി 1707-1808, അൽമായ പ്രമുഖൻ കടപ്പൂര് മാചേരൈ/മഞ്ചേരിലായ പള്ളിവീട്ടിൽ-മുറിഞ്ഞപ്പള്ളിൽ ചാക്കോ തരകൻ (കൂറ്റൻ മാപ്പിള) == == ഏ.ഡി 1713-1756, അൽമായ പ്രമുഖൻ കടപ്പൂര് മാചേരൈ/മഞ്ചേരിലായ പള്ളിവീട്ടിൽ-മുറിഞ്ഞപ്പള്ളിൽ മാത്തൂ തരകൻ (ഇളയ മാപ്പിള) == == ഏ.ഡി 05/05/1742 – 10/09/1786, കടപ്പൂര് പുതുചേരൈ/പുതുശ്ശേരി ആലങ്ങാട് കരിയാറ്റിൽ മാർ ഔസേപ്പ് മെത്രാപ്പൊലീത്താ == === '''ഏഷ്യയിലെ യേഹ്ശുവാ (יֵשׁוּעַ)" നസറായ (ܢܨܘܪܝܐ) വിശ്വാസ സമൂഹങ്ങൾ '''=== '''നസ്രാണി സമുദായ ചരിത്രം''' (1)AD 01, "യഹോവ രക്ഷിക്കുന്നു" എന്നർത്ഥമുള്ള യെഹോശുവ (ജോഷ്വ) എന്ന എബ്രായ നാമത്തിന്റെ ചുരുക്ക രൂപമായ യേഹ്ശുവാ (יֵשׁוּעַ)" നസറായ (ܢܨܘܪܝܐ) എന്ന പേരിൽ ദൈവപുത്രൻ അവതരിച്ചു. {ആസ്ഥാനം:നസറേത്ത്} (ഗലീലി, ഡെക്കപ്പോളിസ് , ജറുസലേം) ↓ (2)AD 26-33 അപ്പസ്തോലന്മാർ{ആസ്ഥാനം:യെരുശലേം}(മെഡിറ്ററേനിയൻ പ്രദേശങ്ങൾ) ↓ (3)AD 35 മൊസോപ്പൊട്ടോമിയൻ സഭ, സ്ഥാപകർ: •മാർ തോമ്മാ AD 45 വരെ, •മാർ ബത്തലോമിയ AD 69 വരെ, •മാർ തോമ്മാ ശിഷ്യനായ മാർ അദ്ദായി AD 33മുതൽ 45 വരെ, •മാർ തോമ്മാ ശിഷ്യനായ മാർ അഗ്ഗായി AD 45 മുതൽ 48 വരെ, •മാർ അദ്ദായി ശിഷ്യനായ മാർ മാറി AD 48 മുതൽ 81 വരെ,{ആസ്ഥാനം:യെദേസ} (പ്രഥമ സഭ: മൊസോപ്പൊട്ടോമിയൻ പ്രദേശങ്ങൾ) (3a) AD 50 ഏഷ്യൻ സഭ/അഖണ്ഡ ഭാരത സഭ, സ്ഥാപകൻ: •മാർ തോമ്മാ,AD 50 മുതൽ 72 വരെ. •മാർ തോമ്മാ ശിഷ്യനായ മാർ കേപ്പാ കലിംഗൽ മൂപ്പൻ കത്തൈനാര്(മെത്രാൻ) : പാലൈയൂര് ,മുചിരൈ പ്രദേശങ്ങൾ, പിൻമുറക്കാർ:കള്ളി/പള്ളി വംശ കുടുംബങ്ങൾ. •മാർ തോമ്മാ ശിഷ്യനായ മാർ ശിമെയോൻ കടൈപ്പൂര് മാചേരൈ കത്തൈനാര്(അർക്കാദിയോക്കൻ):മലൈയംകരയ്ക്കൽ/മാല്ല്യംകരൈ,തിരുപാലൈചേരം പ്രദേശങ്ങൾ,പിൻമുറക്കാർ:മാചേരി/മഞ്ചേരി വംശ കുടുംബങ്ങൾ. •മാർ തോമ്മാ ശിഷ്യനായ മാർ തോമ്മാ മലൈയംകരയ്ക്കൽ കത്തൈനാര്:നിരണം, കർക്കനാട് (കൊല്ലം),വേണാട്,നാഞ്ചൈനാട്,പാണ്ഡ്യനാട് പ്രദേശങ്ങൾ,പിൻമുറക്കാർ: മാളിയേക്കൽ വംശ കുടുംബങ്ങൾ. •മാർ തോമ്മാ ശിഷ്യരായ മാർ പിതറൈയൂസ്,പോലൈയൂസ് ചന്ദ്രപുരി: ചോഴൈനാട് പ്രദേശങ്ങൾ,മാർ തോമ്മാ വിശുദ്ധൻ മരണപ്പെട്ട ഏ.ഡി72ൽ പ്രാദേശിക ഭീഷണിയെത്തുടർന്ന് അവർ മുചിരിയിൽ വന്നു താമസിച്ചു.പിൻമുറക്കാർ: ശങ്കരപുരി വംശ കുടുംബങ്ങൾ. കൂടാതെ,പാലമറ്റം വംശകുടുംബത്തിൽ നിന്നും ഇട്ടിയാഹ്,കാളിയൻകാവ് വംശകുടുംബത്തിൽ നിന്നും അവിരാഹാം എന്നിങ്ങനെ കത്തൈനാർമാർ ഉണ്ടായിരുന്നു. {ആസ്ഥാനം:മലബാർ}(പ്രഥമ തറവാട് സഭ: ഏഷ്യ ) ↓ (3b)വിശുദ്ധ അന്ത്രയോസ് (St. Andrew the Apostle) റഷ്യൻ പ്രദേശങ്ങളിലും, കരിങ്കടൽ (Black Sea) തീരങ്ങളിലും, ഇന്നത്തെ ഉക്രൈന്റെ തലസ്ഥാനമായ കീവിലും (Kyiv) എത്തി കുരിശുനാട്ടി പ്രവചിച്ചു. (4) ഗ്രീക്ക് സഭ, ചെറിയ യാക്കോവ്,യൂദാ, ചെറിയ ശിമെയോൻ {ആസ്ഥാനം:ബാൽക്കൺ}(ദ്വിതീയ സഭ: തെക്ക് കിഴക്കൻ യൂറോപ്പ് , ആഫ്രിക്ക) (4a) റോമൻ സഭ,സ്ഥാപന കാലഘട്ടം AD 1, വിശ്വാസ സമൂഹ രൂപീകരണ കാലഘട്ടം AD 400, പത്രോസ്,മാർക്കോസ്,പൗലോസ്,ലൂക്കോസ്{ആസ്ഥാനം:റോമാ}(ദ്വിതീയ തറവാട് സഭ:യൂറോപ്യൻ പ്രദേശങ്ങൾ) മാർ തോമ്മാ വിശുദ്ധൻ്റെ ശിഷ്യ പാരമ്പര്യമുള്ള സമുദായം നസ്രാണി സമൂഹം എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടു. ==നാൾവഴി== {| class="wikitable" |- ! വർഷം (ക്രി.വ.) !! സംഭവം |- | ഒന്നാം നൂറ്റാണ്ട് || കുട്ടികൾക്ക് മാതാവിന്റെ ദർശനം |- | 105 || ഇടവക സ്ഥാപനം |- | 1550 || തെക്കു വശത്തുള്ള സങ്കീർത്തി ദേവാലയം |- | 1575 || കൽക്കുരിശു സ്ഥാപനം |- | 1668 || ചെറിയ പള്ളി സ്ഥാപനം |- | 1670 || പ്രധാന അൾത്താര സ്ഥാപനം |- | 1680 || വടക്കേ സങ്കീർത്തി സ്ഥാപനം |- | 1690 || സെമിത്തേരി പള്ളി സ്ഥാപനം |- | 1901 || വൈദിക മന്ദിരം സ്ഥാപനം |- | 1960 ||ദൈവാലയ നവീകരണം |- | 2018 || ദൈവാലയ വിപുലീകരണവും മേജർ ആർക്കി എപ്പിസ്‌കോപ്പൽ പദവിയും | 2019 || ഇടവക വികാരിക്ക് ആർച്ച്പ്രിസ്റ്റ് പദവി == ചിത്രശാല == <gallery> File:Kuravilangad Church vijayanrajapuram 06.jpg File:Kuravilangad_Church_-_കുറവിലങ്ങാട്_പള്ളി_16.jpg File:Kuravilangad_Church_-_കുറവിലങ്ങാട്_പള്ളി_02.jpg File:Kuravilangad_Church_-_കുറവിലങ്ങാട്_പള്ളി_03.jpg File:Kuravilangad_Church_-_കുറവിലങ്ങാട്_പള്ളി_08.jpg File:Kuravilangad_Church_-_കുറവിലങ്ങാട്_പള്ളി_09.jpg File:Kuravilangad_Church_-_കുറവിലങ്ങാട്_പള്ളി_10.jpg File:Kuravilangad_Church_-_കുറവിലങ്ങാട്_പള്ളി_11.jpg File:Kuravilangad_Church_-_കുറവിലങ്ങാട്_പള്ളി_12.jpg </gallery> ==അവലംബം== {{Reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== {{commons category|St. Mary’s Forane Church, Kuravilangad}} * [http://www.youtube.com/watch?v=XqD_u6czCKA കപ്പൽ പ്രദക്ഷിണം യു ട്യൂബിൽ] [[വർഗ്ഗം:കോട്ടയം ജില്ലയിലെ ക്രിസ്ത്യൻ പള്ളികൾ]] [[വർഗ്ഗം:സീറോ മലബാർ കത്തോലിക്കാ സഭയിലെ പള്ളികൾ]] fb92hw05xdab9mawo0ecol2m9de38r7 0 135501 4671493 4007341 2026-09-28T18:08:55Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671493 wikitext text/x-wiki {{Infobox politician | name = എൻ.കിരൺകുമാർ റെഢി | image = Kiran Kumar Reddy.JPG | birth_date = {{birth date and age |1959|09|13|df=yes}} | birth_place = അണ്ണമയ ജില്ല, ഹൈദരാബാദ്, തെലുങ്കാന | death_date = | death_place = | office = അവിഭക്ത ആന്ധ്ര പ്രദേശിന്റെ അവസാനത്തെ മുഖ്യമന്ത്രി | term = 2010-2014 | predecessor = കെ.റോസയ്യ | successor = 2014 ആന്ധ്ര,തെലുങ്കാന വിഭജനം | office2 = നിയമസഭാംഗം | term2 = 2009-2014, 2004-2009, 1999-2004, 1989-1994 | constituency2 = * പിലേരു * വയൽപ്പാട് | party = * ബി.ജെ.പി : 2023-തുടരുന്നു * ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് : 2018-2023, 1989-2014 * ജയ് സമക്യാന്ധ്ര പാർട്ടി : 2014-2018 | spouse = രാധിക | children = നികിലേഷ്, നിഹാരിക | year = 2023 | date = 23 ഡിസംബർ | source = https://starsunfolded.com/nallari-kiran-kumar-reddy/ സ്റ്റാർസ് അൺ ഫോൾഡഡ് }} 2010 മുതൽ 2014 വരെ അവിഭക്ത ആന്ധ്ര പ്രദേശിന്റെ അവസാനത്തെ മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന ഹൈദരാബാദിൽ നിന്നുള്ള മുതിർന്ന മുൻ കോൺഗ്രസ് നേതാവാണ് ''' എൻ.കിരൺ കുമാർ റെഢി.(ജനനം : 13 സെപ്റ്റംബർ 1959) ''' നാലു തവണ നിയമസഭാംഗം, നിയമസഭ സ്പീക്കർ, സംസ്ഥാന ആഭ്യന്തരവകുപ്പിന്റെ ചുമതലയുള്ള മുഖ്യമന്ത്രി എന്നീ നിലകളിലും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>[https://www.thehindu.com/news/national/andhra-pradesh/former-andhra-pradesh-cm-kiran-kumar-reddy-joins-bjp/article66709759.ece Former CM of of Andhra joins BJP]</ref><ref>[https://m.economictimes.com/news/politics-and-nation/n-kiran-kumar-reddy-last-cm-of-undivided-andhra-pradesh-may-quit-congress-and-join-bjp-report/articleshow/98580599.cms Kiran kumar reddy joins BJP]</ref> == ജീവിതരേഖ == അവിഭക്ത ആന്ധ്ര പ്രദേശിലെ ഹൈദരാബാദ് സിറ്റിയിലെ അണ്ണാമയ ജില്ലയിൽ മുൻ കേന്ദ്രമന്ത്രിയും മുതിർന്ന കോൺഗ്രസ് നേതാവുമായിരുന്ന അമർനാഥ് റെഢിയുടെ മകനായി 1959 സെപ്റ്റംബർ 13ന് ജനനം. ഹൈദരാബാദ് പബ്ലിക് സ്കൂൾ, സെൻറ് ജോസഫ് ജൂനിയർ കോളേജ്, നിസാം കോളേജ് എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്ന് പഠനം പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം ഒസ്മാനിയ യൂണിവേഴ്സിററിയിൽ നിന്ന് നിയമ ബിരുദം നേടി. == രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം == വയൽപ്പാട് മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നുള്ള നിയമസഭാംഗമായിരുന്ന മുതിർന്ന കോൺഗ്രസ് നേതാവ് അമർനാഥ് റെഢി 1989-ൽ അന്തരിച്ചതിനെ തുടർന്നാണ് കിരൺ രാഷ്ട്രീയത്തിലിറങ്ങിയത്. 1989-ൽ പിതാവിന്റെ മണ്ഡലമായിരുന്ന വയൽപ്പാടിൽ നിന്ന് ആദ്യമായി നിയമസഭാംഗമായ കിരൺ 1994-ൽ സിറ്റിംഗ് സീറ്റിൽ നിന്ന് വീണ്ടും നിയമസഭയിലേക്ക് മത്സരിച്ചെങ്കിലും പരാജയപ്പെട്ടു. 1999-ൽ പിലേരു മണ്ഡലത്തിൽ നിയമസഭാംഗമായ കിരൺ പിന്നീട് തുടർച്ചയായി രണ്ട് തവണ (2004, 2009) കൂടി പിലേരുവിൽ നിന്ന് നിയമസഭയിലെത്തി. 2009 മുതൽ 2010 വരെ നിയമസഭ സ്പീക്കറായും 2010 മുതൽ 2014 വരെ അവിഭക്ത ആന്ധ്ര പ്രദേശിന്റെ അവസാനത്തെ മുഖ്യമന്ത്രിയായും പ്രവർത്തിച്ചു. 1989 മുതൽ 2014 വരെ കോൺഗ്രസ് പാർട്ടി അംഗമായിരുന്ന കിരൺകുമാർ 2014-ൽ സംസ്ഥാന വിഭജനത്തോടെ കോൺഗ്രസ് വിട്ട് ജയ് സമക്യാന്ധ്ര പാർട്ടി രൂപീകരിച്ചെങ്കിലും 2018-ൽ വീണ്ടും കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയിൽ തിരിച്ചെത്തി. 2023 ഏപ്രിൽ 7 ന് കോൺഗ്രസിൽ നിന്ന് രാജിവെച്ച് ബി.ജെ.പിയിൽ ചേർന്നു.<ref>{{cite web|title=Kiran Kumar Reddy takes oath as Andhra CM|url=http://www.thehindu.com/news/national/article912729.ece?homepage=true|publisher=The Hindu|accessdate=25 November 2010|author=S. NAGESH KUMAR|archive-url=https://web.archive.org/web/20101128024513/http://www.thehindu.com/news/national/article912729.ece?homepage=true|archive-date=2010-11-28|url-status=dead}}</ref>. == അവലംബങ്ങൾ == {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:ആന്ധ്രാപ്രദേശിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് മുഖ്യമന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:1960-ൽ ജനിച്ചവർ]] kk82r7hbwhk9g3xaij6c1ax5ro2pe2j 3 137256 4671631 4668363 2026-09-29T10:38:29Z MediaWiki message delivery 53155 /* Wikidata weekly summary #751 */ പുതിയ ഉപവിഭാഗം 4671631 wikitext text/x-wiki {| border="0" cellpadding="2" style="float: right; margin:1px;border: thin solid red; width: 160px; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |+ colspan="2" style="margin-left: inherit; background:red; color:#ffffff;text-align:center;"| '''ഞാനുമായുള്ള പഴയ സം‌വാദങ്ങൾ ഇവിടെ കാണാം''' |- !align="center"|[[Image:Vista-file-manager.png|50px|സംവാദ നിലവറ]]<br/> |- | [[ഉപയോക്താവിന്റെ_സംവാദം:Ranjithsiji/നിലവറ_1|'''1''']] [[ഉപയോക്താവിന്റെ_സംവാദം:Ranjithsiji/നിലവറ_2|'''2''']] [[ഉപയോക്താവിന്റെ_സംവാദം:Ranjithsiji/നിലവറ_3|'''3''']] [[ഉപയോക്താവിന്റെ_സംവാദം:Ranjithsiji/നിലവറ_4|'''4''']] [[ഉപയോക്താവിന്റെ_സംവാദം:Ranjithsiji/നിലവറ_5|'''5''']] [[ഉപയോക്താവിന്റെ_സംവാദം:Ranjithsiji/നിലവറ_6|'''6''']] [[ഉപയോക്താവിന്റെ_സംവാദം:Ranjithsiji/നിലവറ_7|'''7''']] [[ഉപയോക്താവിന്റെ_സംവാദം:Ranjithsiji/നിലവറ_8|'''8''']] [[ഉപയോക്താവിന്റെ_സംവാദം:Ranjithsiji/നിലവറ_9|'''9''']] |} 0_0 == Last Few Days: WikiConference India 2026 Scholarship Applications == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''{{int:please-translate}}'' Dear Wikimedian, We're happy to share that scholarship applications for '''WikiConference India 2026''' are currently open and the deadline is just around the corner. [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026|WikiConference India 2026]] is the fourth edition of the national-level conference that brings together Wikimedians and stakeholders engaged in Indic-language Wikimedia projects and the broader open knowledge movement across India and South Asia. The conference will take place in Kochi, Kerala, from 4–6 September 2026. * You can find the more information and the application form at the [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026/Scholarship|Scholarship page here at Meta wiki]] * '''Scholarship deadline: 15 April 2026, 11:59 PM IST''' With only a few days left, we warmly encourage you to apply if you haven’t already and kindly request you to share this with your community and encourage others to apply. For more information and regular updates, we encourage you to visit the conference Meta page. Warm regards, <br> on behalf of the WikiConference India 2026 Organising Team ''This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) on 18:30, 11 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC)'' </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2026_active_users&oldid=30389801 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #727 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-04-13. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#726]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Open request for adminship: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Administrator/ZI_Jony_2|ZI Jony (2)]] - RfP scheduled to end after 17 April 2026 13:09 (UTC) * New requests for permissions/Bot: ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/NirmosBot_3|Nirmos Bot 3]] - Task(s): Turn one or more consecutive hard (non-breaking) spaces into one regular space in Swedish descriptions. ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/Alex_NB_OT|Alex NB OT]] - Task(s): Correction of incorrectly specified links to population data sources containing wikitext artifacts with categories, which leads to incorrect categorization of articles. ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/Alex_NB_OT_2|Alex NB OT 2]] - Task(s): Extract KCI article ID from [[d:Property:P953|P953]] and add it to [[d:Property:P14184|P14184]]. ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/ReNeuralAgent|ReNeuralAgent]] - Task(s): (1) add descriptions, (2) Latvian labels/descriptions, (3) 'retrieved from' and 'source URL' to unreferenced Statements, (4) missing aliases from external Identifier sources, (5) Geo coordinates, (6) external identifiers, (7) Population numbers, (8) remove 'dead sitelinks', (9) constraint violations. * Open request for comment: [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Mass-editing_policy|Mass-editing policy]] is still open and requires your input. ''' Events ''' * Past: Missed the second quarter Wikidata+Wikibase office hour? You can catch up by reading the session transcript here: [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events/Telegram office hour 2026-04-08|2026-04-08 (Q2 2026)]] * Current: (Spanish) [[d:Event:Dominio_Público_en_América_Latina_2026|Public Domain in Latin America 2026]] - 1st edition of the campaign to improve public domain data for Latin America is running until 15 June. * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** Next Linked Data for Libraries [[d:Wikidata:WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group|LD4 Wikidata Affinity Group]] session 14 April, 2026: We have our next LD4 Wikidata Affinity Group Session on Tuesday, April 14, 2026 9am PT / 12pm ET / 16:00 UTC / 6pm CEST (Time zone converter). QuickStatements is one of the most widely used tools in Wikidata, enabling users to upload and edit large volumes of structured data efficiently. Originally developed by Magnus Manske, the tool has become essential for institutions, researchers, and volunteers working with open data. The new QuickStatements 3.0, developed by Wikimedia Brasil with support from Wikimedia Deutschland, introduces a modernized interface, improved performance, and new features shaped by community input, making it easier than ever to contribute high-quality data to the Wikimedia ecosystem. Event page: [[d:Wikidata:WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group/Project Series/QuickStatements3|https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group/Project_Series/QuickStatements3]] **[https://artandfeminism.org/panel/community-hours-af-wikidata-modules/ Art+Feminism is hosting a Community Hours session on April 17 to introduce their new Wikidata modules — don’t miss it!] ** [https://www.digis-berlin.de/workshop-wikidata-fuer-die-sammlungserschliessung-am-20-04/ digiS Workshop „Wikidata für die Sammlungserschließung“ am 20.04.] - (German), registration closes 16.04, takes place online (10:00 – 11:30 CEST), room link after registration. ** [https://events.ucf.edu/event/4102698/open-scholarly-profiles-with-wikidata Open Scholarly Profiles with Wikidata] - Wednesday, April 22, 2026 1300 - 1430 EDT (1700 - 1830 UTC). This is an onsite event at University of Central Florida. ** [[w:ig:Event:Visibility_of_Communities_in_Nigeria_2.0|Visibility of Communities in Nigeria 2.0]]: 17.04 - 25.04, (please register on the link). Help enrich Wikidata with cultural preservation, tourism and inclusive development data for items on South Nigerian communities. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: (Spanish) [[wmes:conectando-a-los-autores-y-autoras-del-patrimonio-documental-vasco-en-wikipedia-y-wikidata|Connecting: Basque documentary heritage on Wikipedia and Wikidata]] - a program to make Basque heritage data more visible, with events scheduled through April - June. * Videos: ** [https://www.youtube.com/watch?v=TiyhYerswVU Live Wikidata Editing #120] with Jan Ainali and Abbe98 ** [https://www.youtube.com/watch?v=gVUDn1E-yJU Can AI Replace Wikipedia? Jonathan Fraine & Raja Amelung Explain Why It Cannot] - Wikimedia Deutschland's Jonathan and Raja discuss why human knowledge and contribution to Wikipedia and Wikidata will always be important. ** [https://www.youtube.com/watch?v=tEzUqaorHtg Interfacing with Wikidata for fun and profit] - Yaron Koren ** [https://drive.google.com/file/d/1qwwpxtdGAG7oYKwlp2ykhyZIgrMYvUgt/view Introduction to Lexicographical data] - By Chinonso Chidi ** [https://m.youtube.com/watch?v=TmMC8L89hOs&pp=iggCQAE%3D WMUK Wikidata Training (1/2) - Why & how to add data to Wikidata] - a beginner-friendly introduction to Wikidata editing hosted by Dr. Martin Poulter. ** [https://m.youtube.com/watch?v=acjchSUjq48&pp=iggCQAE%3D WMUK Wikidata training (2/2) - Make your first Wikidata query using SPARQL] - How to query Wikidata's vast store of knowledge using SPARQL. ** [https://m.youtube.com/watch?v=5WTkl4dXCKA&pp=iggCQAE%3D Wikidata and personal pronouns (P6553) by Clair Kronk and Crystal Yragui] - part of the [[m:Event:Queering_Wikipedia_Conference_2025|Queering Wikipedia Conference (2025)]] ** (Spanish) [https://www.youtube.com/watch?v=KoSszuyG8tI Queering the public domain using Wikidata and Wikipedia] - with [[m:User:Hiperterminal|User:Hiperterminal]]. ** (Spanish) [https://www.youtube.com/watch?v=jRj3cXRn1uk Taller de OpenRefine por David Ramírez-Ordóñez] ([[m:User:Hiperterminal|User:Hiperterminal]]) - a workshop on OpenRefine with a geder perspective. ** [https://www.youtube.com/watch?v=31VQumm49yM Introducing lgbtDB: A Collaborative Queer Resource and Pilot Data Area] by Clair Kronk. ''' Tool of the week ''' * [https://humansmap.com/ HumansMap] - a connection-visualiser and explorer app for 3 million notable humans, all data sourced from Wikidata. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * Call for tool builders: EntitySchemas listening tour: The Wikidata team wants your feedback on EntitySchemas to improve data quality and discoverability. Share your experiences, pain points, and needs via the [[d:Wikidata_talk:Schemas#EntitySchemas_listening_tour_(feedback_round_2)|project talk page]] or this short [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeF1snQbKid7WaurWtEyrYPJ31M9vN8cKl4EocOnwNCvMsZqw/viewform?usp=header Google form] (including option for a 30-min video call). ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P14272|ConLang Code Registry code]] (<nowiki>3-letter identifier for language defined in the ConLang Code Registry, using codes reserved for private use in ISO 639-3</nowiki>) **[[:d:Property:P14280|‎official roster page]] (<nowiki>URL of a team's official page about this player</nowiki>) **[[:d:Property:P14299|‎value type of this mathematical property]] (<nowiki>type of the value of this mathematical property when applied to this object or this type of objects</nowiki>) **[[:d:Property:P14300|‎Usenet newsgroup]] (<nowiki>Usenet newsgroup associated with the item</nowiki>) **[[:d:Property:P14317|hardware is incompatible with]] (<nowiki>significant elements with which a computer hardware or electronic device is incompatible and which indicates a significant property of this hardware.</nowiki>) **[[:d:Property:P14319|Peh-oe-ji]] (<nowiki>writing system for Taiwanese Hokkien (Q36778) or other Southern Min (Q36495) language varieties in Fujian and South East Asia.</nowiki>) **[[:d:Property:P14332|‎heir apparent]] (<nowiki>person designated to take on royal position after death of subject</nowiki>) **[[:d:Property:P14341|thumbtime]] (<nowiki>time for video thumbnail in seconds</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P14263|Algeria Press Service tag ID (English)]], [[:d:Property:P14264|Algeria Press Service tag ID (French)]], [[:d:Property:P14265|‎BERON lexeme ID]], [[:d:Property:P14266|‎Brussels BeStAddress street ID]], [[:d:Property:P14267|‎Brussels BeStAddress address ID]], [[:d:Property:P14268|‎Atlas of Endangered Alphabets ID]], [[:d:Property:P14269|Anarâš aavis topic ID]], [[:d:Property:P14270|Wikiparfum perfume ingredient ID]], [[:d:Property:P14271|TMDB award ID]], [[:d:Property:P14273|Open Library Collection]], [[:d:Property:P14274|‎Ohio University ArchiveSpace subject ID]], [[:d:Property:P14275|VAi Archiefhub agent ID]], [[:d:Property:P14276|‎PBA.com player ID]], [[:d:Property:P14277|‎IRIS UNIL author ID]], [[:d:Property:P14278|IPRESS ID]], [[:d:Property:P14279|GEMI Number]], [[:d:Property:P14281|‎StandardsMap ID]], [[:d:Property:P14282|‎Japanese Location Database ID]], [[:d:Property:P14283|‎IRDI]], [[:d:Property:P14284|‎Wendingen object ID]], [[:d:Property:P14285|‎Wendingen person ID]], [[:d:Property:P14286|Oricon News ID]], [[:d:Property:P14287|‎JMRC person id (en)]], [[:d:Property:P14288|Rappels person ID]], [[:d:Property:P14289|KCI journal ID]], [[:d:Property:P14290|KCI publisher ID]], [[:d:Property:P14291|BIORAB-Kaiserreich ID]], [[:d:Property:P14292|BIORAB–WEIMAR ID]], [[:d:Property:P14293|‎Mainline Station Heritage Artefacts Collection ID]], [[:d:Property:P14294|Göteborgsalliansen player ID]], [[:d:Property:P14295|‎Fungal Names taxon ID]], [[:d:Property:P14296|‎Dicionário Biográfico de Cientistas, Engenheiros e Médicos em Portugal ID]], [[:d:Property:P14297|‎Brewver beer ID]], [[:d:Property:P14298|Central Registration Number (Indonesian police)]], [[:d:Property:P14301|‎UEA catalogue ID]], [[:d:Property:P14302|‎lit.link ID]], [[:d:Property:P14303|kulturbase.no ID]], [[:d:Property:P14304|KuLaDig-ID]], [[:d:Property:P14310|Topplista artist ID]], [[:d:Property:P14311|TV Drama Database program ID]], [[:d:Property:P14315|‎Thyssen-Bornemisza work ID]], [[:d:Property:P14316|‎Swedish National Archives ID]], [[:d:Property:P14318|Perfumery Glossary ingredient ID]], [[:d:Property:P14320|‎PeeringDB facility ID]], [[:d:Property:P14321|‎Nişanyan Adlar ID]], [[:d:Property:P14322|National Theatre in Prague performance ID]], [[:d:Property:P14323|National Theatre in Prague artist ID]], [[:d:Property:P14324|‎JVID performer ID]], [[:d:Property:P14325|CICAP Encyclopedia ID]], [[:d:Property:P14326|‎MJ character glyph name]], [[:d:Property:P14327|member of the Azorean parliament ID]], [[:d:Property:P14328|Master Ideographs Seeker character ID]], [[:d:Property:P14329|‎London Book Trades ID]], [[:d:Property:P14330|‎Kloekecode]], [[:d:Property:P14331|ID Prix de Lausanne]], [[:d:Property:P14333|‎GDUNO ID]], [[:d:Property:P14334|‎fotbolltransfers.com ID]], [[:d:Property:P14335|Foot Résultats player ID]], [[:d:Property:P14336|‎Dictionary of Unitarian & Universalist Biography ID]], [[:d:Property:P14337|‎DBNL country ID]], [[:d:Property:P14338|‎CROWCASS file number]], [[:d:Property:P14339|‎European Dictionary Portal ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/OpenType script tag|OpenType script tag]] (<nowiki>identifier for a script in OpenType</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/OpenType language system tag|OpenType language system tag]] (<nowiki>identifier for a language (system) in OpenType</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/tattoos|tattoos]] (<nowiki>anatomical location of a tattoo that this person or character have</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/organization in cooperation with ISO ID|organization in cooperation with ISO ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/EDAM Ontology ID|EDAM Ontology ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FISH Evidence Thesaurus Identifier|FISH Evidence Thesaurus Identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FISH Thesaurus of Monument Types ID|FISH Thesaurus of Monument Types ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ScriptSource script ID|ScriptSource script ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ScriptSource language code|ScriptSource language code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Extended Defence of Britain Database ID|Extended Defence of Britain Database ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Max username|Max username]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BE-monumen ID|BE-monumen ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/LAbm List of sitelinked small items to a single Wiki] ([https://www.wikidata.org/w/index.php?title=Wikidata:Request_a_query&oldid=2480451843 source]) - example wiki: Maori Wikipedia ** [https://w.wiki/FYno People who have herbarium specimens in Herbarium Dresdense (on a timeline)] ([[d:Wikidata:WikiProject_Collectors_affiliated_with_the_Herbarium_Dresdense_(DR)|source]]) * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject_Collectors_affiliated_with_the_Herbarium_Dresdense_(DR)|Collectors affiliated with the Herbarium Dresdense (DR)]] * WikiProject Highlights: ** [[d:Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group/Project_Series/QuickStatements3|LD4 Wikidata Affinity Group/QuickStatements3]] - don't forget to add yourself to the participants section if you plan to attend the 14.04 Zoom call. ** [[d:Wikidata:WikiProject_Temples_in_Roman_Britain/Data_Model|Temples in Roman Britain/Data Model]] subpage was added. ** [[d:Wikidata:WikiProject_Library_and_Information_Science|Library and Information Science]] added subpages: [[d:Wikidata:WikiProject_Library_and_Information_Science/dashboard_of_librarians|Librarians dashboard]], [[d:Wikidata:WikiProject_Library_and_Information_Science/dashboard_of_indexers|Indexers dashboard]] * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Special:ShortPages|Short Pages]] - A list of pages (mostly Items) that are very small, often appear completely blank. A review to judge whether they are suitable for deletion, victims of vandalism or require merging or expanding may be appropriate. * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q804859|Baldur's gate II: Shadows of Amn]] - an isometric CRPG created with the Infinity engine, adapting the Advanced Dungeons and Dragons 2nd edition ruleset. * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L1250690|spegnere]] (Italian verb) to turn off, switch off, extinguish. ''' Development ''' * The Wikibase Reuse Team is working on ensuring [https://phabricator.wikimedia.org/T413655 language fallback works on the GraphQL] labels of linked entities functionality and [https://phabricator.wikimedia.org/T421994 improving the technical infrastructure behind wbsearchentities]. * Wikidata integration in the other Wikimedia projects: is working on [https://phabricator.wikimedia.org/T422564 introducing metrics] that help observe the impact of Recent Change related work. Work continues on improving the Diff ([https://phabricator.wikimedia.org/T419244 T419244], [https://phabricator.wikimedia.org/T419823 T419823]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/United Nations|United Nations]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 14:40, 13 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30379279 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #728 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-04-20. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#727]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Open request for adminship: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Administrator/Yamato Shiya|Yamato Shiya]] - RfP scheduled to end after 26 April 2026 11:10 (UTC) * Closed request for adminship: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Administrator/ZI Jony 2|ZI Jony 2]] - Closed as successful ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** OpenStreetMap X Wikidata Meetup #88 May 11 Time: 19:30-21:00 UTC+8 at [[d:Q61752245| Mozilla Community Space Taipei (Q61752245)]]. ** Wikidata turns 14 this October, and it’s time to start thinking about birthday celebrations🥳. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/thread/O6V5RI7VMZCQGFTJZNNFOYZPJ6OPPK2R/ See the various ways in which you can participate]. ** [https://events.ucf.edu/event/4102698/open-scholarly-profiles-with-wikidata Open Scholarly Profiles with Wikidata] - April 22, 2026 1300 - 1430 EDT (1700 - 1830 UTC). This is an onsite event at University of Central Florida and requires registration (see link). ** [https://www.instagram.com/p/DXNPK8jkl7p University of Central Illinois - How does data power Wikipedia and Wikidata?] Discover how your data skills can make an impact. Join the two onsite sessions (April 21, follow the link for registration details). '''Module 1''' - GLAM Wiki and the Wikimedia Ecosystem: Commons and Structured Data: 0930 - 1130 CDT - An overview of GLAM-Wiki (Galleries, Libraries, Archives and Museums). '''Module 2''' - Wikidata: Editing, Querying, Citations and GIS Applications, 1300 - 1500 CDT ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** [[DiffBlog:2026/04/14/women-in-photography-wikidata-workshop-with-lightbox-library|Women in Photography – Wikidata Workshop with LightBox Photo Library]] - to address the underrepresentation of women photographers in the Wikimedia Projects, this workshop brought tech reporters, librarians, researchers and photography enthusiasts to understand how Wikidata can unlock data silos and connect different projects (in the Wikiverse and external) to make data on women photographers more searchable. ** [https://diff.wikimedia.org/2026/04/14/her-heritage-wiki-challenge-artfeminism-in-ghana-month/ Her Heritage Wiki Challenge: Art+Feminism in Ghana Month] ** [https://diff.wikimedia.org/2026/03/18/no-signal-no-problem-building-the-dagbanli-dictionary-for-offline-use/ No Signal? No Problem: Building the Dagbanli Dictionary for Offline Use], by Mohammed Sadat Abdulai and Mohammed Awal Alhassan * Papers: [https://link.springer.com/article/10.1007/s11192-026-05621-1 Optimising university web visibility: strategies using Wikidata identifiers and statements in Webometrics rankings] By Backory et al., (2026), this study analyses Webometrics rankings of universities, applying clustering algorithms (K-means, hierarchical clustering, fuzzy C-means, GMM, and DBSCAN) to identify which identifiers and statements the top-ranked institutions have in common on their Wikidata entities. * Videos: ** [https://www.youtube.com/watch?v=Q8qG2QxqsQE OKI Internship 2026 - Wikidata & Screening Test Preparation] - Part of the Open Knowledge Initiative, hosted by Ankit V & Kasyap P. ** [https://www.youtube.com/watch?v=GnOHrG_nVvY Charted Roots - Genealogy and worldbuilding in Obsidian] - includes an example of linking to Wikidata to quickly add location data to your visualised family history. ''' Tool of the week ''' * [https://hay.toolforge.org/depictor/index.php Depictor] by Hay Kranen is a tool that add structured data statements to Wikimedia Commons using a game-like interface ''' Other Noteworthy Stuff ''' * [https://librarycarpentry.github.io/lc-wikidata/01-introduction.html What is Wikidata? - Library Carpentry] is part of ''The Carpentries'', a registered non-profit teaching foundational coding and data science skills. They recently updated their introductory course to Wikidata and knowledge graph concepts. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest External identifiers: [[:d:Property:P14344|‎ocremix.org game ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/especially|especially]] (<nowiki>qualifier for statements to refine a value that applies more generally, but applies especially to a more specific value; a more specific qualifier than "including" (P1012)</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/independent of theory|independent of theory]] (<nowiki>theory that proves neither this proposition nor its negation</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/EPBC conservation status|EPBC conservation status]] (<nowiki>the conservation status from the Australian Environment Protection and Biodiversity Conservation Act 1999 assigned by the Australian Department of Climate Change, Energy, the Environment and Water</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/part of discography|part of discography]] (<nowiki>discography that this musical release is a part of</nowiki>) *New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Thai Government Agency GFMIS Code|Thai Government Agency GFMIS Code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Conlang Database ID|Conlang Database ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Plataforma Acácia|Plataforma Acácia]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Observatório Terras Quilombolas|Observatório Terras Quilombolas]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LMTA folkloro archyvo ID|LMTA folkloro archyvo ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kulturdenkmal-ID Rheinland-Pfalz|Kulturdenkmal-ID Rheinland-Pfalz]], [[:d:Wikidata:Property proposal/UNDRR-ISC Hazard Information Profile ID|UNDRR-ISC Hazard Information Profile ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Код Вестра|Код Вестра]], [[:d:Wikidata:Property proposal/19star performer ID|19star performer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/EM-DAT disaster number|EM-DAT disaster number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ColBase ID|ColBase ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BIOSOP ID|BIOSOP ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BIOKAND ID|BIOKAND ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: [https://query-chest.toolforge.org/redirect/0000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000002BJC71J4LUqy0w0MAAygQUkoMc46KQ2QeA28GuQ6saU Depthness of subway stations in meters] (by [[User:Bouzinac|Bouzinac]]) * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/children_of_unborn_parents|Children of unborn parents]], this list shows the child entity's birth date predates the parent entity's birth date: good candidates to check if the birth and relationship statements need correcting. * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q41178|Haïlé Sélassié Ier]] - Emperor of Ethiopia from 1930 to 1974 * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L9704|slide (L9704)]] - English noun (slaɪd) meaning "a photographic transparency", "a playground or gym apparatus", or "a mass movement of earth or snow" ''' Development ''' * The Wikibase Reuse team continued their work on ensuring [https://phabricator.wikimedia.org/T413655 language fallback works for labels of linked entities in GraphQL] and on [https://phabricator.wikimedia.org/T421994 refactoring wbsearchentities] * The Wikidata team worked on explored how to reduce load for low data users [https://phabricator.wikimedia.org/T400325 T400325], fixed some bugs on the new mobile editing on Items [https://phabricator.wikimedia.org/T418110 T418110], [https://phabricator.wikimedia.org/T414454 T414454] and improved some error messages [https://phabricator.wikimedia.org/T417797 T417797], [https://phabricator.wikimedia.org/T412145 T412145] * In the WIT team, engineering continued working on the [https://phabricator.wikimedia.org/T419823 LilDiffCheck prototype] [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/South_Korea|South Korea]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:04, 20 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30424079 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ഞാൻ ഉണ്ടാക്കിയ താൾ മായുന്നു പക്ഷേ മായ്ക്കൽ താളിൽ കാണുന്നില്ല == എന്തുകൊണ്ട് അങ്ങനെ മിണ്ടാപ്രാണി എന്ന നാൾ ഇന്നലെ സൃഷ്ടിച്ചു ഇന്ന് മാഞ്ഞു [[ഉപയോക്താവ്:Sreehari lijinas|Sreehari lijinas]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Sreehari lijinas|സംവാദം]]) 08:20, 22 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) :@[[ഉപയോക്താവ്:Sreehari lijinas|Sreehari lijinas]] [[കരട്:മിണ്ടാപ്രാണി]] എന്നാക്കിമാറ്റുകയാണ് ചെയ്തത്. ലേഖനത്തിൽ ആവശ്യത്തിന് വിവിരങ്ങളില്ല, അവലംബമില്ല, ലേഖനം വിക്കിശൈലിയിലല്ല എഴുതിയിരിക്കുന്നത് എന്നിങ്ങനെ ഒന്നിലധികം പ്രശ്നമുണ്ട്. അവയെല്ലാം പരിഹരിച്ച് മതിയായ അവലംബങ്ങളും വിവിരങ്ങളും ചേർത്ത് ലേഖനം നന്നാക്കുക. അതിനുശേഷം പുനസ്ഥാപിക്കുന്നതാണ്. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്ക് [[വിക്കിപീഡിയ:കരട്]] കാണുക [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 09:41, 22 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) ::ശരി [[ഉപയോക്താവ്:Sreehari lijinas|Sreehari lijinas]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Sreehari lijinas|സംവാദം]]) 13:05, 27 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) == Wikidata weekly summary #729 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-04-27. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#728]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Closed request for adminship: '''[[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Administrator/Yamato_Shiya|Yamato Shiya]]''' - Congratulations to our newest Admin! * New requests for permissions/Bot: '''[[Wikidata:Requests for permissions/Bot/Chamiln17@FineWiki|Chamiln17@FineWiki]]''' - '''Task/s:''' Read-only Wikidata entity cache build for an academic temporal language model dataset. ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: Next [[Wikidata:WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group|LD4 Wikidata Affinity Group]] session — 28 April 2026 at 9am PT / 12pm ET / 16:00 UTC / 6pm CEST. This session covers QuickStatements 3.0, the updated batch-editing tool for Wikidata, redeveloped by Wikimedia Brasil with support from Wikimedia Deutschland, featuring a modern interface and improved performance. Watch the previous session recording: [https://www.youtube.com/watch?v=zkd_W_K2CEQ on youtube]. More details: [[Wikidata:WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group/Project Series/QuickStatements3 | QuickStatements3]] ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** [https://diff.wikimedia.org/2026/04/10/the-gballi-browser-designing-for-the-dagbanli-alphabet/ The Gballi Browser: Designing for the Dagbanli Alphabet], by Mohammed Sadat Abdulai and Mohammed Awal Alhassan ** [[DiffBlog:2026/04/21/building-visibility-for-african-women-on-wikimedia-the-empowerher-fellowship|Building Visibility for African Women on Wikimedia: The EmpowerHer Fellowship]] by Andikan Efiok Eduok. * Papers: ** [https://openhumanitiesdata.metajnl.com/articles/10.5334/johd.430 Call for Edits Nearby: Open Archives Metadata from Saxony] by J. Bemme & M. Munke (2026), latest paper in the Journal of Open Humanities Data series. ** (Deutsch) [PDF] [https://arthist.net/reviews/52225/view=pdf Art History Loves Wiki 2026 | digital/local.collection loves wiki] - report from ArtHist.net on the recent 3rd edition of the conference, held at the Museum Schnütgen, Köln, from 27 – 29 March. * Videos: ** [https://www.youtube.com/watch?v=7GAI0MXlYBE Live Wikidata Editing, #121] with Jan Ainali and Abbe98. ** (Español) [https://www.youtube.com/watch?v=Ci-TFUyvnAU Build with Wikimedia open data: APIs, SPARQL and visualization] with Carla Toro Fernández, Director Technology WM Chile. ** [https://www.youtube.com/watch?v=1mehivb26qI Every Airport Ever Built (1909-2024)] - an animated map showing where and when airports were built. Powered by Wikidata and OurAirports. ** (Catalan) [https://www.youtube.com/watch?v=1xFbsSRMncs Barcelona Free Software: How to use Wikidata to make public domain digital works visible?], [[d:User:Hiperterminal|User:Hiperterminal]] presents Paulina, discusses the work done in digitising collections and how to make public domain works visible. * Notebooks: [https://observablehq.com/@pac02/does-the-country-of-birth-affect-the-likelihood-of Does the country of birth affect the likelihood of having a Wikipedia biography?] by [[User:PAC2]] ''' Tools of the week ''' * [https://app.wikitime.live/ The Human History Atlas (WikiTime)], a browser-based atlas that uses Wikidata and Wikipedia-sourced data to construct timelines and allows exploration of significant historical events. * [https://olympians.toolforge.org/athletes Wikilympians], a real-time list of all 153,412 known Olympic competitors with Wikidata and Wikipedia coverage statistics ''' Other Noteworthy Stuff ''' * Wikibase Suite 7.0 and Wikibase Suite Deploy 7.0.0 have been launched! It brings Wikibase closer to feature parity with Wikidata. Here's what's in the latest release: ** [[mw:Extension:Echo|Echo Extension]]: User activity alerts and notifications. ** [[mw:Extension:DiscussionTools|Discussion Tools Extension]]: Set of tools to enhance discussion pages. ** [[mw:Trust_and_Safety_Product/Temporary_Accounts|Temporary Accounts]]: The support for temporary accounts without IP address exposure has been added. It will, however, remain disabled by default, in line with Wikibase Cloud. ** Grouped External Identifiers (https://phabricator.wikimedia.org/T310898): External identifiers are now grouped on entity pages for better readability. ** “Mul” (multi-language) support: Adds support for multi-language values. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P14345|perspective]] (<nowiki>point of view for an image of an object, for example an anatomical structure (ventral, dorsal, frontal)</nowiki>) **[[:d:Property:P14347|Bavarian natural monuments ID]] (<nowiki>identifier for natural monuments in Bavaria (Germany), issued by the Bayerisches Landesamt für Umwelt</nowiki>) **[[:d:Property:P14351|‎audio version of text]] (<nowiki>The audio version of a text (e.g. book). Not the audio version of the Wikipedia article about the text (e.g. book).</nowiki>) **[[:d:Property:P14359|‎motive]] (<nowiki>verified reasoning behind an action</nowiki>) **[[:d:Property:P14360|‎award category or rank]] (<nowiki>(qualifier of P166) specific category or rank of an award received, for awards with more than one category or rank</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P14346|‎BE-monumen ID]], [[:d:Property:P14348|Team Norway athlete ID]], [[:d:Property:P14349|‎Kantonsspital St.Gallen author ID]], [[:d:Property:P14350|‎Consumer Rights Wiki article ID]], [[:d:Property:P14353|Central Registration Number (Indonesia Military)]], [[:d:Property:P14354|‎Conlang Database ID]], [[:d:Property:P14355|EM-DAT disaster number]], [[:d:Property:P14356|UNDRR-ISC Hazard Information Profile ID]], [[:d:Property:P14357|‎EDAM Ontology ID]], [[:d:Property:P14358|‎Turkey province ID]], [[:d:Property:P14361|Kvinnehistorie.no topic ID]], [[:d:Property:P14362|CNVD-ID]], [[:d:Property:P14363|GiveSendGo fundraising ID]], [[:d:Property:P14364|radiko person ID]], [[:d:Property:P14365|Wikiparfum brand ID]], [[:d:Property:P14366|‎Turkey district ID]], [[:d:Property:P14367|OSDev article ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/different from property|different from property]] (<nowiki>This property is to be distinguished from the other property</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/SELL rating|SELL rating]] (<nowiki>classification in the Syndicat des éditeurs de logiciels de loisirs rating system</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/time expansion|time expansion]] (<nowiki>factor by which a recording's duration has been extended or compressed relative to the original real-time event, without pitch correction; values greater than 1 indicate time expansion (e.g. 10 = ten times longer than real life, pitch lowered tenfold); values less than 1 indicate time compression (e.g. 0.1 = ten times shorter, pitch raised tenfold); 1 = real-time</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Parental Advisory System rating|Parental Advisory System rating]] (<nowiki>content rating for coin-operated video games</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/CINEFOX film ID (reproposal)|CINEFOX film ID (reproposal)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CINEFOX parson ID (reproposal)|CINEFOX parson ID (reproposal)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/VK video ID|VK video ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brew TV|Brew TV]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CycleBase cyclist ID (new)|CycleBase cyclist ID (new)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Royal Australian Air Force service number|Royal Australian Air Force service number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Files of the Reich Chancellery ID|Files of the Reich Chancellery ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: [https://w.wiki/MDpD List of treaties/truces in the time] by [[:d:User:Bouzinac | Bouzinac ]] * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject_Occupations|WikiProject Occupations]] for enriching items [[d:Property:P106|occupation ''<small>(P106)</small>'']], [[d:Q12737077|occupation ''<small>(Q12737077)</small>'']] with data verified from official national occupation classification systems. * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/without_claims_by_site|Without Claims by Site]] - this report will list how many Wikidata Items have 0 Statements, with a linked Wiki Article/page. Click ''reports/all items'' for a per wiki list, and consider expanding. * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q845661|Okazaki fragments]] - short DNA sequences synthesized discontinuously during DNA replication * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L29733|transfer (L29733)]] - English noun/verb (ˈtræns.fɜːr) meaning "to move from one place to another", "a sports team member moving to another team", or "a ticket allowing continuation of a journey" ''' Development ''' * Query Service: It is now possible to download query results in Wikidata Query Service that include coordinates as KML & GPX (GeoJSON has been available since last year). Text from the first column in the results is used as the value for naming POIs. Thanks again to Atom.oil.2 for the patch. ([[phab:T414376]]) * The Wikidata team continued working on a prototype to make WikiProjects more visible ([[phab:T420907]]) and made the new Wikidata mobile UI use auto-resizing text areas instead of single-line text inputs, in order to make longer values easier to edit ([[phab:T414420]]) * The Wikidata Integrations team now has a working prototype of LilDiffCheck, injecting wikidata changes into recent changes only if there was a change on the wikipedia html ([[phab:T421390]]) * Language fallback will be available this week on the labels of linked entities functionality in GraphQL ([[phab:T413655]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Main dashboard|field of work]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:28, 27 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30424079 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 20:06, 28 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30472432 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Keegan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Programme submissions open: Language Diversity Conference, Accra 2026 == [[File:Official logo for language diversity conference 03.png|frameless|250px|right]] The '''[[m:Language Diversity Conference|Language Diversity Conference 2026]]''' will take place '''2–4 October 2026 in Accra, Ghana''', under the theme: ''Strengthening Language Communities in the Open Knowledge Movement''. The Programming Team is inviting the following types of session proposals: * '''Lightning talks''' – 10-minute short presentations on any relevant topic * '''Presentations''' – 20–25 minutes (including audience Q&A) * '''Workshops and tutorials''' – 50 or 110-minute interactive sessions (e.g. on Content Translation, Wikidata, or other topics) * '''Panel discussions''' – 50-minute panels; collaborations with others are encouraged Submissions will be evaluated by the Programme Committee based on: * Potential impact and expected outcomes * Relevance to the conference theme or focus areas Sessions may be recorded and made publicly available. If you prefer not to be filmed, you may indicate this during submission. '''→ [https://wikimedia.eventyay.com/wm/langdiv/cfp Submit your proposal on Eventyay]''' For more information, or questions, contact: languagediversitycon{{@}}gmail.com <!-- Message sent by User:~~~~~ on behalf of the Language Diversity Hub --> (This message was sent to [[:ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji]] and is being posted here due to a redirect.) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=MassMessage/Lists/LDH&oldid=30405990 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Oscar .@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #730 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-05-04. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#729]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/Chamiln17@FineWiki|Chamiln17@FineWiki]] - Task: This bot performs a read-only cache build for an academic temporal language model dataset. * Other: [[d:Wikidata:WikiProject Ontology/Status of Ontology Classes and Properties|better tools to support constraints implied by properties like disjoint union of]] ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** [[d:Event:WikiProjects Days 2026|WikiProjects Days 2026]] (online, June 19 to 21). A community gathering focused on making WikiProjects more useful, visible, and alive. [[d:Event talk:WikiProjects Days 2026|Propose a session]] (deadline for proposals: May 26, 2026) or register now. ** [[m:Language_Diversity_Conference/Submissions|Language Diversity Conference]] - Call for Submissions ends 15 May 2026. ** [https://diff.wikimedia.org/2026/04/29/wikidata-community-summit-2026-coscup-call-for-proposals/ Wikidata Community Summit 2026 @ COSCUP] - Call for Proposals ends May 9, 2026. ** [https://www.laguardia.edu/event/lic-photo-walking-tourwikipedia-workshop/ LIC Photo Walking Tour + Wikipedia & Wikidata Workshop] - May 16, 12:30 - 16:00 EDT (UTC-4). A historical walking tour of Long Island City, New York, concluding with a Wiki-skills workshop at LaGuardia. Registration on the event link. * Ongoing: [[d:Wikidata:Events/Coordinate_Me_2026|COORDINATE ME 2026]] - a Wikidata competition for geolocatable content has just started and ends 31 May 2026. Visit the link for details on how to participate. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** [https://christianmahnke.de/en/post/blog-visualisation/ Visualised Blog metadata through SPARQL queries] - ChristianMahnke blog. ** [https://diff.wikimedia.org/2026/04/22/mozilla-common-voice-meets-wikidata-how-the-dagbanli-dictionary-got-audio-usage-examples/ Mozilla Common Voice Meets Wikidata (How the Dagbanli Dictionary Got Audio Usage Examples)] ** [https://diff.wikimedia.org/2026/05/03/wiki-loves-mother-tongue-2026-in-the-igbo-community/ Wiki Loves Mother Tongue 2026 in the Igbo Community] ** [https://diff.wikimedia.org/2026/05/04/eduwiki-workshop-highlights-practical-uses-of-wikimedia-commons-in-education/ EduWiki Workshop Highlights Practical Uses of Wikimedia Commons in Education] ** [https://diff.wikimedia.org/2026/05/02/recap-wiki-for-human-rights-lgbtiq-nigeria-february-and-march-training/ Recap: Wiki for Human Rights, LGBTIQ+ Nigeria, February and March Training] ** [https://diff.wikimedia.org/2026/05/01/the-new-artfeminisms-wikidata-modules-are-here/ The new Art+Feminism’s Wikidata Modules are here!] * Videos: ** [https://www.youtube.com/watch?v=9lEyzX98BFE Panel on Wikidata and public domain in Colombia] (Spanish): on April 24th, the National Library of Colombia, The Cultural Network of the Bank of the Republic of Colombia, Wikimedia Colombia and Fundación Conector discussed about digital heritage and Wikidata, its challenges and opportunities for collaboration. ** [https://www.youtube.com/watch?v=qAnnn-Bk7Tk Wikibase - an introduction by Jason Evans] (Open Data Manager, National Library of Wales). Produced by the Wikimedian in Residence channel, University of Edinburgh. ** [https://www.youtube.com/watch?v=OV4aL2PdjIc A uMap based on Wikidata] - a use-case of Holy Wells located in Ireland, associated with female Saints, powered by Wikidata and OpenStreetMap. ** [https://www.youtube.com/watch?v=ViOkEYQLggM Wikifunctions in practice: Reusable Logic for Wikimedia] - Presentation given by Toby Hudson ([[d:User:99of9|User:99of9]]) at the Wikiconference Australia 2026. ** [https://www.youtube.com/watch?v=-qYi3xPtB8I Mentor Me! Session 3A] - This in-person and hands-on session is provided by the Wikimedia Tyap User Group, and continues in the following sessions: [https://www.youtube.com/watch?v=J4b6Y3w4_ME Mentor Me! Session 3B] and [https://www.youtube.com/watch?v=X2QM5RdJhl0 Mentor Me! Session 3C]. Led by Gwakhap D. Anthony, it will cover how to document languages with Wikidata lexemes. * Africa Wiki Women: ** [https://www.youtube.com/watch?v=1mrF98BA1SM Linking images from Commons to Wikidata and Wikipedia] - how images are used across the Projects with examples documenting African Women. ** [https://www.youtube.com/watch?v=fANX6mDde5A Newbies Monthly Meetup for Africa Wiki Women] - further training and introductory skills for Wikidata and how it interacts with the other Wikimedia Projects. ** [https://www.youtube.com/watch?v=yvatmrH1uhQ EditHer Africa Contest (April)] - a beginner-friendly hands-on Wikidata item creation guide and launch of the monthly contest, with a focus on African Women in Works and Leadership. ''' Tool of the week ''' * [https://openhistory.app OpenHistory] – interactive historical atlas of 21k+ Wikidata-sourced historical events, polities, and territories on a timeline+map. SPARQL-driven pipeline, MIT/CC BY-SA. ([https://github.com/kdhillon/openhistory GitHub]) ''' Other Noteworthy Stuff ''' * [https://wikitrivia.tomjwatson.com/ WikiTrivia] - the webgame about putting historical events in the correct order recently got a huge update, thanks to creator Tom Watson. * [[mw:Wikimedia_APIs/Rate_limits|Wikimedia API's / Rate limits]] - new rate limits are being added for all Wikimedia projects, to ensure sustainable use to the REST an ACTION API's. If you operate a bot and it has recently started producing an error message for producing too many API requests, please consult the linked MediaWiki page and amend your bot as needed. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: [[:d:Property:P14387|‎meta-category for]] (<nowiki>topic or class of items covered by the lowest categories in this meta-category's hierarchy</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P14368|KISTI article ID]], [[:d:Property:P14369|FISH Monument Types Thesaurus ID]], [[:d:Property:P14370|FISH Evidence Thesaurus ID]], [[:d:Property:P14371|Organization in cooperation with ISO ID]], [[:d:Property:P14372|ScriptSource script code]], [[:d:Property:P14373|‎ScriptSource language code]], [[:d:Property:P14374|Tube8 performer ID]], [[:d:Property:P14375|Bundestag Group Minutes ID]], [[:d:Property:P14376|Westra code]], [[:d:Property:P14377|Myrotvorets ID]], [[:d:Property:P14378|‎Irish State Administration Database Unit ID]], [[:d:Property:P14379|Hessische Parlamentarismusgeschichte Abgeordneten-ID]], [[:d:Property:P14380|YouPorn performer ID]], [[:d:Property:P14381|‎GFMIS Agency Code]], [[:d:Property:P14382|‎Royal Australian Air Force service number]], [[:d:Property:P14383|‎Plataforma Acácia ID]], [[:d:Property:P14384|‎Observatório Terras Quilombolas ID]], [[:d:Property:P14385|BIOSOP ID]], [[:d:Property:P14386|BIOKAND ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/(found) liable of|(found) liable of]] (<nowiki>tort or civil wrong a person or organization was found liable of</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/DMCA takedown policy URL|DMCA takedown policy URL]] (<nowiki>DMCA (Digital Millennium Copyright Act) takedown policy or submitting page of this hosting site or UGC (User Generated Content) distributor</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/18 U.S.C. § 2257 policy URL|18 U.S.C. § 2257 policy URL]] (<nowiki>age requirement documentation URL statement of this website or company</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/monolingual text name properties|monolingual text name properties]] (<nowiki>(with an associated language code) name by which a subject is recorded in a database, mentioned as a contributor of a work, or is referred to in a particular context</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Gidrologicheskaya Izuchennost Code|Gidrologicheskaya Izuchennost Code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/QBWiki article ID|QBWiki article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Dijital İstanbul ID|Dijital İstanbul ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NaPTAN stop area code|NaPTAN stop area code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant Cairn d'un éditeur|Identifiant Cairn d'un éditeur]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Darwin Correspondence person ID|Darwin Correspondence person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ACM Digital Library institution ID|ACM Digital Library institution ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SensCritique person ID|SensCritique person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ National Archives of Japan Digital Archive ID| National Archives of Japan Digital Archive ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/VGs drapsoversikt ID|VGs drapsoversikt ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Semanticscience Integrated Ontology ID|Semanticscience Integrated Ontology ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Senkyo.com|Senkyo.com]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Objectif plumes author pages|Objectif plumes author pages]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Maoyan personage ID|Maoyan personage ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/critify.de publication ID|critify.de publication ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BookNotification author ID|BookNotification author ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: [https://w.wiki/MR9w Script style of manuscript Qur'ans] * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Early_Modern_Silesia|Early Modern Silesia]] ** [[d:Wikidata:WikiProject_Tango|Tango]] * WikiProject Highlights: WikiProject Ontology has gathered a [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/Ontology_Course/Projects_Offering_2|list of potential projects]] for the second offering of the Wikidata Ontology course, and has published a subpage to discuss the future of [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/Status_of_Ontology_Classes_and_Properties|Ontology Classes and Properties]]. * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/unmarked_supercentenarians|Unmarked Supercentenarians]] - this list displays humans who do not have a claim ''supercentenarian (Q1200828)'' (or ''alleged supercentenarian (Q106991708)''), but the difference between their Date of Birth and Date of Death is greater than 110 years. * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q174284|Raiders of the Lost Ark]] - a 1981 film directed by Steven Spielberg and starring Harrison Ford, Karen Allen, and John Rhys-Davies. * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L2205|gje (L2205)]] - Norwegian verb (jeː) meaning "to give", "to perform/hold", or "to diminish in strength" ''' Development ''' * Mobile statement editing: We continued fixing issues uncovered in testing * WikiProjects: We are working on adding links to the sidebar of Items to lead people to the respective WikiProjects for that Item. This way we hope to help people more easily find data modelling documentation as well as other editors interested in the same topic. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 13:51, 4 മേയ് 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30424079 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #731 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-05-11. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#730]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/AAU_Research_NLP_Bot,_1|AAU Research NLP Bot 1]] - Task(s): Querying Wikidata for entities and relations and paths between them. From 1-hop until 3-hops. * Closed request for permissions/Bot: [[d:User:MarisDreshmanisBot|MarisDreshmanisBot]] (formerly ''ReNeuralAgent Bot'') has been approved after a community intervention, see the discussion [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot#Maris_Dreshmanis_—_ReNeuralAgent|here]]. ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** '''[[d:Event:WikiProjects_Days_2026|WikiProjects Days 2026]]''' will take place between '''19 - 21 June'''.<br>WikiProjects are crucial to improving data quality and onboarding newcomers to specific areas of Wikidata. This event is the place for all editors to discover WikiProjects, find ones to join, learn about their modelling practices and how to improve the content and tools of your favourite WikiProjects. '''[[d:Special:RegisterForEvent/3670|Register here]]''' to get any news or updates about this new Wikidata X Days event. The '''Call for Proposals''' is open! If you have an idea for a session, please '''[[d:Event_talk:WikiProjects_Days_2026|submit it here]]''' by '''26 May'''. ** [[d:Event:Wikidata Live Editing 122|Wikidata Live Editing]], 11 May ** [https://ai-bridges.org/2026/02/13/symposium/ AI Bridges Symposium] is taking place at ''Senate House, University of London'' across 28 and 29 May. (Free) Registration for this on-site event closes 21 May. The event will begin with introductions to Wikidata, Wikibase, connecting AI with Wikidata and follow on day 2 bringing the full ecosystem together for dialogue, debate, and collaborative action. * Ongoing: [[d:Wikidata:Events/Coordinate_Me_2026|Coordinate Me 2026]] - edit items with a [[d:Property:P625|P625 ''(coordinate location)'']] from the focus countries and be in the running for a prize. Ends 31 May 2026. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** [https://diff.wikimedia.org/2026/05/08/building-wikimedia-tools-in-northern-nigeria-the-arewa-techcom-hackathon/ Building Wikimedia tools in Northern Nigeria: launch of Arewa TechCom through the Arewa Wikimedia Hackathon 2026] ** [https://addshore.com/tag/wikibase-world/ Editing wikibase.world (a MediaWiki site), with Jules (an AI agent)] by Addshore. ** [https://www.linkedin.com/pulse/libraries-ai-infrastructure-african-edition-stuart-michael-edelenbos-bsage/ Libraries as AI Infrastructure: The African Edition] - reflections on overlooked African contributions to linked data and AI infrastructure, highlighting Wikibase-powered projects African Literary Metadata (ALMEDA) and Nigeria’s Semantic Name Authority Recognition (SNAR). By Stuart Michael Edelenbos ** [https://www.tabakalera.eus/en/tabakalera-has-promoted-open-access-cultural-knowledge-linking-medialab-catalogue-wikidata Tabakalera promotes open access to cultural knowledge by linking their medialab catalogue to Wikidata] ** [https://blog.stoa.org/archives/4398 The Stoa: a Review for Digital Classics - report on Linked Pasts 11 - Epigraphic Data in Wikidata, from Ontology to Practice] ** [[Diffblog:technical-tinkering-for-commonsdb-at-the-wikimedia-hackathon/|Technical tinkering for CommonsDB at the WM Hackathon]] by Ainali. ** [https://www.ezrabrand.com/p/introducing-index-historical-jewish-figures Ezra Brand - Introducing a New Index of Biblical, Talmudic, and Medieval Jewish Figures] - Wikidata helps index and categorise Jewish figures into distinct periods. ** (Deutsch) [https://arthist.net/archive/52383 ArtHist: New Art-Historical Resource on the Web] and [https://blog.tib.eu/2026/05/11/eingepraegte-geschichte-das-meistersiegel-wiki-ist-online/ TIB Blog: Embossed story – the Meistersiegel-Wiki is online] are both articles about the new ''Meistersiegel'' Wikibase instance. * Papers: [https://journals.ub.uni-heidelberg.de/index.php/dco/issue/view/7602 Volume 12,2] of [[:d:Q130266048|Digital Classics Online]] contains many papers regarding the use Wikidata and Wikibase in the field of Classics: ** [https://doi.org/10.11588/dco.2026.12.112296 ''Hypotheseis, a Database of Named Entities Surrounding Greek Rhetorical Exercises''] by [[:d:User:Epìdosis|Camillo Carlo Pellizzari di San Girolamo]] ** [https://doi.org/10.11588/dco.2026.12.112294 ''Altinum: a Wikidata Project for Digital Epigraphy and Prosopography''] by [[:d:User:Anna Clara Maniero Azzolini|Anna Clara Maniero Azzolini]] ** [https://doi.org/10.11588/dco.2026.12.112287 ''The NIKAW Project: An Infrastructure of Texts, Entities and Language Models to Study the Circulation of Knowledge in the Ancient World''] by [[:d:User:Ake1990|Margherita Fantoli]] * Videos: ** [https://www.youtube.com/watch?v=WGcTriZO6dA OpenDataDEx - Exploring Supreme Court Rulings in Wikidata], for The Knowledge Commons project. Try it out for yourself: [https://opendatadex.com/ Open Data Explorer] ** [https://www.youtube.com/watch?v=hGsdryuQwTI Wikidata: Introduction and Basics] - an introductory session provided by WMUG Uganda. ** (Arabic) [https://www.youtube.com/watch?v=i67lJQfGPFg Introduction to Wikidata] hosted by Michel Bakhni for the channel: ''Wikimedia group for those interested in Islamic civilization'' * Presentations: ** (Deutsch) [[c:File:Wikidata_in_Museen,_Archiven_und_Bibliotheken.pdf|Wikidata in Museums, Archives and Libraries]] ** [[c:File:Wikicite_2025_white_paper_summary.pdf|White Paper (PDF) - Wikidata Days and Wikicite (2025)]] - Open bibliographic metadata in practice, what was learned in Bern and what libraries and the community can do next. ''' Tool of the week ''' * [https://opendatadex.com/ Open Data DEx Explorer] - ''"an interactive graph visualizer of semantic Open Data. Relationships are discovered heuristically and a graph structure created in real time, allowing navigation and insight into raw data without building formal ontologies."''Read more on [https://theknowledgecommons.org/ The Knowledge Commons blog], by Michelle Tomlyn. * [https://gapmap.wiki GapMap.Wiki] - explore knowledge gaps between different language Wikipedia's. GapMap identifies Wikipedia articles that exist in many languages but missing from the target, helping editors prioritize which articles to translate or create. No AI is used, just comparing publicly available databases. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * Mobile editors can now edit all datatypes directly in the mobile view. To help improve this new interface, Wikimedia Deutschland is looking for volunteers (especially editors from Right-to-left languages) for UX testing sessions. Participants will be compensated for their time. Sign up [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/bo2e7e2a/apply here] (greatquestion) and learn more on the project page: [[d:Wikidata:Usability and usefulness/Item editing experience/Mobile editing of statements|Mobile editing of statements]] ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P14392|‎energy density]] (<nowiki>amount of energy extractable from a substance (e.g. in a combustion engine) per unit of volume or of mass</nowiki>) **[[:d:Property:P14401|‎Parental Advisory System rating]] (<nowiki>content rating for coin-operated video games</nowiki>) * Newest External identifierss: [[:d:Property:P14388|Cyprus company ID]], [[:d:Property:P14389|‎DBNL title ID]], [[:d:Property:P14390|ShotOnWhat film ID]], [[:d:Property:P14391|‎Shinmei database ID]], [[:d:Property:P14394|‎ColBase ID]], [[:d:Property:P14395|Lubimyczytać version/edition ID]], [[:d:Property:P14396|Files of the Reich Chancellery ID]], [[:d:Property:P14397|‎Darwin Correspondence person ID]], [[:d:Property:P14399|‎Gidrologicheskaya Izuchennost Code]], [[:d:Property:P14403|‎Brew TV movie ID]], [[:d:Property:P14404|National Archives of Japan Digital Archive ID]], [[:d:Property:P14405|PlayStation Trophies trophy ID]], [[:d:Property:P14406|Tax Identification Number (Spain)]], [[:d:Property:P14407|‎19star actor ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/concentration camp prisoner number|concentration camp prisoner number]] (<nowiki>registration or prisoner number assigned to a person in camps operated under Nazi persecution between 1933 and 1945</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/ID für Kulturdenkmale in Lübeck|ID für Kulturdenkmale in Lübeck]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Datenbank-ID für Kulturdenkmale in Lübeck|Datenbank-ID für Kulturdenkmale in Lübeck]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Prime Video URL ID|Prime Video URL ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Prime Video GTI|Prime Video GTI]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Portable Antiquities Scheme record ID|Portable Antiquities Scheme record ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un(e) éditeurice dans le DEF19 2.0|Identifiant d'un(e) éditeurice dans le DEF19 2.0]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Apple TV parson ID|Apple TV parson ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CINEMATODAY film ID|CINEMATODAY film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Verfassungsblog author ID|Verfassungsblog author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Blätter author ID|Blätter author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/EGAFD film ID|EGAFD film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Museum of Canadian Music artist ID|Museum of Canadian Music artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Museum of Canadian Music work ID|Museum of Canadian Music work ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BGAFD film ID|BGAFD film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Movielens ID|Movielens ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Instrumentalistinnen-Lexikon ID|Instrumentalistinnen-Lexikon ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/parliament.scot member ID|parliament.scot member ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Space/Queries#Astronauts_members_of_space_missions|Astronauts members of Space Missions]] ** [[d:Wikidata:WikiProject_Horse_racing/Queries#All_horses|All Horses in Wikidata]] * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Horse racing|Project Horse Racing]] : On topics relating to horse racing. ** [[d:Wikidata:WikiProject_William_%26_Mary_Law_School_EMCO|Project William & May Law School EMCO]] - to create and enhance entities for persons and corporate bodies related to the law school, for use in the library's metadata and archival work. * WikiProject Highlights: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Part_2:_How_to_use_QuickStatements_3.0_to_upload_data_to_Wikidata_for_Govdirectory|Project GovDirectory: How to use QuickStatements 3.0 to add data to GovDir]] ** [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/Ontology_Course/Projects_Offering_2/Modelling_Dictionary_Usage_Labels_in_Wikidata|Ontology Course: Projects Offering 2]] - Modelling Dictionary Usage Labels in Wikidata, Roots and Rhythms: Modelling music as cultural heritage. * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q208108|Catch Me If You Can]] - a 2002 film by Steven Spielberg starring Leonardo DiCaprio and Tom Hanks. A dramatic re-telling of the life and exploits of serial confidence man Frank Abegnale Jr., ironically the events of the film were later found to be mostly fabricated. ''' Development ''' * Mobile statement editing: We are continuing to improve the UX and fix issues uncovered in testing * Making WikiProjects more visible: We are working on adding links to the sidebar menu of Items to make it easier for people to find the WikiProject(s) associated with an Item, find like-minded people and learn about data modelling conventions etc in that particular area * Query Service: The service is being hit quite heavily and the Wikidata Platform team is working on blocking scrapers and misbehaving tools * Wikidata integration in the other Wikimedia projects: We are continuing our experiment to further reduce the amount of Wikidata changes that show up on Recent changes and Watchlist but don't actually change the article. Specifically we are looking at checking if there is any difference in the rendered article before and after the change coming from Wikidata [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory|public universities]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:21, 11 മേയ് 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30513889 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #732 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-05-18. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#731]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/PatsaBot 1|PatsaBot 1]] - '''Task/s:''' Add sitelink from [[Special:PrefixIndex/Template:Taxonomy/|Template:Taxonomy/*]] on thwiki to same entry from enwiki and update Thai description from generic template format to "แม่แบบอนุกรมวิธาน" (taxonomy template). **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/MarisDreshmanisBot 2|MarisDreshmanisBot 2]] - '''Task/s:''' Create occupation Q-items and add native-language labels on existing occupation Q-items from 33 state-issued national occupation classifiers (165 national registries, 154 countries, ~30,000 new Q-items, ~120,000 native labels across 53 languages). **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/ias-kbase|ias-kbase]] - '''Task/s:''' Read-only bulk entity lookups for an internal knowledge graph project. Fetches labels, claims, and sitelinks from Wikidata and intro-paragraph extracts from English Wikipedia. No writes. ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** Reminder: Propose a session for [[d:Event:WikiProjects_Days_2026|WikiProject Days 2026]]. Your proposal can be just one or two sentences. Suggestions include topics on how to use WikiProjects to connect with others and improve data modelling, how to revive a neglected WikiProject, and what makes a good WikiProject. [[d:Event talk:WikiProjects Days 2026|Propose a session now]]. Deadline Sunday May 24. ** Wikimedia Indonesia is hosting the [[:c:Commons:Kompetisi Penyajian Data|2026 Data Visualization Competition]] from 10th to 31st May 2026. We welcome visualization and essay submissions from Indonesian participants on various topics ranging from Indonesian history to biological diversity. ** [[d:Event:Swedish online editathon 300|The three-hundred online Wikidata meetup in Swedish]], May 24 ** [https://www.gw.uni-hamburg.de/ueber-die-fakultaet/digital-humanities/dh-lab/veranstaltungen/26-05-27-hands-on-wiki.html Wikidata: An Open Knowledge Graph for Research and Beyond], a workshop on-site at the Digital Humanities Lab (C2003), University Hamburg, 27 May, 14:15 – 15:45 CEST. Registration (via link). ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: [https://forum.mapillary.com/t/easy-way-to-add-imagery-to-wikipedia-and-wikidata-items-with-wikishootme-and-mapillary/10375 Easy way to add images to Wikipedia & Wikidata items, with WikiShootMe and Mapillary] * Papers: ** [https://www.jlis.it/index.php/jlis/article/view/698 ''Wikidata and authority files: reconciliation and cooperation procedures''] by [[:d:User:Epìdosis|Camillo Carlo Pellizzari di San Girolamo]]: an overview of the interactions between Wikidata and library authority files and of the usage of Wikibase by library authority files up to July 2025 ** [https://www.jlis.it/index.php/jlis/article/view/675 ''Institutional practices in gender recording: an analysis of National Libraries''] by Novaes de Mendonça, and Ana Carolina Simionato Arakaki: contains references to Wikidata and its interconnection with library authority files ** [https://www.aidainformazioni.it/index.php/aidainformazioni/article/view/350 ''Modellizzazione delle conoscenze: Thesaurus Nuovo soggettario e Wikidata, due strumenti a confronto''] by [[:d:User:Elena Cencetti|Elena Cencetti]], Camillo Carlo Pellizzari di San Girolamo and [[:d:User:Elisabetta Viti2|Elisabetta Viti]] (in Italian): a detailed comparison of Wikidata and the [[:d:Q16583225|Nuovo soggettario Thesaurus]] as knowledge organization systems, with a case study regarding the reconciliation with Wikidata of a group of terms of the Nuovo soggettario Thesaurus regarding photography * Videos: ** [https://www.youtube.com/watch?v=fubhBJGz6YQ Curating shared knowledge about artifacts on Wikidata] with Till Grallert, it explores how the Jarāʾid project used Wikidata to build a multilingual, open knowledge graph of pre-1930 Arabic periodicals. ** [https://www.youtube.com/watch?v=H_oAlLw5CHs LIVE Wikidata editing #122] with User:Ainali and User:Abbe98 do some live editing on Wikidata (in English), and discuss the thought process of what they are doing and why they do it. ** [https://www.youtube.com/watch?v=rIoQFWGDb90 Every Major Oil and Gas Pipeline in History Mapped] - a visualisation utilising Wikidata, OpenStreetmap, Wikipedia and Global Energy Monitor. *Presentations **[[c:File:Reseau_LGBTQI_2026_-_John_SAMUEL.pdf|La fabrique collective des histoires queer dans les communs numériques]]. Presentation by [[User:Jsamwrites|John Samuel]] and panel, 2e Rencontres du Reseau Jeune Recherche LGBTQI+, Université Lyon 1, 12 May 2026 ''' Tool of the week ''' *[https://prop-explorer.toolforge.org/ Wikidata Property Explorer] is a tool by user Steven Liu. The tool is used for exploring Wikidata properties * [https://securitybaseline.eu securitybaseline] use Wikidata to get the domain names for institutions ''' Other Noteworthy Stuff ''' * [https://maproulette.org/browse/challenges/55009 MapRoulette Challenge (Chile)]: Improve heritage-related items around Santiago, Chile, linking them to Wikidata and OpenStreetMap. * The Wikidata Platform team has published its [[D:Wikidata:SPARQL_query_service/WDQS_backend_update/Backend_Replacement|backend replacement recommendation]] and accompanying [[wikitech:Wikidata_Query_Service/WDQS_Architecture_re-design|technical architecture]] for the migration of the Wikidata Query Service (WDQS) away from Blazegraph. Feedback is invited until May 25th 2026, especially on potential gaps and impacts on advanced use cases. Wikidata community members and WDQS users are also encouraged to help identify high-impact tools and workflows that may need attention on [[D:Wikidata:SPARQL_query_service/WDQS_backend_update/High-Impact_Use_Cases|this page]]. Feedback can be shared on the [[D:Wikidata_talk:SPARQL_query_service/WDQS_backend_update|Migration talk page]] or during the [[D:Wikidata:Blazegraph_Migration_Office_Hours|next office hour]]. See the [[D:Wikidata:Wikidata_Platform_team/Newsletter|WDP team newsletter]] for more details ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P14408|contains cadastral area]] (<nowiki>cadastral area that is wholly or partly contained by a municipality</nowiki>) **[[:d:Property:P14413|algebraic closure]] (<nowiki>‎algebraic closure of the field</nowiki>) **[[:d:Property:P14414|real closure]] (<nowiki>real closure of the formally real field</nowiki>) **[[:d:Property:P14415|eusocial caste]] (<nowiki>specialized type of an eusocial animal</nowiki>) **[[:d:Property:P14416|Wikimedia Commons content descriptor]] (<nowiki>Wikimedia Commons content descriptor which applies to this media file</nowiki>) **[[:d:Property:P14424|‎time expansion]] (<nowiki>factor by which a recording's duration has been extended or compressed relative to the original real-time event, without pitch correction.</nowiki>) **[[:d:Property:P14425|‎SELL rating]] (<nowiki>French video game content rating (1999–2003)</nowiki>) **[[:d:Property:P14427|age requirement documentation URL]] (<nowiki>URL for a website's statement of compliance with U.S. legal record-keeping requirements related to visual depictions of actual sexually explicit conduct</nowiki>) **[[:d:Property:P14430|maximum vehicle length]] (<nowiki>maximum authorized length for vehicles (especially heavy goods vehicles) on a bridge, tunnel or road segment</nowiki>) **[[:d:Property:P14431|maximum vehicle width]] (<nowiki>maximum authorized width for vehicles (especially heavy goods vehicles) on a bridge, tunnel or road segment</nowiki>) **[[:d:Property:P14432|maximum vehicle weight]] (<nowiki>maximum authorized weight (tonnage / gross vehicle weight) for vehicles (especially heavy goods vehicles) on a bridge, tunnel or road segment (load limit)</nowiki>) **[[:d:Property:P14433|maximum vehicle height]] (<nowiki>maximum authorized height for vehicles (especially heavy goods vehicles) on a bridge, tunnel or road segment (regulatory limit from signage)</nowiki>) **[[:d:Property:P14434|‎independent of theory]] (<nowiki>theory that proves neither this proposition nor its negation</nowiki>) **[[:d:Property:P14453|‎gender-neutral form of label]] (<nowiki>form of name or title with no assumption of gender</nowiki>) **[[:d:Property:P14457|subject named as (monolingual text)]] (<nowiki>with an associated language code) name by which a subject is recorded in a database, mentioned as a contributor of a work, or is referred to in a particular context</nowiki>) **[[:d:Property:P14458|alternative name (monolingual text)]] (<nowiki>with an associated language code) qualifier for alternative name(s), given for a subject in a database entry, or preserved in references (even these are no longer the preferred name</nowiki>) **[[:d:Property:P14460|‎CWSAC classification]] (<nowiki>Level of military significance for American Civil War battles as defined by the 1993 Civil War Sites Advisory Commission (CWSAC) report.</nowiki>) **[[:d:Property:P14465|DMCA takedown policy URL]] (<nowiki>DMCA (Digital Millennium Copyright Act) takedown policy or submitting page of this hosting site or UGC (User Generated Content) distributor</nowiki>) **[[:d:Property:P14469|election result map]] (<nowiki>map that displays the result of this election</nowiki>) **[[:d:Property:P14471|‎paid-up capital]] (<nowiki>portion of a company’s issued share capital that has been paid by shareholders</nowiki>) *Newest External identifiers: [[:d:Property:P14407|‎19star actor ID]], [[:d:Property:P14409|ACM Digital Library institution ID]], [[:d:Property:P14410|Stockholm public transport stop ID]], [[:d:Property:P14411|Go2Senkyo.com politician ID]], [[:d:Property:P14412|SensCritique person ID]], [[:d:Property:P14417|Census of Italian Architecture since 1945]], [[:d:Property:P14418|CINEFOX film ID]], [[:d:Property:P14419|‎CINEFOX person ID]], [[:d:Property:P14420|Cultural heritage Database-ID in Lübeck]], [[:d:Property:P14422|Dijital İstanbul cultural property ID]], [[:d:Property:P14423|VG homicide ID]], [[:d:Property:P14426|Portable Antiquities Scheme record ID]], [[:d:Property:P14428|‎EGAFD film ID]], [[:d:Property:P14429|Cairn.info publisher ID]], [[:d:Property:P14435|‎BGAFD film ID]], [[:d:Property:P14436|‎Apple TV person ID]], [[:d:Property:P14437|Blätter author ID]], [[:d:Property:P14438|‎critify.de publication ID]], [[:d:Property:P14439|Semanticscience Integrated Ontology ID]], [[:d:Property:P14440|Prime Video ID]], [[:d:Property:P14442|Objectif plumes author ID]], [[:d:Property:P14443|‎Museum of Canadian Music artist ID]], [[:d:Property:P14444|‎Museum of Canadian Music work ID]], [[:d:Property:P14445|Lübeck Culturul heritage ID]], [[:d:Property:P14446|Rhineland-Palatinate Cultural heritage ID]], [[:d:Property:P14447|DEF19 2.0 publisher ID]], [[:d:Property:P14449|MovieLens movie ID]], [[:d:Property:P14450|Verfassungsblog author ID]], [[:d:Property:P14451|QueenBallers player ID]], [[:d:Property:P14452|NaPTAN stop area code]], [[:d:Property:P14459|CycleBase cyclist ID (new)]], [[:d:Property:P14461|‎Book Notification author ID]], [[:d:Property:P14462|‎Prime Video GTI]], [[:d:Property:P14463|‎parliament.scot member ID]], [[:d:Property:P14464|Instrumentalistinnen-Lexikon ID]], [[:d:Property:P14468|Goodreads genre ID]], [[:d:Property:P14470|‎Giant Bomb Wiki ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to reviews: **[[:d:Wikidata:Property proposal/contributed to narrative universe|contributed to narrative universe]] (<nowiki>''(no English description proposed yet)''</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Grokipedia page title|Grokipedia page title]] (<nowiki>page title used in a Grokipedia article URL</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/especially|especially]] (<nowiki>qualifier for statements to refine a value that applies more generally, but applies especially to a more specific value; a more specific qualifier than "including" (P1012)</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Common Vulnerability Scoring System score|Common Vulnerability Scoring System score]] (<nowiki>Common Vulnerability Scoring System (CVSS) score</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Depicts taxon|Depicts taxon]] (<nowiki>depicts taxon</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Still taken from the film|Still taken from the film]] (<nowiki>Still taken from the film</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/StaphBase ID|StaphBase ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Geohashing wiki page|Geohashing wiki page]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant d'un fonds au catalogue collectif de France|identifiant d'un fonds au catalogue collectif de France]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Oireachtas bill ID|Oireachtas bill ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Defense Technical Information Center Accession Number|Defense Technical Information Center Accession Number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/European System of Accounts ID (Germany)|European System of Accounts ID (Germany)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un éditeur sur OpenEdition|Identifiant d'un éditeur sur OpenEdition]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Natalie ID|Natalie ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AV CHANNEL actress ID|AV CHANNEL actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Mineral Resources Data System deposit ID|Mineral Resources Data System deposit ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Wikimedia Phabricator project|Wikimedia Phabricator project]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AWA artist ID|AWA artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Rakuten Music artist|Rakuten Music artist]], [[:d:Wikidata:Property proposal/recochoku artist ID|recochoku artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant AnnuSéries d'une série télévisée|identifiant AnnuSéries d'une série télévisée]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: [https://w.wiki/NadJ Library of Congress occupations by Label and Lccn no.] ([https://www.wikidata.org/w/index.php?title=Wikidata:Request_a_query&oldid=2492426393#Getting_'Subject_named_as'_qualifier source]) * WikiProject Highlights: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Malaysia/Activity/Datathon/Wiki_x_K-pop_2026:_Datathon|Project Malaysia / Wiki x K-pop 2026 Datathon]] ** [[d:Wikidata:WikiProject_Occupations/Roadmap|Project Occupations / Roadmap]] ** [[d:Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group/Project_Series/SummerCoworking|Project LD4 Wikidata Affinity Group / SummerCoworking]] * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/children_of_dead_mothers|Children born after Mothers death date]] ''' Development ''' * Tighter connection of the Wikibase Ecosystem: We've been working on making it possible to use Wikidata Items (and later from other Wikibase instances) as values in statements on other Wikibase instances. You can now try it out on a demo system or set up your own test instance to give it a try. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikibaseug@lists.wikimedia.org/thread/D4RA5JQAJ5MUUDIVHGELWWE7OSSWXV5B/ More details in the announcement]. * Wikidata integration in the Wikimedia projects: We are continuing the work on showing less irrelevant changes on recent changes and watchlist on Wikipedia and co by trying to determine if an edit from Wikidata actually changed the rendered article or not * Mobile statement editing: ** We worked on reducing the load for users with limited data ** We are continuing to fix issues uncovered in testing * Making Wikiprojects more visible: We are getting ready for testing of the prototype. We'll be adding links to the respective Wikirojects on Item pages in the tools menu to make it easier for people to find the corresponding Wikiprojects. This is based on statements already on the Item such as specific external IDs. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:03, 18 മേയ് 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30539411 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == അരിയാന ഗ്രാൻഡെ മലയാളം വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്തൽ == ശുഭദിനം! എന്റെ ചോദ്യത്തിന് ഉത്തരം നൽകാൻ ശരിയായ അഡ്മിൻ നിങ്ങളാണെന്ന് ഞാൻ കാണുന്നു. അവർ ലോകമെമ്പാടും വളരെ പ്രശസ്തരാണ്, ഇംഗ്ലീഷിൽ അവരെക്കുറിച്ച് ധാരാളം കാര്യങ്ങളുണ്ട്. ഈ ലേഖനം മെച്ചപ്പെടുത്താൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു, പക്ഷേ ഞാൻ രചയിതാവല്ല. ലേഖനത്തിന്റെ രചയിതാവിന്റെ അനുമതി എനിക്കുണ്ടോ? വളരെ നന്ദി. [[ഉപയോക്താവ്:FluteWarrior|FluteWarrior]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:FluteWarrior|സംവാദം]]) 11:15, 20 മേയ് 2026 (UTC) :താങ്കൾക്ക് മലയാളം അറിയുമെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയയിലെ ശ്രദ്ധേയത മാനദണ്ഡങ്ങൾ പാലിക്കുമെങ്കിൽ ധൈര്യമായി ലേഖനം എഴുതാവുന്നതാണ്. [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 11:16, 20 മേയ് 2026 (UTC) ::മറുപടിക്ക് നന്ദി. ഈ ലേഖനം മെച്ചപ്പെടുത്താൻ എനിക്ക് സഹായിക്കാനാകും. ഞാൻ ഇതിനകം അവിടെ ചില വിവരങ്ങൾ ചേർത്തിട്ടുണ്ട്. പക്ഷേ അത് ഞാൻ സൃഷ്ടിച്ചതല്ല. ഇത് കൂടുതൽ മെച്ചപ്പെടുത്താൻ എനിക്ക് അനുമതി നൽകാമോ. അതോ രചയിതാവിന്റെ അനുമതി ആവശ്യമുണ്ടോ? [[ഉപയോക്താവ്:FluteWarrior|FluteWarrior]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:FluteWarrior|സംവാദം]]) 11:21, 20 മേയ് 2026 (UTC) :::രചയിതാവിന്റെ അനുമതി ആവശ്യമില്ല. താങ്കൾക്ക് ഈ വിഷയം അറിയുമെങ്കിൽ അവലംബങ്ങൾ ചേർക്കാമെങ്കിൽ തീർച്ചയായും മെച്ചപ്പെടുത്താവുന്നതാണ്. [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 11:22, 20 മേയ് 2026 (UTC) ::::മറുപടിക്ക് നന്ദി. ഞാൻ തീർച്ചയായും അത് മെച്ചപ്പെടുത്തും. [[ഉപയോക്താവ്:FluteWarrior|FluteWarrior]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:FluteWarrior|സംവാദം]]) 11:25, 20 മേയ് 2026 (UTC) ::::ഈ ലേഖനം ഞാൻ വികസിപ്പിക്കുകയും മെച്ചപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ഡ്രാഫ്റ്റ്: ജനലിൻ കാസ്റ്റെല്ലിനോ ഇപ്പോൾ പൂർത്തിയായി. ഒന്ന് നോക്കാമോ? [[ഉപയോക്താവ്:FluteWarrior|FluteWarrior]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:FluteWarrior|സംവാദം]]) 11:29, 20 മേയ് 2026 (UTC) :::::@[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|Ranjithsiji]] ഈ ലേഖനം ഞാൻ വികസിപ്പിക്കുകയും മെച്ചപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ഡ്രാഫ്റ്റ്: ജനലിൻ കാസ്റ്റെല്ലിനോ ഇപ്പോൾ പൂർത്തിയായി. ഒന്ന് നോക്കാമോ? [[ഉപയോക്താവ്:FluteWarrior|FluteWarrior]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:FluteWarrior|സംവാദം]]) 11:37, 20 മേയ് 2026 (UTC) ::::::https://en.wikipedia.org/wiki/Janalynn_Castelino ഈലേഖനം വിവർത്തനം ചെയ്യുന്നതായിരിക്കും നിലവിലുള്ള ലേഖനം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനേക്കാൾ നല്ലത്. അതുകൊണ്ട് വിവർത്തനം ചെയ്യാൻ ശ്രമിക്കുക. പകുതി ചെയ്യാതെ ലേഖനം മുഴുവനും വിവർത്തനം ചെയ്ത് പ്രസിദ്ധീകരിക്കുക. [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 12:34, 20 മേയ് 2026 (UTC) :::::::@[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|Ranjithsiji]] വിവർത്തനം അനുവദനീയമാണോ എന്ന് എനിക്ക് ഉറപ്പില്ലായിരുന്നു. അറിയിച്ചതിന് നന്ദി. അങ്ങനെയെങ്കിൽ, ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയയിൽ നിന്ന് അരിയാന ഗ്രാൻഡെ ലേഖനം എനിക്ക് വിവർത്തനം ചെയ്യാമോ? :::::::ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയയിലെ അരിയാന ഗ്രാൻഡെ ലേഖനം മികച്ചതാണ്, നിലവിലുള്ളത് സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനേക്കാൾ അത് വിവർത്തനം ചെയ്യുന്നതാണ് എനിക്ക് എളുപ്പമെന്ന് തോന്നുന്നു. അതൊരു നല്ല ആശയമാണോ? [[ഉപയോക്താവ്:FluteWarrior|FluteWarrior]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:FluteWarrior|സംവാദം]]) 12:49, 20 മേയ് 2026 (UTC) ::::::::നിലവിൽ https://en.wikipedia.org/wiki/Ariana_Grande വളരെ വലിയ ലേഖനമാണ്. 413,896 bytes ഉണ്ട്. ഇതുമുഴുവനും വിവർത്തനം ചെയ്യാമെങ്കിൽ വളരെ നല്ല ആശയമാണ്. താങ്കൾക്ക് [[വിക്കിപീഡിയ:ഉള്ളടക്ക പരിഭാഷ|ഉള്ളടക്ക പരിഭാഷ]] ടൂൾ ഉപയോഗിക്കാവുന്നതാണ്. ഇതിൽ യാന്ത്രിക വിവർത്തനം ഉൾപ്പെട്ടിട്ടുള്ളതിനാൽ ശ്രദ്ധിക്കുക. വാചകങ്ങൾ വിക്കിശാലിയിലാക്കി പ്രസിദ്ധീകരിക്കാവുന്നതാണ്. [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 12:53, 20 മേയ് 2026 (UTC) :::::::::അതെ, നിങ്ങൾ പറഞ്ഞത് ശരിയാണ്! വളരെ നീണ്ട ഒരു ലേഖനം. ഉള്ളടക്ക വിവർത്തന ഉപകരണം എവിടെ കണ്ടെത്താമെന്ന് പറയാമോ? [[ഉപയോക്താവ്:FluteWarrior|FluteWarrior]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:FluteWarrior|സംവാദം]]) 12:58, 20 മേയ് 2026 (UTC) ::::::::::[[വിക്കിപീഡിയ:ഉള്ളടക്ക പരിഭാഷ|ഉള്ളടക്ക പരിഭാഷ]] നോക്കുക [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 13:00, 20 മേയ് 2026 (UTC) :::::::::::നന്ദി. പുതിയ വിവർത്തനങ്ങൾ നടത്തിയ ശേഷം, ഞാൻ നേരത്തെ ഉണ്ടാക്കിയ നിലവിലുള്ള ഡ്രാഫ്റ്റ് ഇല്ലാതാക്കണോ? [[ഉപയോക്താവ്:FluteWarrior|FluteWarrior]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:FluteWarrior|സംവാദം]]) 13:03, 20 മേയ് 2026 (UTC) ::::::::::::അത് നോക്കാം. ശരിയാക്കാവുന്നതാണ് [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 13:04, 20 മേയ് 2026 (UTC) :::::::::::::പുതിയ ലേഖനങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നത് വെല്ലുവിളി നിറഞ്ഞതായിരിക്കാം. നിങ്ങൾ എന്നോട് പറഞ്ഞ വിവർത്തനം വളരെ നല്ല ആശയമാണ്. [[ഉപയോക്താവ്:FluteWarrior|FluteWarrior]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:FluteWarrior|സംവാദം]]) 13:12, 20 മേയ് 2026 (UTC) ::::::::::::::@[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|Ranjithsiji]] ശുഭദിനം! അരിയാന ഗ്രാൻഡെയ്ക്ക് വേണ്ടി നിങ്ങൾ നിർദ്ദേശിച്ചതുപോലെ വിവർത്തന ഉപകരണം ഉപയോഗിക്കാൻ ഞാൻ ശ്രമിച്ചു. പക്ഷേ എങ്ങനെയോ അത് എനിക്ക് ഒരു വിവർത്തനം സൃഷ്ടിക്കാൻ അനുവദിക്കുന്നില്ല, കാരണം ലേഖനം ഇതിനകം നിലവിലുണ്ട്. ::::::::::::::ഗായിക സെലിൻ ഡിയോണിന്റെ പേജിനും ഇത് ബാധകമാണ്. [[ഉപയോക്താവ്:FluteWarrior|FluteWarrior]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:FluteWarrior|സംവാദം]]) 07:08, 21 മേയ് 2026 (UTC) :::::::::::::::പുതിയ വിവർത്തനത്തിന് ശ്രമിച്ചാൽ സാധിക്കുന്നതാണ്. [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 08:21, 21 മേയ് 2026 (UTC) :::::::::::::::സംവാദത്തിൽ പോലും യാന്ത്രികതയാണല്ലോ. മലയാളി അല്ലേ [[ഉപയോക്താവ്:FluteWarrior|FluteWarrior]]?. [[ഉപയോക്താവ്:Irshadpp|Irshadpp]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Irshadpp|സംവാദം]]) 08:23, 21 മേയ് 2026 (UTC) ::::::::::::::::@[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|Ranjithsiji]] പിന്നെ ഞാൻ വീണ്ടും ശ്രമിക്കാം. അല്ലെങ്കിൽ ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയയിൽ നിന്നുള്ള വിവരങ്ങൾ ചേർത്ത് നിലവിലുള്ള ലേഖനം മെച്ചപ്പെടുത്താൻ ശ്രമിക്കാം. ഇത് വളരെ ബുദ്ധിമുട്ടായിരിക്കും, പക്ഷേ എന്റെ ഒഴിവുസമയത്ത് ഞാൻ ശ്രമിക്കാം. മറുപടിക്കും സഹായത്തിനും നന്ദി. [[ഉപയോക്താവ്:FluteWarrior|FluteWarrior]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:FluteWarrior|സംവാദം]]) 14:02, 21 മേയ് 2026 (UTC) :::::::::::::::::അതായത് ലേഖനം നിലവിലുണ്ടെങ്കിലും പുതിയ വിവർത്തനം തുടങ്ങാവുന്നതാണ്. ആ ടൂളിൽ അതിനുള്ള സൗകര്യമുണ്ട്. ശ്രമിക്കുക. [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 14:29, 21 മേയ് 2026 (UTC) ::::::::::::::::::ഞാൻ വീണ്ടും ശ്രമിക്കാം. [[ഉപയോക്താവ്:FluteWarrior|FluteWarrior]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:FluteWarrior|സംവാദം]]) 14:33, 21 മേയ് 2026 (UTC) ::::::::::::::::@[[ഉപയോക്താവ്:Irshadpp|Irshadpp]] ഞാൻ അഭിമാനിയായ ഒരു മലയാളിയാണ്. [[ഉപയോക്താവ്:FluteWarrior|FluteWarrior]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:FluteWarrior|സംവാദം]]) 14:07, 21 മേയ് 2026 (UTC) == Wikidata weekly summary #733 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-05-25. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#732]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/Skolkoll-bot 1|Skolkoll-bot 1]] - '''Task(s)''': Adding Skolverket identifiers and source URLs to Swedish school items ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: Wikicafé May Edition: ''De Wikidata à Wikipédia abstraite : promesses et illusions du savoir structuré (From Wikidata to Abstract Wikipedia: Promises and Illusions of Structured Knowledge)'', Presentation by [[User:Jsamwrites|Jsamwrites]], [https://zonestamp.toolforge.org/1779793200 May 26, 2026 at 13:00] [https://fr.wikipedia.org/wiki/Projet:Wikifier_la_science/WikiCaf%C3%A9s video link], organized by [[User:DMontagne en résidence|DMontagne en résidence]]. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Papers: [[:d:User:Anna Clara Maniero Azzolini|Anna Clara Maniero Azzolini]], [[:d:User:Pietro Ortimini|Pietro Ortimini]], and [[:d:User:Epìdosis|Camillo Carlo Pellizzari di San Girolamo]], [https://www.saeg-papers.it/ultimo-fascicolo#h.6zzzvpg7mcw2 ''Wikibase and Wikidata for Greek and Latin Epigraphy: Modelling, Analysing, and Making Reusable Linked Open Data''] * Videos: [[:d:User:Digitalphilologist|Monica Berti]] and Camillo Carlo Pellizzari di San Girolamo, [https://github.com/SunoikisisDC/SunoikisisDC-2025-2026/wiki/Summer-2026-Session-5 ''Wikidata Queries for Greek and Latin Philology''] (SunoikisisDC, Summer 2026); [[:commons:File:SunoikisisDC Summer 2026 - Wikidata Queries for Greek and Latin Philology.pdf|slides on Commons]] + [https://www.youtube.com/live/HuFZNZ7E9pw video on Youtube]; for more information, cf. the WikiProjects [[:d:Wikidata:WikiProject Antiquity/Pauly-Wissowa|Antiquity/Pauly-Wissowa]] and [[:d:Wikidata:WikiProject LAGL|LAGL]] ''' Tool of the week ''' * [https://lexemap.toolforge.org/ LexeMap] - is a lexeme coverage mapper that audits Wikidata lexeme data across languages. It runs live SPARQL queries against Wikidata and cross-references against Wiktionary to identify gaps in lexicographical data. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * Starting May 28, 2026, the <code>Special:EntityData</code> page will no longer support the PHP‑serialized format (e.g <code>.php</code> URLs). Affected requests will return HTTP errors. Please switch to a stable format like JSON (example: <code>Q42.json</code>). The change is already active on test and beta wikis. ([https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/thread/W4SBS3PREJYEAVZU2JSV47ZJWOJJ7YM6/ full announcement]) ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest External identifiers: [[:d:Property:P14475|‎SIK-ISEA document ID]], [[:d:Property:P14476|identifiant d'un fonds au catalogue collectif de France]], [[:d:Property:P14477|‎StaphBase ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/PCBS Locality code|PCBS Locality code]] (<nowiki>Locality Code of the Palestinian Central Bureau of Statistics</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/nameplate image|nameplate image]] (<nowiki>image of a name-plate or similar identifying plate of the subject</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/photographer|photographer]] (<nowiki>photographer</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant Bibliothèques patrimoniales de Paris|Identifiant Bibliothèques patrimoniales de Paris]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CUEAnexo|CUEAnexo]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Enciclopedia Católica Wikitólica ID|Enciclopedia Católica Wikitólica ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Adult Film Database film series ID|Adult Film Database film series ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Adult Film Database studio ID|Adult Film Database studio ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Satker ID|Satker ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Inaproc Instance ID|Inaproc Instance ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/British Libray catalogue ID|British Libray catalogue ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Swedish-Danish Dictionary ID|Swedish-Danish Dictionary ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Roller-results.com skater ID|Roller-results.com skater ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: [https://query.wikidata.org/#%23%20people%20born%20at%20sea%0ASELECT%20DISTINCT%20%3Fperson%20%3FpersonLabel%20%3FplaceLabel%20%3Fdob%20WHERE%20%7B%0A%20%3Fperson%20wdt%3AP19%20%3Fplace.%0A%20%7B%20%3Fplace%20wdt%3AP31%2Fwdt%3AP279*%20wd%3AQ165.%20%7D%20UNION%20%7B%20%3Fplace%20wdt%3AP31%2Fwdt%3AP279*%20wd%3AQ1229765.%20%7D%0A%20OPTIONAL%20%7B%20%3Fperson%20wdt%3AP569%20%3Fdob.%20%7D%0A%20SERVICE%20wikibase%3Alabel%20%7B%20bd%3AserviceParam%20wikibase%3Alanguage%20%22en%22.%20%7D%0A%7D%0AORDER%20BY%20%3Fdob%20%3FplaceLabel People born at the sea] ([https://twitter.com/WikidataFacts/status/832620159118385154 source]) * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:Database_reports/Sitelinks_to_Wiktionary List of items with links to Wiktionary main space.] * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [https://www.wikidata.org/wiki/Q66 Boeing(Q66)] ''' Development ''' * Mobile statement editing: ** We continued working on reducing the page size to make it easier on mobile data plans ** We are improving how error messages are shown * Making WikiProjects more visible: We are continuing the work on getting it ready for a first rollout. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:30, 25 മേയ് 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30560068 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == താങ്കൾക്ക് ഒരു താരകം! == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[പ്രമാണം:Tireless Contributor Barnstar Hires.gif|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''അശ്രാന്ത പരിശ്രമീ താരകം.''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | ഈ താരകം 2010 മുതൽ മലയാളം വിക്കിപീഡിയക്ക് താങ്കൾ നൽകുന്ന സംഭാവനകൾക്ക്. [[ഉപയോക്താവ്:Pachu Kannan|Pachu Kannan]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Pachu Kannan|സംവാദം]]) 20:05, 25 മേയ് 2026 (UTC) |} == Wikidata weekly summary #734 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-06-01. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#733]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/William Avery Bot 13|William Avery Bot 13]] - '''Task/s:''' ** Per [[d:Wikidata:Project_chat#c-Limotecariu-20260524073600-Request_to_replace_Asturian_term_"*estauxunidense"_with_"d'Estaos_Xuníos"|Project Chat]], replace "''estauxunidense''" in Asturian descriptions with "''d'Estaos Xuníos''". Example manual edits [https://www.wikidata.org/w/index.php?title=Q60842075&diff=prev&oldid=2496674720 here] and [https://www.wikidata.org/w/index.php?title=Q20821183&diff=prev&oldid=2496674345 here]. ** Also adds a default label, per [[d:Help:Default values for labels and aliases#When should I use default values for labels and aliases?]] and remove redundant labels in the simplest cases. ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** [https://temporaerhaus.de/termine-und-oeffnungszeiten/ Temporaer Haus: OpenDataMonday], today, 1 June, 19:30 - 22:00 CEST, Augsburger Str. 23-25, 89231 Neu-Ulm. ** [https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiKult_Netzwerktreffen_2026 WikiKult Netzwerktreffen 2026: “Wikidata in Kulturerbeinstitutionen”], 11-12th June, Wikimedia Deutschland. German-speaking event for people working with Wikidata in the cultural heritage sector. Open to experienced contributors and newcomers alike. ** [https://www.wikimedia.de/veranstaltungen/wikimedia-und-linked-open-data-im-glam-bereich-verankern/ Making Wikimedia and Linked Open Data Mainstream in GLAMs – The National Library of Wales Journey], 11 June 17:00 - 18:00 CEST, online (English with German translation) – Keynote by Jason Evans. ** (Deutsch) [https://www.zikg.eu/aktuelles/veranstaltungen/2026/podiumsdiskussion-wikibases-knowledge-graphs-und-wikidata Workshop // Wikibases, Knowledge Graphs und Wikidata], Tue 14 July, 10:00 - 13:00 CEST. Participation is for project members, Zentral Institut staff, and interested guests, on-site at Zentralinstitut für Kunstgeschichte. See link for registration details. ** [https://mwsmigration.hypotheses.org/1115 Doing Migration History with Digital Methods: Beyond a Database - Wikibase as Research Infrastructure for Migration Prosopography] Summer University at the German Historical Institute Paris, 8, rue du Parc-Royal, 75003 Paris, 23 June 16:00 CEST. ** [[d:Event:WikiProjects_Days_2026|WikiProjects Days 2026 - preparing the Program]] - watch this space next week for the first edition of the Event Program or [[d:Special:RegisterForEvent/3670|register]] to be notified of updates. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** ''[[d:User:Niryhpr/Behind_the_QIDs|Behind the QIDs]]'' by User:Niryhpr ** [https://cerlblog.wordpress.com/2026/06/01/improving-the-interconnection-between-wikidata-and-the-cerl-thesaurus/ ''Improving the interconnection between Wikidata and the CERL Thesaurus''] by [[:d:User:Epìdosis|Camillo Carlo Pellizzari di San Girolamo]], also presented (in Italian) in Videos. ** [https://technology.inquirer.net/147036/digitally-mapping-the-philippines-historical-markers Digitally mapping the Philippines’ historical markers] by Eugene Alvin Villar. * Papers: ** [https://doi.org/10.6084/m9.figshare.32521446 A data-driven analysis of automotive model evolution and technological lineage using Wikidata and Python network visualization] by P. Trunova (2026). ** (Italiano) [https://journals.openedition.org/jtei/6987 De Catulo a Wikidata] by Nusch et al. (2026). * Videos: ** [https://www.youtube.com/watch?v=sCoOIan3G9Y Adding lifting stones to Wikidata] - OSM for History Buffs ** (O'zbekcha) [https://www.youtube.com/watch?v=AloZrt8HA2Q Participate in the Interlingual Relations Marathon and win!] - Oʻzbekcha Vikipediyadagi (ukwiki) has over 12,000 articles missing a sitelink...time to change that. ** (Italiano) [https://www.youtube.com/watch?v=Bb_WYaz9eYw&t=12665s Wikidata and Library Catalogs: Building and Enabling a Digital Resources Network] by Camillo Carlo Pellizzari di San Girolamo * Presentations: ** ''[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Wikicafe-JohnSAMUEL.pdf De Wikidata à Wikipédia abstraite : promesses et illusions du savoir structuré] (From Wikidata to Abstract Wikipedia: Promises and Illusions of Structured Knowledge)'', Presentation by [[User:Jsamwrites|Jsamwrites]], May 26, 2026, [https://fr.wikipedia.org/wiki/Projet:Wikifier_la_science/WikiCaf%C3%A9s Wikicafé May Edition], organized by [[User:DMontagne en résidence|DMontagne en résidence]]. ([https://www.canal-u.tv/chaines/callisto/de-wikidata-a-wikipedia-abstraite-promesses-et-illusions-du-savoir-structure video]) ** [https://zenodo.org/records/20409899 DARIAH-EU WG DHwiki - A first year of activity] by D. Lindemann and G. Candela (2026). ''' Tool of the week ''' * [https://wdrc.toolforge.org/ Wikidata Recent Changes API]: This API lets you query Wikidata edits by either properties, or labels/aliases/descriptions/sitelinks. You can retrieve any changes, or specify added/changed/removed. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * On 31 May, item '''[[Q140000000]]''' ("Maxx", about a cinema in Delmenhorst, Germany) was created. * Feedback wanted: To support improving Wikidata integration on the Programs & Events Dashboard, the EduWiki Hub invites Wikidata organizers, trainers, and contributors to share suggestions on metrics, tracking features, and workflows you would like to see in the dashboard. In addition, try out the new Advanced Search share your thoughts on the Dashboard talk page. ([https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/thread/BK5OBZPHZ7WDGTDPV6LNSLSEJRQLJMKT/ full announcement]) ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: ** [[:d:Property:P14478|found liable for]] (<nowiki>tort or civil wrong a person or organization was found liable of</nowiki>) ** [[:d:Property:P14489|‎PCBS Locality code]] (<nowiki>Locality Code of the Palestinian Central Bureau of Statistics</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P14479|AV CHANNEL actress ID]], [[:d:Property:P14480|AWA artist ID]], [[:d:Property:P14481|CUE/Anexo]], [[:d:Property:P14482|‎Defense Technical Information Center Accession Number]], [[:d:Property:P14483|Catholic Encyclopedia Wikitólica ID]], [[:d:Property:P14484|European System of Accounts ID (Germany)]], [[:d:Property:P14485|OpenEdition Publisher ID]], [[:d:Property:P14486|‎Mineral Resources Data System deposit ID]], [[:d:Property:P14487|‎Natalie ID]], [[:d:Property:P14488|‎Oireachtas bill ID]], [[:d:Property:P14490|Rakuten Music artist ID]], [[:d:Property:P14491|recochoku artist ID]], [[:d:Property:P14492|‎Adult Film Database film series ID]], [[:d:Property:P14493|‎Adult Film Database studio ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: ** [[:d:Wikidata:Property proposal/category's topic is member of the class|category's topic is member of the class]] (<nowiki>qualifier for use with {{p|14387}} and {{P|4224}} to describe certain sets of categories</nowiki>) ** [[:d:Wikidata:Property proposal/applicable Structured Data on Wikimedia Commons|applicable Structured Data on Wikimedia Commons]] (<nowiki>the dataset associated with this external id usually contains data applicable to this other wikidata property</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/School ID of the Department of Education, Philippines|School ID of the Department of Education, Philippines]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Beeld en Geluid series identifier|Beeld en Geluid series identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DAM artist ID|DAM artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DAM song ID|DAM song ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Joysound artist ID|Joysound artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Joysound song ID|Joysound song ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/K-MIB performer ID|K-MIB performer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DUGA actress ID|DUGA actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Chilean Museums Registry ID|Chilean Museums Registry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sokmil actress ID|Sokmil actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Filmmakers Person ID|Filmmakers Person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Model Mayhem ID|Model Mayhem ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/OCHA Place Code|OCHA Place Code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sri Lanka NGO Secretariat Registration Number|Sri Lanka NGO Secretariat Registration Number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sri Lanka Company Registration Number|Sri Lanka Company Registration Number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AV CHANNEL director ID|AV CHANNEL director ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DUGA director ID|DUGA director ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AllMyLinks ID|AllMyLinks ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AV CHANNEL maker ID|AV CHANNEL maker ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/thegamerdex.com game ID|thegamerdex.com game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MyDirtyHobby ID|MyDirtyHobby ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fontaines de Belgique ID|Fontaines de Belgique ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Wikiparfum fragrance ID|Wikiparfum fragrance ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Canadian Trademark Registration Number|Canadian Trademark Registration Number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DMM director ID|DMM director ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Pantheon.World ID|Pantheon.World ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: [https://w.wiki/Pra Map of countries receiving the Nobel peace prize] ** * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject_Sri_Lanka|Project Sri Lanka]] for editors who would like to focus on adding materials for [[d:Q854|Sri Lanka <small>''(Q854)''</small>]]. * WikiProject Highlights: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Cape_Verde|Project Govdirectory added Cape Verde subpage]] ** [[d:Wikidata:WikiProject_P244_maintenance/Progress_tracker|Project P244 maintenance progress]] - a manually-updated progress tracker, is there a way to automate it? * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/Identified_duplicates|Identified duplicates]] - this list shows items that most likely need merging but cannot due to conflicting sitelinks. * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q140000000|Q140000000: Wikidata's 140 Millionth Item]] ''' Development ''' * Mobile editing of statements: ** We fixed how we handle statements with deleted Properties ([[phab:T402619]]) ** We improved the behaviour when using the browser's back button ([[phab:T414454]]) ** We continued working on improving the way error responses are shown ([[phab:T423613]]) ** We addressed issues found in testing * Improving the visibility of WikiProjects: We added support for finding the associated WikiProject of an Item based on statements on the Item * GraphQL: ** We are working on expanding the data available through search. Specifically we are including all Item data in search result nodes ([[phab:T427389]]) and extending the query by Item and Property value to return all Item data ([[phab:T416885]]) ** We are improving the documentation. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Nigeria|Nigeria]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:45, 1 ജൂൺ 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30605449 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> what the hell are you doing.. [[ഉപയോക്താവ്:Manjushpiyush|Manjushpiyush]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Manjushpiyush|സംവാദം]]) 19:12, 3 ജൂൺ 2026 (UTC) == Wikidata weekly summary #735 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-06-08. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#734]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Mass-editing_policy|RfC: Mass editing policy]]: The community is currently voting on a proposed policy to regulate mass edits on Wikidata. More input is needed to reach a broad consensus. Please review the proposal and join the discussion/vote on the RFC page. ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** [[d:Event:WikiProjects_Days_2026#Sessions|'''WikiProjects Days 2026''' - see the first version of the program!]] The online event takes place during the weekend of June 19 - 21. [[d:Special:RegisterForEvent/3670|Register]] for updates and access links. ** [[d:Wikidata:Mezi bajty/Mezi bajty 0|Mezi bajty 0]] - meetup of the Czech Wikidata community in Prague and online, 10th June 17:00 - 19:00 CEST (in Czech, Slovak, English) ** [[m:Event:GND_(Gemeinsame_Normdatei)_SPARQL_Workshop|GND (Gemeinsame Normdatei) SPARQL Workshop|]], 17th July 17:00 - 19:30 CEST (in German) - workshop from the German National Library on use of their SPARQL-endpoint for the GND (Gemeinsamer Normdatei) national authority file for wikidata users and wikipedians. ** (Deutsch) [https://www.nfdi4objects.net/events/n4o_activity_20260818-CM26-RS_Wikidata/ Workshop: Make Research Software Findable using the Software Marketplace Wikidata] - August 18, 14:00 – 16:00 Uhr (CEST), Zoom-link on registration. ** '''[[D:Event:Blazegraph_Migration_Office_Hours_-_June_2026|Blazegraph Migration Office Hour (June session)]]''' will take place on Tuesday, 9 June 2026 (Tomorrow) at [https://zonestamp.toolforge.org/1781020800 16:00 UTC]. This office hour is focused on supporting the migration away from Blazegraph as the backend of WDQS. Whether you have questions, need clarification, or want to discuss how your use case may be affected. You can register for the session via [[D:Event:Blazegraph_Migration_Office_Hours_-_June_2026|the event page]]. In preparation, add questions, feedback, or migration-related support needs to [https://etherpad.wikimedia.org/p/Blazegraph_Migration_Office_Hours this etherpad]. * Ongoing: [[m:Event:Wiki_Loves_Pride/2026|Wiki Loves Pride 2026 (Meta)]] is ongoing and now has a dedicated Wikidata subpage: [[d:Event:Wiki_Loves_Pride_2026|Event: Wiki Loves Pride 2026]]. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** (日本語/Japanese) [https://note.com/shoku_pan_65/n/nc6a788a55c91 [Practice drill: SPARQL basics to make and learn - Let's master Wikidata Query Service] by Shoku_pan_65. Page offers AI translations. ** [https://rtnf.substack.com/p/behind-the-p812-academic-major-property Behind the &lt;P812: academic major&gt; Property] by rtnf. ** [https://diff.wikimedia.org/2026/05/27/adding-visual-context-to-the-dagbanli-dictionary-how-the-university-of-ghana-hci-lab-dataset-powered-our-sentence-matching-system/ Adding Visual Context to the Dagbanli Dictionary: How the University of Ghana HCI Lab Dataset Powered our Sentence Matching System]. Diff post by Mohammed Sadat Abdulai and Mohammed Awal Alhassan. * Papers: ** [[m:Research:Newsletter/2026/May|Volume 16, Issue 5 of the Wikimedia Research Newsletter is out!]] - includes 7 papers on Wikidata topics. ** [https://academic.oup.com/database/article/doi/10.1093/database/baag030/8699725 Rosetta Statements: simplifying FAIR knowledge graph construction with a user-centred approach] - Vogt et al., (2026) ** (Русский/Russian) [https://doi.org/10.6084/m9.figshare.32579178 Automated Analysis and Visualization of Geographic Data on Global Volcanoes Based on the Wikidata Semantic Graph] - by Мария Паландер (2026). ** [https://arxiv.org/pdf/2606.02905 Speaker Mining: FAIR Data on Public Broadcasts for Question Answering] by Wittenborg et al., (2026) * Videos: ** (Español) [https://www.youtube.com/watch?v=i9n8FH3dQ6o Wikidata for Climate Change, Wikipedia for Sustainable Futures] by Daniel Canedo, a workshop on using Wikidata to record linked open data from extreme weather events. ** (Svenska) [https://www.youtube.com/watch?v=hMKm7csn7SE Merge Wikidata samma som] by Magnus Sälgö. What to do when you find duplicate Wikidata Items pointing at the same location on OpenStreetMap. ** (Español) [https://www.youtube.com/watch?v=EoKYp0o5ar4 EntreWikis - Hacerwiki: Progress of Free Knowledge Projects in Colombia] - Colombian Art in Open Data: training and infrastructure on Wikidata ** (Français) [https://www.youtube.com/watch?v=yhe3wJ46xo4 Wikidata for research and teaching] by Pascal Martinolli. Introduces Wikidata basics, SPARQL, practical examples of data visualisation, enriching research data and exploring the opportunities and limitations of linked open personal data. ** (Français) [https://www.youtube.com/watch?v=H4NQb0-pb_k Literature review: FAIR data sharing | FAIR Data Spring 2026] - [https://zenodo.org/records/20510911 Presentation slides], given by Adélie Ranville on their experiences organizing and sharing data using Zenodo, DOI, Zotero, Wikidata, and OpenRefine. ** (Deutsch) [https://www.youtube.com/watch?v=OR8_cD-p4ek Building a shared knowledge infrastructure: a federated wikibase for video and podcasts] hosted by Tim @BorgNetzWerk. ''' Tool of the week ''' * [[m:AutosuggestSitelink|AutoSuggestSitelink]]: New features available. See the update post on [[d:Wikidata:Project_chat#c-M2k~dewiki-20260528122200-AutosuggestSitelink:_New_features_available|Project Chat]] ''' Other Noteworthy Stuff ''' * The WMF [[D:Wikidata:Wikidata_Platform_team/Newsletter|Wikidata pltaform team monthly newsletter (June edition)]] is out * [https://observablehq.com/@pac02/gender-diversity-in-french-wikipedias-occupation-a Gender diversity in French Wikipedia's occupation articles] * [https://observablehq.com/@pac02/gender-diversity-in-french-wikipedias-articles-abo Gender diversity in French Wikipedia's articles about fields of knowledge] ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes:: **[[:d:Property:P14511|trailer of]] (<nowiki>works that this trailer video represents</nowiki>) **[[:d:Property:P14516|‎EPBC conservation status]] (<nowiki>the conservation status from the Australian Environment Protection and Biodiversity Conservation Act 1999 assigned by the Australian Department of Climate Change, Energy, the Environment and Water</nowiki>) *Newest External identifiers: [[:d:Property:P14494|‎Joysound artist ID]], [[:d:Property:P14495|‎Joysound song ID]], [[:d:Property:P14496|DUGA performer ID]], [[:d:Property:P14497|Sri Lanka Company Registration Number]], [[:d:Property:P14498|Wikimedia Phabricator project PHID]], [[:d:Property:P14499|‎Indonesian government work unit ID (satker ID)]], [[:d:Property:P14501|‎DAM artist ID]], [[:d:Property:P14502|‎British Library catalogue ID]], [[:d:Property:P14503|‎OCHA Place Code]], [[:d:Property:P14504|Philippines ‎School ID]], [[:d:Property:P14505|‎Swedish-Danish Dictionary ID]], [[:d:Property:P14506|Filmmakers actor ID]], [[:d:Property:P14507|Chilean Museums Registry ID]], [[:d:Property:P14508|Sri Lanka NGO Secretariat Registration Number]], [[:d:Property:P14509|Beeld & Geluid series ID]], [[:d:Property:P14510|‎INAPROC instance ID (Indonesia)]], [[:d:Property:P14512|DUGA director ID]], [[:d:Property:P14513|AV CHANNEL maker ID]], [[:d:Property:P14514|AV CHANNEL director ID]], [[:d:Property:P14515|AllMyLinks ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/applicable Structured Data on Wikimedia Commons|applicable Structured Data on Wikimedia Commons]] (<nowiki>the dataset associated with this external id usually contains data applicable to this other wikidata property</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/IAU member ID (new)|IAU member ID (new)]] (<nowiki>ID of members in the [https://www.iau.org/IAU/Default.aspx International Astronomical Union (IAU)].</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/height above ground level|height above ground level]] (<nowiki>a property intended to indicate the height of any objects from the ground</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Storm intensity classification|Storm intensity classification]] (<nowiki>category assigned to a meteorological system according to an intensity or classification scale; the scale should be indicated with a qualifier (P1013 and P585)</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/service status|service status]] (<nowiki>the operational status of something like ship or building</nowiki>) *New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/PTS News Network topic ID|PTS News Network topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/OTOTOY ID|OTOTOY ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant EU sanctions tracker|identifiant EU sanctions tracker]], [[:d:Wikidata:Property proposal/OpenParlData ID|OpenParlData ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Catholica.cz ID|Catholica.cz ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/KSW person ID|KSW person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/KSW organization ID|KSW organization ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/KSW place ID|KSW place ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Myludo ID|Myludo ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant dans La Basa|Identifiant dans La Basa]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PurplePort ID|PurplePort ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sokmil idol ID|Sokmil idol ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Hancinema company ID|Hancinema company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LinkMe ID|LinkMe ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Netmath Glossary ID|Netmath Glossary ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sokmil director ID|Sokmil director ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/QjCT Table of civic tech organizations with details] ([[d:Wikidata:WikiProject_Civic_Tech/Query|source]]) ** [https://w.wiki/QjCZ Timeline of legalisation of same-sex marriage] ([[d:Wikidata:WikiProject_LGBT/Queries#Timeline_of_legalization_of_same-sex_marriages|source]]) * Schema examples: [[d:Q139959656|Nazareth Padilla Montero <small>''(Q139959656)''</small>]] has been added as a showcase example of [[d:EntitySchema:E10|human (E10)]] * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Civic_Tech|Project Civic Tech]] - for anyone developing datasets about civic resources in cities, and discuss best practices for Wikidata collaboration in civic tech. ** [[d:Wikidata:WikiProject_AI_Cleanup|Project AI Cleanup]] - for reporting, monitoring and combatting edits and contributions from LLM and AI sources. ** [[d:Wikidata:WikiProject_Who_is_who_in_marine_taxonomy%3F|Project: Whos who in marine taxonomy?]] - inititated by the World Register of Marine Species ([https://www.marinespecies.org%7C WoRMS]), this project will document and enrich entities of the persons who have described marine species. * WikiProject Highlights: ** [[d:Wikidata:WikiProject_LGBT/Abstract_Wikipedia|Project LGBT]] added an Abstract Wikipedia subpage. ** [[d:Wikidata:WikiProject_Roads/Greece/National_roads|Project Roads]] added a subpage for Greece National roads with highly-visual tables. ** [[d:Event:Wiki_x_K-pop_2026:_Datathon_2.0|Wiki x K-Pop datathon 2.0]] - there is still some work to do to reach the goal on modelling the album: BABYMONSTER. * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/Deleted_Wikidata_entities_used_in_SDC|Deleted Wikidata entities that are connected to Commons files structured data (SDC)]] * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L652968|kafuni]] - Dagbanli noun that translate to "fan" in English ''' Development ''' * The team was involved in workshops last week so there are no updates. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 14:54, 8 ജൂൺ 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30646984 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #736 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-06-15. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#735]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Request for comments: The discussion about reforming Wikidata's notability policy is ongoing. There is now a [[d:Wikidata:Requests for comment/Notability policy reform|new proposal waiting for your feedback]]. ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** [[:wmau:WikiLoves_Pride_Australia_2026|WikiLoves Pride 2026]] - six fortnightly editing sessions to add, expand and translate LGBTQ+ content on the Wikimedia projects. ** [[d:Event:WikiProjects_Days_2026|WikiProjects Days 2026]] is taking place this coming weekend, 19-21 June. Check out the daily program...<small>(click UTC for your local timezone)</small> *** [[d:Event:WikiProjects_Days_2026#Friday,_June_19th|Day 1]] / Friday, 19.06, 17:00 [https://zonestamp.toolforge.org/1781888400 UTC] - 20:00 [https://zonestamp.toolforge.org/1781899200 UTC] *** [[d:Event:WikiProjects_Days_2026#Saturday,_June_20th|Day 2]] / Saturday, 20.06, 10:00 [https://zonestamp.toolforge.org/1781949600 UTC] - 18:00 [https://zonestamp.toolforge.org/1781978400 UTC] *** [[d:Event:WikiProjects_Days_2026#Sunday,_June_21st|Day 3]] / Sunday, 21.06, 14:00 [https://zonestamp.toolforge.org/1782050400 UTC] - 18:00 [https://zonestamp.toolforge.org/1782064800 UTC] ** Click here -> [[d:Special:RegisterForEvent/3670|Register]] <- for access links to the event. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: **[https://jsamwrites.substack.com/p/preserving-pride-across-languages Preserving Pride, Across Languages] : From Wikidata to Abstract Wikipedia: A New Way to Think About Knowledge ** [https://diff.wikimedia.org/2026/06/13/visibility-of-communities-in-nigeria-on-wikidata-2-0-expanding-digital-representation-for-nigerian-communities/ Visibility of Communities in Nigeria on Wikidata 2.0: Expanding Digital Representation for Nigerian Communities] ** [https://diff.wikimedia.org/2026/06/14/the-years-first-quarter-with-the-igbo-wikimedians-user-group/ The Year’s First Quarter with the Igbo Wikimedians User Group] - Expanding partnerships and contributions to Wikidata, Wikipedia and other sister projects. ** [https://diff.wikimedia.org/2026/06/13/introducing-the-wiki-afrodemics-mentorship-project-cohort-1/ Introducing the Wiki Afrodemics Mentorship Project Cohort 1] - A pan-african and guided multilingual training on Wikipedia editing, Wikidata contribution, and resource mobilisation. ** [https://diff.wikimedia.org/2026/06/12/amplifying-womens-stories-and-indigenous-knowledge-feminism-and-folklore-2026-in-the-igbo-community/ Amplifying Women’s Stories and Indigenous Knowledge: Feminism and Folklore 2026 in the Igbo Community] - Improving the representation of women and cultural heritage in Igbo language on Wikidata, Wikipedia and Wikiquote. ** [https://diff.wikimedia.org/2026/06/14/a-reflection-on-what-i-learned-at-my-first-international-womens-day-celebration/ A Reflection on What I Learned at My First International Women’s Day Celebration] - Celebrating and documenting women activists and politicians on Wikipedia and Wikidata. ** [https://www.botany.one/three-tools-that-bring-digital-botany-within-reach/ Three Tools that bring digital botany within reach] (spoiler: One of them is Wikidata) - article available in DE, ES, FR, JA, PT and ZH-CN. * Papers: [https://dhq.digitalhumanities.org/vol/20/1/000838/000838.html Open Tool Registries! Resolving the Directory Paradox with Wikidata] by Grallert et al., (2026). As digital humanities tools proliferate, this paper argues that Wikidata can help connect the research landscape by documenting, citing and connecting tool registries. * Videos: ** [https://www.youtube.com/watch?v=sCoOIan3G9Y OSM / Lifting Stones in Wikidata] - a video tutorial on mapping lifting stones on OpenStreetMap, using two examples from County Kilkenny, Ireland. ** [https://www.youtube.com/watch?v=LANzP0OUoZs Mapping Every Wonder on Earth] - animated visualisation of UNESCO World Heritage Sites recorded in Wikidata. ** [https://www.youtube.com/watch?v=AY_gst9R3I4 2025: Tales of Discovery] - Museums and Heritage channel mentions how Wikidata is being used as a bridge between several sites and projects for 3D modelling ships, wrecks and other artifacts from maritime history. ** [https://www.youtube.com/watch?v=ncPqSIvDm-Q Mentor Me! Session 6] with Jinoy Tom Jacob, who will show us how to use OpenRefine to batch edit Wikidata and the Commons. ''' Tool of the week ''' * [https://bisikbekasi.rf.gd/index.php?page=item&id=L2 BisikBekasi] : Community-curated knowledge base where local data items [https://teletype.in/@hyloxira/qdyLFSX-1Px are integrated] with Wikidata items. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * The [[mw:Growth/Feature_summary#NH|Newcomer Dashboard]] will be deployed to Wikidata pending on-wiki configuration by Admins. The dashboard aims to provide guidance, helpful links, and mentorship opportunities for new editors. * [https://viaacode.github.io/documentation-visualisations-guido-gezelle/ Guido Gezelle on Wikidata: networking in map] - this project created 5 visualisations produced from Wikidata on the poet Guido Gezelle. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P14517|print matrix state]] (<nowiki>in printmaking, a stage of development of the relief matrix after a permanent modification</nowiki>) **[[:d:Property:P14519|body modification]] (<nowiki>deliberate altering of the human anatomy for non-medical reasons that this person or fictional character has undergone</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P14518|Roller-results.com skater ID]], [[:d:Property:P14520|Wikiparfum fragrance ID]], [[:d:Property:P14521|EU sanctions tracker subject ID]], [[:d:Property:P14522|Maoyan celebrity ID]], [[:d:Property:P14523|CINEMATODAY film ID]], [[:d:Property:P14524|DMM director ID]], [[:d:Property:P14525|Model Mayhem ID]], [[:d:Property:P14526|‎DAM song ID]], [[:d:Property:P14527|OpenParlData ID]], [[:d:Property:P14528|‎IAU member ID]], [[:d:Property:P14529|PurplePort ID]], [[:d:Property:P14530|LinkMe ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/Vistonline|Vistonline]] (<nowiki>Agenzia italiana di visti consolari e legalizzazione documenti, con sede a Roma</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Natural science/Taxon footprint|Natural science/Taxon footprint]] (<nowiki>Taxon footprint</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Sri Lanka Ministry of Education school census number|Sri Lanka Ministry of Education school census number]] (<nowiki>Unique identification number assigned to a school by the Ministry of Education of Sri Lanka, used in the annual school census and official examinations (G.C.E. O/L, A/L)</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/sport title|sport title]] (<nowiki>link to sport title (like master of sports or yokodzuna), besides chess and martial arts titles</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/dual notion in category theory|dual notion in category theory]] (<nowiki>dual notion in category theory</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/penalty shootout kicked by|penalty shootout kicked by]] (<nowiki>Indicates the person who took an individual penalty kick during a penalty shoot-out.</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Finnish educational institution ID|Finnish educational institution ID]] (<nowiki>Five-digit identification number for Finnish educational institutes assigned by Statistics Finland.</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'une personne sur ZicTrad|Identifiant d'une personne sur ZicTrad]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Skeivopedia ID|Skeivopedia ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Artistas Visuales Chilenos ID|Artistas Visuales Chilenos ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Mathlib declaration ID|Mathlib declaration ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FES digital collections person ID|FES digital collections person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BBC Bitesize topic ID|BBC Bitesize topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Encyclopedia of China (Third Edition) ID (2026)|Encyclopedia of China (Third Edition) ID (2026)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sceneweb artwork ID|Sceneweb artwork ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sceneweb production ID|Sceneweb production ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/regjeringen.no government ID|regjeringen.no government ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/regjeringen.no ministry ID|regjeringen.no ministry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/regjeringen.no politician ID|regjeringen.no politician ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Maoyan film ID|Maoyan film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant livres-cinema.info d'un auteur|Identifiant livres-cinema.info d'un auteur]], [[:d:Wikidata:Property proposal/National Operator Code (UK)|National Operator Code (UK)]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * WikiProject Highlights: ** [[d:Event:Wiki_x_K-pop_2026:_Datathon_3.0|Wiki x K-pop 2026: Datathon 3.0]] a.k.a the ICONIC BY MISTAKE EDITING party. ** [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/Ontology_Course/Projects_Offering_2/GLAM_Authority_Entity_Ontology_in_Wikidata|Ontology Course 2 / GLAM Authority Entity Ontology in Wikidata]] * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [https://www.wikidata.org/wiki/Special:Log?type=thanks&user=&page=&excludetempacct=1&wpdate=&tagfilter=&wpfilters%5B%5D=thanks&wpFormIdentifier=logeventslist Thanks Log] - who's thanking who and on what. * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q5020214|2026 FIFA World Cup (Q5020214)]] - in the United States, Mexico and Canada in 2026 * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L720932|alikaali (L720932)]] - Dagbanli noun (derived from ha <--ar) which can mean soothsayer, judge or Muslim scholar ''' Development ''' * Ontology federation: The development team is looking for people to give feedback on the new feature that allows editors on other Wikibase instances to use Wikidata's Items as statement values. ([https://wikibase-federation.com more details]) * GraphQL: ** We extended the searchItems field so that developers can now get all Item data immediately from the search results ([[phab:T416885]]) ** We are working on the ability to get only best ranked statements ([[phab:T428138]]) * MCP: The Wikidata MCP has been extended. You can now also use an MCP for other Wikibase instances. ([[d:Wikidata:MCP#Wikibase MCP|more details]]) * Wikibase Cloud: We are looking into making it possible to log into Wikibase Cloud instances with your Wikidata account to make it easier for Wikimedians to contribute on Cloud instances. * Wikidata integration in the other Wikimedia projects: ** We are planning the migration of the entity usage table to a new database cluster to handle increased usage of Wikidata's data across the Wikimedia projects. ** We are continuing our work to decrease the number of irrelevant changes coming from Wikidata that show up in Wikipedia's recent changes and watchlist. Specifically we are evaluating a prototype that looks at the rendered article before and after the change and determines if anything actually changed in the article before adding an entry to recent changes and watchlist. * Mobile editing of statements: ** We are improving support for RTL languages.([[phab:T360854]], [[phab:T427655]], [[phab:T427658]], [[phab:T427661]], [[phab:T428246]]) ** We started fixing multiple UI layout and spacing issues, including mandatory fields, value fields, snak types, references, and add-statement button usability ([[phab:T428766]], [[phab:T428761]], [[phab:T428759]], [[phab:T428450]]) ** We are improving the server-side rendering ([[phab:T409827]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:42, 15 ജൂൺ 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30669932 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #736 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-06-22. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#736]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Open request for adminship: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Administrator/Ziv|Ziv]] - RfP scheduled to end after 24 June 2026 19:26 (UTC) * New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/Nabbot_1|Nabbot 1]] - Task: Adding Turkish descriptions for scientific articles ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** The [https://wikimedia.eventyay.com/wm/wikimania2026/schedule/ Wikimania 2026 program] has been revealed, go bookmark your favourite sessions. ** [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdneBEtREhStI9VLsTJ9xKKt9L4NEU_BSr297jdOjNTkQJ64A/viewform?pli=1 Physical Training; Improving Health Articles in Africa] - 21 June, 10:00, University of Ibadan. ** The [[m:WikiIndaba_conference_2026|WikiIndaba Call for Proposals ends June 30th]] - don't forget to submit your Wikidata-sessions. ** Sessions of the WikiProjects Days 2026 event will shortly be available on Commons: [[c:Category:Wikidata_WikiProjects_Days_2026_presentations|Presentations]] / [[c:Category:Wikidata_WikiProjects_Days_2026_videos|Videos]] ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** [https://talk.tiddlywiki.org/t/wikitiddler-tiddlywiki-as-a-live-wikidata-frontend-zero-hosting-auto-updating/15419 WikiTiddler; Tiddlywiki as a live Wikidata frontend] - if you run a TiddlyWiki instance, you can now run queries to the Wikidata Query Service and convert the results to Tiddlers. ** [https://blog.tib.eu/2026/06/19/what-do-we-mean-when-we-talk-about-ai-and-open-knowledge/ TIB: What do we mean when we talk about AI and open knowledge?] - Lozana Rossenova details their experiences at the AI+Bridges Symposium. * Papers: ** [https://www.elgaronline.com/monobook/book/9781035353750/9781035353750.xml How to use Wikibase for Mixed-Methods Research], a book published by F. Bailo, E. Booth, and J. Williams ** [https://zenodo.org/records/20693572 Wikimedia as a Platform for Evidence Synthesis: Quantifying Bias and Literature Coverage in Crowd-Sourced Knowledge Graphs] by D. Mietchen, and J. Dearborn, (2026). ** [https://www.mdpi.com/2227-7390/14/12/2227 From Wikidata to Smart Tourism: A Reproducible Pipeline Based on AI and Fuzzy Logic for Interpretable Multi-Category Classification of Points of Interest] - This paper develops a reproducible pipeline that converts Wikidata POIs into an interpretable tourism taxonomy, enabling multi-category classification and personalized smart tourism applications. By Kontogianni et al., (2026) * Videos: ** [https://www.youtube.com/watch?v=EKIVrRgLQ6w Name Suggestion Index Explained: How OpenStreetMap Standardizes Brands] ** [https://www.youtube.com/watch?v=_MbZtO2Q2U0 EMCO Wikidata CoP meeting (2026-06-04)] ** [https://www.youtube.com/watch?v=AsBMBpc05sQ Using the Duplicity and WD Fist Tools to edit Wikidata] ** [https://www.youtube.com/watch?v=CkFuyX605nU Unlocking Data through Semantic Linking], presented at ENDORSE 2025 by Thora Hagen. Experiences using 19th-century German encyclopedias, demonstrating how semantic enrichment via Wikidata can reveal fascinating patterns. ** (Deutsch) [https://www.youtube.com/watch?v=K9M4mIP0mZg From your pocket to the knowledge graph: SquirrelBase] is a Wikibase instance that functions as a semantic metadata and reference platform. Make 3D smartphone captures of cultural assets, artworks, and ephemeral structures FAIR. ''' Tool of the week ''' * [https://multilingualprogramming.github.io/MotusArtium/ MotusArtium] : Wikidata GraphQL showcase application for exploring and understanding art movements (alpha version). [https://github.com/multilingualprogramming/MotusArtium/tree/main/graphql GraphQL queries used] * As seen during WikiProjects Days 2026 - [[d:Wikidata:Tools/Enhance_user_interface#Userscripts_for_improving_data_quality|Classification.js]], visualise parent classes and identify incorrections, detect superclass tree loops. To use, click ''Activate'' and copy the two lines into your Common.js page. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * Reminder: Try Ontology Federation to import Items from Wikidata to your Wikibase instance. Share your feedback in the linked survey. ([https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikibaseug@lists.wikimedia.org/thread/LOTFJGPF7V6SQ7KVE6P6RF5MDDBZBV5Q/ full announcement]) * A session at WikiProjects Days 2026 was devoted to general-purpose tools for WikiProjects. A new page under the main Wikidata tools page was created with a list and description of these tools. Take a look at [[d:Wikidata:Tools/WikiProjects|Wikidata:Tools/WikiProjects]] and add any missing tools. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P14531|meteorological intensity classification]] (<nowiki>category assigned to a meteorological system according to an intensity or classification scale; the scale should be indicated with a qualifier (P1013 and P585)</nowiki>) **[[:d:Property:P14539|perfumer]] (<nowiki>person who created a perfume</nowiki>) **[[:d:Property:P14540|‎dual notion (category theory)]] (<nowiki>dual of the concept in category theory</nowiki>) * External identifiers: [[:d:Property:P14532|catholica.cz ID]], [[:d:Property:P14533|‎Skeivopedia ID]], [[:d:Property:P14534|Mathlib Declaration ID]], [[:d:Property:P14535|Annuséries series ID]], [[:d:Property:P14536|FES digital collections person ID]], [[:d:Property:P14537|‎BBC Bitesize topic ID]], [[:d:Property:P14538|Sri Lanka Ministry of Education school census number]], [[:d:Property:P14541|Encyclopedia of China (Third Edition) ID (2026)]], [[:d:Property:P14542|OTOTOY artist ID]], [[:d:Property:P14543|livres-cinema.info author ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/Visual style|Visual style]] (<nowiki>the visual style used in a video game (or other creative work)</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Gmedia rating (video games)|Gmedia rating (video games)]] (<nowiki>Video game ratings of the Saudi Arabian rating system ({{Q|Q28717438}})</nowiki>) * External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/altinget.se person ID|altinget.se person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Il cinema ritrovato film ID|Il cinema ritrovato film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Stockholm Archipelago Trail ID|Stockholm Archipelago Trail ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/some properties for category theory|some properties for category theory]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Farzonagon ID|Farzonagon ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TV Guide film ID|TV Guide film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Letterboxd Writer ID|Letterboxd Writer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/d Hits artist ID|d Hits artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/1SCREEN Person ID|1SCREEN Person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/1SCREEN movie ID|1SCREEN movie ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fantia ID|Fantia ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/17LIVE ID|17LIVE ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CFLapedia player ID|CFLapedia player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Model-Kartei.de ID|Model-Kartei.de ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/U-NEXT Parson ID|U-NEXT Parson ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/U-NEXT Video ID|U-NEXT Video ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/H-NEXT Parson ID|H-NEXT Parson ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ABEMA Video ID|ABEMA Video ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FOD Parson ID|FOD Parson ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LRT topic ID|LRT topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FOD Video ID|FOD Video ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Jiji Press Member of Parliament ID|Jiji Press Member of Parliament ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Wildenstein Plattner Institute ID|Wildenstein Plattner Institute ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/belarusenc.by ID|belarusenc.by ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Huellas Digitales de la Memoria ID|Huellas Digitales de la Memoria ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/socrealizm.com.ua person ID|socrealizm.com.ua person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Pacelli edition person ID|Pacelli edition person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Los Angeles Historic-Cultural Monument number|Los Angeles Historic-Cultural Monument number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Writing Systems Technical Resources script code|Writing Systems Technical Resources script code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Répertoire des films classés film ID|Répertoire des films classés film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Museum of Fine Arts, Houston person ID|Museum of Fine Arts, Houston person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sri Lankan Parliament member ID|Sri Lankan Parliament member ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kanal Architecture entry ID|Kanal Architecture entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Web The Television Parson ID|Web The Television Parson ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Web The Television Work ID|Web The Television Work ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q11446|ship (Q11446)]] - large buoyant watercraft ''' Development ''' * We enabled links to WikiProjects in the sidebar and added links to WikiProjects Music, Medicine, Datasets, sum of all paintings, and elections ([[phab:T422935|T422935]], [[phab:T422935|T422935]]) * We added a floating “add statement” button that makes it easier to add statements without looking through the existing statements ([[phab:T417641|T417641]], [[phab:T428450|T428450]]). * We’re working on making sure that users can tell when statements exist before they add new ones ([[phab:T424009|T424009]]). * We made some layout fixes to wbui2025 / MEX ([[phab:T428766|T428766]], [[phab:T428761|T428761]], [[phab:T428759|T428759]], [[phab:T427658|T427658]], [[phab:T428853|T428853]]). * We refactored error handling ([[phab:T423613|T423613]]). * We’re refactoring the server-side rendering so we don’t need separate .less style files ([[phab:T409827|T409827]]). * We’re working on the interaction between scrollable values and indicator icons ([[phab:T425974|T425974]]). [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:32, 22 ജൂൺ 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30669932 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #738 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-06-29. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#737]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/TopDevsBot|TopDevsBot]] - Task/s: Create new items for software-development, design, and consulting companies from source data: topdevs.ai ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/SonalBot|SonalBot]] - Task/s: Reference Gardener (archive dead reference links) + Welcome Bot (welcome new users) * New request for comments: [[c:Commons:Requests_for_comment/Policy_update_for_AI_content|WM Commons: Policy update for AI content]] - this RfC will seek opinions on the use and allowance of AI-generated and modified content. This can have downstream impacts on Wikidata. ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** [[:meta:Wikimedia Taiwan/Wikidata Taiwan/2026年7月嘉義維基媒體街景踏查團暨工作坊|2026 Chiayi Streetview Workshop]] July 13 Time: 19:30-21:00 UTC+8 at Tâi-uân tôo-su-sik, Chiayi, Taiwan. ** OpenStreetMap X Wikidata Meetup #90 July 13 Time: 19:30-21:00 UTC+8 at [[d:Q61752245| Mozilla Community Space Taipei (Q61752245)]]. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** [https://blog.lobid.org/2026/06/23/nwbib-wikipedia-bot.html Lobid Blog: NWBibBot – Making a regional bibliography visible in Wikipedia with help from Wikidata] ** [https://tech-news.wikimedia.de/2026/06/24/knowledge-wants-to-be-found/ Tech News (WMDE) Knowledge wants to be found] - We interview Tim Wittenborg about the [https://en.borgnetzwerk.org/ WissKomm Wiki], from the Leibniz Information Center for Science and Technology in TIB Hannover. ** [https://diff.wikimedia.org/2026/06/29/bridging-open-knowledge-and-digital-rights-reflections-from-drif-2026-and-the-wikimedia-community/ Bridging Open Knowledge And Digital Rights: Reflections From DRIF 2026 And The Wikimedia Community] * Papers: [https://arxiv.org/pdf/2606.27933v1 MathModDB: A Database for Mathematical Models] - The Mathematical Models Database (MathModDB), deployed on the MaRDI Portal within Germany’s National Research Data Infrastructure, provides researchers with a curated knowledge graph that organizes scattered mathematical models, formulas, and assumptions, connects to related tools like MathAlgoDB and MaRDMO, and demonstrates practical use through cases such as plasma physics modeling. By Fiedler et al., (2026) * Videos: ** [[d:Event:WikiProjects_Days_2026#Sessions|WikiProjects Days 2026 - recordings now on Commons]], if you missed the event or want to recap what was discussed, individual session recordings are now available from the Event program. ** [[commons:File:Jason Evans, "Making Wikimedia and Linked Open Data Mainstream in GLAMs – The National Library of Wales Journey".webm|Jason Evans: Making Wikimedia and Linked Open Data Mainstream in GLAMs – The National Library of Wales Journey]] ''' Tool of the week ''' * [https://cyllchuesnconii.rf.gd/panoply/?id=8 Altilunium Panoply] : A lightweight Wikibase alternative for creating collaborative knowledge bases, written as [https://github.com/altilunium/panoply a single PHP file] with no dependencies. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * [[d:Event:WikidataCon 2027/Call for expressions of interest to host|Call for local partners: WikidataCon 2027]]: Planning is underway for the next hybrid WikidataCon, and Wikimedia Deutschland is seeking a local affiliate to co-organize the on-site event. Expressions of Interest are due by 13 July. A Q&A clinic will be held on 1 July at 15:00 UTC ([https://bbb.wikipedia.de/rooms/plp-qml-xrj-9ib/ join here]). * [[mw:Growth/Feature summary|Growth features]] are now available at Wikidata. This update enables access to Mentorship, Impact module, the Help Panel, and a simplified Newcomer Homepage (without Suggested Edits). ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest External identifiers: [[:d:Property:P14544|‎Taiwan Central News Agency news topic ID]], [[:d:Property:P14545|‎Stockholm Archipelago Trail ID]], [[:d:Property:P14546|‎Sceneweb artwork ID]], [[:d:Property:P14547|‎Sceneweb production ID]], [[:d:Property:P14548|Fantia ID]], [[:d:Property:P14549|Finnish educational institution ID]], [[:d:Property:P14550|‎altinget.se person ID]], [[:d:Property:P14551|Il cinema ritrovato film ID]], [[:d:Property:P14552|TV Guide film ID]], [[:d:Property:P14553|FOD person ID]], [[:d:Property:P14554|LRT topic ID]], [[:d:Property:P14555|Jiji Press Member of Parliament ID]], [[:d:Property:P14556|Huellas Digitales de la Memoria ID]], [[:d:Property:P14557|Museum of Fine Arts, Houston person ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/subdiscipline of|subdiscipline of]] (<nowiki>less specific academic discipline</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/has garden|has garden]] (<nowiki>Object is a {{Q|1107656}} related to this {{Q|16222597}}</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/ranking by|ranking by]] (<nowiki>issuer of a ranking</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/linguistic group|linguistic group]] (<nowiki>group of people who share the same language, regardless of their ancestry or ethnicity</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Pure Adult actress ID|Pure Adult actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Taiwan Central News Agency News tag id|Taiwan Central News Agency News tag id]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Pure Adult studio ID|Pure Adult studio ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Natural science/GBIF taxon ID|Natural science/GBIF taxon ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Digitaler Portraitindex person ID|Digitaler Portraitindex person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/torial ID|torial ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Dicionário da Língua Portuguesa ID|Dicionário da Língua Portuguesa ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Pontifical Urbaniana University ID|Pontifical Urbaniana University ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Samtrafiken-vehicle-id|Samtrafiken-vehicle-id]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sundsvall Municipality opendata ID|Sundsvall Municipality opendata ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Nakamura Kikaku ID|Nakamura Kikaku ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/KBS News topic ID|KBS News topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GIGA actress ID|GIGA actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Zen Pictures actress ID|Zen Pictures actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'une personne sur Autoroc|Identifiant d'une personne sur Autoroc]], [[:d:Wikidata:Property proposal/La Grange ID|La Grange ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Rakuten Books author ID|Rakuten Books author ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: [https://w.wiki/RtYx Roles and contributions of ? in Fictional Universes and Media franchises] ([[d:Wikidata:Request_a_query#c-Jheald-20260627104200-Fantastoria-20260627091900|source]]) * Schema examples: it's World Cup time so here's 2 soccer/football-related EntitySchemas. ** [[d:EntitySchema:E404|E404:Swedish Soccer Player]] and [[d:EntitySchema:E183|E183:Chilean Women's Football Players]] * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Logic|WikiProject Logic]] ** [[d:Wikidata:WikiProject_Roots_and_Rhythms|WikiProject Roots and Rhythms]] * WikiProject Highlights: GovDirectory has opened a [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Madagascar|Madagascar]] page. * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q615|Lionel Messi]] - 6 World Cups, scoring in the last 7 consecutive matches. ''' Development ''' * Wikidata integration in the other Wikimedia projects: ** We are continuing to evaluate the prototype for reducing the number of unnecessary edits from Wikidata that show up in watchlist and recent changes of Wikipedia and co. The approach is to look at the diff of the rendered article before and after the change from Wikidata is made. If there is no difference then the change is probably not relevant for that article. We are collecting a sample to further understand how it performs. ** To continue to address Wikidata's scaling issues, we are planning the migration of entity usage tables to the X1 cluster. * Mobile editing of statements: ** We implemented more feedback from testing of the new mobile front-end. Specifically we worked on making it clearer when a statements already exist that the editor is trying to add to the Item. ** Additionally, we made minor improvements to the look and feel of the mobile front-end. * REST API: ** REST search routes now take apihighlimits right into account ([[phab:T428032]]) ** We are starting to work on Lexeme support ([[phab:T429572]], [[phab:T429332]]) * GraphQL: ** We added support for requesting “best statements” for a given Property ([[phab:T428138]]) ** We are working on adding support for negation in Property value pair filters ([[phab:T429580]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Poland|Poland]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 14:51, 29 ജൂൺ 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30720282 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #739 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-07-06. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#738]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Closed request for adminship: **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Interface administrator/1Veertje|1Veertje]] - '''Closed as Successful''' **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Administrator/Ziv|Ziv]] - '''Closed as Successful''' * New requests for permissions/Bot: **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/gov-wikidata-match 1|gov-wikidata-match 1]] - '''Task/s:''' Link existing GOV (historical gazetteer) building-like objects to existing Wikidata building-like objects. **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/AgenticCommonsBot 1|AgenticCommonsBot 1]] - '''Task/s:''' Add [[Property:P648|Open Library ID <small>(P648)</small>]] (OpenLibrary author ID) to Wikidata items about people, only where the OpenLibrary author and the Wikidata person have been confirmed to be the same individual, with a source on every statement. * Closed request for permissions/Bot: **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/JigildikBot|JigildikBot]] - '''Approved''' **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/SonalBot|SonalBot]] - '''Approved''' **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/ias-kbase|ias-kbase]] - '''Approved''' ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** The Wikidata Platform (WDP) [[D:Event:Blazegraph Migration Office Hours - July 2026|monthly office hour]] takes place '''tomorrow''', {{zonestamp|2026-07-07 16:00|7th July at 16:00 UTC}}. These office hours are focus on the Blazegraph migration work, and the team is inviting all community members to join the discussion. ''Register via [[D:Event:Blazegraph Migration Office Hours - July 2026|the event page]]'' ** The next Wikidata+Wikibase office hours will take place on Wednesday, 18:00 CEST (in your [https://zonestamp.toolforge.org/1783526400/1783530000?zdl=fU_LqsJADP2a6SZwqXMf9C66UEHQpSiu4zR2otNMnUkX_r2jG8GFEEjCeXDOlELrVcdsvufGrsro10BlnSOL86jlXNNyG-vz7x772XX7s7s0K819JThQe-ALd6gIxv7B4zliJoinEzsCH6dUdZRd4lE5SrsfXRxY-ifzowyiwIE6odzhzdglNOphM4Ub2LpIjG1mTYlc17CgFFiM_QcWUE8v7x0F6hMOUHqIUKhCdPjM8Y7cAQ timezone]), 08th July 2026 in the Wikidata Telegram group. The Wikidata and Wikibase office hours are online events where the development team presents what they have been working on over the past quarter, and the community is welcome to ask questions and discuss important issues related to the development of Wikidata and Wikibase. ** [[m:Event:WMUK_Sandbox_Sessions/Improving_Wikidata_References:_The_Reference_Validator_Tool|Sandbox sessions: Wikidata Reference Validator Tool - improving Wikidata references]] - Aug 15, 17:00 - 18:00 UTC. ** [https://wikiedu.org/courses/documenting-america-wikidata/ Wiki Education + AASLH: Documenting America with Wikidata], a collaboration between Wiki Education and the American Association for State and Local History is offering six hour-long meetings held weekly to introduce attendees to Wikidata and improve content for Wikidata and Wikipedia on American history. Registration ends: July 17, 23:59 Pacific Time (PT) ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: (fr) [[:w:fr:Wikip%C3%A9dia:RAW/2026-07-05#Le_point_sur_la_diversit%C3%A9_de_genre_dans_les_articles|Le point sur la diversité de genre dans les articles]] in *Regards sur l'actualité du mouvement Wikimedia* * Papers: ** Spatiotemporal-Heuristic A* Search for Pruning - Historical Influence and Succession Paths in Wikidata - [https://informatika.stei.itb.ac.id/~rinaldi.munir/Stmik/2025-2026/Makalah2026/13524106_Michael%20James%20Liman_Makalah%20Stima.pdf Paper], by Michael James Liman (2026). ** Wikontic: Constructing Wikidata-Aligned, Ontology-Aware Knowledge Graphs with Large Language Models - [https://aclanthology.org/2026.eacl-long.388/ Paper] by Chepurova et al., (2026). * Videos: (Español) [https://www.youtube.com/watch?v=AL_pyY2PIOE Introduction to Wikidata] - Dr. Claudia De Souza and Prof. Dinah Wilson Fraites introduce Wikidata with Spanish-slides. ''' Tool of the week ''' * [https://zelph.org/ Zelph]: Offers powerful analysis capabilities for the complete Wikidata knowledge graph while remaining adaptable for any semantic domain. * [https://viz.luarai.com/worldcup-heights World Cup Heights]: An interactive data‑viz app that shows the heights of FIFA World Cup players, arranged so you can quickly compare teams, positions, and overall height distributions. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * [[d:Event:WikidataCon 2027/Call for expressions of interest to host|Call for local partners: WikidataCon 2027]]: Planning is underway for the next hybrid WikidataCon, and Wikimedia Deutschland is seeking a local affiliate to co-organize the on-site event. Expressions of Interest are due by 13 July. * The Wikidata Platform team has published the [[D:Wikidata:Wikidata_Platform_team/Newsletter|8th issue of its monthly newsletter]]. This edition includes updates on the migration of WDQS backend away from Blazegraph, including a transition into the next phase '''Initial Implementation (pilot) phase''' following completion of the '''installation phase'''. This update also include some Documentation on Query Rewrites the team will like the Wikidata community and all WDQS users to help review and leave feedbacks. ''see [[D:Wikidata:Wikidata_Platform_team/Newsletter|WDP monthly newsletter]] for more details'' ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P14559|prisoner number]] (<nowiki>number or identifier assigned to a prisoner, to be used as a qualifier for P2632 (place of detention)</nowiki>) **[[:d:Property:P14574|photographer]] (<nowiki>person who took this photograph</nowiki>) **[[:d:Property:P14595|‎Gmedia rating (video games)]] (<nowiki>video game ratings of the Saudi Arabian rating system</nowiki>) **[[:d:Property:P14603|visual style]] (<nowiki>the visual style used in a video game (or other creative work)</nowiki>) **[[:d:Property:P14610|garden]] (<nowiki>garden of this subject</nowiki>) **[[:d:Property:P14613|objects (category theory)]] (<nowiki>the precise objects of the category (category theory)</nowiki>) **[[:d:Property:P14614|morphisms]] (<nowiki>the precise morphisms of the category (category theory)</nowiki>) **[[:d:Property:P14615|terminal object]] (<nowiki>the precise terminal object of the category (category theory)</nowiki>) **[[:d:Property:P14616|initial object]] (<nowiki>the precise initial object of the category (category theory)</nowiki>) **[[:d:Property:P14617|products (category theory)]] (<nowiki>the precise products of the category (category theory)</nowiki>) **[[:d:Property:P14618|coproducts (category theory)]] (<nowiki>the precise coproducts of the category (category theory)</nowiki>) **[[:d:Property:P14619|isomorphisms]] (<nowiki>the precise isomorphisms of the category (category theory)</nowiki>) **[[:d:Property:P14620|monomorphisms]] (<nowiki>the precise monomorphisms of the category (category theory)</nowiki>) **[[:d:Property:P14621|epimorphisms]] (<nowiki>the precise epimorphisms of the category (category theory)</nowiki>) **[[:d:Property:P14622|regular monomorphisms]] (<nowiki>the precise regular monomorphisms of the category (category theory)</nowiki>) **[[:d:Property:P14623|regular epimorphisms]] (<nowiki>the precise isomorphisms of the category (category theory)</nowiki>) **[[:d:Property:P14624|left adjoint]] (<nowiki>the left adjoint of the functor</nowiki>) **[[:d:Property:P14625|enriched over]] (<nowiki>the base monoidal category, bicategory, etc. of the enriched category</nowiki>) **[[:d:Property:P14626|monoidal category operation]] (<nowiki>the “tensor product” bifunctor of the monoidal category</nowiki>) **[[:d:Property:P14627|2-morphisms]] (<nowiki>the precise 2-morphisms of the 2-category</nowiki>) **[[:d:Property:P14635|taxon footprint]] (<nowiki>image of a footprint of this taxon</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P14558|Sri Lankan Parliament member ID]], [[:d:Property:P14560|‎Taiwan Central News Agency news tag ID]], [[:d:Property:P14561|Model-Kartei.de ID]], [[:d:Property:P14562|Wildenstein Plattner Institute ID]], [[:d:Property:P14564|Web The Television work ID]], [[:d:Property:P14565|Web The Television person ID]], [[:d:Property:P14566|U-NEXT person ID]], [[:d:Property:P14567|U-NEXT video ID]], [[:d:Property:P14568|Sokmil director ID]], [[:d:Property:P14569|Sokmil idol ID]], [[:d:Property:P14570|socrealizm.com.ua person ID]], [[:d:Property:P14571|Répertoire des films classés film ID]], [[:d:Property:P14572|‎regjeringen.no ministry ID]], [[:d:Property:P14573|‎regjeringen.no politician ID]], [[:d:Property:P14575|Objectif plumes work ID]], [[:d:Property:P14576|National Operator Code (UK)]], [[:d:Property:P14577|‎Extended Defence of Britain Database ID]], [[:d:Property:P14578|Pacelli edition person ID]], [[:d:Property:P14579|Myludo game ID]], [[:d:Property:P14580|MyDirtyHobby ID]], [[:d:Property:P14581|Maoyan film ID]], [[:d:Property:P14582|‎Los Angeles Historic-Cultural Monument number]], [[:d:Property:P14583|Letterboxd writer ID]], [[:d:Property:P14584|KSW organization ID]], [[:d:Property:P14585|KSW person ID]], [[:d:Property:P14586|KSW place ID]], [[:d:Property:P14587|1SCREEN movie ID]], [[:d:Property:P14588|1SCREEN Person ID]], [[:d:Property:P14589|‎Artistas Visuales Chilenos propertyvalue ID]], [[:d:Property:P14590|‎Canadian Trademark Registration Number]], [[:d:Property:P14591|occitanica.eu ID]], [[:d:Property:P14592|Hancinema company ID]], [[:d:Property:P14593|ZicTrad person ID]], [[:d:Property:P14594|H-NEXT Person ID]], [[:d:Property:P14596|FOD video ID]], [[:d:Property:P14597|Farzonagon ID]], [[:d:Property:P14598|d Hits artist ID]], [[:d:Property:P14599|ABEMA video ID]], [[:d:Property:P14600|17LIVE ID]], [[:d:Property:P14604|‎regjeringen.no government ID]], [[:d:Property:P14605|Pure Adult actress ID]], [[:d:Property:P14606|Pure Adult studio ID]], [[:d:Property:P14607|‎GBIF taxon ID]], [[:d:Property:P14608|Digital portrait index person (GND) ID]], [[:d:Property:P14609|torial username]], [[:d:Property:P14611|Pontifical Urbaniana University ID]], [[:d:Property:P14628|CatDat category ID]], [[:d:Property:P14629|CatDat functor ID]], [[:d:Property:P14630|CatDat category property ID]], [[:d:Property:P14631|CatDat functor property ID]], [[:d:Property:P14632|‎Samtrafiken-vehicle ID]], [[:d:Property:P14633|GIGA actress ID]], [[:d:Property:P14634|Zen Pictures actress ID]], [[:d:Property:P14636|Olyrix artist ID]], [[:d:Property:P14637|AutorÒc 16-18 author ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review:: **[[:d:Wikidata:Property proposal/dielectric strenght|dielectric strenght]] (<nowiki>maximum electric field a material can withstand before electrical breakdown occurs</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/about page URL|about page URL]] (<nowiki>URL to the official about page</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Rakuten Books author ID|Rakuten Books author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Rakuten TV adult Person ID|Rakuten TV adult Person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant sur le Western Orthodox Wiki|Identifiant sur le Western Orthodox Wiki]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Le GRoG ID|Le GRoG ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NHK On Demand Program ID|NHK On Demand Program ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Centre for Computing History exhibit reference ID|Centre for Computing History exhibit reference ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GCD character ID|GCD character ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identificador de agente econômico na ANCINE|Identificador de agente econômico na ANCINE]], [[:d:Wikidata:Property proposal/1SCREEN Program ID|1SCREEN Program ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Architectenregister-id|Architectenregister-id]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LUDAP ID|LUDAP ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TakaWiki ID|TakaWiki ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Terceiro Tempo Que Fim Levou ID|Terceiro Tempo Que Fim Levou ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BiDünyaFilm film ID|BiDünyaFilm film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CNUC code|CNUC code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Steady username|Steady username]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NHK ONE Program ID|NHK ONE Program ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SongLyrics.com song ID|SongLyrics.com song ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Braunschweiger ProfKat ID|Braunschweiger ProfKat ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ClayArena shooter profile ID|ClayArena shooter profile ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Open Collective ID|Open Collective ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Anobii author ID|Anobii author ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Development ''' * The development team are at an offsite retreat this week. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/France|France]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 18:05, 6 ജൂലൈ 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30773585 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #740 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-07-13. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#739]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> '''Discussions''' * Open request for adminship: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Administrator/GA_Kevin|GA Kevin]] - <small>RfP scheduled to end after 14 July 2026 18:40 (UTC)</small> * New requests for permissions/Bot: ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/Nabbot_2|Nabbot 2]] - '''Task:''' Translating English descriptions to Turkish using a predefined dictionary mapping. ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/AgenticCommonsBot_1|AgenticCommonsBot 1]] - '''Task:''' Add [[d:Property:P648|Open Library ID (P648)]] (OpenLibrary author ID) to items about people, where the OpenLibrary author and Wikidata person are the same individual, when every statement is sourced. ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/EquipboardBot|EquipboardBot]] - '''Task''': Add [[d:Property:P6912|Equipboard artist ID (P6912)]] to Wikidata items for musicians, sourced from Equipboard's own database of public artist identifiers. * Call for Participation in Improving Constraints ** Just about any aspect of constraints is in scope, from rewriting existing bots to expanding the power of property constraints to adding new kinds of constraint. If you are interested, sign up in [[d:Wikidata:WikiProject_property_constraints/improving|WikiProject Property Constraints/improving]]. '''Events''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** [[wmania:2026:Wikimania|Wikimania 2026]] is fast approaching. Taking place 21 - 25 July in Paris, France. Can't attend? Register for a ticket to the [[wmania:2026:Registration|virtual event]] and watch sessions online. ** Interested in [[mw:Wikibase/Ontology-Federation|Wikibase Ontology Federation]]? Join the July 14 call, see the [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/Cleaning_Task_Force#Tuesday,_14_July_2026,_11:30_EDT_(UTC-4)|Cleaning Task Force]] page for more details. * Previous events: ** The 3rd Quarter Wikidata + Wikibase office hour was held. The transcript is available to read:<br>[[d:Wikidata:Events/Telegram_office_hour_2026-07-08|Wikidata:Events/Telegram office hour 2026 07 08]] '''Press, articles, blog posts, videos''' * Blogs ** [[Diffblog:2026/07/10/behind-better-data-inside-wikidatas-first-wikiprojects-days|Behind Better Data: Inside Wikidata’s First WikiProjects Days]] ** [[Diffblog:2026/07/12/africa-wiki-challenge-2026-in-the-ghanaian-pidgin-community-documenting-water-for-life-through-wikimedia-projects|Africa Wiki Challenge 2026 in the Ghanaian Pidgin Community: Documenting “Water for Life” Through Wikimedia Projects]] ** [[Diffblog:2026/07/09/reflecting-on-progress-and-planning-ahead-dagbani-wikimedians-user-group-holds-its-last-quarter-team-meeting|Reflecting on progress and planning ahead: Dagbani Wikimedians User Group holds its last quarter team meeting]] ** [[Diffblog:2026/07/08/eduwiki-workshop-combining-petscan-and-generative-ai-for-smarter-wikipedia-editing|EduWiki Workshop: Combining PETScan and Generative AI for Smarter Wikipedia Editing]] ** [https://computationalhistory.substack.com/p/why-computational-historians-need Why Computational Historians need Wikidata] - a substack article by Jim Clifford * Papers ** [https://dl.acm.org/doi/10.1145/3805712.3808389 A Demonstration of WikiRAG: An Evidence-based Link Prediction for Wikidata with Retrieval Augmented Generation] - WikiRAG is an interactive framework that combines automated link prediction with retrieval‑augmented generation and human validation to reliably complete knowledge graphs like Wikidata by generating candidate links, retrieving supporting evidence, and enabling users to confirm and export validated triples. By Sabu, et al., (2026) * Videos ** [https://m.youtube.com/watch?v=GRS-0nMsb1Q&pp=iggCQAE%3D&ra=m Using Open Refine] by Wikimedia Australia, Paul Duchesne presents "Using OpenRefine" during WikiCon Australia 2026, (National Film and Sound Archive, Canberra). ** [https://m.youtube.com/watch?v=oq2fjfAhsgc&pp=iggCQAE%3D&ra=m Let’s Get Mappy - making maps on Wikimedia platforms] by Wikimedia Australia, Alex Lum presents how location (pushpin) maps, locator maps, and interactive "slippy" local maps end up on Wikipedia, and how infoboxes, Wikidata and OpenStreetMap works together to generate them ** (繁體中文/zh-TW) [https://www.youtube.com/watch?v=YaOjh92PPuI Tutorial on Editing Temple Data for Wikidata and Wikimedia Commons] - recording of a workshop (July 5) on Tutorial on Editing Temple Data for Wikidata and Wikimedia Commons, held by Wikimedia Taiwan Community and OSM Taiwan. ** [https://www.youtube.com/watch?v=VxCTNRqnOKw Open data tools for cultural heritage] 2nd session in the workshop series “Open Data to Strengthen Online Cultural Heritage,” held March 24, 2026, and organized by the National Library of Uruguay (BNU), Wikimedians of Uruguay, Datysoc, and Data Uruguay. ** [https://www.youtube.com/watch?v=ZrzycFNeVyI GLAMs and Citizen Science Encouraging and Enabling Participation] - Siobhan Leachman presents "citizen science workflows" (BHL, iNaturalist, Bionomia, Wikidata) to show how GLAM's can empower citizen scientists to reuse their collections. '''Tool of the week''' *[https://rudof-project.github.io/ rudof] can be used as a command line tool or can be embedded as a library using cargo. It can be used to validate RDF data represented with different syntaxes like Turtle, NTriples, to name a few. As well as RDF data available through SPARQL endpoints like Wikidata '''Other Noteworthy Stuff''' * A [[d:Wikidata:Project_chat#c-Ainali-20260623132900-Need_of_a_process_to_become_a_mentor|Project Chat discussion]] on the new [[mw:Help:Growth/Mentorship|Mentorship features]]. Self-enrollment has been enabled with the following requirements - account age: 365 days, edits: 500. * There is also a [[d:Wikidata:Project_chat#c-Bovlb-20260709235700-Discussion|proposal]] to add an advisory message to new accounts that create multiple items. '''Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]: ** General datatypes: none ** External identifiers: [[:d:Property:P14638|Rakuten TV adult person ID]], [[:d:Property:P14639|KBS News topic ID]], [[:d:Property:P14640|Rakuten Books author ID]], [[:d:Property:P14641|PTS News Network topic ID]], [[:d:Property:P14642|Nakamura Kikaku ID]], [[:d:Property:P14643|‎La Grange person ID]], [[:d:Property:P14644|‎Fontaines de Belgique ID]], [[:d:Property:P14645|NHK On Demand program ID]], [[:d:Property:P14646|1SCREEN program ID]], [[:d:Property:P14647|LUDAP ID]], [[:d:Property:P14648|Bianco keyword ID]], [[:d:Property:P14649|Architectenregister ID]], [[:d:Property:P14650|‎ClayArena shooter profile ID]], [[:d:Property:P14651|‎Sundsvall Municipality opendata beach ID]], [[:d:Property:P14652|Terceiro Tempo Que Fim Levou ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review: ** General datatypes: ***[[:d:Wikidata:Property proposal/relocated from|relocated from]] (<nowiki>Object is the original or former {{Q|17334923}} of the permanently relocated {{Q|16222597}}</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/OpenType script tag|OpenType script tag]] (<nowiki>identifier for a script in OpenType</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/transforms from|transforms from]] (<nowiki>this fictional or mythical entity transforms from that form</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Korean Classification of Administrative Districts|Korean Classification of Administrative Districts]] (<nowiki>code assigned to an administrative district of South Korea in the Korean Classification of Administrative Districts</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/Anobii book ID|Anobii book ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Google Maps Place ID|Google Maps Place ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Viberate Artist ID|Viberate Artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brussels Inventory of Architectural Heritage style ID|Brussels Inventory of Architectural Heritage style ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brussels Inventory of Architectural Heritage designer ID|Brussels Inventory of Architectural Heritage designer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TuneCore Japan artist ID|TuneCore Japan artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Deltarune Wiki article ID|Deltarune Wiki article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/INAPP OA author ID|INAPP OA author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CNR-IRIS ID|CNR-IRIS ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AnimeOshi anime ID|AnimeOshi anime ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Guide Japan Person ID|Guide Japan Person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CD Journal Artist ID|CD Journal Artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CIDIM Artist ID|CIDIM Artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Operabook Artist ID|Operabook Artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Mizan al-Arab poet ID|Mizan al-Arab poet ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Norton Simon Museum object ID|Norton Simon Museum object ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/OpenStreetMap data item ID|OpenStreetMap data item ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant sur le Western Orthodox Wiki|Identifiant sur le Western Orthodox Wiki]], [[:d:Wikidata:Property proposal/A World Made by Travel person ID|A World Made by Travel person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Scent Base notes ID|Scent Base notes ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/radio.net IDs|radio.net IDs]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Scent Base perfumer ID|Scent Base perfumer ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! '''Did you know?''' * Query examples: [https://w.wiki/SJfA Items only connected to Telugu Wikipedia] ([[d:Wikidata:Request_a_query#c-Ainali-20260712084300-Stefan_Kühn-20260712083900|source]]) - change the language code 'te' to make it work with any other Wikipedia * Schema examples: [[d:EntitySchema:E269|French historic monument (E269)]] - With Wikimania taking place in the French Capital, you can use this entity schema if you feel inspired to or expand items on French monuments. * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Pleasant_Goat_and_Big_Big_Wolf|Project Pleasant Goat and Big Big Wolf]] - a Chinese-animated television franchise. ** (Français) [[d:Wikidata:Wikiproject_Orthodox_Christianity|Project Orthodox Christianity]] ** [[d:Wikidata:WikiProject_SUNY_Libraries_EMCO|Project SUNY Libraries EMCO]] * WikiProject Highlights: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Poland|Project Govdirectory Poland]] added several new subpages detailing coverage and progress on State, Local Agencies and Marshall's Offices. **[[d:Wikidata:WikiProject_property_constraints|Project Property Constraints]] added a subpage: [[d:Wikidata:WikiProject_property_constraints/improving|Improving]] - a call for participation, as a result of discussions during WikiProjects Days 2026. * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/Most_sitelinked_items/with_statements|Most sitelinked Items (with statements)]] '''Development''' * Blazegraph migration: We are continuing to prepare the Query UI, Query Builder, constraint checks, etc for the migration to QLever ([[phab:T425618]]) * Wikidata integration in the Wikimedia projects: We are investigating some Lua modules to find ones responsible for a lot of unnecessary entries in Watchlist and Recent changes on Wikipedia and co ([[phab:T429366]]) * GraphQL: Added support for negation in property value pair filters ([[phab:T429580]]) * REST API: We are working on the first pieces of support for Lexemes: retrieving a full Lexeme ([[phab:T429332]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. '''Weekly Tasks''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2026 07 06|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current| Help translate]] · [[:d:User:Danny Benjafield (WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] [[:d:User talk:Danny Benjafield (WMDE)|talk]] ·''' [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 18:01, 13 ജൂലൈ 2026 (UTC) </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30773585 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary 741 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-07-20. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#740]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/RupumpedBot|RupumpedBot]] - '''Task/s:''' When an Item on a Kenyan river has a Swahili label but no English version, this bot will derive an English label and description. ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/William_Avery_Bot_14|William Avery Bot 14]] - '''Task/s:''' Change values of url properties in mainspace that link to http://web.archive.org/ to use the https protocol (requested at [[d:Wikidata:Bot_requests#Request_to_make_HTTPS_for_Wayback_Machine_recurrent_(2026-07-17)|Bot requests#Make HTTPS for Wayback Machine recurrent]]) ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** Wikimania is about to begin. Whether you're attending on-site or virtually, plan your sessions so you don't miss any. *** [https://wikimedia.eventyay.com/wm/wikimania2026/schedule/ Full program] / [[wmania:2026:Program/Wikidata|Wikidata-only program]] *** Get your [https://wikimedia.eventyay.com/wm/wikimania2026/ virtual ticket] ** OpenStreetMap X Wikidata Meetup #91 Aug 10 Time: 19:30-21:00 UTC+8 at [[d:Q61752245| Mozilla Community Space Taipei (Q61752245)]]. ** [https://force11.org/post/webinar-metadata-for-all-with-wikidata Force11 webinar: Metadata for all with Wikidata] will look at three novel applications, WikiCite, the Trans Music Achive and the Pratt Institute. Held online August 26, 13-14:00 UTC. Please register for the access link. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** [https://blog.johl.io/calling-wikifunctions-for-der-die-das/ Calling Wikifunctions for der, die, das] ** [https://diff.wikimedia.org/2026/07/18/how-to-strengthen-the-public-domain-with-wikidata/ How to strengthen the public domain with Wikidata] ** [https://rtnf.substack.com/p/altilunium-panoply-v26719 Altilunium Panoply v26.7.19] : In this latest release, the external Wikidata connection logic has undergone a major architectural overhaul to improve internal trace mapping. * Videos: ** (Svenska) [https://www.youtube.com/watch?v=eiYEdXCA3z4 Strategic inclusion of library data on Wikidata] - first recorded at Digikult 2019, with Alicia Fagerving. ** (Français) [https://www.youtube.com/watch?v=FA5i80xTXpU I’ll explain how Wikidata works! (Livestream recording)], [[d:User:Lyoko%C3%AF|User:Lyokoï]] will introduce Wikidata and its concepts and the fundamentals of editing. ** (繁體中文/zh-TW) [https://www.youtube.com/watch?v=NCswknRt7wg Wikivoyage Guidelines for editing Temple information] ** [https://www.youtube.com/watch?v=VGtGZhE7e-E How to use Wikibase for Mixed Methods Research], with Francesco Bailo. Recorded at SICSS Melbourne 2026 (Summer Institute in Computational Social Science). * Games: [https://www.webwoven.org/ Webwoven] - a new game has surfaced, powered by Wikidata. Race from start to finish in as few connections as possible. Already includes Leaderboards, daily challenges and multiplayer. Sure to be a hit at future Wikidata events. ''' Tool of the week ''' *[https://wikivibes.toolforge.org/#/ wikivibes] is a tool by [[User:Magnus Manske|Magnus Magnus]] that play public domain music from Commons, tracked by Wikidata ''' Other Noteworthy Stuff ''' * Jobs: ** [https://wikimedia-deutschland.softgarden.io/job/65367316/Interim-Engineering-Manager-Wikidata-for-Wikimedia-Projects-all-genders-?jobDbPVId=279178738&l=en (Interim) Engineering Manager - Wikidata For Wikimedia Projects] - Hybrid ** [https://job-boards.greenhouse.io/wikimedia/jobs/8060307?gh_src=uginyj6n1us Senior Software Engineer, Wikidata Platform] - Remote ** [https://job-boards.greenhouse.io/wikimedia/jobs/8060261?gh_src=4n8hpqkx1us Software Engineer, Wikidata Platform] - Remote ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]: ** General datatypes: none ***[[:d:Property:P14659|‎about page URL]] (<nowiki>URL to the official about page</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Property:P14653|Western Orthodox Wiki ID]], [[:d:Property:P14654|Steady publication ID]], [[:d:Property:P14655|‎Open Collective ID]], [[:d:Property:P14656|‎Guide du Rôliste Galactique ID]], [[:d:Property:P14657|CNUC code]], [[:d:Property:P14658|Centre for Computing History exhibit reference ID]], [[:d:Property:P14660|Braunschweiger ProfKat ID]], [[:d:Property:P14661|CNR-IRIS author ID]], [[:d:Property:P14662|Anobii Book ID]], [[:d:Property:P14663|Anobii author ID]], [[:d:Property:P14664|TuneCore Japan artist ID]], [[:d:Property:P14665|TakaWiki numeric page ID]], [[:d:Property:P14666|Norton Simon Museum object ID]], [[:d:Property:P14667|Guide Japan Person ID]], [[:d:Property:P14668|CD Journal artist ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review: ** General datatypes: ***[[:d:Wikidata:Property proposal/autoptic examination|autoptic examination]] (<nowiki>time of last direct examination of the inscribed object</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Tabular data series|Tabular data series]] (<nowiki>A tabular data series in Commons that models the given concept</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/data series|data series]] (<nowiki>A data series about the given topic.</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/incumbent before dissolution|incumbent before dissolution]] (<nowiki>entity incumbent in a position before its dissolution for an election</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/former operator|former operator]] (<nowiki>entity, company, military service, or organisation which is notable for previously operated the item, aircraft, vehicle, or other equipment</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/número de la plaza|número de la plaza]] (<nowiki>square number</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/PISAI ID|PISAI ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Ko-fi page ID|Ko-fi page ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Scent Base brand ID|Scent Base brand ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Etsy shop name|Etsy shop name]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Overcast podcast ID|Overcast podcast ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Grillplatser.nu ID|Grillplatser.nu ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Criticker Film ID|Criticker Film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/HAND ID|HAND ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Open Language Archives Community language code|Open Language Archives Community language code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant Ciel d'oc d'une publication|identifiant Ciel d'oc d'une publication]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ODiD ID|ODiD ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Generic/Numero de Registre Tributari|Generic/Numero de Registre Tributari]], [[:d:Wikidata:Property proposal/UntitledDb People ID|UntitledDb People ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MissEvan drama ID|MissEvan drama ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MissEvan sound ID|MissEvan sound ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MissEvan ID|MissEvan ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MissEvan voice actor ID|MissEvan voice actor ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fmfenxiang FM ID|Fmfenxiang FM ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fmfenxiang sound ID|Fmfenxiang sound ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fmfenxiang seiyuu ID|Fmfenxiang seiyuu ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Development ''' * Wikidata Query Service: We are working on adapting the Query Service UI to get it ready for the move to QLever * Mobile editing of statements: We are continuing to fix small issues found in testing * Lexemes: We are continuing the work on adding support for Lexemes to the REST API * Sustainability: ** We are preparing the migration of some database tables on the client wikis that track the usage of Wikidata's data in articles on Wikipedia and co ** We are further investigating how many changes from Wikidata that currently get sent to Wikipedia and co don't actually lead to a change in the article to be able to reduce these cases further [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:56, 20 ജൂലൈ 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30773585 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #742 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-07-27. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#741]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: **[[Wikidata:Requests for permissions/Bot/AuntuBot|AuntuBot]] - '''Task/s:''' Per the approved bot request at commons:Commons:Bots/Requests/AuntuBot, I am in the process of uploading approximately 50,000 issues of the Bangladesh Gazette to Wikimedia Commons. We need to a parent Wikidata item for each specific issue/volume to import and organize these files on Bengali Wikisource. Note that AuntuBot has already been granted a bot flag on Wikimedia Commons for the file uploads. **[[Wikidata:Requests for permissions/Bot/Rebot 2|Rebot 2]] - '''Task/s:''' We recently created the new property perspective (P14345) (Wikidata:Property proposal/anatomical view). With Rebot, I plan to move: *About 570 statements from depicts (P180) to perspective (P14345) as a property *About 1400 statements from depicts (P180) to perspective (P14345) as a qualifier of image (P18) **[[Wikidata:Requests for permissions/Bot/Rebot 3|Rebot 3]] - '''Task/s:''' Import 1389 instances of taxon author citation (P6507) from this Catalan Wikipedia list, compiled by bot from the articles. **[[Wikidata:Requests for permissions/Bot/Rebot 4|Rebot 4]] - '''Task/s:''' The task consists in changing these 1072 items. It has to change creator (P170) to the new property photographer (P14574). Also there are 1000+ items in which the property should be used as a qualifier. **[[Wikidata:Requests for permissions/Bot/Openpep|Openpep]] - '''Task/s:''' Maintenance of Politically Exposed Person (PEP) data on Wikidata for Thai government officials. Specifically: *Creating new Wikidata items for Thai politicians not yet in the database *Adding P39 (position held) claims with proper qualifiers (P580 start time, P582 end time, P2937 legislative term for legislators, P1365/P1366 replaces/replaced by, P1545 series ordinal) *Adding P102 (member of political party) with date qualifiers *Adding P569 (date of birth), P106 (occupation), P21 (sex or gender), P19 (place of birth), P1559 (name in native language) *Setting and correcting labels, descriptions, and aliases *Removing incorrect claims and deduplicating *Adding social media profiles (P2003 Instagram, P2013 Facebook, P11705 Facebook numeric ID) **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/DutchFixer|DutchFixer]] - '''Task/s:''' Reformat Dutch verb forms that are listed as [[Q1994301|past tense <small>(Q1994301)</small>]], [[Q814722|participle <small>(Q814722)</small>]] to simply use [[Q12717679|past participle <small>(Q12717679)</small>]] ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** Vladimir Terentyev used the set of names for [https://vova.today/en/works/plofornot/ every dish from Wikidata] -- labels and aliases in every language -- along with restaurant data from OpenStreetMap to develop a world map of dish names, attempting to answer the research question: "Where does plov end and biryani begin, and who really draws these borders?" ** [https://oshwa.org/announcements/giving-open-source-hardware-a-place-on-wikidata/ Giving Open Source Hardware a Place on Wikidata] ** [https://blog.tib.eu/2026/07/27/simplified-entry-of-complex-data-into-wikibase/ Simplified entry of complex data into Wikibase] ** [https://diff.wikimedia.org/2026/07/24/grateful-and-growing-reflecting-on-my-wiki-afrodemics-fellowship-pilot-cohort/ Grateful and Growing: Reflecting on My Wiki Afrodemics Fellowship, Pilot Cohort] * Papers: [https://ojs.aaai.org/index.php/ICWSM/article/view/42790 DivinWD: Exploring the Diversity of Scientific Publications in Wikidata] - DivinWD is a large open-source dataset of over 23 million triples and 1.2 million scholarly articles (2010–2024), integrating Wikidata with five bibliographic sources and gender data to enable transparent diversity analyses in science while documenting biases and infrastructural limitations. By Saletti et. al., (2026) ''' Tool of the week ''' *[https://osm.wikidata.link/ OWL Places], the Wikidata-OpenStreetMap matching tool, can now add OpenStreetMap IDs to Wikidata ''' Other Noteworthy Stuff ''' * [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikibaseug@lists.wikimedia.org/thread/4ODLBGNPJVVMLFCRJUMODQ3SQEPPOXCE/ Wikibase Suite Deploy 7.1.0 and other upgrades] ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]: ** General datatypes: ***[[:d:Property:P14669|dielectric strength]] (<nowiki>electric field strength that causes electrical breakdown of an insulating material under specified test conditions</nowiki>) ***[[:d:Property:P14672|still taken from the audiovisual work]] (<nowiki>image comes from the given audiovisual work</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Property:P14670|Operabook artist ID]], [[:d:Property:P14671|‎MPA certificate number]], [[:d:Property:P14673|‎Deltarune Wiki article ID]], [[:d:Property:P14674|A World Made by Travel person ID]], [[:d:Property:P14675|UntitledDb person ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review: ** General datatypes: ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Fediverse app|Fediverse app]] (<nowiki>Fediverse platform of the instance or address</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Fediverse instance URL|Fediverse instance URL]] (<nowiki>Ferdiverse instance of/about the subject</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/reference amount|reference amount]] (<nowiki>Amount of the food that contains a particular quantity of a nutrient.</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Qidian Book ID|Qidian Book ID]] (<nowiki></nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/Garance item ID|Garance item ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kinorating|Kinorating]], [[:d:Wikidata:Property proposal/IGN producer|IGN producer]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fediverse address|Fediverse address]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Music & Opera artist ID|Music & Opera artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LFL player ID|LFL player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Soccer365.net tournament ID|Soccer365.net tournament ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/kicker.de coach ID|kicker.de coach ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BeSoccer team ID|BeSoccer team ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FootballFakts.ru stadium ID|FootballFakts.ru stadium ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SofaScore tournament ID|SofaScore tournament ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Foot Mercato club ID|Foot Mercato club ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Lithuanian movie register ID|Lithuanian movie register ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Foot Mercato referee ID|Foot Mercato referee ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BeSoccer referee ID|BeSoccer referee ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kicker.de referee ID|Kicker.de referee ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Soccer365.net referee ID|Soccer365.net referee ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/UNESCO Observatory of Killed Journalists ID|UNESCO Observatory of Killed Journalists ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Soccer365.net stadium ID|Soccer365.net stadium ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MFL player ID|MFL player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Okko movie ID|Okko movie ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RIA Novosti organization ID|RIA Novosti organization ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/OpenParliamentTV person ID|OpenParliamentTV person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/OpenParliamentTV organization ID|OpenParliamentTV organization ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/OpenParliamentTV term ID|OpenParliamentTV term ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Camping.se ID|Camping.se ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/classicalive artist ID|classicalive artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Chess Games tournament ID|Chess Games tournament ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Chess.com tournament ID|Chess.com tournament ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MusiciansPage artist ID|MusiciansPage artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Flemish educational institution number|Flemish educational institution number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Giovani Artisti italiani ID|Giovani Artisti italiani ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/365chess.com tournament ID|365chess.com tournament ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Norwegian Athletics athlete ID|Norwegian Athletics athlete ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LinkedIn numeric company ID|LinkedIn numeric company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Lulu spotlight ID|Lulu spotlight ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RPGnet Index ID|RPGnet Index ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/EU Treaties and Agreements database ID|EU Treaties and Agreements database ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Development ''' * The team were at Wikimania this past week so not much development happened. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 16:32, 27 ജൂലൈ 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30846852 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #743 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-08-04. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#742]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' *[[Wikidata:Requests for permissions/Bot/INAPerson 1|INAPerson 1]] - Task/s: Create Wikidata pages entries for mostly French journalists, using INA (French National Audiovisual Institute) catalogue as reference. ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** [[Diffblog:wikimedia-research-conference-in-the-cee-region-programme-coming-in-august-registration-open|Wikimedia & Research conference in the CEE region: programme coming in August, registration open]] - follow link for registration instructions, (onsite) open until August 26, (online) open until at least October 5. Event takes place Katowice, Poland, October 9-10, 2026. ** [https://www.dublincore.org/conferences/2026/sessions/workshop-wikidata-open-innovation/ Workshop: Wikidata for Open Innovation] - DCMI 226. Held on August 3 by Kalliopi Mathios, participants will get hands-on experience of Wikidata for use in Libraries, Industry and Communities. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Papers: ** the [[:d:Q140818826|proceedings]] of the conference [[:d:Q131418010|Wikidata and Research]] (cf. [[:meta:Wikidata and research|Meta page]]), held in Florence (Italy) on June 5-6, 2025, have been published on July 2026 and are available in CC-BY 4.0 license: ''[https://books.fupress.com/isbn/9791221510102 Wikidata e la ricerca. Condividere esperienze / Wikidata and Research. Sharing Experiences]''; 32 papers, 25 in English and 7 in Italian, deal with the usage of Wikidata and other Wikibase instances in different fields of academic research ** [https://arxiv.org/html/2607.25959 Detecting Knowledge Inconsistencies Across Text, Tables, and Knowledge Graphs] by Wei et al., (2026). This paper introduces ''Kontrast'': a tool for comparing Wikidata's statements against Wikipedia tables (and text) to find conflicting information or inconsistencies and missing data. * Videos: [https://www.youtube.com/watch?v=PA8pp1Qsh4M LIVE Wikidata Editing #123] with hosts [[d:User:Ainali|User:Ainali]] and [[d:User:Abbe98|User:Abbe98]] ''' Tool of the week ''' * [https://leximap.toolforge.org/ Leximap]: Create a colour-coded map of Lexemes from a Wikisource page's text, roll-over individual words to discover more about the lemma * [https://thefilmmap.com/ Filmmap]: a free interactive map of filming locations built from Wikidata. Search the title to see where it’s shot or a place to see what was made there *[https://www.wikidata.org/wiki/User:Danielyepezgarces/Cradle-gadget Cradle-gadget] – A new user script embeds the Cradle form editor into Wikidata item pages, enabling schema-based editing with ShEx. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * Job vacancy: [https://job-boards.greenhouse.io/wikimedia/jobs/8060261 (Remote) Software Engineer for the Wikidata Platform team]. * [https://www.wikibase.cloud/hosting-policy/pilot Wikibase Cloud has a new hosting policy (pilot version)] * [https://f-droid.org/en/packages/app.subster/ Subster] - a timeline-based Wikidata-powered game that plays songs from your own music collection and asks you to rank it against other songs in your hand. Like a digital, cardless version of Hitster. Requires a subsonic-compatible music server to connect to. * Uyen developed a tool in which you can visualize and inspect content gaps and shared content between different Wikipedia editions, as well as topic distributions: https://wiki-gap-finder.toolforge.org/ Check it out and give them [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSc-ff0w-oUCEQXoQsCRxuiz5aOiOSes6kfWti5-KsKGgOgezg/viewform feedback]. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]: ** General datatypes: ***[[:d:Property:P14687|tabular data series]] (<nowiki>A tabular data series in Commons that models the given concept</nowiki>) ***[[:d:Property:P14701|infobox chronology]] (<nowiki>indicate the place of an item in an Infobox chronology, as seen on the Wikipedias.</nowiki>) ***[[:d:Property:P14726|‎OpenType script tag]] (<nowiki>identifier for a script in OpenType, without trailing spaces</nowiki>) ***[[:d:Property:P14733|‎Fediverse app]] (<nowiki>Fediverse platform of the instance or address</nowiki>) ***[[:d:Property:P14734|‎Fediverse instance URL]] (<nowiki>Ferdiverse instance of/about the subject</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Property:P14676|Viberate artist ID]], [[:d:Property:P14677|Brussels Inventory of Architectural Heritage style ID]], [[:d:Property:P14678|Brussels Inventory of Architectural Heritage designer ID]], [[:d:Property:P14679|radio.net station ID]], [[:d:Property:P14680|radio.net podcast ID]], [[:d:Property:P14681|Sokmil AV performer ID]], [[:d:Property:P14682|Scent Base brand ID]], [[:d:Property:P14683|Scent Base notes ID]], [[:d:Property:P14684|Scent Base perfumers ID]], [[:d:Property:P14688|PISAI ID]], [[:d:Property:P14689|CIDIM Artist ID]], [[:d:Property:P14690|Etsy shop name]], [[:d:Property:P14691|‎Open Language Archives Community language code]], [[:d:Property:P14692|‎OpenStreetMap Wiki item ID]], [[:d:Property:P14695|Ko-fi page ID]], [[:d:Property:P14696|KinoRating ID]], [[:d:Property:P14697|‎Korean Classification of Administrative Districts]], [[:d:Property:P14698|UNESCO Observatory of Killed Journalists ID]], [[:d:Property:P14699|SofaScore tournament ID]], [[:d:Property:P14700|RIA Novosti organization ID]], [[:d:Property:P14702|MFL player ID]], [[:d:Property:P14703|‎MissEvan username]], [[:d:Property:P14704|Soccer365.net referee ID]], [[:d:Property:P14705|Soccer365.net stadium ID]], [[:d:Property:P14706|Soccer365.net tournament ID]], [[:d:Property:P14707|‎IGN producer ID]], [[:d:Property:P14708|kicker.de coach ID]], [[:d:Property:P14709|Kicker.de referee ID]], [[:d:Property:P14710|Lithuanian movie register ID]], [[:d:Property:P14712|LFL player ID]], [[:d:Property:P14713|BeSoccer referee ID]], [[:d:Property:P14714|BeSoccer team ID]], [[:d:Property:P14715|OpenParliamentTV organization ID]], [[:d:Property:P14716|OpenParliamentTV person ID]], [[:d:Property:P14717|OpenParliamentTV term ID]], [[:d:Property:P14718|Foot Mercato referee ID]], [[:d:Property:P14719|Foot Mercato club ID]], [[:d:Property:P14720|FootballFakts.ru stadium ID]], [[:d:Property:P14721|Chess Games tournament ID]], [[:d:Property:P14722|Chess.com tournament ID]], [[:d:Property:P14723|‎Camping.se ID]], [[:d:Property:P14724|Garance item ID]], [[:d:Property:P14725|‎OpenType language system tag]], [[:d:Property:P14727|Okko movie ID]], [[:d:Property:P14728|‎Grillplatser.nu ID]], [[:d:Property:P14729|Número de Registre Tributari]], [[:d:Property:P14730|‎MissEvan sound ID]], [[:d:Property:P14731|‎MissEvan drama ID]], [[:d:Property:P14732|‎Flemish educational institution number]], [[:d:Property:P14735|Norwegian Athletics athlete ID]], [[:d:Property:P14736|RPGnet Index ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review: ** General datatypes: ***[[:d:Wikidata:Property proposal/ENS name|ENS name]] (<nowiki>Ethereum Name Service (ENS) domain associated with a person or entity</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Inventaire régional du patrimoine en Wallonie ID|Inventaire régional du patrimoine en Wallonie ID]] (<nowiki></nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/member of musical group|member of musical group]] (<nowiki>member of musical group</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/name type|name type]] (<nowiki>type of noun or name the sense is</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/CINE21 Program ID|CINE21 Program ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Rakuten TV adult maker ID|Rakuten TV adult maker ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DMM maker ID|DMM maker ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/sukumizu.tv actress ID|sukumizu.tv actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GAS actress ID|GAS actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Paradise TV Parson ID|Paradise TV Parson ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/syukou-club(X-DIABLO) actress ID|syukou-club(X-DIABLO) actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brazilian Fauna Taxonomic Catalogue ID|Brazilian Fauna Taxonomic Catalogue ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CINE21 company ID|CINE21 company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/STAPI Book ID|STAPI Book ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/STAPI Comics ID|STAPI Comics ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/STAPI Episode ID|STAPI Episode ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/STAPI Performer ID|STAPI Performer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Qidian Author ID|Qidian Author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Medieval Unicode Font Initiative ID|Medieval Unicode Font Initiative ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Apple Maps place id|Apple Maps place id]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Filmycast person ID|Filmycast person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/EORI|EORI]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GBIF Specimen (occurrence)|GBIF Specimen (occurrence)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/d anime store Parson ID|d anime store Parson ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/d anime store work ID|d anime store work ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Crank-in! Parson ID|Crank-in! Parson ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Crank-in! drama ID|Crank-in! drama ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Crank-in! animation ID|Crank-in! animation ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Crank-in! movie ID|Crank-in! movie ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Elite Prospects team ID|Elite Prospects team ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/r-hockey.ru team ID|r-hockey.ru team ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Elite Prospects stadium ID|Elite Prospects stadium ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/izohli.uz word ID|izohli.uz word ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Dubbinfo ID|Dubbinfo ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DBNL chamber of rhetoric ID|DBNL chamber of rhetoric ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BLS Code|BLS Code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/JoJo's Bizarre Encyclopedia article ID|JoJo's Bizarre Encyclopedia article ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: [https://w.wiki/T5E4 Retrieve all Belgian writers without an article on French Wikipedia] ([[d:Wikidata:Request_a_query#c-ScriptaBelgica-20260723083200-ScriptaBelgica-20260719201400|source]]) * Schema examples: [[d:EntitySchema:E408|Swedish barbecue areas (E408)]] * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject_Occitan|Project Occitan]] * WikiProject Highlights: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Broadcasting|Project Broadcasting]] - after 10 years of inactivity, the project has been revived with a flurry of activity . Of particular interest is the change in broadcasting scope from primarily airwave to internet transmission. ** [[Wikidata:WikiProject_Malaysia/Activity/Datathon/Japan_Week_Datathon/Data_Item_List/UNIS|Wiki x K-pop 2026 • Editing Party - Japan Week Datathon]] * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [https://wikidata-terminator.toolforge.org/?list&mode=tx#/ Wikidata Terminator] - find items that lack Label, description or sitelink. * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q842|Oman (Q842)]] - state in western Asia * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L648863|cheche (L648863)]] ''' Development ''' * Wikidata integration in the other Wikimedia projects: ** We reviewed samples of Wikidata-related entries in Recent changes and watchlist on Wikipedia and co in order to see which additional changes we can remove because they don't change the article. ** We are preparing for the migration of the entity usage table to the extension database cluster to address database scalability issues ([[phab:T424133]]) * Wikidata Query Service: We are continuing to adapt the Query Service UI and the Quality Constraints extension for the upcoming move from Blazegraph to QLever. * REST API: We are continuing to add support for Lexemes, specifically retrieving a full Lexeme (GET) ([[phab:T429332]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Seychelles|Seychelles]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] . [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 06:55, 4 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30872537 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == 06 August 2026 == നമസ്കാരം @[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|Ranjithsiji]], എനിക്ക് ഒരു സംശയം ഉണ്ട്. 2011 മുതൽ [[നിക്കോള ടെസ്‌ല|നികോള ടെസ്‌ല]] (Nikola Tesla) ആണ് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട ലേഖനം ആയി കിടക്കുന്നത്. ഇത് എപ്പോഴാണ് മാറുക? ഇതുപോലെ തന്നെ മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ പുതിയ എഡിറ്റർമാരുടെ കുറവ് പരിഹരിക്കാൻ ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയയിലെ 'Teahouse' മാതൃകയിൽ ഒരു പുതിയ ഇടം ആരംഭിച്ചാൽ നന്നായിരിക്കും എന്ന് കരുതുന്നു. നിലവിലെ സഹായമേശ പലർക്കും ഉപയോഗിക്കാൻ അല്പം സങ്കീർണ്ണമാണ് പുതിയ ഉപയോക്താക്കൾക്ക് എളുപ്പത്തിൽ സൗഹൃദപരമായും സംശയങ്ങൾ ചോദിക്കാൻ വേണ്ടി നമുക്ക് 'വിക്കിപീഡിയ:ചായക്കട' എന്ന പേരിൽ ഒരു പേജ് രൂപീകരിക്കാമോ? ആവശ്യമാണെങ്കിൽ ഈ പേജിന്റെ അടിസ്ഥാന രൂപകൽപ്പനയും എഴുത്തുകളും തയ്യാറാക്കാൻ ഞാൻ തയാറാണ്. [[ഉപയോക്താവ്:TheGreatEditor024|TheGreatEditor024]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:TheGreatEditor024|സംവാദം]]) 10:49, 6 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == Language Diversity Hub evaluation survey: your input needed! == The Wikimedia Foundation is evaluating hub pilots to understand their work, outcomes, and future direction. As part of this, we're gathering feedback on how hub services and activities have contributed to concrete, measurable outcomes. You're receiving this because you're part of the Language Diversity Hub audience group, and we'd value your perspective. Your feedback will help inform the evaluation and strengthen our understanding of the Hub's impact. The survey takes about 10–15 minutes, and we kindly ask that you respond by '''10 August 2026.''' '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_6KXVndZhZvlSoUS Survey Link]''' The Foundation is not collecting personal data through this survey. Responses will be reviewed and consolidated by audience group — analyzed collectively rather than attributed to individuals. Thank you for contributing. Your feedback helps ensure this evaluation reflects the perspectives of communities, affiliates, and others connected to the Hub. Questions? Contact strategy2030@wikimedia.org. Sincerely, Oscar on behalf of the [[Wikimedia Language Diversity Hub]], 21:22, 7 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) (This message was sent to [[:ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji]] and is being posted here due to a redirect.) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=MassMessage/Lists/LDH&oldid=30514061 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Oscar .@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #744 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-08-10. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#743]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * The order of properties on Wikidata is governed by [[mw:Manual:Interface/Wikibase-SortedProperties|MediaWiki/Wikibase-SortedProperties]]. We propose moving [[d:Property:P2559|(P2559) Wikidata usage instructions]] to the top, so important guidance is more visible and less likely to be overlooked. To comment on this change, please visit [[mw:MediaWiki_talk#prominently displaying Wikidata usage instructions (P2559)|MediaWiki_talk#prominently displaying (P2559)]]. * Closed request for comments: '''19''' RfC's were closed recently, too many to list here. Please see the [[d:Wikidata:Requests_for_comment#Closed_requests|RfC page]] for more information. ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** (Deutsch) [https://www.nfdi4objects.net/events/n4o_activity_20260818-CM26-RS_Wikidata/ nfdi4 / Workshop: Make Research Software Findable using the Software Marketplace Wikidata], 18.08.2026, 14:00–16:00 CEST ([https://terminplaner6.dfn.de/b/1439bb751afd1e9fc42ebc30069eb685-1762199 register for Zoom-link]) ** [https://meta.wikimedia.org/wiki/Event:WMUK_Sandbox_Sessions/Improving_Wikidata_References:_The_Reference_Validator_Tool Improving Wikidata References: The hands-on session will explore how to identify and improve broken references on Wikidata] , 15.08.2026, 17:00–18:00 WAT (UTC+1). * Looking ahead: (Deutsch) [https://www.fu-berlin.de/kalender/2026/10/20261022-tidy-data-versionskontrolle-wikidata-in-der-forschungspraxis.html Freie Universitat / Tidy data version control - Wikidata in research]: 22.10.2026, 09:00 - 16:00 CEST. * Previous events: August 04 - [[d:Event:Blazegraph_Migration_Office_Hours_-_Aug_2026|Blazegraph Migration office hour]] - see the [https://etherpad.wikimedia.org/p/Blazegraph_Migration_Office_Hours Etherpad notes] for questions and answers. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** [https://gdotv.com/blog/the-weekly-edge-fraud-graphs-graphtalk-gfql-wikidata-graphrag/#edge-item-4 gdottv / The Weekly Edge article: demonstrating the Wikidata Query Logs (WDQL) Dataset] talks about a paper released in February this year, ([https://arxiv.org/html/2602.14594v1 Wikidata Query Logs Dataset]) ** [https://www.linkedin.com/posts/brian-hatten-434b7457_orthopedicsurgery-kneereplacement-knowledgegraph-activity-7465395166682583040-v0qH?utm_source=share&utm_medium=member_desktop&rcm=ACoAAAUVbMUB9qSIcEDloiodU_ZoBrIi4-bJtT8 LinkedIn] - [[d:User:Orthodoc10|User:Orthodoc10]] describes their experience mapping and modelling knee replacement surgical practices into Wikidata ** [https://diff.wikimedia.org/2026/08/07/wikisignals-org-helping-editors-evaluate-reference-reliability/ Wikisignals.org: Helping Editors Evaluate Reference Reliability] ** [https://diff.wikimedia.org/2026/08/07/zero-budget-programs-you-could-start-tommorrow/ Zero-budget programs you could start tommorrow - Lessons from Wikimania Paris]] ** [https://diff.wikimedia.org/2026/08/07/openspeaks-tools-update-subtitler-tome-and-bento-go-stable-meet-media-dashboard/ OpenSpeaks Tools Update: Subtitler, Tome, and Bento Go Stable — Meet Media Dashboard] ** [[Diffblog:a-look-at-a-2026-wikimania-hackathon-project-wikidata-bias-detector|A look at a 2026 Wikimania Hackathon Project – Wikidata Bias Detector] ** [https://nlnet.nl/project/Inventaire-Split/ nlnet Foundation / Inventaire Split] - a short article on this standalone Wikidata-federated Bibliographic database. ** [https://ktieb.org.mt/news-en/nbc-and-wikimedia-malta-renew-collaboration-on-national-book-prize/ Maltese national Book Council and WM Malta renew partnerhship]: Wikidata to support and feed Maltese Wikipedia. ** [Diffblog:wikisignals-org-helping-editors-evaluate-reference-reliability|Wikisignals.org: Helping Editors Evaluate Reference Reliability] - the project aims to add to news-related organisation entities to help feed Wikipedia infoboxes with structured data. * Videos: ** [https://www.youtube.com/live/saeV6bZ7cIk?t=25105s India's Software Stories: A Hands-on Workshop with Software Heritage, Commons and Wikidata] - a Wikimania Lightning talk with Mathilde Fichen and Pavan Santhosh. ([https://wikimedia.eventyay.com/wm/wikimania2026/talk/review/EYFQXB9WHFAR9WATXTEUFSKADEVWMCP9 Session page]) ** [https://www.youtube.com/watch?v=sJq1926Jz5Q The Art of Editing Wikidata (Africa Wiki Women)] - Guest host David Palfrey will share valuable insights and help newcomers uncover the mysteries of editing Wikidata, this session is in collaboration with Art+Feminism. ** (no audio) [https://www.youtube.com/watch?v=JJbPTX18I4Q Tutorial: Add Geoshape to Wikimedia Commons and connect it to its Wikidata Item] - Anne Chen gives a visual demonstration of the steps provided in this [https://docs.google.com/document/d/1A1FNy9NztkmxE2MhBds2caHGcxMNSNvgXnLfeJsAosw/edit?tab=t.0 google doc], found on the [[d:Wikidata:WikiProject_IDEA/Resources_for_Participants#Links_to_useful_tutorials|WikiProject IDEA]] page. ** [https://www.youtube.com/watch?v=9infd-TJ6z8 LIVE Wikidata Editing #124] is streaming today, 20:00 CEST (18:00 UTC)! ** (Bahasa Indonesian) [https://www.youtube.com/@WikimediaIndonesia/videos Wikimedia Indonesia] have released 4 short videos on editing practices, querying, basic structure and data quality of Wikidata. ** (Deutsch) [https://www.youtube.com/watch?v=gLH0W0coIw8 ZB MED LAB | The Carpentries] - aimed at researchers and professionals who work with data, a series of tutorials and workshops to teach you Wikidata, Python, R, OpenRefine and more. ''' Tool of the week ''' *[https://toolhub.wikimedia.org/tools/cradle-gadget Cradle-gadget] is a tool by [[User:Danielyepezgarces]]This is an interactive, schema-based form editor that works directly within Wikidata item pages. It allows users to check, view, add, modify, or delete claims in a modern sidebar drawer or a dedicated special page, aligned with the Wikimedia design guidelines. This is the easiest way to exploit the benefits of Wikidata entity schemas, powered by ShEx. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * The [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScv4BEQqn-sSsJNvIFCRgMDpr_K59Y0UjdXx5rO8MzAs4CRjw/viewform 2026 OpenRefine User Survey] is now open. (Note that a link to a feature-prioritization survey is provided at the end of the Google Form so don't miss that if you want to influence what should get more focus.) ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]: ** General datatypes: ***[[:d:Property:P14755|particularly]] (<nowiki>qualifier for statements to refine a value that applies more generally, when the statement applies especially to a more specific value; a more specific qualifier than "including" (P1012)</nowiki>) ***[[:d:Property:P14766|‎incumbent before dissolution]] (<nowiki>entity incumbent in a position before its dissolution for an election</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Property:P14737|CINE21 TV program ID]], [[:d:Property:P14738|GCD character ID]], [[:d:Property:P14739|ODiD ID]], [[:d:Property:P14740|365chess.com tournament ID]], [[:d:Property:P14741|NHK ONE program ID]], [[:d:Property:P14742|CINE21 company ID]], [[:d:Property:P14743|‎Fmfenxiang seiyuu ID]], [[:d:Property:P14744|‎Fmfenxiang sound ID]], [[:d:Property:P14745|Elite Prospects team ID]], [[:d:Property:P14746|Elite Prospects stadium ID]], [[:d:Property:P14747|r-hockey.ru team ID]], [[:d:Property:P14748|Classicalive artist ID]], [[:d:Property:P14749|Apple Maps place id]], [[:d:Property:P14750|‎HAND ID]], [[:d:Property:P14751|Brazilian Fauna Taxonomic Catalogue ID]], [[:d:Property:P14752|‎Dicionário da Língua Portuguesa ID]], [[:d:Property:P14753|Giovani Artisti italiani ID]], [[:d:Property:P14754|MusiciansPage artist ID]], [[:d:Property:P14756|LinkedIn numeric company ID]], [[:d:Property:P14757|‎MissEvan voice actor ID]], [[:d:Property:P14758|Music & Opera artist ID]], [[:d:Property:P14759|Dubbinfo ID]], [[:d:Property:P14760|GAS actress ID]], [[:d:Property:P14761|‎EU Treaties and Agreements database ID]], [[:d:Property:P14762|syukou-club(X-DIABLO) actress ID]], [[:d:Property:P14763|sukumizu.tv model ID]], [[:d:Property:P14764|Paradise TV Person ID]], [[:d:Property:P14765|Regional heritage of Wallonia ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review: ** General datatypes: ***[[:d:Wikidata:Property proposal/filing unit code|filing unit code]] ***[[:d:Wikidata:Property proposal/has Member|has Member]] (<nowiki>has member</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/introduced to|introduced to]] (<nowiki>region outside the natural range of a taxon into which it was introduced through direct or indirect human activity</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/Lift-World lift ID|Lift-World lift ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Schiffsdatenliste ID|Schiffsdatenliste ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/marketswiki|marketswiki]], [[:d:Wikidata:Property proposal/National Palace Museum Digital Archive ID|National Palace Museum Digital Archive ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Information Commissioner's Office registration reference|Information Commissioner's Office registration reference]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Registry of Type Design ID|Registry of Type Design ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Ariana Museum ID|Ariana Museum ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Emulation General Wiki article ID|Emulation General Wiki article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Georgian Cultural Heritage GIS Portal immovable object ID|Georgian Cultural Heritage GIS Portal immovable object ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sofia monuments register ID|Sofia monuments register ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Georgian Cultural Heritage GIS Portal museum ID|Georgian Cultural Heritage GIS Portal museum ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Georgian Cultural Heritage GIS Portal movable object ID|Georgian Cultural Heritage GIS Portal movable object ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Georgian Cultural Heritage GIS Portal stone carving ID|Georgian Cultural Heritage GIS Portal stone carving ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Georgian Cultural Heritage GIS Portal protection zone ID|Georgian Cultural Heritage GIS Portal protection zone ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Georgian Cultural Heritage GIS Portal wall painting ID|Georgian Cultural Heritage GIS Portal wall painting ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Georgian Cultural Heritage GIS Portal documentation record ID|Georgian Cultural Heritage GIS Portal documentation record ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Georgian Cultural Heritage Portal movable object ID|Georgian Cultural Heritage Portal movable object ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RIdIM ID|RIdIM ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Weibo ID|Weibo ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Weibo username|Weibo username]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: [https://w.wiki/TGHU Ten longest State of the Union adress in the USA] * Schema examples: [[d:EntitySchema:E519|object with inscription]] - schema for objects with inscriptions [[d:Q1640824|(Q1640824)]] * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Brigham_Young_University_Library|Project Brigham Young University Library]] ** [[d:Wikidata:WikiProject_Perth_Women_on_Wikipedia|Project Perth Women on Wikipedia]] ** [[d:Wikidata:WikiProject_UC_Riverside_Library_Jay_Kay_Klein_Photographs|Project UC Riverside Library Jay Kay Klein Photographs]] * WikiProject Highlights: [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/Metaclasses|Project Ontology]] added a Metaclasses page * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:User:Pasleim/Sitelink_statistics|Sitelink statistics]] by User:Pasleim. ''' Development ''' * Sustainability: We continued the work on migrating usage tracking on Wikipedia and co to the extension database cluster ([[phab:T424185]]) * Watchlist and recent changes on Wikipedia and co: We finished our review of a sample of Wikidata edits sent to Wikidata and co in order to better understand which remaining ones are not useful. It will soon be published on Commons. * Query Service: We continued the work on preparing the Query Service UI for the migration from Blazegraph to QLever and will move to Query Builder and Quality Constraints next [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Seychelles|Seychelles]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:54, 10 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30889662 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #745 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-08-17. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#744]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** [[wmau:WikiLoves_Pride_Australia_-_15_August_2026|WikiLoves Pride / Australia]], 15 August, drop-in online for a collaborative editing session on LGBT+ representation on Wikidata, Wikipedia and Commons. ** [[wmau:Drop_in_and_Wikidata_-_August_2026|Drop-in and Wikidata]], 27 August, WM Australia also hold a drop-in Wikidata ediitng sesison. ** [[m:Event:Open_Heritage-Wikidata_Contest|Open Heritage - Wikidata Islamic Civilization Contest]] from September 1 - 30, 2026. [[m:Special:RegisterForEvent/4303|Register for news]]. *** A Wikidata training webinar will be held August 25. * Looking ahead: [https://www.gw.uni-hamburg.de/ueber-die-fakultaet/digital-humanities/dh-lab/veranstaltungen/26-11-12-hands-on-wikidata.html Hands-on workshop: Wikidata: An Open Knowledge Graph for Research and Beyond] - Digital Humanities Lab, 12.11.2026, 14:15-15:45 CEST. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** [https://programminghistorian.org/en/lessons/wikidata-for-historical-research Introductory lesson on Wikidata at the Programming Historian] ** [https://www.ibm.com/case-studies/wikimedia-deutschland Making open knowledge Gen-AI-ready] by IBM ** [https://noeflandre.com/posts/describe-place-on-earth-part1-wikidata How to describe a place on Earth using text? Part 1: Wikidata] by Noé Flandre * Papers: [https://www.ebsco.com/articles/arts-and-entertainment/7162dc3c-7d03-51bb-a950-30de681bb95e/cultural-information-bubbles-a-new-approach-for-automatic-ethical-evaluation-of-digital-artwork-collections-based-on-wikidata Cultural information bubbles: A new approach for automatic ethical evaluation of digital artwork collections based on Wikidata] by M. Zhitomirsky-Geffet and S. Minster, (2026). ''' Tool of the week ''' *[https://ranker.toolforge.org This tool lets you edit the rank of multiple statements at once.] ''' Other Noteworthy Stuff ''' * [[wmau:Partner_Projects_2026-2027|WM Australia is funding partner projects for 2026 - 2027]], for Australian organisations or individuals who want to build projects for open and free knowledge, including Wikidata. * Job Vacancies: [https://wikimedia-deutschland.career.softgarden.de/jobs/65367316/Interim-Engineering-Manager-Wikidata-for-Wikimedia-Projects-all-genders- (Interim) Engineering Manager / Wikidata for Wikimedia Projects] * [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdnOtvIKyp5fGlAkqz8pYMdFxhtvaH9exlxmrQ8O3HtDIHM3A/viewform Survey: What content would you like to see on the Wikidata Social media channels?] - only want to hear about Wikidata events or news, would like to see more use-cases of Wikidata, or perhaps you'd like more beginner or advanced Wikidata tutorials? Let us know in this short survey. * We are setting up to apply for recognition of a new Wikimedia user group, '''Wikimedians for Data Organization and Quality'''. The group's goal will be to improve the organization and quality of data, particularly structured data, in Wikimedia projects. You can see more details in [https://meta.wikimedia.org/wiki/Data_Organization_and_Quality the group's home page] and, if you wish, you can contribute to the discussion in its talk page. We invite you to be a part of this proposed user group by adding your Wikimedia signature to the Interested Parties section of the group's page. <br />Ege Atacan Doğan and Peter Patel-Schneider ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]: ** General datatypes: ***[[:d:Property:P14788|located at a height]] (<nowiki>a property intended to indicate the height of any objects from the ground</nowiki>) ***[[:d:Property:P14789|contributed to narrative universe]] (<nowiki>narrative universe that a person contributed to</nowiki>) ***[[:d:Property:P14792|‎name type]] (<nowiki>type of noun or name the sense is</nowiki>) ***[[:d:Property:P14796|introduced to]] (<nowiki>region outside the natural range of a taxon into which it was introduced through direct or indirect human activity</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Property:P14767|d anime store Work ID]], [[:d:Property:P14768|d anime store Person ID]], [[:d:Property:P14769|Crank-in! drama ID]], [[:d:Property:P14770|Crank-in! animation ID]], [[:d:Property:P14771|Crank-in! person ID]], [[:d:Property:P14772|‎STAPI Book ID]], [[:d:Property:P14773|‎STAPI Episode ID]], [[:d:Property:P14774|‎STAPI Performer ID]], [[:d:Property:P14775|‎Qidian Author ID]], [[:d:Property:P14776|Crank-in! movie ID]], [[:d:Property:P14777|‎DBNL chamber of rhetoric ID]], [[:d:Property:P14778|‎Criticker Film ID]], [[:d:Property:P14779|Lulu spotlight ID]], [[:d:Property:P14780|German Maritime Museum Ship ID]], [[:d:Property:P14781|Rakuten TV adult maker ID]], [[:d:Property:P14782|izohli.uz word ID]], [[:d:Property:P14783|Ciel d'oc publication ID]], [[:d:Property:P14784|Lift-World lift ID]], [[:d:Property:P14785|‎STAPI Comics ID]], [[:d:Property:P14786|Qidian Book ID]], [[:d:Property:P14787|National Palace Museum Digital Archive ID]], [[:d:Property:P14790|DMM maker ID]], [[:d:Property:P14791|Registry of Type Design ID]], [[:d:Property:P14793|‎Fediverse address]], [[:d:Property:P14794|Information Commissioner's Office registration reference]], [[:d:Property:P14795|‎WorldFootball.net ID (new)]], [[:d:Property:P14797|Sofia monuments register ID]], [[:d:Property:P14798|Georgian Cultural Heritage GIS Portal immovable object ID]], [[:d:Property:P14799|Ariana Museum ID]], [[:d:Property:P14800|RIdIM ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review: ** General datatypes: ***[[:d:Wikidata:Property proposal/school of martial arts|school of martial arts]] (<nowiki>school or style of martial arts this person studied</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/has official Italian government website|has official Italian government website]] (<nowiki>tems that the item has an official website operated by or belonging to the Government of Italy</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Infraestructuras de Portugal ID|Infraestructuras de Portugal ID]] (<nowiki>station code Infraestruturas de Portugal</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/Silloria perfumer ID|Silloria perfumer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Silloria notes ID|Silloria notes ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Beer Advocate beer style ID|Beer Advocate beer style ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BBFC release ID|BBFC release ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifier for a person in norwegian polar history|Identifier for a person in norwegian polar history]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Filmová databáze seriál ID|Filmová databáze seriál ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Serbo-Croatian Literary Language entry ID|Serbo-Croatian Literary Language entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/dbv member slug|dbv member slug]], [[:d:Wikidata:Property proposal/idw member ID|idw member ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sky programme ID|Sky programme ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/immaterieelerfgoed.be ID|immaterieelerfgoed.be ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Geoshape Repository ID|Geoshape Repository ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FIBA.basketball event ID|FIBA.basketball event ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SEASLUG.WORLD species ID|SEASLUG.WORLD species ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Silloria brands ID|Silloria brands ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un(e) auteurice dans le catalogue du COMDT|Identifiant d'un(e) auteurice dans le catalogue du COMDT]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un(e) ou plusieurs musicien(ne)s sur Paraulas en òc|Identifiant d'un(e) ou plusieurs musicien(ne)s sur Paraulas en òc]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un(e) ou plusieurs musicien(ne)s sur Trobasons|Identifiant d'un(e) ou plusieurs musicien(ne)s sur Trobasons]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kinolights Parson ID|Kinolights Parson ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kinolights Work ID|Kinolights Work ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un ouvrage dans le catalogue du CREDD'O|Identifiant d'un ouvrage dans le catalogue du CREDD'O]], [[:d:Wikidata:Property proposal/parliament.uk constituency ID|parliament.uk constituency ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Europeans In East Africa ID|Europeans In East Africa ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Gesamtkatalog der Wiegendrucke ID|Gesamtkatalog der Wiegendrucke ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Judoresults judoka ID|Judoresults judoka ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Silloria perfumes ID|Silloria perfumes ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Scent Base perfumes ID|Scent Base perfumes ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/IMCDB work ID|IMCDB work ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identificador de sardana de somarxiu.cat|identificador de sardana de somarxiu.cat]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Xcity maker ID|Xcity maker ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CrashPad Series performer ID|CrashPad Series performer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PinkLabel.TV performer ID|PinkLabel.TV performer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Seiyu Grand Prix Person ID|Seiyu Grand Prix Person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/animehack Person ID|animehack Person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/animehack Program ID|animehack Program ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/animehack movie ID|animehack movie ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/XBIZ.com topic ID|XBIZ.com topic ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: **[https://w.wiki/TYra roughly ~4.000 massacres reported in Wikidata] **[https://w.wiki/TXBP Passports cover that have at least 4 languages] ** [https://w.wiki/TZjc Landkreis Reutlingen Items missing a picture, displayed on a map] ([[d:Wikidata:Request_a_query#c-Stefan_Kühn-20260815083000-Windharp-20260812063800|source]]) ** [https://w.wiki/TZjt Radio stations in Virginia, USA, plotted on a map] ([[d:Wikidata:Request_a_query#c-Stefan_Kühn-20260809204600-Bluerasberry-20260803150500|source]]) * Schema examples: [[d:EntitySchema:E528|(E528) Space Telescope, instrument in outer space for observing distant space objects]] * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Côte_d'Ivoire/Tabs|Project Côte d'Ivoire]] ** [[d:Wikidata:WikiProject_Indonesia/Kegiatan/Datathon/Arsip/2026|Project Indonesia: Hari Domain Public International Datathon 2026]] ** [[d:Wikidata:WikiProject_Immigration_and_Visas|Project Immigration and Visas]] ** [[d:Wikidata:WikiProject_University_of_North_Carolina_at_Chapel_Hill_EMCO|Project University of North Carolina at Chapel Hill EMC0]] * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/Recent_deaths|Recent deaths (this report can help for updating Wikipedia articles]] ''' Development ''' * Query Service: We started preparing the constraint checks for the migration from Blazegraph to QLever. * Page load times: We looked into unnecessarily loaded modules related to the Wikidata Bridge to see if we can remove them and speed up page load times. * Wikipedia and co: ** We worked with English Wikipedia to optimize the CiteQ module code to generate less usage tracking for "Anonymous". ** We checked a variety of Mediawiki areas where Parsoid deprecation may lead to breakages.* * Sustainability: We are planning to migrate the usage tracking data to the X1 extension cluster. We are checking which queries involving entity usage will need re-writing or updating. * REST API: We finished adding support for getting a full Lexeme and started work on creating Lexemes. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Seychelles|Seychelles]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:40, 17 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30921730 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #746 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-08-24. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#745]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: [[m:Event:Wikidata Lab XLVIII|Wikidata Lab XLVIII: Outreach Dashboard]], August 27, at 15:30 UTC. Come see and discuss new Wikidata functionalities of the Outreach Dashboard! ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: [https://diff.wikimedia.org/2026/08/20/finishing-outreachy-with-wikidata-support-for-wikiscore/ Finishing Outreachy with Wikidata support for Wikiscore] by ACorrea WMB and AnaMRRuiz * Papers: [https://zenodo.org/records/21032521 Climate Knowledge Graph (ClimateKG)] - A partnership project to make a knowledge graph of the 10,000 page Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) Sixth Assessment Report. ''' Tool of the week ''' *[https://lex-olympia.toolforge.org Lex-Olympia] — A new tool for improving Wikidata Lexemes. Try it out and share your feedback with the developer and community. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * Research study: AI tools for content verifiability on Wikidata. Researchers from King's College London are inviting Wikidata editors (especially those working on health or GLAM/cultural heritage content) to participate in a two-stage study (1-hour interview + 2-hour workshop) exploring how AI tools can support content verifiability. Participants receive compensation via Love2Shop vouchers. Sign up [https://qualtrics.kcl.ac.uk/jfe/form/SV_brAn2DKOrDz0fum here] (Qualtrics form). ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]: ** General datatypes: none ** External identifiers: [[:d:Property:P14801|‎BBFC release ID]], [[:d:Property:P14802|Silloria brands ID]], [[:d:Property:P14804|Silloria notes ID]], [[:d:Property:P14805|Silloria perfumer ID]], [[:d:Property:P14806|Kinolights person ID]], [[:d:Property:P14808|Kinolights work ID]], [[:d:Property:P14809|‎BeerAdvocate beer style ID]], [[:d:Property:P14810|‎immaterieelerfgoed.be ID]], [[:d:Property:P14811|idw member ID]], [[:d:Property:P14812|Geoshape Repository municipality ID]], [[:d:Property:P14813|Filmová databáze seriál ID]], [[:d:Property:P14814|FIBA.basketball event ID]], [[:d:Property:P14815|dbv member slug]], [[:d:Property:P14816|Silloria perfumes ID]], [[:d:Property:P14817|SEASLUG.WORLD species ID]], [[:d:Property:P14818|parliament.uk constituency ID]], [[:d:Property:P14819|‎Judoresults judoka ID]], [[:d:Property:P14820|‎Gesamtkatalog der Wiegendrucke ID]], [[:d:Property:P14821|IMCDB work ID]], [[:d:Property:P14822|Norwegian polarhistory ID]], [[:d:Property:P14824|CREDD'O catalog ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review: ** General datatypes: ***[[:d:Wikidata:Property proposal/substance control status|substance control status]] (<nowiki>control regime a substance is placed under in a jurisdiction or by an international treaty — schedule, class, or explicitly uncontrolled; qualify with "applies to jurisdiction" (P1001) and start/end time</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Bibcode access status|Bibcode access status]] (<nowiki>Indicator of the access statement for a document on Bibcode</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/wowKorea Parson ID|wowKorea Parson ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/wowKorea Work ID|wowKorea Work ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TOWER RECORDS ONLINE artist ID|TOWER RECORDS ONLINE artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Antarctic Protected Areas database ID|Antarctic Protected Areas database ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/WikiPepper pepper ID|WikiPepper pepper ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Inventory Intangible Cultural Heritage in the Netherlands ID|Inventory Intangible Cultural Heritage in the Netherlands ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NAKED(X-DIABLO) actress ID|NAKED(X-DIABLO) actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Weibo ID|Weibo ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Umamusume Wiki article ID|Umamusume Wiki article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un(e) auteurice dans le catalogue du CREDD'O|Identifiant d'un(e) auteurice dans le catalogue du CREDD'O]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Georgian NAPR identification number|Georgian NAPR identification number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Companyinfo.ge corporation ID|Companyinfo.ge corporation ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/T&F NCAAdb athlete ID|T&F NCAAdb athlete ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/UkrBIN ID|UkrBIN ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Platform for Taiwan Religion and Folk Culture record identifier|Platform for Taiwan Religion and Folk Culture record identifier]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples:[https://w.wiki/Tc4r Railway stations map in the two Koreas] ''' Development ''' * REST API: We are continuing the work on making it possible to create a Lexeme and will then move on to adding statements to Lexemes. * GraphQL: We are working on moving the Item search from cirrussearch to mariadb to be able to add more functionality. * Newcomer homepage: We are updating the text to move it away from some Wikipedia-specific phrases (e.g. articles) * Mobile editing: We worked on not showing edit links on old revisions and diffs since those can not be edited. * Page load times: We continued looking into unnecessarily loaded modules related to the Wikidata Bridge to see if we can remove them and speed up page load times. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:32, 24 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30932448 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #747 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-08-31. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#746]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: **[[Wikidata:Requests for permissions/Bot/INAPerson 1|INAPerson 1]] - '''Task/s:''' Create Wikidata pages entries for mostly French journalists, using INA (French National Audiovisual Institute) catalogue as reference. **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/DifoolBot 9|DifoolBot 9]] - '''Task/s:''' (1) Fix [[Property:P214|VIAF cluster ID <small>(P214)</small>]] statements deprecated for [[Q14946528|conflation <small>(Q14946528)</small>]] once VIAF has split the cluster. (2) Deprecate VIAF ID values that VIAF has since redirected or abandoned, and add the redirect target if it is not already on another Wikidata item. **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/Openpep|Openpep]] - '''Task/s:''' Maintenance of Politically Exposed Person (PEP) data on Wikidata for Thai government officials. **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/DutchFixer|DutchFixer]] - '''Task/s:''' Reformat Dutch verb forms that are listed as [[Q1994301|past tense <small>(Q1994301)</small>]], [[Q814722|participle <small>(Q814722)</small>]] to simply use [[Q12717679|past participle <small>(Q12717679)</small>]] * Closed request for permissions/Bot: **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/DL2204bot 4|DL2204bot 4]] - Closed as ''Approved'' **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/Yirbot|Yirbot]] - Closed as ''Approved'' **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/RupumpedBot|RupumpedBot]] - Closed as ''Approved'' * Survey: The [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScv4BEQqn-sSsJNvIFCRgMDpr_K59Y0UjdXx5rO8MzAs4CRjw/viewform OpenRefine 2026 User Survey] is open. ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** WikidataCon 2027 will be hosted in Istanbul, Türkiye from 29 to 31 October 2027, in partnership with the Wikimedians of Turkic Languages User Group. The dates mark Wikidata's 15th birthday. More details to follow. ** Wikidata Query Service Days, October 17-23: The next online event by Wikimedia Deutschland will be about the migration from Blazegraph to QLever. Learn what's changing, try the new system, and get help rewriting your queries. [[Event:Query Service Days 2026|Register now]]! ** Next LD4 Wikidata Affinity Group session – 1 September 2026: Adélie Ranville will present how Wikidata can support literature reviews. [[d:Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group/Project_Series/Wikidata_for_literature_review|Event page]] — 16:00 UTC / 6pm CEST. ** OpenStreetMap X Wikidata Meetup #92 Sep. 7 Time: 19:30-21:00 UTC+8 at [[d:Q61752245| Mozilla Community Space Taipei (Q61752245)]]. * Looking ahead: [[w:Event:Wikidata_Day_NYC_2026|Wikidata Day in New York City 2026]] - hosted by the [[w:Pratt_Institute_School_of_Information|Pratt Institute School of Information]] on October 30, 19:00 - 23:00 CEST. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** [[Diffblog:beyond-wikipedia-a-technical-workshop-introducing-moroccan-teachers-to-wikidata-and-the-wikimedia-technical-ecosystem|Beyond Wikipedia: A Technical Workshop Introducing Moroccan Teachers to Wikidata and the Wikimedia Technical Ecosystem]] ** [[Diffblog:wiki-oto-2026-a-new-collaboration-to-make-african-women-more-visible|Wiki OTO 2026: A new collaboration to make African women more visible]] ** [[Diffblog:six-months-of-building-leaders-bridging-knowledge-gaps-and-strengthening-community-by-africa-wiki-women|Six Months of Building Leaders, Bridging Knowledge Gaps, and Strengthening Community by Africa Wiki Women]] ** [https://casrai.org/guides/wikidata-qid-pid-hub-research-entities Wikidata as a PID Hub for Research Entities: QIDs Alongside ORCID, ROR, and ISNI] - by CASRAI, a community-maintained open vocabulary for research administration project. * Videos: ** [https://youtube.com/watch?v=a2qV2wHPE_s&pp=iggCQAE%3D&ra=m Wikidata Lab XLVIII: Outreach Dashboard], WM Brasil and EduWiki present Wikidata functionalities on the dashboard, including some new things coming. ** [https://youtube.com/watch?v=D3Gb1079BB4&pp=iggCQAE%3D&ra=m WikiTree How-To: BEE Extension for Wikidata] - WikiTree is a family-tree generator and now includes a Wikidata-powered extension that will help surface notables for inclusion. ** [https://youtube.com/watch?v=Gz2-R-eBedk&pp=iggCQAE%3D&ra=m LIVE Wikidata editing #125] ** [https://www.youtube.com/watch?v=aK2bTdHhV8s Wikidata plug-in for ArchivesSpace] ''' Tool of the week ''' * [https://wikidata-timetrail.toolforge.org/Wikidata Timetrail] is a tool by Nahom Araya it visualizes the movement of Wikidata items over time by mapping their associated events and locations. Enter an Item ID/Name and select a supported property from the dropdown list to fetch a timetrail. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * The Wikimedia Deutschland software [[d:Wikidata:Linked Open Data development plan|development plan]] has been updated to include activity estimates for the third quarter (Q3). * The Wikidata development team is proposing a redesign of [[d:Special:NewItem|Special:NewItem]] with a warning banner and conflict-of-interest checkbox to reduce the increase in promotional editing. We need your feedback on the wording and designs. Head over to [[d:Wikidata:Reducing promotional editing|Wikidata:Reducing promotional editing]] and share your thoughts on the talk page by 15 September. * Due to an increase of non-notable item creation, and their subsequent request for deletion (and undeletion), a new page has been created. [[d:Wikidata:Requests_for_new_items|Requests for new items]] exists for those who are unsure if their item idea is notable enough, or have a conflict of interest. The Wikidata Community can help by reviewing requests and offering advice. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]: ** General datatypes: ***[[:d:Property:P14834|substance control status]] (<nowiki>control regime a substance is placed under in a jurisdiction or by an international treaty — schedule, class, or explicitly uncontrolled; qualify with "applies to jurisdiction" (P1001) and start/end time</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Property:P14825|animehack program ID]], [[:d:Property:P14826|animehack movie ID]], [[:d:Property:P14827|animehack person ID]], [[:d:Property:P14828|Xcity maker ID]], [[:d:Property:P14829|XBIZ.com topic ID]], [[:d:Property:P14830|WikiPepper pepper ID]], [[:d:Property:P14831|Seiyu Grand Prix person ID]], [[:d:Property:P14832|PinkLabel.TV performer ID]], [[:d:Property:P14833|‎Antarctic Protected Areas database ID]], [[:d:Property:P14835|Infraestructuras de Portugal ID]], [[:d:Property:P14836|‎Umamusume Wiki article ID]], [[:d:Property:P14837|Tower Records Online artist ID]], [[:d:Property:P14838|‎Inventory Intangible Cultural Heritage in the Netherlands ID]], [[:d:Property:P14839|SOMARXIU.CAT sardana ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review: ** General datatypes: ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Texas Legislators: Past & Present ID|Texas Legislators: Past & Present ID]] (<nowiki>identifier for a legislator on the Legislative Reference Library of Texas website</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/file page start and file page end|file page start and file page end]] (<nowiki>indicate a page number of a pdf file, if multiple pages is involved</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Clubhouse|Clubhouse]] (<nowiki>A proposal to denote the buildings occupied by members clubs. This can be useful when the clubs change clubhouse or merge or cease to exist.</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/LPF rating|LPF rating]] (<nowiki>film and media rating in Malaysia by the Film Censorship Board</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/phonetic synthesis method|phonetic synthesis method]] (<nowiki>phonetic synthesis method used to process the recorded voice from a human source to build a voice bank</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant dans le Mémorial du clergé (1914-1918)|Identifiant dans le Mémorial du clergé (1914-1918)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/sgpbusiness.com ID|sgpbusiness.com ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Redalyc author ID|Redalyc author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brussels Inventory of Architectural Heritage glossary ID|Brussels Inventory of Architectural Heritage glossary ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brussels Inventory of Natural Heritage taxon ID|Brussels Inventory of Natural Heritage taxon ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Inventory of Movable Heritage designer ID|Inventory of Movable Heritage designer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brussels Inventory of Movable Heritage object type ID|Brussels Inventory of Movable Heritage object type ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brussels Inventory of Movable Heritage material ID|Brussels Inventory of Movable Heritage material ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brussels Inventory of Movable Heritage technique ID|Brussels Inventory of Movable Heritage technique ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Lunarstorm person ID|Lunarstorm person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/World Athletics competition ID|World Athletics competition ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Archive in Baden-Württemberg ID|Archive in Baden-Württemberg ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Arcinsys Niedersachsen/Bremen ID|Arcinsys Niedersachsen/Bremen ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Arcinsys Hessen ID|Arcinsys Hessen ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sharjah Dictionary word ID|Sharjah Dictionary word ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GenWiki|GenWiki]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Stereo Ve Mono release ID|Stereo Ve Mono release ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kudos author ID|Kudos author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Stiftungsarchive ID|Stiftungsarchive ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Archivportal Thüringen ID|Archivportal Thüringen ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/findbuch.net subdomain|findbuch.net subdomain]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Onderwijstermen Taalunie ID|Onderwijstermen Taalunie ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Allotrope Foundation Ontology function ID|Allotrope Foundation Ontology function ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Allotrope Foundation Ontology process ID|Allotrope Foundation Ontology process ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Allotrope Foundation Ontology quality ID|Allotrope Foundation Ontology quality ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Allotrope Foundation Ontology role ID|Allotrope Foundation Ontology role ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Allotrope Foundation Ontology result ID|Allotrope Foundation Ontology result ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant de l'annuaire Drag France|Identifiant de l'annuaire Drag France]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Statistics Finland Concept Database ID|Statistics Finland Concept Database ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/T$Ys Items with a P275 value (''copyright licence'')] - [[d:Wikidata:Request_a_query#c-Stefan_K%C3%BChn-20260825102100-Janhrach-20260825093200|(source)]] ** [https://w.wiki/TfC$ English adverbs missing a P5238 (''combines lexemes'') value] - [[d:Wikidata:Request_a_query#c-Piecesofuk-20260820075100-English_adverbs_missing_P5238|(source)]] * Schema examples: [[d:EntitySchema:E311|English adverb (E311)]] * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Organized_Labour|Project Organized Labour]], a companion Project to [[w:Wikipedia:WikiProject_Organized_Labour|Wikipedia's WikiProject]], it is established to expand articles and items, properties and ontologies for collective bargaining/organised labour and trade union practices. ** [[d:Wikidata:WikiProject_chublets-software|Project Chublets Software]] * WikiProject Highlights: Project Ontology added subpages for [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/CCO|CC0]], [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/DOLCE|DOLCE]] and [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/BFO/Class_Order|BFO Class order]]. * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/Deaths_at_Wikipedia|Deaths at Wikipedia]] - This report collects items missing a [[d:Property:P570|P570 ''(date of death)'']] but they do feature in a Wikipedia 'Recent Deaths' article. ''' Development ''' * Query Service: We have continued adapting the Constraints system for the migration from Blazegraph to QLever. * Wikidata integration in the Wikimedia projects: ** We are investigating how to treat watchlist and recent changes entries from Wikidata that are about adding, changing or removing a sitelink. These seem to be category of Wikidata changes not everyone is interested in and a candidate for filtering. ** We looked into how to make the process of adding Wikidata support for a newly created Wikimedia projects less manual for the team and did a proof of concept for automating some of the database operations. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Tunisia|Tunisia]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 18:22, 31 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30932448 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #748 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-09-07. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#747]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/HsfBot|HsfBot]] - '''Task/s:''' Mostly add missing Indonesian Wikipedia sitelinks to Wikidata items for taxonomy templates created by HsfBot on idwiki. **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/CrossrefIDsBot|CrossrefIDsBot]] - '''Task/s:''' Adding Crossref ID, DOI, Print ISSN, and Online ISSN from Crossref dataset where they are missing in Wikidata. **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/CatmapperBot|CatmapperBot]] - '''Task/s:''' Add [[Property:P14249|SocioMap ID]] statements for reviewed SocioMap category mappings, and provisionally add [[Property:P2888|exact match]] URLs for reviewed ArchaMap category mappings until Wikidata approves an ArchaMap-specific identifier property. **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/BenchfolkBot|BenchfolkBot]] - '''Task/s:''' Add or correct sourced statements on existing items after explicit human approval. * New request for comments: ** [[d:Wikidata:Requests for comment/Request for comments: in country of citizenship (P27), to remove class political territorial entity (Q1048835) as a valid value-type constraint (Q21510865)|Class Q1048835 as a not valid value-type constraint]] - To remove an incorrect value for {{Q|Q21510865}} for [[d:Property:P27|P27 <small>''(country of citizenship)''</small>]] ** [[d:Wikidata:Project_chat#c-Qbli2mHd-20260906142300-Anything_goes_for_P18?|Project chat: What images are appropriate for P18?]] - a lengthy discussion about quality control and what is acceptable for a [[d:Property:P18|P18 <small>''(image)''</small>]] value. ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: [https://www.sanchoelsabio.eus/en/actividades/taller-abierto-documentando-las-biografias-del-patrimonio-cultural-vasco-en-wikipedia-y-wikidata-22092026/ac-57/ Open Workshop: Connecting Basque heritage authors (Persons and entities) in Wikipedia and Wikidata] - 22 September - 09:00 - 11:30 CEST. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: What Does a Wikidata-Powered Abstract Wikipedia Article Look Like? (Links: [https://jsamwrites.substack.com/p/what-does-a-wikidata-powered-abstract Substack] and [https://jsamwrites.medium.com/what-does-a-wikidata-powered-abstract-wikipedia-article-look-like-91c071859780 Medium]) * Papers: Bemme, J., & Winkler, A. (2026). Mehr Edits wagen? Virtuelle Ausstellungen erschließen mit Wikidata und Commons. LIBREAS. Library Ideas, (48). https://doi.org/10.18452/37905 / https://libreas.eu/ausgabe48/bemme/ ''' Tool of the week ''' * [https://tabernacle.toolforge.org/#/tab Tabernacle] is a tool by [[User: Magnus Manske]] it generates a table of Wikidata items and statements. Allows for quick addition of some types via WiDaR. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * The 10th issue of the [[Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|Wikidata Platform Newsletter]] is out. Also remember to join the [[Event:Blazegraph Migration Office Hours - Sept 2026|next Blazegraph Migration Office Hour]], that will take place [https://zonestamp.toolforge.org/1788883200 Tuesday, 8th September 2026 at 16:00 UTC] * [https://thecastlemap.com/ The Castle Map] - every Castle, Fortress and Palace recorded on Wikidata, on a map. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]: ** General datatypes: none ** External identifiers: [[:d:Property:P14840|CREDDO author ID]], [[:d:Property:P14841|‎World Athletics competition ID]], [[:d:Property:P14842|Platform for Taiwan Religion and Folk Culture record identifier]], [[:d:Property:P14843|T&F NCAAdb athlete ID]], [[:d:Property:P14844|COMDT author ID]], [[:d:Property:P14845|Clergy Memorial (1914-1918) ID]], [[:d:Property:P14846|‎Texas Legislators: Past & Present ID]], [[:d:Property:P14847|Stiftungsarchive ID]], [[:d:Property:P14848|Redalyc author ID]], [[:d:Property:P14849|Kudos author ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review: ** General datatypes: ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Pokémon Ability|Pokémon Ability]] (<nowiki>Pokémon Ability assigned to this Pokémon species or form in games of the Pokémon series</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Collective bargaining coverage|Collective bargaining coverage]] (<nowiki>Percentage of workers covered by collective agreement coverage. This is distinct from union membership rate, because non-union members can also be covered, for example France has 7% union density but 98% collective bargaining coverage.</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/encompasses|encompasses]] (<nowiki>specific entity this placeholder item may represent when the exact one is unknown</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/marionetteist|marionetteist]] (<nowiki>Person who manipulates a marionette in real time to create the illusion of life.</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/has expression of concern|has expression of concern]] (<nowiki>(article) has an expression of concern (expression of concern notice)</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/Common Core Ontologies concept ID|Common Core Ontologies concept ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AbeBooks author ID|AbeBooks author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DEHIO digital Deutschland Bauwerk ID|DEHIO digital Deutschland Bauwerk ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/VocaDB tag ID|VocaDB tag ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CCLI song ID|CCLI song ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LIDO concept ID|LIDO concept ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Telegraph topic ID|The Telegraph topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BLL-Ontology concept ID|BLL-Ontology concept ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GOLD linguistic concept ID|GOLD linguistic concept ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ISBNdb author ID|ISBNdb author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BookWyrm author ID|BookWyrm author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BookWyrm book ID|BookWyrm book ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/China Railway station telegraph code|China Railway station telegraph code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Darija.io ID|Darija.io ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Vietnamese Administrative Unit Codes|Vietnamese Administrative Unit Codes]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Officials of Nazi Reich Ministries ID|Officials of Nazi Reich Ministries ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fandom.com universe page|Fandom.com universe page]], [[:d:Wikidata:Property proposal/KennisWest ID|KennisWest ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant d'un(e) auteurice dans le catalogue du Centre Delavouët|identifiant d'un(e) auteurice dans le catalogue du Centre Delavouët]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Phenotype and Trait Ontology ID|Phenotype and Trait Ontology ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/National Governors’ Association ID|National Governors’ Association ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Numista engraver or designer ID|Numista engraver or designer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Encyclopedia of Alabama ID (new schema)|Encyclopedia of Alabama ID (new schema)]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: [https://w.wiki/UGCJ UNESCO Heritage sites 100km or less from the centre of the Meditrranean Sea] [[d:Wikidata:Request_a_query#c-Stefan_K%C3%BChn-20260907113600-Ecritures-20260906215500|(source)]] * Schema examples: [[d:EntitySchema:E213|spaceport]] (E213): schema for [[d:Q194188|spaceport ''<small>(Q194188)</small>'']] locations, used to launch and receive spacecraft. * WikiProject Highlights: [[d:Wikidata:WikiProject_Medicine/Knee_Arthroplasty|Project Medicine / Knee Arthroplasty]] - a comprehensive subpage to model the techniques and procedures for knee-related surgery. * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/Same_humans/Occupations_(1–50)|Same Humans/List by Occupations]] - this report presents possible human duplicates by comparing name and birth/death dates. They can be reviewed and flagged for merging and/or deletion. ''' Development ''' * Sustainability: ** We are looking into improvements to caching for Property labels ([[phab:T434204]]) ** We are continuing to prepare the move of the entity_usage table to the extension database cluster. Moving the tables is tentatively scheduled to begin after 24. September. ([[phab:T427472]]) * Newcomer homepage: We are working on making the [[d:Special:Homepage|Newcomer Homepage]] show labels for Items instead of just the ID ([[phab:T429345]]) * Wikidata changes in Watchlist and Recent changes of Wikipedia and co: We are deciding how filtering will look for hiding language link changes on wikis where the sitelink has not changed ([[phab:T435904]]) * REST API: We are continuing to expand the support for Lexemes in the API, specifically creating a Lexeme, adding a statement to a Lexeme and adding a Form to a Lexeme [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Tunisia|Tunisia]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:03, 7 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30932448 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #749 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-09-14. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#748]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Open request for adminship: **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Administrator/Chrisahn|Chrisahn]] **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Administrator/Amitie 10g|Amitie 10g]] :<small>Both RfPs are scheduled to end after 17 September 2026 21:56 (UTC)</small> * New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/William Avery Bot 15|William Avery Bot 15]] - '''Task/s:''' Automatically update [[Wikidata:Administrators by language]], as requested at [[Wikidata:Bot requests#Request to automatically update Wikidata:Administrators by language (2026-08-04)]] * Closed request for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/CrossrefIDsBot|CrossrefIDsBot]] - Closed as Approved * New request for comments: [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Request_for_comments:_in_country_of_citizenship_(P27),_to_remove_class_political_territorial_entity_(Q1048835)_as_a_valid_value-type_constraint_(Q21510865)|Should class ''political territorial entity <small>(Q1048835)</small>'' as a valid ''value-type constraint <small>(Q21510865)</small>'' be removed from ''country of citizenship <small>(P27)</small>'' ?]] ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** OpenStreetMap X Wikidata Meetup #93 Oct. 5 Time: 19:30-21:00 UTC+8 at [[d:Q61752245| Mozilla Community Space Taipei (Q61752245)]]. ** Next Linked Data for Libraries [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group LD4 Wikidata Affinity Group] session: Tuesday, September 15, 2026 9am PT / 12pm ET / 16:00 UTC / 6pm CEST ([https://zonestamp.toolforge.org/1789488000 Time zone converter]). Adélie Ranville demonstrates useful tools around bibliographic data and citations in Wikidata, Wikipedia and Wikiversity, including Zotero, Cita, and Tabernacle.::Event page: [[d:Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group/Project_Series/Wikidata_for_literature_review|WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group/Project Series/'''Wikidata for literature review''']] * '''[[d:Wikidata:Fourteenth_Birthday|Wikidata's 14th Birthday]] is approaching!''' Join us October 29 for a Birthday call. ** [[d:Special:RegisterForEvent/3536|Register]] to receive updates and news ** [[d:Wikidata:Fourteenth_Birthday/Run_an_event|Run a local event]] or [[d:Wikidata:Fourteenth_Birthday/Calendar|find events]] to join near you. ** Join the [[d:Event:Wikidata_Fourteenth_Birthday/Presents_%26_messages_call|Birthday Call]] and see what Presents and Messages will be shared. * WikiCon (Regensburg) 2026 - the conference dedicated to the German-speaking Wikipedia and sister projects communities, is taking place from 18 - 20 September. The sessions involving Wikidata: [[:de:Wikipedia:WikiCon_2026/Programm/Wikidata_–_9_Jahre_danach|Wikidata - 9 Years later]], [[:de:Wikipedia:WikiCon_2026/Programm/Quellen_in_Wikidata_eingeben|Enter sources in Wikidata]], [[:de:Wikipedia:WikiCon_2026/Programm/Unkompliziert_Wikidata_erkunden_(usefulQueries)|Easily explore Wikidata (UsefulQueries)]], and [[:de:Wikipedia:WikiCon_2026/Programm/WikiProjekt_Stolpersteine_goes_Wikidata|WikiProject Stolpersteine goes Wikidata]]. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** [https://medium.com/@javierzomeo/how-i-inferred-the-family-relationships-of-nearly-one-million-people-from-wikidata-99724fd966fb Medium: How I inferred the family relationships of nearly 1 million people, from Wikidata] ** (Deutsch) [https://www.wikimedia.de/wp-content/uploads/2026/09/Wikidata_in_Museen_Archiven_und_Bibliotheken.pdf Wikidata in Museen, Archiven und Bibliotheken (PDF)] * Videos: ** [https://www.youtube.com/watch?v=in3M5o_CMKM Live Wikidata Editing #126] ** (Español) [https://www.youtube.com/watch?v=i4eS1tcQzYE Workshop: Digital Humanities Methodologies Applied to Research] ** [https://www.youtube.com/watch?v=B9-MDvkO2Ow Sep 2026 Community Call: International Image Interoperability Framework (IIIF) & Wikimedia] - can IIIF be integrated with Wikimedia platforms, or as a Wikibase instance? ** [https://m.youtube.com/watch?v=5lxvetWlGqQ&pp=iggCQAE%3D&ra=m 16 Days of Activism Against Gender-Based Violence Campaign Launch 2026 using Wikidata] ''' Tool of the week ''' * [https://lex-olympia.toolforge.org/ Lex-Olympia] is a tool by [[User: Luca.favorido]] it is an open, gamified challenge platform for exploring Wikidata lexemes, born as a successor to the now-unmaintained Lexeme Challenge tool. Players test their language knowledge by matching audio, hyphenations, and concepts to lexemes, competing via scores and a weekly leaderboard. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * WM Turkic languages user group ([https://www.instagram.com/p/Dc__Z8OxISH/ instagram post]): official co-hosts of WikidataCon 2027; Istanbul, Türkiye, in collaboration with Üsküdar University. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]: ** General datatypes: ***[[:d:Property:P14867|phonetic synthesis method]] (<nowiki>phonetic synthesis method used to process the recorded voice from a human source to build a voice bank</nowiki>) ***[[:d:Property:P14869|‎LPF rating]] (<nowiki>film and media rating in Malaysia by the Film Censorship Board</nowiki>) ***[[:d:Property:P14875|‎Collective bargaining coverage]] (<nowiki>Percentage of workers covered by collective agreement coverage. This is distinct from union membership rate, because non-union members can also be covered, for example France has 7% union density but 98% collective bargaining coverage.</nowiki>) ***[[:d:Property:P14881|has Pokémon Ability]] (<nowiki>Pokémon Ability assigned to this Pokémon species or form in games of the Pokémon series</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Property:P14850|‎Allotrope Foundation Ontology function ID]], [[:d:Property:P14851|‎Allotrope Foundation Ontology process ID]], [[:d:Property:P14852|‎Allotrope Foundation Ontology quality ID]], [[:d:Property:P14853|‎Allotrope Foundation Ontology result ID]], [[:d:Property:P14854|‎Allotrope Foundation Ontology role ID]], [[:d:Property:P14855|Arcinsys Hessen ID]], [[:d:Property:P14856|Arcinsys Niedersachsen/Bremen ID]], [[:d:Property:P14858|Archivportal Thüringen ID]], [[:d:Property:P14860|Baden-Württemberg archives ID]], [[:d:Property:P14861|BookWyrm author ID]], [[:d:Property:P14862|BookWyrm book ID]], [[:d:Property:P14863|VocaDB tag ID]], [[:d:Property:P14864|Statistics Finland Concept Database ID]], [[:d:Property:P14866|sgpbusiness.com ID]], [[:d:Property:P14868|‎LIDO concept ID]], [[:d:Property:P14870|‎Common Core Ontologies concept ID]], [[:d:Property:P14871|GenWiki article ID]], [[:d:Property:P14872|findbuch ID]], [[:d:Property:P14873|Darija.io ID]], [[:d:Property:P14874|‎China Railway telegraph code]], [[:d:Property:P14876|‎Sharjah Dictionary word ID]], [[:d:Property:P14877|CCLI song ID]], [[:d:Property:P14878|‎DEHIO digital Deutschland Bauwerk ID]], [[:d:Property:P14879|Vietnamese administrative unit code]], [[:d:Property:P14880|UkrBIN ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review: ** General datatypes: ***[[:d:Wikidata:Property proposal/stylized representation|stylized representation]] (<nowiki>stylized visual representation of the subject</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Former country|Former country]] (<nowiki>Historical country that was in force at the time of this event/object or in the past</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/North Dakota Legislative Assembly biography ID|North Dakota Legislative Assembly biography ID]] (<nowiki>identifier for a biography at the North Dakota Legislative Assembly</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Wyoming Legislator Database ID|Wyoming Legislator Database ID]] (<nowiki>identifier for a biography in the Wyoming Legislator Database</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/European Legislation Identifier|European Legislation Identifier]] (<nowiki>EU legislation identifier for documents published by the EU, its member states and other (non-EU) countries</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Visa requirement|Visa requirement]] (<nowiki>Requirement for a non-citizen to enter a country</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/FilmBaze people ID|FilmBaze people ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/EHRI Institution ID|EHRI Institution ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Climate Policy Radar Topics|Climate Policy Radar Topics]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SEASLUG.WORLD taxon ID|SEASLUG.WORLD taxon ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Verenigingsloket vCode|Verenigingsloket vCode]], [[:d:Wikidata:Property proposal/StoryGraph book ID|StoryGraph book ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/China Railway Pinyin code|China Railway Pinyin code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ZFIN person ID|ZFIN person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BallotReady person ID|BallotReady person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/National Film Archive of Japan ID|National Film Archive of Japan ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Baza osób polskich ID|Baza osób polskich ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Mycelium entity ID|Mycelium entity ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant DDH|identifiant DDH]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Alberta Legislative Assembly member ID|Alberta Legislative Assembly member ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Homeostasis imbalance process ontology|Homeostasis imbalance process ontology]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Damen-Basketball-Bundesliga (DBBL) Spieler ID|Damen-Basketball-Bundesliga (DBBL) Spieler ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Digital Momijiyama Bunko ID|Digital Momijiyama Bunko ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kunaicho Shoryobu Shuzo Kanseki Shuran ID|Kunaicho Shoryobu Shuzo Kanseki Shuran ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Union Catalogue Database of Japanese Texts ID|Union Catalogue Database of Japanese Texts ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Siwar entry ID|Siwar entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ISDCF studio identifier|ISDCF studio identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ISDCF facility identifier|ISDCF facility identifier]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: [https://w.wiki/UGb4 Tram stops per network map] * Schema examples: [[d:EntitySchema:E133|adminstrative district in Turkey (E133)]] * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject Medicine/Knee Arthroplasty|WikiProject Medicine/Knee Arthroplasty]] maintains structured data for knee replacement on Wikidata, covering the procedure tree and the taxonomy of surgical techniques, with a literature layer of referenced scholarly articles. * WikiProject Highlights: ** [[d:Wikidata:WikiProject_LGBT/Duga|WikiProject LGBT / Duga]] ** [[d:Wikidata:WikiProject_Victims_of_National_Socialism/Data_Model|Project Victims of National Socialism / Data model]] ''' Development ''' * Query Service migration: We are adapting more of the example queries for QLever * Mobile editing: We are making minor adjustments in preparation for the rollout for everyone * Wikidata integration in Wikipedia and co: ** We are continuing to automate the connection of Wikidata to newly-created wikis, and replace the sites table with a Sitematrix lookup, which is more efficient ([[phab:T431093]]) ** We are continuing the research into how best to handle changes for language link updates in Recent changes and Watchlist, which are mostly considered not relevant for editors [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Tunisia|Tunisia]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 18:59, 14 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30932448 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == തിരുത്തലുകൾ == [https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%B5%E0%B5%86%E0%B4%B3%E0%B5%8D%E0%B4%B3%E0%B5%82%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%A8%E0%B4%BF&diff=prev&oldid=4667171 വെള്ളൂന്നി], [https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%AE%E0%B4%9E%E0%B5%8D%E0%B4%9E%E0%B4%B3%E0%B4%BE%E0%B4%82%E0%B4%AA%E0%B5%81%E0%B4%B1%E0%B4%82&diff=prev&oldid=4667170 മഞ്ഞളാംപുറം], [https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%B5%E0%B4%9F%E0%B5%8D%E0%B4%9F%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%AA%E0%B5%8A%E0%B4%AF%E0%B4%BF%E0%B5%BD&diff=prev&oldid=4667169 വട്ടപ്പൊയിൽ] തുടങ്ങിയ ലേഖനങ്ങളിൽ വരുത്തിയ ഈ തിരുത്തലുകൾ കണ്ടു. അവയിൽ നിന്നും നീക്കംചെയ്ത ഡാറ്റ എന്തുകൊണ്ടും [[ഗുരേ]], [[മാൻ, പഞ്ചാബ്]], [[കൗൻകെ]] തുടങ്ങിയ ലേഖനങ്ങളിൽ കാണുന്ന ഡാറ്റയേക്കാൾ മികവുറ്റതും ഉപയോഗപ്രദവും ആയിരുന്നു എന്ന് അഭിപ്രായപ്പെട്ടുകൊണ്ട് ഈ വിഷയത്തിൽ കൂടുതൽ പറയാൻ സമയം ഇല്ലാത്തതുകൊണ്ട് പിൻ‌വാങ്ങുന്നു, നന്ദി, നമസ്കാരം [[ഉപയോക്താവ്:Vinayaraj|Vinayaraj]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vinayaraj|സംവാദം]]) 13:50, 16 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) == Wikidata weekly summary #750 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-09-21. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#749]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Open request for adminship: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Administrator/Kvazimodo|Kvazimodo]] :<small>RfP is scheduled to end after 26 September 2026 08:42 (UTC)</small> * Closed request for adminship: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Administrator#Chrisahn|Chrisahn]] - voting has been closed. * New requests for permissions/Bot: **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/BenchfolkBot|BenchfolkBot]] - '''Task/s:''' Add or correct sourced statements on existing items after explicit human approval. **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/CatmapperBot|CatmapperBot]] - '''Task/s:''' Add [[Property:P14249|SocioMap ID]] statements for reviewed SocioMap category mappings, and provisionally add [[Property:P2888|exact match]] URLs for reviewed ArchaMap category mappings until Wikidata approves an ArchaMap-specific identifier property. * Closed request for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/HsfBot|HsfBot]] - Closed as Approved * New request for comments: [[d:Wikidata:Requests for comment/Add properties to the Deletion policy|Add properties to the Deletion policy]] - following a [[d:Wikidata:Project_chat#c-Amitie_10g-20260902214200-Should_identifier_properties_be_deleted_when_the_external_website_goes_offline?|Project Chat]] discussion, suggestions for an amendment to the policy are being discussed and your feedback is welcome. ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** [[m:Open_Knowledge:_Wikimedia_%26_Research_in_the_CEE_Region/Registration_%26_scholarships|Open Knowledge Wikimedia Research in the CEE Region]], online participation to the Conference is still open, [[m:Open_Knowledge:_Wikimedia_%26_Research_in_the_CEE_Region/Registration_%26_scholarships|register here]]: 09 - 10 October. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Papers: ** [https://arxiv.org/abs/2609.20057 WiCleanData: Guaranteeing the Type Consistency of Wikidata by Taxonomy Refinement and Constraint Enforcement] by Peng et al., (2026). ** [https://www.researchgate.net/publication/414343459_The_Wikibase_Ecosystem_in_DH_and_GLAM The Wikibase Ecosystem in Digital Humanities and GLAM] by Lindemann et al., (2026). * Videos: (Swedish) [https://www.youtube.com/watch?v=u8clrj_3MG4 The SAT trail in OSM and Wikidata] by Magnus Sälgö. ''' Tool of the week ''' * [https://wikidata-todo.toolforge.org/cloudy_concept.php Concept cloud] - Shows language labels for Wikipedia links from a Wikidata item, and allows label editing. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * Job vacancy: [https://job-boards.greenhouse.io/wikimedia/jobs/8060261?gh_src=4n8hpqkx1us Software Engineer, Wikidata Platform] ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]: ** General datatypes: ***[[:d:Property:P14885|Wyoming Legislator Database ID]] (<nowiki>identifier for a biography in the Wyoming Legislator Database</nowiki>) ***[[:d:Property:P14891|‎has expression of concern]] (<nowiki>(article) has an expression of concern (expression of concern notice)</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Property:P14882|National Governors’ Association ID]], [[:d:Property:P14883|Numista engraver or designer ID]], [[:d:Property:P14884|‎Phenotype and Trait Ontology ID]], [[:d:Property:P14886|‎ZFIN person ID]], [[:d:Property:P14887|Association Service Desk vCode]], [[:d:Property:P14888|Nazi Reich Ministries ID]], [[:d:Property:P14889|‎North Dakota Legislative Assembly biography ID]], [[:d:Property:P14890|KennisWest ID]], [[:d:Property:P14892|‎GOLD linguistic concept ID]], [[:d:Property:P14897|‎Alberta Legislative Assembly member ID]], [[:d:Property:P14900|EHRI Institution ID]], [[:d:Property:P14901|‎Encyclopedia of Alabama ID (new schema)]], [[:d:Property:P14902|National Film Archive of Japan ID]], [[:d:Property:P14903|‎Homeostasis imbalance process ontology]], [[:d:Property:P14904|DDH ID]], [[:d:Property:P14905|Economic Operators Registration and Identification number]], [[:d:Property:P14907|wowKorea work ID]], [[:d:Property:P14908|wowKorea Person ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review: ** General datatypes: ***[[:d:Wikidata:Property proposal/illustrator (character)|illustrator (character)]] (<nowiki>artist who illustrated the character</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/contribution URL|contribution URL]] (<nowiki>URL of a page explaining how to participate in or contribute to a project or organization</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Holy See cardinal biography ID|Holy See cardinal biography ID]] (<nowiki>identifier for a cardinal's biography at the website of the Holy See</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Atomic radius, covalent radius and van der Waals radius|Atomic radius, covalent radius and van der Waals radius]] (<nowiki>measured or calculated radius of an atom of a chemical element</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/Register of British Slave Traders person ID|Register of British Slave Traders person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Tric Trac|Tric Trac]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PsychonautWiki article ID|PsychonautWiki article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Hitchwiki article ID|Hitchwiki article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Raras disease ID|Raras disease ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Heritage Overlay Number|Heritage Overlay Number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Techniques de l'Ingénieur author ID|Techniques de l'Ingénieur author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/nbsearch|nbsearch]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Indian Film History film ID|Indian Film History film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Indian Film History person ID|Indian Film History person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/VideoGamesCritic game ID|VideoGamesCritic game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identificador Eldoblatge d'actor original|identificador Eldoblatge d'actor original]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identificador Eldoblatge d'actor de doblatge|identificador Eldoblatge d'actor de doblatge]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Schema examples: [[d:EntitySchema:E206|(E206) ''Stolperstein'']]: Stumbling blocks, commemorative plaques set into the ground for victims of Nazism. * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject_Taiwan/Wikidata_Cross-Domain_Forum|(Traditional Chinese) Project Taiwan: Wikidata Cross-Domain Forum]] * WikiProject Highlights: [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/Ontology_Course/Projects_Offering_3|Project Ontology: Course Offering 3]] * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:User:Ivan_A._Krestinin/To_merge/Categories|Categories (to merge)]] - this list generated by User:Ivan A. Krestinin suggests potential duplicate categories. ''' Development ''' * [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Tunisia|Tunisia]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 16:09, 21 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=31043091 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #751 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-09-28. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#750]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/MamouriBot|MamouriBot]], '''Task/s:''' Add census demographics — population, male population, female population, and no. of households — to existing Iranian settlement items identified by ''[[d:Property:P1010|Iran statistics ID (P1010)]]'', from the Statistical Center of Iran censuses of 1385 (2006) and 1395 (2016). ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** The program for the Wikidata Query Service Days (October 17-23) is now published, covering the migration from Blazegraph to QLever with sessions for editors, reusers, and tool builders; see the event page for details and [[d:Event:Query_Service_Days_2026#Sessions|schedule]]. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** [[Diffblog:from-university-research-to-free-knowledge-academics-discover-wikimedia/|From University Research to Free Knowledge: Academics Discover Wikimedia]] by [[m:User:Osps7|User:Osps7]] ** [https://enterprise.wikimedia.com/blog/wikidata-bulk-snapshots-batches/ WM Enterprise: Wikidata Bulk snapshots] ** [https://www.wikiloveswomen.org/2026/08/31/wiki-oto-2026-wiki-loves-women-and-africa-wiki-women-join-forces Wiki OTO 2026: Wiki Loves Women and Africa Wiki Women join forces!] ** [https://freeknowledgeafrica.org/making-african-restitution-efforts-more-visible/ Making African Restitution Efforts More Visible] * Papers: [https://arxiv.org/html/2609.29474v1 CodeGraph: Open-Taxonomy Knowledge Graph for Source Code with Wikidata Grounding] by Pennino et al., (2026). * Videos: **When the Old Constraints Disappear: Work and Creativity in the Age of AI (Wikipedia->Wikidata->Wikifunctions->Abstract Wikipedia), John Samuel, Mindstone AI Meetup, September 22, 2026, Lyon, France ([https://community.mindstone.com/annotate/article_BAlTTMiMLlNJjjRpAn Video], [https://figshare.com/articles/presentation/When_the_Old_Constraints_Disappear_Work_and_Creativity_in_the_Age_of_AI_Mindstone_AI_Meetup_Lyon_-_John_Samuel/33968791 Slides]) ** [https://www.youtube.com/watch?v=BS0BZF5WhRg&pp=ygUIV2lraWRhdGE%3D AI BRIDGES Open Forum meeting - September 2026] ''' Tool of the week ''' * [https://humansmap.com/gallery/gallery.html#power HumansMap Gallery] - The site offers various type of visualizations, and offers the possibility to navigate through connections between people and organizations, based on your interests, powered by Wikidata. * [https://bookitemizer.toolforge.org/ 📚 Wikidata Book Itemizer] It is a simple tool to catalog books on Wikidata! Creating work and edition items manually on Wikidata with proper metadata and multilingual labels can often be tedious and error-prone. Wikidata Book Itemizer automates this entire process with a simple form! ''' Other Noteworthy Stuff ''' * Wikimedia Deutschland is researching how to improve interoperability between Wikidata, Wikibase Cloud, and Wikibase Suite. If you've worked with data imports or staging, or even if you haven't, your input would be valuable. The [https://wikimedia.sslsurvey.de/LOD-Interoperability-Migration survey] takes 5 to 10 minutes and is anonymous. More information on the background of the questions: [[d:Wikidata:Requests for comment/Mass-editing policy#Context|Wikidata:Requests for comment/Mass-editing policy#Context]] ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]: ** General datatypes: none ** External identifiers: [[:d:Property:P14909|Union Catalogue Database of Japanese Texts ID]], [[:d:Property:P14910|‎Siwar entry ID]], [[:d:Property:P14911|Kunaicho Shoryobu Shuzo Kanseki Shuran ID]], [[:d:Property:P14912|‎Emulation General Wiki article ID]], [[:d:Property:P14913|Digital Momijiyama Bunko ID]], [[:d:Property:P14914|Raras disease ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review: ** General datatypes: ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Writers at Risk database ID|Writers at Risk database ID]] (<nowiki>Identifier in the PEN America Writers at Risk database, cataloging writers threatened, imprisoned, and jailed worldwide</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/Ohio Entity Number|Ohio Entity Number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NZPCN legacy ID|NZPCN legacy ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Žmonės.lt topic ID|Žmonės.lt topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Jersey HER Reference|Jersey HER Reference]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un(e) auteurice dans le Maitron|Identifiant d'un(e) auteurice dans le Maitron]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Google Search profile handle|Google Search profile handle]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Leipziger Biographie ID|Leipziger Biographie ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LEO-BW person ID|LEO-BW person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Biopsa ID|Biopsa ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Isle of Man Registered Building No.|Isle of Man Registered Building No.]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Waymark code|Waymark code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant dans OrthodoxWiki en français|Identifiant dans OrthodoxWiki en français]], [[:d:Wikidata:Property proposal/WE League player ID|WE League player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/WE League manager ID|WE League manager ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Delfi.lt topic ID|Delfi.lt topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Lrytas.lt topic ID|Lrytas.lt topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Baidu Baike article|Baidu Baike article]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: [[Wikidata:Request a query#c-YoshiRulz-20260927103700-Paula_(WDU)-20260925145700|Latin American Cinema / Films with an English or Portuguese Wikipedia page, but not Spanish]] * Schema examples: [[d:EntitySchema:E422|(E422) 'Golden age of illustration']] book from the Maastricht University Library collection. * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Schlaraffia|Project Schlaraffia]] - for enriching items about the German-language fraternity [[d:Q1305789|Schlaraffia ''<small>(Q1305789)</small>'']] and its international and local associations. ** [[d:Wikidata:WikiProject_Tamil_Nadu|Project Tamil Nadu]] dedicated to creating and improving Wikidata content related to [[d:Q1445|Tamil Nadu ''<small>(Q1445)</small>'']] and [[d:Q5885|Tamil ''<small>(Q5885)</small>'']]. * WikiProject Highlights: [[d:Wikidata:WikiProject_PCC_EMCO_Wikidata_CoP/List_of_corporate_body_properties|Project PCC EMCO Wikidata CoP]] added a subpage for listing Properties normally associated with Corporate bodies. ''' Development ''' * Mobile statement editing: We are continuing with UX fixes. This is primarily visual polish and consistency as well as fixing bugs related to RTL display. * Wikibase REST API: ** We are finishing the support for creating Lexemes and the statements on them. ** We are continuing working on support for adding Forms to a Lexeme. * Wikidata integration in the other Wikimedia projects: ** We are going to stop sending language link changes to the first few wikis. An initial deployment to group1 wikis is now planned for Monday, 05.10.2026. (Click group1 on [https://versions.toolforge.org this Toolforge page] to see which Wikis are included.) This will help reduce noise in Watchlists and Recent changes and help reduce the size of the database table holding recent changes on these wikis. ** Connecting a newly created Wiki to Wikidata is a manual task, we are automating that and optimising the SitesTable at the same time, making a 'single source of truth' that all wikis point to, rather than a table per Wiki that are all clones of each other. ** We are experimenting with raising the entity usage limit on wikis. If this is feasible, we can reduce the amount of bundled changes. This would reduce the quantity of Wikidata-triggered Recent Changes rows being created. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/The Gambia|The Gambia]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 10:38, 29 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=31072096 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> ryqz930x9rf40a3ge52ueurl4xllnbq 0 142914 4671617 4399438 2026-09-29T09:01:18Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671617 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Fryderyk Franciszek Chopin}} [[പ്രമാണം:Chopin, by Wodzinska.JPG|thumb|200px|upright|25 ആം വയസ്സിൽ ഓഫിൻ, 1835 ൽ [[:pl:Maria Wodzińska|മരിയ]] വരച്ച ചിത്രം.]] [[പോളണ്ട്|പോളണ്ടിൽ]] നിന്നുള്ള ഒരു സംഗീതരചയിതാവായിരുന്നു '''ഫ്രെഡെറിക് ഫ്രാൻസീക് ഷൊപിൻ''' ''(Fryderyk Franciszek Chopin)''<ref name="ˈʃoʊpæn">The surname is pronounced {{IPA-pl|ˈʂɔpɛn̪|}} in Polish (and also spelled ''Szopen'', pronounced {{IPAc-pl|'|sz|o|p|e|n}}); {{IPA-fr|ʃɔˈpɛ̃|}} in French; and usually {{IPAc-en|icon|ˈ|ʃ|oʊ|p|æ|n}} in English.</ref> [[പിയാനോ|പിയാനോയിൽ]] അഗ്രഗണ്യനായ ഇദ്ദേഹം സംഗീതാദ്ധ്യാപകനായും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇദ്ദേഹം അനുരാഗ സംഗീതത്തിൽ ''(Romantic music)'' അഗ്രഗണ്യനായിരുന്നു. 1810 മാർച്ച് 1 ആം തീയതിയോ ഫെബ്രുവരി 22-ആം തീയതിയോ ഇദ്ദേഹം പോളണ്ടിലെ സെത്സോവാ വോളാ എന്ന ഗ്രാമത്തിൽ [[ജനനം|ജനിച്ചു]]<ref name="Dob">Some sources give 22 February. See [[Frédéric Chopin#Childhood|Childhood]] for details.</ref>. ചെറുപ്പത്തിൽ തന്നെ ഇദ്ദേഹം [[പിയാനോ]] വായിക്കുവാൻ പ്രഗൽഭനായിരുന്നു. വാർസോവിൽ വളർന്ന് സംഗീതഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കി. [[പോളണ്ട്|പോളണ്ടിന്മേൽ]] [[റഷ്യ|റഷ്യയുടെ]] കയ്യേറ്റം മൂലം ഇദ്ദേഹം [[പാരീസ്|പാരീസിലേക്ക്]] കുടിയേറിപ്പാർത്തു. അവിടെ അദ്ദേഹം തന്റെ പിയാനോയിലുള്ള [[സംഗീതം]] തുടരുകയും, പഠിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. ഇരുപത്തിയൊന്നാം വയസ്സുമുതൽ പാരീസിൽ താമസംതുടങ്ങിയ ഷോപിയ്ക്ക് 1835 ൽ [[ഫ്രാൻസ്|ഫ്രഞ്ച്]] പൗരത്വംലഭിച്ചു.ജീവിതത്തിന്റെ അവസാന പതിനെട്ടുവർഷങ്ങളിൽ കേവലം മുപ്പതു കച്ചേരികൾ മാത്രമാണ് അദ്ദേഹം പൊതുവേദികളിൽ അവതരിപിച്ചത്. [[1837]] മുതൽ [[1847]] വരെ ഇദ്ദേഹം പല സംഗീത പ്രദർശനങ്ങളും നടത്തി. ജീവിതകാലയളവിൽ ഉടനീളം ശാരീരികപ്രശ്നങ്ങൾ ഇദ്ദേഹത്തെ അലട്ടിക്കൊണ്ടിരുന്നു. 1849 തിൽ 39 ആം വയസ്സിൽ ഇദ്ദേഹം പാരീസിൽ മരണമടഞ്ഞു. == അവലംബം == {{reflist}} ==പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ== {{Sister project links|wikt=no|n=no}} <!--{{wikisourcelang|pl}} {{Wikisource1911Enc|Chopin, Frederic François}}--> * {{worldcat id|id=lccn-n79-127769}} ===ജീവചരിത്രങ്ങൾ=== * [https://web.archive.org/web/20141022151637/http://www.chopin.pl/biography_chopin.en.html Biography of Chopin] at Fryderyk Chopin Society's website * [http://www.load.cd/composers/biography/346_frederic_chopin.html Frédéric Chopin biography] * [http://w3.rz-berlin.mpg.de/cmp/chopin.html Brief Chopin essay at ''Classical Music Pages''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091013113827/http://w3.rz-berlin.mpg.de/cmp/chopin.html |date=2009-10-13 }} * Biographies ([[Project Gutenberg]] e-texts): ** [http://www.gutenberg.net/etext/4386 ''Life of Chopin'', book by his friend Franz Liszt] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20041014002826/http://www.gutenberg.net/etext/4386 |date=2004-10-14 }} ** [http://www.gutenberg.net/etext/4973 ''Frederick Chopin as a Man and Musician'', by Frederick Niecks] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20041014023551/http://www.gutenberg.net/etext/4973 |date=2004-10-14 }} ** [http://www.gutenberg.net/etext/4939 ''Chopin: The Man and his Music'', by James Huneker] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20041014213024/http://www.gutenberg.net/etext/4939 |date=2004-10-14 }} * {{musicbrainz artist|id=09ff1fe8-d61c-4b98-bb82-18487c74d7b7|name=Frédéric Chopin}} ** [http://en.chopin.nifc.pl/chopin/life/calendar ''Biography on official site by Fryderyk Chopin Institute ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120125133246/http://en.chopin.nifc.pl/chopin/life/calendar |date=2012-01-25 }} ===സംഗീതം=== * {{IMSLP|id=Chopin%2C_Frederic|cname=Frédéric Chopin}} * [http://www.mutopiaproject.org/cgibin/make-table.cgi?Composer=ChopinFF&preview=1 Chopin scores] from [[Mutopia Project]] * [http://chopin.lib.uchicago.edu/ ''Chopin Early Editions''], a collection of over 400 first and early printed editions of musical compositions by Frédéric Chopin published before 1881. * [http://www.cfeo.org.uk/apps/ ''Chopin's First Editions Online''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121029030521/http://www.cfeo.org.uk/apps/ |date=2012-10-29 }} features an interface that allows three navigable scores to be open simultaneously in frames to facilitate comparison. * {{ChoralWiki}} ===റിക്കോഡിംഗുകൾ=== Some of the most critically praised recordings of Chopin's music are those of [[Martha Argerich]], [[Claudio Arrau]], [[Vladimir Ashkenazy]], [[Alfred Cortot]], [[Shura Cherkassky]], [[Dang Thai Son]], [[Samson François]], [[Vladimir Horowitz]], [[Evgeny Kissin]], [[Dinu Lipatti]], [[Nikita Magaloff]], [[Arturo Benedetti-Michelangeli]], [[Ivan Moravec]], [[Janusz Olejniczak]], [[Murray Perahia]], [[Vlado Perlemuter]], [[Maurizio Pollini]], [[Sviatoslav Richter]], [[Arthur Rubinstein]], [[Tatiana Shebanova]], [[Fou Ts'ong]] and [[Krystian Zimerman]] (all these pianists have at least 5 achievements of outstanding recordings of Chopin). * Performances by Angela Lear: [http://www.angelalear.com] 'The Chopin Collection' volumes 1–5, include rarely-heard original variants. * [http://www.200chopin.com www.200chopin.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171015140142/http://www.200chopin.com/ |date=2017-10-15 }}, Recordings by all Deutsche Grammophon and Decca artists, full track streaming for free: Argerich, Freire, Pollini, Zimerman, Pires, Wang, Ott etc. * Performances by [[Daniel Wnukowski]]: [http://www.wnukowski.com/chopin-piano-mp3.html 'Heroic' polonaise, 2 nocturnes, 1 scherzo, 1 prelude] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120627011758/http://www.wnukowski.com/chopin-piano-mp3.html |date=2012-06-27 }} * Performances by Michael Sayers: [http://www.michaelsayers.com/fredericchopinmp3s.html Preludes Op. 28 Nos. 1 and 20] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080704074113/http://www.michaelsayers.com/fredericchopinmp3s.html |date=2008-07-04 }} * Performances by Donald Betts: [http://innig.net/music/betts-chopin/ 3 ballades, 3 études, 2 nocturnes, 1 mazurka] * Performances by Paul Cantrell from [http://innig.net/music/inthehands/category/recordings/chopin/ In the Hands] * Performances by Alberto Cobo: [http://www.superopera.com/mp3/chopin/chopin.htm Sonata No. 3], [http://www.superopera.com/mp3/pclassics/pclassics.htm Ballade No. 1 and Fantasie-Impromptu], [http://www.superopera.com/mp3/therecital/therecital.htm Sonata No. 2], [http://www.superopera.com/mp3/scherzo/scherzo2.htm Scherzo No. 2], [http://www.superopera.com/mp3/prelude/prelude16.htm Prelude No. 16] * Various performers from [http://www.pianoparadise.com/downloadmp3/chopin.html PianoParadise] (some links are broken) * MIDI files from [http://www.kunstderfuge.com/chopin.htm Kunst der Fuge] * Preludes No. 4 and No. 6 arranged for voices, guitar, and bass by the [http://www.myspace.com/johnlinkproject John Link Project] * Performances of works by Frédéric Chopin in MP3 and MIDI formats at [http://www.logoslibrary.org/classical/chopin/index.html Logos Virtual Library] * [http://www.lisztonian.com/composers/Frederic+Chopin-4.html Free Chopin Downloads (MP3 and WMA)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080415203533/http://www.lisztonian.com/composers/Frederic+Chopin-4.html |date=2008-04-15 }} * [http://www.angelalear.co.uk the original Chopin] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051224070605/http://www.angelalear.co.uk/ |date=2005-12-24 }} Chopin as played by Angela Lear from autograph manuscripts. ''"Hear what Chopin really intended"'' BBC Music Magazine; ''"...Her Chopin recitals were altogether exceptional for perfect interpretation and maximum faithfulness to Chopin's intentions'' " Le Matin. * [http://www.mootnotes.com/music/chopin/index.html Chopin selected works (MP3)] * [http://pianosociety.com/cms/index.php?section=123/ Piano Society] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160410111337/http://www.pianosociety.com/cms/index.php?section=123%2F |date=2016-04-10 }} – A short biography and some free recordings in MP3 format, performed by [[Roberto Carnevale]], [[Eric Clark]], [[Alexander Djordjevic]], [[Ken Sasaki]], [[Robert Ståhlbrand]], [[Evelina Vorontsova]] ===പലവക=== * [http://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=123969103 Chopin With A Polish Touch], audio report by [[National Public Radio]] * [http://en.chopin.nifc.pl/institute/ Narodowy Instytut Fryderyka Chopina, Warsaw, Poland] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130512032633/http://en.chopin.nifc.pl/institute/ |date=2013-05-12 }} * [http://www.music.umich.edu/departments/piano/studio/agreene/index.htm University of Michigan Chopin Project] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080417170513/http://www.music.umich.edu/departments/piano/studio/agreene/index.htm |date=2008-04-17 }} * [http://konkurs.chopin.pl/en International Fryderyk Chopin Piano Competition] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150403212032/http://konkurs.chopin.pl/en |date=2015-04-03 }} {{Romanticism}} [[വർഗ്ഗം:സംഗീതജ്ഞർ]] {{musician-stub|Frédéric Chopin}} 1llfztdfis9bsyt5yaopzjd7llv5ry3 0 142991 4671548 3661150 2026-09-29T03:10:48Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671548 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Puttady Spices Park}} [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] ആദ്യത്തേതും [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിൽ]] രണ്ടാമത്തെയും സ്പൈസസ് പാർക്കാണ് '''പുറ്റടി സ്പൈസസ് പാർക്ക്'''<ref>{{Cite web |url=http://www.hindu.com/2010/09/06/stories/2010090656170400.htm |title=ദി ഹിന്ദു ഓൺലൈൻ |access-date=2011-02-13 |archive-date=2011-02-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110222140341/http://www.hindu.com/2010/09/06/stories/2010090656170400.htm |url-status=dead }}</ref>. 30 കോടി മുതൽ മുടക്കിലാണ് ഇതിന്റെ നിർമ്മാണം പൂർത്തീകരിച്ചത്. കിറ്റ്കോയാണ് ഇതിന്റെ നിർമ്മാണപ്രവർത്തനങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കിയത്. [[ഇടുക്കി ജില്ല|ഇടുക്കി ജില്ലയിലെ]] [[പുറ്റടി|പുറ്റടിയിലാണ്]] ഈ സ്ഥാപനം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. [[ഏലം|ഏലത്തിന്റെയും]] [[കുരുമുളക്|കുരുമുളകിന്റെയും]] സംഭരണവും വിപണനവുമാണ് ഇതു മൂലം ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. കേന്ദ്രവാണിജ്യവകുപ്പിന്റെയും ഏലം കർഷകരുടെയും സംയുക്ത സംരംഭമായാണ് ഇതിന്റെ പ്രവർത്തനം<ref>{{Cite web |url=http://www.thehindu.com/news/cities/Kochi/article1413598.ece |title=ദി ഹിന്ദു ഓൺലൈൻ |access-date=2011-02-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110214154626/http://www.thehindu.com/news/cities/Kochi/article1413598.ece |archive-date=2011-02-14 |url-status=dead}}</ref>. ==മറ്റു വിവരങ്ങൾ== 11.56 ഏക്കർ സ്ഥലത്താണ് സ്പൈസസ് പാർക്ക് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. കാർഡം ഡെവലപ്പ്മെന്റ് ഫണ്ടിൽ നിന്നുള്ള തുക ഉപയോഗിച്ചാണ് ഈ സ്ഥലം പാർക്കിനായി ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നത്. സന്ദർശകർക്കും, ഗവേഷകർക്കും സുഗന്ധവിളകളെ പരിചയപ്പെടുവാനായി ഇതിൽ മൂന്നേക്കറോളം സ്ഥലത്ത് സുഗന്ധവ്യഞ്ജന ഉദ്യാനം നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നു. 2008 ഒക്ടോബർ 15-നാണ് പാർക്കിന്റെ നിർമ്മാണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ആരംഭിച്ചത്. മധ്യപ്രദേശിലെ ചിന്ദ്‌വാരയിലാണ് ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യ സ്പൈസസ് പാർക്ക് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഇതിന്റെ നിർമ്മാണം പൂർത്തീകരിച്ച കിറ്റ്‌കോയാണ് പുറ്റടിയിലെയും പാർക്കിന്റെ നിർമ്മാണം നടത്തിയത്<ref>[http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=8798260&programId=1073753761&tabId=0&BV_ID=@@@ മനോരമ ഓൺലൈൻ]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. ഒരു മണിക്കൂറിൽ രണ്ടു ടൺ ഏലക്ക സംസ്കരിച്ചെടുക്കുവാനുള്ള സംഭരണശേഷി ഈ കേന്ദ്രത്തിനുണ്ട്. കുരുമുളകിനെ ഉയർന്നമൂല്യമുള്ള വെള്ളക്കുരുമുളകാക്കി മാറ്റുവാനുള്ള സജ്ജീകരണങ്ങളും ഇവിടെയുണ്ട്. കർഷകർക്ക് തങ്ങളുടെ കാർഷിക ഉത്പന്നങ്ങൾ ഇവിടെ ശേഖരിച്ചു വെയ്ക്കാനും ഇതിന് കുറച്ചു തുക മുൻകൂർ ലഭിക്കുവാൻ സൗകര്യം ലഭ്യമാക്കുന്ന ബാങ്കിങ്ങ് ഇടപാടുകളും ഇവിടെ ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നു. ==അവലംബം== {{Reflist}} {{coord|9|41|56.32|N|77|9|55.72|E|region:IN|display=title}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ വ്യവസായസ്ഥാപനങ്ങൾ]] kw0z1qhm6ezz2phl70ui2bzakgi2d8z 0 144799 4671635 3231158 2026-09-29T10:45:31Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671635 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Battle: Los Angeles}} {{Infobox film | name = ബാറ്റിൽ: ലോസ് ആഞ്ചെലെസ് | image = Battle Los Angeles Poster.jpg | caption = | director = [[Jonathan Liebesman]] | producer = [[Jeffrey Chernov]]<br />[[Neal H. Moritz]]<br />Ori Marmur | writer = Christopher Bertolini | starring = [[Aaron Eckhart]]<br />[[Michelle Rodriguez]]<br />[[Will Rothhaar]]<br />[[Ramón Rodríguez (actor)|Ramón Rodríguez]]<br />[[Bridget Moynahan]]<br />[[Ne-Yo]]<br />[[Michael Peña]] | music = [[Brian Tyler (composer)|Brian Tyler]] | cinematography = Lukas Ettli | editing = Christian Wagner | studio = [[Relativity Media]]<br />[[Original Film]]<ref name="dis"/> | distributor = [[Columbia Pictures]] <ref name="dis">{{cite web|url=http://www.battlela.com/ |title=Battle: Los Angeles: Official Site |language=[[English language|English]] |date=ഫെബ്രുവരി 15, 2011 |accessdate=മാർച്ച് 6, 2011}}</ref> | released = 2011, മാർച്ച് 11 | runtime = 116 minutes | country = യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ് | language = ഇംഗ്ലീഷ് | budget = $100 ദശലക്ഷം | gross = }} 2011 മാർച്ച് 11-ന് പുറത്തിറങ്ങിയ [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ]] ആക്ഷൻ-സയൻസ് ഫിക്ഷൻ ചിത്രമാണ് '''''ബാറ്റിൽ: ലോസ് ആഞ്ചെലെസ്'''''. [[ഇന്ത്യ]] ഉൾപ്പെടെയുള്ള രാജ്യങ്ങളിൽ ''വേൾഡ് ഇൻവേഷൻ: ബാറ്റിൽ ലോസ് ആഞ്ചെലെസ്'' എന്ന പേരിലാണ് ചിത്രം റിലീസ് ചെയ്തത്. [[ജൊനാതൻ ലീബസ്മാൻ]] സംവിധാനം ചെയ്ത ചിത്രത്തിൽ [[ആരോൺ എക്കാർട്]], മിഷാൽ റോഡ്രിഗ്വസ്, മൈക്കൽ പെന, ബ്രിട്ഗെറ്റ് മൊയ്നഹാൻ, നെ-യോ എന്നിവർ പ്രധാന വേഷങ്ങൾ അവതരിപ്പിക്കുന്നു. [[രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധം|രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധത്തോടനുബന്ധിച്ചു]] നടന്ന ലോസ് ആഞ്ചെലെസ് വ്യോമ യുദ്ധത്തെ ആസ്പദമാക്കി നിർമിച്ചിരിക്കുന്ന ചിത്രത്തിൽ പക്ഷേ അന്യഗ്രഹ ജീവികളും അമേരിക്കൻ വ്യോമസേനയും തമ്മിലുള്ള യുദ്ധമാണ് വിഷയമാകുന്നത്. [[ലോസ് ആഞ്ചെലെസ്]] പശ്ചാത്തലമാക്കിയിരിക്കുന്ന ചിത്രം പക്ഷേ പൂർണ്ണമായും [[ലൂസിയാന]]യിലാണ് ചിത്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്.<ref>{{cite web|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-fridayreview/article1507811.ece|title=Ready for the battle?|language=[[English language|English]]|date=മാർച്ച് 4, 2011|publisher=''[[ദ ഹിന്ദു]]''|accessdate=മാർച്ച് 6, 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110629142252/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-fridayreview/article1507811.ece|archive-date=2011-06-29|url-status=dead}}</ref> കൊളംബിയ പിക്ചർസ് ചിത്രം പ്രദർശനത്തിനെത്തിക്കുന്നു. == അവലംബം == <references/> == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * {{Official website|http://www.battlela.com/}} * {{imdb title|1217613}} [[വർഗ്ഗം:ഹോളിവുഡ് ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇംഗ്ലീഷ് ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:2011-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] d4r7w0ahiut9ohe6j8swtaxfmcjh5hg 0 150999 4671441 4603907 2026-09-28T16:03:02Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671441 wikitext text/x-wiki [[File:Deedi damodaran.jpg|thumb|ദീദി ദാമോദരൻ]] മലയാള സിനിമയിലെ ഒരു തിരക്കഥാകൃത്താണ് '''ദീദി ദാമോദരൻ'''. 2008-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ [[ഗുൽമോഹർ (ചലച്ചിത്രം)|ഗുൽമോഹർ]] ആണ് ദീദിയുടെ ആദ്യചിത്രം. ഇംഗ്ലീഷ് അദ്ധ്യാപികയായ ദീദി പ്രശസ്ത തിരക്കഥാകൃത്ത് ആയ [[ടി. ദാമോദരൻ|ടി. ദാമോദരന്റെ]] യും പുഷ്പയുടെയും മകളാണ്<ref>http://www.thehindu.com/arts/cinema/article37813.ece {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. ചലച്ചിത്രനടി [[സീമ]]യുമായി ദീദി നടത്തിയ സംഭാഷണങ്ങൾ ''വിശുദ്ധ ശാന്തി - സീമയുടെ ജീവിതവും സിനിമയും'' എന്ന പേരിൽ മാതൃഭൂമി പുറത്തിറക്കി. കേരള ചലച്ചിത്ര അക്കാദമി ജനറൽ കൗൺസിലിൽ അംഗമായിരുന്നു. ചലച്ചിത്ര പ്രവർത്തകരുടെ സാംസ്കാരിക സംഘടനയായ മാക്ടയിൽ തിരക്കഥാകൃത്ത് എന്ന നിലയിൽ അംഗത്വമെടുത്ത ആദ്യത്തെ സ്ത്രീയാണ്. പിന്നീട് മാക്ടയിൽ എക്സിക്യൂട്ടീവ് അംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. മലയാള സിനിമയിൽ ആദ്യമായി രൂപം കൊണ്ട സ്തീകൾക്കായുള്ള കൂട്ടായ്മ ( വുമൺ ഇൻ സിനിമാ കലക്ടീവ് ) യുടെ സ്ഥാപകാംഗവും സജ്ജീവ പ്രവർത്തകയുമാണ്. 2008 ൽ ജയരാജ് സംവിധാനം ചെയ്ത 'ഗുൽമോഹർ ' എന്ന സിനിമക്ക് കഥയും&nbsp; തിരക്കഥയും സംഭാഷണവുമെഴുതി&nbsp; &nbsp;ചലച്ചിത്ര രംഗത്തേക്ക് കടന്നത്.&nbsp; തിരക്കഥയുടെ ശക്തി തെളിയിച്ച ചിത്രമെന്ന ജൂറിയുടെ പ്രത്യേക പരാമർശത്തോടെ 'ഗുൽമോഹർ ' 2008 ലെ ഗോവ അന്താരാഷ്ട്ര ചലച്ചിത്രോത്സവത്തിലെ ഇന്ത്യൻ പനോരമയിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 2009 ൽ 10 സംവിധായകർ&nbsp; ഒരുമിപ്പിച്ച&nbsp; ഒരുക്കിയ 'കേരള കഫേ' യിൽ രേവതി സംവിധാനം ചെയ്ത 'മകൾ ' , 2011 ൽ ജയരാജ് സംവിധാനം ചെയ്ത " നായിക " എന്നീ സിനിമകൾക്ക് തിരക്കഥകളൊരുക്കി. 2011 ലാണ് മലയാള സിനിമയിലെ സാങ്കേതിക പ്രവർത്തകരുടെ സംഘടനയായ മാക്ടയിൽ തിരക്കഥാകൃത്തെന്ന നിലക്ക് ആദ്യത്തെ വനിതാ അംഗമായത് .&nbsp; 2016 ൽ നിരവധി അന്താരാഷ്ട ചലച്ചിത്രോത്സവങ്ങളിൽ പ്രദർശിപ്പിക്കപ്പെട്ട ജയൻ ചെറിയാൻ സംവിധാനം ചെയ്ത ക ബോഡി സ്കേപ്പ് എന്ന ചിത്രത്തിൽ തിരക്കഥാ കൺസൾട്ടന്റായി . &nbsp;ജോൺ എബ്രഹാമിന്റെ ജീവിതത്തെ ആസ്പദമാക്കി പ്രേംചന്ദ് സംവിധാനം ചെയ്ത&nbsp; "ജോൺ " (2023 )&nbsp;ആണ് അവസാനം തിരക്കഥ എഴുതിയ സിനിമ .&nbsp; മലയാള സിനിമയുടെ ചരിത്രത്തിലെ ആദ്യത്തെ ഫുൾ വുമൺ ക്രൂ സിനിമയായി വിഭാവനം ചെയ്ത മുക്ത സംവിധാനം ചെയ്യുന്ന&nbsp; വയലറ്റ് എന്ന സിനിമയുടെ പണിപ്പുരയിലാണിപ്പോൾ. എൺപതുകളുടെ മധ്യത്തിൽ കേരളത്തിലെ ഫെമിനിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ രൂപീകരണ വേള മുതൽ അതിന്റെ ഭാഗമാണ്. കാലിക്കറ്റ് യൂണിവേഴ്സിറ്റിലെ&nbsp; എം.ഫിൽ പOനത്തിന് ശേഷം ഫിലീം സ്റ്റഡീസിൽ പി.എച്ച്.ഡി.പ0നം നടത്തി വരവെയാണ് സ്വതന്ത്ര തിരക്കഥാ രചനയിലേക്ക് വരുന്നത്. സ്കൂൾ പഠനകാലം മുതൽ അച്ഛൻ തിരക്കഥാകൃത്ത് ടി ദാമോദരൻ മാഷിന്റെ തിരക്കഥകളുടെ പകർത്തെഴുത്തുകാരിയെന്ന നിലക്കാണ് തിരക്കഥാരചനയിൽ പ്രാഥമിക പരിശീലനം നേടുന്നത്. വിശ്രുത സിനിമകളായ ഈനാട് , ഇന്നല്ലെങ്കിൽ നാളെ ,&nbsp; 1921 , കാലാപാനി എന്നിവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടും. മാധ്യമപ്രവർത്തകനും എഴുത്തുകാരനും സംവിധായകനുമായ പ്രേംചന്ദ് ജീവിതപങ്കാളിയാണ്. ഏക മകൾ മുക്തദീദിചന്ദ് സംവിധായികയും ബാംഗ്ലൂർ സെൻ്റ് ജോസഫ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി മീഡിയ സ്റ്റഡീസ് വിഭാഗം അസിസ്റ്റൻ്റ് പ്രൊഫസറുമാണ്. == സിനിമകൾ == 1. ഗുൽമോഹർ (2008 ) 2. മകൾ , കേരള കഫേ( 2009 ) 3. നായിക ( 2011 ) 4. ജോൺ (2023 ) ==അവലംബം== {{Reflist}} [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രതിരക്കഥാകൃത്തുക്കൾ]] aeac1jb4q584vwuyzbczp71a29eij6o 0 152712 4671579 4103963 2026-09-29T04:55:01Z Vicharam 9387 [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സർവ്വകലാശാലകൾ]] ചേർത്തു [[വിക്കിപീഡിയ:ഹോട്ട്കാറ്റ്|ഹോട്ട്ക്യാറ്റ്]] ഉപയോഗിച്ച് 4671579 wikitext text/x-wiki {{വൃത്തിയാക്കേണ്ടവ}} {{prettyurl|Al Jamia Al Islamiya, Santhapuram}} {{Infobox college |name = അൽ ജാമിഅ അൽ ഇസ്‌ലാമിയ, ശാന്തപുരം |native_name =Al Jamia Al Islamiya, Santhapuram |latin_name = |image_name = File:Aljamia.jpg |image_size = |motto = |established = 1955<ref name="Shefi AE164">{{cite book |last1=Shefi A.E |title=Islamic Education in Kerala with special reference to Madrasa Education |page=164 |url=https://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/136162/10/10_chapter%204.pdf#page=32 |accessdate=29 ഒക്ടോബർ 2019}}</ref> |type = [[Islamic university]] |endowment = |staff = |faculty = 60+ |provost = |principal = |rector = ഡോ. എം.[[അബ്ദുസ്സലാം അഹ്മദ്]] |chancellor = |vice_chancellor = |head_label= |head= |students =800+ |undergrad = |postgrad = |doctoral = |city = [[പെരിന്തൽമണ്ണ]] |state = [[കേരളം]] |country = [[ഇന്ത്യ]] |campus = [[ശാന്തപുരം]] |free_label = |free = |colors = |colours = |mascot = |nickname = |affiliations = |website = www.aljamia.net }} കേരളത്തിലെ ഒരു ഇസ്ലാമിക വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനമാണ്‌ '''അൽ ജാമിഅ അൽ ഇസ്ലാമിയ, ശാന്തപുരം'''<ref name="NP151">{{cite book |last1=Nazeer P |title=History of muslim educational institutions in Kerala during 20th century |page=151 |url=https://sg.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/8473/13/13_chapter%203.pdf#page=54 |accessdate=9 ജനുവരി 2020 |archive-date=2020-07-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200719085105/https://sg.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/8473/13/13_chapter%203.pdf#page=54 |url-status=dead }}</ref><ref name=IE>{{cite book|title=Encyclopaedia Dictionary Islam Muslim World|publisher=ബ്രിൽ|isbn=9004081127|page=462|url=https://archive.org/stream/EncyclopaediaDictionaryIslamMuslimWorldEtcGibbKramerScholars.13/06.EncycIslam.NewEdPrepNumLeadOrient.EdEdComCon.BosDonLewPel.etc.UndPatIUA.v6.Mah-Mid.Leid.EJBrill.1990.1991.#page/n483/mode/1up|accessdate=2016-05-09}}</ref><ref name="SHP125">{{cite book |last1=Sakkeer Hussain. P |title=Development of islamic studies in Kerala during 18th century to 20th century |page=125 |url=https://sg.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/60798/11/11_chapter%204.pdf#page=7 |accessdate=2 നവംബർ 2019 |archive-date=2020-07-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200719082010/https://sg.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/60798/11/11_chapter%204.pdf#page=7 |url-status=dead }}</ref>. മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ പെരിന്തൽമണ്ണക്കടത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. 1955 ൽ ശാന്തപുരം ഇസ്ലാമിയ്യ കോളേജായി പ്രവർത്തനമാരംഭിച്ചു<ref name="Shefi AE164"/>. ലോക പ്രശസ്ത ഇസ്ലാമിക പണ്ഡിതൻ<ref name="500M">{{cite book |title=THE WORLD’S 500 MOST INFLUENTIAL MUSLIMS-2018 |date=2018 |publisher=The Royal Islamic Strategic Studies Centre, Jordan |page=102 |url=https://www.themuslim500.com/wp-content/uploads/2018/05/TheMuslim500-2016-low.pdf#page=93 |accessdate=26 November 2019}}</ref> [[യൂസുഫ് അൽ ഖറദാവി|ഡോ. യൂസുഫുൽ ഖറദാവി]] 2003ൽ അൽ ജാമിഅ അൽ ഇസ്ലാമിയ്യ, ശാന്തപുരം ഔദ്യോഗിക പ്രഖ്യാപനം നടത്തി<ref name="NP152">{{cite book |title=History of muslim educational institutions in Kerala during 20th century |location=Cahpter 3 |page=145 |url=https://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/8473/13/13_chapter%203.pdf#page=55 |accessdate=29 February 2020 |quote=Today, Santhapuram Islamiya college is known as Jamia Islamia, the formal declaration of the University and inauguration was accomplished in the hands of international Islamic Scholar Dr. Yusuf Al Qardawi in 2003.}}</ref>. മലേഷ്യയിലെ ക്വാലാലമ്പൂരിലെ ഇൻറർനാഷണൽ ഇസ്ലാമിക് യൂണിവേഴ്സിറ്റി, ഖത്തർ യൂണിവേഴ്സിറ്റി തുടങ്ങിയ അന്താരാഷ്ട്ര സർവ്വകലാശാലകൾ അൽജാമിഅയെ അംഗീകരിക്കുകയും ഉപരിപഠനത്തിന് അവസരം നൽകുകയും ചെയ്യുന്നുണ്ട്<ref name="Shefi AE164"/><ref>http://www.arabnews.com/saudi-arabia/news/670676</ref>. ഇസ്ലാമിക് മിഷൻ ട്രസ്റ്റാണ് സ്ഥാപനത്തിന് മേൽനോട്ടം വഹിക്കുന്നത്.<ref>http://www.milligazette.com/Advertisers/2011/Islamic-Mission-Trust_Kerala_Zakat_Donation.htm</ref> == ചരിത്രം == 1953ൽ [[പെരിന്തൽമണ്ണ]] പട്ടിക്കാടിനടുത്ത മുള്ള്യാകുർശി ഗ്രാമത്തിൽ വി.കെ.എം. [[ഇസ്സുദ്ദീൻ മൗലവി]] മുൻകൈയ്യെടുത്ത് സ്ഥാപിച്ച &nbsp;അൽ മദ്‌റസത്തുൽ ഇസ്‌ലാമിയയാണ് അൽ ജാമിഅയുടെ ആദ്യപടി. കേരള ജമാഅത്തെ ഇസ്‌ലാമിയുടെ പ്രഥമ അമീർ ആയിരുന്ന [[വി.പി. മുഹമ്മദലി|ഹാജി വി.പി. മുഹമ്മദലി സാഹിബാ]]<nowiki/>യിരുന്നു ഉദ്ഘാടകൻ. 1955ൽ മലപ്പുറത്ത് ചേർന്ന ജമാഅത്തെ ഇസ്‌ലാമി സംസ്ഥാന സമ്മേളനത്തിൽ അൽ മദ്‌റസത്തുൽ ഇസ്‌ലാമിയയെ ശാന്തപരും ഇസ്‌ലാമിയാ കോളേജായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. പിന്നീട് 2003 മാർച്ച് ഒന്നിന് ലോകപ്രശസ്ത പണ്ഡിതൻ യൂസുഫുൽ ഖറദാവി അൽ ജാമിഅ അൽ ഇസ്‌ലാമിയയായി(ഇസ്ലാമിക് സർവ്വകലാശാല)യായി പ്രഖ്യാപിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=http://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/8473/13/13_chapter%203.pdf|title=HISTORY OF MUSLIM EDUCATIONAL INSTITUTIONS IN KERALA|access-date=2018-07-08|last=|first=|date=|website=shodhganga.inflibnet|publisher=http://shodhganga.inflibnet.ac.in}}</ref> ==ഫാക്കൽറ്റികൾ== വിവിധ ഫാക്കൽറ്റികളിലായി ആയിരത്തോളം വിദ്യാർഥി വിദ്യാർഥിനികൾ സ്ഥാപനത്തിൽ പഠിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web|url=http://www.islamonlive.in/story/2012-05-01/1335806459-18408|title=അൽ ജാമിഅ അൽ ഇസ്‌ലാമിയ ശാന്തപുരം|access-date=2018-07-08|last=|first=|date=|website=http://www.islamonlive.in|publisher=ഇസ്ലാം ഓൺലൈവ്}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> തംഹീദി (പ്രിപറേറ്ററി കോഴ്‌സ്), ഉസൂലുദ്ദീൻ, ശരീഅഃ, ഖുർആനിക് സ്റ്റഡീസ്, ദഅ്‌വ, പോസ്റ്റ് ഗ്രാജുവേറ്റ് ഡിപ്ലോമ ഇൻ ഇസ്‌ലാമിക് എകണോമിക ആന്റ് ബാങ്കിംഗ്<ref name=TOI>{{cite news|title=Islamic finance courses create a buzz in Malabar|url=http://timesofindia.indiatimes.com/home/education/news/Islamic-finance-courses-create-a-buzz-in-Malabar/articleshow/21905014.cms|accessdate=2016-05-08|publisher=ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ|date=2013-08-09}}</ref><ref>{{cite web|title=Al Jamia Al Islamiya Santhapuram|url=http://www.icif.in/activities.php?event=ei&id=53|website=ICIF|accessdate=2016-05-09|archive-date=2016-08-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160814055947/http://icif.in/activities.php?event=ei&id=53|url-status=dead}}</ref>, ഭാഷകൾ തുടങ്ങിയ വിഭാഗങ്ങൾ സ്ഥാപനത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ശാന്തപുരത്തെ ബിരുദങ്ങളെ [[ജാമിഅ ഹംദർദ്]], അലീഗഢ് തുടങ്ങിയ സർവ്വകലാശാലകൾ അംഗീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.{{cn}} == വിദൂര വിദ്യഭ്യാസ കോഴ്സ് സെൻറർ == * ജാമിഅ മില്ലിയ്യ ഇസ്ലാമിയ്യ, ന്യൂ ഡൽഹി യുടെ സെന്റർ ഫോർ ഡിസ്റ്റൻസ് ആന്ർറ് ഓപൺ ലേണിങ് സെൻറുകളിലൊന്നാണ് ശാന്തപുരം അൽ ജാമിഅ. ഇന്ത്യയിൽ 42 സെൻററുകളും കേരളത്തിൽ അൽ ജാമിഅ അടക്കം ആറ് സെൻററുകളുമാണ് നിലവിലുള്ളത്. ജാമിഅ മില്ലിയ്യയുടെ വിദൂരവിദ്യാഭ്യാസ പരീക്ഷാ കേന്ദ്രവും കൂടിയാണ് അൽ ജാമിഅ അൽ ഇസ്ലാമിയ്യ ശാന്തപുരം. വിവിധ വിഷയങ്ങളിലുള്ള ബിരുദ-ബിരുദാനന്തര കോഴ്സുകൾക്ക് നിലവിൽ പ്രവേശനം നൽകുന്നുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://www.jmi.ac.in/upload/menuupload/cdol_studycentre_2017.pdf|title=CENTRE FOR DISTANCE AND OPEN LEARNING LIST OF STUDY CENTRES|access-date=2018-07-08|last=|first=|date=|website=www.jmi.ac.in|publisher=Jamia Millia Islamia, New Delhi|archive-date=2018-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20180328234240/http://jmi.ac.in/upload/menuupload/cdol_studycentre_2017.pdf|url-status=dead}}</ref> == അൽ ജാമിഅ സെൻട്രൽ ലൈബ്രറി == അൽ ജാമിഅ കാമ്പസിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന സ്ഥാപനമാണ് അൽ ജാമിഅ സെൻട്രൽ ലൈബ്രറി. 50,000 ൽ പരം പുസ്തകങ്ങളും ഡിജിറ്റൽ ലൈബ്രറിയും കോൺഫറൻസ് ഹാളും റീഡിങ് റൂമും ആർക്കേവ്സും റഫറൻസ് സെക്ഷനും അടങ്ങുന്നതാണ് ലൈബ്രറി.<ref>{{Cite web|url=http://library.aljamia.in/|title=ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈററ്|access-date=2018-07-08|last=|first=|date=|website=http://library.aljamia.in/|publisher=|archive-date=2018-07-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20180724101542/http://library.aljamia.in/|url-status=dead}}</ref> അത്യപൂർവ്വ ഇ-പുസ്തകങ്ങളും ജേർണലുകളും വായനക്കാർക്ക് വളരെ വേഗത്തിൽ ലഭ്യമാക്കുന്നതിന് വിവിധ ശീർഷകങ്ങളിലായി തരം തിരിച്ച് ശേഖരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്, കാൽലക്ഷത്തിൽപരം പുസ്തങ്ങൾ ഉള്ള ഡിജിറ്റൽ സോഫ്റ്റ് വെയർ, 25,000 ത്തിൽ പരം ഗ്രന്ഥ ശേഖരമുള്ള അറബിക് ഡിജിറ്റൽ ലൈബ്രറി സോഫ്റ്റ് വെയർ എന്നിവ അൽജാമിഅ ഡിജിറ്റൽ ലൈബ്രറിയിലുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=http://usmalayali.com/?p=96116|title=ഇ-വായനയിലേക്ക് മിഴികൾ തുറന്ന് അൽ ജാമിഅ സെൻട്രൽ ലൈബ്രറി.|access-date=2018-07-08|last=|first=|date=|website=|publisher=http://usmalayali.com|archive-date=2020-07-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20200726160631/http://usmalayali.com/?p=96116|url-status=dead}}</ref> == മറ്റുസ്ഥാപനങ്ങൾ == അൽ ജാമിഅക്ക് കീഴിൽ പ്രവർത്തിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കുന്ന മറ്റു പ്രധാന സ്ഥാപനങ്ങൾ === അൽ ജാമിഅ ആർട്സ് ആൻറ് സയൻസ് കോളേജ്, പൂപ്പലം- പെരിന്തൽമണ്ണ === [[അൽ ജാമിഅഃ ആർട്സ് ആൻഡ് സയൻസ് കോളേജ്|അൽ ജാമിഅ ആർട്സ് ആൻറ് സയൻസ് കോളേജ്]] 2010 ൽ ആരംഭിച്ചു. ബി.എസ്.സി ഫുഡ്ടെക്നോളജി, മൈക്രോബയോളജി, സൈക്കോളജി, ജിയോഗ്രാഫി, കമ്പ്യൂട്ടർ സയൻസ്,ബി.സി.എ, ബികോം, ബി.ബി.എ, ബി.എ. ഇംഗ്ലീഷ്, ബി.എ. ഇസ്ലാമിക് സ്റ്റഡീസ്, എം.എ. ഇസ്ലാമിക് ഫിനാൻസ് എന്നീ കോഴിസുകൾ നിലവിലുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=http://aljamiacollege.com/|title=ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്|access-date=2018-07-08|last=|first=|date=|website=http://aljamiacollege.com/|publisher=|archive-date=2018-08-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20180805212458/http://aljamiacollege.com/|url-status=dead}}</ref><ref>http://www.edubilla.com/al-jamia-al-islamiya-santhapuram/</ref> === അൽ ജാമിഅ കാമ്പസ് - മേവാത്ത്, ഹരിയാന === ശാ​ന്ത​പു​രം അ​ൽ ജാ​മി​അ അ​ൽ ഇ​സ്​​ലാ​മി​യ​യു​ടെ വി​ദൂ​ര വി​ദ്യാ​ഭ്യാ​സ കാ​മ്പ​സു​ക​ളി​ലെ പ്ര​ഥ​മ സംരംഭമാണ് ഹരിയാനയിലെ മേവാത്തിലുള്ള അൽ ജാമിഅ കാമ്പസ്. 2017 ആഗസ്തിൽ ആരംഭിച്ച സ്ഥാപനം ദ​യൂ​ബ​ന്ദ് ദാ​റു​ൽ ഉ​ലൂം റെ​ക്ട​ർ മൗ​ലാ​ന സു​ഫ്​​യാ​നു​ൽ ഖാ​സി​മി ഉ​ദ്ഘാ​ട​നം ചെ​യ്തു. അൽ ജാമിഅയുടെ ഓഫ് കാമ്പസ് ചെയർമാൻ മമ്മുണ്ണി മൗലവിയും കാമ്പസ് ഡയറക്ടർ ശിബിലി അർസലനുമാണ്. ഉത്തരേന്ത്യയിലെ വിദ്യാഭ്യാസ പരമായി പിന്നോക്കം നിൽക്കുന്ന മേഖലയിൽ വൈജ്ഞാനിക മുന്നേറ്റം സാധ്യമാവുകയെന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെയാണ് സ്ഥാപനം ആരംഭിച്ചത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.madhyamam.com/kerala/al-jamia-inaugurate-hariyana-campus-kerala-news/2017/aug/30/324934|title=അൽ ജാമിഅ ഹരിയാന കാമ്പസ്​ ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു|access-date=2017-08-03|last=|first=|date=|website=madhyamam.com|publisher=madhyamam}}</ref> == അവലംബം == {{reflist|1}} {{മലപ്പുറം ജില്ല}} [[വർഗ്ഗം:മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ കലാലയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇസ്ലാമികവിദ്യാഭ്യാസസ്ഥാപനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സർവ്വകലാശാലകൾ]] okknbs5jhay6st0gynwlcodkwabm3is 0 154781 4671517 4577615 2026-09-28T23:25:49Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671517 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Panamaram}} {{Infobox settlement | name = പനമരം | native_name = | native_name_lang = | other_name = | nickname = | settlement_type = | image_skyline = | image_alt = | image_caption = | pushpin_map = India Kerala# | pushpin_label_position = right | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = Location in Kerala, India | coordinates = {{coord|11.7404856|N|76.0569761|E|display=inline,title}} | subdivision_type = രാജ്യം | subdivision_name = {{flag|ഇന്ത്യ}} | subdivision_type1 = [[States and territories of India|സംസ്ഥാനം]] | subdivision_name1 = [[കേരളം]] | subdivision_type2 = [[List of districts of India|ജില്ലകൾ]] | subdivision_name2 = വയനാട് | established_title = <!-- Established --> | established_date = | founder = | named_for = | government_type = | governing_body = | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_total = | population_as_of = | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = ഭാഷകൾ | demographics1_title1 = ഔദോഗികമായ | demographics1_info1 = [[Malayalam language|മലയാളം]], [[English language|ഇംഗ്ലീഷ്]] | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[Postal Index Number|PIN]] | postal_code = 670721 | registration_plate =KL-12 | website = | footnotes = }} [[Wayanad district|വയനാട് ജില്ലയിലെ]] ഒരു ഗ്രാമമാണ് '''പനമരം (Panamaram)'''.<ref name="censusindia">{{cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/Census_Data_2001/Village_Directory/Population_data/Population_5000_and_Above.aspx|title=Census of India : Villages with population 5000 & above |publisher=Registrar General & Census Commissioner, India |accessdate=2008-12-10}}</ref> ==ജനസംഖ്യ== 2001 ലെ സെൻസസ് പ്രകാരം പനമരത്ത് 11651 ആൾക്കാരാണ് ഉള്ളത്, അതിൽ 5891 പുരുഷന്മാരും 5760 സ്ത്രീകളുമാണ്.<ref name="censusindia" /> ==പനമരം പുഴ== [[മാനന്തവാടി]], ബാവലി, നൂൽപ്പുഴ എന്നിവയ്ക്കൊപ്പം [[കബനി]] നദിയുടെ ഒരു പോഷകനദിയായ പനമരം പുഴ ഈ ഗ്രാമത്തിലൂടെയാണ് ഒഴുകുന്നത്. പനമരം നഗരത്തിൽ നിന്ന് 6 കിലോമീറ്റർ വടക്കുമാറിയാണ് കബനി ഉത്ഭവിക്കുന്നത്. [[പൂക്കോട് തടാകം|പൂക്കോട് തടാകത്തിന്]] സമീപമുള്ള പശ്ചിമഘട്ടത്തിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിച്ച് പനമരം നദിയിൽ സംഗമിക്കുന്നു. ==പനമരം കോട്ട== [[Indian freedom struggle|ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്രസമരവുമായി]] വളരെയേറെ ബന്ധമുള്ള ഒരിടമാണ് പനമരം. [[Pazhassi Raja|പഴശ്ശി രാജാവിന്റെ]] അനുയായികളായ [[Thalakkal Chanthu|തലക്കൽ ചന്തുവും]] [[എടച്ചേന കുങ്കൻ നായർ|എടച്ചേന കുങ്കൻ നായരും]] അവരുടെയൊപ്പം 175 വില്ലാളികളും 1802 ഒക്ടോബർ 11 ആം തിയതി ബ്രിട്ടീഷുകരുടെ ബോംബെ കാലാൾപ്പട നിയന്ത്രിച്ചിരുന്ന പനമരം കോട്ട പിടിച്ചെടുക്കുകയുണ്ടായി. ആ ശ്രമത്തിൽ ക്യാപ്റ്റൻ ഡിക്കിൻസണും ലെഫ്റ്റനന്റ് മാക്‌സ്‌വെല്ലും 25 പട്ടാളക്കാരോടൊപ്പം കൊല്ലപ്പെടുകയുണ്ടായി. തിരിച്ചടിച്ച ബ്രിട്ടീഷുകാർ നവംബർ 15 -ന് ചന്തുവിനെ പിടികൂടി വധിച്ചു. <ref>{{cite news | url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/demand-for-memorial-to-tribal-warriors/article1376376.ece | location=Chennai, India | work=The Hindu | title=Demand for memorial to tribal warriors | date=November 15, 2008}} {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[പഴശ്ശിരാജാവും ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യ കമ്പനിയും തമ്മിലുള്ള യുദ്ധങ്ങൾ|പഴശ്ശിയുടെ ബ്രീട്ടീഷുകാരോടുള്ള യുദ്ധങ്ങളിൽ]] പ്രധാനമായ ഒന്നായിരുന്നു ഈ വിജയം. ==പനമരത്തെ കൊക്കുകേന്ദ്രം== [[File:Panamaram Heronry.jpg|thumb|right|പനമരത്തെത്തിയ [[Black-headed ibis|കഷണ്ടിക്കൊക്കുകൾ]]]] [[Malabar Natural History Society (MNHS)|മലബാർ നാച്ചുറൽ ഹിസ്റ്ററി സൊസൈറ്റിയുടെ]] വാർഷിക പക്ഷിസർവ്വേ പ്രകാരം മലബാറിൽ എണ്ണത്തിലും ഇനത്തിലും മുട്ടയിട്ടുപെരുകാനുമെല്ലാം ഏറ്റവും കൂടുതൽ കൊക്കുകൾ എത്തിച്ചേരുന്നത് പനമരത്ത് ആണ്.<ref name="Manoj">{{cite news | url=http://www.thehindu.com/sci-tech/energy-and-environment/article518721.ece | location=Chennai, India | work=The Hindu | first=E. M. | last=Manoj | title=Grave threat to the largest heronry in Malabar | date=July 16, 2010 | access-date=2015-12-11 | archive-date=2012-10-20 | archive-url=https://web.archive.org/web/20121020122737/http://www.thehindu.com/sci-tech/energy-and-environment/article518721.ece | url-status=dead}}</ref> കബനിയിൽ ഒരു ഉയർന്ന മൺതിട്ടയിൽ കേവലം ഒരു ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ മാത്രം വിസ്താരമുള്ള ഒരു പ്രദേശമാണ് ഈ കൊക്കുകൾ എത്തുന്ന ഇടം. ഇവിടം സംരക്ഷിക്കാൻ സർക്കാർ ഉത്തരവ് നൽകിയിട്ടുണ്ട്. വ്യാപകമായ മണൽഖനനവും മുളങ്കൂട്ടങ്ങളുടെ നാശവും ഈ കൊക്കുസങ്കേതത്തെ നാശത്തിന്റെ വക്കിൽ എത്തിച്ചിരിക്കുന്നു.<ref>{{cite news | url=http://www.thehindu.com/news/states/kerala/article530078.ece | location=Chennai, India | work=The Hindu | first=E. M. | last=Manoj | title=Panamaram heronry to become a protected zone | date=July 23, 2010 | access-date=2015-12-11 | archive-date=2012-10-20 | archive-url=https://web.archive.org/web/20121020074529/http://www.thehindu.com/news/states/kerala/article530078.ece | url-status=dead }}</ref> പല വിദേശപക്ഷികളും മുട്ടയിടുന കാലത്ത് ഇവിടെ എത്തിച്ചേരുന്നതായി നിരീക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ട്. 62 വർഷത്തിനിടയിൽ ആദ്യമായാണ് [[കാലിമുണ്ടി]] കേരളത്തിൽ മുട്ടയിടുന്നത് 2010 -ൽ പനമരത്ത് നിരീക്ഷിച്ചത്. [[ചിന്നമുണ്ടി]], [[കുളക്കൊക്ക്]], [[പാതിരാക്കൊക്ക്]], [[ചെറുമുണ്ടി]], [[ചായമുണ്ടി]], [[കഷണ്ടിക്കൊക്ക്]] എന്നിവയെയെല്ലാം ഇവിടെ കണ്ടിട്ടുണ്ട്.<ref name="Manoj"/><ref>{{Cite web |url=http://www.surfbirds.com/birdingmail/Mail/KeralaBirder/740662 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2015-12-11 |archive-date=2015-09-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924112222/http://www.surfbirds.com/birdingmail/Mail/KeralaBirder/740662 |url-status=dead }}</ref> അമിതമായ രീതിയിൽ ഇഷ്ടികക്കളങ്ങൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നതും പനമരം നേരിടുന്ന മറ്റൊരു പാരിസ്ഥിതിക ഭീഷണിയാണ്.<ref>{{Cite web |url=http://www.reporterlive.com/2015/11/20/216438.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2015-12-11 |archive-date=2015-11-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151126220949/http://www.reporterlive.com/2015/11/20/216438.html |url-status=dead }}</ref> ==ബാങ്കുകൾ== [[കേരള ഗ്രാമീൺ ബാങ്ക്|കേരള ഗ്രാമീൺ ബാങ്കിന്റെ]] ഒരു ശാഖ ഇവിടെയുണ്ട്. കൂടാതെ ഭാരതീയ സ്റ്റേറ്റ് ബാങ്കിന്റെ [[അഞ്ചുകുന്ന്]] ശാഖ പനമരത്താണ്. സൗത്ത് ഇന്ത്യൻ ബാങ്ക് ശാഖ ഇപ്പോൾ ഇവിടെ ലഭ്യമാണ്. ==അയൽ ഗ്രാമങ്ങൾ== * [[കായക്കുന്ന്]] ( [[Kayakkunn]] )നെല്ലിയമ്പം * [[നടവയൽ]] == അവലംബങ്ങൾ == {{reflist}} {{Wayanad district}} 4g44e6u3xa3a1oe8mkakxv1z84lil98 0 155210 4671600 4657034 2026-09-29T07:13:20Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671600 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Fahadh Faasil}} {{Infobox actor | name = ഫഹദ് ഫാസിൽ | image = Fahadh Faasil at Kuttanpillayude Sivarathri Audio launch.jpg | caption = ഫഹദ് ഫാസിൽ 2018ഇൽ | birth_name = അബ്ദുൽ ഹമീദ് മുഹമ്മദ് ഫഹദ് ഫാസിൽ | birth_date = {{birth date and age|1982|8|8}}<ref>[https://www.facebook.com/fahadh.faasil.9/info ഫഹദ് ഫാസിൽ – ഫേസ്ബുക്ക് ഇൻഫോ]</ref> | birth_place = [[ആലപ്പുഴ]] | residence = [[ആലപ്പുഴ]] | yearsactive = 2002 – ഇതുവരെ | deathdate = | deathplace = | occupation = ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ്, നിർമ്മാതാവ് | othername = ഷാനു | spouse= [[നസ്രിയ നസീം]]<ref>{{cite web|last=വിവാഹിതരായി|first=ഫഹദ് ഫാസിലും നസ്രിയയും|title=ഫഹദ് ഫാസിലും നസ്രിയയും വിവാഹിതരായി|url=http://www.indiavisiontv.com/2014/08/21/347150.html|work=21 ഓഗസ്റ്റ് 2014|publisher=ഇന്ത്യാവിഷൻ|accessdate=2014 ഓഗസ്റ്റ് 21|archive-date=2014-08-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20140823073518/http://www.indiavisiontv.com/2014/08/21/347150.html|url-status=dead}}</ref> (2014മുതൽ) | parents = [[Fazil (director)|ഫാസിൽ]] <br> റോസിന ഫാസിൽ | relatives = [[ഫർഹാൻ ഫാസിൽ]] (സഹോദരൻ) | awards = }} മലയാള സിനിമാ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു നടനും നിർമാതാവും ആണ് ഫഹദ് ഫാസിൽ '''(ജനനം: 8 ഓഗസ്റ്റ് 1982)'''. ദേശീയ ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരവും സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരവും നേടിയിട്ടുള്ള ഫഹദ് മലയാളത്തിന് പുറമെ തമിഴ്, തെലുങ്ക് ഭാഷാ ചിത്രങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്. == ജീവിതരേഖ == പ്രശസ്ത മലയാള സിനിമ സംവിധായകൻ [[ഫാസിൽ| ഫാസിലിൻ്റെയും]] റോസീനയുടേയും മകനായി 1982 ഓഗസ്റ്റ് 8ന് [[ആലപ്പുഴ]]യിൽ ജനിച്ചു. മലയാള ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവായ [[ഫർഹാൻ ഫാസിൽ]] സഹോദരനാണ്. തൃപ്പൂണിത്തുറ ചോയ്സ് സ്ക്കൂളിലും , [[ഊട്ടി]] ലൗഡേലിലുള്ള [[ലോറൻസ് സ്കൂൾ, ലവ്ഡേൽ|ലോറൻസ് സ്ക്കൂളിലുമായാണ്]] ഫഹദ് സ്ക്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കിയത്. അതിനുശേഷം എസ്.ഡി.കോളേജിൽ നിന്നും ബി.കോം.ബിരുദം എടുത്തു. മിയാമി സർവകലാശാലയിൽ നിന്നും ബിരുദാനന്തരബിരുദവും കരസ്ഥമാക്കി. ഫഹദിന്റെ ആദ്യചിത്രം ''[[കൈയെത്തും ദൂരത്ത്]]'' കാര്യമായ ചലനങ്ങളൊന്നും ഉണ്ടാക്കിയില്ലെങ്കിലും അതിലെ മനോഹരമായ ഗാനങ്ങൾ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടു. പിന്നീട് പഠനത്തിനായി വിദേശത്തേക്കു പോയ ഫഹദ്, തിരിച്ചു വരുന്നത് മലയാള സിനിമയിലെ നവീന സംരംഭമായ ''കേരള കഫേ'' എന്ന സിനിമയിലൂടെയാണ്. "ഇതിലെ മൃത്യഞ്ജയം" എന്ന ചിത്രത്തിലെ അഭിനയത്തിലൂടെ ഫഹദ് തന്റെ തിരിച്ചുവരവറിയിച്ചു. തുടർന്ന് ബി.ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ്റെ ''പ്രമാണി'' എന്ന സിനിമയിൽ മമ്മൂട്ടിക്കൊപ്പം ശ്രദ്ധേയമായ വേഷം ചെയ്തു. ''കോക്ക്ടെയിൽ'' എന്ന സിനിമയിലാണ് ഫഹദ് ഫാസിലെന്ന പുത്തൻ താരോദയത്തിൻ്റെ പ്രതിഭകൾ ദൃശ്യമായത് ഫഹദ് അവതരിപ്പിച്ച ബിസിനസുകാരൻ ഏറെ പ്രേക്ഷക ശ്രദ്ധ പിടിച്ചുപറ്റി. ലാലിൻ്റെ ''ടൂർണമെൻറ്'' എന്ന സിനിമയിലെ വേഷം മികച്ചതായിരുന്നു എങ്കിലും സിനിമ വിജയിക്കാഞ്ഞത് കാരണം ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടില്ല. അഭിനയ ജീവിതത്തിൽ ഫഹദിൻ്റെ ഏറ്റവും മികച്ച വേഷങ്ങളായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത് ''ചാപ്പാ കുരിശ്'', ''22 ഫീമെയ്ൽ കോട്ടയം'', ''ഡയമെണ്ട് നെക്ലേസ്'' എന്നീ സിനിമകളാണ്. ഈ മൂന്നു സിനിമകൾ റിലീസായതോടെ മലയാളത്തിലെ പുതു നായകസങ്കൽപ്പങ്ങൾക്ക് മാറ്റം വരുത്തി കൊണ്ട് ജനപ്രിയ യുവതാരമായി ഫഹദ് ഫാസിൽ മാറി. സ്വാഭാവികമായ നടനവും ഡബ്ബിംഗുമാണ് ഫഹദിൻ്റെ കഥാപാത്രങ്ങളെ ശക്തമാക്കുന്നതെന്ന് പൊതുവെ നിരീക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു. * [[ഡയമണ്ട് നെക്‌ലെയ്സ്|ഡയമണ്ട് നെക്‌ലേസ്]] * [[22 ഫീമെയിൽ കോട്ടയം|22 ഫീമെയിൽ കോട്ടയം]] * [[അന്നയും റസൂലും]] * [[ആമേൻ (ചലച്ചിത്രം)|ആമേൻ]] * [[ഒരു ഇന്ത്യൻ പ്രണയകഥ]] * ''[[ഇയ്യോബിന്റെ പുസ്തകം (ചലച്ചിത്രം)|ഇയ്യോബിന്റെ പുസ്തകം]]'' * [[ബാംഗ്ലൂർ ഡെയ്സ്]] * [[മഹേഷിന്റെ പ്രതികാരം]] * [[തൊണ്ടിമുതലും ദൃക്സാക്ഷിയും]]<ref>[http://www.manoramaonline.com/movies/movie-news/2017/06/29/thondi-muthalum-driksakshiyum-must-watch-reasons.html Thondimuthalum Driksakshiyum Review in Malayalam]</ref> എന്നീ സിനിമകളാണ് ഫഹദിന്റെ ശ്രദ്ധേയമായ മറ്റു ചിത്രങ്ങൾ. ==സ്വകാര്യ ജീവിതം== ചലച്ചിത്രനടി [[നസ്രിയ നസീം|നസ്രിയ നസീമുമായി]] 21 ഓഗസ്റ്റ് 2014ൽ വിവാഹിതരായി. ''[[തൊണ്ടിമുതലും ദൃക്സാക്ഷിയും]]'' എന്ന ചലച്ചിത്രത്തിലെ അഭിനയത്തിന് മികച്ച സഹനടനുള്ള [[ദേശീയ ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരം 2017|2017-ലെ ദേശീയ ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരവും]], <ref>{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/movies-music/specials/national-film-awards-2018/national-film-award-65th-national-film-award-best-actor-movie-director-indian-cinema--1.2739802 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2018-04-13 |archive-date=2018-04-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180414040544/http://www.mathrubhumi.com/movies-music/specials/national-film-awards-2018/national-film-award-65th-national-film-award-best-actor-movie-director-indian-cinema--1.2739802 |url-status=dead }}</ref> 2019 - ൽ ''കുമ്പളങ്ങി നൈറ്റ്സ്'' എന്ന ചലച്ചിത്രത്തിലെ അഭിനയത്തിന് മികച്ച സ്വഭാവനടനുള്ള [[കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം 2019|കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരവും]] ലഭിച്ചു. <ref name="Mathrubhumi">{{cite news |title=സുരാജ് മികച്ച നടൻ, കനി കുസൃതി നടി; വാസന്തി മികച്ച ചിത്രം |url=https://www.mathrubhumi.com/movies-music/specials/state-film-awards-2020/kerala-state-film-awards-2020-ak-balan-best-actress-actor-film-malayala-cinema-1.5126595 |accessdate=13 ഒക്ടോബർ 2020 |work=Mathrubhumi |publisher=മാതൃഭൂമി |language=en |archive-date=2020-10-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201013132443/https://www.mathrubhumi.com/movies-music/specials/state-film-awards-2020/kerala-state-film-awards-2020-ak-balan-best-actress-actor-film-malayala-cinema-1.5126595 |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/movies/malayalam/287826/ |title=ദിലീപ് നടൻ, ശ്വേത-നടി, ഇന്ത്യൻ റുപ്പി മികച്ച ചിത്രം |access-date=2012-07-19 |archive-date=2014-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140305125805/http://www.mathrubhumi.com/movies/malayalam/287826 |url-status=dead }}</ref> ==അവാർഡുകൾ== ===ദേശീയ ചലച്ചിത്ര അവാർഡ്=== * മികച്ച സഹനടൻ * ടേക്ക് ഓഫ് 2014 ===സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര അവാർഡ് === * മികച്ച നടൻ * ആർട്ടിസ്റ്റ് 2013 * നോർത്ത് 24 കാതം 2013 * മികച്ച സ്വഭാവനടൻ * അകം 2011 * ചാപ്പാ കുരിശ് 2014 *'''2019:'''മികച്ച സ്വഭാവനടൻ - [[കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം 2019]]<ref name="Mathrubhumi"/> *'''2017:'''മികച്ച സഹനടൻ - [[ദേശീയ ചലച്ചിത്ര പുരസ്‌കാരം 2017]] *'''2013:'''മികച്ച നടൻ - [[കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം 2013]] *'''2013:'''മികച്ച നടൻ (മലയാളം)- [[61-മത്‌ ഫിലിംഫെയർ പുരസ്കാരം സൗത്ത്]] *'''2012:'''മികച്ച നടൻ (മലയാളം)- [[60-മത്‌ ഫിലിംഫെയർ പുരസ്കാരം സൗത്ത്]] *'''2011:'''മികച്ച രണ്ടാമത്തെ നടൻ - [[കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം 2011]] == അഭിനയിച്ച സിനിമകൾ == ===മലയാളം=== {| class = "wikitable" ! വർഷം !! സിനിമ !! കഥാപാത്രം !! കുറിപ്പുകൾ |- | 1992 || [[പപ്പയുടെ സ്വന്തം അപ്പൂസ്]] ||ബാലതാരം || |- | 2002 || [[കൈയെത്തും ദൂരത്ത്]] || സച്ചിൻ മാധവൻ || |- | 2009 || [[കേരള കഫെ]] || പത്രപ്രവർത്തകൻ || 8 വർഷത്തെ ഇടവേളക്കു ശേഷം അഭിനയിച്ച ചിത്രം. ഉപചിത്രം - മൃത്യുഞ്ജയം |- | rowspan="4"| 2010 || [[പ്രമാണി]] || ബോബി|| സഹനടൻ. |- | [[കോക്ക്ടെയിൽ (ചലച്ചിത്രം)|കോക്ക്ടെയ്‌ൽ]] || നവീൻ കൃഷ്ണമൂർത്തി || അരുൺ കുമാറിന്റെ ആദ്യ ചിത്രം. |- | [[ടൂർണമെന്റ്]] || വിശ്വനാഥൻ || |- | [[ബെസ്റ്റ് ഓഫ് ലക്ക്]] || ഫഹദ് ഫാസിൽ || അതിഥി വേഷം |- |rowspan="2"| 2011 || [[ചാപ്പാ കുരിശ്]] || അർജുൻ || |- | [[ഇന്ത്യൻ റുപ്പി (ചലച്ചിത്രം)|ഇന്ത്യൻ റുപ്പി]] || മുനീർ || അതിഥിതാരം |- | rowspan="4"| 2012 || [[Padmasree Bharat Dr. Saroj Kumar|പത്മശ്രീ ഭരത് ഡോ: സരോജ് കുമാർ]] || അലക്സ് സാമുവൽ || |- | [[22 ഫീമെയിൽ കോട്ടയം]] || സിറിൽ സി. മാത്യു|| |- | [[ഡയമണ്ട് നെക്‌ലേസ്]] || ഡോ. അരുൺ കുമാർ || |- | [[ഫ്രൈഡേ (ചലച്ചിത്രം)|ഫ്രൈഡേ]] || ബാലു || |- | rowspan="12"|2013 || [[അന്നയും റസൂലും]] || റസൂൽ || |- | [[നത്തോലി ഒരു ചെറിയ മീനല്ല]] || പ്രേമൻ, നരേന്ദ്രൻ || |- | [[ആമേൻ (ചലച്ചിത്രം)|ആമേൻ]] || സോളമൻ || |- | [[റെഡ്‌ വൈൻ]] || സി.വി. അനൂപ്‌ || |- | [[ഇമ്മാനുവൽ (ചലച്ചിത്രം)|ഇമ്മാനുവൽ]] || ജീവൻ രാജ് || |- | [[അകം]] || ശ്രീനി || |- | [[5 സുന്ദരികൾ]] || അജ്മൽ || ഉപചിത്രം - ആമി. |- | [[ഒളിപ്പോര്]] || അജയൻ (ഒളിപ്പോരാളി) || |- | ''[[Artist (film)|ആർട്ടിസ്റ്റ്]]'' || മൈക്കിൾ ആന്റണി || <ref>{{cite web |author=Athira M. |url=http://www.thehindu.com/features/cinema/art-of-romance/article4557941.ece |title=Art of romance |publisher=The Hindu |date=2013-03-28 |accessdate=2013-04-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130404194947/http://www.thehindu.com/features/cinema/art-of-romance/article4557941.ece |archive-date=2013-04-04 |url-status=dead}}</ref> |- | ''[[നോർത്ത് 24 കാതം]]'' || ഹരികൃഷ്ണൻ || <ref name="indiatimes1">{{cite web |author=TNN Mar 13, 2013, 12.00AM IST |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-03-13/parties/37651914_1_fahadh-faasil-muhurth-iyer |title=Muhurth of Fahadh Faasil starrer Iyer in Pakistan in Kochi – Times Of India |publisher=Articles.timesofindia.indiatimes.com |date=2013-03-13 |accessdate=2013-04-14 |archive-date=2014-02-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140202114143/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-03-13/parties/37651914_1_fahadh-faasil-muhurth-iyer |url-status=dead }}</ref> |- | [[D Company (film)|ഡി കമ്പനി]] || ഡോ. സുനിൽ മാത്യൂ || ഉപചിത്രം - ഡേ ഓഫ് ജഡ്ജ്മെന്റ്. |- | [[ഒരു ഇന്ത്യൻ പ്രണയകഥ]] || അയ്മനം സിദ്ധാർത്ഥൻ || |- | rowspan="5"|2014|| [[1 ബൈ റ്റു]] || യൂസഫ് മരക്കാർ || |- | [[ഗോഡ്സ് ഓൺ കൺട്രി]] || മനു || |- | [[ബാംഗ്ലൂർ ഡെയ്സ്]] || ശിവ ദാസ്‌ || |- | [[മണി രത്നം (ചലച്ചിത്രം)|മണി രത്നം]] || നീൽ ജോൺ സാമുവൽ || |- | [[ഇയ്യോബിന്റെ പുസ്തകം (ചലച്ചിത്രം)|ഇയ്യോബിന്റെ പുസ്തകം]] || അലോഷി || |- | rowspan="3"|2015 ||[[മറിയം മുക്ക്]] || || |- | [[ഹരം]] || || |- | [[അയാൾ ഞാനല്ല]]|| || |- | rowspan="2"|2016||മൺസൂൺ മാംഗോസ്|| || |- | [[മഹേഷിന്റെ പ്രതികാരം]] ||മഹേഷ് ഭാവന || |- | rowspan="2" |2017 |''[[ടേക്ക് ഓഫ് (ചലച്ചിത്രം)|ടേക്ക് ഓഫ്]]'' |മനോജ് അബ്രാഹം | |- |[[തൊണ്ടിമുതലും ദൃക്സാക്ഷിയും]] |കള്ളൻ പ്രസാദ് | |- | rowspan="3" |2018 ||''[[കാർബൺ (ചലച്ചിത്രം)|കാർബൺ]]''||സിബി|| |- |[[വരത്തൻ (ചലച്ചിത്രം)|വരത്തൻ]] |എബിൻ|| |- | [[ഞാൻ പ്രകാശൻ]] ||P.R ആകാശ്|| |- | 2019 ||''[[കുമ്പളങ്ങി നൈറ്റ്സ്]]''|| ഷമ്മി|| |- |2019 |[[അതിരൻ]] |വിനയൻ |- | 2019 || [[ട്രാൻസ് (ചലച്ചിത്രം)|ട്രാൻസ്]] ||വിജു പ്രസാദ് / പാസ്റ്റർ ജോഷ്വാ കാൾട്ടൻ || |- |2020 |[[സി യു സൂൺ]] |ജിമ്മി കുര്യൻ |[[ആമസോൺ പ്രൈം വീഡിയോ]] റിലീസ് |- |2021 |ഇരുൾ |ഉണ്ണി |[[നെറ്റ്ഫ്ലിക്സ്]] റിലീസ് |- |2021 |[[ജോജി (ചലച്ചിത്രം)|ജോജി]] |ജോജി |[[ആമസോൺ പ്രൈം വീഡിയോ]] റിലീസ് |- |2021 |[[മാലിക് (ചലച്ചിത്രം)|മാലിക്ക്]] |അഹമ്മദ് അലി സുലൈമാൻ |[[ആമസോൺ പ്രൈം വീഡിയോ]] റിലീസ് |- |2022 |മലയൻകുഞ്ഞ് |അനിൽ കുമാർ | |- |rowspan=2|2023 |[[പാച്ചുവും അത്ഭുത വിളക്കും]] |പ്രശാന്ത് | |- |ധൂമം |അവിനാഷ് | |- |rowspan=2|2024 |[[ആവേശം (2024-ലെ ചലച്ചിത്രം)|ആവേശം]] |രംഗ | |- |[[ബോഗെയിൻവില്ല|ബോഗയ്ൻവില്ല]] |ഡേവിഡ് കോശി | |- |2025 |[[ഓടും കുതിര ചാടും കുതിര]] |എബി മാത്യു | |- |2026 |[[പേട്രിയറ്റ്]] |ശക്തി സുന്ദരം | |} ===മറ്റ് ഭാഷകൾ=== {| class = "wikitable" ! വർഷം !! ചലച്ചിത്രം !! കഥാപാത്രം !! ഭാഷ |- |2017 |വേലൈക്കരൻ |അധിബൻ "ആദി" മാധവ് |[[തമിഴ്]] |- |2019 |സൂപ്പർ ഡീലക്സ് |മുഗിൽ |[[തമിഴ്]] |- |2021 |[[പുഷ്പ: ദി റൈസ്]] |ഭൻവർ സിംഗ് ഷെഖാവത് ഐപിഎസ് |[[തെലുങ്ക്]] |- |2022 |[[വിക്രം (ചലച്ചിത്രം)|വിക്രം]] |അമർ |[[തമിഴ്]] |- |2023 |മാമന്നൻ |രത്നവേലു |[[തമിഴ്]] |- |rowspan=2|2024 |വേട്ടയൻ |സൈബർ പാട്രിക് "ബാറ്ററി" |[[തമിഴ്]] |- |[[പുഷ്പ 2: ദി റൂൾ]] |ഭൻവർ സിംഗ് ഷെഖാവത് ഐപിഎസ് |[[തെലുങ്ക്]] |- |2025 |മാരീശൻ |ധയാലൻ |[[തമിഴ്]] |- |2026 |ഇദയം മുരളി |സൂര്യ |[[തമിഴ്]] |- |{{TBA}} |ഡോണ്ട് ട്രബിൾ ദ ട്രബിൾ |{{TBA}} |[[തെലുങ്ക്]] |- |} === നിർമ്മിച്ച ചിത്രങ്ങൾ=== ''' ഫഹദ് ഫാസിൽ ആൻഡ് ഫ്രണ്ട്സിൻ്റെ കീഴിൽ''' * [[സി യു സൂൺ]] 2020 '''[[അമൽ നീരദ്|അമൽ നീരദ് പ്രൊഡക്ഷൻസുമായി]] സഹനിർമ്മാണം''' * [[ഇയ്യോബിന്റെ പുസ്തകം (ചലച്ചിത്രം)|ഈയ്യോബിൻ്റെ പുസ്തകം]] 2014 * [[വരത്തൻ (ചലച്ചിത്രം)|വരത്തൻ]] 2018 '''[[ദിലീഷ് പോത്തൻ|വർക്കിംഗ് ക്ലാസ് ഹീറോയ്‌ക്കൊപ്പം]] സഹനിർമ്മാണം''' * [[കുമ്പളങ്ങി നൈറ്റ്സ്]] 2019 '''[[ദിലീഷ് പോത്തൻ|വർക്കിംഗ് ക്ലാസ് ഹീറോ]], ഭാവന സ്റ്റുഡിയോസുമായി സഹനിർമ്മാണം''' * [[ജോജി (ചലച്ചിത്രം)|ജോജി]] 2021 * പാൽത്തു ജാൻവർ 2022 * [[തങ്കം (ചലച്ചിത്രം)|തങ്കം]] 2023 * [[പ്രേമലു]] 2024 '''[[ഫാസിൽ|ഫാസിലിനൊപ്പം]] നിർമ്മാണം''' * മലയൻകുഞ്ഞ് 2022 '''[[അൻവർ റഷീദ്|അൻവർ റഷീദ് എൻ്റർടെയ്ൻസുമായി]] സഹനിർമ്മാണം''' * [[ആവേശം (2024-ലെ ചലച്ചിത്രം)|ആവേശം]] 2024 '''അർബൻ അനിമലുമായി സഹനിർമ്മാണം''' * പൈങ്കിളി 2025 == അവലംബം == {{Reflist|2}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * [http://twitter.com/twitfahadh ഫഹദ് ഫാസിൽ ട്വിറ്ററിൽ] * [http://www.imdb.com/name/nm4274408/ ഫഹദ് ഫാസിൽ ഐ.എം.ഡി.ബി യിൽ] {{മികച്ച നടനുള്ള ഫിലിം ഫെയർ അവാർഡ് ലഭിച്ചവർ-മലയാളം}} [[വർഗ്ഗം:1982-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഓഗസ്റ്റ് 8-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:മികച്ച രണ്ടാമത്തെ നടനുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മികച്ച നടനുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ചലച്ചിത്ര ദമ്പതികൾ]] tkhsspjfuy2fv9ww07q5jige7qagezl 0 155278 4671555 3637672 2026-09-29T04:02:38Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671555 wikitext text/x-wiki {{ശ്രദ്ധേയത}} {{PU|Perum All - Novel}} {{ഒറ്റവരിലേഖനം|date=2011 ജൂലൈ}} [[രമേശൻ ബ്ലാത്തൂർ]] രചിച്ച നോവലാണ് '''പെരും ആൾ'''. പുരാണ ഐതിഹ്യമായ രാമായണത്തിലെ ദുഷ്ടനായ [[രാവണൻ|രാവണനെ]] മറ്റൊരു രീതിയിയിലാണ് ഈ നോവലിൽ അവതരിപ്പിക്കുന്നത്. ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== * [[അങ്കണം നോവൽ അവാർഡ്]]. 2003 - പെരും ആൾ <ref name="test3">2008 ഡിസംബർ 12 / മാതൃഭൂമി ദിനപത്രം - മാത്രുഭൂമി ദിനപത്രം മാതൃഭൂമി ദിനപത്രം കണ്ണൂർ എഡീഷൻ പേജ് 10.</ref> * അറ്റ്ലസ്-കൈരളി സാഹിത്യ പുരസ്കാരം (നോവൽ) - പെരും ആൾ * കടത്തനാട് ഉദയവർമ്മരാജ പുരസ്കാരം 2008 - കടത്തനാട് രാജാസ് ഹൈസ്കൂൾ ഭരണസമിതി,പുറമേരി.നവാഗത പ്രതിഭയ്ക്കുള്ള നോവൽ അവാർഡ്- പെരും ആൾ എന്നപുസ്തകത്തിനു ലഭിച്ചു<ref name="test4">മനോരമ ദിനപത്രം കോഴിക്കോട് എഡീഷൻ പേജ് 3.</ref> * അബുദാബി ശക്തി തായാട്ട് അവാർഡ് 2011- പെരും ആൾ എന്ന നോവലിനു ലഭിച്ചു<ref name="test1">[http://epaper.mathrubhumi.com/index.php?id=22269&cat=14&date=2011-06-08/ മാതൃഭൂമി ദിനപത്രം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304192142/http://epaper.mathrubhumi.com/index.php?id=22269&cat=14&date=2011-06-08%2F |date=2016-03-04 }} മാത്രുഭൂമി ദിനപത്രം ഇ പേപ്പർ പേജ് 10.</ref><ref name="test2">[http://www.deshabhimani.com/epaper.php?page=5950&ddate=08-06-2011&edition=Kannur/ ദേശാഭിമാനി ദിനപത്രം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305013444/http://www.deshabhimani.com/epaper.php?page=5950&ddate=08-06-2011&edition=Kannur%2F |date=2016-03-05 }} ദേശാഭിമാനി ദിനപത്രം ജൂൺ 8 ,കണ്ണൂർ ഏഡിഷൻ പേജ് 5.</ref> *മുണ്ടശ്ശേരി അവാർഡ് 2012 .<ref name="test5">{{Cite web |url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/article3794310.ece |title=ദി ഹിന്ദു വാർത്ത |access-date=2012-08-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131203212735/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/article3794310.ece |archive-date=2013-12-03 |url-status=dead}}</ref> ==അവലംബം== <references/> jl3p4bucsqusu0l4ncs9k0w75r4iw2c 0 156372 4671595 4525538 2026-09-29T06:18:58Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671595 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|President’s Trophy Boat Race}} [[പ്രമാണം:Presidents Trophy Boat Race Logo.jpg|thumb|പ്രസിഡന്റ്സ് ട്രോഫി ജലോൽസവം 2011 ലോഗോ]] [[കൊല്ലം ജില്ല|കൊല്ലം ജില്ലയിലെ]] [[അഷ്ടമുടി കായൽ|അഷ്ടമുടിക്കായലിൽ]] വർഷം തോറും നടത്തുന്ന വള്ളംകളിയാണ്’ '''പ്രസിഡന്റ്സ് ട്രോഫി ജലോൽസവം'''.<ref>[http://www.mathrubhumi.com/kollam/news/1036832-local_news-Kollam-%E0%B4%95%E0%B5%8A%E0%B4%B2%E0%B5%8D%E0%B4%B2%E0%B4%82.html പ്രസിഡന്റ്‌സ് ട്രോഫിക്കായി അഷ്ടമുടിക്കായലിൽ വള്ളംകളി-mathrubhumi.com- 07 Jul 2011]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ഈയിനത്തിലെ ആദ്യ മത്സരം 2011 ആഗസ്റ്റ് 30ന് നടന്നു. മത്സരം കാണാനും വിജയികൾക്ക് ട്രോഫി സമ്മാനിക്കാനും ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രപതി [[പ്രതിഭാ പാട്ടീൽ]] എത്തുന്നതിനെത്തുടർന്നാണ് മത്സരത്തിന് ഈ പേര് നൽകിയത്. <ref>[http://www.mathrubhumi.com/kollam/news/1036856-local_news-Kollam-%E0%B4%95%E0%B5%8A%E0%B4%B2%E0%B5%8D%E0%B4%B2%E0%B4%82.html ട്രോഫി നൽകാൻ രാഷ്ട്രപതി പ്രസിഡന്റ്‌സ് ട്രോഫിക്കായി അഷ്ടമുടിക്കായലിൽ വള്ളംകളി - 07 Jul 2011 - mathrubhumi.com]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> രാഷ്ട്രപതിയുടെ പേരിലുള്ള രാജ്യത്തെ ആദ്യത്തെ വള്ളംകളിയാണിതെന്ന് പ്രവർത്തകർ അവകാശപ്പെടുന്നു. കൊല്ലം തേവള്ളി പാലം മുതൽ കെ. എസ്. ആർ. ടി. സി ബസ് സ്റ്റേഷനു സമീപമുള്ള ബോട്ട് ജട്ടി വരെ 1200 മീറ്റർ നീളത്തിലായിരിക്കും മത്സരട്രാക്ക്. പത്ത് മീറ്റർ വീതിയിൽ നാല് ട്രാക്കുകൾ ഉണ്ടാകും. <ref>{{Cite web |url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/article2235189.ece |title=ഹിന്ദുവിൽ |access-date=2011-08-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121102132459/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/article2235189.ece |archive-date=2012-11-02 |url-status=dead}}</ref> 2011ലെ ജലോൽസവത്തിൽ പതിനാറോളം ചുണ്ടൻ വള്ളങ്ങൾ പങ്കെടുത്തു. ഇതിനു പുറമേ വയ്പ്പ്, ഇരുട്ടുകുത്തി, തെക്കനോടി വിഭാഗത്തിലും മത്സരങ്ങൾ നടന്നു.കൊല്ലം സെന്റ് ഫ്രാൻസിസ് ബോട്ട് ക്ലബ്ബിന്റെ ശ്രീഗണേശൻ രാഷ്ട്രപതിയുടെ പേരിലുള്ള പ്രഥമ സുവർണകപ്പ് സ്വന്തമാക്കി. കൊല്ലം ജീസസ് ബോട്ട് ക്ലബ്ബിന്റെ ദേവസ്, കോട്ടയം തിരുവാർപ്പ് ബോട്ട് ക്ലബ്ബിന്റെ ആനാരി പുത്തൻ ചുണ്ടൻ, ആലപ്പുഴ ടൗൺ ബോട്ട് ക്ലബ്ബിന്റെ പായിപ്പാടൻ എന്നീ വള്ളങ്ങൾ തൊട്ടുപിന്നാലെയെത്തി. ഇരുട്ടുകുത്തി എ ഗ്രേഡ് മത്സരത്തിൽ കൊല്ലം കല്ലട ടൗൺ ബോട്ട് ക്ലബ്ബിന്റെ മാമൂടൻ ഒന്നാം സ്ഥാനം നേടി.<ref>[http://www.deshabhimaniweekly.com/newscontent.php?id=54931 ദേശാഭിമാനിയിൽ]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==അവലംബം== <references/> ==ബാഹ്യകണ്ണികൾ== [http://www.presidentstrophy.gov.in ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111119190515/http://presidentstrophy.gov.in/ |date=2011-11-19 }} {{ഫലകം:Waters of Kerala}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ വള്ളംകളി മത്സരങ്ങൾ]] nmuo38jxc1tl1ptou6nsfg6e2xq2ny0 0 172783 4671537 3636719 2026-09-29T02:01:25Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671537 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|P.K. Iyengar}} {{Infobox scientist | name = പി.കെ. അയ്യങ്കാർ | image = പി.കെ. അയ്യങ്കാർ.jpg | caption = | birth_date ={{birth date|df=y|1931|6|29}} | birth_place = [[തിരുവനന്തപുരം]], [[കേരളം]]<ref>[http://books.google.ca/books?id=XcPgAAAAMAAJ&q=%22P.+K.+Iyengar%22+AND+%221931%22&dq=%22P.+K.+Iyengar%22+AND+%221931%22&hl=en&sa=X&ei=OJ3yTtHDK8GriALowpGqDQ&ved=0CDQQ6AEwAQ ഗൂഗിൾ ബുക്സ്]</ref> | death_date = {{Death date and age|2011|12|21|1931|6|29|df=y}}<ref>{{cite web|author= |url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/PK-Iyengar-nuclear-scientist-dies-at-80/articleshow/11196563.cms |title=PK Iyengar, nuclear scientist, dies at 80 - The Times of India |publisher=ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ|date= |accessdate=2011-12-21}}</ref> | death_place =[[മുംബൈ]] | residence = [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | nationality = [[ഭാരതം|ഭാരതീയൻ]] | fields = [[ആണവഭൗതികശാസ്ത്രം]] | work_institution = [[ആണവോർജ്ജ വകുപ്പ് (ഇന്ത്യ)|ആണവോർജ്ജ വകുപ്പ്]] <br>[[ഭാഭാ ആണവ ഗവേഷണ കേന്ദ്രം]]<br>[[ആണവോർജ്ജ കമ്മീഷൻ]] |doctoral_advisor = ബി. എൻ. ബ്രോക്ക്‌ഹൗസ് | alma_mater = | known_for = | prizes = [[പത്മഭൂഷൺ]] (1975)<br>[[ഭട്നാഗർ പുരസ്കാരം]] (1971) }} ഇന്ത്യയിലെ പ്രമുഖനായ ഒരു ആണവ ഭൗതികശാസ്ത്രജ്ഞനായിരുന്നു '''പത്മനാഭ കൃഷ്ണഗോപാല അയ്യങ്കാർ''' (29 ജൂൺ 1931 – 21 ഡിസംബർ 2011). [[ഭാഭാ ആണവ ഗവേഷണ കേന്ദ്രം|ഭാഭാ ആണവ ഗവേഷണ കേന്ദ്രത്തിന്റെ]] ഡയറക്ടർ, ആണവോർജ്ജ കമ്മീഷന്റെ ചെയർമാൻ, കേരള സർക്കാരിന്റെ ശാസ്ത്ര ഉപദേഷ്ടാവ് തുടങ്ങിയ പദവികൾ അലങ്കരിച്ചിരുന്നു. ഇന്ത്യയുടെ ആദ്യത്തെ ആണവവിസ്ഫോടന പരീക്ഷണത്തിൽ ([[പൊഖ്റാൻ]]-1974) ഇദ്ദേഹം പ്രമുഖ പങ്ക് വഹിച്ചു. ഇതേത്തുടർന്ന് 1975-ൽ രാഷ്ട്രം അദ്ദേഹത്തെ [[പത്മഭൂഷൺ]] നൽകി ആദരിച്ചു. ==ആദ്യകാല ജീവിതം== തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ വലിയശാലയിൽ ജനിച്ച അയ്യങ്കാർ അട്ടക്കുളങ്ങര പ്രൈമറി സ്കൂൾ, ശ്രീമൂലം തിരുനാൾ ഇംഗ്ലീഷ് ഹൈസ്കൂൾ എന്നിവിടങ്ങളിലായി സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കി<ref>{{Cite web |url=http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=10669036&programId=1073753760&tabId=0&contentType=EDITORIAL&BV_ID=@@@ |title=ആണവോർജ്ജയശസ്സിന്റെ പ്രകാശഗോപുരം - മലയാള മനോരമ |access-date=2011-12-22 |archive-date=2011-12-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111222105006/http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=10669036&programId=1073753760&tabId=0&contentType=EDITORIAL&BV_ID=@@@ |url-status=dead }}</ref>. കേരള സർവ്വകലാശാലയിൽ നിന്നും ബിരുദാനന്തരബിരുദവും ബോംബേ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ നിന്നും ഡോക്ടറേറ്റും നേടിയ ശേഷം ടാറ്റാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഫണ്ടമെന്റൽ റിസർച്ചിൽ ശാസ്ത്രജ്ഞനായി ഔദ്യോഗിക ജീവിതം ആരംഭിച്ചു. ==അവലംബം== <references/> ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== * [https://web.archive.org/web/20091023073334/http://www.pkiyengar.in/ വെബ്സൈറ്റ്] *[https://web.archive.org/web/20091025074752/http://pkiyengar.in/yahoo_site_admin/assets/docs/P_K_Iyengar_biographical_summary.8390828.docm ജീവചരിത്രം] [[വർഗ്ഗം:1931-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം: 2011-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂൺ 29-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഡിസംബർ 21-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ഭൗതികശാസ്ത്രജ്ഞർ]] 9ckbdudnwutj5y38w6cm7tuqwwp0vx8 0 178535 4671625 3901352 2026-09-29T10:10:35Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671625 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Multiple Intelligence Theory}} 1983 ൽ ' ഫ്രെയിംസ് ഓഫ് മൈൻഡ് ' ​​​​​​എന്ന പുസ്തകത്തിലൂടെ [[ഹോവാർഡ് ഗാർഡ്നർ]] ബുദ്ധിയെ കുറിച്ച് അവതരിപ്പിച്ച സിദ്ധാന്തമാണിത്.<ref># Gardner, Howard. (1983) "Frames of Mind: The Theory of Multiple Intelligences." New York: Basic Books.</ref> ബുദ്ധിയെ സംബന്ധിച്ച് അനവധി സിദ്ധാന്തങ്ങൾ പല കാലങ്ങളിലായി മുന്നോട്ടു വെക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട് . ബുദ്ധി ഏകാത്മകമാണ് എന്ന അഭിപ്രായമാണ് [[സ്പിയർമാൻ|സ്പിയർമാന്]] ഉണ്ടായിരുന്നത്. വ്യത്യസ്തമായ ഏഴുതരം ഘടകങ്ങൾ ചേർന്നതാണ് ബുദ്ധിയെന്ന അഭിപ്രായക്കാരനായിരുന്നു [[തേഴ്സ്റ്റൺ]]. മൂന്നുതരത്തിൽ പെട്ട ബുദ്ധിയെ കുറിച്ചായിരുന്നു [[സ്റ്റേൺബർഗ്]] സിദ്ധാന്തിച്ചത്. മനുഷ്യന്റെ ബുദ്ധി ബഹുമുഖമാണെന്ന അഭിപ്രായക്കാരനായിരുന്നു ജ്ഞാതൃവാദിയായ ഗാർഡ്നർ. മസ്തിഷ്കാഘാതം സംഭവിച്ചവർ, പ്രതിഭാശാലികൾ, പ്രത്യേക മേഖലകളിൽ വൈദഗ്ദ്ധ്യമുള്ളവർ ​എന്നിവരടക്കം നൂറു കണക്കിനാളുകളിൽ നടത്തിയ പഠനത്തിലൂടെയാണ് ഗാർഡ്നർ ഈ നിഗമനത്തിലെത്തിയത്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭിപ്രാത്തിൽ താഴെ ചേർക്കുന്ന ഒമ്പതു തരം ബൗദ്ധികശേഷികളാണ് ഉള്ളത്. [[പ്രമാണം:MI Diagram.png|thumb|The intelligence modalities]] * [[ഭാഷാപരമായ ബുദ്ധി]] * യുക്തിചിന്താപരവും ഗണിതപരവുമായ ബുദ്ധി * ദൃശ്യ - സ്ഥലപരമായ ബുദ്ധി * ശാരീരിക - ചലനപരമായ ബുദ്ധി * സംഗീതപരമായ ബുദ്ധി * വ്യക്ത്യാന്തര ബുദ്ധി * ആന്തരിക വൈയക്തിക ബുദ്ധി * പ്രകൃതിപരമായ ബുദ്ധി * അസ്തിത്വപരമായ ബുദ്ധി == അവലംബം == <references/> == അധിക വായനയ്ക്ക് == * {{cite book|title=Multiple Intelligences Reconsidered|url=https://archive.org/details/multipleintellig0000unse_o8g0|editor-last=Kincheloe|editor-first=Joe L.|authors=Joe L. Kincheloe, Kathleen Nolan, Yusef Progler, Peter Appelbaum, Richard Cary, Donald S. Blumenthal-Jones, Marla Morris, Jay L. Lemke, Gaile S. Cannella, Danny Weil, Kathleen S. Berry|year=2004|publisher=Peter Lang|location=New York|isbn=978-0-8204-7098-6|series= Counterpoints v. 278|issn=1058-1634|laysummary=http://hss.fullerton.edu/linguistics/cln/Sew-Kincheloe.pdf|laydate=4 September 2010 |ref=harv}} == പുറം കണ്ണികൾ == * ഹൊവാർഡ് ഗാർഡ്നറുമായുള്ള ഇന്റർവ്യൂ [https://web.archive.org/web/20120125173619/http://www.thehindu.com/opinion/op-ed/article2809073.ece] * [http://www.miinstitute.info മൾട്ടിപ്പിൾ ഇന്റലിജൻസ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്] * [http://www.igs.net/~cmorris/critiques.html ബഹുമുഖ ബുദ്ധി സിദ്ധാന്തത്തിനെതിരെയുള്ള വിമർശനങ്ങൾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111229044255/http://www.igs.net/~cmorris/critiques.html |date=2011-12-29 }} * [https://luca.co.in/why-play-is-important/ ബഹുമുഖ ബുദ്ധി സംബന്ധിച്ച മലയാള ലേഖനം] ദ്വിതീയ പാതിരമണ്ണ, ലൂക്ക സയൻസ് പോർട്ടൽ [[വർഗ്ഗം:വിദ്യാഭ്യാസം]] [[വർഗ്ഗം:മനഃശാസ്ത്ര സിദ്ധാന്തങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ബുദ്ധിശക്തി]] gvrsrekv3c3xx4bqr6gqd6unvmqrk04 0 179778 4671540 3711171 2026-09-29T02:07:35Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671540 wikitext text/x-wiki [[File:PK Medini DSC 0001.resized.JPG|thumb|പി.കെ. മേദിനി]] കേരളത്തിലെ പ്രശസ്തയായ വിപ്ലവ ഗായിക, നാടകനടി<ref>[http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/article2864533.ece thehindu.com] {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ൽ നിന്നും.</ref> [[പുന്നപ്ര-വയലാർ സമരം|പുന്നപ്ര-വയലാർ സ്വാതന്ത്ര്യ സമര ]] സേനാനി എന്നീ നിലകളിൽ വ്യക്തിമുദ്ര പതിപ്പിച്ച [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ|സിപിഐ]] പ്രവർത്തകയാണ് '''പി.കെ. മേദിനി.(ആഗസ്റ്റ് 1933 - ) '''<ref>[http://expressbuzz.com/biography/a-singing-sensation-of-the-communists/261578.html A singing sensation of the communists] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120514033324/http://expressbuzz.com/biography/a-singing-sensation-of-the-communists/261578.html |date=2012-05-14 }} എന്ന തലക്കെട്ടിൽ വന്ന വാർത്ത</ref> ==ജീവിതരേഖ== [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴയിലെ]] ചീരഞ്ചിറയിൽ പുത്തൻപുരയ്ക്കൽ വീട്ടിൽ കങ്കാളിയുടെയും പാപ്പിയുടെയും പന്ത്രണ്ടു മക്കളിൽ ഏറ്റവും ഇളയവളായി 1933 ആഗസ്റ്റിൽ ജനിച്ചു. പുന്നപ്ര-വയലാർ സമരത്തെതുടർന്ന് നേതാക്കൾ ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു. ജയിലിൽനിന്നിറങ്ങിയ [[ടി.വി. തോമസ്]], [[കെ.ആർ. ഗൗരിയമ്മ]], [[ആർ. സുഗതൻ]] തുടങ്ങിയ നേതാക്കൾക്ക് നൽകിയിരുന്ന സ്വീകരണപരിപാടികളിൽ സ്ഥിരം ഗായികയായിരുന്നു മേദിനി. പ്രസംഗത്തെക്കാൾ ജനങ്ങളെ ആകർഷിക്കാൻ പാട്ടിനു കഴിയുമെന്ന് മനസ്സിലാക്കി ഒട്ടുമിക്ക പൊതുസമ്മേളനങ്ങളിലും പ്രസംഗങ്ങൾക്കിടയിൽ മേദിനിയുടെ പാട്ടുകൾ പതിവായി. ഉച്ചഭാഷിണികൾ സാധാരണമല്ലാതിരുന്ന അക്കാലത്ത് പരിപാടികളുടെ നോട്ടീസിൽ "മേദിനിയുടെ പാട്ടും ഉച്ചഭാഷിണിയും ഉണ്ടായിരിക്കുന്നതാണ്" എന്ന അറിയിപ്പ് ആളുകളെ ആകർഷിക്കുന്നതിനായി പ്രത്യേകമായി ചേർക്കുമായിരുന്നു. കേരളത്തിന്റെ മുക്കിലും മൂലയിലും മേദിനിയുടെ വിപ്ളവഗാനങ്ങൾ മുഴങ്ങി. അതിനിടെ [[കെടാമംഗലം സദാനന്ദൻ|കെടാമംഗലത്തിന്റെ]] കൂടെ ഇരുനൂറോളം സ്റ്റേജുകളിൽ 'സന്ദേശം' എന്ന നാടകം അവതരിപ്പിച്ചു. കർഷക സ്ത്രീയായിട്ടായിരുന്നു വേഷം. [[പി.ജെ. ആന്റണി|പി ജെ ആന്റണിയുടെ]] കൂടെ 'ഇങ്ക്വിലാബിന്റെ മക്കൾ' എന്ന നാടകത്തിലെ റോസിയുടെ വേഷവും ഏറെ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടു. പ്രശസ്ത തിരക്കഥാ കൃത്ത് [[ശാരംഗപാണി|ശാരംഗപാണിയുടെ]] സഹോദരിയാണ്. <ref>http://workersforum.blogspot.in/2011/10/blog-post_5316.html</ref>. ആലപ്പുഴ [[മണ്ണഞ്ചേരി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|മണ്ണഞ്ചേരി പഞ്ചായത്ത്]] പ്രസിഡന്റ്, ബ്ളോക്ക് പഞ്ചായത്ത് പ്രസിഡന്റ് തുടങ്ങിയ നിലകളിൽ പ്രവർത്തിച്ചു.സിപിഐ ജില്ലാ കമ്മിറ്റി അംഗം, എൻഎഫ്ഐഡബ്ള്യുവിന്റെ ദേശീയ നിർവാഹക സമിതി അംഗം എന്നീ നിലകളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. [[File:P K Medini.jpg|thumb|300px|right|പി.കെ. മേദിനി ഒരു പൊതു പരിപാടിയിൽ]] ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== *കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമി അവാർഡ് *ടി എൻ കുമാരൻ സ്മാരക പുരസ്കാരം *ജനകീയ ഗായികാ അവാർഡ് *കാമ്പിശ്ശേരി പുരസ്കാരം ==അവലംബം== <references/> ==കൂടുതൽ വായനയ്ക്കായി== {{commons category|P. K. Medini}} *[http://workersforum.blogspot.in/2011/10/blog-post_5316.html കാലത്തിന്റെ പടപ്പാട്ടുകാരി ] *[http://expressbuzz.com/biography/a-singing-sensation-of-the-communists/261578.html A 'singing sensation' of the Communists] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120514033324/http://expressbuzz.com/biography/a-singing-sensation-of-the-communists/261578.html |date=2012-05-14 }} [[വർഗ്ഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളനാടകനടിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ വനിതാ രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ജനകീയ ഗായകർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ വനിതാ നാടോടി ഗായകർ]] jzepyisw6r23wqe3wbaq4s4jcitz8tz 0 180465 4671438 4105245 2026-09-28T15:54:56Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671438 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Dibrugarh}} {{Infobox settlement | name = ദിബ്രുഗഢ് | native_name = ডিব্ৰুগড় | native_name_lang = as | other_name = | nickname = '''ഇന്ത്യയുടെ ചായനഗരം''' | settlement_type = Urban Agglomeration | image_skyline = Sunset in Dibrugarh.jpg | image_alt = | image_caption = ദിബ്രുഗഢിലെ ഒരു സൂര്യാസ്തമയം | pushpin_map = India Assam | pushpin_label_position = left | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = ഇന്ത്യയിലെ അസാമിൽ സ്ഥാനം | latd = 27.48 | latm = | lats = | latNS = N | longd = 95 | longm = | longs = | longEW = E | coordinates_display = inline,title | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flagu|India}} | subdivision_type1 = State | subdivision_name1 = [[Assam]] | subdivision_type2 = [[List of districts of India|District]] | subdivision_name2 = [[Dibrugarh district|Dibrugarh]] | established_title = | established_date = | founder = | named_for = | governing_body = [[Dibrugarh Municipal Board]] | leader_title1 = Established in | leader_name1 = 1873 | leader_title2 = No. of Wards | leader_name2 = 22 | leader_title3 = Chairman | leader_name3 = Chandra Kanta Baruah ([[Indian National Congress|INC]]) | government_type = | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = 66.14 | elevation_footnotes = | elevation_m = 108 | population_total = {{formatnum:186214}} | population_as_of = 2011 | population_rank = 3 (in Assam after Guwahati & Silchar) | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = Languages | demographics1_title1 = Official | demographics1_info1 = [[Assamese language|Assamese]], English | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[Postal Index Number|PIN]] | postal_code = 7860 XX | area_code_type = Telephone code | area_code = +91 - (0) 373 - XX XX XXX | registration_plate = AS-06 | website = {{URL|www.dibrugarh.nic.in}} | footnotes = }} [[ആസാം|ആസാം]] [[സംസ്ഥാനം|സംസ്ഥാനത്തിലെ]] ഒരു [[ജില്ല|ജില്ലയും]] അതിന്റെ ആസ്ഥാന [[പട്ടണം|പട്ടണവുമാണ്]] '''ദിബ്രുഗഢ്'''. ആസാമിലെ വികസിതമായ ജില്ലകളിൽ ഒന്നായ ദിബ്രുഗഢിന്റെ വടക്കും പടിഞ്ഞാറും ബ്രഹ്മപുത്രാ നദിയും കിഴക്ക് തിൻസൂകിയ ജില്ലയും തെക്കു കിഴക്ക് അരുണാചൽ പ്രദേശും തെക്ക് ശിവ്സാഗർ ജില്ലയും അതിർത്തികൾ നിർണയിക്കുന്നു. *ജില്ലാ വിസ്തീർണം: 3,381 ച.കി.മീ.; *ജനസംഖ്യ 11,72,056 (2001). ==ചരിത്രം== ആദിവാസികളുടെ ആക്രമണം ചെറുക്കുന്നതിന് [[ബ്രിട്ടൻ|ബ്രിട്ടീഷുകാർ]] ദിബ്രു നദിക്കരയിൽ നിർമിച്ച കോട്ട(ഗഢ്)യെ ആസ്പദമാക്കിയാണ് ജില്ലാനാമം നിഷ്പന്നമായിട്ടുള്ളത്. 1971 ഒക്ടോബർ 2-ന് ലഖിംപൂർ ജില്ല രണ്ടായി വിഭജിച്ചാണ് ഇന്നത്തെ ലഖിംപൂർ ജില്ലയ്ക്കും ദിബ്രുഗഢ് ജില്ലയ്ക്കും രൂപം നൽകിയത്. [[ഹിന്ദു|ഹൈന്ദവരും]] [[ക്രിസ്തു|ക്രൈസ്തവരും]] ഉൾപ്പെടെ വിവിധ മത വിഭാഗങ്ങൾ നിവസിക്കുന്ന ദിബ്രൂഗഢിൽ അസമീസ് ഭാഷയ്ക്കാണ് കൂടുതൽ പ്രചാരം. ==ഭൂപ്രകൃതി== മനോഹരവും വൈവിധ്യമുള്ളതുമാണ് ദിബ്രുഗഢിന്റെ ഭൂപ്രകൃതി. [[ഭൂമിശാസ്ത്രം|ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായി]] ജില്ലയുടെ കിഴക്കും തെക്കും പ്രദേശങ്ങൾ കുന്നിൻ പുറങ്ങളും മറ്റിടങ്ങൾ നിരപ്പാർന്ന ഭൂപ്രദേശങ്ങളുമാണ്. ജില്ലയിലെ മിക്ക ഭാഗങ്ങളിലും കാടുകളുണ്ട്. ചിലയിടങ്ങളിൽ വൻ വൃക്ഷങ്ങൾ വളരുന്ന നിബിഡ വനങ്ങൾ കാണാം. ബ്രഹ്മപുത്ര നദീ താഴ്വരയുടെ ആരംഭത്തിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഈ ജില്ലയിലെ സമതലങ്ങൾ പൊതുവേ ഫലഭൂയിഷ്ഠവും കൃഷിക്ക് അനുയോജ്യവുമാണ്. [[നെല്ല്|നെല്ലാണ്]] മുഖ്യ വിള. [[തേയില|തേയിലക്കൃഷിക്കും]] സമ്പദ്ഘടനയിൽ സുപ്രധാനമായ സ്ഥാനമുണ്ട്. ==വ്യവസായമേഖല== [[File:Sunset in Dibrugarh.jpg|thumb|250px|left|ദിബ്രുഗഢ്‌ൽ നിന്നുമുള്ള സൂര്യാസ്തമന കാഴ്ച്ച]] നദികളും അരുവികളുമാണ് ദിബ്രുഗഢ് ജില്ലയിലെ മുഖ്യ ജലസ്രോതസ്സുകൾ. ഇവ മഴക്കാലത്ത് കരകവിഞ്ഞൊഴുകി നാശ നഷ്ടം വിതയ്ക്കുക പതിവാണ്. ജില്ലയിലെ നദികളെല്ലാം തന്നെ മുഖ്യ നദിയായ [[ബ്രഹ്മപുത്ര|ബ്രഹ്മപുത്രയിലേക്ക്]] പ്രവഹിച്ചെത്തുന്നു. പ്രധാനമായും ഒരു കാർഷിക വ്യാവസായിക മേഖലയാണ് ദിബ്രുഗഢ്. പ്രധാന വിളയായ നെല്ലിനു പുറമേ [[ചോളം]], [[ഗോതമ്പ്]], [[തേയില]], ധാന്യങ്ങൾ, എണ്ണക്കുരുക്കൾ തുടങ്ങിയവ ഇവിടെ വൻതോതിൽ ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നു. ജില്ലാ ആസ്ഥാനമായ ദിബ്രുഗഢ് പട്ടണത്തിനു ചുറ്റുമാണ് തേയില കൃഷി വ്യാപകമായിട്ടുള്ളത്. [[കൽക്കരി]], [[പെട്രോളിയം]], പ്രകൃതി വാതകം, കളിമണ്ണ് തുടങ്ങിയ ധാതു നിക്ഷേപങ്ങളാൽ സമ്പന്നമാണ് ദിബ്രുഗഢ്. മാകും, ജേപൂർ എന്നിവയാണ് ജില്ലയിലെ പ്രധാന കൽക്കരിപ്പാടങ്ങൾ. നഹാർഘാട്ടിയ, മോറൻ എന്നിവിടങ്ങളിൽനിന്ന് പെട്രോളിയവും പ്രകൃതി വാതകവും ഖനനം ചെയ്യുന്നു. കൽക്കരി, പെട്രോളിയം, പ്രകൃതി വാതകം എന്നിവയുടെ ഉത്പാദനത്തെയും വിപണനത്തെയും കേന്ദ്രീകരിച്ചുള്ള നിരവധി വ്യവസായങ്ങളും ജില്ലയിലുണ്ട്. ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും പഴക്കം ചെന്ന എണ്ണ ശുദ്ധീകരണശാലയായ ഡിഗ്ബോയ്, ദിബ്രുഗഢ് പട്ടണത്തിൽനിന്ന് സുമാർ 94 കി.മീ. അകലെയാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. തേയില, അസംസ്കൃത എണ്ണ, കൽക്കരി, പ്ലൈവുഡ് എന്നിവയാണ് ജില്ലയിലെ പ്രധാന കയറ്റുമതി ഉത്പന്നങ്ങൾ. ആസാമിലെ പ്രധാന ഗതാഗത-വിദ്യാഭ്യാസ കേന്ദ്രം കൂടിയാണ് ദിബ്രുഗഢ്. ചെറുതും വലുതുമായ നിരവധി റോഡുകൾ ജില്ലയിലെ പ്രധാന പട്ടണങ്ങളെ തമ്മിൽ ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു. റെയിൽ മാർഗവും വ്യോമ മാർഗവും ജില്ലയിൽ എത്താം. ചാബുവയാണ് ഏറ്റവും അടുത്ത വിമാനത്താവളം. ഒരു സർവകലാശാലയും ഒരു മെഡിക്കൽ കോളജും ദിബ്രുഗഢിലുണ്ട്. ==പുറംകണ്ണികൾ== *http://www.wunderground.com/global/stations/42314.html *http://www.dibru.ac.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150810104814/http://www.dibru.ac.in/ |date=2015-08-10 }} *http://dibrugarh.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110721165350/http://www.dibrugarh.nic.in/ |date=2011-07-21 }} *http://www.holidayiq.com/destinations/Dibrugarh-Overview.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120223212345/http://www.holidayiq.com/destinations/Dibrugarh-Overview.html |date=2012-02-23 }} *https://web.archive.org/web/20120209152403/http://www.thehindu.com/news/national/article2663309.ece {{സർവ്വവിജ്ഞാനകോശം|ദിബ്രുഗഢ്}} [[വർഗ്ഗം:ആസാമിലെ പട്ടണങ്ങൾ]] l3tezaaxyf5c8d2awi1ewrlh331h1hf 0 180998 4671614 3638642 2026-09-29T08:48:28Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671614 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Frits Staal}} {{Infobox person | name = ഫ്രിറ്റ്സ് സ്റ്റാൾ | image = <!-- just the filename, without the File: or Image: prefix or enclosing [[brackets]] -->ഫ്രിറ്റ്സ് സ്റ്റാൾ.jpeg | alt = | caption = ഫ്രിറ്റ്സ് സ്റ്റാൾ | birth_name = | birth_date = <!-- {{Birth date and age|YYYY|MM|DD}} or {{Birth-date and age|Month DD, YYYY}} -->[[1930]] [[നവംബർ 3]] | birth_place = [[ആംസ്റ്റർഡാം]] | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} or {{Death-date and age|Month DD, YYYY|Month DD, YYYY}} (death date then birth date) -->2012 [[ഫെബ്രുവരി 19]] | death_place = [[ചിങ്ഗാമൈ]], [[തായ്‌ലാന്റ്]] | nationality = | other_names = | known_for = ഇന്തോളജിസ്റ്റ് | occupation = }} [[ബെർക്കിലി]]യിലെ യൂനിവേഴ്‌സിറ്റി ഓഫ് [[കാലിഫോർണിയ]]യിലെ ഫിലോസഫി ആന്റ് സൗത്ത് & സൗത്ത്‌ഈസ്റ്റ് ഏഷ്യൻ സ്റ്റഡീസിന്റെ മുൻ പ്രൊഫസറായിരുന്നു '''ജൊഹാൻ ഫ്രെഡറിക്(ഫ്രിറ്റ്സ്) സ്റ്റാൾ'''([[നവംബർ 3]], [[1930]], [[ആംസ്റ്റർഡാം]] -[[ഫെബ്രുവരി 19]], 2012, [[ചിങ്ഗാമൈ]], [[തായ്‌ലാന്റ്]]<ref name="hindu">{{Cite web |url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/article2914852.ece |title=Indologist Frits Staal of Athirathram fame passes away |access-date=2012-02-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120724051010/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/article2914852.ece |archive-date=2012-07-24 |url-status=dead}}</ref>) ==ജീവിതരേഖ== ജാൻ ഫ്രെഡെറിക് സ്റ്റാളിന്റെ മകനായി ജനിച്ച ഫ്രിറ്റ്സ് സ്റ്റാൾ, യൂനിവേഴ്‌സിറ്റി ഓഫ് ആംസ്റ്റർഡാമിൽ നിന്ന് ഗണിതം, [[ഭൗതികശാസ്ത്രം]], [[തത്ത്വശാസ്ത്രം]] എന്നിവ പഠിച്ചു. പിന്നീട് ഇന്ത്യയിലെത്തിയ ഇദ്ദേഹം [[ബനാറസ്]] ഹിന്ദു സർവ്വകലാശാല, [[മദ്രാസ്]] സർവ്വകലാശാല എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്ന് ഇന്ത്യൻ [[ഫിലോസഫി]]യിലും, സംസ്കൃതത്തിലും പഠനം നടത്തുകയും ഡോക്ടറേറ്റ് നേടുകയും ചെയ്തു<ref name="mat1">{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=253262 |title=വേദപാരമ്പര്യം ലോകത്തിന് പരിചയപ്പെടുത്തിയ സ്റ്റാൾ ഓർമയായി- മാതൃഭൂമി |access-date=2012-02-21 |archive-date=2012-02-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120224032234/http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=253262 |url-status=dead }}</ref>. 1962 മുതൽ 1967 വരെ ആംസ്റ്റർഡാമിലെ യൂനിവേഴ്‌സിറ്റിയിൽ ജനറൽ ആന്റ് കമ്പാരറ്റീവ് ഫിലോസഫി പ്രൊഫസറായിരുന്നു സ്റ്റാൾ. 1968-ൽ ബെർക്കിലിയിലെ യൂനിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് കാലിഫോർണിയയിൽ ദക്ഷിണ, ദക്ഷിണപൂർവ്വേഷ്യകളിലെ ഭാഷ, ഫിലോസഫി എന്നിവയിൽ പ്രൊഫസറായി ജോലി ചെയ്യാൻ തുടങ്ങി. 1991-ൽ വിരമിക്കുന്നതു വരെ ഇദ്ദേഹം ഇവിടെയായിരുന്നു. ==അവലംബം== {{Reflist}} ==പൂറമെ നിന്നുള്ള കണ്ണികൾ== *http://www.fritsstaalberkeley.com/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120317114625/http://www.fritsstaalberkeley.com/ |date=2012-03-17 }} *http://southasia.berkeley.edu/frits-staal {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120316224903/http://southasia.berkeley.edu/frits-staal |date=2012-03-16 }} [[വർഗ്ഗം:1930-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം: 2012-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:നവംബർ 3-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഫെബ്രുവരി 19-ന് മരിച്ചവർ]] mes2o73avxl09ikece2l24w5dfk4zy0 0 194870 4671449 4620700 2026-09-28T16:19:42Z Yadhu Krishna M 124149 Yadhu Krishna M എന്ന ഉപയോക്താവ് [[കേരള സർക്കാർ തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ വകുപ്പ്]] എന്ന താൾ [[കേരളസർക്കാർ തദ്ദേശസ്വയംഭരണവകുപ്പ്]] എന്നാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു 4620700 wikitext text/x-wiki {{ആധികാരികത}} {{Infobox Government agency|nativename_r=Local-Self Government Department|logo=Government of Kerala Logo.png|logo_width=150px|type=വകുപ്പ്|headquarters=സെക്രട്ടേറിയേറ്റ്, [[തിരുവനന്തപുരം]]|minister1_name=[[കെ.എം. ഷാജി]]|minister1_pfo=തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ വകുപ്പ് മന്ത്രി|chief1_name=ടിങ്കു ബിസ്വാൾ ഐ.എ.എസ്.|chief2_name=ടി.വി.അനുപമ ഐ.എ.എസ്.</br> അദീല അബ്ദുള്ള ഐ.എ.എസ്|chief1_position=[[പ്രിൻസിപ്പൽ സെക്രട്ടറി]]|chief2_position=[[സെക്രട്ടറി]]|chief3_name=ജെറോമിക് ജോർജ്ജ് ഐ.എ.എസ്.|chief3_position=പ്രിൻസിപ്പൽ ഡയറക്ടർ|child1_agency=[[പഞ്ചായത്ത് വകുപ്പ്‌]]|child2_agency=[[നഗരകാര്യ വകുപ്പ്‌]]|child3_agency=[[ഗ്രാമ വികസന വകുപ്പ്]]|child4_agency=[[നഗര ഗ്രാമാസൂത്രണ വകുപ്പ്]]|child5_agency=[[എഞ്ചിനീയറിംഗ് വിഭാഗം]]|website=https://lsgd.kerala.gov.in/}} [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകൾ, ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്തുകൾ, ജില്ലാ പഞ്ചായത്തുകൾ, മുനിസിപ്പാലിറ്റികൾ, കോർപ്പറേഷനുകൾ തുടങ്ങീ പ്രാദേശിക ഭരണകൂടങ്ങളുടെ നയപരമായ കാര്യങ്ങൾ നോക്കുന്ന സംസ്ഥാന സർക്കാരിൻ്റെ വകുപ്പാണ് '''തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ വകുപ്പ്'''<ref>{{cite web|url=https://lsgkerala.gov.in/en/lsgd/localbody-list|title=Local Self Government Department|accessdate=28 February 2018|website=lsgkerala.gov.in|publisher=Government of Kerala|archive-date=2023-06-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20230602134126/https://lsgkerala.gov.in/en/lsgd/localbody-list|url-status=dead}}</ref>. 941 ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകൾ, 152 ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്തുകൾ, 14 ജില്ലാ പഞ്ചായത്തുകൾ, 87 മുനിസിപ്പാലിറ്റികൾ, 6 കോർപ്പറേഷനുകൾ എന്നിവയാണ് കേരളത്തിൽ നിലവിലുള്ളത്. ഭരണഘടനയുടെ 73-ഉം 74-ഉം ഭേദഗതികൾ മൂലം, ത്രിതല സമ്പ്രദായം ഇന്ത്യയിൽ നിലവിൽ വന്നു. വികസന പരിപാടികൾ നടപ്പിലാക്കുന്നതിനായി തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങൾ ഫലപ്രദമായ ഏജൻസികളായി ഉയർന്നിരിക്കുന്നു. പഞ്ചായത്ത്‌ വകുപ്പ്, നഗരകാര്യ വകുപ്പ്, ഗ്രാമ വികസന വകുപ്പ്, നഗര ഗ്രാമാസൂത്രണ വകുപ്പ് എന്നിവ തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ വകുപ്പിൻ്റെ പ്രധാന അനുബന്ധ വകുപ്പുകളാണ്. കേരളത്തിലെ തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനം എന്നത് ഈ വിഭാഗങ്ങൾ എല്ലാം ഉൾപ്പെടുന്നതാണ്. വകുപ്പിന് ഒരു ഗവൺമെന്റ് സെക്രട്ടറിയാണ് നേതൃത്വം നൽകുന്നത്. മന്ത്രിമാർ ചേർന്നാണ് വകുപ്പിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഏകോപിപ്പിക്കുന്നത്. എന്നാൽ ഈ മൂന്നു വിഭാഗങ്ങളുടേയും ഏകോപനം ആവശ്യമായി വരുന്ന സന്ദർഭങ്ങളിൽ ഉചിതമായ തീരുമാനം എടുക്കുന്നത് ഈ മന്ത്രിമാരോടൊപ്പം മുഖ്യമന്ത്രി ഉൾപ്പെടുന്ന ഒരു സമിതിയാണ്. നിലവിൽ തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ വകുപ്പ് മന്ത്രിയാണ് വകുപ്പിനെ നയിക്കുന്നത്, അദ്ദേഹത്തെ ഭരണത്തിൽ സഹായിക്കുന്നതിനും സര്ക്കാര് നയങ്ങളും തീരുമാനങ്ങളും നടപ്പിലാക്കുന്നതിനും വേണ്ടി മുതിർന്ന ഐഎഎസ് ഉദ്യോഗസ്ഥനായ ഒരു പ്രിൻസിപ്പൽ സെക്രട്ടറിയെയും നിയമിച്ചിട്ടുണ്ട്. == നാൾ വഴി == 1994 ൽ കേരളാ പഞ്ചായത്ത്‌ രാജ് നിയമം നിലവിൽ വന്നു. 1997ൽ ഇ. കെ നായനാർ ഗവണ്മെന്റ് ഊർജ്ജം, ധനകാര്യം, വൈദഗ്ദ്ധ്യം എന്നിവ തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് കൈമാറ്റം ചെയ്യാനുള്ള ധീരമായ സംരംഭം ഏറ്റെടുത്തു. തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങളും തദ്ദേശീയ പങ്കാളിത്തവും 1996-2001ലെ സർക്കാർ അധികാരവികേന്ദ്രീകരണത്തിലൂടെ പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചു == ഭരണ വകുപ്പുകൾ == {| class="wikitable", border="1" |- !വകുപ്പ്‌ !നിലവിൽ വന്നത് !ആക്റ്റ് !വെബ് സൈറ്റ് |- |'''പ്രിൻസിപ്പൽ ഡയറക്ടറേറ്റ്''', തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ വകുപ്പ് |2018 | |https://principaldirectorate.lsgkerala.gov.in/ml{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഫെബ്രുവരി 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |- |'''പഞ്ചായത്ത് വകുപ്പ്‌''' {{Resize|(പഞ്ചായത്ത് ഡയറക്ടറേറ്റ്)|size=80}} |1962 |പഞ്ചായത്ത് ആക്ട് 1960 | [http://www.dop.lsgkerala.gov.in www.dop.lsgkerala.gov.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180210052823/http://dop.lsgkerala.gov.in/ |date=2018-02-10 }} |- |'''നഗരകാര്യ വകുപ്പ്‌''' {{Resize|(അർബൻ അഫേഴ്സ് ഡയറക്ടറേറ്റ്)|size=80}} |1962 |കേരള മുനിസിപ്പാലിറ്റി ആക്റ്റ് 1994 | https://urban.lsgkerala.gov.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220803105645/https://urban.lsgkerala.gov.in/ |date=2022-08-03 }} |- |'''ഗ്രാമ വികസന വകുപ്പ്''' {{Resize|(റൂറൽ ഡവലപ്മെൻ്റ് കമ്മീഷണറേറ്റ്)|size=80}} |1987 | | [http://www.rdd.kerala.gov.in www.rdd.kerala.gov.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180314160341/http://rdd.kerala.gov.in/ |date=2018-03-14 }} |- |'''നഗര ഗ്രാമാസൂത്രണ വകുപ്പ്''' {{Resize|(ടൗൺ പ്ലാനിങ് ഡിപ്പാർട്ട്മെൻ്റ്)|size=80}} |1957 | | [http://www.townplanning.kerala.gov.in www.townplanning.kerala.gov.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180305093941/http://townplanning.kerala.gov.in/ |date=2018-03-05 }} |- |'''തദ്ദേശസ്വയംഭരണ എഞ്ചിനീയറിംഗ് വിഭാഗം''' {{Resize|(ലോക്കൽ ഇൻഫ്രാസ്ട്രക്ചർ ഡവലപ്മെൻ്റ് & എഞ്ചിനീയറിംഗ് വിഭാഗം)|size=70}} |2003 | |https://www.celsgd.kerala.gov.in/celsgd/index.php |} ==തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ വകുപ്പിലെ മന്ത്രിമാർ== * [[എം.ബി. രാജേഷ്]] (2021-2026) * [[എം.വി. ഗോവിന്ദൻ]] * [[കെ.ടി. ജലീൽ]] * [[മഞ്ഞളാംകുഴി അലി]] (നഗരകാര്യം വകുപ്പ്) * [[പാലോളി മുഹമ്മദ് കുട്ടി]] == അവലംബം == {{reflist}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * http://www.lsg.kerala.gov.in [[വർഗ്ഗം:കേരള സർക്കാറിന്റെ വകുപ്പുകൾ]] ju4zmjyu469m4pili7ir6xol4nxt07v 0 195056 4671514 4614952 2026-09-28T22:59:18Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671514 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Pattanam Excavations}} {{For|പട്ടണം എന്ന ഗ്രാമത്തെക്കുറിച്ചറിയാൻ|പട്ടണം (എറണാകുളം ജില്ല)}} [[എറണാകുളം ജില്ല|എറണാകുളം ജില്ലയിൽ]] [[വടക്കൻ പറവൂർ|വടക്കൻ പറവൂരിനും]] തൃശ്ശൂർ ജില്ലയ്ക്കും ഇടയിലുള്ള ഒരു ചെറിയ ഗ്രാമമായ [[പട്ടണം (എറണാകുളം ജില്ല)|'''പട്ടണം''']] ഈ അടുത്ത കാലത്ത് അന്താരാഷ്ട്രതലത്തിൽ തന്നെ ചരിത്രഗവേഷകരുടെ ശ്രദ്ധ നേടിയിട്ടുണ്ടു്. സമകാലീന[[ഭൂമിശാസ്ത്രം|ഭൂമിശാസ്ത്ര]]ത്തിൽ ഈ പ്രദേശത്തിനു പ്രത്യേകതകൾ ഒന്നുമില്ലെങ്കിലും [[ദക്ഷിണേഷ്യയുടെ ചരിത്രം|ദക്ഷിണേഷ്യയുടെ]] പ്രാചീനചരിത്രത്തിൽ ഈ പ്രദേശം നിർണ്ണായകമായ ഒരു സ്ഥാനം വഹിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നു് ഇപ്പോൾ വ്യക്തമായിട്ടുണ്ടു്. 21-ആം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ പ്രമുഖ ചരിത്രഗവേഷകർ ഈ സ്ഥലത്തിന്റെ ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ പ്രത്യേകതകൾ തിരിച്ചറിഞ്ഞു. അതോടെ സർക്കാരും അനുബന്ധ ഗവേഷണസ്ഥാപനങ്ങളും ഇവിടെ പല ഘട്ടങ്ങളിലായി ഊർജ്ജിതമായ പുരാവസ്തു ഖനനത്തിനു തുടക്കം കുറിച്ചു. അഭൂതപൂർവ്വമായ കണ്ടെത്തലുകളാണു് ഇതിന്റെ ഫലമായി ഇപ്പോൾ പുറത്തുവന്നിട്ടുള്ളതു്. [[കേരള ചരിത്രം|കേരള ചരിത്ര ഗവേഷണ കൗൺസിലിന്റെ]] ഒരു വിദഗ്ദ്ധസംഘം പട്ടണത്തെ പുരാവസ്തു ഉദ്ഖനനം തുടർന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. നാലുമീറ്റർ ഘനത്തിൽ മണ്ണിനടിയിൽ പുതഞ്ഞുകിടക്കുന്ന സുപ്രധാനമായ പല സാമഗ്രികളും തുടർന്നും കണ്ടെടുത്തുകൊണ്ടിരിക്കുന്നതിനാൽ ദക്ഷിണേഷ്യൻ ചരിത്ര-പുരാവസ്തുഗവേഷകർക്കു് കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും താൽപ്പര്യമുള്ള മേഖലകളിൽ മുൻപന്തിയിലാണു് ഇപ്പോൾ പട്ടണത്തിന്റെ സ്ഥാനം. ഇതിനകം തന്നെ, ക്രി.മു. പത്താം നൂറ്റാണ്ടു മുതൽ ക്രി.പി. പത്താം നൂറ്റാണ്ടു വരെയെങ്കിലുമുള്ള 2000 വർഷത്തെ സുദീർഘമായ ജനവാസപാരമ്പര്യം ഈ സ്ഥലത്തിനുണ്ടെന്നു് ഗവേഷകർ അഭിപ്രായപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടു്.<ref>{{cite web |url=http://www.hindu.com/2009/05/03/stories/2009050356481800.htm |title=ദേശീയവാർത്തകൾ : പട്ടണം - ഇന്ത്യാസമുദ്രവലയത്തിലെ ഏറ്റവും സമ്പന്നമായ ഇൻഡോ-റോമൻ പുരാവസ്തുമേഖല |publisher=ദി ഹിന്ദു (ദിനപത്രം) |date=2009-05-03 |accessdate=2011-09-19 |archive-date=2009-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090510031007/http://www.hindu.com/2009/05/03/stories/2009050356481800.htm |url-status=dead }}</ref> ഇപ്പോൾ കിട്ടിയ തെളിവുകൾ അനുസരിച്ച് പുരാതനകാലത്ത് ഇവിടം ഒരു റോമൻ സെറ്റിൽമെന്റ് നടന്നിരുന്നു എന്ന അനുമാനത്തോടു് അനുദിനം അടുത്തുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണു്. <ref>{{cite web |url=http://www.keralahistory.ac.in |title=www.keralahistory.ac.in |publisher=www.keralahistory.ac.in |date= |accessdate=2011-09-19 |archive-date=2011-09-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110928204634/http://www.keralahistory.ac.in/ |url-status=dead }}</ref>. ==മുസിരിസ്സിന്റെ ചരിത്ര പശ്ചാത്തലം== പ്രാചീന തമിഴിൽ മുചിരി എന്ന വാക്കിന് വിഭജിച്ചൊഴുക്കുക എന്നാണർത്ഥം . കൊടുങ്ങല്ലൂരിന്റെ ഏറ്റവും പ്രാചീനമായ പേര് മുചിരി എന്നാണ്. ഇത് അക്കാലത്ത് എറ്റവും വലിയ തുറമുഖം അഥവാ മുന്തിയ ചിറ അഥവാ മുന്തിയ തുറൈ, മുതുനീർ മുന്തുറൈ എന്നൊക്കെയാണ് പഴം തമിഴ് പാട്ടുകളിൽ വിവരിക്കപ്പെടുന്നത്. വിദേശീയർ ഇതിന്റെ മുസിരിസ് എന്നു വിളിച്ചു. [[മുസിരിസ്|മുസിരിസ്‌]] ഇന്ത്യയിലെ എറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട [[തുറമുഖം]](''Premium Emporium Indiac'') ആണെന്നു [[പ്ലിനി]]^[1]രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്‌ ^{[[കൊടുങ്ങല്ലൂർ#cite%20note-1|[1]]]}. [[രാമായണം|വാല്മീകി രാമായണത്തിൽ]] [[സുഗ്രീവൻ]] മുരചിപട്ടണം എന്നു വിശേഷിപ്പിച്ചതും ഇതു തന്നെയെന്നു കരുതുന്നു.^{[[കൊടുങ്ങല്ലൂർ#cite%20note-musiris-2|[2]]]}[[സംഘകാലം|സംഘകാല കൃതികളിൽ]] ഇതു മുചിരിപട്ടണമായും ^[2]കുലശേഖരൻ‌മാരുടെ കാലത്ത്‌ മഹോദയപുരം എന്നും , തമിഴർ മകോതൈ, മഹൊതേവർ പട്ടിനം എന്നുമെല്ലാമായിരിക്കാം വിളിച്ചിരുന്നത്‌ എന്നു ചരിത്രകാരന്മാർ വിശ്വസിക്കുന്നു. മഹത്തായ കോട്ട നിലനിന്നിരുന്നതിനാൽ കോട്ടയുടെ പേരിൽ മാകോതൈ (കോട്ടൈ) എന്നും അതിന്റെ അധിപനെ കോതൈ, കോട്ടയ്യൻ എന്നും വിളിച്ചിരുന്നു എന്നും കരുതുന്നവരുണ്ട്. കോട്ട നിലവിൽ വരുന്നതിനു മുൻപ് വേലി ആയിരുന്നു ഇതെന്നും പറയപ്പെടുന്നു. ഇക്കാരണത്താലാണ് ആദികാല ചേരരാജാവിനെ മാവേലിക്കരയുടെ അധിപൻ എന്ന രീതിയിൽ മാവേലി എന്നും വിളിക്കുന്നത്. എന്നാൽ ഇന്നത്തെ പേരായ കൊടുങ്ങല്ലൂർ എങ്ങനെ ഉണ്ടായി എന്നതിന് നിരവധി വ്യാഖ്യാനങ്ങൾ ഉണ്ട്. * [[കാവ് (ക്ഷേത്രം)|കാവ്]]- നിന്നിരുന്ന ഈ സ്ഥലത്ത് കോഴിയെ കൊന്ന് (ബലി) [[കല്ല്]] മൂടുന്ന ചടങ്ങ് നടത്താറുണ്ട്. അത്തരം കല്ലുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് കൊടും കല്ലൂർ എന്ന പേരാണ് ഇങ്ങനെയായത്. ^{[[കൊടുങ്ങല്ലൂർ#cite%20note-3|[3]]]}. * കാളിയുടെ പ്രതിഷ്ഠയുള്ള ക്ഷേത്ര നിർമ്മാണത്തിനു ശേഷം ഇതു കൊടുംകാളിയൂരായും പിന്നീടു വന്ന വിദേശീയർ ക്രാങ്കനൂരായും അടുത്തിടെ കൊടുങ്ങല്ലൂരായും മാറി ^{[[കൊടുങ്ങല്ലൂർ#cite%20note-musiris-2|[2]]]} * [[കണ്ണകി|കണ്ണകിയുടെ]] സാന്നിധ്യം മൂലം കൊടും നല്ലൂർ എന്നു വിളിച്ചിരുന്നത് കൊടുങ്ങല്ലൂർ ആയി. * ഭയങ്കരമായ കൊലക്കളം എന്ന നിലയിൽ, (അതായത് [[സാമൂതിരി|സാമൂതിരിയും]][[കൊച്ചി രാജ്യം|കൊച്ചീരാജാവും]] തമ്മിൽ) 'കൊടുംകൊലൈയൂർ' എന്ന തമിഴ് വാക്കിൽ നിന്നുമാണെന്ന് മറ്റൊരു വിശ്വാസം. ^{[[കൊടുങ്ങല്ലൂർ#cite%20note-4|[4]]]} * പ്രാചീന സമുദ്രസഞ്ചാരികളുടെ വർഗ്ഗമായ കോളുകൾ ഇവിടെ ധാരാളമായി കുടിയേറി പാർത്തിരുന്നു, അങ്ങനെ കൊടും കോളൂർ കൊടുങ്ങല്ലൂർ ആയി പരിണമിച്ചു. ^{[[കൊടുങ്ങല്ലൂർ#cite%20note-5|[5]]]}. * എന്നാൽ ചരിത്രകാരനായ വി.വി.കെ. വാലത്തിന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ [[കണ്ണകി|കണ്ണകിയുടെ]] പ്രതിഷ്ഠ നടത്താൻ ചേരൻ ചെങ്കുട്ടുവൻ ഹിമാലയത്തിൽ നിന്ന് കൊണ്ടുവന്നു എന്നു പറയുന്ന കൊടും കല്ല് അഥവാ പാറയിൽ നിന്നോ, [[ജൈനമതം|ജൈനക്ഷേത്രങ്ങൾക്ക്]] പൊതുവേ പറയുന്ന കല്ല് എന്ന വാക്കിൽ നിന്നോ ആയിരിക്കണം(കല്ല് എന്നാൽ ക്ഷേത്രം- ജൈന ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ വച്ചേറ്റവും വലുത് കൊടും കല്ല്) കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഉണ്ടായത്. ^{[[കൊടുങ്ങല്ലൂർ#cite%20note-6|[6]]]} * നിരവധി ശിവലിംഗങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നതിനാൽ കോടി ലിംഗപുരം എന്ന് പേരുണ്ടായിരുന്നു. അത് ലോപിച്ചാണ്‌ കൊടുങ്ങല്ലൂരായത് * ചേര ചക്രവർത്തിയുടെ പേരിൽ കൊടുങ്കോനല്ലൂർ എന്നും പേരുണ്ടായിരുന്നുവെന്നും അത് ലോപിച്ചാണ് കൊടുങ്ങല്ലൂർ ആയതെന്നും ചിലർ വാദിക്കുന്നു. ചേരരാജാക്കന്മാരുടെ പേരിനു കൂടെ മഹാരാജാവ് എന്ന അർത്ഥത്തിൽ കൊടുങ്കോ എന്ന ചേർക്കാറുണ്ട്. കൊടുംകോൻ ഊർ ക്രാങ്കനൂർ ആയതാവാനാണു സാധ്യത. * ചങ്ങല പോലെ നിരവധി ചെറിയ തുരുത്തുകൾ ചേർന്ന് ബന്ധിപ്പിച്ച അഴി ( ചങ്ങലാഴി) അതിനെ യഹൂദർ ഷിംഗ് ലി എന്നു വിളിച്ചു. പ്രതാപപൂർണ്ണമായിരുന്ന മുചിരിപ്പട്ടണത്തിന്റെ നാഗരികസ്വഭാവം പതിനാലാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ പകുതിയോടു കൂടി പെട്ടെന്നു് നിശ്ചലമായി. ഇതിനുള്ള കാരണം പൂർണ്ണമായി ഇപ്പോഴും കണ്ടെത്തിയിട്ടില്ലെങ്കിലും, ക്രി.വ. 1341 ൽ പെരിയാറ്റിലുണ്ടായ ഭീകരമായ വെള്ളപ്പൊക്കവും അതിനെത്തുടർന്നു് നദിയിലുണ്ടായ ഗതിമാറ്റവും ആകാം എന്നു് പണ്ഡിതർ അനുമാനിക്കുന്നു. മാറിയ സാഹചര്യത്തിൽ ഒരു തുറമുഖനഗരമെന്ന പ്രാധാന്യം മുസിരിസ്സിനു നഷ്ട്ടപ്പെട്ടു.. അന്തർദ്ദേശീയമായ വ്യാപാരബന്ധങ്ങൾ ഇതോടെ പുതുതായുണ്ടായ കൊച്ചിത്തുറമുഖത്തേക്കും രാഷ്ട്രീയകാരണങ്ങളാൽ [[കോഴിക്കോട്|കോഴിക്കോട്ടേക്കും]] പറിച്ചുമാറ്റപ്പെട്ടു. നാളുകൾ കടന്നുപോയപ്പോൾ [[മുസിരിസ്]] എന്നത് പഴയ പ്രതാപത്തിന്റെ ഒരു നിഴൽ മാത്രമായി മാറുകയും ചെയ്തു. ==പുതിയ കണ്ടെത്തലുകൾ - പട്ടണം തന്നെയായിരുന്നോ പുരാതന മുചിറിപ്പട്ടണം? == [[Image:TabulaPeutingerianaMuziris.jpg|thumb|[[w:Peutinger_Table |പ്യൂട്ടിങ്ങെർ ഭൂപടം]] എന്നറിയപ്പെടുന്ന പുരാതന റോമൻ ഭൂപടത്തിൽ മുസിരിസിന്റെ ചിത്രീകരണം]] മുസിരിസ് എന്ന് ചിത്രീകരിച്ചിരിക്കുന്ന സ്ഥലം ഇപ്പോൾ കൊടുങ്ങല്ലൂർ നഗരമാണ്. AD 1000 ലെ ജൂത ശാസനമാണ് മുസിരിസ് കൊടുങ്ങല്ലൂർ തന്നെയാണെന്ന് ഏറ്റവും വലിയ ഒരു രേഖ. പ്യൂട്ടിങ്ങർ ഭൂപടത്തിൽ മുസിരിസിന് താഴെയായി കാണിച്ചിരിക്കുന്നത് അറബികടലാണ്. മുസിരിസിന്റെ ഏറ്റവും വലതു വശത്തായാണ് പെരിയാർ നദി ഒഴുക്കുന്നത്. തൃശൂർ ജില്ലയിൽ കൊടുങ്ങല്ലൂരിൽ നിന്ന് 12 Km അകലെ എറണാകുളം ജില്ലയിലാണ് ' പട്ടണം' എന്ന പ്രദേശം നിലകൊള്ളുന്നത്. അതായത് പെരിയാർ നദിയാണ് തൃശൂർ ജില്ലയേയും എറണാകുളം ജില്ലയേയും വേർതിരിക്കുന്നത്. 2004ൽ ഡോ. കെ.പി. ഷാജൻ എന്ന ഭൗമപുരാവസ്തുപണ്ഡിതൻ വ്യക്തമായ ചില കാരണങ്ങളോടെ ഒരു നിർദ്ദേശം മുന്നോട്ടു വെച്ചു. പട്ടണത്തിനു സമീപത്തിലൂടെ ഒരു 'തോട് ' ഒഴുകുന്നുണ്ടു്. ഉപഗ്രഹചിത്രങ്ങൾ വ്യക്തമായി കാണിക്കുന്നതനുസരിച്ച്ആ തോടിന്റെ തീരത്താണ് പട്ടണം. അതിനു പുറമേ, പട്ടണത്തിലെ ഗ്രാമീണർക്കു് മണ്ണു കുഴിക്കുമ്പോൾ പലപ്പോഴും ഉടഞ്ഞ പാത്രങ്ങളുടേയും മറ്റു വസ്തുക്കളുടേയും അവശിഷ്ടങ്ങൾ ലഭിക്കാറുണ്ട്. ഈ വസ്തുതകളിൽ നിന്നാണു് അദ്ദേഹം ഇത്തരമൊരു യുക്തിയിലേക്കു് എത്തിച്ചേർന്നതു് <ref>[http://www.thehindu.com/2004/03/23/stories/2004032303340500.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100507135541/http://www.thehindu.com/2004/03/23/stories/2004032303340500.htm |date=2010-05-07 }} Archaeologists stumble upon [[മുസിരിസ് | Muziris]]]</ref>. ഇതേത്തുടർന്നുള്ള പഠനങ്ങളും ഉദ്ഖനനങ്ങളുമാണു് കേരള ചരിത്രഗവേഷണ കൗൺസിലിന്റെ ആഭിമുഖ്യത്തിൽ ഈ അടുത്ത കാലത്തായി തുടങ്ങിവെച്ചിരിക്കുന്നതു്. പട്ടണത്തെ [[നീലേശ്വരം]] ശിവക്ഷേത്രക്കുളത്തിനു സമീപത്തായി 45 ഹെക്ടർ വരുന്ന ഒരു ഭൂഭാഗത്ത് ({{coord|10|9|24.6|N|76|12|33.08|E|region:IN|display=inline}}) 2007ലാണു് ഈ പഠനം തുടങ്ങിവെച്ചതു്. ചരിത്രപ്രാധാന്യം കണക്കിലെടുത്ത് ഈ പഠനത്തിൽ ഭാഗഭാക്കാവാൻ '''ദക്ഷിണേഷ്യൻ പഠനങ്ങൾക്കുള്ള ബ്രിട്ടീഷ് അസോസിയേഷൻ''' ([http://www.basas.org.uk BASAS] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110726143313/http://www.basas.org.uk/ |date=2011-07-26 }}) എന്ന സംഘടന ഒരു അന്താരാഷ്ട്രഗവേഷക വിദഗ്ദസംഘം രൂപീകരിക്കാൻ ഇതിനകം മുൻകയ്യെടുത്തിട്ടുണ്ടു്.<ref>http://www.basas.org.uk/groups/ports.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100212102935/http://www.basas.org.uk/groups/ports.htm |date=2010-02-12 }} (http://www.hindu.com/2009/03/20/stories/2009032054890700.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120128215303/http://www.hindu.com/2009/03/20/stories/2009032054890700.htm |date=2012-01-28 }}</ref> തുടർച്ചയായി ജനവാസമുള്ള ഒരു പ്രദേശം എന്ന നിലയിൽ ഈ സ്ഥലം പുരാവസ്തുനിക്ഷേപങ്ങളുടെ നഷ്ടങ്ങൾക്കും മാറ്റങ്ങൾക്കും വിധേയമായിട്ടുണ്ടു്. മണലെടുപ്പും മറ്റും മൂലം പല സ്ഥാനങ്ങൾക്കും അവയുടെ മൂലപ്രകൃതി നഷ്ടപ്പെട്ടുപോയിരിക്കുന്നു. ഇതുവരെ ലഭ്യമായ അവശിഷ്ടങ്ങളിൽ നടത്തിയ പഠനം അനുസരിച്ച് ക്രി.മു. 1000 വരെ പ്രാചീനത്വം ഈ സ്ഥലത്തെ ജനപഥങ്ങൾക്കു് ഉണ്ടായിരുന്നു. ലോഹയുഗ അടുക്കുകളിലെ കരി, മരം എന്നിവയിൽ നടത്തിയ AMS കാർബൺ 14 പരീക്ഷണങ്ങളിൽ നിന്നുമാണു് ഈ നിഗമനങ്ങൾ<ref>Cherian, P. J. ; Prasad, G. V. Ravi ; Dutta, Koushik ; Ray, Dinesh Kr. ; Selvakumar, V. ; Shajan, K. P., "Chronology of Pattanam: a multi-cultural port site on the Malabar coast", ''Current Science'' 97(2), 236-40.</ref>. ചേരകാലത്തെ നാണയങ്ങൾ, അംഫോറകൾ(കുടുങ്ങിയ കഴുത്തും ഇരുവശത്തും പിടികളുമുള്ള റോമൻ മാതൃകയിലുള്ള വലിയ ഭരണികൾ), ടേറാ സിഗിലാറ്റ (ഔഷധഗുണമുള്ള പ്രത്യേകതരം വിദേശക്കളിമണ്ണു്), ചിത്രാങ്കിതമായ അർദ്ധമൂല്യ രത്നാഭരണങ്ങൾ, സ്ഫടികമുത്തുകളും മണികളും തുടങ്ങി ആയിരക്കണക്കിനു് സാമഗ്രികളാണു് ഇതുവരെ നടത്തിയ ഖനങ്ങളിൽ നിന്നും ലഭിച്ചിട്ടുള്ളതു്. ഇതിനു പുറമേ ചുടുകട്ട ഉപയോഗിച്ച ഭിത്തികളുടെ അവശിഷ്ടങ്ങളും ആറു മീറ്റർ നീളം വരുന്ന ഒറ്റത്തടി ആഞ്ഞിലി മരത്തിൽ തീർത്ത ഒരു കപ്പൽച്ചങ്ങാടവും (Wharf - ചെറിയ കപ്പലുകൾ കരയ്ക്കടുപ്പിക്കാനുപയോഗിക്കുന്ന പലകക്കൂട്ടുകൾ), തേക്കിൽ തീർത്ത ചങ്ങാടക്കുറ്റികളും ഈ ശേഖരത്തിലുണ്ടു്. റോമാ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ അതിരുകൾക്കു പുറത്തുനിന്നും ഇന്നേ വരെ ലഭിച്ചിട്ടുള്ള റോമൻ ഭരണിക്കഷ്ണങ്ങളുടെ ഏറ്റവും വലിയ ശേഖരമാണു് 2007 മുതൽ 2009 വരെയുള്ള രണ്ടുവർഷം കൊണ്ടു മാത്രം പട്ടണം ഖനനത്തിലൂടെ കണ്ടെത്തിയതു്. ഒരു വശത്തു് ആനയും മറുവശത്ത് അമ്പും വില്ലും ചിത്രീകരിച്ച ചതുരാകൃതിയിലുള്ള ചെമ്പു നാണയങ്ങൾ ഈ കണ്ടുപിടിത്തങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ഒന്നാം ശതകത്തിലെ നാണയമാതൃകകളാണു് ഇവ. അതേ സമയം ഇവയെല്ലാം നേരിട്ട് റോമാ സാംരാജ്യവുമായോ ഇറ്റലിയുമായോ ബന്ധപ്പെടുത്താനുള്ള സുശക്തമായ തെളിവുകൾ ഇനിയും ലഭിച്ചിട്ടില്ല.<ref name=" RNagaswamy" /> 2010ലും 2011ലും തുടർന്ന ഖനനത്തിൽ കൂടുതൽ പുരാവസ്തുക്കൾ കണ്ടെടുക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടു്. ഇരുമ്പ്, ചെമ്പ്, ഈയം, അപൂർവ്വമായി സ്വർണ്ണം, ഭാരതീയവും അല്ലാത്തതുമായ മൺപാത്രക്കഷ്ണങ്ങൾ<ref>link http://beta.thehindu.com/arts/history-and-culture/article244338.ece?homepage=true{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }})</ref> , ഇരുമ്പുകൊണ്ടും ചെമ്പു കൊണ്ടും നിർമ്മിച്ച ആണികൾ തുടങ്ങിയവ ഇതിലുണ്ടു്<ref>{{cite web |url=http://www.hindu.com/2011/06/12/stories/2011061254420500.htm |title=Kerala / Kochi News : Pattanam finds throw more light on trade |publisher=The Hindu |date=2011-06-12 |accessdate=2011-09-19 |archive-date=2011-06-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110616141506/http://www.hindu.com/2011/06/12/stories/2011061254420500.htm |url-status=dead }}</ref>. ഏറ്റവും പ്രോത്സാഹജനകമായ കണ്ടെടുക്കലുകളിൽ ഒന്നു് ബ്രാഹ്മി ലിപിയിൽ എഴുത്തുകളുള്ള ഒരു പാത്രവക്കു് ആണു്. ചുടാത്ത കളിമണ്ണിൽ തീർത്ത ഫലകങ്ങളിൽ ആദ്യമായി പട്ടണത്ത് കണ്ടെത്തിയിട്ടുള്ള മാതൃകയാണിതു്. പട്ടണത്തെ മൺപാത്രാവശിഷ്ടങ്ങളുടെ ക്രി.മു. 100 മുതൽ ക്രി.വ. നാലാം നൂറ്റാണ്ടു വരെയുള്ള കാലഘട്ടത്തിലെ ബൃഹത്തായ പ്രാമുഖ്യം വിരൽ ചൂണ്ടുന്നതു പട്ടണത്ത് വെച്ച് ഒരു റോമൻ സെറ്റിൽമെന്റ് നടന്നിരുന്നു എന്നാണ്. ==കൂടുതൽ തെളിവുകളുടെ ആവശ്യകത== തമിഴ്‌നാട് പുരാവസ്തുവകുപ്പിന്റെ മുൻ ഡയറക്റ്ററും കാഞ്ചീപുരം സർവ്വകലാശാലയുടെ മുൻവൈസ് ചാൻസലറും ജവഹർലാൽ നെഹ്രു സർവ്വകലാശാലയിലെ സന്ദർശക പ്രൊഫസറുമായ ഡോ. ആർ. നാഗസ്വാമിയുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ, പട്ടണം തന്നെയായിരുന്നു മുസിരിസ് എന്ന അനുമാനത്തിനു് ഇനിയും കൂടുതൽ തെളിവുകൾ ലഭിയ്ക്കേണ്ടതുണ്ടു്. 2011 ആഗസ്റ്റിൽ നടന്ന "മുസിരിസ്സ് പാരമ്പര്യവും പട്ടണം ഉദ്‌ഖനനങ്ങളും" എന്ന സെമിനാറിൽ അദ്ദേഹം അഭിപ്രായപ്പെട്ടത് ധൃതി വെച്ചൊരുനിഗമനത്തിലെത്തുന്നതിനുമുമ്പ് കൊടുങ്ങല്ലൂരിലെ പ്രസക്തഭാഗങ്ങൾ കൂടി ഇത്തരത്തിൽ ഖനനം ചെയ്തു പരിശോധിക്കണം എന്നായിരുന്നു.<ref name=RNagaswamy>{{cite web |url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/article2324054.ece?css=print |title=കേരളം - കൊച്ചി വാർത്ത: പട്ടണം ഖനനം വ്യാപാരത്തിലേക്കു് കൂടുതൽ വെളിച്ചം വീശുന്നു. |publisher=ദ ഹിന്ദു ദിനപത്രം |date=2011-08-05 |accessdate=2012-06-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131203000236/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/article2324054.ece?css=print |archive-date=2013-12-03 |url-status=dead}}</ref> == വിമർശനങ്ങൾ == ദക്ഷിണേന്ത്യൻ സംസ്കാരത്തിനു ഉത്തരഭാരതവും വിശേഷിച്ചു ഹാരപ്പൻ നാഗരികതയും&nbsp; ആയി ഉണ്ടായിരുന്ന ബന്ധത്തേ നിരാകരിക്കുവാനും കൂടിയാണ് പട്ടണം ഖനനത്തിന്റെ കണ്ടെത്തലുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നത് എന്ന ആരോപണവും ഉയർന്നു വന്നു<ref>{{Cite book|title=കേരളചരിത്രം അപ്രിയ നിരീക്ഷണങ്ങൾ|last=Sashibhooshan|first=M G|publisher=SPCS|year=2014|isbn=978-93-86562-82-1|location=|pages=58}}</ref>. റോമൻ നാണയങ്ങളുടെ ശേഖരം കണ്ടെത്തിയ വള്ളുവള്ളിയിൽ ഖനനം നടത്താതെ പട്ടണം മുസിരിസ് തന്നെ എന്ന് ഉറപ്പിച്ചതിനെ ഡോ. N. M. നമ്പൂതിരി വിമർശിക്കുകയുണ്ടായി<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=xJPwaEoLdu0|title=Kodungallore is not Muziris|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=}}</ref>. തോമാശ്ലീഹാ കേരളത്തിൽ വന്നിരുന്നു എന്ന ക്രൈസ്തവ വിശ്വാസത്തിനു ചരിത്രസാധുത നൽകാനുള്ള ശ്രമവും വിമർശന വിധേയമായി<ref>{{Cite web|url=http://indiafacts.org/pattanam-excavations-prove-myth-st-thomas/|title=Pattanam excavations prove the myth of St. Thomas|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=}}</ref>. അതുപോലെ തന്നെ 2006 വരെ പഷ്ണം കവല എന്നറിയപ്പെെെട്ടിരുന്ന ഒരു പ്രദേശത്തെ പട്ടണം എന്ന് പേര് മാറ്റുകയും ആ പേരിന് മുന്നിൽ കൊടുങ്ങല്ലൂർ നഗരത്തിന്റെ പഴയ പേരായ മുസിരിസ് എന്ന പേര് വലിച്ചിഴച്ച് മുസിരിസ് പട്ടണം എന്നൊക്കെ ആക്കുകയും ചെയ്തതിനെതിരെ വാർത്താാ മാധ്യമങ്ങളും പ്രസിദ്ധ ചരിത്രകാരൻമ്മാരുൾപ്പെടെ പ്രതിഷേധങ്ങൾ നടക്കുന്നുണ്ട്. പെരിയാറിന്റെ തീരത്തുള്ളത് കൊടുങ്ങല്ലൂർ ആണ്. പെരിയാർ നദിയുടെ ഒരു വശത്തിലൂടെ ഒരു തോട് ഒഴുകുന്നുണ്ട് . പട്ടണം എന്ന ഗ്രാമത്തിലൂടെ ആണ് ഈ തോട് ഒഴുകുന്നത്. അത്കൊണ്ട് എങ്ങനെ പട്ടണം പെരിയാറിന്റെ തീരത്താകും. പട്ടണം ഒരു തോടിന്റെ അരികിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത് . അല്ലാതെ പെരിയാർ നദിയുടെ തീരത്തല്ല. അത്പോലെ തന്നെ AD 1000 ത്തിലെ കുലശേഖര രാജാവായ ഭാസ്ക്കര രവിവർമ്മൻ മഹോദയപുരത്ത്( കൊടുങ്ങല്ലൂരിന് പെരുമാക്കൻമ്മാരിട്ട പേരാണ്) അഞ്ചുവണ്ണത്തിലെ ജൂൂൂത വ്യാപാരിയായ ജോസഫ് റബ്ബാന് കൊടുത്ത ജൂത ശാസനത്തിൽ അവിടെയുള്ള സ്ഥലത്തെ 'മുയിരിക്കോട് ' എന്ന് പറയുന്നുണ്ട്. മഹോദയപുരം കൊടുങ്ങല്ലൂർ തന്നെയാണെന്ന് സംശയമില്ലാത്ത കാര്യമാണ്. മുസിരിസിന്റെ മറ്റൊരു പേരാണ് മുയിരിക്കോട് എന്ന കാര്യത്തിലും ആർക്കും സംശയമില്ല. അപ്പോൾ പിന്നെ കൊടുങ്ങല്ലൂർ അല്ല മുസിരിസ്. പട്ടണമെന്ന പ്രദേശമാണ് മുസിരിസ് എന്ന് പറയുന്നത് എന്ത് യുക്ത്തി ഉപയോഗിച്ചായിരിക്കും. ഇങ്ങനെയുള്ള ചോദ്യങ്ങൾ M. G. S നാരായണൻ ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രമുഖ ചരിത്രരകാരൻമ്മാർ പുരാവസ്തു ഖനനത്തിന്റെ ചെയർമാനായ പി.ജെ ചെറിയാനോട് ഉന്നയിച്ചിട്ടുള്ള ചോദ്യങ്ങളാണ്. == അവലംബം == {{reflist}} ===പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ=== *[http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/4970452.stm BBC report, Search for India's ancient city] *[http://www.webahn.co.in/index.html Pattanam Excavations (Comprehensive Resource)]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *[http://www.hindu.com/2010/05/29/stories/2010052960400400.htm Pattanam excavation significant] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100603031338/http://www.hindu.com/2010/05/29/stories/2010052960400400.htm |date=2010-06-03 }} {{എറണാകുളം ജില്ല}} [[Category:ചരിത്രപ്രധാനമായ സ്ഥലങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളചരിത്രം]] [[വർഗ്ഗം:എറണാകുളം ജില്ലയിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ]] cn6mojv8insvffohw9gzqmg6verk9gs 0 195398 4671479 4665739 2026-09-28T16:40:04Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671479 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|National Confederation of Human Rights Organisations}} [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലെ]] വിവിധ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന മനുഷ്യാവകാശ സംഘടനകളുടെയും പ്രമുഖ മനുഷ്യാവകാശ പ്രവർത്തകരുടേയും കൂട്ടായ്മയാണെന്ന് അവകാശപ്പെടുന്ന സംഘടനയാണ് '''ദേശീയ മനുഷ്യാവകാശ ഏകോപന സമിതി(National Confederation of Human Rights Organizations - NCHRO)'''.<ref>{{Cite web |url=http://twocircles.net/2012apr02/nchro_asks_govt_repeal_antpeople_laws_frame_rules_human_rights_act_1993.html |title=http://twocircles.net |access-date=2012-06-17 |archive-date=2013-10-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131029205625/http://twocircles.net/2012apr02/nchro_asks_govt_repeal_antpeople_laws_frame_rules_human_rights_act_1993.html |url-status=dead }}</ref> <ref>http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-karnataka/article700218.ece {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-tamilnadu/article1861165.ece {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ചരിത്രം== [[File:Nchroclt.jpg|thumb|എൻ.സി.എച്ച്.ആർ.ഒയുടെ മനുഷ്യാവകാശ കൂട്ടായ്മയിൽ കെ.ഇ.എൻ സംസാരിക്കുന്നു]] [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[കോഴിക്കോട്]] വെച്ച് 1997ലാണ് മനുഷ്യവകാശ ഏകോപന സമിതി (‌Confederation of Human Rights Organizations - CHRO) എന്ന പേരിൽ ഈ കൂട്ടായ്മ രൂപം കൊണ്ടത്.<ref>{{Cite web |url=http://www.nchro.org/index.php?option=com_content&view=article&id=3%3Aabout-chro&catid=16%3Aabout-us&Itemid=42 |title=http://www.nchro.org |access-date=2012-06-05 |archive-date=2012-06-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120603120124/http://nchro.org/index.php?option=com_content&view=article&id=3%3Aabout-chro&catid=16%3Aabout-us&Itemid=42 |url-status=dead }}</ref> ==ഇവയും കാണുക== *[[മനുഷ്യാവകാശം]] ==അവലംബം== <references/> ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== *[http://www.nchro.org/ ഔദ്യോഗിക വെബ്‌സൈറ്റ്‌] {{org-stub}} [[വർഗ്ഗം:സംഘടനകൾ]] b72od1wia47ywu5rpqkhrs02ysrhb8x 0 197207 4671538 4084376 2026-09-29T02:03:33Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671538 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|}} സംസ്‌കൃതപണ്ഡിതനും ഗ്രന്ഥകാരനും കവിയുമായിരുന്നു '''പ്രൊഫ.പി.കെ. ജോസ്''' (മരണം : 20 ജൂൺ 2012).പാവറട്ടിയിലെ കല്പിത സംസ്‌കൃത സർവ്വകലാശാലയിൽ ദീർഘകാലം അധ്യാപകനായിരുന്നു. ==ജീവിത രേഖ== കേന്ദ്രസർക്കാർ സ്ഥാപനമായ രാഷ്ട്രീയ സംസ്‌കൃത സംസ്ഥാൻ കല്പിത സർവ്വകലാശാലയുടെ ഗുരുവായൂർ സെന്ററിന്റെ (മുൻ പാവറട്ടി സംസ്‌കൃത കോളേജ്) സ്ഥാപകൻ പി.ടി. കുര്യാക്കോസ് മാസ്റ്ററുടെ മകനാണ്.കുര്യാക്കോസ് മാസ്റ്റർ 1973 ൽ ട്രസ്റ്റ് രൂപവത്കരിച്ചാണ് പാവറട്ടി സംസ്‌കൃത കോളേജ് സൗജന്യമായി കേന്ദ്രസർക്കാരിന് കൈമാറിയത്. കോളേജ് സർക്കാർ ഏറ്റെടുക്കാൻ പിന്നെയും വർഷങ്ങൾ വേണ്ടിവന്നു. ഇതിന് ഡൽഹിയിൽ അക്ഷീണം പ്രവർത്തിച്ചത് പ്രൊഫ. ജോസാണ്. 2000 ഫിബ്രവരിയിൽ പാവറട്ടിയിലെ സംസ്‌കൃത കോളേജ് വിൽക്കാൻ തീരുമാനമുണ്ടായി. കോളേജ് വിൽക്കാതിരിക്കാൻ കേന്ദ്രസർക്കാരിനെതിരെയുള്ള സമരത്തിലും മുന്നിൽ നിന്നത് ഇദ്ദേഹമാണ്. അന്നത്തെ കേന്ദ്ര വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രിയായിരുന്ന മുരളീമനോഹർ ജോഷിക്ക് സംസ്‌കൃത വിദ്യാപീഠത്തിന്റെ വിലാപം സംസ്‌കൃതത്തിൽ എഴുതിയാണ് ധരിപ്പിച്ചത്. വിദ്യാപീഠം വിൽക്കാനുള്ള ശ്രമം പിന്നീട് കേന്ദ്രസർക്കാർ പിൻവലിച്ചു.<ref>{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/1669396/2012-06-21/kerala |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-06-21 |archive-date=2012-06-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120621162846/http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/1669396/2012-06-21/kerala |url-status=deviated |archivedate=2012-06-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120621162846/http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/1669396/2012-06-21/kerala }}</ref><br /> ഭാര്യ : വേലൂർ അറങ്ങാശ്ശേരി മേരി ==കൃതികൾ== *സാഹിതീ തൃതീയ ദർപ്പണം *ഗുരുഹൃദയം *ശ്രവണ മഹാമഹം *ദിവ്യതാരക *വിഭാവരി *മുക്തകനി *വർഷസന്ധ്യ *നന്ദിനമായ *ദ്രോണദേശികനോട് *മുക്കൂറ്റിപ്പൂക്കൾ സംസ്‌കൃതത്തിൽ 22 കൃതികളും, മലയാളത്തിൽ 21 കൃതികളും ഹിന്ദിയിൽ അഞ്ച് കൃതികളും<ref>http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/article3553268.ece {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==പുരസ്കാരം== *സമ്മാൻ രാശി പുരസ്കാരം<ref>http://kerala2010.blogspot.in/2010/04/rashi-presented-to-sanskrit-scholar-p-k.html</ref> ==അവലംബം== <references/> ==പുറം കണ്ണികൾ== സംസ്‌കൃത പണ്ഡിതൻ പ്രൊഫ.പി.കെ. ജോസ് അന്തരിച്ചു [http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/1669396/2012-06-21/kerala] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120621162846/http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/1669396/2012-06-21/kerala |date=2012-06-21 }} [[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സംസ്കൃതപണ്ഡിതർ]] l7hhv70s1l8yo77oirwn0to4zdcot3c 0 197869 4671545 4552511 2026-09-29T02:58:34Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671545 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Puthenparambil Thomachan}} {{Infobox saint | name = പുത്തൻപറമ്പിൽ തൊമ്മച്ചൻ | image = Puthenparambil thomachan.jpg | imagesize = | alt = | caption = | titles = | birth_date = 1836 ജൂലൈ 8 | birth_place = [[എടത്വ]], [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|അലപ്പുഴ]] | death_date = 1901 നവംബർ 1 | death_place = | venerated_in = [[സിറോ മലബാർ സഭ]] | beatified_date = | beatified_place = | beatified_by = | canonized_date = | canonized_place = | canonized_by = | major_shrine = | feast_day = | attributes = | patronage = | issues = | suppressed_date = | suppressed_by = | influences = | influenced = | tradition = | major_works = }} [[സിറോ മലബാർ സഭ]]യിൽ ദൈവദാസ പദവി ലഭിക്കുന്ന പ്രഥമ അൽമായനും കേരളത്തിലെ [[ഫ്രാൻസിസ്കൻ മൂന്നാം സഭ|ഫ്രാൻസിസ്കൻ മൂന്നാം സഭയുടെ]] സ്ഥാപകനുമാണ് '''പുത്തൻപറമ്പിൽ തൊമ്മച്ചൻ''' (1836 ജൂലൈ 8 - 1901 നവംബർ 1) <ref>{{Cite web |url=http://fccongregation.org/aboutus.asp |title=Source of Inspiration - Puthenparampil Thommachen |access-date=2012-06-26 |archive-date=2012-08-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120815190416/http://fccongregation.org/aboutus.asp |url-status=dead }}</ref>. 2012 ജൂൺ 29-ന് ഇദ്ദേഹത്തെ ദൈവദാസനായി പ്രഖ്യാപിച്ചു<ref>[http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/article3587540.ece?css Thommachan declared ‘Servant of God’] {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. ഫ്രാൻസിസ്‌കൻ ജീവിത ശൈലിയുടെ പ്രചാരകനെന്ന നിലയിൽ '''കേരള അസീസി''' എന്നാണ് ഇദ്ദേഹം അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. കുടുംബജീവിതം നയിക്കുന്നവർക്കായി ഇദ്ദേഹം കേരളത്തിൽ ഫ്രാൻസിസ്‌കൻ അല്മായ സഭയ്ക്ക് അടിത്തറ പാകി. [[മാത്യു സേവിയർ ജെസ്സി.|.]] ==ജീവിതരേഖ== 1836 ജൂലൈ 8-ന് ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ [[എടത്വ|എടത്വയിൽ]] ജനിച്ചു. രണ്ടര വയസുള്ളപ്പോൾ പിതാവ് അന്തരിച്ചു. പിന്നീട് മാതാവ് ത്രേസ്യാമ്മയുടെ സംരക്ഷണത്തിലാണ് അദ്ദേഹം വളർന്നു വന്നത്. ചെറുപ്പത്തിലെ ആതീമകാര്യങ്ങളിൽ തല്പരനായിരുന്ന തൊമ്മച്ചൻ വിശുദ്ധരുടെ ജീവിതത്തിൽ പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ട് സന്യാസ വഴി സ്വീകരിക്കുവാൻ ആഗ്രഹിച്ചു. കുടുംബത്തിലെ ഏകമകനായതിനാൽ സന്യാസജീവിതം സ്വീകരിക്കുവാൻ പരിമിതികൾ നിരവധിയുണ്ടായിരുന്നു. 1856-ൽ ആലപ്പുഴ പുളിങ്കുന്ന് കൂട്ടുമ്മേൽ വടക്കേവീട്ടിൽ അന്നമ്മയെ വിവാഹം ചെയ്തു. ഈ വിവാഹബന്ധത്തിൽ രണ്ട് പെണ്ണും ഒരു ആണും ഉൾപ്പെടെ മൂന്നു മക്കൾ ജനിച്ചു. [[അസ്സീസിയിലെ ഫ്രാൻസിസ്|അസ്സീസിയിലെ വിശുദ്ധ ഫ്രാൻസിസിന്റെ]] മൂന്നാം സഭയെക്കുറിച്ചു മനസ്സിലാക്കിയാണ് വിവാഹിതർക്കും സന്യാസ സഭയിൽ അംഗമാകാമെന്നു തിരിച്ചറിഞ്ഞത്. കുടുംബ ജീവിതം നയിക്കുന്നവർക്കായി കയർ കെട്ടിയവരുടെ സംഘം എന്ന പേരിൽ തൊമ്മച്ചൻ മൂന്നാം സഭയ്ക്കു തുടക്കംകുറിച്ചു. 1868 ഡിസംബർ 26-ന് കുറുമ്പനാടം പള്ളി വികാരിയിൽ (പാലാക്കുന്നേൽ വല്ല്യച്ചൻ) നിന്നും മൂന്നാം സഭയുടെ തിരുവസ്ത്രമായ ഹങ്കർക്ക സ്വീകരിച്ചു<ref>മനോരമ ദിനപത്രം, കോട്ടയം എഡിഷൻ, 2012 ജൂൺ 24, പേജ് 9</ref> . ആലപ്പുഴ പൂന്തോപ്പ് പള്ളിയിൽ 1879-ൽ ധർമവീട് എന്ന അനാഥാലയം അദ്ദേഹത്തിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ആരംഭിച്ചു. ബിഷപ്പ് ചാൾസ് ലവീഞ്ഞ് 1889-ൽ തൊമ്മച്ചനെ മൂന്നാംസഭയുടെ ശ്രേഷ്ഠനായി ഉപവിഷ്ഠനാക്കി. 1888-ൽ ക്ലാരസഭയുടെ ആരംഭത്തിനും ദിവ്യകാരുണ്യ ആരാധനാ സഭയുടെ സ്ഥാപനത്തിനും തൊമ്മച്ചൻ പ്രധാന പങ്കു വഹിച്ചു. 1908-ൽ, സകലവിശുദ്ധരുടേയും തിരുനാൾ ദിനമായ നവംബർ 1-നു അന്തരിച്ചു<ref>[http://www.smcim.smonline.org/edathua/memorable.htm Kerala Assisi the Venerable Puthenparampil Thommachan]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. 2012 ജൂൺ 19-ന് നാമകരണനടപടികളുടെ ആരംഭമായി ദൈവദാസ പ്രഖ്യാപനം നടത്തുവാനുള്ള നടപടികൾ ആരംഭിച്ചു<ref>[http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=11621256&programId=1073753693&BV_ID=@@@&channelId=-1073751705&tabId=9 പുത്തൻപറമ്പിൽ തൊമ്മച്ചൻ ഇനി ദൈവദാസൻ, മനോരമ ഓൺലൈൻ]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. ജൂൺ 29-ന് സീറോ മലബാർ കത്തോലിക്കാസഭ ഇദ്ദേഹത്തെ ദൈവദാസനായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. ആയിരങ്ങൾ ഉൾപ്പെട്ട ചടങ്ങിൽ [[ചങ്ങനാശ്ശേരി അതിരൂപത|ചങ്ങനാശ്ശേരി അതിരൂപതയിലെ]] എടത്വ സെൻറ് ജോർജ്ജ് ദേവാലയ മൈതാനത്ത് ചങ്ങനാശ്ശേരി അതിരൂപതാധ്യക്ഷൻ ആർച്ചുബിഷപ്പ് മാർ ജോസഫ് പെരുന്തോട്ടമാണ് ദൈവദാസ പ്രഖ്യാപനം നടത്തിയത്. ==അവലംബം== {{Reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== * [http://www.keralaassisi.org/english/homepage.htm കേരള അസ്സീസി] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131005235131/http://keralaassisi.org/english/homepage.htm |date=2013-10-05 }} [[വർഗ്ഗം:1836-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം: 1901-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂലൈ 8-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:നവംബർ 1-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:സിറോ മലബാർ സഭയിലെ ദൈവദാസർ]] 4m2pbwkndfg1gkkzro78dju0argcqb8 0 201120 4671637 4549830 2026-09-29T11:18:44Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671637 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|B. Jayamohan}} {{Infobox writer <!-- For more information see [[:Template:Infobox Writer/doc]]. --> | name = '''ബി. ജയമോഹൻ''' | image =Tamil writer Jeyamohan.jpg | birth date = {{birth date|1962|4|22}} | birth place = [[Arumanai]], [[തമിഴ്‌നാട്]] | occupation = [[നോവൽ]], [[ചെറുകഥ]], [[ഉപന്യാസം]] എഴുത്തുകാരൻ, [[സാഹിത്യ നിരൂപകൻ]] | language = [[തമിഴ്]], [[മലയാളം]] | nationality = [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യൻ]] | period = 1962–present | genre = Fiction, Non-fiction, | subject = Indian Philosophy, Literature, History | notableworks = ''[[Vishnupuram]]''<br>''[[Pin Thodarum Nizhalin Kural]]''<br>''[[Kotravai]]''<br>''Kaadu''<br>''Naveena Thamizhilakkiya Arimugam'' | spouse = എസ്‌. അരുണമൊഴിനാങ്കൈ | children = അജിതൻ, ചൈതന്യ | website = www.jeyamohan.in }} പ്രശസ്ത തമിഴ് നോവലിസ്റ്റാണ് '''ബി. ജയമോഹൻ''' [Tamil: பா.ஜெயமோகன்] മലയാളത്തിലും എഴുതാറുണ്ട്. ==ജീവിതരേഖ== [[കന്യാകുമാരി ജില്ല|കന്യാകുമാരി ജില്ലയിലെ]] തിരുവരമ്പിൽ 1962 ഏപ്രിൽ 22-ന്‌ ജനിച്ചു. അച്‌ഛൻ ബാഹുലേയൻ പിളള, അമ്മ വിശാലാക്ഷിയമ്മ. കോമേഴ്‌സിൽ ബിരുദമെടുത്തിട്ടുണ്ട്‌. നാല്‌ നോവലുകളും മൂന്ന്‌ ചെറുകഥാ സമാഹാരങ്ങളും മൂന്ന്‌ നിരൂപണ സമാഹാരങ്ങളും പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. എം.ഗോവിന്ദൻ മുതൽ ബാലചന്ദ്രൻ ചുളളിക്കാട്‌വരെയുളള ആധുനിക മലയാള കവികളുടെ കവിതകൾ ‘തർക്കാല മലയാള കവിതകൾ’ എന്ന പേരിൽ തമിഴിൽ പുസ്‌തകമാക്കിയിട്ടുണ്ട്‌. മലയാളത്തിലെ അഞ്ച്‌ യുവകവികളുടെ കവിതകൾ ‘ഇൻറൈയ മലയാളകവിതകൾ’ എന്ന പേരിൽ തമിഴിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്‌. 1991-ലെ ചെറുകഥക്കുളള കഥാപുരസ്‌കാരം, 1992-ലെ സംസ്‌കൃതി സമ്മാൻ പുരസ്‌കാരം എന്നിവ ലഭിച്ചു. ‘ചൊൽപുതിത്‌’ എന്ന സാഹിത്യ ത്രൈമാസികയുടെ സ്ഥാപകനും കൺവീനറുമാണ്‌. ‘ഗുരുനിത്യാ ആയ്‌വരങ്കം’ എന്ന പേരിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന സ്‌റ്റഡിസർക്കിളിന്റെ കൺവീനറും.<ref>{{Cite web |url=http://www.puzha.com/malayalam/bookstore/cgi-bin/author-detail.cgi?code=1187 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-22 |archive-date=2012-10-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121007075455/http://www.puzha.com/malayalam/bookstore/cgi-bin/author-detail.cgi?code=1187 |url-status=dead }}</ref> ഭാര്യഃ എസ്‌. അരുണമൊഴിനാങ്കൈ ==കൃതികൾ== *വിഷ്ണുപുരം *ഇരവ് *റബ്ബർ *പിൻ തൊടരും നഴലിൻ കുറൽ *കൊറ്റവൈ *കാട് *നവീന തമിഴ് ഇലക്കിയ അറിമുഖം *'[[നൂറുസിംഹാസനങ്ങൾ]]' (മലയാള നോവൽ)<ref>{{cite news|title=ജയമോഹന്റെ 'നൂറു സിംഹാസനങ്ങൾ' പുറത്തിറങ്ങി|url=http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/2407964/2013-07-23/kerala|accessdate=2013 ജൂലൈ 23|newspaper=മാതൃഭൂമി|date=2013 ജൂലൈ 23|archive-date=2013-07-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20130723212547/http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/2407964/2013-07-23/kerala|url-status=dead}}</ref> *[[വെൺമുരശ്]] *ആനഡോക്ടർ നോവൽ <ref>[http://specials.manoramaonline.com/Literature/2017/Aanadoctor/index.html ആനഡോക്ടർ നോവൽ‍]</ref> ==സംഭാഷണമെഴുതിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ <ref>{{cite news|last1=B.Kolappan|title=Writing for cinema yet another...|url=http://www.thehindu.com/news/cities/Chennai/article509835.ece|publisher=The Hindu|location=Chennai, India|date=10 June 2012|access-date=2012-07-22|archive-date=2012-10-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20121025132013/http://www.thehindu.com/news/cities/Chennai/article509835.ece|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite journal|last1=Thenpandian|title=On writing for movies|journal=Dinamalar|date=10 July 2010}}</ref>== ===[[തമിഴ്]]=== * ''[[കസ്തൂരി മാൻ]]'' (2005) *നാൻ കടവുൾ (2009)<ref>{{Cite web |url=http://www.thehindu.com/news/cities/Chennai/article509835.ece |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121025132013/http://www.thehindu.com/news/cities/Chennai/article509835.ece |archive-date=2012-10-25 |url-status=dead}}</ref> *അങ്ങാടിത്തെരു (2010) *നീർപറവൈ (2012) *കടൽ (2013) * ''[[6 (film)|6 മെഴുകുവത്തികൾ]]'' (2013) * ''[[Kaaviya Thalaivan (2014 film)|കാവ്യ തലൈവൻ]]'' (2014) * ''[[Papanasam (film)|പാപനാശം]]'' (2015) *''[[ഏമാളി]]'' (2018) * ''[[2.0 (film)|2.0]]'' (2018) * ''[[Sarkar (2018 film) | സർക്കാർ]]'' (2018) ===[[മലയാളം]]=== * ''[[ഒഴിമുറി]]'' (2012) * ''[[കാഞ്ചി (ചലച്ചിത്രം)|കാഞ്ചി]] '' (2013) * ''[[വൺ ബൈ റ്റു]]'' (2014) * ''[[നാക്കു പെന്റ നാക്കു ടാക്ക]]'' (2014) ===[[കന്നഡ]]=== * ''ധേഹി'' ( 2018) ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== * അഖിലൻ സ്മൃതി പുരസ്കാരം (1990) * കഥാ സമ്മാൻ (1992) * സംസ്കൃതി സമ്മാൻ (1994) * പാവലർ വരദരാജൻ അവാർഡ് (2008) * കന്നട ഇലക്കിയ തോട്ടം അവാർഡ് (2010) ==അവലംബം== <references/> ==അധിക വായനക്ക്== ==പുറം കണ്ണികൾ== * [http://jeyamohan.in/ Jeyamohan.in] - വെബ്സൈറ്റ് * [http://tamilnanbargal.com/node/34228 Jeyamohan @ Tamil Friends] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120724134856/http://tamilnanbargal.com/node/34228 |date=2012-07-24 }} [[വർഗ്ഗം:തമിഴ് നോവലെഴുത്തുകാർ]] [[വർഗ്ഗം:1962-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കന്യാകുമാരി ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] 3yh02nuzo8wtoluo0zg3qi22tl9uoev 0 203111 4671549 4652719 2026-09-29T03:21:14Z Vinayan Therakkal 223344 അക്ഷരപിശക് തിരുത്തി 4671549 wikitext text/x-wiki [[കേരളം|കേരളത്തിലെ ഹൈന്ദവ ഭവനങ്ങളിൽ]] [[കർക്കിടകം|കർക്കിടകമാസത്തിൽ]] നടത്തുന്ന ഒരു ആചാരമാണ് '''ഇല്ലംനിറ അഥവാ നിറപുത്തരി'''. സമൃദ്ധമായ വിളവും ഐശ്വര്യവും ഗൃഹത്തിനും നാടിനും ലഭിക്കാൻ വേണ്ടിയാണ് ഇത് ആചരിക്കുന്നത്. കറുത്തവാവ് കഴിഞ്ഞുള്ള ആദ്യത്തെ ഞായറാഴ്ച ദിവസം കർഷകർ മുങ്ങിക്കുളിച്ച് ഈറനണിഞ്ഞ് പാടത്തുനിന്നും '''''ഒരുപിടി''''' നെൽക്കതിർ അറുത്തെടുത്ത് ഒരു കറ്റ ക്ഷേത്രത്തിലേയ്ക്ക് വഴിപാടായി കൊടുക്കും. ദേശപരദേവതയുടെ അനുഗ്രഹം കൊണ്ട് നല്ല വിളവുണ്ടാകുമെന്നും കൃഷിയിലേർപ്പെട്ടവർക്കെല്ലാം അതിന്റെ നല്ല പങ്കുലഭിക്കുമെന്നാണ് ഇതിനു പിന്നിലുള്ള വിശ്വാസം. ജന്മിക്കും പാട്ടക്കാരനും പണിയാളനും കച്ചവടക്കാരനുമെല്ലാം കാർഷികപ്രവർത്തനത്തിനിടയിൽ ഒരേ പ്രാർഥനയാണുള്ളത്. 'നിറ'യെന്നും 'പൊലി'യെനും. 'ഇല്ലം നിറ' (വീടുനിറയട്ടെ), 'വല്ലം നിറ' (കുട്ട നിറയട്ടെ). 'കൊല്ലം നിറ' (വർഷം മുഴുവൻ നിറയട്ടെ), 'പത്തായം നിറ', 'നാടുപൊലി', 'പൊലിയോപൊലി' എന്നിങ്ങനെ പോകുന്ന ആ പ്രാർഥന. ക്ഷേത്രത്തിൽ സമർപ്പിച്ച കറ്റകളിൽ നിന്ന്, ''നിറ നിറ, പൊലി പൊലി'', എന്ന് ഉറക്കെ പറഞ്ഞുകൊണ്ട് വരുന്ന കതിർക്കുലകൾ വീടിന്റെ മച്ചിലും ഉമ്മറത്തും പ്രത്യേക ആകൃതിയിൽ നെയ്ത് തൂക്കും. ഇത് അടുത്ത വർഷത്തെ ചടങ്ങ് നടക്കുന്നത് വരെ സ്വസ്ഥാനത്ത് നിർത്തിയിരിക്കും. പ്രത്യേകമായി ശുദ്ധികരിച്ച സ്ഥലങ്ങളിലും ക്ഷേത്രങ്ങളിലുമാണ് ഈ ചടങ്ങ് നടത്താറുള്ളത്. ആചാരാനുഷ്ഠാനത്തോടെ ഏറ്റുവാങ്ങുന്ന നെൽക്കതിരുകൾ വീടുകളിൽ കൊണ്ടുപോയി ഒരു വർഷം സൂക്ഷിക്കും. നിറപുത്തിരി ചടങ്ങുകൾ [[ശബരിമല|ശബരിമലയിൽ]] എല്ലാവർഷവും നടക്കാറുണ്ട്. രാവിലെ അഞ്ചരയ്ക്കും ആറിനും ഇടയ്ക്ക് നിറപുത്തിരി നടക്കും. ശ്രീകോവിലിനുള്ളിൽ പൂജിച്ച നെൽക്കതിരുകൾ തന്ത്രിയും മേൽശാന്തിയും ചേർന്ന് ഭക്തർക്ക് നൽകും. രാജഭരണകാലം മുതൽ നടന്നുവന്നതും, പിന്നീട് ജനാധിപത്യ ഭരണ സംവിധാനത്തിലും [[ഹരിപ്പാട്]] ട്രഷറി ഓഫിസിൽ നിറപുത്തിരി നടന്നുപോരുന്നു. [[ഹരിപ്പാട് സുബ്രഹ്മണ്യ സ്വാമി ക്ഷേത്രം|ഹരിപ്പാട് സുബ്രഹ്മണ്യ സ്വാമിക്ഷേത്രത്തിൽ]] നിന്നും പൂജിച്ച് നൽകുന്ന നെൽകതിർ ആചാര്യ മര്യാദകളോട് എഴുന്നള്ളത്തായി ട്രഷറിയിൽ എത്തി ഖജനാവിൽ സമർപ്പിക്കുന്നതാണ് ചടങ്ങ്. = ഇല്ലം നിറ മഹോത്സവം= കർക്കിടക മാസത്തിലാണ് ഇല്ലംനിറ ആചരിക്കുന്നത്. കറുത്തവാവ് കഴിഞ്ഞുള്ള ആദ്യത്തെ ഞായറാഴ്ച ദിവസം കർഷകർ പാടത്തുനിന്നും നെൽക്കതിർ അറുത്തെടുത്ത് ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് വഴിപാടായി സമർപ്പിക്കുന്നു. തന്ത്രിയും മേൽശാന്തിയും പൂജിച്ചശേഷം ഈ നെൽക്കതിരുകൾ ഭക്തർക്ക് നൽകും. ഇത് വീടിന്റെ മച്ചിലും ഉമ്മറത്തും തൂക്കി വെക്കുകയും അടുത്ത വർഷം വരെ സൂക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. സമൃദ്ധമായ വിളവിനും ഐശ്വര്യത്തിനും വേണ്ടിയാണ് ഈ ചടങ്ങ് നടത്തുന്നത്. 'ഇല്ലം നിറ', 'വല്ലം നിറ', 'കൊല്ലം നിറ', 'പത്തായം നിറ' എന്നിങ്ങനെ പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു.<ref>{{cite book |last=തേറാ യ്ക്കൽ |first=വിനയൻ |title=വൃതാനുഷ്ഠാനങ്ങളിലൂടെ തീർത്ഥയാത്ര |year=2025 |page=47 |publisher=ഉപാസന, അഞ്ചേരി, തൃശ്ശൂർ}}</ref> == ചിത്രശാല == <gallery> File:Rice_-_നെൽകതിർ_01.JPG|പുത്തൻചിറ കൃഷി ആപ്പിസിൽ തൂക്കിയിട്ടിരിക്കുന്ന കതിർക്കുല </gallery> ==പുറംകണ്ണികൾ== # [http://www.mathrubhumi.com/alappuzha/news/2430323-local_news-alappuzha-%E0%B4%B9%E0%B4%B0%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%AA%E0%B4%BE%E0%B4%9F%E0%B5%8D.html ഐശ്വര്യത്തിനായി ട്രഷറി നിറച്ചു] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130803073745/http://www.mathrubhumi.com/alappuzha/news/2430323-local_news-alappuzha-%E0%B4%B9%E0%B4%B0%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%AA%E0%B4%BE%E0%B4%9F%E0%B5%8D.html |date=2013-08-03 }} 2013 # [http://www.mangalam.com/print-edition/keralam/80735 ശബരിമല ഇല്ലംനി]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}റ 2013 [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ആചാരങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കാർഷികാചാരങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഓണം]] 3pzjat5zenslzaeyeij4l6f7lhab89e 4671550 4671549 2026-09-29T03:25:20Z Vinayan Therakkal 223344 /* ഇല്ലം നിറ മഹോത്സവം */ അക്ഷരപിശക് തിരുത്തി 4671550 wikitext text/x-wiki [[കേരളം|കേരളത്തിലെ ഹൈന്ദവ ഭവനങ്ങളിൽ]] [[കർക്കിടകം|കർക്കിടകമാസത്തിൽ]] നടത്തുന്ന ഒരു ആചാരമാണ് '''ഇല്ലംനിറ അഥവാ നിറപുത്തരി'''. സമൃദ്ധമായ വിളവും ഐശ്വര്യവും ഗൃഹത്തിനും നാടിനും ലഭിക്കാൻ വേണ്ടിയാണ് ഇത് ആചരിക്കുന്നത്. കറുത്തവാവ് കഴിഞ്ഞുള്ള ആദ്യത്തെ ഞായറാഴ്ച ദിവസം കർഷകർ മുങ്ങിക്കുളിച്ച് ഈറനണിഞ്ഞ് പാടത്തുനിന്നും '''''ഒരുപിടി''''' നെൽക്കതിർ അറുത്തെടുത്ത് ഒരു കറ്റ ക്ഷേത്രത്തിലേയ്ക്ക് വഴിപാടായി കൊടുക്കും. ദേശപരദേവതയുടെ അനുഗ്രഹം കൊണ്ട് നല്ല വിളവുണ്ടാകുമെന്നും കൃഷിയിലേർപ്പെട്ടവർക്കെല്ലാം അതിന്റെ നല്ല പങ്കുലഭിക്കുമെന്നാണ് ഇതിനു പിന്നിലുള്ള വിശ്വാസം. ജന്മിക്കും പാട്ടക്കാരനും പണിയാളനും കച്ചവടക്കാരനുമെല്ലാം കാർഷികപ്രവർത്തനത്തിനിടയിൽ ഒരേ പ്രാർഥനയാണുള്ളത്. 'നിറ'യെന്നും 'പൊലി'യെനും. 'ഇല്ലം നിറ' (വീടുനിറയട്ടെ), 'വല്ലം നിറ' (കുട്ട നിറയട്ടെ). 'കൊല്ലം നിറ' (വർഷം മുഴുവൻ നിറയട്ടെ), 'പത്തായം നിറ', 'നാടുപൊലി', 'പൊലിയോപൊലി' എന്നിങ്ങനെ പോകുന്ന ആ പ്രാർഥന. ക്ഷേത്രത്തിൽ സമർപ്പിച്ച കറ്റകളിൽ നിന്ന്, ''നിറ നിറ, പൊലി പൊലി'', എന്ന് ഉറക്കെ പറഞ്ഞുകൊണ്ട് വരുന്ന കതിർക്കുലകൾ വീടിന്റെ മച്ചിലും ഉമ്മറത്തും പ്രത്യേക ആകൃതിയിൽ നെയ്ത് തൂക്കും. ഇത് അടുത്ത വർഷത്തെ ചടങ്ങ് നടക്കുന്നത് വരെ സ്വസ്ഥാനത്ത് നിർത്തിയിരിക്കും. പ്രത്യേകമായി ശുദ്ധികരിച്ച സ്ഥലങ്ങളിലും ക്ഷേത്രങ്ങളിലുമാണ് ഈ ചടങ്ങ് നടത്താറുള്ളത്. ആചാരാനുഷ്ഠാനത്തോടെ ഏറ്റുവാങ്ങുന്ന നെൽക്കതിരുകൾ വീടുകളിൽ കൊണ്ടുപോയി ഒരു വർഷം സൂക്ഷിക്കും. നിറപുത്തിരി ചടങ്ങുകൾ [[ശബരിമല|ശബരിമലയിൽ]] എല്ലാവർഷവും നടക്കാറുണ്ട്. രാവിലെ അഞ്ചരയ്ക്കും ആറിനും ഇടയ്ക്ക് നിറപുത്തിരി നടക്കും. ശ്രീകോവിലിനുള്ളിൽ പൂജിച്ച നെൽക്കതിരുകൾ തന്ത്രിയും മേൽശാന്തിയും ചേർന്ന് ഭക്തർക്ക് നൽകും. രാജഭരണകാലം മുതൽ നടന്നുവന്നതും, പിന്നീട് ജനാധിപത്യ ഭരണ സംവിധാനത്തിലും [[ഹരിപ്പാട്]] ട്രഷറി ഓഫിസിൽ നിറപുത്തിരി നടന്നുപോരുന്നു. [[ഹരിപ്പാട് സുബ്രഹ്മണ്യ സ്വാമി ക്ഷേത്രം|ഹരിപ്പാട് സുബ്രഹ്മണ്യ സ്വാമിക്ഷേത്രത്തിൽ]] നിന്നും പൂജിച്ച് നൽകുന്ന നെൽകതിർ ആചാര്യ മര്യാദകളോട് എഴുന്നള്ളത്തായി ട്രഷറിയിൽ എത്തി ഖജനാവിൽ സമർപ്പിക്കുന്നതാണ് ചടങ്ങ്. = ഇല്ലം നിറ മഹോത്സവം= കർക്കിടക മാസത്തിലാണ് ഇല്ലംനിറ ആചരിക്കുന്നത്. കറുത്തവാവ് കഴിഞ്ഞുള്ള ആദ്യത്തെ ഞായറാഴ്ച ദിവസം കർഷകർ പാടത്തുനിന്നും നെൽക്കതിർ അറുത്തെടുത്ത് ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് വഴിപാടായി സമർപ്പിക്കുന്നു. തന്ത്രിയും മേൽശാന്തിയും പൂജിച്ചശേഷം ഈ നെൽക്കതിരുകൾ ഭക്തർക്ക് നൽകും. ഇത് വീടിന്റെ മച്ചിലും ഉമ്മറത്തും തൂക്കി വെക്കുകയും അടുത്ത വർഷം വരെ സൂക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. സമൃദ്ധമായ വിളവിനും ഐശ്വര്യത്തിനും വേണ്ടിയാണ് ഈ ചടങ്ങ് നടത്തുന്നത്. 'ഇല്ലം നിറ', 'വല്ലം നിറ', 'കൊല്ലം നിറ', 'പത്തായം നിറ' എന്നിങ്ങനെ പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു.<ref>{{cite book |last=തേറായ്ക്കൽ |first=വിനയൻ |title=വൃതാനുഷ്ഠാനങ്ങളിലൂടെ തീർത്ഥയാത്ര |year=2025 |page=47 |publisher=ഉപാസന, അഞ്ചേരി, തൃശ്ശൂർ}}</ref> == ചിത്രശാല == <gallery> File:Rice_-_നെൽകതിർ_01.JPG|പുത്തൻചിറ കൃഷി ആപ്പിസിൽ തൂക്കിയിട്ടിരിക്കുന്ന കതിർക്കുല </gallery> ==പുറംകണ്ണികൾ== # [http://www.mathrubhumi.com/alappuzha/news/2430323-local_news-alappuzha-%E0%B4%B9%E0%B4%B0%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%AA%E0%B4%BE%E0%B4%9F%E0%B5%8D.html ഐശ്വര്യത്തിനായി ട്രഷറി നിറച്ചു] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130803073745/http://www.mathrubhumi.com/alappuzha/news/2430323-local_news-alappuzha-%E0%B4%B9%E0%B4%B0%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%AA%E0%B4%BE%E0%B4%9F%E0%B5%8D.html |date=2013-08-03 }} 2013 # [http://www.mangalam.com/print-edition/keralam/80735 ശബരിമല ഇല്ലംനി]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}റ 2013 [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ആചാരങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കാർഷികാചാരങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഓണം]] 9lfbeoffqukzshgmdrxfbhaqo22o02o 0 206838 4671544 4081656 2026-09-29T02:43:48Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671544 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Nothapodytes foetida}} {{Taxobox | name= പീനാറി | image = Nothapodytes nimmoniana.jpg | image_width = | image_caption = ഇലകളും കായകളും |regnum = [[Plantae]] |unranked_divisio = [[Angiosperms]] |unranked_classis = [[Eudicots]] |unranked_ordo = [[Asterid]]s |ordo = (unplaced) |familia = [[Icacinaceae]] | genus = [[Nothapodytes]] | species = '''''N. nimmoniana''''' | binomial = ''Nothapodytes nimmoniana'' | binomial_authority =(J. Graham) Mabb. |synonyms = {{hidden begin}} * Mappia cambodiana Pierre Synonym * Mappia championiana Miers Synonym * Mappia dimorpha Craib Synonym * Mappia foetida (Wight) Miers Synonym * Mappia foetida var. championiana (Miers) Thwaites Synonym * Mappia foetida var. gardneriana (Miers) Thwaites Synonym * Mappia gardneriana Miers Synonym * Mappia insularis (Matsum.) Hatus. Synonym * Mappia oblonga Miers Synonym * Mappia oblonga var. elliptica Miers Synonym * Mappia ovata Miers Synonym * Mappia ovata var. championiana (Miers) Trimen Synonym * Mappia ovata var. insularis Matsum. Synonym * Mappia tomentella Miers ex Valeton Synonym * Mappia tomentosa Miers Synonym * Mappia wightiana Miers Synonym * Neoleretia dimorpha (Craib) Baehni Synonym * Neoleretia foetida (Wight) Baehni Synonym * Nothapodytes dimorpha (W. G. Craib) Sleumer Synonym * Nothapodytes foetida (Wight) Sleumer Synonym * Nothapodytes gardneriana (Miers) Kosterm. Synonym * Nothapodytes oblonga (Miers) M.R.Almeida Synonym * Premna nimmoniana J.Graham Synonym * Stemonurus foetidus Wight Synonym {{Hidden end}} പര്യായങ്ങൾ [http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-2378658 theplantlist.org - ൽ നിന്നും] }} [[പശ്ചിമഘട്ടം|പശ്ചിമഘട്ടതദ്ദേശവാസിയായ]] വംശനാശഭീഷണിയുള്ള<ref>http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-karnataka/14-tree-species-listed-as-endangered/article1026428.ece {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ഒരു മരമാണ് '''പീനാറി'''. {{ശാനാ|Nothapodytes foetida}}. Camptothecin എന്ന ഒരു രാസവസ്തു ഈ മരത്തിന്റെ തടിയിൽ നിന്നും വേർതിരിച്ചെടുക്കാറുണ്ട്. [[Cancer|അർബുദത്തിനുള്ള]] ഒരു ഔഷധമാണിത്.<ref>http://www.rufford.org/rsg/Projects/AnkurPatwardhan</ref> [[AIDS|എയ്‌ഡ്സിനെതിരെയും]] ഔഷധഗുണം കാണിക്കുന്ന ഈ മരത്തിന്റെ വർദ്ധിച്ചു വരുന്ന ആവശ്യം നിറവേറ്റുന്നതിനായി ഇത് നട്ടുപിടിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള വ്യാപകമായ പദ്ധതികൾ പലയിടത്തും നടന്നുവരുന്നു.<ref>http://epaper.timesofindia.com/Default/Scripting/ArticleWin.asp?From=Archive&Source=Page&Skin=TOINEW&BaseHref=TOIPU%2F2011%2F03%2F30&ViewMode=HTML&GZ=T&PageLabel=4&EntityId=Ar00400&AppName=1</ref> '''പുളിപ്പച്ച''', '''ചോരില''' എന്നെല്ലാം പേരുകളുണ്ട്. 2300 മീറ്റർ വരെ ഉയരമുള്ള നിത്യഹരിതവനങ്ങളിൽ കാണുന്നു. <ref>http://indiabiodiversity.org/species/show/16260</ref> ==അവലംബം== {{reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * [http://www.biotik.org/india/species/n/nothnimm/nothnimm_en.html ചിത്രങ്ങൾ, അറിവുകൾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170615210548/http://www.biotik.org/india/species/n/nothnimm/nothnimm_en.html |date=2017-06-15 }} * [http://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Ghanera.html ചിത്രങ്ങൾ] * http://pilikula.com/botanical_list/botanical_name_n/nothapodytes_nimmoniana.html{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{WS|Nothapodytes nimmoniana}} {{CC|Nothapodytes nimmoniana}} {{Plant-stub}} [[വർഗ്ഗം:ഐക്കാസിനേസീ]] t9qfjiy6av0l2uln8leqqjfach30rks 0 207054 4671613 4668995 2026-09-29T08:29:31Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671613 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Frederick Douglass}} {{Infobox person |birth_name = ഫ്രഡറിക് ഡഗ്ളസ്സ് |image = Frederick Douglass (circa 1879).jpg |image_size = 240px |caption = ഡഗ്ലസ്, ഏതാണ്ട് 1874ൽ |birth_date = (ഏകദേശം) ഫെബ്രുവരി 1818ൽ<ref>{{cite web|url=http://www.pbs.org/wgbh/aia/part4/4p1539.html |title=Frederick Douglass |accessdate=2011-04-20}}</ref> |birth_place = [[Talbot County, Maryland|താൽബോട്ട് കൗണ്ടി]], [[മേരിലാൻഡ്]], അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ |death_date = ഫെബ്രുവരി 20, 1895 (ഏതാണ്ട് 77 വയസ്സ് പ്രായം) |death_place = [[Washington, D.C.|വാഷിങ്ടൺ ഡി.സി.]], അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ |occupation = [[Abolitionism|അബോളീഷനിസ്റ്റ്]], രചയിതാവ്, എഡിറ്റർ, നയതന്ത്രജ്ഞൻ |spouse = [[Anna Murray-Douglass|അന്ന മുറെ-ഡഗ്ലസ്]] (1838–1882)<br/>[[Helen Pitts Douglass|ഹെലെൻ പിറ്റ്സ്]] (1884-1895) (അദ്ദേഹത്തിന്റെ മരണംവരെ) |parents = ഹാരിയട്ട് ബെയ്‌ലിയും, (ഒരുപക്ഷേ) ആരൺ ആന്റണിയും<ref>http://nationalhumanitiescenter.org/tserve/freedom/1609-1865/essays/aafamilies.htm</ref> |Political Party = റിപ്പബ്ലിക്കൻ |children = 5 |signature = Frederick Douglass signature.svg }} [[അമേരിക്ക|അമേരിക്കയിലെ]] [[അടിമ]] വിമോചനപ്പോരാളിയായിരുന്നു '''ഫ്രഡറിക് ഡഗ്ളസ്സ്'''. [[പത്രപ്രവർത്തകൻ]], ഗ്രന്ഥകാരൻ, വാഗ്മി എന്നീ നിലകളിലും പ്രസിദ്ധനായിരുന്നു. വശ്യവും പണ്ഡിതോചിതവുമായ പ്രസംഗചാതുരിയും സാമർഥ്യവും കൊണ്ട് 19-ആം നൂറ്റാണ്ടിലെ പ്രഗൽഭനായ അടിമവിമോചകനെന്ന ഖ്യാതി നേടുവാൻ ഇദ്ദേഹത്തിനു സാധിച്ചു. കിഴക്കൻ [[മെരിലാൻഡ്|മെരിലാൻഡിലെ]] [[തുക്കാഹോ|തുക്കാഹോവിൽ]] (Tuckahoe) 1817 [[ഫെബ്രുവരി|ഫെബ്രുവരിയിലാണ്]] [[ജനനം]]. വെള്ളക്കാരനായ അച്ഛന്റേയും നീഗ്രോ അടിമയായിരുന്ന ഹാരിയറ്റ് ബെയ്ലി എന്ന അമ്മയുടേയും മകനായി ജനിച്ച ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ യഥാർഥ നാമം ''ഫ്രഡറിക് അഗസ്റ്റസ് വാഷിങ്ടൺ ബെയ്ലി'' എന്നാണ്. ചെറുപ്പത്തിലേ അടിമപ്പണിക്കു നിയോഗിക്കപ്പെട്ട ഇദ്ദേഹം സ്വപ്രയത്നത്തിലൂടെ വിദ്യാഭ്യാസം നേടി. [[കപ്പൽ|കപ്പലിൽ]] ജോലിക്കായി നിയോഗിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ നാവികനെന്ന വ്യാജേന 1838-ൽ [[ന്യൂയോർക്ക്|ന്യൂയോർക്കിലേക്ക്]] ഒളിച്ചുകടന്ന് അടിമപ്പണിയിൽനിന്നും രക്ഷപ്പെട്ടു. പിന്നീട് ന്യൂ ബെഡ്ഫോഡിലെത്തി ഫ്രഡറിക് ഡഗ്ലസ്സ് എന്ന പേരു സ്വീകരിച്ച് മൂന്നു വർഷം സാധാരണ തൊഴിലാളിയായി ജീവിച്ചു. ==അടിമത്തത്തിനെതിരായ പോരാട്ടം== 1841-ൽ [[മസ്സാച്ചുസെറ്റ്സ്|മസ്സാച്ചുസെറ്റ്സിലെ]] നാൻറ്റെക്കിൽ (Nantucket) അടിമത്തത്തിനെതിരായുള്ള സമ്മേളനത്തിൽ പങ്കെടുത്തുകൊണ്ടു നടത്തിയ ഉജ്ജ്വല പ്രസംഗം മസ്സാച്ചുസെറ്റ്സിലെ അടിമത്തവിരുദ്ധ സൊസൈറ്റിയുടെ ഏജന്റായി ഇദ്ദേഹം നിയമിക്കപ്പെടാൻ കാരണമായി. തുടർന്ന് ന്യൂ [[ഇംഗ്ലണ്ട്|ഇംഗ്ലണ്ടിലും]] മറ്റു പല സ്ഥലങ്ങളിലും അടിമത്തത്തിനെതിരായി നിരന്തരം പ്രഭാഷണം നടത്തി. ഒരു അടിമയായി വളർന്നുവന്നയാളാണിദ്ദേഹം എന്ന് വിശ്വസിക്കാൻ പ്രയാസം തോന്നുന്നതരത്തിൽ ഗംഭീരമായിരുന്നു ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ വാഗ്ധോരണി. ''നരേറ്റീവ് ഒഫ് ദ് ലൈഫ് ഒഫ് ഫ്രഡറിക് ഡഗ്ലസ്സ്'' എന്ന [[ആത്മകഥ (ഗ്രന്ഥം)|ആത്മകഥാഗ്രന്ഥം]] 1845-ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. ഇതിനെത്തുടർന്നുണ്ടായ പ്രതിബന്ധങ്ങളും എതിർപ്പുകളുംമൂലം ഡഗ്ളസ്സ് ഇംഗ്ലണ്ടിലേക്കു പോയി. 1845 മുതൽ 1847 വരെയുള്ള കാലത്ത് നടത്തിയ അടിമത്ത വിരുദ്ധ പ്രസംഗങ്ങൾ ഇംഗ്ലണ്ടിൽ ഡഗ്ളസിനെ ശ്രദ്ധേയനാക്കി. ഇംഗ്ലണ്ടിലെ സുഹൃത്തുക്കൾ പണം സ്വരൂപിച്ച് മുൻ ഉടമയ്ക്ക് നൽകി ഇദ്ദേഹത്തെ അടിമയെന്ന ബന്ധനത്തിൽ നിന്നും ഔദ്യോഗികമായി മോചിപ്പിച്ചു. 1847-ൽ യു. എസ്സിൽ മടങ്ങിയെത്തിയ ഡഗ്ളസ്സ് 60 വരെയും പ്രഭാഷണങ്ങൾ തുടർന്നു. അടിമത്തവിരുദ്ധ പ്രചാരണത്തിനായി നോർത്ത് സ്റ്റാർ എന്ന ഒരു പ്രസിദ്ധീകരണവും ഇദ്ദേഹം 1863 വരെ നടത്തിയിരുന്നു. പിന്നീട് ഇത് ഫ്രഡറിക് ഡഗ്ളസ് പേപ്പർ എന്ന പേരിലും പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു തുടങ്ങി. [[എബ്രഹാം ലിങ്കൺ|എബ്രഹാം ലിങ്കണുമായി]] ആശയ വിനിമയം നടത്തുവാനും അടുപ്പം സ്ഥാപിക്കുവാനും ഡഗ്ളസ്സിനു കഴിഞ്ഞിരുന്നു. അമേരിക്കൻ ആഭ്യന്തരയുദ്ധകാലത്ത് ഇദ്ദേഹം നീഗ്രോകളെ സംഘടിപ്പിച്ച് യൂണിയൻ സേനയിൽ ചേർത്തിരുന്നു. 1850-കളുടെ അന്ത്യത്തോടെ റിപ്പബ്ളിക്കൻ പാർട്ടിയെ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയ സമീപനം സ്വീകരിച്ച ഡഗ്ളസ്സിന് 1870-കൾ മുതൽ ചില ഉന്നത ഔദ്യോഗികസ്ഥാനങ്ങളിലേക്കുള്ള നിയമനം [[യു. എസ്.]] ഗവൺമെന്റ് നൽകിയിരുന്നു. ഒടുവിൽ 1889 മുതൽ 1891 വരെ [[ഹെയ്തി|ഹെയ്തിക്കുവേണ്ടിയുള്ള]] മന്ത്രിയായി നിയമിതനായി. *മൈ ബോണ്ടേജ് ആൻഡ് മൈ ഫ്രീഡം (1855), *ലൈഫ് ആൻഡ് ടൈംസ് ഒഫ് ഫ്രഡറിക് ഡഗ്ലസ് (1881) എന്നീ രണ്ട് ആത്മകഥാഗ്രന്ഥങ്ങളും ഇദ്ദേഹം രചിച്ചിട്ടുണ്ട്. 1895 ഫെബ്രുവരി 20-ന് ഇദ്ദേഹം വാഷിങ്ടണിൽ നിര്യാതനായി ==അവലംബം== {{reflist}} ==പുറം കണ്ണികൾ== {{Sister project links|Frederick Douglass|author=yes}} '''ഡഗ്ലസ് സ്രോതസ്സുകൾ ഓൺലൈനിൽ''' *[https://www.pbs.org/wgbh/aia/part4/4h2927t.html Fourth of July Speech], "What to the slave is the 4th of July?," July 5, 1852 *[https://web.archive.org/web/20091124061924/http://www.yale.edu/glc/archive/1121.htm Letter to Thomas Auld (September 3, 1848)] *[http://www.iupui.edu/~douglass/ ''The Frederick Douglass Papers Edition''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170921044529/http://www.iupui.edu/~douglass/ |date=2017-09-21 }} : A Critical Edition of Douglass' Complete Works, including speeches, autobiographies, letters, and other writings. * {{Gutenberg author |id=Douglass,+Frederick | name=Frederick Douglass}} * {{Internet Archive author |sname=Frederick Douglass}} * {{Librivox author |id=4407}} *[http://onlinebooks.library.upenn.edu/webbin/book/lookupname?key=Douglass%2c%20Frederick%2c%201818%2d1895 Works by Frederick Douglass] at [[Online Books Page]] *[http://docsouth.unc.edu/neh/douglass/menu.html ''Narrative of the Life of Frederick Douglass, an American Slave.'' Written by Himself.] Boston: Anti-Slavery Office, 1845. *[http://docsouth.unc.edu/neh/douglass1853/menu.html ''The Heroic Slave. From Autographs for Freedom'', Ed. Julia Griffiths.] Boston: John P. Jewett and Company. Cleveland, Ohio: Jewett, Proctor, and Worthington. London: Low and Company., 1853. *[http://docsouth.unc.edu/neh/douglass55/menu.html ''My Bondage and My Freedom. Part I. Life as a Slave. Part II. Life as a Freeman.''] New York: Miller, Orton & Mulligan, 1855. *[http://docsouth.unc.edu/neh/douglasslife/menu.html ''Life and Times of Frederick Douglass: His Early Life as a Slave, His Escape from Bondage, and His Complete History to the Present Time''.] Hartford, Conn.: Park Publishing Co., 1881. *[http://thelouvertureproject.org/wiki/index.php?title=Frederick_Douglass_lecture_on_Haiti_%281893%29 Frederick Douglass lecture on Haiti]{{dead link|date=December 2017 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} – Given at the World's Fair in Chicago, January 1893. *[http://frederickdouglassdiary.wikispaces.com/ ''The Frederick Douglass Diary'' (1886–87)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150611064236/http://frederickdouglassdiary.wikispaces.com/ |date=2015-06-11 }} *[http://www.theliberatorfiles.com/category/douglass-frederick/'' The Liberator Files''], Items concerning Frederick Douglass from Horace Seldon's collection and summary of research of William Lloyd Garrison's ''The Liberator'', original copies at the Boston Public Library, Boston, Massachusetts. *Video. {{YouTube|ALXPUYWFbGI|In the Words of Frederick Douglass}} January 27, 2012. *[https://web.archive.org/web/20220407001714/http://www.pantagraph.com/news/local/frederick-douglass-frequently-spoke-in-bloomington/article_2a09168e-6f74-11e3-9a05-001a4bcf887a.html Frederick Douglass frequently spoke in Bloomington - Pantagraph] (Bloomington, Illinois newspaper) '''Resource Guides''' *[https://www.loc.gov/rr/program/bib/douglass/ Frederick Douglass: Online Resources] from the Library of Congress '''ജീവചരിത്രപരമായ വിവരങ്ങൾ''' *[http://www.library.rochester.edu/index.cfm?PAGE=2494 ''Frederick Douglass Project''], University of Rochester. *[http://memory.loc.gov/ammem/doughtml/doughome.html "Frederick Douglass"], (American Memory, [[Library of Congress]]) Includes timeline. *[http://www.math.buffalo.edu/~sww/0history/hwny-douglass-family.html Timeline of Frederick Douglass and family] *[https://web.archive.org/web/20081120093702/http://www.fdrccf.com/douglass.htm Timeline of "The Life of Frederick Douglass"]&nbsp;– Features key political events *[https://web.archive.org/web/20120211125917/http://www.history.rochester.edu/class/douglass/home.html Read more about Frederick Douglass] *[https://web.archive.org/web/20060108191000/http://www.nps.gov/frdo/fdlife.htm Frederick Douglass NHS&nbsp;– Douglass' Life] *[https://web.archive.org/web/20051219182753/http://www.nps.gov/frdo/cedar.htm Frederick Douglass NHS&nbsp;– Cedar Hill], [[National Park Service]] website *[https://web.archive.org/web/20060211042543/http://winningthevote.org/FDouglass.html Frederick Douglass] Western New York Suffragists *[http://www.mrlincolnandfreedom.org/inside.asp?ID=69&subjectID=4 Mr. Lincoln and Freedom: Frederick Douglass] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303233101/http://www.mrlincolnandfreedom.org/inside.asp?ID=69&subjectID=4 |date=2016-03-03 }} *[http://www.mrlincolnswhitehouse.org/inside.asp?ID=38&subjectID=2 Mr. Lincoln's White House: Frederick Douglass] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060927043954/http://www.mrlincolnswhitehouse.org/inside.asp?ID=38&subjectID=2 |date=2006-09-27 }} *[http://www.c-span.org/video/?164394-1/writings-frederick-douglass "Writings of Frederick Douglass"], from [[C-SPAN]]'s ''[[American Writers: A Journey Through History]]'' '''ഫ്രെഡറിക് ഡഗ്ലസ് അനുസ്മരണങ്ങൾ''' *[http://www.nps.gov/frdo Frederick Douglass National Historic Site], Washington, DC home of Frederick Douglass *[https://web.archive.org/web/20090123101217/http://tkffdn.org/what/location/fdg.php Frederick Douglass Gardens at Cedar Hill], Frederick Douglass Gardens *[https://web.archive.org/web/20110707064229/http://www.43places.com/places/view/3017188/frederick-douglass-circle-central-harlem-harlem Frederick Douglass Circle], in Harlem overlooking [[Central Park]] has a [https://web.archive.org/web/20110707064238/http://www.43places.com/places/view/3017189/frederick-douglass-statue-frederick-douglass-circle-central-harlem statue of Frederick Douglass.] North of this point, 8th Avenue is referred to as Frederick Douglass Boulevard *[http://www.gilderlehrman.org/historians/fellowship2.html The Frederick Douglass Prize] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051027073756/http://www.gilderlehrman.org/historians/fellowship2.html |date=2005-10-27 }}, a national book prize *[http://battleofolustee.org/douglass.html Lewis N. Douglass] as a [[Sergeant Major]] in the [[54th Massachusetts Volunteer Infantry]] * {{Internet Archive short film|id=gov.ntis.ava16378vnb1|name=Fighter for Freedom: The Frederick Douglass Story (1984)}} {{S-start}} {{S-ppo}} {{s-bef|before = New title}} {{s-ttl|title = [[Equal Rights Party (United States)|United States Equal Rights Party Vice-Presidential Nominee]]|years = 1872}} {{s-aft|after = [[Marietta Stow]] ''(National Equal Rights Party)''}} {{S-end}} {{US Ambassador to Haiti}} {{Slave narrative|state=expanded}} {{American Civil War|Origins}} {{African-American Civil Rights Movement}} {{United States presidential election, 1872}} {{Authority control}} {{സർവ്വവിജ്ഞാനകോശം|ഡഗ്ളസ്സ്,_ഫ്രഡറിക്_(1817-95)|ഡഗ്ളസ്സ്, ഫ്രഡറിക് (1817-95)}} [[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ പത്രപ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:1818-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1895-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഫെബ്രുവരി 20-ന് മരിച്ചവർ]] t373xxd0m1jwgqkhxa578p1gttkjp5w 0 208077 4671497 4644915 2026-09-28T18:21:32Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671497 wikitext text/x-wiki {{PU|Nasim Zaidi}} {{Infobox officeholder |name = ഡോ നസിം സൈദി |image = Dr. Syed Nasim Ahmad Zaidi assumes the charge as the Election Commissioner of India, in New Delhi on August 07, 2012.jpg |birth_date = {{birth date and age|1952|7|6|df=y}} |office = [[Chief Election Commissioner of India]] |predecessor = [[ഹരിശങ്കർ ബ്രഹ്മ]] |term_start = 18 April 2015 |term_end = |office1 = ഇന്ത്യയുടെനമുഖ്യ തെരഞ്ഞെടുപ്പു കമ്മിഷണർ |term_start1 = 7 August 2012 |term_end1 = 18 April 2015 |profession = [[സിവിൽ സർവന്റ്]] |nationality = [[ഇന്ത്യൻ]] |religion =[[ഇസ്ലാം]] |alma_mater = [[ഹാർവാർഡ് സർവ്വകലാശാല]] }} [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയുടെ]] 20-ാം. മുഖ്യ തെരഞ്ഞെടുപ്പു കമ്മിഷണറാണ് '''ഡോ. സൈദ് നസീം അഹമ്മദ് സൈദി'''.<ref>{{cite web |author=PTI Aug 7, 2012, 06.32PM IST |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-08-07/india/33082629_1_chairman-in-airport-authority-election-commissioner-nasim-ahmad-zaidi |title=Syed Nasim Ahmad Zaidi appointed Election Commissioner - Times Of India |publisher=Articles.timesofindia.indiatimes.com |date=2012-08-07 |accessdate=2012-11-10 |archive-date=2014-01-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140120151754/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-08-07/india/33082629_1_chairman-in-airport-authority-election-commissioner-nasim-ahmad-zaidi |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |author=Ians - New Delhi |url=http://newindianexpress.com/nation/article584874.ece |title=Nasim Ahmad Zaidi is new Election Commissioner |publisher=The New Indian Express |date=2012-08-07 |accessdate=2012-11-10 |archive-date=2012-10-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121029013525/http://newindianexpress.com/nation/article584874.ece |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |author=J Balaji |url=http://www.thehindu.com/news/national/article3723367.ece |title=News / National : Zaidi is new Election Commissioner |publisher=The Hindu |date=2012-08-03 |accessdate=2012-11-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140409125543/http://www.thehindu.com/news/national/article3723367.ece |archive-date=2014-04-09 |url-status=dead}}</ref><ref>http://eci.nic.in/eci_main/recent/8-8-12%20cec.pdf</ref> മുൻ സിവിൽ ഏവിയേഷൻ സെക്രട്ടറിയായ ഇദ്ദേഹം [[2012]] [[ആഗസ്ത് 07]]-ന് ചാർജെടുത്തു. [[1976]] [[ഇന്ത്യൻ അഡ്‌മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് സർവ്വീസ്|ഐ.എ.എസ്.]] ബാച്ചുകാരനായ ഡോ. സൈദിയുടെ ജന്മദേശം [[ഉത്തർപ്രദേശ്]] ആണ്. 2005-08 കാലഘട്ടത്തിൽ ഇന്റെർനാഷണൽ സിവിൽ ഏവിയേഷൻ ഓർഗനിസേഷനിൽ [[ഇന്ത്യ]]യുടെ പ്രതിനിധിയായിരുന്നത് അന്നത്തെ സിവിൽ ഏവിയേഷൻ ഡയറക്ടർ ജനറലായിരുന്ന ഡോ. സൈദിയായിരുന്നു. മുൻ മുഖ്യ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷണറായിരുന്ന [[എസ്.വൈ.ഖുറേഷി]] വിരമിക്കുകയും [[വി.എസ്. സമ്പത്ത്]] മുഖ്യ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷണറാകുകയും ചെയ്ത സാഹചര്യത്തിൽ നിലവിൽ വന്ന ഒഴിവിലേയ്ക്കാണ് ഡോ. സൈദി നിയമിതനായത്. [[ഹരിശങ്കർ ബ്രഹ്മ|ഹരിശങ്കർ ബ്രഹ്മയാണ്]] മൂന്നാമത്തെ കമ്മീഷണർ. [[ഹാർവാർഡ് സർവ്വകലാശാല|ഹാർവാർഡ് സർവ്വകലാശാലയിലെ]] കെന്നഡി സ്കൂൾ ഓഫ് ഗവണ്മെന്റിൽ നിന്നും പൊതുഭരണത്തിൽ മാസ്റ്റർ ബിരുദം സമ്പാദിച്ച ഡോ. സൈദി, ബിസിനസ്സ് ഫിനാൻസിൽ പോസ്റ്റ് ഗ്രാജുവേറ്റ് ഡിപ്ലോമയും ബയോ-കെമിസ്ട്രിയിൽ ഡോക്ടറേറ്റും ഉള്ള വ്യക്തിയാണ് [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയുടെ മുഖ്യ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷണർമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] 6xhg2z327zxns9rbaudx5t2e0l9w3qi 0 222829 4671616 3089801 2026-09-29T08:51:37Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671616 wikitext text/x-wiki {{Needs Image}} [[കേരളത്തിലെ ജയിലുകൾ|കേരളത്തിലെ ജയിലുകളിലെ]] തടവുകാർ ഉണ്ടാക്കി വിൽക്കുന്ന ചപ്പാത്തിയാണ് '''ഫ്രീഡം ചപ്പാത്തി'''.<ref>{{cite news|title=‘Freedom chappathi' counter|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/freedom-chappathi-counter/article2804852.ece|accessdate=25 ഡിസംബർ 2012|newspaper=ദ ഹിന്ദു|date=16 ജനുവരി 2012}} {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> പത്തെണ്ണമുള്ള പാക്കറ്റുകളിലായും ഇതു ലഭിക്കും .ഇരുപത് രൂപയാണ് പത്തെണ്ണത്തിന് വില . രണ്ടുതരം [[കറി|കറികളുമുണ്ടാകും]]. വെജിറ്റബിൾ കറിയും [[മുട്ടക്കറി|മുട്ടക്കറിയും]]. [[കണ്ണൂർ]] [[കണ്ണൂർ സെൻട്രൽ ജയിൽ|സെൻട്രൽ ജയിലിൽ]] നിന്നും ലഭിക്കുന്ന ചപ്പാത്തി '''മലബാർ ഫ്രീഡം ചപ്പാത്തി''' എന്ന പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. കണ്ണൂർ സെൻട്രൽ ജയിൽ കവാടത്തിനരികിൽ ദേശീയപാതയോരത്തു പ്രത്യേക കൗണ്ടർ ഉണ്ടാക്കിയാണു വിൽപ്പന നടത്തി വരുന്നത്. പൂജപ്പുര, വിയ്യൂർ സെൻട്രൽ ജയിലുകൾക്കും കോഴിക്കോട് ജില്ലാ ജയിലിനും പിന്നാലെയാണ് കണ്ണൂർ സെൻട്രൽ ജയിലും ഈ പരിപാടി തുടങ്ങിയത്. പൂജപ്പുരയിൽനിന്ന് '''പൂജപ്പുര''', വിയ്യൂരിൽനിന്ന് '''ഫ്രീഡം''', കോഴിക്കോട്ടുനിന്ന് '''സാന്ത്വനം''' കൊച്ചിയിലെ ചിറ്റേത്തുകരയിൽ നിന്നും '''മെട്രോ'''<ref>മനോരമ ദിനപത്രം, 2012 ജനുവരി 23, കൊച്ചി എഡിഷൻ, പേജ് 16, കോളം 6</ref> എന്നീ പേരുകളിലാണ് ചപ്പാത്തി വില്പനയ്‌ക്കെത്തിയിട്ടുള്ളത്. പൂജപ്പുര ജയിലിൽ നിന്നും കോഴിക്കറിയും ലഭ്യമാവുന്നു.<ref>{{cite news|title=‘Freedom chapatis’ from Kerala jails|url=http://zeenews.india.com/news/kerala/freedom-chapatis-from-kerala-jails_756412.html|accessdate=25 ഡിസംബർ 2012|newspaper=സീ ന്യൂസ്|date=3 ഫെബ്രുവരി 2012}}</ref> ==അവലംബം== {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:ഭക്ഷണം]] a1t6fbgrokbqhts7o5g423ikrsy02fp 0 224037 4671535 4628137 2026-09-29T01:56:07Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671535 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Jalaja. P.S}} നിരവധി അന്താരാഷ്ട്ര ബിനലെകളിൽ പങ്കെടുത്തിട്ടുള്ള മലയാളി ചിത്രകാരിയാണ് '''ജലജ. പി.എസ്'''. രണ്ടു തവണ കേരള ലളിത കലാ അക്കാദമിയുടെ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. ==ജീവിതരേഖ== [[പെരുമ്പാവൂർ|പെരുമ്പാവൂരിനു]] സമീപം കീഴില്ലം സ്വദേശിയായ പി.എസ്. ജലജ തൃപ്പൂണിത്തുറ ആർ.എൽ.വി കോളജിൽ നിന്നു ഫൈൻ ആർട്സിൽ ബിരുദം നേടി. 2010ൽ [[സൗത്ത് കൊറിയ|സൗത്ത് കൊറിയയിലെ]] [[ഗ്വാഞ്ജു|ഗ്വാഞ്ജുവിലും]] കഴിഞ്ഞവർഷം നടന്ന [[പ്രാഗ് ബിനാലെ|പ്രാഗ് ബിനാലെയിലും]]<ref>http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-metroplus/article1997566.ece {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> സൃഷ്ടികൾ പ്രദർശിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>http://www.metrovaartha.com/2012/12/28113919/KOCHI-BINALE-JALAJA.html{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[കൊച്ചി-മുസിരിസ് ബിനാലെ|കൊച്ചി മുസിരിസ് ബിനാലെയിൽ]] "ക്രൗഡ്" എന്ന ചിത്രപരമ്പരയിലെ 30 അടി നീളവും നാലടി വീതിയുമുള്ള "ടഗ് ഓഫ് വാർ" എന്ന ചിത്രം പ്രദർശിപ്പിച്ചിരുന്നു.<ref>http://www.livevartha.com/read-more.php?id=28487{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[ഡെൽഹി കൂട്ട ബലാത്സംഗ കേസ് (2012)|ഡെൽഹിയിലെ കൂട്ട ബലാത്സംഗത്തിൽ]] മരണമടഞ്ഞ പെൺകുട്ടിക്ക് സമർപ്പിച്ചും സ്ത്രീകൾക്കെതിരെ നടക്കുന്ന അക്രമങ്ങളിൽ പ്രതിഷധിച്ചും ആസ്പിൻവാൾ ഹൗസിനുള്ളിലെ ഭിത്തിയിൽ നവജാതയായ പെൺകുഞ്ഞി ൻറെ കരയുന്ന നഗ്നചിത്രം വരച്ചു.<ref>http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/ushering-in-new-year-with-pain/article4263915.ece</ref> ചിത്രത്തിനു മുന്നിൽ പ്രതീകാത്മകമായി നിർമിച്ച കല്ലറയിൽ ഒരു സംഘം കലാകാരന്മാരും കലാസ്വാദകരും ചേർന്നു ചുവന്ന പൂക്കളർപ്പിക്കുകയും മെഴുകുതിരികൾ കത്തിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>http://www.metrovaartha.com/2013/01/02005238/binale.html{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== *കേരള ലളിത കലാ അക്കാദമി പുരസ്‌കാരം (2007)<ref>{{Cite web |url=http://lalithkala.org/content/akademi-awards-2007 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-12-28 |archive-date=2012-08-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120826020833/http://www.lalithkala.org/content/akademi-awards-2007 |url-status=dead }}</ref> *കേരള ലളിത കലാ അക്കാദമി പുരസ്‌കാരം (2019)<ref>{{Cite web |url=https://lalithkala.org/sites/default/files/Fellowships%20%26%20State%20Awards%20-%20Press%20Release%20Final.pdf |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2020-05-24 |archive-date=2020-10-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201020031948/https://lalithkala.org/sites/default/files/Fellowships%20%26%20State%20Awards%20-%20Press%20Release%20Final.pdf |url-status=dead }}</ref> ==അവലംബം== <references/> ==പുറം കണ്ണികൾ== *[http://www.thehindu.com/news/cities/Kochi/keralas-decadence-in-jalajas-navarasa-series/article5617231.ece Kerala’s decadence in Jalaja’s navarasa series] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ചിത്രകാരന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളീയരായ ചിത്രകാരികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരള ലളിതകലാ അക്കാദമി പുരസ്കാരം നേടിയവർ]] ixkp238vmm574n6w7l99gsnzt83238q 0 232716 4671652 3655624 2026-09-29T11:33:48Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671652 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Bikram Singh (General)}} {{Infobox military person | image= General Bikram Singh Chief of Army Staff India.jpg | caption= ബിക്രം സിങ് | imagesize = 300px | name= ബിക്രം സിങ് | death_date= | birth_date= | birth_place= | death_place= | placeofburial= | nickname= | allegiance={{flag|India}} | branch=[[ഇന്ത്യൻ കരസേന|ഇന്ത്യൻ ആർമി]] | serviceyears= 1972–മുതൽ തുടരുന്നു <ref name="NDTV">{{cite web |url=http://www.ndtv.com/article/india/know-your-new-army-chief-general-bikram-singh-220536 |title=Know your new army chief, General Bikram Singh |publisher=Ndtv.com |date=1972-03-31 |accessdate=2012-05-31 |archive-date=2012-06-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120601015220/http://www.ndtv.com/article/india/know-your-new-army-chief-general-bikram-singh-220536 |url-status=dead }}</ref> | rank= [[File:US-O10 insignia.svg|35px]] [[ജനറൽ]] | commands= GOC-in-C Eastern Command<br>GOC 15 കോർപ്‌സ്<br>GOC രാഷ്ട്രീയ റൈഫിൾസ്<br>GOC of Eastern Division in the Democratic Republic of Congo<ref name="NDTV"/> | unit= [[സിഖ് ലൈറ്റ് ഇൻഫൻട്രി]] റെജിമെന്റ്<ref name="NDTV"/> | battles= | awards=[[പരംവിശിഷ്ട് സേവാ മെഡൽ]]<br>[[ഉത്തം യുദ്ധ് സേവാ മെഡൽ]]<br>[[അതിവിശിഷ്ട് സേവാ മെഡൽ]]<br>[[സേനാ മെഡൽ]]<br>[[വിശിഷ്ട് സേവാ മെഡൽ]] |laterwork= }} [[ഇന്ത്യൻ കരസേന|ഇന്ത്യൻ ആർമിയുടെ]] [[ചീഫ് ഓഫ് ആർമി സ്റ്റാഫ് (ഇന്ത്യ)|ചീഫ് ഓഫ് ആർമി സ്റ്റാഫായിരുന്നു]] ജനറൽ '''ബിക്രം സിങ്''',[[പരംവിശിഷ്ട് സേവാ മെഡൽ|PVSM]], [[ഉത്തം യുദ്ധ് സേവാ മെഡൽ|UYSM]], [[അതിവിശിഷ്ട് സേവാ മെഡൽ|AVSM]], [[സേനാ മെഡൽ|SM]], [[വിശിഷ്ട് സേവാ മെഡൽ|VSM]], ADC<ref name="ibnknow">{{cite web|url=http://indianarmy.nic.in/Site/FormTemplete/frmTemp1PTC2C.aspx?MnId=xeJc3XP5Xi0gVSsqSjklJA==&ParentID=MwLOPn3l7BWODujIQNqObg==&flag=GaMXwIrIb4r/oM2QoLOXzQ== |title=ചീഫ് ഓഫ് ആർമി സ്റ്റാഫ്|publisher=ഇന്ത്യൻ ആർമി |date= |accessdate=2012-06-01}}</ref> കിഴക്കൻ കമാണ്ടിന്റെ തലവനായിരുന്ന ഇദ്ദേഹം 2012 മേയ് 31-ന് [[വിജയ് കുമാർ സിങ് (ജനറൽ)| ജനറൽ വി.കെ സിങ്]] വിരമിച്ച ഒഴിവിലാണ് [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയുടെ]] 27-ാമത് CoAS ആയി ചുമതലയേറ്റത്.<ref>{{cite news |url=http://www.thehindu.com/news/national/article3474071.ece |title=ജെനറൽ വി.കെ സിങ് ഇന്ന് വിരമിക്കുന്നു. |publisher=ദി ഹിന്ദു |date=31 മേയ് 2012 |location=[[ന്യൂ ഡൽഹി]] |accessdate=2012-06-06 |archive-date=2012-06-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120602001841/http://www.thehindu.com/news/national/article3474071.ece |url-status=dead}}</ref>[[ജോഗീന്ദർ ജസ്വന്ത് സിങ്|ജെനറൽ ജെ.ജെ. സിങിന്]] ശേഷം CoAS പദവി വഹിക്കുന്ന രണ്ടാമത്തെ സിഖ് വംശജനാണ് ഇദ്ദേഹം.<ref>{{cite web|author=By PPI |url=http://tribune.com.pk/story/344959/lt-general-bikram-singh-next-indian-army-chief/ |title=Lt General Bikram Singh to succeed Indian army chief&nbsp;– The Express Tribune |publisher=Tribune.com.pk |date= |accessdate=2012-05-31}}</ref><ref>{{cite web|author=Last Updated: 16 Jan 15:15 PM IST |url=http://www.thestatesman.net/index.php?option=com_content&view=article&id=402052&catid=35 |title=Gen. Bikram Singh is next Army chief |publisher=Thestatesman.net |date= |accessdate=2013-01-17}}</ref> ==കുടുംബം== സുർജീത് കൗറാണ് ഭാര്യ. ഇവർക്ക് രണ്ട് കുട്ടികളുണ്ട്.<ref>{{cite news| url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/Bikram-Singh-assumes-charge-as-new-Army-chief/articleshow/13684772.cms | title= Bikram Singh assumes charge as new Army chief | date=31 may 2012}}</ref> ==സൈനിക സേവനകാലം== [[നാഷണൽ ഡിഫൻസ് അക്കാദമി|നാഷണൽ ഡിഫൻസ് അക്കാദമിയിൽ]] നിന്നും ബിരുദധാരിയായ ബിക്രം സിങ്,<ref>{{cite web|url=http://www.nda.nic.in/chief-of-staff.html |title=Chiefs of Staff |publisher=National Defence Academy |accessdate=10 July 2012}}</ref> 1972 മാർച്ച് 31-ന് [[സിഖ് ലൈറ്റ് ഇൻഫൻട്രി|സിഖ് ലൈറ്റ് ഇൻഫൻട്രിയിലൂടെയായിരുന്നു]] സൈന്യത്തിൽ ചേർന്നത്. ഇൻഫൻട്രി സ്കൂളിൽ അദ്ദേഹം "മികച്ച യുവ ഓഫീസർ", "മികച്ച കമാണ്ടോ", "മികച്ച യുദ്ധതന്ത്രവിദ്യാർത്ഥി" ആയിരുന്നു. ഇൻഫൻട്രി സ്കൂളിൽ പിന്നീട് അധ്യാപകനായും അദ്ദേഹം സേവനമനുഷ്ടിച്ചു.<ref name="NDTV"/> ഹയർ കമാണ്ട് കോഴ്സ് വിജയിച്ചതിനുശേഷം മിലിട്ടറി ഓപ്പറേഷൻസ് ഡയറക്ടറേറ്റിൽ ഡയറക്ടറായി അദ്ദേഹം സേവനമാരംഭിച്ചു. ഈ സമയത്ത് നടന്ന [[കാർഗിൽ യുദ്ധം|കാർഗിൽ യുദ്ധത്തിൽ]] ഇന്ത്യൻ ആർമിയുടെ മാധ്യമ വക്താവായും അദ്ദേഹം സേവനം ചെയ്തു.<ref name="NDTV"/> കിഴക്കൻ കമാണ്ടിന്റെ GOC-ഇൻ-ചാർജ്, GOC 15 കോർപ്സ്, GOC [[രാഷ്ട്രീയ റൈഫിൾസ്]], [[റിപ്പബ്ലിക്ക് ഓഫ് കോംഗോ|കോംഗോയുടെ]] കിഴക്കൻ ഡിവിഷന്റെ GOC , എന്നീ പദവികളിലും സേവനമനുഷ്ടിച്ചു.<ref name="NDTV"/> തന്റെ സേവനകാലം ഏറ്റവും കൂടുതൽ ചെലവഴിച്ച [[ജമ്മു-കശ്മീർ|ജമ്മു-കശ്മീരിൽ]] വെച്ച് അദ്ദേഹത്തിന് വെടിയേൽക്കുകയുമുണ്ടായി.<ref>{{cite news| url= http://www.indianexpress.com/news/i-have-shed-my-blood-in-kashmir-valley-army-chief/972128/| title= I have shed my blood in Kashmir Valley: Army Chief| date= 9 July 2012}}</ref> [[പ്രമാണം:General Bikram Singh.jpg|thumb|300px|right|<br>പുരൂലിയ സൈനിക സ്കൂളിന്റെ ഗോൾഡൻ ജൂബിലി ഉദ്ഘാടനച്ചടങ്ങിനിടെ.]] ==അവാർഡുകളും മെഡലുകളും== *[[പരമവിശിഷ്ടസേവാ മെഡൽ]] *[[ഉത്തം യുദ്ധസേവാ മെഡൽ]] *[[അതിവിശിഷ്ടസേവാ മെഡൽ]] *[[സേനാ മെഡൽ]] *[[വിശിഷ്ടസേവാ മെഡൽ]] ==അവലംബം== {{reflist}} ==പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ== * [https://web.archive.org/web/20120606205818/http://www.thehindu.com/news/national/article2957641.ece Bikram Singh Army Chief] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ കരസൈനികർ]] ni4fq0a5vijbe5xx48wmx9jzqil8uyc 0 233967 4671592 3638103 2026-09-29T06:03:54Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671592 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Prabir Purkayastha}} [[File:Prabir Pukayastha.JPG|thumb|പ്രബീർ പുർകായസ്ഥ]] ഇന്ത്യയിലെ ഒരു എഴുത്തുകാരനും ചിന്തകനും [[ജനകീയ ശാസ്ത്ര പ്രസ്ഥാനം|ജനകീയ ശാസ്ത്ര പ്രചാരകുനുമാണ്]] '''പ്രബീർ പുർകായസ്ത'''. എഞ്ചിനീയർ കൂടിയായ ഇദ്ദേഹം പ്രമുഖ ജനകീയ ശാസ്ത്ര പ്രസ്ഥാനമായ [[ഡൽഹി സയൻസ് ഫോറം|ഡൽഹി സയൻസ് ഫോറത്തിന്റെ]] സ്ഥാപകരിലൊരാളുമാണ്. <ref>{{Cite web |url=http://www.indiaclub.com/Shop/AuthorSelect.asp?Author=Prabir+Purkayastha |title=ഇൻഡ്യാ ക്ലബ്.കോം |access-date=2013-02-23 |archive-date=2013-05-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130514042225/http://www.indiaclub.com/shop/AuthorSelect.asp?Author=Prabir+Purkayastha |url-status=dead }}</ref> സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ്‌വെയർ, ആണവവിരുദ്ധ പ്രചരണം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിലെ സാമൂഹ്യ പ്രസ്ഥാനങ്ങളിലും അദ്ദേഹം സജീവ പങ്കുവഹിക്കുന്നു. .<ref>[http://cis-india.org/openness/blog/ആരോൺ സ്വാർട്സ്; സ്വതന്ത്ര വിജ്ഞാനപ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ആദ്യ രക്തസാക്ഷി അഭിമുഖംLiaising]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> <ref>[http://www.thehindu.com/news/national/article3662202.ece?css=print ജൈതാപൂർ നിലയം അസ്വീകാര്യം: ദി ഹിന്ദു] {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> വിവിധ അക്കാദമിക് ആനുകാലികങ്ങളിലെ സ്ഥിരം എഴുത്തുകാരനുമാണ് പ്രബിർ പുർകായസ്ത. [[ഫ്രീ സോഫ്റ്റ്‌വെയർ മൂവ്മെന്റ് ഓഫ് ഇന്ത്യ|ഫ്രീ സോഫ്റ്റ്‌വെയർ മൂവ്മെന്റ് ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെ]] ദേശീയ വൈസ് പ്രസിഡന്റുമാരിൽ ഒരാളുമാണ്. <ref>{{Cite web |url=http://www.epw.in/authors/prabir-purkayastha |title=എക്കണോമിക് ആന്റ് പൊളിറ്റിക്കൽ വീക്കിലി |access-date=2013-02-23 |archive-date=2014-01-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140113170834/http://www.epw.in/authors/prabir-purkayastha |url-status=dead }}</ref> ==rഅവലംബം== <references/> [[വർഗ്ഗം:സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ്‌വെയർ പ്രചാരകർ]] [[വർഗ്ഗം:ശാസ്ത്ര പ്രചാരകർ]] tvadya6i5ljpgshe5ntorwyndqgzdks 0 236843 4671594 4581324 2026-09-29T06:17:08Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671594 wikitext text/x-wiki {{Infobox Film | name = പ്രസന്ന | image = പ്രസന്ന.JPG | caption = പ്രസന്നയിലെ ഒരു രംഗം | director =ശ്രീരാമുലു നായിഡു | producer =പക്ഷിരാജ സ്റ്റിഡിയോ | writer = [[മുൻഷി പരമുപിള്ള]] | starring = ബാലയ്യ<br>ടി.എസ്. ഭരദ്വാജ്<br>പി.എ. തോമസ്<br>[[കൊട്ടാരക്കര ശ്രീധരൻ നായർ]]<br>കണ്ടിയൂർ പരമേശ്വരൻ പിള്ള<br>[[പത്മിനി]]<br>രാഗിണി<br>രാധാമണി<br>[[കാഞ്ചന]]<br>[[പാപ്പുക്കുട്ടി ഭാഗവതർ]] | music =ജ്ഞാനമണി | cinematography = | editing = | studio =പക്ഷിരാജ | distributor = | released = 17/08/1950 | runtime = | country = [[ഇന്ത്യ]] | language =[[മലയാളം]] | budget = | gross = }} 1950-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ [[മലയാളം|മലയാള]] [[ചലച്ചിത്രം|ചലച്ചിത്രമാണ്]] '''പ്രസന്ന''' ([[English|English:]] [[:en:Prasanna (film)|Prasanna (film)]]).<ref>http://malayalasangeetham.info/m.php?2058 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130207074325/http://malayalasangeetham.info/m.php?2058 |date=2013-02-07 }} മലയാള സംഗീതം മലയാളം മ്യൂസിക് & മൂവി എൻക്ലോപീഡിയ</ref> പ്രസന്ന നിർമിച്ചതും സംവിധാനം ചെയ്തതും പക്ഷിരാജ സ്റ്റുഡിയോയുടെ ഉടമയായ [[ശ്രീരമുലു നായിഡു]] ആയിരുന്നു. [[തമിഴ്|തമിഴിലും]] മലയാളത്തിലുമായി ഇറങ്ങിയ ചിത്രമായിരുന്നു ഇത്. മലയാള സിനീമയിലെ പല പ്രശസ്തരുടേയും ആദ്യ ചിത്രമായിരുന്നു എന്ന പ്രത്യേകതയും ഈ ചിത്രത്തിനുണ്ട്. [[കൊട്ടാരക്കര ശ്രീധരൻ നായർ|കൊട്ടാരക്കര ശ്രീധരൻ നായരും]] [[ലളിത]] - [[പത്മിനി]] - [[രാഗിണി]] എന്ന തിരുവിതാംകൂർ സഹോദരിമാരും ഈ പടത്തിലൂടിയാണ് ആദ്യമായി അഭിനയം തുടങ്ങിയത്. പിൽക്കാലത്ത് സംവിധായകനും നടനുമൊക്കെയായി പേരെടുത്ത [[പി.എ. തോമസ്]], [[എം.എൽ. വസന്തകുമാരി]], [[പാപ്പുക്കുട്ടി ഭാഗവതർ]], [[പെരിയ നായകി]], രാധാ ജയലക്ഷ്മി, ജ്ഞാനമണി എന്നിവരുടെയെല്ലാം ആദ്യചിത്രമായിരുന്നു ഇത്. ഇതിന്റെ കഥയും സംഭാഷണവും രചിച്ചത് പണ്ഡിതസാഹിത്യകാരൻ [[മുൻഷി പരമുപിള്ള|മുൻഷി പരമു പിള്ളയാണ്]]. ==അഭിനേതാക്കൾ== ബാലയ്യ<br>ടി.എസ്. ദുരൈൈ രാജ്<br>പി.എ. തോമസ്<br>[[കൊട്ടാരക്കര ശ്രീധരൻ നായർ]]<br>കണ്ടിയൂർ പരമേശ്വരൻ പിള്ള ലളിത<br>[[പത്മിനി]]<br>രാഗിണി<br>രാധാമണി<br>[[കാഞ്ചന]]<br>[[പാപ്പുക്കുട്ടി ഭാഗവതർ]] ==പിന്നണിഗായകർ== [[എം.എൽ. വസന്തകുമാരി]]<br>ജയലക്ഷ്മി<br>പി.എ. പെരിയനായകി<br>[[പാപ്പുക്കുട്ടി ഭാഗവതർ]]<br>പ്രസാദ് റാവു<br>രാധാ ജയലക്ഷ്മി ==അവലംബം== {{reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== {{wikt}} * {{IMDB title|0251351}} *[https://web.archive.org/web/20130602192744/http://www.thehindu.com/features/cinema/prasanna-1950/article4153886.ece ദി ഹിന്ദുവിൽ നിന്ന്] പ്രസന്ന *[http://www.malayalachalachithram.com/movie.php?i=9 മലയാളചലച്ചിത്രം ഡേറ്റാബേസിൽ നിന്ന്] പ്രസന്ന [[വർഗ്ഗം:1950-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പാപ്പുക്കുട്ടിഭാഗവതർ അഭിനയിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] nvhfng3e8y6zxphta5usk98a3ytmpzc 0 236919 4671638 4642790 2026-09-29T11:20:31Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671638 wikitext text/x-wiki {{മായ്ക്കുക/ലേഖനം}} {{notability|date=2021 ഏപ്രിൽ}} {{ഒറ്റവരിലേഖനം|date=2013 മാർച്ച്}}കൊച്ചി കോർപ്പറേഷൻ ഡെപ്യൂട്ടി മേയർ ആണു '''ബി. ഭദ്ര'''. മഹാകവി [[ജി. ശങ്കരക്കുറുപ്പ്]] ബി. ഭദ്രയുടെ മുത്തച്ഛനാണ്.<ref name=bhadra2>{{cite news|title=തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് കൂടുതൽ അധികാരം നൽകണം|url=http://malayalam.yahoo.com/%E0%B4%A4%E0%B4%A6%E0%B5%8D%E0%B4%A6%E0%B5%87%E0%B4%B6-%E0%B4%B8%E0%B5%8D%E0%B4%B5%E0%B4%AF%E0%B4%82%E0%B4%AD%E0%B4%B0%E0%B4%A3-%E0%B4%B8%E0%B5%8D%E0%B4%A5%E0%B4%BE%E0%B4%AA%E0%B4%A8%E0%B4%99%E0%B5%8D%E0%B4%99%E0%B4%B3%E0%B5%8D-%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B5%8D-%E0%B4%95%E0%B5%82%E0%B4%9F%E0%B5%81%E0%B4%A4%E0%B4%B2%E0%B5%8D-%E0%B4%85%E0%B4%A7%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B4%B0%E0%B4%82-%E0%B4%A8%E0%B4%B2%E0%B5%8D-%E0%B4%95%E0%B4%A3%E0%B4%82-195247617.html|accessdate=2012-12-08|publisher=യാഹൂ മലയാളം (വാർത്താ സ്രോതസ്സ് - മലയാള മനോരമ ദിനപത്രം}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name=bhadra4>{{cite news|title=ബജറ്റ് പ്രസന്റ്സ് നോ ന്യൂ പ്രൊജക്ട് ഫോർ ദ സിറ്റി|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/budget-presents-no-new-projects-for-the-city/article1494761.ece|last=സ്റ്റാഫ്|first=റിപ്പോർട്ടർ|publisher=ദ ഹിന്ദു ദിനപത്രം|accessdate=2011-02-27|quote=ഡെപ്യൂട്ടി മേയർ.ബി.ഭദ്ര കൊച്ചി നഗരസഭ ബജറ്റ് അവതരിപ്പിക്കുന്നു}} {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==അവലംബം== {{reflist|2}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ വനിതാ രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകർ]] 2sv5h7y7h1af66zx34bmkdgh1nvjopl 0 239132 4671415 4649374 2026-09-28T13:30:25Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671415 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|3 Dots}} {{Infobox film | name = ത്രീ ഡോട്ട്സ് | image = 3 Dots.jpg | caption = പോസ്റ്റർ | director = [[സുഗീത്]] | producer = ബി. സതീഷ് <br /> സുഗീത് | writer = രാജേഷ് രാഘവൻ | starring = {{Plainlist| * [[കുഞ്ചാക്കോ ബോബൻ]] * [[ബിജു മേനോൻ]] * [[പ്രതാപ് പോത്തൻ]] * [[നരേൻ]] * [[ജനനി അയ്യർ]] }} | music = [[വിദ്യാസാഗർ]] | lyrics = [[രാജീവ് നായർ]] <br /> വി.ആർ. സന്തോഷ് | cinematography = ഫൈസൽ അലി | editing = വി. സാജൻ | studio = ഓർഡിനറി ഫിലിംസ് | distributor = സെൻട്രൽ പിക്ചേഴ്സ് | released = 2013 ഫെബ്രുവരി 22 | runtime = | country = [[ഇന്ത്യ]] | language = [[മലയാളം]] | budget = | gross = }} [[സുഗീത്]] സംവിധാനം ചെയ്ത് 2013-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ഒരു [[മലയാളം]] കോമഡി ത്രില്ലർ ചിത്രമാണ് '''''3 ഡോട്ട്സ്''''' . <ref>{{Cite web|url=http://www.nowrunning.com/news/malayalam/sugeeth-with-3-dots/58782/story.htm|title=Sugeeth with '3 Dots'|access-date=24 January 2013|publisher=nowrunning.com|archive-date=2020-09-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20200917132748/https://www.nowrunning.com/news/malayalam/sugeeth-with-3-dots/58782/story.htm|url-status=dead}}</ref> [[നരേൻ]], കൃഷ്ണകുമാർ, [[ജനനി അയ്യർ]], [[ശ്രീധന്യ]], [[അഞ്ജന മേനോൻ]] എന്നിവർക്കൊപ്പം [[കുഞ്ചാക്കോ ബോബൻ]], [[ബിജു മേനോൻ]], [[പ്രതാപ് കെ. പോത്തൻ]] എന്നിവരാണ് ചിത്രത്തിലെ പ്രധാന അഭിനേതാക്കൾ. <ref>{{Cite web|url=http://www.sify.com/movies/janani-iyer-in-three-dots-news-malayalam-mk2tR9hgiid.html|title=Janani Iyer in 'Three Dots'|access-date=24 January 2013|publisher=Sify|archive-url=https://web.archive.org/web/20121030030903/http://www.sify.com/movies/janani-iyer-in-three-dots-news-malayalam-mk2tR9hgiid.html|archive-date=30 October 2012}}</ref> ഓർഡിനറി ഫിലിംസിന്റെ ബാനറിൽ സതീഷ് ബി സതീഷും സുഗീതും ചേർന്നാണ് ''3 ഡോട്ട്സ്'' നിർമ്മിച്ചത്. <ref>{{Cite web|url=http://www.thehindu.com/arts/cinema/on-location-3-dots-connecting-the-dots/article4339802.ece|title=On Location: 3 Dots&nbsp;— Connecting the dots|access-date=24 January 2013|website=The Hindu|archive-url=https://web.archive.org/web/20131105014516/http://www.thehindu.com/features/cinema/on-location-3-dots-connecting-the-dots/article4339802.ece|archive-date=2013-11-05|url-status=dead}}</ref> == കഥാംശം == വിഷ്ണു, പപ്പൻ, ലൂയിസ് എന്നിവർ മൂന്ന് മുൻകുറ്റവാളികളാണ്. പപ്പന്റെ വീട്ടിൽ ഒരുമിച്ചു താമസിക്കുന്ന അവർ, ജയിലിലാകുന്നതിന് മുമ്പ് നിർത്തിവെച്ചിടത്തുനിന്ന് ജീവിതം പുനരാരംഭിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു. ജോലി കണ്ടെത്താനുള്ള നിരവധി ശ്രമങ്ങൾ പരാജയപ്പെട്ടതിനെത്തുടർന്ന്, ജയിലിൽ കൗൺസിലറായിരുന്ന ഡോ. ഐസക്കിനോട് അവർ സഹായം അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. ഏതെങ്കിലും തരത്തിലുള്ള സ്വയംതൊഴിൽ അവർ പരിഗണിക്കണമെന്നും അതിന് താൻ പിന്തുണ നൽകാമെന്നും അദ്ദേഹം നിർദ്ദേശിക്കുന്നു. വിഷ്ണു പപ്പന്റെ ഓമ്‌നി ആംബുലൻസാക്കി മാറ്റുന്നു. പപ്പൻ ഒരു പ്ലേസ്‌കൂൾ നടത്തുന്നു; ലൂയിസ് അയൽവാസിയായ വിധവ ഗ്രേസ് നടത്തുന്ന ഡ്രൈവിംഗ് സ്‌കൂളിൽ ജോലി ചെയ്യുന്നു. എന്നാൽ അവരെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നതിനു പിന്നിൽ ഡോ. ഐസക്കിന് മറ്റു ചില ഉദ്ദേശ്യങ്ങളുണ്ട്; ഇതാണ് കഥയുടെ കാതൽ. ==താരനിര<ref>{{cite web|title=ത്രി ഡോട്സ്(2013)|url= https://www.m3db.com/film/3-dots|publisher=www.m3db.com|accessdate=2022-10-15|publisher=മലയാളം മൂവി& മ്യൂസിക് ഡാറ്റബേസ്|df=dmy-all}}</ref>== {| class="wikitable" |- ! ക്ര.നം. !! താരം !!വേഷം |- |1||[[കുഞ്ചാക്കോ ബോബൻ]] ||വിഷ്ണു |- |2||[[ജനനി അയ്യർ]] ||ലക്ഷ്മി(വിഷ്ണുവിന്റെ പ്രണയിനി) |- |3||[[ബിജു മേനോൻ]] ||ലൂയി |- |4||[[അഞ്ജന മേനോൻ]] ||ഗ്രേസ് (ലൂയിയുടെ പ്രണയിനി) |- |5||[[പ്രതാപ് കെ. പോത്തൻ]] ||പത്മകുമാർ / പപ്പേട്ടൻ |- |6||[[വനിത കൃഷ്ണചന്ദ്രൻ]] ||ശോഭ (പപ്പേട്ടന്റെ ഭാര്യ) |- |7||[[നരേൻ]] ||ഡോ. ഐസക് സാമുവൽ |- |8||[[കൃഷ്ണകുമാർ]] ||മാത്യു പോൾ |- |9||[[ശ്രീധന്യ]] ||ബീന മാത്യു പോൾ |- |10||[[ജെയ്‌സ് ജോസ്]] || അഡ്വ. രവി മേനോൻ |- |11||[[ മൊയ്തീൻ കോയ]] || ന്യൂസ് റിപ്പോർട്ടർ |- |12||[[ധർമ്മജൻ ബോൾഗാട്ടി]] ||ഡ്രൈവിംഗ് വിദ്യാർത്ഥി |- |13||[[സുനിൽ സുഖദ]] ||ബാറിലെ വ്യക്തി |- |14||[[നിയാസ് ബക്കർ]] ||മനോഹരൻ |- |15||[[]] || |} == ശബ്ദട്രാക്ക് == {{Infobox album | name = 3 Dots | type = Soundtrack | artist = [[Vidyasagar (composer)|Vidyasagar]] | cover = | alt = | caption = Album Cover for ''3 Dots'' | released = {{Start date|df=yes|2013|3|2}} | recorded = [[Varsha Vallaki Studios]] | venue = | studio = | genre = [[Film soundtrack|Feature film soundtrack]] | length = 19:56 | language = [[Malayalam]] | label = [[Satyam Audios]] | producer = Vidyasagar | prev_title = [[Thappana]] | prev_year = 2012 | next_title = [[Thalaivan]] | next_year = 2013 }} [[Category:Articles with hAudio microformats]] [[Category:Album infoboxes lacking a cover]] [[Category:Album articles lacking alt text for covers]] [[Category:Articles with hAudio microformats]] {| class="wikitable sortable" !എസ്. നമ്പർ ! ഗാനം ! നീളം ! ഗായകൻ(കൾ) ! ഗാനരചയിതാവ്(കൾ) ! ചിത്രീകരണം |- | 1 | "എന്തിനെന്തു" | 04:31 | [[മധു ബാലകൃഷ്ണൻ]], കാർത്തിക്, ടിപ്പു | വി ആർ സന്തോഷ് | |- | 2 | "കണ്ണിൽ കണ്ണിൽ" | 04:15 | കാർത്തിക്, മധു ബാലകൃഷ്ണൻ & [[സുജാത മോഹൻ|സുജാത]] | വി ആർ സന്തോഷ് | |- | 3 | "കുന്നിരങ്ങി" | 04:36 | നിവാസ് | രാജീവ് നായർ | |- | 4 | "എന്തുകൊണ്ടാണ് ചന്ദ്രൻ ഇത്ര തെളിച്ചമുള്ളത്" (മെലെ മയൂം) | 04:52 | കാർത്തിക്, മധു ബാലകൃഷ്ണൻ, SPB & ടിപ്പു | രാജീവ് നായർ | |- | 5 | "ഓത്തുപിടിച്ചാൽ" | 02:18 | ഫ്രാങ്കോ | രാജീവ് നായർ | |} == റഫറൻസുകൾ == {{Reflist}} == ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ == * {{IMDb title|tt2866804}} [[വർഗ്ഗം:2013-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ബിജുമേനോൻ അഭിനയിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കുഞ്ചാക്കോ ബോബൻ അഭിനയിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:സുഗീത് സംവിധാനം ചെയ്ത ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:വി. സാജൻ ചിത്രസംയോജനം ചെയ്ത ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഫൈസൽ അലി കാമറ ചലിപ്പിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:വിദ്യാസാഗർ സംഗീതം നൽകിയ ചിത്രങ്ങൾ]] odwgu1qluzxqmh04dduj4hxg3yeh407 0 253604 4671622 3806488 2026-09-29T09:57:20Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671622 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Biotechnology Regulatory Authority of India}} 22 ഏപ്രിൽ 2013 ന് ബയോടെക്നോളജി നിയന്ത്രണ അതോറിറ്റി ഓഫ് ഇന്ത്യ (ബ്രായ്) ബിൽ 2013 എന്ന പേരിൽ ഇന്ത്യൻ പാർലമെന്റിൽ അവതരിപ്പിച്ച ബില്ലിലാണ് '''ബയോടെക്നോളജി നിയന്ത്രണ അതോറിറ്റി ഓഫ് ഇന്ത്യ''' (ബ്രായ്) സ്ഥാപിക്കാൻ ശുപാർശ ചെയ്തിരിക്കുന്നത്.<ref>http://pib.nic.in/newsite/erelease.aspx?relid=84347</ref> According to the 2012 bill<ref>{{Cite web |url=http://dbtindia.nic.in/Draft%20NBR%20Act_%2028may2008.pdf |title=Text of the bill |access-date=2013-07-10 |archive-date=2013-10-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131022045015/http://dbtindia.nic.in/Draft%20NBR%20Act_%2028may2008.pdf |url-status=dead }}</ref> ഒരു സ്വതന്ത്ര സ്റ്റാറ്റ്യൂട്ടറി എജൻസിയായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ബ്രായ്, ഗവേഷണം, ഗതാഗതം, ഇറക്കുമതി, നിർമ്മാണം, ആധുനിക ബയോ - ടെക്നോളജിയുടെ ഉത്പന്നങ്ങളുടെ നിയന്ത്രണവും ഏകോപനവുമാണ് നിർവഹിക്കുന്നത്. ജൈവ സുരക്ഷക്കായുള്ള കാർടജീന പ്രോട്ടോക്കോളിലും ജൈവവൈവിധ്യത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഐക്യരാഷ്ട്രസഭാ കൺവെൻഷനിലും ഇന്ത്യ ഒപ്പു വച്ചതു പ്രകാരമാണ് ഇത്തരമൊരു നിയന്തണ സംവിധാനം ഏർപ്പെടുത്തിയത്.<ref>{{Cite web |url=http://moef.nic.in/treaties/international-treaties.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2013-07-10 |archive-date=2013-06-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130606070113/http://moef.nic.in/treaties/international-treaties.html |url-status=dead }}</ref> == ബയോടെക്നോളജി നിയന്ത്രണ അതോറിറ്റി ഓഫ് ഇന്ത്യ == ചെയർപെഴ്സൺ, രണ്ട് പൂർണ്ണ സമയാംഗങ്ങൾ, രണ്ട് ഭാഗികാംഗങ്ങൾ ഉണ്ടാകണമെന്ന് ബിൽ ശുപാർശ ചെയ്യുന്നു. ഇതിലൊരാൾ ജീവശാസ്ത്ര, കാർഷിക, ആരോഗ്യ പരിസ്ഥിതി, ജീവശാസ്ത്ര മേഖലകളിലെ ബയോടെക്നോളജി പ്രയോഗങ്ങളിൽ വൈദഗ്ദ്യമുള്ളായിരിക്കണം. == ഇന്റർ മിനിസ്റ്റീരിയൽ ഗവേണിംഗ് ബോർഡ്== ബയോടെക്നോളജി നിയന്ത്രണ അതോറിറ്റിയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ നിരീക്ഷിക്കാനായി വിവിധ മന്ത്രാലയങ്ങളുടെ പ്രതിനിധികൾ ചേരുന്ന ഒരു ബോർഡ് വ്യവസ്ഥ ചെയ്യുന്നുണ്ട്. == നാഷണൽ ബയോടെക്നോളജി ഉപദേശക കൗൺസിൽ == ബയോടെക്നോളജി ഉത്പന്നങ്ങളുടെയും ജീവികളുടെയും ഉപയോഗത്തെ സംബന്ധിച്ച അവരുടെ പ്രതികരണമറിയുന്നതിനായി തത്പര കക്ഷികളും കർഷകരുമടങ്ങുന്നവരുടെ ഒരു കൗൺസിലിന് ബ്രായ് ബിൽ ശുപാർശ ചെയ്യുന്നുണ്ട്. == വിമർശനം== ഗ്രീൻ പീസ് പോലെയുള്ള പരിസ്ഥിതി സംഘടനകൾ ശക്തമായ വിമർശനമാണ് ഈ ബില്ലിനെതിരെ ഉന്നയിച്ചിട്ടുള്ളത്.<ref>[http://www.dnaindia.com/bangalore/report_greenpeace-decries-brai-bill_1648176 "Greenpeace decries BRAI bill", DNA India, Feb 10 2012, retrieved May 24 2012]</ref><ref>[http://expressbuzz.com/states/tamilnadu/brai-sparks-cry/335369.html "DNA sparks cry",Express Buzz, Nov 11 20122, retrieved May 24 2012]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>വിവിധ സംഘടനകൾ ഈ ബിൽ പിൻവലിക്കാനായി ആവശ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. 16 ഓളം എം പി മാർ ഈ ബില്ല് പിൻവലിക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ട് പത്രസമ്മേളനം നടത്തി. [[ബസുദേവ് ആചാര്യ]] ചെയർമാനായ പാർലമെന്ററി സ്റ്റാന്റിംഗ് കമ്മിറ്റി ഓൺ അഗ്രിക്കൾച്ചർ തങ്ങളുടെ റിപ്പോർട്ടിൽ ഈ ബില്ലിനെ ശക്തമായി വിമർശിച്ചിരുന്നു. വിമർനങ്ങൾക്കുള്ള കാരണം: * വിവരാവകാശ നിയമത്തിനു പുറത്താണ് ഈ ബിൽ *ജൈവ വൈവിധ്യ സമ്പന്നമായ നമ്മുടെ നാടിന് വേണ്ടത് മൂന്ന് സാങ്കേതിക വിദഗ്ദ്ധർമാത്രം തീരുമാനിക്കുന്ന കാര്യങ്ങളല്ല. * ബയോടെക്‌നോളജിക്കുവേണ്ടി ഏറ്റവും കൂടുതൽ പണമിറക്കുന്ന മന്ത്രാലയം തന്നെ (സയൻസ് ആൻഡ് ടെക്‌നോളജി) ഇതിന്റെ നിയന്ത്രകരാവുന്നത് അശാസ്ത്രീയവും അപകടകരവുമാണ്.<ref>{{cite news|title=ഭക്ഷ്യസുരക്ഷയ്ക്ക് വീണ്ടും ഭീഷണി അമേരിക്കയിൽ ജി എം ഗോതമ്പ് മലിനീകരണം|url=http://www.janayugomonline.com/php/newsDetails.php?nid=1038026|accessdate=2013 ജൂലൈ 10|newspaper=ജനയുഗം|date=2013-06-04|archive-date=2013-09-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20130922080659/http://janayugomonline.com/php/newsDetails.php?nid=1038026|url-status=dead}}</ref> *സുരക്ഷിതമായ ഭക്ഷണെ എന്നൊന്നില്ലാതാവും. വിത്തിന്റെയും ഭക്ഷണത്തിന്റെയും മേലുള്ള എല്ലാ നിയന്ത്രണങ്ങളും സാമാന്യ ജനങ്ങൾക്ക് നഷ്ടമാകും.<ref>{{cite journal|last=കെ. രാമചന്ദ്രൻ|title=ജനിതക ഭക്ഷണം ഉപയോഗിച്ചുള്ള പുതിയ യുദ്ധം|journal=മാതൃഭൂമി ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്|year=2013|month=ജൂലൈ|volume=91|issue=18|pages=18 -27|doi=|accessdate=2013 ജൂലൈ 10}}</ref> ==അവലംബം== <references/> ==പുറം കണ്ണികൾ== * [http://vidarbhacrisis.blogspot.com/2012/02/new-biotechnology-regulatory-authority.html Vidarbha crisis, blog expressing dissattisfaction with BRAI] * [https://web.archive.org/web/20120720183833/http://www.thehindu.com/sci-tech/agriculture/article2953426.ece "Seeds of discontent," The Hindu, March 2, 2012. Retrieved May 24 2012] [[വർഗ്ഗം:ജൈവസാങ്കേതികവിദ്യ]] nd8bvrkphyao2to46o2jajopufkzcvm 0 261308 4671410 4596587 2026-09-28T13:10:06Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671410 wikitext text/x-wiki {{PU|Blast fishing}} [[File:തോട്ടയിട്ടുള്ള മീൻ പിടുത്തം.jpg|thumb|തോട്ട വെള്ളത്തിനടിയിൽ വച്ച് പൊട്ടുന്നു]] സ്ഫോടകവസ്തുക്കൾ വെ‌ള്ളത്തിനടിയിൽ വച്ചു പൊട്ടിച്ച് മത്സ്യങ്ങളെ അസ്തപ്രജ്ഞരാക്കിയോ കൊന്നോ എളുപ്പത്തിൽ പിടിച്ചെടുക്കുന്ന രീതിയാണ് '''തോട്ട പൊട്ടിച്ചുള്ള മീൻ പിടുത്തം''' അല്ലെങ്കിൽ '''ഡൈനമൈറ്റ് ഫിഷിംഗ്''' അല്ലെങ്കിൽ '''ബ്ലാസ്റ്റ് ഫിഷിംഗ്'''. ഇത് [[ecosystem|പരിസ്ഥിതിക്ക്]] വളരെ ദോഷകരമാണ്. വലയുപയോഗിച്ചും മറ്റും പിടിക്കാൻ സാധിക്കാത്ത മത്സ്യക്കുഞ്ഞുങ്ങളെയും മത്സ്യങ്ങളുടെ ആവാസകേന്ദ്രങ്ങളായ [[coral reef|പവിഴപ്പുറ്റുകളെയും]] മറ്റും നശിപ്പിക്കുന്നതിനാൽ ഇത് മിക്ക പ്രദേശങ്ങളിലും നിയമവിരുദ്ധമാണ്.<ref name="eoearth.org">[http://www.eoearth.org/article/Coral_degradation_through_destructive_fishing_practices Coral degradation through destructive fishing practices]</ref> ഈ സ്ഫോടകവസ്തുക്കൾ മത്സ്യബന്ധനം നടത്തുന്ന തൊഴിലാളികൾക്കും അപകടത്തിനു കാരണമാകാറുണ്ട്. ==വിശദാംശങ്ങൾ== [[File:തോട്ട പൊട്ടിക്കൽ 01.jpg|thumb|തോട്ട പൊട്ടിച്ചശേഷം ജലോപരിതലത്തിലേയ്ക്ക് പൊങ്ങിവന്ന മത്സ്യങ്ങൾ]] നിയമവിരുദ്ധമാണെങ്കിലും [[Southeast Asia|ദക്ഷിണപൂർവ്വേഷ്യയിലും]] [[Aegean Sea|ഈജിയൻ കടലിലും]], [[Africa|ആഫ്രിക്കയുടെ]] തീരപ്രദേശങ്ങളിലും ഈ രീതി ഉപയോഗിച്ച് മീൻ പിടിക്കുന്നുണ്ട്. ഇന്ത്യയിലും ചിലയിടങ്ങളിൽ ഈ മാർഗ്ഗമുപയോഗിച്ച് മത്സ്യബന്ധനം നടത്തുന്നുണ്ട്. ഫിലിപ്പീൻസിൽ ഈ രീതിയിലുള്ള മത്സ്യബന്ധനം നന്നായി ഡോക്യുമെന്റ് ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.<ref>[http://www.tracc.00server.com/Fisheries/blast_fishing/economics.html Blast Fishing]</ref> [[World War I|ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിനു]] മുൻപുതന്നെ ഈ രീതി ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നുണ്ടായിരുന്നു എന്ന് [[Ernst Jünger|ഏൺസ്റ്റ് ജുങ്ങർ]] ''[[Storm of Steel|സ്റ്റോം ഓഫ് സ്റ്റീൽ]]'' എന്ന തന്റെ ഗ്രന്ഥത്തിൽ വിവരിക്കുന്നുണ്ട്.<ref>Jünger, Ernst (2004 ed) [http://books.google.co.nz/books?id=j3XNeuiucdoC&pg=RA1-PA104&dq=%22Storm+of+Steel%22+fishing&ei=dayISYTRFo_ekwTq1PCRBg ''Storm of Steel''] Penguin Classics. Page 104. Translated by Michael Hofmann. ISBN 978-0-14-243790-2</ref> 1999-ലെ ഒരു റിപ്പോർട്ടനുസരിച്ച് ഫിലിപ്പീൻസിൽ 70,000 മത്സ്യത്തൊഴിലാളികൾ (ആകെ എണ്ണത്തിന്റെ 12%) ഈ രീതി ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്.<ref>[http://www.oneocean.org/overseas/may99/a_closer_look_at_blast_fishing_in_the_philippines.html A Closer Look at Blast Fishing in the Philippines]</ref> നിരീക്ഷിക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ടുള്ള ജലാശയങ്ങൾ, എളുപ്പത്തിൽ ധാരാളം മീൻ പിടിക്കാനുള്ള സാദ്ധ്യത, അഴിമതി എന്നിവയൊക്കെ ഈ മത്സ്യബന്ധന രീതി നിയന്ത്രിക്കപ്പെടുന്നതിനു തടസ്സമാണ്.<ref>[http://www.spc.int/Coastfish/News/lrf/8/LRF8-05-Pet.htm Destructive fishing mini symposium at the 9th International Coral Reef Symposium], Bali, Indonesia</ref> [[File:തോട്ടയിൽ തിരിവയ്ക്കുന്നു 01.jpg|thumb|left|തോട്ടയിൽ തിരിവയ്ക്കുന്നു]] [[dynamite|ഡൈനമൈറ്റ്]], [[Improvised explosive device|വീട്ടിലുണ്ടാക്കുന്ന സ്ഫോടകവസ്തുക്കൾ]] എന്നിവയൊക്കെ ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്. ലൈസൻസോടെ മാത്രം ഉപയോഗിക്കേണ്ട സ്ഫോടകവസ്തുക്കളും ഇത്തരം മത്സ്യബന്ധത്തിനായി ദുരുപയോഗം ചെയ്യപ്പെടുന്നുണ്ട്. ഇത് പൊട്ടിത്തെറിച്ച് അപകടമുണ്ടാകാനുള്ള നല്ല സാദ്ധ്യതയുണ്ട്.<ref name="eoearth.org"/> സ്ഫോടനത്താലുണ്ടാകുന്ന മർദ്ദവ്യതിയാനം മത്സ്യങ്ങളുടെ [[swim bladder|നീന്തലിനെ സഹായിക്കുന്ന വായൂ അറ]] പൊട്ടുന്നതിനു കാരണമാകുന്നു. ഇത് പെട്ടെന്ന് [[buoyancy|പൊങ്ങിക്കിടക്കാനുള്ള]] ശേഷി നഷ്ടപ്പെടുന്നതിനു കാരണമാകും. ചില മത്സ്യങ്ങൾ ഉപരിതലത്തിലേയ്ക്ക് പൊങ്ങിവരുമെങ്കിലും കൂടുതൽ മീനുകളും താണുപോവുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്. പവിഴപ്പുറ്റുകളെയും പരിസരത്തുള്ള മറ്റു ജീവികളെയും ഇത് നശിപ്പിക്കും.<ref>[http://stigmes.gr/br/brpages/articles/dinambr.htm Explosions In The Cretan Sea: The scourge of illegal fishing] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080417022401/http://stigmes.gr/br/brpages/articles/dinambr.htm |date=2008-04-17 }}.</ref><ref>Lewis JA (1996) [http://www.dtic.mil/cgi-bin/GetTRDoc?AD=ADA315490 "Effects of underwater explosions on life in the sea"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130904180739/http://www.dtic.mil/cgi-bin/GetTRDoc?AD=ADA315490 |date=2013-09-04 }} Australian Department of Defence, DSTO-GD-0080.</ref> ==പവിഴപ്പുറ്റുകളിലെ ആഘാതം== ഇത്തരത്തിലുള്ള മീൻ പിടുത്തം പവിഴപ്പുറ്റുകളുടെ പാരിസ്ഥിതിക വ്യവസ്ഥയ്ക്ക് ഏറ്റവും വലിയ ഭീഷണികളിലൊന്നാണെന്നാണ് ഗവേഷകർ കണക്കാക്കുന്നത്. സ്വാഭാവികമായി ഇത്തരം പവിഴപ്പുറ്റുകൾ പൂർവ്വസ്ഥിതി പാലിക്കുകയില്ല എന്നതാണ് ഇതിന്റെ ഒരു ദോഷം. <ref>Fox, H. E., Pet, J. S., Dahuri, R., & Caldwell, R. L. (2003). Recovery in rubble fields: long-term impacts of blast fishing. Marine Pollution Bulletin, 46(8), 1024-1031. Retrieved October 25, 2009, from ScienceDirect.</ref> ഇന്തോ പസഫിക് മേഖലയിൽ പവിഴപ്പുറ്റുകൾ തകരാനുള്ള പ്രധാന കാരണങ്ങളിലൊന്നാണിത്. ഇത് മത്സ്യങ്ങളുടെ ആവാസമേഖല ചുരുങ്ങുന്നതിന് കാരണമാകുന്നു. പവിഴപ്പുറ്റുക്കൾ നശിക്കുന്നത് മത്സ്യങ്ങളുടെ ജൈവവൈവിദ്ധ്യവും എണ്ണവും പെട്ടെന്ന് കുറയുന്നതിന് കാരണമാകും.<ref>Raymundo, L. J., Maypa, A. P., Gomez, E. D., & Cadiz, P. (2007). Can dynamite-blasted reefs recover? A novel, low-tech approach to stimulating natural recovery in fish and coral populations. Marine Pollution Bulletin, 54(7), 1009-1019. Retrieved October 25, 2009, from ScienceDirect.</ref> ഒറ്റ സ്ഫോടനത്തിൽ നിന്ന് 5–10 വർഷം കൊണ്ട് പവിഴപ്പുറ്റുകൾ രക്ഷപെടുമെങ്കിലും തുടർച്ചയായി സ്ഫോടനങ്ങൾ നടത്തുന്നത് പവിഴപ്പുറ്റുകളുടെ സ്ഥിര നാശത്തിലേയ്ക്ക് നയിക്കും.<ref>Fox, H. E., & Caldwell, R. L. (2006). Recovery From Blast Fishing On Coral Reefs: A Tale of Two Scales. Ecological Applications, 16(5), 1631-1635. Retrieved October 25, 2009, from EBSCOhost.</ref> == നിയന്ത്രണം == === സമൂഹം നിയമപാലനത്തെ സഹായിക്കൽ === [[Tanzania|ടാൻസാനിയയിൽ]] ഫിഷറീസ് വിഭാഗവും ഗ്രാമങ്ങളും ഒരുമിച്ച് ഈ മത്സ്യബന്ധനരീതിക്കെതിരായി പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. ഇതു കാരണം പണ്ട് ഒരു ദിവസം 8 തവണയെങ്കിലും ഈ രീതി ഉപയോഗിച്ച് മത്സ്യബന്ധനം നടക്കുമായിരുന്നുവെങ്കിലും ഇപ്പോൾ ഒറ്റത്തവണപോലും ഇത് നടക്കുന്നില്ല എന്ന നിലയിലായിട്ടുണ്ട്. ഇന്തോനേഷ്യയിലും ഫിലിപ്പീൻസിലും തോട്ട പൊട്ടിച്ചുള്ള മീൻ പിടുത്തം തടയാനായി ഈ മാർഗ്ഗം ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്. [[Marine Protected Area|കടലിലെ സംരക്ഷിത മേഖലകൾ]] ഫലപ്രദമായി സംരക്ഷിക്കുന്നത് ഈ മത്സ്യബന്ധനരീതി തടയുന്നതിന് സഹായകമാകും.<ref name="Woodman, G. H. 2004">Woodman, G. H., Wilson, S. C., Li, V. Y., & Renneberg, R. (2004). A direction-sensitive underwater blast detector and its application for managing blast fishing. Marine Pollution Bulletin, 49(11), 964-973. Retrieved October 25, 2009, from ScienceDirect.</ref> ==അവലംബം== <references/> ==കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക്== * Bell J.D., Ratner B.D., Stobutzki I., Oliver J. Addressing the coral reef crisis in developing countries (2006) Ocean and Coastal Management, 49 (12), pp.&nbsp;976–985. * Cornish, Andrew S, and McKellar, David, A History of Fishing with Explosives and poisons in Hong Kong Waters. [http://worldfishcenter.org/Naga/nagainfo.htm NAGA] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130612055237/http://www.worldfishcenter.org/Naga/nagainfo.htm |date=2013-06-12 }}, the ICALRM Quarterly. July–September, 1998. pp.&nbsp;4–9. * Martin, G. (2002, May 30). [https://web.archive.org/web/20110524153816/http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?file=/chronicle/archive/2002/05/30/MN232485.DTL The depths of destruction. Dynamite fishing ravages Philippines' precious coral reefs.](archived from [http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?file=/chronicle/archive/2002/05/30/MN232485.DTL the original] on 2011-05-24) * Verheij E., Makoloweka S., Kalombo H. Collaborative coastal management improves coral reefs and fisheries in Tanga, Tanzania (2004) Ocean and Coastal Management, 47 (7-8 SPEC. ISS.), pp.&nbsp;309–320. ==പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ== * [http://www.coconutstudio.com/Fishing%20Methods%205%20-%20Coarse%20&%20Coarser.htm Coarse & Even Coarser Fishing] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081002034748/http://www.coconutstudio.com/Fishing%20Methods%205%20-%20Coarse%20%26%20Coarser.htm |date=2008-10-02 }} * [http://www.panda.org/what_we_do/how_we_work/conservation/marine/ Sustainable Fishing] * [http://coralreef.gov/international/mainb.html/ International Working Group Draft Report] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100612195502/http://coralreef.gov/international/mainb.html |date=2010-06-12 }} * [http://www.coral.org/node/130/ Exploitive Fishing] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100613093006/http://coral.org/node/130 |date=2010-06-13 }} * [http://www.youtube.com/watch?v=G-M43kM78Wg Blast Fishing] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151207025558/https://www.youtube.com/watch?v=G-M43kM78Wg |date=2015-12-07 }} {{fishing tackle|expanded=techniques}} {{fisheries and fishing}} [[വർഗ്ഗം:മത്സ്യബന്ധനം]] 1p55s1bvvdf7nzvjcn0h2dc4l3kd8nj 0 263144 4671543 4580825 2026-09-29T02:28:05Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671543 wikitext text/x-wiki {{PU|Pithavum Kanyakayum}} {{Infobox film | name = പിതാവും കന്യകയും | image = | caption = | alt = | director = [[രൂപേഷ് പോൾ]]<br>എൻ.കെ. സജീവ് മേനോൻ | producer =എൻ.കെ. സജീവ് മേനോൻ | story = [[ഇന്ദു മേനോൻ]] | screenplay = രൂപേഷ് പോൾ | starring = [[എം.ജി. ശശി]]<br />കൃപ<br>[[ശശി കലിംഗ]] | music = സന്ദീപ് ജയരാജ് | cinematography = സുഭാഷ് വി.കെ.<ref>കെ. പ്രദീപ് (2010 ജൂൺ 10). [http://www.thehindu.com/features/cinema/frames-of-excellence/article451624.ece "Frames of excellence"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131130113550/http://www.thehindu.com/features/cinema/frames-of-excellence/article451624.ece |date=2013-11-30 }}. ''[[The Hindu|ദി ഹിന്ദു]]''. ശേഖരിച്ചത് 10 ഒക്ടോബർ 2013.</ref> | editing = | studio = ഫെയിമസ് ഫിലിംസ് | distributor = | released = {{Film date|2013|10|04}} | runtime = 90 മിനിറ്റ് | country = ഇന്ത്യ | language = മലയാളം | budget = | gross = }} [[ഇന്ദു മേനോൻ|ഇന്ദു മേനോന്റെ]] 'പിതാവും കന്യകയും' എന്ന കഥയെ ആസ്പദമാക്കി [[രൂപേഷ് പോൾ]], [[എൻ.കെ. സജീവ്]] എന്നിവർ സംവിധാനം ചെയ്ത് 2013-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രമാണ് '''''പിതാവും കന്യകയും'''''. [[എം.ജി. ശശി]], കൃപ, [[ശശി കലിംഗ|കലിംഗ ശശി]] എന്നിവർ പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങളെ അവതരിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. ==പ്രമേയം== കൂട്ടുകാരിയുടെ പിതാവിനെ പ്രണയിച്ച് സ്വന്തം ജീവിതത്തിലേക്ക്‌ ആകർഷിക്കുന്ന പ്ലസ്ടു വിദ്യാർത്ഥിനിയുടെ കഥയാണ് ചിത്രത്തിന്റെ പ്രമേയം.<ref>{{cite news|title=കൂട്ടുകാരിയുടെ അച്‌ഛനെ പ്രണയിച്ച കന്യക|url=http://www.mangalam.com/cinema/latest-news/13978|accessdate=2013 ഒക്ടോബർ 11|newspaper=മംഗളം|date=2012 ഡിസംബർ 6|archive-date=2013-10-11|archive-url=https://archive.today/20131011113551/http://www.mangalam.com/cinema/latest-news/13978|url-status=bot: unknown}}</ref> [[അടയാളങ്ങൾ (ചലച്ചിത്രം)|അടയാളങ്ങൾ]] എന്ന ചിത്രത്തിന്റെ സംവിധായകനായ [[എം.ജി. ശശി]]യാണ് പിതാവിനെ അവതരിപ്പിക്കുന്നത്, കൃപ പ്ലസ്ടുക്കാരിയുടെ വേഷവും അവതരിപ്പിക്കുന്നു.<ref>{{cite news|title=വിവാദം കാത്തിരിക്കുന്ന പിതാവും കന്യകയും|url=http://malayalam.oneindia.in/movies/preview/2012/pithavum-kanyakayum-is-ready-to-release-105659.html|accessdate=2013 ഒക്ടോബർ 11|newspaper=വൺ ഇന്ത്യ|date=2012 നവംബർ 4|archive-date=2013-10-11|archive-url=https://archive.today/20131011115316/http://malayalam.oneindia.in/movies/preview/2012/pithavum-kanyakayum-is-ready-to-release-105659.html|url-status=bot: unknown}}</ref> ==അഭിനേതാക്കൾ== * [[എം.ജി. ശശി]] - ബാലചന്ദ്രൻ * [[കൃപ]] - ആഗ്നസ് * [[ശശി കലിംഗ]] ==അണിയറപ്രവർത്തകർ== * സംവിധാനം - [[രൂപേഷ് പോൾ]], [[എൻ.കെ. സജീവ്]] * നിർമ്മാണം - എൻ.കെ. സജീവ് * കഥ - [[ഇന്ദു മേനോൻ]] * ഛായാഗ്രഹണം - [[വി.കെ. സുഭാഷ്]] * സംഗീതം - സന്ദീപ് ജയരാജ് ==കാൻ ചലച്ചിത്ര മേള== 2010 മേയ് 17-ന് [[കാൻ ചലച്ചിത്രോത്സവം|കാൻ ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവലിൽ]] മാർക്ക് ഡ്യൂ വിഭാഗത്തിൽ പ്രദർശിപ്പിക്കാൻ അനുമതി ലഭിച്ചിരുന്നു.<ref>{{cite news|title='പിതാവും കന്യകയും'കാൻ മേളയിൽ|url=http://www.mathrubhumi.com/movies/malayalam/98230/|accessdate=2013 ഒക്ടോബർ 11|newspaper=മാതൃഭൂമി|date=2010 മെയ് 4|archive-date=2013-10-11|archive-url=https://archive.today/20131011113318/http://www.mathrubhumi.com/movies/malayalam/98230/|url-status=bot: unknown}}</ref> == അവലംബങ്ങൾ == {{RL|2}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== * [http://ml.msidb.org/m.php?6703 മലയാള സംഗീതം.ഓർഗ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250223200317/https://ml.msidb.org/m.php?6703 |date=2025-02-23 }} [[വർഗ്ഗം:2013-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:രൂപേഷ് പോൾ സംവിധാനം ചെയ്ത ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] fjwn18ugc1ufg7m7r2sgbqqbqukmhnv 0 266468 4671634 4582194 2026-09-29T10:44:57Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671634 wikitext text/x-wiki {{PU|Barrister George Joseph}} {{Needs image}} {{Infobox Person | name = ബാരിസ്റ്റർ ജോർജ് ജോസഫ് | image = | image_size = 150px | caption = | birth_name = | birth_date = {{birth date|1887|6|5}} | birth_place = | death_date = {{death date and age|1938|3|5|1887|6|5}} | death_place = | death_cause = | resting_place = | resting_place_coordinates = | residence = | nationality = [[ചിത്രം:Flag of India.svg|20px]] [[ഭാരതം|ഭാരതീയൻ]] | other_names = | known_for = [[ഹോംറൂൾ പ്രസ്ഥാനം]], [[വൈക്കം സത്യാഗ്രഹം]], [[നിവർത്തന പ്രക്ഷോഭം]] | education = | alma_mater = | employer = | occupation = | home_town = | title = | salary = | networth = | height = | weight = | term = | predecessor = | successor = | party = | boards = | religion = | spouse = സൂസൻ | partner = | children = | parents = | relations = | signature = | website = | footnotes = }} സ്വാതന്ത്ര്യസമരസേനാനി, [[വൈക്കം സത്യാഗ്രഹം|വൈക്കം സത്യാഗ്രഹത്തിലെ]] പോരാളി, [[തിരുവിതാംകൂർ]] [[നിവർത്തന പ്രക്ഷോഭം|നിവർത്തന പ്രക്ഷോഭത്തിന്റെ]] ശില്പികളിലൊരാൾ, [[ഗാന്ധിജി|ഗാന്ധിജിയുടെ]] [[യങ് ഇന്ത്യ]] പത്രത്തിന്റെ പത്രാധിപർ എന്നിങ്ങനെ പല നിലകളിൽ പ്രശസ്തനായിരുന്നു '''ബാരിസ്റ്റർ ജോർജ് ജോസഫ്''' (1887-1938) <ref name="m1">മഹച്ചരിതമാല - ജോർജ് ജോസഫ്, പേജ് - 217, ISBN 81-264-1066-3</ref>. [[ആനി ബസന്റ്|ആനി ബസന്റിന്റെ]] [[ഇന്ത്യൻ ഹോം റൂൾ പ്രസ്ഥാനം|ഹോംറൂൾ പ്രസ്ഥാനവുമായി]] ബന്ധപ്പെട്ടാണ്' 1916-ൽ അദ്ദേഹം രാഷ്ട്രീയത്തിലേക്കിറങ്ങിയത്. തിരുവിതാംകൂർ ഗവൺമെന്റിന്റെ ഭരണനയത്തെയും നടപടികളെയും വിമർശിച്ചുകൊണ്ട് നിവർത്തന പ്രക്ഷോഭ നേതാവായിരുന്ന [[സി. കേശവൻ]] 1935 മെയ് 11-നു ചെയ്ത [[കോഴഞ്ചേരി പ്രസംഗം|കോഴഞ്ചേരി പ്രസംഗത്തിൽ]] ബാരിസ്റ്റർ ജോർജ് ജോസഫ് ആയിരുന്നു അദ്ധ്യഷൻ<ref name="n1"/>. ==ജീവിതരേഖ== *1887 ജനനം *1909 ഉപരിപഠനം കഴിഞ്ഞ് ഇംഗ്ലണ്ടിൽനിന്നു തിരിച്ചെത്തി; മധുരയിൽ അഭിഭാഷകനായി *1916 ഹോംറൂൾ ലീഗിൽ ചേർന്നു *1918 ഹോംറൂൾ പ്രതിനിധിയായി ഇംഗ്ലണ്ടിലേക്ക് *1920 അഭിഭാഷകവൃത്തി ഉപേക്ഷിച്ചു *1924 വൈക്കം സത്യാഗ്രഹത്തിൽ ജയിലിലായി *1925 കോൺഗ്രസ് വിട്ടു *1932 നിവർത്തന പ്രക്ഷോഭം *1935 അഖില തിരുവിതാംകൂർ രാഷ്ട്രീയ സമ്മേളനം *1937 ലെജിസ്ലേറ്റീവ് അസംബ്ലിയിൽ അംഗം *1938 മരണം ==ആദ്യകാലം== [[ചെങ്ങന്നൂർ|ചെങ്ങന്നൂരിൽ]] 1887 ജൂൺ 5-ന് സി.ഐ. ജോസഫും സാറാമ്മയുടേയും മകനായി ജോർജ് ജോസഫ് ജനിച്ചു<ref name="m1"/>. പ്രശസ്ത പത്രപ്രവർത്തകനായ [[പോത്തൻ ജോസഫ്]], ഗ്വാളിയോറിലെ ലക്ഷ്മീഭായ് കോളേജ് ഒഫ് ഫിസിക്കൽ എജ്യൂക്കേഷന്റെ പ്രിൻസിപ്പലുമായിരുന്ന ഡോ. പി.എം. മാത്യു എന്നിവർ ഇളയ സഹോദരങ്ങളായിരുന്നു<ref name="m1"/>. ==പൊതു ജീവിതം== 1916-ൽ ഹോംറൂൾ ലീഗിൽ ചേർന്നു. ഇന്ത്യയുടെ സ്വയംഭരണപ്രശ്നം ബ്രിട്ടനിലവതരിപ്പിക്കാൻ 1918-ൽ [[ആനി ബസന്റ്|ആനി ബസന്റയച്ച]] മൂന്നംഗ സംഘത്തിൽ ജോർജുമുണ്ടായിരുന്നു<ref name="m1"/>. മോത്തിലാൽ നെഹ്രുവിന്റെ "ദി ഇൻഡിപ്പെൻഡന്റ്" എന്ന പത്രത്തിന്റേയും ഗാന്ധിജിയുടെ 'യങ്ങ് ഇന്ത്യ'യുടേയും പത്രാധിപരായിരുന്നു<ref name="m1"/> അക്കാലത്ത്. 1924-ൽ [[വൈക്കം സത്യാഗ്രഹം]] നടന്നപ്പോൾ അതിൽ പങ്കെടുത്ത് ജയിലിലായി. തിരുവിതാംകൂർ സർക്കാർ ജോലികളിലും നിയമസഭയിലും ക്രൈസ്തവർ, മുസ്ലീങ്ങൾ, ഈഴവർ തുടങ്ങിയ പിന്നാക്ക വിഭാഗങ്ങൾക്ക് ജനസംഖ്യാനുപാതികമായി പ്രാതിനിധ്യം വേണമെന്നാവശ്യപ്പെട്ട് 1932-ൽ ആരംഭിച്ച [[നിവർത്തന പ്രക്ഷോഭം|നിവർത്തന പ്രക്ഷോഭത്തിൽ]] പങ്കെടുത്തു<ref name="n1">{{Cite web |url=http://ckesavan.com/Nivarthanas_Prakshobham_%28Malayalam%29.php |title=നിവർത്തന പ്രക്ഷോഭം (1933-37) - പ്രഫ. കെ.കെ. കുസുമൻ |access-date=2013-11-19 |archive-date=2013-09-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130905231410/http://ckesavan.com/Nivarthanas_Prakshobham_(Malayalam).php |url-status=dead }}</ref>. അതേ വർഷം ചമ്പക്കുളത്ത് നടന്ന കത്തോലിക്ക കോൺഗ്രസ് സമ്മേളനാദ്ധ്യക്ഷനും ജോർജായിരുന്നു<ref name="m1"/>. തിരുവിതാംകൂർ സ്റ്റേറ്റ് കോൺഗ്രസിന്റെ പിറവിയിലേക്ക് നയിച്ച 1935-ലെ തിരുവിതാംകൂർ രാഷ്ട്രീയ സമ്മേളനം നടന്നത് ജോർജിന്റെ അധ്യക്ഷതയിലായിരുന്നു<ref name="m1"/>. 1924-ൽ കേരളത്തിലെ ഒരു വൻപ്രളയത്തിൽ ഗാന്ധിജി പ്രവർത്തിക്കാനായി മുന്നോട്ടുവരികയും ഒരു ലക്ഷം രുപ പ്രളയക്കെടുതികൾക്കായി സമാഹരിക്കുകയും ചെയ്തു. ഈ പണം ഫലപ്രദമായി വിനിയോഗിക്കാനുള്ള പദ്ധതി രൂപീകരിക്കാനായി [[ഗാന്ധിജി]] വിശ്വസ്തനായ അനുയായി ബാരിസ്റ്റർ ജോർജ് ജോസഫിനെയാണ് ഏൽപ്പിച്ചിരുന്നത്. പാവങ്ങൾക്കു വീടുവച്ചുകൊടുക്കുക, [[ചർക്ക]]യിൽ നൂൽനൂൽക്കുന്നതിന് പരിശീലനം നൽകുക, തുടങ്ങിയവയുൾപ്പെട്ട വിവിധ പദ്ധതികളാണ് അദ്ദേഹം തയ്യാറാക്കിയിരുന്നത്. == സ്വാതന്ത്ര്യ സമരത്തിലെ പങ്ക് == ജോസഫ് ലണ്ടനിൽ നിന്നും തിരിച്ചെത്തിയപ്പോൾ മധുരയിലേക്ക് മാറുന്നതിനു മുമ്പ് അദ്ദേഹം മദ്രാസിൽ പ്രാക്ടീസ് തുടങ്ങി. ഗാന്ധി, സി. രാജഗോപാലാചാരി , ശ്രീനിവാസ് അയ്യങ്കാർ , കെ. കാമരാജ് എന്നിവരുടെ സന്ദർശന വേളയിൽ മധുരയിലെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ വീടിനടുത്ത നിരവധി സ്വാതന്ത്ര്യ സമരങ്ങളിൽ അദ്ദേഹം പങ്കെടുത്തിരുന്നു. [[സുബ്രഹ്മണ്യ ഭാരതി ]] ജോസഫിന്റെ വസതിയിൽ താമസിക്കുമ്പോൾ ഒരു വിഖ്യാതമായ ദേശീയ ഗാനം ആലപിച്ചിരുന്നു. '''ഹോം റൂൾ ആൻഡ് നോൺ കോ ഓപ്പറേഷൻ ചലനങ്ങൾ''' 29-ആമത്തെ വയസ്സിൽ, [[ആനിബസന്റ്]] ഇംഗ്ലണ്ടിലേക്കു പോകാൻ [[Syed Hussain |സയീദ് ഹുസൈൻ]] , [[ബി.വി. നരസിംഹൻ]] എന്നിവരുമായി ഹോം റൂളിനെക്കുറിച്ച് സംസാരിച്ചു. ബ്രിട്ടീഷുകാർ ഈ സമരം പരാജയപ്പെടുത്തുകയും, ബേസന്റ് കപ്പൽ ജിബ്രാൾട്ടറിൽ എത്തിച്ചേർന്നപ്പോൾ അവരെ അറസ്റ്റു ചെയ്യുകയും തുടർന്ന് അവരെ ഇന്ത്യയിലേക്ക് മടക്കിഅയക്കുകയും ചെയ്തു. <ref name="books.google">{{cite book|last=Muthiah|first=S.|title=A Madras Miscellany|year=2011|publisher=East West Books|location=Chennai|url=https://books.google.com/books?id=QHtZG8beGy4C&pg=PT526&dq=%22george+joseph%22+madurai#v=onepage&q&f=false|isbn=9789380032849}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> വിക്ടോറിയ എഡ്വേർഡ് ഹാളിൽ നടത്തിയ പ്രസംഗത്തിൽ പി. വരദരാജുലു നായിഡു അറസ്റ്റിലായപ്പോൾ ജോർജ് ജോസഫിന് സി. രാജഗോപാലാചാരിയുടെ സഹായം നൽകി. മധുരയിലെ റൗലറ്റ് സത്യാഗ്രഹത്തിന്റെ നേതാവായിരുന്നു ജോസഫ്, സത്യാഗ്രഹത്തിലെ യോഗങ്ങളും പരിപാടികളും ഹർത്താലുകളും സംഘടിപ്പിച്ചു. നിസ്സഹകരണ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ കാലത്ത് അദ്ദേഹം തന്റെ ലാഭകരമായ നിയമവ്യവസ്ഥ ഉപേക്ഷിക്കുകയും പ്രസ്ഥാനത്തിൽ ചേരുകയും ചെയ്തു. <ref name="thehindu_a">{{cite news|title=Madurai's very own freedom fighters|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-editorialfeatures/article3671344.ece?css=print|accessdate=4 February 2013|newspaper=The Hindu|date=23 July 2012}} {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> '''റോസാപ്പൂ ഡുറൈ''' [[Simon Commission|സൈമൺ കമ്മീഷനെതിരായ]] സമരത്തിൽ ജോസഫ് [[മധുര]]യിലെ കോൺഗ്രസുകാർക്ക് നേതൃത്വം നൽകി. 1929- ൽ മധുരയെ സന്ദർശിക്കുമ്പോൾ കമ്മീഷനെതിരെ പ്രകടനം നടത്താൻ ആയിരക്കണക്കിന് പ്രവർത്തകരെ തിരുമലൈ നായക് മഹലിൽ ഏർപ്പാടാക്കി. <ref> "George Joseph, a true champion of subaltern". The Hindu. 19 July 2011. Retrieved 4 February 2013. </ref><ref>{{cite book|last=Ganeshram|first=S|title=History of People and Their Environs|year=2011|publisher=Bharathi Puthakalayam|location=Tamil Nadu|page=470|url=https://books.google.com/books?id=crxUQR_qBXYC&pg=PA470&dq=%22george+joseph%22+madurai#v=onepage&q=%22george%20joseph%22%20madurai&f=false|isbn=9789380325910}}</ref> പിന്നീട്, 1933- ൽ [[വിരുദുനഗർ ഗൂഢാലോചന]] കേസിൽ [[കാമരാജ്]] ഇടപെട്ടപ്പോൾ , [[വരദരാജുലു നായിഡു]] അദ്ദേഹത്തിനുവേണ്ടി വാദിച്ചു, എല്ലാ കുറ്റങ്ങളെയും ഒഴിവാക്കി വിജയിക്കുകയും ചെയ്തു. ക്രിമിനൽ ട്രൈബ്സ് ആക്ട് (സി.ടി.എ) ക്കെതിരെ അദ്ദേഹം രോഷം പ്രകടിപ്പിച്ചു . [[Piramalai kallar| പിരമലൈകല്ലാർ]] , [[Maravars|മറവാറുകൾ]] തുടങ്ങിയ സമുദായങ്ങളെ കുറ്റവാളികളാക്കി. ഇത് അദ്ദേഹത്തെ പ്രതികൂലമായി ബാധിച്ചു. അദ്ദേഹം കോടതികളിൽ അവരെ നേരിടുകയും യുദ്ധത്തിനെതിരെ പത്രങ്ങളിൽ വ്യാപകമായി എഴുതിക്കുകയും, '''റോസാപു ഡുറൈ''' എന്നു വിളിക്കുകയും ചെയ്തു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കല്ലറപ്രാർത്ഥന അദ്ദേഹത്തിന്റെ മരണ വാർഷികത്തോടനുബന്ധിച്ച് തുടർന്നു. <ref>{{cite web|title=SOME PROMINENT LEADERS OF THE FREEDOM STRUGGLE IN KERALA|url=http://pib.nic.in/feature/feyr98/fe0898/f0308982.html|publisher=Press Information Bureau|accessdate=4 February 2013}}</ref> == അവലംബങ്ങൾ == {{reflist}} ==പുറം കണ്ണികൾ== # [http://josephclan.com/barristergjpartone.htm Family Website of George Joseph] # http://www.chandrikadaily.com/contentspage.aspx?id=46341 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305075617/http://www.chandrikadaily.com/contentspage.aspx?id=46341 |date=2016-03-05 }} # http://www.puzha.com/malayalam/bookstore/content/books/html/utf8/5578.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304131743/http://www.puzha.com/malayalam/bookstore/content/books/html/utf8/5578.html |date=2016-03-04 }} # http://www.amazon.com/dp/8189716743 {{IndiaFreedomLeaders}} [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യസമരസേനാനികൾ]] [[വർഗ്ഗം:1887-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സ്വാതന്ത്ര്യ സമര സേനാനികൾ]] i9s367v01scq2gwfxm15taxes2059ao 0 269114 4671445 4631806 2026-09-28T16:17:41Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671445 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Drishyam}} {{Infobox film | name = ദൃശ്യം | image = [[File:DrishyamMovie.jpg|center|350px]] | caption = <center>''തിയറ്റേർ റീലിസ് പോസ്റ്റർ'' | director = [[ജിത്തു ജോസഫ്]] | producer = [[ആന്റണി പെരുമ്പാവൂർ]] | writer = [[ജിത്തു ജോസഫ്]] | starring = [[മോഹൻലാൽ]]<br>[[മീന]]<br>[[കലാഭവൻ ഷാജോൺ]]<br>[[സിദ്ദിഖ് (നടൻ)|സിദ്ദിഖ്]]<br>ആശ ശരത്<br>അൻസിബ | music = അനിൽ ജോൺസൺ<br>വിനു തോമസ്<br>'''പശ്ചാത്തലസംഗീതം:'''<br>അനിൽ ജോൺസൺ | cinematography = സുജിത് വാസുദേവ് | editing = [[അയൂബ് ഖാൻ]] | studio = ആശിർവാദ് സിനിമാസ് | distributor = ആശിർവാദ് റിലീസ് Through മാക്സ്‌ലാബ് സിനിമാസ് ആൻഡ് എന്റർടൈൻമെന്റ്സ് || released = {{Film date|df=yes|2013|12|19}} | runtime = 164 മിനിറ്റ് | country = [[ഇന്ത്യ]] | language = [[മലയാളം]] | budget = Rs.4.60 കോടി<ref name="Gautaman Bhaskaran">{{cite news |title=Mohanlal's aam aadmi is a surprise hit in Drishyam |url=http://www.hindustantimes.com/regional/mohanlal-s-aam-aadmi-is-a-surprise-hit-in-drishyam/article1-1170864.aspx |work=Hindustan Times |date=9 January 2014 |last=Bhaskaran |first=Gautaman |accessdate=12 January 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150310084453/http://www.hindustantimes.com/regional/mohanlal-s-aam-aadmi-is-a-surprise-hit-in-drishyam/article1-1170864.aspx |archivedate=10 March 2015 }}</ref> | box ofice = Rs.75 കോടി }} [[മോഹൻലാൽ|മോഹൻലാലും]] [[മീന|മീനയും]] പ്രധാനവേഷങ്ങളിലഭിനയിച്ച [[ജിത്തു ജോസഫ്]] രചനയും സംവിധാനവും നിർവഹിച്ച് 2013-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ഒരു [[മലയാളചലച്ചിത്രം|മലയാളം]] [[ത്രില്ലർ]] [[ചലച്ചിത്രം|ചലച്ചിത്രമാണ്]] '''ദൃശ്യം'''.<ref>[http://www.sify.com/mobile/movies/jeethu-s-mohanlal-film-is-drishyam-news-malayalam-nizlvhhaigb.html "Jeethu's Mohanlal film is 'Drishyam'"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141025121555/http://www.sify.com/mobile/movies/jeethu-s-mohanlal-film-is-drishyam-news-malayalam-nizlvhhaigb.html |date=2014-10-25 }}. [[Sify.com]]. August 25, 2013. Retrieved December 20, 2013.</ref> [[ആശിർവാദ് സിനിമാസ്|ആശിർവാദ് സിനിമാസിന്റെ]] ബാനറിൽ [[ആന്റണി പെരുമ്പാവൂർ]] ആണ് ഈ ചിത്രം നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്. മോഹൻലാൽ ഒരു മലയോര കർഷകനായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്ന ഈ ചിത്രത്തിൽ മീനയാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭാര്യയായി അഭിനയിക്കുന്നത്. വിനു തോമസാണ് ചിത്രത്തിന്റെ സംഗീതസംവിധാനം നിർവഹിച്ചിരിക്കുന്നത്. അനിൽ ജോൺസൺ ചിത്രത്തിന് പശ്ചാത്തലസംഗീതം ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നു. സുജിത് വാസുദേവാണ് ഈ ചിത്രത്തിന്റെ ഛായാഗ്രാഹകൻ. [[തൊടുപുഴ|തൊടുപുഴയിലും]] സമീപപ്രദേശങ്ങളിലുമായാണ് ദൃശ്യത്തിന്റെ ചിത്രീകരണം നടത്തിയിരിക്കുന്നത്.<ref name=prod1>Vijay George (November 21, 2013). [http://www.thehindu.com/features/cinema/cinema-columns/on-location-drishyam-the-family-guys-predicament/article5375009.ece/ "On Location: Drishyam - The family guy’s predicament"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131228021751/http://www.thehindu.com/features/cinema/cinema-columns/on-location-drishyam-the-family-guys-predicament/article5375009.ece |date=2013-12-28 }}. ''[[The Hindu]]''. Retrieved December 20, 2013.</ref> ദൃശ്യം 150 ദിവസം പിന്നിട്ടു തിയറ്ററിൽ നിറഞ്ഞ് പ്രദർശിപ്പിച്ചു. [[ദൃശ്യം (ചലച്ചിത്ര പരമ്പര)|ദൃശ്യം ചലച്ചിത്ര പരമ്പരയിലെ]] ആദ്യത്തെ ചിത്രമാണിത്. ഈ ചിത്രത്തിന്റെ രണ്ടാം ഭാഗം ഉണ്ടാകുമെന്നും,ലോക്ക് ഡൗണിനുശേഷം ഷൂട്ടിംഗ് ആരംഭിക്കാം എന്നും [[മനോരമ]] ന്യൂസിന് നൽകിയ അഭിമുഖത്തിൽ [[മോഹൻലാൽ]] പറഞ്ഞു. തുടർന്ന്, ദൃശ്യത്തിന്റെ രണ്ടാം ഭാഗമായ 'ദൃശ്യം 2' 2021 ഫെബ്രുവരി 19 ന് ആമസോൺ പ്രൈം വീഡിയോയിലൂടെ ഒ.ടി.ടി ആയി റിലീസ് ചെയ്തു. ==കഥാസംഗ്രഹം== [[ഇടുക്കി ജില്ല|ഇടുക്കി ജില്ലയിലെ]] രാജാക്കാട് കേബിൾ ടി.വി. സ്ഥാപനം നടത്തുകയാണ് ജോർജുകുട്ടി ([[മോഹൻലാൽ]]). ജോർജുകുട്ടി ഒരു സിനിമാ പ്രേമിയാണ്. അനാഥനായ ജോർജുകുട്ടിക്ക് താങ്ങും തണലും ഭാര്യ റാണിയും (മീന) മക്കളായ അഞ്ജുവും അനുവുമാണ് (അൻസിബ, എസ്തേർ). മൊബൈൽ ഫോൺ ഉപയോഗിക്കാത്ത, പത്രം വായിക്കാത്ത ജോർജുകുട്ടി ഏറ്റവും കൂടുതൽ സ്വാധീനിക്കുന്നത്‌ ചലച്ചിത്രങ്ങളും അതിലെ ദൃശ്യങ്ങളുമാണ്‌. തങ്ങളുടെ കാര്യം മാത്രം നോക്കി ജീവിക്കുന്ന ഈ നാലംഗ കുടുംബം അസാധാരണമായൊരു പ്രതിസന്ധിയിൽ പെടുന്നു. ജോർജുകുട്ടിയുടെ കൗമാരക്കാരിയായ മകൾ അഞ്‌ജു ഒരു കൊലപാതകത്തിനുത്തരവാദിയാകുന്നു. കൊല്ലപ്പെടുന്നത്‌ പോലീസ്‌ ഐ.ജിയുടെ മകനും. ആ കുറ്റകൃത്യത്തിൽ നിന്ന് ഭാര്യയേയും മക്കളേയും രക്ഷപ്പെടുത്താൻ നാലാം ക്ലാസ്‌ വിദ്യാഭ്യാസം മാത്രമുള്ള ജോർജുകുട്ടി നടത്തുന്ന ബുദ്ധിപൂർവമായ നീക്കങ്ങളാണ് സിനിമയുടെ പ്രമേയം. == അഭിനേതാക്കൾ == * [[മോഹൻലാൽ]] - ജോർജ്ജുകുട്ടി * [[മീന]] - റാണി * [[അൻസിബ ഹസ്സൻ]] - അഞ്ജു * [[എസ്തർ അനിൽ]] - അനുമോൾ * [[സിദ്ദിഖ് (നടൻ)|സിദ്ദിഖ്]] - പ്രഭാകർ * [[ആശ ശരത്]] - ഐ.ജി. ഗീത പ്രഭാകർ * [[കലാഭവൻ ഷാജോൺ]] - സഹദേവൻ * [[ഇർഷാദ്]] - എസ്. ഐ. സുരേഷ് ബാബു * [[നീരജ് മാധവ്]] - മോനിച്ചൻ * [[അനീഷ് മേനോൻ]] - രാജേഷ് * [[കുഞ്ചൻ]] - കോൺസ്റ്റബിൾ മാധവൻ * [[കോഴിക്കോട് നാരായണൻ നായർ]] - സുലൈമാൻ * ബൈജു. വി. കെ - സോമൻ * [[പി. ശ്രീകുമാർ]] - റാണിയുടെ അച്ഛൻ * [[ശോഭ മോഹൻ]] - റാണിയുടെ അമ്മ * റോഷൻ ബഷീർ - വരുൺ പ്രഭാകർ * [[കലാഭവൻ റഹ്മാൻ]] - ബസ് കണ്ടക്ടർ * കൂട്ടിക്കൽ ജയചന്ദ്രൻ - ബസ് കണ്ടക്ടർ * ബാലാജി ശർമ്മ - ഹോട്ടൽ ഓണർ * കലാഭവൻ ഹനീഫ - തിയേറ്റർ ഓപ്പറേറ്റർ * [[ആന്റണി പെരുമ്പാവൂർ]] - ആന്റണി * [[പ്രദീപ് ചന്ദ്രൻ]]- സബ് ഇൻസ്‌പെക്ടർ *[[നിഷ സാരംഗ്]] - സ്കൂൾ പ്രിൻസിപ്പൽ *[[ജിത്തു ജോസഫ്]] - പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ കെട്ടിടത്തിൻ്റെ കോൺട്രാക്ടർ == നിർമ്മാണം == [[മെമ്മറീസ്]] എന്ന ചിത്രത്തിനു മുമ്പ് തന്നെ [[ജിത്തു ജോസഫ്]] ദൃശ്യത്തിന്റെ രചന നിർവഹിച്ചിരുന്നു. അദ്ദേഹം പറയുന്നു, "[[മൈ ബോസ്|മൈ ബോസിന്റെ]] പ്രഖ്യാപനത്തിനും ചിത്രീകരണത്തിനുമിടയിലായാണ് ഞാൻ ദൃശ്യം എഴുതിയത്".<ref name=prod2>Parvathy Nambidi (December 19, 2013). [http://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/Drishyam-On-a-Family-Outing/2013/12/19/article1953585.ece "Drishyam: On a Family Outing"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140824061032/http://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/Drishyam-On-a-Family-Outing/2013/12/19/article1953585.ece |date=2014-08-24 }}. ''[[The New Indian Express]]''. Retrieved December 20, 2013.</ref> സംവിധായകന്റെ മുൻചിത്രങ്ങളിൽ നിന്നും തീർത്തും വ്യത്യസ്തമാണ് ദൃശ്യം. അദ്ദേഹം പറയുന്നു, "വ്യത്യസ്ത ചിത്രങ്ങൾക്ക് വ്യത്യസ്ത പരിചരണമാണ് വേണ്ടത്. മെമ്മറീസ് എന്ന ചിത്രത്തിനു വേണ്ടി ഞാൻ കുറേയധികം കഠിനാദ്ധ്വാനം ചെയ്തു എന്തെന്നാൽ ആ ചിത്രത്തിൽ ധാരാളം ട്വിസ്റ്റുകളും ടേണുകളും ഉണ്ടായിരുന്നതോടൊപ്പം ചിത്രത്തിന്റെ വിഷയം വളരെയധികം പ്രാധാന്യമർഹിക്കുന്ന ഒന്നുമായിരുന്നു. എന്നാൽ ദൃശ്യം എന്നത് പ്രത്യേക പ്രയത്നങ്ങൾ എടുക്കേണ്ടതില്ലാത്ത പൂർണ്ണമായും തിരക്കഥയിൽ അധിഷ്ഠിതമായ ചിത്രമാണ്. പൂർണ്ണമായും തിരക്കഥയിൽ നിന്നുകൊണ്ട് ചിത്രീകരിച്ചതിനാൽ, അദ്ധ്വാനം കൂടാതെ ചിത്രീകരണം പൂർത്തീകരിക്കാൻ കഴിഞ്ഞു."<ref name=prod2/> ==മറ്റ് ഭാഷകളിലെ പതിപ്പുകൾ== ''ദൃശ്യം'' പല ഭാഷകളിലേക്ക് പുനർനിർമ്മിച്ചു. ചിത്രത്തിന്റെ ഇന്ത്യൻ റീമേക്ക് അവകാശം {{INR}} 15.5 കോടിക്ക് വിറ്റു.<ref> name="Gautaman Bhaskaran" </ref> എല്ലാ പതിപ്പുകളും വിജയകരമായിരുന്നു. <ref>{{Cite news |last=Srivathsan Nadadhur |date=4 August 2015 |title=High 'five' for Drishyam's deception |work=[[The Hindu]] |url=http://www.thehindu.com/features/metroplus/high-five-for-drishyams-deception/article7499422.ece |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171009042057/http://www.thehindu.com/features/metroplus/high-five-for-drishyams-deception/article7499422.ece |archive-date=9 October 2017 |df=dmy-all}}</ref> <ref>{{Cite news |last=Wei |first=Xu |date=7 December 2019 |title=Latest festive films ready to be unleashed |work=[[Shanghai Daily]] |url=https://www.shine.cn/feature/entertainment/1912077548/ |access-date=14 December 2019}}</ref> {| class="wikitable" !style="background:LightSteelBlue;"|ഭാഷ !style="background:LightSteelBlue;"|പേര് !style="background:LightSteelBlue;"|സംവിധായകൻ !style="background:LightSteelBlue;"|വർഷം !style="background:LightSteelBlue;"|കുറിപ്പുകൾ |- |[[മലയാളം]] |ദൃശ്യം |[[ജിത്തു ജോസഫ്]] |2013 |യഥാർത്ഥ പതിപ്പ് |- |[[Kannada|കന്നഡ]] |''ദൃശ്യ'' |[[P. Vasu| പി.വാസു]]. |2014 |റീമേക്ക് |- |[[Telugu|തെലുങ്ക്]] |''[[ദൃശ്യം (തെലുങ്ക്)|ദൃശ്യം]]'' |[[ശ്രീപ്രിയ]] |2014 |റീമേക്ക് |- | [[Tamil|തമിഴ്]] |'' പാപനാസം '' |[[ജിത്തു ജോസഫ്]] |2015 |റീമേക്ക് |- |[[Hindi|ഹിന്ദി]] |''ദൃശ്യം'' |നിഷികാന്ത് കമത് |2015 |റീമേക്ക് |- |[[Sinhala language|സിൻഹാല]] |'' ധർമയുദ്ധ '' |ചെയ്യാർ രവി<ref>{{Cite news |date=2 May 2016 |title=And now in Sinhala... |work=[[Daily News (Sri Lanka)|Daily News]] |location=Sri Lanka |url=http://dailynews.lk/2016/05/02/features/80342 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170728161339/http://dailynews.lk/2016/05/02/features/80342 |archive-date=28 July 2017 |df=dmy-all}}</ref> |2017 |റീമേക്ക് |- |[[Chinese language|ചൈനീസ്]] |'' ഷീപ് വിത്തൗട്ട് ഷേപർഡ് '' |സാം ക്വാഹ്<ref>{{Cite news |last=Digital Native |date=14 September 2017 |title=Mohanlal's 'Drishyam' to be remade in Chinese |work=[[The News Minute]] |url=https://www.thenewsminute.com/article/mohanlals-drishyam-be-remade-chinese-68414 |access-date=14 December 2019}}</ref> |2019 |റീമേക്ക് |- |} ==സിനിമയുടെ രണ്ടാം ഭാഗം== ദൃശ്യം സിനിമയുടെ വിജയത്തിനു ശേഷം കഥയുടെ തുടർച്ചയായ [[ദൃശ്യം 2]] എന്ന സിനിമ 2021ൽ പുറത്തിറങ്ങി. [[ദൃശ്യം 2]] കോവിഡ്-19 രോഗത്തിൻ്റെ വ്യാപനത്തിൻ്റെ കാരണത്താൽ തിയറ്റർ റിലീസ് ഉണ്ടായില്ല. ആമസോൺ പ്രൈം വിഡിയോ എന്ന ഒ.ടി.ടി സംവിധാനത്തിലൂടെയാണ് പ്രദർശനത്തിനെത്തിയത്. ഈ സിനിമയുടെ മൂന്നാം ഭാഗം [[ദൃശ്യം 3]] 2026 മെയ് 21 ന് പുറത്തിറങ്ങും. == ഇതു കൂടി കാണുക == * [[എക്കാലത്തെയും മികച്ച കളക്ഷൻ നേടിയ മലയാള ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] * [[ദൃശ്യം (ചലച്ചിത്ര പരമ്പര)]] * [[ദൃശ്യം 2]] * [[ദൃശ്യം 3]] == അവലംബം == {{Reflist}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == ; നിരൂപണം * [https://web.archive.org/web/20131229051352/http://www.mathrubhumi.com/movies/review/415912/ ദൃശ്യാതീതം ഈ ദൃശ്യാനുഭവം] (''[[മാതൃഭൂമി]]'') * [https://web.archive.org/web/20131226200527/http://www.mangalam.com/cinema/movie-reviews/130961 അമ്പരിപ്പിക്കുന്ന ദൃശ്യം] (''[[മംഗളം]]'') * [https://web.archive.org/web/20131229051704/http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=15748415&programId=1074209438&BV_ID=@@@&channelId=-1073750705&tabId=3 അതിമനോഹരം, ദൃശ്യസുന്ദരം] (''[[മലയാള മനോരമ]]'') * [https://web.archive.org/web/20131226223620/http://movieraga.indulekha.com/2013/12/21/review-drishyam/ ദൃശ്യം] (മൂവിരാഗ) * [https://web.archive.org/web/20131226215555/http://malayalam.webdunia.com/entertainment/film/review/1312/19/1131219058_1.htm മോഹൻലാൽ മണ്ണിലേക്കിറങ്ങി; പച്ചയായ ജീവിതം പ്രേക്ഷകഹൃദയത്തെ തൊട്ടു- ‘ദൃശ്യം‘ റിവ്യൂ] (Webdunia) * [https://web.archive.org/web/20131228054650/http://www.indiavisiontv.com/2013/12/25/290902.html 'ദൃശ്യം'- ബോക്‌സ് ഓഫീസ് റിവ്യൂ] ([[ഇന്ത്യാവിഷൻ]]) * [https://web.archive.org/web/20131227183842/http://www.chithravishesham.com/2013/12/review-drishyam.html ദൃശ്യം: കണ്ടറിയേണ്ടൊരു ചിത്രം!] (ചിത്രവിശേഷം) {{JeethuJoseph}} [[വർഗ്ഗം:ജിത്തു ജോസഫ് സം‌വിധാനം ചെയ്ത ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:2013-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:മികച്ച ജനപ്രിയ ചിത്രത്തിനുള്ള കേരളസംസ്ഥാന സർക്കാർ പുരസ്കാരം നേടിയ ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:മറ്റ് ഭാഷകളിലേക്ക് പുനഃനിർമ്മിക്കപ്പെട്ട മലയാള ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:മോഹൻലാൽ- മീന ജോഡി]] axgvntywa321mpv9851he758lj7l48f 0 271729 4671456 2332558 2026-09-28T16:21:21Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671456 wikitext text/x-wiki {{About||ബംഗാളി നോവൽ ദേവദാസ് |ദേവദാസ്}} {{Infobox Film | name = ദേവദാസ് | image = Devdas 1955 film poster.jpg | image_size = | caption = Theatrical poster | director = [[ബിമൽ റോയ്]] | producer = ബിമൽ റോയ് | writer = '''Screenplay:''' [[Nabendu Ghosh]]<br />'''Dialogue:''' [[Rajinder Singh Bedi]] | based on = {{based on|''[[ദേവദാസ്]]''|[[ശരത്ചന്ദ്ര ചതോപാധ്യായ്]]}} | narrator = ബിമൽ റോയ് | starring = [[ദിലീപ് കുമാർ]]<br />[[വൈജയന്തിമാല]]<br />[[സുചിത്ര സെൻ]]<br />[[മോട്ടിലാൽ രാജവൻശ്]] | music = [[സച്ചിൻ ദേവ് ബർമൻ]] | cinematography = [[കമൽ ബോസ്]] | editing = | distributor = ബിമൽ റോയ് പ്രൊഡക്ഷൻസ്n<br />മോഹൻ ഫിലിംസ് | studio = [[മെഹബൂബ് സ്റ്റുഡിയോ]]<br />[[ഫിലിമിസ്താൻ]] | released = {{Film date|1955|01|01|df=y}} | runtime = 159 minutes | country = ഇന്ത്യ | language = ഹിന്ദി | budget = | gross = {{INR}}1,00,00,000 (1955) | preceded_by = | followed_by = }} [[ശരത്ചന്ദ്ര ചതോപാധ്യായ്|ശരത്ചന്ദ്ര ചതോപാധ്യായുടെ]] [[ബംഗാളി ഭാഷ]] നോവലായ [[ദേവദാസ്|ദേവദാസിനെ]] ആസ്പദമാക്കി [[ബിമൽ റോയ്]] സംവിധാനം ചേയ്ത 1955-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ [[ഹിന്ദി]] ചലച്ചിത്രമാണ് '''ദേവദാസ്'''.<ref name=hindu1/> ==അഭിനേതാക്കൾ== * [[ദിലീപ് കുമാർ]] .. ദേവദാസ് മുഖർജി * [[വൈജയന്തിമാല]] .. [[ചന്ദ്രമുഖി (കഥാപാത്രം)|ചന്ദ്രമുഖി]] * [[സുചിത്ര സെൻ]] .. പാർവതി ചക്രബൊർത്തി/പാറൊ * മോട്ടിലാൽ രാജവൻശ് .. ചുന്നി ബാബു * നാസിർ ഹുസ്സൈൻ .. ധർമദാസ് * മുരദ് .. ദേവദാസിന്റെ അച്ചൻ * പ്രതിമ ദേവി .. ദേവദാസിന്റെ അമ്മ * ശിവരാജ് .. പാർവതിയുടെ അച്ചൻ * ഇഫ്തേക്കർ .. ബ്രിജുദാസ് * [[പ്രാൺ]] * ജോണി വാക്കർ ==അവലംബം== {{reflist|refs= <ref name=hindu1>{{cite web|title=Devdas (1955)|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-fridayreview/article657430.ece|publisher=thehindu.com|accessdate=2014 ജനുവരി 18|archive-url=https://web.archive.org/web/20121102201456/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-fridayreview/article657430.ece|archive-date=2012-11-02|url-status=dead}}</ref> }} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== * {{imdb title|0047990|ദേവദാസ്}} [[വർഗ്ഗം:ഹിന്ദി ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] f8njq6r8a5zp767o5lc0ge7mvpkups0 0 273488 4671536 4618147 2026-09-29T01:56:25Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671536 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|P.S. Puninchithaya}} {{Infobox person | name = പി.എസ്. പുണിഞ്ചിത്തായ | image = Puninchitha at Kollam2019.jpg | alt = | caption = പി.എസ്. പുണിഞ്ചിത്തായ | birth_date = | birth_place = [[കാസർഗോഡ്]], [[കേരളം]] | death_date = | death_place = | nationality = [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യൻ]] | other_names = | known_for = | spouse = ഭാരതി | children = പ്രവീൺകുമാർ </br> വീണ | occupation = ചിത്രകാരൻ }} ഭാരതീയനായ ചിത്രകാരനാണ് '''പുണ്ഡൂർ ശങ്കരനാരായണ പുണിഞ്ചിത്തായ''' എന്ന '''പി.എസ്. പുണിഞ്ചിത്തായ'''. ജലച്ചായ ചിത്രരചനാസങ്കേതത്തിൽ പുതിയ ഭാവുകത്വം പകർന്നവരിൽ പ്രമുഖനാണ്.<ref>{{cite web|title=പത്തേക്കർ ഇൻസ്റ്റലേഷൻ|url=http://www.deshabhimani.com/news-special-vaaraanthapathippu-latest_news-441574.html|website=ദേശാഭിമാനി|accessdate=27 ഫെബ്രുവരി 2015|archive-date=2015-02-27|archive-url=https://archive.today/20150227123013/http://www.deshabhimani.com/news-special-vaaraanthapathippu-latest_news-441574.html|url-status=bot: unknown}}</ref> [[പ്രമാണം:Puninhithaya at work kollam 2019.jpg|ലഘുചിത്രം|പുണിഞ്ചിത്തായ് കൊല്ലം ബീച്ച് ഫെസ്റ്റ് ഉദ്ഘാടനം ചെയ്യുന്നു 2019]] ==ജീവിതരേഖ== ദക്ഷിണ ഭാരതത്തിലെ പ്രശസ്തനായ ജലച്ചായ ചിത്രകാരൻ. കാസർഗോഡ് ജില്ലയിലെ [[കാറഡുക്ക ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|കാറഡുക്ക]] എന്ന ഗ്രാമത്തിൽ താമസിക്കുന്നു. മൈസൂരു ചാമരാജ ഫൈൻ ആർട്സിൽനിന്നാണ് ബിഎഫ്എ നേടി. പഠിക്കുമ്പോൾത്തന്നെ മുംബൈ ജഹാംഗീർ ആർട്ട് ഗ്യാലറിയിൽ ചിത്രപ്രദർശനം നടത്തി. മുംബൈ നൂതന ജെജെ സ്കൂൾ ഓഫ് ആർട്സിൽ നിന്ന് ഉന്നതപഠനം പൂർത്തിയാക്കി. നിരവധി സർവകലാശാലകളിൽ വിസിറ്റിങ് ഫാക്കൽറ്റിയായ ഇദ്ദേഹം കേരള, കർണാടക ലളിതകലാ അക്കാദമിയിൽ അംഗമായി പ്രവർത്തിച്ചു. ഇന്ത്യക്കകത്തും പുറത്തും നിരവധി തവണ ഏകാംഗപ്രദർശനം നടത്തി. അറിയപ്പെടുന്ന ഫ്രീലാൻസ് ആർട്ടിസ്റ്റാണ്. ജലച്ചായം മാധ്യമമാക്കിയാണു കൂടുതൽ ചിത്രങ്ങളും വരച്ചത്. മറ്റു മാധ്യമങ്ങളും ഉപയോഗിച്ചുവരുന്നു. പ്രകൃതിദൃശ്യങ്ങൾ തനതായ ശൈലിയിൽ വരയ്ക്കുന്നു. ആധുനികചിത്രകലയുടെ പ്രോയോക്താവാണ്. കാരഡുക്കയിൽ [[കാഞ്ചൻഗംഗ, കാസർഗോഡ്|കാഞ്ചൻഗംഗ കലാഗ്രാമം]] സ്ഥാപിച്ചു. ഇത് ഒരു റൂറൽ ആർട്ട് ഗാലറി ആണ്. മാത്രമല്ല കലാകാരന്മാർക്ക് ഇവിടെ താമസിച്ച് ചിത്രം വരയ്ക്കാനുള്ള സൗകര്യമുണ്ട്. 1997ൽ അദ്ദേഹത്തിനു കർണ്ണാടക ലളിതകലാ അക്കാദമിയുടെ സീനിയർ ആർട്ടിസ്റ്റിനുള്ള പുരസ്കാരം ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. തിരുവനന്തപുരത്തെയും മുംബൈയിലേയും മാംഗലൂരുവിലേയും മൈസുരുവിലേയും മ്യൂസിയങ്ങളിൽ പുണിഞ്ചിത്തായയുടെ ചിത്രങ്ങൾ പ്രദർശിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. കാർഷികവൃത്തിയാണ് അദ്ദേഹം തന്റെ മറ്റൊരു പ്രധാന പ്രവർത്തനമായി കരുതുന്നത്. ചെറിയ ഒരു അരുവിയുടെ തീരത്തുള്ള വിശാലമായ തന്റെ കൃഷിസ്ഥലത്ത് ഏറ്റവും ആധുനികമായ കൃഷിരീതികൾ അവലംബിച്ചുവരുന്നു. ചാമുണ്ടി ദേവസ്ഥാനം എന്ന തെയ്യസ്ഥാനവും ഇവിടെയുണ്ട്. ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ മകൻ പ്രവീൺ ശില്പവിദ്യ ശാസ്ത്രീയമായി അഭ്യസിച്ചതാണ്. എന്നാൽ ലാൻഡ്സ്കേപ്പിങ് മേഖലയിൽ പ്രവർത്തിച്ചുവരുന്നു. == കാഞ്ചൻഗംഗ കലാഗ്രാമം == മുംബൈ ഫൈൻ ആർട്സിൽ പഠിച്ചു. തുടർന്ന് തിരികെ കേരളത്തിലെത്തി.[[കാസർഗോഡ്]] സ്ഥിരതാമസമാക്കി.സ്വന്തം ഗ്രാമത്തിൽ തന്നെ ചിത്രകലാ-ശില്പകലാകാരന്മാർക്കായി [[കാഞ്ചൻഗംഗ]] എന്ന കലാഗ്രാമം തുടങ്ങി. ചിത്രകാരന്മാർക്ക് ഇവിടെ താമസിച്ചു ജോലി ചെയ്യാൻ സൗകര്യമുണ്ട്.കാസർഗോഡ് നിന്ന് 18 കി.മീ. അകലെ ശാന്തിനഗർ എന്ന സ്ഥലത്തിനടുത്താണ് ഇത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.കേരള ലളിത കലാ അക്കാഡമി ക്യാമ്പുകളിൽ പങ്കെടുക്കാറുണ്ട്. <ref>http://www.lalithkala.org/artworks?field_type_value=All&field_genres_value=All&field_medium_value=Watercolor&field_material_value=Paper&page=3</ref> ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== *[[കേരള ലളിതകലാ അക്കാദമി]] പുരസ്കാരം *[[കർണാടക ലളിത കലാ അക്കാദമി]] പുരസ്കാരം(1997) *കർണ്ണാടക ലളിതകലാ അക്കാദമിയുടെ എക്സികുട്ടീവ് മെമ്പർ ==അവലംബം== <references/> ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== *http://ajaysekher.net/2010/10/10/kachana-ganga-artists-retreat/{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/painting-exhibition-inaugurated/article3141573.ece *http://www.lalithkala.org/artworks?field_type_value=All&field_genres_value=All&field_medium_value=Watercolor&field_material_value=Paper&page=3 *https://web.archive.org/web/20250124013441/https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/A-feast-for-art-lovers-in-Kochi/article15733870.ece *http://utharadesamonline.com/tourism&action=show{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *http://mangaloreantimes.com/news/viewers/display_news.php?news_id=1386{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *http://www.hindu.com/2005/10/06/stories/2005100617150300.htm{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *http://www.hindu.com/thehindu/thscrip/print.pl?file=2005010801590300.htm&date=2005/01/08/&prd=th&{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *http://spaceoutkerala.blogspot.in/2007_06_01_archive.html *http://www.hindu.com/2005/12/24/stories/2005122415910300.htm{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ചിത്രകാരന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ചിത്രകാരന്മാർ]] jq5ffln5uas7jq66u60439koqdkv5a6 0 280809 4671584 4092769 2026-09-29T05:12:47Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671584 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Pon Radhakrishnan}} {{Infobox Officeholder |name = പൊൻ രാധാകൃഷ്ണൻ |image = Ponji.jpeg |imagesize = | office1 = [[സംസ്ഥാന ചുമതലയുള്ള മന്ത്രി]] <br>Shipping <ref>http://timesofindia.indiatimes.com/home/lok-sabha-elections-2014/news/PM-Modi-announces-list-of-Cabinet-ministers-with-portfolios/articleshow/35621676.cms</ref> | term_start1 = 26 May 2014 | term_end1 = 24 May 2019 | predecessor1 = | successor1 = | office2 = [[പാർലമെന്റ് അംഗം]] | constituency2 = കന്യാകുമാരി | term_start2 = 2014 | term_end2 = 2019 | predecessor2 = | successor2 = |office3 = [[Ministry of Shipping, Road Transport and Highways (India)|Minister of State for Road Transport and Highways]] |Prime Minister3 = [[എ.ബി. വാജ്പോയ്]] |term_start3 = ജനുവരി 24, 1999 |term_end3 = മേയ് 2004 |predecessor3 = |successor3 = |birth_date = |birth_place = [[നാഗർകോവിൽ]], [[തമിഴ്‌നാട്]] |alma_mater = |residence = [[നാഗർകോവിൽ]], [[ഇന്ത്യ]] |religion = [[ഹിന്ദു]] |nationality = [[ഇന്ത്യ]]ൻ |party = [[ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി]] |website = }} [[തമിഴ്നാട്|തമിഴ്നാട്ടിലെ]] [[ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി]] നേതാവും [[നരേന്ദ്ര മോദി|മോദി]] സർക്കാരിലെ വൻകിട വ്യവസായ, ഖനിവകുപ്പിന്റെ സംസ്ഥാനതല ചുമതലുള്ള മന്ത്രിയുമാണ് '''പൊൻ രാധാകൃഷ്ണൻ''' (ജനനം: 1952 മാർച്ച് 1). [[കന്യാകുമാരി|കന്യാകുമാരിയിൽ]] നിന്നാണ് [[ലോക്സഭ|ലോക്സഭയിലേക്ക്]] തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടത്.<ref>{{Cite web |url=http://www.asianetnews.tv/janavidhi2014/article/12002_minister-for-states- |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2014-06-02 |archive-date=2016-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305082540/http://www.asianetnews.tv/janavidhi2014/article/12002_minister-for-states- |url-status=dead }}</ref> ==ജീവിതരേഖ== 1952ൽ ജനിച്ചു.<ref>http://www.mathrubhumi.com/thiruvananthapuram/news/2940459-local_news-nagarkovil-%E0%B4%A8%E0%B4%BE%E0%B4%97%E0%B4%B0%E0%B5%8D%E2%80%8D%E0%B4%95%E0%B5%8B%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%B2%E0%B5%8D%E2%80%8D.html{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> രാജാക്കമംഗലത്തിനടുത്ത് ഒരു നാടാർകുടുംബത്തിൽ നിന്നാണ് വന്നത്. ബി.എ പഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. ശേഷം 1990-റുകളിൽ [[ഹിന്ദു മുന്നണി|ഹിന്ദു മുന്നണിയിൽ]] ചേർന്നു. ഒരു സാമൂഹ്യപ്രവർത്തകൻ കൂടിയാണ് പൊൻ രാധാകൃഷ്ണൻ. ==രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം== [[ബി.ജെ.പി|ബിജെപി]] [[തമിഴ്‌നാട്]] ഘടകം പ്രസിഡന്റാണ്. [[കന്യാകുമാരി|കന്യാകുമാരിയിൽ]] നിന്നും 1999ൽ ആദ്യമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.<ref>{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/thiruvananthapuram/news/2922768-local_news-thiruvananthapuram-%E0%B4%A8%E0%B4%BE%E0%B4%97%E0%B4%B0%E0%B5%8D%E2%80%8D%E0%B4%95%E0%B5%8B%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%B2%E0%B5%8D%E2%80%8D.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2014-06-02 |archive-date=2014-05-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140517163754/http://www.mathrubhumi.com/thiruvananthapuram/news/2922768-local_news-thiruvananthapuram-%E0%B4%A8%E0%B4%BE%E0%B4%97%E0%B4%B0%E0%B5%8D%E2%80%8D%E0%B4%95%E0%B5%8B%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%B2%E0%B5%8D%E2%80%8D.html |url-status=dead }}</ref> ===വാജ്പേയ് മന്ത്രിസഭ=== 1999ൽ ആദ്യമായി വിജയിച്ചശേഷം 1999 മുതൽ 2004 വരെ [[എ.ബി. വാജ്പേയ്]] നേതൃത്വത്തിലായിരുന്ന [[എൻ.ഡി.എ.|എൻ.ഡി.എ]] മന്ത്രിസഭയിൽ യൂത്ത് അഫയേർസ് വകുപ്പിന്റെ സംസ്ഥാനതല ചുമതലുള്ള മന്ത്രിയായിരുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/2824980/2014-03-22/india |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2014-06-02 |archive-date=2014-03-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140323170345/http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/2824980/2014-03-22/india |url-status=dead }}</ref> ===മോദി മന്ത്രിസഭ=== 1999ൽ വിജയിച്ചങ്കിലും 2004ലും 2009ലും സീറ്റ് നഷ്ടപ്പെട്ടു. എന്നാൽ 2014ൽ നടന്ന [[പതിനാറാം ലോക്സഭ|പതിനാറാം ലോക്സഭാ തിരഞ്ഞടുപ്പിൽ]] വിജയിച്ചു. ശേഷം [[നരേന്ദ്ര മോദി]] മന്ത്രിസഭയിലെ വൻകിട വ്യവസായ, ഖനിവകുപ്പിന്റെ സംസ്ഥാനതല{{തെളിവ്}} ചുമതലുള്ള മന്ത്രിയായി 2014 മെയ് 26ന് സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു. ==അവലംബം== <references/> ==പുറം കണ്ണികൾ== *[http://www.bjp.org/en/know-your-candidate/candidate/shri-pon-radhakrishnan ബി.ജെ.പിയുടെ വെബ്സൈറ്റിൽ നിന്നും പൊൻ രാധാകൃഷണൻ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170625034811/http://www.bjp.org/en/know-your-candidate/candidate/shri-pon-radhakrishnan |date=2017-06-25 }} *[http://www.parliamentofindia.nic.in/jpi/December2000/CHAP-6.htm പാർലമെന്റ്: പൊൻ രാധാകൃഷ്ണൻ] *[http://www.thehindu.com/news/national/tamil-nadu/pon-radhakrishnan-elected-as-president-of-bjp-tn-unit/article4249116.ec ദി ഹിന്ദു: പൊൻ രാധാകൃഷ്ണൻ] {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[വർഗ്ഗം:1952-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മാർച്ചിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മാർച്ച് 1-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌നാട്ടിലെ രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി നേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:തമിഴ്നാട്ടിൽ നിന്നുള്ള ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി നേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:നരേന്ദ്ര മോദി മന്ത്രിസഭ]] h2ztvt8xkw1ap4t139eqqyzwofix518 0 300659 4671641 3716833 2026-09-29T11:25:03Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671641 wikitext text/x-wiki {{PU|B.K. Nair}} കേരളത്തിലെ [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]] നേതാവും കേരളത്തിലെ [[ഐ.എൻ.ടി.യു.സി.]]യുടെ സ്ഥാപകപ്രസിഡന്റുമാണ് '''ബി.കെ. നായർ'''. == ജീവിതരേഖ == 1917-ൽ [[ആലപ്പുഴ]]യിലാണ് ജനനം. 11 ആഗസ്റ്റ് 2013-ന് എറണാകുളത്ത് വെച്ച് മരണപ്പെട്ടു. സംസ്കാരം ആലപ്പുഴ വലിയ ചുടുകാടിൽ വെച്ച് നടത്തുകയും ചെയ്തു. <ref>{{Cite web |url=http://www.thehindu.com/2003/08/12/stories/2003081205900400.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2015-01-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100329123105/http://www.thehindu.com/2003/08/12/stories/2003081205900400.htm |archive-date=2010-03-29 |url-status=dead}}</ref> ആലപ്പുഴ എസ്.ഡി.വി. സ്കൂളിലായിരുന്നു വിദ്യഭ്യാസം. അതിനുശേഷം [[എറണാകുളം]] മഹാരാജസ് കോളേജിൽ ഉന്നതപഠനം നടത്തി. വിദ്യഭ്യാസത്തിനുശേഷം [[ഗാന്ധിജി]]യോടൊത്ത് [[വാർദ]]യിൽ സേവനം അനുഷ്ഠിച്ചു. [[സർദാർ വല്ലഭായി പട്ടേൽ|സർദാർ വല്ലഭായി പട്ടേലിന്റെ]] സെക്രട്ടറിയായി സേവനം അനുഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. നാല്പതുകളുടെ അവസാനത്തോടെ സർദാർ വല്ലഭായി പട്ടേലിന്റേയും [[ഗുൽസാരിലാൽ നന്ദ]]യുടേയും നിർദ്ദേശാനുസരണം [[കൊച്ചി]]യിലേക്ക് തിരിച്ചുവന്ന ബി.കെ. നായർ കേരളത്തിൽ ഐ.എൻ.ടി.യു.സി രൂപികരിക്കുന്നതിൽ നിർണ്ണായപ്രവർത്തനങ്ങൾ കാഴ്ചവെച്ചു. 1949-ൽ കൊച്ചിയിലേയും മലബാറിലേയും മാഹിയിലേയും കോൺഗ്രസിന്റെ തൊഴിലാളിസംഘടനകളെ ലയിപ്പിച്ച് ഐ.എൻ.ടി.യു.സി.യുടെ പ്രഥമയൂണിറ്റ് രൂപികരിച്ചു. അദ്ദേഹം പ്രസിഡന്റും [[കെ. കരുണാകരൻ]] സെക്രട്ടറിയുമായിരുന്നു. 1963 വരെ ബി.കെ. നായരും കരുണാകരനുമായിരുന്നു കേരളഘടകത്തിന്റെ ഉന്നതനേതാക്കൾ. അതിനുശേഷം നായർ ദേശീയതലത്തിൽ യൂണിയന്റെ വൈസ് പ്രസിഡന്റും ജോയിന്റ് സെക്രട്ടറിയുമായിട്ടുണ്ട്. കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയിലെ പിളർപ്പിന്റെ സമയത്ത് [[ഇന്ദിരാഗാന്ധി]]യോടൊത്ത് നിന്ന ബി.കെ. നായർ 1984ന് ശേഷം പതുക്കെ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ നിന്ന് വിരമിക്കുകയായിരുന്നു. == തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ == {| class="wikitable" |+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ |വർഷം||മണ്ഡലം||വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി||പാർട്ടിയും മുന്നണിയും||പരാജയപ്പെട്ട മുഖ്യസ്ഥാനാർത്ഥി ||പാർട്ടിയും മുന്നണിയും |- | 1980 ||[[കൊല്ലം ലോക്‌സഭാമണ്ഡലം]]|| ബി.കെ. നായർ ||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]] ||[[എൻ. ശ്രീകണ്ഠൻ നായർ]] || [[ആർ.എസ്.പി.]] |- | 1977||[[മാവേലിക്കര ലോക്‌സഭാമണ്ഡലം]]||ബി.കെ. നായർ||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]]||[[ബി.ജി. വർഗീസ്]]||[[സ്വതന്ത്ര സ്ഥാനാർത്ഥി]] |- | 1958* (1) || [[ദേവികുളം നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[റോസമ്മ പുന്നൂസ്]]||[[സി.പി.ഐ.]] || [[ബി.കെ. നായർ]]||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]] |- |} * (1) 1957-ൽ ദേവികുളം എം.എൽ.എ. റോസമ്മ പുന്നൂസിന്റെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ട്രിബ്യൂണൽ റദ്ദാക്കി (അന്ന് ട്രിബ്യൂണലായിരുന്നു കേസ് പരിഗണിച്ചത്. പിന്നീടാണ് ഈ ചുമതല ഹൈക്കോടതിക്ക് നൽകിയത്). 1957 നവംബർ 14-ന് ആയിരുന്നു വിധി. 1958 ലെ [[ദേവികുളം ഉപതിരഞ്ഞെടുപ്പ്]]. == പുസ്തകങ്ങൾ == നാല് പുസ്തകങ്ങൾ എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. == കുടുംബം == നാല് പെൺമക്കളും ഒരു മകനും. == അവലംബം == {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]] epnkgnpxog54e5vsq6c07dljh88qgga 0 302421 4671588 4524305 2026-09-29T05:55:32Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671588 wikitext text/x-wiki {{Infobox actor | name = പ്രകാശ്‌ വർമ | image = Prakashvarma.jpg | caption = | birthname = | birthdate = 1973 | birthplace = [[ആലപ്പുഴ]], [[കേരളം]], ഇന്ത്യ | deathdate = | deathplace = | restingplace = | restingplacecoordinates = | othername = | occupation = പരസ്യചിത്ര സം‌വിധായകൻ | yearsactive = 2001- തുടരുന്നു | spouse = സ്നേഹ ഐപ് | domesticpartner = | children = | education = എസ്.ഡി കോളേജ്,ആലപ്പുഴ. | influences = വി.കെപ്രകാശ്‌ | influenced = | website = http://www.nirvanafilms.com/ | academyawards = | filmfareawards = | nationalfilmawards = | awards = ABBYs' അവാർഡ്‌,ആരോഗ്യ സുഖ പരിചരണ പരസ്യത്തിനുള്ള ആഗോള അവാർഡ്‌ }} അന്താരാഷ്ട്രതലത്തിൽ ശ്രദ്ധ നേടിയ ഇന്ത്യൻ പരസ്യചിത്ര സംവിധായകനാണ് '''പ്രകാശ്‌ വർമ'''. വോഡോഫോൺ [[സൂസൂ]] പരസ്യങ്ങളാണ് അദ്ദേഹത്തെ പ്രശസ്തിയിലെത്തിച്ചത്. [[ബെംഗളൂരു|ബാംഗ്ലൂർ]] കേന്ദ്രമായുള്ള പരസ്യചിത്ര സ്ഥാപനമായ "നിർവാണ"യുടെ സ്ഥാപക ഉടമസ്ഥരാണ് പ്രകാശും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭാര്യ സ്നേഹ ഐപ്പും. ഇന്ന് ഇന്ത്യൻ പരസ്യനിർമ്മാണ രംഗത്ത് മുൻനിരയിലുള്ള സ്ഥാപനമാണ്‌ നിർവാന. == കുടുംബജീവിതം == നിർവാനയുടെ എക്സിക്യൂട്ടീവ് പ്രോഡ്യുസറായ സ്നേഹ ഐപാണ് പ്രകാശിന്റെ ഭാര്യ. ബാംഗ്ലൂരിൽ സ്ഥിരതാമസമായ ഇവർക്ക് 3 കുട്ടികളുണ്ട്. 2014 ബെർലിൻ അന്താരാഷ്ട്ര ക്രാഫ്റ്റ് മേളയിൽ ജൂറി അംഗമായിരുന്നു സ്നേഹ. <ref>{{Cite web |url=http://epaper.timesofindia.com/Repository/getFiles.asp?Style=OliveXLib%3ALowLevelEntityToPrint_ET&Type=text%2Fhtml&Locale=english-skin-custom&Path=ETM%2F2011%2F01%2F05&ID=Pc02705 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2021-08-15 |archive-date=2016-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305201837/http://epaper.timesofindia.com/Repository/getFiles.asp?Style=OliveXLib%3ALowLevelEntityToPrint_ET&Type=text%2Fhtml&Locale=english-skin-custom&Path=ETM%2F2011%2F01%2F05&ID=Pc02705 |url-status=dead }}</ref> == പരസ്യചിത്രങ്ങൾക്ക് മുൻപ് == ആലപ്പുഴ [[സനാതന ധർമ്മ കോളേജ്|എസ്.ഡി കോളേജിൽ]] നിന്നും ‍ബിരുദപഠനം പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം സിനിമാസംവിധാന മോഹവുമായി മലയാളസിനിമയിൽ സംവിധാനസഹായിയായി പ്രവർത്തിച്ചു. [[ലോഹിതദാസ്]], [[വിജി തമ്പി]] എന്നിവരുടെ ചിത്രങ്ങളിൽ പ്രവർത്തിച്ച അദ്ദേഹം പിന്നീട് [[വി.കെ. പ്രകാശ്|വി.കെ. പ്രകാശിന്റെ]] പരസ്യചിത്രങ്ങളിലും സംവിധാനസഹായിയായി . 2001-ലാണ് പ്രകാശും ഭാര്യ സ്നേഹ ഐയ്പും ചേർന്ന് നിർവാണ എന്ന പരസ്യനിർമ്മാണ സ്ഥാപനം അരംഭിക്കുന്നത്.<ref>http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-metroplus/the-world-of-zoozoos/article647431.ece {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == പ്രധാനപ്പെട്ട ചിത്രങ്ങൾ == വോഡാഫോൺ, ടൈറ്റാൻ, ഇൻക്രെഡിബിൾ ഇന്ത്യ, കേരള ടൂറിസം, മധ്യപ്രദേശ് ടൂറിസം, ബജാജ്,ഫ്രൂട്ടി, എയർടെൽ, പെപ്സി തുടങ്ങി അനേകം ബ്രാൻഡുകൾക്ക് വേണ്ടി പ്രകാശ്‌ പരസ്യ ചിത്രങ്ങൾ സംവിധാനം ചെയ്തു. === വാഗൻ ആർ-ഫീൽ അറ്റ്‌ ഹോം === പ്രകാശിന്റെ പരസ്യ നിർമ്മാണ കരിയറിലെ ആദ്യത്തെ പ്രധാന വിജയമായിരുന്നു 2001ഇൽ പുറത്തിറങ്ങിയ വാഗൺ ആർ പരസ്യം. സാച്ചി എന്ന പരസ്യകമ്പനിക്ക് വേണ്ടി അദ്ദേഹം സംവിധാനം ചെയ്ത ഈ പരസ്യം ആ കൊല്ലത്തെ മികച്ച പരസ്യമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. ഇതിനു ശേഷമാണു സ്വന്തമായി പരസ്യകമ്പനി തുടങ്ങുന്നത്.<ref>http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-metroplus/the-world-of-zoozoos/article647431.ece {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> === ഹച്ച് (ഈ മനോഹര ലോകത്ത് നീയും ഞാനും) === ഒരു കുട്ടിയേയും പഗ്ഗിനെയും(ഒരു തരം നായ)പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങളാക്കി നിർവാണ നിർമ്മിച്ച പരസ്യം എക്കാലത്തെയും ജനകീയമായ പരസ്യങ്ങളിൽ ഒന്നായി മാറി.പരസ്യം തരംഗമായത്തിനു ശേഷം താരമായി മാറിയ പഗ്ഗുകളുടെ വില്പനയിൽ വൻ മുന്നേറ്റമുണ്ടായി.<ref>http://economictimes.indiatimes.com/opinion/india-emerging/the-whos-who-of-zoozoo/articleshow/4497559.cms</ref> === വോഡാഫോൺ [[സൂസൂ]] === ഐ.പി.എൽ 2009 സീസൺ സമയത്ത് റിലീസ് ചെയ്ത വോഡാഫോൺ സൂസൂ പരസ്യങ്ങൾ ലോകത്തിലെ തന്നെ ഏറ്റവും മികച്ച പരസ്യചിത്രമായി മാറി. ദക്ഷിണാഫ്രിക്കൻ നഗരമായ [[കേപ് ടൗൺ|കേപ് ടൗണിൽ]] ചിത്രീകരിച്ച പരസ്യങ്ങൾ 30 ദിനം കൊണ്ടാണ് പൂർത്തിയാക്കിയത്. പ്രത്യേക വേഷവിധാനങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് യഥാർത്ഥ മനുഷ്യരെ അനിമേറ്റഡായി തോന്നിപ്പിച്ച രീതി ഒരുപാട് പ്രശംസകൾക്ക് പാത്രമായി. === കേരള ടൂറിസം പരസ്യം === "നിങ്ങളുടെ നിമിഷം കാത്തിരിക്കുന്നു" എന്ന പരസ്യവാചകത്തോട് കൂടി വിദേശികളെ കേരളത്തിലേക്ക് ആകർഷിക്കാൻ കേരള ടൂറിസം വകുപ്പ് നിർമ്മിച്ച പരസ്യചിത്രം സംവിധാനം ചെയ്തത് പ്രകാശ്‌ ആണ്. തേക്കടി,ആലപ്പുഴ,കണ്ണൂർ,മുന്നാർ എന്നിവിടങ്ങളിലായി ചിത്രീകരണം പൂർത്തിയാക്കിയ ചിത്രത്തിൽ കേരളത്തിന്റെ തനതു കലാരൂപങ്ങളായ [[തെയ്യം|തെയ്യവും]] [[കഥകളി|കഥകളിയും]] നിറഞ്ഞു നിൽക്കുന്നു. പരസ്യത്തിൽ ഉടനീളം നിഴലിച്ച വൈദേശിക സ്വാധീനം വിമർശനങ്ങൾക്ക് വിധേയമായി.<ref>http://www.frontline.in/static/html/fl2726/stories/20101231272612600.htm</ref> == സിനിമയുമായുള്ള ബന്ധം == [[മലയാളചലച്ചിത്രം|മലയാള സിനിമയിൽ]] സംവിധാന സഹായിയായി ആദ്യകാലത്ത് പ്രവർത്തിച്ച പ്രകാശ്‌ വർമ [[ലാൽ ജോസ്]] സംവിധാനം ചെയ്ത [[ഏഴു സുന്ദര രാത്രികൾ]] എന്ന ചിത്രത്തിന്റെ പരസ്യപ്രചാരണത്തിന്റെ ഭാഗമായി "പെട്ടിടാം ആരും ആപത്തിൽ" എന്ന ഗാനം സംവിധാനം ചെയ്തു. ഗാനം ഹിറ്റ്‌ ചാർട്ടിൽ ഇടം നേടി.<ref>{{Cite web |url=http://www.chakpak.com/content/news/lal-jose-ropes-prakash-varma-promote-ezhu-sundara-rathrikal |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2015-01-29 |archive-date=2016-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305035244/http://www.chakpak.com/content/news/lal-jose-ropes-prakash-varma-promote-ezhu-sundara-rathrikal |url-status=dead }}</ref> [[തരുൺ മൂർത്തി]] സംവിധാനം ചെയ്ത് 2025 ഏപ്രിൽ 25 ന് റിലീസ് ചെയ്ത ''[[തുടരും]]'' എന്ന ചിത്രത്തിൽ [[മോഹൻലാൽ|മോഹൻലാലിന്റെ]] പ്രതിനായകനായി ചലച്ചിത്ര അഭിനയരംഗത്ത് തുടക്കം കുറിച്ചു.<ref>https://www.manoramaonline.com/movies/movie-news/2025/04/26/thudarum-george-sir-actor-prakash-varma-ad-director.html</ref> ==അവലംബം== {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്ര അഭിനേതാക്കൾ]] 726b3qmoz7xuik3blh3mmjzlhsiagtv 0 304006 4671404 4661431 2026-09-28T12:33:57Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671404 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Thrissur Zoo}} {{Infobox zoo |zoo_name = State Museum & Zoo, Thrissur |logo = |logo_caption = |image = Thrissur Museum and zoo - Dec2011- 0215.JPG |image_caption = മൃഗശാലയുടെ പ്രവേശന കവാടം |location = [[Thrissur]], [[Kerala]], [[India]] |date_opened = 1885<ref name="kuchbhi"/> |date_closed = |coordinates = {{Coord|10.529965|76.2227529|type:landmark_scale:2500|display=it}} |area = {{Convert|13.5|acre}}<ref name="thrissurkerala"/> |num_species = |num_animals = |largest_tank_vol = |total_tank_vol = |annual_visitors = 2,000 (Per day) <ref>{{cite web |url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/Thrissur-zoo-buys-emus-to-pull-in-crowds/articleshow/11761311.cms |title=Thrissur zoo buys emus to pull in crowds |publisher=Times of India |accessdate=2012-02-05}}</ref> |members = [[Central Zoo Authority of India|CZA]]<ref name="cza_list"/> |exhibits = Wildlife |website = {{URL|http://www.keralamuseumandzoo.org}} }} 1885 ൽ [[തൃശ്ശൂർ|തൃശൂരിൽ]] പ്രവർത്തനമാരംഭിച്ച [[മൃഗശാല|മൃഗശാലയാണ്]] '''തൃശൂർ മൃഗശാല'''. ഇത് [[തൃശൂർ]] നഗരമദ്ധ്യത്തിൽ 13.5 ഏക്കർ വിസ്തൃതിയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. തൃശൂർ മൃഗശാല ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും പഴക്കമുള്ള മൃഗശാലകളിലൊന്നാണ്. വിവിധതരം പക്ഷികളും മൃഗങ്ങളും ഉരഗങ്ങളും ഈ മൃഗശാലയിൽ വസിക്കുന്നു. തൃശൂർ മൃഗശാലയുടെ അങ്കണത്തിൽ ഒരു പ്രകൃതിചരിത്രകാഴ്ചബംഗ്ലാവും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. തൃശൂർ നഗരത്തിൽനിന്നും 2 കിലോമീറ്റർ അകലെയായാണ് മൃഗശാല സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. ഇത് രാവിലെ 10 മണിമുതൽ വൈകുന്നേരം 6.30 വരെ തുറന്നിരിക്കും. [[File:Thrissur Museum and zoo - Dec2011- 0218.JPG|thumb|right|State Museum building inside the Zoo compound]] [[File:Thrissur Zoo War Monument.jpg|thumb|right|War Monument in front of state museum inside the Zoo compound]] 1885-ൽ തൃശ്ശൂർ നഗരത്തിന്റെ ഹൃദയഭാഗത്തുള്ള ചെമ്പൂക്കാവ് എന്ന ചെറിയ പ്രദേശത്ത് ആരംഭിച്ച 13.5 ഏക്കർ (5.5 ഹെക്ടർ) വിസ്തൃതിയുള്ള മൃഗശാലയാണ് തൃശ്ശൂർ മൃഗശാല (മുമ്പ് ട്രിച്ചൂർ സൂ എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്നു) . <ref>{{Cite web |author=Museum |url=https://museumandzoo.kerala.gov.in/eng/index.php/institution/thrissur/zoo-tsr |title=Zoo |date=2023-07-21 |website=Directorate of Museums and Zoos |language=en-gb |access-date=2026-08-13}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.keralatourism.org/destination/zoo-thrissur/382/ |title=Zoo at Thrissur, Kerala, India {{!}} Kerala Tourism |website=www.keralatourism.org |language=en |access-date=2026-08-13}}</ref> ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും പഴക്കമേറിയ മൃഗശാലകളിലൊന്നായ ഇവിടെ വിവിധയിനം മൃഗങ്ങൾ, ഉരഗങ്ങൾ, പക്ഷികൾ എന്നിവയെ കാണാം. മൃഗശാലാ സമുച്ചയത്തിൽ ഒരു പ്രകൃതിചരിത്ര മ്യൂസിയവും ഒരു കലാമ്യൂസിയവും ഉൾപ്പെടുന്നു. ഈ മ്യൂസിയങ്ങൾ പ്രദേശത്തിന്റെ സാമൂഹികവും സാംസ്കാരികവുമായ പൈതൃകം പ്രദർശിപ്പിക്കുന്നു. തൃശ്ശൂർ നഗരകേന്ദ്രത്തിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 2 കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ് തൃശ്ശൂർ മൃഗശാല സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. തിങ്കളാഴ്ച ഒഴികെയുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ രാവിലെ 10:00 മുതൽ വൈകുന്നേരം 5:15 വരെ മൃഗശാല തുറന്നിരിക്കും. കേരളത്തിലെ രണ്ട് സുവോളജിക്കൽ പാർക്കുകളിൽ ഒന്നായതിനാൽ ഇവിടെ പതിവായി നിരവധി സന്ദർശകർ എത്തുന്നു. ചെറിയൊരു പ്രവേശനഫീസ്/ചാർജിന് സ്റ്റിൽ ക്യാമറകളും വീഡിയോ ക്യാമറകളും മൃഗശാലയ്ക്കുള്ളിൽ ഉപയോഗിക്കാൻ അനുവാദമുണ്ട്. ==പ്രദർശന വസ്തുക്കൾ== മൃഗശാലയിൽ വിവിധതരം മൃഗങ്ങളും പക്ഷികളും ഉരഗങ്ങളും കൂടാതെ ഒരു സസ്യ പൂന്തോട്ടവും കലാകാഴ്ചബംഗ്ലാവും ഉണ്ട്. ഒരു പ്രകൃതിചരിത്രകാഴ്ചബംഗ്ലാവ് ഇതിന്റെ അങ്കണത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. [[ശക്തൻ തമ്പുരാൻ|ശക്തൻതമ്പുരാൻ]] ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന ബോട്ടുകളും ഇവിടെ പ്രദർശിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. മൃഗശാലയിൽ ഒരു സുവോളജിക്കൽ ഗാർഡൻ, ബൊട്ടാണിക്കൽ ഗാർഡൻ, ആർട്ട് മ്യൂസിയം, നാച്ചുറൽ ഹിസ്റ്ററി മ്യൂസിയം എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. ==ഭാവി പദ്ധതികൾ== [[തൃശൂർ സുവോളജിക്കൽ പാർക്ക് വന്യജീവി സംരക്ഷണ & ഗവേഷണ കേന്ദ്രം]] സമീപത്തുള്ള [[പുത്തൂർ, തൃശൂർ|പുത്തൂർ]] എന്ന സ്ഥലത്ത് നിർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു, ഇത് മൃഗശാലയുടെ വിസ്തീർണ്ണം നിലവിലുള്ള 13.5 ഏക്കറിൽ നിന്ന് (5.5 ഹെക്ടർ) 306 ഏക്കറായി (124 ഹെക്ടർ) വികസിപ്പിക്കും. [[പീച്ചി അണക്കെട്ട്]], [[കേരള ഫോറസ്റ്റ് റിസർച്ച് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്]], [[കേരള അഗ്രികൾച്ചറൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റി]], കോളേജ് ഓഫ് ഫോറസ്ട്രി, കോളേജ് ഓഫ് വെറ്ററിനറി ആൻഡ് അനിമൽ സയൻസസ് എന്നിവയ്ക്ക് സമീപമായിരിക്കും പുതിയ മൃഗശാല.<ref name="thehindu"/> ==Gallery== <gallery> File:Thrissur Zoo.jpg|Murals File:Lion Thrissur Zoo2.JPG|[[Asiatic lion]] File:Pelican in thrissur zoo.jpg|[[Pink-backed pelican]] File:Purple Heron Thrissur.JPG|[[Purple heron]] File:Porcupine Thrissur zoo.JPG|[[Indian crested porcupine]] File:Indian peafowl Thrissur zoo.JPG|[[Indian peafowl]] </gallery> ==മൃഗങ്ങൾ== കടുവകൾ, സിംഹങ്ങൾ, മാനുകൾ, ഹിപ്പോപൊട്ടാമസുകൾ, വിവിധതരം പാമ്പുകൾ, ഫ്ലെമിംഗോകൾ, മുതലകൾ എന്നിവയാണ് മൃഗശാലയിലെ പ്രധാന അന്തേവാസികൾ. പാമ്പുകളെ വളർത്തുന്നതിനായി പ്രത്യേകം തയ്യാറാക്കിയ കെട്ടിടങ്ങളും മൃഗശാലയിലുണ്ട്. ==ഭാവി== [[പുത്തൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|പുത്തൂരിൽ]] പുതിയ മൃഗശാലയുടെ പണി നടന്നുവരുന്നു. ഇവിടെയുള്ള മൃഗശാലയ്ക്ക് 306 ഏക്കർ വിസ്തൃതിയുണ്ട്. പുതിയ മൃഗശാല [[പീച്ചി ഡാം|പീച്ചി ഡാമിന്]] വളരെ അടുത്തായാണ് നിർമ്മിക്കുന്നത്. നിർമ്മാണശേഷം നിലവിലുള്ള മൃഗശാല അവിടേക്ക് മാറ്റിസ്ഥാപിക്കും. ==ചിത്രശാല== <gallery> File:Thrissur_Museum_and_Zoo_-_തൃശ്ശൂർ_മ്യൂസിയം,_മൃഗശാല.jpg File:Thrissur Museum and zoo - Dec2011- 0218.JPG|പ്രകൃതിചരിത്രകാഴ്ചബംഗ്ലാവ് File:Thrissur_Zoo_War_Monument.jpg|യുദ്ധസ്മാരകം File:Thrissur Zoo.jpg|Murals File:Lion Thrissur Zoo2.JPG|സിംഹം File:Tiger Thrissur zoo 5.JPG|ബംഗാൾ കടുവ File:Pelican in thrissur zoo.jpg|പിങ്ക് പെലിക്കൻ File:Purple Heron Thrissur.JPG|ചെറിയ നീർക്കാക്ക File:Porcupine Thrissur zoo.JPG|മുള്ളൻപന്നി File:Indian peafowl Thrissur zoo.JPG|ഇന്ത്യൻ മയിൽ </gallery> ==References== {{Reflist |refs= https://www.tourtokeralam.com/thrissur-zoo-entry-timings/ <ref name="cza_list"> {{ZooOrg|cza|zoos|accessdate=5 July 2011}} </ref> <ref name="kuchbhi"> {{Cite web |url = http://www.kuchbhi.com/india/61-articles/258-list-of-zoos-in-india-from-1800-until-now.html |title = List of Zoos in India, from 1800 until now |work = kuchbhi.com |publisher = Kuchbhi |access-date = 4 July 2011 |url-status = dead |archive-url = https://web.archive.org/web/20111021205725/http://kuchbhi.com/india/61-articles/258-list-of-zoos-in-india-from-1800-until-now.html |archive-date = 21 October 2011 }}</ref> <ref name="thrissurkerala">{{cite web |url=http://www.thrissurkerala.com/tourist/zoo.html |title=State Museum and Zoo |work=thrissurkerala.com |publisher=ThrissurKerala.com |access-date=14 May 2011 }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> <ref name="thehindu">{{cite web |url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/article468503.ece |title=Thrissur zoo to have modern facilities |work=thehindu.com |date=6 June 2010 |publisher=The Hindu |access-date=14 May 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121025020522/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/article468503.ece |archive-date=2012-10-25 |url-status=dead }}</ref> }} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== {{commons category|Thrissur Zoo}} *[https://web.archive.org/web/20091128084509/http://www.cza.nic.in/index.html Official website of: "Central Zoo Authority of India" (CZA), Government of India] {{Tourist attractions in Thrissur}} {{Tourism in Kerala|state=collapsed}} {{തൃശ്ശൂർ ജില്ല}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മൃഗശാലകൾ]] [[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂരിലെ വിനോദസഞ്ചാരകേന്ദ്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂരിലെ കെട്ടിടങ്ങളും നിർമ്മിതികളും]] 1tzmmsta20hawuwnrqftcmsjgdwm75k 0 306606 4671599 4545883 2026-09-29T07:06:10Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671599 wikitext text/x-wiki {{Needs Image}} {{Infobox film | name = '''ഫണ്ട്രി''' | image = | caption = | director = [[നാഗ്രാജ് മഞ്ജുളെ]] | producer = {{plainlist| *നവാലക ആർട്ട് *ഹോളി ബേസിൽ പ്രൊഡക്ഷൻസ് }} | starring = {{plainlist| *കിഷോർ കദം *സോമനാഥ് അവഗഡെ *സൂരജ് പവാർ *ഛായ കഥം *[[നാഗ്രാജ് മഞ്ജുളെ]] *രാജേശ്വരി ഖരത് }} | music = {{plainlist| *അലോകാനന്ദ ദാസ് ഗുപ്ത *അജയ് - അതുൽ (തീം സോംഗ്) }} | cinematography = വിക്രം അംലാഡി | editing = ചന്ദൻ അറോറ | distributor = {{plainlist| *റിലയൻസ് മീഡിയ വർക്ക്സ് *സീ എന്റർടെയ്ൻമെന്റ് }} | released = {{Film date|2013|10|17|[[Mumbai International Film Festival|MIFF]]|2014|2|14|India|df=yes}} | language = മറാത്തി | runtime = 104 മിനുട്ട്സ് | budget = {{INRConvert |1.75|C }} <ref>http://www.hindustantimes.com/regional-movies/only-movie-villains-have-names-like-mine-sairat-director-nagraj-manjule/story-11sG7GmFBSjblydjwHPhdO.html</ref> | gross = {{INRConvert |7|C }} (Lifetime)<ref>http://indiatoday.intoday.in/story/marathi-film-bollywood-mumbai/1/570052.html</ref><ref>[http://www.boxofficecapsule.com/collection/1st-Week-Box-Office-Collection-Of-Marathi-Film-FANDRY-2178 "1st Week Box Office Collection Of Marathi Film FANDRY"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170930003446/http://www.boxofficecapsule.com/collection/1st-Week-Box-Office-Collection-Of-Marathi-Film-FANDRY-2178 |date=2017-09-30 }}. Box Office Capsule India</ref> }} [[നാഗ്രാജ് മഞ്ജുളെ]] എഴുതി സംവിധാനം ചെയ്ത ഒരു മറാത്തി ഭാഷാ സിനിമയാണ് '''ഫണ്ട്രി'''(फँड्री, '''''Fandry''''' ). 2013ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ഈ സിനിമ [[നാഗ്രാജ് മഞ്ജുളെ]]യുടെ സംവിധായകനെന്ന നിലയിലുള്ള ആദ്യത്തെ സിനിമയാണ്. സോംനാഥ് അവ്ഘദെ, രാജശ്രീ ഖരട്ട് എന്നിവരാണ് പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങളെ അവതരിപ്പിച്ചത്.ജാതി വിവേചനത്തിൻറെ പശ്ചാത്തലത്തിലുള്ള ഒരു മിശ്രജാതി-പ്രണയ കഥയാണ് സിനിമയുടെ ആശയം<ref>{{cite web | title = Fandry review: A charming film about caste, identity and young love |publisher= Firstpost | url = http://www.firstpost.com/bollywood/fandry-review-a-charming-film-about-caste-identity-and-young-love-1200487.html |date=14 February 2014| accessdate = 2014-03-01}}</ref><ref>{{cite web | title = Movie review: Suhani Singh gives four stars to 'Fandry'|publisher= India Today | url = http://indiatoday.intoday.in/story/movie-review-fandry-suhani-singh/1/343568.html |date=14 February 2014|accessdate = 2014-03-01 }}</ref>. മഹാരാഷ്ട്രയിലെ അഹ്മദ് നഗറിനടുത്തുള്ള അകൊൽനെർ എന്ന ഗ്രാമത്തിലെ ഒരു ദളിത്‌ കൗമാരക്കാരനും ഒരു ഉന്നത ജാതിക്കാരിയായ പെൺകുട്ടിയുമായുള്ള പ്രണയത്തിൻറെ കഥ പറയുന്നു ഫണ്ട്രി 2014-ലെ [[Valentine's Day|വാലൈന്റൈൻസ് ദിനത്തിൽ]] (14 ഫിബ്രുവരി) ആണ് പ്രദർശനത്തിനിറങ്ങിയത്.<ref name="dearcinema.com">[http://dearcinema.com/news/fandry-release/1300 "Fandry to release on 150 screens in February"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140111064800/http://dearcinema.com/news/fandry-release/1300 |date=2014-01-11 }}. ''DearCinema.com''.</ref> ==കഥാസംഗ്രഹം== ജാതി വിവേചനത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ 13 വയസുള്ള ആൺകുട്ടിയുടെ പ്രണയം ചിത്രീകരിക്കുന്ന കഥയാണ് ഫാൻ‌ഡ്രി. ==അഭിനേതാക്കൾ== ==നിർമ്മാണവും റിലീസും== ==അവാർഡുകളും പങ്കെടുക്ക ഫെസ്റ്റിവലുകളും== ഔദ്യോഗിക തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ:<ref name="dearcinema.com"/> {| class="wikitable" style="font-size:95%;" ; |- style="background:#ccc; text-align:center;" |- style="background:#ccc; text-align:center;" ! width="30%" | ഫെസ്റ്റിവൽ / അവാർഡുകൾ ! width="30%" | വിഭാഗം ! width="40%" | ഫലം |- |- style="border-top:2px solid gray;" |മുംബൈ അന്താരാഷ്ട്ര ചലച്ചിത്രമേള |മികച്ച സിനിമ |{{Won}} |- |ബിഎഫ് ഐ ലണ്ടൻ ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവൽ |മികച്ച സിനിമ | |- |അബുദാബി ചലച്ചിത്രമേള |മികച്ച സിനിമ | |- |ഇന്റർനാഷണൽ ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവൽ ഓഫ് ഇന്ത്യ |മികച്ച സിനിമ | |- |ഇന്റർനാഷണൽ ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവൽ ഓഫ് ഇന്ത്യ |മികച്ച സിനിമ | |- |ഗേറ്റ്ബോർഗ് ഇന്റർനാഷണൽ ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവൽ<ref>[https://www.facebook.com/photo.php?fbid=589243177825537&set=a.333689553380902.76999.332871076796083&type=1&relevant_count=1 "Fandry – Timeline Photos | Facebook"]. ''facebook.com''.</ref> |മികച്ച സിനിമ | |- |പൂനെ അന്താരാഷ്ട്ര ചലച്ചിത്രമേള<ref>[http://piffindia.com/akhil-bharatiya-chitrapat-mahamandal-winner.php Pune International Film Festival Award winners]</ref> |മികച്ച സിനിമ, മികച്ച സിനിമ(പ്രേക്ഷകർ), മികച്ച സംവിധായകൻ,മികച്ച ഛായാഗ്രഹണം, മികച്ച നടൻ |{{Won}} |- |ഇന്റർനാഷണൽ ഫെഡറേഷൻ ഓഫ് ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ്<ref>[https://www.facebook.com/photo.php?fbid=3845241145249&set=a.3845240785240.1073741835.1704772843&type=1&relevant_count=1 "Nagraj Manjule – FIPRESCI India-Film Critics Award | Facebook"]. ''facebook.com''.</ref> |2013 ലെ മികച്ച ചിത്രം |{{Won}} |- |ധർമ്മശാല ഇന്റർനാഷണൽ ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവൽ<ref>[https://www.facebook.com/photo.php?fbid=547739771975878&set=a.333689553380902.76999.332871076796083&type=1&relevant_count=1 "Fandry – Timeline Photos | Facebook"]. ''facebook.com''.</ref> |മികച്ച സിനിമ | |- |കേരളത്തിന്റെ അന്താരാഷ്ട്ര ചലച്ചിത്രമേള<ref>[https://www.facebook.com/Fandrythefilm/posts/568219469927908 "Fandry – 'Fandry' wins hearts at the Kerala Film Festival... | Facebook"]. ''facebook.com''.</ref> |മികച്ച സിനിമ | |- |ലോസ് ഏഞ്ചൽസിലെ ഇന്ത്യൻ ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവൽ<ref>[http://timesofindia.indiatimes.com/Entertainment/Marathi/Movies/News-Interviews/Fandry-the-official-selection-at-Indian-Film-Festival-of-Los-Angeles/articleshow/32289138.cms "Fandry the official selection at Indian Film Festival of Los Angeles"]. ''The Times of India''.</ref> |മികച്ച ഇന്ത്യൻ ഫീച്ചർ ഫിലിം |{{Won}} |- |മാതാ സൻമാൻ<ref>[https://www.facebook.com/Fandrythefilm/photos/a.333684526714738.76995.332871076796083/618687691547752/?type=1 "Fandry – Cover Photos | Facebook"]. ''facebook.com''.</ref> |മികച്ച സിനിമ, മികച്ച നടൻ, മികച്ച സംവിധായകൻ, മികച്ച ബാല നടൻ, മികച്ച സ്ക്രിപ്റ്റ്, മികച്ച എഡിറ്റർ |{{Won}} |- |ന്യൂയോർക്ക് ഇന്ത്യൻ ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവൽ<ref>[https://www.facebook.com/photo.php?fbid=4266861005482&set=a.3719506641965.1073741834.1704772843&type=1&relevant_count=1 "Nagraj Manjule – Mobile Uploads | Facebook"]. ''facebook.com''.</ref> |മികച്ച സംവിധായകൻ |{{Won}} |- |റീൽ ഏഷ്യൻ ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവൽ 2014<ref>[http://www.reelasian.com/news/reel-asian-film-festival-2014-awards-announced/ "Reel Asian Film Festival 2014 Awards Announced!"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200814025458/https://www.reelasian.com/news/reel-asian-film-festival-2014-awards-announced/ |date=2020-08-14 }}. ''reelasian.com''.</ref> |നാഷണൽ ബാങ്ക് മികച്ച ഫസ്റ്റ് ഫീച്ചർ ഫിലിം അവാർഡ് |{{Won}} |- |സിയാറ്റിൽ ദക്ഷിണേഷ്യൻ ചലച്ചിത്രമേള<ref>[https://www.facebook.com/Fandrythefilm/photos/pcb.733565296726657/733565193393334/?type=1 "Fandry – Photos from Fandry's post | Facebook"]. ''facebook.com''.</ref> |മികച്ച സാമൂഹിക വിഭാഗം സിനിമ 2014 |{{Won}} |- |ദേശീയ അവാർഡ്<ref>[http://movies.ndtv.com/bollywood/national-film-awards-list-of-winners-509426 "National Film Awards: List of winners"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140831052344/http://movies.ndtv.com/bollywood/national-film-awards-list-of-winners-509426 |date=2014-08-31 }}. ''NDTVMovies.com''.</ref> |മികച്ച അരങ്ങേറ്റം (സംവിധായകൻ), മികച്ച ബാലനടൻ |{{Won}} |} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണി == * {{IMDb title|2827320}} * [http://www.marathimati.com/entertainment/movies/fandry-review/ ഫണ്ട്രി സിനിമാ നിരൂപണം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180619124144/http://www.marathimati.com/entertainment/movies/fandry-review/ |date=2018-06-19 }} {{National Film Award Best First Film of a Director}} [[Category:2013 films]] [[Category:Indian films]] [[Category:Marathi-language films]] [[Category:Films about the Indian caste system]] [[Category:Films set in Maharashtra]] [[Category:Marathi film scores by Ajay-Atul]] [[Category:Best Debut Feature Film of a Director National Film Award winners]] [[Category:Indian avant-garde and experimental films]] [[Category:2010s avant-garde and experimental films]] [[Category:2013 directorial debut films]] [[Category:2010s Marathi-language films]] ==അനുബന്ധം== stdp7m9raax7r0fk2bt4r0tpcx2due1 0 310288 4671623 4069605 2026-09-29T10:00:09Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671623 wikitext text/x-wiki {{merge from|ശഅബാൻ 15|discuss=Talk:ബറാഅത്ത് രാവ്#Proposed merge with ശഅബാൻ 15|date=2023 മാർച്ച്}} {{Infobox Holiday | holiday_name = ''ബറാഅത്ത് രാവ്'' | image = Celebration_of_Mid-Sha%27ban_in_Jamkaran_mosque.jpg | image_size = 180 | caption = | official_name = {{lang-ar|ليلة البراءة|ബറാഅത്ത് രാവ്}} | observedby = [[മുസ്‌ലിംകൾ]] | type = ഇസ്‌ലാമികം | longtype = [[മുസ്‌ലിം ആചാരങ്ങൾ]] | significance = | date = ശഅബാൻ 14-15 പകലുകൾക്കിടയിലെ രാത്രി | celebrations = | observances = പാപമോചനപ്രാർത്ഥനകൾ | relatedto = }} '''ബറാഅത്ത് രാത്രി, നിസ്ഫ് ശ‌അബാൻ''' ( {{Lang-ar|نصف شعبان|Niṣf Sha‘bān}} , അല്ലെങ്കിൽ {{Lang-ar|ليلة البراءة|Laylat al-Bara’at}}) എന്നത് പല മുസ്‌ലിം വിഭാഗങ്ങളും ആചരിച്ചുവരുന്ന ഒരു വിശേഷദിവസമാണ്. <ref name="ref64julix">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=t9wLynyZJVsC|title=Law and order in upper India: a study of Oudh, 1856–1877|last=Dinesh Bihari Trivedi|last2=A. H. M. Zehadul Karim|publisher=Northern Book Centre|year=1990|isbn=978-81-85119-83-0|quote=... The first significant religious occasion shabe-barat (lailat ul-barat or the night of deliverance) is held in the middle of Shaban (eighth month of the Islamic calendar) ...}}</ref> വരുന്ന ഒരു വർഷത്തേക്കുള്ള വ്യക്തികളുടെ ഭാഗ്യം നിർണ്ണയിക്കപ്പെടുന്നതും [[ഇസ്‌ലാം മതത്തിലെ ദൈവസങ്കൽപ്പം|അല്ലാഹു]] പാപികളോട് ക്ഷമിക്കുന്നതുമായ ഒരു രാത്രിയായാണ് ഇതിനെ കണക്കാക്കുന്നത്. പൂർവ്വികർക്കായി അല്ലാഹുവിൽ നിന്നുള്ള പാപമോചനത്തിനായി പ്രാർത്ഥനകൾ നടത്തുന്ന ഒരു രാത്രി കൂടിയാണിത്. <ref name="ref30mucul">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=mxCAhwKdgrYC|title=Islam: Religions of the world|last=Jamal J. Elias|publisher=Psychology Press|year=1999|isbn=978-0-415-21165-9|quote=... Laylat al-bara'a ... fortune for the coming year is popularly believed to be registered in Heaven ... prayer vigils and by feasting and illumination ... oblations are made in the name of deceased ancestors ...}}</ref> കൂടാതെ, [[ഇസ്നാ അശരികൾ]] ഈ ദിവസം [[മുഹമ്മദ് അൽ‌ മഹ്ദി|മുഹമ്മദ് അൽ മഹ്ദിയുടെ]] ജന്മദിനമായി ആഘോഷിക്കുന്നു. <ref>{{Cite web|url=https://www.imamreza.net/eng/imamreza.php?id=10731|title=The great Shia scholar, Abu Ja’far Mohammad ibn Uthman al-Amri – Imam Reza (A.S.) Network|website=imamreza.net|archive-url=https://web.archive.org/web/20170929183638/https://www.imamreza.net/eng/imamreza.php?id=10731|archive-date=29 September 2017}}</ref> <ref>[https://books.google.com/books?id=4jqtAgAAQBAJ&pg=PA11&dq=mahdi+minor+occultation&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwijpdSzwIDUAhVM6RQKHfx7BAoQ6AEIJTAA#v=snippet&q=mahdi%20minor%20occultation%2069&f=false The Return of al-Mahdi]. P11</ref> എന്നാൽ ഈ ദിവസത്തിന് പ്രത്യേക പുണ്യമുണ്ടെന്ന വാദത്തെ എല്ലാ മുസ്‌ലിംകളും ഒരുപോലെ അംഗീകരിക്കുന്നില്ല. <ref name="ref59paxol">{{Citation|last=Muhammad Umar Memon, Aḥmad ibn ʻAbd al-Ḥalīm Ibn Taymīyah|title=Ibn Taimīya's struggle against popular religion: with an annotated translation of his Kitāb iqtiḍāʾ aṣ-ṣirāṭ al-mustaquīm mukhālafat aṣḥāb al-jaḥīm|url=https://books.google.com/books?id=TTMKAQAAIAAJ|publisher=Mouton, 1976|isbn=978-90-279-7591-1|quote=... among the Salaf as well as those among the khalaf, however, reject any excellence for the night in question and challenge the authenticity ... Marking mid-Sha'ban by fasting is without foundation, nay marking it is disapproved of. Likewise, celebrating it by preparing ...}}</ref> == പദോൽപ്പത്തി == ശഅബാൻ പകുതി (Mid-Shabaan) എന്നും ബറാഅത്ത് രാത്രി എന്ന നിലയിലും പല ഭാഷകളിലായി പലപേരുകളിൽ ഈ ദിവസം വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. * [[ഇസ്‌ലാമിക കലണ്ടർ|ഇസ്ലാമിക് കലണ്ടറിന്റെ]] എട്ടാം മാസമായ [[ശഅബാൻ|ശഅബാന്റെ]] മധ്യം എന്ന നിലക്കുള്ള പേരുകൾ: ** നിസ്‌ഫു ശഅബാൻ ( {{Lang-ar|نصف شعبان}} , {{Lang-ms|نصف شعبان}} ) ** നിം ശഅബാൻ ( {{Lang-fa|{{nq|نيم شعبان}}}} ) * വിടുതൽ എന്നർത്ഥം വരുന്ന ബറാഅത്ത് രാത്രി എന്ന നിലക്കുള്ള പേരുകൾ ** ലൈലത്തുൽ ബറാഅ ( {{Lang-ar|ليلة البراءة}} ) ** ബെറാത്ത് കന്റിലി ( {{Lang-tr|Berâet Kandili}} ) ** ശാബെ ബറാത്ത് ( [[പേർഷ്യൻ ഭാഷ|പേർഷ്യൻ]] / {{Lang-ur|{{nq|شبِ براة}}}} , {{Lang-hif|'''शब-ए-बरात'''}} , {{Lang-bn|শবে বরাত}} ) == ഉത്ഭവം == ബറാഅത്ത് രാവ് എന്നതിന്റെ സാധുത മുസ്‌ലിം പണ്ഡിതർക്കിടയിൽ അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങളുള്ളതാണ്. ഇതിനനുകൂലമായും പ്രതികൂലമായും [[ഖുർആൻ]]<nowiki/>നെയും ഹദീഥിനെയും വ്യാഖ്യാനിച്ചുവരുന്നു. === ഖുർആൻ === ഖുർആനിൽ ഇതേപ്പറ്റി നേരിട്ട് പരാമർശിച്ചിട്ടില്ല, എന്നാൽ രണ്ട് വാക്യങ്ങൾ ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണെന്ന് വാദിക്കപ്പെടുന്നു: {{Cite quran|44|3|end=4|q=Indeed, We sent it down during a blessed night. Indeed, We were to warn [mankind]. On that night is made distinct every precise matter-}} തഫ്‌സീർ ഇബ്നു കഥീർ പറയുന്നതനുസരിച്ച്, <ref>{{Cite web |url=http://www.qtafsir.com/index.php?option=com_content&task=view&id=2066&Itemid=100 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2020-09-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191214043255/http://www.qtafsir.com/index.php?option=com_content&task=view&id=2066&Itemid=100 |archive-date=2019-12-14 |url-status=dead}}</ref>  ഈ ഖുർആൻ വചനം പരാമർശിക്കുന്നത് [[ലൈലത്തുൽ ഖദ്‌ർ]] എന്ന രാത്രിയെയാണ് <ref>[http://www.alifta.net/Fatawa/FatawaChapters.aspx?languagename=en&View=Page&PageID=17&PageNo=1&BookID=10 Fatwa by the Permanent Committee]</ref> ഹിജ്റ കലണ്ടർ പ്രകാരം [[ശഅ്ബാൻ]] മാസത്തിലെ പതിനാലം തിയതിയുടെ രാത്രിസമയത്തെയാണ് ''''ബറാഅത്ത് രാവ്'''' എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നത്.പ്രസ്തുത മാസം പതിനഞ്ചിന് വിശ്വാസികൾ നോന്പും അനുഷ്ഠിക്കാറുണ്ട്.<ref>{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/3617806/2015-05-31/kerala |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2015-06-01 |archive-date=2015-05-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150531070022/http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/3617806/2015-05-31/kerala |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://sunnivoice.net/articles/3165 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2015-06-01 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304125911/http://sunnivoice.net/articles/3165 |url-status=dead }}</ref> ഈ രാവിന് ഏറെ പുണ്യവും പവിത്രതയുമുണ്ടെന്ന് വിശുദ്ധ ഖുർആനും [[ഹദീസ്|ഹദീസുകളും]] വ്യക്തമാക്കുന്നതായി മുസ്ലിംങ്ങൾ വിശ്വസിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://www.sirajlive.com/2013/06/24/35362.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2015-06-01 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304231928/http://www.sirajlive.com/2013/06/24/35362.html |url-status=dead }}</ref> ഖുർആനിലെ 44-ാം അധ്യായത്തിലെ മൂന്നാം സൂക്തം പരാമർശിക്കുന്ന അനുഗൃഹീത രാവ് (ലൈലത്തുൽ മുബാറക്) എന്നത് അർത്ഥമാക്കുന്നത് ബറാഅത്ത് രാവാണെന്നും കരുതപ്പെടുന്നു<ref>{{Cite web |url=http://www.sirajlive.com/2013/06/24/35362.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2015-06-01 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304231928/http://www.sirajlive.com/2013/06/24/35362.html |url-status=dead }}</ref>.മുസ്ലിംങ്ങളിലെ മുജാഹിദ് വിഭാഗം ഈ ദിവസത്തെ അനാചാരമായിട്ടാണ് പരിഗണിക്കുന്നത്.ഈ ദിവസം രാത്രി മുസ്ലിങ്ങൾ കുറെയധികം ഖുർആൻ പാരായണം നടത്തുകയും മറ്റു ആരാധാന കാർമ്മകൾ വർദ്ദിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യാറുണ്ട്.<ref>http://www.sirajlive.com/2013/06/24/35590.html?print=1{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>http://bidath.blogspot.ae/2011/07/blog-post_05.html</ref>ബറാഅത്ത് രാവിൽ ഇശാഅ് മഗ്‌രിബിനിടയിൽ ഖുർആനിലെ [[യാസീൻ]] സൂക്തം പാരായണം ചെയ്യൽ കാലങ്ങളായി തുടരുന്നുണ്ട്.<ref>http://suprabhaatham.com/item/20150556106</ref> ആദ്യത്തെ യാസീൻ സൂക്തം ദീർഘായുസ്സിനും ആരോഗ്യത്തിനും വേണ്ടിയും രണ്ടാമത്തേത് സമ്പത്ത്, സന്താനങ്ങൾ, വീട്, കുടുംബം എന്നിവയിലെല്ലാം ഐശ്വര്യമുണ്ടാകാൻ വേണ്ടിയും മൂന്നാമത്തേത് അവസാനം നന്നാകാനും വിശ്വാസത്തോടെ മരിക്കാനും എന്ന് കരുതിക്കൊണ്ടാണ് പാരായണം ചെയ്യേണ്ടതെന്നും വിവിധ സ്ഥലങ്ങളിൽ പരാമർശിച്ചിരിക്കുന്നു<ref>http://suprabhaatham.com/item/20150556106</ref> == ബറാഅത്ത് നോമ്പ് == ശഅ്ബാൻ 15 ന് പ്രത്യേകമായി സുന്നത്ത് നോമ്പ് അനുഷ്‌ടിക്കുന്ന വിശ്വാസികളുണ്ട്. ബറാഅത്ത് ദിനത്തിന് വ്യത്യസ്ത അഭിപ്രായം ഉള്ളത് പോലെ തന്നെ നോമ്പ് അനുഷ്ഠിക്കുന്ന കാര്യത്തിലും വ്യത്യസ്ത അഭിപ്രായങ്ങളുണ്ട്. [https://islamonlive.in/shariah/faith/and-the-conclusion-is-that-this-night-is-merited/] ==വിവിധ രാജ്യങ്ങളിൽ== ഹഖുൻ ലൈല എന്ന പേരിലാണു യുഎയിൽ ഈ‌ദിനം‌ അറിയപ്പെടുന്നത്. അന്നേ ദിവസം മധുര പലഹാരം വിതരണം ചെയ്തും ദാന ധർമ്മങ്ങൾ നടത്തിയും യുഎഇയിലെ തദ്ദേശവാസികൾ ഈ ദിനത്തെ ആചരിക്കുന്നു. ==അവലംബം== <references/> [[വർഗ്ഗം:സമയം]] pt0fcapa6sdsr7x7olsmaio26szm6x3 0 311705 4671487 4540177 2026-09-28T16:58:49Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671487 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Dwaram Durga Prasada Rao}} {{needs image}} {{Infobox person | name = ദ്വാരം ദുർഗാപ്രസാദ് റാവു | image = | alt = | caption = ദ്വാരം ദുർഗാപ്രസാദ് റാവു | birth_date = | birth_place = | death_date = | death_place = | nationality = [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യൻ]] | other_names = | known_for = | spouse = | children = }} [[വയലിൻ]] വാദകനാണ് '''ദ്വാരം ദുർഗാപ്രസാദ് റാവു'''. 2014 ലെ കേന്ദ്ര സംഗീത നാടക അക്കാദമി അവാർഡ് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. ==ജീവിതരേഖ== വയലിനിസ്റ്റുകളുടെ കുടുംബത്തിൽ നിന്നുള്ളയാളായ ദുർഗാ പ്രസാദ് റാവു പ്രസിദ്ധ വയലിൻ വാദകനായ ദ്വാരം നരസിംഹ റാവു നായിഡുവിന്റെ മകനാണ്.<ref name=":3">{{Cite news|date=21 November 2013|title=Technically sound|language=en-IN|work=[[The Hindu]]|url=https://www.thehindu.com/features/friday-review/music/technically-sound/article5371731.ece|access-date=8 January 2023|issn=0971-751X}}</ref> അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ മുത്തച്ഛൻ ദ്വാരം വെങ്കടസ്വാമി നായിഡു ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട കർണാടക സംഗീത വയലിനിസ്റ്റുകളിൽ ഒരാളായിരുന്നു.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.thehansindia.com/andhra-pradesh/violin-programme-enthrals-audience-535162|title=Violin programme enthrals audience|access-date=8 January 2023|last=Sumadhura|date=5 June 2019|website=[[The Hans India]]|language=en}}</ref><ref name=":32">{{Cite news|date=21 November 2013|title=Technically sound|language=en-IN|work=[[The Hindu]]|url=https://www.thehindu.com/features/friday-review/music/technically-sound/article5371731.ece|access-date=8 January 2023|issn=0971-751X}}</ref><ref name=":2">{{Cite news|last=Balantrapu|first=Prasuna|date=22 November 2018|title=A fitting tribute to Dwaram Venkataswamy Naidu|language=en-IN|work=[[The Hindu]]|url=https://www.thehindu.com/entertainment/music/rich-repertoire/article25565416.ece|access-date=8 January 2023|issn=0971-751X}}</ref> പ്രശസ്ത വയലിനിസ്റ്റുകളിൽ നായിഡുവിൻ്റെ സഹോദരന്മാരായ ദ്വാരം നരസിംഗ റാവു നായിഡു,<ref>{{Cite news|date=19 September 2013|title=Faithful to the legacy|language=en-IN|work=[[The Hindu]]|url=https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-fridayreview/faithful-to-the-legacy/article5147309.ece|access-date=8 January 2023|issn=0971-751X}}</ref> ദ്വാരം വെങ്കട കൃഷ്ണയ്യ, മകൾ ദ്വാരം മങ്കടയാരു, മകൻ ദ്വാരം ഭാവനാരായണ റാവു,<ref>{{Cite news|date=14 April 2011|title=Footprints in the sands of time|language=en-IN|work=[[The Hindu]]|url=https://www.thehindu.com/features/friday-review/music/Footprints-in-the-sands-of-time/article14683077.ece|access-date=8 January 2023|issn=0971-751X}}</ref> ഭാവനാരായണ റാവുവിൻ്റെ മകൾ ദ്വാരം ലക്ഷ്മി;<ref>{{Cite news|date=20 August 2010|title=Sharp manodharma|language=en-IN|work=[[The Hindu]]|url=https://www.thehindu.com/features/friday-review/music/Sharp-manodharma/article16138800.ece|access-date=8 January 2023|issn=0971-751X}}</ref> ദുർഗാ പ്രസാദ് റാവുവിൻ്റെ സഹോദരൻ ദ്വാരം സത്യനാരായണ റാവു എന്നിവരും ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref name=":12">{{Cite web|url=https://www.thehansindia.com/andhra-pradesh/violin-programme-enthrals-audience-535162|title=Violin programme enthrals audience|access-date=8 January 2023|last=Sumadhura|date=5 June 2019|website=[[The Hans India]]|language=en}}</ref> ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== *2014 ലെ കേന്ദ്ര സംഗീത നാടക അക്കാദമി അവാർഡ്<ref>{{cite web|title=Declaration of Sangeet Natak Akademi Fellowships (Akademi Ratna) and Akademi Awards (Akademi Puraskar) for the Year 2014|url=http://www.sangeetnatak.gov.in/files2015-16/Press%20Release%20SNA%20Awards%20for%20the%20year%202014%20-%20English.pdf|publisher=http://www.sangeetnatak.gov.in|accessdate=13 ജൂൺ 2015|archive-date=2015-06-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20150614110227/http://www.sangeetnatak.gov.in/files2015-16/Press%20Release%20SNA%20Awards%20for%20the%20year%202014%20-%20English.pdf|url-status=dead}}</ref> ==അവലംബം== <references/> ==പുറം കണ്ണികൾ== *[http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-fridayreview/the-dwaram-legacy-lives-on/article660909.ece The Dwaram legacy lives on] {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[വർഗ്ഗം:വയലിനിസ്റ്റുകൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേന്ദ്ര സംഗീതനാടക അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] b9vam2pncj04j0wkyxqg2iegyr8mpt7 0 315766 4671620 4039646 2026-09-29T09:33:33Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671620 wikitext text/x-wiki {{Infobox canal | name = ബക്കിം‌ഹാം കനാൽ | image = | image_size = | caption = | o_name = | m_name = | company = | engineer = | a_engineer = | date_act = | date_const = | date_use = {{Start date|1560}} | date_comp = | date_ext = | date_closed = | date_rest = | len_ft = | len_in = | o_len_ft = | o_len_in = | len_note = | beam_ft = | beam_in = | o_beam_ft = | o_beam_in = | beam_note = Southern section is 10'6" beam | start = Dead End | o_start = | start_note = in the East | end = [[അറബിക്കടൽ]] | o_end = | end_note = in the West | branch = | branch_of = | join = | locks = | o_locks = | lock_note = | length_mi = 0.466 | o_length_mi = | length_note = 1795 വരെ ഗതാഗതത്തിന് ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു | elev_ft = 23 | elev_note = [[അറബിക്കടൽ|അറബിക്കടലിൽ]] അവസാനിക്കുന്നു | status = ഉപയോഗശൂന്യം | nav = None }} [[കൊല്ലം]] ജില്ലയിലെ [[തങ്കശ്ശേരി]]യിൽ പോർച്ചുഗീസുകാർ 1560നടുത്ത് നിർമ്മിച്ച കനാലാണ് ബക്കിം‌ഹാം കനാൽ. [[പോർച്ചുഗീസ്]] സെമിത്തേരിക്കും ലൈറ്റ്‌ഹൗസ് റോഡിനും ഇടയിലുള്ള കനാൽ<ref>http://www.oocities.org/athens/Acropolis/9669/tangy.htm</ref>, മൗണ്ട് കർമൽ കോൺ‌വെന്റിനു സമീപമായി കടലിലേക്ക് തുറക്കുന്നു. തങ്കശ്ശേരി കോട്ടയിൽ നിന്നും തുറമുഖത്തേക്കുള്ള സാധനനീക്കം സുഗമമാക്കാൻ വേണ്ടിയായിരുന്നു ഇത് നിർമ്മിച്ചത്. തുടർന്ന് ഡച്ച് അധീനതയിലായ കോട്ടയും കനാലും 1795ലെ [[ബ്രിട്ടീഷ് ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യ കമ്പനി|ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാകമ്പനി]]യോടുള്ള കീഴടങ്ങലിനെ തുടർന്ന് ബക്കിം‌ഹാം കനാൽ എന്ന് പേരു ലഭിച്ചു. 1980-ൽ നടത്തിയ ഒരു സർവേയിൽ കനാലിന് 750 മീറ്റർ നീളവും കിഴക്കൻ തുമ്പിൽ 12 അടി വീതിയും കടലിലേക്ക് തുറക്കുന്ന പടിഞ്ഞാറൻ തുമ്പിൽ 100 അടി വരെ വീതിയും ഉണ്ടായിരുന്നെന്ന് കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. <ref>{{Cite web |url=http://www.newindianexpress.com/states/kerala/article422686.ece |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2015-08-05 |archive-date=2015-04-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402215024/http://www.newindianexpress.com/states/kerala/article422686.ece |url-status=dead }}</ref> തുടക്കത്തിൽ ഇരു വശവും കടലിലേക്ക് തുറന്നിരിക്കുകയായിരുന്നെങ്കിലും ബ്രിട്ടീഷ് കാലഘട്ടത്തിലുണ്ടായ ലൈറ്റ് ഹൗസ് റോഡ് നിർമ്മാണത്തെ തുടർന്ന് കിഴക്കൻ തുമ്പ് അടയുകയായിരുന്നു. <ref>{{Cite web |url=http://www.newindianexpress.com/states/kerala/article423621.ece |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2015-08-05 |archive-date=2015-04-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402222412/http://www.newindianexpress.com/states/kerala/article423621.ece |url-status=dead }}</ref> കോട്ട ആർക്കിയോളജിക്കൽ സർ‌വേ ഏറ്റെടുത്തെങ്കിലും കനാൽ ഏറ്റെടുത്തിട്ടില്ല.<ref>http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/buckingham-canal-being-reclaimed/article1789226.ece {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==അവലംബം== <references/> {{Kollam}} [[വർഗ്ഗം:കൊല്ലം ജില്ലയിലെ കെട്ടിടങ്ങളും നിർമ്മിതികളും]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ കനാലുകൾ]] 29gy3hhna9541xgnqgi05drwtpjtgya 0 319484 4671610 4668984 2026-09-29T07:55:45Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671610 wikitext text/x-wiki {{PU|FEMEN}} {{Infobox organization | name = ഫെമെൻ<br/>Фемен | logo = [[File:Femen Logo.svg|200px]] | type = പ്രതിഷേധ സംഘടന | founded_date = 2008 ഏപ്രിൽ 10<ref name=FEMEN/> | founder = [[Anna Hutsol|അന്ന ഹട്സോൾ]]<ref name=FEMEN/> | location = [[Paris|പാരിസ്]], [[France|ഫ്രാൻസ്]]<ref name="spiegel.de">{{cite web|url=http://www.spiegel.de/international/europe/naked-march-in-paris-to-open-new-office-of-femen-feminist-group-a-856780.html |title=Naked March in Paris to Open New Office of Femen Feminist Group – SPIEGEL ONLINE |work=Der Spiegel |accessdate=2012-11-19}}</ref> {{small|(ആസ്ഥാനം).<ref name=IP29713NH>[http://www.france24.com/en/20130729-tunisia-femen-activist-amina-acquitted-contempt-defamation-charges Tunisian Femen activist ‘acquitted’ of defamation], [[France 24]] (29 July 2013)<br>[http://m.timesdaily.com/news/world/article_33b2ca10-7b84-5cf8-8a4b-120a82f47f4d.html?mode=jqm Court dismisses 1 charge against Tunisian feminist] {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, [[TimesDaily]] (29 July 2013)<br>[http://www.voanews.com/content/tunisian-femen-activist-acquitted-of-defamation-unrest-grows/1712301.html Tunisian Activist Acquitted Amid Growing Unrest] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151105050512/http://www.france24.com/en/20130729-tunisia-femen-activist-amina-acquitted-contempt-defamation-charges |date=2015-11-05 }}, [[Voice of America]] (29 July 2013)</ref>}} | key_people = [[Anna Hutsol|അന്ന ഹട്സോൾ]]<ref name=FEMEN/><br/>[[Oksana Shachko|ഓക്സാന ഷാച്ച്കോ]]<ref name=Atlantic>[http://www.theatlantic.com/international/archive/2013/01/femen-in-paris-ukraines-topless-warriors-move-west/266755/ Femen in Paris: Ukraine's Topless Warriors Move West], [[The Atlantic]] (2 January 2013)</ref><br/>[[Alexandra Shevchenko|അലക്സാണ്ട്ര ഷെവ്‌ചെങ്കോ]]<ref name="femen1">{{cite web |url=http://femen.org/en/news/id/216 |title=FEMEN |publisher=FEMEN |date=2013-01-24 |accessdate=2013-04-22 |archive-date=2013-05-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130509142453/http://femen.org/en/news/id/216 |url-status=dead }}</ref><br/>[[Inna Shevchenko|ഇന്ന ഷെവ്ചെങ്കോ]]<ref name=Atlantic/> | focus = [[Women's liberation|സ്ത്രീ സ്വാതന്ത്ര്യം]]<ref name=offisite>[http://femen.org/en/about FEMEN: FEMEN - is a global women's movement] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160520171955/http://femen.org/en/about |date=2016-05-20 }}, Official FEMEN website</ref> | Non-profit_slogan = സെക്സ്ട്രീമിസം<ref name=offisite/> | homepage = [http://femen.org/ femen.org] }} 2008-ൽ [[Ukraine|ഉക്രൈനിൽ]] രൂപീകരിച്ച ഒരു [[feminist|ഫെമിനിസ്റ്റ്]] സംഘടനയാണ് '''ഫെമെൻ (FEMEN)''' ({{lang-uk|Фемен}}). ഇപ്പോൾ [[Paris|പാരീസ്]] പാരീസ് ആണ് ഇവരുടെ ആസ്ഥാനം.<ref name=Guar19oct13>[http://www.theguardian.com/world/2013/oct/20/femen-activists-uk-branch-feminism Fearless ... and topless: Femen activists to bring 'sextremism' to the UK], [[theguardian.com]] (19 October 2013)</ref> വിവാദങ്ങളുണ്ടാക്കുന്നതരം<ref name="movements1">{{cite web|url=http://www.movements.org/case-study/entry/ukraines-ladies-of-femen/ |title=Ukraine’s Ladies Of Femen |publisher=Movements.org |date=2011-08-16 |accessdate=2013-04-22}}</ref><ref>{{cite web|author=Jeffrey Tayler |url=http://www.theatlantic.com/international/archive/2013/03/the-woman-behind-femens-topless-protest-movement/273970/ |title=The Woman Behind Femen's Topless Protest Movement - Jeffrey Tayler |publisher=The Atlantic |accessdate=2013-04-22}}</ref> പ്രതിഷേധങ്ങൾ [[topless protest|മാറുമറയ്ക്കാതെ]] നടത്തുന്നതിലൂടെയാണ് ഈ സംഘടന പ്രശസ്തി നേടിയത്. [[sex tourism|ലൈംഗിക ടൂറിസം]],<ref name=FEMEN>[http://www.kyivpost.com/news/politics/detail/65379/ Femen wants to move from public exposure to political power], ''[[Kyiv Post]]'' (28 April 2010)</ref><ref name="movements1"/> മത സംഘടനകൾ,<ref name=BBCobservOct12>[http://www.bbc.co.uk/news/world-europe-20028797 Ukraine's Femen:Topless protests 'help feminist cause'], [[BBC News]] (23 October 2012)</ref> ലിംഗവിവേചനം, സ്വവർഗ്ഗാനുരാഗികളോടുള്ള വിവേചനം,<ref>{{cite news|url=http://www.huffingtonpost.com/2013/04/24/topless-femen-protest-andre-jozef-leonard_n_3146609.html|title=Topless FEMEN Protesters Drench Belgian Archbishop André-Jozef Léonard, Protest Homophobia In Catholic Church (PHOTOS)|work=The Huffington Post|accessdate=23 March 2015|date=24 April 2013}}</ref> മറ്റ് സാമൂഹിക, രാഷ്ട്രീയ ആന്താരാഷ്ട്രീയ വിഷയങ്ങൾ എന്നിവ ഈ സംഘടനയുടെ പ്രതിഷേധങ്ങൾക്ക് കാരണമായിട്ടുണ്ട്. "[[patriarchy|പുരുഷമേധാവിത്വത്തിനെ]] അതിന്റെ മൂന്ന് രൂപങ്ങളായ സ്ത്രീ [[sexual exploitation|ലൈംഗിക ചൂഷണം]], [[dictatorship|ഏകാധിപത്യം]], [[religion|മതം]] എന്നിവയെ ചെറുക്കുന്നതിലൂടെ പ്രതിരോധിക്കുന്നു" എന്നാണ് ഫെമെൻ അവകാശപ്പെടുന്നത്.<ref name=BBCTunis/> "സ്ത്രീകളുടെ അവകാശം സംരക്ഷിക്കുന്നതിനായി സെക്സ്ട്രീമിസം ഉപയോഗിക്കുക" എന്നത് ഫെമെന്റെ പ്രഖ്യാപിത ലക്ഷ്യമാണ്.<ref name=Guar19oct13/> പ്രതിഷേധത്തിനിടെ ഫെമെൻ പ്രവർത്തകരെ പോലീസ് പല തവണ അറസ്റ്റ് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.<ref name=BBCTunis>[http://www.bbc.co.uk/news/world-africa-22881163 Femen activists jailed in Tunisia for topless protest], [[BBC News]] (12 June 2013)</ref><ref name=RussiaTimes>{{cite news | url= http://rt.com/news/femen-protest-abortion-ukraine-705/| title= FEMEN rings the bell: Naked activists defend right to abortion | publisher= Russia Today | date= 10 April 2012}}</ref> ==മതസ്ഥാപനങ്ങൾക്കെതിരായുള്ള പ്രതിഷേധങ്ങൾ== [[പ്രമാണം:ഫെമെൻ പ്രതിഷേധം.jpg|thumb|മുസ്ലീം സ്ത്രീകളുടെ ചുമതലയെപ്പറ്റിയുള്ള സമ്മേളനത്തിനിടെ നടന്ന പ്രതിഷേധം.]] *2011 നവംബറിൽ ഫെമെൻ പ്രവർത്തക [[Alexandra Shevchenko|അലക്സാണ്ട്ര ഷെവ്ചെങ്കോ]] [[Saint Peter's Square|സെയിന്റ് പീറ്റേഴ്സ് ചത്വരത്തിൽ]] [[Pope Benedict XVI|ബെനഡിക്റ്റ് പതിനാറാമൻ]] ഞായറാഴ്ച്ച [[sermon|പ്രഭാഷണം]] നടത്തിക്കൊണ്ടിരുന്നപ്പോൾ വസ്ത്രങ്ങൾ അഴിച്ചുമാറ്റുകയം "സ്തീകൾക്ക് സ്വാതന്ത്ര്യം" എന്ന ബാനർ ഉയർത്തിക്കാട്ടുകയും ചെയ്തു.<ref name=RTimes>{{cite news | url= http://rt.com/news/topless-vatican-protest-video-707/| title = Cross to bare: Topless Vatican protest | publisher= Russia Today| page=| date= 7 November 2011 }}</ref> [[Italian Police|ഇറ്റാലിയൻ പോലീസ്]] ഷെവ്ചെങ്കോയെയും കൂട്ടാളികളെയും ഉടൻ തന്നെ പിടികൂടി.<ref name="RTimes"/><ref name=Radio>{{cite news | url= http://www.rferl.org/content/femen_takes_topless_act_to_the_vatican/24383808.html | title= Femen Takes Topless Act to the Vatican | publisher= Radio Free Europe | page= | date= 7 November 2011}}</ref> *2012 ഏപ്രിലിൽ അഞ്ച് ഫെമെൻ പ്രവർത്തകർ ഉക്രൈനിൽ [[abortion|ഗർഭച്ഛിദ്രം]] തടയുന്നതിനായുള്ള നിയമനിർമ്മാണം നടക്കവെ [[Saint Sophia Cathedral in Kyiv|കീവിലെ സൈന്റ് സോഫിയ കത്തീഡ്രലിൽ]] [[church bell|പള്ളിമണികൾ അടിച്ചുകൊണ്ട്]] പ്രതിഷേധം നടത്തുകയുണ്ടായി.<ref name="RussiaTimes"/> ഇവരെ പോലീസ് അറസ്റ്റ് ചെയ്തു.<ref name="RussiaTimes"/> *2012 ജൂലൈ 26-ന് യാന ഷഡനോവ മാറുമറയ്ക്കാതെ മോസ്കോയുടെയും റഷ്യയുടെയും പാത്രിയർക്കീസായ [[Kirill I of Moscow|കിറിൽ ഒന്നാമനെ]] അദ്ദേഹം ഉക്രൈൻ സന്ദർശിക്കവെ ആക്രമിക്കുകയുണ്ടായി.<ref name=TRT>{{cite news | url = http://rt.com/news/femen-topless-russian-patriarch-114/ | title = 'Kill Kirill': Topless FEMEN activist attacks Russian Patriarch | publisher = Russia Today | page = | date = 26 July 2012 }}</ref><ref name=HP>{{cite news | url = http://www.huffingtonpost.com/2012/07/26/patriarch-kirill-femen_n_1704921.html?utm_hp_ref=world | title = Russia's Patriarch Kirill Pursued by Topless FEMEN Protester | work = Huffington Post | page = | date = 26 July 2012 }}</ref> "കിറിലിനെ കൊല്ലുക" എന്ന് ഷഡനോവയുടെ പുറത്ത് പെയിന്റ് കൊണ്ട് എഴുതിയിട്ടുണ്ടായിരുന്നു. "പോയി തുലയൂ!" എന്ന് ഷഡനോവ ഈ ഓർത്തഡോക്സ് ക്രിസ്ത്യൻ മേധാവിയോട് പറഞ്ഞു.<ref name="TRT"/><ref name="lenta1">{{cite web|url=http://www.lenta.ru/news/2012/08/17/crest/ |title=Femen во имя Pussy Riot спилили в Киеве крест "оранжевой" революции |publisher=Lenta.ru |accessdate=2012-08-17}}</ref> പതിനഞ്ച് ദിവസം ഷഡനോവ അറസ്റ്റിലായിരുന്നു.<ref name=MoscowTimes>{{cite news | url = http://www.themoscowtimes.com/news/article/feminist-sentenced-for-baring-breasts-at-patriarch-kirill/462751.html | title = 'Feminist Sentenced for Baring Breasts at Patriarch Kirill | work = Moscow Times | page = | date = 27 July 2012 }}</ref> *2012 ഒളിമ്പിക്സ് സമയത്ത് ലണ്ടനിൽ "നശിച്ച ഇസ്ലാമിക് ഭരണകൂടങ്ങൾക്കെതിരേ" ഫെമെൻ പ്രകടനം നടത്തിയിട്ടുണ്ടായിരുന്നു. [[IOC|ഐ.ഒ.സി.]] ഇത്തരം ഭരണകൂടങ്ങളെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നുണ്ട് എന്നായിരുന്നു ഫെമെന്റെ ആരോപണം.<ref name="telegraph1">{{cite news|title=Femen stage topless anti-Islamist Olympic protest in London|url=http://www.telegraph.co.uk/sport/olympics/olympicsvideo/9447608/Femen-stage-topless-anti-Islamist-Olympic-protest-in-London.html|work=The Telegraph|accessdate=2 August 2012|date=2 August 2012|archive-date=2014-03-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20140312125802/http://www.telegraph.co.uk/sport/olympics/olympicsvideo/9447608/Femen-stage-topless-anti-Islamist-Olympic-protest-in-London.html|url-status=dead}}</ref> മുസ്ലീം പുരുഷന്മാരുടെ വേഷം ധരിച്ച സ്ത്രീകൾ പ്രതിഷേധിക്കാനുണ്ടായിരുന്നു. "[[ശരി അത്ത്|ശരിയ]] പാടില്ല" എന്നെഴുതിയ ബാനറുകൾ ഇവർ കയ്യിലേന്തിയിട്ടുണ്ടായിരുന്നു.<ref name="dailymail1">{{cite news|title=Ukrainian feminists stage topless protest near Tower Bridge over Olympic body’s ‘support for bloody Islamist regimes’|url=http://www.dailymail.co.uk/news/article-2182630/London-Olympics-2012-Topless-Ukrainian-feminists-stage-protest-Londons-Tower-Bridge.html|work=Daily Mail|accessdate=18 August 2012|first=Rob|last=Preece|date=2 August 2012}}</ref><ref name="albawaba1">{{cite web|title=Ukrainians protest: topless women say "No Sharia" and "Bloody Islamist Regimes"|url=http://www.albawaba.com/blog_roundup/olympics-femen-hijab-437290|work=Al Bawaba|accessdate=7 August 2012|archive-date=2012-08-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20120809213617/http://www.albawaba.com/blog_roundup/olympics-femen-hijab-437290|url-status=dead}}</ref> *2012 ഓഗസ്റ്റ് 17-ന് [[Inna Shevchenko|ഇന്ന ഷെവ്‌ചെങ്കോയും]] രണ്ട് ഫെമെൻ പ്രവർത്തകരും [[Kyiv|കീവിൽ]] ഒരു കുരിശ് [[chainsaw|ചെയിൻ സോ]] ഉപയോഗിച്ച് മുറിച്ചിട്ടു. [[Pussy Riot|പുസി റയട്ട്]] എന്ന സംഗീത ഗ്രൂപ്പിന് പിന്തുണ നൽകാനായിരുന്നു ഈ നടപടി.<ref>{{cite web|title=Pussy Riot засудили акцію FEMEN зі спиленням хреста в Києві ("Pussy Riot condemn FEMEN action of cutting cross in Kyiv")|url=http://www.regionews.com.ua/node/55994|publisher=RegioNews|language=uk|accessdate=23 August 2012|date=23 August 2012|archivedate=2012-11-02|archiveurl=https://www.webcitation.org/6BsL2FluH?url=http://regionews.ua/node/55994|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.rferl.org/content/ukraine-femen-cross-pussy-riot/24679942.html|title= Ukraine, FEMEN shows support for Pussy Riot|accessdate = 19 November 2012}}</ref> * [[Salafist|സലാഫിസ്റ്റ്]] പതാക ഫെമെൻ പ്രവർത്തകർ [[Great Mosque of Paris|പാരീസിലെ ഗ്രേറ്റ് മോസ്കിനു]] മുന്നിൽ വച്ച് 2013 ഏപ്രിൽ മൂന്നിന് കത്തിക്കുകയുണ്ടായി. [[Amina Tyler|അമിന ടൈലറിന്]] ഐക്യദാർഡ്യം പ്രഖ്യാപിച്ചായിരുന്നു ഇത്.<ref>{{cite news |title=Femen Stages a 'Topless Jihad' |author=Alan Taylor |url=http://www.theatlantic.com/infocus/2013/04/femen-stages-a-topless-jihad/100487/ |newspaper=The Atlantic |date=4 April 2013 |accessdate=19 April 2013}}</ref> * 2015 സെപ്റ്റംബർ 12-ന് മുസ്ലീം കുടുംബങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള രണ്ട് ഫെമെൻ പ്രവർത്തകർ മുസ്ലീം സ്ത്രീകളുടെ ചുമതലകളെപ്പറ്റിയുള്ള പാരീസിലെ ഒരു സമ്മേളനത്തിനിടെ പർദ്ദ ധരിച്ച് സ്റ്റേജിലെത്തുകയും വസ്ത്രം അഴിച്ചുമാറ്റി മാറുമറയ്ക്കാതെ പ്രകടനം നടത്തുകയും ചെയ്തു. "ഒരാൾക്കും എന്നെ അടിമപ്പെടുത്താനാകില്ല, ഒരാൾക്കും എന്നെ കൈവശപ്പെടുത്താനാകില്ല, ഞാൻ തന്നെയാണ് എന്റെ പ്രവാചക" എന്ന് അവരുടെ ശരീരത്തിൽ പെയിന്റ് ഉപയോഗിച്ച് എഴുതിയിരുന്നു.<ref>{{cite news |title=Topless protesters disrupt Muslim conference on women |author=David Chazan |url=http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/europe/france/11862220/Topless-protesters-disrupt-Muslim-conference-on-women.html |newspaper=The Telegraph|date= 13 September 2015 |accessdate=14 September 2015}}</ref><ref>{{cite news|last1=നെൽസൺ സി|first1=സാറ|title=Topless Femen Protesters Storm Stage At Controversial Muslim Conference In Paris (NSFW)|url=http://www.huffingtonpost.co.uk/2015/09/14/topless-femen-protests-storm-stage-controversial-muslim-conference-paris_n_8132254.html|accessdate=16 സെപ്റ്റംബർ 2015|agency=ഹഫിംഗ്ടൺ പോസ്റ്റ്|publisher=ഹഫിംഗ്ടൺ പോസ്റ്റ്}}</ref> സമ്മേളനത്തിന്റെ സംഘാടകർ ഇവർക്കെതിരേ നഗ്നതാപ്രദർശനത്തിന് കേസ് കൊടുക്കുകയുണ്ടായി.<ref>http://sputniknews.com/europe/20150915/1027043240/femen-lawsuit-french-muslims.html</ref> ==അവലംബം== [[വർഗ്ഗം:യുക്തിവാദി സംഘങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:സ്ത്രീകളെ സംബന്ധിച്ച വിഷയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഫെമെൻ]] kn3w23gh2ayflouz2zoo3atsv6iblva 0 324325 4671429 4670597 2026-09-28T15:00:48Z Vinayan Therakkal 223344 /* അവലംബം */ അക്ഷരപിശക് തിരുത്തി 4671429 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Guruvayur_Ekadasi}} [[File:Gurovayoor.jpg|thumb|right|[[ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രം|ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രകവാടം]] ]] [[ഗുരുവായൂർ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം|ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെ]] പ്രധാനപ്പെട്ട ആട്ടവിശേഷങ്ങളിലൊന്നാണ് [[വൃശ്ചികം|വൃശ്ചിമാസത്തിലെ]] വെളുത്തപക്ഷത്തിലെ [[ഏകാദശി]] ദിവസം ആചരിച്ചുവരുന്ന '''ഗുരുവായൂർ ഏകാദശി'''. ഗുരുവായൂരിലെ പ്രതിഷ്ഠാദിനമായാണ് ഇത് കണക്കാക്കിവരുന്നത്. ഐതിഹ്യപ്രകാരം [[വിഷ്ണു|വൈകുണ്ഠനാഥനാൽ]] തന്നെ നിർമ്മിയ്ക്കപ്പെട്ടതും, [[ബ്രഹ്മാവ്]], [[സുതപസ്സ്]], [[കശ്യപൻ]], [[വസുദേവർ]] എന്നിങ്ങനെ പോയി ഒടുവിൽ [[ശ്രീകൃഷ്ണൻ|ശ്രീകൃഷ്ണഭഗവാന്റെ]] തന്നെയും പൂജയേറ്റുവാങ്ങിയതുമായ പാതാളാഞ്ജനനിർമ്മിതമായ വിഷ്ണുവിഗ്രഹം, ദേവഗുരുവായ [[ബൃഹസ്പതി|ബൃഹസ്പതിയും]] [[വായു|വായുദേവനും]] ചേർന്ന് പ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയത് വൃശ്ചികമാസത്തിലെ വെളുത്ത ഏകാദശിനാളിലാണെന്ന് വിശ്വസിയ്ക്കപ്പെടുന്നു. [[കുരുക്ഷേത്ര യുദ്ധം|കുരുക്ഷേത്ര യുദ്ധത്തിനിടയിൽ]] പ്രിയപ്പെട്ടവരെ ശത്രുപക്ഷത്ത് കണ്ട് തേർതട്ടിൽ തളർന്നിരുന്ന [[അർജ്ജുനൻ|അർജ്ജുനന്]] ശ്രീകൃഷ്ണൻ [[ഭഗവദ്ഗീത|ഗീത]] ഉപദേശിച്ചുകൊടുത്തതും ഈ ദിവസമാണെന്ന് വിശ്വസിച്ചുവരുന്നു. അതിനാൽ, ഗീതാദിനമായും ഇത് ആചരിയ്ക്കപ്പെടുന്നു. കേരളത്തിൽ സ്വന്തമായി ഏകാദശി ആഘോഷങ്ങളുള്ള അപൂർവ്വം [[വൈഷ്ണവമതം|വൈഷ്ണവക്ഷേത്രങ്ങളിലൊന്നാണ്]] ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രം. == വിശ്വാസം == ഹൈന്ദവവിശ്വാസമനുസരിച്ച് വൃശ്ചിക ഏകാദശി ദിവസം മഹാവിഷ്ണുവിനോട് പ്രാർഥിച്ചാൽ വളരെയധികം ഫലങ്ങൾ ലഭിക്കുമെന്നാണ്. ഇതേ ദിവസം തന്നെ സർവ്വ ദേവീദേവന്മാരും വിഷ്ണുവിനെ ദർശിക്കാൻ എഴുന്നള്ളുമെന്നും വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ഈ ദിവസം ക്ഷേത്രത്തിലെത്തി പ്രാർഥിക്കുന്നത് വിശ്വാസികളെ സംബന്ധിച്ചെടുത്തോളം ഏറ്റവും പുണ്യമായ കാര്യം കൂടിയാണ്. ശ്രേഷ്ഠവ്രതങ്ങളിലൊന്നായാണ് ഗുരുവായൂർ ഏകാദശി വ്രതത്തെ വിശ്വാസികൾ കരുതുന്നത്. ആഹാരമൊന്നും കഴിയ്ക്കാതെയാണ് വിശ്വാസികൾ സാധാരണമായി ഏകാദശി വ്രതമെടുക്കുന്നത്. എന്നാൽ, ശാരീരിക അസ്വസ്ഥതകളുള്ളവർ അരിയാഹാരം മാത്രം ഒഴിവാക്കിയും വ്രതമെടുക്കുന്നു. ഗുരുവായൂർ ഏകാദശിവ്രതം അനുഷ്ഠിച്ചാൽ ഈ ലോകത്തിൽ മാത്രമല്ല, മരണാനന്തര ലോകത്തിലും ഇതിന്റെ ഫലങ്ങൾ ഉണ്ടാകുമെന്നാണ് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നത്. സാമ്പത്തിക നേട്ടം, ഐശ്വര്യം, മനശ്ശാന്തി, രോഗശാന്തി തുടങ്ങിയ നേട്ടങ്ങൾ ലഭിയ്ക്കുമത്രേ. വിഷ്ണുപ്രീതിയ്ക്കും കുടുംബൈശ്വര്യത്തിനും വിശ്വാസികൾ ഏകാദശി വ്രതം അനുഷ്ഠിക്കുന്നു. == ഏകാദശിവ്രതം == ഒരു [[ചാന്ദ്രമാസം|ചാന്ദ്രമാസത്തിൽ]] വെളുത്തതും കറുത്തതുമായി രണ്ട് പക്ഷങ്ങളുണ്ടാകും. ഇരുപക്ഷങ്ങളിലെയും പതിനൊന്നാം ദിവസമാണ് ''ഏകാദശി'' എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. ഈ ദിവസം അനുഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെടുന്ന വ്രതം വിഷ്ണുപ്രീതികരമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഏകാദശിയുടെ തലേദിവസവും ([[ദശമി]]) പിറ്റേദിവസവും ([[ദ്വാദശി]]) കൂടി ഉൾപ്പെടുന്നതാണ് വ്രതം. തലേന്നും പിറ്റേന്നും ഒരിയ്ക്കലും ഏകാദശിനാളിൽ പൂർണ്ണ ഉപവാസവുമാണ് പറഞ്ഞിട്ടുള്ളത്. അത് സാധിയ്ക്കാത്തവർ തുളസീതീർത്ഥം സേവിച്ച് ദിവസം കഴിയ്ക്കുന്നു. പ്രഭാതസ്നാനത്തിനുശേഷം വിഷ്ണുക്ഷേത്രദർശനം നടത്തുന്നതും ഭഗവദ്ഗീത, [[ശ്രീമദ് ഭാഗവതം]], [[വിഷ്ണുപുരാണം]], [[നാരായണീയം]] മുതലായ വൈഷ്ണവഗ്രന്ഥങ്ങൾ പാരായണം ചെയ്യുന്നതും അത്യുത്തമം. ദ്വാദശിനാളിൽ രാവിലെ കുളിച്ച് വിഷ്ണുക്ഷേത്രദർശനം നടത്തി പാരണ വിടുന്നതോടെ വ്രതം സമാപിയ്ക്കുന്നു. ഏകാദശീവ്രതം രണ്ടുതരത്തിലുണ്ട്. ദശമിബന്ധമുള്ളതും ഇല്ലാത്തതും. ദശമിബന്ധമുള്ള ഏകാദശി '''അംബരീഷപക്ഷ ഏകാദശി''' അഥവാ '''ഭൂരിപക്ഷ ഏകാദശി''' എന്നും ദ്വാദശിബന്ധമുള്ള ഏകാദശി '''രുഗ്മാംഗദപക്ഷ ഏകാദശി''' അഥവാ '''ആനന്ദപക്ഷ ഏകാദശി'''' എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. ആദ്യത്തേത് സാധാരണ ഹിന്ദുക്കളും, രണ്ടാമത്തേത് വൈഷ്ണവരും എടുക്കുന്നു. ആദ്യത്തെ കൂട്ടർക്ക് സൂര്യോദയം മുതലാണ് ദിവസാരംഭം. ഇവരുടെ ചിട്ടയിൽ സൂര്യോദയം കഴിഞ്ഞ് ആറുനാഴിക ഏകാദശിയുണ്ടെങ്കിൽ അന്ന് വ്രതമെടുക്കാവുന്നതാണ്. ഏകാദശിയ്ക്ക് മുമ്പുള്ള തിഥിയായ [[ദശമി|ദശമിയുമായുള്ള]] ബന്ധം ഇവർക്ക് പ്രശ്നമല്ല. എന്നാൽ, രണ്ടാമത്തെ കൂട്ടർക്ക് അരുണോദയം (സൂര്യോദയത്തിനും ഒന്നര മണിക്കൂർ മുമ്പ്) മുതലാണ് ദിവസം. ഇക്കൂട്ടർക്ക് ദശമിബന്ധം പാടില്ല. തലേദിവസം ദശമി കുറച്ചുണ്ടായാൽ പിറ്റേന്ന് ഏകാദശി തീരെയില്ലെങ്കിലും പിറ്റേന്നാണ് ഇവർ വ്രതമനുഷ്ഠിയ്ക്കുന്നത്. കേരളത്തിൽ പൊതുവേ രണ്ടാമത്തെ ചിട്ടയനുസരിച്ചാണ് വ്രതം. ഏകാദശിയുടെ രണ്ടാം പകുതിയും ദ്വാദശിയുടെ ഒന്നാം പകുതിയും ചേർന്ന അറുപതുനാഴിക സമയം '''ഹരിവാസരം''' എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ഈ സമയത്ത് ഉറക്കമടക്കമുള്ള എല്ലാ കാര്യങ്ങളും നിഷേധിയ്ക്കപ്പെട്ടിരിയ്ക്കുന്നു. അഖണ്ഡനാമജപമാണ് ഈ സമയത്ത് വിധിയ്ക്കപ്പെട്ടിരിയ്ക്കുന്നത്. ഈ സമയം കഴിഞ്ഞാണ് പാരണ വിടുന്നത്. === ചുറ്റുവിളക്ക് ആരംഭം === ഏകാദശിയ്ക്ക് ഒരുമാസം മുമ്പ് (തുലാമാസത്തിലെ വെളുത്ത ഏകാദശിനാളിൽ) ക്ഷേത്രത്തിൽ ചുറ്റുവിളക്കുകൾ ആരംഭിയ്ക്കുന്നു. ആദ്യത്തെ ചുറ്റുവിളക്ക് നടത്തുന്നത് പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ [[അലനല്ലൂർ|അലനല്ലൂരിലുള്ള]] പറമ്പോട്ട് അമ്മിണിയമ്മയുടെ പേരിലാണ്. ഇവരെക്കൂടാതെ വിവിധ വ്യക്തികളും സംഘടനകളും ഇതിനോടനുബന്ധിച്ച് വിളക്കുകൾ നടത്തിവരുന്നുണ്ട്. അവയ്ക്ക് ഓരോന്നിന്നും നടത്തിപ്പുക്കാരുടെ പേരനുസരിച്ച് വിശേഷാൽ പേരുകളും പറയപ്പെടുന്നു. [[കേരള ഹൈക്കോടതി]]യിലെ അഭിഭാഷകർ നടത്തുന്ന കോടതി വിളക്ക്, [[സ്റ്റേറ്റ് ബാങ്ക് ഓഫ് ഇന്ത്യ]]യിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥർ നടത്തുന്ന വിളക്കിന് എസ്.ബി.ഐ. വിളക്ക്{{efn-lr|2017-ലെ ബാങ്ക് ലയനത്തിനുമുമ്പ് ഈ വിളക്ക് നടത്തിയിരുന്നത് [[സ്റ്റേറ്റ് ബാങ്ക് ഓഫ് ട്രാവൻകൂർ|സ്റ്റേറ്റ് ബാങ്ക് ഓഫ് ട്രാവൻകൂറിലെ]] ഉദ്യോഗസ്ഥരാണ്. അന്ന് ഇതിന്റെ പേര് എസ്.ബി.ടി. വിളക്ക് എന്നായിരുന്നു.}}, [[കേരള പോലീസ്]] ഉദ്യോഗസ്ഥർ നടത്തുന്ന വിളക്കിന് പോലീസ് വിളക്ക്, [[അയ്യപ്പസേവാസംഘം]] നടത്തുന്ന വിളക്കിന് അതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പേര്, ക്ഷേത്രം പാരമ്പര്യാവകാശികളായ പത്തുകാരുടെ വിളക്കിന് അതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പേര് - അങ്ങനെ നീണ്ടുപോകുന്നു പേരുകളുടെ നിര. ഈ ദിവസങ്ങളിൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ ധാരാളമായി ഭക്തർ ദർശനത്തിനെത്തുന്നു. ഈ സമയം [[ശബരിമല തീർത്ഥാടനകാലം]] കൂടിയായതിനാൽ ഭക്തജനത്തിരക്ക് പതിന്മടങ്ങാകും. ==== പാരമ്പര്യവിളക്കുകൾ ==== ഏകാദശിയ്ക്ക് ഒരാഴ്ച മുമ്പുവരുന്ന [[പഞ്ചമി]] മുതൽ [[നവമി]] വരെയുള്ള വിളക്കുകൾ ''പാരമ്പര്യവിളക്കുകൾ'' എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു. മറ്റുള്ള വിളക്കുകൾ നടത്തുന്നത് പ്രത്യേകം ദിവസങ്ങളിലാണെങ്കിൽ ഈ വിളക്കുകൾ കൃത്യം ഒരേ ദിവസം തന്നെയാണ് നടത്തുന്നത്. ഇവ നടത്തുന്നത് ഓരോ കുടുംബക്കാരായതുകൊണ്ടാണ് ''പാരമ്പര്യവിളക്കുകൾ'' എന്ന പേര് ഈ വിളക്കുകൾക്ക് വന്നത്. പഞ്ചമിവിളക്ക് നടത്തുന്നത് കാപ്രാട്ട് കുടുംബക്കാരാണ്; [[ഷഷ്ഠി]]വിളക്ക് നടത്തുന്നത് മാണിക്കത്ത് കുടുംബക്കാരും. മാണിക്കത്ത് കുടുംബത്തിലെ കാരണവരായിരുന്ന ചന്ദ്രശേഖരമേനോന്റെ പേരിലാണ് ഷഷ്ഠിവിളക്ക് നടത്തുന്നത്. [[സപ്തമി]]നാളിലെ വിളക്ക് നടത്തുന്നത് ഗുരുവായൂരിലെ പ്രസിദ്ധ ബ്രാഹ്മണകുടുംബമായ നെന്മിനി മനക്കാരാണ്. ഈ വിളക്കിന് സവിശേഷപ്രാധാന്യമുണ്ട്. സാധാരണ വിളക്കുകൾക്ക് നെയ്യോ നല്ലെണ്ണയോ ആണ് ഉപയോഗിയ്ക്കാറുള്ളതെങ്കിൽ ഇതിന് ഉപയോഗിയ്ക്കുന്നത് വെളിച്ചെണ്ണയാണ്. നെന്മിനി മനപ്പറമ്പിലെ തെങ്ങിൽ നിന്നെടുക്കുന്ന വെളിച്ചെണ്ണകൊണ്ടാണ് വിളക്കുകൾ തെളിയിയ്ക്കുന്നത്. വെളിച്ചെണ്ണ കൊണ്ട് വിളക്കുകൾ കത്തിയ്ക്കുന്നത് കൂടുതൽ ശോഭയുണ്ടാക്കുമെന്ന് വിശ്വസിച്ചുവരുന്നു. അങ്ങനെ ക്ഷേത്രം മുഴുവൻ ദീപപ്രഭയിൽ കുളിച്ചുനിൽക്കുന്ന കാഴ്ച മനോഹരമാണ്. [[അഷ്ടമി]]വിളക്ക് നടത്തുന്നത് പുലിക്കീഴ് വാര്യക്കാരും [[നവമി]]വിളക്ക് നടത്തുന്നത് കൊളാടി വീട്ടുകാരുമാണ്. [[ദശമി]]ദിനത്തിലെ വിളക്ക് നടത്തുന്നത് ''ശ്രീ ഗുരുവായൂരപ്പൻ സങ്കീർത്തന ട്രസ്റ്റ്'' എന്ന സംഘടനയാണ്. ഭാഗവതാചാര്യനും ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ പരമഭക്തനുമായിരുന്ന [[ആഞ്ഞം മാധവൻ നമ്പൂതിരി]] തുടങ്ങിവച്ച ഈ സംഘടന 1970-ലാണ് ദശമിവിളക്കിന്റെ ചുമതലയേറ്റെടുത്തത്. മുമ്പ് ഈ വിളക്ക് നടത്തിവന്നിരുന്ന കുടുംബം അന്യം നിന്നുപോയതിനെത്തുടർന്നായിരുന്നു ഇത്. അഷ്ടമി മുതലുള്ള വിളക്കുകൾക്ക് ഭഗവാന്റെ സ്വർണ്ണക്കോലം എഴുന്നള്ളിയ്ക്കും. ഈ വിളക്കുകൾക്കെല്ലാം അകമ്പടിയായി [[പഞ്ചവാദ്യം]], [[പഞ്ചാരിമേളം]], [[നാദസ്വരം]] എന്നിവയോടുകൂടിയ വിശേഷാൽ കാഴ്ചശീവേലികളുമുണ്ടാകും. ദശമിനാളിൽ രാവിലെ നടതുറന്നുകഴിഞ്ഞാൽ ഏകാദശി കഴിഞ്ഞുവരുന്ന [[ദ്വാദശി]]നാളിൽ രാവിലെ ഒമ്പതുമണി വരെ പൂജകൾക്കും ദീപാരാധനയ്ക്കുമല്ലാതെ നടയടയ്ക്കില്ല. === ഏകാദശിനാളിലെ പരിപാടികൾ === ഏകാദശിനാളിലെ നിർമ്മാല്യദർശനം അതിവിശേഷകരമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. അന്നേദിവസത്തെ ചുറ്റുവിളക്കും ഉദയാസ്തമനപൂജയും ദേവസ്വം വകയാണ്. മുമ്പ് [[കുന്നംകുളം|കുന്നംകുളത്തിനടുത്തുള്ള]] [[ചിറളയം കോവിലകം]] വകയായിരുന്നു ചുറ്റുവിളക്കും ഉദയാസ്തമനപൂജയും. 1972-ലാണ് ഇവ ദേവസ്വം ഏറ്റെടുത്തത്. രാവിലെ ഏഴുമണിമുതൽ ക്ഷേത്രം കൂത്തമ്പലത്തിൽ ഗീതാപാരായണമുണ്ടാകും. ഏകാദശീവ്രതം നോൽക്കുന്ന ഭക്തർ ആഹാരമേ കഴിയ്ക്കരുതെന്നാണ് ചിട്ടയെങ്കിലും ശാരീരികസ്ഥിതി അനുകൂലമല്ലാത്തവർ അരിയാഹാരം മാത്രമേ ഒഴിവാക്കാറുള്ളൂ. എന്നാൽ ഗുരുവായൂരപ്പന് അന്നും നിവേദ്യങ്ങൾ സാധാരണപോലെത്തന്നെയാണ്. ഏകാദശിനാളിൽ ഗുരുവായൂരിലെത്തുന്ന ഭക്തർക്കായി വിശേഷാൽ പ്രസാദ ഊട്ടുണ്ടാകാറുണ്ട്. ഗോതമ്പുചോറ്, കാളൻ, ഗോതമ്പുപായസം എന്നിവയാണ് ഏകാദശി ഊട്ടിനുള്ള വിഭവങ്ങൾ. രാവിലത്തെ കാഴ്ചശീവേലി കഴിഞ്ഞാൽ ഗുരുവായൂർ കിഴക്കേ നടയിലുള്ള പാർത്ഥസാരഥിക്ഷേത്രത്തിലേയ്ക്ക് പഞ്ചവാദ്യത്തോടുകൂടി എഴുന്നള്ളിപ്പുണ്ടാകും. മൂന്ന് ആനകളാണ് ഈ എഴുന്നള്ളിപ്പിന് മുന്നിലുണ്ടാകുന്നത്. വലിയ ആഘോഷത്തോടുകൂടിയ എഴുന്നള്ളിപ്പ് പാർത്ഥസാരഥിക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലെത്താൻ ഒരുപാട് സമയമെടുക്കും. വൈകീട്ട് പാർത്ഥസാരഥിക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്ന് രഥമെഴുന്നള്ളിപ്പുമുണ്ടാകും. [[തമിഴ്നാട്]], [[കർണാടക]], [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്]], [[തെലങ്കാന]] തുടങ്ങിയ സംസ്ഥാനങ്ങളിലുള്ളതുപോലെ ഭീമാകാരമായ രഥമല്ല പാർത്ഥസാരഥിക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്നെഴുന്നള്ളിയ്ക്കുന്നത്. താരതമ്യേന വളരെ ചെറിയൊരു രഥമാണ്. സ്വർണ്ണത്തിൽ തീർത്ത ഈ രഥം സ്റ്റിയർറിങ് കൊണ്ടാണ് ഓടിയ്ക്കുന്നത്. രഥത്തിന്റെ മുന്നിൽ ചമ്മട്ടിയേന്തിയ ശ്രീകൃഷ്ണഭഗവാന്റെയും പുറകിൽ തൊഴുതുനിൽക്കുന്ന അർജ്ജുനന്റെയും രൂപങ്ങൾ പണിതുവച്ചിട്ടുണ്ട്. 1977-ൽ നടന്ന പാർത്ഥസാരഥിക്ഷേത്രം പുനഃപ്രതിഷ്ഠയ്ക്കുശേഷമാണ് ഈ ചടങ്ങ് ആരംഭിച്ചത്. രഥമെഴുന്നള്ളിപ്പിന് അകമ്പടിയായി ഭക്തരുടെ നാമജപമുണ്ടാകും. എഴുന്നള്ളിപ്പ് ക്ഷേത്രത്തിലെത്തിച്ചേരാൻ ഏറെ സമയമെടുക്കും. തുടർന്ന് ക്ഷേത്രത്തെ കുളമടക്കം വലംവച്ചാണ് എഴുന്നള്ളിപ്പ് അവസാനിയ്ക്കുന്നത്. === ദ്വാദശിപ്പണം സമർപ്പണവും ത്രയോദശി ഊട്ടും === ഏകാദശിദിവസം അർദ്ധരാത്രി (ദ്വാദശിദിവസം പുലർച്ചെ) '''ദ്വാദശിപ്പണം സമർപ്പിയ്ക്കൽ''' എന്ന വിശേഷാൽ ചടങ്ങ് ആരംഭിയ്ക്കും. ക്ഷേത്രം കൂത്തമ്പലത്തിൽ വച്ചാണ് ഈ ചടങ്ങ് നടത്തപ്പെടുന്നത്. ശുകപുരം, പെരുവനം, [[ഇരിഞ്ഞാലക്കുട]] ഗ്രാമക്കാരായ, അഗ്നിഹോത്രികളായ നമ്പൂതിരിമാർക്ക് ഭക്തർ ദക്ഷിണ നൽകുന്ന ചടങ്ങാണിത്. ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠരായ അഗ്നിഹോത്രിമാർക്ക് ദക്ഷിണ നൽകുന്നത് അതീവപുണ്യകരമായ കാര്യമാണെന്ന് വിശ്വസിച്ചുവരുന്നു. ആദ്യത്തെ ദക്ഷിണ സമർപ്പിയ്ക്കുന്നത് ഭഗവാൻ തന്നെയാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. ഭഗവദ്പ്രതിനിധിയായി മേൽശാന്തിയാണ് ദക്ഷിണ സമർപ്പിയ്ക്കുന്നത്. തുടർന്ന് ദേവസ്വം അധികാരികളും അവസാനം ഭക്തരും സമർപ്പിയ്ക്കുന്നു. രാവിലെ ഒമ്പതുമണി വരെ പണം സമർപ്പിയ്ക്കൽ അനുസ്യൂതം തുടരുന്നു. ദ്വാദശിനാളിൽ രാവിലെ ഏഴുമണിയ്ക്ക് ദ്വാദശി ഊട്ട് നടത്തുന്നു. ഇടിച്ചുപിഴിഞ്ഞ പായസത്തോടെ നടത്തുന്ന സദ്യയാണിത്. അന്നേദിവസം രാവിലെ ഒമ്പതുമണിയ്ക്ക് നടയടച്ചുകഴിഞ്ഞാൽ പിന്നെ ഉച്ചതിരിഞ്ഞ് മൂന്നരയ്ക്കേ തുറക്കൂ. ആ സമയം വിവാഹം, ചോറൂൺ, തുലാഭാരം തുടങ്ങിയ കർമ്മങ്ങളൊന്നും നടത്താറില്ല. ദ്വാദശിയുടെ പിറ്റേ ദിവസം ([[ത്രയോദശി]] നാളിൽ) നടത്തുന്ന ത്രയോദശി ഊട്ട്, തന്റെ ഭക്തനായിരുന്ന ഒരു പരദേശി ബ്രാഹ്മണന്റെ ശ്രാദ്ധം ഭഗവാൻ തന്നെ ഊട്ടുന്ന ചടങ്ങായി വ്യാഖ്യാനിയ്ക്കപ്പെടുന്നു. മത്തനും നേന്ത്രപ്പഴവും ചേർന്നുള്ള പച്ചടി, മത്തൻ പൊടിത്തൂവൽ, എളവൻ-ചേന-പയർ കൂട്ടുകറി, രസം, പിണ്ടിപ്പായസം എന്നിവയോടുകൂടിയ ത്രയോദശി ഊട്ടോടെ ഗുരുവായൂർ ഏകാദശിച്ചടങ്ങുകൾ അവസാനിയ്ക്കുന്നു. === ചെമ്പൈ സംഗീതോത്സവം === കർണാടക സംഗീതചക്രവർത്തിയും ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ പരമഭക്തനുമായിരുന്ന ചെമ്പൈ വൈദ്യനാഥഭാഗവതരുടെ പേരിൽ എല്ലാ വർഷവും ഏകാദശിയോടനുബന്ധിച്ച് നടത്തപ്പെടുന്ന ഒരു വിശേഷാൽ സംഗീതോത്സവമാണ് ചെമ്പൈ സംഗീതോത്സവം. തന്റെ ജീവിതകാലത്ത് എല്ലാവർഷവും ഏകാദശിനാളിൽ കച്ചേരി നടത്തിവന്നിരുന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ അന്ത്യത്തെത്തുടർന്ന് 1974-ലെ ഏകാദശിയോടനുബന്ധിച്ചാണ് ഈ പരിപാടി ആരംഭിച്ചത്. ആദ്യം ഒരുദിവസം മാത്രമായിരുന്ന ഈ പരിപാടി, പിന്നീട് മൂന്നും അതിനുശേഷം അഞ്ചും ഏഴും പത്തും പതിമൂന്നും ഒടുവിൽ പതിനഞ്ചും ദിവസങ്ങളായി ഉയർത്തി. പ്രഗല്ഭരും അപ്രഗല്ഭരുമായ നിരവധി കലാകാരന്മാരും കലാകാരികളും ഈയവസരത്തിൽ തങ്ങളുടെ സിദ്ധികൾ പ്രകടിപ്പിയ്ക്കാനായി ഗുരുവായൂരിൽ വരാറുണ്ട്. ഹിന്ദുക്കൾക്ക് മാത്രമേ ഈ പരിപാടിയിൽ പങ്കെടുക്കാൻ അവകാശമുള്ളൂ. ആദ്യദിവസങ്ങളിൽ രാത്രിയാണ് പ്രഗല്ഭരുടെ സംഗീതപരിപാടികൾ നടത്തിവരുന്നതെങ്കിൽ അവസാനമാകുമ്പോഴേയ്ക്കും ദിവസം മുഴുവൻ പ്രഗല്ഭരുടെ പരിപാടികളാകും. ദശമിനാളിൽ നടത്തപ്പെടുന്ന പഞ്ചരത്നകീർത്തനാലാപനമാണ് സംഗീതോത്സവത്തിലെ പ്രധാന പരിപാടി. കർണാടക സംഗീതത്തിലെ ത്രിമൂർത്തികളിലൊരാളായ [[ത്യാഗരാജ സ്വാമികൾ]] ചിട്ടപ്പെടുത്തിയ പഞ്ചരത്നകീർത്തനങ്ങളും അവയോടനുബന്ധിച്ചുള്ള ഗണപതിസ്തുതിയും പ്രശസ്തരായ കർണാടക സംഗീതജ്ഞർ ഒന്നിച്ച് ആലപിയ്ക്കുന്നതാണ് ചടങ്ങ്. അകമ്പടിയായി [[വയലിൻ]], [[വീണ]], [[പുല്ലാങ്കുഴൽ]], [[മൃദംഗം]], [[ഘടം]], [[ഗഞ്ചിറ]], [[മുഖർശംഖ്]] തുടങ്ങിയ വാദ്യങ്ങളുമുണ്ടാകും. ഏകാദശിനാളിൽ രാത്രി ചെമ്പൈയുടെ ശിഷ്യരും ഉപശിഷ്യരുമായ ഗായകർ ഒരുമിച്ച് ചെമ്പൈയുടെ ഇഷ്ടകീർത്തനങ്ങൾ ആലപിച്ച് [[മധ്യമാവതി]] രാഗത്തിൽ മംഗളം പാടി അവസാനിപ്പിയ്ക്കുന്നതോടെ സംഗീതോത്സവം സമാപിയ്ക്കുന്നു. === ഗജരാജൻ ഗുരുവായൂർ കേശവൻ അനുസ്മരണം === കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും പേരുകേട്ട ഗജവീരന്മാരിലൊരാളായിരുന്ന [[ഗുരുവായൂർ കേശവൻ]] ചരിഞ്ഞത് 1976-ലെ ഗുരുവായൂർ ഏകാദശിനാളിൽ (ഡിസംബർ 2) പുലർച്ചെ മൂന്നുമണിയ്ക്കാണ്. തുടർന്നുവന്ന എല്ലാ വർഷവും ഏകാദശിയുടെ തലേദിവസമായ ദശമിനാളിൽ, ഗുരുവായൂർ ദേവസ്വം വകയായുള്ള എല്ലാ ആനകളും ചേർന്ന് കേശവന് പ്രണാമമർപ്പിയ്ക്കുന്ന ഒരു ചടങ്ങ് നടത്തിവരുന്നുണ്ട്. മറ്റൊരിടത്തും കാണാത്ത ഈ വിശേഷച്ചടങ്ങ് തുടങ്ങുന്നത് ഗുരുവായൂർ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷന്റെ കിഴക്കുഭാഗത്തുള്ള തിരുവെങ്കടാചലപതിക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്നാണ്. നാദസ്വരത്തിന്റെ അകമ്പടിയോടെ നടത്തുന്ന ഈ യാത്രയിൽ ക്ഷേത്രത്തിലെ ഏറ്റവും മുതിർന്ന ആന കേശവന്റെയും രണ്ടാമത്തെ മുതിർന്ന ആന ഗുരുവായൂരപ്പന്റെയും ചിത്രങ്ങൾ വഹിയ്ക്കും. റെയിൽവേ ഗേറ്റ് മുറിച്ചുകടന്ന് പാർത്ഥസാരഥിക്ഷേത്രത്തിലെ സ്വീകരണവും പിന്നിട്ടാണ് ആനകൾ തെക്കേ നടയിൽ ശ്രീവത്സം റസ്റ്റ് ഹൗസിനുമുന്നിലുള്ള കേശവന്റെ പൂർണ്ണകായ പ്രതിമയ്ക്കുമുന്നിലെത്തുന്നത്. തുടർന്ന് മുതിർന്ന ആന കേശവന്റെ പ്രതിമയിൽ ഹാരാർപ്പണം നടത്തുന്നു. മറ്റുള്ള ആനകൾ അതിനനുസരിച്ചുള്ള പ്രണാമമർപ്പിയ്ക്കുന്നു. വളരെ വികാരനിർഭരമായ ഈ ചടങ്ങ് കാണാൻ നിരവധി ഭക്തരാണ് ഗുരുവായൂരിലെത്തുന്നത്. === അക്ഷരശ്ലോകമത്സരം === ഏകാദശിയോടനുബന്ധിച്ച് നടക്കുന്ന മറ്റൊരു അതിവിശേഷപ്പെട്ട പരിപാടിയാണ് അക്ഷരശ്ലോകമത്സരം. <references group="."/> <references group="lower-roman"/> == വ്രതങ്ങളിൽ ശ്രേഷ്ഠം ഏകാദശി == വ്രതങ്ങൾ നരനെ നാരായണനാക്കും എന്നാണ് ഹിന്ദു ധർമ്മശാസ്ത്രങ്ങൾ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നത്. വ്രതാനുഷ്ഠാനങ്ങൾ മനുഷ്യന് ആത്മീയവും ആധ്യാത്മികവുമായ അഭിവൃദ്ധിയും ഐശ്വര്യവും പ്രധാനം ചെയ്യുന്നു. വ്രതങ്ങളിൽ ശ്രേഷ്ഠം ഏകാദശി വ്രതമാണ്. മഹാവിഷ്ണു പ്രീതിക്ക് ഏറ്റവും ഉത്തമവും ഇതുതന്നെ. ഒരു വർഷത്തിൽ 24 ഏകാദശികളാണുള്ളത്. അധിമാസമുള്ള വർഷത്തിൽ 26 ഏകാദശികൾ വരും. ഉൽപ്പന്ന, മോക്ഷദാ, സഫലാ, പുത്രദാ, ഷഡ്തിലാ, ജയ, വിജയ, ആമലകി, പാപമോചിനി, കാമദാ, വരൂഥിനി, മോഹിനി, അപരാ, നിർജ്ജല, യോഗിനി, പത്മ, ശയന, കാമികാ, അജാ, പരിവർത്തിനി, ഇന്ദിരാ, പാപാങ്കുശ, രമാ, ഹരിബോധിനി എന്നിവയാണ് അവ. അധിമാസത്തിലെ കമല (പരമ), പത്മിനി എന്നീ രണ്ടു ഏകാദശികൾ കൂടി ചേർന്നതാണ് സംവത്സരിക ഏകാദശി വ്രതം എന്ന് ബ്രഹ്മാണ്ഡപുരാണം പറയുന്നു. <nowiki>*</nowiki>വ്രതാനുഷ്ഠാന രീതി* ഏകാദശി വ്രതത്തിന് ദശമി, ഏകാദശി, ദ്വാദശി എന്നീ മൂന്നു ദിവസങ്ങൾക്ക് പ്രാധാന്യമുണ്ട്. ദശമി നാളിൽ ഒരു നേരം മാത്രം അരിയാഹാരം കഴിക്കണം. ഏകാദശി നാളിൽ പൂർണ്ണമായി ഉപവസിക്കുന്നതാണ് ഉത്തമം. അതിന് സാധിക്കാത്തവർ അരിഭക്ഷണം ഒഴിവാക്കി ഗോതമ്പ്, പഴവർഗ്ഗങ്ങൾ എന്നിവ കഴിക്കാം. പകലുറക്കം പാടില്ല, വിഷ്ണുക്ഷേത്ര ദർശനം നടത്തണം. ഏകാദശിയുടെ അവസാനത്തെ 15 നാഴികയും ദ്വാദശിയുടെ ആദ്യത്തെ 15 നാഴികയും കൂടുന്ന സമയമാണ് ഹരിവാസര മുഹൂർത്തം. ഈ സമയത്ത് ഒന്നും ഭക്ഷിക്കാതിരിക്കുന്നത് അത്യുത്തമമാണ്. ഹരിവാസര സമയം കഴിഞ്ഞ ശേഷമാണ് പാരണ വീടേണ്ടത്. തുളസീതീർത്ഥം സേവിച്ച് വ്രതം അവസാനിപ്പിക്കുന്ന ചടങ്ങാണ് പാരണ. <nowiki>*</nowiki>ഗുരുവായൂർ ഏകാദശി മാഹാത്മ്യം* ഭൂലോക വൈകുണ്ഠമായ ഗുരുവായൂരിൽ വൃശ്ചിക ശുക്ലപക്ഷ ഏകാദശി അതിവിശേഷമാണ്. ഈ ദിവസമാണ് അർജ്ജുനന് ഭഗവാൻ ഗീതോപദേശം നൽകിയത്, അതിനാൽ ഇത് ഗീതാദിനം കൂടിയാണ്. മേൽപ്പത്തൂർ ഭട്ടതിരിപ്പാട് നാരായണീയം ഭഗവത് സന്നിധിയിൽ സമർപ്പിച്ചതും, ചെമ്പൈ വൈദ്യനാഥ ഭാഗവതർ സംഗീതാരാധന നടത്തിയതും, ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്ര പ്രതിഷ്ഠ നടന്നതും ഈ മഹാപുണ്യദിനത്തിലാണ്. മഹാവിഷ്ണു വർഷത്തിൽ നാലുമാസം പള്ളികൊള്ളുന്ന ചാതുർമാസ്യ വ്രതത്തിന്റെ ഉത്ഥാനദിനവും ഇതാണ്. == ഭജനം == ഭൂലോകവൈകുണ്ഠം എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിൽ ഭജനമിരിക്കുന്നത് മഹാപുണ്യമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഭജനമിരിക്കുന്നവർ ഭഗവാന് ഏറ്റവും പ്രിയപ്പെട്ടവരായി തീരുമെന്നും സർവ്വപാപനാശവും ദുരിതനിവാരണവും ഫലമായി ലഭിക്കുമെന്നും വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.<ref>{{cite book |last=തേറായ്ക്കൽ |first=വിനയൻ |title=വ്രതാനുഷ്ഠാനങ്ങളിലൂടെ തീർത്ഥയാത്ര |year=2025 |page=23}}</ref> ഐതിഹ്യമനുസരിച്ച് പരീക്ഷിത്ത് രാജാവിന്റെ മകൻ ജനമേജയൻ സർപ്പസത്രത്തിന്റെ പാപഫലമായി കുഷ്ഠരോഗിയാവുകയും, ദത്താത്രേയ മഹർഷിയുടെ ഉപദേശപ്രകാരം നാലുമാസം ഗുരുവായൂരിൽ ഭജനമിരുന്ന് രോഗമുക്തി നേടിയതായും കരുതപ്പെടുന്നു. സർപ്പദംശനം കൊണ്ട് മരണം പ്രവചിക്കപ്പെട്ട പാണ്ഡ്യ രാജാവും ഗുരുവായൂരിൽ ഭജനമിരുന്ന് മരണത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷ നേടി എന്നും വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.<ref>{{cite book |last=തേറായ്ക്കൽ |first=വിനയൻ |title=വ്രതാനുഷ്ഠാനങ്ങളിലൂടെ തീർത്ഥയാത്ര |page=24-25}}</ref> === ഭജനമിരിക്കുന്ന വിധം === നിറഞ്ഞ ഭക്തിയോടെ വെളുപ്പിന് നിർമ്മാല്യത്തിന് മുമ്പായി ക്ഷേത്രക്കുളത്തിൽ കുളിച്ച് നിർമ്മാല്യം, വാകചാർത്ത്, ഉഷപൂജ എന്നീ പൂജകൾ യഥാസമയം ദർശിച്ച് നാലമ്പലത്തിനുള്ളിൽ ഭഗവാന്റെ തൃപ്പാദം സങ്കൽപ്പിച്ച് ഒരിടത്തിരുന്ന് ഭജനം ആരംഭിക്കുന്നു. വെളുപ്പിനെ നിർമ്മാല്യം മുതൽ രാത്രിയിൽ നട അടക്കുന്നത് വരെയുള്ള എല്ലാ പൂജകളും യഥാസമയം ദർശിച്ച് പ്രാർത്ഥിക്കണം.<ref>{{cite book |last=തേറായ്ക്കൽ |first=വിനയൻ |title=വ്രതാനുഷ്ഠാനങ്ങളിലൂടെ തീർത്ഥയാത്ര |page=27}}</ref> ഭജനത്തിനിടെ ഒരു കാരണവശാലും പുറത്തുനിന്ന് ആഹാരം കഴിക്കാൻ പാടില്ല. ഭഗവാന്റെ അന്നദാനം മാത്രം കഴിക്കുകയോ, കഴിവതും ആഹാരം ഒഴിവാക്കുകയോ ചെയ്യുന്ന ഭജനമാണ് ഉത്തമം. കുളിക്കാൻ കഴിയാത്ത സ്ത്രീകൾ മുറിയിൽ കുളിച്ച് ഭഗവാന്റെ തീർത്ഥക്കുളത്തിലെ ജലത്തിൽ ദേഹശുദ്ധി വരുത്തി ഭജനത്തിനിരിക്കണം. ഓരോ ശീവേലിക്കും നാമജപത്തോടെ ഭഗവാനെ അനുഗമിച്ച് പ്രദക്ഷിണം വെക്കുകയും, ദീപാരാധനയ്ക്ക് മുമ്പായി കൊടിമരത്തിന്റെ ഇടതുഭാഗത്തുള്ള ആൽവിളക്കിൽ ഒരു തിരിയെങ്കിലും തെളിയിക്കുകയും വേണം.<ref>{{cite book |last=തേറായ്ക്കൽ |first=വിനയൻ |title=വ്രതാനുഷ്ഠാനങ്ങളിലൂടെ തീർത്ഥയാത്ര |page=28}}</ref> അവസാന ശീവേലി കഴിഞ്ഞ് ആനപ്പുറത്ത് നിന്നും തിടമ്പ് ഇറക്കുമ്പോൾ ശ്രീകോവിലിൽ ഭഗവാന് നിവേദിച്ച നെയ്യ് മേൽശാന്തി കൊടിമരച്ചുവട്ടിൽ കൊണ്ടുവരും. ആ നെയ്യ് സേവിച്ച ശേഷമാണ് ഭജനം അവസാനിപ്പിക്കേണ്ടത്. ഭഗവാൻ ഉണരുന്നത് മുതൽ ഉറങ്ങുന്നത് വരെയാണ് യഥാർത്ഥമായ ഒരു ദിവസത്തെ ഭജനം.<ref>{{cite book |last=തേറായ്ക്കൽ |first=വിനയൻ |title=വ്രതാനുഷ്ഠാനങ്ങളിലൂടെ തീർത്ഥയാത്ര |page=28}}</ref> == അവലംബം == <ref>{{cite book |last=Therakkal |first=Vinayan |title=Vruthanusttanagalilude Theerthayathra (Spiritual) |language=Malayalam |edition=First |date=June 2025 |publisher=Vinayan Therakkal, Upasana, Anchery P.O., Thrissur |pages=13-22}}</ref> <ref>വിനയൻ തേറായ്ക്കൽ, "വ്രതങ്ങളിൽ ശ്രേഷ്ഠം ഏകാദശി", വ്രതാനുഷ്ഠാനങ്ങളിലൂടെ തീർത്ഥയാത്ര എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിൽ നിന്നുള്ള ഭാഗം, ജന്മഭൂമി, കേരളകൗമുദി പത്രലേഖനം</ref> ഹിന്ദുവിന്റെ വ്രതാനുഷ്ഠാനങ്ങളിലൂടെ ഒരു തീർത്ഥയാത്ര https://janmabhumi.in/2025/11/09/3486033/varadyam/pilgrimage-through-hindu-fasting-rituals/ [[വർഗ്ഗം:ഹൈന്ദവ വിശേഷദിനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളസംസ്കാരം]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഹിന്ദു ആഘോഷങ്ങൾ]] bm5uraej28k757jkj23drcajei8okje 4671432 4671429 2026-09-28T15:19:46Z Vinayan Therakkal 223344 /* വ്രതങ്ങളിൽ ശ്രേഷ്ഠം ഏകാദശി */ അക്ഷരപിശക് തിരുത്തി 4671432 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Guruvayur_Ekadasi}} [[File:Gurovayoor.jpg|thumb|right|[[ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രം|ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രകവാടം]] ]] [[ഗുരുവായൂർ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം|ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെ]] പ്രധാനപ്പെട്ട ആട്ടവിശേഷങ്ങളിലൊന്നാണ് [[വൃശ്ചികം|വൃശ്ചിമാസത്തിലെ]] വെളുത്തപക്ഷത്തിലെ [[ഏകാദശി]] ദിവസം ആചരിച്ചുവരുന്ന '''ഗുരുവായൂർ ഏകാദശി'''. ഗുരുവായൂരിലെ പ്രതിഷ്ഠാദിനമായാണ് ഇത് കണക്കാക്കിവരുന്നത്. ഐതിഹ്യപ്രകാരം [[വിഷ്ണു|വൈകുണ്ഠനാഥനാൽ]] തന്നെ നിർമ്മിയ്ക്കപ്പെട്ടതും, [[ബ്രഹ്മാവ്]], [[സുതപസ്സ്]], [[കശ്യപൻ]], [[വസുദേവർ]] എന്നിങ്ങനെ പോയി ഒടുവിൽ [[ശ്രീകൃഷ്ണൻ|ശ്രീകൃഷ്ണഭഗവാന്റെ]] തന്നെയും പൂജയേറ്റുവാങ്ങിയതുമായ പാതാളാഞ്ജനനിർമ്മിതമായ വിഷ്ണുവിഗ്രഹം, ദേവഗുരുവായ [[ബൃഹസ്പതി|ബൃഹസ്പതിയും]] [[വായു|വായുദേവനും]] ചേർന്ന് പ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയത് വൃശ്ചികമാസത്തിലെ വെളുത്ത ഏകാദശിനാളിലാണെന്ന് വിശ്വസിയ്ക്കപ്പെടുന്നു. [[കുരുക്ഷേത്ര യുദ്ധം|കുരുക്ഷേത്ര യുദ്ധത്തിനിടയിൽ]] പ്രിയപ്പെട്ടവരെ ശത്രുപക്ഷത്ത് കണ്ട് തേർതട്ടിൽ തളർന്നിരുന്ന [[അർജ്ജുനൻ|അർജ്ജുനന്]] ശ്രീകൃഷ്ണൻ [[ഭഗവദ്ഗീത|ഗീത]] ഉപദേശിച്ചുകൊടുത്തതും ഈ ദിവസമാണെന്ന് വിശ്വസിച്ചുവരുന്നു. അതിനാൽ, ഗീതാദിനമായും ഇത് ആചരിയ്ക്കപ്പെടുന്നു. കേരളത്തിൽ സ്വന്തമായി ഏകാദശി ആഘോഷങ്ങളുള്ള അപൂർവ്വം [[വൈഷ്ണവമതം|വൈഷ്ണവക്ഷേത്രങ്ങളിലൊന്നാണ്]] ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രം. == വിശ്വാസം == ഹൈന്ദവവിശ്വാസമനുസരിച്ച് വൃശ്ചിക ഏകാദശി ദിവസം മഹാവിഷ്ണുവിനോട് പ്രാർഥിച്ചാൽ വളരെയധികം ഫലങ്ങൾ ലഭിക്കുമെന്നാണ്. ഇതേ ദിവസം തന്നെ സർവ്വ ദേവീദേവന്മാരും വിഷ്ണുവിനെ ദർശിക്കാൻ എഴുന്നള്ളുമെന്നും വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ഈ ദിവസം ക്ഷേത്രത്തിലെത്തി പ്രാർഥിക്കുന്നത് വിശ്വാസികളെ സംബന്ധിച്ചെടുത്തോളം ഏറ്റവും പുണ്യമായ കാര്യം കൂടിയാണ്. ശ്രേഷ്ഠവ്രതങ്ങളിലൊന്നായാണ് ഗുരുവായൂർ ഏകാദശി വ്രതത്തെ വിശ്വാസികൾ കരുതുന്നത്. ആഹാരമൊന്നും കഴിയ്ക്കാതെയാണ് വിശ്വാസികൾ സാധാരണമായി ഏകാദശി വ്രതമെടുക്കുന്നത്. എന്നാൽ, ശാരീരിക അസ്വസ്ഥതകളുള്ളവർ അരിയാഹാരം മാത്രം ഒഴിവാക്കിയും വ്രതമെടുക്കുന്നു. ഗുരുവായൂർ ഏകാദശിവ്രതം അനുഷ്ഠിച്ചാൽ ഈ ലോകത്തിൽ മാത്രമല്ല, മരണാനന്തര ലോകത്തിലും ഇതിന്റെ ഫലങ്ങൾ ഉണ്ടാകുമെന്നാണ് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നത്. സാമ്പത്തിക നേട്ടം, ഐശ്വര്യം, മനശ്ശാന്തി, രോഗശാന്തി തുടങ്ങിയ നേട്ടങ്ങൾ ലഭിയ്ക്കുമത്രേ. വിഷ്ണുപ്രീതിയ്ക്കും കുടുംബൈശ്വര്യത്തിനും വിശ്വാസികൾ ഏകാദശി വ്രതം അനുഷ്ഠിക്കുന്നു. == ഏകാദശിവ്രതം == ഒരു [[ചാന്ദ്രമാസം|ചാന്ദ്രമാസത്തിൽ]] വെളുത്തതും കറുത്തതുമായി രണ്ട് പക്ഷങ്ങളുണ്ടാകും. ഇരുപക്ഷങ്ങളിലെയും പതിനൊന്നാം ദിവസമാണ് ''ഏകാദശി'' എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. ഈ ദിവസം അനുഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെടുന്ന വ്രതം വിഷ്ണുപ്രീതികരമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഏകാദശിയുടെ തലേദിവസവും ([[ദശമി]]) പിറ്റേദിവസവും ([[ദ്വാദശി]]) കൂടി ഉൾപ്പെടുന്നതാണ് വ്രതം. തലേന്നും പിറ്റേന്നും ഒരിയ്ക്കലും ഏകാദശിനാളിൽ പൂർണ്ണ ഉപവാസവുമാണ് പറഞ്ഞിട്ടുള്ളത്. അത് സാധിയ്ക്കാത്തവർ തുളസീതീർത്ഥം സേവിച്ച് ദിവസം കഴിയ്ക്കുന്നു. പ്രഭാതസ്നാനത്തിനുശേഷം വിഷ്ണുക്ഷേത്രദർശനം നടത്തുന്നതും ഭഗവദ്ഗീത, [[ശ്രീമദ് ഭാഗവതം]], [[വിഷ്ണുപുരാണം]], [[നാരായണീയം]] മുതലായ വൈഷ്ണവഗ്രന്ഥങ്ങൾ പാരായണം ചെയ്യുന്നതും അത്യുത്തമം. ദ്വാദശിനാളിൽ രാവിലെ കുളിച്ച് വിഷ്ണുക്ഷേത്രദർശനം നടത്തി പാരണ വിടുന്നതോടെ വ്രതം സമാപിയ്ക്കുന്നു. ഏകാദശീവ്രതം രണ്ടുതരത്തിലുണ്ട്. ദശമിബന്ധമുള്ളതും ഇല്ലാത്തതും. ദശമിബന്ധമുള്ള ഏകാദശി '''അംബരീഷപക്ഷ ഏകാദശി''' അഥവാ '''ഭൂരിപക്ഷ ഏകാദശി''' എന്നും ദ്വാദശിബന്ധമുള്ള ഏകാദശി '''രുഗ്മാംഗദപക്ഷ ഏകാദശി''' അഥവാ '''ആനന്ദപക്ഷ ഏകാദശി'''' എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. ആദ്യത്തേത് സാധാരണ ഹിന്ദുക്കളും, രണ്ടാമത്തേത് വൈഷ്ണവരും എടുക്കുന്നു. ആദ്യത്തെ കൂട്ടർക്ക് സൂര്യോദയം മുതലാണ് ദിവസാരംഭം. ഇവരുടെ ചിട്ടയിൽ സൂര്യോദയം കഴിഞ്ഞ് ആറുനാഴിക ഏകാദശിയുണ്ടെങ്കിൽ അന്ന് വ്രതമെടുക്കാവുന്നതാണ്. ഏകാദശിയ്ക്ക് മുമ്പുള്ള തിഥിയായ [[ദശമി|ദശമിയുമായുള്ള]] ബന്ധം ഇവർക്ക് പ്രശ്നമല്ല. എന്നാൽ, രണ്ടാമത്തെ കൂട്ടർക്ക് അരുണോദയം (സൂര്യോദയത്തിനും ഒന്നര മണിക്കൂർ മുമ്പ്) മുതലാണ് ദിവസം. ഇക്കൂട്ടർക്ക് ദശമിബന്ധം പാടില്ല. തലേദിവസം ദശമി കുറച്ചുണ്ടായാൽ പിറ്റേന്ന് ഏകാദശി തീരെയില്ലെങ്കിലും പിറ്റേന്നാണ് ഇവർ വ്രതമനുഷ്ഠിയ്ക്കുന്നത്. കേരളത്തിൽ പൊതുവേ രണ്ടാമത്തെ ചിട്ടയനുസരിച്ചാണ് വ്രതം. ഏകാദശിയുടെ രണ്ടാം പകുതിയും ദ്വാദശിയുടെ ഒന്നാം പകുതിയും ചേർന്ന അറുപതുനാഴിക സമയം '''ഹരിവാസരം''' എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ഈ സമയത്ത് ഉറക്കമടക്കമുള്ള എല്ലാ കാര്യങ്ങളും നിഷേധിയ്ക്കപ്പെട്ടിരിയ്ക്കുന്നു. അഖണ്ഡനാമജപമാണ് ഈ സമയത്ത് വിധിയ്ക്കപ്പെട്ടിരിയ്ക്കുന്നത്. ഈ സമയം കഴിഞ്ഞാണ് പാരണ വിടുന്നത്. === ചുറ്റുവിളക്ക് ആരംഭം === ഏകാദശിയ്ക്ക് ഒരുമാസം മുമ്പ് (തുലാമാസത്തിലെ വെളുത്ത ഏകാദശിനാളിൽ) ക്ഷേത്രത്തിൽ ചുറ്റുവിളക്കുകൾ ആരംഭിയ്ക്കുന്നു. ആദ്യത്തെ ചുറ്റുവിളക്ക് നടത്തുന്നത് പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ [[അലനല്ലൂർ|അലനല്ലൂരിലുള്ള]] പറമ്പോട്ട് അമ്മിണിയമ്മയുടെ പേരിലാണ്. ഇവരെക്കൂടാതെ വിവിധ വ്യക്തികളും സംഘടനകളും ഇതിനോടനുബന്ധിച്ച് വിളക്കുകൾ നടത്തിവരുന്നുണ്ട്. അവയ്ക്ക് ഓരോന്നിന്നും നടത്തിപ്പുക്കാരുടെ പേരനുസരിച്ച് വിശേഷാൽ പേരുകളും പറയപ്പെടുന്നു. [[കേരള ഹൈക്കോടതി]]യിലെ അഭിഭാഷകർ നടത്തുന്ന കോടതി വിളക്ക്, [[സ്റ്റേറ്റ് ബാങ്ക് ഓഫ് ഇന്ത്യ]]യിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥർ നടത്തുന്ന വിളക്കിന് എസ്.ബി.ഐ. വിളക്ക്{{efn-lr|2017-ലെ ബാങ്ക് ലയനത്തിനുമുമ്പ് ഈ വിളക്ക് നടത്തിയിരുന്നത് [[സ്റ്റേറ്റ് ബാങ്ക് ഓഫ് ട്രാവൻകൂർ|സ്റ്റേറ്റ് ബാങ്ക് ഓഫ് ട്രാവൻകൂറിലെ]] ഉദ്യോഗസ്ഥരാണ്. അന്ന് ഇതിന്റെ പേര് എസ്.ബി.ടി. വിളക്ക് എന്നായിരുന്നു.}}, [[കേരള പോലീസ്]] ഉദ്യോഗസ്ഥർ നടത്തുന്ന വിളക്കിന് പോലീസ് വിളക്ക്, [[അയ്യപ്പസേവാസംഘം]] നടത്തുന്ന വിളക്കിന് അതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പേര്, ക്ഷേത്രം പാരമ്പര്യാവകാശികളായ പത്തുകാരുടെ വിളക്കിന് അതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പേര് - അങ്ങനെ നീണ്ടുപോകുന്നു പേരുകളുടെ നിര. ഈ ദിവസങ്ങളിൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ ധാരാളമായി ഭക്തർ ദർശനത്തിനെത്തുന്നു. ഈ സമയം [[ശബരിമല തീർത്ഥാടനകാലം]] കൂടിയായതിനാൽ ഭക്തജനത്തിരക്ക് പതിന്മടങ്ങാകും. ==== പാരമ്പര്യവിളക്കുകൾ ==== ഏകാദശിയ്ക്ക് ഒരാഴ്ച മുമ്പുവരുന്ന [[പഞ്ചമി]] മുതൽ [[നവമി]] വരെയുള്ള വിളക്കുകൾ ''പാരമ്പര്യവിളക്കുകൾ'' എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു. മറ്റുള്ള വിളക്കുകൾ നടത്തുന്നത് പ്രത്യേകം ദിവസങ്ങളിലാണെങ്കിൽ ഈ വിളക്കുകൾ കൃത്യം ഒരേ ദിവസം തന്നെയാണ് നടത്തുന്നത്. ഇവ നടത്തുന്നത് ഓരോ കുടുംബക്കാരായതുകൊണ്ടാണ് ''പാരമ്പര്യവിളക്കുകൾ'' എന്ന പേര് ഈ വിളക്കുകൾക്ക് വന്നത്. പഞ്ചമിവിളക്ക് നടത്തുന്നത് കാപ്രാട്ട് കുടുംബക്കാരാണ്; [[ഷഷ്ഠി]]വിളക്ക് നടത്തുന്നത് മാണിക്കത്ത് കുടുംബക്കാരും. മാണിക്കത്ത് കുടുംബത്തിലെ കാരണവരായിരുന്ന ചന്ദ്രശേഖരമേനോന്റെ പേരിലാണ് ഷഷ്ഠിവിളക്ക് നടത്തുന്നത്. [[സപ്തമി]]നാളിലെ വിളക്ക് നടത്തുന്നത് ഗുരുവായൂരിലെ പ്രസിദ്ധ ബ്രാഹ്മണകുടുംബമായ നെന്മിനി മനക്കാരാണ്. ഈ വിളക്കിന് സവിശേഷപ്രാധാന്യമുണ്ട്. സാധാരണ വിളക്കുകൾക്ക് നെയ്യോ നല്ലെണ്ണയോ ആണ് ഉപയോഗിയ്ക്കാറുള്ളതെങ്കിൽ ഇതിന് ഉപയോഗിയ്ക്കുന്നത് വെളിച്ചെണ്ണയാണ്. നെന്മിനി മനപ്പറമ്പിലെ തെങ്ങിൽ നിന്നെടുക്കുന്ന വെളിച്ചെണ്ണകൊണ്ടാണ് വിളക്കുകൾ തെളിയിയ്ക്കുന്നത്. വെളിച്ചെണ്ണ കൊണ്ട് വിളക്കുകൾ കത്തിയ്ക്കുന്നത് കൂടുതൽ ശോഭയുണ്ടാക്കുമെന്ന് വിശ്വസിച്ചുവരുന്നു. അങ്ങനെ ക്ഷേത്രം മുഴുവൻ ദീപപ്രഭയിൽ കുളിച്ചുനിൽക്കുന്ന കാഴ്ച മനോഹരമാണ്. [[അഷ്ടമി]]വിളക്ക് നടത്തുന്നത് പുലിക്കീഴ് വാര്യക്കാരും [[നവമി]]വിളക്ക് നടത്തുന്നത് കൊളാടി വീട്ടുകാരുമാണ്. [[ദശമി]]ദിനത്തിലെ വിളക്ക് നടത്തുന്നത് ''ശ്രീ ഗുരുവായൂരപ്പൻ സങ്കീർത്തന ട്രസ്റ്റ്'' എന്ന സംഘടനയാണ്. ഭാഗവതാചാര്യനും ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ പരമഭക്തനുമായിരുന്ന [[ആഞ്ഞം മാധവൻ നമ്പൂതിരി]] തുടങ്ങിവച്ച ഈ സംഘടന 1970-ലാണ് ദശമിവിളക്കിന്റെ ചുമതലയേറ്റെടുത്തത്. മുമ്പ് ഈ വിളക്ക് നടത്തിവന്നിരുന്ന കുടുംബം അന്യം നിന്നുപോയതിനെത്തുടർന്നായിരുന്നു ഇത്. അഷ്ടമി മുതലുള്ള വിളക്കുകൾക്ക് ഭഗവാന്റെ സ്വർണ്ണക്കോലം എഴുന്നള്ളിയ്ക്കും. ഈ വിളക്കുകൾക്കെല്ലാം അകമ്പടിയായി [[പഞ്ചവാദ്യം]], [[പഞ്ചാരിമേളം]], [[നാദസ്വരം]] എന്നിവയോടുകൂടിയ വിശേഷാൽ കാഴ്ചശീവേലികളുമുണ്ടാകും. ദശമിനാളിൽ രാവിലെ നടതുറന്നുകഴിഞ്ഞാൽ ഏകാദശി കഴിഞ്ഞുവരുന്ന [[ദ്വാദശി]]നാളിൽ രാവിലെ ഒമ്പതുമണി വരെ പൂജകൾക്കും ദീപാരാധനയ്ക്കുമല്ലാതെ നടയടയ്ക്കില്ല. === ഏകാദശിനാളിലെ പരിപാടികൾ === ഏകാദശിനാളിലെ നിർമ്മാല്യദർശനം അതിവിശേഷകരമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. അന്നേദിവസത്തെ ചുറ്റുവിളക്കും ഉദയാസ്തമനപൂജയും ദേവസ്വം വകയാണ്. മുമ്പ് [[കുന്നംകുളം|കുന്നംകുളത്തിനടുത്തുള്ള]] [[ചിറളയം കോവിലകം]] വകയായിരുന്നു ചുറ്റുവിളക്കും ഉദയാസ്തമനപൂജയും. 1972-ലാണ് ഇവ ദേവസ്വം ഏറ്റെടുത്തത്. രാവിലെ ഏഴുമണിമുതൽ ക്ഷേത്രം കൂത്തമ്പലത്തിൽ ഗീതാപാരായണമുണ്ടാകും. ഏകാദശീവ്രതം നോൽക്കുന്ന ഭക്തർ ആഹാരമേ കഴിയ്ക്കരുതെന്നാണ് ചിട്ടയെങ്കിലും ശാരീരികസ്ഥിതി അനുകൂലമല്ലാത്തവർ അരിയാഹാരം മാത്രമേ ഒഴിവാക്കാറുള്ളൂ. എന്നാൽ ഗുരുവായൂരപ്പന് അന്നും നിവേദ്യങ്ങൾ സാധാരണപോലെത്തന്നെയാണ്. ഏകാദശിനാളിൽ ഗുരുവായൂരിലെത്തുന്ന ഭക്തർക്കായി വിശേഷാൽ പ്രസാദ ഊട്ടുണ്ടാകാറുണ്ട്. ഗോതമ്പുചോറ്, കാളൻ, ഗോതമ്പുപായസം എന്നിവയാണ് ഏകാദശി ഊട്ടിനുള്ള വിഭവങ്ങൾ. രാവിലത്തെ കാഴ്ചശീവേലി കഴിഞ്ഞാൽ ഗുരുവായൂർ കിഴക്കേ നടയിലുള്ള പാർത്ഥസാരഥിക്ഷേത്രത്തിലേയ്ക്ക് പഞ്ചവാദ്യത്തോടുകൂടി എഴുന്നള്ളിപ്പുണ്ടാകും. മൂന്ന് ആനകളാണ് ഈ എഴുന്നള്ളിപ്പിന് മുന്നിലുണ്ടാകുന്നത്. വലിയ ആഘോഷത്തോടുകൂടിയ എഴുന്നള്ളിപ്പ് പാർത്ഥസാരഥിക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലെത്താൻ ഒരുപാട് സമയമെടുക്കും. വൈകീട്ട് പാർത്ഥസാരഥിക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്ന് രഥമെഴുന്നള്ളിപ്പുമുണ്ടാകും. [[തമിഴ്നാട്]], [[കർണാടക]], [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്]], [[തെലങ്കാന]] തുടങ്ങിയ സംസ്ഥാനങ്ങളിലുള്ളതുപോലെ ഭീമാകാരമായ രഥമല്ല പാർത്ഥസാരഥിക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്നെഴുന്നള്ളിയ്ക്കുന്നത്. താരതമ്യേന വളരെ ചെറിയൊരു രഥമാണ്. സ്വർണ്ണത്തിൽ തീർത്ത ഈ രഥം സ്റ്റിയർറിങ് കൊണ്ടാണ് ഓടിയ്ക്കുന്നത്. രഥത്തിന്റെ മുന്നിൽ ചമ്മട്ടിയേന്തിയ ശ്രീകൃഷ്ണഭഗവാന്റെയും പുറകിൽ തൊഴുതുനിൽക്കുന്ന അർജ്ജുനന്റെയും രൂപങ്ങൾ പണിതുവച്ചിട്ടുണ്ട്. 1977-ൽ നടന്ന പാർത്ഥസാരഥിക്ഷേത്രം പുനഃപ്രതിഷ്ഠയ്ക്കുശേഷമാണ് ഈ ചടങ്ങ് ആരംഭിച്ചത്. രഥമെഴുന്നള്ളിപ്പിന് അകമ്പടിയായി ഭക്തരുടെ നാമജപമുണ്ടാകും. എഴുന്നള്ളിപ്പ് ക്ഷേത്രത്തിലെത്തിച്ചേരാൻ ഏറെ സമയമെടുക്കും. തുടർന്ന് ക്ഷേത്രത്തെ കുളമടക്കം വലംവച്ചാണ് എഴുന്നള്ളിപ്പ് അവസാനിയ്ക്കുന്നത്. === ദ്വാദശിപ്പണം സമർപ്പണവും ത്രയോദശി ഊട്ടും === ഏകാദശിദിവസം അർദ്ധരാത്രി (ദ്വാദശിദിവസം പുലർച്ചെ) '''ദ്വാദശിപ്പണം സമർപ്പിയ്ക്കൽ''' എന്ന വിശേഷാൽ ചടങ്ങ് ആരംഭിയ്ക്കും. ക്ഷേത്രം കൂത്തമ്പലത്തിൽ വച്ചാണ് ഈ ചടങ്ങ് നടത്തപ്പെടുന്നത്. ശുകപുരം, പെരുവനം, [[ഇരിഞ്ഞാലക്കുട]] ഗ്രാമക്കാരായ, അഗ്നിഹോത്രികളായ നമ്പൂതിരിമാർക്ക് ഭക്തർ ദക്ഷിണ നൽകുന്ന ചടങ്ങാണിത്. ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠരായ അഗ്നിഹോത്രിമാർക്ക് ദക്ഷിണ നൽകുന്നത് അതീവപുണ്യകരമായ കാര്യമാണെന്ന് വിശ്വസിച്ചുവരുന്നു. ആദ്യത്തെ ദക്ഷിണ സമർപ്പിയ്ക്കുന്നത് ഭഗവാൻ തന്നെയാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. ഭഗവദ്പ്രതിനിധിയായി മേൽശാന്തിയാണ് ദക്ഷിണ സമർപ്പിയ്ക്കുന്നത്. തുടർന്ന് ദേവസ്വം അധികാരികളും അവസാനം ഭക്തരും സമർപ്പിയ്ക്കുന്നു. രാവിലെ ഒമ്പതുമണി വരെ പണം സമർപ്പിയ്ക്കൽ അനുസ്യൂതം തുടരുന്നു. ദ്വാദശിനാളിൽ രാവിലെ ഏഴുമണിയ്ക്ക് ദ്വാദശി ഊട്ട് നടത്തുന്നു. ഇടിച്ചുപിഴിഞ്ഞ പായസത്തോടെ നടത്തുന്ന സദ്യയാണിത്. അന്നേദിവസം രാവിലെ ഒമ്പതുമണിയ്ക്ക് നടയടച്ചുകഴിഞ്ഞാൽ പിന്നെ ഉച്ചതിരിഞ്ഞ് മൂന്നരയ്ക്കേ തുറക്കൂ. ആ സമയം വിവാഹം, ചോറൂൺ, തുലാഭാരം തുടങ്ങിയ കർമ്മങ്ങളൊന്നും നടത്താറില്ല. ദ്വാദശിയുടെ പിറ്റേ ദിവസം ([[ത്രയോദശി]] നാളിൽ) നടത്തുന്ന ത്രയോദശി ഊട്ട്, തന്റെ ഭക്തനായിരുന്ന ഒരു പരദേശി ബ്രാഹ്മണന്റെ ശ്രാദ്ധം ഭഗവാൻ തന്നെ ഊട്ടുന്ന ചടങ്ങായി വ്യാഖ്യാനിയ്ക്കപ്പെടുന്നു. മത്തനും നേന്ത്രപ്പഴവും ചേർന്നുള്ള പച്ചടി, മത്തൻ പൊടിത്തൂവൽ, എളവൻ-ചേന-പയർ കൂട്ടുകറി, രസം, പിണ്ടിപ്പായസം എന്നിവയോടുകൂടിയ ത്രയോദശി ഊട്ടോടെ ഗുരുവായൂർ ഏകാദശിച്ചടങ്ങുകൾ അവസാനിയ്ക്കുന്നു. === ചെമ്പൈ സംഗീതോത്സവം === കർണാടക സംഗീതചക്രവർത്തിയും ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ പരമഭക്തനുമായിരുന്ന ചെമ്പൈ വൈദ്യനാഥഭാഗവതരുടെ പേരിൽ എല്ലാ വർഷവും ഏകാദശിയോടനുബന്ധിച്ച് നടത്തപ്പെടുന്ന ഒരു വിശേഷാൽ സംഗീതോത്സവമാണ് ചെമ്പൈ സംഗീതോത്സവം. തന്റെ ജീവിതകാലത്ത് എല്ലാവർഷവും ഏകാദശിനാളിൽ കച്ചേരി നടത്തിവന്നിരുന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ അന്ത്യത്തെത്തുടർന്ന് 1974-ലെ ഏകാദശിയോടനുബന്ധിച്ചാണ് ഈ പരിപാടി ആരംഭിച്ചത്. ആദ്യം ഒരുദിവസം മാത്രമായിരുന്ന ഈ പരിപാടി, പിന്നീട് മൂന്നും അതിനുശേഷം അഞ്ചും ഏഴും പത്തും പതിമൂന്നും ഒടുവിൽ പതിനഞ്ചും ദിവസങ്ങളായി ഉയർത്തി. പ്രഗല്ഭരും അപ്രഗല്ഭരുമായ നിരവധി കലാകാരന്മാരും കലാകാരികളും ഈയവസരത്തിൽ തങ്ങളുടെ സിദ്ധികൾ പ്രകടിപ്പിയ്ക്കാനായി ഗുരുവായൂരിൽ വരാറുണ്ട്. ഹിന്ദുക്കൾക്ക് മാത്രമേ ഈ പരിപാടിയിൽ പങ്കെടുക്കാൻ അവകാശമുള്ളൂ. ആദ്യദിവസങ്ങളിൽ രാത്രിയാണ് പ്രഗല്ഭരുടെ സംഗീതപരിപാടികൾ നടത്തിവരുന്നതെങ്കിൽ അവസാനമാകുമ്പോഴേയ്ക്കും ദിവസം മുഴുവൻ പ്രഗല്ഭരുടെ പരിപാടികളാകും. ദശമിനാളിൽ നടത്തപ്പെടുന്ന പഞ്ചരത്നകീർത്തനാലാപനമാണ് സംഗീതോത്സവത്തിലെ പ്രധാന പരിപാടി. കർണാടക സംഗീതത്തിലെ ത്രിമൂർത്തികളിലൊരാളായ [[ത്യാഗരാജ സ്വാമികൾ]] ചിട്ടപ്പെടുത്തിയ പഞ്ചരത്നകീർത്തനങ്ങളും അവയോടനുബന്ധിച്ചുള്ള ഗണപതിസ്തുതിയും പ്രശസ്തരായ കർണാടക സംഗീതജ്ഞർ ഒന്നിച്ച് ആലപിയ്ക്കുന്നതാണ് ചടങ്ങ്. അകമ്പടിയായി [[വയലിൻ]], [[വീണ]], [[പുല്ലാങ്കുഴൽ]], [[മൃദംഗം]], [[ഘടം]], [[ഗഞ്ചിറ]], [[മുഖർശംഖ്]] തുടങ്ങിയ വാദ്യങ്ങളുമുണ്ടാകും. ഏകാദശിനാളിൽ രാത്രി ചെമ്പൈയുടെ ശിഷ്യരും ഉപശിഷ്യരുമായ ഗായകർ ഒരുമിച്ച് ചെമ്പൈയുടെ ഇഷ്ടകീർത്തനങ്ങൾ ആലപിച്ച് [[മധ്യമാവതി]] രാഗത്തിൽ മംഗളം പാടി അവസാനിപ്പിയ്ക്കുന്നതോടെ സംഗീതോത്സവം സമാപിയ്ക്കുന്നു. === ഗജരാജൻ ഗുരുവായൂർ കേശവൻ അനുസ്മരണം === കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും പേരുകേട്ട ഗജവീരന്മാരിലൊരാളായിരുന്ന [[ഗുരുവായൂർ കേശവൻ]] ചരിഞ്ഞത് 1976-ലെ ഗുരുവായൂർ ഏകാദശിനാളിൽ (ഡിസംബർ 2) പുലർച്ചെ മൂന്നുമണിയ്ക്കാണ്. തുടർന്നുവന്ന എല്ലാ വർഷവും ഏകാദശിയുടെ തലേദിവസമായ ദശമിനാളിൽ, ഗുരുവായൂർ ദേവസ്വം വകയായുള്ള എല്ലാ ആനകളും ചേർന്ന് കേശവന് പ്രണാമമർപ്പിയ്ക്കുന്ന ഒരു ചടങ്ങ് നടത്തിവരുന്നുണ്ട്. മറ്റൊരിടത്തും കാണാത്ത ഈ വിശേഷച്ചടങ്ങ് തുടങ്ങുന്നത് ഗുരുവായൂർ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷന്റെ കിഴക്കുഭാഗത്തുള്ള തിരുവെങ്കടാചലപതിക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്നാണ്. നാദസ്വരത്തിന്റെ അകമ്പടിയോടെ നടത്തുന്ന ഈ യാത്രയിൽ ക്ഷേത്രത്തിലെ ഏറ്റവും മുതിർന്ന ആന കേശവന്റെയും രണ്ടാമത്തെ മുതിർന്ന ആന ഗുരുവായൂരപ്പന്റെയും ചിത്രങ്ങൾ വഹിയ്ക്കും. റെയിൽവേ ഗേറ്റ് മുറിച്ചുകടന്ന് പാർത്ഥസാരഥിക്ഷേത്രത്തിലെ സ്വീകരണവും പിന്നിട്ടാണ് ആനകൾ തെക്കേ നടയിൽ ശ്രീവത്സം റസ്റ്റ് ഹൗസിനുമുന്നിലുള്ള കേശവന്റെ പൂർണ്ണകായ പ്രതിമയ്ക്കുമുന്നിലെത്തുന്നത്. തുടർന്ന് മുതിർന്ന ആന കേശവന്റെ പ്രതിമയിൽ ഹാരാർപ്പണം നടത്തുന്നു. മറ്റുള്ള ആനകൾ അതിനനുസരിച്ചുള്ള പ്രണാമമർപ്പിയ്ക്കുന്നു. വളരെ വികാരനിർഭരമായ ഈ ചടങ്ങ് കാണാൻ നിരവധി ഭക്തരാണ് ഗുരുവായൂരിലെത്തുന്നത്. === അക്ഷരശ്ലോകമത്സരം === ഏകാദശിയോടനുബന്ധിച്ച് നടക്കുന്ന മറ്റൊരു അതിവിശേഷപ്പെട്ട പരിപാടിയാണ് അക്ഷരശ്ലോകമത്സരം. <references group="."/> <references group="lower-roman"/> == വ്രതങ്ങളിൽ ശ്രേഷ്ഠം ഏകാദശി == വ്രതങ്ങൾ നരനെ നാരായണനാക്കും എന്നാണ് ഹിന്ദു ധർമ്മശാസ്ത്രങ്ങൾ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നത്. വ്രതാനുഷ്ഠാനങ്ങൾ മനുഷ്യന് ആത്മീയവും ആധ്യാത്മികവുമായ അഭിവൃദ്ധിയും ഐശ്വര്യവും പ്രധാനം ചെയ്യുന്നു. വ്രതങ്ങളിൽ ശ്രേഷ്ഠം ഏകാദശി വ്രതമാണ്. മഹാവിഷ്ണു പ്രീതിക്ക് ഏറ്റവും ഉത്തമവും ഇതുതന്നെ. ഒരു വർഷത്തിൽ 24 ഏകാദശികളാണുള്ളത്. അധിമാസമുള്ള വർഷത്തിൽ 26 ഏകാദശികൾ വരും. ഉൽപ്പന്ന, മോക്ഷദാ, സഫലാ, പുത്രദാ, ഷഡ്തിലാ, ജയ, വിജയ, ആമലകി, പാപമോചിനി, കാമദാ, വരൂഥിനി, മോഹിനി, അപരാ, നിർജ്ജല, യോഗിനി, പത്മ, ശയന, കാമികാ, അജാ, പരിവർത്തിനി, ഇന്ദിരാ, പാപാങ്കുശ, രമാ, ഹരിബോധിനി എന്നിവയാണ് അവ. അധിമാസത്തിലെ കമല (പരമ), പത്മിനി എന്നീ രണ്ടു ഏകാദശികൾ കൂടി ചേർന്നതാണ് സംവത്സരിക ഏകാദശി വ്രതം എന്ന് ബ്രഹ്മാണ്ഡപുരാണം പറയുന്നു. <nowiki>*</nowiki>വ്രതാനുഷ്ഠാന രീതി* ഏകാദശി വ്രതത്തിന് ദശമി, ഏകാദശി, ദ്വാദശി എന്നീ മൂന്നു ദിവസങ്ങൾക്ക് പ്രാധാന്യമുണ്ട്. ദശമി നാളിൽ ഒരു നേരം മാത്രം അരിയാഹാരം കഴിക്കണം. ഏകാദശി നാളിൽ പൂർണ്ണമായി ഉപവസിക്കുന്നതാണ് ഉത്തമം. അതിന് സാധിക്കാത്തവർ അരിഭക്ഷണം ഒഴിവാക്കി ഗോതമ്പ്, പഴവർഗ്ഗങ്ങൾ എന്നിവ കഴിക്കാം. പകലുറക്കം പാടില്ല, വിഷ്ണുക്ഷേത്ര ദർശനം നടത്തണം. ഏകാദശിയുടെ അവസാനത്തെ 15 നാഴികയും ദ്വാദശിയുടെ ആദ്യത്തെ 15 നാഴികയും കൂടുന്ന സമയമാണ് ഹരിവാസര മുഹൂർത്തം. ഈ സമയത്ത് ഒന്നും ഭക്ഷിക്കാതിരിക്കുന്നത് അത്യുത്തമമാണ്. ഹരിവാസര സമയം കഴിഞ്ഞ ശേഷമാണ് പാരണ വീടേണ്ടത്. തുളസീതീർത്ഥം സേവിച്ച് വ്രതം അവസാനിപ്പിക്കുന്ന ചടങ്ങാണ് പാരണ. <nowiki>*</nowiki>ഗുരുവായൂർ ഏകാദശി മാഹാത്മ്യം* ഭൂലോക വൈകുണ്ഠമായ ഗുരുവായൂരിൽ വൃശ്ചിക ശുക്ലപക്ഷ ഏകാദശി അതിവിശേഷമാണ്. ഈ ദിവസമാണ് അർജ്ജുനന് ഭഗവാൻ ഗീതോപദേശം നൽകിയത്, അതിനാൽ ഇത് ഗീതാദിനം കൂടിയാണ്. മേൽപ്പത്തൂർ ഭട്ടതിരിപ്പാട് നാരായണീയം ഭഗവത് സന്നിധിയിൽ സമർപ്പിച്ചതും, ചെമ്പൈ വൈദ്യനാഥ ഭാഗവതർ സംഗീതാരാധന നടത്തിയതും, ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്ര പ്രതിഷ്ഠ നടന്നതും ഈ മഹാപുണ്യദിനത്തിലാണ്. മഹാവിഷ്ണു വർഷത്തിൽ നാലുമാസം പള്ളികൊള്ളുന്ന ചാതുർമാസ്യ വ്രതത്തിന്റെ ഉത്ഥാനദിനവും ഇതാണ്. `https://janmabhumi.in/2025/11/09/3486033/varadyam/pilgrimage-through-hindu-fasting-ritual == ഭജനം == ഭൂലോകവൈകുണ്ഠം എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിൽ ഭജനമിരിക്കുന്നത് മഹാപുണ്യമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഭജനമിരിക്കുന്നവർ ഭഗവാന് ഏറ്റവും പ്രിയപ്പെട്ടവരായി തീരുമെന്നും സർവ്വപാപനാശവും ദുരിതനിവാരണവും ഫലമായി ലഭിക്കുമെന്നും വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.<ref>{{cite book |last=തേറായ്ക്കൽ |first=വിനയൻ |title=വ്രതാനുഷ്ഠാനങ്ങളിലൂടെ തീർത്ഥയാത്ര |year=2025 |page=23}}</ref> ഐതിഹ്യമനുസരിച്ച് പരീക്ഷിത്ത് രാജാവിന്റെ മകൻ ജനമേജയൻ സർപ്പസത്രത്തിന്റെ പാപഫലമായി കുഷ്ഠരോഗിയാവുകയും, ദത്താത്രേയ മഹർഷിയുടെ ഉപദേശപ്രകാരം നാലുമാസം ഗുരുവായൂരിൽ ഭജനമിരുന്ന് രോഗമുക്തി നേടിയതായും കരുതപ്പെടുന്നു. സർപ്പദംശനം കൊണ്ട് മരണം പ്രവചിക്കപ്പെട്ട പാണ്ഡ്യ രാജാവും ഗുരുവായൂരിൽ ഭജനമിരുന്ന് മരണത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷ നേടി എന്നും വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.<ref>{{cite book |last=തേറായ്ക്കൽ |first=വിനയൻ |title=വ്രതാനുഷ്ഠാനങ്ങളിലൂടെ തീർത്ഥയാത്ര |page=24-25}}</ref> === ഭജനമിരിക്കുന്ന വിധം === നിറഞ്ഞ ഭക്തിയോടെ വെളുപ്പിന് നിർമ്മാല്യത്തിന് മുമ്പായി ക്ഷേത്രക്കുളത്തിൽ കുളിച്ച് നിർമ്മാല്യം, വാകചാർത്ത്, ഉഷപൂജ എന്നീ പൂജകൾ യഥാസമയം ദർശിച്ച് നാലമ്പലത്തിനുള്ളിൽ ഭഗവാന്റെ തൃപ്പാദം സങ്കൽപ്പിച്ച് ഒരിടത്തിരുന്ന് ഭജനം ആരംഭിക്കുന്നു. വെളുപ്പിനെ നിർമ്മാല്യം മുതൽ രാത്രിയിൽ നട അടക്കുന്നത് വരെയുള്ള എല്ലാ പൂജകളും യഥാസമയം ദർശിച്ച് പ്രാർത്ഥിക്കണം.<ref>{{cite book |last=തേറായ്ക്കൽ |first=വിനയൻ |title=വ്രതാനുഷ്ഠാനങ്ങളിലൂടെ തീർത്ഥയാത്ര |page=27}}</ref> ഭജനത്തിനിടെ ഒരു കാരണവശാലും പുറത്തുനിന്ന് ആഹാരം കഴിക്കാൻ പാടില്ല. ഭഗവാന്റെ അന്നദാനം മാത്രം കഴിക്കുകയോ, കഴിവതും ആഹാരം ഒഴിവാക്കുകയോ ചെയ്യുന്ന ഭജനമാണ് ഉത്തമം. കുളിക്കാൻ കഴിയാത്ത സ്ത്രീകൾ മുറിയിൽ കുളിച്ച് ഭഗവാന്റെ തീർത്ഥക്കുളത്തിലെ ജലത്തിൽ ദേഹശുദ്ധി വരുത്തി ഭജനത്തിനിരിക്കണം. ഓരോ ശീവേലിക്കും നാമജപത്തോടെ ഭഗവാനെ അനുഗമിച്ച് പ്രദക്ഷിണം വെക്കുകയും, ദീപാരാധനയ്ക്ക് മുമ്പായി കൊടിമരത്തിന്റെ ഇടതുഭാഗത്തുള്ള ആൽവിളക്കിൽ ഒരു തിരിയെങ്കിലും തെളിയിക്കുകയും വേണം.<ref>{{cite book |last=തേറായ്ക്കൽ |first=വിനയൻ |title=വ്രതാനുഷ്ഠാനങ്ങളിലൂടെ തീർത്ഥയാത്ര |page=28}}</ref> അവസാന ശീവേലി കഴിഞ്ഞ് ആനപ്പുറത്ത് നിന്നും തിടമ്പ് ഇറക്കുമ്പോൾ ശ്രീകോവിലിൽ ഭഗവാന് നിവേദിച്ച നെയ്യ് മേൽശാന്തി കൊടിമരച്ചുവട്ടിൽ കൊണ്ടുവരും. ആ നെയ്യ് സേവിച്ച ശേഷമാണ് ഭജനം അവസാനിപ്പിക്കേണ്ടത്. ഭഗവാൻ ഉണരുന്നത് മുതൽ ഉറങ്ങുന്നത് വരെയാണ് യഥാർത്ഥമായ ഒരു ദിവസത്തെ ഭജനം.<ref>{{cite book |last=തേറായ്ക്കൽ |first=വിനയൻ |title=വ്രതാനുഷ്ഠാനങ്ങളിലൂടെ തീർത്ഥയാത്ര |page=28}}</ref> == അവലംബം == <ref>{{cite book |last=Therakkal |first=Vinayan |title=Vruthanusttanagalilude Theerthayathra (Spiritual) |language=Malayalam |edition=First |date=June 2025 |publisher=Vinayan Therakkal, Upasana, Anchery P.O., Thrissur |pages=13-22}}</ref> <ref>വിനയൻ തേറായ്ക്കൽ, "വ്രതങ്ങളിൽ ശ്രേഷ്ഠം ഏകാദശി", വ്രതാനുഷ്ഠാനങ്ങളിലൂടെ തീർത്ഥയാത്ര എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിൽ നിന്നുള്ള ഭാഗം, ജന്മഭൂമി, കേരളകൗമുദി പത്രലേഖനം</ref> ഹിന്ദുവിന്റെ വ്രതാനുഷ്ഠാനങ്ങളിലൂടെ ഒരു തീർത്ഥയാത്ര https://janmabhumi.in/2025/11/09/3486033/varadyam/pilgrimage-through-hindu-fasting-rituals/ [[വർഗ്ഗം:ഹൈന്ദവ വിശേഷദിനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളസംസ്കാരം]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഹിന്ദു ആഘോഷങ്ങൾ]] irwdx7p804oj5affff0w0az9n22fy5e 0 326190 4671660 3639080 2026-09-29T11:44:35Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671660 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Bibhuti Patnaik}} {{Infobox writer <!-- For more information see [[:Template:Infobox Writer/doc]]. --> | name = ബിഭൂതി പട്നായിക് | image = Bibhuti patnaik.jpg|Bibhuti Pattanaik | imagesize = | alt = | caption =ബിഭൂതി പട്നായിക് | pseudonym = | birth_name = | birth_date = {{Birth date and age|1937|10|25|df=yes}} | birth_place = ദിൻഗേശ്വർ, [[ജഗത്‌സിംഗ്പൂർ]], [[ഒഡീഷ]], ഇന്ത്യ | death_date = | death_place = | resting_place = | occupation = അദ്ധ്യാപകൻ, സാഹിത്യകാരൻ | language = [[ഒഡിയ]] | nationality = ഇന്ത്യൻ | ethnicity = ഒഡിയ | citizenship = ഇന്ത്യ | education = | alma_mater = | period = | genre = | subject = | movement = | notableworks = അശ്വമേധര ഘോട | spouse = സുപ്രഭ പട്നായിക്<ref>ପକ୍ଷୀଘର ମହାପୂଜା ୨୦୧୩ରେ ବିଭୂତି ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ଲେଖା "ସୁନୀଲ୍ ଦା', ସାହିତ୍ୟ ଅକାଦେମି ଏବଂ ଶେଷ ରାତ୍ରିଭୋଜନ"</ref> | partner = | children = | relatives = | influences = | influenced = | awards = കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം, ഒഡീഷ കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം | signature = Autograph Bibhuti Patnaik Odia author.png | signature_alt = | website = | portaldisp = }} ഒഡിയ കഥാകൃത്താണ് '''ബിഭൂതി പട്നായിക്'''. മഹിഷാസുര മുഹൻ എന്ന ചെറുകഥാസമാഹാരത്തിന് 2015 ൽ കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു.<ref>{{cite web|title=Sahithya Academy award 2015|url=http://sahitya-akademi.gov.in/sahitya-akademi/pdf/sahityaakademiawards2015-e.pdf|website=http://sahitya-akademi.gov.in|publisher=sahitya-akademi|accessdate=19 ഡിസംബർ 2015|archive-date=2015-12-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20151222130920/http://sahitya-akademi.gov.in/sahitya-akademi/pdf/sahityaakademiawards2015-e.pdf|url-status=dead}}</ref> ==ജീവിതരേഖ== കോളേജ് അധ്യാപകനായിരുന്നു. നൂറ്റമ്പതിലധികം കൃതികൾ രചിച്ചിട്ടുണ്ട്. <ref>{{cite news|last1=Chakra|first1=Shyamhari|title=Bibhuti Patnaik turns 71|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-otherstates/bibhuti-patnaik-turns-71/article1936651.ece|accessdate=28 January 2015|work=[[The Hindu]]}} {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite web|title=BIBHUTI PATNAIK|url=http://www.orissadiary.com/personality/writer/BIBHUTIPATNAIK%20.asp|publisher=OrissaDiary|accessdate=28 January 2015|archive-date=2015-01-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20150122085401/http://orissadiary.com/personality/writer/BIBHUTIPATNAIK%20.asp|url-status=dead}}</ref> ==കൃതികൾ== * മഹിഷാസുര മുഹൻ ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== *കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം (2015) ==അവലംബം== <references/> ==പുറം കണ്ണികൾ== * {{IMDb name|3383547}} [[വർഗ്ഗം:1937-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഒക്ടോബർ 25-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഒഡിയ എഴുത്തുകാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] 436hpq04r3zojspixt6x4xu2760wq0s 0 328015 4671527 4670696 2026-09-29T01:32:26Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671527 wikitext text/x-wiki {{നാനാർത്ഥം|പാർ‌വ്വതി}} {{Infobox person | image = Actress_Parvathi.jpg | caption = Parvathy in 2018 | name = പാർവ്വതി തിരുവോത്ത് | birth_name = പാർവ്വതി തിരുവോത്ത് | birth_date = {{birth date and age|1987|4|7|df=yes}} | birth_place = [[കോഴിക്കോട്]], [[കേരളം]], ഇന്ത്യ | other_names = പാർവ്വതി ടി.കെ. , പാർവ്വതി | occupation = [[അഭിനേത്രി]], [[നർത്തകി]] | years_active = 2006–ഇതുവരെ | website = }} ഒരു ദക്ഷിണേന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടിയാണ് പാർവതി എന്ന എന്നറിയപ്പെടുന്ന '''പാർവ്വതി തിരുവോത്ത് കൊട്ടുവട്ട''' (ജനനം: 1988 ഏപ്രിൽ 7). മലയാളം, തമിഴ് സിനിമകളിലാണ് അവർ അഭിനയിക്കുന്നത്. ദേശീയ ചലച്ചിത്ര അവാർഡ്, രണ്ട് കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര അവാർഡുകൾ, ആറ് ഫിലിംഫെയർ അവാർഡുകൾ സൗത്ത് എന്നിവയുൾപ്പെടെ നിരവധി അംഗീകാരങ്ങൾ അവർക്ക് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. 2006-ൽ റിലീസ് ചെയ്ത '''ഔട്ട് ഓഫ് സിലബസ്''<nowiki/>' എന്ന ചലച്ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് പാർവ്വതി അഭിനയരംഗത്ത് അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്. [[നോട്ട്ബുക്ക് (ചലച്ചിത്രം)|നോട്ട്ബുക്ക്]] (2006), സിറ്റി ഓഫ് ഗോഡ് (2011), [[മരിയാൻ]] (2013), [[ബാംഗ്ലൂർ ഡെയ്സ്]] ( 2014), [[എന്ന് നിന്റെ മൊയ്തീൻ]] (2015), [[ചാർലി]] ( 2015) [[ടേക്ക് ഓഫ്‌]] (2017), [[ഉയരെ]] (2019), [[ഉള്ളൊഴുക്ക്]] (2024) എന്നീ ചലച്ചിത്രങ്ങളിൽ പാർവ്വതി അഭിനയിച്ച കഥാപാത്രങ്ങൾ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. 2015-ലെ കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരത്തിൽ [[എന്ന് നിന്റെ മൊയ്തീൻ]] , [[ചാർലി]] എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലെ അഭിനയത്തിന് മികച്ച നടിക്കള്ള പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു<ref name="mat1">{{cite news|title='ഒഴിവു ദിവത്തെ കളി' മികച്ച ചിത്രം; ദുൽഖർ നടൻ, പാർവ്വതി നടി......|url=http://www.mathrubhumi.com/movies-music/film-awards-2016-malayalam-news-1.899841|accessdate=2016 മാർച്ച് 1|publisher=മാതൃഭൂമി|ref=mat1|archiveurl=https://archive.today/20160301082554/http://www.mathrubhumi.com/movies-music/film-awards-2016-malayalam-news-1.899841|archivedate=2016-03-01|url-status=live}}</ref>. മികച്ച നടിയ്ക്കുള്ള 2017 ലെ [[കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം|കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരവും]] പാർവതിയ്ക്ക് ലഭിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=http://www.manoramaonline.com/movies/indepth/state-film-award-2017/2018/03/08/state-film-award-2018-live-updation.html|title=Kerala Film Awards 2018 Best Actress|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=}}</ref> 2006-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളം ചിത്രമായ ഔട്ട് ഓഫ് സിലബസിലൂടെയാണ് പാർവതി അഭിനയ ജീവിതം ആരംഭിച്ചത്, തമിഴ് റൊമാന്റിക് നാടകമായ പൂ (2008) എന്ന ചിത്രത്തിലെ അഭിനയത്തിന് നിരൂപക പ്രശംസ നേടി. ബാംഗ്ലൂർ ഡേയ്‌സ് (2014), എന്ന് നിന്റെ മൊയ്തീൻ (2015), ചാർലി (2015) എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലെ അഭിനയത്തിലൂടെയാണ് അവർ പ്രശസ്തിയിലേക്ക് ഉയർന്നത്. ടേക്ക് ഓഫ് (2017), ഉയരെ (2019), വൈറസ് (2019), പുഴു (2022) എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലെ പ്രശംസ നേടിയ പ്രകടനങ്ങളിലൂടെ അവരുടെ വിജയം തുടർന്നു. ടേക്ക് ഓഫിലെ അഭിനയത്തിന്, അവർക്ക് ദേശീയ ചലച്ചിത്ര അവാർഡ് - പ്രത്യേക പരാമർശം ലഭിച്ചു. == ആദ്യകാല ജീവിതവും വിദ്യാഭ്യാസവും == കേരളത്തിലെ [[കോഴിക്കോട് ജില്ല|കോഴിക്കോട് ജില്ലയിലെ]] അത്തോളിയിൽ 1988 ഏപ്രിൽ 7 ജനിച്ചു. അഭിഭാഷകരായ പി വിനോദ്കുമാറും, ടി.കെ. ഉഷകുമാരിയും ആണ് പാർ‌വ്വതിയുടെ മാതാപിതാക്കൾ. അവർക്ക് ഒരു സഹോദരനും ഉണ്ട്<ref name="nita">{{cite web|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-metroplus/my-name-is-parvathy/article1530215.ece|title=My name is Parvathy|author=Nita Sathyendran|work=The Hindu|access-date=2018-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20171113043857/https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-metroplus/My-name-is-Parvathy/article14943418.ece|archive-date=2017-11-13|url-status=dead}}</ref>. പാർവതിയുടെ സ്കൂൾ കാലത്ത് കുടുബം [[തിരുവനന്തപുരം|തിരുവനന്തപുരത്തേക്ക്]] താമസം മാറ്റി. [[പാങ്ങോട്]] [[കേന്ദ്രീയവിദ്യാലയം|കേന്ദ്രീയവിദ്യാലയത്തിൽ]] നിന്ന് പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കി. കേരള സർവ്വകലാശാലയിൽ നിന്ന് [[ഇംഗ്ലീഷ്]] സാഹിത്യത്തിൽ ബി.എ നേടി. തിരുവനന്തപുരത്ത് നിന്ന് പ്രവർത്തിക്കുന്ന കിരൺ ടിവി എന്ന മുഴുവൻ സമയ സംഗീത ചാനലിലെ വിജയകരമായ ഒരു ടെലിവിഷൻ അവതാരകയായിരുന്നു പാർവതി.<ref>{{Cite web|url=http://www.maheshwaran.com/index.php?option=com_content&task=view&id=239&Itemid=50|title=Source 2|access-date=14 August 2015|date=16 June 2015|website=Maheshwaran.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402104134/http://www.maheshwaran.com/index.php?option=com_content&task=view&id=239&Itemid=50|archive-date=2 April 2015|url-status=live}}</ref> ഭരതനാട്യത്തിൽ പ്രാവീണ്യം നേടിയ പരിശീലനം ലഭിച്ച ഒരു നർത്തകി കൂടിയാണ് അവർ.<ref>{{Cite news|last=Sathyendran|first=Nita|date=11 March 2011|title=My name is Parvathy|language=en-IN|newspaper=[[The Hindu]]|url=https://www.thehindu.com/features/metroplus/My-name-is-Parvathy/article14943232.ece|access-date=19 August 2020|issn=0971-751X|url-access=subscription|archive-date=28 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211228152342/https://www.thehindu.com/features/metroplus/My-name-is-Parvathy/article14943232.ece|url-status=live}}</ref> == സിനിമ ജീവിതം == 2006 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ 'ഔട്ട് ഓഫ് സിലബസ്' എന്ന ചിത്രത്തിൽ സഹതാരമായി പാർവ്വതി അഭിനയരംഗത്ത് അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്<ref name="Nta">{{cite web|url=https://m.dailyhunt.in/news/india/malayalam/marunadan+malayali-epaper-marunada/+awtt+oph+silabas+enna+chithrathilude+thudakkam+malayalam+thazhanyappol+shobhichath+thamizhakathil+banglur+deysile+sarayilude+gambheera+thirichuvarav+dekk+ophile+sameeraye+anashvaramakkiyappol+rajyanthara+melayil+mikacha+nadiyayi+irphanoppam+bolivudilum+kaivechu+kasaba+vimarshanathil+judinod+oenkevi+paranya+parvathi+vyathyasthayakkunnath+nilapadukalile+vyakthatha+kond-newsid-78359266?listname=topicsList&index=0&topicIndex=0&mode=pwa|title=പാർവതി ഔട്ട് ഓഫ് സിലബസ്|3=|work=Daily hunt|access-date=2018-03-04|archive-date=2019-08-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20190820021000/https://m.dailyhunt.in/news/india/malayalam/marunadan+malayali-epaper-marunada/+awtt+oph+silabas+enna+chithrathilude+thudakkam+malayalam+thazhanyappol+shobhichath+thamizhakathil+banglur+deysile+sarayilude+gambheera+thirichuvarav+dekk+ophile+sameeraye+anashvaramakkiyappol+rajyanthara+melayil+mikacha+nadiyayi+irphanoppam+bolivudilum+kaivechu+kasaba+vimarshanathil+judinod+oenkevi+paranya+parvathi+vyathyasthayakkunnath+nilapadukalile+vyakthatha+kond-newsid-78359266?listname=topicsList&index=0&topicIndex=0&mode=pwa|url-status=dead}}</ref>. പന്ത്രണ്ടാംക്ലാസിൽ പഠിക്കുമ്പോൾ കിരൺ ടിവിയിൽ അവതാരകയായിരിക്കെയാണ് ഔട്ട് ഓഫ് സിലബസ്. മലയാളത്തിന് പുറമേ തമിഴിലും, ബോളിവുഡിലും സാന്നിദ്ധ്യമറിയിച്ചിട്ടുണ്ട്. <br /> == അഭിനയിച്ച സിനിമകൾ == {| class="wikitable sortable" !വര്ഷം !സിനിമ !കഥാപാത്രം !ഭാഷ !കുറിപ്പുകൾ ! |- |2006 |ഔട്ട്  ഓഫ്  സിലബസ് |ഗായത്രി |മലയാളം | | |- |2006 |[[നോട്ട്ബുക്ക്_(ചലച്ചിത്രം)]] |പൂജ  കൃഷ്ണ |മലയാളം | | |- |2007 |[[വിനോദയാത്ര]] |രശ്മി |[[മലയാളം]] | | |- |2007 |[[മിലാന]] |അഞ്ജലി |[[കന്നട]] | | |- |2007 |ഫ്ലാഷ് |ധ്വനി |മലയാളം | | |- |2008 |പൂ |മാരി |[[തമിഴ്]] | | |- | rowspan="2" |2009 | rowspan="2" |മാലെ ബരാലി മഞ്ജു ഇരാലി | rowspan="2" |സ്നേഹ ശിവപ്പ | rowspan="3" |Kannada | | |- | | |- |2010 |''പൃഥ്വി'' |പ്രിയ ശാസ്ത്രി | | |- |2011 |''സിറ്റി ഓഫ് ഗോൾഡ്'' |മരതകം |മലയാളം | | |- | rowspan="3" |2013 |''ചെന്നൈയിൽ ഒരു നാൾ'' |അദിതി |തമിഴ് | |<ref>{{cite web|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-06-23/news-interviews/32369995_1_malayalam-film-parvathi-menon-prakash-raj|title=Parvathi's Kollywood comeback|accessdate=12 July 2012|date=23 June 2012|work=[[The Times of India]]|archive-url=https://archive.today/20130126213448/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-06-23/news-interviews/32369995_1_malayalam-film-parvathi-menon-prakash-raj|archive-date=26 January 2013|author=Sunayana Suresh|url-status=dead}}</ref> |- |''അന്ദർ ബഹാർ'' |സുഹാസിനി |കന്നഡ | | |- |''മാര്യൻ'' |പനിമലർ |തമിഴ് | | |- |2014 |''[[ബാംഗ്ലൂർ ഡെയ്സ്]]'' |ആർ.ജെ. സാറ |മലയാളം | | |- | rowspan="3" |2015 |''ഉത്തമ വില്ലൻ'' |Manonmani / Yamini (Portrait) |തമിഴ് | |<ref>Balachandran, Logesh (3 March 2014). {{cite news|url=http://www.deccanchronicle.com/node/104183|title=Maryan girl for 'UV'|newspaper=[[Deccan Chronicle]]|access-date=15 March 2014|archive-date=24 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924204355/http://www.deccanchronicle.com/node/104183|url-status=dead}}</ref> |- |''[[എന്ന് നിന്റെ മൊയ്തീൻ]]'' |കാഞ്ചനമാല | rowspan="2" |മലയാളം | |<ref>{{Cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/I-dont-mind-playing-supporting-roles-Parvathy-Menon/articleshow/38123213.cms|title=I don't mind playing supporting roles: Parvathy|newspaper=[[The Times of India]]|date=10 July 2014|access-date=27 September 2015|archive-date=21 August 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140821095820/http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/I-dont-mind-playing-supporting-roles-Parvathy-Menon/articleshow/38123213.cms|url-status=live}}</ref> |- |''[[ചാർലി]]'' |ടെസ്സ | | |- |2016 |''ബാംഗ്ലൂർ നാട്‌കൾ'' |RJ Sarah |Tamil | | |- | rowspan="2" |2017 |''ടേക് ഓഫ്'' |Sameera |Malayalam | |<ref>{{Cite news|author=Manoj Kumar R.|date=29 November 2017|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/parvathy-silver-peacock-iffi-2017-award-take-off-see-photos-video-4960443/|title=IFFI 2017: Parvathy, first Malayalam actor to win the silver peacock, gets emotional on stage|newspaper=[[The Indian Express]]|access-date=7 January 2018|archive-date=8 January 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180108062733/http://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/parvathy-silver-peacock-iffi-2017-award-take-off-see-photos-video-4960443/|url-status=live}}</ref> |- |''ഖാരിബ് ഖാരിബ് സിംഗിൾ'' |ജയ ശശിധരൻ |ഹിന്ദി | |<ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/parvathy-to-star-in-a-travel-romance-with-irrfan-khan/articleshow/57038828.cms|title=Parvathy to star in a travel romance with Irrfan Khan|work=[[The Times of India]]|date=8 February 2017|access-date=22 May 2021|archive-date=1 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180701160314/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/parvathy-to-star-in-a-travel-romance-with-irrfan-khan/articleshow/57038828.cms|url-status=live}}</ref> |- | rowspan="2" |2018 |''മൈ സ്റ്റോറി'' |Tara & Hema | rowspan="8" |മലയാളം | |<ref>{{cite news|last=Nirmalkumar|first=T.|title='My story': Parvathy works her magic again|url=http://english.mathrubhumi.com/movies-music/review/love-story-parvathy-works-her-magic-again-%7C-movie-rating-3-5my-story-1.2950880|accessdate=8 July 2018|work=[[Mathrubhumi]]|date=7 July 2018|archive-date=7 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180707190851/http://english.mathrubhumi.com/movies-music/review/love-story-parvathy-works-her-magic-again-%7C-movie-rating-3-5my-story-1.2950880|url-status=live}}</ref> |- |''കൂടെ'' |സോഫി | |<ref>{{cite news|title=Anjali Menon starts shooting for next project starring Prithviraj, Nazriya Nazim and Parvathy|url=https://www.hindustantimes.com/regional-movies/anjali-menon-starts-shooting-for-next-project-starring-prithviraj-nazriya-nazim-and-parvathy/story-AnFYg2xVyoSk0oM7fUKRvO.html|accessdate=4 July 2018|work=[[Hindustan Times]]|date=1 November 2017|archive-date=7 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180707010106/https://www.hindustantimes.com/regional-movies/anjali-menon-starts-shooting-for-next-project-starring-prithviraj-nazriya-nazim-and-parvathy/story-AnFYg2xVyoSk0oM7fUKRvO.html|url-status=live}}</ref> |- | rowspan="2" |2019 |''ഉയരെ'' |പല്ലവി രവീന്ദ്രൻ | |<ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/uyare-trailer-parvathy-5680855/|title=Uyare trailer: The sky's the limit for Parvathy|access-date=22 May 2021|date=17 April 2019|work=The Indian Express|archive-url=https://web.archive.org/web/20190423112939/https://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/uyare-trailer-parvathy-5680855/|archive-date=23 April 2019|url-status=live}}</ref> |- |''[[വൈറസ് (ചലച്ചിത്രം)|വൈറസ്]]'' |അന്നു | | |- |2020 |''ഹലാൽ ലവ് സ്റ്റോറി'' |ഹസീന |Cameo |<ref>{{cite news|last1=Native|first1=Digital|title=Parvathy to make cameo appearance in 'Halal Love Story'|url=https://www.thenewsminute.com/article/parvathy-make-cameo-appearance-halal-love-story-116457|access-date=16 February 2020|publisher=The News Minute|date=20 January 2020|archive-date=16 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200216070238/https://www.thenewsminute.com/article/parvathy-make-cameo-appearance-halal-love-story-116457|url-status=live}}</ref> |- | rowspan="4" |2021 |''വർത്തമാനം'' |ഫായിസ സഫിയ | |<ref>{{Cite news|url=https://www.thenewsminute.com/article/parvathy-starrer-varthamanam-release-theatres-march-12-144864|title=Parvathy-starrer 'Varthamanam' to release in theatres on March 12|work=[[The News Minute]]|date=9 March 2021|access-date=9 March 2021|archive-date=9 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210309045037/https://www.thenewsminute.com/article/parvathy-starrer-varthamanam-release-theatres-march-12-144864|url-status=live}}</ref> |- |''ആണും പെണ്ണും'' |രാച്ചിയമ്മ |Anthology film; segment: ''Rachiyamma'' |<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/parvathy-thiruvothu-reacts-to-criticism-against-her-character-of-rachiyamma/articleshow/73432793.cms|title=Parvathy Thiruvothu reacts to criticism against her character of Rachiyamma|access-date=22 May 2021|date=20 January 2020|website=[[The Times of India]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20210522095449/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/parvathy-thiruvothu-reacts-to-criticism-against-her-character-of-rachiyamma/articleshow/73432793.cms|archive-date=22 May 2021|url-status=live}}</ref> |- |''ആർക്കറിയാം'' |ഷെർലി | |<ref>{{cite news|title=Watch: Trailer of Biju Menon and Parvathy 'Aarkkariyam' is intriguing|url=https://www.thenewsminute.com/article/watch-trailer-biju-menon-and-parvathy-aarkkariyam-intriguing-145037|access-date=1 April 2021|publisher=The News Minute|date=11 March 2021|archive-date=11 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210311093104/https://www.thenewsminute.com/article/watch-trailer-biju-menon-and-parvathy-aarkkariyam-intriguing-145037|url-status=live}}</ref> |- |''ശിവരഞ്ജിനിയും ഇന്നും സില പെങ്ങളും'' |ദേവകി |തമിഴ് |Anthology film; segment: ''Devaki'' |<ref>{{Citation|title=Sivaranjiniyum Innum Sila Pengalum Movie Review|date=8 December 2018|url=https://www.filmcompanion.in/reviews/tamil-review/sivaranjiniyum-innum-sila-pengalum-movie-review-a-deeply-moving-dissection-of-the-lives-of-three-women-across-three-time-periods|archive-url=https://web.archive.org/web/20210418035125/https://www.filmcompanion.in/reviews/tamil-review/sivaranjiniyum-innum-sila-pengalum-movie-review-a-deeply-moving-dissection-of-the-lives-of-three-women-across-three-time-periods/|access-date=3 September 2020|archive-date=18 April 2021|url-status=live}}</ref> |- | rowspan="2" |2022 |''പുഴു'' |ഭാരതി |മലയാളം | | |- |''വണ്ടർ വിമൻ'' |മീനി |മലയാളം | | |- |2023 |''കടക് സിംഗ്'' |മിസ് മിമി കണ്ണൻ |ഹിന്ദി | |<ref>{{Cite news |last=PTI|date=2023-11-09|title=Pankaj Tripathi-starrer 'Kadak Singh' to release directly on ZEE5|language=en-IN|newspaper=[[The Hindu]]|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/pankaj-tripathi-starrer-kadak-singh-to-release-directly-on-zee5/article67515979.ece|access-date=2023-11-17|issn=0971-751X|url-access=subscription|archive-date=17 November 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231117123402/https://www.thehindu.com/entertainment/movies/pankaj-tripathi-starrer-kadak-singh-to-release-directly-on-zee5/article67515979.ece|url-status=live}}</ref> |- | rowspan="3" |2024 |''ഉള്ളൊഴുക്ക്'' |അഞ്ജു |മലയാളം | |<ref>{{Cite news |title=Parvathy Thiruvothu - Urvashi starrer 'Ullozhukku' wraps up the shoot|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/parvathy-thiruvothu-urvashi-starrer-ullozhukku-wraps-up-the-shoot/articleshow/92915615.cms|access-date=28 January 2023|website=The Times of India|date=16 July 2022|language=en|archive-date=28 January 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230128054114/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/parvathy-thiruvothu-urvashi-starrer-ullozhukku-wraps-up-the-shoot/articleshow/92915615.cms|url-status=live}}</ref> |- |''തങ്കലാൻ'' |ഗംഗമ്മാൾ |തമിഴ് | |<ref>{{Cite web |last=Features|first=C. E.|date=2024-04-07|title=Here's a new poster of Parvathy Thiruvothu from Thangalaan|url=https://www.cinemaexpress.com/tamil/news/2024/Apr/07/heres-a-new-poster-of-parvathy-thiruvothu-from-thangalaan|access-date=2024-06-12|website=Cinema Express|language=en}}</ref> |- |''ഹെർ'' |രുചി | rowspan="1" |മലയാളം |Anthology film; one segment |<ref>{{Cite web |date=2022-11-26|title=Her first-look poster out: Parvathy, Aishwarya Rajesh, Oorvasi, Remya Nambessan headline Lijin Jose's film|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/her-first-look-poster-parvathy-aishwarya-rajesh-oorvasi-remya-nambessan-lijin-jose-film-8291376/|access-date=2023-04-04|website=The Indian Express|language=en|archive-date=4 April 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230404174743/https://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/her-first-look-poster-parvathy-aishwarya-rajesh-oorvasi-remya-nambessan-lijin-jose-film-8291376/|url-status=live}}</ref> |- | rowspan="3" |2026 |''തൂ യാ മെയ്ൻ'' |Guest in Konkan Bay |Hindi |ഗസ്റ്റ് | |- |''[[ഐ, നോബഡി]]'' |മീര | rowspan="2" |മലയാളം | |<ref>{{Cite web |date=9 April 2025|title=Prithviraj Sukumaran and Parvathy Thiruvothu reunite for 'Nobody', filming begins|url=https://www.theweek.in/news/entertainment/2025/04/09/prithviraj-sukumaran-and-parvathy-thiruvothu-reunite-for-nobody-directed-by-rorschach-fame-nissam-basheer.html|access-date=15 April 2025|website=The Week}}</ref> |- |''[[പ്രഥമ ദൃഷ്ട്യാ കുറ്റക്കാർ|പ്രഥമ ദൃഷ്ട്യാ കുറ്റക്കാർ]]'' |[[:en:Civil_Police_Officer_(Kerala)|CPO]] അലീന അബ്രഹാം | |<ref>{{Cite web |date=11 September 2025|title='Pradhama Dhrishtya Kuttakkar': Parvathy Thiruvothu turns cop for first time; teams up with Vijayaraghavan|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/pradhama-dhrishtya-kuttakkar-parvathy-thiruvothu-turns-cop-for-first-time-teams-up-with-vijayaraghavan/articleshow/123826754.cms|access-date=5 October 2025|website=The Times of India}}</ref> |} == ഡബ്ബിംഗ് ആർട്ടിസ്റ്റ് == {| class="wikitable sortable" !വർഷം !സിനിമ !ഡബ്ബിംഗ് !ഭാഷ !{{ref heading}} |- |2026 |''ദയ്റാ'' |[[കരീന കപൂർ|കരീന കപൂർ]] | rowspan="2" |മലയാളത്തിലേയ്ക്ക് ഡബ്ബ് ചെയ്ത പതിപ്പ് |<ref>{{Cite news |title=പാർവതി തിരുവോത്തിന്റെ ശബ്ദം കരീന കപൂറിന്; ആദ്യമായി മറ്റൊരു നടിക്ക് ശബ്ദം നൽകാൻ താരം|url=https://malayalam.news18.com/news/film/parvathy-thiruvothu-dubbing-for-kareena-kapoor-in-dayra-mm-787187.html|date=2 September 2026|access-date=2 September 2026}}</ref> |} == പുരസ്കാരങ്ങൾ == * 2008: മികച്ച നടിക്കുള്ള ഫിലിംഫെയർ അവാർഡ് - പൂ തമിഴ് <ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/The-glowing-filmfare-night/etarticleshow/4845798.cms|archive-url=https://web.archive.org/web/20121026031715/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-08-02/news-interviews/28177373_1_black-lady-award-film|url-status=live|archive-date=26 October 2012|first1=Srinivasa|last1=Ramanjuam|work=[[The Times of India]]|title=The glowing filmfare night!|date=2 August 2009}}</ref>. * 2008: പൂ എന്ന ചിത്രത്തിന് മികച്ച നവാഗത നടിക്കുള്ള വിജയ് അവാർഡ്.<ref>{{cite web|url=http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/article/47587.html|title=Univercell 3rd Vijay Awards - Winners List - Tamil Movie News|website=indiaglitz.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20090618072752/http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/article/47587.html|archive-date=18 June 2009|url-status=dead}}</ref> * 2014: മികച്ച സഹനടിക്കുള്ള ഫിലിംഫെയർ അവാർഡ് - ബാംഗ്ലൂർ ഡേയ്‌സിന് മലയാളം.<ref>{{Cite web|url=https://www.filmfare.com/news/winners-of-62nd-britannia-filmfare-awards-south-9643.html|title=Winners of 62nd Britannia Filmfare Awards South|access-date=25 November 2021|website=Filmfare|archive-url=https://web.archive.org/web/20200506152856/https://www.filmfare.com/news/winners-of-62nd-britannia-filmfare-awards-south-9643.html|archive-date=6 May 2020|url-status=live}}</ref> * 2015: ചാർലി, എന്ന് നിൻ്റെ മൊയ്തീൻ എന്നീ ചിത്രങ്ങൾക്ക് മികച്ച നടിക്കുള്ള കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര അവാർഡ്.<ref>{{cite news|title='Charlie' Dominates Kerala State Film Awards 2015|url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/Charlie-Dominates-Kerala-State-Film-Awards-2015/2016/03/01/article3304819.ece|work=[[The New Indian Express]]|date=1 March 2016|access-date=1 March 2016|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160302102142/http://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/Charlie-Dominates-Kerala-State-Film-Awards-2015/2016/03/01/article3304819.ece|archive-date=2 March 2016}}</ref> * 2015: മികച്ച നടിക്കുള്ള ഫിലിംഫെയർ അവാർഡ് - എന്ന് നിൻ്റെ മൊയ്തീൻ എന്ന ചിത്രത്തിന് മലയാളം.<ref>{{Cite web|url=https://www.filmfare.com/news/winners-of-the-63rd-britannia-filmfare-awards-south-13996.html|title=Winners of the 63rd Britannia Filmfare Awards (South)|access-date=20 December 2023|website=Filmfare.com}}</ref> * 2015: മികച്ച നടിക്കുള്ള IIFA ഉത്സവം അവാർഡ് - എന്ന് നിൻ്റെ മൊയ്തീൻ എന്ന ചിത്രത്തിന് മലയാളം.<ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/iifa-utsavam-2016-baahubali-and-thani-oruvan-win-maximum-number-of-awards-at-the-grand-event-305400-2016-01-25|title=IIFA Utsavam 2016: Baahubali and Thani Oruvan win maximum number of awards|access-date=2024-09-28|date=2016-01-25|website=India Today|language=en}}</ref> * 2016: ദേശീയ ചലച്ചിത്ര അവാർഡ് - ടേക്ക് ഓഫിനുള്ള പ്രത്യേക പരാമർശം.<ref>{{cite web|url=https://www.news18.com/news/movies/65th-national-film-awards-live-sridevi-posthumously-awarded-best-actress-for-mom-newton-wins-best-hindi-film-1717053.html|title=65th National Film Awards LIVE: Sridevi Posthumously Awarded Best Actress; Vinod Khanna Honoured With Dada Saheb Phalke Award|access-date=13 April 2018|date=13 April 2018|publisher=News 18|archive-url=https://web.archive.org/web/20200903193716/https://www.news18.com/news/movies/65th-national-film-awards-live-sridevi-posthumously-awarded-best-actress-vinod-khanna-honoured-with-dada-saheb-phalke-award-1717053.html|archive-date=3 September 2020|url-status=live}}</ref> * 2016: മികച്ച നടിക്കുള്ള ഫിലിംഫെയർ അവാർഡ് - ടേക്ക് ഓഫിന് മലയാളം.<ref>{{Cite web|url=https://www.filmfare.com/news/winners-of-the-64th-jio-filmfare-awards-south-21594.html|title=Winners of the 64th Jio Filmfare Awards (South)|access-date=20 December 2023|website=Filmfare.com}}</ref> * 2016: മികച്ച നടിക്കുള്ള SIIMA അവാർഡ് - ടേക്ക് ഓഫിന് മലയാളം.<ref>{{Cite web|url=https://siima.in/2018/winners.html|title=SIIMA AWARDS {{!}} 2018 {{!}} winners {{!}} {{!}}|access-date=13 October 2020|website=siima.in|archive-url=https://web.archive.org/web/20200604230740/http://siima.in/2018/winners.html|archive-date=4 June 2020|url-status=dead}}</ref> * 2017: ടേക്ക് ഓഫിന് മികച്ച നടിക്കുള്ള കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര അവാർഡ്.<ref>{{Cite news|url=http://english.manoramaonline.com/entertainment/entertainment-news/2018/03/07/kerala-state-film-awards-best-actor-actress.html|title=Best actor is Indrans, best actress Parvathy|work=OnManorama|access-date=2018-03-08|archive-date=11 March 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180311065012/http://english.manoramaonline.com/entertainment/entertainment-news/2018/03/07/kerala-state-film-awards-best-actor-actress.html|url-status=live}}</ref> * 2017: IFFI മികച്ച വനിതാ അഭിനേതാവ് - ടേക്ക് ഓഫ്.<ref>{{cite web|url=http://www.firstpost.com/entertainment/iffi-2017-complete-winners-list-parvathy-wins-best-actress-amitabh-bachchan-is-film-personality-of-the-year-4232189.html|title=IFFI 2017 complete winners list: Parvathy wins Best Actress; Amitabh Bachchan is 'Film Personality of The Year'|access-date=28 November 2017|website=Firstpost.com}}</ref> * 2020: ഉയരെ, വൈറസ് എന്നീ ചിത്രങ്ങൾക്ക് മികച്ച നടിക്കുള്ള വനിതാ ഫിലിം അവാർഡ്.<ref>{{Cite web|url=https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2020/02/09/vanitha-film-awards-2020-winners-list-madhuri-jacqueline-kochi.html|title=Vanitha film awards 2020: Mohanlal wins best actor, Manju Warrier is best actress|access-date=13 October 2020|website=OnManorama|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20210928051410/https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2020/02/09/vanitha-film-awards-2020-winners-list-madhuri-jacqueline-kochi.html|archive-date=28 September 2021|url-status=live}}</ref> * 2023: മികച്ച സഹനടിക്കുള്ള ഫിലിംഫെയർ അവാർഡ് – പുഴ എന്ന ചിത്രത്തിന് മലയാളം.<ref>{{Cite web|url=https://www.filmfare.com/news/bollywood/nominations-for-the-68th-filmfare-awards-south-malayalam-2023_-67184.html|title=Nominations for the 68th Filmfare Awards South (Malayalam) 2023 {{!}} Filmfare.com|access-date=2024-07-11|website=www.filmfare.com|language=en}}</ref> * 2024: ഇന്ത്യൻ ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവൽ ഓഫ് മെൽബൺ - ഉള്ളൊഴുക്കിന് മികച്ച നടി.<ref>{{cite news|title=Indian Film Festival of Melbourne 2024 full winners list: 12th Fail is Best Film, Kartik Aaryan declared Best Actor|url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/indian-film-festival-of-melbourne-2024-full-winners-list-12th-fail-is-best-film-kartik-aaryan-declared-best-actor-101723861728450.html|website=[[Hindustan Times]]|date=17 August 2024|access-date=17 August 2024}}</ref> * 2025: മികച്ച നടിക്കുള്ള SIIMA ക്രിട്ടിക്‌സ് അവാർഡ് – ഉള്ളൊഴുക്കിന് മലയാളം.<ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/tamil/siima-2025-winners-list-aadujeevitham-amaran-sai-pallavi-prithviraj-10234920/|title=SIIMA 2025 winners list: Aadujeevitham, Amaran win big; Sai Pallavi, Prithviraj take home best actor honours|access-date=2025-09-07|date=2025-09-07|website=The Indian Express|language=en}}</ref> * 2026: മികച്ച സഹനടിക്കുള്ള ഫിലിംഫെയർ അവാർഡ്-തങ്കലാൻ<ref>{{Cite web|url=https://www.filmfare.com/news/south/full-list-of-winners-of-the-70th-filmfare-awards-south-with-kerala-tourism-tamil-81911.html|title=Full List of Winners of The 70th Filmfare Awards South With Kerala Tourism (Tamil) {{!}} Filmfare.com|access-date=2026-02-22|website=www.filmfare.com|language=en}}</ref> ==അവലംബം== {{RL}} {{National Film Award Special Mention feature film}} {{Commonscat|Parvathy T. K.}} [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:മികച്ച നടിക്കുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1988-ൽ ജനിച്ചവർ]] o1g9oxfw7nvszddgmdgwf0g093mqqbv 0 329212 4671529 3755409 2026-09-29T01:36:09Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671529 wikitext text/x-wiki {{refimprove|date=2022 ജൂലൈ}} {{PU|P. Gopinathan Nair}} ഗാന്ധിയനും സമാധാനപ്രവർത്തകനുമാണ് '''പി. ഗോപിനാഥൻ നായർ'''. == ജീവിത രേഖ == 1922 ജൂലൈയിൽ നെയ്യാറ്റിൻകരയിൽ ജനിച്ച അദ്ദേഹം ഗാന്ധിമാർഗ്ഗത്തിലേക്ക് ചെറുപ്പത്തിൽതന്നെ കടന്നുവന്നു. കുട്ടിയായിരുന്നപ്പോൾ നെയ്യാറ്റിൻകരയിൽ വന്ന ഗാന്ധിജിയെ നേരിൽ കാണുകയും ചെയ്തു. കോളജ് വിദ്യാർഥിയായിരുന്നപ്പോൾ സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിനിറങ്ങി. ക്വിറ്റ് ഇന്ത്യാ സമരത്തിൽ പങ്കെടുത്ത് ജയിലിലായിട്ടുണ്ട്. ജീവിതത്തിൽ ശക്തമായ സ്വാധീനം ചെലുത്തിയത് ശാന്തിനികേതനിലെ പഠനമാണ്. 1946-48 കാലത്ത് ചീനാഭവനിൽ വിശ്വഭാരതി സർവകലാശാലയിൽ ഗവേഷണ വിദ്യാർഥിയായി. 1951ൽ കെ. കേളപ്പൻെറ അധ്യക്ഷതയിൽ രൂപംകൊണ്ട ഗാന്ധി സ്മാരകനിധിയിൽ പ്രവർത്തിച്ചുകൊണ്ടാണ് കേരളത്തിലെ പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചത്. പിന്നീട് അതിൻെറ അധ്യക്ഷ സ്ഥാനത്തത്തെി. സർവസേവാ സംഘത്തിൻെറ കർമസമിതി അംഗമായും അഖിലേന്ത്യാ പ്രസിഡൻറായും സംഘത്തെ നയിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഭൂദാനയജ്ഞത്തിന് നേതൃത്വം നൽകിയ വിനോബാഭാവെയുടെ പദയാത്രയിൽ 13 വർഷവും ഗോപിനാഥൻനായർ പങ്കെടുത്തു. ജയപ്രകാശ് നാരായണൻ നയിച്ച സത്യഗ്രഹങ്ങളിൽ പ്രധാന പങ്കുവഹിച്ചു. 2022 ജൂലൈ 5ന് അന്തരിച്ചു. == അധികാരസ്ഥാനങ്ങൾ == * നിലവിൽ ഗാന്ധി സ്മാരകനിധിയുടെ അധ്യക്ഷനാണ്. * 1995 മുതൽ 2000 വരെ ഗാന്ധിയൻ പ്രസ്ഥാനത്തിൻെറ ഭാഗമായ സേവാഗ്രാമത്തിൻെറ അധ്യക്ഷനായിരുന്നു. == സമാധാന പ്രവർത്തനങ്ങൾ == * പഞ്ചാബിലെ ഹിന്ദു- സിഖ് സംഘർഷഭൂമിയിൽ രണ്ട് മാസം താമസിച്ച് സമാധാനസന്ദേശം പ്രചരിപ്പിച്ചു. * ബംഗ്ളാദേശ് കലാപകാലത്ത് ഇന്ത്യയിലേക്ക് പ്രവഹിച്ച അഭയാർഥികളുടെ ക്യാമ്പുകളിലെത്തി ആശ്വാസം നൽകി. * [[രണ്ടാം മാറാട് കലാപം]] ശമിപ്പിക്കാനും സമാധാനം സ്ഥാപിക്കാനുമുള്ള ശ്രമങ്ങൾക്ക് നേതൃത്വം നൽകുകയും സർക്കാരുമായി ചേർന്ന് ഹിന്ദു-മുസ്ലീം സമുദായത്തിനിടയിൽ മധ്യസ്ഥം നിൽക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. == പുരസ്കാരങ്ങൾ== * 2016 ൽ പത്മശ്രീ ലഭിച്ചു <ref> http://www.madhyamam.com/kerala/2016/jan/26/174144 </ref> * 2005-ൽ ജമ്നലാൽ ബജാജ് അവാർഡ് <ref>http://www.thehindu.com/2005/11/06/stories/2005110605651000.htm {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == അവലംബം == {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:പത്മശ്രീ പുരസ്കാരം ലഭിച്ച മലയാളികൾ]] goex2uuxw8cp0raj0gvgt4wlak7j98s 0 330021 4671657 3952982 2026-09-29T11:40:29Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671657 wikitext text/x-wiki [[File:Bidriware Hookah.jpg|thumb|Bidriware, [[Hookah]]]] '''ബിദ്രിയുടെ ലോഹകലാവിദ്യ''' ([[Kannada]]: '''ಬಿದ್ರಿ ಕಲೆ''' ) കർണ്ണാടകയിലെ ബീദാർ പ്രദേശത്തെ പ്രത്യേകതരം ലോഹകൈത്തൊഴിൽ രീതിയാണ്. [[കോമൺ ഇറ|സി ഇ]] പതിനാലാം നൂറ്റാണ്ടിലെ [[ബഹ്മനി സുൽത്താനത്ത്|ബഹ്മനിസുൽത്താനത്തിന്റെ]] കാലത്ത് വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത ലോഹസാങ്കേതികവിദ്യയാണ്. <ref name="TOI">{{cite news| title=Proving their mettle in metal craft| url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-01-02/hyderabad/30580986_1_bidriware-hyderabad-bidar| publisher=timesofindia| date=January 2, 2012| accessdate=January 2, 2012| archive-date=2013-05-08| archive-url=https://web.archive.org/web/20130508043800/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-01-02/hyderabad/30580986_1_bidriware-hyderabad-bidar| url-status=dead}}</ref> ബിദ്രി എന്ന വാക്ക് ബിദാർ എന്ന സ്ഥലവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഈ സ്ഥലമാണ് ഇന്നും ഈ തരം ലോഹപാത്രനിർമ്മാണത്തിൽ മികച്ചുനിൽക്കുന്നത്. <ref name=art>{{cite news|title=Karnataka tableau to feature Bidriware|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-karnataka/karnataka-tableau-to-feature-bidriware/article1079557.ece|accessdate=6 March 2015|publisher=The Hindu|date=11 January 2011|archive-date=2019-12-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20191220041807/https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-karnataka/Karnataka-tableau-to-feature-Bidriware/article15514822.ece|url-status=dead}}</ref> ഈ ലോഹപാത്രങ്ങളുടെ സവിശേഷമായ ചിത്രപ്പണികൾ ഇവയെ വിദേശരാജ്യങ്ങളിൽ വളരെ പ്രിയമുള്ളതാക്കിയിരിക്കുന്നു. സമ്പത്തിന്റെ പ്രതീകമായാണ് ഇവയെ കണക്കാക്കിവരുന്നത്. [[സിങ്ക്]], [[ചെമ്പ്]] എന്നിവയുടെ ഇരുണ്ട നിറത്തിലുള്ള കൂടുലോഹം കൊണ്ടാണ്ണിതു നിർമ്മിക്കുന്നത്. ഇതിനുമുകളിൽ [[വെള്ളി|വെള്ളിയുടെ]] നേർമ്മയുള്ള പാളികൾ ഉപയോഗിച്ച് അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു. <ref name=art /> ഈ പ്രാദേശിക ലോഹകലാവിദ്യയ്ക്ക് [[ഭൂപ്രദേശസൂചകം|ഭൂപ്രദേശ സൂചികകളുടെ പട്ടികയിൽ]] ഇടം ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. <ref name=Bidri>{{cite news|title=Innovative designs help revive Bidriware|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-karnataka/innovative-designs-help-revive-bidriware/article1226893.ece|accessdate=6 March 2015|publisher=The Hindu|date=26 March 2008|archive-date=2021-05-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20210527122200/https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-karnataka/Innovative-designs-help-revive-Bidriware/article15191321.ece|url-status=dead}}</ref> ==ഗാലറി== <gallery mode="packed-hover" heights="250"> File:Bidriware vases.jpg|Bidri [[Vase]]s File:Bidriware vases and decanter.jpg|Bidriware vases and decanter File:Bidriware.jpeg|Bidriware Pot File:The Karnataka tableau passes through the Rajpath during the Republic Day Parade, 2011.jpg|The Karnataka tableau depicting Bidriware Handicraft from [[Bidar]] passes through the Rajpath during the Republic Day Parade 2011 in New Delhi File:Water-Pipe Base LACMA M.2001.101.jpg| A 1775 water pipe base displayed in [[Los Angeles County Museum of Art]]. </gallery> ==തുടക്കം== [[File:Hookah base - Deccan - 1700 -1750 - Louvre - MAO 719.jpg|righT|120px|thumb|A end 17th century, Bidriware [[Hookah]] base at [[Louvre]]]] ==അവലംബം== {{reflist}} *{{Nuttall}} ==കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക് == * Dr. Rehaman Patel, Karnatakada Bidri Kale" (Bidri Art of Karnataka) Ph.D. thesis, Dept. of Studies in Visual Art, Gulbarga University, Karnataka-India 2010 published by Dept. of Kannada and Culture, Govt. of Karnataka, 2012 * Dr. Rehaman Patel, Bidri Art- Inlaid Metal Art from Bahmani Sultanate, Un published English Book. * Krishna Lal, Catalogue, National Museum Collection Bidri Ware, National Museum of India, New Delhi, 1990 * Susan Stronge, Catalogue, Bidri Ware: Inlaid Metalwork from India, Victoria and Albert Museum, London, 1985 * Narayan Sen, Catalogue on Demascene and Bidri Art, Indian Museum Culcutta, 1983 * Anil Roy Choudhury, Catalogue, Bidriware, Salar Jung Museum, Hyderabad, 1961 * Ghulam Yazdani, Bidar-Its history and monuments, published by Nizam Government, printed at Oxford press London, 1947 [[വർഗ്ഗം:കർണാടകയിലെ ഭൂപ്രദേശസൂചികകൾ]] syhfb8if7xi23liev8dpzjzoeh0hsdv 0 330037 4671633 4502249 2026-09-29T10:44:19Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671633 wikitext text/x-wiki {{prettyurl| Barapole Small Hydro Electric Project}} {{Infobox dam | name = ബാരാപ്പോൾ ചെറുകിട ജലവൈദ്യുതപദ്ധതി | name_official = | image = | image_caption = | location_map_caption = [[കണ്ണൂർ]] | coordinates = {{coord|12|4|56.406|N|75|45|42.9048|E|type:landmark }} | country = | location = [[അയ്യൻകുന്ന് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|അയ്യൻകുന്ന് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]], [[കണ്ണൂർ ജില്ല]], [[കേരളം]],[[ഇന്ത്യ]] [[ചിത്രം:Flag of India.svg|20px]] | status = Completed | construction_began = | opening = 2016 | owner = [[കേരളാ സ്റ്റേറ്റ് ഇലക്ട്രിസിറ്റി ബോർഡ്]] | plant_type = Small Hydro Power Plant (SHEP) | plant_capacity = 15 MW (3 x 5 Megawatt -Horizontal Francis -type) | website = [http://www.kseb.in Kerala State Electricity Board] | extra = പ്രതിവർഷം 36 ദശലക്ഷം യൂണിറ്റ് }} പ്രതിവർഷം 36 ദശലക്ഷം യൂണിറ്റ് വൈദ്യുതി ഉത്പാദിപ്പിക്കാൻ ശേഷിയുള്ള [[കേരള സ്റ്റേറ്റ് ഇലക്ട്രിസിറ്റി ബോർഡ്|കേരള സ്റ്റേറ്റ് ഇലക്ട്രിസിറ്റി ബോർഡിന്റെ]] ചെറുകിട ജലവൈദ്യുതപദ്ധതിയാണ് '''ബാരാപ്പോൾ ചെറുകിട ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി (Barapole Small Hydro Electric Project)''' <ref>{{Citeweb|url=http://www.kseb.in/index.php?option=com_content&view=article&id=41&Itemid=529&lang=en|title=Barapole Small Hydro Electric Project -|website=www.kseb.in|access-date=2018-11-21|archive-date=2019-02-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20190212011844/http://www.kseb.in/index.php?option=com_content&view=article&id=41&Itemid=529&lang=en|url-status=dead}}</ref>. [[കണ്ണൂർ ജില്ല]]<nowiki/>യിലെ [[ഇരിട്ടി താലൂക്ക്|ഇരിട്ടി താലൂക്കിലെ]] [[അയ്യൻകുന്ന് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|അയ്യൻകുന്ന് ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിനെയും]] [[കർണ്ണാടക]]യിലെ [[കുടക് ജില്ല]]യിലെ മാക്കൂട്ടത്തെയും വേർതിരിക്കുന്ന [[ബാരാപ്പോൾ പുഴ]]യിലാണ് ഈ പദ്ധതി . കൂട്ടുപുഴക്കു അടുത്ത് പാലത്തുംകടവിൽ ആണ് പദ്ധതിയിലെ പവർ ഹൗസ് നിർമിച്ചിട്ടുള്ളത്. പൂർണ്ണമായും [[KSEB|കെഎസ്ഇബി]]യുടെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ളതാണ് ബാരാപ്പോൾ ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി. == പദ്ധതിയിലെ ജലസംഭരണികളും അണക്കെട്ടുകളും പവർ ഹൗസുകളും == 1) '''ബാരാപ്പോൾ പവർ ഹൗസ്''' 1) '''ബാരാപ്പോൾ തടയണ''' == വൈദ്യുതി ഉത്പാദനം == ബാരാപ്പോൾ ചെറുകിട ജലവൈദ്യുതപദ്ധതിയിൽ 5 മെഗാവാട്ടിന്റെ 3 ടർബൈനുകൾ (Horizontal Francis -type) ഉപയോഗിച്ച് 15 മെഗാവാട്ട് വൈദ്യുതി ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നു.വാർഷിക ഉൽപ്പാദനം 36 MU ആണ്. 15 മെഗാവാട്ട് സ്ഥാപിത ശേഷിയുള്ള ഈ പദ്ധതിയുടെ നിർമ്മാണ ചെലവ് 120 കോടി രൂപയാണ്. കേരളത്തിലെ മിനി ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികളിൽ ഏറ്റവും വലുതാണ് ബാരാപ്പോൾ ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി. കേരളത്തിൽ ആദ്യമായാണ് [[വളപട്ടണം പുഴ]]<nowiki/>യുടെ പോഷക നദിയായ [[ബാരാപ്പോൾ പുഴ|ബാരാപ്പോൾ]] പുഴയിൽ തടയണ കെട്ടി വെള്ളം തടഞ്ഞു നിർത്താതെയുള്ള സംവിധാനത്തിൽ ഒരു വൈദ്യുതപദ്ധതി നിർമ്മിക്കുന്നത്. പുഴയിൽ ഒഴുകി എത്തുന്ന ജലത്തിന്റെ മൂന്നിലൊന്നുമാത്രം പുഴയുടെ മുകൾ ഭാഗത്ത് അടിത്തട്ടിൽ പുഴയ്ക്ക് കുറുകെ നിർമ്മിക്കുന്ന രണ്ട് ട്രഞ്ചുകൾ വഴി വിടുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്. രണ്ടര മീറ്റർ വീതിയും ശരാശരി മൂന്ന് മീറ്റർ ആഴവുമുള്ള ഈ ചാലുകൾക്ക് മുകളിൽ നദിയുടെ ഇടതു കരയിലേക്ക് ചരിവ് നൽകിയിട്ടുണ്ട്. ഈ ചാലുകൾക്ക് പാകിയ ട്രാക്ക് വാക്ക് എന്ന അരിപ്പ വഴി നദിയിലൂടെ ഒഴുകി വരുന്ന ജലം ട്രഞ്ചിനകത്തേക്ക് പതിക്കുകയും ചാലിലൂടെ ഒഴുകി വരുന്ന ജലം 15 മീറ്റർ നീളവും 16 മീറ്റർ വീതിയും 74 മീറ്റർ ആഴവുമുള്ള തടാകത്തിലെക്ക് എത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. ഈ തടാകത്തിലേക്കുള്ള ജലപ്രവാഹം നിയന്ത്രിക്കുന്നതിനായി ഷട്ടറുകളും നിർമ്മിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇതുകൂടാതെ 15 മെഗാവാട്ട് വൈദ്യുതി അധികമായി ഉത്പാദിപ്പിക്കുവാനുള്ള സൗരോർജ്ജ പദ്ധതികൂടി ഇവിടെ വിഭാവനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. 35 കോടി രൂപ ചെലവ് പ്രതീക്ഷിക്കുന ഈ പദ്ധതിക്ക് ഏഴരക്കോടി രൂപ കേന്ദ്രം നൽകും.<ref>http://www.janmabhumidaily.com/news374704#ixzz3zSA5jPIT{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> പുഴയ്ക്കു കുറുകെ അണക്കെട്ടുണ്ടാക്കി വലിയ ഒരു പദ്ധതിയാണ് ആദ്യം വിഭാവനം ചെയ്തിരുന്നതെങ്കിലും [[Rajiv Gandhi National Park|രാജീവ് ഗാന്ധി നാഷണൽ പാർക്കിൽ]] ഇതുമൂലം യാതൊരുവിധത്തിലും വെള്ളം ഉയരാനോ മാറ്റം വരാനോ പാടില്ലെന്ന കർശന സുപ്രീം കോടതി വിധിയോടെ രൂപരേഖ മാറ്റുകയായിരുന്നു. മഴക്കാലത്ത് പരമാവധി വൈദ്യുതി ഉണ്ടാക്കി ഇടുക്കിയിലെ ജലം വേനലിലേക്ക് കരുതാൻ ഈ പദ്ധതി ലക്ഷ്യമിടുന്നതായി അധികൃതൻ പറയുന്നു.<ref>http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/barapol-power-project-to-be-commissioned-in-feb/article8091207.ece {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==കൂടുതൽ കാണുക == *[[കേരളത്തിലെ ജലവൈദ്യുതപദ്ധതികളുടെ പട്ടിക]] *[[കേരളത്തിലെ അണക്കെട്ടുകളുടെ പട്ടിക]] ==അവലംബം== {{reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * http://cdm.unfccc.int/Projects/DB/URSCert1389015154.76/view{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മാർച്ച് 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{CC|Barapole Small Hydro Electric Project}} {{Hydro Electric Projects in Kerala}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ജലവൈദ്യുതപദ്ധതികൾ]] 7klfc964spbdsajw5i2ljd6m002szq7 0 339393 4671576 4631421 2026-09-29T04:45:30Z Vicharam 9387 4671576 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Roji M. John}} {{Infobox officeholder | image = File:Roji M John at Kodussery IMG 20260326 160534972 (cropped).jpg | name = റോജി എം. ജോൺ | native_name = | caption = | birth_date = {{Birth date and age|1984|05|20|df=yes}} | birth_place = [[തിരുമേനി]], [[Kannur district|കണ്ണൂർ]], [[കേരളം]], ഇന്ത്യ | residence = [[കുറുമശ്ശേരി]] | death_date = | death_place = | constituency = [[അങ്കമാലി നിയമസഭാമണ്ഡലം|അങ്കമാലി]] | constituency1 = [[അങ്കമാലി നിയമസഭാമണ്ഡലം|അങ്കമാലി]] | office = സംസ്ഥാന ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് മന്ത്രി | term_start = [[മേയ് 18]] [[2026]] | term_end = | predecessor = [[ ആർ. ബിന്ദു]] | office1 = കേരള നിയമസഭാംഗം | term_start1 = [[മേയ് 21]] [[2016]] | term_end1 = | predecessor1 = [[ജോസ് തെറ്റയിൽ]] | successor = | party = [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|കോൺഗ്രസ്]] | religion = ക്രിസ്ത്യൻ സിറിയൻ കാത്തലിക് | father = ജോൺ എം.വി. | mother = എത്സമ്മ | spouse = [[ലിപ്സി പൗലോസ്]] | children = | website = | signature = | footnotes = | date = ജൂലൈ 26 | year = 2020 | source = http://www.niyamasabha.nic.in/index.php/content/member_homepage/231 കേരള നിയമസഭ | alma_mater = {{Unbulleted_list|[[University of Hyderabad]]|[[Jawaharlal Nehru University|Jawaharlal Nehru University, New Delhi]]}} | education = {{Unbulleted_list|[[Master of Arts]]|[[Master of Philosophy#India|Master of Philosophy]]}} | office2 = [[Member of the Legislative Assembly (India)|Member]] of the [[Kerala Legislative Assembly]] | predecessor2 = [[Jose Thettayil]] }} 2016 മുതൽ [[അങ്കമാലി]]യിൽ നിന്നുള്ള[[നിയമസഭ| നിയമസഭാംഗവും]] [[എൻ.എസ്.യു.ഐ]] മുൻ ദേശീയ പ്രസിഡൻറുമായിരുന്ന; കേരളത്തിന്റെ പതിനാറാം നിയമസഭയിലെ ഉന്നതവിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രിയാണ് '''റോജി.എം.ജോൺ''' (ജനനം:20 മെയ് 1982)<ref>https://www.deccanchronicle.com/nation/politics/220416/young-faces-to-fight-it-out-in-angamaly.html</ref><ref>https://www.newindianexpress.com/cities/kochi/2016/may/25/Roji-M-John-envisions-a-larger-Kochi-calls-Angamaly-the-gateway-907565.html</ref><ref>https://resultuniversity.com/election/angamaly-kerala-assembly-constituency#2016</ref> == ജീവിതരേഖ == [[കണ്ണൂർ]] [[ജില്ല]]യിലെ [[തളിപ്പറമ്പ്|പയ്യന്നൂർ]] താലൂക്കിലെ ചെറുപുഴ പഞ്ചായത്തിലെ തിരുമേനി മുള്ളൻമടയ്ക്കൽ എം.വി ജോണിൻ്റേയും എൽസമ്മയുടേയും മകനായി 1982 മെയ് 20ന് ജനിച്ചു. തിരുമേനി ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂളിലെ പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിനു ശേഷം എസ്.എച്ച്.കോളേജ് തേവര, ജെ.എൻ.യു. ഡൽഹി, ഹൈദരാബാദ് സെന്റ്രൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റി എന്നിവിടങ്ങളിലായിരുന്നു. എം.എ.എം.എംഫിൽ ആണ് വിദ്യാഭ്യാസ യോഗ്യത. <ref>http://www.niyamasabha.nic.in/index.php/content/member_homepage/231</ref> 2025 ഒക്ടോബർ 29 ന് കാലടി മാണിക്യമംഗലം പുളിയേലിപ്പടി കോലഞ്ചേരി വീട്ടിൽ പൗലോസിന്റെയും ലിസിയുടെയും മകൾ ലിപ്‌സിയെ അദ്ദേഹം വിവാഹം കഴിച്ചു. ഇന്റീരിയർ ഡിസൈനർ ആണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭാര്യ. == രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം == ഒരു [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] രാഷ്ടീയ പ്രവർത്തകനാണ് റോജി.എം.ജോൺ കോൺഗ്രസ്സിന്റെ വിദ്യാർത്ഥി വിഭാഗമായ [[എൻ.എസ്.യു.ഐ]] വിന്റെ മുൻ ദേശീയ അദ്ധ്യക്ഷനായ ഇദ്ദേഹം 2016- മുതൽ [[അങ്കമാലി നിയമസഭാമണ്ഡലം|അങ്കമാലി നിയോജകമണ്ഡലത്തിൽ]] നിന്നുള്ള സാമാജികനാണ്. <ref> http://zeenews.india.com/news/kerala/roji-m-john-and-mohammed-mohsins-journey-from-jnu-to-kerala-assembly_1887337.html</ref> .<ref> http://indianexpress.com/article/india/india-others/roji-m-john-elected-new-president-of-nsui/</ref> '''പ്രധാന പദവികൾ''' * 2001 യൂണിയൻ ചെയർമാൻ, എസ്.എച്ച്.കോളേജ്, തേവര * 2005 എൻ.എസ്.യു.ഐ. കൗൺസിലർ ജെ.എൻ.യു. * 2006 സെക്രട്ടറി, എൻ.എസ്.യു.ഐ, ജെ.എൻ.യു * 2011 വൈസ് പ്രസിഡൻറ്, എൻ.എസ്.യു.ഐ * 2014-2019 ദേശീയ പ്രസിഡൻറ്, എൻ.എസ്.യു.ഐ * 2016-തുടരുന്നു നിയമസഭാംഗം, അങ്കമാലി * <ref>{{Cite web |url=https://www.mathrubhumi.com/result/election2016/en/index.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2021-02-13 |archive-date=2021-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210923051446/https://www.mathrubhumi.com/result/election2016/en/index.html |url-status=dead }}</ref>2026 മേയ് വി.ഡി. സതീശൻ മന്ത്രിസഭയിൽ ഉന്നതവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് മന്ത്രി . ==അവലംബം== {{reflist}} {{Fourteenth KLA}} [[വർഗ്ഗം:1982-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മേയ് 20-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാലാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] 4x6bci7ojrlbb9zvycgh8lvdhtipwwj 0 342270 4671581 3637848 2026-09-29T05:02:15Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671581 wikitext text/x-wiki ഒരിനം നെല്ല്,കേരളത്തിൽ കൃഷിചെയ്തു വരുന്നു [[പ്രമാണം:Ponni paddy seed.JPG|thumb|300px|പൊന്നി നെൽ വിത്ത്]] ==ഇവയും കാണുക== * [[List of rice varieties]] ==External links== * [http://economictimes.indiatimes.com/News/International_Business/Malaysian_firm_registers_Ponni_rice_trademark/articleshow/3090418.cms Malaysian firm registers Ponni as trademark] *[http://www.hindu.com/2006/04/19/stories/2006041922470300.htm ''The Hindu'' on a new variety of Ponni] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070321170234/http://www.hindu.com/2006/04/19/stories/2006041922470300.htm |date=2007-03-21 }} *[http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-tamilnadu/article2743934.ece A farmers' movement to protect ‘Ponni'] {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *[http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-tamilnadu/article2748864.ece Wanted: ad blitzkrieg and patent for Ponni rice] {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Varieties of rice}} [[വർഗ്ഗം:കൃഷി]] [[വർഗ്ഗം:നെല്ലിനങ്ങൾ]] 5x2hvbrz43nwmkntka080rcxqofu0fd 0 342471 4671463 4577921 2026-09-28T16:23:51Z Yadhu Krishna M 124149 [[കേരള സംസ്കാരം]] എന്ന താൾ [[കേരളസംസ്കാരം]] എന്ന താളിനു മുകളിലേയ്ക്ക്, Yadhu Krishna M മാറ്റിയിരിക്കുന്നു 4569409 wikitext text/x-wiki ആര്യൻ ദ്രാവിഡ സംസ്കാരങ്ങളുടെ ഒരു സമന്വയമാണ് കേരള സംസ്കാരം, നൂറ്റാണ്ടുകൾ എടുത്തു കലർന്നു ഇന്ത്യയിലെ മറ്റു ഭാഗങ്ങളുടേയും വിദേശത്തെയും സംസ്കാരങ്ങൾ ഇടകലർന്നു. <ref>Menon, A. Sreedhara (1978) Cultural heritage of Kerala: an introduction. East-West Publications</ref> മലയാളികളുടെ പൌരാണികയും തുടർച്ചയുമാണ് അതിനെ വിവരിക്കുന്നത്. <ref name="Bhagyalekshmy_2004_7">{{Harv|Bhagyalekshmy|2004|p=7}}.</ref> ഇന്ത്യയിലെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽനിന്നും കുടിയേറിയവരുടെ പൌരാണികയും ചേർന്നതാണ് ആധുനിക കേരള സംസ്കാരം. <ref>Nayar, Balachandran (1974) In quest of Kerala</ref><ref>Smith, Bardwell (1976) Religion and social conflict in South Asia, Brill Publishers</ref> ==കലാരൂപങ്ങൾ == യുനെസ്കോ പൈതൃക കലാരൂപമായി അംഗീകരിച്ച കൂടിയാട്ടം കേരളത്തിലെ പ്രാദേശിക കലാരൂപങ്ങളിൽപ്പെട്ടതാണ്. പുരാണ ഇതിഹാസങ്ങളെ ഇതിവൃത്തമാക്കിയിട്ടുള്ള നൃത്ത – നാടക കലാരൂപമാണ്‌ കഥകളി. കഥകളിയുടെ പ്രശസ്തമായ മറ്റൊരു രൂപമാണ് കേരള നടനം.കൂത്ത്, മോഹിനിയാട്ടം, തുള്ളൽ, തിറയാട്ടം, പടയണി, തെയ്യം തുടങ്ങിയവയും കേരളത്തിലെ കലാരൂപങ്ങളാണ്. തിറയാട്ടം എന്നത് കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും മികച്ച നാടോടി കലാരൂപങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്. ഓണക്കാലത്ത് ദക്ഷിണമലബാറിൽ കാണുന്ന കലാരൂപമാണ്‌ കുമ്മാട്ടിക്കളി. ഒപ്പന എന്നത് കേരളത്തിലെ ഇസ്ലാം സമൂഹത്തിൻറെ കലാരൂപമാണ്‌. തിരുവാതിരക്കളി ഹിന്ദു സമൂഹത്തിൻറെ കലാരൂപമാണ്‌. കേരളത്തിലെ സെന്റ്‌ തോമസ്‌ ക്രിസ്ത്യാനികളുടെ പ്രാചീനമായ കലാരൂപമാണ്‌ മാർഗംകളി. <ref>[http://nasrani.net/2009/05/04/margam-kali-history-theme-early-reference-and-modern-developments/ Nasrani.net]</ref> ==സംഗീതം== ദക്ഷിണേന്ത്യൻ സംഗീത രംഗത്തെ താളങ്ങളും രാഗങ്ങളും കൊണ്ട് പ്രബലമായ കർണാടക സംഗീതം കേരളത്തിലെ സംഗീത രംഗത്തും പ്രബലമാണ്. പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ തിരുവിതാംകൂർ രാജാവും സംഗീതക്ഞനുമായ സ്വാതിതിരുനാൾ രാമവർമ്മയാണ് കേരളത്തിൽ കർണാടക സംഗീതം ജനപ്രിയമാക്കിയത്. <ref name="Bhagyalekshmy_2004d_29">{{Harv|Bhagyalekshmy|2004d|p=29}}.</ref><ref name="Bhagyalekshmy_2004d_32">{{Harv|Bhagyalekshmy|2004d|p=32}}.</ref> മാത്രമല്ല കേരളത്തിനു സോപാനം എന്ന സ്വന്തമായ സംഗീത രൂപവുമുണ്ട്. ചെണ്ട ഉപയോഗിക്കുന്ന മേളവും കേരളത്തിൻറെ പരമ്പരാഗത സംഗീതത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. സിനിമാ സംഗീത രംഗത്തും കേരളത്തിൽ വലിയ വേരോട്ടമുണ്ട് . കെ. ജെ. യേശുദാസ് ആണ് മലയാളത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തരായ പാട്ടുകാരിൽ ഒരാൾ. ==സാഹിത്യം== മലയാളം സാഹിത്യം വളരെ പ്രാചീനമാണ്, പതിനാലാം നൂറ്റാണ്ടിലെ കവികളായ മാധവ പണിക്കർ, ശങ്കര പണിക്കർ, രാമ പണിക്കർ എന്നിവരുടെ കവിതകളാണ് ആധുനിക മലയാളത്തിൻറെ തുടക്കമായി കണക്കാക്കുന്നത്. മലയാള ഭാഷയുടെ പിതാവായി കണക്കാക്കുന്ന തുഞ്ചത്ത് രാമാനുജൻ എഴുത്തച്ഛനാണു കിളിപ്പാട്ട് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ഉപക്ഞാതാവ്. ആധുനിക കവിത്രയങ്ങളായ കുമാരനാശാൻ, വള്ളത്തോൾ നാരായണ മേനോൻ, ഉള്ളൂർ എസ് പരമേശ്വര അയ്യർ എന്നിവരാണ് വേദാന്തങ്ങൾ മാത്രമായിരുന്ന മലയാള സാഹിത്യത്തെ പുതിയ മേഖലകളിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നത്. ചങ്ങമ്പുഴ, ചെറുശ്ശേരി, ഇടപ്പളി രാഘവൻപിള്ള എന്നീ കവികളും മലയാള സാഹിത്യത്തെ സാധാരണക്കാരിലേക്ക് എത്തിച്ചു. പിന്നീട് ബുക്കർ പ്രൈസ് വിജയിയായ അരുന്ധതി റോയിയെ പോലെയുള്ളവർ മലയാള സാഹിത്യത്തെ അന്താരാഷ്‌ട്ര തലത്തിൽ എത്തിച്ചു. മലയാളി നോവലിസ്റ്റുകളും കഥാകൃത്തുകളും മലയാള സാഹിത്യത്തിനു വലിയ സംഭാവനകൾ നൽകി. തകഴി ശിവശങ്കരപ്പിള്ള, പി. കേശവദേവ്‌, ഉറൂബ്, ഒവി വിജയൻ, ടി പദ്മനാഭൻ, സേതു, പെരുമ്പടവം ശ്രീധരൻ, കോവിലൻ, എം. മുകുന്ദൻ, കാക്കനാടൻ, ആനന്ദ്‌, വൈക്കം മുഹമ്മദ്‌ ബഷീർ, പോൾ സക്കറിയ എന്നിവരുടെ സംഭാവനകൾ അമൂല്യമാണ്‌. ==ഓണം== ഓണം മലയാളികളുടെ സംസ്ഥാനോൽസവമാണ്. ലോകത്തിൻറെ നാനാഭാഗത്തുമുള്ള മലയാളികൾ ജാതിമത ഭേദമന്യേ ഈ ഉത്സവം ആഘോഷിക്കുന്നു. ഓണം സംബന്ധിച്ച് പല ഐതിഹ്യങ്ങളും ചരിത്രരേഖകളും നിലവിലുണ്ടെങ്കിലും ഓണം ആത്യന്തികമായി ഒരു വിളവെടുപ്പു അഥവാ വ്യാപാരോത്സവമാണെന്ന് കരുതിപ്പോരുന്നു. കേരളത്തിൽ ഓണം തമിഴ്‌നാട്ടിൽ നിന്നും സംക്രമിച്ചതാണെന്നാണ് വിദഗ്ദ്ധമതം. എല്ലായിടത്തും അത് ക്ഷേത്രോത്സവമായിട്ടായിരുന്നു തുടങ്ങിയതെങ്കിലും പിന്നീട് അത് ഗാർഹികോത്സവമായി മാറി. ചിങ്ങമാസത്തിലെ അത്തം നക്ഷത്രം മുതൽ തുടങ്ങുന്ന ഓണാഘോഷം തിരുവോണം നാളിൽ പ്രാധാന്യത്തോടെ ആഘോഷിക്കുകയും ചതയം നാൾ വരെ നീണ്ടു നിൽക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. തൃക്കാക്കരയാണ്‌ ഓണത്തപ്പൻറെ ആസ്ഥാനം. അവിടെയാണ്‌ ആദ്യമായി ഓണാഘോഷം നടത്തിയത് എന്നാണ്‌ ഐതിഹ്യമെങ്കിലും അതിനേക്കാൾ വളരെ മുൻപേ തന്നെ തമിഴ്നാട്ടിലും മറ്റും ഓണാഘോഷം നടന്നിട്ടുള്ളതായി സംഘ കൃതികൾ വെളിപ്പെടുത്തുന്നു. സംഘകാലകൃതിയായ 'മധുരൈകാഞ്ചി'യിലാണ്‌ ഓണത്തെക്കുറിച്ചുളള (ഇന്ദ്രവിഴാ) ആദ്യപരാമർശങ്ങൾ കാണുന്നത്‌. കാലവർഷം കഴിഞ്ഞ് മാനം തെളിയുന്ന ഈ കാലത്താണ് വിദേശകപ്പലുകൾ പണ്ട് സുഗന്ധദ്രവ്യ വ്യാപാരത്തിനായി കേരളത്തിൽ കൂടുതലായി അടുത്തിരുന്നത്. അങ്ങനെ സ്വർണ്ണം കൊണ്ടുവരുന്ന ഈ മാസത്തെ പൊന്നിൻ ചിങ്ങമാസമെന്നും ഓണത്തെ പൊന്നോണമെന്നും വിളിക്കാനുള്ള കാരണമതാണ്. കേരളത്തിൽ വിളവെടുപ്പിനേക്കാൾ അതിൻറെ വ്യാപാരത്തിനായിരുന്നു പ്രാധാന്യം എന്നതാണ് ഇന്ദ്രവിഴയും ഓണവും തമ്മിൽ ഉണ്ടായ വ്യത്യാസത്തിനു കാരണം. ==രാഷ്ട്രീയം == കേരളത്തിലെ ജനങ്ങൾ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ വളരെ താൽപര്യമുള്ളവരാണ്. ഭൂരിപക്ഷം മലയാളികളും കേരളത്തിലെ രാഷ്ട്രീയ മുന്നണികളായ ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണിയുടെയോ (എൽഡിഎഫ്) ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണിയുടെയോ (യുഡിഎഫ്) അണികളാണ്. ബിജെപിയും കേരളത്തിൽ ഉണ്ട്. ദേശീയ പാർട്ടിയായ സിപിഐഎം ആണ് ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണിക്ക് നേതൃതം നൽകുന്നത്. മറ്റൊരു ദേശീയ പാർട്ടിയായ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്‌ ആണ് ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണിക്ക് നേതൃതം നൽകുന്നത്. സിപിഐ, കേരള കോൺഗ്രസ്‌, ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്, ജനതാദൾ പാർട്ടികൾ, ആർഎസ്പി എന്നിവയാണ് കേരളത്തിലെ മറ്റു പ്രമുഖ രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികൾ. ==അവലംബം== <references/> ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== {{commons category|Culture of Kerala}} * [http://www.cs.princeton.edu/~mp/malayalam/copy/prdkerala.org/artandculture.htm Princeton.edu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070427200406/http://www.cs.princeton.edu/~mp/malayalam/copy/prdkerala.org/artandculture.htm |date=2007-04-27 }}, more on the performing arts. [[വർഗ്ഗം:കേരളസംസ്കാരം| ]] ksj1euony1a637bnoyv23142dgt21u5 4671465 4671463 2026-09-28T16:24:08Z Yadhu Krishna M 124149 4671465 wikitext text/x-wiki ആര്യൻ ദ്രാവിഡ സംസ്കാരങ്ങളുടെ ഒരു സമന്വയമാണ് കേരളസംസ്കാരം, നൂറ്റാണ്ടുകൾ എടുത്തു കലർന്നു ഇന്ത്യയിലെ മറ്റു ഭാഗങ്ങളുടേയും വിദേശത്തെയും സംസ്കാരങ്ങൾ ഇടകലർന്നു. <ref>Menon, A. Sreedhara (1978) Cultural heritage of Kerala: an introduction. East-West Publications</ref> മലയാളികളുടെ പൌരാണികയും തുടർച്ചയുമാണ് അതിനെ വിവരിക്കുന്നത്. <ref name="Bhagyalekshmy_2004_7">{{Harv|Bhagyalekshmy|2004|p=7}}.</ref> ഇന്ത്യയിലെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽനിന്നും കുടിയേറിയവരുടെ പൌരാണികയും ചേർന്നതാണ് ആധുനിക കേരളസംസ്കാരം. <ref>Nayar, Balachandran (1974) In quest of Kerala</ref><ref>Smith, Bardwell (1976) Religion and social conflict in South Asia, Brill Publishers</ref> ==കലാരൂപങ്ങൾ == യുനെസ്കോ പൈതൃക കലാരൂപമായി അംഗീകരിച്ച കൂടിയാട്ടം കേരളത്തിലെ പ്രാദേശിക കലാരൂപങ്ങളിൽപ്പെട്ടതാണ്. പുരാണ ഇതിഹാസങ്ങളെ ഇതിവൃത്തമാക്കിയിട്ടുള്ള നൃത്ത – നാടക കലാരൂപമാണ്‌ കഥകളി. കഥകളിയുടെ പ്രശസ്തമായ മറ്റൊരു രൂപമാണ് കേരള നടനം.കൂത്ത്, മോഹിനിയാട്ടം, തുള്ളൽ, തിറയാട്ടം, പടയണി, തെയ്യം തുടങ്ങിയവയും കേരളത്തിലെ കലാരൂപങ്ങളാണ്. തിറയാട്ടം എന്നത് കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും മികച്ച നാടോടി കലാരൂപങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്. ഓണക്കാലത്ത് ദക്ഷിണമലബാറിൽ കാണുന്ന കലാരൂപമാണ്‌ കുമ്മാട്ടിക്കളി. ഒപ്പന എന്നത് കേരളത്തിലെ ഇസ്ലാം സമൂഹത്തിൻറെ കലാരൂപമാണ്‌. തിരുവാതിരക്കളി ഹിന്ദു സമൂഹത്തിൻറെ കലാരൂപമാണ്‌. കേരളത്തിലെ സെന്റ്‌ തോമസ്‌ ക്രിസ്ത്യാനികളുടെ പ്രാചീനമായ കലാരൂപമാണ്‌ മാർഗംകളി. <ref>[http://nasrani.net/2009/05/04/margam-kali-history-theme-early-reference-and-modern-developments/ Nasrani.net]</ref> ==സംഗീതം== ദക്ഷിണേന്ത്യൻ സംഗീത രംഗത്തെ താളങ്ങളും രാഗങ്ങളും കൊണ്ട് പ്രബലമായ കർണാടക സംഗീതം കേരളത്തിലെ സംഗീത രംഗത്തും പ്രബലമാണ്. പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ തിരുവിതാംകൂർ രാജാവും സംഗീതക്ഞനുമായ സ്വാതിതിരുനാൾ രാമവർമ്മയാണ് കേരളത്തിൽ കർണാടക സംഗീതം ജനപ്രിയമാക്കിയത്. <ref name="Bhagyalekshmy_2004d_29">{{Harv|Bhagyalekshmy|2004d|p=29}}.</ref><ref name="Bhagyalekshmy_2004d_32">{{Harv|Bhagyalekshmy|2004d|p=32}}.</ref> മാത്രമല്ല കേരളത്തിനു സോപാനം എന്ന സ്വന്തമായ സംഗീത രൂപവുമുണ്ട്. ചെണ്ട ഉപയോഗിക്കുന്ന മേളവും കേരളത്തിൻറെ പരമ്പരാഗത സംഗീതത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. സിനിമാ സംഗീത രംഗത്തും കേരളത്തിൽ വലിയ വേരോട്ടമുണ്ട് . കെ. ജെ. യേശുദാസ് ആണ് മലയാളത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തരായ പാട്ടുകാരിൽ ഒരാൾ. ==സാഹിത്യം== മലയാളം സാഹിത്യം വളരെ പ്രാചീനമാണ്, പതിനാലാം നൂറ്റാണ്ടിലെ കവികളായ മാധവ പണിക്കർ, ശങ്കര പണിക്കർ, രാമ പണിക്കർ എന്നിവരുടെ കവിതകളാണ് ആധുനിക മലയാളത്തിൻറെ തുടക്കമായി കണക്കാക്കുന്നത്. മലയാള ഭാഷയുടെ പിതാവായി കണക്കാക്കുന്ന തുഞ്ചത്ത് രാമാനുജൻ എഴുത്തച്ഛനാണു കിളിപ്പാട്ട് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ഉപക്ഞാതാവ്. ആധുനിക കവിത്രയങ്ങളായ കുമാരനാശാൻ, വള്ളത്തോൾ നാരായണ മേനോൻ, ഉള്ളൂർ എസ് പരമേശ്വര അയ്യർ എന്നിവരാണ് വേദാന്തങ്ങൾ മാത്രമായിരുന്ന മലയാള സാഹിത്യത്തെ പുതിയ മേഖലകളിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നത്. ചങ്ങമ്പുഴ, ചെറുശ്ശേരി, ഇടപ്പളി രാഘവൻപിള്ള എന്നീ കവികളും മലയാള സാഹിത്യത്തെ സാധാരണക്കാരിലേക്ക് എത്തിച്ചു. പിന്നീട് ബുക്കർ പ്രൈസ് വിജയിയായ അരുന്ധതി റോയിയെ പോലെയുള്ളവർ മലയാള സാഹിത്യത്തെ അന്താരാഷ്‌ട്ര തലത്തിൽ എത്തിച്ചു. മലയാളി നോവലിസ്റ്റുകളും കഥാകൃത്തുകളും മലയാള സാഹിത്യത്തിനു വലിയ സംഭാവനകൾ നൽകി. തകഴി ശിവശങ്കരപ്പിള്ള, പി. കേശവദേവ്‌, ഉറൂബ്, ഒവി വിജയൻ, ടി പദ്മനാഭൻ, സേതു, പെരുമ്പടവം ശ്രീധരൻ, കോവിലൻ, എം. മുകുന്ദൻ, കാക്കനാടൻ, ആനന്ദ്‌, വൈക്കം മുഹമ്മദ്‌ ബഷീർ, പോൾ സക്കറിയ എന്നിവരുടെ സംഭാവനകൾ അമൂല്യമാണ്‌. ==ഓണം== ഓണം മലയാളികളുടെ സംസ്ഥാനോൽസവമാണ്. ലോകത്തിൻറെ നാനാഭാഗത്തുമുള്ള മലയാളികൾ ജാതിമത ഭേദമന്യേ ഈ ഉത്സവം ആഘോഷിക്കുന്നു. ഓണം സംബന്ധിച്ച് പല ഐതിഹ്യങ്ങളും ചരിത്രരേഖകളും നിലവിലുണ്ടെങ്കിലും ഓണം ആത്യന്തികമായി ഒരു വിളവെടുപ്പു അഥവാ വ്യാപാരോത്സവമാണെന്ന് കരുതിപ്പോരുന്നു. കേരളത്തിൽ ഓണം തമിഴ്‌നാട്ടിൽ നിന്നും സംക്രമിച്ചതാണെന്നാണ് വിദഗ്ദ്ധമതം. എല്ലായിടത്തും അത് ക്ഷേത്രോത്സവമായിട്ടായിരുന്നു തുടങ്ങിയതെങ്കിലും പിന്നീട് അത് ഗാർഹികോത്സവമായി മാറി. ചിങ്ങമാസത്തിലെ അത്തം നക്ഷത്രം മുതൽ തുടങ്ങുന്ന ഓണാഘോഷം തിരുവോണം നാളിൽ പ്രാധാന്യത്തോടെ ആഘോഷിക്കുകയും ചതയം നാൾ വരെ നീണ്ടു നിൽക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. തൃക്കാക്കരയാണ്‌ ഓണത്തപ്പൻറെ ആസ്ഥാനം. അവിടെയാണ്‌ ആദ്യമായി ഓണാഘോഷം നടത്തിയത് എന്നാണ്‌ ഐതിഹ്യമെങ്കിലും അതിനേക്കാൾ വളരെ മുൻപേ തന്നെ തമിഴ്നാട്ടിലും മറ്റും ഓണാഘോഷം നടന്നിട്ടുള്ളതായി സംഘ കൃതികൾ വെളിപ്പെടുത്തുന്നു. സംഘകാലകൃതിയായ 'മധുരൈകാഞ്ചി'യിലാണ്‌ ഓണത്തെക്കുറിച്ചുളള (ഇന്ദ്രവിഴാ) ആദ്യപരാമർശങ്ങൾ കാണുന്നത്‌. കാലവർഷം കഴിഞ്ഞ് മാനം തെളിയുന്ന ഈ കാലത്താണ് വിദേശകപ്പലുകൾ പണ്ട് സുഗന്ധദ്രവ്യ വ്യാപാരത്തിനായി കേരളത്തിൽ കൂടുതലായി അടുത്തിരുന്നത്. അങ്ങനെ സ്വർണ്ണം കൊണ്ടുവരുന്ന ഈ മാസത്തെ പൊന്നിൻ ചിങ്ങമാസമെന്നും ഓണത്തെ പൊന്നോണമെന്നും വിളിക്കാനുള്ള കാരണമതാണ്. കേരളത്തിൽ വിളവെടുപ്പിനേക്കാൾ അതിൻറെ വ്യാപാരത്തിനായിരുന്നു പ്രാധാന്യം എന്നതാണ് ഇന്ദ്രവിഴയും ഓണവും തമ്മിൽ ഉണ്ടായ വ്യത്യാസത്തിനു കാരണം. ==രാഷ്ട്രീയം == കേരളത്തിലെ ജനങ്ങൾ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ വളരെ താൽപര്യമുള്ളവരാണ്. ഭൂരിപക്ഷം മലയാളികളും കേരളത്തിലെ രാഷ്ട്രീയ മുന്നണികളായ ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണിയുടെയോ (എൽഡിഎഫ്) ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണിയുടെയോ (യുഡിഎഫ്) അണികളാണ്. ബിജെപിയും കേരളത്തിൽ ഉണ്ട്. ദേശീയ പാർട്ടിയായ സിപിഐഎം ആണ് ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണിക്ക് നേതൃതം നൽകുന്നത്. മറ്റൊരു ദേശീയ പാർട്ടിയായ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്‌ ആണ് ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണിക്ക് നേതൃതം നൽകുന്നത്. സിപിഐ, കേരള കോൺഗ്രസ്‌, ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്, ജനതാദൾ പാർട്ടികൾ, ആർഎസ്പി എന്നിവയാണ് കേരളത്തിലെ മറ്റു പ്രമുഖ രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികൾ. ==അവലംബം== <references/> ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== {{commons category|Culture of Kerala}} * [http://www.cs.princeton.edu/~mp/malayalam/copy/prdkerala.org/artandculture.htm Princeton.edu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070427200406/http://www.cs.princeton.edu/~mp/malayalam/copy/prdkerala.org/artandculture.htm |date=2007-04-27 }}, more on the performing arts. [[വർഗ്ഗം:കേരളസംസ്കാരം| ]] s44v3ju2cslmmeoubos6aa2f3h3j6ef 0 344483 4671513 3787530 2026-09-28T22:48:20Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671513 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Punjabi bhathi}} പഞ്ചാബി '''ബത്തി '''എന്നത് [[പഞ്ചാബ്|പഞ്ചാബിൽ]] ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരുതരത്തിലുള്ള അടുപ്പാണ്(ഉണക്കാനോ ചൂടാക്കാനോ ഉളള അറ.<ref>[https://www.google.co.uk/search?q=punjabi+bhathi&safe=active&biw=1152&bih=530&source=lnms&tbm=isch&sa=X&ei=YZB9VLDWGOnB7Ab6m4CoBA&ved=0CAYQ_AUoAQ#facrc=_&imgdii=_&imgrc=7V1gG5Eq1fXImM%253A%3BFqQn3F0-dO8ZqM%3Bhttp%253A%252F%252Fvipjanta.net%252Fwp-content%252Fuploads%252F2013%252F05%252Fbhathi.jpg%3Bhttp%253A%252F%252Fwww.vipjanta.net%252Fdaniyan-wali-bhathi%252F%3B918%3B652 Photo of a Punjabi bhathi]</ref>ബത്തി, എന്നത് മസോനറി ഓവനിനോട് സാമ്യമുള്ളതാണ്. == നിർമ്മാണം == പരമ്പരാഗതമായ [[പഞ്ചാബ്|പഞ്ചാബി]] ബത്തി അവിടെ നിർമ്മിച്ചിരുന്നത് താഴെ പറയുംവിധമാണ്:മണ്ണിൽ ഒരു കുഴികുഴിക്കുന്നു, അതിന്റെയടിയിൽ പുകയ്ക്ക് രക്ഷപ്പെടാനായി സിലിണ്ടർ ആകൃതിയുണ്ടാക്കുന്നു<ref>[http://gallery.punjabijanta.com/v/punjabi-culture/sabyachaar-jhalkia/8+-+Punjabi+Sabheyachar+_Captions_+-+Daneya+di+Bhathi.jpg.html Punjabi bhathi]</ref>.ആ ദ്വാരത്തിന്റെ വശങ്ങൾ പിന്നീട് മണ്ണുകൊണ്ട് അടയ്ക്കുന്നു, അതിനുശേഷം അതിനുചുറ്റും ഒരു മതിലുപോലെ നിർമ്മിക്കുന്നു, ബത്തിയുടെ ഒരുവശത്ത് മരങ്ങൾ കത്തിക്കാനായി ഇടാനായി ഒരു ദ്വാരം ബാക്കിവച്ചിട്ടുണ്ട്, മുളയും, ഇലകളുമാണ് കത്തിക്കാനായി ഉപയോഗിക്കുന്നത്<ref name="autogenerated1">Alop ho riha Punjabi virsa byHarkesh Singh Kehal Pub Lokgeet Parkashan [//en.wikipedia.org/wiki/Special:BookSources/817142869X ISBN 81-7142-869-X]</ref>. ബത്തിയുടെ മുകൾ വശം ഒരു ലോഹ തകിടുകൊണ്ട് മൂടുവാൻ ബാക്കിവയ്ക്കുന്നു, അതിന് താഴെ മണലും നിറക്കുന്നു, കൂടുതൽ ചൂട് സംഭരിക്കാനാണ് അങ്ങനെ ചെയ്യുന്നത്.പഞ്ചാബ് രീതിയിലെ ചോളവും, അരിമണിയുമൊക്കെ ബത്തിയിലൂടെ പുഴുങ്ങിയെടുക്കുന്നത് വളരെ രുചികരമായ ഭക്ഷണമാണ്.ഈ പുഴുങ്ങിയെടുത്ത അരിമണികൾ ശർക്കര ചേർത്ത് യോജിപ്പിക്കാറുണ്ട്.<ref name="autogenerated1" /> [[പ്രമാണം:Bhathi.jpg|ലഘുചിത്രം|പ്രാചീന ബത്തിയുടെ രൂപത്തിലുള്ള ഇരുമ്പുതകിടുകൊണ്ടു നിർമ്മിച്ച ഒരു ബത്തി.]] മുമ്പ് എല്ലാ ഗ്രാമങ്ങളിലും ഓരോ പഞ്ചാബി ബത്തികളുണ്ടായിരുന്നു.<ref>[http://rick720.deviantart.com/art/Bhathi-Dane-Bhunan-Wali-By-Ricky-Ajnoha-405965266 Punjabi bhathi]</ref> പക്ഷെ ഈ പാരമ്പര്യം ഇക്കാലത്ത് മെല്ലെമെല്ലെ ക്ഷയിച്ചുവരികയാണ്.<ref name="autogenerated1" /> == പൊതുവായ കാര്യങ്ങൾ == ബത്തി കൂടുതലും, പഞ്ചാബ്, രാജസ്ഥാൻ എന്നിവിടങ്ങളിലാണ് കൂടുതൽ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത്. രാജസ്ഥാനിലെ പരമ്പരാഗതമായ ബത്തി എന്നത് ഉള്ളിലേക്ക് ഭക്ഷണം വച്ച് വേവിക്കുന്ന രീതിയിലുള്ളതായിരുന്നു.<ref>[http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-miscellaneous/tp-others/deserts-culinary-repository/article3995773.ece The Hindu Mohammed Iqbal 14 10 2012] {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> മറ്റു തരത്തിലുള്ള ബത്തി എന്നത് മുകൾ വലുതായ വെളിയിൽ തന്നെ പാചകം ചെയ്യാനാവുന്ന തരത്തിലുള്ള ബത്തികളാണ്.<ref>{{Cite web |url=http://www.indiacurry.com/faqappliance/traditionalstoves.htm |title=Traditional stoves |access-date=2016-07-28 |archive-date=2016-10-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161028072123/http://www.indiacurry.com/faqappliance/traditionalstoves.htm |url-status=dead }}</ref> == ഇതും കാണുക == * [[തന്തൂർ]]<br> * [[തന്തൂരി ചിക്കൻ]]<br> * [[പഞ്ചാബി ഭക്ഷണരീതികൾ]]<br> * [[പഞ്ചാബി തന്ദൂർ]]<br> == References == {{Reflist}} [[വർഗ്ഗം:പഞ്ചാബി പാചകം]] [[വർഗ്ഗം:പഞ്ചാബി സംസ്കാരം]] 2a7129bervnebtlgc11mwuf3blm4e4g 0 346699 4671498 4645013 2026-09-28T18:24:18Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671498 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Na. Muthukumar}} {{Infobox writer <!-- for more information see [[:Template:Infobox writer/doc]] --> | name = നാ. മുത്തുകുമാർ | honorific_prefix = | image = Na Muthukumar at Touring Talkies Audio Launch (cropped).jpg | caption = നാ. മുത്തുകുമാർ | birth_date = {{birth date|1975|07|12|df=yes}} | birth_place = [[Kanchipuram|കാഞ്ചീപുരം]], [[Tamil Nadu|തമിഴ്‌നാട്]], [[India|ഇന്ത്യ]] | death_date = {{death date and age|2016|08|14|1975|07|12|df=yes}} | death_place = [[Chennai|ചെന്നൈ]], [[Tamil Nadu|തമിഴ്‌നാട്]], [[India|ഇന്ത്യ]] | occupation = {{hlist|കവി|ഗാനരചയിതാവ്|എഴുത്തുകാരൻ|നോവലിസ്റ്റ്}} | period = 1995–2016 | genre = | movement = | spouse = ജീവലക്ഷ്മി (m.2006-2016) | signature = | website = | imagesize = | debut_works = | influences = | influenced = | footnotes = }} ഒരു തമിഴ് ചലച്ചിത്രഗാനരചയിതാവായിരുന്നു '''നാ. മുത്തുകുമാർ (Na. Muthukumar)'''. (12 ജൂലൈ 1975 – 14 ആഗസ്റ്റ് 2016)<ref name=TOI>{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/music/Shocking-Na-Muthukumar-has-passes-away/articleshow/53694535.cms|title=Shocking: Na Muthukumar passes away due to jaundice and high fever |date=14 August 2016|work=The Times of India|accessdate=14 August 2016}}</ref>. കവി, കോളമിസ്റ്റ്, നോവലിസ്റ്റ് എന്നീ നിലകളിലും ശ്രദ്ധയനായിരുന്നു. രണ്ടു തവണ മികച്ച ഗാനരചയിതാവിനുള്ള ദേശീയ അവാർഡും, സംസ്ഥാന അവാർഡും മറ്റ് നിരവധി അവാർഡുകളും നേടി. ==ജീവിതരേഖ== കാഞ്ചീപുരത്ത് ജനിച്ചു. അഞ്ചാം വയസിൽ അമ്മ മരിച്ചു. <ref>{{cite news | url=http://www.thehindu.com/arts/cinema/lifes-a-lyric/article4389301.ece | title=Life's a lyric | date=February 7, 2013 | agency=The Hindu | accessdate=February 8, 2013 | author=MALATHI RANGARAJAN | location=Chennai | archive-date=2013-03-18 | archive-url=https://web.archive.org/web/20130318024244/http://www.thehindu.com/arts/cinema/lifes-a-lyric/article4389301.ece | url-status=dead}}</ref> ബാലു മഹേന്ദ്രയോടൊപ്പം നാലു വർഷത്തോളം അസിസ്റ്റന്റായി പ്രവർത്തിച്ചു. <ref>{{cite web|url=http://www.behindwoods.com/tamil-movie-news/jan-07-02/08-01-07-muthukumar.html|title=The Lyricist who rocks|publisher=Behindwoods|accessdate=2009-04-16}}</ref> [[സീമാൻ‌|സീമാന്റെ]] 'വീരനടൈ' എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് മുത്തുകുമാർ സിനിമയിലെത്തിയത്.<ref>{{cite news|url=http://www.hindu.com/thehindu/fr/2007/02/02/stories/2007020201970300.htm|title=Pearls of emotions|publisher=[[The Hindu]]|accessdate=2009-04-16|location=Chennai, India|date=2007-02-02|archive-date=2007-08-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20070818230358/http://www.hindu.com/thehindu/fr/2007/02/02/stories/2007020201970300.htm|url-status=dead}}</ref> ആയിരത്തിലേറെ ചിത്രങ്ങൾക്കായ് മുത്തുകുമാർ ഗാനങ്ങളെഴുതി. മിൻസാര കനവ്, സമി, ഗജിനി, കാതൽകൊണ്ടേൻ, അഴകിയ തമിഴ് മകൻ, അയൻ, യാദവൻ, മദ്രാസ് പട്ടണം എന്നിവ ശ്രദ്ധേയമായ ചിത്രങ്ങളിൽ ചിലതാണ്. സിൽക് സിറ്റി എന്ന നോവലും രചിച്ചു. മഞ്ഞപ്പിത്ത ബാധയെ തുടർന്ന്2016 ആഗസ്റ്റ് 14 ന് അന്തരിച്ചു. ==കൃതികൾ== അജിത്ത് അഭിനയിച്ച കിരീടം സിനിമയുടെ സംഭാഷണങ്ങൾ എഴുതിയതും മുത്തുകുമാറാണ്. ആയിരത്തിലധികം പാട്ടുകൾക്ക് വരികളെഴുതിയിട്ടുണ്ട്. വെയിൽ, ഗജിനി, കാതൽ കൊണ്ടേൻ, പയ്യ, അഴകിയ തമിഴ് മകൻ, യാരഡീ നീ മോഹിനി, അയൻ, ആദവൻ, അങ്ങാടിത്തെരു, സിങ്കം, മദ്രാസപ്പട്ടണം, ദൈവ തിരുമകൾ തുടങ്ങിയ സിനിമകളിലെ ഹിറ്റു ഗാനങ്ങളെല്ലാം എഴുതിയത് മുത്തുകുമാറാണ്. ===സാഹിത്യം=== * ''തൂസികൾ'' (കവിത) * ''പട്ടാംപൂച്ചി വിർപ്പവൻ'' (കവിത) * ''ന്യൂട്ടണിൻ മൂന്നാം വിധി'' (കവിത) * ''ഗ്രാമം നഗരം മാനഗരം'' (ഉപന്യാസം) * ''ആനാ ആവന'' (കവിത) * ''എന്നൈസന്തിക്ക കനവിൽ വരാതെ'' (കവിത) * ''സിൽക്ക് സിറ്റി'' (നോവൽ) * ''ബാലകാണ്ഡം'' (ഉപന്യാസം) * ''അനിലാടും മുന്റിൽ'' (ഉപന്യാസം) * ''കുഴൈന്തകൾ നിറൈന്ത വീട്'' (ഹൈക്കു) * ''വേടിക്കൈ പാർപ്പവൻ'' (ഉപന്യാസം) ==പ്രശസ്ത ഗാനങ്ങൾ== *ഉരുകുതേ മരുകുതേ (വെയിൽ) *ദേവതയെ കണ്ടേൻ(കാതൽ കൊണ്ടേൻ) *സുട്ടും വിഴി (ഗജിനി) ഗൗതം മേനോന്റെ നീ താനെ എൻ പൊൻവസന്തം എന്ന *വാ വാ നിലവ് പുടിച്ചിതരവ (നാൻ മഹാൻ അല്ല) *അഡഡ മഴഡ (പയ്യ) ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== റാം സംവിധാനം ചെയ്ത തങ്കമീങ്കൾ എന്ന ചിത്രത്തിലെ 'ആനന്ദ യാഴൈ മീട്ടുകിറാൽ', വിജയിയുടെ ശൈവത്തിലെ 'അഴകേ അഴകേ' എന്നീ ഗാനങ്ങളിലൂടെ രണ്ടു തവണ മികച്ച ഗാനരചയിതാവിനുള്ള ദേശീയ പുരസ്‌കാരം അദ്ദേഹത്തെ തേടിയെത്തി. ഗജിനിയിലെ ഗാനങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തെ മികച്ച ഗാനരചയിതാവിനുള്ള സംസ്ഥാന അവാർഡിന് അർഹനാക്കി. ==അവലംബം== <references/> ==പുറം കണ്ണികൾ== * {{IMDb name|id=3619446}} [[വർഗ്ഗം:ചലച്ചിത്ര ഗാനരചയിതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌ചലച്ചിത്രഗാനരചയിതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:തമിഴ് കവികൾ]] [[വർഗ്ഗം:മികച്ച ഗാനരചയിതാവിനുള്ള ദേശീയ ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1975-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:2016-ൽ മരിച്ചവർ]] oy950v3atsqt0g8yfd4zuhv5tfqztfj 2 355544 4671424 4668845 2026-09-28T14:30:24Z Vijayanrajapuram 21314 /* താരകം */ 4671424 wikitext text/x-wiki <center class="usermessage plainlinks" >'''[http://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=User_talk:Vijayanrajapuram&action=edit&section=new എന്നോട് സം‌വദിക്കാം] | [http://ml.wikipedia.org/wiki/Special:Emailuser/Vijayanrajapuram എനിക്ക് ഇ-സന്ദേശമയക്കാം]'''</center> ==ഞാൻ== [[File:Jimmy Wales and Vijayanrajapuram 2026.jpg|With Jimmy Wales at KLF 2026|പകരം=With Jimmy Wales at KLF 2026|ലഘുചിത്രം|400x400px|ഇടത്ത്‌]] * Rtd. Headmaster, Dept. of Education, Govt. of Kerala * കാര്യനിർവാഹകൻ - [[വിക്കിപീഡിയ:കാര്യനിർവാഹകർ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയ]] * [[schoolwiki:sw/994|സ്റ്റേറ്റ് കോർഡിനേറ്റർ - സ്കൂൾവിക്കി]] * [https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:ListFiles?limit=3000&user=Vijayanrajapuram കോമൺസിൽ ചേർത്ത ചിത്രങ്ങൾ] * [https://tools.wmflabs.org/xtools/pages/?user=Vijayanrajapuram&lang=ml&wiki=wikipedia&namespace=0&redirects=none&limit=1000 വിക്കിപീഡിയയിൽ ചേർത്ത ലേഖനങ്ങൾ] *[https://xtools.wmflabs.org/ec/ml.wikipedia.org/Vijayanrajapuram തിരുത്തലുകൾ] *[https://xtools.wmflabs.org/adminstats/ml.wikipedia.org/2020-11-01/2021-07-27 അഡ്മിൻ തിരുത്തലുകൾ] *[https://pageviews.toolforge.org/userviews/?project=ml.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&namespace=0&redirects=0&range=latest-2000&sort=views&direction=1&view=list&user=Vijayanrajapuram Reading Counter] * [[incubator:Special:Contributions/Vijayanrajapuram|വിക്കിവോയേജ്]] , [https://inkpen.toolforge.org/contributors.php Edits] {{ഉദ്ധരണി| എരിയേണം ദീപനാളം പോൽ</br> വിരിയേണം പ്രഭയെന്നുമേ</br> ചൊരിയേണമറിവിന്നഗ്നി; കനൽ-</br> ച്ചിരിനാളമായതു നിൽക്കണം.</br> --------- വിജയൻ രാജപുരം }} * [[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram/Wiki Loves Schools 2026|Wiki Loves Schools 2026]] *[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram/ചിത്രഗാലറി|ചിത്രഗാലറി]] *'''[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram/പണിപ്പെട്ടി|പണിപ്പെട്ടി]]''' *[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram/സ്ലേറ്റ്|സ്ലേറ്റ്]] *[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram/Sandbox|Sandbox]] *[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram/പരീക്ഷണം|പരീക്ഷണം]] *[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram/37001|37001]] <!------- {{Usertalkback|you=watched|me=watched|small=no|runon=no|icon=lang}} ------> ==താരകം== {{award2| border=#d13b06| color=#defe92| image=Barnstar Ente gramam.svg| size=150px| topic=എന്റെ ഗ്രാമം 2024| text= 2024 ഡിസംബർ മാസത്തിൽ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:EG2024| എന്റെ ഗ്രാമം 2024]]''' തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിൽ പങ്കെടുത്ത് ഗ്രാമങ്ങളെപ്പറ്റിയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് താരകം സമ്മാനിക്കുന്നു. തുടർന്നും ലേഖനങ്ങൾ എഴുതാൻ ഈ ചെറിയ ഉപഹാരം പ്രചോദനമാവട്ടെ എന്നാശംസിക്കുന്നു. :--[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 14:39, 18 ജനുവരി 2025 (UTC) }} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Wikipedia Asian Month Logo.svg| size=150px| topic=ഏഷ്യൻ മാസം താരകം 2021| text= 2021 നവംബർ 1 മുതൽ നവംബർ 30 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WAM2021| ഏഷ്യൻ മാസം 2021]]''' ൽ പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സമ്മാനിക്കുന്നു. തുടർന്നും ലേഖനങ്ങൾ എഴുതാൻ ഈ ചെറിയ ഉപഹാരം പ്രചോദനമാവട്ടെ എന്നാശംസിക്കുന്നു. :----[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 17:23, 1 ഡിസംബർ 2021 (UTC) }} {| style="background-color:#fdffe7; border: 1px solid #1e90ff;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Administrator Barnstar Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |<font color=darkgreen> '''കാര്യനിർവാഹകർക്കുള്ള താരകം'''</font> |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |കാര്യനിർവാഹകനെന്ന നിലയിൽ വിക്കീപീഡിയയിൽ താങ്കൾ നടത്തുന്ന അക്ഷീണ യത്നങ്ങൾക്കും സേവനങ്ങൾക്കും ഒരു താരകം --[[ഉപയോക്താവ്:Wikiking666|<span style="color:red;font-size:16px;"> '''Wikiking666'''</span>]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Wikiking666|<span style="color:Skyblue;font-size:16px;">[Talk]</span>]] 13:33, 21 ജൂലൈ 2022 (UTC) |} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Classical Barnstar.png | size=180px| topic=സംഗീതത്തെ ചിട്ടപ്പെടുത്തുന്നതിന്. 2021| text= ആരും എഴുതാൻ മടിക്കുന്ന ശാസ്ത്രീയ സംഗീതത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ലേഖനങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നതിന് ഒരു താരകം! [[User:Challiyan|'''<span style="color:red">Challiovsky</span> ''']] [[User talk:Challiyan|<sup> <b>Talkies ♫♫</sup> </b>]] 09:12, 18 ജൂലൈ 2021 (UTC) }} {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Administrator Barnstar Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''കാര്യനിർവാഹകർക്കുള്ള താരകം''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | കാര്യനിർവാഹകനെന്ന നിലയിൽ വിക്കീപീഡിയയിൽ താങ്കൾ നടത്തുന്ന അക്ഷീണ യത്നങ്ങൾക്കും സേവനങ്ങൾക്കും ഒരു താരകം :) നന്ദി .. [[ഉപയോക്താവ്:Malikaveedu|Malikaveedu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Malikaveedu|സംവാദം]]) 08:53, 31 ഒക്ടോബർ 2020 (UTC) |} {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Flower pot (7965479110).jpg|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''ആശംസകൾ''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | പുതിയ കാര്യനിർവാഹകന് ഹൃദയംഗമമായ ആശംസകൾ :-) --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 11:48, 7 ഓഗസ്റ്റ് 2020 (UTC) |} {{award2| border=#1e90ff| color=#e9e6f2| image=Wiki Loves Women South Asia 2020-ml.svg | size=180px| topic=വനിതാദിന പുരസ്കാരം 2020| text= 2020 ഫെബ്രുവരി 1 മുതൽ മാർച്ച് 31 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WLW20|വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2020ൽ]]''' പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സ്നേഹപൂർവ്വം സമ്മാനിക്കുന്നു. --[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 06:41, 11 ഏപ്രിൽ 2020 (UTC) }} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Wikipedia Asian Month Logo.svg| size=150px| topic=ഏഷ്യൻ മാസം താരകം 2019| text= 2019 നവംബർ 1 മുതൽ ഡിസംബർ 7 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WAM2019| ഏഷ്യൻ മാസം 2019]]''' ൽ പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സമ്മാനിക്കുന്നു. തുടർന്നും ലേഖനങ്ങൾ എഴുതാൻ ഈ ചെറിയ ഉപഹാരം പ്രചോദനമാവട്ടെ എന്നാശംസിക്കുന്നു. :--[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 11:39, 8 ഡിസംബർ 2019 (UTC)}} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Wiki Loves Women logo.svg| size=180px| topic=വനിതാദിന പുരസ്കാരം 2019| text= 2019 ഫെബ്രുവരി 10 മുതൽ മാർച്ച് 31 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WLW19|വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2019ൽ]]''' പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സ്നേഹപൂർവ്വം സമ്മാനിക്കുന്നു. --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 03:23, 1 ഏപ്രിൽ 2019 (UTC) }} ==[[WP:TIGER| പ്രോജക്റ്റ് ടൈഗർ എഡിറ്റത്തോൺ 2018]]ലെ മികച്ച പ്രകടനത്തിന് അഭിനന്ദനങ്ങൾ!== {{award2| border=red| color=gold | Barnstar for Project Tiger Ediatathon 2018 Malayalam 02.png| size=200px| topic='''വിക്കിപ്പുലി താരകം - 2018'''| text=[[WP:TIGER|പ്രോജക്റ്റ് ടൈഗർ ലേഖനനിർമ്മാണയജ്ഞം 2018]]നു വേണ്ടി മികച്ച ലേഖനങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ച് മലയാളം വിക്കിപീഡിയയെ കൂടുതൽ സമ്പന്നമാക്കിയതിനു് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സമ്മാനിക്കുന്നു. : [[ഉപയോക്താവ്:Kaitha Poo Manam|കൈതപ്പൂമണം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kaitha Poo Manam|സംവാദം]]) 20:07, 21 ജൂൺ 2018 (UTC)}} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Marie Curie c1920.jpg| size=150px| topic=വനിതാദിന പുരസ്കാരം 2018| text= 2018 മാർച്ച് 1 മുതൽ 31 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WHMIN18|വനിതാദിന തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിൽ]]''' പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സ്നേഹപൂർവ്വം സമ്മാനിക്കുന്നു. --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 02:32, 5 ഏപ്രിൽ 2018 (UTC) }} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Diwali lamp.jpg| size=180px| topic=ആയിരം വിക്കി ദീപങ്ങൾ താരകം 2018| text= 2017 ഡിസംബർ 1 മുതൽ 2018 ജനുവരി 31 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:TWL| ആയിരം വിക്കിദീപങ്ങൾ]]''' പദ്ധതിയിൽ പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സമ്മാനിക്കുന്നു. :--[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 03:03, 1 ഫെബ്രുവരി 2018 (UTC) എന്റ്റേയും ചെറിയൊരു കൈയ്യൊപ്പ് ..! :--[[ഉപയോക്താവ്:Kaitha Poo Manam|Kaitha Poo Manam]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kaitha Poo Manam|സംവാദം]]) 08:08, 1 ഫെബ്രുവരി 2018 (UTC)~ }} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Sun_Wiki.svg| size=150px| topic=ഏഷ്യൻ മാസം താരകം 2017| text= 2017 നവംബർ 1 മുതൽ 30 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WAM2017| ഏഷ്യൻ മാസം 2017]]''' ൽ പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സമ്മാനിക്കുന്നു. :---[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 07:27, 2 ഡിസംബർ 2017 (UTC) }} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Women_in_Red_logo.svg| size=150px| topic=വനിതാദിന പുരസ്കാരം 2017| text= 2017 മാർച്ച് 1 മുതൽ 31 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WHMIN17|വനിതാദിന തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിൽ]]''' പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സ്നേഹപൂർവ്വം സമ്മാനിക്കുന്നു. --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 05:02, 1 ഏപ്രിൽ 2017 (UTC) :ആശംസകൾ മാഷെ --[[ഉപയോക്താവ്:Manojk|മനോജ്‌ .കെ]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Manojk|സംവാദം]]) 21:02, 4 ഏപ്രിൽ 2017 (UTC) }} {{award2| border=#1E90FF| color=#fdffe7| image=Ecologia.jpg| size=80px| topic=ലോക പരിസ്ഥിതിദിന തിരുത്തൽ യജ്ഞം 2017| text= 2017 ജൂൺ 1 മുതൽ 30 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WED17|ലോക പരിസ്ഥിതിദിന തിരുത്തൽ യജ്ഞം-2017]]'''ൽ പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് സ്നേഹപൂർവ്വം സമ്മാനിക്കുന്നു. ഈ താരകം ഭാവിയിലേക്കുള്ള സംഭാവനകൾക്ക് ഒരു പ്രചോദനമായിത്തീരട്ടെയെന്ന് ആശംസിക്കുന്നു. സ്നേഹമോടെ --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 01:56, 1 ജൂലൈ 2017 (UTC) }} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Logo Wikipedia en el aula.png| size=150px| topic=വിദ്യാഭ്യാസ തിരുത്തൽ യജ്ഞം 2017 താരകം| text= 2017 ആഗസ്റ്റ് 31 മുതൽ ഒക്ടോബർ 31 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:EDU17| വിദ്യാഭ്യാസ തിരുത്തൽ യജ്ഞം 2017]]''' ൽ പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സമ്മാനിക്കുന്നു. :---[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 03:11, 1 നവംബർ 2017 (UTC) }} #തിരിച്ചുവിടുക [[വിക്കിപീഡിയ:TWA/ബാഡ്ജ്/7ഫലകം2]] [[വർഗ്ഗം:വിക്കിപീഡിയ കാര്യനിർവാഹകർ]] bt2gnazrpcsw7pfxr4o4qcgqv08q7rq 0 361657 4671431 3419279 2026-09-28T15:17:47Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671431 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Daripalli Ramaiah}} {{Infobox person | name = ദാരിപള്ളി രാമയ്യ | image = The President, Shri Pranab Mukherjee presenting the Padma Shri Award to Shri Daripalli Ramaiah, at a Civil Investiture Ceremony, at Rashtrapati Bhavan, in New Delhi on March 30, 2017.jpg | alt = | caption = ശ്രീ ദരിപള്ളി രാമെയ്ക്ക് പദ്മ ശ്രീ അവാർഡ് ശ്രീ പ്രണബ് മുഖർജി സമ്മാനിച്ചു: മാർച്ച് 30, 2017. ജെ.പി. | birth_date = | birth_place = [[തെലങ്കാന]] | death_date = | death_place = | nationality = [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യൻ]] | other_names = | known_for = | spouse = ജാനമ്മ | children = </br> | occupation = പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തകൻ }} ഒരു കോടിയലധികം മരങ്ങൾ നട്ടുവളർത്തിയ പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തകനാണ് '''ദാരിപള്ളി രാമയ്യ'''. 'വനജീവി രാമയ്യ' എന്നും 'മരം രാമയ്യ' എന്നും ഇദ്ദേഹത്തെ അറിയപ്പെടുന്നു. <ref name=":1">{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-andhrapradesh/khammams-green-warrior-soldiers-on/article6632031.ece|title=Khammam’s green warrior soldiers on|last=Sridhar|first=P.|newspaper=The Hindu|language=en|access-date=2017-01-27|archive-date=2017-01-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20170125204352/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-andhrapradesh/khammams-green-warrior-soldiers-on/article6632031.ece|url-status=dead}}</ref>,<ref>http://www.mathrubhumi.com/news/india/padma-shri-the-tree-man-of-india-daripalli-ramaiah-1.1682970</ref> [[തെലങ്കാന]] സംസ്ഥാനത്തെ [[ഖമ്മം]] ജില്ലയിലെ [[റെഡ്ഡിപ്പള്ളി]] ഗ്രാമവാസിയായ ഇദ്ദേഹത്തിന് വനവൽക്കരണ പ്രവർത്തനങ്ങളെ കേന്ദ്രീകരിച്ചുള്ള സാമൂഹിക പ്രവർത്തനത്തെ മുൻനിർത്തി [[ഭാരത സർക്കാർ]] 2017 ലെ [[പത്മശ്രീ]] ബഹുമതി സമ്മാനിച്ചു<ref name=":0">{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/news/cities/Hyderabad/Padma-awards-for-five-from-Telangana-Three-from-AP-also-honoured/article17095001.ece|title=Padma awards for five from Telangana; Three from AP also honoured|last=Correspondent|first=Special|newspaper=The Hindu|language=en|access-date=2017-01-27}}</ref>. ==ജീവിതരേഖ== 1937 ജനനം. തെലങ്കാന സ്വദേശിയാണ്. യാത്ര ചെയ്ത വഴികളിലെല്ലാം ഭാര്യ ജാനമ്മയുമൊത്ത് വൃക്ഷത്തൈകൾ നട്ടുപിടിപ്പിച്ചു. സ്കൂൾ വിദ്യാർത്ഥിയായിരിക്കുമ്പോൾ തന്നെ മരങ്ങൾ നട്ടുപിടിപ്പിക്കുന്നതിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചു. അമ്മയിൽ നിന്നാണ് ഇത്തരമൊരു സാമൂഹ്യ സേവന മാർഗ്ഗം അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചത്. പലതരം വൃക്ഷങ്ങളുടെ [[വിത്ത്|വിത്തുകൾ]] ശേഖരിച്ച് മുളപ്പിച്ച് ഉണ്ടാക്കുന്ന തൈകൾ വഴിയരികിലും ഒഴിഞ്ഞ പറമ്പുകളിലും വച്ചുപിടിപ്പിച്ച് കൊണ്ടായിരുന്നു തുടക്കം. ഔപചാരിക വിദ്യാഭ്യാസം കുറവാണെങ്കിലും വൃക്ഷങ്ങളെ സംബന്ധിച്ച് അദ്ദേഹം ഒരു സഞ്ചരിക്കുന്ന [[വിജ്ഞാനകോശം]] തന്നെയാണ്. ==മരം ജീവനാണ്== മനുഷ്യന്റെ എല്ലാ ആവശ്യങ്ങൾക്കും പ്രശ്നങ്ങൾക്കുമുള്ള പരിഹാരം മരങ്ങളാണ് എന്ന് വിശ്വസിക്കുന്ന രാമയ്യ പറയുന്നു: "''Of all the species that consider the Earth as their home, the most exalted is the human being. He supposedly has intellect, can think, can do and can get things done. Nature has bestowed her choicest blessings on this form of life. Therefore, we have a duty towards nature. Protect the nature; protect everything created by God, for the posterity"''<ref>{{Cite web|url=http://www.thebetterindia.com/21804/greening-the-earth-daripalli-ramaiah-man-with-a-mission/|title=How many trees have you planted?|last=|first=|date=|website=The Better India|publisher=|access-date=}}</ref> ==അംഗീകാരം== [[ആന്ധ്രപ്രദേശ്]] സർക്കാർ രാമയ്യയുടെ സാമൂഹിക പ്രവർത്തനങ്ങൾ അംഗീകരിക്കുകയും തെലങ്കാന സംസ്ഥാന രൂപീകരണ ശേഷം [[തെലങ്കാന ഹരിത ഹാരം]] (Green Garland) പദ്ധതിയുടെ ചുമതല നൽകുകയും ചെയ്തു. സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ഹരിത ആവരണ വിസ്തൃതി വർധിപ്പിക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ നടപ്പിലാക്കിയ പദ്ധതിയാണ് ഇത്<ref>{{Cite web|url=http://harithaharam.telangana.gov.in/Harithaharam_Home.aspx|title=Haritaharam|last=|first=|date=|website=|publisher=|access-date=}}</ref>. ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== പരിസ്ഥിതി സേവന പ്രവർത്തനങ്ങളെ മുൻനിർത്തി നൂറു കണക്കിന് പുരസ്കാരങ്ങൾ രാമയ്യയ്ക്ക് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. അവയിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടവ: * സേവ അവാർഡ് (1995) *വനമിത്ര അവാർഡ് (2005) *[[പത്മശീ]] (2017<ref name=":0"/>) * പത്മശ്രീ<ref>http://www.padmaawards.gov.in/PDFS/PadmaAwards-2017_25012017.pdf</ref> ==അവലംബം== <references/> ==പുറം കണ്ണികൾ== * [http://www.mathrubhumi.com/news/india/padma-shri-the-tree-man-of-india-daripalli-ramaiah-1.1682970 യാത്രകളിൽ പച്ചപ്പു വിരിച്ച രാമയ്യയുടെ 'പത്മശ്രീ'] [[വർഗ്ഗം:പരിസ്ഥിതിപ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:പത്മശ്രീ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] t3b15pnpug484xzprrstv0vstsmpsj2 0 367878 4671578 4543512 2026-09-29T04:51:23Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671578 wikitext text/x-wiki {{Needs Image}} '''''പൊങ്കാല'''''' കേരളത്തിലേയും തമിഴ്നാട്ടിലേയും കൊയ്ത്തുത്സവമാണ്. പൊങ്കാല എന്ന് വാക്കിനർത്ഥം തിളച്ചു മറിയുക എന്നാണ്. മനം ഉരുകി കരയുന്ന മങ്കമാരുടെ മനസ്സിലെ മാതൃത്വസ്നേഹം നിറഞ്ഞു തുളുമ്പുന്ന നൈവേദ്യമാണ് പൊങ്കാല. അമ്മയുടെ തിരുസന്നിധിയിൽ മകൾ അമ്മയോടെന്ന പോലെ തന്റെ ദു:ഖങ്ങൾക്ക് ആശ്വാസമേകുമെന്ന പ്രതീക്ഷയോടുകൂടി അർപ്പിക്കുന്ന പൊങ്കാല ഒരു ദിവ്യൌഷധമയാണ് കരുതിപ്പോരുന്നത്. ആചാരപരമായി അരിയും ശർക്കരനീരും നാളികേരം ചിരകിയതും അണ്ടിപരിപ്പുകളും ഉണക്ക മുന്തിരിയും ചേർത്തുണ്ടാകുന്ന വിഭവം ദൈവത്തിനു നേദിക്കലാണ്. പ്രധാനമായും സ്ത്രീ വിശ്വാസികളാണ് ഇതിൽ പങ്കെടുക്കുന്നത്. തമിഴ്നാട്ടിൽ ‘’[[’തൈപ്പൊങ്കൽ]]’’’ ആഘോഷിക്കുന്നു.''<ref>{{cite web|url=http://tamilnadu.com/arts/pongal.html|title=Pongal - Tamil festival|publisher=Tamilnadu.com|date=12 January 2013|access-date=2017-03-23|archive-date=2014-07-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20140705003946/http://tamilnadu.com/arts/pongal.html|url-status=dead}}</ref>'' ==ചരിത്രം== ആയിരം വർഷങ്ങക്കു മുൻപാണ് പൊങ്കൽ തുടങ്ങിയത്.<ref name="The Hindu2008">{{cite web |url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-tamilnadu/meaning-of-thai-pongal/article1178529.ece |title=Meaning of ‘Thai Pongal’ - Tamil Nadu - The Hindu |format= |work= |accessdate=4 July 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160110080204/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-tamilnadu/meaning-of-thai-pongal/article1178529.ece |archive-date=2016-01-10 |url-status=dead}}</ref> ചോളഭരണകാലത്തിന്റെമദ്ധ്യകാലത്ത് പുതിയീട് ആഘോഷിച്ചിരുന്നതായി ശിലാലിഖിതങ്ങൾ പറയുന്നു.[ ''പുതിയീട്'' കൊല്ലത്തിലെ ആദ്യത്തെ വിളവെടുപ്പാണ്. <ref>{{cite web |url=http://www.sangam.org/CULTURE/pongal.htm |title=Thai Pongal |publisher=sangam.org }}</ref> ==ആറ്റുകാൽ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം== {{anchor|Attukal Bhagavathy Temple}} ഏറ്റവും പേരുകേട്ടതും പ്രധാനവും തിരുവനന്തപുരത്തെ ആറ്റുകാൽ ഭഗവതി ക്ഷേത്രത്തിലേതാണ്.ഇത് [[ആറ്റുകാൽ പൊങ്കാല]] എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു. ==അവലംബം== {{Reflist}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ആഘോഷങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഹിന്ദു ആഘോഷങ്ങൾ]] 5nwy2wuknnjtiz2ebaey2oh0xrhyvad 0 368306 4671589 4605619 2026-09-29T05:57:04Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671589 wikitext text/x-wiki {{Use Indian English|date=July 2015}} {{Infobox organisation | name = പ്രജ്വല | logo = [[Image:Prajwala.jpg]] | type = സർക്കാരിതര സംഘടന | founded_date = 1996 | founders = [[Sunitha Krishnan|Ms. Sunitha Krishnan]] and Brother Jose Vetticatil | location = [[Hyderabad, Andhra Pradesh|Hyderabad]], [[India]] | focus = Anti-Sex Trafficking | num_employees = 200 | homepage = www.prajwalaindia.com }} പ്രജ്വല നിർബന്ധ വ്യപിചാരവും ലൈംഗിക വ്യവസായവും നശിപ്പിക്കുന്നതിനു വേണ്ടി മാത്രം പ്രവർത്തിക്കുന്ന സർക്കാർ ഇതര സംഘടനയാണ്.ശ്രീമതി സുനിത കൃഷ്ണനും ബ്രദർ ജോസ് വെട്ടിക്കാട്ടിലും കൂടി 1996ൽ സ്ഥാപിച്ചതാണിത്. ലൈംഗിക ചൂഷണത്തിന് ഇരയായവർക്ക് സംരക്ഷണം, പുനരധിവാസം, അന്തസ്സ് നിലനിർത്തുക എന്നിവയും. ഇരയെ രക്ഷിക്കലും ഇത്തര പ്രവർത്തനം തടയലും ഇവരുടെപ്രവർത്തികളാണ്. ഇപ്പോൾ വ്യപിചാരിണികളുടെ കുട്ടികൾക്കായുള്ള 17 പരിവർത്തന കേന്ദ്രങ്ങൾ നടത്തുന്നുണ്ട്. ,<ref>{{cite web| url=http://www.pbs.org/wnet/religionandethics/2007/01/05/january-5-2007-sunitha-krishnan/3767/ |publisher= PBS Religion and Ethics Newsweekly |title=Sunitha Krishnan, episode no 1019 |accessdate=2007-01-05}}</ref>പോലീസ് സ്റ്റേഷനുകളിൽ 3 ക്രൈസിസ് കൗൺസലിങ്ങ് കേന്ദ്രങ്ങളും, സാമ്പത്തിക പുനരധിവാസത്തിന് ഉത്പാദന –പരിശീലന കേന്ദ്രവും, ഒരു ഇരയായവരർക്കും അവരുടെ കുട്ടികൾക്കും ചികിത്സ- അഭയ വീടും നടത്തുന്നുണ്ട്.<ref>{{cite web| url=https://www.youtube.com/watch?v=alIXTQFjoHI |publisher= IBN Live|title= Hyderabad: Gang-rape survivor makes a film on her trauma, runs home for those exploited |accessdate=2013-03-07}}</ref> ==അവലംബം== <references /> ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * Prajwala Website [http://www.prajwalaindia.com] * "Sunitha Krishnan A Trento: il 3 ottobre alla Sala della Cooperazione." ''Cinformi.'' Oct 2, 2013. [http://www.cinformi.it/index.php/news_ed_eventi/archivio_news/anno_2013/sunitha_krishnan_a_trento/(offset)/0/(limit)/4/(sb)/312] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304073800/http://www.cinformi.it/index.php/news_ed_eventi/archivio_news/anno_2013/sunitha_krishnan_a_trento/(offset)/0/(limit)/4/(sb)/312 |date=2016-03-04 }} * "Sunitha Krishnan and Prajwala Foundation." ''Journalist Diary - Tv9.'' June 3, 2013. [https://www.youtube.com/watch?v=tSDZkihQ3mk] * "I experimented with myself during my stay in Mangalore." ''The Hindu.'' November 16, 2012. [https://web.archive.org/web/20141128011012/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-karnataka/i-experimented-with-myself-during-my-stay-in-mangalore/article4100516.ece] * "From real to reel." ''The Hindu.'' June 20, 2012. [https://web.archive.org/web/20250501181533/https://www.thehindu.com/features/cinema/from-real-to-reel/article3550949.ece] * "The Ugly Truth: Has A Disha (Hope)." ''Houston South Asian Lifestyle Society News.'' April 8, 2011 [http://www.lcahouston.com/2011/04/the-ugly-truth-has-a-disha-hope/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230216014709/http://lcahouston.com/2011/04/the-ugly-truth-has-a-disha-hope/ |date=2023-02-16 }} * "Half the Sky: Turning Oppression into Opportunity for Women." ''Spectrum Magazine.'' Jun 7, 2010. [http://spectrummagazine.org/review/2010/06/07/half-sky-turning-oppression-opportunity-women] * "Saving the Children." ''Christianity Today.'' [http://www.christianitytoday.com/ct/2010/juneweb-only/savingchildren.html] * Price III, G. Jefferson, "Women who shoulder the world's burdens with grace," ''Christian Science Monitor'', April 10, 2006 [http://www.csmonitor.com/2006/0410/p09s01-coop.htm] 6go9lki9sijm6efh7dnnitbltz5b7go 0 368824 4671430 3654658 2026-09-28T15:08:25Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671430 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Damayanti Joshi}} {{Infobox dancer | birth_date = {{birth date|df=yes|1928|09|05}} | image = Damayanti_Joshi_dancer.jpg | caption = ദമയന്തി ജോഷി | birth_place =[[മുംബൈ]], ഇന്ത്യ | death_date = {{death date and age|df=yes|2004|09|19|1928|09|05}} | death_place =[[മുംബൈ]], ഇന്ത്യ | occupation =നർത്തകി, നൃത്തസംവിധായിക | dances = [[കഥക്]] }} ഒരു കഥക് നർത്തകിയാണ് '''ദമയന്തി ജോഷി'''.<ref>https://books.google.co.in/books?id=oPOQf26l-PEC&pg=PA453&dq=%22Damayanti+Joshi%22+-inpublisher:icon&lr=&cd=12&redir_esc=y#v=onepage&q=%22Damayanti%20Joshi%22%20-inpublisher%3Aicon&f=false</ref> ഇന്ത്യയിലും വിദേശത്തുമായി ധാരാളം പരിപാടികൾ അവതരിപ്പിച്ചുണ്ട്. ==ജീവിതരേഖ== 1928 സെപ്റ്റംബർ 5ന് മുംബൈയിൽ ജനിച്ചു.<ref>https://books.google.co.in/books?id=qkbRAAAAMAAJ&q=%22Damayanti+Joshi%22+-inpublisher:icon&dq=%22Damayanti+Joshi%22+-inpublisher:icon&lr=&cd=37&redir_esc=y</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.learnkathak.com/kathakfaq.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-04-14 |archive-date=2010-04-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100414024300/http://www.learnkathak.com/kathakfaq.htm |url-status=dead }}</ref> മുംബൈയിലെ ശ്രീ രാജരാജേശ്വരി നാട്യകലാ മന്ദിറിലെ ആദ്യകാല വിദ്യാർത്ഥികളിലൊരാളായിരുന്നു. ടി.കെ. മഹാലിംഗത്തിൽ നിന്നും ഭരതനാട്യം പഠിച്ചു തുടങ്ങി.<ref>{{Cite web |url=http://www.thehindu.com/thehindu/fr/2003/01/03/stories/2003010301520800.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2017-03-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050124103830/http://www.thehindu.com/thehindu/fr/2003/01/03/stories/2003010301520800.htm |archive-date=2005-01-24 |url-status=dead}}</ref> സീതാറാം പ്രസാദ്, അച്ഛാൻ മഹാരാജ്, ലച്ചു മഹാരാജ്, ശംഭു മഹാരാജ് എന്നിവരിൽ നിന്നും കഥക് അഭ്യസിച്ചു. 1960ൽ മുംബൈയിൽ സ്വന്തമായി നൃത്ത വിദ്യാലയം ആരംഭിച്ചു. ഇന്ദിരാ കലാ വിശ്വിവിദ്യാലയ, ലക്നൗവിലെ കഥക് കേന്ദ്ര<ref>http://www.hinduonnet.com/thehindu/mag/2005/09/18/stories/2005091800360500.htm{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> എന്നിവിടങ്ങളിൽ നൃത്തം പഠിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഭാരത സർക്കാർ 1971ൽ കഥക് നൃത്തത്തെക്കുറിച്ച് നിർമിച്ച ഡോക്യുമെന്ററിയിൽ അഭിനയിച്ചിരുന്നു. 1973ൽ ഹുകുമത് സരിൻ ദമയന്തി ജോഷി എന്ന പേരിൽ ഒരു ചലച്ചിത്രവും നിർമ്മിച്ചിരുന്നു. 2004 സെപ്റ്റംബർ 19ന് മുംബൈയിലെ ദാദറിൽ അന്തരിച്ചു.<ref>{{Cite web |url=http://www.hindu.com/lr/2004/11/07/stories/2004110700280400.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2018-04-21 |archive-date=2005-03-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050325212935/http://www.hindu.com/lr/2004/11/07/stories/2004110700280400.htm |url-status=dead }}</ref> ==കൃതികൾ== *മദമേ മേനക, പ്രസാധകർ: കേന്ദ്ര സംഗീതനാടക അക്കാദമി, 1989 *റീ ഡിസ്കവറിംഗ് ഇന്ത്യ പ്രസാധകർ: കോസ്മോ പബ്ലിക്കേഷൻസ്, 1990 ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== *[[പത്മശ്രീ]] (1970) *കേന്ദ്ര സംഗീതനാടക അക്കാദമി പുരസ്കാരം (1968) ==അവലംബം== <references/> [[വർഗ്ഗം:നർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:പത്മശ്രീ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേന്ദ്ര സംഗീതനാടക അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1928-ൽ ജനിച്ചവർ]] b5dih0zegmlocuxoy9x5gcm5imima6j 0 371404 4671525 3502327 2026-09-29T01:30:24Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671525 wikitext text/x-wiki {{Infobox book|name=പാർത്ഥിപൻ കനവ്<br>|author=[[Kalki Krishnamurthy|കൽക്കി കൃഷ്ണമൂർത്തി<br> ]]|release_date=1942 (English translation published in January 2003)|publisher=[[MacMillan India|മാക്മില്ലൻ ഇന്ത്യ<br> ]]|oclc=52846173|title_orig=பார்த்திபன் கனவு|country={{IND}}|language=[[Tamil language|തമിഴ്]]|genre=[[Historical novel|ചരിത്ര നോവൽ<br> ]]|media_type=Print ([[Hardcover]])|isbn=1-4039-0954-7|ISBN=1-4039-0954-7|congress=MLCM 2003/00425 (P) PL4758.9.K68}} സാഹിത്യകാരനായ [[കൽക്കി കൃഷ്ണമൂർത്തി]] രചിച്ച ചരിത്ര നോവലാണ്''''' പാർത്ഥിപൻ കനവ് '''''({{Lang-ta|பார்த்திபன் கனவு}}). == ചലച്ചിത്രം == 1960ൽ ജെമിനി ഗണേശൻ അഭിനയിച്ച ഇതേ പേരിലുള്ള ചലച്ചിത്രം പുറത്തിറങ്ങിയിരുന്നു.<ref>http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-cinemaplus/paarthibhan-kanavu-1960/article3021537.ece</ref> കൽക്കി കൃഷ്ണമൂർത്തി തന്നെ രചിച്ച [[ശിവകാമിയിൻ ശപഥം]] എന്ന ചരിത്ര നോവലിന്റെ അനുബന്ധമായുള്ള നോവലാണ് ഇത്.<ref>http://www.tulikabooks.com/classics-in-translation/parthiban-s-dream-english.html</ref> 2004ൽ ഈ നോവലിനെ നിരുപമ രാഘവൻ ഇംഗ്ലീഷിലേക്ക് പരിഭാഷപ്പെടുത്തി.<ref>http://www.thehindu.com/lr/2004/12/05/stories/2004120500180300.htm {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == കഥാ പശ്ചാത്തലം == [[പല്ലവർ|പല്ലവ സാമ്രാജ്യത്തിലെ]] രാജാവായിരുന്ന നരസിംഹവർമ്മനിൽ നിന്നും ചോളനാടിനെ സ്വതന്ത്രസാമ്രാജ്യമാക്കി ഒടുവിൽ പാർത്ഥിപൻ (വിക്രമൻ) രജാവാകുന്നു. == കഥാപാത്രങ്ങൾ == കൽക്കി കൃഷ്ണമൂർത്തി ഈ നോവലിൽ യഥാർത്ഥവും സാങ്കല്പികവുമായ നിരവധി കഥാപാത്രങ്ങളെ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.  * [[നരസിംഹവർമൻ ഒന്നാമൻ|നരസിംഹവർമ്മൻ]] - പല്ലവ സാമ്രാജ്യത്തിലെ രാജാവ്<br> * ''പരംജോതി - നരസിംഹവർമ്മന്റെ സൈന്യത്തിലെ അംഗം'' * ''[[പുലകേശി രണ്ടാമൻ|പുലകേശി രണ്ടാമന്]]‍ - [[ചാലൂക്യ രാജവംശം|ചാലൂക്യ വംശത്തിലെ]] രാജാവ്<br> '' * ചൈനീസ് സഞ്ചാരിയായ [[ഹുയാൻ സാങ്]]<br>ഈ കഥാപാത്രങ്ങളെല്ലാം [[കൽക്കി കൃഷ്ണമൂർത്തി]] രചിച്ച [[ശിവകാമിയിൻ ശപഥം|ശിവകാമിയിൻ ശപഥത്തിലെയും]] കഥാപാത്രങ്ങളാണ്. <br> == അവലംബം == {{reflist}} {{novel-stub}} [[വർഗ്ഗം:ചരിത്ര നോവലുകൾ]] [[വർഗ്ഗം:കൽക്കി കൃഷ്ണമൂർത്തി രചിച്ച ചരിത്ര നോവലുകൾ]] phwb5evlhrzlxmt5dxkfno97l9e3qds 0 373714 4671442 4599479 2026-09-28T16:04:55Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671442 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ദീപൻ ശിവരാമൻ | image = Deepan sivaraman (drama).jpg | caption = പാലക്കാട്, ഖസാക്കിന്റെ ഇതിഹാസം നാടക വേദിയിൽ | birth_place = തൃശ്ശൂരിലെ വാസപുരം | occupation = നാടക സംവിധായകൻ | notable_works = ഖസാക്കിന്റെ ഇതിഹാസം(നാടകം) }} കേരളത്തിലെ ഒരു പ്രൊഫഷണൽ നാടക സംവിധായകനാണ് ദീപൻ ശിവരാമൻ. തൃശ്ശൂരിൽ നിന്നും 25 കി.മീ അകലെ വാസപുരം എന്ന സ്ഥലമാണ് നാട്. <ref> തസ്രാക്ക് ഫെസ്റ്റിവൽ പതിപ്പ് | പാലക്കാട്, 2017 | ഖസാക്ക് പലത് എന്ന പുസ്തകം| ദീപൻ ശിവരാമനുമായി നടി പാർവതി നടത്തിയ അഭിമുഖം| പേജ് നമ്പർ 72| കടപ്പാട് |url=https://www.iemalayalam.com/</ref> സ്ക്കൂൾ ഓഫ് ഡ്രാമയിൽ നിന്നും നാടകപഠനം പൂർത്തിയാക്കി.<ref> തസ്രാക്ക് ഫെസ്റ്റിവൽ പതിപ്പ് | പാലക്കാട്, 2017 | ഖസാക്ക് പലത് എന്ന പുസ്തകം| ദീപൻ ശിവരാമനുമായി നടി പാർവതി നടത്തിയ അഭിമുഖം| പേജ് നമ്പർ 73| കടപ്പാട് |url=https://www.iemalayalam.com/</ref> [[ഒ.വി. വിജയൻ|ഒ.വി. വിജയന്റെ]] [[ഖസാക്കിന്റെ ഇതിഹാസം]] എന്ന നോവലിന് [[ഖസാക്കിന്റെ ഇതിഹാസം (നാടകം)|നാടകാവിഷ്കാരം]] നടത്തി. [[File:Deepan Sivaraman, Ajai Narendran, Anand Narayanan, T P Vinod.jpg|thumb|ശാസ്ത്രസാഹിത്യ പരിഷത്ത് സംഘടിപ്പിച്ച 2026 മലപ്പുറം സയൻസ് ഫെസ്റ്റിവലിൽ ദീപൻ ശിവരാമൻ സംസാരിക്കുന്നു]] ==അവാർഡുകൾ== *2010 - മഹീന്ദ്ര എക്സലൻസ് ഇൻ തിയേറ്റർ അവാർഡ് .<ref name="A study in scenography">{{cite news|last1=Ramunath|first1=Renu|title=A study in scenography|url=http://www.newindianexpress.com/magazine/article441053.ece?service=print|accessdate=8 June 2014|publisher=Indian Express|date=2010-06-20|archive-date=2014-05-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20140519132700/http://www.newindianexpress.com/magazine/article441053.ece?service=print|url-status=dead}}</ref> *2012 - കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമി അവാർഡ്. <ref>{{cite web| title=Sangeetha Nataka Akademi awards announced|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/sangeetha-nataka-akademi-awards-announced/article2791885.ece|accessdate=8 June 2014|publisher=The Hindu|date=11 January 2012}}</ref> == ശ്രദ്ധേയമായ പ്രവർത്തനങ്ങൾ == == Major Activities == [[File:Entry Pass Khasakkinte Ithihasam Play.jpg|thumb|ഖസാക്കിന്റെ ഇതിഹാസം നാടകത്തിന്റെ പ്രവേശന പാസ്സ്]] *'''കമല''' (2003) - Dramaturgy & scenography.<ref>{{cite news|last1=Sadanandan|first1=Smitha|title=Woman redifined|url=http://www.hindu.com/thehindu/mp/2002/06/17/stories/2002061701420200.htm|accessdate=8 June 2014|date=2002-06-17|ref=Kamala|archive-date=2003-11-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20031107000014/http://www.hindu.com/thehindu/mp/2002/06/17/stories/2002061701420200.htm|url-status=dead}}</ref> *'''സ്പൈനൽ കോർഡ്''' (2009) - Scenography & Direction.<ref>{{cite web|title=A study in scenography|url=http://www.newindianexpress.com/magazine/article441053.ece?service=print|accessdate=15 August 2014|archive-date=2014-05-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20140519132700/http://www.newindianexpress.com/magazine/article441053.ece?service=print|url-status=dead}}</ref> *'''പിയർ ജിന്റ്''' (2010) - Scenography & Direction.<ref name="Deep Into theatre">{{cite news|last1=Nair|first1=Shilpa|title=Deep into Theatre|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-metroplus/deep-into-theatre/article916164.ece|accessdate=8 June 2014|date=2010-11-27|archive-date=2014-05-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20140519131142/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-metroplus/deep-into-theatre/article916164.ece|url-status=dead}}</ref> *'''ഉബു റോയ്''' (2012) - <ref name="Skeletons in The Kings Cupboard">{{cite news|last1=Nath|first1=Dipanitha|url=http://indianexpress.com/article/cities/delhi/national-award-inshallah-football-ashvin-kumar-film-on-social-causeskeletons-in-the-kings-cupboard/|title=National Award,Inshallah Football,Ashvin Kumar,Film on Social CauseSkeletons in the King's Cupboard|accessdate=30 June 2015|publisher=The Indian Express|date=8 May 2012}}</ref> *'''Virasat''' (2013) - Scenography. Directed by Anuradha Kapur <ref>{{cite news|last1=Utpal K|first1=Banarjee|title=Epic of the ordinary|url=http://www.dailypioneer.com/vivacity/epic-of-the-ordinary.html|accessdate=8 June 2014|publisher=The Pioneer|date=2013-05-28|ref=Virasat|archive-date=2017-05-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20170504131839/http://www.dailypioneer.com/vivacity/epic-of-the-ordinary.html|url-status=dead}}</ref> *'''പ്രോജക്റ്റ് നൊസ്റ്റാൾജിയ''' (2014) - Scenography & Direction.<ref>{{cite web|title=Project Nostalgia - a theatre performance|url=https://www.youtube.com/watch?v=HfncRlwPYVE|date=22 April 2014|website=[[youtube.com]]|publisher=AUD Institutional Memory Project|access-date=25 January 2017}}</ref> *'''ഇറ്റ്സ് കോൾഡ് ഇൻ ഹിയർ''' (2014) - Scenography & Direction.<ref>{{cite news|last1=Nath|first1=Dipanita|title=A play on sexual violence will take you into a discomfort zone|url=http://indianexpress.com/article/lifestyle/i-want-you-to-feel-the-pain-of-the-performance/|accessdate=10 August 2014|agency=The Indian Express|publisher=The Indian Express|date=August 7, 2014}}</ref> *'''ദി കാബിനറ്റ് ഓഫ് ഡോ. കാലിഗിരി'''(2015)- Scenography & Direction.<ref name="Master of Dark Arts">{{cite news|last1=Nath|first1=Dipanitha|title=Mrs|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/entertainment-others/master-of-the-dark-arts/|accessdate=30 June 2015|publisher=Indian Express|date=8 February 2015|ref=Master of Dark Arts}}</ref> *'''[[409 Ramkinkars]]''' (2015) - Scenography. Directed by [[Anuradha Kapur]] & [[Vivan Sundaram]]<ref>{{cite news|last1=Shrabasti|first1=Mallik|title=A Walk Through Memory Lane|url=http://www.dailypioneer.com/vivacity/a-walk-through-memory-lane.html|accessdate=22 July 2015|publisher=The Pioneer|date=2015-03-28|ref=409 Ramkinkars|archive-date=2015-09-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20150923232525/http://www.dailypioneer.com/vivacity/a-walk-through-memory-lane.html|url-status=dead}}</ref> *'''ബിറ്റർ ഫ്രൂട്ട്''' (2015) - Scenography. Directed by Neelam Mansigh.<ref>{{cite news|last1=Utpal K|first1=Banarjee|title=Method to Madness|url=http://www.dailypioneer.com/vivacity/method-to-madness.html|accessdate=22 July 2015|publisher=The Pioneer|date=2015-05-18|ref=Bitter Fruit|archive-date=2016-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304072102/http://www.dailypioneer.com/vivacity/method-to-madness.html|url-status=dead}}</ref> *'''[[ഖസാക്കിന്റെ ഇതിഹാസം (നാടകം)]]''' (2015) <ref>{{cite news|last1=Lal|first1=Amrith|title=It Takes a Village|url=http://indianexpress.com/article/lifestyle/art-and-culture/it-takes-a-village-2756713/|accessdate=22 July 2016|publisher=Indian Express|date=17 April 2016}}</ref><ref>[http://www.manoramaonline.com/literature/interviews/2017/05/08/interview-with-deepan-sivaraman.html deepan Sivaraman]</ref> ==അവലംബം== {{reflist}} 10qnvlupj5hympxnh354hyh4demdnio 0 374900 4671661 3700353 2026-09-29T11:56:59Z Kent Wang 223535 Replace with Panorama of Jerónimos Monastery (edited).jpg 4671661 wikitext text/x-wiki {{PU|Jerónimos Monastery}} {{Geobox|Building <!-- *** Heading *** --> | name = Jerónimos Monastery | native_name = Mosteiro dos Jerónimos | other_name = Hieronymites Monastery | category = [[Monastery]] | native_category = Mosteiro <!-- *** Image *** --> | image = The_Jer%C3%B3nimos_Monastery_or_Hieronymites_Monastery.png | image_caption = The main visitors entrance and wings housing the [[Maritime Museum (Lisbon)|Maritime Museum]] and the [[National Archaeology Museum (Lisbon)|National Archaeology Museum]] | image_size = 235 <!-- *** Names **** --> | official_name = Mosteiro da Santa Maria de Belém | etymology = ''jerónimo'' [[Portuguese language|Portuguese]] transliteration for Saint Jerome (Eusebius Sophronius Hieronymus) ; the use of [[Hieronymites]], referring to the ''Order of Saint Jerome'' | nickname = O Jerónimos <!-- *** Symbols *** --> | flag = | symbol = <!-- *** Country *** --> | country = {{flag|Portugal}} | state_type = Region | state = [[Lisboa Region|Lisbon]] | region_type = Sub-region | region = [[Grande Lisboa]] | district = [[Lisbon District|Lisbon]] | municipality = [[Lisbon]] <!-- *** Locations *** --> | location = Santa Maria de Belém | elevation = 11 | prominence = | coordinates = {{coord|38|41|51.60|N|9|12|21.60|W|type:landmark_region:PT|display=inline,title}} <!-- *** Dimensions *** --> | length = | length_orientation = | width = | width_orientation = | height = | depth = | volume = | area = <!-- *** Features *** --> | author_type = Architects | author = Diogo de Boitaca | author1 = [[Juan de Castillo|Juan de Castilho]] | author2 = Nicolau Chanterene | author3 = Diogo de Torralva | author4 = Jérôme de Rouen | style = Manueline | style1 = Plateresque | style2 = Renaissance | material = [[Limestone|Pedra Lioz (Limestone)]] <!-- *** History & management *** --> | established = 1495 | established_type = Origin | established1 = 6 January 1501 | established1_type = Initiated | established2 = 1601 | established2_type = Completion | date = 1496 | date_type = Papal permission | owner = Portuguese Republic <!-- *** Access *** --> | public = Public | visitation = Closed | visitation_date = Mondays and on [[New Year|1 January]], [[Easter Sunday]], [[May Day|1 May]] and 25 December | access = South Portal | access1 = Cloister Entrance <!-- *** UNESCO etc. *** --> | whs_name = Monastery of the Hieronymites and [[Belém Tower|Tower of Belém]] | whs_year = 1983 | whs_number = 263 | whs_region = Europe and North America | whs_criteria = iii, vi | iucn_category = iii <!-- *** Free fields *** --> | free = [[IGESPAR|Instituto Gestão do Patrimonio Arquitectónico e Arqueológico]] | free_type = Management | free1 = Centro de eLearning do Instituto Politécnico de Tomar (IPT) e Área | free1_type = Operator | free2 = 10:00&nbsp;am&nbsp;– 5:30&nbsp;pm | free2_type = October–April | free3 = 10:00&nbsp;am&nbsp;– 6:30&nbsp;pm | free3_type = May–September <!-- *** Website *** --> | commons = Jerónimos Monastery | website = {{URL|http://www.mosteirojeronimos.pt/}} <!-- *** Footnotes *** --> | footnotes = }} പോർചുഗലിലെ ലിസ്ബൺ മുനിസിപ്പാലിറ്റിയിലെ ബെലെം പാരിഷിൽ [[ടഗസ് നദി]]യുടെ കരയിലായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു ക്രൈസ്തവ ആശ്രമമാണ് '''ജെറോനിമോസ് മൊണാസ്ട്രി.''' ഇത് ഹൈറോനൈമിറ്റെസ് മൊണാസ്ട്രി എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. സെന്റ് ജെറോമിന്റെ കാലത്തുണ്ടായിരുന്ന ഒരു പഴയ ആശ്രമമാണിത്. 1833 ഡിസംബർ 28-ന് ഇത് സെക്കുലറൈസ് ചെയ്യുകയും ഇതിന്റെ ഉടമസ്ഥാവകാശം റിയൽ കാസ പിയ ഡെ ലിസ്ബോയക്കു കൈമാറുകയും ചെയ്തു.<ref name="Cultura2016">{{Cite web|url=http://www.mosteirojeronimos.pt/en/index.php?s=white&pid=221&identificador=|title=XIX century – Monastery of Jerónimos|access-date=6 January 2017|website=www.mosteirojeronimos.pt|publisher=Portuguese Republic Ministry of Culture|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20160402221310/http://www.mosteirojeronimos.pt/en/index.php?s=white&pid=221&identificador=|archive-date=2 April 2016|url-status=dead}}</ref> പോർചുഗീസ് അന്ത്യകാല ഗോഥിക് മാനുലൈൻ നിർമ്മാണ ശൈലിക്ക് ഉത്തമോദാഹരണമാണ് ഈ മൊണാസ്ട്രി. 1983-ൽ [[യുനെസ്കോ]] ഇത് ലോകപൈതൃക സ്ഥാനങ്ങളുടെ പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി. ==ചിത്രശാല== <gallery mode=packed> File:Belem.Jeronimos02.jpg|മുറ്റത്തെ ജലധാരകൾ File:Jerónimos.jpg|മൊണാസ്ട്രി File:View from the Cloisters in the Jerónimos Monastery.JPG|മാനുലിൻ ശൈലിയിലുള്ള കെട്ടിടങ്ങൾ File:Tratado de Lisboa 13 12 2007 (08) edited.jpg|ലിസ്ബൺ ഉടമ്പടിയുടെ ഔദ്യോഗിക ഒപ്പിടൽ File:Lisboa January 2015-40a.jpg|പ്രധാന വാതിൽ </gallery> {{panorama|image=File:Panorama of Jerónimos Monastery (edited).jpg|fullwidth=4971|fullheight=1204|caption=<center>പഡ്രോ ഡോസ് ഡെസ്കോബ്രിമെന്റോസിന്റെ മുകളി‍നിന്നുള്ള കാഴ്ച</center>|height=230}} ==അവലംബങ്ങൾ== {{Reflist|2}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * [http://www.mosteirojeronimos.pt Official Site of the Monastery of the Jeronimos] 167 container wpSummaryLabel nrbf7p693sucfa6pecpdrbwwvlpj1on 0 387671 4671412 4656396 2026-09-28T13:24:37Z Shajinss 208313 /* ഗവൺമെന്റ് ഹൈസ്ക്കൂളുകൾ */ 4671412 wikitext text/x-wiki ആറ്റിങ്ങൽ വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ ഹൈസ്കൂളുകൾ<ref>{{Cite web |url=http://www.education.kerala.gov.in/Downloads2011/Notifications/statitics/hs/tvm.pdf |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2017-09-03 |archive-date=2017-10-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171013130734/http://www.education.kerala.gov.in/Downloads2011/Notifications/statitics/hs/tvm.pdf |url-status=dead }}</ref> ==ഗവൺമെന്റ് ഹൈസ്ക്കൂളുകൾ== {| class=wikitable |- ! ക്രമസംഖ്യ !! DPI ഔദ്യോഗിക കോഡ് !! വിദ്യാലയത്തിന്റെ പേര് (മലയാളത്തിൽ) !! വിദ്യാലയത്തിന്റെ പേര് (ഇംഗ്ലീഷിൽ) |- | 1 || [https://schoolwiki.in/index.php/42018 42018] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190820094947/https://schoolwiki.in/index.php/42018 |date=2019-08-20 }} || [[ജി.എച്ച്.എസ്. കാപ്പിൽ]] || Govt.HS Kappil |- | 2 || [https://schoolwiki.in/index.php/42020 42020]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} || [[ജി.എസ്.എൻ.വി.എച്ച്.എസ്. എസ്. കടയ്ക്കാവുർ]] || Govt.S.N.V.H.S.S Kadakavur |- || 3 || [https://schoolwiki.in/index.php/42052 42052]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} || [[ജി.എച്ച്.എസ്.എസ്. വക്കം]] || G H S S Vakkom |- | 4 || [https://schoolwiki.in/index.php/42054 42054] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190820104009/https://schoolwiki.in/index.php/42054 |date=2019-08-20 }} || [[ജി.എച്ച്.എസ്.എസ് പാളയംകുന്ന്]]|| G H S S Palayamkunnu |- | 5 || [https://schoolwiki.in/index.php/42057 42057]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} || [[ജി.എം.എച്ച്.എസ്. നടയറ]] || G M H S Nadayara |- | 6 || [https://schoolwiki.in/index.php/42058 42058]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} || [[ഗവൺമെന്റ്. മോഡൽ.എച്ച്.എസ്.എസ്. വർക്കല]]|| G M H S S Varkala |- | 7 || [https://schoolwiki.in/index.php/42063 42063]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} || [[ഗവൺമെൻറ്, എച്ച്.എസ്.എസ് വെട്ടൂർ]]|| G H S S Vettoor |- | 8 || [https://schoolwiki.in/index.php/42068 42068] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190820101539/https://schoolwiki.in/index.php/42068 |date=2019-08-20 }} || [[ഗവൺമെൻറ്, എച്ച്.എസ്. ചെരുന്നിയൂർ]] || G H S Cherunniyoor |- | 9 || [https://schoolwiki.in/index.php/42006 42006]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} || [[ജി.എം.എച്ച്.എസ്. എസ്. ഫോർ ബോയിസ്. ആറ്റിങ്ങൽ]] || Govt. Model HSS For Boys Attingal |- | 10 || [https://schoolwiki.in/index.php/42007 42007]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} || [[ജി.വി.എച്ച്.എസ്. എസ്. ആലംകോട്]] || Govt V H S S Alamcode |- | 11 || [https://schoolwiki.in/index.php/42008 42008]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} || [[ ഗവൺമെന്റ് എച്ച് എസ് എസ് ഫോർ ഗേൾസ് ആറ്റിങ്ങൽ]] || Govt H S S For Girls Attingal |- | 12 || [https://schoolwiki.in/index.php/42011 42011]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} || [[ഗവൺമെൻറ് . എച്ച്.എസ്. എസ് ഇളമ്പ]] || Govt. H S S Elampa |- | 13 || [https://schoolwiki.in/index.php/42015 42015]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} || [[പി.എൻ.എം.ഗവൺമെൻറ് . എച്ച്.എസ്. എസ് . കൂന്തല്ലൂർ]] || P N M G H S S Koonthalloor |- | 14 || [https://schoolwiki.in/index.php/42021 42021] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190820094153/https://schoolwiki.in/index.php/42021 |date=2019-08-20 }} || [[ഗവൺമെൻറ്, എച്ച്.എസ്. അവനവൻചേരി]] || Govt H S Avanavancheri |- | 15 || [https://schoolwiki.in/index.php/42023 42023]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} || [[ഗവൺമെൻറ്, എച്ച്.എസ്.എസ് കവലയൂർ]] || Govt H S S Kavalayoor |- | 16 || [https://schoolwiki.in/index.php/42035 42035]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} || [[ഗവൺമെൻറ്, വി.എച്ച്.എസ്.എസ് ഞെക്കാട്]] || [[Govt V H S S Njekkad]] |- | 17 || [[42051]] || [[ഗവൺമെൻറ്, എച്ച്.എസ്. എസ് വെഞ്ഞാറമൂട്]] || [[Govt H S S Venjaramood]] |- | 18 || [[42072]] || [[ഗവൺമെൻറ്, എച്ച്.എസ്.എസ് അഴൂർ]]|| [[Govt. H S S Azhoor]] |- | 19 || [[42085]] || [[ജി.എച്ച്.എസ്. അയിലം]] || [[Govt. H S Ayilam]] |- | 20 || [[42088]] || [[ജി.എച്ച്.എസ്. കുടവൂർക്കോണം]]|| [[Govt. H S Kudavoorkonam]] |- | 21 || [[42025]] || [[ഗവ. എച്ച്. എസ്സ് എസ്സ്. കിളിമാനൂർ]]|| [[Govt. HSS Kilimanoor]] |- | 22 || [[42034]] || [[ഗവ. എച്ച്. എസ്സ് എസ്സ്. നാവായിക്കുളം]] || [[Govt. HSS Navaikulam]] |- | 23 || [[42047]] ||[[ഗവൺമെൻറ്, എച്ച്.എസ്. പകൽക്കുറി]]|| [[Govt.V & HSS Pakalkuri]] |- | 24 || [[42049]] ||[[ഗവൺമെൻറ്, എച്ച്.എസ്.എസ് പള്ളിക്കൽ]] || [[Govt. HSS Pallickal]] |- | 25 || [[42065]] || [[ഗവൺമെൻറ്, എച്ച്.എസ്. തട്ടത്തുമല]] || [[Govt. HSS Thattathumala]] |- | 26 || [[42069]] || [[ഗവൺമെൻറ്, എച്ച്.എസ്, നാഗരുർ-നെടുംമ്പറമ്പ്]] || [[Govt. HS Nagaroor Nedumparampu]] |- | 27 || [[42075]] || [[ഗവൺമെൻറ്, എച്ച്.എസ്. കൊടുവഴന്നൂർ]]|| [[Govt. HS Koduvazhannoor]] |- | 28 || [[42084]] || [[ജി.എച്ച്.എസ്. പോങ്ങനാട്]] || [[Govt. HS Ponganad]] |- | 29 || [[42003]] ||[[ഗവൺമെൻറ് . എച്ച്.എസ്. അരുവിക്കര]] || [[Govt. H S S Aruvikkara]] |- | 30 || [[42004]] || [[ഗവൺമെൻറ് . റ്റി. എച്ച്.എസ്. മീനാങ്കൽ]] || [[Govt. T H S Meenankal]] |- | 31 || [[42005]] || [[ഗവൺമെൻറ് . എച്ച്.എസ്.എസ്. ആര്യനാട്]] || [[Govt. V & H S S Aryanad]] |- | 32 || [[42037]] || [[ഗവൺമെൻറ് .വി.എച്ച്.എസ്.എസ്. ഫോർ ബോയിസ്. നെടുമങ്ങാട്]] || [[Govt. V H S S For Boys Nedumangad]] |- | 33 || [[42039]] || [[ഗവൺമെൻറ്, എച്ച്.എസ്. പൂവത്തൂർ]]|| [[Govt. H S S Poovathoor]] |- | 34 || [[42040]] || [[ഗവൺമെൻറ്, എച്ച്.എസ്. കരിപ്പൂർ]] || [[Govt. H S Karippoor]] |- | 35 || [[42042]] ||[[ഗവൺമെൻറ് . എച്ച്.എസ്.എസ് ഫോർ ഗേൾസ് നെടുമങ്ങാട്]] || [[Govt. H S S For Girls Nedumangad]] |- | 36 || [[42044]] || [[ഗവൺമെൻറ്, വി.എച്ച്.എസ്.എസ് വെള്ളനാട്]] || [[Govt. V & H S S Vellanad]] |- | 37 || [[42066]] || [[ഗവൺമെൻറ്, വി.എച്ച്.എസ്.എസ് കരകുളം]] || [[Govt. V & H S S Karakulam]] |- | 38 || [[42501]] || [[ഗവൺമെൻറ്, ടെക്നിക്കൽ.എച്ച്.എസ്. നെടുമങ്ങാട്]] || [[TECHNICAL HS NEDUMANGAD]] |- | 39 || [[42026]] || [[ഗവൺമെൻറ് . എച്ച്.എസ്.എസ്. ഫോർ ബോയിസ്. മിതൃമല]] || [[Govt. Boys H.S.S. Mithirmala]] |- | 40 || [[42027]] || [[ഗവൺമെൻറ് . എച്ച്.എസ്. ഫോർ ഗേൾസ് മിതൃമല]] || [[Govt. Girls H.S.S. Mithirmala]] |- | 41 || [[42028]] || [[ഗവൺമെൻറ് . എച്ച്.എസ്. എസ്. ഭരതന്നൂർ]] || [[Govt. H.S.S. Bharathannoor]] |- | 42 || [[42030]] || [[ഗവൺമെൻറ്, എച്ച്.എസ്. മടത്തറകാണി]] || [[Govt. H.S. Madatharakani]] |- | 43 || [[42059]] || [[ഗവൺമെൻറ്, വി.എച്ച്.എസ്.എസ് വിതുര]] || [[Govt. V & H.S.S. Vithura]] |- | 44 || [[42060]] || [[ഗവൺമെൻറ്, എച്ച്.എസ്. ആനപ്പാറ]] || [[Govt. H.S. Anappara]] |- | 45 || [[42061]] || [[ഗവൺമെൻറ്, എച്ച്.എസ്. എസ് തൊളിക്കോട്]] || [[Govt. H.S.S. Tholicode]] |- | 46 || [[42062]] || [[വി.കെ.കാണി ഗവൺമെൻറ്, എച്ച്.എസ്. പനയ്ക്കോട്]]|| [[V.K.Kani Govt. H.S. Panacode]] |- | 47 || [[42071]] || [[ഗവൺമെൻറ്, വി.എച്ച്.എസ്.എസ് കല്ലറ]] || [[Govt. V.H.S.S. Kallara]] |- | 48 || [[42076]] || [[ഗവൺമെൻറ്, റ്റി.എച്ച്.എസ്. ഇടിഞ്ഞാർ]] || [[Govt. T.H.S. Idinjar]] |- | 49 || [[42086]] || [[ജി.എച്ച്.എസ്. ജവഹർകോളനി]]|| [[Govt. High School Jawahar Colony]] |- | 50 || [[42087]] || [[ജി.എച്ച്.എസ്. ചെറ്റച്ചൽ]] || [[Govt. H.S. Chettachal]] |} ==എയ്ഡഡ് ഹൈസ്ക്കൂളുകൾ== {| class=wikitable |- ! ക്രമസംഖ്യ !! DPI ഔദ്യോഗിക കോഡ് ! വിദ്യാലയത്തിന്റെ പേര് (മലയാളത്തിൽ) ! വിദ്യാലയത്തിന്റെ പേര് (ഇംഗ്ലീഷിൽ) |- | 1 || [[42016]] || [[എം.ആർ.എം.കെ.എം.എം.എച്ച്.എസ്.എസ് . ഇടവ]] || [[M R M K M M H S S Edava]] |- | 2 || [[42019]] || [[എസ്.എസ്.പി.ബി.എച്ച്.എസ്. കടയ്ക്കാവൂർ]] || [[S S P B H S Kadakkavoor]] |- | 3 || [[42022]] || [[സെൻറ്. ജോസഫ് എച്ച്.എസ്.എസ് അഞ്ചുതെങ്ങ്]] || [[St.Joseph`s Anchuthengu]] |- | 4 || [[42046]] || [[എസ്.എൻ.വി.എച്ച്..എസ്.എസ്. നെടുങ്ങണ്ട]] || [[S N V H S S Nedunganda]] |- | 5 || [[42053]] || [[ശിവഗിരി എച്ച്.എസ്.എസ് വർക്കല]] || [[Sivagiri H S S Varkala]] |- | 6 || [[42073]] || [[എസ്.എൻ.വി.എച്ച്.എസ്.പനയറ]] || [[S N V H S Panayara]] |- | 7 || [[42013]] || [[എസ്.സി.വി.ബി.എച്ച്.എസ്. ചിറയിൻകീഴ്]] || [[S C V B H S Chirayinkeezhu]] |- | 8 || [[42014]] || [[എസ്.എസ് .വി.ജി എച്ച്.എസ്.എസ്. ചിറയിൻകീഴ്]]|| [[S S V G H S S Chirayinkeezhu]] |- | 9 || [[42070]] || [[ജനത എച്ച് എസ് തേംമ്പാമൂട്]] || [[Janatha H S S Thempammood]] |- | 10 || [[42024]] || [[ആർ.ആർ.വി.ബി.എച്ച്.എസ്. കിളിമാനൂർ]] || [[RRV BVHSS Kilimanoor]] |- | 11 || [[42033]] || [[എസ്.കെ.വി.എച്ച്.എസ്. കടമ്പാട്ടുകോണം]] || [[SKV HS Kadampattukonam]] |- | 12 || [[42048]] || [[എൻ.എസ്.എസ്.എച്ച്.എസ്. മടവൂർ]] || [[NSSHS Madavoor]] |- | 13 || [[42050]] || [[വി.എച്ച്.എസ്. കരവാരം]]|| [[VHSS Karavaram]] |- | 14 || [[42056]] || [[ഡി.ബി.എച്ച്.എസ്. വാമനപുരം]] || [[DBHS Vamanapuram]] |- | 15 || [[42064]] || [[ആർ.ആർ.വി.ഗേൾസ് .എച്ച്.എസ്. കിളിമാനൂർ]]|| [[RRV GHSS Kilimanoor]] |- | 16 || [[42074]] || [[എ.കെ.എം.എച്ച്.എസ്. കുടവൂർ]] || [[AKM HS Kudavoor]] |- | 17 || [[42001]] || [[എസ്.എൻ.വി.എച്ച്.എസ്.എസ്. ആനാട്]]|| [[S N V H S S Anad]] |- | 18 || [[42002]] || [[പി.എച്ച്.എം.കെ.എച്ച്.എസ്. പനവൂർ]] || [[P H M K M V H S S Panavoor]] |- | 19 || [[42036]] || [[എൽ.എം.എസ്.എച്ച്.എസ് വട്ടപ്പാറ]] || [[L M S H S S Vattappara]] |- | 20 || [[42041]] || [[എസ്.എൻ.എച്ച്.എസ്.എസ്. ഉഴമലയ്ക്കൽ]] || [[S N H S S Uzhamalakkal]] |- | 21 || [[42029]] || [[എസ്.കെ.വി.എച്ച്.എസ്. നന്ദിയോട്]] || [[S.K.V.H.S. Nanniyode]] |- | 22 || [[42031]] || [[ബി.ആർ.എം.എച്ച്.എസ്. ഇളവട്ടം]] || [[B.R.M.H.S. Elavattom]] |- | 23 || [[42032]] ||[[എൻ.എസ്.എസ്.എച്ച്.എസ്. പാലോട്]] || [[N.S.S.H.S. Palode]] |- | 24 || [[42055]] || [[മുളമന വി.എച്ച്.എസ്. എസ് ആനാകുടി.]] || [[Mulamana V.H.S.S. Anakudy]] |- | 25 || [[42067]] || [[ഇക്ബാൽ എച്ച്.എസ്.എസ് പെരിങ്ങമ്മല]] || [[Iqbal H.S.S. Peringammala]] |- | 26 || [[42017]] || HS || [[L F E M H S S Edava]] |} ==അൺഎയ്ഡഡ് ഹൈസ്ക്കുളുകൾ== {| class=wikitable |- ! ക്രമസംഖ്യ !! DPI ഔദ്യോഗിക കോഡ് ! വിദ്യാലയത്തിന്റെ പേര് (മലയാളത്തിൽ) ! വിദ്യാലയത്തിന്റെ പേര് (ഇംഗ്ലീഷിൽ) |- | 1 || [[42081]] || HS || Gem Know Model H S S Melvettor |- | 2 || [[42082]] || HS || S H C H S Anchuthengu |- | 3 || [[42083]] || HS || S N E M H S Saradagiri Varkala |- | 4 || [[42010]] || [[നവഭാരത് ഇ.എം.എച്ച്.എസ്.എസ്. ആറ്റിങ്ങൽ]] || Navabharath E M H S S Attingal |- | 5 || [[42012]] || [[സി.എസ്.ഐ.ഇ.എം.എച്ച്.എസ്.എസ് ആറ്റിങ്ങൽ]] || Sr.Elizabeth Joel C S I E M H S S Attingal |- | 6 || [[42077]] || [[എസ്.എസ്.എം.ഇ.എം.എച്ച്.എസ്. മുടപുറം]] || S S M E M H S Mudapuram |- | 7 || [[42078]] || [[വിദ്യാധിരാജ ഇ.എം.എച്ച്.എസ് ആറ്റിങ്ങൽ]] || Vidhyadhiraja E M H S S Attingal |- | 8 || [[42099]] || HS || LOVEDALE CBSE HSS ATTINGAL |- | 9 || [[42372]] || HS || Sadanathil school Manamboor |- | 10 || [[42373]] || HS || Salini Bhavan E M School Vamanapuram |- | 11 || [[42080]] || കെ.റ്റി.സി.റ്റി ഇ.എം.എച്ച്.എസ് കടുവയിൽ|| KTCT EM HSS Kaduvayil |- | 12 || [[42038]] || HS || Manarulhuda E M H S Nedumangad |- | 13 || [[42043]] || HS || Darsana H S S Nedumangad |- | 14 || [[42045]] || HS || Vikas Bhavan H S Mithraniketan |- | 15 || [[42079]] || HS || Crescent H S Nedumangad |- | 16 || [[42539]] || HS || Amalagiri Bathany Vidyalaya Kulappada |- | 17 || [[42559]] || HS || Daleview H S Punalal |} == References == {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] rmh87l9ulqffglc04sdf8xt4o3pihk4 4671416 4671412 2026-09-28T13:31:58Z Shajinss 208313 /* ഗവൺമെന്റ് ഹൈസ്ക്കൂളുകൾ */ 4671416 wikitext text/x-wiki ആറ്റിങ്ങൽ വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ ഹൈസ്കൂളുകൾ<ref>{{Cite web |url=http://www.education.kerala.gov.in/Downloads2011/Notifications/statitics/hs/tvm.pdf |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2017-09-03 |archive-date=2017-10-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171013130734/http://www.education.kerala.gov.in/Downloads2011/Notifications/statitics/hs/tvm.pdf |url-status=dead }}</ref> ==ഗവൺമെന്റ് ഹൈസ്ക്കൂളുകൾ== {| class=wikitable |- ! ക്രമസംഖ്യ !! DPI ഔദ്യോഗിക കോഡ് !! വിദ്യാലയത്തിന്റെ പേര് (മലയാളത്തിൽ) !! വിദ്യാലയത്തിന്റെ പേര് (ഇംഗ്ലീഷിൽ) |- | 1 || [https://schoolwiki.in/index.php/42018 42018] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190820094947/https://schoolwiki.in/index.php/42018 |date=2019-08-20 }} || [[ജി.എച്ച്.എസ്. കാപ്പിൽ]] || Govt.HS Kappil |- | 2 || [https://schoolwiki.in/index.php/42020 42020]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} || [[ജി.എസ്.എൻ.വി.എച്ച്.എസ്. എസ്. കടയ്ക്കാവുർ]] || Govt.S.N.V.H.S.S Kadakavur |- || 3 || [https://schoolwiki.in/index.php/42052 42052]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} || [[ജി.എച്ച്.എസ്.എസ്. വക്കം]] || G H S S Vakkom |- | 4 || [https://schoolwiki.in/index.php/42054 42054] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190820104009/https://schoolwiki.in/index.php/42054 |date=2019-08-20 }} || [[ജി.എച്ച്.എസ്.എസ് പാളയംകുന്ന്]]|| G H S S Palayamkunnu |- | 5 || [https://schoolwiki.in/index.php/42057 42057]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} || [[ജി.എം.എച്ച്.എസ്. നടയറ]] || G M H S Nadayara |- | 6 || [https://schoolwiki.in/index.php/42058 42058]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} || [[ഗവൺമെന്റ്. മോഡൽ.എച്ച്.എസ്.എസ്. വർക്കല]]|| G M H S S Varkala |- | 7 || [https://schoolwiki.in/index.php/42063 42063]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} || [[ഗവൺമെൻറ്, എച്ച്.എസ്.എസ് വെട്ടൂർ]]|| G H S S Vettoor |- | 8 || [https://schoolwiki.in/index.php/42068 42068] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190820101539/https://schoolwiki.in/index.php/42068 |date=2019-08-20 }} || [[ഗവൺമെൻറ്, എച്ച്.എസ്. ചെരുന്നിയൂർ]] || G H S Cherunniyoor |- | 9 || [https://schoolwiki.in/index.php/42006 42006]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} || [[ഗവൺമെന്റ് മോഡൽ എച്ച്.എസ്.എസ്. ഫോർ ബോയ്സ് ആറ്റിങ്ങൽ]] || Govt. Model HSS For Boys Attingal |- | 10 || [https://schoolwiki.in/index.php/42007 42007]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} || [[ജി.വി.എച്ച്.എസ്. എസ്. ആലംകോട്]] || Govt V H S S Alamcode |- | 11 || [https://schoolwiki.in/index.php/42008 42008]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} || [[ ഗവൺമെന്റ് എച്ച് എസ് എസ് ഫോർ ഗേൾസ് ആറ്റിങ്ങൽ]] || Govt H S S For Girls Attingal |- | 12 || [https://schoolwiki.in/index.php/42011 42011]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} || [[ഗവൺമെൻറ് . എച്ച്.എസ്. എസ് ഇളമ്പ]] || Govt. H S S Elampa |- | 13 || [https://schoolwiki.in/index.php/42015 42015]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} || [[പി.എൻ.എം.ഗവൺമെൻറ് . എച്ച്.എസ്. എസ് . കൂന്തല്ലൂർ]] || P N M G H S S Koonthalloor |- | 14 || [https://schoolwiki.in/index.php/42021 42021] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190820094153/https://schoolwiki.in/index.php/42021 |date=2019-08-20 }} || [[ഗവൺമെൻറ്, എച്ച്.എസ്. അവനവൻചേരി]] || Govt H S Avanavancheri |- | 15 || [https://schoolwiki.in/index.php/42023 42023]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} || [[ഗവൺമെൻറ്, എച്ച്.എസ്.എസ് കവലയൂർ]] || Govt H S S Kavalayoor |- | 16 || [https://schoolwiki.in/index.php/42035 42035]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} || [[ഗവൺമെൻറ്, വി.എച്ച്.എസ്.എസ് ഞെക്കാട്]] || [[Govt V H S S Njekkad]] |- | 17 || [[42051]] || [[ഗവൺമെൻറ്, എച്ച്.എസ്. എസ് വെഞ്ഞാറമൂട്]] || [[Govt H S S Venjaramood]] |- | 18 || [[42072]] || [[ഗവൺമെൻറ്, എച്ച്.എസ്.എസ് അഴൂർ]]|| [[Govt. H S S Azhoor]] |- | 19 || [[42085]] || [[ജി.എച്ച്.എസ്. അയിലം]] || [[Govt. H S Ayilam]] |- | 20 || [[42088]] || [[ജി.എച്ച്.എസ്. കുടവൂർക്കോണം]]|| [[Govt. H S Kudavoorkonam]] |- | 21 || [[42025]] || [[ഗവ. എച്ച്. എസ്സ് എസ്സ്. കിളിമാനൂർ]]|| [[Govt. HSS Kilimanoor]] |- | 22 || [[42034]] || [[ഗവ. എച്ച്. എസ്സ് എസ്സ്. നാവായിക്കുളം]] || [[Govt. HSS Navaikulam]] |- | 23 || [[42047]] ||[[ഗവൺമെൻറ്, എച്ച്.എസ്. പകൽക്കുറി]]|| [[Govt.V & HSS Pakalkuri]] |- | 24 || [[42049]] ||[[ഗവൺമെൻറ്, എച്ച്.എസ്.എസ് പള്ളിക്കൽ]] || [[Govt. HSS Pallickal]] |- | 25 || [[42065]] || [[ഗവൺമെൻറ്, എച്ച്.എസ്. തട്ടത്തുമല]] || [[Govt. HSS Thattathumala]] |- | 26 || [[42069]] || [[ഗവൺമെൻറ്, എച്ച്.എസ്, നാഗരുർ-നെടുംമ്പറമ്പ്]] || [[Govt. HS Nagaroor Nedumparampu]] |- | 27 || [[42075]] || [[ഗവൺമെൻറ്, എച്ച്.എസ്. കൊടുവഴന്നൂർ]]|| [[Govt. HS Koduvazhannoor]] |- | 28 || [[42084]] || [[ജി.എച്ച്.എസ്. പോങ്ങനാട്]] || [[Govt. HS Ponganad]] |- | 29 || [[42003]] ||[[ഗവൺമെൻറ് . എച്ച്.എസ്. അരുവിക്കര]] || [[Govt. H S S Aruvikkara]] |- | 30 || [[42004]] || [[ഗവൺമെൻറ് . റ്റി. എച്ച്.എസ്. മീനാങ്കൽ]] || [[Govt. T H S Meenankal]] |- | 31 || [[42005]] || [[ഗവൺമെൻറ് . എച്ച്.എസ്.എസ്. ആര്യനാട്]] || [[Govt. V & H S S Aryanad]] |- | 32 || [[42037]] || [[ഗവൺമെൻറ് .വി.എച്ച്.എസ്.എസ്. ഫോർ ബോയിസ്. നെടുമങ്ങാട്]] || [[Govt. V H S S For Boys Nedumangad]] |- | 33 || [[42039]] || [[ഗവൺമെൻറ്, എച്ച്.എസ്. പൂവത്തൂർ]]|| [[Govt. H S S Poovathoor]] |- | 34 || [[42040]] || [[ഗവൺമെൻറ്, എച്ച്.എസ്. കരിപ്പൂർ]] || [[Govt. H S Karippoor]] |- | 35 || [[42042]] ||[[ഗവൺമെൻറ് . എച്ച്.എസ്.എസ് ഫോർ ഗേൾസ് നെടുമങ്ങാട്]] || [[Govt. H S S For Girls Nedumangad]] |- | 36 || [[42044]] || [[ഗവൺമെൻറ്, വി.എച്ച്.എസ്.എസ് വെള്ളനാട്]] || [[Govt. V & H S S Vellanad]] |- | 37 || [[42066]] || [[ഗവൺമെൻറ്, വി.എച്ച്.എസ്.എസ് കരകുളം]] || [[Govt. V & H S S Karakulam]] |- | 38 || [[42501]] || [[ഗവൺമെൻറ്, ടെക്നിക്കൽ.എച്ച്.എസ്. നെടുമങ്ങാട്]] || [[TECHNICAL HS NEDUMANGAD]] |- | 39 || [[42026]] || [[ഗവൺമെൻറ് . എച്ച്.എസ്.എസ്. ഫോർ ബോയിസ്. മിതൃമല]] || [[Govt. Boys H.S.S. Mithirmala]] |- | 40 || [[42027]] || [[ഗവൺമെൻറ് . എച്ച്.എസ്. ഫോർ ഗേൾസ് മിതൃമല]] || [[Govt. Girls H.S.S. Mithirmala]] |- | 41 || [[42028]] || [[ഗവൺമെൻറ് . എച്ച്.എസ്. എസ്. ഭരതന്നൂർ]] || [[Govt. H.S.S. Bharathannoor]] |- | 42 || [[42030]] || [[ഗവൺമെൻറ്, എച്ച്.എസ്. മടത്തറകാണി]] || [[Govt. H.S. Madatharakani]] |- | 43 || [[42059]] || [[ഗവൺമെൻറ്, വി.എച്ച്.എസ്.എസ് വിതുര]] || [[Govt. V & H.S.S. Vithura]] |- | 44 || [[42060]] || [[ഗവൺമെൻറ്, എച്ച്.എസ്. ആനപ്പാറ]] || [[Govt. H.S. Anappara]] |- | 45 || [[42061]] || [[ഗവൺമെൻറ്, എച്ച്.എസ്. എസ് തൊളിക്കോട്]] || [[Govt. H.S.S. Tholicode]] |- | 46 || [[42062]] || [[വി.കെ.കാണി ഗവൺമെൻറ്, എച്ച്.എസ്. പനയ്ക്കോട്]]|| [[V.K.Kani Govt. H.S. Panacode]] |- | 47 || [[42071]] || [[ഗവൺമെൻറ്, വി.എച്ച്.എസ്.എസ് കല്ലറ]] || [[Govt. V.H.S.S. Kallara]] |- | 48 || [[42076]] || [[ഗവൺമെൻറ്, റ്റി.എച്ച്.എസ്. ഇടിഞ്ഞാർ]] || [[Govt. T.H.S. Idinjar]] |- | 49 || [[42086]] || [[ജി.എച്ച്.എസ്. ജവഹർകോളനി]]|| [[Govt. High School Jawahar Colony]] |- | 50 || [[42087]] || [[ജി.എച്ച്.എസ്. ചെറ്റച്ചൽ]] || [[Govt. H.S. Chettachal]] |} ==എയ്ഡഡ് ഹൈസ്ക്കൂളുകൾ== {| class=wikitable |- ! ക്രമസംഖ്യ !! DPI ഔദ്യോഗിക കോഡ് ! വിദ്യാലയത്തിന്റെ പേര് (മലയാളത്തിൽ) ! വിദ്യാലയത്തിന്റെ പേര് (ഇംഗ്ലീഷിൽ) |- | 1 || [[42016]] || [[എം.ആർ.എം.കെ.എം.എം.എച്ച്.എസ്.എസ് . ഇടവ]] || [[M R M K M M H S S Edava]] |- | 2 || [[42019]] || [[എസ്.എസ്.പി.ബി.എച്ച്.എസ്. കടയ്ക്കാവൂർ]] || [[S S P B H S Kadakkavoor]] |- | 3 || [[42022]] || [[സെൻറ്. ജോസഫ് എച്ച്.എസ്.എസ് അഞ്ചുതെങ്ങ്]] || [[St.Joseph`s Anchuthengu]] |- | 4 || [[42046]] || [[എസ്.എൻ.വി.എച്ച്..എസ്.എസ്. നെടുങ്ങണ്ട]] || [[S N V H S S Nedunganda]] |- | 5 || [[42053]] || [[ശിവഗിരി എച്ച്.എസ്.എസ് വർക്കല]] || [[Sivagiri H S S Varkala]] |- | 6 || [[42073]] || [[എസ്.എൻ.വി.എച്ച്.എസ്.പനയറ]] || [[S N V H S Panayara]] |- | 7 || [[42013]] || [[എസ്.സി.വി.ബി.എച്ച്.എസ്. ചിറയിൻകീഴ്]] || [[S C V B H S Chirayinkeezhu]] |- | 8 || [[42014]] || [[എസ്.എസ് .വി.ജി എച്ച്.എസ്.എസ്. ചിറയിൻകീഴ്]]|| [[S S V G H S S Chirayinkeezhu]] |- | 9 || [[42070]] || [[ജനത എച്ച് എസ് തേംമ്പാമൂട്]] || [[Janatha H S S Thempammood]] |- | 10 || [[42024]] || [[ആർ.ആർ.വി.ബി.എച്ച്.എസ്. കിളിമാനൂർ]] || [[RRV BVHSS Kilimanoor]] |- | 11 || [[42033]] || [[എസ്.കെ.വി.എച്ച്.എസ്. കടമ്പാട്ടുകോണം]] || [[SKV HS Kadampattukonam]] |- | 12 || [[42048]] || [[എൻ.എസ്.എസ്.എച്ച്.എസ്. മടവൂർ]] || [[NSSHS Madavoor]] |- | 13 || [[42050]] || [[വി.എച്ച്.എസ്. കരവാരം]]|| [[VHSS Karavaram]] |- | 14 || [[42056]] || [[ഡി.ബി.എച്ച്.എസ്. വാമനപുരം]] || [[DBHS Vamanapuram]] |- | 15 || [[42064]] || [[ആർ.ആർ.വി.ഗേൾസ് .എച്ച്.എസ്. കിളിമാനൂർ]]|| [[RRV GHSS Kilimanoor]] |- | 16 || [[42074]] || [[എ.കെ.എം.എച്ച്.എസ്. കുടവൂർ]] || [[AKM HS Kudavoor]] |- | 17 || [[42001]] || [[എസ്.എൻ.വി.എച്ച്.എസ്.എസ്. ആനാട്]]|| [[S N V H S S Anad]] |- | 18 || [[42002]] || [[പി.എച്ച്.എം.കെ.എച്ച്.എസ്. പനവൂർ]] || [[P H M K M V H S S Panavoor]] |- | 19 || [[42036]] || [[എൽ.എം.എസ്.എച്ച്.എസ് വട്ടപ്പാറ]] || [[L M S H S S Vattappara]] |- | 20 || [[42041]] || [[എസ്.എൻ.എച്ച്.എസ്.എസ്. ഉഴമലയ്ക്കൽ]] || [[S N H S S Uzhamalakkal]] |- | 21 || [[42029]] || [[എസ്.കെ.വി.എച്ച്.എസ്. നന്ദിയോട്]] || [[S.K.V.H.S. Nanniyode]] |- | 22 || [[42031]] || [[ബി.ആർ.എം.എച്ച്.എസ്. ഇളവട്ടം]] || [[B.R.M.H.S. Elavattom]] |- | 23 || [[42032]] ||[[എൻ.എസ്.എസ്.എച്ച്.എസ്. പാലോട്]] || [[N.S.S.H.S. Palode]] |- | 24 || [[42055]] || [[മുളമന വി.എച്ച്.എസ്. എസ് ആനാകുടി.]] || [[Mulamana V.H.S.S. Anakudy]] |- | 25 || [[42067]] || [[ഇക്ബാൽ എച്ച്.എസ്.എസ് പെരിങ്ങമ്മല]] || [[Iqbal H.S.S. Peringammala]] |- | 26 || [[42017]] || HS || [[L F E M H S S Edava]] |} ==അൺഎയ്ഡഡ് ഹൈസ്ക്കുളുകൾ== {| class=wikitable |- ! ക്രമസംഖ്യ !! DPI ഔദ്യോഗിക കോഡ് ! വിദ്യാലയത്തിന്റെ പേര് (മലയാളത്തിൽ) ! വിദ്യാലയത്തിന്റെ പേര് (ഇംഗ്ലീഷിൽ) |- | 1 || [[42081]] || HS || Gem Know Model H S S Melvettor |- | 2 || [[42082]] || HS || S H C H S Anchuthengu |- | 3 || [[42083]] || HS || S N E M H S Saradagiri Varkala |- | 4 || [[42010]] || [[നവഭാരത് ഇ.എം.എച്ച്.എസ്.എസ്. ആറ്റിങ്ങൽ]] || Navabharath E M H S S Attingal |- | 5 || [[42012]] || [[സി.എസ്.ഐ.ഇ.എം.എച്ച്.എസ്.എസ് ആറ്റിങ്ങൽ]] || Sr.Elizabeth Joel C S I E M H S S Attingal |- | 6 || [[42077]] || [[എസ്.എസ്.എം.ഇ.എം.എച്ച്.എസ്. മുടപുറം]] || S S M E M H S Mudapuram |- | 7 || [[42078]] || [[വിദ്യാധിരാജ ഇ.എം.എച്ച്.എസ് ആറ്റിങ്ങൽ]] || Vidhyadhiraja E M H S S Attingal |- | 8 || [[42099]] || HS || LOVEDALE CBSE HSS ATTINGAL |- | 9 || [[42372]] || HS || Sadanathil school Manamboor |- | 10 || [[42373]] || HS || Salini Bhavan E M School Vamanapuram |- | 11 || [[42080]] || കെ.റ്റി.സി.റ്റി ഇ.എം.എച്ച്.എസ് കടുവയിൽ|| KTCT EM HSS Kaduvayil |- | 12 || [[42038]] || HS || Manarulhuda E M H S Nedumangad |- | 13 || [[42043]] || HS || Darsana H S S Nedumangad |- | 14 || [[42045]] || HS || Vikas Bhavan H S Mithraniketan |- | 15 || [[42079]] || HS || Crescent H S Nedumangad |- | 16 || [[42539]] || HS || Amalagiri Bathany Vidyalaya Kulappada |- | 17 || [[42559]] || HS || Daleview H S Punalal |} == References == {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] 9k9ahn1bikxv4uveqw1m6elam468cv8 0 400994 4671586 4036797 2026-09-29T05:30:56Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671586 wikitext text/x-wiki {{pu|Polayathode}} {{Infobox settlement | name = പോളയത്തോട് | native_name = | native_name_lang = | other_name = | nickname = | settlement_type = [[പട്ടണം]] | image_skyline = Artech Palm Grove at Polayathode in Kollam City, Aug 2016.jpg | image_alt = | image_caption = പോളയത്തോട് നിർമ്മാണത്തിലിരിക്കുന്ന കെട്ടിടം | pushpin_map = India Kerala | pushpin_label_position = right | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = കേരളത്തിലെ സ്ഥാനം | coordinates = {{coord|8.877833|N|76.611278|E|display=inline,title}} | subdivision_type = [[രാജ്യം]] | subdivision_name = {{flag|ഇന്ത്യ}} | subdivision_type1 = [[ഇന്ത്യയിലെ സംസ്ഥാനങ്ങളും കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശങ്ങളും|സംസ്ഥാനം]] | subdivision_name1 = [[കേരളം]] | subdivision_type2 = [[ഇന്ത്യയിലെ ജില്ലകളുടെ പട്ടിക|ജില്ല]] | subdivision_name2 = [[Kollam district|കൊല്ലം]] | established_title = <!-- Established --> | established_date = | founder = | named_for = | government_type = | governing_body = [[കൊല്ലം കോർപ്പറേഷൻ]] | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_total = | population_as_of = | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = ഭാഷകൾ | demographics1_title1 = ഔദ്യോഗികം | demographics1_info1 = [[Malayalam language|മലയാളം]], [[English language|ഇംഗ്ലീഷ്]] | timezone1 = [[ഔദ്യോഗിക ഇന്ത്യൻ സമയം|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[Postal Index Number|PIN]] | postal_code = 691021 | registration_plate = KL-02 | blank1_name_sec1 = [[ലോക്സഭ]] മണ്ഡലം | blank1_info_sec1 = [[Kollam (Lok Sabha constituency)|കൊല്ലം]] | blank2_name_sec1 = ഭരണച്ചുമതല | blank2_info_sec1 = [[കൊല്ലം കോർപ്പറേഷൻ]] | blank1_name_sec2 = ശരാശരി [[ഗ്രീഷ്മം|ഉഷ്ണകാല]] [[താപനില]] | blank1_info_sec2 = {{convert|34|°C|°F}} | blank2_name_sec2 = ശരാശരി [[ശിശിരം|ശൈത്യകാല]] [[താപനില]] | blank2_info_sec2 = {{convert|22|°C|°F}} | website = http://www.kollam.nic.in | footnotes = }} [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] [[കൊല്ലം ജില്ല]]യിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു [[പട്ടണം|പട്ടണമാണ്]] '''പോളയത്തോട്'''. [[പനവേൽ]] - [[കന്യാകുമാരി]] [[ദേശീയപാത 47 (ഇന്ത്യ)|ദേശീയപാത 66]]-ൽ മാടൻനടയ്ക്കും [[ശ്രീ നാരായണ കോളേജ്, കൊല്ലം|എസ്.എൻ. കോളേജ്]] ജംഗ്ഷനുമിടയിൽ കപ്പലണ്ടിമുക്കിനടുത്തായിട്ടാണ് പോളയത്തോട് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. സംസ്ഥാനത്തു ഗതാഗതത്തിരക്ക് രൂക്ഷമായ സ്ഥലങ്ങളിലൊന്നായി പോളയത്തോടിനെ കണക്കാക്കുന്നു.<ref>[http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/state-roads-strewn-with-black-spots/article760009.ece] {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} സംസ്ഥാനം roads strewn with 'black spots' - The Hindu</ref> == പ്രാധാന്യം == [[കൊല്ലം ജില്ല]]യിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ നഗരവൽക്കരിക്കപ്പെട്ട പ്രദേശങ്ങളിലൊന്നാണ് പോളയത്തോട്. ജില്ലയിലെ ഒരു പ്രധാനപ്പെട്ട പൊതുശ്മശാനം ഇവിടെ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നുണ്ട്.<ref>[http://www.newindianexpress.com/states/kerala/article355544.ece?service=print] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140905021849/http://www.newindianexpress.com/states/kerala/article355544.ece?service=print |date=2014-09-05 }} Kakkanadan laid to rest - TNIE</ref>പൊതുശ്മശാനത്തിനരികിലായി പോളയത്തോട് ചന്തയും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. പോളയത്തോടിനു സമീപമുള്ള കപ്പലണ്ടി മുക്കിൽ നിന്നാരംഭിക്കുന്ന [[ആശ്രാമം ലിങ്ക് റോഡ്|ആശ്രാമം ലിങ്ക് റോഡുവഴി]] സഞ്ചരിച്ചാൽ [[കടപ്പാക്കട]], [[ആശ്രാമം]], [[കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബസ് സ്റ്റേഷൻ, കൊല്ലം|കൊല്ലം കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബസ് സ്റ്റാൻഡ്]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ എത്തിച്ചേരാം. [[തട്ടാമല]], [[പള്ളിമുക്ക്, കൊല്ലം|പള്ളിമുക്ക്]], മാടൻനട, [[മുണ്ടയ്ക്കൽ]], [[പട്ടത്താനം]], [[ചിന്നക്കട]] എന്നിവയാണ് പോളയത്തോടിനു സമീപമുള്ള പ്രധാന സ്ഥലങ്ങൾ.<ref>[http://www.kfc.co.in/store-locator.php?city_id=87&input_store=307]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Store Locator: Kollam - KFC</ref><ref>[http://artechrealtors.com/kollam-projects/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140903143527/http://artechrealtors.com/kollam-projects/ |date=2014-09-03 }} Artech Builders Project Site: Kollam</ref><ref>[http://www.esic.nic.in/kerala-dispensary.php] ESI Dispensary - Polayathode, Kollam</ref> പട്ടത്താനത്തിനും പോളയത്തോടിനും ഇടയിലുള്ള സ്ഥലത്താണ് മലയാളം സിനിമാനടനായ [[മുകേഷ് ]] താമസിക്കുന്നത്. == പ്രധാന സ്ഥാപനങ്ങൾ == * ഇ.എസ്.ഐ. ഡിസ്പെൻസറി * ശ്മശാനം * കെ.എഫ്.സി. * ഡൊമിനോസ് പ്ലാസ * റീബോക് * മാക്സ് ഫാഷൻ * വെസ്റ്റ് സൈഡ് * ഫാബ് ഇന്ത്യ * വുഡ്ലാന്റ് * ഐമാൾ * പോളയത്തോട് ചന്ത == എത്തിച്ചേരുവാൻ == * [[കൊല്ലം റെയിൽവേസ്റ്റേഷൻ]] - 2 [[കിലോമീറ്റർ]] * [[ആണ്ടാമുക്കം സിറ്റി ബസ് സ്റ്റാൻഡ്]] - 2.7 കി.മീ. * [[കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബസ് സ്റ്റേഷൻ, കൊല്ലം]] - 3 കി.മീ. * [[കൊല്ലം തുറമുഖം]] - 5 കി.മീ. * [[ചിന്നക്കട]] - 2.3 കി.മീ. * [[തങ്കശ്ശേരി]] - 5.2 കി.മീ. == അവലംബം == {{reflist}} == പുറംകണ്ണികൾ == {{Commons category|Polayathode}} {{Kollam |state=collapsed}} {{കൊല്ലം ജില്ല}} [[വർഗ്ഗം:കൊല്ലം ജില്ലയിലെ പട്ടണങ്ങൾ]] 2pniwt4embiwwnmll5ffh87aue61mnr 0 407155 4671612 4100287 2026-09-29T08:03:56Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671612 wikitext text/x-wiki ഒരു [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യൻ]] ഡോക്യുമെന്ററി സംവിധായികയാണ് [[മുംബൈ]] സ്വദേശിയായ '''ഫൈസ അഹ്മദ് ഖാൻ'''.<ref name="dubaifilmfest-1">{{cite web|url=https://dubaifilmfest.com/en/cast/14836/faiza_ahmad_khan.html|title=Faiza Ahmad Khan|publisher=Dubai Film Fest|access-date=2018-01-23|archive-date=2018-01-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20180123072318/https://dubaifilmfest.com/en/cast/14836/faiza_ahmad_khan.html|url-status=dead}}</ref><ref name="thehindu-1">{{cite web|url=http://www.thehindu.com/features/cinema/weaving-a-narrative/article3631247.ece|title=Weaving a narrative|publisher=The Hindu|access-date=2018-01-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20140121011720/http://www.thehindu.com/features/cinema/weaving-a-narrative/article3631247.ece|archive-date=2014-01-21|url-status=dead}}</ref><ref name="timesofindia-1">{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movies/news/My-film-assumed-a-life-of-its-own-Faiza-Khan/articleshow/14433406.cms|title=My film assumed a life of its own: Faiza Khan|publisher=Times Of India}}</ref> == ചലച്ചിത്രരംഗത്ത് == * [[ദി ഗ്രേറ്റ് ഇന്ത്യൻ മാര്യേജ് ബസാർ]] (2011)<ref name="indianfilmfestival-2">{{cite web|url=http://www.indianfilmfestival.org/the-great-indian-marriage-bazaar-screening-with-love-hacking/|title=The Great Indian Marriage Bazaar|publisher=Indian Film Festival|access-date=2018-01-23|archive-date=2018-01-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20180123072421/http://www.indianfilmfestival.org/the-great-indian-marriage-bazaar-screening-with-love-hacking/|url-status=dead}}</ref> * [[സൂപ്പർമെൻ ഓഫ് മലെഗൺ]] (2012) * [[വെൻ ഓൾ ലാൻഡ് ഈസ് ലോസ്റ്റ്, ഡു വി ഈറ്റ് കോൽ?]] (2016)<ref name="dubaifilmfest-2">{{cite web|url=https://dubaifilmfest.com/en/films/46400/when_all_land_is_lost_will_we_eat_coal.html|title=When All Land Is Lost, Will We Eat Coal?|publisher=Dubai Film Fest|access-date=2018-01-23|archive-date=2018-01-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20180123072320/https://dubaifilmfest.com/en/films/46400/when_all_land_is_lost_will_we_eat_coal.html|url-status=dead}}</ref> == പുരസ്കാരങ്ങൾ == === സൂപ്പർമെൻ ഓഫ് മലെഗൺ === * Jury Award for Best Documentary at Asiatica Film Mediale, Rome <ref name=glamshamawards>{{cite web|title=Supermen of Malegaon winner of 15 awards at Film Festivals|url=http://bollyspice.com/45359/supermen-malegaon-winner-15-awards-film-festivals-now-theatrical-release|publisher=Glamsham}}</ref> * Jury Award for Best Documentary at Kara Film Festival, Pakistan <ref name=glamshamawards /> * Best Debut Film at Film South Asia, Nepal <ref name=glamshamawards /> * Best Editing, Documentary and Director at the Asian Festival of First Films, Singapore <ref name=glamshamawards /> * Best Editing at the Asian TV Awards, Singapore <ref name=glamshamawards /> * Audience Choice Award for Documentary, Indian Film Festival of Los Angeles (IFFLA) <ref name=glamshamawards /> * Golden Camera Award for Best Documentary, US International Film and Video Festival <ref name=glamshamawards /> * Gold Awards for Editing and Best Documentary and a Silver Award for Sound Design, Indian Documentary Producers Association <ref name=glamshamawards /> * Best Documentary at Bollywood and Beyond, Stuttgart <ref name=glamshamawards /> * Youth Choice Award at Vesoul Asian Film Festival. <ref name=glamshamawards /> * Special Mention at Best Film Festival, Romania <ref name=glamshamawards / == അവലംബം == {{Reflist}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * {{IMDb name|3553118|id=3553118}} * [https://bollyspice.com/director-faiza-khan-talks-supermen-of-malegaon/ സംവിധായകന് Faiza അഹ്മദ് ഖാൻ ചർച്ച] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര സംവിധായികമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഹിന്ദി ചലച്ചിത്രസംവിധായകർ‎]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ഡോക്യുമെന്ററി ചലച്ചിത്ര സംവിധായകർ]] {{India-film-director-stub}} mvti3t0x7i3sl2ppg7vjtc99jpo7dzj 0 412279 4671520 2879030 2026-09-28T23:54:51Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671520 wikitext text/x-wiki [[വയലിൻ]]വാദകനായിരുന്ന '''പറവൂർ പി.സുന്ദരയ്യർ''' [[ആലുവ]]യ്ക്കടുത്തുള്ള പറവൂരാണ് ജനിച്ചത്(ജ:1891). [[ഹിന്ദുസ്ഥാനി ശാസ്ത്രീയ സംഗീതം|ഹിന്ദുസ്ഥാനി സംഗീതത്തിൽ]] വയലിൻ ഉപയോഗിക്കുന്നതിനു തുടക്കം കുറിച്ച വ്യക്തിയുമാണ് സുന്ദരയ്യർ.<ref>http://www.thehindu.com/2001/10/05/stories/09050708.htm {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.തിരുവിതാംകൂർ കൊട്ടാരത്തിലെ ആസ്ഥാന വിദ്വാന്മാരിലൊരാളായിരുന്ന സുന്ദരയ്യരെ സേട്ട് ഗോവിന്ദനായ്ക്ക് എന്ന വ്യക്തിയാണ് ഹിന്ദുസ്ഥാനി സംഗീതജ്ഞർക്കു പരിചയപ്പെടുത്തിയത്. പ്രശസ്ത വയലിൻ വാദകരായിരുന്ന [[എം.എസ്. ഗോപാലകൃഷ്ണൻ|എം.എസ്.ഗോപാലകൃഷ്ണൻ]], [[എം.എസ്. അനന്തരാമൻ|എം.എസ്.അനന്തരാമൻ]] എന്നിവർ പുത്രന്മാരാണ്. ==അവലംബം== {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:വയലിൻ വാദകർ]] k20erwagxvp5zusz3cbwbgqxp69hve2 0 420406 4671534 2956809 2026-09-29T01:49:31Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671534 wikitext text/x-wiki തെന്നിന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രങ്ങളിൽ പ്രധാനനടിയായും സ്വഭാവനടിയായും 1970-80 കാലഘട്ടങ്ങളിൽ നിറഞ്ഞുനിന്നിരുന്ന ഒരു അഭിനേത്രിയാണ് പി. ആർ വരലക്ഷ്മി. നാലു ഹിന്ദി ചിത്രങ്ങൾക്കു പുറമേ മലയാളം, കന്നട, തലുഗു, തമിഴ് സിനിമകളിലായി അറുനൂറോളം ചിത്രങ്ങളിൽ വരലക്ഷി വേഷമണിഞ്ഞു.1966ൽ മലയാളത്തിൽ[[തറവാട്ടമ്മ]]യിൽ ചെറിയവേഷത്തിൽ പങ്കെടുത്തെങ്കിലും 1972ൽ [[കെ.എസ് ഗോപാല കൃഷ്ണൻ ]]സംവിധാനം ചെയ്ത വഴയാടി വാഴൈ എന്ന തമിഴ് ചിത്രമാണ് വരലക്ഷ്മിയുടെ ആദ്യ ചിത്രം.<ref>https://wikivisually.com/wiki/P._R._Varalakshmi</ref> ഒരേ സാക്ഷി, ദൈവാംശം എന്നിവയിൽ വരലക്ഷ്മിയുടെ കഥപാത്രങ്ങൾ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടു.<ref>http://www.veethi.com/india-people/p._r._varalakshmi-profile-8005-14.htm</ref> ==ജീവിതം== സിനിമാ പിൻബലമുള്ള ഒരു പാരമ്പര്യമില്ലാത്തതിനാൽ ആദ്യം നായികാവേഷത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട വരലക്ഷ്മിക്ക് അത് ദീർഘകാലം തുടരാനായില്ല. അധികം പ്രചാരമില്ലാത്ത കന്നട, മലയാളം, തെളുഗു ചിത്രങ്ങളിൽ അധികം അഭിനയിച്ചതും കാരണമാകാം. തുടർന്ന് സ്വഭാവവേഷങ്ങളീലേക്ക് മാറ്റപ്പെട്ടു.<ref>https://antrukandamugam.wordpress.com/2013/07/26/p-r-varalakshmi/</ref> തെന്നിന്ത്യയിലെ ഒട്ടുമിക്ക നായകരോടും ഒപ്പം നായികാവേഷം കെട്ടിയെങ്കിലും തനിക്ക് അത് തുടരാനായില്ലെന്നും തലതൊട്ടപ്പന്മാരില്ലാത്തതായിരുന്നു തന്തെ ദുർവിധിയെന്നും വരലക്ഷ്മി വിലയിരുത്തി.<ref>{{Cite web |url=http://www.thehindu.com/features/cinema/Grill-Mill-P.-R.-Varalakshmi/article15685552.ece |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2018-04-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210421214050/https://www.thehindu.com/features/cinema/Grill-Mill-P.-R.-Varalakshmi/article15685552.ece |archive-date=2021-04-21 |url-status=dead}}</ref> കാട് ആണ് ആദ്യ മലയാള ചലച്ചിത്രം. അൻപതോളം മലയാള ചിത്രങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ച അവർ പിന്നീട് ടെലിവിഷൻ രംഗത്തേക്ക് ചുവടുമാറ്റി. ==മലയാള ചലച്ചിതരംഗം== {{Div col|cols=2}} #''[[തറവാട്ടമ്മ]]'' (1966) #''[[കാട് (ചലച്ചിത്രം)|കാട്]]'' (1973)...മേനോന്റെ മകൾ #''[[ശ്രീരാമ ഹനുമാൻ യുദ്ധം]]'' (1974) #''[[അവൾ ഒരു ദേവാലയം]]'' (1977) #''[[ബീന (ചലച്ചിത്രം)|ബീന]]'' (1978) #''[[അവൾക്ക് മരണമില്ല]]'' (1978) #''[[ഇവൾ ഒരു നാടോടി]]'' (1979) #''[[ജിമ്മി (ചലച്ചിത്രം)|ജിമ്മി]]'' (1979) #''[[കഴുകൻ]]'' (1979) #''[[സുഖത്തിന്റെ പിന്നാലെ]]'' (1979) ... കല്യാണി #''[[അവൾ നിരപരാധി]]'' (1979) #''[[ഒരു വർഷം ഒരു മാസം]]'' (1980) #''[[സ്വത്ത്]]'' (1980) #''[[ലാവ]]'' (1980) #''[[കൊടുമുടികൾ]]'' (1980)---- സരോജിനി #''[[അഗ്നിസാരം]]'' (1981) #''[[ജംബുലിംഗം (ചലച്ചിത്രം)|ജംബുലിംഗം]]'' (1982) #''[[ചമ്പൽക്കാട്]]'' (1982) #''[[പാഞ്ചജന്യം (1982 ചലച്ചിത്രം)|പാഞ്ചജന്യം)]]'' #''[[കൊലകൊമ്പൻ (ചലച്ചിത്രം)|കൊലകൊമ്പൻ]]'' (1983) #''[[അങ്കം (ചലച്ചിത്രം)|അങ്കം]]'' (1983) #''[[ഹിമം (ചലച്ചിത്രം)|ഹിമം]]'' (1983)....ശാരദ #''[[മനസ്സേ നിനക്കു മംഗളം]]'' (1984) #''[[തൊഴിൽ അല്ലെങ്കിൽ ജയിൽ]]'' (1985) #''[[കുലം]]'' (1997) #''[[ജനകീയം]]'' (2003)...സൂര്യയുടെ അമ്മ {{Div col end}} [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടിമാർ]] 0vx676mc16t8slxn8rf70vx9niftlfu 0 425319 4671413 4590614 2026-09-28T13:25:30Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671413 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Thiagarajan}} {{വിവക്ഷ|ത്യാഗരാജൻ|വ്യക്തി}} {{Infobox person | name = ത്യാഗരാജൻ | image = | imagesize = | caption = | birth_name = ത്യാഗരാജൻ ശിവാനന്ദം | birth_date = {{birth date and age|1945|06|21|df=y}}<ref>{{cite web|url=http://www.tamilstar.com/profile/actor/thiagarajan/biography-short/364|title=Profile of Actor Thiagarajan - Tamil Movie Data Base of Tamilstar.com|website=www.tamilstar.com|access-date=2018-05-01|archive-date=2018-06-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20180623085518/http://www.tamilstar.com/profile/actor/thiagarajan/biography-short/364|url-status=dead}}</ref> | birth_place = [[ചെന്നൈ]], [[തമിഴ്നാട്]], [[ഇന്ത്യ]] | death_date = | death_place = | spouse = ശാന്തി (വിവാഹം.1972-തുടരുന്നു) | children = [[പ്രശാന്ത് (നടൻ)]], പ്രീതി | relatives = [[Peketi Sivaram|പി. ശിവറാം]]<br />[[വിക്രം]] | years active = 1980–1999<br />2003–തുടരുന്നു | occupation = [[Film actor|ചലച്ചിത്ര നടൻ]]<br />സംവിധായകൻ <br />നിർമ്മാതാവ്<br />തിരക്കഥാകൃത്ത് <br /> കലാ സംവിധായകൻ }} [[ഇന്ത്യൻ സിനിമ|ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര നടനും]] [[ചലച്ചിത്ര സംവിധായകൻ|സംവിധായകനും]] [[തമിഴ്]] ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാതാവുമാണ് '''ത്യാഗരാജൻ''' (ജനനം:1945 ജൂൺ 21). ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ പേര് '''ത്യാഗരാജൻ ശിവാനന്ദം''' എന്നാണ്. [[തമിഴ്]], [[തെലുങ്ക്]], [[മലയാളം]] എന്നീ ഭാഷകളിലെ നിരവധി ചലച്ചിത്രങ്ങളിൽ ഇദ്ദേഹം അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ മകൻ [[പ്രശാന്ത് (നടൻ)|പ്രശാന്തും]] ഒരു [[ദക്ഷിണേന്ത്യ|തെന്നിന്ത്യൻ]] ചലച്ചിത്രനടനാണ്.<ref>{{cite web|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-03-31/news-interviews/29365675_1_ponnar-shankar-prashanth-film|title=Director Thiagarajan on his latest film|publisher=[[The Times of India]]|date=31 March 2011|accessdate=16 February 2013|archive-date=2011-09-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20110917101517/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-03-31/news-interviews/29365675_1_ponnar-shankar-prashanth-film|url-status=dead}}</ref> തമിഴ് നടൻ [[വിക്രം|വിക്രമിന്റെ]] അമ്മാവനാണ് ത്യാഗരാജൻ.<ref>{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/did-you-know-/Vikram-and-Prashanth-are-cousins/articleshow/39683316.cms|title= Prasand ans vikram are cousins|publisher=[[The Times of India]]|date=5 August 2014|accessdate=16 August 2014}}</ref> == ചലച്ചിത്ര ജീവിതം == ''അലൈകൾ ഒയിവതില്ലൈ'' എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് ത്യാഗരാജന്റെ അഭിനയജീവിതം ആരംഭിക്കുന്നത്. ഈ ചിത്രത്തിൽ നായിക രാധയുടെ ജ്യേഷ്ഠന്റെ വേഷമാണ് അദ്ദേഹം ചെയ്തത്.<ref>{{cite web|url=http://www.thehindu.com/thehindu/mp/2002/10/09/stories/2002100900150300.htm|title=It''s all about choices|publisher=thehindu.com|date=9 October 2002|access-date=2018-05-01|archive-date=2003-03-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20030312210323/http://thehindu.com/thehindu/mp/2002/10/09/stories/2002100900150300.htm|url-status=dead}}</ref> ഈ ചിത്രത്തിന്റെ വിജയത്തിനു ശേഷം നിരവധി ചലച്ചിത്രങ്ങളിൽ അഭിനയിക്കുവാൻ അദ്ദേഹത്തിന് അവസരം ലഭിച്ചു. ''മലയൂർ മമ്പട്ടിയൻ'' എന്ന ചിത്രത്തിലെ കൊള്ളക്കാരന്റെ വേഷം അഭിനയജീവിതത്തിൽ നിർണ്ണായകമായി. അതിനുശേഷം അഭിനയിച്ച ''നീങ്കൾ കെട്ടവൈ'', ''പായും പുലി'' എന്നീ ചിത്രങ്ങൾ മികച്ച വിജയം നേടിയിരുന്നു. 1987-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ''[[ന്യൂ ഡെൽഹി (ചലച്ചിത്രം)|ന്യൂഡെൽഹി]]'' എന്ന മലയാള ചലച്ചിത്രത്തിലെ ത്യാഗരാജന്റെ വേഷം ഏറെ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. ഈ ചിത്രത്തിന്റെ വിജയത്തിനു ശേഷം അദ്ദേഹം സംവിധാനരംഗത്തേക്കും പ്രവേശിച്ചു. ''ന്യൂഡെൽഹി'' എന്ന ചിത്രത്തിൽ അദ്ദേഹം അവതരിപ്പിച്ച 'വിഷ്ണു' എന്ന കഥാപാത്രത്തെ നായകനാക്കിക്കൊണ്ടുള്ള ''സേലം വിഷ്ണു'' എന്ന ചിത്രമാണ് ത്യാഗരാജൻ ആദ്യമായി സംവിധാനം ചെയ്തത്. അതിനുശേഷം മകൻ [[പ്രശാന്ത് (നടൻ)|പ്രശാന്തിനെ]] നായകനാക്കി ''ആണഴകൻ'' എന്ന ചിത്രവും സംവിധാനം ചെയ്തു.<ref>{{cite web|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-metroplus/article787902.ece|title=How to train your drag|date=22 May 2010|publisher=thehindu.com|access-date=2018-05-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20121103000620/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-metroplus/article787902.ece|archive-date=2012-11-03|url-status=dead}}</ref> ഈ ചിത്രം ശരാശരി വിജയം നേടിയിരുന്നു.<ref>{{cite web|url=http://www.thehindu.com/thehindu/fr/2002/02/15/stories/2002021501180300.htm|title=Young and mature at once|publisher=thehindu.com|accessdate=28 January 2018|archive-date=2002-03-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20020325170758/http://thehindu.com/thehindu/fr/2002/02/15/stories/2002021501180300.htm|url-status=dead}}</ref> മകൻ പ്രശാന്തിനു കൂടുതൽ അവസരങ്ങൾ ലഭിക്കുന്നതിനായി ത്യാഗരാജൻ കുറച്ചുനാൾ അഭിനയരംഗത്തുനിന്നു വിട്ടുനിന്നു. ചെറിയ ഒരു ഇടവേളയ്ക്കുശേഷം 2004-ൽ ''ജയ്'' എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ അദ്ദേഹം അഭിനയരംഗത്തേക്കു തിരിച്ചുവന്നു.<ref>{{cite web|url=http://www.chennaionline.com/reeltalk/oct031.asp#rtalk1|title=Reel Talk for 4th October 2002|accessdate=25 February 2003|publisher=chennaionline.com|date=4 October 2002|archive-date=2003-02-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20030225175416/http://www.chennaionline.com/reeltalk/oct031.asp#rtalk1|url-status=dead}}</ref> അതേ വർഷം പുറത്തിറങ്ങിയ ''ഷോക്ക്'' എന്ന തമിഴ് ചിത്രം സംവിധാനം ചെയ്തത് ത്യാഗരാജനായിരുന്നു. ''ഭൂത്'' എന്ന [[ബോളിവുഡ്]] ചിത്രത്തിന്റെ റീമേക്കായിരുന്ന ഈ ചിത്രം ഒരു പ്രേതകഥയാണ് പറഞ്ഞത്. ഈ ചിത്രത്തിൽ ത്യാഗരാജൻ ഒരു പ്രധാന വേഷവും കൈകാര്യം ചെയ്തിരുന്നു.<ref>{{cite web|url=http://www.thehindu.com/mp/2004/06/21/stories/2004062100650200.htm|title=Prashanth in `Shock'|publisher=thehindu.com|date=21 June 2004|accessdate=28 January 2018|archive-date=2014-11-03|archive-url=https://archive.today/20141103093247/http://www.thehindu.com/mp/2004/06/21/stories/2004062100650200.htm|url-status=dead}}</ref> ഈ ചിത്രം മികച്ച നിരൂപകശ്രദ്ധ നേടി.<ref>{{cite web|url=http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/review/7099.html|title=Shock review. Shock Tamil movie review, story, rating|publisher=indiaglitz.com|accessdate=28 January 2018|archive-date=2004-09-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20040901172905/http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/review/7099.html|url-status=dead}}</ref> 2004 സെപ്റ്റംബറിൽ ഹിന്ദി ചിത്രം ''കാക്കി''യുടെ റീമേക്കായി ''പോലീസ്'' എന്ന ചിത്രം നിർമ്മിക്കുന്നതായി ത്യാഗരാജൻ പ്രഖ്യാപിച്ചിരുന്നു. ചിത്രത്തിൽ അമിതാഭ് ബച്ചനും ഐശ്വര്യ റോയിയും അഭിനയിക്കുന്നതായുള്ള വാർത്തകൾ പുറത്തുവന്നിരുന്നു. എന്നാൽ ഈ ചിത്രം യാഥാർത്ഥ്യമായില്ല.<ref>{{cite web|url=http://www.behindwoods.com/features/News/News35/24-10-05/tamil-movies-news-amitabh.html|title=Will Amitabh star in Prashanth's film?|publisher=behindwoods.com|date=24 October 2005|accessdate=28 January 2018}}</ref> കുറച്ചുനാളത്തെ ഇടവേളയ്ക്കുശേഷം 2010-ൽ അദ്ദേഹം വീണ്ടും അഭിനയരംഗത്തേക്കു മടങ്ങിയെത്തി. ''ബോഡിഗാർഡ്'', ''ദ്രോഹി'', വായ്മൈ'' എന്നീ ചിത്രങ്ങളിൽ സുപ്രധാന വേഷങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്തു.<ref>{{cite web|url=http://www.sify.com/movies/thyagarajan-plays-nayantharas-dad-news-tamil-kkfs7Maecbhsi.html|title=Thyagarajan plays Nayanthara’s dad!|publisher=|access-date=2018-05-01|archive-date=2014-11-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20141126202407/http://www.sify.com/movies/thyagarajan-plays-nayantharas-dad-news-tamil-kkfs7Maecbhsi.html|url-status=dead}}</ref> 2007-ന്റെ തുടക്കത്തിൽ ''പൊന്നാർ ശങ്കർ'' എന്ന ചിത്രം നിർമ്മിക്കുന്നതിനുള്ള അനുമതിക്കായി ത്യാഗരാജൻ എം. കരുണാനിധിയുമായി കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തിയിരുന്നു. 1970-കളിൽ തന്നെ ഈ ചിത്രം നിർമ്മിക്കുവാൻ അദ്ദേഹം തീരുമാനിച്ചിരുന്നുവെങ്കിലും അത് നടന്നില്ല. കരുണാനിധിയുടെ അനുമതിയോടെ ത്യാഗരാജൻ നിർമ്മിച്ച ''പൊന്നാർ ശങ്കർ'' എന്ന ചിത്രത്തിൽ പ്രശാന്ത് ഇരട്ടവേഷങ്ങളിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടിരുന്നു.<ref>{{cite web|url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/interviews/article460369.ece|title=Prashanth, on 'Ponnar-Shankar'|publisher=newindianexpress.com|access-date=2018-05-01|archive-date=2014-12-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20141221151519/http://www.newindianexpress.com/entertainment/interviews/article460369.ece|url-status=dead}}</ref> 2010-ൽ പ്രദർശനത്തിനെത്തിയ ഈ ചിത്രത്തിനു മിശ്ര പ്രതികരണമാണ് ലഭിച്ചത്.<ref>{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/regional/tamil/movie-reviews/Ponnar-Shankar/movie-review/7998113.cms|title=Ponnar Shankar Movie Review, Trailer, & Show timings at Times of India|website=The Times of India}}</ref> അടുത്ത വർഷം അദ്ദേഹം ''മമ്പട്ടിയാൻ'' എന്ന ചിത്രം സംവിധാനം ചെയ്തു. 1983-ൽ ത്യാഗരാജൻ അഭിനയിച്ച ''മലയൂർ മമ്പട്ടിയാൻ'' എന്ന ചിത്രത്തിന്റെ പുനഃസൃഷ്ടിയായിരുന്ന ഈ ചിത്രത്തിലും പ്രശാന്ത് ആണ് നായകവേഷം കൈകാര്യം ചെയ്തത്. ഈ ചിത്രം ഒരു പരാജയമായിരുന്നു.<ref>{{cite web|url=http://www.thehindu.com/features/cinema/return-of-robin-hood/article2723601.ece|title=Return of Robin Hood|first=Malathi|last=Rangarajan|date=17 December 2011|publisher=|via=www.thehindu.com}}</ref> ''സ്പെഷ്യൽ 26'', ''ക്വീൻ'' എന്നീ ഹിന്ദി ചിത്രങ്ങൾ നാലു ദക്ഷിണേന്ത്യൻ ഭാഷകളിൽ പുനഃസൃഷ്ടിക്കുമെന്ന് 2014-ൽ ത്യാഗരാജൻ പ്രഖ്യാപിക്കുകയുണ്ടായി.<ref>{{cite web|url=http://www.sify.com/movies/thiagarajan-to-direct-four-remakes-of-special-26-news-others-oldmuidhefeei.html?ref=slideout|title=Thiagarajan to direct four remakes of 'Special 26'|publisher=sify.com|accessdate=28 January 2018|archive-date=2015-09-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924210319/http://www.sify.com/movies/thiagarajan-to-direct-four-remakes-of-special-26-news-others-oldmuidhefeei.html?ref=slideout|url-status=dead}}</ref> == ചലച്ചിത്രങ്ങൾ == === അഭിനയിച്ചവ === {| class="wikitable" ! style="width:35px;"|വർഷം !! ചലച്ചിത്രം !! കഥാപാത്രം !! ഭാഷ |- |rowspan=4| 1981 || ''[[Alaigal Oivathillai|അലൈകൾ ഒയിവതില്ലൈ]]'' || ഡേവിഡ് || [[തമിഴ്]] |- | ''[[Andhi Mayakkam|അന്തിമയക്കം]]'' || || [[തമിഴ്]] |- | ''രാമ ദണ്ഡ്'' || || [[തെലുങ്ക്]] |- | ''[[Tik Tik Tik|ടിക് ടിക് ടിക്]]'' || വിക്ടർ || [[തമിഴ്]] |- |rowspan=11| 1982 || ''ദേവിയിൻ തിരുവിളയാടൽ'' || || [[തമിഴ്]] |- | ''[[Kalyana Kalam|കല്യാണ കാലം]]'' || || [[തമിഴ്]] |- | ''അവനുക്കു നിഗർ അവനേ'' || || [[തമിഴ്]] |- | ''[[Billa Ranga|ബില്ല രംഗ]]'' || || ഹിന്ദി |- | ''[[Ekalavya|ഏകലവ്യ]]'' || || [[തെലുങ്ക്]] |- | ''[[Garuda Saukiyama|ഗരുഡ സൗക്യമാ]]'' || ദീനദയാലു || [[തമിഴ്]] |- | ''[[Mullillatha Roja|മുള്ളില്ലാത്ത റോജ]]'' || || [[തമിഴ്]] |- | ''[[Nadodi Raja|നാടോടി രാജ]]'' || || [[തമിഴ്]] |- | ''[[Nenjangal|നെഞ്ചങ്ങൾ]]'' || || [[തമിഴ്]] |- | ''നെഞ്ചിൽ ഒരു രാഗം'' || || [[തമിഴ്]] |- | ''[[Neram Vandhachu|നേരം വന്താച്ച്]]'' || || [[തമിഴ്]] |- |rowspan=5| 1983 || ''[[Malaiyoor Mambattiyan|മലയൂർ മമ്പട്ടിയാൻ]]'' ||മമ്പട്ടിയാൻ || [[തമിഴ്]] |- | ''[[Bhagavathipuram Railway Gate|ഭഗവതിപുരം റെയിൽവേ ഗേറ്റ്]]'' || || [[തമിഴ്]] |- | ''[[Ethanai Konam Ethanai Parvai|എത്തനൈ കൊണം എത്തനൈ പറവൈ]]'' || || [[തമിഴ്]] |- | ''എന്നൈ പൈർ എൻ അഴകൈ പാർ'' || || [[തമിഴ്]] |- | ''[[Paayum Puli (1983 film)|പായും പുലി]]'' || || [[തമിഴ്]] |- |rowspan=6| 1984 || ''[[John Jani Janardhan|ജോൺ ജാനി ജനാർദ്ദനൻ]]'' || ഗോപാൽ ദാസ് || ഹിന്ദി |- | ''[[Nalla Naal|നല്ല നാൾ]]'' || || [[തമിഴ്]] |- | ''[[Neengal Kettavai|നീങ്കൾ കെട്ടവൈ]]'' || അരുൺ || [[തമിഴ്]] |- | ''നെരുപ്പുക്കുൾ ഈറം'' || || [[തമിഴ്]] |- | ''[[Komberi Mookan|കൊമ്പേരി മൂകൻ]]'' || കൊമ്പേരി മൂകൻ || [[തമിഴ്]] |- | ''ശങ്കരി'' || || [[തമിഴ്]] |- |rowspan=5| 1985 || ''ഏറിമലൈ'' || || [[തമിഴ്]] |- | ''കാവൽ'' || || [[തമിഴ്]] |- | ''കറുപ്പു ചട്ടൈക്കാരൻ'' || || [[തമിഴ്]] |- | ''രാജ യുവരാജ'' || || [[തമിഴ്]] |- | ''[[Chillu|ചില്ല്]]'' || || [[മലയാളം]] |- |rowspan=2|1986 || ''മച്ചക്കാരൻ'' || || [[തമിഴ്]] |- | ''[[Murattuk Karangal|മുരട്ടു കരങ്കൾ]]'' || വീരൻ || [[തമിഴ്]] |- |rowspan=1| 1987 || ''[[New Delhi (1987 film)|ന്യൂഡെൽഹി]]'' || വിഷ്ണു || [[മലയാളം]] |- |rowspan=11| 1988 || ''[[Adholokam|അധോലോകം]]'' || നന്ദകുമാർ|| [[മലയാളം]] |- | ''[[Manu Uncle|മനു അങ്കിൾ]]'' || ഗോമസ് || [[മലയാളം]] |- | ''ഊഹക്കച്ചവടം'' || || [[മലയാളം]] |- | ''[[Oru Muthassi Katha|ഒരു മുത്തശ്ശിക്കഥ]]'' || ചെമ്പരുന്ത് മച്ചാൻ || [[മലയാളം]] |- | ''ഊമൈ ദുരൈ'' || || [[തമിഴ്]] |- | ''പൂവുക്കുൾ ഭൂകമ്പം'' || || [[തമിഴ്]] |- | ''[[Abkari|അബ്കാരി]]'' || ചിദംബരം || [[മലയാളം]] |- | ''[[Antima Teerpu (1988 film)|അന്തിമ തീർപ്പ്]]'' || വിഷ്ണു |- | ''[[New Delhi (1988 Hindi film)|ന്യൂഡെൽഹി]]'' || വിഷ്ണു |- | ''[[New Delhi (1988 kannda film)|ന്യൂഡെൽഹി]]'' || വിഷ്ണു |- | ''[[Arjun Dennis|അർജ്ജുൻ ഡെന്നീസ്]]'' || || [[മലയാളം]] |- |rowspan=4| 1989 || ''[[State Rowdy|സ്റ്റേറ്റ് റൗഡി]]'' || || [[തെലുങ്ക്]] |- | ''[[Miss Pameela|മിസ് പമീല]]'' || വിക്ടർ || [[മലയാളം]] |- | ''[[Jeevitham Oru Raagam|ജീവിതം ഒരു രാഗം]]'' || രാഘവൻ || [[മലയാളം]] |- | ''[[Magaadu (1990 film)|മഗാഡ്]]'' || || [[തെലുങ്ക്]] |- |rowspan=2| 1990 || ''[[No.20 Madras Mail|നം. 20 മദ്രാസ് മെയിൽ]]'' || അതിഥി താരം|| [[മലയാളം]] |- | ''[[Salem Vishnu|സേലം വിഷ്ണു]]'' || വിഷ്ണു || [[തമിഴ്]] |- |rowspan=2| 1991 || ''തീചട്ടി ഗോവിന്ദൻ'' || || [[തമിഴ്]] |- | ''സി.ബി.ഐ. ശിവ'' || || [[കന്നഡ]] |- |rowspan=2| 1992 || ''[[Marana Mrudanga|മരണ മൃദംഗ]]'' || ത്യാഗരാജ് || [[കന്നഡ]] |- | ''[[Police Lockup|പോലീസ് ലോക്കപ്പ്]]'' || || [[കന്നഡ]] |- | 1993 || ''[[Sangharsha (1993 film)|സംഘർഷ]]'' || || [[കന്നഡ]] |- | 1997 || ''പോലീസ് ബേട്ടേ'' || || [[കന്നഡ]] |- |rowspan="2"| 1999 || ''[[Ravimama|രവിമാമ]]'' || || [[കന്നഡ]] |- | ''[[Vishwa (film)|വിശ്വ]]'' || || [[കന്നഡ]] |- | 2003 || ''[[Thilakkam|തിളക്കം]]'' || മഹേശ്വരൻ തമ്പി || [[മലയാളം]] |- | rowspan=2| 2004 || ''[[Jai (2004 Tamil film)|ജയ്]]'' || വീരപാണ്ഡി || [[തമിഴ്]] |- | ''[[Shock (2004 film)|ഷോക്ക്]]'' || പോലീസ് ഇൻസ്പെക്ടർ || [[തമിഴ്]] |- | 2006 || ''[[Adaikalam|ആടൈക്കളം]]'' || സത്യമൂർത്തി || [[തമിഴ്]] |- | rowspan=2| 2010 || ''[[Bodyguard (2010 film)|ബോഡിഗാർഡ്]]'' || അശോകേട്ടൻ || [[മലയാളം]] |- | ''[[Drohi (2010 film)|ദ്രോഹി]]'' || നാരായണൻ || [[തമിഴ്]] |- | rowspan=2| 2016 || ''[[Vaaimai|വായ്മൈ]]'' || ദീനദയാലൻ || [[തമിഴ്]] |- | ''[[Pachakkallam (film)|പച്ചക്കള്ളം]]'' || || [[മലയാളം]] |- | 2017 || ''[[Yaman (film)|യമൻ]]'' || കരുണാകരൻ || [[തമിഴ്]] |- |} === സംവിധാനം, നിർമ്മാണം, കലാസംവിധാനം === {| class="wikitable" |- ! rowspan="2" style="width:33px;"| വർഷം ! rowspan="2" style="width:175px;"| സിനിമ ! colspan="4" | പ്രവർത്തനം ! rowspan="2" style="text-align:center; width:80px;"| ഭാഷ ! rowspan="2" style="text-align:center; width:80px;"| പ്രവർത്തനം ! rowspan="2" class="unsortable" style="text-align:center; width:350px;"| കുറിപ്പുകൾ |- ! width=65 | [[film Producer|സംവിധാനം]] ! width=65 | [[film Producer|നിർമ്മാണം]] ! width=65 | [[Screenwriter|രചന]] ! width=65 | [[art director|കലാസംവിധാനം]] |- style="text-align:center;" | 1990 || ''[[Salem Vishnu|സേലം വിഷ്ണു]]'' | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | {{No}} | [[Cinema of Tamil Nadu|തമിഴ്]] | ത്യാഗരാജൻ, [[Rupini (actress)|രൂപിണി]] | [[New Delhi (1987 film)|ന്യൂഡെൽഹി]] സിനിമയിലെ കഥാപാത്രം |- style="text-align:center;" | 1995 || ''[[Aanazhagan|ആണഴകൻ]]'' | {{Yes}} | {{No}} | {{Yes}} | {{No}} |[[Cinema of Tamil Nadu|തമിഴ്]] |[[Prashanth (actor)|പ്രശാന്ത്]], സുനേഹ | ''ചിത്രം വളരെ വിചിത്രം'' എന്ന ചിത്രത്തിന്റെ പുനഃസൃഷ്ടി |- style="text-align:center;" | 1997 || ''[[Mannava (film)|മന്നവ]]'' | {{No}} | {{Yes}} | {{No}} | {{No}} |[[Cinema of Tamil Nadu|തമിഴ്]] |[[Prashanth (actor)|പ്രശാന്ത്]], [[Sanghavi|സംഘവി]], [[Urvashi (actress)|ഉർവ്വശി]], [[Goundamani|ഗൗണ്ടമണി]] | ''ചിത്രം വളരെ വിചിത്രം'' എന്ന ചിത്രത്തിന്റെ പുനഃസൃഷ്ടി |- style="text-align:center;" | 2004|| ''[[Shock (2004 film)|ഷോക്ക്]]'' | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} |[[Cinema of Tamil Nadu|തമിഴ്]] |[[Prashanth (actor)|പ്രശാന്ത്]], [[Meena (actress)|മീന]] | ''ഭൂത്'' എന്ന ചിത്രത്തിന്റെ പുനഃസൃഷ്ടി |- style="text-align:center;" | 2004|| ''[[Jai (2004 Tamil film)|ജയ്]]'' | {{No}} | {{Yes}} | {{No}} | {{No}} |[[Cinema of Tamil Nadu|തമിഴ്]] |[[Prashanth (actor)|പ്രശാന്ത്]], അൻഷു അംബാനി, [[Rajkiran|രാജ് കിരൺ]] | ''ആടി'' എന്ന ചിത്രത്തിന്റെ പുനഃസൃഷ്ടി |- style="text-align:center;" | 2011|| ''[[Ponnar Shankar (film)|പൊന്നർ ശങ്കർ]]'' | {{Yes}} | {{Yes}} | {{No}} | {{No}} |[[Cinema of Tamil Nadu|തമിഴ്]] |[[Prashanth (actor)|പ്രശാന്ത്]], [[Pooja Chopra|പൂജ ചോപ്ര]], [[Divya Parameshwaran|ദിവ്യ പരമേശ്വരൻ]], [[Rajkiran|രാജ്കിരൺ]] |പൊന്നാർ ശങ്കർ എന്ന കൃതിയെ ആസ്പദമാക്കി |- style="text-align:center;" | 2011|| ''[[Mambattiyan|മമ്പട്ടിയാൻ]]'' | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} |[[Cinema of Tamil Nadu|തമിഴ്]] |[[Prashanth (actor)|പ്രശാന്ത്]], [[Meera Jasmine|മീരാ ജാസ്മിൻ]], [[Prakash Raj|പ്രകാശ് രാജ്]], [[Mumaith Khan|മുമൈത് ഖാൻ]], [[Vadivelu|വടിവേലു]] | [[Malaiyoor Mambattiyan|മലയൂർ മമ്പട്ടിയാൻ]] എന്ന ചിത്രത്തിന്റെ പുനഃസൃഷ്ടി |- |- style="text-align:center;" | 2016|| ''[[Saagasam|സാഹസം]]'' | {{No}} | {{Yes}}<br><small>(അവതാരകൻ)</small> | {{Yes}} | {{No}} |[[Cinema of Tamil Nadu|തമിഴ്]] |[[Prashanth (actor)|പ്രശാന്ത്]], അമാന്ത റൊസാരിയോ | ''ജലൈ'' എന്ന ചിത്രത്തിന്റെ പുനഃസൃഷ്ടി |- |} == അവലംബം == <references/> ==പുറം കണ്ണികൾ == *{{IMDb name|1019040}} [[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌ചലച്ചിത്രനടന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌ ചലച്ചിത്രസം‌വിധായകർ]] [[വർഗ്ഗം:തമിഴ് ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:തമിഴ് തിരക്കഥാകൃത്തുക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:തെലുഗ് ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:കന്നഡചലച്ചിത്ര നടന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:1945-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂൺ 21-ന് ജനിച്ചവർ]] ttk4pmn7jf5iow1n11deao65ilf0b7p 0 426162 4671522 4459987 2026-09-29T00:25:43Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671522 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Pa. Ranjith}} {{Infobox person | name = പാ. രഞ്ജിത്ത് | image = Tamil Director Pa. Ranjith.jpg | alt = | caption = | birth_name = | birth_date = | birth_place = [[ചെന്നൈ]], [[തമിഴ് നാട്]], ഇന്ത്യ | death_date = | death_place = | nationality = [[Indian people|ഇന്ത്യൻ]] | other_names = | occupation = [[ചലച്ചിത്ര സംവിധായകൻ]]<br>[[തിരക്കഥാകൃത്ത്]]<br>[[Film producer|നിർമ്മാതാവ്]] | years_active = 2012 - ഇതുവരെ | known_for = | awards = }} ഒരു [[തമിഴ്]] ചലച്ചിത്ര സംവിധായകനും നിർമ്മാതാവുമാണ് '''പാ. രഞ്ജിത്ത്'''.<ref>{{Cite news|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/regional/kabali-rajinikanth-dalit-director-2942155/|title=I don’t want to be known as a Dalit filmmaker: Kabali director|date=2016-07-29|work=The Indian Express|access-date=2017-09-26|language=en-US}}</ref> 2012-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ കോമഡി ചലച്ചിത്രമായ [[അട്ടക്കത്തി]] ആയിരുന്നു സംവിധാനം ചെയ്ത് പുറത്തിറങ്ങിയ ആദ്യത്തെ ചലച്ചിത്രം. 2014-ൽ രഞ്ജിത്ത് സംവിധാനം ചെയ്ത [[മദ്രാസ് ചലച്ചിത്രം|മദ്രാസ്]] എന്ന ചലച്ചിത്രം വിമർശകരിൽ നിന്നും അനുകൂലമായ അഭിപ്രായം സ്വന്തമാക്കി. 2016-ൽ [[രജനികാന്ത്|രജനീകാന്തിനെ]] കേന്ദ്ര കഥാപാത്രമാക്കി [[കബാലി (ചലച്ചിത്രം)|കബാലി]] എന്ന ചലച്ചിത്രം സംവിധാനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. [[രജനീകാന്ത്]] കേന്ദ്ര കഥാപാത്രമായ [[കാലാ (ചലച്ചിത്രം)|കാലായാണ്]] പാ. രഞ്ജിത്തിന്റെ പുറത്തിറങ്ങാൻ പോകുന്ന ചലച്ചിത്രം. ==ചലച്ചിത്ര ജീവിതം== [[ചെന്നൈ|ചെന്നൈയിലെ]] ആവടിയ്ക്ക് സമീപം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന കരളപ്പാക്കം എന്ന ഗ്രാമത്തിലാണ് രഞ്ജിത്ത് ജനിച്ചത്. [[ചെന്നൈ|ചെന്നൈയിലെ]] [[ഗവ. കോളേജ് ഓഫ് ഫൈൻ ആർട്സ്|ഗവ. കോളേജ് ഓഫ് ഫൈൻ ആർട്സിൽ]] നിന്നും ബിരുദം നേടി. കോളേജ് പഠനകാലത്ത് നടത്തിയ യാത്രകളാണ് തുടർന്ന് തന്റെ ചലച്ചിത്രങ്ങളുടെ കഥയ്ക്ക് ആധാരമായതെന്ന് ഒരു അഭിമുഖത്തിൽ രഞ്ജിത്ത് പറയുകയുണ്ടായി.<ref name="ss">{{Cite news|url=http://silverscreen.in/features/interviews/the-madras-story-the-pa-ranjith-interview/|title=Madras Story: The Pa Ranjith interview - Silverscreen.in|date=2014-11-04|work=Silverscreen.in|access-date=2017-09-26|language=en-US|archive-date=2019-03-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20190329171745/https://silverscreen.in/features/interviews/the-madras-story-the-pa-ranjith-interview/|url-status=dead}}</ref> ===ആദ്യകാലം=== 2006-ൽ ശിവ ഷൺമുഖം സംവിധാനം ചെയ്ത തങ്കപ്പൻസ്വാമി എന്ന ചലച്ചിത്രത്തിൽ സഹസംവിധായകനായി പ്രവർത്തിച്ചു. തുടർന്ന് [[എൻ. ലിങ്കുസ്വാമി]], [[വെങ്കട് പ്രഭു]] എന്നീ ചലച്ചിത്ര സംവിധായകരോടൊപ്പം സഹ സംവിധായകനായി പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു. 2006-ൽ വെങ്കട് പ്രഭുവിന്റെ ഒരു മലേഷ്യൻ ആൽബത്തിന്റെ സ്റ്റോറിബോർഡ് നിർമ്മാണത്തിലും പങ്കാളിയായിട്ടുണ്ട്. തുടർന്ന് വെങ്കട് പ്രഭുവിനോടൊപ്പം 2007-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ [[ചെന്നൈ 600028]] എന്ന ചലച്ചിത്രത്തിൽ അദ്ദേഹത്തേടൊപ്പം പ്രവർത്തിച്ചു. <ref name="ss"/> ===അട്ടക്കത്തി=== 2011-ൽ രഞ്ജിത്തിന്റെ സുഹൃത്തായ മണി, ഒരു പുതിയ ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാതാവായ സി.വി. കുമാറിന് രഞ്ജിത്തിനെ പരിചയപ്പെടുത്തുകയും രഞ്ജിത്തിന് ഒരു ചലച്ചിത്രം സംവിധാനം ചെയ്യാൻ അവസരം നൽകാൻ അഭ്യർത്ഥിക്കുകയും ചെയ്തു. തുടർന്ന് 50 ദിവസം കൊണ്ട് [[അട്ടക്കത്തി]] എന്ന ചിത്രത്തിന്റെ ചിത്രീകരണം 1.75 കോടി രൂപ ഉപയോഗിച്ച് പൂർത്തിയാക്കി. <ref name="ss"/> റിലീസിന് മുൻപ് ഉണ്ടായ റിവ്യൂകൾ കണ്ടതിനു ശേഷം സ്റ്റുഡിയോ ഗ്രീൻ എന്ന നിർമ്മാണ സ്ഥാപനം ചിത്രത്തിന്റെ വിതരണ അവകാശം സ്വന്തമാക്കി. 2012 ഓഗസ്റ്റിൽ ചിത്രത്തിന് അനുകൂലമായ അഭിപ്രായങ്ങൾ ലഭിച്ചു. Rediff.com, "looks at youth and romance in a most refreshing way" എന്ന് ചിത്രത്തെക്കുറിച്ച് അഭിപ്രായപ്പെട്ടു. <ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/movies/report/south-review-attakathi-is-worth-a-watch/20120816.htm |title=Review: Attakathi is worth a watch - Rediff.com Movies |publisher=Rediff.com |date=2012-08-16 |accessdate=2012-11-09}}</ref> സൈഫി, "we recommend that you make time for this charming little treat of a film, as it has an inherent sweetness and honesty that will stay with you" എന്ന് അഭിപ്രായപ്പെട്ടു. <ref>{{cite web|url=http://www.sify.com/movies/attakathi-review-tamil-15005447.html |title=Movie Review:Attakathi |publisher=Sify.com |date= |accessdate=2012-08-18}}</ref> ===മദ്രാസ്=== അട്ടക്കത്തിക്കു ശേഷം സ്റ്റുഡിയോ ഗ്രീൻ, ഒരു പുതിയ ചിത്രത്തിനായി രഞ്ജിത്തിനെ സമീപിക്കുകയും രഞ്ജിത്തുമായി കരാറൊപ്പിടുകയും ചെയ്തു. 2012 ഡിസംബറിൽ, കാർത്തിയെ കേന്ദ്ര കഥാപാത്രമാക്കി സർപ്പട പരമ്പരൈ എന്ന പേരിൽ ചലച്ചിത്രം നിർമ്മിക്കുമെന്നും അറിയിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ തുടർന്ന് ഈ ചലച്ചിത്രത്തിന്റെ ചിത്രീകരണം മാറ്റിവയ്ക്കുകയും പദ്ധതി ഉപേക്ഷിക്കുകയും ചെയ്തു. <ref name="behindwoods">{{cite web|url=http://behindwoods.com/tamil-movies-cinema-news-10/karthi-and-attakathi-attakathi-karthi-27-12-12.html|title='Attakathi' Ranjith confirms Karthi project|publisher=''Behindwoods''|date=27 December 2012|accessdate=20 July 2014|archiveurl=https://www.webcitation.org/6SNxEgr6v?url=http://behindwoods.com/tamil-movies-cinema-news-10/karthi-and-attakathi-attakathi-karthi-27-12-12.html|archivedate=2014-09-06|url-status=live}}</ref> 2013 ജൂലൈയിൽ രഞ്ജിത്തും കാർത്തിയും പുതിയ ചലച്ചിത്രത്തിൽ ഒരുമിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുമെന്നും എന്നാൽ ഈ ചിത്രത്തിന്റെ കഥയും സർപ്പട പരമ്പരൈയുടെ കഥയും വ്യത്യസ്തമാണെന്നും നിർമ്മാതാക്കൾ അറിയിച്ചു. നിർമ്മാതാക്കൾക്ക് രണ്ട് തിരക്കഥകളും ഇഷ്ടപ്പെട്ടെങ്കിലും രഞ്ജിത്ത് [[മദ്രാസ് ചലച്ചിത്രം|മദ്രാസ്]] ചിത്രീകരിക്കാനാണ് തീരുമാനിച്ചത്. <ref name = RINTBW>{{cite web|url=http://behindwoods.com/tamil-director/pa-ranjith/an-exclusive-interview-with-madras-director-paranjith.html|title="SANTHOSH NARAYANAN IS AN IMPORTANT FORCE TO RECKON WITH IN TAMIL FILM MUSIC", DIRECTOR PA.RANJITH|work=Behindwoods|date=13 September 2014|accessdate=14 September 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140914020704/http://behindwoods.com/tamil-director/pa-ranjith/an-exclusive-interview-with-madras-director-paranjith.html|archivedate=14 September 2014|url-status=live}}</ref> ചിത്രത്തിന്റെ പ്രീ-പ്രൊഡക്ഷൻ സമയത്ത് രഞ്ജിത്ത് ചെന്നൈയിൽ തിരിച്ചെത്തി ചെന്നൈ നിവാസികളുടെ രീതികളും പ്രവൃത്തികളും വിശദമായി പഠിക്കുകയും ചെയ്തു. <ref name="ss"/> കാർത്തിയെ കേന്ദ്രകഥാപാത്രമാക്കാനായി ചില മാറ്റങ്ങൾ തിരക്കഥയിൽ വരുത്തിയിട്ടുണ്ടെന്ന് ഈ സമയത്ത് രഞ്ജിത്ത് അറിയിക്കുകയുണ്ടായി. <ref>{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/features/cinema/audio-beat-madras-a-north-madras-flavour/article6158116.ece|title=Audio Beat: Madras — A north Madras flavour|last=Kumar|first=S. R. Ashok|date=2014-06-28|work=The Hindu|access-date=2017-09-26|language=en-IN|issn=0971-751X|archive-date=2014-09-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20140914072652/http://www.thehindu.com/features/cinema/audio-beat-madras-a-north-madras-flavour/article6158116.ece|url-status=dead}}</ref> കാതറീൻ ട്രെസ, കലൈയരസൻ എന്നിവർ മറ്റ് കഥാപാത്രങ്ങളെ അവതരിപ്പിച്ച ഈ ചിത്രത്തിന് വിമർശകരിൽ നിന്നും അനുകൂലമായ അഭിപ്രായങ്ങൾ ലഭിച്ചു. മദ്രാസിലെ അഭിനേതാക്കളുടെ അഭിനയത്തിനും നല്ല അഭിപ്രായങ്ങൾ ലഭിച്ചു. <ref name = "Roundup">{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/madras-movie-review-roundup-must-watch-610047|title='Madras' Movie Review Roundup: Must Watch|work=[[International Business Times]]|date=26 September 2014|accessdate=26 September 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140926153657/http://www.ibtimes.co.in/madras-movie-review-roundup-must-watch-610047|archivedate=26 September 2014|url-status=live}}</ref> ദി ഹിന്ദുവിന്റെ ഉധവ് നൈഗ്, "''Rarely does one get to see a Tamil film that reflects the social reality so closely and sketching a detailed account of life that the middle and the upper middle class know little about. Full marks to Pa. Ranjith for that''" എന്ന് അഭിപ്രായപ്പെട്ടു.<ref>{{cite web|url=http://www.thehindu.com/features/cinema/cinema-reviews/madras-a-tale-of-crime-and-punishment-in-the-slums/article6450040.ece?homepage=true&theme=true|title=Madras: A tale of crime and punishment in the slums|work=[[The Hindu]]|author=Naig, Udhav|date=26 September 2014|accessdate=27 September 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140927001129/http://www.thehindu.com/features/cinema/cinema-reviews/madras-a-tale-of-crime-and-punishment-in-the-slums/article6450040.ece?homepage=true&theme=true|archivedate=27 September 2014|url-status=live}}</ref> ദി ന്യൂ ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസിന്റെ മാലിനി മന്നത്ത്, "''With an engaging screenplay, deft narration, well fleshed out characters and actors well cast, ''Madras'' captures the feel, flavour and ambiance of North Madras with perfect precision''" എന്നും അഭിപ്രായപ്പെട്ടു.<ref>{{cite web|url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/reviews/Perfect-Feel-of-Life-in-North-Madras/2014/09/28/article2452789.ece|title=Perfect Feel of Life in North Madras|work=[[The New Indian Express]]''|author=Mannath, Malini|date=28 September 2014|accessdate=28 September 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140928112859/http://www.newindianexpress.com/entertainment/reviews/Perfect-Feel-of-Life-in-North-Madras/2014/09/28/article2452789.ece|archivedate=28 September 2014|url-status=live}}</ref> ===കബാലി=== മദ്രാസിന്റെ കഥയിൽ ആകൃഷ്ടനായി ചലച്ചിത്രനടൻ [[സൂര്യ ശിവകുമാർ|സൂര്യ]] രഞ്ജിത്തിനെ സമീപിച്ചതിനുശേഷം സൂര്യയെ കേന്ദ്ര കഥാപാത്രമാക്കിക്കൊണ്ട് 2014-ൽ ഒരു ചിത്രം സംവിധാനം ചെയ്യാൻ ആരംഭിച്ചെങ്കിലും പിന്നീട് ചിത്രീകരണം നീട്ടിവയ്ക്കുകയായിരുന്നു. ഇതിനെത്തുടർന്നാണ് കബാലിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് രഞ്ജിത്ത് പ്രവർത്തിക്കാൻ ആരംഭിച്ചത്. [[രജനീകാന്ത്]], [[രാധിക ആപ്തേ]] എന്നിവരായിരുന്നു ഈ ചിത്രത്തിൽ കേന്ദ്ര കഥാപാത്രങ്ങളെ അവതരിപ്പിച്ചത്. <ref name="ss"/> ===കാലാ=== 2018-ൽ രഞ്ജിത്തിന്റെ പുറത്തിറങ്ങാൻ പോകുന്ന ചലച്ചിത്രമാണ് കാലാ.<ref>{{cite web|url=http://www.thehindu.com/features/cinema/Rajinikanth-Pa.Ranjith-combo-under-Dhanushs-production-soon/article15619095.ece |title=Rajinikanth-Pa.Ranjith combo under Dhanush's production soon |work=The Hindu |date= |accessdate=26 May 2017}}</ref> [[രജനീകാന്ത്]], [[ഹുമ ഖുറേഷി]], [[ഈശ്വരി റാവു]], [[നാനാ പടേക്കർ]] എന്നിവരാണ് ഈ ചിത്രത്തിൽ കേന്ദ്ര കഥാപാത്രങ്ങളെ അവതരിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നത്. ധനുഷ് നിർമ്മിക്കുന്ന ഈ ചിത്രം [[തിരുനെൽവേലി|തിരുനെൽവേലിയിൽ]] നിന്നും [[മുംബൈ|മുംബൈയിലെത്തി]] തുടർന്ന് ഒരു ഡോണായി മാറുന്ന വ്യക്തിയുടെ കഥയാണ് പറയുന്നത്. == ചലച്ചിത്രങ്ങൾ == {| class="wikitable sortable mw-collapsible" |+ |- ! rowspan="2" style="width:35px;"| വർഷം ! rowspan="2" style="width:150px;"| ചലച്ചിത്രം ! colspan="3" style="width:130px;"| പ്രവർത്തനങ്ങൾ ! rowspan="3" style="text-align:center; width:250px;" class="unsortable"| മറ്റുള്ളവ |- ! style="width:65px;" | സംവിധായകൻ ! width=65 | കഥാകൃത്ത് ! width=65 | നിർമ്മാതാവ് |- | 2012 || ''[[അട്ടക്കത്തി]]'' || style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{n}} || |- | 2014 || ''[[Madras (film)|മദ്രാസ്]]'' || style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} ||style="text-align:center;"| {{n}} ||[[4th South Indian International Movie Awards|മികച്ച സംവിധായകനുള്ള SIIMA പുരസ്കാരം]]<br />നാമനിർദ്ദേശം, [[മികച്ച സംവിധായകനുള്ള ഫിലിംഫെയർ പുരസ്കാരം - തമിഴ്]] |- | 2016 || ''[[കബാലി (ചലച്ചിത്രം)|കബാലി]]'' || style="text-align:center;"|{{y}} | style="text-align:center;" |{{y}} | style="text-align:center;" |{{n}} | [[Edison Awards (India)|മികച്ച സംവിധായകനുള്ള എഡിസൺ അവാർഡ്]]<br />നാമനിർദ്ദേശം, [[മികച്ച സംവിധായകനുള്ള ഫിലിംഫെയർ പുരസ്കാരം - തമിഴ്]] |- | 2016 || [[ലേഡീസ് ആന്റ് ജെന്റിൽവുമൺ]] || style="text-align:center;" | {{n}} || style="text-align:center;"| {{n}} ||style="text-align:center;"| {{y}} || ഡോക്യുമെന്ററി<ref name="Orinam">{{cite web|url=http://orinam.net/lesbian-love-music-video-2017/|title=from Chennai, an anthem for lesbian love|date=2 April 2017}}</ref> |- | 2017 ||''[[പരിയേറും പെരുമാൾ]]'' || style="text-align:center;"| {{n}} ||style="text-align:center;"| {{n}} ||style="text-align:center;"| {{y}} || |- | 2018 ||''[[Kaala (2018 film)|കാലാ]]'' || style="text-align:center;"| {{y}} ||style="text-align:center;"| {{y}} ||style="text-align:center;"| {{n}} || ചിത്രീകരണം |- |} ==അവലംബം== <references/> [[വർഗ്ഗം:തമിഴ് ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌ ചലച്ചിത്രസം‌വിധായകർ]] pe0n9fzw22m7jwy2zaxran4xvsch6a1 0 426996 4671528 4021125 2026-09-29T01:33:32Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671528 wikitext text/x-wiki [[കർണാടകസംഗീതം|കർണാടകസംഗീതരംഗത്തെ]] ഒരു വായ്‌പ്പാട്ടുകാരനും അധ്യാപകനുമാണ് '''പുലിയൂർ സുബ്രമണിയം നാരായണസ്വാമി (P. S. Narayanaswamy - Puliyur Subramaniam Narayanaswamy).''' (ജനനം ഫെബ്രുവരി 24, 1934 കൊനേരിരാജപുരം, [[Thanjavur|തഞ്ചാവൂർ]], [[Madras Presidency|മദ്രാസ് പ്രസിഡൻസി]]. തിരുപ്പാംബരം സോമസുന്ദരം പിള്ള, ടി. എം. ത്യാഗരാജൻ, [[Semmangudi Srinivasa Iyer|ശെമ്മംഗുഡി ശ്രീനിവാസ അയ്യർ]] എന്നിവരിൽ നിന്നും സംഗീതം അഭ്യസിച്ച അദ്ദേഹത്തിന് പന്ത്രണ്ടാം വയസ്സിൽ ''ബാലഗാനകലാരത്നം'' പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു. [[ആകാശവാണി|ആകാശവാണിയിൽ]] ജോലി ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.<ref>{{cite web | url=http://www.thehindu.com/thehindu/fr/2003/06/13/stories/2003061301100400.htm | title=Musician-teacher par excellence | publisher=The Hindu | date=13 June 2003 | accessdate=26 August 2015 | archive-date=2004-11-19 | archive-url=https://web.archive.org/web/20041119185332/http://www.thehindu.com/thehindu/fr/2003/06/13/stories/2003061301100400.htm | url-status=dead }}</ref> 2000 - ൽ മ്യൂസിക് അകാദമി സംഗീത കലാ ആചാര്യ പുരസ്കാരം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. 2003 -ൽ [[പത്മഭൂഷൺ|പദ്മഭൂഷൻ]] പുരസ്കാരവും ലഭിച്ചു.<ref>{{cite web | url=http://www.rediff.com/news/2003/apr/03padma.htm | title=Kalam presents Padma awards | publisher=Rediff | date=3 April 2003 | accessdate=26 August 2015}}</ref><ref>{{cite web | url=http://www.newindianexpress.com/cities/chennai/article232408.ece | title=Words of wisdom from a vidwan! | publisher=[[New Indian Express]] | work=Narayana Vishwanath | date=10 December 2011 | accessdate=26 August 2015 | archive-date=2015-10-03 | archive-url=https://web.archive.org/web/20151003160742/http://www.newindianexpress.com/cities/chennai/article232408.ece | url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web | url=http://www.thehindu.com/2005/12/15/stories/2005121517660600.htm | title=Vocalist, dance exponent honoured | publisher=The Hindu | date=15 December 2005 | accessdate=26 August 2015}} {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite web | url=http://www.thehindu.com/features/friday-review/music/saluting-a-great-teacher/article5709588.ece | title=Saluting a great teacher | publisher=The Hindu | date=20 February 2014 | accessdate=26 August 2015}}</ref> ==അവലംബം== {{reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == *[http://archives.chennaionline.com/music/Carnaticmusic/2005/08narayanaswamy.asp Carnatic P.S Narayanaswamy] *[https://web.archive.org/web/20070717123847/http://www.sruti.com/Downloads/P.S.Narayanaswamy.pdf P. S. Narayanaswamy] *[http://www.carnatica.net/nvr/psninterview.htm P. S. Narayanaswami - Torchbearer of the Semmangudi Bani, Part 1] *[http://www.carnatica.net/nvr/psn2.htm P. S. Narayanaswami - Torchbearer of the Semmangudi Bani, Part 2] {{PadmaBhushanAwardRecipients 2000–09}} {{Authority control}} ps4blognhh6cj6x2cwvstotz9a1thhh 0 431057 4671490 4668711 2026-09-28T17:38:38Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671490 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Nandana_Sen}} {{Infobox person | name = നന്ദന സെൻ | image = Nandana Sen launches Titan 'Raga Flora' collection (2).jpg |image_size = 250px | caption = നന്ദന സെൻ | birth_date = {{birth date and age|df=y|1967|08|19}} | birth_place = [[കൊൽക്കത്ത]], [[പശ്ചിമ ബംഗാൾ]], [[ഇന്ത്യ]] | residence = ഇന്ത്യ, [[അമേരിക്ക]] | alma mater = [[Harvard University|ഹാർവാഡ് സർവകലാശാല]] | occupation = [[നടി]], [[activist|ആക്റ്റിവിസ്റ്റ്]], [[writer|എഴുത്തുകാരി]] | years_active = 1997-തുടരുന്നു | organization = ഓപ്പറേഷൻ സ്മൈലിന്റെ ബ്രാൻഡ് അംബാസഡർ, [[യുനിസെഫ്]], റാഹി | spouse = {{married|[[Avilash Chary Maroju|അവിലാഷ് ചാരി മരോജു]]|2013}} | parents = [[Amartya Sen|അമർത്യാ സെൻ]] <br/> [[Nabaneeta Dev Sen|നബനീത ദേവ് സെൻ]] }} ഒരു [[ഇന്ത്യൻ സിനിമ|ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടിയും]] തിരക്കഥാകൃത്തും ബാലസാഹിത്യകാരിയും ബാലാവകാശപ്രവർത്തകയുമാണ് '''നന്ദന സെൻ''' (ജനനം: 1967 ഓഗസ്റ്റ് 19). 2005-ൽ [[സജ്ഞയ് ലീല ബൻസാലി]] [[ചലച്ചിത്ര സംവിധായകൻ|സംവിധാനം]] ചെയ്യുകയും [[അമിതാഭ് ബച്ചൻ]], [[റാണി മുഖർജി]] എന്നിവർ പ്രധാനവേഷങ്ങളിൽ അഭിനയിക്കുകയും ചെയ്ത ''ബ്ലാക്ക്'' എന്ന [[ബോളിവുഡ്]] ചലച്ചിത്രത്തിലാണ് നന്ദനാ സെൻ ആദ്യമായി അഭിനയിക്കുന്നത്. ഈ ചിത്രത്തിൽ റാണി മുഖർജിയുടെ പതിനേഴു വയസ്സുള്ള ഇളയ സഹോദരിയായി നന്ദന അഭിനയിച്ചു. [[റാം ഗോപാൽ വർമ്മ]], [[കേതൻ മേത്ത]] എന്നീ സംവിധായകരുടെ ചിത്രങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ചിട്ടുള്ള നന്ദന സെൻ 2005-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ''ദ വാർ വിത്തിൻ'' എന്ന [[ഹോളിവുഡ്]] ചിത്രത്തിലും പ്രധാന വേഷം കൈകാര്യം ചെയ്തു. ഈ ചിത്രം ടൊറന്റോ ഇന്റർനാഷണൽ ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവലിൽ പ്രദർശിപ്പിച്ചിരുന്നു.<ref>{{cite news| url=https://variety.com/2005/film/reviews/the-war-within-1200521350/ | work=Variety | first=Robert | last=Koehler | title=The War Within | date=2005-10-04}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.thecrimson.com/article/2005/10/13/the-war-within-the-war-within|title=The War Within {{!}} Arts {{!}} The Harvard Crimson|website=www.thecrimson.com|access-date=2016-04-30}}</ref><ref name=autogenerated5 /> ==ആദ്യകാല ജീവിതം== സാമ്പത്തികശാസ്ത്രജ്ഞനും [[നോബൽ സമ്മാനം|നൊബേൽ സമ്മാന ജേതാവുമായ]] [[അമർത്യ സെൻ|അമർത്യാ സെന്നിന്റെയും]] ബംഗാളി സാഹിത്യകാരി [[നോബനീത ദേബ സെൻ|നബനിത ദേവ് സെന്നിന്റെയും]] പുത്രിയാണ് നന്ദന സെൻ. പത്രപ്രവർത്തകയായ [[Antara Dev Sen|അന്തരാ ദേവ് സെന്നിന്റെ]] സഹോദരിയാണ്. നന്ദന സെൻ കുട്ടിയായിരുന്നപ്പോഴാണ് അവരുടെ ആദ്യത്തെ കൃതി ''സന്ദേശ്'' എന്ന ബാലസാഹിത്യ മാസികയിൽ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നത്. വിഖ്യാത ചലച്ചിത്രസംവിധായകൻ [[സത്യജിത് റേ]] ആണ് ഈ കൃതി പ്രസിദ്ധീകരണത്തിനായി തിരഞ്ഞെടുത്തത്.<ref name="india.blogs.nytimes.com">{{cite news| url=http://india.blogs.nytimes.com/2012/01/28/newswallah-bollywood-edition-10/?_r=0 | work=The New York Times | first=Anupama | last=Chopra | title=Newswallah: Bollywood Edition | date=2012-01-28}}</ref> [[യൂറോപ്പ്|യൂറോപ്പിലെയും]] [[അമേരിക്ക]]യിലെയും [[ഇന്ത്യ]]യിലെയും വിവിധ നഗരങ്ങളിലാണ് നന്ദന വളർന്നത്. ==വിദ്യാഭ്യാസം== [[File:Nandana_sen_2010.jpg|thumb|right|200px|നന്ദന സെൻ 2010-ൽ]] [[ഹാർവാർഡ് സർവകലാശാല]]യിലാണ് നന്ദനാ സെന്നിന്റെ ബിരുദപഠനം പൂർത്തിയായത്.<ref name="autogenerated4">{{cite news | url=http://articles.economictimes.indiatimes.com/2013-05-22/news/39445533_1_nandana-sen-shantiniketan-topper | work=The Times Of India | title=Amartya Sen's daughter Nandana meticulously handles her passion from movies to non-profit work | date=2013-05-22 | access-date=2018-06-16 | archive-date=2013-11-10 | archive-url=https://web.archive.org/web/20131110074724/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2013-05-22/news/39445533_1_nandana-sen-shantiniketan-topper | url-status=dead }}</ref> യു.എസ്.സി. ഫിലിം സ്കൂളിൽ ചലച്ചിത്രപഠനം പൂർത്തിയാക്കിയ നന്ദന ധാരാളം ഹ്രസ്വചലച്ചിത്രങ്ങൾ നിർമ്മിച്ചിട്ടുണ്ട്. നന്ദന നിർമ്മിച്ച ''അറേഞ്ച്ഡ് മാരേജ്'' എന്ന ഷോർട്ട് ഫിലിം വിവിധ ചലച്ചിത്രമേളകളിൽ പ്രദർശിപ്പിച്ചിരുന്നു. ന്യൂയോർക്കിലെ ലീ സ്ട്രാസ്ബെർഗ് തീയറ്റർ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിലും ലണ്ടനിലെ റോയൽ അക്കാദമി ഓഫ് ഡ്രമാറ്റിക് ആർട്ടിലും നന്ദന സെൻ അഭിനയം പഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. ==ഔദ്യോഗിക ജീവിതം== ===ബാലാവകാശ പ്രവർത്തനങ്ങൾ=== അഭിനയത്തിനു പുറമേ കുട്ടികളുടെ അവകാശങ്ങൾക്കു വേണ്ടിയുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങളിലും നന്ദന സെൻ സജീവമാണ്. കുട്ടികൾക്കു വേണ്ടിയുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര പരിപാടിയായ ഓപ്പറേഷൻ സ്മൈലിന്റെ ബ്രാൻഡ് അംബാസഡറാണ്.<ref>{{Cite web |url=http://www.operationsmile.org.in/news/news/index.phtml?news_num=1154 |title=Operation Smile India - News & Press - News<!-- Bot generated title --> |access-date=2018-06-16 |archive-date=2015-06-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150608131418/http://www.operationsmile.org.in/news/news/index.phtml?news_num=1154 |url-status=dead }}</ref> കുട്ടികൾക്കെതിരെയുള്ള ലിംഗവിവേചനവും അക്രമങ്ങളും തടയുന്നതിനുള്ള യുനിസെഫിന്റെ ബോധവൽക്കരണ പരിപാടിയിൽ ഇന്ത്യയെ പ്രതിനിധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=http://www.unicef.org/india/partners_5762.htm|title=Celebrities Speak {{!}} UNICEF|website=www.unicef.org|access-date=2016-04-30|archive-date=2015-02-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20150202183826/http://www.unicef.org/india/partners_5762.htm|url-status=dead}}</ref> ഇന്ത്യയിലെ ദേശീയ ബാലാവകാശ കമ്മീഷൻ, RAHI എന്നിവയിലും നന്ദന പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web |url=http://www.rahifoundation.org/home.html |title=RAHI - Recovering and Healing from Incest<!-- Bot generated title --> |access-date=2018-06-16 |archive-date=2013-10-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131029023818/http://www.rahifoundation.org/home.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://twfindia.in/WomenDetailsPage/womenDetails171111a.php |title=TWF India-"Child abuse a neglected crisis in India"<!-- Bot generated title --> |access-date=2018-06-16 |archive-date=2012-05-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120509005110/http://twfindia.in/WomenDetailsPage/womenDetails171111a.php |url-status=dead }}</ref><ref name="telegraphindia.com">{{cite news| url=http://www.telegraphindia.com/1130303/jsp/calcutta/story_16627157.jsp#.UTMMfKKotjs | location=Calcutta, India | work=The Telegraph | first1=And | last1=All | title=Gender sensitivity is a matter of life & death | date=2013-03-03}}</ref><ref name=autogenerated2>{{cite news | url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-andhrapradesh/state-ranks-second-in-child-trafficking/article4433510.ece#.USRWR6QAu18.email | location=Chennai, India | work=The Hindu | title='State ranks second in child trafficking' | date=2013-02-20 | access-date=2018-06-16 | archive-date=2019-12-21 | archive-url=https://web.archive.org/web/20191221160138/https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-andhrapradesh/state-ranks-second-in-child-trafficking/article4433510.ece#.USRWR6QAu18.email | url-status=dead}}</ref><ref name=autogenerated2 /><ref>{{cite news| url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bollywood/news-interviews/Nandana-Sen-to-fight-against-child-trafficking/articleshow/10441288.cms | work=The Times Of India | title=Nandana Sen to fight against child trafficking - The Times of India}}</ref><ref name=autogenerated5>{{cite news| url=http://www.telegraphindia.com/1120510/jsp/entertainment/story_15470660.jsp#.Uf7nfKVuDzI | location=Calcutta, India | work=The Telegraph | title=Nandana the maneater | date=2012-05-10}}</ref> ബാലാവകാശങ്ങളെക്കുറിച്ച് പല അന്താരാഷ്ട് വേദികളിലും നന്ദന പ്രസംഗിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name="telegraphindia.com"/><ref name="timesofindia.indiatimes.com">{{cite news| url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/regional/tamil/news-interviews/My-work-in-child-protection-has-been-integral-to-my-life-Nandana-Sen/articleshow/18511261.cms | work=The Times Of India | title=My work in child protection has been integral to my life: Nandana Sen - The Times of India}}</ref><ref name="timesofindia.indiatimes.com"/><ref>https://www.operationsmile.org.in/news/news/index.phtml?news_num=1151{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="auto">{{Cite web|url=http://www.magnamags.com/savvy/nandana-sen-in-our-film-industry-sexy-implies-a-total-absence-of-intellect/6338?item=10612|title=Nandana Sen: "In Our Film Industry, 'Sexy' Implies A Total Absence Of Intellect!" : MagnaMags|website=www.magnamags.com|access-date=2016-04-30|archive-date=2015-04-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20150418144028/http://magnamags.com/savvy/nandana-sen-in-our-film-industry-sexy-implies-a-total-absence-of-intellect/6338?item=10612|url-status=dead}}</ref><ref name="telegraphindia.com"/><ref>{{Cite web|url=http://articles.economictimes.indiatimes.com/2013-05-22/news/39445533_1_nandana-sen-shantiniketan-topper|title=Amartya Sen's daughter Nandana meticulously handles her passion from movies to non-profit work|website=timesofindia-economictimes|access-date=2016-04-30|archive-date=2013-11-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20131110074724/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2013-05-22/news/39445533_1_nandana-sen-shantiniketan-topper|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/My-work-in-child-protection-has-been-integral-to-my-life-Nandana-Sen/articleshow/18511261.cms?|title=My work in child protection has been integral to my life: Nandana Sen - Times of India|website=The Times of India|access-date=2016-04-30}}</ref><ref>{{cite news| url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-metroplus/sen-and-sensibility/article4450457.ece | location=Chennai, India | work=The Hindu | first=Sudhish | last=Kamath | title=Sen and sensibility | date=2013-02-25}}</ref> ===സിനിമ=== വിവിധ ഭാഷകളിലായി ഇരുപതിലധികം ചലച്ചിത്രങ്ങളിൽ നന്ദന സെൻ അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്. 2014-പുറത്തിറങ്ങിയ [[രംഗ് രസിയ]] എന്ന ചിത്രത്തിലെ നന്ദനയുടെ 'സുഗന്ധ' എന്ന കഥാപാത്രം ഏറെ നിരൂപകപ്രശംസ നേടിയിരുന്നു.<ref name="movies.ndtv.com">{{cite web|url=http://movies.ndtv.com/movie-reviews/rang-rasiya-movie-review-1048|title=Rang Rasiya Movie Review - NDTV Movies|publisher=|access-date=2018-06-16|archive-date=2018-01-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20180115203425/http://movies.ndtv.com/movie-reviews/rang-rasiya-movie-review-1048|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.sify.com/movies/rang-rasiya-review-a-passionate-but-flawed-ode-review-bollywood-15058564.html|title=''Rang Rasiya'' review: A passionate but flawed ode|publisher=|access-date=2018-06-16|archive-date=2014-11-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20141110022244/http://www.sify.com/movies/rang-rasiya-review-a-passionate-but-flawed-ode-review-bollywood-15058564.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.hindustantimes.com/entertainment/reviews/rang-rasiya-review-the-randeep-hooda-starrer-is-much-more-than-a-period-film/article1-1283218.aspx#pq=FYJbqq |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2018-06-16 |archive-date=2014-12-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141221112412/http://www.hindustantimes.com/entertainment/reviews/rang-rasiya-review-the-randeep-hooda-starrer-is-much-more-than-a-period-film/article1-1283218.aspx#pq=FYJbqq |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.magnamags.com/live-feed/movie-reviews/rangrasiya-review-a-stunning-visual-treat/5551|title=Rang Rasiya review: A stunning visual treat : MagnaMags|website=www.magnamags.com|access-date=2016-04-30}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="auto1">{{Cite web|url=http://www.rediff.com/movies/report/review-rang-rasiya-is-an-important-film/20141107.htm|title=Review: Rang Rasiya is an important film|website=Rediff|access-date=2016-04-30}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.koimoi.com/reviews/rang-rasiya-review/|title=Rang Rasiya Review {{!}} Koimoi|last=Basu|first=Mohar|website=www.koimoi.com|access-date=2016-04-30}}</ref><ref>{{cite news| url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/movie-review/Rang-Rasiya/movie-review/45045484.cms | work=The Times Of India | title=Rang Rasiya Movie Review, Trailer, & Show timings at Times of India}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/criticreview/id/507692|title=Rang Rasiya / Colors of Passion Review - Bollywood Hungama|first=Bollywood|last=Hungama|publisher=}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.filmfare.com/reviews/movie-review-rang-rasiya-7662.html|title=Movie Review: Rang Rasiya|publisher=}}</ref><ref name="auto1"/><ref name="auto2">{{Cite web|url=http://www.indiaglitz.com/nandana-sen-from-controversy-to-kudos-hindi-news-123683.html|title=IndiaGlitz - Nandana Sen: From controversy to kudos - Bollywood Movie News|website=www.indiaglitz.com|access-date=2016-04-30|archive-date=2016-06-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20160630212149/http://www.indiaglitz.com/nandana-sen-from-controversy-to-kudos-hindi-news-123683.html|url-status=dead}}</ref> വിഖ്യാത ചിത്രകാരൻ [[രാജാ രവിവർമ്മ]]യുടെ ജീവിതകഥ പറഞ്ഞ ഈ ചിത്രത്തിലെ അഭിനയത്തിനു മികച്ച നടിക്കുള്ള കലാകാർ പുരസ്കാരം 2015-ൽ നന്ദനാ സെന്നിനു ലഭിക്കുകയുണ്ടായി.<ref>{{Cite web|url=http://us.india.com/showbiz/paris-attack-nandana-sen-makes-charlie-hebdo-the-star-262541/|title=Paris attack: Nandana Sen makes Charlie Hebdo the star!|date=2015-01-27|website=India.com|access-date=2016-04-30}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="auto"/><ref name="auto2"/> ഈ ചിത്രത്തിൽ നന്ദന സെൻ നഗ്നയായി അഭിനയിച്ചത് വലിയ വിവാദമായിരുന്നു.<ref>{{cite news| url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bengali/movies/news/Embracing-nudity-was-a-difficult-decision-to-make-Nandana-Sen/articleshow/44995042.cms | work=The Times Of India | title=Embracing nudity was a difficult decision to make: Nandana Sen - The Times of India}}</ref><ref name="indiaglitz.com">{{cite web|url=http://www.indiaglitz.com/nandana-sen-from-controversy-to-kudos-hindi-news-123683.html|title=IndiaGlitz - Nandana Sen: From controversy to kudos - Bollywood Movie News|publisher=|access-date=2018-06-16|archive-date=2018-06-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20180612163533/https://www.indiaglitz.com/nandana-sen-from-controversy-to-kudos-hindi-news-123683.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.whatsonindia.com/#!/actor/Nandana-Sen|title=Whats On App|publisher=|access-date=2018-06-16|archive-date=2016-10-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20161009000425/http://www.whatsonindia.com/#!/actor/Nandana-Sen|url-status=dead}}</ref><ref>[[Autograph (2010 film)]]</ref><ref name="ww.itimes.com">{{cite web|url=http://ww.itimes.com/photo/sizzling-nandana-sen-520e2245c937d|title=Sizzling Nandana Sen - itimes|publisher=}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.theatermania.com/new-york-city-theater/reviews/09-2002/modigliani_2593.html|title=Modigliani|website=TheaterMania.com|access-date=2016-04-30}}</ref><ref name="variety.com">{{cite news| url=https://variety.com/2010/film/reviews/autograph-1117944016/ | work=Variety | first=Jay | last=Weissberg | title=Autograph | date=2010-11-09}}</ref><ref>variety.com/1997/film/reviews/the-doll-2-1200450340/</ref><ref>{{cite news| url=http://www.hollywoodreporter.com/review/autograph-film-review-42928 | work=The Hollywood Reporter | first=Deborah | last=Young | title=Autograph -- Film Review}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.thecrimson.com/article/2005/10/13/the-war-within-the-war-within/|title=The War Within {{!}} Arts {{!}} The Harvard Crimson|website=www.thecrimson.com|access-date=2016-04-30}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://komalsreviews.wordpress.com/2014/11/08/367/|title=Komal Nahta's Blog|date=2014-11-08|website=Komal Nahta's Blog|access-date=2016-04-30}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.glamsham.com/movies/reviews/rang-rasiya-movie-review.asp|title=Rang Rasiya Movie Review: Randeep Hooda-Nandana Sens RANG RASIYA brings alive colours of life! {{!}} glamsham.com|website=www.glamsham.com|access-date=2016-04-30|archive-date=2016-05-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160514052451/http://www.glamsham.com/movies/reviews/rang-rasiya-movie-review.asp|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://indiatoday.intoday.in/story/movie-review-rang-rasiya-randeep-hooda-nandana-sen-an-important-story-that-needed-to-be-told/1/399536.html|title=Movie Review: Rang Rasiya an important story that needed to be told|website=indiatoday.intoday.in|access-date=2016-04-30}}</ref> ===രചന=== [[File:Nandana_Sen_at_Dhaka_Lit_Fest_2017_(2).jpg|thumb|right|200px|നന്ദന സെൻ 2017-ൽ ]] നിരവധി ബാലസാഹിത്യ കൃതികൾ നന്ദന സെൻ രചിച്ചിട്ടുണ്ട്. <ref>{{cite news | url=http://www.thehindu.com/thehindu/mp/2003/05/29/stories/2003052900870300.htm | location=Chennai, India | work=The Hindu | title=She's no doll, nor a moll | date=2003-05-29 | access-date=2018-06-16 | archive-date=2003-06-30 | archive-url=https://web.archive.org/web/20030630013816/http://www.thehindu.com/thehindu/mp/2003/05/29/stories/2003052900870300.htm | url-status=dead }}</ref><ref>http://wonderwoman.intoday.in/photo/10-things-you-would-love-to-know-about-nandana-sen/1/4304.html#photo10{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} short films</ref><ref>{{cite news|url=http://blogs.timesofindia.indiatimes.com/nandanasenblog/page/mostReadPosts |archive-url=https://archive.today/20130805200239/http://blogs.timesofindia.indiatimes.com/nandanasenblog/page/mostReadPosts |url-status=dead |archive-date=2013-08-05 |title=Most Read : Nandana Sen's Blog : nandana.sen - Times Of India Blog }}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.nandanasen.net/fhm_Cover_Story.pdf|title=nandanasen.net|website=www.nandanasen.net|access-date=2016-04-30}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.mid-day.com/specials/2009/may/170509-Nandana-Sen-Mothers-Day-Play-Sunday-Midday-Nabaneeta-Dev-Sen-poet-novelist.htm|title=Special News, Special Stories, Special Reports, Hot News Today, Blogs, Editorial - Midday|website=mid-day|access-date=2016-04-30}}</ref><ref>{{cite news | url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-09-26/news-interviews/28076069_1_ma-durga-durga-puja-mahalaya | work=The Times Of India | title=Nandana shocked at Durga ma in bikini top! - The Times of India | date=2009-09-26 | access-date=2018-06-16 | archive-date=2013-08-05 | archive-url=https://archive.today/20130805200307/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-09-26/news-interviews/28076069_1_ma-durga-durga-puja-mahalaya | url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news| url=http://blogs.timesofindia.indiatimes.com/nandanasenblog/entry/when-another-umbrella-flew-off-exposing-my-first-almost-kiss | work=The Times Of India | title=When another umbrella flew off exposing my first almost-kiss}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.outlookindia.com/article.aspx?284355|title=Pass By On The Sidewalk, Without Looking|website=outlookindia.com/|access-date=2016-04-30|archive-date=2013-06-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20130609113731/http://outlookindia.com/article.aspx?284355|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.indianexpress.com/news/gender-sensitivity-is-a-matter-of-life-and-death...-all-of-us-are-accountable/1076012/|title='Gender sensitivity is a matter of life and death all of us are accountable'|website=indianexpress.com|access-date=2016-04-30}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.mid-day.com/specials/2008/dec/141208-Nandana-Sen-Mumbai-Terror-attack-Gateway-of-India-Peace-March-Taj-Mahal-Hotel.htm|title=Special News, Special Stories, Special Reports, Hot News Today, Blogs, Editorial - Midday|website=mid-day|access-date=2016-04-30}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.mid-day.com/specials/2009/may/030509-Indian-women-gender-inequality-delhi-schoolgirl-killed-untouchable-child-burnt-Nandita-Sen.htm|title=Special News, Special Stories, Special Reports, Hot News Today, Blogs, Editorial - Midday|website=mid-day|access-date=2016-04-30}}</ref> ''Talky Tumble of Jumble Farm'' (Penguin Random House India, 2017), ''Not Yet!'' (Tulika Books, 2017), ''Mambi and the Forest Fire'' (Puffin, 2016)[https://www.amazon.in/s/ref=nb_sb_ss_c_2_14?url=search-alias%3Dstripbooks&field-keywords=mambi+and+the+forest+fire&sprefix=mambi+and+the+%2Caps%2C206&crid=1XFZ6Y1ORTOWN], and ''Kangaroo Kisses'' (Otter-Barry Books, 2016)[https://www.amazon.com/Kangaroo-Kisses-Nandana-Dev-Sen/dp/1910959006] എന്നിവയാണ് നന്ദന സെൻ രചിച്ച പ്രാധാന ബാലസാഹിത്യകൃതികൾ. ==സ്വകാര്യ ജീവിതം== 2013-ൽ പെൻഗ്വിൻ റാൻഡം ഹൗസ് ചെയർമാൻ ജോൺ മകിൻസണും നന്ദനാ സെന്നും തമ്മിലുള്ള [[വിവാഹം]] നടന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://indiatoday.intoday.in/story/nandana-sen-secretly-marries/1/286633.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2018-06-16 |archive-date=2014-07-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140725220735/http://indiatoday.intoday.in/story/nandana-sen-secretly-marries/1/286633.html |url-status=dead }}</ref> വിവാഹത്തിനു മുമ്പ് നന്ദന സെന്നും ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാതാവ് മധു മന്തനയും തമ്മിൽ പ്രണയത്തിയായിരുന്നു.<ref>{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Nandana-Sen-All-my-big-decisions-in-life-made-sense-to-no-one-but-me/articleshow/45012135.cms|title=Nandana Sen: All my big decisions in life made sense to no one but me - Times of India|publisher=}}</ref> ==ചലച്ചിത്രങ്ങൾ== {| class="wikitable" |- style="background:#ccc; text-align:center;" ! Year !! Film !! Country !! Role !! Language !! Notes |- ||1997 || ''[[Gudia (film)|The Doll / Gudia]]''|| India ||Rosemary Braganza / Urvashi || [[Hindi]] || credited as Nandana Dev Sen |- | rowspan=2|1999 || ''Branchie''|| Italy || || [[Italian language|Italian]] || |- | ''Forever''|| Canada || Nadia || English || Short feature |- ||2000 || ''[[Seducing Maarya]]''|| Canada || Maarya || English || |- ||2002 || ''[[Bokshu, the Myth]]''|| India || || English || Indian English film<ref>{{cite web|last=Young|first=Deborah|title=Bokshu, The Myth|url=https://variety.com/2006/film/markets-festivals/bokshu-the-myth-1200515561/|publisher=[[Variety (magazine)|Variety]]|accessdate=18 December 2017|date=13 June 2006}}</ref><ref>{{cite web|last=Warrier|first=Shobha|title=Why can't an Indian make a film in English?|url=http://www.rediff.com/movies/2002/may/22sen.htm|publisher=[[Rediff.com]]|accessdate=18 December 2017|date=22 May 2002}}</ref> |- ||2004 || ''The Miracle: A Silent Love Story''|| India || || || |- | rowspan=4|2005 || ''[[The War Within (film)|The War Within]]''|| USA || Duri Choudhury || English || |- | ''[[My Wife's Murder]]''|| India || Reena Wadhwa || Hindi || |- | ''[[Tango Charlie]]''|| India || Shyamoli || Hindi || |- | ''[[Black (2005 film)|Black]]''|| India || Sara McNally || Hindi || |- ||2006 || ''The Silence / Chuppee''|| India || || || Short feature |- | rowspan=3|2007 || ''The World Unseen''|| UK || Rehmat || English || |- | ''[[Strangers (2007 Bollywood film)|Strangers]]''|| UK/ India || Preeti || English / Hindi || |- |''[[Marigold (2007 film)|Marigold]]'' || USA || Jaanvi || English / Hindi || |- ||2008 || ''[[Sharpe's Peril]]'' || UK || Maharani Padmini || English || bbTV Movie |- |rowspan=2|2009 || ''Kaler Rakhal''|| India || || [[Bengali language|Bengali]] || |- | ''[[Perfect Mismatch]]''|| USA ||Neha || English || |- | rowspan=3|2010 || ''[[Autograph (2010 film)|Autograph]]''|| India || Srinandita || Bengali || |- | ''[[Prince (2010 film)|Prince]]''|| India || Serena || Hindi || |- | ''[[Jhootha Hi Sahi|Jhootha hi sahi]] '' || India || Suhana Malik || Hindi || |- ||2012 || ''[[The Forest (2009 film)|The Forest]]''|| India || Radha || English / Hindi || |- ||2014 ||''[[Rang Rasiya]]'' || India || Sugandha || Hindi || |- |} ==അവലംബം== {{Reflist|30em}} == പുറം കണ്ണികൾ == {{commons category|Nandana Sen}} {{Sen family}} [[വർഗ്ഗം:ബംഗാളി ചലച്ചിത്രനടിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ഹിന്ദി ചലച്ചിത്രനടിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ഹോളിവുഡ് ചലച്ചിത്ര നടിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ എഴുത്തുകാർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ വനിതാ എഴുത്തുകാർ]] [[വർഗ്ഗം:1967-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഓഗസ്റ്റ് 19-ന് ജനിച്ചവർ]] lty29mgv85aw820hyaj8aqql9y9erus 0 431881 4671598 3965901 2026-09-29T07:01:00Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671598 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Parkala Massacre}} {{Infobox civilian attack | title = പർകാല കൂട്ടക്കൊല | location = [[Parkal|Parkala]], [[Hyderabad State]]<br />{{small|(now, [[Parkal]], [[Telangana]], India)}} | target = Civilians | date = {{date|1947-09-02|df=dmy}} | timezone = [[UTC+05:30]] | type = [[Mass murder]] | fatalities = 22 | injuries = 150 | perp = [[Razakars (Hyderabad)|Razakars]], police }} 1947 സെപ്തംബർ 2 -ന് [[Nizam of Hyderabad|നൈസാമിന്റെ]] പോലീസും [[Razakar]] -റുകളും [[Parkal|പർകൽ]] നഗരത്തിൽ 22 പേരെ കൊന്ന സംഭവമാണ് '''പർകാല കൂട്ടക്കൊല''' ( '''Parkala Massacre''' ) എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നത് The '''Parkala Massacre'''. [[Hyderabad State|ഹൈദരാബാദ് സ്റ്റേറ്റിനെ]] ഇന്ത്യയുമായുള്ള സംയോജനത്തിനായിട്ടു നടന്ന ജനകീയനീക്കത്തിനെതിരെയായിരുന്നു ഈ കൂട്ടക്കൊല.<ref name="Hindu">{{cite news|last1=Rao|first1=Gollapudi Srinivasa|title=Elders recount Parkal massacre|accessdate=24 May 2018|work=The Hindu|date=3 September 2010|language=en-IN|url=http://www.thehindu.com/news/cities/Hyderabad/Elders-recount-Parkal-massacre/article15901477.ece}}</ref><ref name="Hans"/> ==ചരിത്രം== 1947 ഓഗസ്റ്റ് 15 നാണ് ഇന്ത്യ [[British Raj|ബ്രിട്ടീഷുകാരിൽ]] നിന്നും സ്വതന്ത്രമായത്. ഹൈദരാബാദിലെ ജനങ്ങൾ ഉടനെ ഒരു സിവിൽ കലാപം ആരംഭിച്ചു, ഇന്ത്യയുമായി ലയിക്കാനും [[Hyderabad State|ഹൈദരാബാദിലെ]] [[Nizam of Hyderabad|നൈസാമിന്റെ]] സ്വേച്ഛാധിപത്യ ഭരണത്തിനും എതിരായി പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്തു. പർകാലയിലെ കർഷകർ പ്രതിരോധത്തിൽ പങ്കെടുത്തു. ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വാർത്ത ലഭിച്ചപ്പോൾ, കർഷകരുടെ ദേശീയ പതാക ഉയർത്തികൊണ്ട് ആ ചടങ്ങുകൾ ആഘോഷിക്കാനും തീരുമാനിച്ചു. എന്നാൽ നിസാം പോലീസും സായുധ [[Razakars (Hyderabad)|റാസാക്കന്മാരും]] അവരുടെ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ നിസ്സാമിനെ പിന്തുണയ്ക്കാൻ ഒരു സംഘടിത സായുധ സംഘം ഉണ്ടാക്കി.<ref name="Hindu"/><ref>{{cite book|last=Guha|first=Ramachandra|title=India After Gandhi|url=https://archive.org/details/indiaaftergandhi0000guha|year=2007|pages=[https://archive.org/details/indiaaftergandhi0000guha/page/52 52]-43|isbn=978-0-330-39610-3|publisher=Pan Macmillan}}</ref><ref name=Samachar/><ref name=hook>{{cite news|last1=Reddy|first1=Krishna|title=Politics Of Appeasement: Why Liberation Day Is Hushed Up In Telangana|work=swarajyamag.com|url=https://swarajyamag.com/politics/politics-of-appeasement-why-liberation-day-is-hushed-up-in-telangana}}</ref> 1947 സെപ്തംബർ രണ്ടിനാണ് [[Warangal|വാറങ്കലിൽ]] നടന്ന എല്ലാ സമ്മേളനങ്ങളും പോലീസ് നിരോധിച്ചത്. എന്നാൽ, അടുത്ത ഗ്രാമങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള 1500 പേരെ ഈ [[diktat|ഡിക്റ്റത്ത്]] അവഗണിക്കുകയും, ഇന്ത്യയുടെ പതാക ഉയർത്താൻ ഒരുമിച്ചുകൂടുകയും ചെയ്തു. ദൃക്സാക്ഷികളുടെ കണക്കുകൾ പ്രകാരം പോലീസും റാസാക്കർമാരും വെടിവയ്ക്കുകയും 22 പേർ കൊല്ലപ്പെടുകയും 150 പേർക്ക് ഗുരുതരമായ പരിക്കേൽക്കുകയും ചെയ്തു. .ഒരു മരത്തിൽ കെട്ടിയിട്ട മൂന്നു പേരെ വെടിവെച്ച് റസ്സാക്കർ കൊന്നു. അടുത്തുള്ള ഗ്രാമമായ [[Laxmipuram|ലക്ഷ്മിപുരത്തിൽ]], അവർ സ്ത്രീകളെ ചൂഷണം ചെയ്യുകയും പണത്തെ കൊള്ളയടിക്കുകയും കുടിലുകൾ തകർക്കുകയും ചെയ്തു.<ref name="Hindu"/><ref name=Samachar>{{cite journal|last1=K. Aravind|first1=Kumar|title=Parkala Massacre|journal=Itihasa Samachar|date=October 2017|page=19}}</ref> ==ലെഗസി== വർഷങ്ങൾക്കു ശേഷം ഇന്ത്യൻ പ്രധാനമന്ത്രി [[P. V. Narasimha Rao|പി. വി. നരസിംഹ റാവു]] ഈ പർകാല കൂട്ടക്കൊലയെ ""[[Jallianwala Bagh massacre|ജാലിയൻവാലാബാഗ് സൗത്ത് ]] എന്നു വിളിച്ചു ."<ref>{{cite news |title=BJP to launch campaign against Seemandhra leaders' 'false propaganda' |url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-andhrapradesh/bjp-to-launch-campaign-against-seemandhra-leaders-false-propaganda/article5084592.ece |work=The Hindu |date=2 September 2013 |language=en-IN}}</ref><ref name=hook/>ബ്രിട്ടീഷ് ജനറൽ റെജിനാൾഡ് ഡെയർ ജാലിയൻ വാലാബാഗ് സന്ദർശിക്കുകയും സമാധാനപ്രിയരായ ജനപ്രതിനിധികളെ വെടിവച്ചുകൊല്ലാൻ ശ്രമിക്കുകയും ചെയ്തു. 379 പേർ കൊല്ലപ്പെടുകയും 1,200 പേർക്ക് പരിക്കേൽക്കുകയും ചെയ്തു. ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യ സമരത്തിന് ജാലിയൻവാലാബാഗ് കൂട്ടക്കൊല ഒരു പ്രധാന വഴിത്തിരിവായി..<ref>{{cite journal |last1=Dalrymple |first1=William |title=British Children Must Be Taught Imperial History |journal=Pakistan Historical Society. Journal of the Pakistan Historical Society |volume=61 |issue=4 |url=https://www.questia.com/library/journal/1P3-3178363971/british-children-must-be-taught-imperial-history |access-date=2018-06-24 |archive-date=2018-06-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180617115630/https://www.questia.com/library/journal/1P3-3178363971/british-children-must-be-taught-imperial-history |url-status=dead }}</ref> 2003 സെപ്തംബർ 17 ന് [[Telangana|തെലങ്കാനയിലെ]] രാഷ്ട്രീയക്കാരനായ [[C. Vidyasagar Rao|വിദ്യാസാഗർ റാവോ]] കൂട്ടക്കൊലയുടെ ഇരകളോടുള്ള ആദരവ് ആയി "അമർദാമം" എന്ന പേരിൽ സ്മാരകം നിർമ്മിച്ചു. സ്മാരകം അന്നത്തെ ഇന്ത്യൻ ഉപപ്രധാനമന്ത്രി [[L. K. Advan|എൽ. കെ. അദ്വാനി]] ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു. റാവുവിന്റെ കണക്കനുസരിച്ച് ഈ കൂട്ടക്കൊല സർക്കാരിനെ അവഗണിക്കുന്ന ഒരു വിഷയമായിരുന്നു. [[Indian annexation of Hyderabad|ഹൈദരാബാദിലെ വിമോചനത്തിനായുള്ള]] പോരാട്ടത്തിൽ തെലങ്കാനയിലെ ജനങ്ങളെ ആദരിച്ചു. സെപ്തംബർ 17 ന് തെലങ്കാനയുടെ "വിമോചിത ദിനം" എന്ന നിലയിൽ സർക്കാർ അംഗീകരിക്കുന്നതിനായി ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടിയാണ് ഈ സ്മാരകം ഉപയോഗിക്കുന്നത്. <ref>{{cite news|title=RSS fought against Nizam’s rule: BJP - Times of India|work=The Times of India|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/hyderabad/RSS-fought-against-Nizams-rule-BJP/articleshow/170882.cms}}</ref><ref name="Hans">{{cite news|last1=Edwin|first1=James|title=Nizam’s tyranny recalled|accessdate=24 May 2018|work=The Hans India|date=2 September 2016|language=en|url=http://www.thehansindia.com/posts/index/Commoner/2016-09-02/Nizams-tyranny-recalled/251862}}</ref><ref>{{cite news|title=The Hindu : Advani to inaugurate Parkal memorial|work=The Hindu|url=http://www.thehindu.com/2003/09/07/stories/2003090703660400.htm}} {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite news|title=BJP pushes for Liberation Day on September 17 in Telangana|work=www.deccanchronicle.com|date=3 September 2017|language=en|url=https://www.deccanchronicle.com/nation/current-affairs/030917/bjp-pushes-for-liberation-day-on-september-17-in-telangana.html}}</ref> == അവലംബങ്ങൾ == {{Reflist|30em}} [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യസമരം]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ കൂട്ടക്കൊലകൾ]] 1438bb9i08vgiwgw96271m7w6mz7x9a 0 438134 4671524 2861536 2026-09-29T01:21:19Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671524 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Polygar Wars}} [[1799]] മാർച്ച് മുതൽ [[1802]] മേയ് വരെയും തുടർന്ന് [[1805]] ജൂലൈ വരെയും [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലെ]] [[തമിഴ്‌നാട്|തമിഴ്‌നാട്ടിലുള്ള]] [[തിരുനെൽവേലി]] രാജവംശത്തിലെ [[പാളയക്കാർ|പാളയക്കാരരും]] ([[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷിൽ]] Polygar) [[ബ്രിട്ടീഷ് ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനി|ബ്രിട്ടീഷ് ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനിയും]] തമ്മിൽ നടന്ന യുദ്ധങ്ങളാണ് '''പാളയക്കാരർ യുദ്ധങ്ങൾ''' (ഇംഗ്ലീഷ്: '''Polygar Wars'''). യുദ്ധത്തിന്റെ അവസാനത്തിൽ പാളയക്കാരരുടെ സൈന്യത്തിനെതിരെ ക്രൂരമായി ആക്രമണങ്ങൾ നടത്തിക്കൊണ്ട് ബ്രിട്ടീഷ് ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനി വിജയിക്കുകയുണ്ടായി. യുദ്ധത്തിൽ ഇരുപക്ഷത്തിലും ധാരാളം സൈനികർ വധിക്കപ്പെട്ടു. പാളയക്കാരരുടെ മേൽ ബ്രിട്ടീഷുകാർ വിജയം നേടിയതോടെ തമിഴ്‌നാട്ടിലെ ഭൂരിഭാഗം പ്രദേശങ്ങളും ബ്രിട്ടീഷുകാരുടെ അധീനതയിലായി. ഈ യുദ്ധത്തോടെ ബ്രിട്ടീഷുകാർ ദക്ഷിണേന്ത്യയിൽ ഭൂരിഭാഗം പ്രദേശങ്ങളും കൈയടക്കുകയും ചെയ്തു. ==ഒന്നാം പാളയക്കാരർ യുദ്ധം== ബ്രിട്ടീഷുകാരും, ഇപ്പോൾ [[തിരുനെൽവേലി ജില്ല|തിരുനെൽവേലി ജില്ലയിൽ]] സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന [[പാഞ്ചാലക്കുറിച്ചി|പാഞ്ചാലംകുറിച്ചി]] പാളയത്തിലെ ഭരണാധികാരിയായിരുന്ന [[വീരപാണ്ഡ്യ കട്ടബ്ബൊമ്മൻ|വീരപാണ്ഡ്യ കട്ടബ്ബൊമ്മനും]] തമ്മിൽ നടന്ന യുദ്ധമാണ് ഒന്നാം പാളയക്കാരർ യുദ്ധമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. 1799-ൽ അവശേഷിക്കുന്ന നികുതികളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ബ്രിട്ടീഷുകാരും കട്ടബൊമ്മനും തമ്മിൽ നടന്ന യോഗത്തിന്റെ അവസാനത്തിൽ ബ്രിട്ടീഷ് കമ്പനിയുടെ ഡെപ്യൂട്ടി കമാന്റിനെ കട്ടബൊമ്മൻ വധിച്ചു. ഇതിനെത്തുടർന്ന് കട്ടബൊമ്മന്റെ തലയ്ക്ക് ബ്രിട്ടീഷുകാർ വില പറയുകയുണ്ടായി. ഈ സമയം പാളയക്കാരരെ കട്ടബൊമ്മൻ യുദ്ധം നടത്താൻ പ്രേരിപ്പിച്ചിരുന്നു. [[തിരുച്ചിറപ്പള്ളി|തിരുച്ചിറപ്പള്ളിയിൽ]] നിന്നുള്ള അധിക സൈന്യത്തിന്റെ കൂടി സഹായത്തോടെ പാഞ്ചാലൻകുറിച്ചിയിൽ വച്ചു നടന്ന യുദ്ധങ്ങളുടെ പരമ്പരകൾക്ക് ഒടുവിൽ കട്ടബൊമ്മൻ പരാജയപ്പെട്ടു. എന്നാൽ പുതുക്കോട്ടൈ രാജ്യത്തിലെ വനത്തിലൂടെ കട്ടബൊമ്മൻ രക്ഷപ്പെടുകയുണ്ടായി. പക്ഷേ, ബ്രിട്ടീഷുകാർ പുതുക്കോട്ടൈയിലെ രാജാവുമായും എട്ടയപ്പനുമായും ഒപ്പിട്ട രഹസ്യ കരാറിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ അവരുടെ സഹായത്തോടെ കട്ടബൊമ്മനെ പിടികൂടി. ഇതിനെത്തുടർന്ന് ജനങ്ങളെ ഭയപ്പെടുത്തുന്നതിനു കൂടിയായി പൊതുജനങ്ങളുടെ മുന്നിൽ വച്ച് വീരപാണ്ഡ്യ കട്ടബൊമ്മനെ കയത്താറിൽ വച്ച് തൂക്കിക്കൊന്നു. കൂടാതെ, [[പാഞ്ചാലക്കുറിച്ചി|പാഞ്ചാലൻകുറിച്ചിയിൽ]] വച്ച് കട്ടബൊമ്മന്റെ സുഹൃത്തായിരുന്ന [[സുബ്രഹ്മണ്യൻ പിള്ള|സുബ്രഹ്മണ്യൻ പിള്ളയെയും]] ബ്രിട്ടീഷുകാർ പൊതുജനങ്ങളുടെ മുന്നിൽ വച്ച് തൂക്കിക്കൊല്ലുകയും സുബ്രഹ്മണ്യൻ പിള്ളയുടെ തല ശൂലത്തിൽ ഉറപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. മറ്റൊരു നേതാവായിരുന്ന [[സുന്ദര പാണ്ഡ്യൻ|സുന്ദര പാണ്ഡ്യനെ]] ഉൾഗ്രാമത്തിൽവച്ച് ബ്രിട്ടീഷുകാർ വധിക്കുകയുണ്ടായി. കട്ടബൊമ്മന്റെ സഹോദരനായിരുന്ന [[ഊമൈത്തുറ|ഊമൈത്തുറൈയെ]] പാളയംകോട്ട ജയിലിൽ തടവിൽ വയ്ക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. ==രണ്ടാം പാളയക്കാരർ യുദ്ധം== 1799-ലെ ഒന്നാം പാളയക്കാരർ യുദ്ധത്തിൽ പരാജയപ്പെട്ടെങ്കിലും 1800-ൽ വീണ്ടും പാളയക്കാരർ യുദ്ധത്തിനായി തയ്യാറെടുത്തു. ഒളിഞ്ഞുനിന്നുകൊണ്ടുള്ള യുദ്ധങ്ങളായിരുന്നു രണ്ടാം പാളയക്കാരർ യുദ്ധത്തിൽ കൂടുതലും. [[കോയമ്പത്തൂർ|കോയമ്പത്തൂരിൽ]] ഒരു കൂട്ടം പാളയക്കാരരുടെ സൈന്യം ബോംബേറിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടതോടെ യുദ്ധം പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടു. തുടർന്നുണ്ടായ യുദ്ധത്തിൽ മരുതു പാണ്ഡ്യരുടെ സഹായത്തോടെ ഊമൈത്തുറൈ പാളയക്കാരരെ നയിച്ചു. [[മലബാർ|മലബാറിൽ]] നിന്നും [[കേരളവർമ്മ പഴശ്ശിരാജ|കേരള വർമ്മ പഴശ്ശിരാജയുൾപ്പെടെയുള്ളവരുമായി]] വലിയൊരു സഖ്യവും പാളയക്കാരർ രൂപപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. [[സേലം, തമിഴ്‌നാട്|സേലത്തും]] [[ദിണ്ടുക്കൽ ജില്ല|ദിണ്ടുഗൽ]] വനങ്ങളിലുമായി പാളയക്കാരർക്ക് ഒരു യുദ്ധോപകരണ നിർമ്മാണ ശാലയും പീരങ്കിപ്പടകളും ഉണ്ടായിരുന്നു. കാരൂർ മേഖലയിൽവച്ച് ഫ്രഞ്ചുകാർ ഇവർക്ക് പ്രത്യേകം പരിശീലനം നൽകുകയും ചെയ്തിരുന്നു. <ref>{{Cite web |url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-tamilnadu/article3557002.ece |title=Gopal Naicker Memorial ready for inauguration - The Hindu - PALANI, June 22, 2012 |access-date=2018-08-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304142408/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-tamilnadu/article3557002.ece |archive-date=2016-03-04 |url-status=dead}}</ref> കൊങ്ങുനാട് എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന തമിഴ്‌നാട്ടിലെ പടിഞ്ഞാറൻ പ്രദേശങ്ങൾക്ക് നേതൃത്വം നൽകിയത് തീർത്ഥഗിരി ശർക്കരൈ മന്നാഡിയാർ എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന ധീരൻ ചിന്നമലൈ ഗൗണ്ടർ ആയിരുന്നു. ചിന്നമലൈ ഗൗണ്ടരുടെ സഹോദരങ്ങളായ കറുപ്പു ദേവരും വേലപ്പനും ഈ സൈന്യത്തിലെ പ്രധാന അംഗങ്ങളായിരുന്നു. മൈസൂർ രാജാവായ ടിപ്പു സുൽത്താനെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നതിനുവേണ്ടി കേരളവർമ്മ പഴശ്ശിരാജയുടെ സൈന്യത്തോടൊപ്പം മഴവല്ലി ശ്രീരംഗപട്ടണം, കോവൈ എന്നിവിടങ്ങളിലേക്ക് കൊങ്ങുനാട്ടിൽ നിന്നുള്ള സൈന്യം പോവുകയുണ്ടായി. എന്നാൽ ഈ യാത്രയിലുടനീളം ബ്രിട്ടീഷുകാർ ഈ സൈന്യങ്ങൾക്ക് പ്രതിബന്ധങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുകയുണ്ടായി. വഴിയിലെ വനങ്ങൾ കത്തിച്ചും പാതകൾ നശിപ്പിച്ചും ബ്രിട്ടീഷുകാർ സൈന്യത്തിന്റെ യാത്രയെ തടസ്സപ്പെടുത്തി. എന്നാൽ ഈ പ്രതിബന്ധങ്ങളെ പാളയക്കാരർ പരമാവധി പ്രതിരോധിക്കുകയുണ്ടായി. ഒരു വർഷത്തിലധികം നീണ്ടുനിന്ന ഈ വലിയ യുദ്ധത്തിന്റെ അവസാനം ബ്രിട്ടീഷുകാർ വിജയിക്കുകയുണ്ടായി. 1801 മേയിൽ വലിയ പരിശ്രമങ്ങൾക്കൊടുവിൽ ലഫ്റ്റനന്റ് കേണൽ ആഗ്നൂവിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള കമ്പനി പാഞ്ചാലൻകുറിച്ചി തുറമുഖം പിടിച്ചെടുക്കുകയും ചെയ്തു. ഇതേ സമയം കാളയർ കോവിലിലെ വനത്തിൽ വച്ച് ഊമത്തുറൈയും മരുതു സഹോദരന്മാരും കണ്ടുമുട്ടി. 1801-ൽ കാളയർ കോവിൽ പിടിച്ചെടുക്കുന്നതിനിടെ അവിടെവച്ച് ഇവരെ കണ്ടെത്തുകയും ചെയ്തിരുന്നു. തുടർന്ന് 1801 നവംബർ 16-ന് ഊമൈത്തുറൈയും മരുതു സഹോദരന്മാരും തൂക്കിലേറ്റപ്പെട്ടു. {{sfn|Francis|1989|p=261}}{{sfn|Dirk|1988|pp=19–24}} ==ഫലം== 1799 ലും 1800 - 1805 വരെയുള്ള കാലയളവിലും പാളയക്കാരർക്ക് സംഭവിച്ച പരാജയം മുഖ്യപദവിയ്ക്ക് ഉണ്ടായിരുന്ന സ്വാധീനം മിതപ്പെടുത്താൻ കാരണമായി. 1801 ജൂലൈ 31-ന് ഒപ്പിട്ട [[കർണാട്ടിക് ഉടമ്പടി]] പ്രകാരം ബ്രിട്ടീഷുകാർ തമീഴ്‌നാടിനുമേൽ നേരിട്ട് ആധിപത്യം സ്ഥാപിക്കുകയുണ്ടായി. ഏകദേശം രണ്ടര നൂറ്റാണ്ട് നീണ്ടുനിന്ന പാളയക്കാരർ എന്ന സമ്പ്രദായം ബ്രിട്ടീഷുകാർ അവസാനിപ്പിക്കുകയും ആ സ്ഥാനത്ത് പുതിയതായി [[സമീന്ദാരി]] എന്ന സമ്പ്രദായം ആവിഷ്കരിക്കുകയും ചെയ്തു. == ഐതിഹ്യം == യുദ്ധത്തനു ശേഷമുള്ള കാലഘട്ടത്തിൽ, [[ധീരൻ ചിന്നമലൈ]], [[കട്ടബൊമ്മൻ]], [[മരുതു പാണ്ടിയർ]] എന്നിവരുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് വിവിധ തരത്തിലുള്ള ഐതിഹ്യങ്ങൾ രൂപപ്പെടുകയുണ്ടായി. == ഇതും കാണുക== *[[1857-ലെ ഒന്നാം ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യ സമരം]] *[[വീരൻ സുന്ദരലിംഗം]] *[[വേലു നാച്ചിയാർ]] *[[ടിപ്പു സുൽത്താൻ]] *[[ഹൈദർ അലി]] ==കുറിപ്പുകൾ== {{reflist}} ==അവലംബം== *{{citation |first=Nicholas |last=Dirk |authorlink=Nicholas Dirks |year=1988 |title=The Hollow Crown: Ethnohistory of an Indian Kingdom |pages=19–24 |isbn=978-0-521-05372-3}} *{{citation |last=Francis |first=W. |year=1989 |title=Gazetteer of South India |volume=1 |publisher=Mittal Publications |page=[https://books.google.com/books?id=vERnljM1uiEC&pg=PA261#v=onepage&q&f=false 261]}} ==അധിക വായനയ്ക്ക്== {{commons category|Polygar War}} *N. Rajendran, National Movement in Tamil Nadu, 1905-1914 - Agitational Politics and State Coercion, Madras Oxford University Press. *M.P. Manivel, 2003 - Viduthalaipporil Virupachi Gopal Naickar (Tamil Language), New Century Book House, Chennai *Prof. K.Rajayyan M.A., M.Litt, A.M. Ph.D., A History of Freedom Struggle in India *Prof. K.Rajayyan M.A., M.Litt, A.M. Ph.D., South Indian Rebellion - The First War of Independence (1800–1801) *{{cite book |last=Welsh |first=James |authorlink=James Welsh (East India Company officer)|year=1830 |chapter=Poligar War |title=Military Reminiscences: Extracted from a Journal of Nearly Forty Years' Active Service in the East Indies |volume=1 |edition=Two volume, 2nd |publisher=Smith, Elder, and Company |pages=81–135 |url=https://archive.org/details/militaryreminisc01wels |chapterurl=https://archive.org/stream/militaryreminisc01wels#page/51/mode/1up}} [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യസമരം]] [[വർഗ്ഗം:ബ്രിട്ടീഷ് ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യ കമ്പനി ഉൾപ്പെട്ട യുദ്ധങ്ങൾ]] lohzo6rl0nmb9v2r0rlhtvtwlqsx7jk 0 438292 4671488 4608145 2026-09-28T17:09:46Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671488 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Dheeran Chinnamalai}} {{Infobox monarch | name = ധീരൻ ചിന്നമലൈ | title = കൊങ്ങുനാട് രാജ്യത്തിന്റെ മുഖ്യൻ | image = Dheeran Chinnamalai1.jpg | caption = ''ഓടനിലൈയിലെ ധീരൻ ചിന്നമലൈയുടെ പ്രതിമ'' | full name = ''തീർത്ഥഗിരി ശർക്കരൈ ഉത്തമകാമിന്ദ മന്നാടിയാർ'' | predecessor = | successor = ബ്രിട്ടീഷ് രാജ് | father = | mother = | birth_date = 17 ഏപ്രിൽ 1756 | birth_place = മേലപ്പാളയം, [[തിരുപ്പൂർ]], [[തമിഴ്നാട്]] | death_date = 31 ജൂലൈ 1805 | death_place = [[ശങ്കഗിരി]], [[തമിഴ്നാട്]] | date of burial = 31 ജൂലൈ 1805 | place of burial = ഓടനിലൈ, [[അരചല്ലൂർ]], [[തമിഴ്നാട്]] }} [[ബ്രിട്ടീഷ് ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനി|ബ്രിട്ടീഷ് ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനിയ്ക്ക്]] എതിരെ പോരാടിയ ഒരു [[തമിഴ്]] ഭരണാധികാരിയും [[പാളയക്കാരർ|പാളയക്കാരനും]] [[കൊങ്ങുനാട്|കൊങ്ങുനാടിന്റെ]] മുഖ്യനുമായിരുന്നു '''ധീരൻ ചിന്നമലൈ''' (17 ഏപ്രിൽ 1756 – 31 ജൂലൈ 1805). ==ആദ്യകാല ജീവിതം== 1756 ഏപ്രിൽ 17-ന് [[തമിഴ്‌നാട്|തമിഴ്‌നാട്ടിലെ]] [[കാങ്കേയം|കാങ്കേയത്തിന്]] സമീപത്തുള്ള [[നാതകടയൂർ|നാതകടയൂരിലെ]] [[മേലപ്പാളയം|മേലപ്പാളയത്തിൽ]] [[വെള്ളാളർ|വെള്ളാളകുലത്തിൽ]] രത്തിനം ശർക്കരൈ മൻറാടിയാറിന്റെയും പെരിയാത്താളിന്റെയും മകനായി ഒടനിലൈ ദേശത്തിന്റെ പാളയക്കോട്ട പട്ടക്കാർ രാജകുടുംബത്തിൽ ജനിച്ചു. തീർത്ഥഗിരി മൻട്രാടിയാർ എന്നാണ് യഥാർത്ഥ പേര്. കുളന്തൈസ്വാമി, കീലേധർ, കുട്ടിസ്വാമി എന്ന സഹോദരന്മാരും മരഗതം എന്ന സഹോദരിയും ചിന്നമലൈയ്ക്ക് ഉണ്ടായിരുന്നു. <ref name="History"/> ബാല്യകാലത്തു തന്നെ കുതിര സവാരിയും അമ്പെയ്ത്തും വാൾപ്പയറ്റും അഭ്യസിച്ചിരുന്നു. കൂടാതെ [[തമിഴ്]], [[ഫ്രഞ്ച്]], [[ഇംഗ്ലീഷ്]] എന്നീ ഭാഷകളും ചിന്നമലൈയ്ക്ക് കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ അറിയാമായിരുന്നു. കറുപ്പു സെർവൈ, വേലപ്പൻ എന്നിവരായിരുന്നു ചിന്നമലൈയുടെ അടുത്ത സുഹൃത്തുക്കൾ. കൊങ്ങു നാട് മേഖലയിൽ താമസിച്ചിരുന്ന മൻറാടിയാർമാരുടെയും പാളയക്കാരരുടെയും കയ്യിൽനിന്നും [[മൈസൂരു|മൈസൂരിന്റെ]] രാജാവായിരുന്ന [[ഹൈദർ അലി]] പിടിച്ചെടുത്ത പണം തിരികെ കൊണ്ടുവന്നതിനായുള്ള ആദരസൂചകമായാണ് ധീരൻ ചിന്നമലൈ എന്ന പേര് ലഭിച്ചത്. പണം തിരികെ പിടിച്ചെടുക്കുന്നതിനിടെ മൈസൂർ രാജാവിവോട് എന്ത് പറയണമെന്ന് സൈനികർ ചോദിച്ചപ്പോൾ "ചെന്നിമലൈയുടെയും ശിവൻമലൈയുടെയും മധ്യത്തുള്ള പ്രദേശത്ത് ജീവിക്കുന്ന ചിന്നമലൈ, പിടിച്ചെടുക്കപ്പെട്ട എല്ലാ സ്വർണവും പണവും തിരികെ കൊണ്ടുപോകുന്നു" എന്ന് പറയാൻ സൈനികരോട് ആവശ്യപ്പെട്ടു. എന്നാൽ, [[ഹൈദർ അലി|ഹൈദർ അലിയുടെ]] മരണത്തെ തുടർന്ന് [[ടിപ്പു സുൽത്താൻ]] ഭരണത്തിന്റെ തലപ്പത്ത് എത്തിയതോടെ ചിന്നമലൈ, ടിപ്പുവുമായി സഖ്യം രൂപീകരിച്ച് [[പാളയക്കാരർ_യുദ്ധങ്ങൾ#ഒന്നാം_പാളയക്കാരർ_യുദ്ധം|ഒന്നാം പാളയക്കാരർ യുദ്ധത്തിലും]], [[പാളയക്കാരർ_യുദ്ധങ്ങൾ#രണ്ടാം_പാളയക്കാരർ_യുദ്ധം|രണ്ടാം പാളയക്കാരർ യുദ്ധത്തിലും]] ബ്രിട്ടീഷ് ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനിയ്ക്കെതിരെ പോരാടുകയുണ്ടായി. ==പാളയക്കാരർ യുദ്ധങ്ങൾ== പാളയക്കാരർ, ബ്രിട്ടീഷ് ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനിയ്ക്കെതിരെ നടത്തിയ യുദ്ധത്തിലെ ഒരു പ്രധാന സൈന്യാധിപനായിരുന്നു ധീരൻ ചിന്നമലൈ. 1801 മുതൽ 1802 വരെ നടന്ന രണ്ടാം പാളയക്കാരർ യുദ്ധത്തിലായിരുന്നു ചിന്നമലൈ പ്രധാനപ്പെട്ട ചുമതല ഏറ്റെടുത്തത്. ഫ്രഞ്ച് സൈനികകേന്ദ്രത്തിൽ നിന്നും [[ടിപ്പു സുൽത്താൻ|ടിപ്പു സുൽത്താനോടൊപ്പം]] ആധുനിക യുദ്ധരീതികളിൽ ചിന്നമലൈ പരിശീലനം നേടിയിരുന്നു. ഈ പരിശീലനങ്ങൾ തുടർന്ന് ചിതേശ്വരത്തും മഴവല്ലിയിലും ശ്രീരംഗപട്ടണത്തും വച്ച് നടന്ന യുദ്ധങ്ങളിൽ ബ്രിട്ടീഷുകാർക്കെതിരെ വിജയിക്കാൻ സഹായകമായിത്തീർന്നു. [[കട്ടബ്ബൊമ്മൻ|കട്ടബ്ബൊമ്മന്റെയും]] ടിപ്പു സുൽത്താന്റെയും മരണത്തിനുശേഷം 1800-ൽ [[കോയമ്പത്തൂർ|കോയമ്പത്തൂരിൽ]] വച്ച് മരതരുടെയും മരുതു പാണ്ടിയരുടെയും സഹായത്തോടെ ബ്രിട്ടീഷുകാരെ ആക്രമിച്ചു. എന്നാൽ കോയമ്പത്തൂരിൽ സ്വന്തം സൈന്യത്തെ വച്ച് യുദ്ധം ചെയ്ത ചിന്നമലൈയെ ബ്രിട്ടീഷുകാർ പ്രതിരോധിച്ചു. ഒടുവിൽ ചിന്നമലൈയുടെ സൈന്യം പരാജയപ്പെട്ടെങ്കിലും അവർ ബ്രിട്ടീഷ് സൈനികരിൽ നിന്നും രക്ഷപ്പെടുകയുണ്ടായി. <ref name="Life"/> തുടർന്ന്, 1801-ൽ കാവേരിയിൽ വച്ചും 1802-ൽ ഓടനിലൈയിൽ വച്ചും 1804-ൽ ആരച്ചല്ലൂരിൽ വച്ചും നടന്ന യുദ്ധങ്ങളിൽ ചിന്നമലൈ ഗറില്ലാ യുദ്ധരീതി പ്രയോജനപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ട് ബ്രിട്ടീഷുകാരെ പരാജയപ്പെടുത്തി. <ref name="History"/> ==മരണം== 1805-ൽ പാചകക്കാരനായിരുന്ന നല്ലപ്പൻ, ചിന്നമലൈയെ ഒറ്റുകൊടുക്കുകയും ചിന്നമലൈയെ ബ്രിട്ടീഷുകാർ തടവിലാക്കുകയും ചെയ്തു. <ref name="Life"/> തുടർന്ന് ബ്രിട്ടീഷ് നിയമങ്ങൾ അനുസരിക്കാനും ചുമത്തപ്പെട്ട പിഴ അടയ്ക്കാനും ചിന്നമലൈ നിർബന്ധിതനായി. എന്നാൽ ഇതിനെ എതിർത്ത ചിന്നമലൈയെ ഒടുവിൽ 1805 ജൂലൈ 31-ന് ആടി പെറുക്കു ദിനത്തിൽ തന്റെ രണ്ട് സഹോദരങ്ങളോടൊപ്പം ശങ്കരഗിരി കോട്ടയിൽ വച്ച് തൂക്കിക്കൊന്നു. <ref name="History"/><ref name="Life">{{cite web|url=http://www.hindu.com/2008/08/02/stories/2008080254520600.htm|title=Chinnamalai, a lesser-known freedom fighter of Kongu soil|work=The Hindu|date=2 August 2008|access-date=2018-08-21|archive-date=2008-09-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20080914020119/http://www.hindu.com/2008/08/02/stories/2008080254520600.htm|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite book|url=https://books.google.co.in/books?id=Tw8nBgAAQBAJ&dq=dheeran+chinnamalai&source=gbs_navlinks_s|title=Rough with the Smooth|author=Ram Govardhan|publisher=Leadstart publishing|year=2001|pages=212|ISBN=9789381115619}}</ref> ==പൈതൃകം== ധീരൻ ചിന്നമലൈയുടെ സ്മരണയ്ക്കായുള്ള പ്രതിമകളും സ്മാരകങ്ങളും [[ചെന്നൈ|ചെന്നൈയിലും]] [[തിരുച്ചിറപ്പള്ളി|തിരുച്ചിറപ്പള്ളിയിലും]] [[ഈറോഡ്|ഈറോഡിലും]] [[ഓടനില|ഓടനിലൈയിലും]] സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നുണ്ട്. <ref name="Times">{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/coimbatore/Memorial-of-Dheeran-Chinnamalai-set-for-a-facelift/articleshow/19607361.cms|title=Memorial of Dheeran Chinnamalai set for face lift|date=18 April 2013|publisher=Times of India}}</ref><ref name="History">{{cite news|url=http://www.hindu.com/2007/07/10/stories/2007071051470300.htm|title=Dheeran Chinnamalai statue to be installed in Odanilai soon|work=The Hindu|date=10 July 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071201093126/http://www.hindu.com/2007/07/10/stories/2007071051470300.htm|archivedate=1 December 2007|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.thehindu.com/news/cities/chennai/government-to-construct-manimandapam-for-sivaji/article7584733.ece|title=Government to construct manimandapam for Sivaji|date=26 August 2015|publisher=The Hindu}}</ref> 2005 ജൂലൈ 31-ന് [[ഇന്ത്യാ പോസ്റ്റ്]], ചിന്നമലൈയ്ക്കുള്ള ആദരസൂചകമായി ഒരു പോസ്റ്റൽ സ്റ്റാമ്പ് പുറത്തിറക്കിയിരുന്നു. <ref>{{cite web|url=http://www.thehindu.com/2005/08/01/stories/2005080113780600.htm|title=Stamp on Dheeran Chinnamalai released|publisher=The Hindu|date=1 August 2005}} {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite web|url=http://postagestamps.gov.in/Stamps2005.aspx|title=Postage Stamps|work=postagestamps.gov.in|access-date=12 September 2015|archive-date=2015-07-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20150710132119/http://postagestamps.gov.in/Stamps2005.aspx|url-status=dead}}</ref> 1997 വരെ [[തമിഴ്നാട് സ്റ്റേറ്റ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ|തമിഴ്നാട് സ്റ്റേറ്റ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷന്റെ]] തിരുച്ചിറപ്പള്ളി ഡിവിഷൻ, ധീരൻ ചിന്നമലൈ ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ എന്നായിരുന്നു അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. <ref>{{Cite book|url=https://books.google.co.in/books?id=8As_ndJ17jcC&pg=PA143&dq=dheeran+chinnamalai&hl=en&sa=X&ved=0CEQQ6AEwCGoVChMIx83VwYvxxwIVjhmOCh2bOwTT#v=onepage&q=dheeran%20chinnamalai&f=false|title=State Transport undertakings|author=P. Jegadish Gandhi|publisher=Deep and Deep|date=1 January 1998|ISBN=9788176290845}}</ref> 1996 വരെ ധീരൻ ചിന്നമലൈ ജില്ല എന്നായിരുന്നു കാരൂർ ജില്ല അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. <ref>{{cite book|url=https://books.google.co.in/books?id=W-XaAAAAMAAJ&q=dheeran+chinnamalai&dq=dheeran+chinnamalai&hl=en&sa=X&ved=0CDUQ6AEwBTgKahUKEwjgv6OOjvHHAhVOW44KHdjZAfM|title=Records of Geological Survey Volume 130, Parts 5-6|year=1997|publisher=Government of India}}</ref><ref>{{cite book|url=https://books.google.co.in/books?id=8IO3AAAAIAAJ&q=dheeran+chinnamalai&dq=dheeran+chinnamalai&hl=en&sa=X&ved=0CEAQ6AEwCDgKahUKEwjgv6OOjvHHAhVOW44KHdjZAfM|title=Dalits in Dravidian land:Frontline reports on Anti-Dalit violence in Tamil Nadu, 1995-2004|author=Viswanathan|publisher=Navayana|year=2005|ISBN=9788189059057}}</ref> ഈറോഡ് മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷന്റെ ആസ്ഥാനം ചിന്നമലൈയുടെ പേരിലാണ് നാമകരണം ചെയ്യപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്. <ref>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/coimbatore/In-memory-of-a-valiant-Kongu-Chieftain/articleshow/12540624.cms|title=In memory of a valiant Kongu Chieftain|date=5 April 2012|publisher=Times of India}}</ref> [[File:Dheeran Chinnamalai memorial.jpg|thumb|''ശങ്കഗിരിയിലെ ധീരൻ ചിന്നമലൈ സ്മാരകം'']] 2012-ൽ തമിഴ്നാട് സംസ്ഥാന സർക്കാർ, ധീരൻ ചിന്നമലൈയുടെ പേരിലുള്ള സ്മാരകം ശങ്കരഗിരിയിൽ സ്ഥാപിച്ചു. ഓടനിലൈയിലെ ചിന്നമലൈയുടെ ജന്മസ്ഥലത്തിനു സമീപത്തും ഒരു സ്മാരകം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നുണ്ട്. എല്ലാ വർഷവും ചിന്നമലൈയുടെ ചരമദിനത്തോടനുബന്ധിച്ച് ഈ സ്മാരകത്തിൽ വച്ച് അനുസ്മരണ പരിപാടികൾ സംഘടിപ്പിക്കാറുണ്ട്. കൊങ്ങുനാട് രാജാവായിരുന്ന ധീരൻ ചിന്നമലൈയെയാണ് [[കൊങ്ങ് വെള്ളാളർ|കൊങ്ങു വെള്ളാളർ]] എന്ന സമുദായം അവരുടെ കുടുംബ ദൈവമായി ആരാധിച്ചു വരുന്നത്. ==അവലംബം== {{Reflist|3}} {{Commons}} [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യസമരസേനാനികൾ]] [[വർഗ്ഗം:1756-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1805-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഏപ്രിൽ 17-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂലൈ 31-ന് മരിച്ചവർ]] fv9amyyaxhrgymdms0a50bm9to7tvgk 0 446065 4671611 4654989 2026-09-29T07:59:25Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671611 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Felix Mendelssohn}} [[File:Mendelssohn Bartholdy.jpg|thumb|alt=| Portrait of Mendelssohn by the English [[miniaturist]] [[James Warren Childe]], 1839]] '''ഫെലിക്സ് മെൻഡൽസോൺ'''{{refn|The overwhelming majority of printed sources in English (e.g. see sources in references, and listings of recordings at [[Amazon.com]] and elsewhere), use the form "Mendelssohn" and not "Mendelssohn Bartholdy". ''The [[Grove Dictionary of Music and Musicians]]'' gives "(Jakob Ludwig) Felix Mendelssohn(-Bartholdy)" (note the parentheses) as the entry title, with "Mendelssohn" used in the body text. In German and some other languages the surname "Mendelssohn Bartholdy" (sometimes hyphenated) is generally used.|group=n}} എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന '''ജേക്കബ് ലുഡ്വിഗ് ഫെലിക്സ് മെൻഡൽസോൺ ബർതോൽഡി''' {{refn|{{IPA-de|ˈjaːkɔp ˈluːtvɪç ˈfeːlɪks ˈmɛndl̩szoːn baʁˈtɔldi|lang}}|group=n}} (3 ഫെബ്രുവരി 1809 - 4 നവംബർ 1847) ആദ്യകാല റൊമാന്റിക് കാലഘട്ടത്തിലൂടെ കടന്നുപോയ ഒരു [[ജർമ്മൻ]] സംഗീതജ്ഞനും, പിയാനിസ്റ്റും, ഓർഗാനിസ്റ്റും, ആയിരുന്നു. സിംഫണികളും, സംഗീതകച്ചേരികൾ, ഓറട്ടോറിയോസ്, പിയാനോ മ്യൂസിക്, ചേമ്പർ സംഗീതം എന്നിവ മെൻഡൽസൊൻറെ കലാസൃഷ്ടികളിൽപ്പെടുന്നു. [[A Midsummer Night's Dream (Mendelssohn)|എ മിഡ്സമ്മർ നൈറ്റ് ഡ്രീം (മെന്ടൽസോൺ)]], [[ഇറ്റാലിയൻ സിംഫണി]], [[Scottish Symphony|സ്കോട്ടിഷ് സിംഫണി]], [[The Hebrides (overture)|ദ ഹെബ്രൈഡ്സ്]], [[Violin Concerto|വയലിൻ കൻസെർട്ടോ]], [[Octet (Mendelssohn)|സ്ട്രിംഗ് ഒക്ടെറ്റ്]] തുടങ്ങിയ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രശസ്ത കൃതികളിൽ കവിതകളും നിമിഷ സംഗീതവും ഉൾപ്പെടുന്നു. [[Songs Without Words|സോങ്സ് വിത്തൗട്ട് വേർഡ്സ്]] അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഏറ്റവും പ്രശസ്ത സോളോ [[പിയാനോ]] കോമ്പോസിഷനാണ്. ==അവലംബം == '''Notes''' {{Reflist|group=n}} ==ഉറവിടങ്ങൾ== {{Refbegin|colwidth=24em}} * {{cite book|ref=harv|last=Barenboim|first=Lev Aronovich|title=Anton Grigorevich Rubinstein|edition=2 vols.|location=Leningrad|publisher=State Musical Publishing House|year=1962|oclc=16655013|language=ru}} * {{cite book|ref=harv|last=Barr|first=John|title= The Officina Bodoni, Montagnola, Verona: Books Printed By Giovanni Mardersteig on the Hand Press, 1923-1977|url=https://archive.org/details/officinabodonimo0000barr|location=London|publisher=The British Library|year=1978|isbn=0-7141-0398-5}} * {{cite book|ref=harv|last=Bennett|first=J. R. Sterndale|title=The Life of Sterndale Bennett|url=https://archive.org/details/lifeofwilliamste00benniala|location=Cambridge|publisher=Cambridge University Press|year=1907|isbn=|oclc=59807054}} * {{cite journal|ref=harv|last1=Biddlecombe |first1=George |last2= |first2= |date=2013 |title=Secret Letters and a Missing Memorandum: New Light on the Personal Relationship between Felix Mendelssohn and Jenny Lind |url= |journal=Journal of the Royal Musical Association |volume=138 |issue=1 |pages=47–83 |doi= |access-date= }} * {{cite book|ref=harv|last=Brown|first=Clive|title=A Portrait of Mendelssohn|url=https://archive.org/details/portraitofmendel00cliv|location=New Haven and London|publisher=Yale University Press|year=2003|isbn=978-0-300-09539-5}} * {{cite book|ref=harv|last=Chorley|first=Henry|title=Thirty Years' Musical Recollections|url=https://archive.org/details/thirtyyearsmusic00chor|location=New York|publisher=Vienna House|year=1972|isbn=0-8443-0026-8}} Edited by [[Ernest Newman]]. * {{cite book|ref=harv|last=Conway|first=David|editor-last=Massil|editor-first=Stephen|title=The Jewish Year Book 2009|publisher=Valentine and Mitchell |date=2009|pages=|chapter="Short, Dark and Jewish-Looking": Felix Mendelssohn in Britain|url=https://ucl.academia.edu/DavidConway/Papers/81528/Short_Dark_and_Jewish-Looking_Felix_Mendelssohn_in_Britain|access-date=December 2, 2017 |isbn=978-0-85303-890-0}} * {{cite book|ref=harv|last=Conway|first=David|title=Jewry in Music: Entry to the Profession from the Enlightenment to Richard Wagner|location=Cambridge|publisher=Cambridge University Press|year=2012|edition= |isbn=978-1-107-01538-8}} * {{cite book|ref=harv|last=Devrient|first=Eduard|title=My Recollections of Felix Mendelssohn-Bartholdy|location=London|publisher=Richard Bentley|year=1869|edition= |oclc=251991611}} Translated by N. MacFarren. * {{cite book|ref=harv|last=Duggan|first=Audrey|title=A Sense of Occasion: Mendelssohn in Birmingham 1846|location=Studley|publisher=Brewin Books|language=|year=1998|edition= |isbn=1858581273}} * {{cite book|ref=harv|last=Eatock|first=Colin|title=Mendelssohn and Victorian England|location=Farnham, Surrey|publisher=Ashgate|year=2009|isbn=978-0-7546-6652-3}} * {{cite book|ref=harv|last=Emmett|first=William|title=The national and religious song reader|location=New York|publisher=Haworth Press|year=1996|isbn=978-0-7890-0099-6}} * {{Cite ODNB|ref=harv|id=2131|title=Bennett, Sir William Sterndale (1816–1875)|last=Firman|first=Rosemary|year=2004}} * {{cite book|ref=harv|last1=Garratt |first1=James |year=2004 |chapter=Mendelssohn and the Rise of Musical Historicism |editor1-last=Mercer-Taylor |editor1-first=Peter |title= The Cambridge Companion to Mendelssohn|url=https://archive.org/details/cambridgecompani00pete|location=Cambridge |publisher=Cambridge University Press |publication-date=2004 |pages=[https://archive.org/details/cambridgecompani00pete/page/55 55]–70|isbn=9780521533423 }} * Articles in [[Grove Music Online]] {{subscription}}: ** {{cite encyclopedia|last = Todd|first = R. Larry| editor = Deane Root | encyclopedia = Grove Music Online | title = Mendelssohn, Felix| url = https://doi.org/10.1093/gmo/9781561592630.article.51795| accessdate =14 January 2017 | edition = | publisher=Oxford University Press | id = }} ** {{cite encyclopedia|last = Temperley|first = Nicholas| editor = Deane Root | encyclopedia = Grove Music Online | title = Overture | url = https://doi.org/10.1093/gmo/9781561592630.article.20616| accessdate =14 January 2017 | edition = | publisher=Oxford University Press | id = }} ** {{cite encyclopedia|last = Daverio|first = John|author2=Eric Sams | editor = Deane Root | encyclopedia = Grove Music Online | title = Schumann, Robert| url =https://doi.org/10.1093/gmo/9781561592630.article.40704| accessdate =14 January 2017 |edition = | publisher=Oxford University Press | id = }} * {{cite book|ref=harv|last1=Hansen|first1=Jörg|last2=Vogt|first2=Gerald|title="Blut und Geist": Bach, Mendelssohn und ihre Musik im Dritten Reich|location=Eisenach|publisher=Bachhaus Eisenach|year=2009|edition=|isbn=978-3932257063}} * {{cite book|ref=harv|last=Hensel|first=Sebastian|title=The Mendelssohn Family|location=London|publisher=Sampson Low and Co.|year=1884|edition=4th revised|oclc=655604542}} 2 volumes. Edited by Felix's nephew, an important collection of letters and documents about the family. * {{cite book|ref=harv|last=Hiller|first=Ferdinand|title=Mendelssohn: Letters and Recollections|url=https://archive.org/details/cu31924022361020|location=London|publisher=MacMillan and Co.|year=1874|oclc=1019332582}} Translated by M.E. von Glehn. * {{cite book|ref=harv|last=Locke|first=Ralph P.|title=Music, Musicians and the Saint-Simonians|url=https://archive.org/details/musicmusicianssa0000lock|location=Chicago and London|publisher=University of Chicago Press|year=1986|edition=|isbn=9780226489025}} * {{cite book|ref=harv|last=Mellers|first=Wilfrid|title=Romanticism and the Twentieth Century|location=London|year=1957|edition=|oclc=869299807}} * {{cite book|last=Mendelssohn|first=Felix|title=Letters of Felix Mendelssohn to Ignaz and Charlotte Moscheles|url=https://archive.org/details/lettersfelixmen00moscgoog|location=London and Boston|year=1888|oclc=61618461}} Edited by F. Moscheles * {{cite book|ref=harv|last=Mendelssohn|first=Felix|title=Felix Mendelssohn, A Life in Letters|url=https://archive.org/details/felixmendelssohn00mend_0|location=New York|year=1986|isbn=0-88064-060-X}} Edited by R. Elvers, translated by C. Tomlinson. * {{cite book|ref=harv|last=Mercer-Taylor|first=Peter|title=The Life of Mendelssohn|url=https://archive.org/details/lifeofmendelssoh0000merc|location=Cambridge|publisher=Cambridge University Press|year=2000|isbn=0-521-63972-7}} * {{cite book|last=Mercer-Taylor|first=Peter (editor)|title=The Cambridge Companion to Mendelssohn|url=https://archive.org/details/cambridgecompani00pete|series=[[Cambridge Companions to Music]]|location=Cambridge|publisher=Cambridge University Press|year=2004|isbn=0-521-53342-2}} * {{cite book|ref=harv|last=Moscheles|first=Charlotte|title=Life of Moscheles, with selections from his Diaries and Correspondence|url=https://archive.org/details/lifeofmoschelesw02mosc|location=London|publisher=Hirst and Blackett|year=1873|oclc=185148728}} * {{cite book|ref=harv|last=Nietzsche|first=Friedrich|title=Beyond Good and Evil|year=2002|isbn=0-521-77078-5|location=Cambridge|publisher=Cambridge University Press}} Translated by Rolf-Peter Horstmann and Judith Norman. * {{cite book|ref=harv|last=Rosen|first=Charles|title=The Romantic Generation|url=https://archive.org/details/romanticgenerati0000rose|location=Harvard|year=1995|isbn=0-674-77933-9}} * {{cite journal|ref=harv|last1=Sanders|first1=L. G.D.|last2= |first2= |date=1956 |title=Jenny Lind, Sullivan and the Mendelssohn Scholarship|url= |journal=Musical Times|volume=97|issue=1363 |pages=466-467 |doi= |access-date= }} * {{cite book|ref=harv|last=Schoeps|first=Julius S.|title=Das Erbe der Mendelssohns|url=https://archive.org/details/daserbedermendel0000scho|location=Frankfurt|publisher=S. Fischer Verlag|year=2009|edition= |isbn=978-3-10-073606-2|language=de}} * {{Cite book|ref=harv|last=Smith|first=Ronald|title=Alkan: The man, the music|place=London|publisher=Kahn & Averill|year=2000|isbn=1-871082-73-0}} * {{cite book|ref=harv|last1=Spitta|first1=Philipp |year=1972 |chapter=|translator1-last=Bell|translator1-first=Clara |translator2-last=Fuller-Maitland|translator2-first=J. A. |title= Johann Sebastian Bach (3 vols.)|location=New York |publisher=Dover Books |publication-date=1972 |pages=|isbn= 9780486274126}} * {{cite book|ref=harv|last1=Stanley|first1=Glenn |year=2004 |chapter=The music for keyboard|editor1-last=Mercer-Taylor |editor1-first=Peter |title= The Cambridge Companion to Mendelssohn|url=https://archive.org/details/cambridgecompani00pete|location=Cambridge |publisher=Cambridge University Press |publication-date=2004 |pages=[https://archive.org/details/cambridgecompani00pete/page/189 189]–205|isbn=9780521533423}} * {{cite book|ref=harv|last=Steinberg|first=Michael|title=The Concerto: A Listener's Guide|url=https://archive.org/details/concertolistener00stei|location=Oxford|publisher=Oxford University Press|year=1998|isbn=9780198026341}} * {{cite journal|ref=harv|last1=Sterndale Bennett|first1=R. |last2= |first2= |date=1955 |title=The Death of Mendelssohn|url= |journal=Music and Letters|volume=36|issue=4 |pages= |doi= |access-date= }} * {{cite book|ref=harv|last=Taruskin|first=Richard|title=The Oxford History of Western Music. 3: Music in the Nineteenth Century|location=Oxford|publisher=Oxford University Press|year=2010|isbn=978-019-538483-3}} * {{cite book|ref=harv|last=Todd|first=R. Larry (editor)|title=Mendelssohn and his World|url=https://archive.org/details/mendelssohnhiswo0000unse|location=Princeton|year=1991|isbn=0-691-02715-3}} * {{cite book|ref=harv|last=Todd|first=R. Larry|title=Mendelssohn&nbsp;– A Life in Music|url=https://archive.org/details/mendelssohnlifei0000todd|location=Oxford; New York|publisher=Oxford University Press|year=2003|isbn=0-19-511043-9}} * {{cite book|ref=harv|last=Todd|first=R. Larry|title=Mendelssohn Essays|location=New York and London|publisher=Routledge Taylor and Francis Group|year=2007|isbn= 978-041-597814-9}} * {{cite book|ref=harv|last1=Vitercik|first1=Greg|year=2004|chapter=Mendelssohn as Progressive |editor1-last=Mercer-Taylor |editor1-first=Peter |title= The Cambridge Companion to Mendelssohn|url=https://archive.org/details/cambridgecompani00pete|location=Cambridge |publisher=Cambridge University Press |publication-date=2004 |pages=[https://archive.org/details/cambridgecompani00pete/page/71 71]–88|isbn=9780521533423}} * {{cite book|ref=harv|last=Wagner|first=Richard|title=My Life|location=New York|publisher=Da Capo|year=1992|isbn=0-306-80481-6}} Translated by Andrew Grey. * {{cite book|ref=harv|last=Wagner|first=Richard|title=Judaism in Music and Other Essays|url=https://archive.org/details/judaisminmusicot0000wagn|location=Lincoln, NE; London|publisher=University of Nebraska Press|year=1995|isbn=978-0-8032-9766-1}} Translated by W. Ashton Ellis. * {{cite book|ref=harv|last=Werner|first=Eric|title=Mendelssohn, A New Image of the Composer and his Age|url=https://archive.org/details/mendelssohnnewim0000wern|location=New York; London|publisher=Free Press of Glencoe|year=1963|oclc=479241019}} * {{cite book|ref=harv|last1=Youens|first1=Susan |year=2004 |chapter=Mendelssohn's songs|editor1-last=Mercer-Taylor |editor1-first=Peter |title= The Cambridge Companion to Mendelssohn|url=https://archive.org/details/cambridgecompani00pete|location=Cambridge |publisher=Cambridge University Press |publication-date=2004 |pages=[https://archive.org/details/cambridgecompani00pete/page/189 189]–205|isbn=9780521533423 }} {{refend}} == കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക് == There are numerous published editions and selections of Mendelssohn's letters. The main collections of Mendelssohn's original musical autographs and letters are to be found in the [[Bodleian Library]], Oxford University, the [[New York Public Library]], and the [[Berlin State Library|Staatsbibliothek]] in Berlin. The autographs of his [https://web.archive.org/web/20170322203321/https://library.leeds.ac.uk/special-collections-explore/8801 letters to Moscheles] are in Special Collections at [[Brotherton Library]], [[University of Leeds]]. == ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ == {{Commons category}} {{Wikiquote}} {{Wikisource author}} ===Texts=== * {{Gutenberg author | id=Mendelssohn,+Felix | name=Felix Mendelssohn}}, {{Gutenberg author | id=Mendelssohn-Bartholdy,+Felix | name=Felix Mendelssohn-Bartholdy}} (Both these relate to Felix Mendelssohn, but the Gutenberg system lists him under both names). * {{Internet Archive author |sname=Felix Mendelssohn}} * {{Musopen|felix-mendelssohn}} * [http://www.saw-leipzig.de/forschung/projekte/leipziger-ausgabe-der-werke-von-felix-mendelssohn-bartholdy ''Leipzig Edition of the Works by Felix Mendelssohn Bartholdy''] edited by the Sächsische Akademie der Wissenschaften zu Leipzig {{In lang|de}} Information about the ongoing complete edition. * [http://www.lieder.net/lieder/get_settings.html?ComposerId=5034 Texts and translations of vocal music by Mendelssohn] at [http://www.lieder.net The LiederNet Archive] * [http://www.uni-leipzig.de/~musik/web/index.php?main=institut&sub=briefausgabe Complete Edition: Leipzig Edition of the Letters of Felix Mendelssohn Bartholdy] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120326022138/http://www.uni-leipzig.de/~musik/web/index.php?main=institut&sub=briefausgabe |date=2012-03-26 }} {{In lang|de}} Information about the ongoing complete edition. * [http://themendelssohnproject.org/ The Mendelssohn Project] A project with the objective of "recording of the complete published and unpublished works of Felix and Fanny Mendelssohn" * [http://www.library.yale.edu/musiclib/exhibits/mendelssohn/mendelssohn.htm A Renaissance Man Among the Romantics: Felix Mendelssohn at 200] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130201064436/http://www.library.yale.edu/musiclib/exhibits/mendelssohn/mendelssohn.htm |date=2013-02-01 }} A virtual exhibit of Mendelssohn manuscripts and early editions held at the Irving S. Gilmore Music Library, Yale University *{{BBC composer page|mendelssohn|Mendelssohn}} *[http://www.mendelssohninscotland.com Mendelssohn in Scotland] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210504062652/http://www.mendelssohninscotland.com/ |date=2021-05-04 }} * [https://archive.org/stream/charlesaucheste02shepgoog/charlesaucheste02shepgoog_djvu.txt Full text of ''Charles Auchester'' by Elizabeth Sheppard (1891 edition)] (her novel with a hero based on Mendelssohn) * Archival material at [https://web.archive.org/web/20180128074638/https://library.leeds.ac.uk/special-collections-explore/439889 Leeds University Library] === റെക്കോർഡിങ്ങുകൾ === ''See articles on individual works for links to recordings'' === സംഗീത സ്കോറുകൾ === * {{IMSLP|id=Mendelssohn, Felix}} * {{MutopiaComposer|id=Mendelssohn-BartholdyF}} * {{ChoralWiki}} * [http://www.digital-collections.de/index.html?c=autoren_index&l=en&ab=Mendelssohn+Bartholdy%2C+Felix Mendelssohn Bartholdy] {{Felix Mendelssohn}} {{Mendelssohn family}} {{Gewandhausorchester conductors}} {{Romanticism}} {{Portal bar|Classical music|Biography}}. [[വർഗ്ഗം:1809-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1847-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജർമ്മൻ സംഗീതജ്ഞർ]] 38rc11xu10jxrxa4yhod9hzvxep0xea 0 446296 4671414 4597802 2026-09-28T13:26:15Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671414 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Tyavarekoppa Lion and Tiger Safari}} {{Infobox zoo |zoo_name= Tyavarekoppa Lion and Tiger Safari |logo= |logo_width= |logo_caption= |image= |image_width= |image_caption=Sign at the safari, featuring both the tiger and lion. |image2= |image2_width= |image2_caption= |date_opened=1988 |date_closed= |location= |area={{Convert|620|acre}} |coordinates= |num_animals= |members= |exhibits=[[Lion]], [[tiger]], [[leopard]], [[sloth bear]], [[Indian jackal]], [[deer]], [[crocodile]], [[Pythonidae|python]], and [[bird]]s. |website= }} [[ഇന്ത്യ]]യിലെ [[കർണാടക]] സംസ്ഥാനത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന '''ത്യാവറെക്കോപ്പ ലയൺ ആൻഡ് ടൈഗർ സഫാരി'''<ref name="tya">{{cite newspaper|url=http://www.hindu.com/2006/03/03/stories/2006030303600400.htm|newspaper=The Hindu|date=2006-03-03|title=Four tigers maul man to death in enclosure|accessdate=2008-04-05|archive-date=2006-09-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20060913235825/http://www.hindu.com/2006/03/03/stories/2006030303600400.htm|url-status=dead}}</ref> [[Shimoga|ഷിമോഗയിൽ]] നിന്ന് 10.0 കിലോമീറ്ററും (6.2 മൈൽ), ബാംഗ്ലൂരിൽ നിന്ന് 275.0 കിലോമീറ്ററും (170.9 മൈൽ) അകലെയായി 250 ഹെക്ടർ (2.5 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ) വിസ്തീർണ്ണത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. [[ബാംഗ്ലൂർ|ബാംഗ്ലൂരിനടുത്തുള്ള]] [[ബന്നാർഘട്ട ദേശീയോദ്യാനം|ബന്നാർഗട്ട നാഷണൽ പാർക്കിനുശേഷം]] 1988-ൽ ആരംഭിച്ച കർണാടകത്തിലെ രണ്ടാമത്തെ [[സഫാരി പാർക്ക്]] ആണിത്. പേര് സൂചിപ്പിച്ചിരുന്നില്ലെങ്കിലും സിംഹവും കടുവയുമാണ് ഇവിടെയുള്ള മൃഗങ്ങൾ. <ref name="call">{{cite news|title=Call of the wild|url=http://www.deccanherald.com/content/71283/call-wild.html|accessdate=24 June 2016|newspaper=Deccan Herald|date=24 May 2010}}</ref> == ജീവജാലം == '''ഫെലിഡേ''' [[File:Asiaticlion Tyavarekoppa 13.jpg|thumb|left|An [[Asiatic lion]] in Tyavarekoppa.]] [[ഏഷ്യൻ സിംഹം]], [[ബംഗാൾ കടുവ]]കൾ, ഇന്ത്യൻ [[പുള്ളിപ്പുലി]] എന്നിവ പ്രത്യേക അറകളിൽ ഇവിടെ സൂക്ഷിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അവയെ ഒരു ഗൈഡിന്റെ നിർദ്ദേശിത സഫാരി വാഹനങ്ങൾ വഴിയാണ് കാണുക.<ref name=hindu1>{{cite news|title=Separate enclosures opened for lion, tiger at Tyavarekoppa|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-karnataka/separate-enclosures-opened-forlion-tiger-at-tyavarekoppa/article2152769.ece|accessdate=24 June 2016||newspaper=The Hindu|date=2 July 2011}}</ref> താരതമ്യേന അപൂർവമായ [[black panther|കറുത്ത പാന്തർ]] 2012-ൽ ഇവിടെ ജനിച്ചു. കൂട്ടിലിട്ടിരിക്കുന്ന ഇവയെ പൊതു കാഴ്ചയ്ക്ക് ലഭ്യമാണ്.<ref name=DeccanHerald2012>{{cite news|title=Panther out for public view at Tyavarekoppa|url=http://www.deccanherald.com/content/290154/panther-public-view-tyavarekoppa.html|accessdate=20 June 2016|newspaper=Deccan Herald | location=Bangalore|date=5 November 2012}}</ref> 2005- ൽ ഒരു പെൺ[[കടുവ]] കുഞ്ഞുങ്ങൾക്ക് ജന്മം നൽകി. <ref name=hindu2>{{cite news|title=Tigress gives birth to three cubs at Tyavarekoppa|url=http://www.thehindu.com/2005/12/08/stories/2005120804360300.htm|accessdate=24 June 2016|newspaper=The Hindu|date=8 December 2005}} {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>2006 മാർച്ച് 2 ന് [[ഇരുമ്പ്]] കവാടങ്ങൾ അറ്റകുറ്റപ്പണികൾ ചെയ്തുകൊണ്ടിരുന്നതിനിടയിൽ വീണുപോയപ്പോൾ നാല് കടുവകൾ ഒരു സാധാരണ തൊഴിലാളിയെ കൊന്നു . <ref name=tya/> അടുത്തുള്ള ഗ്രാമങ്ങളിലേക്കു അലഞ്ഞു തിരിഞ്ഞിരുന്ന ഒരു പെൺകടുവയെ പിടിച്ചെടുത്ത് ഈ സഫാരിയിൽ സൂക്ഷിക്കുകയായിരുന്നു.<ref name=hindu3>{{cite news|title=Tigress moved to Tyavarekoppa safari|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-karnataka/tigress-moved-to-tyavarekoppa-safari/article585806.ece|accessdate=24 June 2016|newspaper=The Hindu|date=21 August 2010}} {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == പക്ഷികൾ == [[File:Tyavarekoppa7.jpg|thumb|left|An [[Indian peafowl]].]] 11 വ്യത്യസ്ത ഇനം പക്ഷികൾ പ്രദർശനത്തിനായി കൂടുകളിൽ കൂടിച്ചേർത്തു വെളുത്ത [[ഫെസെന്റ്]], [[Silver pheasant|സിൽവർ ഫെസെന്റ്]], [[ചുവന്ന കാട്ടുകോഴി]], [[ലൗവ് ബേർഡ്സ്]] എന്നിവയെല്ലാം ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു <ref name="NIE2012">{{cite news |title=Exotic birds brighten Tyavarekoppa Safari |url=http://www.newindianexpress.com/states/karnataka/article375463.ece |accessdate=24 June 2016 |newspaper=The Indian Express |date=9 April 2012 }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ചിത്രശാല== <gallery class="tiled" caption="Photos of Tyavarekoppa" widths="80px" > File:Tyavarekoppa1.jpg|Eye of the Asiatic lion. File:BengalTiger Tyavarekoppa 10.jpg|[[Bengal tiger]]s playing in Tyavarekoppa. File:Tyavarekoppa2.jpg File:Tyavarekoppa3.jpg File:Tyavarekoppa4.jpg File:Tyavarekoppa5.jpg File:Tyavarekoppa6.jpg|[[Deer]]. File:Tyavarekoppa8.jpg File:IndianPeafowl Tyavarekoppa 05.jpg|Indian peafowl. </gallery> == ഇതും കാണുക == * [[Bangalore Division]] * [[Bayalu Seeme]] * [[Konkan]] * [[Tiger versus lion]] * [[Western Ghats]] * [[Wildlife of India]] ==കുറിപ്പുകൾ== {{commonscat}} {{reflist}} {{coord missing|Karnataka}} [[വർഗ്ഗം:1988-ൽ ഇന്ത്യയിൽ സ്ഥാപിതമായത്]] [[വർഗ്ഗം:സഫാരി പാർക്കുകൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ കടുവ സംരക്ഷിത പ്രദേശങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കർണാടകത്തിലെ വന്യജീവിസങ്കേതങ്ങൾ]] ku891bvb98hn3j31rgms7bjntegwz9h 10 460870 4671508 3011160 2026-09-28T21:01:33Z CommonsDelinker 756 "Quran2.png" നീക്കം ചെയ്യുന്നു, [[c:User:ChemSim|ChemSim]] എന്ന കാര്യനിർവ്വാഹകൻ അത് കോമൺസിൽ നിന്നും നീക്കം ചെയ്തിരിക്കുന്നു. കാരണം: per [[:c:Commons:Deletion requests/Files uploaded by Ibrahim ebi|]]. 4671508 wikitext text/x-wiki {{Sidebar with collapsible lists | name = Quran | bodyclass = hlist | basestyle = background:lavender; | titlestyle = background:none;font-size:130%;white-space:nowrap;padding-bottom:0; | title = [[Quran]] | imagestyle = padding:0 0.1em 0.4em; | image = | headingstyle = font-size:130%;white-space:nowrap;border-bottom:5px solid #efefef; | contentstyle = padding:0.2em 0; | listtitlestyle = background:lavender;padding-top:0.15em;text-align:center; | liststyle = padding:0.4em 0.1em 0.2em; | expanded = {{{expanded|{{{1|}}}}}} <!---------------------------------------------------------> | list1name = text | list1title = Text | list1 = * [[Surah|Chapter]] ** [[List of surahs in the Quran|List]] ** [[Meccan surah|Meccan]] ** [[Medinan surah|Medinan]] * [[Ayah|Verse]] * [[Juz'|Section]] * ''[[Muqattaʿat |Muqatta'at]]'' <!---------------------------------------------------------> | list2name = content | list2title = Content | list2 = <!--Alphabetical by linkname:--> *[[Animals in Islam#Qur'an|Animals]] *[[Islamic eschatology|Eschatology]] *[[Women in the Quran|Female figures]] *[[God in Islam|God]] *[[Biblical and Quranic narratives|Legends]] *[[Quran and miracles|Miracles]] *[[Quranic parables|Parables]] *<br/>[[Prophets and messengers in Islam|Prophets]] *[[Islam and science#Scientific topics in the Qur'an and Hadith|Science]] <!---------------------------------------------------------> | list3name = reading | list3title = [[Quran reading|Reading]] | list3 = <!--Alphabetical by linkname:--> *[[Tajwid|Elocution]] *[[Hafiz (Quran)|Memorized]] *[[Qāriʾ|Reciter]] *<br/>[[Qira'at|School]] *[[Tarteel|Speed]] *[[Ahruf|Style]] <!---------------------------------------------------------> | list4name = translation | list4title = [[Quran translations|Translations]] | list4 = *[[List of translations of the Quran|List]] *[[English translations of the Quran|English translations]] *[[Ahmadiyya translations of the Quran|by Ahmadis]] <!---------------------------------------------------------> | list5name = history | list5title = [[History of the Quran|History]] | list5 = *[[Samarkand Kufic Quran]] *[[Sana'a manuscript]] *[[Topkapi manuscript]] *[[Birmingham Quran manuscript|Birmingham manuscript]] <!---------------------------------------------------------> | list6name = exegesis | list6title = [[Tafsir|Exegesis]] | list6 = <!--Alphabetical by linkname:--> *[[Naskh (tafsir)|Abrogation]] *[[Biblical and Quranic narratives|Biblical narratives]] *[[Esoteric interpretation of the Quran|Esoteric interpretation]] *[[Quranic hermeneutics|Hermeneutics]] *{{longitem|style=line-height:1.1em;|[[List of people related to Quranic verses|Persons related to verses]]}} ** [[List of characters and names mentioned in the Quran|mentioned by name]] *[[Asbab al-nuzul|Revelation]] <!---------------------------------------------------------> | list7name = related | list7title = Related | list7 = <!--Alphabetical by linkname:--> *[[Quranic createdness|Createdness]] *[[Criticism of the Quran|Criticism]] *[[I'jaz|Inimitability]] *[[Quranic infallibility|Infallibility]] *[[Hadith of the Quran and Sunnah|Quran and tradition]] *[[Quranism]] *[[Shia view of the Quran|Shi’a view]] <!---------------------------------------------------------> | belowstyle = border:0; | below = * [[:Category:Quran|Category]] * [[Portal:Islam|Islam portal]] * [[Book:Quran|Wikipedia book]] | navbarstyle = padding-top:0; }}<noinclude> {{documentation}} <!-- place category links and usage notes on the /doc sub-page, not here --> </noinclude> 9l7g0ftqe5ilzpl6yrq6ekw7n67n1b2 0 464602 4671518 4100128 2026-09-28T23:30:12Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671518 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Pantula Rama}} {{Infobox musical artist | name = ഡോ. പന്തുള രമ | image =Pantula Rama Classical Musician.jpg | caption = ഡോ. പന്തുള രമ | background = solo_singer | origin = [[India|ഇന്ത്യക്കാരി]] | instrument = [[Violin|വയലിൻ]], [[Viola|വയോല]] |years_active = 1983 - മുതൽ | genre = [[Carnatic Music|കർണ്ണാടകസംഗീതം]], [[Hindustani Music|ഹിന്ദുസ്ഥാനിസ്സംഗീതം]] | occupation = [[Vocal|വായ്പ്പാട്ട്]], [[Violin|വയലിൻ വാദക]] |label = Charsur digital Station, Kalavardhini, Sasivadana, Manipravalam |website = www.pantularama.com<ref>{{cite web |url=http://www.pantularama.com/ |title=Pantula Rama |publisher=Pantula Rama |date= |accessdate=2016-12-01 |archive-date=2016-12-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161201215158/http://www.pantularama.com/ |url-status=dead }}</ref> }} ഒരു [[Carnatic Music|കർണ്ണാടക സംഗീതജ്ഞയാണ്]] '''ഡോ. പന്തുള രമ (Dr. Pantula Rama)'''.<ref>{{cite web |url=http://www.hindu.com/thehindu/fr/2003/08/29/stories/2003082901520400.htm |title=The Saint's genius highlighted |newspaper=The Hindu |date=2003-08-29 |accessdate=2016-12-01 |archive-date=2012-02-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120211131652/http://www.hindu.com/thehindu/fr/2003/08/29/stories/2003082901520400.htm |url-status=dead }}</ref> ==ആദ്യകാലജീവിതം== സംഗീതപാരമ്പര്യമുള്ള ഒരു കുടുംബത്തിലാണ് പന്തുള രമ ജനിച്ചത്. [[All India Radio|ആകാശവാണിയിൽ]] നിന്നും എഞ്ചിനീയറായി വിരമിച്ച വയലിനിസ്റ്റായിരുന്നു പിതാവ് [[Pantula Gopala Rao|പന്തുള ഗോപാലറാവു]]. അമ്മ [[Pantula Padmavathi|പന്തുള പദ്മാവതി]] ഒരു [[veena|വീണാവിദുഷിയും]] ആയിരുന്നു. ന്യൂഡൽഹിയിലെ [[Gyan Publishers|ഗ്യാൻ പബ്ലീഷേഴ്‌സ്]] പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ''A study of the shaping of an ideal musician through saadhana'' എന്ന തീസീസിന് പന്തുള രമയ്ക്ക് [[Andhra University|ആന്ധ്രാ സർവ്വകലാശാലയിൽ]] നിന്നും [[Ph.D.|ഗവേഷണബിരുദം]] ലഭിച്ചു.<ref>{{cite web|url=http://www.hindu.com/fr/2008/09/26/stories/2008092650100200.htm |title=Archive News |newspaper=The Hindu |date= |accessdate=2016-12-01}}</ref> സംഗീതത്തിൽ BA യ്ക്കും MA യ്ക്കും ആന്ധ്ര സർവ്വകലാശാലയിൽ നിന്നും സ്വർണ്ണമെഡലുകൾ ലഭിച്ച രമ രണ്ടുതവണയും സർവ്വകലാശാലയിൽ ഒന്നാമത് എത്തിയിരുന്നു. സ്വപിതാവിന്റെ അടുത്തുനിന്നും സംഗീതം പതിച്ചുതുടങ്ങിയ രമ ഉപരിപഠനം [[Sangeeta Kalasagara Ivaturi Vijayeswara Rao|സംഗീതകലാസാഗര ഇവതൂരി വിജയേശ്വര റാവുവിന്റെ]] കീഴിലാണ് ചെയ്തത്. ഒരു ഒന്നാം നിര ഗായിക എന്നതിലുപരി രമ ആകാശവാണിയിൽ വയലിനിലും വയോലയിലും ഗ്രേഡുള്ള കലാകാരിയാണ്. പലസാമൂഹിക - മനുഷ്യോപകാരപ്രവർത്തനങ്ങൾക്കും ധനശേഖരണത്തിനായും പരിപാടികൾ നടത്താറുണ്ട്. ==സംഗീതജീവിതം== എട്ടു വയസ്സുള്ളപ്പോൾ മുതൽ പന്തുള രമ സംഗീതം അവതരിപ്പിച്ചുവരുന്നു. അവരുടെ സാങ്കേതിക നൈപുണ്യം ഏറ്റവും മികച്ച ക്ലാസിക്കൽ നിലവാരങ്ങൾക്ക് അനുയോജ്യമാണ്.<ref>{{cite web |url=http://video.webindia123.com/interviews/singers/pantularama/index.htm |title=Video Interview - Pantula Rama, Carnatic vocal , Carnatic singer , rich voice , Andhra Pradesh, Hyderabad : Webindia123.com |publisher=Video.webindia123.com |date= |accessdate=2016-12-01 |archive-date=2016-12-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161201212706/http://video.webindia123.com/interviews/singers/pantularama/index.htm |url-status=dead }}</ref> രാജ്യത്തുടനീളവും വിദേശത്തുമൊക്കെയായി അവർ സംഗീതം അവതരിപ്പിക്കുന്നു. 'ശ്യാമശാസ്ത്രികളുടെ സംഗീതം, കർണാടിക് സംഗീത സാധന, രാഗം താനം പല്ലവി' തുടങ്ങിയ വിവിധ പ്രഭാഷണങ്ങൾ കൂടാതെ ത്യാഗരാജയുടെ സംഗീതനാടകമായ നൗകചരിതവും അവർ അവതരിപ്പിച്ചിരുന്നു. ഒരു ബഹുമുഖ വ്യക്തിത്വത്തിനുടമയായ ഡോ. പന്തുള രമ അനേകം കലാകാരന്മാർക്കൊപ്പം [[വയലിൻ|വയലിൻ]] വായിക്കുന്നതിലും കീർത്തി സമ്പാദിച്ചിരുന്നു. ==കുടുംബജീവിതം== വയലിനിലും വയോലയിലും ആകാശവാണിയിൽ ഏ ഗ്രേഡ് കലാകാരനും ഒരു ഇലക്ട്രോണിക്സ് എഞ്ചിനീയറുമായ മുട്‌നൂരി ശ്രീനിവാസനരസിംഹമൂർത്തിയാണ് ([[MSN Murthy]]) രമയുടെ ഭർത്താവ്.<ref>{{cite web |url=http://www.hindu.com/fr/2007/04/06/stories/2007040600040200.htm |title=Archive News |newspaper=The Hindu |date= |accessdate=2016-12-01 |archive-date=2012-11-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121104035107/http://www.hindu.com/fr/2007/04/06/stories/2007040600040200.htm |url-status=dead }}</ref> ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== *Tambura Prize - awarded by Kalasagaram, Secunderabad (04-12-1992), through the hands of the vocal legend Late. Smt. [[M. S. Subbulakshmi]]. *First prize - in Pallavi Singing [[Madras Music Academy]], 1993. *Best Musician : State Award from Government of Andhra Pradesh - Presented by N Chandrababu Naidu - 1998. *Outstanding Lady Vocalist (Senior or Sub Senior) – 2007, award from [[Madras Music Academy]]. *Best Pallavi Singer - 2008, award and Ganakalanidhi Dr. Vinjamuri Varadaraja Iyengar Memorial Gold Medalfrom [[Madras Music Academy]] *Isai Peroli - 2011, Title conferred by [[Kartik Fine Arts]] ==മുഖ്യ സംഗീതസംഭാവനകൾ== *Concerts of compositions of single composer – [[Thyagaraja]], [[Syama Sastri]], [[Muthuswami Dikshitar]], [[Narayana Teertha]], [[Purandaradasa]], [[Ramadasu]], [[Annamayya]], [[Swati Tirunal]], [[Subbaraya Sastri]], [[Veena Kuppayyar]], etc. *Recently conducted a thought-provoking presentation of a ballad like feature Navarasamalika interwoven with talk elucidating the way the [[Navarasas]] get manifest in [[Thyagaraja]]’s compositions and got rave reviews in ''[[The Hindu]]''. *Her [[Graha bhedam]] [[Ragam Thanam Pallavi]] in [[Mohana]]-[[Hindola]]-[[Brindavana saranga]] for [[Madras Music Academy]] - December 2009 - has been hailed as "one of its kind" attempted rarely due to its inherent challenge. *Concerts with compositions in different languages - [[Telugu language|Telugu]], [[Sanskrit]], [[Tamil language|Tamil]], [[Kannada]], [[Hindi]], [[Malayalam]] etc. *Special Pallavis - Shatkala pallavi, Panchanada & Panchanada Vinyasa Pallavi, Dwitala Avadhanam, 2 hrs. Pallavi Concert, rare marathon tala Sarabhanandina Pallavi * Eka Raga sabhas ([[Carnatic music|Carnatic]] & [[Hindustani music|Hindustani]] ragas) ==ഗ്രന്ഥങ്ങൾ== *''An In-depth study of Visesha Prayogas'' in the National Conference of [[South Indian Music]], 2000. * ''A study of the shaping of an ideal musician through Saadhana'' - Gyan Publishing House. ==അവലംബം== {{reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== {{commons category}} *http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/article2679674.ece {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *http://epaper.sakshi.com/apnews/Chennai/02122011/6 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170925123804/http://epaper.sakshi.com/apnews/Chennai/02122011/6 |date=2017-09-25 }} *Dr. Pantula Rama - Tyagaraja (Debut) in Thailand: https://web.archive.org/web/20130920052414/http://www.thehindu.com/features/magazine/article114485.ece *''The Hindu'' Trivendram: In memory of a legendary musician: http://www.hindu.com/fr/2009/12/25/stories/2009122550940200.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121105152820/http://www.hindu.com/fr/2009/12/25/stories/2009122550940200.htm |date=2012-11-05 }} *http://www.hindu.com/fr/2008/04/11/stories/2008041151390200.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121107143444/http://www.hindu.com/fr/2008/04/11/stories/2008041151390200.htm |date=2012-11-07 }} *Navarasamalika: A Musical Tribute: Hindu review: http://www.hindu.com/fr/2009/01/23/stories/2009012350530200.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121103212127/http://www.hindu.com/fr/2009/01/23/stories/2009012350530200.htm |date=2012-11-03 }} *Chennai Music Season: http://www.hindu.com/2008/02/17/stories/2008021758320300.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121103044533/http://www.hindu.com/2008/02/17/stories/2008021758320300.htm |date=2012-11-03 }} *http://www.thehinduimages.com/hindu/mySearch.do?command=hotlink&searchString=PANTULA%20RAMA {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120206171048/http://www.thehinduimages.com/hindu/mySearch.do?command=hotlink&searchString=PANTULA%20RAMA |date=2012-02-06 }} *http://www.hindu.com/fr/2009/01/02/stories/2009010250990400.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130531230658/http://www.hindu.com/fr/2009/01/02/stories/2009010250990400.htm |date=2013-05-31 }} *Chennai Music Season 2007: Carries all the virtues: http://www.hindu.com/ms/2007/12/18/stories/2007121850140700.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121103195513/http://www.hindu.com/ms/2007/12/18/stories/2007121850140700.htm |date=2012-11-03 }} *Book Review: http://www.hindu.com/br/2008/12/30/stories/2008123050181400.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121103195454/http://www.hindu.com/br/2008/12/30/stories/2008123050181400.htm |date=2012-11-03 }} *Chennai Music Season: When the flood gates opened: http://www.hindu.com/ms/2009/01/06/stories/2009010650090400.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121103195500/http://www.hindu.com/ms/2009/01/06/stories/2009010650090400.htm |date=2012-11-03 }} {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:കർണ്ണാടകസംഗീതജ്ഞർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:വനിതാ കർണ്ണാടകസംഗീതജ്ഞർ]] iyeg7m1swd7z57v3reb4g2f47nq22ov 0 464762 4671507 4587279 2026-09-28T20:05:53Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671507 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Nina Sibal}} {{Infobox writer <!--For more information, see [[:Template:Infobox Writer/doc]].--> | name = നിന സിബൽ | honorific_prefix = | honorific_suffix = | image = Nina Sibal.png | image_size = | alt = | caption = | native_name = | native_name_lang = | pseudonym = | birth_name = | birth_date = 1948 <!-- {{birth date and age|YYYY|MM|DD}} --> | birth_place = [[പൂനെ]], [[ബോംബെ പ്രവിശ്യ]], [[ഇന്ത്യ]] | death_date = June 2000<br> (aged 51–52) <!-- {{death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} --> | death_place = [[ന്യൂയോർക്ക് സിറ്റി]], [[യു.എസ്.]] | resting_place = | occupation = ഇന്ത്യൻ വിദേശകാര്യ സർവീസ് | language = | nationality = ഇന്ത്യൻ | ethnicity = | citizenship = | education = | alma_mater = ഡൽഹി സർവകലാശാല | period = | genres = Short story, novel <!-- or: | genres = --> | subject = <!-- or: | subjects = --> | movement = | notableworks = <!-- or: | notablework = --> | spouse = [[Kapil Sibal]] <!-- or: | spouses = --> | partner = <!-- or: | partners = --> | children = | relatives = | awards = | signature = | signature_alt = | years_active = | module = | website = | portaldisp = <!-- "on", "yes", "true", etc; or omit --> }} [[ഇന്ത്യ]]ൻ [[നയതന്ത്രം|നയതന്ത്രജ്ഞയും]] എഴുത്തുകാരിയുമായിരുന്ന '''നിന സിബൽ''' (1948 - 2000) പുരസ്കാരം നേടിയ ''യാത്ര'' എന്ന നോവലിലൂടെയും മറ്റ് [[ഇംഗ്ലീഷ്]] ഭാഷ [[ഫിക്ഷൻ]] കഥകളിലൂടെയും ഇന്ത്യൻ വിദേശകാര്യ സർവീസിലെ പ്രവർത്തനങ്ങളിലൂടെയും ആണ് കൂടുതലും അറിയപ്പെടുന്നത്. == ജീവചരിത്രം == പിതാവ് ഒരു ഇന്ത്യനും അമ്മ ഗ്രീക്കുകാരിയുമായിരുന്നു.<ref name="jaggi">[[Maya_Jaggi]] in ''The Guardian'', 22 October 1991: "Maya Jaggi finds out why diplomat-cum-writer Nina Sibal feels her worlds are not so far apart".</ref> [[പൂനെ]]യിലാണ്<ref name=encyc>Shyamala A. Narayan, [https://books.google.co.uk/books?id=nGfMAgAAQBAJ&dq "Sibal, Nina"] in ''Encyclopedia of Post-Colonial Literatures in English'', eds Eugene Benson, L. W. Conolly, Routledge, 2004, p 1473.</ref> നിന ജനിച്ചത്. [[ഡെൽഹി സർവകലാശാല|ഡൽഹി യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ]] (മിറാൻഡ ഹൗസിൽ) എം.എ ബിരുദാനന്തര ബിരുദപഠനത്തിനു ശേഷം മൂന്നു വർഷം അവിടെ അദ്ധ്യാപികയായി. അവർ നിയമത്തിൽ യോഗ്യത നേടുകയും ഫ്രഞ്ച് ഭാഷയും പഠിച്ചു. 1972-ൽ ഇന്ത്യൻ വിദേശകാര്യ സർവീസിൽ ചേർന്ന സിബൽ [[ന്യൂയോർക്ക് സിറ്റി]]യിലെ [[ഐക്യരാഷ്ട്രസഭ]]യിൽ പ്രവർത്തിച്ചു. "ഇത് ആഴത്തിൽ ഒരു സാംസ്‌കാരിക ആഘാതത്തിനിടയാക്കിയതായി" പിന്നീട് ഇതിനെക്കുറിച്ച് അവർ ഒരു മാധ്യമപ്രവർത്തകനോട് പറയാനിടയായി.<ref name=jaggi/> മറ്റ് പോസ്റ്റുകളിൽ [[കെയ്റോ|കെയ്റോയിലും]] മൂന്നു വർഷം ഇന്ത്യൻ കൌൺസിൽ ഫോർ കൾച്ചറൽ റിലേഷൻസിന്റെയും ഡപ്യൂട്ടി ഡയറക്റ്ററായിരുന്നു. 1992-ൽ പാരീസിലെ [[യുനെസ്കോ]]യിൽ [[ഇന്ത്യ]]യുടെ സ്ഥിരം പ്രതിനിധിയായി പദവി ലഭിച്ചു. 1995-ൽ ന്യൂയോർക്കിലേക്ക് പോയി. അവിടെ ലെയിസൺ ഓഫീസ് ഡയറക്ടറായി.<ref>{{Cite web |url=http://www.mirandahouse.ac.in/MirandaHouse/UserSpace/UserName/admin/DynamicFolder/2006-2007/Alumnae/AlumniBioProfile_Ninasibal.htm |title=Miranda House obituary |access-date=2019-02-14 |archive-date=2017-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170510071252/http://www.mirandahouse.ac.in/MirandaHouse/UserSpace/UserName/admin/DynamicFolder/2006-2007/Alumnae/AlumniBioProfile_Ninasibal.htm |url-status=dead }}</ref> നിന സിബൽ അഭിഭാഷകനും രാഷ്ട്രീയക്കാരനുമായ [[കപിൽ സിബൽ|കപിൽ സിബലിനെ]] വിവാഹം കഴിച്ചു. അവർക്കു രണ്ടു പുത്രന്മാരും ഉണ്ടായിരുന്നു. രാഷ്ട്രീയക്കാരനും നയതന്ത്രജ്ഞനും എഴുത്തുകാരനും ആയ [[ശശി തരൂർ|ശശി തരൂറിൻറെ]]<ref name=eleph>Shashi Tharoor, [https://books.google.co.uk/books?id=uqvpZutXN7cC&pg=PA254&dq ''The Elephant, the Tiger, and the Cell Phone: Reflections on India,, the Emerging 21st-century Power''], Penguin, 2007, p. 254.</ref> അഭിപ്രായപ്രകാരം അവരുടെ ""അന്തർദേശീയ"" വിവാഹബന്ധം നല്ലരീതിയിൽ തുടർന്നുകൊണ്ടുപോകുകയും ഔദ്യോഗികജീവിതത്തിൽ അവർ ഒന്നിച്ചുമുന്നോട്ടുപോകുകയും ചെയ്തു. 2000 ജൂണിൽ ന്യൂയോർക്കിൽ അവർ സ്തനാർബുദം ബാധിച്ചു മരിച്ചു.<ref>[http://www.thehindu.com/2000/07/01/stories/0201000j.htm "Nina Sibal dead"] {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ''The Hindu'', 1 July 2000.</ref>നിന സിബൽ മെമ്മോറിയൽ അവാർഡ് അവരുടെ ഭർത്താവ് നിനയുടെപേരിൽ നടപ്പിലാക്കി. ഈ ഫണ്ടുപയോഗിച്ച് ഓൾ ഇന്ത്യ വിമൺസ് എഡ്യൂക്കേഷൻ ഫണ്ട് അസോസിയേഷൻ വർഷംതോറും ഒരു വ്യക്തിക്ക് അവാർഡു നൽകുന്നു. വികലാംഗരെയും പിന്നോക്കാവസ്ഥയിലുമുള്ള കുട്ടികളെ നൂതനമായ രീതികൾ ഉപയോഗിക്കുന്നതിന് സഹായിക്കുന്നതിനുമായി സംഘടന ഒരു പ്രധാന പങ്കു വഹിക്കുന്നു.<ref>[http://aiwefa.org/aiwefa-nina-sibal-memorial-awards/ Nina Sibal Memorial Award], All India Women's Education Fund.</ref> == രചന== 1985-ൽ സിബലിന്റെ കവിത ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. അവരുടെ ചെറുകഥ ''What a blaze of glory'' ഏഷ്യാവീക്ക് മാഗസിൻറെ ചെറുകഥ മത്സരത്തിൽ വിജയിച്ചിരുന്നു.<ref name=encyc/>പിന്നീട് 1991-ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച പ്രൈസ് വിന്നിംഗ് ഏഷ്യൻ ഫിക്ഷൻ എന്ന പേരിൽ ആന്തോളജിയിൽ ഇത് ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നു.<ref>Leon Comber (ed.), [https://books.google.co.uk/books?id=Wt5iAAAAMAAJ&q ''Prize Winning Asian Fiction''], Times Books, 1991.</ref> 1987-ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച യാത്ര, ഒരു നൂറ്റാണ്ടിലേറെയായി നിലനിന്നിരുന്ന ഒരു സിഖ് കുടുംബത്തിൻറെ ജീവിതത്തെ എടുത്തു കാണിക്കുന്നു. കാലത്തിനനുസരിച്ചുള്ള അവരുടെ നീക്കങ്ങൾ ശീർഷകത്തിൽ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു. യാത്ര അർത്ഥമാക്കുന്നത് സഞ്ചാരം അല്ലെങ്കിൽ തീർത്ഥയാത്ര എന്നാണ്.<ref name=encyc/>വിമർശകർ പുസ്തകത്തിന്റെ മാന്ത്രിക യാഥാർത്ഥ്യത്തെക്കുറിച്ച് പ്രതിപാദിക്കുന്നുണ്ട്, പ്രത്യേകിച്ച് ഒരു കഥാപാത്രത്തിന്റെ തൊലിയുടെ നിറം മാറുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് [[സൽമാൻ റുഷ്ദി]]യുടെ [[Midnight's Children|മിഡ്നൈറ്റ്സ് ചിൽഡ്രണുമായി]] താരതമ്യം ചെയ്യുന്നു.<ref>{{Cite web|url=Shyamala A. Narayan, "Sibal, Nina" in Encyclopedia of Post-Colonial Literatures in English, eds Eugene Benson, L. W. Conolly, Routledge, 2004, p 1473.|title=|last=|first=|date=|website=|archive-url=|archive-date=|dead-url=|access-date=}}</ref>എഴുത്തുകാരൻ തന്റെ കഥയിൽ മിഥ്യാ ഘടകങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു.<ref>Chandra Nisha Singh, [https://books.google.co.uk/books?id=-0zLyqVqL8QC&dq ''Radical Feminism and Women's Writing: Only So Far and No Further''], Atlantic, 2007,</ref>ചിപ്കോ പ്രസ്ഥാനം, പഞ്ചാബിന്റെ ചരിത്രം, ബംഗ്ലാദേശിന്റെ ഉത്ഭവം, പിതാവിനെ തെരയുന്ന നായികയും പ്രമേയങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref>Ray and Kundu, [https://books.google.co.uk/books?id=Ryn28K7m6ucC&dq ''Studies in Women Writers in English''], Volume 3, Atlantic, 2005, p. 224.</ref> ഒന്നിലധികം വിഷയങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നതുകൊണ്ടാണ് ഈ നോവൽ വിമർശിക്കപ്പെടുന്നത്.<ref name=encyc/>എന്നാൽ മൊത്തത്തിൽ അത് പൊതുവേ നല്ല രീതിയിൽ സ്വീകരിച്ചു. 1987-ൽ ലിറ്ററേച്ചർ ഫോർ അൾജിയേഴ്സിൻറെ ഗ്രാൻറ് പ്രിക്സ് നേടുകയും ചെയ്തു<ref name=encyc/>. സിബലിന്റെ ചെറുകഥാ സമാഹാരമായ ദ സീക്രട്ട് ലൈഫ് ഓഫ് ഗുജ്ജാർ മാൾ 1991-ൽ ആണ് പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത്. കഥകൾ വിവിധ രാജ്യങ്ങളിൽ സജ്ജീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. അവയിൽ ചിലത് സാങ്കൽപ്പിക പേരുകളാൽ മറച്ചുവച്ചിട്ടുണ്ട്: [[ശീതയുദ്ധം|ശീതയുദ്ധസമയത്തെ]] ബൾഗേറിയയിലെ മൾഗറി പ്രതിധ്വനികൾ ഇതിനുദാഹരണമാണ്.<ref name=jaggi/> ഈ ക്രമീകരണം രാഷ്ട്രീയവും വർണ്ണാഭമായതുമായ പശ്ചാത്തലങ്ങളായിട്ടല്ല ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്നത്. എന്നാൽ കഥാപാത്രങ്ങളുടെ ജീവനും വികാരങ്ങളുമായി ഇഴപിരിഞ്ഞുപോകുന്നു.<ref name=jaggi/>ടൈറ്റിൽ സ്റ്റോറിയോടൊപ്പം ശേഖരത്തിൽ മറ്റ് ആറ് കഥകളും അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. ബൈ ഹിസ് ഡെത്ത്, സ്വിമ്മിങ്, ദി ഫേസ് ഓഫ് ദാദാറാവു, ഫുർ ബൂട്ട്സ്, സാങ്ച്യൂറി, ദി മാൻ ഹു സീക്സ് എൻലൈറ്റൻമെന്റ്.<ref>[https://searchworks.stanford.edu/view/1857081 Stanford University Library.]</ref> 1998-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ദി ഡോഗ്സ് ഓഫ് ജസ്റ്റിസ് എന്ന നോവൽ കശ്മീരിൽ ഒരു സമ്പന്ന മുസ്ലീം പെൺകുട്ടിയുടെ കഥ പറയുന്നു. സിബലിന്റെ മുമ്പത്തെ രണ്ട് പുസ്തകങ്ങളേക്കാൾ ഇത് വളരെ മികച്ച സ്വീകാര്യത നേടിയിരുന്നു. മുൻ കൃതികളുടെ വാഗ്ദാനത്തിന് അനുസൃതമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നില്ലെന്ന് ഒരു വിമർശകൻ അഭിപ്രായപ്പെട്ടു.<ref name=encyc/> == കൃതികൾ == *''യാത്ര: ദി ജേണി'', വിമൻസ് പ്രസ്സ്, 1987, {{ISBN|9780704350090}} *''ദ സീക്രട്ട് ലൈഫ് ഓഫ് ഗുജ്ജാർ മാൾ ആന്റ് അദർ സ്റ്റോറീസ്'', വിമൻസ് പ്രസ്സ്, 1991. {{ISBN|9780704342712}} *{{cite book|title=The Dogs of Justice|url=https://books.google.com/books?id=AabzkmYFn8wC&pg=PP334|year=1998|publisher=Orient Blackswan|isbn=978-81-7530-021-7|pages=334–}} == അവലംബം== {{Reflist}} {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:1948-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:2000-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ വനിതാ എഴുത്തുകാർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ നയതന്ത്രജ്ഞർ]] 274x7q2svug9pxuaeikgh3b702n0h5k 0 465991 4671455 4099959 2026-09-28T16:21:04Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671455 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Devaki Jain}} {{Infobox scholar | name = | image = Devaki Jain.jpg | imagesize = 220px | alt = | caption = ദേവകി ജെയിൻ | fullname = | othernames = | birth_name = <!-- Use only if different from full/othernames --> | birth_date = 1933 | birth_place = [[മൈസൂർ]], [[കർണാടക]], [[ഇന്ത്യ]] | death_date = | death_place = | death_cause = | era = | region = | alma_mater = [[University of Oxford|ഓക്സ്ഫോർഡ് സർവ്വകലാശാല]] | workplaces = [[University of Delhi|ദില്ലി സർവകലാശാല]] | school_tradition = | main_interests = [[Feminist economics|ഫെമിനിസ്റ്റ് സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്രം]] | principal_ideas = | major_works = | awards = [[പത്മ ഭൂഷൺ]] | influences = | influenced = | footnotes = }} പ്രധാനമായും [[Feminist economics|ഫെമിനിസ്റ്റ് സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്ര]]മേഖലയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു ഇന്ത്യൻ [[സാമ്പത്തികശാസ്ത്രം|സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്രജ്ഞയും]] എഴുത്തുകാരിയുമാണ് '''ദേവകി ജെയിൻ''' (ജനനം: 1933). 2006-ൽ സാമൂഹ്യ നീതിക്കും സ്ത്രീകളുടെ ശാക്തീകരണത്തിനുമായുള്ള സംഭാവനക്ക് ഭാരത സർക്കാരിന്റെ മൂന്നാമത്തെ ഏറ്റവും വലിയ സിവിലിയൻ ബഹുമതിയായ [[പത്മഭൂഷൺ]] നൽകി ആദരിച്ചിരുന്നു.<ref>{{cite news | last = Staff reporter | title = 53 receive Padma awards from President | url = http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/article3171500.ece | work = [[The Hindu]] | publisher = [[The Hindu Group]] | date = 30 March 2006 }} {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == മുൻകാലജീവിതം == ഒരു പൊതുപ്രവർത്തകനും ഒരു കാലഘട്ടത്തിൽ [[ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലെ നാട്ടുരാജ്യങ്ങൾ|ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലെ നാട്ടുരാജ്യമായ]] [[ഗ്വാളിയർ|ഗ്വാളിയോറിന്റെ]] [[ദിവാൻ|ദിവാനും]] (പ്രധാനമന്ത്രി) ഒരു സിവിൽ സർവീസ് സേവകനുമായിരുന്ന എം. എ. ശ്രീനിവാസറെ മകളായി [[മൈസൂർ|മൈസൂറിലാണ്]] ദേവകി ജെയിൻ ജനിച്ചത്. == വിദ്യാഭ്യാസം == [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലെ]] വിവിധ കോൺവെന്റ് സ്കൂളുകളിൽ പഠിച്ച ജെയ്ൻ [[തത്ത്വശാസ്ത്രം|തത്ത്വചിന്ത]], [[രാഷ്ട്രീയം]], [[സാമ്പത്തികശാസ്ത്രം]] എന്നിവയിൽ ബിരുദവും [[ഓക്സ്ഫഡ് സർവകലാശാല|ഓക്സ്ഫോർഡിലെ]] ആൻസ് കോളേജിൽ നിന്ന് ബിരുദാനന്തര ബിരുദവും നേടി. 1969 വരെ [[ഡെൽഹി സർവകലാശാല|ഡൽഹി സർവ്വകലാശാലയിൽ]] [[സാമ്പത്തികശാസ്ത്രം|സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്രവും]] പഠിപ്പിച്ചു. == ഐക്യരാഷ്ട്ര സംഘടനയും അന്തർദേശീയ നെറ്റ്വർക്കിംഗും == [[File:Debaki Jain in June 2011.jpg|thumb|Devaki Jain in June 2011]] സ്വന്തം പുസ്തകത്തിലൂടെ സ്ത്രീ ഇന്ത്യയിൽ, [[സ്ത്രീ സമത്വവാദം|ഫെമിനിസ്റ്റ്]] എന്നീ വിഷയങ്ങളിൽ സ്വയം പങ്കാളിയായിരുന്നു ദേവകി ജെയിൻ. എഴുത്ത്, പ്രഭാഷണം, നെറ്റ്വർക്കിങ്, നിർമ്മാണം, നേതൃത്വം നൽകൽ, സ്ത്രീകളെ പിന്തുണക്കൽ എന്നിവയിൽ അവർ സജീവമായി പ്രവർത്തിച്ചു. ജെയ്ൻ [[ഡെൽഹി|ഡെൽഹിയിലെ]] ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് സോഷ്യൽ സ്റ്റഡീസ് ട്രസ്റ്റ് (ഐ എസ് എസ് എസ്ടി) സ്ഥാപകയും 1994 വരെ ഡയറക്ടറായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. സ്ത്രീകളുടെ വനിതാ തൊഴിൽ മേഖലയിൽ പ്രവർത്തിക്കുകയും ഇന്ത്യൻ വുമൺ ഫോർ ഇന്ത്യാസ് ഇന്റർനാഷണൽ വുമൺസ് ഇയർ എന്ന പുസ്തകം എഡിറ്റു ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. ഗാന്ധിയൻ തത്ത്വചിന്ത ജെയ്ൻറെ പ്രവർത്തനങ്ങളെയും ജീവിതത്തെയും സ്വാധീനിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഈ തത്ത്വത്തിനു വിധേയമായി, തന്റെ അക്കാദമിക് റിസർച്ച് ഇക്വിറ്റി, ജനാധിപത്യ വികേന്ദ്രീകരണം, ജനങ്ങളെ കേന്ദ്രീകരിച്ചുള്ള വികസനം, സ്ത്രീകളുടെ അവകാശങ്ങൾ എന്നിവയിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചു. അവർ പ്രാദേശിക, ദേശീയ, അന്തർദേശീയ വനിതാ പ്രസ്ഥാനങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. നിലവിൽ അവർ ബാംഗ്ലൂരിലാണ് താമസിക്കുന്നത്. നിരവധി നെറ്റ്വർക്കുകൾ, ഫോറങ്ങൾ എന്നിവയിൽ പങ്കെടുക്കുന്നതിനായി ജെയിൻ വ്യാപകമായി യാത്ര ചെയ്തു. ഏഷ്യാ-പസഫിക്കിലെ ഐക്യരാഷ്ട്ര സംഘടനക്കായുള്ള ജെൻഡർ ഉപദേശക സമിതിയുടെ അധ്യക്ഷയായി, പസഫിക്, [[കരീബിയൻ ദ്വീപുകൾ]] ഉൾപ്പെടെ നിരവധി രാജ്യങ്ങൾ അവർ സന്ദർശിച്ചിട്ടുണ്ട്. [[ആഫ്രിക്ക|ആഫ്രിക്കയിൽ]], [[മൊസാംബിക്ക്|മൊസാംബിക്]], [[ടാൻസാനിയ]], [[കെനിയ]], [[നൈജീരിയ]], [[ബെനിൻ]], [[സെനെഗൽ]], [[ലൈബീരിയ]], കോറ്റ് ഡി ഇവോയർ, [[ദക്ഷിണാഫ്രിക്ക]], [[ബോട്സ്വാന]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ അവർ സന്ദർശിച്ചിട്ടുണ്ട്. [[ജൂലിയസ് ന്യെരേരെ|ജൂലിയസ് ന്യെരേരെയോടൊപ്പം]], ആഫ്രിക്കൻ നേതാക്കളുടെ ദർശനങ്ങളും ആശങ്കകളും ചർച്ച ചെയ്യാനുള്ള അവസരം അവർക്ക് ഉണ്ടായിരുന്നു. [[ദാരിദ്ര്യം|ദാരിദ്ര്യത്തെ]] സംബന്ധിച്ച 1997 ഹ്യൂമൻ ഡെവലപ്മെന്റ് റിപ്പോർട്ട് തയ്യാറാക്കുന്നതിന് 2002-ലെ [[യുണൈറ്റഡ് നേഷൻസ് ഡെവലപ്മെന്റ് പ്രോഗ്രാം]] (UNDP) സ്ഥാപിച്ച ഉപദേശക സമിതിയിൽ അവർ അംഗമായിരുന്നു. കുട്ടികളിലെ സായുധ വൈരുദ്ധ്യത്തിന്റെ സ്വാധീനം പഠിക്കുന്നതിനായി [[ഐക്യരാഷ്ട്രസഭ]]യിൽ നിയോഗിക്കപ്പെട്ട [[Graça Machel|ഗ്രാസ മക്കാൾ]] സ്റ്റഡീസ് ഗ്രൂപ്പിലെ പ്രമുഖവ്യക്തികളുടെ ഗ്രൂപ്പിലും അവർ അംഗമായിരുന്നു. സ്ത്രീ, വികസനത്തിലും യു.എൻ-എ യുടെ ആറു വർഷത്തെ സമത്വത്തിനും നീതിക്കും വേണ്ടിയുള്ള ഒരു ക്വസ്റ്റിൽ സ്ത്രീകളുടെ സംഭാവന എങ്ങനെയാണ് ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയിലെ സംഭവവികാസങ്ങളും രീതികളും മാറ്റിമറിച്ചത് എന്ന് അവർ വ്യക്തമാക്കുന്നു. ഫെമിനിസ്റ്റ് സാമ്പത്തിക വിദഗ്ദ്ധന്റെ കാഴ്ചപ്പാടിലൂടെ അവർ "ദാരിദ്ര്യത്തിലെ ഫെമിനിസേഷൻ" എന്ന പദം അവതരിപ്പിക്കുന്നു. "'ദാരിദ്ര്യത്തിലെ ഫെമിനിസേഷൻ', 'ജയിൻ മൂന്നു വ്യക്തമായ ഘടകങ്ങളെ വിവരിക്കാൻ ഉപയോഗിച്ചു. പുരുഷ ദാരിദ്ര്യത്തെക്കാൾ സ്ത്രീകൾക്ക് ദാരിദ്ര്യം കൂടുതലാണ്. സ്ത്രീകൾക്കിടയിൽ ദാരിദ്ര്യം കൂടുതൽ വഷളാകുന്നുമുണ്ട്. സ്ത്രീകൾക്കിടയിലെ ദാരിദ്ര്യത്തിെൻറ ഏറ്റവും വലിയ പ്രവണത സ്ത്രീ-തലത്തിലുള്ള കുടുംബങ്ങളുടെ വർധിച്ചനിരക്കാണ്. (ജെയ്ൻ 2005) "ജോലിയുടെ ഫെമിനിസേഷനെ"ക്കുറിച്ച് കാരണമായി അവർ പറയുന്നത്, കുറഞ്ഞ നിലവാരം, താഴ്ന്ന ശമ്പളവുമുള്ള ജോലിയാണ്. "ഫെമിനൈസേഷൻ" സ്ത്രീകളുടെ സാന്നിദ്ധ്യം വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും മൂല്യംകുറയുന്നതും ഒഴിവാക്കാമെന്ന് ജയിൻ വാദിക്കുന്നു.<ref>Jain, Devaki. 2005. Women, Development, and the UN – A Six-Year Quest for Equality and Justice Bloomington: Indiana University Press. {{ISBN|0-253-34697-5}}</ref> == അക്കാദമിക് ജീവിതം == [[ദക്ഷിണാഫ്രിക്ക]]ൻ റിപ്പബ്ലിക്കിലെ [[University of Durban-Westville|ഡർബൻ-വെസ്റ്റ്വില്ലെ]] സർവകലാശാലയിൽ നിന്ന് ജെയിന് [[Honorary degree|ഓണററി ഡോക്ടറേറ്റ്]] (1999) ലഭിച്ചു. ബീജിംഗ് ലോക സമ്മേളനത്തിൽ യു‌എൻ‌ഡി‌പിയിൽ നിന്ന് ബ്രാഡ്‌ഫോർഡ് മോഴ്സ് മെമ്മോറിയൽ അവാർഡും (1995) അവർക്ക് ലഭിച്ചു. [[University of Sussex|സസെക്സ് യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിലെ]] (1993) ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഡവലപ്മെന്റ് സ്റ്റഡീസിലെ വിസിറ്റിംഗ് ഫെലോയും [[Harvard University|ഹാർവാർഡ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി]], [[Boston University|ബോസ്റ്റൺ യൂണിവേഴ്സിറ്റി]] (1984) എന്നിവയുമായി അഫിലിയേറ്റ് ചെയ്ത ഒരു ഫുൾബ്രൈറ്റ് സീനിയർ ഫെലോയും ആയിരുന്നു. കർണാടക ഗവൺമെന്റിന്റെ സ്റ്റേറ്റ് പ്ലാനിംഗ് ബോർഡിലെ ഫെലോ, യുജിസിയുടെ വനിതാ പഠന സ്റ്റാൻഡിംഗ് കമ്മിറ്റി അംഗം, [[Julius Nyerere|ജൂലിയസ് നെയറെറെ]] അദ്ധ്യക്ഷനായിരുന്നപ്പോൾ [[South Centre (organization)|സൗത്ത് കമ്മീഷൻ]] അംഗം എന്നിവയായിരുന്നു. 2013-14 അധ്യയന വർഷത്തിൽ, ഓക്സ്ഫോർഡിലെ [[St Anne's College, Oxford|സെന്റ് ആൻസ് കോളേജിലെ]] അവരുടെ അൽമ മെറ്ററിൽ പ്ലമർ വിസിറ്റിംഗ് ഫെലോ ആയിരുന്നു. == സ്വകാര്യ ജീവിതം == ഗാന്ധിയൻ സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്രജ്ഞൻ [[Lakshmi Chand Jain|ലക്ഷ്മി ചന്ദ് ജെയിനു]]മായി 1966 മുതൽ 2010 വരെ മരണം വരെ അവർ വിവാഹിതരായിരുന്നു. [[NDTV|എൻ‌ഡി‌ടി‌വി]] റിപ്പോർട്ടർ [[Sreenivasan Jain|ശ്രീനിവാസൻ ജെയിൻ]]] ഉൾപ്പെടെ അവർക്ക് രണ്ട് മക്കളുണ്ട്. ==അവലംബം== <references/> == കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക് == *''The needs of the poor come first''.Interview with Devaki Jain by Monte Leach. In: Share International, Issue March 1998 [http://www.share-international.org/ARCHIVES/hunger_poverty/hp_mlneeds-poor.htm online] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100613030908/http://share-international.org/archives/hunger_poverty/hp_mlneeds-poor.htm |date=2010-06-13 }} == പുറം കണ്ണികൾ == {{commons category}} *[http://www.devakijain.com The Devaki Jain Website (with a comprehensive bibliography)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140904043747/http://www.devakijain.com/ |date=2014-09-04 }} *[http://www.casablanca-dream.net The Website of the ''Casablanca Dreamers''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070618090620/http://www.casablanca-dream.net/ |date=2007-06-18 }} *[http://www.iaffe.org Home page] [[International Association for Feminist Economics|International Association for Feminist Economics (IAFFE)]] *[http://www.feministeconomics.org Home page] ''[[Feminist Economics (journal)|Feminist Economics]]'' journal {{PadmaBhushanAwardRecipients 2000–09}} {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:1933-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ഫെമിനിസ്റ്റുകൾ]] 76dkdvk4efdyxcge99yx3ng37slo001 0 466865 4671602 3265112 2026-09-29T07:23:07Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671602 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = ഫാന്റാസ്റ്റിക് ബീസ്റ്റ്സ്<br>ആൻഡ് വേർ ടു ഫൈൻഡ് ദെം | image = Fantastic Beasts and Where to Find Them poster.png | alt = A man with a suitcase on a foggy city street. Behind him are two women and a man. | caption = Theatrical release poster | director = [[David Yates]] | producer = {{Plain list| * [[David Heyman]] * [[J. K. Rowling]] * [[Steve Kloves]] * [[Lionel Wigram (film producer)|Lionel Wigram]] }} | writer = J. K. Rowling | based on = <!-- Technically inspired by the book, not based on. There is no "based on" credit in the film itself. --> | starring = {{Plain list| * [[Eddie Redmayne]] * [[Katherine Waterston]] * [[Dan Fogler]] * [[Alison Sudol]] * [[Ezra Miller]] * [[Samantha Morton]] * [[Jon Voight]] * [[Carmen Ejogo]] * [[Colin Farrell]] <!-- Per billing block --> }} | music = [[James Newton Howard]] | cinematography = [[Philippe Rousselot]] | editing = [[Mark Day (editor)|Mark Day]] | studio = {{Plain list| * [[Warner Bros. Pictures]]<ref name=afi>{{cite web|url=https://catalog.afi.com/Catalog/moviedetails/70908?sid=3f8abbb0-83b2-4b2c-9969-a622fe8eb4fd&sr=2.845896&cp=1&pos=0|title=FANTASTIC BEASTS AND WHERE TO FIND THEM (2016)|work=[[AFI Catalog of Feature Films]]|accessdate=24 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180724183700/https://catalog.afi.com/Catalog/moviedetails/70908?sid=3f8abbb0-83b2-4b2c-9969-a622fe8eb4fd&sr=2.845896&cp=1&pos=0#|archive-date=24 July 2018|url-status=live|df=dmy-all}}</ref> * [[Heyday Films]]<ref name=afi /> }} | distributor = Warner Bros. Pictures<ref name=afi /> | released = {{Film date|df=yes|2016|11|10|[[Alice Tully Hall]]<!--PER WP:FILMRELEASE, THESE TWO DATES ARE ENOUGH-->|2016|11|18|United Kingdom and United States}} | runtime = 133 minutes<ref>{{cite web|url=http://www.bbfc.co.uk/releases/fantastic-beasts-and-where-find-them-2016-0|title=Fantastic Beasts and Where to Find Them (12A)|work=[[British Board of Film Classification]]|date=28 October 2016|accessdate=28 October 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20170928150626/http://www.bbfc.co.uk/releases/fantastic-beasts-and-where-find-them-2016-0#|archive-date=28 September 2017|url-status=live|df=dmy-all}}</ref> | country = {{Plain list| * United Kingdom * United States<ref name="bbfc">{{cite web|last1=Newman|first1=Kim|title=Fantastic Beasts and Where to Find Them review: a fiddly start for J.K. Rowling's wizarding prequels|url=http://www.bfi.org.uk/news-opinion/sight-sound-magazine/reviews-recommendations/fantastic-beasts-where-find-them-review-jk-rowling-wizarding-prequel|publisher=[[British Film Institute]]|accessdate=29 November 2016|date=18 November 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20171206070957/http://www.bfi.org.uk/news-opinion/sight-sound-magazine/reviews-recommendations/fantastic-beasts-where-find-them-review-jk-rowling-wizarding-prequel#|archive-date=6 December 2017|url-status=live|df=dmy-all}}</ref><ref>{{cite web|title=Fantastic Beasts and Where To Find Them|url=http://film.britishcouncil.org/fantastic-beasts-and-where-to-find-them|publisher=[[British Council]]|accessdate=1 December 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20170928150441/http://film.britishcouncil.org/fantastic-beasts-and-where-to-find-them#|archive-date=28 September 2017|url-status=live|df=dmy-all}}</ref> }} | language = English | budget = $175–200 million<ref>{{cite web|url=https://variety.com/2018/film/box-office/box-office-fantastic-beasts-crimes-of-grindelwald-opening-weekend-1203027300/|title=Box Office: ‘Fantastic Beasts: The Crimes of Grindelwald’ Sequel Heads for $250 Million Global Launch|work=[[Variety (magazine)|Variety]]|first=Rebecca|last=Rubin|date=13 November 2018|accessdate=13 November 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181114015807/https://variety.com/2018/film/box-office/box-office-fantastic-beasts-crimes-of-grindelwald-opening-weekend-1203027300/|archive-date=14 November 2018|url-status=live|df=dmy-all}}</ref> | gross = $814 million<ref name="BOM">{{cite web |url= http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=fantasticbeasts.htm |title= Fantastic Beasts and Where to Find Them (2016) |website= [[Box Office Mojo]] |accessdate= 19 April 2017 |archive-url= https://web.archive.org/web/20170729053643/http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=fantasticbeasts.htm |archive-date= 29 July 2017 |dead-url= live |df= dmy-all }}</ref> }} ഡേവിഡ് യേറ്റ്സ് സംവിധാനം ചെയ്ത്  2016 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ഒരു ഫാന്റസി ചലച്ചിത്രമാണ് '''ഫാന്റാസ്റ്റിക് ബീസ്റ്റ്സ് ആൻഡ് വേർ റ്റു ഫൈൻഡ് ദെം'''. ഒരു ബ്രിട്ടീഷ്-അമേരിക്കൻ സംയുക്ത സംരംഭമായ ഈ ചലച്ചിത്രം ഹാരി പോട്ടർ ചലച്ചിത്രപരമ്പരയിൽ നിന്ന് ഉരുത്തിരിഞ്ഞു വന്നതാണ്. ഈ ചലച്ചിത്രത്തിന്റെ നിർമ്മാണവും രചനയും നിർവഹിച്ചത് [[ജെ.കെ. റൗളിംഗ്|ജെ കെ റൗളിങ്]] ആണ്. റൗളിങ്ങിന്റെ  2001 ൽ ഇറങ്ങിയ ഇതേ പേരുള്ള പുസ്തകത്തെ ആസ്പദമാക്കിയാണ് ഈ ചിത്രം രൂപപ്പെടുത്തിയത്. എഡ്ഡി റെഡ്മെയിൻ, [[കാതറിൻ വാട്ടർസ്റ്റൺ|കാതറിൻ വാട്ടൺസ്റ്റൺ]], ഡാൻ ഫോഗ്ലർ, അലിസൺ സുഡോൾ, എസ്റ മില്ലർ, സാമന്ത മോർട്ടൺ, ജോൺ വോയ്റ്റ്, [[കാർമെൻ ഇജോഗോ]], കോളിൻ ഫാരെൽ എന്നിവർ അടക്കം വലിയ ഒരു താരനിര തന്നെ ഈ ചിത്രത്തിൽ അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഫന്റാസ്റ്റിക് ബീസ്റ്റ്സ് ചലച്ചിത്ര പരമ്പരയിലെ ആദ്യ ചിത്രവും, ഹാരി പോട്ടർ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുന്ന വിസാർഡിങ് വേൾഡ് ഫ്രാഞ്ചൈസിയിൽ ഒൻപതാമത്തെ ചിത്രവുമാണ് ഇത്. ഫാന്റാസ്റ്റിക് ബീസ്റ്റ്സ് ആൻഡ് വേർ റ്റു ഫൈൻഡ് ദെം ആദ്യമായി പ്രദർശിപ്പിച്ചത് 2016 നവംബർ 10 ന് [[ന്യൂയോർക്ക് നഗരം|ന്യൂയോർക്ക് സിറ്റിയിൽ]] ആണ്. ലോകവ്യാപകമായി 2008 നവംബർ 18 ന് 3D, ഐമാക്സ് 4 കെ ലേസർ, മറ്റ് വലിയ ഫോർമാറ്റുകളിൽ ചിത്രം റിലീസ് ചെയ്യപ്പെട്ടു. ലോകമെമ്പാടുമായി 814 ദശലക്ഷം ഡോളർ നേടിക്കൊണ്ട്, 2016 ലെ ഏറ്റവും വരുമാനം നേടുന്ന എട്ടാമത്തെ സിനിമയായി. രണ്ടു ബാഫ്റ്റ, [[അക്കാദമി അവാർഡ്]] നാമനിർദ്ദേശങ്ങൾ ലഭിച്ച ഈ ചിത്രം മികച്ച പ്രൊഡക്ഷൻ ഡിസൈൻ ഇനത്തിൽ ബാഫ്റ്റ അവാർഡും, മികച്ച വസ്ത്രാലങ്കാരത്തിനു അക്കാദമി അവാർഡും നേടി. അക്കാദമി അവാർഡ് ലഭിക്കുന്ന ആദ്യ വിസാർഡിങ് വേൾഡ് ചിത്രമാണ് ഇത്. ചലച്ചിത്രത്തിന്റെ രണ്ടാം ഭാഗമായ ഫാന്റാസ്റ്റിക് ബീസ്റ്റ്സ്:  ദ ക്രൈംസ് ഓഫ് ഗ്രിൻഡൽവാൾഡ് എന്ന ചലച്ചിത്രം 2018 നവംബർ 16 ന് പുറത്തിറങ്ങി. == അഭിനേതാക്കൾ == * എഡ്ഡി റെഡ്മെയിൻ - ന്യുട്ട് സ്കാമാൻഡർ *[[കാതറിൻ വാട്ടർസ്റ്റൺ|കാതറിൻ വാട്ടൺസ്റ്റൺ]] - ടിനാ ഗോൾഡ്സ്റ്റീൻ * ഡാൻ ഫോഗ്ലർ - ജേക്കബ് കോവാൽസ്കി * ആലിസൺ സുഡോൾ - ക്യൂനി ഗോൾഡ്സ്റ്റീൻ * എസ്രാ മില്ലർ - ക്രീഡൻസ് ബേർബോൺ * സാമന്ത മോർട്ടൺ - മേരി ലൂ ബേർബോൺ * ജോൺ വോട്ട് - ഹെൻറി ഷാ സീനിയർ. *[[കാർമെൻ ഇജോഗോ]] - സെറാപിന പിക്വെറി * റോൺ പേൾമാൻ - ഗ്നാർലാക്കിന്റെ ശബ്ദം * റൊണാൻ റെഫ്റ്റി - ലാംഗൺ ഷാ * ജോഷ് കൗഡർ - ഹെൻറി ഷാ ജൂനിയർ * ഫെയ്‌ത് വുഡ്-ബ്ലഗ്രോവ് - മോഡേണി ബെർബോൺ * ജെൻ മുറേ - ചാരിറ്റി ബേർബോൺ * കെവിൻ ഗുത്രി - മിസ്റ്റർ അബർനതി *[[ജോണി ഡെപ്പ്]] - ഗെല്ലർട്ട് ഗ്രിൻഡൽവാൾഡ് * സോയി ക്രാവിറ്റ്സ് - ലേറ്റ ലെസ്‌ട്രേഞ്ച് == നേട്ടങ്ങൾ == {| class="wikitable plainrowheaders sortable" ! scope="col" |Award ! scope="col" |Date of ceremony ! scope="col" |Category ! scope="col" |Recipient(s) and nominee(s) ! scope="col" |Result ! class="unsortable" scope="col" |{{Abbr|Ref(s)|Reference(s)}} |- ! rowspan="2" scope="row" |[[അക്കാദമി അവാർഡ്|Academy Awards]] | rowspan="2" |26 February 2017 |Best Production Design |Stuart Craig and Anna Pinnock | {{Nom}} | rowspan="2" style="text-align:center;" |<ref name="Oscars2017">{{Cite news}}</ref><ref name="OscarsVar">{{Cite news}}</ref> |- |Best Costume Design |Colleen Atwood | {{won}} |- ! scope="row" |Art Directors Guild Awards |11 February 2017 |Excellence in Production Design for a Fantasy Film |Stuart Craig | {{Nom}} | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web|url=http://deadline.com/2017/01/art-directors-guild-nominations-2017-full-list-1201878962/|title=Art Directors Guild Awards Nominations: ‘Rogue One’, ‘Game Of Thrones’ & More|access-date=5 January 2017|last=Hipes|first=Patrick|website=Deadline Hollywood|archive-url=https://web.archive.org/web/20170106102516/http://deadline.com/2017/01/art-directors-guild-nominations-2017-full-list-1201878962/|archive-date=6 January 2017|url-status=live}}</ref> |- ! rowspan="5" scope="row" |[[ബ്രിട്ടീഷ് അക്കാഡമി ഫിലിം അവാർഡ്|British Academy Film Awards]] | rowspan="5" |12 February 2017 |Best British Film |David Heyman, Steve Kloves, [[ജെ.കെ. റൗളിംഗ്|J. K. Rowling]], Lionel Wigram and David Yates | {{Nom}} | rowspan="5" style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web|url=http://www.ign.com/articles/2017/01/10/bafta-2017-nominations-announced|title=BAFTA 2017 Nominations Announced|access-date=10 January 2017|last=Copeland|first=Wesley|date=10 January 2017|publisher=IGN|archive-url=https://web.archive.org/web/20170110170303/http://www.ign.com/articles/2017/01/10/bafta-2017-nominations-announced#|archive-date=10 January 2017|url-status=live}}</ref> |- |Best Production Design |Stuart Craig and Anna Pinnock | {{won}} |- |Best Costume Design |Colleen Atwood | {{Nom}} |- |Best Special Visual Effects |Tim Burke, Pablo Grillo, Christian Manz and David Watkins | {{Nom}} |- |Best Sound |Niv Adiri, Glenn Freemantle, Simon Hayes, Andy Nelson and Ian Tapp | {{Nom}} |- ! scope="row" |Casting Society of America |19 January 2017 |Feature Big Budget – Drama |Fiona Weir and Jim Carnahan | {{Nom}} | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web|url=http://deadline.com/2017/01/casting-society-2017-artios-awards-film-nominees-full-list-1201877833/|title=Casting Society Unveils 2017 Artios Awards Film Nominees|access-date=7 January 2017|last=Petski|first=Denise|date=3 January 2017|website=[[Deadline Hollywood]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20170217091438/http://deadline.com/2017/01/casting-society-2017-artios-awards-film-nominees-full-list-1201877833/|archive-date=17 February 2017|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" |Costume Designers Guild Awards |21 February 2017 |Excellence in Fantasy Film |Colleen Atwood | {{Nom}} | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web|url=http://costumedesignersguild.com/excellence-infantasy-film/|title=Excellence inFantasy Film|access-date=26 February 2017|website=costumedesignersguild.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20170226214323/http://costumedesignersguild.com/excellence-infantasy-film/|archive-date=26 February 2017|url-status=live}}</ref> |- ! rowspan="4" scope="row" |Critics' Choice Movie Awards | rowspan="4" |11 December 2016 |Best Art Direction |Stuart Craig, James Hambidge and Anna Pinnock | {{Nom}} | rowspan="4" style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web|url=http://www.criticschoice.com/critics-choice-awards|title=La La Land Leads with 12 Nominations for the 22nd Annual Critics' Choice Awards|access-date=1 December 2016|date=1 December 2016|publisher=Critics' Choice|archive-url=https://web.archive.org/web/20161203145943/http://www.criticschoice.com/critics-choice-awards/|archive-date=3 December 2016|url-status=live}}</ref> |- |Best Costume Design |Colleen Atwood | {{Nom}} |- |Best Hair and Makeup |''Fantastic Beasts and Where to Find Them'' | {{Nom}} |- |Best Visual Effects |''Fantastic Beasts and Where to Find Them'' | {{Nom}} |- ! scope="row" |Diversity in Media Awards |15 September 2017 |Movie of the Year |''Fantastic Beasts and Where to Find Them'' | {{Nom}} | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web|url=http://www.diversityinmediaawards.com/|title=Diversity in Media Awards 2017|access-date=14 November 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180824032116/http://www.diversityinmediaawards.com/|archive-date=24 August 2018|url-status=live}}</ref> |- ! rowspan="6" scope="row" |Empire Awards | rowspan="6" |19 March 2017 |Best British Film |''Fantastic Beasts and Where to Find Them'' | {{Nom}} | rowspan="6" style="text-align:center;" |<ref name="EmpireAwards">{{Cite web|url=https://www.flickreel.com/star-wars-rogue-one-leads-empire-awards-2017-nominations/|title=Star Wars: Rogue One Leads Empire Awards 2017 Nominations|access-date=3 March 2017|last=Pape|first=Danny|date=7 February 2017|publisher=''Flickreel.com''|archive-url=https://web.archive.org/web/20170303201956/https://www.flickreel.com/star-wars-rogue-one-leads-empire-awards-2017-nominations/|archive-date=3 March 2017|url-status=live}}</ref> |- |Best Actor |Eddie Redmayne | {{won}} |- |Best Costume Design |''Fantastic Beasts and Where to Find Them'' | {{won}} |- |Best Make-Up and Hairstyling |''Fantastic Beasts and Where to Find Them'' | {{won}} |- |Best Production Design |''Fantastic Beasts and Where to Find Them'' | {{won}} |- |Best Visual Effects |''Fantastic Beasts and Where to Find Them'' | {{Nom}} |- ! scope="row" |Evening Standard British Film Awards |9 December 2016 |Editor's Award |''Fantastic Beasts and Where to Find Them'' | {{won}} | style="text-align:center;" |<ref name="EveningStandard">{{Cite web|url=https://www.standard.co.uk/goingout/film/evening-standard-british-film-awards-the-winners-a3415651.html|title=Evening Standard British Film Awards: Kate Beckinsale and Hugh Grant crowned|access-date=9 December 2016|last=Norum|first=Ben|date=9 December 2016|publisher=[[Evening Standard]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20161209010137/http://www.standard.co.uk/goingout/film/evening-standard-british-film-awards-the-winners-a3415651.html|archive-date=9 December 2016|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" |Irish Film &amp;amp; Television Awards |8 April 2017 |Best Supporting Actor |Colin Farrell | {{Nom}} | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web|url=http://entertainment.ie/cinema/news/Heres-the-full-list-of-nominees-for-this-years-Irish-Film-and-Television-Awards/391161.htm|title=Here's the full list of nominees for this year's Irish Film and Television Awards|access-date=9 April 2017|date=|website=[[Entertainment.ie]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20170312061720/http://entertainment.ie/cinema/news/Heres-the-full-list-of-nominees-for-this-years-Irish-Film-and-Television-Awards/391161.htm|archive-date=12 March 2017|url-status=live}}</ref> |- ! rowspan="3" scope="row" |Make-Up Artists &amp;amp; Hair Stylists Guild Awards | rowspan="3" |19 February 2017 |Feature-Length Motion Picture – Best Period and/or Character Make-Up |Fae Hammond and Marilyn MacDonald | {{Nom}} | rowspan="3" style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web|url=http://www.local706.org/wp-content/uploads/2017/01/MUAHS-Nominations-2017-FINAL-v4-1.13.17.pdf|title=2017 nominees|access-date=26 February 2017|website=local706.org|archive-url=https://web.archive.org/web/20170202030436/http://www.local706.org/wp-content/uploads/2017/01/MUAHS-Nominations-2017-FINAL-v4-1.13.17.pdf#|archive-date=2 February 2017|url-status=live}}</ref> |- |Feature-Length Motion Picture – Best Period and/or Character Hair Styling |Fae Hammond and Marilyn MacDonald | {{Nom}} |- |Feature-Length Motion Picture – Best Special Make-Up Effects |Fae Hammond | {{Nom}} |- ! scope="row" |People's Choice Awards |18 January 2017 |Favorite Year-End Blockbuster |''Fantastic Beasts and Where to Find Them'' | {{won}} | style="text-align:center;" |<ref name="PeoplesChoice">{{Cite web|url=http://www.cbsnews.com/news/peoples-choice-awards-2017-list-of-nominations/|title=People's Choice Awards 2017: List of Nominations - CBS News|access-date=15 November 2016|last=Park|first=Andrea|date=15 November 2016|publisher=CBS News|archive-url=https://web.archive.org/web/20161116102046/http://www.cbsnews.com/news/peoples-choice-awards-2017-list-of-nominations/|archive-date=16 November 2016|url-status=live}}</ref> |- ! rowspan="7" scope="row" |Saturn Awards | rowspan="7" |28 June 2017 |Best Fantasy Film |''Fantastic Beasts and Where to Find Them'' | {{Nom}} | rowspan="7" style="text-align:center;" |<ref name="SaturnAwards">{{Cite web|url=https://variety.com/2017/film/awards/saturn-awards-nominations-2017-rogue-one-walking-dead-1202000833/|title=Saturn Awards Nominations 2017: 'Rogue One,' 'Walking Dead' Lead|access-date=3 March 2017|last=McNary|first=Dave|date=2 March 2017|website=''[[Variety (magazine)|Variety]]''|archive-url=https://www.webcitation.org/6ogG1jsxn?url=http://variety.com/2017/film/awards/saturn-awards-nominations-2017-rogue-one-walking-dead-1202000833/|archive-date=3 March 2017|url-status=live}}</ref> |- |Best Supporting Actor |Dan Fogler | {{Nom}} |- |Best Music |James Newton Howard | {{Nom}} |- |Best Production Design |Stuart Craig | {{Nom}} |- |Best Costume Design |Colleen Atwood | {{won}} |- |Best Make-up |Nick Knowles | {{Nom}} |- |Best Special Effects |Tim Burke, Christian Manz and David Watkins | {{Nom}} |- ! scope="row" |St. Louis Gateway Film Critics Association |18 December 2016 |Best Production Design |Stuart Craig and James Hambidge | {{draw|Runner-up}} | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web|url=http://www.stltoday.com/entertainment/movies/st-louis-film-critics-association-announces-nominations-for-awards/article_a5ca6656-6f47-58d1-b570-35cd6bf8e4a8.html|title=St. Louis Film Critics Association announces nominations for awards|access-date=15 December 2016|last=Wilson|first=Cavin|date=12 December 2016|publisher=[[St. Louis Dispatch]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20210312210835/https://www.stltoday.com/entertainment/movies/st-louis-film-critics-association-announces-nominations-for-awards/article_a5ca6656-6f47-58d1-b570-35cd6bf8e4a8.html|archive-date=2021-03-12|url-status=dead}}</ref> |- ! scope="row" |Teen Choice Awards |31 July 2016 |Choice AnTEENcipated Movie |''Fantastic Beasts and Where to Find Them'' | {{Nom}} | style="text-align:center;" |<ref name="TeenChoice">{{Cite web|url=http://www.eonline.com/news/767635/teen-choice-awards-2016-nominations-announced-see-the-first-wave-of-potential-winners|title=Teen Choice Awards 2016 Nominations Announced: See the "First Wave" of Potential Winners|access-date=25 May 2016|last=Vulpo|first=Mike|date=24 May 2016|publisher=[[E!]]|archive-url=https://www.webcitation.org/6hm3YMtx8?url=http://www.eonline.com/news/767635/teen-choice-awards-2016-nominations-announced-see-the-first-wave-of-potential-winners|archive-date=25 May 2016|url-status=live}}</ref> |- ! rowspan="2" scope="row" |Visual Effects Society Awards | rowspan="2" |7 February 2017 |Outstanding Visual Effects in a Photoreal Feature |Tim Burke, Pablo Grillo, Christian Manz, David Watkins and Olly Young | {{Nom}} | rowspan="2" style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web|url=http://www.hollywoodreporter.com/lists/rogue-one-leads-visual-effects-society-award-nominations-2017-full-list-962893/item/outstanding-visual-effects-a-student-project-962862|title='Rogue One' Leads Visual Effects Society Feature Competition With 7 Nominations As 'Doctor Strange,' 'Jungle Book' Grab 6 Each|access-date=10 January 2017|last=Giardina|first=Carolyn|date=10 January 2017|website=Hollywood Reporter|archive-url=https://web.archive.org/web/20170112174119/http://www.hollywoodreporter.com/lists/rogue-one-leads-visual-effects-society-award-nominations-2017-full-list-962893/item/outstanding-visual-effects-a-student-project-962862#|archive-date=12 January 2017|url-status=live}}</ref> |- |Outstanding Animated Performance in a Photoreal Feature |Gabriel Beauvais-Tremblay, Luc Girard, Laurent Laban and Romain Rico | {{Nom}} |- ! scope="row" |Washington D.C. Area Film Critics Association |5 December 2016 |Best Art Direction |Stuart Craig and Anna Pinnock | {{Nom}} | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web|url=http://www.wafca.com/awards/|title=The 2016 WAFCA Awards Nominations|access-date=4 December 2016|date=3 December 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20171208185356/http://www.wafca.com/awards/|archive-date=8 December 2017|url-status=live}}</ref> |} == അവലംബം == <references group="" responsive=""> <cite class="citation news">Tartagloine, Nancy (12 September 2013). [http://www.deadline.com/2013/09/warner-bros-j-k-rowling-team-for-new-harry-potter-inspired-film-series/ "Warner Bros, J.K. Rowling Team For New 'Harry Potter'-Inspired Film Series"]. ''[[Deadline Hollywood]]''. [https://web.archive.org/web/20130913034229/http://www.deadline.com/2013/09/warner-bros-j-k-rowling-team-for-new-harry-potter-inspired-film-series/ Archived] from the original on 13 September 2013<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">12 September</span> 2013</span>.</cite><templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles></ref> <cite class="citation web">[https://web.archive.org/web/20131019115851/http://pagetopremiere.com/2013/10/harry-potter-producer-david-heyman-officially-on-board-to-produce-fantastic-beasts-and-where-to-find-them/ "<span class="cs1-kern-left">'</span>Harry Potter' producer David Heyman officially on board to produce 'Fantastic Beasts and Where To Find Them<span class="cs1-kern-right">'</span>"]. Page to Premiere. Archived from [http://pagetopremiere.com/2013/10/harry-potter-producer-david-heyman-officially-on-board-to-produce-fantastic-beasts-and-where-to-find-them/ the original] on 19 October 2013<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">18 October</span> 2013</span>.</cite><templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles></ref> <cite class="citation web">Chitwood, Adam (25 May 2014). [http://collider.com/alfonso-cuaron-fantastic-beasts-harry-potter/ "Alfonso Cuaron Says He Will Not Direct Fantastic Beasts and Where to Find Them"]. ''The Daily Beast''. [https://web.archive.org/web/20140527220448/http://collider.com/alfonso-cuaron-fantastic-beasts-harry-potter/ Archived] from the original on 27 May 2014<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 May</span> 2014</span>.</cite><templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles></ref> <cite class="citation news">The Deadline Team (21 August 2014). [http://deadline.com/2014/08/david-yates-in-talks-for-harry-potter-spin-off-fantastic-beasts-822934/ "David Yates in Talks For 'Harry Potter' Spin-Off 'Fantastic Beasts<span class="cs1-kern-right">'</span>"]. ''[[Deadline Hollywood]]''. [https://web.archive.org/web/20140821223612/http://deadline.com/2014/08/david-yates-in-talks-for-harry-potter-spin-off-fantastic-beasts-822934/ Archived] from the original on 21 August 2014<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">11 April</span> 2018</span>.</cite><templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles></ref> </references> [[വർഗ്ഗം:ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ബ്രിട്ടീഷ് ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ഫാന്റസി ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:2016-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:Pages with unreviewed translations]] 8hygzfl3sgfo0sxysfupdf12pgukw2k 0 472287 4671491 4614893 2026-09-28T17:41:25Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671491 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Nandu (actor)}} {{Infobox person | name = നന്ദു | image = | imagesize = | caption = | birth_name = നന്ദലാൽ കൃഷ്ണമൂർത്തിy<ref>http://archive.indianexpress.com/news/nandalal-krishnamurthy-on-a-career-high/1177716/</ref> | birth_date = {{birth-date and age|9 ഫിബ്രവരി 1965}} | birth_date = {{Birth date and age|1965|02|09}} | birth_place = തൈക്കാട്, [[തിരുവനന്തപുരം]], [[Kerala]], India | death_date = | death_place = | othername = നന്ദു | occupation = നടൻ | nationality = [[ഭാരതീയൻ]] | yearsactive = 1986 – present | parents = കൃഷ്ണമൂർത്തി, സുകുമാരി | Sibling (s) = കവിത നന്ദലാൽ | children = നന്ദിത,കൃഷൻ }} നന്ദു എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന '''നന്ദലാൽ കൃഷ്ണമൂർത്തി''' മലയാളചലച്ചിത്രനടൻ എന്ന നിലയിലാണ് പ്രശസ്തൻ. മുപ്പത് വർഷത്തോളമായി രംഗത്തുണ്ടെങ്കിലും കമലദളം പോലുള്ള ചിത്രങ്ങളിൽ ചെറിയ വേഷങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും [[മോഹൻലാൽ]] നായകനായി 2012ൽ [[രഞ്ജിത്ത്|രഞ്ജിത്]] സംവിധാനം ചെയ്ത [[സ്പിരിറ്റ് (ചലച്ചിത്രം)|സ്പിരിറ്റ്]] എന്ന ചിത്രത്തിലെ കുടിയൻ കഥാപാത്രമാണ് നന്ദുവിനെ പ്രശസ്തനാക്കിയത്. <ref>{{cite web|title=Actor Nandu gets busy|url=http://www.nowrunning.com/malayalam/actor-nandu-gets-busy/69510/story.htm|publisher=nowrunning.com|accessdate=2013-05-12|date=29 April 2013|archive-date=2013-05-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20130506040947/http://www.nowrunning.com/malayalam/actor-nandu-gets-busy/69510/story.htm|url-status=dead}}</ref> പ്രിയദർശന്റെ പല ചിത്രങ്ങളിലും വേഷമിട്ടിട്ടുള്ള നന്ദുവിനു സ്പിരിറ്റിലെ അഭിനയത്തിനു മികച്ച സ്വഭാവനടനുള്ള SIIMA അവാർഡ് ലഭിക്കുകയുണ്ടായി ==വ്യക്തിജീവിതം== 1965ൽ തിരുവനന്തപുരത്തടുത്ത് തൈക്കാട്ടിൽ [[ടേബിൾ ടെന്നീസ്]] കോച്ച് കൃഷ്ണമൂർത്തിയുടെയും സംഗീതജ്ഞ സുകുമാരിയുടെ യും മകനായി ജനിച്ചു. ജനിച്ച് 60 ദിവസത്തിനുള്ളിൽ അമ്മ മരിച്ചു.<ref>{{cite web|title=Manam Pole Mangalyam|url=https://www.youtube.com/watch?v=wkV9Z0xpcdE|publisher=jaihindtv|accessdate=12 August 2015}}</ref> അമ്മാവനും അമ്മാവിയുമാണ് വളർത്തിയത്.<br> 1997ൽ കവിത നന്ദലാൽ ജീവിതസഖിയായി. 1999ൽ നന്ദിത, 2013ൽ കൃഷൻ എന്നിവർ ജനിച്ചു.ref>http://www.mangalam.com/mangalam-varika/193436 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140614001214/http://www.mangalam.com/mangalam-varika/193436 |date=2014-06-14 }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.mangalam.com/life-style/success/26910?page=0,0 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-04-30 |archive-date=2013-12-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131203075809/http://www.mangalam.com/life-style/success/26910?page=0,0 |url-status=dead }}</ref> ==കലാജീവിതം== 1986ൽ [[മോഹൻലാൽ]] നായകനായ [[വേണു നാഗവള്ളി]] സംവിധാനം ചെയ്ത [[സർവ്വകലാശാല]]ആണ് ആദ്യ ചിത്രം. പിന്നീട് 20 വർഷത്തോളം പ്രതിവർഷം രണ്ടും മൂന്നും ചിത്രങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു. മിക്കവാറും കോളജ് വിദ്യാർത്ഥി വേഷങ്ങൾ ആണ് ലഭിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നത്. 2012ലെ [[സ്പിരിറ്റ് (ചലച്ചിത്രം)|സ്പിരിറ്റ്]] രഞ്ജിത് സംവിധാനം ചെയ്ത ചിത്രത്തിലെ മണിയൻ എന്ന കുടിയൻ കഥാപാത്രമാണ് വഴിത്തിരിവായത്. ==സിനിമാജീവിതം== ===മലയാളം=== {| class="wikitable sortable" |- ! ക്ര.നം. !! വർഷം !! ചിത്രം !!വേഷം |- |1||2019 ||[[അതിരൻ]] || |- |2||2019 ||[[ആൻ ഇന്റർ നാഷണൻ ലോക്കൽ]] || |- |3||2019 ||[[വാരിക്കുഴിയിലെ കൊലപാതകം]] || |- |4||2019 ||[[ഇലകൾ പച്ച പൂക്കൾ മഞ്ഞ]] || |- |5||2019 ||[[അനിയൻ കുഞ്ഞിനും തന്നാലായത്]] || |- |6|| 2018 ||[[ക്വീൻ]] ||അഡ്വ്. കലൂർ |- |7|| 2018 ||[[വണ്ടർ ബോയ്സ്]] || |- |8|| 2018 ||[[മഴയത്ത്]] || |- |9|| 2018 ||[[അങ്ങ് ദൂരെ ഒരു ദേശത്ത്]] || |- |10|| 2018 ||[[രണം]] || |- |11|| 2018 ||[[ഒടിയൻ]] || |- |12|| 2018 ||[[സുഖമാണോ ദാവീദേ]] || |- |13|| 2018 ||[[സ്റ്റ്രീറ്റ് ലൈറ്റ്സ്]] || |- |14|| 2018 ||[[മിക്കി]] || |- |15|| 2017 ||[[മാസ്റ്റർപീസ്]] ||ബാലൻ മാസ്റ്റർ |- |16|| 2017 ||[[തൃശ്ശിവപേരൂർ ക്ലപ്തം]] || |- |17|| 2017 ||[[ഹിസ്റ്ററി ഓഫ് ജോയ്]] ||ജഡ്ജി |- |18|| 2017 ||[[സർവ്വോപരി പാലാക്കാരൻ]] ||മണിസ്സാമി (വില്ലൻ) |- |19|| 2017 ||[[മൈ സ്റ്റോറി]] || |- |20|| 2017 ||[[പശു]] || |- |21|| 2017 ||[[വിമാനം]] || |- |22|| 2017 ||[[സ്വയം]] || |- |23|| 2017 ||[[കുപ്പിവള]] || |- |24|| 2017 ||[[വിളക്കുമരം]] || |- |25|| 2016 ||[[പുലിമുരുകൻ]] ||ദിവാകരൻ (ഫോറസ്റ്റ് ഗാർഡ്) |- |26|| 2016 ||[[പിന്നെയും]] || |- |27|| 2016 ||[[കരിങ്കുന്നം സിക്സസ്]] || |- |28|| 2016 ||[[സ്കൂൾ ബസ്]] || |- |29|| 2016 ||[[മൺസൂൺ മാംഗോസ്]] || |- |30|| 2016 ||[[ആൾരൂപങ്ങൾ]] || |- |31|| 2016 ||[[ബുദ്ധനും ചാപ്ലിനും ചിരിക്കുന്നു]] || |- |32|| 2015 ||[[ഉട്ടോപ്യയിലെ രാജാവ്]] || |- |33|| 2015 ||[[തിലോത്തമ]] || |- |34|| 2015 ||[[രസം]] || |- |35|| 2015 ||[[റാസ്പുട്ടിൻ]] || |- |36|| 2015 ||[[കന്യക ടാക്കീസ്]] || |- |37|| 2015 ||[[മറിയം മുക്ക്]] || |- |38|| 2014 ||[[ബുദ്ധൻ ചിരിക്കുന്നു]] || |- |39|| 2014 ||[[ഗോഡ്സ് ഓൺ കണ്ട്രി]] || |- |40|| 2014 ||[[ആമയും മുയലും]] || |- |41|| 2014 ||[[ഒറ്റമന്ദാരം]] || |- |42|| 2014 ||[[മെഡുല്ല ഒബ്ലോങ്കേറ്റ]] || |- |43|| 2014 ||[[സോളാർ സ്വപ്നം]] || |- |44|| 2014 ||[[കളർ ബലൂൺ]] || |- |45|| 2014 ||[[ദ ഡോൾഫിൻസ്]] || |- |46|| 2014 ||[[@ അന്ധേരി]] || |- |47|| 2013 ||[[വിശുദ്ധൻ]] || |- |48|| 2013 ||[[നമ്പൂതിരിയുവാവ് 43 വയസ്സ്]] || |- |49|| 2013 ||[[മിസ് ലേഖ തരൂർ കാണുന്നത്]] ||നന്ദഗോപൻ |- |50|| 2013 ||[[ഏഴാമത്തെ വരവ്]] ||രാമൻ നായർ |- |51|| 2013 ||[[6ബി പാരഡൈസ്]] || |- |52|| 2013 ||[[ദൈവത്തിന്റെ സ്വന്തം ക്ലീറ്റസ്]] ||ലക്ഷ്മിയുടെ അച്ഛൻ |- |53|| 2013 ||[[ABCD- അമേരിക്കൻ ബോൺ കൺഫ്യൂസ്ഡ് ദേശി]] ||കുഞ്ഞച്ചൻ |- |54|| 2013 ||[[അപ് & ഡൗൺ മുകളിൽ ഒരാളുണ്ട്]] ||ചെറിയാൻ |- |55|| 2013 ||[[ഡോണ്ട് വറി ബി ഹാപ്പി]] || |- |56|| 2013 ||[[കൊതറാൻ ഒരു മലയാള സിനിമ]] || |- |57|| 2013 ||[[ഹോട്ടൽ കാലിഫോർണിയ]] ||അണ്ണൻ |- |58|| 2013 ||[[ഇമ്മാനുവൽ]] || |- |59|| 2013 ||[[97 ബാച്ച് മഹാരാജാസ്]] ||പൂക്കുഞ്ഞ് |- |60|| 2013 ||[[ഹൗസ്ഫുൾ]] || |- |61|| 2013 ||[[ഗുഡ്, ബാഡ്, അഗ്ലി]] ||മാർത്താണ്ഡൻ |- |62|| 2013 ||[[ആമേൻ]] || |- |63|| 2013 ||[[നഖങ്ങൾ]] ||മഞ്ഞില ജി കുമാർ |- |64|| 2013 ||[[നത്തോലി ഒരു ചെറിയ മീനല്ല]] || |- |65|| 2013 ||[[നാടോടിമന്നൻ]] || |- |66|| 2012 ||[[സ്പിരിറ്റ് (ചലച്ചിത്രം)|സ്പിരിറ്റ്]] ||മണിയൻ |- |67|| 2012 ||[[നമുക്കുപാർക്കാൻ]] || |- |68|| 2012 ||[[പറുദീസ]] || |- |69|| 2012 ||[[ഇഡിയറ്റ്സ്]] || |- |70|| 2012 ||[[തിരുവമ്പാടി തമ്പാൻ]] || |- |71|| 2012 ||[[916]] || |- |72|| 2012||[[ഹീറോ]] || |- |73|| 2012 ||[[ഒഴിമുറി]] || |- |74|| 2012 ||[[പോപ്പിൻസ്]] || |- |75|| 2012 ||[[മാസ്റ്റേഴ്സ്]] || |- |76|| 2011 ||[[ബ്യൂട്ടിഫുൾ]] ||കമലു |- |77|| 2011 ||[[നാടകമേ ഉലകം]] || |- |78|| 2011 ||[[തേജാഭായി ആന്റ് ഫാമിലി]] ||ഡോ. മാധവൻ തമ്പി |- |79|| 2011 ||[[സോൾട്ട് ആന്റ് പെപ്പർ]] ||ഭാസ്കരൻ നായർ |- |80|| 2011 ||[[പ്രിയപ്പെട്ട നാട്ടുകാരെ]] ||കെ.പി സ്കറിയ |- |81|| 2010 ||[[ബോഡി ഗാർഡ്]] || |- |82|| 2009 ||[[സീതാകല്യാണം]] || |- |83|| 2009 ||[[കാഞ്ചീപുരത്തെ കല്യാണം]] || |- |84|| 2008 ||[[തിരക്കഥ]] || |- |85|| 2008 ||[[വിലാപങ്ങൾക്കപ്പുറം]] ||മാധവൻ കുട്ടി |- |86|| 2007 ||[[നാലുപെണ്ണുങ്ങൾ]] ||നാരായണൻ |- |87|| 2005 ||[[ദ കാമ്പസ്]]|| |- |88|| 2004 ||[[ഗോവിന്ദൻ കുട്ടി തിരക്കാണ്]]||രമണൻ |- |89|| 2004 ||[[തെക്കേക്കര സൂപ്പർഫാസ്റ്റ്]]|| |- |90|| 2004 ||[[വാമനപുരം ബസ്‌റൂട്ട്]]|| |- |91|| 2003 ||[[അമ്മക്കിളിക്കൂട്]]|| |- |92|| 2003 ||[[ബാലേട്ടൻ]]||സുകുമാരൻ |- |93|| 2001 ||[[അച്ഛനെയാണെനിക്കിഷ്ടം]]|| |- |94|| 2001 ||[[റൊമാൻസ്]]|| |- |95|| 2000 ||[[ഇന്ദ്രിയം]]|| |- |96|| 2000 ||[[ഇന്ത്യ ഗേറ്റ്]]|| |- |97|| 2000 ||[[സ്നേഹപൂർവ്വം അന്ന]]|| |- |98|| 199 ||[[ഇന്ദുലേഖ]]|| |- |99|| 1998 ||[[സുന്ദരകില്ലാഡി]]|| |- |100|| 1998 ||[[കൈക്കുടന്ന നിലാവ്]]|| |- |101|| 1998 ||[[ബ്രിട്ടീഷ് മാർക്കറ്റ്]]||അണ്ണൻ സോമൻ |- |102|| 1998 ||[[പ്രണയവർണ്ണങ്ങൾ]]|| |- |103|| 1993 ||[[ഇഷ്ടമാണ് നൂറുവട്ടം]]|| |- |104|| 1996 ||[[മൂക്കില്ലാരാജ്യത്ത് മുറിമൂക്കൻ]]|| |- |105|| 1995 ||[[നിർണ്ണയം]]|| |- |106|| 1995 ||[[മഴവിൽ കൂടാരം]]|| |- |107|| 1994 ||[[വിഷ്ണു]]|| |- |108|| 1994 ||[[സൈന്യം]]||സേൽസ് മേൻ |- |109|| 1994 ||[[കാശ്മീരം]]||സഞ്ജയ് |- |110|| 1994 ||[[തേന്മാവിൻ കൊമ്പത്ത്]]||തിമ്മയ്യൻ |- |111|| 1993 ||[[ബട്ടർഫ്ലൈസ്]]||പവിത്രൻ |- |112|| 1993 ||[[ആയിരപ്പറ]]|| |- |113|| 1993 ||[[കളിപ്പാട്ടം]]|| |- |114|| 1991 ||[[അഭിമന്യു]]|| |- |115|| 1991 ||[[കിഴക്കുണരും പക്ഷി]]|| |- |116|| 1991 ||[[കിലുക്കം]]||പിള്ളയുടെ ബന്ധു |- |117|| 1990 ||[[ഏയ് ഓട്ടോ]]||ലോനപ്പൻ |- |118|| 1989 ||[[അടിക്കുറിപ്പ്]]||ദന്തിസ്റ്റിന്റെ സഹായി |- |119|| 1989 ||[[ചരിത്രം]]|| |- |120|| 1989 ||[[സ്വാഗതം]]|| |- |121|| 1987 ||[[അയിത്തം]]|| |- |122|| 1986 ||[[യുവജനോത്സവം]]|| |- |123|| 1986 ||[[സർവ്വകലാശാല]]||ജോസ് എബ്രഹാം |} ===തമിഴ്=== {| class="wikitable" |- ! ക്ര.നം. !! വർഷം !! ചിത്രം !!വേഷം |- |||2014 ||[[കാതൽ മുടിച്ചു]] || |- |||2003 ||[[ലേസ ലേസ]] || |} ===ഹിന്ദി=== {| class="wikitable" |- ! ക്ര.നം. !! വർഷം !! ചിത്രം !!വേഷം |- |||1998 ||[[ഡോളി സജ കെ രഖ്ന]] || * 1998 - [[Doli Saja Ke Rakhna]] |} ==ടെലിവിഷൻ ജീവിതം== *സത്യം ശിവം സുന്ദരം (അമൃത) *ദേവീമാഹാത്മ്യം (ഏഷ്യാനെറ്റ്) *ശ്രീ മഹാഭാഗവതം(ഏഷ്യാനെറ്റ്) *[[സ്വാമി അയ്യപ്പൻ]] (ഏഷ്യാനെറ്റ്) *ചന്ദ്രോദയം(ഡിഡി മലയാളം) ==അവാർഡ്കൾ== *;നോമിനേഷൻ [[ഫിലിം ഫെയർ]]- സ്വഭാവനടൻ- ([[സ്പിരിറ്റ് (ചലച്ചിത്രം)|സ്പിരിറ്റ്]] ) ==അവലംബം== *[https://web.archive.org/web/20201201121919/https://www.thehindu.com/features/cinema/accent-on-characters/article3862691.ece The Hindu Actor Nandulal. Photo: Special Arrangement TOPICS cinema Malayalam cinema people celebrity Actor Nandulal Krishnamoorthy has found his space in tinselville post his spirited performance in Spirit. ] *{{Reflist}} *[http://entertainment.oneindia.in/celebs/nandu/filmography.html Nandu Profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140723190506/http://entertainment.oneindia.in/celebs/nandu/filmography.html |date=2014-07-23 }} *[http://cinidiary.com/peopleinfo.php?pigsection=Actor&picata=1&no_of_displayed_rows=2&no_of_rows_page=10&sletter=N Actor Nandu at CiniDiary] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110708155755/http://cinidiary.com/peopleinfo.php?pigsection=Actor&picata=1&no_of_displayed_rows=2&no_of_rows_page=10&sletter=N |date=2011-07-08 }} ==അവലംബം== {{reflist}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * {{IMDb name|id=1459609|name=Nandu}} * [http://en.msidb.org/displayProfile.php?category=actors&artist=Nandu&limit=43 Nandu at MSI] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304041814/http://en.msidb.org/displayProfile.php?category=actors&artist=Nandu&limit=43 |date=2016-03-04 }} {{SIIMA Award for Best Actor in a Supporting Role}} [[വർഗ്ഗം:ഫെബ്രുവരി 9-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1965ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്ര അഭിനേതാക്കൾ]] kbo6kiavl75jynjj5qu5rrachblfhfz 0 474777 4671624 4645921 2026-09-29T10:04:03Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671624 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Basavaraj Rajguru}} [[പ്രമാണം:Rajguru.JPG|ലഘുചിത്രം|ബസവരാജ് രാജ്ഗുരു]] [[കിരാന ഘരാന]]യിലെ (ഗാനാലാപന ശൈലി) ഒരു പ്രമുഖ ഇന്ത്യൻ ശാസ്ത്രീയ സംഗീതജ്ഞൻ ആയിരുന്നു '''ബസവരാജ് രാജ്ഗുരു'''.(ഓഗസ്റ്റ് 24, 1920 - 1991) == ആദ്യകാല ജീവിതവും പരിശീലനവും == ക്ലാസിക്കൽ സംഗീതത്തിൻറെ ഒരു വലിയ കേന്ദ്രം ആയ വടക്കൻ [[കർണാടക]]യിലെ ധാർവാഡിലെ ഒരു ഗ്രാമമായ യലിവാളിലെ പണ്ഡിതരുടെയും ജ്യോതിഷികളുടെയും സംഗീതജ്ഞരുടെയും കുടുംബത്തിൽ ബസവരാജ് ജനിച്ചു. [[തഞ്ചാവൂർ|തഞ്ചാവൂരിൽ]] പരിശീലനം നേടിയ കർണാടിക് സംഗീതജ്ഞനായിരുന്ന പിതാവിൽ നിന്ന് ചെറുപ്പത്തിൽ തന്നെ അദ്ദേഹം ക്ലാസിക്കൽ സംഗീതം അഭ്യസിക്കാനാരംഭിച്ചു. ==അവലംബം== {{Reflist}} * [http://www.ganapriya.com/ns/ns.html Nachiketa Sharma] * [http://www.ganapriya.com/bmr.html Article on Basavraj Rajguru, with a foreword by Rajan Parrikar, posted on the newsgroup rec.music.indian.classical (RMIC) on 5 August 1996 as part of an ongoing series of articles on great masters of Indian music] * [http://www.musicalnirvana.com/hindustani/basavraj_rajguru.html#Profile Pt. Basavraj Rajguru] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070610085636/http://www.musicalnirvana.com/hindustani/basavraj_rajguru.html#Profile |date=2007-06-10 }} * [http://www.dharwad.com/rajguru.html Dharwad Home Page] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080723143252/http://www.dharwad.com/rajguru.html |date=2008-07-23 }} * [https://web.archive.org/web/20070830131112/http://www.hinduonnet.com/folio/fo9811/98110160.htm Special issue with the Sunday Magazine From the publishers of THE HINDU MUSIC: 29 November 1998] * [https://web.archive.org/web/20080708071003/http://www.hinduonnet.com/thehindu/mp/2003/06/09/stories/2003060901510300.htm The Hindu Monday, 9 June 2003] * [http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-karnataka/article2398746.ece Pt. Basavaraj Rajguru Memorial National Award] {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/rajiv-taranath-gets-basavaraj-rajguru-award/article5036780.ece] {{PadmaBhushanAwardRecipients 1990–99}} [[വർഗ്ഗം:1917-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1991-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:പത്മഭൂഷൺ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] 5a0v324hb27isgvpesqahhg0qaytocf 0 474894 4671542 4631900 2026-09-29T02:20:26Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671542 wikitext text/x-wiki {{IMG|Marthanda Varma (1933).webm}} ഒരു ചരിത്രകഥയെ ആസ്പദമാക്കി 1933-ൽ [[മലയാളം|മലയാളത്തിൽ]] നിർമ്മിച്ച ആദ്യത്തെ ചലച്ചിത്രം സംവിധാനം ചെയ്ത വ്യക്തിയാണ് '''പി.വി. റാവു'''.<ref name="Google books">{{cite web|url=https://books.google.co.in/books?id=O1L2DAAAQBAJ&pg=PT27&lpg=PT27&dq=p.v.+rao+marthanda+varma&source=bl&ots=32vt-aeKo6&sig=ACfU3U0j_w4EJ7fMps_dIpWbE5s7l7PRzA&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwiVxY_Ou9ziAhWQ7nMBHXXXBIk4FBDoATABegQIBxAB#v=onepage&q=p.v.%20rao%20marthanda%20varma&f=false|title=Indian Cinema a Visual Voyage|publisher =Google books}}</ref><ref name="Daily News">{{cite web|url=http://archives.dailynews.lk/2009/03/30/fea21.asp|title=Short notes on earlier Thamil film directors|publisher =Daily News}}</ref> [[സി.വി. രാമൻ പിള്ള| സി.വി. രാമൻ പിള്ളയുടെ]] [[മാർത്താണ്ഡവർമ്മ (നോവൽ)|മാർത്താണ്ഡവർമ്മ]] എന്ന ചരിത്രനോവലിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് [[മാർത്താണ്ഡവർമ്മ (ചലച്ചിത്രം)|മാർത്താണ്ഡവർമ്മയെന്ന]] പേരിൽ തന്നെ റാവു സിനിമ ചെയ്തത്. ഇതിന്റെ തിരക്കഥയും അദ്ദേഹം തന്നെ നിർവ്വഹിച്ചു. [[മലയാളം|മലയാളത്തിലെ]] രണ്ടാമത്തെ നിശ്ശബ്ദ ചലച്ചിത്രം കൂടിയാണ് [[മാർത്താണ്ഡവർമ്മ (ചലച്ചിത്രം)|മാർത്താണ്ഡവർമ്മ]].<ref name="thehindu-1">{{cite web|url=https://www.thehindu.com/thehindu/fr/2005/08/12/stories/2005081202530100.htm|title=A forgotten chapter?|publisher=The Hindu}} {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ജീവിതരേഖ== [[തെലുഗ്]] വംശകനായ റാവുവിന്റെ കൃത്യമായ ചരിത്രം ലഭ്യമല്ല. മാർത്താണ്ഡവർമ്മക്ക് മുൻപും [[തെലുഗ്|തെലുങ്കിലും]] [[തമിഴ്|തമിഴിലിലും]] ഇദ്ദേഹം സിനിമകൾ ചെയ്തിട്ടുണ്ടെന്ന് പറയപ്പെടുന്നെങ്കിലും അവ കൃത്യമായി രേഖപ്പെടുത്തി കാണുന്നില്ല. ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ഇനീഷ്യൽ 'പി.വി.'യോ 'വി.വി.'യോ എന്ന കാര്യത്തിൽ തർക്കം ഉണ്ടെങ്കിലും ഡെറാഡൂണിലെ ഫിലിം സിറ്റി പ്രൊഡക്ഷൻസിന്റെ പബ്ലിക്കേഷൻ വിഭാഗം പ്രസിദ്ധപ്പെടുത്തിയ ഗ്രന്ഥത്തിൽ പി.വി. റാവു എന്നാണ് കാണുന്നത്.<ref name="janmabhumidaily.com-1">{{cite web|url=https://www.janmabhumidaily.com/news472308|title=പുണ്ഡലിക്കിന്റെ വഴിയെ മാർത്താണ്ഡവർമ്മ!|date=2016-09-03|publisher=Janmabhumi Daily|access-date=2019-06-09|archive-date=2019-06-09|archive-url=https://archive.today/20190609155153/https://www.janmabhumidaily.com/news472308|url-status=bot: unknown}}</ref> ==അവലംബം== {{Reflist}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * {{imdb name|id=0710617|name=വി.വി.റാവു}} * [https://m3db.com/artists/25159 വി വി റാവു]-M3db * [https://web.archive.org/web/20140427022036/http://www.thehindu.com/features/cinema/old-is-gold-marthanda-varma-1931/article4350814.ece Old is Gold: Marthanda Varma, 1931]-The Hindu * [https://www.thenewsminute.com/entertainments/773| 82 years ago, this was the first liplock in an Indian movie]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://www.mathrubhumi.com/thiruvananthapuram/nagaram/-malayalam-news-1.853976 'മാർത്താണ്ഡവർമ്മ' കോടതിയും കയറി] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190609170638/https://www.mathrubhumi.com/thiruvananthapuram/nagaram/-malayalam-news-1.853976 |date=2019-06-09 }}-Mathrubhumi [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രസംവിധായകർ]] [[വർഗ്ഗം:ചലച്ചിത്രസംവിധായകർ]] 6q71rerpnfyawmlrncgej88y1eamz9j 0 476570 4671632 4582754 2026-09-29T10:42:26Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671632 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ബാബു നാരായണൻ | image = Babu Narayanan-Director.jpg | caption = | birth_name = | birth_date = | birth_place = [[കോഴിക്കോട്]] | death_date = 29 ജൂൺ 2019 | children = ദർശൻ ടി. എൻ, ശ്രാവണ ടി. എൻ | occupation = സംവിധായകൻ | parents = നാരായണ പിഷാരടി, ദേവകി പിഷാരസ്യാർ | relatives = | spouse(s) = ജ്യോതി ബാബു | years_active = 1989 – 2019 }} [[മലയാളം|മലയാള]] ചലച്ചിത്ര സംവിധായകനായിരുന്നു '''ബാബു നാരായണൻ''' (1958/1959 - 29 ജൂൺ 2019). <ref>{{Cite web |url=http://mathrubhuminews.in/ee/ReadMore/6481/babu-narayanan-goes-independent |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-06-30 |archive-date=2019-06-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190630084257/http://mathrubhuminews.in/ee/ReadMore/6481/babu-narayanan-goes-independent |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite web |url=http://www.metromatinee.com/news-articles/director-babu-is-back-with-with-love-noora-fathima-4562 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-06-30 |archive-date=2014-09-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140911003631/http://www.metromatinee.com/news-articles/director-babu-is-back-with-with-love-noora-fathima-4562 |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite web |url=http://www.thehindu.com/features/friday-review/all-about-noora/article5809735.ece |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-06-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141129191959/http://www.thehindu.com/features/friday-review/all-about-noora/article5809735.ece |archive-date=2014-11-29 |url-status=dead}}</ref> 25 ലധികം മലയാള സിനിമകൾ അദ്ദേഹം സംവിധാനം ചെയ്തു. 1990 കളിലെ ജനപ്രിയ മലയാള ചലച്ചിത്ര സംവിധായകനായിരുന്ന ബാബു നാരായണൻ, [[അനിൽ കുമാർ|അനിൽ കുമാറുമൊന്നിച്ച്]] '''അനിൽ ബാബു''' എന്ന പേരിൽ സംവിധാനം ചെയ്ത [[മാന്ത്രിക ചെപ്പ്]], [[സ്ത്രീധനം (ചലച്ചിത്രം)|സ്ത്രീധനം]], [[കുടുംബ വിശേഷം]], [[അരമന വീടും അഞ്ഞൂറേക്കറും]], [[കളിയൂഞ്ഞാൽ]], [[പട്ടാഭിഷേകം]] തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങൾ മികച്ച വിജയം നേടി.<ref>http://en.msidb.org/displayProfile.php?category=director&artist=Anil%20Babu{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=നവംബർ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> 2004 ൽ [[പറയാം]] ആയിരുന്നു അവർ ഒരുമിച്ച് ചെയ്ത അവസാന ചിത്രം. പിന്നീട് സിനിമകളിൽ നിന്ന് ബാബു നാരായണൻ ഒരു ഇടവേള എടുത്തു. <ref>http://www.malayalachalachithram.com/profiles.php?i=2295</ref> 2013 ൽ [[ടു നൂറ വിത്ത് ലവ്]] എന്ന മലയാള സിനിമയിലൂടെ അദ്ദേഹം തിരിച്ചുവരവ് നടത്തി. <ref>{{Cite web |url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/When-Noora-Fell-in-Love/2014/05/01/article2198770.ece |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-06-30 |archive-date=2014-09-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140911022420/http://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/When-Noora-Fell-in-Love/2014/05/01/article2198770.ece |url-status=dead }}</ref> കാൻസർ രോഗം ബാധിച്ച് 2019 ജൂൺ 29 ന് 59 ആം വയസ്സിൽ ബാബു നാരായണൻ അന്തരിച്ചു. <ref>{{cite web|url= https://www.mathrubhumi.com/movies-music/news/director-babu-narayanan-passed-away-sthreedhanam-pattabhishekam-malayalam-movies-1990-s-1.3913023| title= സംവിധായകൻ ബാബു നാരായണൻ അന്തരിച്ചു|publisher=Mathrubhumi}}</ref> == ജീവിതരേഖ == ബാബു നാരായണൻ, [[കോഴിക്കോട്]] തളിക്ഷേത്രം ജീവനക്കാരനായ തലക്കളത്തൂർ പിഷാരത്ത് നാരായണ പിഷാരടിയുടെയും പത്തപ്പിരിയത്ത് പിഷാരത്ത് ദേവകി പിഷാരസ്യാരുടെയും മകനായി ജനിച്ചു<ref>{{Cite web |url=http://www.pisharodysamajam.com/obituary/babu-narayanan/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-07-01 |archive-date=2019-07-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190701084110/http://www.pisharodysamajam.com/obituary/babu-narayanan/ |url-status=dead }}</ref>. എടവണ്ണ പത്തപ്പിരിയം ഹൈസ്കൂളിലും കോഴിക്കോട് ഗുരുവായൂരപ്പൻ കോളജിലും വിദ്യാഭ്യാസം നേടി. ക്ഷേത്രവാദ്യങ്ങളെല്ലാം കുട്ടിക്കാലത്തെ കൈകാര്യം ചെയ്യുമായിരുന്നു. ജ്യോതി ബാബുവാണ് ഭാര്യ. [[തട്ടിൻ പുറത്ത് അച്യുതൻ |തട്ടിൻ പുറത്ത് അച്യുതനിൽ]] അഭിനയിച്ച നടി [[ശ്രാവണ|ശ്രാവണയും]] ദർശനും മക്കളാണ്. ദീർഘകാലമായി കുടുംബസമേതം [[തൃശ്ശൂർ]] ചെമ്പൂക്കാവിലായിരുന്നു താമസം. <ref>{{cite web|url= https://www.manoramanews.com/news/breaking-news/2019/06/29/film-director-babu-narayanan-passes-away.html|title= സംവിധായകൻ ബാബു നാരായണൻ അന്തരിച്ചു|publisher= Manorama|access-date= 2019-06-30|archive-date= 2019-06-30|archive-url= https://web.archive.org/web/20190630094634/https://www.manoramanews.com/news/breaking-news/2019/06/29/film-director-babu-narayanan-passes-away.html|url-status= dead}}</ref> ==ചലച്ചിത്രരംഗത്ത്== കുട്ടിക്കാലത്തേ സിനിമാകമ്പം മൂത്ത ബാബു പോസ്റ്റർ ഒട്ടിക്കൽ, പ്രൊജക്റ്റർ റൂം, ഫിലിം കൂട്ടിചേർക്കുന്ന പണി തുടങ്ങി എല്ലാതരം പണികളും ചെയ്താണ് സിനിമാമോഹവുമായി മദ്രാസിലെത്തുന്നത്.<ref>https://www.mathrubhumi.com/movies-music/news/director-babu-narayanan-passed-away-1.3915609</ref>.[[ഹരിഹരൻ|ഹരിഹരന്റെ]] സംവിധാന സഹായിയായിട്ടായിരുന്നു ബാബു നാരായണൻ സിനിമയിലെത്തിയത്. [[നെടുമുടി വേണു]], [[പാർവ്വതി (നടി)|പാർവ്വതി]], [[മുരളി]] എന്നിവരെ കേന്ദ്രകഥാപാത്രങ്ങളാക്കി 1989 ൽ പുറത്തിറക്കിയ [[അനഘ|അനഘയായിരുന്നു]] ആദ്യമായി സംവിധാനം ചെയ്ത സിനിമ. പിന്നീട്, സംവിധായകൻ [[പി. അനിൽ|അനിൽ കുമാറുമായി]] ചേർന്ന് ‘അനിൽ ബാബു’വെന്ന പേരിൽ 24 ഓളം ചിത്രങ്ങൾ സംവിധാനം ചെയ്തു. 1992ൽ ഇറങ്ങിയ മാന്ത്രികചെപ്പിലൂടെയാണ് '''അനിൽ ബാബു''' എന്ന സംവിധായകജോടി മലയാളത്തിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്. ജഗദീഷ് നായകനായ ഈ കൊച്ചു സിനിമ ഹിറ്റായതോടെ മലയാളത്തിലെ തിരക്കുള്ള സംവിധായകരായി മാറി 'അനിൽബാബുമാർ.'<ref>{{cite web|url= https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2019/06/29/film-director-babu-narayanan-passes-away.html| title= സംവിധായകൻ ബാബു നാരായണൻ അന്തരിച്ചു|publisher=Manorama }}</ref> == ഫിലിമോഗ്രാഫി == === സംവിധാനം === {| class="wikitable" ! ഫിലിം ! വർഷം |- | [[അനഘ (ചലച്ചിത്രം)|അനഘ]] | 1989 |- | [[പൊന്നരഞ്ഞാണം (ചലച്ചിത്രം)|പൊന്നരഞ്ഞാണം]] | 1990 |- | [[പൊന്നാരം തോട്ടത്തെ രാജാവ്]] | 1992 |- | [[മന്ത്രികച്ചെപ്പ് (ചലച്ചിത്രം)|മന്ത്രികച്ചെപ്പ്]] | 1992 |- | [[വെൽക്കം ടു കൊടൈകനാൽ]] | 1992 |- | [[ഇഞ്ചക്കാടൻ മത്തായി & സൺസ്]] | 1993 |- | [[സാക്ഷാൽ ശ്രീമാൻ ചാത്തുണ്ണി]] | 1993 |- | [[സ്ത്രീധനം (ചലച്ചിത്രം)|സ്ത്രീധനം]] | 1994 |- | [[കുടുംബ വിശേഷം]] | 1994 |- | [[അച്ചൻ കൊമ്പത്ത് അമ്മ വരമ്പത്ത്]] | 1995 |- | [[രഥോത്സവം (ചലച്ചിത്രം)|രഥോത്സവം]] | 1995 |- | [[സ്ട്രീറ്റ് (ചലച്ചിത്രം)|സ്ട്രീറ്റ്]] | 1995 |- | [[ഹാർബർ (ചലച്ചിത്രം)|ഹാർബർ]] | 1996 |- | [[അരമന വീടും അഞ്ഞൂറേക്കറും]] | 1996 |- | [[മന്നാടിയാർ പെണ്ണിന് ചെങ്കോട്ട ചെക്കൻ]] | 1997 |- | [[കളിയൂഞ്ഞാൽ (ചലച്ചിത്രം)|കളിയൂഞ്ഞാൽ]] | 1997 |- | [[മയിൽപ്പീലിക്കാവ്]] | 1998 |- | [[പട്ടാഭിഷേകം]] | 1999 |- | [[ഇങ്ങനെ ഒരു നിലാ പക്ഷി]] | 1999 |- | [[ഉത്തമൻ (ചലച്ചിത്രം)|ഉത്തമൻ]] | 2000 |- |[[പകൽപ്പൂരം (ചലച്ചിത്രം)|പകൽപ്പൂരം]] || 2002 |- |[[വാൽക്കണ്ണാടി (ചലച്ചിത്രം)|വാൽക്കണ്ണാടി]] || 2003 |- |[[ഞാൻ സൽപ്പേര് രാമൻകുട്ടി]]||2003 |- | [[കുസ്രുതി (ചലച്ചിത്രം)|കുസ്രുതി]] | 2004 |- | [[പറയാം (ചലച്ചിത്രം)|പറയാം]] | 2004 |- | [[ടു നൂറ വിത്ത് ലവ്]] | 2013 |- |} === കഥ === * ഓം ഗുരുഭ്യോ നമ (2002) === സംഭാഷണം === * [[പൊന്നരഞ്ഞാണം]] (1990) == അവലംബം == {{Reflist}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * {{IMDb name|1551293}} [[വർഗ്ഗം:2019-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രസംവിധായകർ]] [[വർഗ്ഗം:1959-ൽ ജനിച്ചവർ]] p3cug01unrvr59prxtjwz1x93hfaah6 0 483217 4671552 4551434 2026-09-29T03:49:28Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671552 wikitext text/x-wiki {{Infobox chess player |name = പെന്താല ഹരികൃഷ്ണ |image= 2021-Pentala-Harikrishna.JPG | image_size = 280px |caption = Pentala Harikrishna (2021) |country = India |birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1986|5|10}} |birth_place = [[Guntur]], [[Andhra Pradesh]], [[India]] |death_date = |death_place = |title = [[Grandmaster (chess)|Grandmaster]] |worldchampion = |rating = <br /><small>(No. 21 in the August 2017 [[FIDE World Rankings]])</small> |peakrating = 2770 (December 2016) |peakranking = No. 10 (November 2016) |FideID = 5007003 }} {{MedalTableTop}} {{MedalCountry|{{IND}}}} {{Medal|Competition|[[Asian Games]]}} {{Medal|Gold|[[2006 Asian Games|2006 Doha]]|[[Chess at the 2006 Asian Games|Mixed Team]]}} {{Medal|Bronze|[[2010 Asian Games|2010 Guangzhou]]|[[Chess at the 2010 Asian Games|Men's Team]]}} {{MedalBottom}} [[Andhra Pradesh|ആന്ധ്രാപ്രദേശിലെ]] [[Guntur|ഗുണ്ടൂരിൽ]] നിന്നുമുള്ള ഒരു [[ചെസ്സ്]] [[Grandmaster (chess)|ഗ്രാന്റ് മാസ്റ്റർ]] ആണ് '''പെന്താല ഹരികൃഷ്ണ (Pentala Harikrishna)''' (ജനനം 10 മെയ് 1986). 2001 സെപ്തംബർ 12 -ന് ഹരികൃഷ്ണ ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും പ്രായം കുറഞ്ഞ ഗ്രാന്റ് മാസ്റ്റർ ആയി. ഇന്ന് ഈ സ്ഥാനം [[Gukesh D|ഗുകേഷ് ഡി]]യ്ക്കാണ്. 2001 -ൽ ഇദ്ദേഹം [[Commonwealth Chess Championship|കോമൺവെൽത്ത് ചാമ്പ്യനും]] 2004 -ലെ ലോക ജൂനിയർ ചാമ്പ്യനും 2011 ഏഷ്യൻ വ്യക്തിഗതചാമ്പ്യനും ആയിരുന്നു. <!-- On personal front, he married Nadezda Stojanovic, the Serbian chess prodigy, in 2018. Harikrishna won the Tata Steel Group B in 2012 and the Biel MTO Masters Tournament Open event in 2013. He represented [[India]] at seven [[Chess Olympiad]]s from 2000 to 2012 and won team Bronze at the World Team Chess Championships in 2010. At the Asian Team Championships, Harikrishna won team gold once, team silver twice and individual bronze once. In February 2013, Harikrishna's FIDE rating passed 2700 for the first time. He broke into the top ten players in the world in November 2016 with a FIDE rating of 2768. ==Chess career== ===Junior=== Harikrishna was a highly successful junior player winning the Indian Under-08 (1993), Under-10 (1995), Under-14 (1999), Under-15 (1998) and Under-18 (1998) titles. He won the Under 18 prize at the Commonwealth Chess Championship in 1999.<ref>{{cite web|url=http://www.tribuneindia.com/1999/99apr28/sports.htm#2|title=Atanu Lahiri wins C'wealth chess title|date=1999-04-27|newspaper=The Tribune | location=India|accessdate=5 February 2016}}</ref> He won the World Under-10 Championship in 1996. His progress was such that, at the age of 14 years 5 months, he joined the Indian team for the 2000 Chess Olympiad, scoring 6.5 out of 11 rounds and earning his first Grandmaster norm. The second and third norms came soon after with a solid 6.5/13 result placing fifth in Corus Group B and sharing seventh place at the Asian Individual Championship with 7/11.<ref>{{cite web|url=http://theweekinchess.com/html/twic325.html|title=The Week in Chess 325|date=29 January 2001|publisher=Mark Crowther|accessdate=10 February 2016}}</ref><ref>{{cite web|url=http://theweekinchess.com/html/twic354.html|title=The Week in Chess 354|date=20 August 2001|publisher=Mark Crowther|accessdate=10 February 2016}}</ref> This last norm both qualified him for the [[FIDE World Chess Championship 2002]] (knocked in the first round to [[Alexander Beliavsky]]) and secured his Grandmaster title, having reached the required FIDE rating of 2500 in the July 2000 rating list. === 2001-2004=== Immediately after that he won on tiebreak the Commonwealth Championship, held in London,<ref>{{cite web|url=http://theweekinchess.com/html/twic356.html|title=The Week in Chess 356|date=3 September 2001|publisher=Mark Crowther|accessdate=10 February 2016}}</ref> then claimed first on tiebreak with [[Alexei Barsov]] and [[Krishnan Sasikiran]] at Hastings Chess Congress at the start of 2002.<ref>{{cite web|url=http://theweekinchess.com/html/twic374.html#2|title=The Week in Chess 374|date=3 September 2001|publisher=Mark Crowther|accessdate=10 February 2016}}</ref> Finishing half a point behind Sasikiran in the 2002 National "A" Championship. Despite a series of weaker results costing him 29 rating points between July 2002 and January 2003, Harikrishna regained nearly all of them the next rating period with third place at Hastings and second place at the National "A" Championship in Mumbai. He shared second place with [[Vasilios Kotronias]] and [[Paul Motwani]] in the 2003 British Championships then shared first with Vasily Yemelin, [[Smbat Lputian]] and [[Pavel Kotsur]] in Abu Dhabi.<ref>{{cite web|url=http://www.chessscotland.com/archives/brit2003results.htm|title=Chess Scotland|date=2 August 2003|publisher=Chess Scotland|accessdate=11 February 2016}}</ref><ref>{{cite web|url=http://ratings.fide.com/tournament_report.phtml?event16=25181&t=0|title=13. Abu Dhabi In.Fest.Mast|publisher=FIDE|accessdate=11 February 2016}}</ref> Harikrishna's form continued with shared second at the Sharjah Open half a point behind Kotsur, shared seventh at the Parsvanth Open, shared fifth at the Tata Open and second at the Asian Zonal 3.1b tournament held in [[Dhaka]], a point behind [[Surya Shekhar Ganguly]] and shared third at GibTelecom Masters, a point behind [[Nigel Short]].<ref>{{cite web|url=http://ratings.fide.com/individual_calculations.phtml?idnumber=5007003&rating_period=2004-01-01&t=0|title=Harikrishna, P January 2004|publisher=FIDE|accessdate=11 February 2016}}</ref><ref>{{cite web|title=The Week in Chess 483|url=http://theweekinchess.com/html/twic483.html|website=The Week in Chess|publisher=Mark Crowther|accessdate=11 February 2016}}</ref> A few months later he came sixth on tiebreaks (a dozen players tied half a point behind [[Shakriyar Mamedyarov]] at the strong Dubai Open.<ref>{{cite web|title=The Week in Chess 495|url=http://theweekinchess.com/html/twic495.html#3|website=The Week in Chess|publisher=Mark Crowther|accessdate=11 February 2016}}</ref> Between the January 2003 and October 2005 rating lists, Harikrishna experienced a steady increase from 2539 to 2673, reaching 2600 in July 2004. Harikrishna was knocked out of the [[FIDE World Chess Championship 2004]], held in [[Tripoli]] in the second round after rapid tiebreaks 3-1 against [[Vasily Ivanchuk]] but bounced back with fourth place on tiebreaks at the Abu Dhabi Open, half a point behind [[Dmitry Bocharov]]. He came third in the Pune Super GM event, a point behind winner [[Liviu-Dieter Nisipeanu]] but winning their individual game and was solid for India at the Chess Olympiad.<ref>{{cite web|title=The Week in Chess 514|url=http://theweekinchess.com/html/twic514.html#2|website=The Week in Chess|publisher=Mark Crowther|accessdate=11 February 2016}}</ref> This string of performances culminated in winning the [[World Junior Chess Championship]] held in Kochi, India in November 2004, scoring 10/13 with [[Tigran L Petrosian]] and [[Zhao Jun (chess player)|Zhao Jun]] half a point behind.<ref>{{cite web|url=http://en.chessbase.com/post/harikrishna-korbut-win-junior-titles|title=Harikrishna, Korbut win Junior titles|date=2004-12-01|publisher=ChessBase|accessdate=8 February 2016}}</ref> ===2005-2009=== Such success saw invitations to stronger events, such as Bermuda in early 2005 where despite losing to [[Boris Gelfand]] in the eighth round, victory in the two last rounds enabled him to catch up with him to tie for first,<ref>{{cite web|title=The Week in Chess 536|url=http://theweekinchess.com/html/twic536.html#2|website=The Week in Chess|publisher=Mark Crowther|accessdate=11 February 2016}}</ref> followed by an even score at Dos Hermanas and fifth on tiebreak at HB Global Challenge. Harikrishna joined up with former [[Viswanathan Anand]] coach [[Elizbar Ubilava]], looking to improve his game.<ref>{{Cite web|title = The Hindu : Sport / Chess : Harikrishna to train with Ubilava from June 4|url = http://www.thehindu.com/2005/06/03/stories/2005060307282200.htm|website = www.thehindu.com|access-date = 2016-02-13}}</ref> He then won the Sanjin Hotel Cup, a point clear of the field with 8.5/11.<ref>{{cite web|title=The Week in Chess 550|url=http://theweekinchess.com/html/twic550.html#5|website=The Week in Chess|publisher=Mark Crowther|accessdate=11 February 2016}}</ref><ref>{{cite web|title=The Week in Chess 559|url=http://theweekinchess.com/html/twic559.html#3|website=The Week in Chess|publisher=Mark Crowther|accessdate=11 February 2016}}</ref> He tied for second at the Mainz Ordiz Open. An even result at the Lausanne Masters was followed up by winning the Essent Crown Group in October 2005, scoring 4/6.<ref>{{cite web|url=http://www.chessbase.com/newsdetail.asp?newsid=2710|title=Harikrishna wins Essent Crown Group}}</ref> December's [[Chess World Cup 2005]] saw Harikrishna defeat [[Yu Shaoteng]] 3-1 and Giovanni Vescovi 4-2 before being knocked out in the third round against [[Alexei Dreev]] 2.5-1.5, then tied for second at Pamplona, half a point behind [[Ruslan Ponomariov]].<ref>{{cite web|title=The Week in Chess 582|url=http://theweekinchess.com/html/twic582.html#4|website=The Week in Chess|publisher=Mark Crowther|accessdate=11 February 2016}}</ref> [[File:Harikrishna Torino 2006.JPG|left|thumb|Pentala Harikrishna at 37th Chess Olympiad, Turin, Italy|273x273px]] In March 2006, Harikrishna tied for first (fifth on tiebreak) with winner [[Gabriel Sargissian]], [[Ahmed Adly]], Mamedyarov, and Igor-Alexander Nataf at the Reykjavik Open with 7/9.<ref>{{cite web|title=The Week in Chess 593|url=http://theweekinchess.com/html/twic593.html#8|website=The Week in Chess|publisher=Mark Crowther|accessdate=12 February 2016}}</ref> After competing in the [[37th Chess Olympiad]], he performed badly a month later with shared last place at Aerosvit, though he bounced back with victory at Marx Gyorgy Memorial then won the [[Chess960]] Junior Chess Championship winning the last four games against [[Arkadij Naiditsch]] with the final score 4½–3½.<ref>{{cite web|url=http://www.chessbase.com/newsdetail.asp?newsid=3281 |title=Harikrishna wins György Marx Memorial|date=11 August 2006|publisher=ChessBase.com}}</ref> <ref>[http://www.chessbase.com/newsdetail.asp?newsid=3293 ChessBase.com – Chess News – Chess Classic Chess960 results, Anand and Aronian simuls]</ref> 2007 started on a bad note with 3.5/9 at the Aeroflot Open but he recovered to come third at the Montreal International, losing in the final round to tournament winner Ivanchuk.<ref>{{cite web|title=The Week in Chess 642|url=http://theweekinchess.com/html/twic642.html#3|website=The Week in Chess|publisher=Mark Crowther|accessdate=12 February 2016}}</ref><ref>{{cite web|title=The Week in Chess 642|url=http://theweekinchess.com/html/twic642.html#3|website=The Week in Chess|publisher=Mark Crowther|accessdate=12 February 2016}}</ref> Harikrishna tied for first (second on wins tiebreak) at Marx Gyorgy then finished 20th at the Mainz FiNet Rapid Open.<ref>{{cite web|title=The Week in Chess 667|url=http://theweekinchess.com/html/twic667.html|website=The Week in Chess|publisher=Mark Crowther|accessdate=12 February 2016}}</ref> At the end of 2007, he lost 3-1 in the final of the [[Carlos Torre Repetto Memorial|Carlos Torre Memorial]] to Ivanchuk and came fourth on tiebreak at the Reggio Emilia.<ref>{{cite web|url=http://theweekinchess.com/html/twic685.html#4|title=XX Carlos Torre Memorial|date=24 December 2007|publisher=The Week in Chess|accessdate=12 February 2016}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://theweekinchess.com/html/twic687.html#4|title=The Week in Chess 687|website=theweekinchess.com|access-date=2016-04-20}}</ref> Harikrishna played tournaments less frequently after 2007 but finished fourth at the 2008 Corus Group B with 7.5/13,<ref>{{Cite web|title = Wijk R13: Aronian, Carlsen win Wijk aan Zee 2008|url = http://en.chessbase.com/post/wijk-r13-aronian-carlsen-win-wijk-aan-zee-2008|website = Chess News|date = 2008-01-27|access-date = 2016-02-13|language = en-US}}</ref> followed by several team events and winning on tiebreak in September 2008 at the Spice Cup in Lubbock, United States.<ref>{{Cite web|title = The Week in Chess 725|url = http://theweekinchess.com/html/twic725.html#3|website = theweekinchess.com|access-date = 2016-02-13}}</ref> He was seeded to the knockout stages of the XXI Carlos Tore Memorial but was eliminated 3-2 by [[Jan Ehlvest]] in the quarter finals.<ref>{{Cite web|title = The Week in Chess 738|url = http://theweekinchess.com/html/twic738.html|website = theweekinchess.com|access-date = 2016-02-16}}</ref> A last round loss to [[Peter Svidler]] saw Harikrishna slip from co-leader to shared seventh at the January 2009 Gibraltar Chess Congress,<ref>{{Cite web|title = Peter Svidler wins the 7th Gibtelecom tournament in Gibraltar|url = http://en.chessbase.com/post/peter-svidler-wins-the-7th-gibtelecom-tournament-in-gibraltar|website = Chess News|date = 2009-02-06|access-date = 2016-02-16|language = en-US}}</ref> but won the Nancy Rapid event the next month, a point ahead of [[Georg Meier (chess player)|Georg Meier]].<ref>{{cite web|url=http://www.chessbase.com/newsdetail.asp?newsid=5252|title=Harikrishna wins category 13 in Nancy, France|date=28 February 2009|publisher=ChessBase.com|accessdate=15 February 2012}}</ref> He lost three consecutive games at the 39th Bosna Tournament to finish fifth out of six and scoring 4/10,<ref>{{Cite web|title = The Week in Chess 758|url = http://theweekinchess.com/html/twic758.html|website = theweekinchess.com|access-date = 2016-02-16}}</ref> also struggling at Zurich's 200th Anniversary event, finishing shared 27th with 6/9.<ref>{{Cite web|title = The Week in Chess 771|url = http://theweekinchess.com/html/twic771.html|website = theweekinchess.com|access-date = 2016-02-16}}</ref> At the Chigorin Memorial he came fifteenth after tiebreaks in the Open section and won the blitz section.<ref>{{Cite web|title = The Week in Chess 781|url = http://theweekinchess.com/html/twic781.html#5|website = theweekinchess.com|access-date = 2016-02-16}}</ref> He finished the year helping India win the Asian Team Championships. ===2010-2013=== Harikrishna came tied sixth at Corus Chess Group B with 6.5/13 in January 2010 before a poor performance at the Asian Individual Championship, finishing 23rd after tiebreaks and losing 17 rating points<ref>{{Cite web|title = The Week in Chess 808|url = http://theweekinchess.com/html/twic808.html#14|website = theweekinchess.com|access-date = 2016-02-16}}</ref><ref>{{Cite web|title = Magnus Carlsen wins Wijk aan Zee 2010|url = http://en.chessbase.com/post/magnus-carlsen-wins-wijk-aan-zee-2010|website = Chess News|date = 2010-01-31|access-date = 2016-02-16|language = en-US}}</ref> Some consolation came with shared first with Ehlvest at the New York International.<ref>{{Cite web|title = The United States Chess Federation - New York International: Ehlvest and Harikrishna Tie|url = http://www.uschess.org/content/view/10500/593|website = www.uschess.org|access-date = 2016-02-16|first = Jennifer|last = Shahade}}</ref> He shared second place scoring 7/9 at the World Open, half a point behind [[Viktor Láznička]],<ref>{{Cite web|title = The Week in Chess 818|url = http://theweekinchess.com/html/twic818.html#15|website = theweekinchess.com|access-date = 2016-02-16}}</ref> but lost his rating gains at the Canadian Open with 6/9 sharing 23rd place.<ref>{{Cite web|title = The Week in Chess 819|url = http://theweekinchess.com/html/twic819.html#7|website = theweekinchess.com|access-date = 2016-02-16}}</ref> His strong performance in the Asian Games and Spanish league (including a win over [[Maxime Vachier-Lagrave]]) along with a solid performance in the Chess Olympiad helped recover his rating back to 2667 after a steady fall between April 2009 (2686) and July 2010 (2645). In January 2011, he came ninth on tiebreak scoring 7/10 at Gibraltar then sixth on tiebreak with 6.5/9 at Cappelle-la-Grande.<ref>{{Cite web|title = Tradewise Gibraltar Chess Festival 2011 {{!}} The Week in Chess|url = http://theweekinchess.com/chessnews/events/tradewise-gibraltar-chess-festival-2011|website = theweekinchess.com|access-date = 2016-02-17}}</ref><ref>{{Cite web|title = The Week in Chess 852|url = http://theweekinchess.com/html/twic852.html#3|website = theweekinchess.com|access-date = 2016-02-17}}</ref> May 2011 he won the [[Asian Chess Championship]] after tying with [[Yu Yangyi]] and [[Nguyễn Ngọc Trường Sơn|Nguyen Ngoc Truong Son]] 6.5/9, shared second place on 7/9 with [[Robert Hess (chess player)|Robert Hess]] and [[Alejandro Ramírez (chess player)|Alejandro Ramirez]] at the Chicago Open half a point behind [[Timur Gareyev|Timur Gareev]].<ref>{{Cite web|title = A momentous occasion for India|url = http://www.sportstaronnet.com/tss3421/stories/20110526506103600.htm|website = www.sportstaronnet.com|access-date = 2016-02-17}}</ref><ref>{{Cite web|title = The Week in Chess 865|url = http://theweekinchess.com/html/twic865.html#14|website = theweekinchess.com|access-date = 2016-02-17}}</ref> Harikrishna's form dipped at the New York International scoring only 4.5/9 for shared 25th place,<ref>{{Cite web|title = The Week in Chess 868|url = http://theweekinchess.com/html/twic868.html#37|website = theweekinchess.com|access-date = 2016-02-17}}</ref> but shared third at the World Open scoring 6.5/9.<ref>{{Cite web|title = The Week in Chess 870|url = http://theweekinchess.com/html/twic870.html#5|website = theweekinchess.com|access-date = 2016-02-17}}</ref> He struggled at the World Team Championships competing against almost exclusively 2700 rated players, scoring 3.5/9 and was eliminated from the [[Chess World Cup 2011|Chess World Cup]] in the second round 1.5-0.5 by [[Dmitry Jakovenko]].<ref>{{Cite web|url = https://ratings.fide.com/individual_calculations.phtml?idnumber=5007003&rating_period=2011-09-01&t=0|title = Harikrishna, P September 2011 FIDE Individual Chess Calculations|date = |access-date = 17 February 2016|website = FIDE|publisher = |last = |first = }}</ref> [[File:PentalaHarikrishna13a.jpg|thumb|330x330px|Harikrishna at Tata Steel Group A in 2013]] Harikrishna started 2012 in style winning the Group B of [[Tata Steel Chess Tournament|Tata Steel]], scoring 9/13, half a point ahead of [[Alexander Motylev]] and [[Lázaro Bruzón|Lazaro Bruzon]], earning himself a place in the 2013 Group A followed up with victory at the Cappelle-la-Grande Open on tiebreaks with 7/9.<ref>{{Cite web|title = Wijk aan Zee Rd13: Aronian is sole winner!|url = http://en.chessbase.com/post/wijk-aan-zee-rd13-aronian-is-sole-winner-|website = Chess News|date = 2012-01-30|access-date = 2016-02-17|language = en-US}}</ref><ref>{{Cite web|title = Harikrishna tops 74 GMs in Cappelle-La-Grande|url = http://en.chessbase.com/post/harikrishna-tops-74-gms-in-cappelle-la-grande|website = Chess News|date = 2012-03-12|access-date = 2016-02-17|language = en-US}}</ref> In July, he was third on tiebreaks at the Benasque Open scoring 8/10 and fifth on tiebreaks at the Biel Master event with 7.5/11.<ref>{{Cite web|title = The Week in Chess 923|url = http://theweekinchess.com/html/twic923.html#11|website = theweekinchess.com|access-date = 2016-02-17}}</ref><ref>{{Cite web|title = The Week in Chess 926|url = http://theweekinchess.com/html/twic926.html#2|website = theweekinchess.com|access-date = 2016-02-17}}</ref> Harikrishna rounded off the year with the 40th Chess Olympiad and league games, ending the year at his highest rating so far with 2698. Making his first appearance in the Tata Steel A group in January 2013, Harikrishna finished in seventh place with 6.5/13 and breaking 2700 for the first time.<ref>{{Cite web|title = Tata R13: Karjakin, Wang score, Carlsen wins Wijk by 1½ points|url = http://en.chessbase.com/post/tata-r13-karjakin-wang-score-carlsen-wins-wijk-by-1-points|website = Chess News|date = 2013-01-27|access-date = 2016-02-17|language = en-US}}</ref> Despite a collapse of form at the Capablanca Memorial in which Harikrishna scored 3/10, losing four games and failing to win and pushing him back under 2700,<ref>{{Cite web|title = Almasi shines at 2013 Capablanca Memorial|url = http://en.chessbase.com/post/almasi-shines-at-2013-capablanca-memorial-030513|website = Chess News|date = 2013-05-03|access-date = 2016-02-17|language = en-US}}</ref> his form returned in July with a strong performance in the Greek league, winning at the [[Biel chess tournament|Biel Masters]] with 8½/11 and tied fifth place at the HZ Open with an unbeaten 7/9.<ref>{{cite web|url=http://www.chessdom.com/pentala-harikrishna-claims-first-place-at-biel-masters-international-tournament/|title=Pentala Harikrishna claims first place at Biel Masters International Tournament|date=3 August 2013|publisher=Chessdom.com|accessdate=27 August 2013}}</ref><ref>{{Cite web|title = The Week in Chess 979|url = http://theweekinchess.com/html/twic979.html#6|website = theweekinchess.com|access-date = 2016-02-17}}</ref> ===2014-2016=== In January 2014, Harikrishna finished seventh in the rejigged Tata Steel Masters with 5.5/11 after a last round loss against [[Boris Gelfand]] and came 12th on tiebreak scoring 7/10 at Gibraltar soon after.<ref>{{Cite web|title = Tata 11: Giri and Timman take silver|url = http://en.chessbase.com/post/tata-11-giri-and-timman-take-silver|website = Chess News|date = 2014-01-26|access-date = 2016-02-17|language = en-US}}</ref><ref>{{Cite web|title = The Week in Chess 1005|url = http://theweekinchess.com/html/twic1005.html#3|website = theweekinchess.com|access-date = 2016-02-17}}</ref> After claiming silver at the Asian Blitz Championship,<ref>{{Cite news|title = Silver lining for Hyderabad Grandmasters|url = http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-andhrapradesh/silver-lining-for-hyderabad-grandmasters/article5932687.ece|newspaper = The Hindu|date = 2014-04-21|access-date = 2016-02-17|issn = 0971-751X|language = en-IN}}</ref> he played only league games until July when he finished third on tiebreak at Biel.<ref>{{Cite web|title = The Week in Chess 1029|url = http://theweekinchess.com/html/twic1029.html#2|website = theweekinchess.com|access-date = 2016-02-17}}</ref> Despite playing for the Indian team at the previous seven Chess Olympiads, he did not participate in the 2014 edition, taking part in the Turkish league instead. At the inaugural Qatar Masters he scored 5.5/9 to tie for 25th place.<ref>{{Cite web|title = India's top players have little respect for Chess Olympiad (News Analysis)|url = http://www.business-standard.com/article/news-ians/india-s-top-players-have-little-respect-for-chess-olympiad-news-analysis-114072901100_1.html|access-date = 2016-02-17}}</ref><ref>{{Cite web|title = Qatar Masters Open 2014 {{!}} The Week in Chess|url = http://theweekinchess.com/chessnews/events/qatar-masters-open-2014|website = theweekinchess.com|access-date = 2016-02-17}}</ref> Harikrishna started 2015 by scoring 7.5/10 for ninth place by tiebreak at Gibraltar,<ref>{{Cite web|title = The Week in Chess 1057|url = http://theweekinchess.com/html/twic1057.html#3|website = theweekinchess.com|access-date = 2016-02-17}}</ref> with several team events following including the World Team Championships in which he scored 5/9. In June, he won the 10th Edmonton International scoring 7.5/9, including a 5/5 start.<ref>{{Cite web|title = The Week in Chess 1077|url = http://theweekinchess.com/html/twic1077.html#5|website = theweekinchess.com|access-date = 2016-02-17}}</ref> An early second round exit from the World Cup against [[S. P. Sethuraman|Sethuraman]] allowed Harikrishna to enter and tied for first from [[Gabriel Sargissian]] and [[Laurent Fressinet]] at the Isle of Man International on tiebreak, scoring 7/9.<ref>{{Cite web|title = Harikrishna wins PokerStars Isle of Man International Chess Tournament 2015 - Isle of Man International Chess Tournament|url = http://www.iominternationalchess.com/news/119-harikrishna-wins-pokerstars-isle-of-man-international-chess-tournament-2015.html|website = www.iominternationalchess.com|accessdate = 2015-10-25}}</ref><ref>{{Cite web|title = The Week in Chess 1092|url = http://theweekinchess.com/html/twic1092.html#6|website = theweekinchess.com|access-date = 2016-02-17}}</ref> He rounded off the year by scoring an unbeaten 6/9 at the Qatar Masters Open for eleventh place on tiebreak.<ref>{{Cite web|title = The Week in Chess 1104|url = http://theweekinchess.com/html/twic1104.html#2|website = theweekinchess.com|access-date = 2016-02-17}}</ref> In February-March 2016, he participated in IMSA Elite Mind Games held in China.<ref>{{Cite web|url=https://www.chess.com/news/imsa-elite-mind-games-speed-chess-in-china-7435|title=IMSA Elite Mind Games: Speed Chess In China|website=Chess.com|language=en-US|access-date=2016-03-05}}</ref> He finished the event placed seventh in the rapid and third in blitz events gaining a staggering 113 points in live ratings to reach the career best rating of 2774 in blitz. --> == ടീം ഫലങ്ങൾ == ഏഴ് ചെസ്സ് ഒളിമ്പ്യാഡുകളിൽ ഇന്ത്യയെ പ്രതിനിധീകരിച്ച ഹരികൃഷ്ണൻ 14 വയസ്സും 5 മാസവും പ്രായമുള്ളപ്പോൾ ഇസ്താംബൂളിൽ നടന്ന 34 മത് ചെസ്സ് ഒളിമ്പ്യാഡ് മത്സരത്തിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചു.<ref>[http://www.olimpbase.org/players/amsimwml.html Penteala Harikrishna] Olimpbase.org Accessed 30 September 2014</ref> :{|class="wikitable" style="text-align: left;" |- ! Olympiad ! Individual result ! Team result |- |[[34th Chess Olympiad|Istanbul 2000]] || 6.5/11 (27th) || 8th |- |[[35th Chess Olympiad|Bled 2002]] || 3.5/10 (102nd) || 29th |- |[[36th Chess Olympiad|Calvia 2004]] || 5.5/11 (62nd) || 6th |- |[[37th Chess Olympiad|Turin 2006]] || 8/12 (14th) || 30th |- |[[38th Chess Olympiad|Dresden 2008]] || 6/10 (13th) || 16th |- |[[39th Chess Olympiad|Khanty-Mansiysk 2010]] || 6/10 (19th) || 18th |- |[[40th Chess Olympiad|Istanbul 2012]] || 5.5/10 (12th) || 35th |} ലോക ടീം ചെസ് ചാമ്പ്യൻഷിപ്പ്, ഏഷ്യൻ ടീം ചെസ് ചാമ്പ്യൻഷിപ്പ്, ഏഷ്യൻ ഗെയിംസ് മത്സരങ്ങളിലും ഹരികൃഷ്ണൻ പങ്കെടുത്തു. :{|class="wikitable" style="text-align: left;" |- ! Event ! Individual result ! Team result |- |13th Asian TCC 2003, [[Jodhpur]] India || 5/8 (4th) || Silver |- |15th Asian Games 2006, Doha Qatar || 6.5/9 (Silver) || Gold |- |3rd Asian Indoor Games 2009, Hanoi Vietnam || 4.5/8 || Bronze |- |16th Asian TCC 2009, Kolkata India || 4/6 (Bronze) || Gold |- |7th World TCC 2010, Bursa Turkey || 4/8 (6th) || Bronze |- |16h Asian Games 2010, Guangzhou China || 6/9 || Bronze |- |8th World TCC 2011, Ningbo China|| 3.5/9 (7th) || 8th |- |17th Asian TCC 2012, Zaozhuang China || 6/9 (4th) || Silver |- |10th World TCC 2015, Tsakhkadzor Armenia || 5/9 (4th) || 9th |} === Other team results === ഹരികൃഷ്ണൻ ലീഗ് ഇനങ്ങളിൽ വിവിധ ടീമുകൾക്കായി കളിച്ചിട്ടുണ്ട്. 2007 മുതൽ 2009 വരെയുള്ള മൂന്ന് കിരീട വിജയങ്ങളിൽ അദ്ദേഹം ബാഡൻ ബാഡന് വേണ്ടി കളിച്ചു. * Silver medal with chess club Baden-Baden 2008 in [[European Chess Club Cup]], Kallithea, Greece.<ref>{{cite web|url=http://ecc2008.chessdom.com/european-club-cup-final-standings/|title=European Club Cup Final Standings|date=23 October 2008|publisher=Ecc2008.Chessdom.com|accessdate=15 February 2012|archive-date=2016-11-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20161121041910/http://ecc2008.chessdom.com/european-club-cup-final-standings/|url-status=dead}}</ref> * Greek league Champion 2008 and Bronze medal 2013<ref>{{cite web|url=http://www.chess-results.com/tnr105511.aspx?art=0&rd=7&lan=1&wi=821|title={{sic|4|1th|nolink=yes}} Greek Team Championship 2013 Premier League Final Standings|publisher=chess-results.com|accessdate=27 August 2013}}</ref> with chess club Kavala. * Bronze in Russian league 2008 with chess club Elara.<ref>{{cite web|url=http://www.dnaindia.com/sport/report_harikrishna-s-victory-guides-elara-to-bronze_1096375|title=Harikrishna's victory guides Elara to Bronze|date=12 May 2007|publisher=DnaIndia.com|accessdate=15 February 2012}}</ref> * Spanish Team Chess Championship, 2005, Spain, Team Gold (first board player). * Silver in Spanish league 2006 with chess club Cuna de Dragones. * Four Nations Chess League ([[4NCL]]), 2006, England, Team Silver. * Champion of Bosnia and Herzegovina in 2009. * Champion of [[China Chess League]] 2008/09 with chess club Shangai. * Spanish Team Chess Championship, November 2012, [[León, Spain]], as a member of C.A. Solvay scored 4½/7 points on the first board; team finished second and qualified for European Club Cup.<ref>{{cite web|url=http://www.chessvibes.com/reports/sestao-naturgas-wins-spanish-team-championship-in-le%C3%B3n/|title=Sestao Naturgas wins Spanish Team Championship in León|date=12 November 2012|publisher=chessvibes|accessdate=18 March 2013|archive-date=2013-01-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20130128163635/http://www.chessvibes.com/reports/sestao-naturgas-wins-spanish-team-championship-in-le%C3%B3n|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://feda.org/clasificacion.php?id=119|title=Final Standings|publisher=Feda.org|accessdate=18 March 2013|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130204010629/http://feda.org/clasificacion.php?id=119|archivedate=4 February 2013|df=}}</ref> * Bronze with Chess Club Kavala at Greek team Championship 2014 <ref>{{cite web|url=http://aethniki14.chessdom.com/?page_id=1107|title=Greek Team Championship 2014|accessdate=30 September 2014|archive-date=2014-10-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20141006104343/http://aethniki14.chessdom.com/?page_id=1107|url-status=dead}}</ref> and silver in Greek Chess Cup 2014 <ref>{{cite web|url=http://finaleight14.chessdom.com/?page_id=146#|title=Greek Team Championship 2014|accessdate=30 September 2014|archive-date=2015-09-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20150919012828/http://finaleight14.chessdom.com/?page_id=146|url-status=dead}}</ref> *Champion of Turkish Super League 2014 with chess club Istanbul Technical University <ref>{{cite web|url=http://superlig2014.tsf.org.tr/|title=Turkish Super League Official|accessdate=30 September 2014}}</ref> *Silver medal with Czech club G-Team Novy Bor and individual gold medal on the 3rd board at the [[European Chess Club Cup]] 2014 in Bilbao, Spain <ref>{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/sports/chess/Hari-strikes-gold-in-European-Club-Cup/articleshow/43410627.cms|title=Hari strikes gold in European Club Cup|date=25 September 2014|publisher=The Times of India|accessdate=30 September 2014}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.chess.com/news/bilbao-aronian-beats-anand-in-last-round-socar-wins-all-seven-3783|title=Bilbao: Aronian Beats Anand in Last Round, SOCAR Wins All Seven|date=20 September 2014|publisher=Chess.com|accessdate=30 September 2014|archive-date=2016-09-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20160920123957/https://www.chess.com/news/bilbao-aronian-beats-anand-in-last-round-socar-wins-all-seven-3783|url-status=dead}}</ref> From 2012 to 2014, GM Harikrishna played first board for chess club Eppingen in [[Chess Bundesliga]], and he is a member of Spanish chess club Solvay since 2007 (first board). Harikrishna is also the first board for BPCL A team, which has won PSPB Inter Unit Chess Tournaments in 2010 and 2011.<ref>{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/sports/more-sports/chess/bpcl/A-win-title/articleshow/11176796.cms|title=BPCL A win title|date=20 December 2011|publisher=TimesOfIndia.IndiaTimes.com}}</ref> ==Notable chess games== *[http://www.chessgames.com/perl/chessgame?gid=1242376 Pentala Harikrishna vs Zhong Zhang, Premier 2002, French Defense: Normal Variation (C00), 1-0] *[http://www.365chess.com/view_game.php?g=272386 Pentala Harikrishna vs Alexander Morozevich, Hyderabad 2002, Queen's Gambit Declined, Chigorin defence (D07), 1-0] *[http://www.chessgames.com/perl/chessgame?gid=1305825 Pentala Harikrishna vs Liviu Dieter Nisipeanu, Pune Super GM 2004, Nimzo-Indian Defense: Classical Variation (E32), 1-0] *[http://www.chessgames.com/perl/chessgame?gid=1290379 Pentala Harikrishna vs Xu Jun, FIDE World Championship Knockout Tournament 2004, Benoni Defense: Taimanov Variation (A67), 1–0] *[http://www.chessgames.com/perl/chessgame?gid=1330530 Pentala Harikrishna vs Leinier Dominguez-Perez, Bermuda 2005, Caro-Kann Defense: Accelerated Panov Attack, Modern Variation (B10), 1-0] *[http://www.chessgames.com/perl/chessgame?gid=1419012 Pentala Harikrishna vs Shakhriyar Mamedyarov, Aerosvit GM Tournament 2006, Four Knights Game: Scotch Variation, Krause Gambit (C47), 1-0] *[http://www.chessgames.com/perl/chessgame?gid=1466535 Nigel Short vs Pentala Harikrishna, Montreal International 2007, Russian Game: French Attack (C42), 0-1] *[http://www.chessgames.com/perl/chessgame?gid=1164856 Pentala Harikrishna vs Levon Aronian, Young Masters 2001, Bogo-Indian Defense: Grünfeld Variation (E11), 1-0] *[http://www.chessgames.com/perl/chessgame?gid=1426094 Zoltan Almasi vs Pentala Harikrishna, 4th Marx Gyorgy Memorial 2006, Spanish Game: Marshall Attack, Modern Main Line (C89), 0-1] *[http://www.chessgames.com/perl/chessgame?gid=1361129 Pentala Harikrishna vs Magnus Carlsen, 6th Lausanne Young Masters 2005, Russian Game: Nimzowitsch Attack (C42), 1-0] *[http://www.chessgames.com/perl/chessgame?gid=1460408 Baadur Jobava vs Pentala Harikrishna, Russian Team Championship 2007, Spanish Game: Closed. Bogoljubow Variation (C91), 0-1] *[http://www.chessgames.com/perl/chessgame?gid=1442766 Pentala Harikrishna vs Alexander Morozevich, ACP Rapid 2007, Spanish Game: Morphy Defense, Anderssen Variation (C77), 1-0] *[http://www.chessgames.com/perl/chessgame?gid=1481280 Pentala Harikrishna vs David Navara, Torneo di Capodanno 2008, Sicilian Defense: French Variation, Porstich Anti-King's Indian Attack (B40), 1-0] *[http://www.chessgames.com/perl/chessgame?gid=1520464 Pentala Harikrishna vs Peter Svidler, Olympiad 2008, Gruenfeld Defense: General (D80), 1-0] *[http://www.chessgames.com/perl/chessgame?gid=1569883 Pentala Harikrishna vs Arkadij Naiditsch, Corus (B Group) 2010, Formation: King's Indian Attack (A07), 1-0] *[http://www.chessgames.com/perl/chessgame?gid=1637332 Pentala Harikrishna vs Wesley So, 16th Asian Games Team Final Men 2010, Neo-Grünfeld Defense: Delayed Exchange Variation (D74), 1-0] *[http://www.chessgames.com/perl/chessgame?gid=1705080 Pentala Harikrishna vs Loek Van Wely, Tata Steel 2013, Sicilian Defense: Scheveningen. Classical Variation (B84), 1-0] *[http://www.chessgames.com/perl/chessgame?gid=1744377 Pentala Harikrishna vs Nakamura, Tata Steel Chess 2014, Sicilian Defense: Canal Attack (B51), 1-0] == Sample game == {{Chess diagram |tright | | | | | |rd| |kd| |qd|bd|pd|nd|pd|pd|bd|pd | |pd| | | |nd|pd| | |pl| |pd| | | | | | | |pl| | | | |bl| | | |pl|nl| | | |ql|pl|nl|bl|pl|pl|pl | | | | | |rl|kl| |The position after 14...Qa7. Here white plays 15.Bb4! As Ra1 directly gives black the chance of pinning the Bishop with Ra8!! and now the threat of Ra1 cannot be stopped.}} The game shown here was the final knockout match in the Carlos Torre Memorial Tournament 2007, in Mérida, Mexico. Here Harikrishna, with white, is facing [[Vassily Ivanchuk]], who was world number 2 at that time. '''1. d4 Nf6 2. Nf3!? g6 3. Nbd2 d5 4. e3 Bg7 5. b4! ( 5. b3 c5 ) ''' ''' 5... O-O 6. Be2 b6 ''' ''' 7. Bb2 Nbd7 8. b5! Bb7 9. O-O a6 10. a4 axb5 11. axb5 Rxa1 12. Qxa1 Qa8 13. Ba3 Re8 14. Qb2 Qa7 15. Bb4! Bf8 16. Ra1 Qb8 17. Ne5 e6 18. Bxf8 Nxf8 19. Ndf3 Ne4 20. c4 f6 21. Nc6 Bxc6 22. bxc6 Qd8 23. Qb4 Qd6 24. Qxd6 Nxd6 25. cxd5 exd5 26. Ne1 Ne6 27. Nc2 f5 28. Bd3 Ne4 29. g4! ''' ''' Kf7 ( 29... fxg4 30. Bxe4 dxe4 31. Ra7 Rc8 32. Nb4 ''' with the idea Na6 followed by d5. ''' ) 30. Nb4 Rd8 31. f3 Nd2 32. gxf5 gxf5 33. Kf2 f4 ( 33... Kf6 34. Rd1 Nb3 35. f4 ''' would leave black tied up to the defense of the f5-pawn. ''' ) 34. exf4 Ke7 ( 34... Nxf4 35. Ke3 Nb3 36. Ra7 Ne6 37. Nxd5 Rxd5 38. Bc4 Ra5 39. Rxc7+ Kf6 40. Bxe6 Kxe6 41. Rd7 Nxd4 42. Kxd4 ) 35. Re1 Kd6 36. Re5 Nxf4 37. Ke3 Nxd3 38. Kxd3 Nxf3 39. Rh5! ''' 1-0 ''' ==References== {{Reflist|3}} == External links == {{commons category|Pentala Harikrishna}} *[https://web.archive.org/web/20110711144617/http://harikrishnachess.com/ P Harikrishna site] *{{Fide}} *[http://www.365chess.com/players/Pentala_Harikrishna Pendyala Harikrishna] chess games at 365Chess.com *{{chessgames player|id=49246}} *[https://web.archive.org/web/20140816005103/http://chesslive.com/es/profile/harichess Pendyala Harikrishna] at Chesslive.com === Interviews === *"[http://www.latestchess.com/showInterview.php?id=5 Interview with Grandmaster P Harikrishna] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160315181218/http://www.latestchess.com/showInterview.php?id=5 |date=2016-03-15 }}", Latest Chess, 20 August 2007. *"[http://timesofindia.indiatimes.com/sports/more-sports/chess/Harikrishna-wins-Tata-Steel-chess-tournament/articleshow/11688618.cms Harikrishna wins Tata Steel Chess Tournament]", ''[[The Times of India]]'', 30 January 2012. *"[https://web.archive.org/web/20140501235558/http://www.thehindu.com/sport/other-sports/article2872400.ece Harikrishna bemoans lack of quality opposition]", ''[[The Hindu]]'', 8 February 2012. * "[http://timesofindia.indiatimes.com/sports/chess/Harikrishna-calls-for-an-Indian-chess-league/articleshow/32754053.cms Harikrishna calls for an Indian chess league]", ''[[The Times of India]]'', 27 March 2014. {{Footer Asian Games Champions Chess}} {{DEFAULTSORT:Harikrishna, Pentala}} [[വർഗ്ഗം:1986-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:People from Guntur]] [[വർഗ്ഗം:ചെസ്സ് ഗ്രാൻഡ്മാസ്റ്റർമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ചെസ്സ് ഒളിമ്പ്യാഡിൽ മത്സരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:Indian chess players]] [[വർഗ്ഗം:World Youth Chess Champions]] [[വർഗ്ഗം:Telugu people]] [[വർഗ്ഗം:Chess players from Andhra Pradesh]] [[വർഗ്ഗം:World Junior Chess Champions]] [[വർഗ്ഗം:Recipients of the Arjuna Award]] [[വർഗ്ഗം:Asian Games medalists in chess]] [[വർഗ്ഗം:Chess players at the 2006 Asian Games]] [[വർഗ്ഗം:Chess players at the 2010 Asian Games]] [[വർഗ്ഗം:Sport in Guntur]] [[വർഗ്ഗം:Asian Games gold medalists for India]] [[വർഗ്ഗം:Asian Games bronze medalists for India]] [[വർഗ്ഗം:Medalists at the 2006 Asian Games]] [[വർഗ്ഗം:Medalists at the 2010 Asian Games]] kj8anj82zyctyiw5r81xau4bxieewfl 0 484392 4671607 4665130 2026-09-29T07:47:56Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671607 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Fujitsu}} {{Infobox company | name = ഫുജിറ്റ്സു ലിമിറ്റഡ്.<br />富士通株式会社 | native_name = 富士通株式会社 | type = [[Public Company|Public]] ([[Kabushiki gaisha|K.K]]) | traded_as = {{Unbulleted list|{{tyo|6702}}|[[TOPIX|TOPIX Large 70 Component]]}} | logo = [[Image:Fujitsu-Logo.svg|center|200px|Fujitsu Logo]] | logo_caption = Shaping Tomorrow With You | image = [[File:Shiodome City Center 2012.JPG|230px]] | image_caption = [[Shiodome City Center]], Fujitsu's world headquarters in [[Tokyo]], [[Japan]]<ref>[http://www.nihonsekkei.co.jp/en/works/works_10/10_02.html NihonSekkei.co.jp] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20090528030305/http://www.nihonsekkei.co.jp/en/works/works_10/10_02.html |date=May 28, 2009 }}, Shiodome City Center ''[[Nihon Sekkei]]''. Retrieved on May 19, 2009.</ref> | foundation = {{Start date and age|1935|6|20|df=yes}} (as Fuji Telecommunications Equipment Manufacturing)<br />[[Kawasaki, Kanagawa|Kawasaki]], [[Kanagawa Prefecture|Kanagawa]], [[Japan]]<ref name="fujitsucorpinfo"/> | area_served = Worldwide | location_city = [[Shiodome City Center]], [[Minato, Tokyo]] | location_country = Japan | key_people = {{Unbulleted list|Masami Yamamoto {{Small|(Chairman)}}|Tatsuya Tanaka {{Small|(President)}}}} | revenue = {{decrease}} {{yen|4.098 trillion|link=yes}} (2018)<ref group="*" name="Financial result">{{cite web|url=http://www.fujitsu.com/global/documents/about/ir/library/integratedrep/financialsection2017-all.pdf|title=FY 2017 Full-Year Financial Results|accessdate=April 29, 2017}}</ref> | operating_income = {{increase}} {{yen|182.5 billion}} (2018)<ref group="*" name="Financial result" /> | net_income = {{increase}} {{yen|169.3 billion}} (2018)<ref group="*" name="Financial result" /> | assets = {{increase}} {{yen|3.121 trillion}} (2018)<ref group="*" name="Financial result" /> | equity = {{increase}} {{yen|1.087 trillion}} (2018)<ref group="*" name="Financial result" /> | num_employees = 140,365 (2018)<ref name="fujitsucorpinfo">{{cite web|url=http://www.fujitsu.com/global/about/corporate/info/|title=Fujitsu at a Glance|accessdate=April 29, 2016|archive-date=2019-09-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20190924011949/https://www.fujitsu.com/global/about/corporate/info/|url-status=dead}}</ref> | industry = {{Unbulleted list|[[Computer hardware]]|[[Computer software]]|[[IT Service Management|IT services]]|[[Information technology consulting|IT consulting]]|[[Telecommunications]]}} | products = ''[[List of Fujitsu products|See products listing]]'' | homepage = {{URL|www.fujitsu.com}} | footnotes = <references group="*" /> }} [[ജപ്പാൻ|ജപ്പാനിലെ]] [[ടോക്കിയോ]] ആസ്ഥാനമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന [[വിവരസാങ്കേതികവിദ്യ|ഇൻഫർമേഷൻ ടെക്നോളജി]] ഉപകരണങ്ങളും മറ്റും നിർമ്മിക്കുന്ന ഒരു [[ജപ്പാൻ|ജാപ്പനീസ്]] [[ബഹുരാഷ്ട്രകമ്പനികൾ|ബഹുരാഷ്ട്ര കമ്പനിയാണ്]] '''ഫുജിറ്റ്സു ലിമിറ്റഡ്''' (通 通 株式会社 ഫുജിറ്റ്സ് കബുഷിക്കിഷ).<ref>"[http://www.fujitsu.com/us/worldwide/japan/ Japan All Contacts]." ''Fujitsu''. Retrieved on May 19, 2009.</ref> 2018 ൽ, ആഗോള ഐടി സേവന വരുമാനം കണക്കാക്കിയതിനുസരിച്ച് ലോകത്തിലെ നാലാമത്തെ വലിയ ഐടി സേവന ദാതാവായിരുന്നു ഇത് ([[ഐ.ബി.എം.]], [[ആക്സെഞ്ച്വർ]], [[ആമസോൺ വെബ് സർവീസ്സ്|എ‌ഡബ്ല്യുഎസ്]] എന്നിവയ്ക്ക് ശേഷം)<ref>{{cite news|url=https://www.statista.com/statistics/479308/it-services-provider-revenue-ranking/|title=Leading information technology (IT) companies ranked by global IT services revenue in 2017 and 2018 (in billion U.S. dollars)|accessdate=June 22, 2019|publisher=statista|date=June 19, 2019}}</ref>. ഫോർച്യൂൺ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രശംസ നേടിയ 500 കമ്പനികളിലൊന്നായും ആഗോള കമ്പനിയായും ഫുജിറ്റ്സുവിനെ നാമകരണം ചെയ്തു.<ref>{{cite web |url=https://fortune.com/global500/2018/fujitsu/ |title=Fortune Global 500 |accessdate=2019-07-04 |archive-date=2019-07-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190704113006/https://fortune.com/global500/2018/fujitsu/ |url-status=dead }}</ref> ഫ്യൂജിറ്റ്സു പ്രധാനമായും കമ്പ്യൂട്ടിംഗ് ഉൽ‌പ്പന്നങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുന്നു, പക്ഷേ കമ്പനിയും അതിന്റെ അനുബന്ധ സ്ഥാപനങ്ങളും [[പെഴ്സണൽ കമ്പ്യൂട്ടർ|പേഴ്സണൽ കമ്പ്യൂട്ടിംഗ്]], എന്റർപ്രൈസ് കമ്പ്യൂട്ടിംഗ്, x86, സ്പാർക്ക്, മെയിൻഫ്രെയിം അനുയോജ്യമായ [[സെർവർ കംപ്യൂട്ടർ|സെർവർ ഉൽ‌പ്പന്നങ്ങൾ]], സംഭരണ ഉൽ‌പ്പന്നങ്ങൾ, ടെലികമ്മ്യൂണിക്കേഷൻ, നൂതന മൈക്രോ ഇലക്ട്രോണിക്സ് , [[എയർ കണ്ടീഷണർ|എയർ കണ്ടീഷനിംഗ്]] മുതലായവയുടെ നിർമ്മാണവും ഉൾപ്പെടുന്നു.ഏകദേശം 140,000 ജീവനക്കാരുണ്ട്. നൂറിലധികം രാജ്യങ്ങളിൽ അതിന്റെ ഉൽപ്പന്നങ്ങളും സേവനങ്ങളും ലഭ്യമാണ്. ടോക്കിയോ [[ഓഹരി വിപണി|സ്റ്റോക്ക് എക്സ്ചേഞ്ചിൽ]] ലിസ്റ്റുചെയ്തിട്ടുള്ള ഫുജിറ്റ്സു നിക്കെയ്(Nikkei) 225, ടോപ്പിക്സ് സൂചികകളുടെ ഒരു ഘടകമാണ്. ==ചരിത്രം== ===1935 മുതൽ 2000 വരെ=== [[ഐ.ബി.എം.|ഐ‌ബി‌എമ്മിനുശേഷം]] ഏറ്റവും പഴക്കം ചെന്ന രണ്ടാമത്തെ ഐടി കമ്പനിയാണ് ഫുജിറ്റ്സു, 1935 ജൂൺ 20 ന് സ്ഥാപിതമായ [[ഹ്യൂലറ്റ് പക്കാർഡ്|ഹ്യൂലറ്റ് പാക്കാർഡിന്]] മുമ്പുമാണ് ഇതിന്റെ സ്ഥാനം. ഫ്യൂജി ടെലികമ്മ്യൂണിക്കേഷൻ എക്യുപ്‌മെന്റ് മാനുഫാക്ചറിംഗ് (富士 電 通信 機器 製造 ഫ്യൂജി ഡെൻകി സാഷിൻ കിക്കി സീസെ) എന്ന പേരിൽ, ഫ്യൂജി ഇലക്ട്രിക് കമ്പനിയുടെ ഒരു സ്പിൻ-ഓഫ് ആയി തുടർന്നു, ഫ്യൂറാകാവ ഇലക്ട്രിക് കമ്പനിയും ജർമ്മൻ കമ്പനിയായ സീമെൻസും തമ്മിലുള്ള സംയുക്ത സംരംഭം 1923ൽ ആണ് സ്ഥാപിതമായത്. ഫുറുകാവ സൈബാറ്റ്സുമായുള്ള ബന്ധം ഉണ്ടായിരുന്നതു മൂലം, രണ്ടാം ലോക മഹായുദ്ധത്തിനുശേഷം ജപ്പാനിലെ സഖ്യസേനയുടെ അധിനിവേശത്തിൽ നിന്ന് ഫുജിറ്റ്സു രക്ഷപ്പെട്ടു.<ref>{{cite web|url=http://www.fujitsu.com/global/about/profile/history/|title=History of Fujitsu - Fujitsu Global|website=www.fujitsu.com}}</ref> 1954 ൽ ഫുജിറ്റ്സു ജപ്പാനിലെ ആദ്യത്തെ കമ്പ്യൂട്ടർ FACOM 100 മെയിൻഫ്രെയിം നിർമ്മിച്ചു, <ref name = "Williams, Hackaday, 2019" > {{ Cite web | url = https://hackaday.com/2019/08/03/maybe-the-oldest-computer-probably-the-oddest/ | title = Maybe the oldest computer, probably the oddest | access-date = 4 August 2019 | first = Al | last = Williams | date = 3 August 2019 | website = [[Hackaday]] | quote = In 1956, Fujitsu decided to compete with IBM and built a relay-based computer, the FACOM128. The computer takes up 70 square meters and weighs about 3 tons. By 1959, they’d learned enough to make a FACOM128B model that was improved. | format = html | archive-url = https://web.archive.org/web/20190804124520/https://hackaday.com/2019/08/03/maybe-the-oldest-computer-probably-the-oddest/ | archive-date = 4 August 2019 | df = dmy-all }} </ref><ref>{{Cite web|url=https://www.fujitsu.com/global/about/corporate/history/products/computer/mainframe/facom100.html|title=FACOM100 (1954) - Fujitsu Global|website=www.fujitsu.com|access-date=2019-05-09}}</ref> 1961 ൽ അതിന്റെ രണ്ടാം തലമുറ കമ്പ്യൂട്ടറുകൾ (ട്രാൻസിറ്റോറൈസ്ഡ്) ഫാകോം 222(FACOM 222) മെയിൻഫ്രെയിം പുറത്തിറക്കി. <ref>{{Cite web|url=https://www.fujitsu.com/global/about/corporate/history/products/computer/mainframe/facom222.html|title=FACOM222 (1961) - Fujitsu Global|website=www.fujitsu.com|access-date=2019-05-09}}</ref> 1968 ഫാകോം 230 "5" സീരീസ് അതിന്റെ മൂന്നാം തലമുറ കമ്പ്യൂട്ടറുകളുടെ തുടക്കം കുറിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://www.fujitsu.com/global/about/corporate/history/products/computer/mainframe/facom230-25.html|title=FACOM230 "5" Series (1968) - Fujitsu Global|website=www.fujitsu.com|access-date=2019-05-09}}</ref> 1955 മുതൽ കുറഞ്ഞത് 2002 വരെ ഫ്യൂജിറ്റ്സു [[മെയിൻഫ്രെയിം കമ്പ്യൂട്ടർ|മെയിൻഫ്രെയിം കമ്പ്യൂട്ടറുകൾ]] വാഗ്ദാനം ചെയ്തു <ref>{{cite web |url=https://www.fujitsu.com/global/about/corporate/history/products/computer/mainframe/index.html |title=Mainframe Computers |website=Fujitsu |access-date=April 2, 2009 |archive-date=2019-04-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190403203137/https://www.fujitsu.com/global/about/corporate/history/products/computer/mainframe/index.html |url-status=dead }}</ref> ഫ്യൂജിറ്റ്സുവിന്റെ കമ്പ്യൂട്ടർ ഉൽപ്പന്നങ്ങളിൽ മിനി കമ്പ്യൂട്ടറുകൾ, <ref>{{cite web |url=https://www.fujitsu.com/global/about/corporate/history/products/computer/minicomputer/index.html |title=Minicomputers |website=Fujitsu |access-date=April 2, 2019 |archive-date=2019-04-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190403204049/https://www.fujitsu.com/global/about/corporate/history/products/computer/minicomputer/index.html |url-status=dead }}</ref> ചെറുകിട ബിസിനസ് കമ്പ്യൂട്ടറുകൾ, <ref>{{cite web |url=https://www.fujitsu.com/global/about/corporate/history/products/computer/minicomputer/index.html |title=Minicomputers |website=Fujitsu |access-date=April 2, 2019 |archive-date=2019-04-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190403204049/https://www.fujitsu.com/global/about/corporate/history/products/computer/minicomputer/index.html |url-status=dead }}</ref> [[സെർവർ കംപ്യൂട്ടർ|സെർവറുകൾ]] <ref>{{cite web |url=https://www.fujitsu.com/global/about/corporate/history/products/computer/server/index.html |title=Servers/Workstations |website=Fujitsu |access-date=April 2, 2019 |archive-date=2019-04-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190403203902/https://www.fujitsu.com/global/about/corporate/history/products/computer/server/index.html |url-status=dead }}</ref>, പേഴ്സണൽ കമ്പ്യൂട്ടറുകൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. <ref>{{cite web |url=https://www.fujitsu.com/global/about/corporate/history/products/computer/personalcomputer/index.html |title=Personal Computers |website=Fujitsu |access-date=April 2, 2019 |archive-date=2019-04-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190403203247/https://www.fujitsu.com/global/about/corporate/history/products/computer/personalcomputer/index.html |url-status=dead }}</ref> 1955-ൽ ഫുജിറ്റ്സു കമ്പനി ഫുട്ബോൾ ക്ലബ്ബായി കവാസാക്കി ഫ്രണ്ടേൽ സ്ഥാപിച്ചു; കവാസാക്കി ഫ്രണ്ടേൽ 1999 മുതൽ ജെ. ലീഗ് ഫുട്ബോൾ ക്ലബ്ബാണ്. 1967 ൽ കമ്പനിയുടെ പേര് ഔദ്യോഗികമായി ഫുജിറ്റ്സ (富士 通) എന്ന കോൺട്രാക്ഷനിലേക്ക് മാറ്റി. 1985 മുതൽ, കമ്പനി ഒരു കമ്പനി അമേരിക്കൻ ഫുട്ബോൾ ടീമായ ഫുജിറ്റ്സു ഫ്രോണ്ടിയേഴ്സ്, <ref>{{cite web|url=http://sports.jp.fujitsu.com/frontiers/|title=フロンティアーズ : 富士通|website=sports.jp.fujitsu.com}}</ref>കോർപ്പറേറ്റ് എക്സ്-ലീഗിൽ കളിക്കുന്നു, 7 ജപ്പാൻ എക്സ്-ലീഗുകളിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു, രണ്ടെണ്ണത്തിൽ വിജയിച്ചു, രണ്ട് റൈസ് ബൗളുകളും നേടി. സി‌സി‌എല്ലിന്റെ ഡാറ്റാ എൻ‌ട്രി ഉൽ‌പ്പന്നമായ കീ-എഡിറ്റ് വിതരണം ചെയ്യുന്നതിനായി കനേഡിയൻ കമ്പനിയായ കൺസോളിഡേറ്റഡ് കമ്പ്യൂട്ടർ ലിമിറ്റഡുമായി (സി‌സി‌എൽ) 1971-ൽ ഫുജിറ്റ്സു [[Original equipment manufacturer|ഒഇഎം കരാർ ഒപ്പിട്ടു]]. ബ്രിട്ടീഷ് കോമൺ‌വെൽത്ത് രാജ്യങ്ങളിലും പടിഞ്ഞാറൻ, കിഴക്കൻ യൂറോപ്പിലും കീ എഡിറ്റ് മാർക്കറ്റിംഗ് ആരംഭിച്ച ഐ‌സി‌എല്ലിൽ ഫുജിറ്റ്സു ചേർന്നു കൂടാതെ കാനഡ, യു‌എസ്‌എ, ലണ്ടൻ (യുകെ), ഫ്രാങ്ക്ഫർട്ട് എന്നിവിടങ്ങളിലും സി‌സി‌എല്ലിന്റെ നേരിട്ടുള്ള മാർക്കറ്റിംഗ് സ്റ്റാഫ് ആരംഭിച്ചു. കീ-എഡിറ്റിന്റെ കണ്ടുപിടിത്തക്കാരനും സി‌സി‌എല്ലിന്റെ സ്ഥാപകനുമായ മെർ‌സ് കട്ട്, ഫുജിറ്റ്സുവിന്റെ ഐ‌സി‌എല്ലുമായും [[Gene Amdahl|ജീൻ അം‌ഡാലുമായും]] പിന്നീടുള്ള ബന്ധത്തിലേക്ക് നയിച്ച പൊതുവായ ത്രെഡായിരുന്നു. 1986 ൽ, ഫുജിറ്റ്സുവും ക്വീൻസ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് ബെൽഫാസ്റ്റ് ബിസിനസ് ഇൻകുബേഷൻ യൂണിറ്റും (ക്യുബിസ് ലിമിറ്റഡ്) വടക്കൻ അയർലണ്ടിലെ ബെൽഫാസ്റ്റ് ആസ്ഥാനമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന സ്വകാര്യ സോഫ്റ്റ്‌വേർ കമ്പനിയായ കൈനോസ് എന്ന സംയുക്ത സംരംഭം ആരംഭിച്ചു. <ref>{{cite news|url=http://www.qubis.co.uk/portfolio/case-studies/3/kainos|title=History of Fujitsu spin out company|accessdate=June 15, 2013|archive-date=2019-09-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20190924165735/http://www.qubis.co.uk/portfolio/case-studies/3/kainos|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.ftel.co.uk/news/03_02_00.html|title=Fujitsu joint venture with QUBIS|accessdate=June 15, 2013|date=1996–2002|archive-date=2020-10-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20201029195116/http://www.ftel.co.uk/news/03_02_00.html|url-status=dead}}</ref> 1990 ൽ യുകെ ആസ്ഥാനമായുള്ള കമ്പ്യൂട്ടർ കമ്പനിയായ ഇന്റർനാഷണൽ കമ്പ്യൂട്ടർ ലിമിറ്റഡിന്റെ (ഐസിഎൽ) 80 ശതമാനം 1.29 ബില്യൺ ഡോളറിന് ഫുജിറ്റ്സു ഏറ്റെടുത്തു (ഐസിഎല്ലിനെ 2002 ൽ ഫുജിറ്റ്സു സർവീസസ് എന്ന് പുനർനാമകരണം ചെയ്തു). <ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/1990/07/31/business/fujitsu-to-buy-icl-stake.html|title=Fujitsu To Buy ICL Stake|accessdate=November 18, 2011|work=The New York Times|date=July 31, 1990|first=Steven|last=Prokesch}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.computerweekly.com/feature/Fujitsu-Innovation-is-a-constant-for-75-years|title=Fujitsu: Innovation is a constant for 75 years|accessdate=November 18, 2011|publisher=Computer Weekly|date=July 2010}}</ref> 1990 സെപ്റ്റംബറിൽ, ഫുജിറ്റ്സു അക്കാലത്ത് ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വേഗതയേറിയ മെയിൻഫ്രെയിം കമ്പ്യൂട്ടറുകളുടെ ഒരു പുതിയ ശ്രേണി പുറത്തിറക്കുമെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു. <ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/1990/09/05/business/fujitsu-announces-mainframe.html|title=Fujitsu Announces Mainframe|accessdate=December 14, 2011|work=The New York Times|date=September 5, 1990|first=David E.|last=Sanger}}</ref><ref>{{cite news|url=https://news.google.com/newspapers?id=YKoxAAAAIBAJ&sjid=2G4DAAAAIBAJ&pg=4504,854158&dq=fujitsu&hl=en|title=Fujitsu claims fastest computer|accessdate=December 14, 2011|newspaper=Pittsburgh Post-Gazette|date=September 5, 1990}}</ref> 1991 ജൂലൈയിൽ ഫുജിറ്റ്സു റഷ്യൻ കമ്പനിയായ കെ‌എം‌ഇ-സി‌എസിന്റെ (കസാൻ മാനുഫാക്ചറിംഗ് എന്റർപ്രൈസ് ഓഫ് കമ്പ്യൂട്ടർ സിസ്റ്റംസ്) പകുതിയിലധികം സ്വന്തമാക്കി. 1992 ൽ ഫുജിറ്റ്സു ലോകത്തിലെ ആദ്യത്തെ 21 ഇഞ്ച് പൂർണ്ണ വർണ്ണ [[പ്ലാസ്മ ടെലിവിഷൻ|പ്ലാസ്മ ഡിസ്പ്ളെ]] അവതരിപ്പിച്ചു. ഉർബാന-ചാംപെയ്‌നിലെ ഇല്ലിനോയിസ് സർവകലാശാലയിലും എൻ‌എച്ച്‌കെ എസ്‌ടി‌ആർ‌എല്ലിലും സൃഷ്ടിച്ച പ്ലാസ്മ ഡിസ്പ്ലേ അടിസ്ഥാനമാക്കി ഇത് ഒരു ഹൈബ്രിഡ് ആയിരുന്നു, മികച്ച തെളിച്ചം കൈവരിക്കുന്നു. 1993 ൽ, ഫുജിറ്റ്സു [[എ.എം.ഡി.]], സ്പാൻ‌ഷനുമായി ഒരു ഫ്ലാഷ് മെമ്മറി നിർമ്മാണ സംയുക്ത സംരംഭത്തിന് രൂപം നൽകി. ഇടപാടിന്റെ ഭാഗമായി, എഎംഡി അതിന്റെ ഫ്ലാഷ് മെമ്മറി ഗ്രൂപ്പായ ടെക്സസിലെ ഫാബ് 25, ആർ & ഡി സൗകര്യങ്ങൾ, തായ്ലൻഡ്, [[മലേഷ്യ]], [[ചൈന]] എന്നിവിടങ്ങളിലെ അസംബ്ലി പ്ലാന്റുകൾ സംഭാവന ചെയ്തു; ഫുജിറ്റ്സു അതിന്റെ ഫ്ലാഷ് മെമ്മറി ബിസിനസ് ഡിവിഷനും മലേഷ്യൻ ഫുജിറ്റ്സു മൈക്രോ ഇലക്ട്രോണിക്സ് അന്തിമ അസംബ്ലിയും ടെസ്റ്റ് പ്രവർത്തനങ്ങളും നൽകി. <ref>By Alun Williams, PC Pro. “[http://www.pcpro.co.uk/news/44700/spansion-amd-and-fujitsu-brand-their-flash-memory Spansion – AMD and Fujitsu brand their Flash memory] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120316174341/http://www.pcpro.co.uk/news/44700/spansion-amd-and-fujitsu-brand-their-flash-memory |date=March 16, 2012 }}.” July 13, 2003.</ref> 1989 ഫെബ്രുവരി മുതൽ 1997 പകുതി വരെ ഫുജിറ്റ്സു എഫ്എം ട s ൺസ് പിസി വേരിയൻറ് നിർമ്മിച്ചു. മൾട്ടിമീഡിയ ആപ്ലിക്കേഷനുകൾക്കും കമ്പ്യൂട്ടർ ഗെയിമുകൾക്കുമായി ഉദ്ദേശിച്ചിട്ടുള്ള ഒരു പ്രൊപ്രൈറ്ററി പിസി വേരിയന്റായി ഇത് ആരംഭിച്ചു, പക്ഷേ പിന്നീട് സാധാരണ പിസികളുമായി കൂടുതൽ പൊരുത്തപ്പെട്ടു. 1993 ൽ, എഫ്എം ടൗൺസ് മാർട്ടി പുറത്തിറങ്ങി, എഫ്എം ടൗൺസ് ഗെയിമുകളുമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്ന ഗെയിമിംഗ് കൺസോൾ. 1997 ജൂലൈയിൽ ഏകദേശം 850 മില്യൺ ഡോളറിന് സ്വന്തമാക്കിയിട്ടില്ലാത്ത അംഡാൽ കോർപ്പറേഷന്റെ 58 ശതമാനം (കാനഡ ആസ്ഥാനമായുള്ള ഡിഎംആർ കൺസൾട്ടിംഗ് ഗ്രൂപ്പ് ഉൾപ്പെടെ) ഏറ്റെടുക്കാൻ ഫുജിറ്റ്സു സമ്മതിച്ചു.<ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/1997/07/31/business/fujitsu-to-pay-850-million-to-acquire-rest-of-amdahl.html?src=pm|title=Fujitsu to Pay $850 Million To Acquire Rest of Amdahl|accessdate=December 17, 2011|work=The New York Times|date=July 31, 1997|first=Lawrence M.|last=Fisher}}</ref> 1997 ഏപ്രിലിൽ കമ്പനി കാലിഫോർണിയയിലെ എൽ സെഗുണ്ടോയിലെ ഗ്ലോവിയ ഇന്റർനാഷണൽ ഇൻ‌കോർപ്പറേറ്റിൽ 30 ശതമാനം ഓഹരി സ്വന്തമാക്കി. ഇആർ‌പി സോഫ്റ്റ്‌വെയർ ദാതാവിന്റെ നിർമ്മാണം 1994 മുതൽ ഇലക്ട്രോണിക്സ് പ്ലാന്റുകളുമായി സംയോജിപ്പിക്കാൻ ആരംഭിച്ച സോഫ്റ്റ്‌വേർ.<ref name=":0">{{cite web|url=http://connectory.com/profile_view.aspx?connectoryId=21632|title=Connectory.com Network|last=|first=|date=|website=|publisher=|access-date=|archive-date=2016-10-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20161007001339/http://connectory.com/profile_view.aspx?connectoryId=21632|url-status=dead}}</ref> 1999 ജൂണിൽ, സീമെൻസുമായുള്ള ചരിത്രപരമായ ബന്ധം നവീകരിച്ചു. യൂറോപ്യൻ കമ്പ്യൂട്ടർ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ലയിപ്പിക്കാൻ രണ്ട് കമ്പനികളും സമ്മതിച്ചപ്പോൾ 50:50 പുതിയ സംയുക്ത സംരംഭമായ [[Fujitsu Siemens Computers|ഫുജിറ്റ്സു സീമെൻസ് കമ്പ്യൂട്ടർ]], ലോകത്തിലെ അഞ്ചാമത്തെ വലിയ കമ്പ്യൂട്ടർ നിർമ്മാണ കമ്പനിയായി.<ref>{{cite news|url=https://www.independent.co.uk/news/business/fujistu-in-european-venture-1100826.html|title=Fujistu in European venture |accessdate=November 18, 2011|work=The Independent |date=June 18, 1999|location=London|first=Michael|last=Harrison}}</ref> ===2000 മുതൽ ഇന്നുവരെ=== 2000 ഏപ്രിലിൽ ഗ്ലോവിയ ഇന്റർനാഷണലിന്റെ ബാക്കി 70% ഫുജിറ്റ്സു സ്വന്തമാക്കി.<ref name=":0" /> 2002 ഏപ്രിലിൽ ഐസി‌എൽ സ്വയം ഫുജിറ്റ്സു എന്ന് വാണിജ്യമുദ്രകുത്തി. 2004 മാർച്ച് 2 ന്, അമേരിക്കയിലെ ഫുജിറ്റ്സു കമ്പ്യൂട്ടർ പ്രൊഡക്റ്റുകൾക്ക് തകരാറുള്ള ചിപ്പുകളും [[ഫേംവെയർ|ഫേംവെയറുകളും]] ഉള്ള [[ഹാർഡ് ഡിസ്ക് ഡ്രൈവ്|ഹാർഡ് ഡിസ്ക് ഡ്രൈവുകളിൽ]] ഒരു ക്ലാസ് ആക്ഷൻ കേസ് നഷ്ടപ്പെട്ടു. 2004 ഒക്ടോബറിൽ, ഫുജിറ്റ്സു [[ഓസ്ട്രേലിയ|ഓസ്ട്രേലിയൻ]] സബ്സിഡിയറിയായ അറ്റോസ് ഒറിജിൻ സ്വന്തമാക്കി. കമ്പനിയിൽ സിസ്റ്റം നടപ്പിലാക്കാൻ 140 ഓളം ജീവനക്കാർ സാപ്പി(SAP)ൽ നിന്ന് പ്രത്യേക പരിശീലനം നേടിയിരുന്നു.<ref>{{cite news|url=http://www.theage.com.au/articles/2004/10/25/1098667679243.html?from=moreStories|title=Jobs 'safe' in Atos takeover|accessdate=29 June 2012|newspaper=The Age|date=26 October 2004|location=Melbourne|first=Rob|last=O'Neill}}</ref> 2007 ഓഗസ്റ്റിൽ, ഫുജിറ്റ്സു 500 [[ദശലക്ഷം|മില്യൺ]] ഡോളർ, 10 വർഷത്തെ കരാർ റോയിട്ടേഴ്സ് ഗ്രൂപ്പുമായി ഒപ്പുവച്ചു, അതിനു കീഴിൽ റോയിട്ടേഴ്സ് അതിന്റെ ആഭ്യന്തര ഐടി വകുപ്പിന്റെ ഭൂരിഭാഗവും ഫുജിറ്റ്സുവിലേക്ക് പുറംജോലി ചെയ്തു. <ref name=tele16807>{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/finance/markets/2814159/Reuters-in-500m-deal-with-Fujitsu.html|title=Reuters in £500m deal with Fujitsu|accessdate=December 15, 2011|newspaper=The Telegraph|date=August 16, 2007|location=London|first=Dominic|last=White}}</ref><ref name=abc17807>{{cite news|url=http://abcnews.go.com/Technology/PCWorld/story?id=3487692|title=Reuters Outsourcing Global IT Ops to Fujitsu|accessdate=December 15, 2011|publisher=ABC News|date=August 17, 2007}}</ref> കരാറിന്റെ ഭാഗമായി 300 ഓളം റോയിട്ടേഴ്സ് സ്റ്റാഫുകളും 200 കരാറുകാരും ഫുജിറ്റ്സുവിലേക്ക് മാറ്റി. <ref name=tele16807/><ref name=abc17807/> 10 മില്യൺ [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|യുഎസ്]] ഡോളർ മുതൽമുടക്കിൽ 1,200 ജീവനക്കാരെ പാർപ്പിക്കാനുള്ള ശേഷിയുള്ള ഇന്ത്യയിലെ [[നോയ്ഡ|നോയിഡയിൽ]] ഒരു ഓഫ്‌ഷോർ വികസന കേന്ദ്രം സ്ഥാപിക്കുമെന്ന് 2007 ഒക്ടോബറിൽ ഫുജിറ്റ്സു പ്രഖ്യാപിച്ചു. <ref>{{cite news|url=http://www.thehindubusinessline.com/todays-paper/tp-info-tech/article1671466.ece?ref=archive|title=Fujitsu sets up $10-m centre in Noida|accessdate=December 15, 2011|work=The Hindu |date=October 9, 2007}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.financialexpress.com/news/Fujitsu-to-increase-India-headcount-to-2-500/226003/|title=Fujitsu to increase India headcount to 2,500|accessdate=December 15, 2011|work=The Financial Express |date=October 8, 2007}}</ref> 2007 ഒക്ടോബറിൽ, ഫുജിറ്റ്സുവിന്റെ ഓസ്‌ട്രേലിയയിലേയും [[ന്യൂസീലൻഡ്|ന്യൂസിലാന്റിലേയും]] അനുബന്ധ സ്ഥാപനമായ ന്യൂസിലാന്റ് ആസ്ഥാനമായുള്ള ഐടി [[കമ്പ്യൂട്ടർ ഹാർഡ്‌വെയർ|ഹാർഡ്‌വെയർ]], സേവനങ്ങൾ, കൺസൾട്ടൻസി കമ്പനിയായ ഇൻഫിനിറ്റി സൊല്യൂഷൻസ് ലിമിറ്റഡ് വെളിപ്പെടുത്താത്ത തുകയ്ക്ക് ഏറ്റെടുത്തു. <ref>{{cite news|url=http://computerworld.co.nz/news.nsf/news/15D9FCC2F4D574B4CC2573630080CA46|title=Fujitsu to acquire Infinity|accessdate=December 17, 2011|publisher=Computerworld|date=September 28, 2007|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120525180733/http://computerworld.co.nz/news.nsf/news/15D9FCC2F4D574B4CC2573630080CA46|archivedate=May 25, 2012|df=mdy-all}}</ref><ref>{{cite news|url=http://reseller.co.nz/reseller.nsf/news/4A4278792F2C3C97CC25736A006DAE42|title=Fujitsu buys Infinity for services clout|accessdate=December 17, 2011|publisher=Reseller|date=October 5, 2007|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120422194232/http://reseller.co.nz/reseller.nsf/news/4A4278792F2C3C97CC25736A006DAE42|archivedate=April 22, 2012|df=mdy-all}}</ref> 2009 ജനുവരിയിൽ ഫുജിറ്റ്സു എച്ച്ഡിഡി(HDD-Hard Disk) ബിസിനസ്സ് [[തോഷിബ|തോഷിബയ്ക്ക്]] വിൽക്കാൻ ധാരണയിലെത്തി. <ref>{{cite press release | title = Toshiba and Fujitsu reach HDD deal: Nikkei | publisher = Reuters | date = January 14, 2009 | url = https://www.reuters.com/article/innovationNews/idUSTRE50D5LN20090114 | accessdate =January 14, 2009 }}</ref>ബിസിനസ് കൈമാറ്റം 2009 ഒക്ടോബർ 1 ന് പൂർത്തിയായി.<ref>{{cite press release | title = Toshiba Agrees to Acquire Fujitsu's Hard Drive Business. | publisher = Xbitlabs | date = February 17, 2009 | url = http://www.xbitlabs.com/news/storage/display/20090217060147_Toshiba_Agrees_to_Acquire_Fujitsu_s_Hard_Drive_Business.html | accessdate = February 17, 2009 | url-status = dead | archiveurl = https://web.archive.org/web/20090219230501/http://xbitlabs.com/news/storage/display/20090217060147_Toshiba_Agrees_to_Acquire_Fujitsu_s_Hard_Drive_Business.html | archivedate = February 19, 2009 | df = mdy-all }} {{Cite web |url=http://xbitlabs.com/news/storage/display/20090217060147_Toshiba_Agrees_to_Acquire_Fujitsu_s_Hard_Drive_Business.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-09-25 |archive-date=2009-02-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090219230501/http://xbitlabs.com/news/storage/display/20090217060147_Toshiba_Agrees_to_Acquire_Fujitsu_s_Hard_Drive_Business.html |url-status=bot: unknown }}</ref><ref>[http://www.itpro.co.uk/615832/toshiba-takes-over-fujitsus-hdd-business Toshiba takes over Fujitsu's HDD business]. IT PRO (2009-10-02). Retrieved on 2013-07-26.</ref> എഫ്ഡി‌കെയുടെ മൂലധനം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനായി ഒരു സ്വകാര്യ പ്ലെയ്‌സ്‌മെന്റ് സബ്‌സ്‌ക്രൈബുചെയ്ത് 2009 മെയ് 1 മുതൽ (താൽക്കാലിക ഷെഡ്യൂൾ) എഫ്ഡി‌കെ കോർപ്പറേഷനെ ഒരു ഇക്വിറ്റി-മെത്തേഡ് അഫിലിയേറ്റായി പരിവർത്തനം ചെയ്യാൻ തീരുമാനിച്ചതായി 2009 മാർച്ചിൽ ഫുജിറ്റ്സു പ്രഖ്യാപിച്ചു.<ref>{{cite web|url=http://www.fujitsu.com/global/news/pr/archives/month/2009/20090327-03.html|title=Notice Regarding Conversion of FDK into Consolidated Subsidiary - Fujitsu Global|website=www.fujitsu.com}}</ref> 2009 ഏപ്രിൽ ഒന്നിന്, ഫുജിറ്റ്സു സീമെൻസ് കമ്പ്യൂട്ടറിലെ സീമെൻസിന്റെ ഓഹരി ഏകദേശം 450 മില്യൺ യൂറോയ്ക്ക് എടുക്കാൻ ഫുജിറ്റ്സു സമ്മതിച്ചു. ഫുജിറ്റ്സു സീമെൻസ് കമ്പ്യൂട്ടറുകളെ പിന്നീട് ഫുജിറ്റ്സു ടെക്നോളജി സൊല്യൂഷൻസ് എന്ന് പുനർനാമകരണം ചെയ്തു.<ref>{{cite press release|url=http://www.fujitsu.com/global/news/pr/archives/month/2008/20081104-01.html |title=Fujitsu to Acquire Siemens's Stake in Fujitsu Siemens Computers |publisher=Fujitsu |date=December 4, 2008}}</ref><ref>{{cite web|url=http://ts.fujitsu.com/ps2/press/read/news_details.aspx?id=3450|title=Fujitsu: Fujitsu Technology Solutions will drive transformation for Fujitsu|website=ts.fujitsu.com|access-date=2019-09-25|archive-date=2016-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304101957/http://ts.fujitsu.com/ps2/press/read/news_details.aspx?id=3450|url-status=dead}}</ref> 2009 ഏപ്രിലിൽ ഓസ്ട്രേലിയൻ സോഫ്റ്റ്‌വേർ കമ്പനിയായ സപ്ലൈ ചെയിൻ കൺസൾട്ടിംഗിനെ 48 മില്യൺ ഡോളറിന് ഫുജിറ്റ്സു സ്വന്തമാക്കി, ടെൽസ്ട്രാ അനുബന്ധ കമ്പനിയായ കാസ് 200 മില്യൺ ഡോളറിന് വാങ്ങിയതിന് തൊട്ടുപിന്നാലെ. <ref>{{Cite web|url=http://www.smartcompany.com.au/technology/information-technology/8641-20090427-fujitsu-acquires-australian-software-firm.html|title=Fujitsu acquires Australian software firm|date=2013-12-16|website=web.archive.org|access-date=2019-05-09|archive-date=2013-12-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20131216184437/http://www.smartcompany.com.au/technology/information-technology/8641-20090427-fujitsu-acquires-australian-software-firm.html|url-status=dead}}</ref> അറ്റ നഷ്ടം സംബന്ധിച്ച പ്രവചനം 2013 മാർച്ചിൽ അവസാനിച്ച വർഷത്തിൽ 95 ബില്യൺ യെൻ ആയിരുന്നു, ഫെബ്രുവരി 2013ൽ ജപ്പാനിലെ 3,000 ജോലികളും വിദേശത്തെ 170,000 ജോലിക്കാരിൽ നിന്ന് 5,000 ജോലികളും വെട്ടിക്കുറയ്ക്കുമെന്ന് ഫുജിറ്റ്സു പ്രഖ്യാപിച്ചു. <ref>{{cite news |url=https://www.bloomberg.com/news/2013-02-07/fujitsu-to-cut-5-000-jobs-as-it-restructures-lsi-chip-business.html |title=Fujitsu Advances on Job Cuts, Chip Reorganization |date=February 8, 2013 | work=Bloomberg}}</ref> ഫുജിറ്റ്സു അതിന്റെ വലിയ സ്കെയിൽ [[ഇൻറഗ്രേറ്റഡ് സർക്യൂട്ട്|ഇന്റഗ്രേറ്റഡ് ചിപ്പ്]] ബിസിനസിനെ [[പാനസോണിക്]] കോർപ്പറേഷനുമായി ലയിപ്പിക്കും. <ref>{{cite news |url=https://blogs.wsj.com/digits/2014/04/23/fujitsu-panasonic-secure-govt-money-for-chip-merger/ |title=Fujitsu, Panasonic Secure Funding for Chip Merger |date=April 24, 2014 | work=WJD}}</ref> 2015 ൽ, ഫുജിറ്റ്സു സ്ഥാപിച്ചിട്ട് 80 വർഷം തികഞ്ഞു, സ്ഥാപക ദിനം ആഘോഷിക്കുന്നു, ഐടി ഭാഗത്ത് നിലവിൽ ഫുജിറ്റ്സു 2015 വേൾഡ് ടൂർ ആരംഭിച്ചു <ref>{{cite news |url=http://www.onega.net/blog/2015/6/30/a-memoire-of-the-fujitsu-world-tour-2015-london |title=Account of Fujitsu World Tour London 2015 |date=July 1, 2015 | work=Onega}}</ref>, ഇത് ആഗോളതലത്തിൽ 15 പ്രധാന നഗരങ്ങളെ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്, ഹൈപ്പർ കണക്റ്റിവിറ്റിയുടെയും ഹ്യൂമൻ സെൻട്രിക് കമ്പ്യൂട്ടിംഗിന്റെയും ഭാവി ഏറ്റെടുക്കാൻ ഫുജിറ്റ്സുവിനൊപ്പം 10,000 ഐടി പ്രൊഫഷണലുകൾ ചേർന്നിട്ടുണ്ട്. 2015 ഏപ്രിലിൽ ഗ്ലോവിയ ഇന്റർനാഷണലിന്റെ പേര് ഫുജിറ്റ്സു ഗ്ലോവിയ, ഇങ്ക് എന്ന് പുന:നാമകരണം ചെയ്തു.<ref>{{cite web|url=https://www.bloomberg.com/research/stocks/private/snapshot.asp?privcapId=701259|title=Bloomberg|last=|first=|date=|website=|publisher=|access-date=}}</ref> വഴക്കമുള്ളതും സുരക്ഷിതവുമായ [[ക്ലൗഡ് കമ്പ്യൂട്ടിങ്ങ്|ക്ലൗഡ്]] സാങ്കേതികവിദ്യകളിലൂടെ ഉപഭോക്താക്കളെ ശാക്തീകരിക്കുന്നതിനായി 2015 നവംബറിൽ ഫുജിറ്റ്സു ലിമിറ്റഡും വിഎംവെയറും സഹകരണത്തിന്റെ പുതിയ മേഖലകൾ പ്രഖ്യാപിച്ചു. <ref>Yahoo! Finance. “[https://finance.yahoo.com/news/fujitsu-vmware-expand-global-collaboration-000000411.html Fujitsu and VMware Expand Global Collaboration in the Cloud].” November 9, 2015. November 17, 2015.</ref> മൾട്ടി-ക്ലൗഡ് എൺവോയൺമെന്റ് ആപ്ലിക്കേഷനുകളുടെ ബിൽഡ്, മൈഗ്രേഷൻ, ഗവേണൻസ് എന്നിവ ഓട്ടോമേറ്റ് ചെയ്യുന്നതിന് എന്റർപ്രൈസ്-ക്ലാസ് ആപ്ലിക്കേഷൻ ഡെലിവറി സോഫ്റ്റ്‌വേർ നൽകുന്ന യുഷെയർസോഫ്റ്റ് <ref>{{cite news|title=Fujitsu Acquires UShareSoft to Bolster its Cloud Business - Fujitsu Global|url=http://www.fujitsu.com/global/about/resources/news/press-releases/2015/1117-01.html|accessdate=23 April 2018|work=www.fujitsu.com|publisher=Fujitsu Limited|language=en}}</ref>ഇത് സ്വന്തമാക്കി.<ref>{{cite web|title=linrx by Fujitsu Global|url=http://linrx.cf/|publisher=Fujitsu Global|accessdate=23 April 2018|language=en|archive-date=2018-04-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20180423083447/http://linrx.cf/|url-status=dead}}</ref> കാരിയറുകൾ‌, സേവന ദാതാക്കൾ‌, ക്ലൗഡ് ബിൽ‌ഡർ‌മാർ‌ എന്നിവയ്‌ക്കായി സോഫ്റ്റ്‌വെയർ‌ നിർ‌വ്വചിച്ച നെറ്റ്‌വർ‌ക്കിംഗ് (എസ്‌ഡി‌എൻ‌) മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോകുന്നതിന് 2016 ജനുവരിയിൽ‌ ഫുജിറ്റ്സു നെറ്റ്‌വർക്ക് കമ്മ്യൂണിക്കേഷൻ‌സ് ഇൻ‌കോർ‌പ്പറേറ്റഡ് ലേയേർഡ് ഉൽ‌പ്പന്നങ്ങളുടെ ഒരു പുതിയ സ്യൂട്ട് പ്രഖ്യാപിച്ചു. ഓപ്പൺ സ്റ്റാൻഡേർഡുകളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള വിർച്വോറ എൻ‌സിയെ ഫുജിറ്റ്സു വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത് "സ്റ്റാൻ‌ഡേർഡ്സ് അധിഷ്ഠിത, മൾട്ടി-ലേയേർഡ്, മൾട്ടി-വെണ്ടർ നെറ്റ്‌വർക്ക് ഓട്ടോമേഷൻ, വിർച്വലൈസേഷൻ ഉൽ‌പ്പന്നങ്ങൾ" എന്നാണ്."<ref>David Ramel, Virtualization Review. “[https://virtualizationreview.com/articles/2016/01/07/fujitsu-sdn.aspx Fujitsu Unveils Suite for Software-Defined Networking].” Jan 7, 2016. Jan 8, 2016.</ref> ==പ്രവർത്തനങ്ങൾ== [[File:Fujitsu - geograph.org.uk - 524505.jpg|thumb|യുണൈറ്റഡ് കിംഗ്ഡത്തിലെ ബ്രാക്നെലിലുള്ള ഫുജിറ്റ്സു ഓഫീസ്, മുമ്പ് ഒരു ഐസി‌എൽ സൈറ്റായിരുന്നു, 1976 ൽ എച്ച്എം രാജ്ഞി തുറന്നത്]] ===ഫുജിറ്റ്സു ലബോറട്ടറീസ്=== ഫുജിറ്റ്സുവിന്റെ ഗവേഷണ വികസന വിഭാഗമായ ഫുജിറ്റ്സു ലബോറട്ടറികളിൽ 1,300 ജീവനക്കാരുണ്ട്, 5 ബില്യൺ യെൻ മൂലധനമുണ്ട്. ഇത് പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്നത് ടാറ്റ്സുവോ ടോമിറ്റയാണ്.<ref>[http://jp.fujitsu.com/group/labs/en/about/ About Fujitsu Laboratories : FUJITSU LABORATORIES] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150619011319/http://jp.fujitsu.com/group/labs/en/about/ |date=2015-06-19 }}. Jp.fujitsu.com. Retrieved on 2013-07-26.</ref> ത്രീഡി അല്ലാത്ത ക്യാമറ ഫോണുകൾക്കായി പുതിയ സാങ്കേതികവിദ്യ വികസിപ്പിച്ചതായി 2012 ൽ ഫുജിറ്റ്സു പ്രഖ്യാപിച്ചു. 3 ഡി ഫോട്ടോകൾ എടുക്കാൻ ക്യാമറ ഫോണുകളെ സാങ്കേതികവിദ്യ അനുവദിക്കും.<ref>{{cite web|title=Fujitsu Develops 3D Picture Technology for Non-3D Camera Phones|url=http://www.brightwire.com/news/203589-fujitsu-develops-3d-picture-technology-for-non-3d-camera-phones|publisher=BrightWire|url-status=dead|archiveurl=https://archive.today/20120722065001/http://www.brightwire.com/news/203589-fujitsu-develops-3d-picture-technology-for-non-3d-camera-phones|archivedate=July 22, 2012|df=mdy-all}}</ref> ===ഫുജിറ്റ്സു ഇലക്ട്രോണിക്സ് യൂറോപ്പ് ജിഎംബിഎച്ച്(GmbH)=== ഫുജിറ്റ്സു ഇലക്ട്രോണിക്സ് യൂറോപ്പ് ജിഎം‌ബി‌എച്ച് ആഗോള വിതരണക്കാരനായി 2016 ജനുവരി 1 ന് വിപണിയിൽ പ്രവേശിച്ചു. ===ഫുജിറ്റ്സു കൺസൾട്ടിംഗ്=== ഇൻഫർമേഷൻ ടെക്നോളജി കൺസൾട്ടിംഗ്, നടപ്പാക്കൽ, മാനേജുമെന്റ് സേവനങ്ങൾ എന്നിവ നൽകുന്ന ഫുജിറ്റ്സു ഗ്രൂപ്പിന്റെ കൺസൾട്ടിംഗ് ആൻഡ് സർവീസസ് വിഭാഗമാണ് ഫുജിറ്റ്സു കൺസൾട്ടിംഗ്. 1973 ൽ [[കാനഡ|കാനഡയിലെ]] [[ക്യൂബെക്|ക്യൂബെക്കിലെ]] [[മൊൺട്രിയാൽ|മോൺ‌ട്രിയാലിൽ]] ഫുജിറ്റ്സു കൺസൾട്ടിംഗ് സ്ഥാപിതമായി. അതിന്റെ യഥാർത്ഥ പേര് "ഡിഎംആർ" (മൂന്ന് സ്ഥാപകരുടെ പേരുകളുടെ ചുരുക്കരൂപമാണ്: പിയറി ഡുക്രോസ്, സെർജ് മില്ലൂർ, അലൈൻ റോയ്) <ref>{{cite web|url=http://expertise.hec.ca/chaire_entrepreneuriat/wp-content/uploads/2003-08tecducros.pdf|title=Pierre Ducros: Business Man and Mentor|publisher=|access-date=2019-09-25|archive-date=2016-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304025505/http://expertise.hec.ca/chaire_entrepreneuriat/wp-content/uploads/2003-08tecducros.pdf|url-status=dead}}</ref>അടുത്ത ദശകത്തിൽ കമ്പനി ഒരു സ്ഥാപനം ആരംഭിച്ചു ക്യൂബെക്കിലും കാനഡയിലും ഉടനീളം, അന്താരാഷ്ട്ര വിപണികളിലേക്ക് വ്യാപിപ്പിക്കുന്നതിന് മുമ്പ്. മുപ്പത് വർഷത്തോളമായി, ഡി‌എം‌ആർ കൺസൾട്ടിംഗ് ഒരു അന്താരാഷ്ട്ര കൺസൾട്ടിംഗ് സ്ഥാപനമായി വളർന്നു, ഫുജിറ്റ്സു ലിമിറ്റഡ് ഏറ്റെടുത്തതിനുശേഷം 2002 ൽ അതിന്റെ പേര് ഫുജിറ്റ്സു കൺസൾട്ടിംഗ് എന്ന് മാറ്റി.<ref>{{cite web|url=http://www.fujitsu.com/global/about/profile/history/|title=Fujitsu – History|accessdate=January 14, 2010}}</ref> [[വടക്കേ അമേരിക്ക]] ആസ്ഥാനമായുള്ള റാപ്പിഡിഗം ഏറ്റെടുക്കുന്നതിന്റെ ഫലമായി ഫുജിറ്റ്സു കമ്പനിയുടെ ഒരു ഡിവിഷൻ ഇന്ത്യയിൽ നടത്തുന്നു. നോയിഡ, [[പൂണെ]], [[ഹൈദരാബാദ്]], [[ചെന്നൈ]], [[ബെംഗളൂരു|ബാംഗ്ലൂർ]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ ഓഫ്‌ഷോർ ഡിവിഷനുകളുണ്ട്. രാജ്യത്ത് പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ച് ഒരു വർഷത്തിന് ശേഷം 2007 ഒക്ടോബറിൽ ഫുജിറ്റ്സു കൺസൾട്ടിംഗ് ഇന്ത്യ അതിന്റെ 10 മില്യൺ ഡോളർ വികസന കേന്ദ്രം നോയിഡയിൽ ആരംഭിച്ചു.<ref>{{cite news| title=Fujitsu Consulting India launches $10 million facility in Noida| url=http://www.efytimes.com/e1/fullnews.asp?edid=21912| work=EFYTimes.com| date=October 2007| access-date=February 28, 2018| archive-url=https://web.archive.org/web/20140715004713/http://www.efytimes.com/e1/fullnews.asp?edid=21912| archive-date=July 15, 2014| url-status=dead| df=mdy-all}}</ref>വിപുലീകരണ പദ്ധതിയെത്തുടർന്ന്, ഫുജിറ്റ്സു കൺസൾട്ടിംഗ് ഇന്ത്യ 2011 നവംബറിൽ ബെംഗളൂരുവിൽ നാലാമത്തെ വികസന കേന്ദ്രം ആരംഭിച്ചു. <ref>{{cite news | title=Fujitsu to opens new development center in Bangalore | url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-business/article2640684.ece?textsize=large&test=1 | work=The Hindu | date=November 19, 2011}} {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ===ഫുജിറ്റ്സു ജനറൽ=== [[File:General logo1.png|thumb|General brand logo]] ഫുജിറ്റ്സു ലിമിറ്റഡിന് ഫുജിറ്റ്സു ജനറലിൽ 42% ഓഹരിയുണ്ട്, ഇത് ജനറൽ & ഫുജിറ്റ്സു ബ്രാൻഡുകൾക്ക് കീഴിൽ വിവിധ [[എയർ കണ്ടീഷണർ|എയർ കണ്ടീഷനിംഗ്]] യൂണിറ്റുകളും ഈർപ്പ നിയന്ത്രണ പരിഹാരങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുകയും വിപണനം ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നു.<ref>{{cite web|url=http://www.fujitsu-general.com/jp/ir/stock/market/index.html|title=Fujitsu General website (Japanese)|accessdate=October 31, 2011}}</ref> ഇന്ത്യയിൽ, ഫുജിറ്റ്സു ജനറലിന് ഇടിഎ-അസ്കോണുമായി ഒരു സംയുക്ത സംരംഭമുണ്ട്, അത് ജനറൽ ബ്രാൻഡിന് കീഴിൽ എയർകണ്ടീഷണറുകൾ നിർമ്മിക്കുകയും വിൽക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ===പി.എഫ്.യു ലിമിറ്റഡ്=== ജപ്പാനിലെ ഇഷികാവ ആസ്ഥാനമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന പി‌എഫ്‌യു ലിമിറ്റഡ് ഫുജിറ്റ്സു ലിമിറ്റഡിന്റെ പൂർണ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള സബ്‌സിഡിയറിയാണ്. പി‌എഫ്‌യു ലിമിറ്റഡ് <ref>{{cite web|url=http://www.pfu.fujitsu.com|title=株式会社 PFU|website=www.pfu.fujitsu.com}}</ref> 1960 ൽ സ്ഥാപിതമായി, ആഗോളതലത്തിൽ ഏകദേശം 4,600 ജീവനക്കാരുണ്ട്, 2013 ൽ 126.4 ബില്യൺ യെൻ (1.2 ബില്യൺ ഡോളർ). പി‌എഫ്‌യു(PFU) അല്ലെങ്കിൽ ഫുജിറ്റ്സു ബ്രാൻഡിന് കീഴിലുള്ള സംവേദനാത്മക കിയോസ്കുകൾ, കീബോർഡുകൾ, നെറ്റ്‌വർക്ക് സുരക്ഷാ ഹാർഡ്‌വെയർ, ഉൾച്ചേർത്ത കമ്പ്യൂട്ടറുകൾ, ഇമേജിംഗ് ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ (ഡോക്യുമെന്റ് സ്കാനറുകൾ) എന്നിവ പി‌എഫ്‌യു(PFU) നിർമ്മിക്കുന്നു. ഹാർഡ്‌വെയറിന് പുറമേ ഡെസ്‌ക്‌ടോപ്പ്, എന്റർപ്രൈസ് ഡോക്യുമെന്റ് ക്യാപ്‌ചർ സോഫ്റ്റ്‌വേർ, ഡോക്യുമെന്റ് മാനേജുമെന്റ് സോഫ്റ്റ്‌വേർ ഉൽപ്പന്നങ്ങളും പി.എഫ്.യു നിർമ്മിക്കുന്നു. ജർമ്മനി (പി‌എഫ്‌യു ഇമേജിംഗ് സൊല്യൂഷൻസ് യൂറോപ്പ് ലിമിറ്റഡ്), ഇറ്റലി (പി‌എഫ്‌യു ഇമേജിംഗ് സൊല്യൂഷൻസ് യൂറോപ്പ് ലിമിറ്റഡ്), യുണൈറ്റഡ് കിംഗ്ഡം (പി‌എഫ്‌യു ഇമേജിംഗ് സൊല്യൂഷൻസ് യൂറോപ്പ് ലിമിറ്റഡ്), യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ് ഓഫ് അമേരിക്ക (ഫുജിറ്റ്സു കമ്പ്യൂട്ടർ പ്രൊഡക്ട്സ് ഓഫ് അമേരിക്ക ഇങ്ക്) എന്നിവിടങ്ങളിൽ പി‌എഫ്‌യുവിന് വിദേശ സെയിൽസ് & മാർക്കറ്റിംഗ് ഓഫീസുകളുണ്ട്. ഫുജിറ്റ്സു ബ്രാൻഡിന് കീഴിൽ വിൽക്കുന്ന ഡോക്യുമെന്റ് സ്കാനറുകളുടെ രൂപകൽപ്പന, വികസനം, നിർമ്മാണം, വിൽപ്പന, പിന്തുണ എന്നിവയുടെ ഉത്തരവാദിത്തം പി‌എഫ്‌യു ലിമിറ്റഡിനാണ്. പ്രൊഫഷണൽ ഡോക്യുമെന്റ് സ്കാനറുകളിൽ ഏറ്റവും മികച്ച വിൽപ്പനയുള്ള ഫൈ-സീരീസ്, സ്കാൻസ്‌നാപ്പ്, സ്‌കാൻപാർട്ട്നർ ഉൽപ്പന്ന കുടുംബങ്ങൾ, പേപ്പർസ്ട്രീം ഐപി, പേപ്പർസ്ട്രീം ക്യാപ്‌ചർ, സ്‌കാൻസ്‌നാപ്പ് മാനേജർ, സ്‌കാൻസ്‌നാപ്പ് ഹോം, കാർഡ്‌മൈൻഡർ, മാജിക് ഡെസ്‌ക്‌ടോപ്പ്, റാക്ക് 2 ഫൈലർ സോഫ്റ്റ്‌വേർ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ എന്നിവയുള്ള ഫ്യൂജിറ്റ്സു ഇക്കാര്യത്തിൽ മാർക്കറ്റ് ലീഡറാണ്. ===ഫുജിറ്റ്സു ഗ്ലോവിയ, ഐഎൻസി.=== കാലിഫോർണിയയിലെ എൽ സെഗുണ്ടോ ആസ്ഥാനമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന വ്യതിരിക്തമായ നിർമ്മാണ എന്റർപ്രൈസ് റിസോഴ്‌സ് പ്ലാനിംഗ് സോഫ്റ്റ്‌വേർ വെണ്ടർ ആണ് ഫുജിറ്റ്സു ലിമിറ്റഡിന്റെ പൂർണ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള ഫുജിറ്റ്സു ഗ്ലോവിയ, [[നെതർലന്റ്സ്]], [[ജപ്പാൻ]], [[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ അന്താരാഷ്ട്ര പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്തുന്നു. ഗ്ലോവിയ ജി 2 ബ്രാൻഡിന് കീഴിലുള്ള ഓൺ-പ്രിമൈസ്, ക്ലൗഡ് അധിഷ്ഠിത ഇആർപി നിർമ്മാണ സോഫ്റ്റ്വെയറും ഗ്ലോവിയ ഒഎം ബ്രാൻഡിന് കീഴിലുള്ള സോഫ്റ്റ്‌വേർ ഒരു സേവനമായി (സാസ്) വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു. 1970 ൽ സിറോക്സ് കമ്പ്യൂട്ടർ സർവീസസ് എന്ന പേരിൽ കമ്പനി ആരംഭിച്ചു, അവിടെ ഇൻവെന്ററി, മാനുഫാക്ചറിംഗ്, ഫിനാൻഷ്യൽ ആപ്ലിക്കേഷനുകൾ വികസിപ്പിച്ചു. 1997 ൽ ഗ്ലോവിയ ഇന്റർനാഷണൽ എന്ന് പേരുമാറ്റിയതിന്റെ 30 ശതമാനവും 2000 ൽ ബാക്കി 70 ശതമാനം ഓഹരികളും ഫുജിറ്റ്സു സ്വന്തമാക്കി.<ref name=":0" /> ===ഫുജിറ്റ്സു ക്ലയൻറ് കമ്പ്യൂട്ടിംഗ് ലിമിറ്റഡ്=== കമ്പനി സ്ഥാപിച്ച നഗരമായ കനഗാവയിലെ കവാസാക്കി ആസ്ഥാനമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഫുജിറ്റ്സു ക്ലയൻറ് കമ്പ്യൂട്ടിംഗ് ലിമിറ്റഡ് (എഫ്‌സി‌സി‌എൽ) ഉപഭോക്തൃ പിസി ഉൽ‌പ്പന്നങ്ങളുടെ ഗവേഷണം, വികസനം, രൂപകൽപ്പന, നിർമ്മാണം, വിൽ‌പന എന്നിവയുടെ ഉത്തരവാദിത്തമുള്ള ഫുജിറ്റ്സുവിന്റെ വിഭാഗമാണ്. മുമ്പ് പൂർണമായും ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള സബ്സിഡിയറിയായ 2017 നവംബറിൽ എഫ്‌സി‌സി‌എലിനെ [[ലെനോവോ|ലെനോവോയും]] ഡെവലപ്മെന്റ് ബാങ്ക് ഓഫ് ജപ്പാനും (ഡിബിജെ) സംയുക്ത സംരംഭത്തിലേക്ക് മാറ്റി. പുതിയ കമ്പനി അതേ പേര് നിലനിർത്തുന്നു, കൂടാതെ ഉൽപ്പന്നങ്ങളുടെ വിൽപ്പനയ്ക്കും പിന്തുണയ്ക്കും ഫുജിറ്റ്സുവിന് ഇപ്പോഴും ഉത്തരവാദിത്തമുണ്ട്; എന്നിരുന്നാലും, ലെനോവോയ്ക്ക് ഭൂരിപക്ഷം 51 ശതമാനവും ഫുജിറ്റ്സുവിന് 44 ശതമാനവും ഓഹരിയുണ്ട്. ബാക്കി 5% ഓഹരി ഡി.ബി.ജെയ്ക്കുമാണ്. ==ഉൽപ്പന്നങ്ങളും സേവനങ്ങളും== [[File:NTT docomo F-10A photo b.jpg|thumb|right|175px|ഫുജിറ്റ്സു നിർമ്മിച്ച എൻ‌ടി‌ടി ഡോകോമോ എഫ് -10 എ മൊബൈൽ ഫോൺ.]] ===കമ്പ്യൂട്ടിംഗ് ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ=== ഫുജിറ്റ്സുവിന്റെ കമ്പ്യൂട്ടിംഗ് ഉൽപ്പന്ന ലൈനുകളിൽ ഇവ ഉൾപ്പെടുന്നു: *പ്രൈമർജി(PRIMERGY) 2011 മെയ് മാസത്തിൽ ഫുജിറ്റ്സു വീണ്ടും [[മൊബൈൽ ഫോൺ]] വിപണിയിൽ പ്രവേശിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു, മൈക്രോസോഫ്റ്റ് ഫ്യൂജിറ്റ്സു [[വിൻഡോസ് ഫോൺ]] ഉപകരണങ്ങൾ പുറത്തിറക്കുമെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു. *എറ്റെർനസ് ഹോങ്കോങ്ങിലെ ട്രൈടെക് ഡിസ്ട്രിബ്യൂഷൻ ലിമിറ്റഡാണ് ഫുജിറ്റ്സു പ്രൈമർജിയും എറ്റെർനസും വിതരണം ചെയ്യുന്നത്. <ref>{{cite web|title = Fujitsu Distributor In HK {{!}} Fujitsu Hong Kong|url = http://www.ttdist.com/main/partner/12|website = www.ttdist.com|access-date = 2016-02-05|archive-date = 2016-01-29|archive-url = https://web.archive.org/web/20160129235529/http://www.ttdist.com/main/partner/12|url-status = dead}}</ref> ലൈഫ്ബുക്ക്, അമിലോ: ഫുജിറ്റ്സുവിന്റെ നോട്ട്ബുക്ക് കമ്പ്യൂട്ടറുകളും ടാബ്‌ലെറ്റ് പിസികളുമാണിത്. ===ക്ലൗഡ് കമ്പ്യൂട്ടിംഗ്=== 2010 ൽ പ്രഖ്യാപിച്ച ആഗോള [[ക്ലൗഡ് കമ്പ്യൂട്ടിങ്ങ്|ക്ലൗഡ്]] പ്ലാറ്റ്ഫോം സ്ട്രാറ്റജിയെ അടിസ്ഥാനമാക്കി ജപ്പാൻ, ഓസ്‌ട്രേലിയ, സിംഗപ്പൂർ, യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ്, യുണൈറ്റഡ് കിംഗ്ഡം, ജർമ്മനി എന്നിവിടങ്ങളിലെ ഡാറ്റാ സെന്ററുകളിൽ നിന്ന് വിതരണം ചെയ്യുന്ന ഒരു പൊതു ക്ലൗഡ് സേവനം ഫുജിറ്റ്സു വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു.<ref>{{cite web |url = http://www.currentanalysis.com/h/2010/Fujitsu-Cloud.asp |title = Fujitsu's Global Cloud Strategy Envisions New Business Models |publisher = Current Analysis |first = Bernt |last = Ostergaard |date = April 23, 2010 |url-status = dead |archiveurl = https://web.archive.org/web/20110507231122/http://www.currentanalysis.com/h/2010/Fujitsu-Cloud.asp |archivedate = May 7, 2011 |df = mdy-all }}</ref> പ്ലാറ്റ്ഫോം ഇൻഫ്രാസ്ട്രക്ചർ-ഇൻ-എ-സർവീസ് (IaaS) - വെർച്വൽ ഇൻഫർമേഷൻ ആന്റ് കമ്മ്യൂണിക്കേഷൻ ടെക്നോളജി (ഐസിടി) ഇൻഫ്രാസ്ട്രക്ചർ, [[സെർവർ കംപ്യൂട്ടർ|സെർവറുകൾ]], സ്റ്റോറേജ് ഫംഗ്ഷണാലിറ്റി എന്നിവ - ഫുജിറ്റ്സുവിന്റെ ഡാറ്റാ സെന്ററുകളിൽ നിന്ന് നൽകുന്നു. ജപ്പാനിൽ, ഈ സേവനം ഓൺ-ഡിമാൻഡ് വെർച്വൽ സിസ്റ്റം സർവീസ് (ഒവിഎസ്എസ്) ആയി വാഗ്ദാനം ചെയ്തു, തുടർന്ന് ആഗോളതലത്തിൽ ഫുജിറ്റ്സു ഗ്ലോബൽ ക്ലൗഡ് പ്ലാറ്റ്ഫോം / എസ് 5 (എഫ്ജിസിപി / എസ് 5) ആയി അവതരിപ്പിച്ചു. ജൂലൈ 2013 മുതൽ ഈ സേവനത്തെ ഐ‌എ‌എസ് ട്രസ്റ്റഡ് പബ്ലിക് എസ് 5 എന്ന് വിളിക്കുന്നു. <ref name="fujitsu-global-trusted-cloud">{{cite news | url=http://www.japancorp.net/press_release/27062/fujitsu_declares_comprehensive_global_trusted_cloud_strategy | title=Fujitsu Declares Comprehensive, Global, Trusted Cloud Strategy | publisher=JCN Newswire | date=2013-07-11 | access-date=2019-09-26 | archive-date=2013-12-26 | archive-url=https://web.archive.org/web/20131226062225/http://www.japancorp.net/press_release/27062/fujitsu_declares_comprehensive_global_trusted_cloud_strategy | url-status=dead }}</ref> ആഗോളതലത്തിൽ, [[ഓസ്‌ട്രേലിയ]], [[സിംഗപ്പൂർ]], യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ്, യുണൈറ്റഡ് കിംഗ്ഡം, [[ജർമ്മനി]], ജപ്പാൻ എന്നിവിടങ്ങളിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഫുജിറ്റ്സു ഡാറ്റാ സെന്ററുകളിൽ നിന്നാണ് ഈ സേവനം പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. മൈക്രോസോഫ്റ്റുമായുള്ള പങ്കാളിത്തത്തോടെ ഫുജിറ്റ്സു വിൻഡോസ് അസൂർ പവർ ഗ്ലോബൽ ക്ലൗഡ് പ്ലാറ്റ്‌ഫോമും പുറത്തിറക്കി. <ref>{{cite web | url=https://www.theregister.co.uk/2011/07/29/fujitsu_cobol_java_azure_cloud/ | title=Fujitsu fluffs COBOL, Java on Azure clouds | website=The Register | last=Prickett Morgan | first=Timothy | date=July 29, 2011 }}</ref> പ്ലാറ്റ്ഫോം-എ-എ-സർവീസ് (പാസ്) വിതരണം ചെയ്യുന്ന ഈ ഓഫർ ജപ്പാനിൽ എഫ്ജിസിപി / എ 5 എന്നറിയപ്പെട്ടു, എന്നാൽ അതിനുശേഷം വിൻഡോസ് അസൂറിനായി ഫുജിറ്റ്സു ക്ലൗഡ് പാസ് എ 5 എന്ന് പുനർനാമകരണം ചെയ്യപ്പെട്ടു.<ref>{{cite press release | url=http://www.fujitsu.com/global/news/pr/archives/month/2013/20131120-01.html | title=Fujitsu Enables More Effective Use of Cloud with Enhanced Hybrid Cloud Initiatives | date=2013-11-20 | location=Tokyo, Japan }}</ref> ജപ്പാനിലെ ഒരു ഫുജിറ്റ്സു ഡാറ്റാ സെന്ററിൽ നിന്നാണ് ഇത് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. [[മൈക്രോസോഫ്റ്റ്]] [[.നെറ്റ് ഫ്രെയിംവർക്ക്‌|.നെറ്റ്]], [[ജാവ]], [[പി.എച്ച്.പി.]] പോലുള്ള ഒരു കൂട്ടം ആപ്ലിക്കേഷൻ ഡെവലപ്മെൻറ് ഫ്രെയിംവർക്കുകളും മൈക്രോസോഫ്റ്റ് നൽകുന്ന വിൻഡോസ് അസൂർ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്ന ഡാറ്റ സംഭരണ ശേഷികളും ഇത് വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു. അടിസ്ഥാന സേവനത്തിൽ കമ്പ്യൂട്ട്, സ്റ്റോറേജ്, മൈക്രോസോഫ്റ്റ് എസ്‌ക്യുഎൽ അസുർ, വിൻഡോസ് അസൂർ ആപ്പ് ഫാബ്രിക് സാങ്കേതികവിദ്യകളായ സർവീസ് ബസ്, ആക്സസ് കൺട്രോൾ സർവീസ് എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു, ആപ്ലിക്കേഷനുകൾ നടപ്പിലാക്കുന്നതിനും മൈഗ്രേഷൻ ചെയ്യുന്നതിനുമുള്ള ഇന്റർ ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സേവനങ്ങൾക്കുള്ള ഓപ്ഷനുകൾ, സിസ്റ്റം ബിൽഡിംഗ്, സിസ്റ്റം ഓപ്പറേഷൻ, പിന്തുണ എന്നിവ. വർക്ക്ഫ്ലോ ഓട്ടോമേഷൻ, ബിസിനസ് ആപ്ലിക്കേഷൻ വികസനം എന്നിവയിൽ വൈദഗ്ദ്ധ്യം നേടിയ ക്ലൗഡ് അധിഷ്ഠിത ഇന്റഗ്രേഷൻ പ്ലാറ്റ്ഫോം-എ-സർവീസ് (പാസ്) 2013 ഏപ്രിലിൽ ഫുജിറ്റ്സു റൺമൈപ്രോസസ് സ്വന്തമാക്കി.<ref>{{cite web|url=https://www.runmyprocess.com/about.html|title=About Fujitsu RunMyProcess|publisher=|access-date=2019-09-26|archive-date=2015-07-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20150723043257/https://www.runmyprocess.com/about.html|url-status=dead}}</ref> ജപ്പാനിലും യുകെയിലും നിലവിൽ വിന്യസിച്ചിരിക്കുന്ന ലഭ്യതാ മേഖലകൾക്കൊപ്പം ഫുജിറ്റ്സു അവരുടെ ക്ലൗഡ് സർവീസ് കെ 5 ഓഫർ അവതരിപ്പിച്ചു, യൂറോപ്പിലുടനീളം കൂടുതൽ വിന്യാസങ്ങൾ പുരോഗമിക്കുന്നു. ക്ലൗഡ് സേവനം കെ 5 ഓപ്പൺ-സ്റ്റാൻഡേർഡ് സാങ്കേതികവിദ്യകളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്, ഇത് ഒരു പൊതു ക്ലൗഡ്, വെർച്വൽ പ്രൈവറ്റ് ക്ലൗഡ് അല്ലെങ്കിൽ ഒരു സ്വകാര്യ ക്ലൗഡ് ആയി ഉപയോഗിക്കാം. <ref>{{Cite web |url=http://www.fujitsu.com/uk/solutions/cloud/k5/ |title=Archived copy |access-date=August 22, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160823002855/http://www.fujitsu.com/uk/solutions/cloud/k5/ |archive-date=August 23, 2016 |url-status=dead |df=mdy-all }}</ref> ഓസ്ട്രേലിയയിൽ പ്രാദേശിക ക്ലൗഡ് പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകൾ ഫുജിറ്റ്സു വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു, <ref>{{cite press release|url=http://www.fujitsu.com/au/news/pr/archives/2010/20101007-01.html |title=Fujitsu launches Cloud Services Portal for Locally Built Australian Cloud Environment |publisher=Fujitsu |date=October 7, 2010|accessdate=October 11, 2011}}</ref> ഇത് ആഭ്യന്തര ഡാറ്റാ സെന്ററുകളെ ആശ്രയിക്കാനുള്ള കഴിവ് നൽകുന്നു, ഇത് പ്രാദേശിക അധികാരപരിധിയിലും പാലിക്കൽ മാനദണ്ഡങ്ങളിലും സെൻസിറ്റീവ് സാമ്പത്തിക ഡാറ്റ സൂക്ഷിക്കുന്നു. ==മൈക്രോപ്രൊസസ്സറുകൾ== ഫുജിറ്റ്സു സ്പാർക്ക്-കംപ്ലയിന്റ് സിപിയു (SPARClite) നിർമ്മിക്കുന്നു, <ref>{{cite web|url=http://www.fujitsu.com/global/services/computing/server/sparcenterprise/technology/performance/processor.html|title=Multi Core Processor SPARC64™ Series - Fujitsu Global|website=www.fujitsu.com}}</ref> "വീനസ്" 128 GFLOP SPARC64 VIIIfx മോഡൽ [[കെ കമ്പ്യൂട്ടർ|കെ കമ്പ്യൂട്ടറിൽ]] ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്, 2011 ജൂണിൽ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വേഗതയേറിയ [[സൂപ്പർ കമ്പ്യൂട്ടർ|സൂപ്പർ കമ്പ്യൂട്ടറായി]] മാറി. 2011 നവംബറിൽ 8 പെറ്റാഫ്ലോപ്പുകളുടെ റേറ്റിംഗും, 2011 സെപ്റ്റംബറിൽ മികച്ച 10 പെറ്റാഫ്‌ലോപ്പുകളുള്ള ആദ്യത്തെ കമ്പ്യൂട്ടറായി കെ മാറി. <ref name="top500">[http://www.top500.org/lists/2011/06/press-release "Japan Reclaims Top Ranking on Latest TOP500 List of World’s Supercomputers"] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110623022119/http://www.top500.org/lists/2011/06/press-release |date=June 23, 2011 }}. TOP500. Retrieved June 20, 2011.</ref><ref name=LINPACK10quad>[http://www.fujitsu.com/global/news/pr/archives/month/2011/20111102-02.html "K computer" Achieves Goal of 10 Petaflops"]. Fujitsu.com, November 2, 2011. Retrieved November 10, 2011.</ref> ഫുജിറ്റ്സു എഫ്ആർ, എഫ്ആർ-വി, [[ആം ആർക്കിടെക്ചർ]] [[മൈക്രോപ്രൊസസ്സർ|മൈക്രോപ്രൊസസ്സറുകൾ]] വ്യാപകമായി ഉപയോഗിക്കുന്നു, കൂടാതെ എ‌എസ്‌ഐസികളിലും [[നിക്കോൺ]] എക്സ്പീഡ് എന്ന ഉപഭോക്തൃ വേരിയന്റുകളുള്ള മിൽ‌ബ്യൂട്ട് പോലുള്ള ആപ്ലിക്കേഷൻ-സ്‌പെസിഫിക് സ്റ്റാൻ‌ഡേർഡ് പ്രൊഡക്റ്റുകളിലും (എ‌എസ്‌പി) ഉപയോഗിക്കുന്നു. 2013 ൽ സ്പാൻഷൻ അവ ഏറ്റെടുത്തു. ==പരസ്യം== "പരസ്യ സാധ്യതകൾ അനന്തമാണ്" എന്ന പഴയ മുദ്രാവാക്യം പ്രധാന പരസ്യങ്ങളിലെ കമ്പനിയുടെ ലോഗോയ്ക്ക് താഴെ കാണാം, കൂടാതെ ഫുജിറ്റ്സു എന്ന വാക്കിന്റെ ജെ, ഐ അക്ഷരങ്ങൾക്ക് മുകളിലുള്ള ചെറിയ ലോഗോയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഈ ചെറിയ ലോഗോ അനന്തതയുടെ ചിഹ്നത്തെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു. 2010 ഏപ്രിൽ വരെ, ഉപഭോക്താക്കളുമായുള്ള പങ്കാളിത്തത്തിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നതിനും "സാധ്യതകൾ അനന്തമാണ്" എന്ന ടാഗ്‌ലൈൻ വിരമിക്കുന്നതിനും കേന്ദ്രീകരിച്ചുള്ള ഒരു പുതിയ മുദ്രാവാക്യം അവതരിപ്പിക്കാനുള്ള ഒരുക്കത്തിലാണ് ഫുജിറ്റ്സു. പുതിയ മുദ്രാവാക്യം "നാളെ നിങ്ങളുമായി രൂപപ്പെടുത്തുന്നു" എന്നതാണ്. <ref>{{cite web|url=http://jp.fujitsu.com/ |title=FUJITSU Japan |publisher=Fujitsu}}</ref> ==പരിസ്ഥിതി റെക്കോർഡ്== ആഗോളതലത്തിൽ പുറത്തിറക്കിയ എല്ലാ നോട്ട്ബുക്കും ടാബ്‌ലെറ്റ് പിസികളും ഏറ്റവും പുതിയ എനർജി സ്റ്റാർ സ്റ്റാൻഡേർഡിന് അനുസൃതമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നുവെന്ന് ഫുജിറ്റ്സു റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നു.<ref>{{cite web |url=http://www.fmworld.net/globalpc/environment/energystar.html/ |title=GIC – Service&Support/International Support |publisher=Fujitsu |accessdate=August 12, 2010 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110115155347/http://www.fmworld.net/globalpc/environment/energystar.html |archivedate=January 15, 2011 |df=mdy-all }}</ref> ഗ്രീൻ‌പീസിന്റെ കൂൾ ഐടി ലീഡർബോർഡ് 2012 ഫെബ്രുവരിയിലെ "കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം തടയുന്നതിനുള്ള പോരാട്ടത്തിൽ ആഗോള ഐടി കമ്പനികളുടെ നേതൃത്വത്തെ വിലയിരുത്തുന്നു" കൂടാതെ 21 പ്രമുഖ നിർമ്മാതാക്കളിൽ ഫുജിറ്റ്സുവിന് മൂന്നാം സ്ഥാനമുണ്ട്, സുതാര്യമായ രീതിശാസ്ത്രത്തിലൂടെ അതിനുള്ള പരിഹാരങ്ങൾ നന്നായി വികസിപ്പിച്ച കേസ് സ്റ്റഡി ഡാറ്റയുടെ കരുത്ത് ഫ്യൂച്ചർ സേവിംഗ്സ് ഗോൾ മാനദണ്ഡത്തിൽ ഉയർന്ന സ്കോർ നേടി, അങ്ങനെ "ലീഡർബോർഡിൽ നിൽക്കുന്നു."<ref>{{cite web|url=http://www.greenpeace.org/international/en/campaigns/climate-change/cool-it/leaderboard/ |title=Cool IT Leaderboard – Greenpeace International |publisher=Greenpeace International |accessdate=March 30, 2012}}</ref> ==ഇതും കാണുക== * [[കമ്പ്യൂട്ടർ സിസ്റ്റം നിർമ്മാതാക്കളുടെ പട്ടിക]] * [[അർദ്ധചാലക ഫാബ്രിക്കേഷൻ പ്ലാന്റുകളുടെ പട്ടിക]] * '' [[ട്രെയിൻ വഴി ലോകം കാണുക]] '', 1987 മുതൽ ഫുജിറ്റ്സു സ്പോൺസർ ചെയ്യുന്ന ഒരു ജാപ്പനീസ് ടിവി മിനി-പ്രോഗ്രാം ==അവലംബം== q72c8zy4ro4sd01oyznu09zs6eeg876 3 493449 4671467 4656682 2026-09-28T16:25:42Z Kiran Gopi 10521 /* സ്കൂളുകൾ ലേഖനങ്ങൾ */ പുതിയ ഉപവിഭാഗം 4671467 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Ayshamarjana | Ayshamarjana | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 11:44, 3 ഡിസംബർ 2019 (UTC) == പരിഭാഷപ്പെടുത്തുന്ന ലേഖനങ്ങളിലെ പ്രശ്നങ്ങൾ == മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ ലേഖനങ്ങൾ എഴുതുന്നതിന് നന്ദി. നിലവിൽ എഴുതിയ ചില ലേഖനങ്ങളിൽ നിലവിൽ പ്രശ്നങ്ങൾ നിലനിൽക്കുന്നു. വാചകഘടന, ഇൻഫോബോക്സ് മുതലായ പ്രശ്നങ്ങൾ ശ്രദ്ധിക്കുക. അവ പരിഹരിച്ചതിന് ശേഷം പുതിയ ലേഖനം തുടങ്ങുക. ഉദാ: ചെക്കുളം കോഴഞ്ചേരിയിലെ, പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിലെ, കേരള സംസ്ഥാനത്തിലെ, ഇന്ത്യയിലെ ഒരു ചെറിയ പ്രദേശമാണ്. ഈ വാചകം [[ചെക്കുളം]] എന്നലേഖനത്തിന്റെ തുടക്കമാണ്. ഇത്തരം പ്രശ്നങ്ങൾ ശരിയാക്കാനായി മറ്റുള്ളവരെ ആശ്രയിക്കാതിരിക്കുക. ഭാവിയിൽ ലേഖനമെഴുതുമ്പോൾ ശ്രദ്ധിക്കുമല്ലോ. [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 05:37, 13 മാർച്ച് 2026 (UTC) :Fixed. [[ഉപയോക്താവ്:Ayshamarjana|Ayshamarjana]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ayshamarjana|സംവാദം]]) 04:45, 14 മാർച്ച് 2026 (UTC) ==വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ്== പ്രിയ സുഹൃത്തേ, വിദ്യാലയങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ലേഖനങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നതിന് നന്ദി. ഇൻഫോബോക്സ് ടെംപ്ലേറ്റ് താഴെ നൽകിയത് ഉപയോഗിക്കുവാൻ അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളിക്കാനും കണ്ണി ഉൾപ്പെടുത്താനും ഇത് ഉപകരിക്കും. <nowiki>{{Infobox school </nowiki> <br> <nowiki> | name = </nowiki> <br> <nowiki> | image = </nowiki> <br> <nowiki> | image_size = </nowiki> <br> <nowiki> | caption = </nowiki> <br> <nowiki> | location = </nowiki> <br> <nowiki> | country = </nowiki> <br> <nowiki> | coordinates = </nowiki> <br> <nowiki> | other_name = </nowiki> <br> <nowiki> | type = </nowiki> <br> <nowiki> | established = </nowiki> <br> <nowiki> | school_board = </nowiki> <br> <nowiki> | district = </nowiki> <br> <nowiki> | educational_authority = </nowiki> <br> <nowiki> | grades = </nowiki> <br> <nowiki> | medium_of_language = </nowiki> <br> <nowiki> | website = </nowiki> <br> <nowiki> | udisce_code = </nowiki> <br> <nowiki> | Kerala_school_code = </nowiki> <br> <nowiki>}} </nowiki> - [[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px;">Vijayan Rajapuram </span>{വിജയൻ രാജപുരം}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 16:08, 10 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) :ശ്രമിക്കാം [[ഉപയോക്താവ്:Ayshamarjana|Ayshamarjana]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ayshamarjana|സംവാദം]]) 16:13, 10 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == സ്കൂളുകൾ ലേഖനങ്ങൾ == സ്കൂളുകളുടെ ലേഖനമെഴുതുമ്പോൾ തലക്കെട്ടിൽ വിക്കിപീഡിയ നിഷ്കർഷിച്ചിരിക്കുന്ന ശൈലി പിന്തുടരാൻ ശ്രദ്ധിക്കുമല്ലോ. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ [[വിക്കിപീഡിയ:ശൈലീപുസ്തകം#വ്യക്തികളുടെയും_സ്ഥാപനങ്ങളുടെയും_പേരുകൾ_ചുരുക്കിയെഴുതുമ്പോൾ|ഇവിടെക്കാണാം]].താങ്കൾ നിർമ്മിച്ച പ്രശ്നമുള്ള തലക്കെട്ടുകൾ ശരിയാക്കിയിട്ടുണ്ട്. '''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 16:25, 28 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) bkgcp4295t8f50n4p2cbkhy66rq7jjn 4671482 4671467 2026-09-28T16:50:41Z Ayshamarjana 131632 /* സ്കൂളുകൾ ലേഖനങ്ങൾ */ മറുപടി 4671482 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Ayshamarjana | Ayshamarjana | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 11:44, 3 ഡിസംബർ 2019 (UTC) == പരിഭാഷപ്പെടുത്തുന്ന ലേഖനങ്ങളിലെ പ്രശ്നങ്ങൾ == മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ ലേഖനങ്ങൾ എഴുതുന്നതിന് നന്ദി. നിലവിൽ എഴുതിയ ചില ലേഖനങ്ങളിൽ നിലവിൽ പ്രശ്നങ്ങൾ നിലനിൽക്കുന്നു. വാചകഘടന, ഇൻഫോബോക്സ് മുതലായ പ്രശ്നങ്ങൾ ശ്രദ്ധിക്കുക. അവ പരിഹരിച്ചതിന് ശേഷം പുതിയ ലേഖനം തുടങ്ങുക. ഉദാ: ചെക്കുളം കോഴഞ്ചേരിയിലെ, പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിലെ, കേരള സംസ്ഥാനത്തിലെ, ഇന്ത്യയിലെ ഒരു ചെറിയ പ്രദേശമാണ്. ഈ വാചകം [[ചെക്കുളം]] എന്നലേഖനത്തിന്റെ തുടക്കമാണ്. ഇത്തരം പ്രശ്നങ്ങൾ ശരിയാക്കാനായി മറ്റുള്ളവരെ ആശ്രയിക്കാതിരിക്കുക. ഭാവിയിൽ ലേഖനമെഴുതുമ്പോൾ ശ്രദ്ധിക്കുമല്ലോ. [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 05:37, 13 മാർച്ച് 2026 (UTC) :Fixed. [[ഉപയോക്താവ്:Ayshamarjana|Ayshamarjana]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ayshamarjana|സംവാദം]]) 04:45, 14 മാർച്ച് 2026 (UTC) ==വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ്== പ്രിയ സുഹൃത്തേ, വിദ്യാലയങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ലേഖനങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നതിന് നന്ദി. ഇൻഫോബോക്സ് ടെംപ്ലേറ്റ് താഴെ നൽകിയത് ഉപയോഗിക്കുവാൻ അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളിക്കാനും കണ്ണി ഉൾപ്പെടുത്താനും ഇത് ഉപകരിക്കും. <nowiki>{{Infobox school </nowiki> <br> <nowiki> | name = </nowiki> <br> <nowiki> | image = </nowiki> <br> <nowiki> | image_size = </nowiki> <br> <nowiki> | caption = </nowiki> <br> <nowiki> | location = </nowiki> <br> <nowiki> | country = </nowiki> <br> <nowiki> | coordinates = </nowiki> <br> <nowiki> | other_name = </nowiki> <br> <nowiki> | type = </nowiki> <br> <nowiki> | established = </nowiki> <br> <nowiki> | school_board = </nowiki> <br> <nowiki> | district = </nowiki> <br> <nowiki> | educational_authority = </nowiki> <br> <nowiki> | grades = </nowiki> <br> <nowiki> | medium_of_language = </nowiki> <br> <nowiki> | website = </nowiki> <br> <nowiki> | udisce_code = </nowiki> <br> <nowiki> | Kerala_school_code = </nowiki> <br> <nowiki>}} </nowiki> - [[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px;">Vijayan Rajapuram </span>{വിജയൻ രാജപുരം}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 16:08, 10 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) :ശ്രമിക്കാം [[ഉപയോക്താവ്:Ayshamarjana|Ayshamarjana]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ayshamarjana|സംവാദം]]) 16:13, 10 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == സ്കൂളുകൾ ലേഖനങ്ങൾ == സ്കൂളുകളുടെ ലേഖനമെഴുതുമ്പോൾ തലക്കെട്ടിൽ വിക്കിപീഡിയ നിഷ്കർഷിച്ചിരിക്കുന്ന ശൈലി പിന്തുടരാൻ ശ്രദ്ധിക്കുമല്ലോ. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ [[വിക്കിപീഡിയ:ശൈലീപുസ്തകം#വ്യക്തികളുടെയും_സ്ഥാപനങ്ങളുടെയും_പേരുകൾ_ചുരുക്കിയെഴുതുമ്പോൾ|ഇവിടെക്കാണാം]].താങ്കൾ നിർമ്മിച്ച പ്രശ്നമുള്ള തലക്കെട്ടുകൾ ശരിയാക്കിയിട്ടുണ്ട്. '''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 16:25, 28 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) :നന്ദി കിരൺ, ശ്രദ്ധയിൽപ്പെടുത്തിയതിനും തലക്കെട്ടുകൾ തിരുത്തിയതിനും. :നൽകിയ ലിങ്ക് പരിശോധിച്ചു. "എസ്.കെ. പൊറ്റെക്കാട്ട്" എന്ന മാതൃക പോലെ ചുരുക്കെഴുത്തുകൾക്ക് ശേഷം സ്പേസ് നൽകുന്ന ശൈലി (ഉദാഹരണത്തിന്: എ.എം.എൽ.പി. സ്കൂൾ അല്ലെങ്കിൽ A.M.L.P. School) ശ്രദ്ധയിൽപ്പെട്ടു. സർക്കാർ വെബ്‌സൈറ്റുകളിലും വിക്കിഡാറ്റ ലേബലുകളിലും നൽകിയിരുന്ന രീതി അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് ഞാൻ മുൻപ് തലക്കെട്ടുകൾ നൽകിയിരുന്നത്. :മുകളിൽ നൽകിയിരിക്കുന്ന ശൈലി പേജിൽ ഒരു സ്കൂൾ തലക്കെട്ട് എങ്ങിനെ ആയിരിക്കണമെന്ന് കൂടി ഉദാഹരണം ചേർത്താൽ ഉപകാരമായിരിക്കും. ഇപ്പോൾ അവിടെ വ്യക്തിയുടെ ഉദാഹരണം മാത്രമാണുള്ളത്. സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ഉദാഹരണം ഇല്ല. :ഇനിമുതൽ സ്കൂളുകളുടെ ലേഖനങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുമ്പോൾ വിക്കിപീഡിയയിലെ നാമകരണ ശൈലി പാലിച്ചുകൊണ്ട് തലക്കെട്ടുകൾ നൽകാൻ ശ്രദ്ധിക്കാം. [[ഉപയോക്താവ്:Ayshamarjana|Ayshamarjana]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ayshamarjana|സംവാദം]]) 16:50, 28 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) c7i9wc41dp5s6li5smokhvg9e6sqots 0 508318 4671546 4665949 2026-09-29T03:01:44Z ~2026-52184-30 223520 /* കൃതികൾ */ 4671546 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = ആർ. രാജശ്രീ | native_name = | image = R Rajasree.jpg | caption = ആർ. രാജശ്രീ | birth_name = | birth_date = {{Birth date|df=yes|1977|7|22}} | birth_place = [[പറശ്ശിനിക്കടവ്]], [[കണ്ണൂർ]] | education = [[Master of Arts|Master's]] | occupation = നോവലിസ്റ്റ്, അസിസ്റ്റന്റ് പ്രൊഫസ‌ർ | children = നന്ദ പാർവതി, നിരഞ്ജൻ ശ്രീപതി | notableworks = [[കല്യാണിയെന്നും ദാക്ഷായണിയെന്നും പേരായ രണ്ട് സ്ത്രീകളുടെ കത]], [[ആത്രേയകം]] | awards = [[Kerala Sahithya Akademi|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]] പുരസ്കാരം (2022) | nationality = ഇന്ത്യക്കാരി | language = [[Malayalam|മലയാളം]] }} മലയാളിയായ ഒരു എഴുത്തുകാരിയും കോളേജ് അധ്യാപികയുമാണ് '''ആർ. രാജശ്രീ'''. സമകാലീനമലയാളസാഹിത്യത്തിൽ വ്യാപകമായ ജനപ്രീതി നേടിയ കൃതിയായ [[കല്യാണിയെന്നും ദാക്ഷായണിയെന്നും പേരായ രണ്ട് സ്ത്രീകളുടെ കത]] എന്ന നോവലിന്റെ കർത്താവാണ് രാജശ്രീ.<ref>https://truecopythink.media/interview-with-r-rajasree-author-of-kalyani-ennum-dakshayani-ennum-peraaya-2-stheekalude-katha</ref> ==ജീവിതരേഖ== 1977 ജൂലായ് 22ന് [[കണ്ണൂർ ജില്ല]]യിലെ [[പറശ്ശിനിക്കടവ്|പറശ്ശിനിക്കടവിൽ]] ജനനം. അച്ഛൻ പി. എൻ. രാജപ്പൻ മാസ്റ്റർ, അമ്മ ആർ. രാജമ്മ. പയ്യന്നൂർ കോളേജ്, [[ഗവൺമെന്റ് ബ്രണ്ണൻ കോളേജ്, തലശ്ശേരി]], ഗവ. ട്രെയിനിംഗ് കോളേജ്, തലശ്ശേരി എന്നിവിടങ്ങളിൽ വിദ്യാഭ്യാസം. ഡോ. കെ.. പി. മാലതിയുടെ കീഴിൽ "സ്ത്രീ സ്വത്വനിർമ്മിതി സ്ത്രീരചനകളിൽ" എന്ന വിഷയത്തെ മുൻനിർത്തി നടത്തിയ പഠനത്തിന് കണ്ണൂർ സർവകലാശാലയിൽ നിന്ന് പി.എച്ച്.ഡി ലഭിച്ചു. 2000 മുതൽ 2005 വരെ കോഴിക്കോട് സെൻ്റ് ജോസഫ്‍സ് ആംഗ്ലോ ഇന്ത്യൻ ഗേൾസ് എച്ച് എസ് എസിലും പിന്നീട് വിവിധ ഗവൺമെന്റ് ഹയർസെക്കന്ററി സ്കൂളുകളിലും അദ്ധ്യാപികയായി പ്രവർത്തിച്ചു. തുടർന്ന് കോഴിക്കോട് ഗവ. ആർട്സ് കോളേജ്, കണ്ണൂർ കെ. എം. എം. ഗവ. വനിതാ കോളേജ്, [[ഗവണ്മെന്റ് കോളേജ് കാസർഗോഡ്|ഗവ. കോളേജ്, കാസറഗോഡ്]] എന്നീ കലാലയങ്ങളിൽ അദ്ധ്യാപികയായിരുന്നു. ഇപ്പോൾ [[ഗവൺമെന്റ് ബ്രണ്ണൻ കോളേജ്, തലശ്ശേരി|തലശ്ശേരി ഗവ. ബ്രണ്ണൻ കോളേജ്]] മലയാള പഠനവിഭാഗം - ഗവേഷണ കേന്ദ്രത്തിൽ അസിസ്റ്റന്റ് പ്രൊഫസർ. ==രചനാജീവിതം== വിദ്യാർത്ഥിയായിരിക്കെ ചെറുകഥകൾ എഴുതിത്തുടങ്ങി, കണ്ണൂർ സർവ്വകലാശാല കലോത്സവത്തിൽ ചെറുകഥാമത്സരത്തിൽ സമ്മാനം നേടിയിട്ടുണ്ട്. ദീർഘമായ ഇടവേളയ്ക്കുശേഷം ഫെയ്സ്‍ബുക്കിൽ കല്യാണിയുടെയും ദാക്ഷായണിയുടെയും കഥ എഴുതിത്തുടങ്ങി. ആഖ്യാനത്തിന്റെ വ്യത്യസ്തതകൊണ്ടും പാത്രസൃഷ്ടിയുടെ സവിശേഷതയാലും ഗ്രാമീണജീവിതത്തിന്റെ ആർജ്ജവം പ്രകടമാക്കുന്നതിനാലും സൈബർലോകത്തിലെ താരങ്ങളായി കല്യാണിയും ദാക്ഷായണിയും മാറി. തുടർച്ചയായി എഴുതിയ കഥകൾ നോവലായി പരിണണമിച്ചു. മാതൃഭൂമി ബുൿസ് പ്രസിദ്ധീകരിച്ച [[കല്യാണിയെന്നും ദാക്ഷായണിയെന്നും പേരായ രണ്ട് സ്ത്രീകളുടെ കത]] എന്ന നോവൽ മലയാളത്തിലെ പുസ്തകപ്രസാധനചരിത്രത്തിലെ അപൂർവ്വതയായി, പ്രകാശനത്തിനു മുമ്പെ ആദ്യപതിപ്പ് വിറ്റുതീർന്നു. ==കൃതികൾ== * നായികാനിർമ്മിതി: വഴിയും പൊരുളും, കേരള ഭാഷാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്, 2018. * അപസർപ്പകാഖ്യാനങ്ങൾ : ഭാവനയും രാഷ്ട്രീയവും, ലോഗോസ് ബുക്സ്, 2018. * [[കല്യാണിയെന്നും ദാക്ഷായണിയെന്നും പേരായ രണ്ട് സ്ത്രീകളുടെ കത]], മാതൃഭൂമി ബുക്സ് 2019. * ആത്രേയകം : മാതൃഭൂമി ബുക്സ് 2024 * നിന്റെ കഥ ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== * നോവലിനുള്ള [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം]] - [[കല്യാണിയെന്നും ദാക്ഷായണിയെന്നും പേരായ രണ്ട് സ്ത്രീകളുടെ കത]] - 2021<ref name="മാതൃഭൂമി">{{cite news |title=രാജശ്രീയ്ക്കും വിനോയ് തോമസിനും വൈശാഖനും പുരസ്‌കാരം; സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്‌കാരങ്ങൾ പ്രഖ്യാപിച്ചു |url=https://www.mathrubhumi.com/literature/news/kerala-sahitya-akademi-award-2021-1.7732675 |accessdate=27 ജൂലൈ 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220728191303/https://www.mathrubhumi.com/literature/news/kerala-sahitya-akademi-award-2021-1.7732675 |archivedate=2022-07-28 |url-status=bot: unknown }}</ref> ==അവലംബം== {{reflist}} #കോയ്മകളും കാമനകളും: സ്ത്രീയുടെ വിമോചനസമരങ്ങൾ - ഷാജി ജേക്കബ് <ref>https://www.marunadanmalayali.com/column/pusthaka-vich-ram/kalyanam-ennum-dakshayani-ennum-perula-rand-sthreekalude-kathai-167917</ref> #"കല്യാണിയും ദാക്ഷായണിയും മാറ്റിവരയ്ക്കുന്ന ദേശഭൂപടങ്ങൾ"ഏഷ്യാനെറ്റ് ന്യൂസ്<ref>https://www.asianetnews.com/literature-magazine/reading-r-rajasrees-novel-kalyaniyennum-dakshayaniyennum-peraya-rand-sthreekalude-katha-q9pb4l</ref> #ഏത് വിശുദ്ധ കുടുംബത്തെ കുറിച്ചാണ് നിങ്ങൾ സംസാരിക്കുന്നത് ?,ട്രൂകോപ്പി തിങ്ക് മീഡിയ., <ref>https://truecopythink.media/interview-with-r-rajasree-author-of-kalyani-ennum-dakshayani-ennum-peraaya-2-stheekalude-katha</ref> [[വർഗ്ഗം:മലയാളം നോവലെഴുത്തുകാർ]] [[വർഗ്ഗം:നോവലിനുള്ള കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] 8td7y9j0tlziiwmv4grj6lk0fcytmxn 10 524710 4671510 3463902 2026-09-28T21:37:55Z CommonsDelinker 756 "Muhammad2.png" നീക്കം ചെയ്യുന്നു, [[c:User:ChemSim|ChemSim]] എന്ന കാര്യനിർവ്വാഹകൻ അത് കോമൺസിൽ നിന്നും നീക്കം ചെയ്തിരിക്കുന്നു. കാരണം: per [[:c:Commons:Deletion requests/Files uploaded by Ibrahim ebi|]]. 4671510 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{Sidebar with collapsible lists | name = മുഹമ്മദ് | wraplinks=true | title = [[Muhammad in Islam|മുഹമ്മദ്]] <br><small>എന്ന [[:Category:മുഹമ്മദ്|ലേഖന]] പരമ്പരയുടെ ഭാഗം</small> | image = | expanded = {{{expanded|{{{1|<noinclude>all</noinclude>}}}}}} | contentclass = hlist <!------------------- Life ---------------------> | list1name = ജീവിതം | list1title = [[മുഹമ്മദ്|ജീവചരിത്രം]] | list1 = * [[മക്ക]] * [[ഹിജ്റ]] * [[മദീന]] * [[മക്ക വിജയം]] * [[Farewell Pilgrimage]] ([[വിടവാങ്ങൽ പ്രഭാഷണം]]) * [[ഹദീഥ്]] * [[Timeline of early Islamic history|Milestones and records]] <!----------------------- Career ------------------------> | list2name = career | list2title = Career | list2 = * [[Military career of Muhammad|Military]] * [[Diplomatic career of Muhammad|Diplomatic]] <!---------------------- Attributed miracles -----------------------> | list3name = miracles | list3title = Miracles | list3 = * [[ഖുർആൻ]] ([[വഹ്‌യ്]]) * [[ഇസ്റാഅ് മിഅ്റാജ്|ഇസ്റാഉം മിഅ്റാജും]] * [[Splitting of the moon]] * [[Miracles of Muhammad|''Others'']] <!--------------------- views ------------------------> | list4name = views | list4title = Views | list4 = * [[Muhammad's views on Jews|Jews]] * [[Muhammad's views on Christians|Christians]] <!---------------------- perspectives -----------------------> | list5name = perspectives | list5title = Perspectives | list5 = * [[Muhammad in Islam|Islam]] * [[Muhammad and the Bible|Bible]] * [[Judaism's views on Muhammad|Judaism]] * [[Medieval Christian views on Muhammad|Medieval Christian]] * [[Historicity of Muhammad|Historicity]] * [[Criticism of Muhammad|വിമർശനം]] <!--------------------- succession ----------------------> | list6name = succession | list6title = [[Succession to Muhammad|Succession]] | list6 = * [[Sahabah|Companions of Muhammad]] * [[Event of Ghadir Khumm|Ghadir Khumm]] * [[Hadith of the pen and paper]] * [[Ahl al-Bayt]] * [[Saqifah]] <!---------------------- praise -----------------------> | list7name = praise | list7title = Praise | list7 = * [[Salawat]] * [[Naat]] * [[Mawlid]] <!---------------------- related -----------------------> | list8name = related | list8title = Related | list8 = * [[Al-Masjid an-Nabawi]] * [[Possessions of Muhammad|Possessions]] * [[Relics of Muhammad|Relics]] * [[Seal of Muhammad|Seal]] * [[History of Islam|History of Islam]] | belowclass = plainlist | belowstyle = padding-top:0.1em;font-weight:bold; | below = * {{portal-inline|Islam|size=tiny}} * {{portal-inline|Biography|size=tiny}} }}</includeonly><noinclude> {{Documentation}} </noinclude> 9cg8bgqzr2q9cj4e3dn992r8vtygtan 0 530484 4671509 3508992 2026-09-28T21:20:16Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671509 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Neilia Hunter Biden}} {{Infobox person | name = നെയ്‌ലിയ ഹണ്ടർ ബൈഡൻ | image = File:Neilia Hunter.jpeg | other_names = | birth_name = നെയ്‍ലിയ ഹണ്ടർ | birth_date = {{Birth date|1942|7|28}} | birth_place = [[Skaneateles (town), New York|സ്കാനിയാറ്റെലസ്]], [[ന്യൂയോർക്ക്]], [[യു.എസ്.]] | death_date = {{Death date and age|1972|12|18|1942|7|28}} | death_place = [[വിൽമിംഗ്ടൺ, ഡെലാവെയർ]], [[യു.എസ്.]] | death_cause = [[റോഡപകടം]] | resting_place = [[ഗ്രീൻവില്ലെ, ഡെലാവെയർ]], യു.എസ്. | resting_place_coordinates = <!-- {{coord|LAT|LONG|type:landmark|display=inline}} --> | burial_place = <!-- may be used instead of resting_place and resting_place_coordinates (displays "Burial place" as label) --> | burial_coordinates = <!-- {{coord|LAT|LONG|type:landmark|display=inline}} --> | education = | alma_mater = [[സിറാക്കൂസ് സർവ്വകലാശാല]] ([[എം.എ.]]) | occupation = അദ്ധ്യാപിക | known_for = [[ജോ ബൈഡൻ|ജോ ബൈഡന്റെ]] ആദ്യ പത്നി | spouse = {{marriage|[[ജോ ബൈഡൻ]]|1966}} | children = {{flatlist| * [[Beau Biden|ബ്യൂ]] * [[Hunter Biden|ഹണ്ടർ]] * നവോമി}} | parents = <!-- overrides mother and father parameters --> | relatives = | family = [[Family of Joe Biden]] (by marriage) }} '''നെയ്‌ലിയ ഹണ്ടർ ബൈഡൻ''' (ജീവിതകാലം: ജൂലൈ 28, 1942 - ഡിസംബർ 18, 1972) ഒരു [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ]] അദ്ധ്യാപികയും നിയുക്ത യു.എസ്. പ്രസിഡന്റ് [[ജോ ബൈഡെൻ|ജോ ബൈഡന്റെ]] ആദ്യ പത്നിയുമായിരുന്നു. 1972 ൽ മകൾ നവോമിക്കൊപ്പം ഒരു കാർ അപകടത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ട അവരുടെ രണ്ട് ആൺമക്കളായ ബ്യൂ, ഹണ്ടർ എന്നിവർ ഗുരുതരമായി പരിക്കുകളോടെ ഈ അപകടത്തിൽനിന്ന് രക്ഷപ്പെട്ടിരുന്നു. == ജീവിതരേഖ == 1942 ജൂലൈ 28 ന് [[ന്യൂയോർക്ക്|ന്യൂയോർക്കിലെ]] സ്കാനിയാറ്റെലസിൽ ലൂയിസ് (മുമ്പ്, ബേസൽ; 1915-1993), റോബർട്ട് ഹണ്ടർ (1914–1991) എന്നിവരുടെ പുത്രിയായി നെയ്‌ലിയ ഹണ്ടർ ജനിച്ചു.<ref name="NHJBNJ2">{{cite news|date=March 29, 1966|title=Neilia Hunter to marry J. R. Biden|work=The News Journal|location=Wilmington, Del.|url=https://www.newspapers.com/clip/30963055/the-news-journal/|access-date=July 28, 2020}}</ref> [[പെൻ‌സിൽ‌വാനിയ|പെൻ‌സിൽ‌വാനിയയിലെ]] ഒരു സെക്കൻഡറി ബോർഡിംഗ് വിദ്യാലയമായ പെൻ ഹാളിലാണ് അവർ പഠനം നടത്തിയത്. വിദ്യാലയത്തിലെ ഫ്രഞ്ച് ക്ലബ്, ഹോക്കി, നീന്തൽ, സ്റ്റുഡന്റ് കൗൺസിൽ എന്നിവയിൽ അവർ സജീവാംഗമായിരുന്നു.<ref name="JBM6Y">{{cite news|title=Joe Biden Was Married To His First Wife, Neilia Hunter, For Only 6 Years|url=https://www.womenshealthmag.com/relationships/a32440131/joe-biden-first-wife-neila-hunter/|work=Women's Health|date=13 May 2020|access-date=July 28, 2020}}</ref> സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്ശേഷം സിറാക്കൂസ് യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ ചേർന്ന അവർ സിറാക്കൂസ് സിറ്റി സ്കൂൾ ഡിസ്ട്രിക്റ്റിൽ ഒരു സ്കൂൾ അദ്ധ്യാപികയായി ജോലി ചെയ്തിരുന്നു.<ref name="NHJBNJ3">{{cite news|date=March 29, 1966|title=Neilia Hunter to marry J. R. Biden|work=The News Journal|location=Wilmington, Del.|url=https://www.newspapers.com/clip/30963055/the-news-journal/|access-date=July 28, 2020}}</ref> മുൻ ആബർൺ സിറ്റി കൗൺസിലർ റോബർട്ട് ഹണ്ടറുമായി അവർക്ക് ബന്ധമുണ്ടായിരുന്നു.<ref>{{cite news|last1=Rocheleau|first1=Kelly|title='A good, caring person': Former Auburn city councilor Robert Hunter remembered|date=April 1, 2020|url=https://auburnpub.com/news/local/a-good-caring-person-former-auburn-city-councilor-robert-hunter-remembered/article_ba25c123-e085-5fa3-8c22-7ebd001b4bb7.html|work=Auburn Citizen|location=Auburn, New York|access-date=July 28, 2020|archive-date=2020-07-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200728054746/https://auburnpub.com/news/local/a-good-caring-person-former-auburn-city-councilor-robert-hunter-remembered/article_ba25c123-e085-5fa3-8c22-7ebd001b4bb7.html|url-status=dead}}</ref> == അവലംബം == pb4umoap6mon6v91nd4qsom5zztilc7 0 533175 4671533 4545266 2026-09-29T01:49:15Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671533 wikitext text/x-wiki {{Needs Image}} {{Infobox person | name = പി.ആർ. തിലകം | image = | image_size = | caption = | other_names = | birth_date = 1926 | birth_place = [[തിരുവാരൂർ]], [[തമിഴ് നാട്]], ഇന്ത്യ | death_date = | death_place = | resting_place = | resting_place_coordinates = | occupation = നാടക നൃത്ത അഭിനയത്രി | years_active = | known_for = കുറവഞ്ചി നൃത്തനാടകം | spouse = | partner = | children = | parents = | awards = [[പത്മശ്രീ]]<br>[[Sangeet Natak Akademi Award]] | website = }} '''തിരുവാരൂർ തിലകം''' എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഇന്ത്യൻ സംഗീതസംവിധായകയും, ഗായകയും, [[തമിഴ്‌നാട്|തമിഴ്‌നാട്ടിൽ]] പ്രചാരത്തിലുള്ള പരമ്പരാഗത നൃത്ത നാടകമായ ''കുരവഞ്ചിയുടെ'' വക്താവുമാണ് '''പി.ആർ. തിലകം'''.<ref name="The Oxford Companion to Indian Theatre">{{Cite book|url=http://www.oxfordreference.com/view/10.1093/acref/9780195644463.001.0001/acref-9780195644463-e-0694|title=The Oxford Companion to Indian Theatre|last=Ananda Lal (Ed.)|publisher=Oxford University Press|year=2004|isbn=9780195644463}}</ref><ref name="The Oxford Encyclopaedia of the Music of India">{{Cite book|url=http://www.oxfordreference.com/view/10.1093/acref/9780195650983.001.0001/acref-9780195650983-e-4979|title=The Oxford Encyclopaedia of the Music of India|last=Saṅgīt Mahābhāratī|publisher=Oxford University Press|year=2011|isbn=9780195650983}}</ref> തിരുവാരൂരിലെ ത്യാഗരാജ ക്ഷേത്രത്തിൽ ആരാധനയ്ക്കായി സമർപ്പിക്കപ്പെട്ട സ്ത്രീകളുടെ ഒരു വിഭാഗമായ ഇസായ് വെല്ലാർ സമുദായത്തിലെ ''കോണ്ടി പരമ്പര'' (കോണ്ടി പൈതൃകം) സ്വദേശിയാണ് തിരുവാരൂർ തിലകം.<ref name="Unfinished Gestures: Devadasis, Memory, and Modernity in South India">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=Eo81ouc5OgQC&q=P.R.+Thilagam&pg=PA247|title=Unfinished Gestures: Devadasis, Memory, and Modernity in South India|last=Davesh Soneji|publisher=University of Chicago Press|year=2012|isbn=9780226768090|pages=313}}</ref><ref name="Before the music stopped">{{Cite web|url=http://www.thehindu.com/2001/12/13/stories/2001121301190200.htm|title=Before the music stopped|access-date=18 January 2016|date=13 December 2001}} {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ത്യാഗരാജ ക്ഷേത്രത്തിന് പേരുകേട്ട [[തമിഴ്‌നാട്|തമിഴ്‌നാട്ടിലെ]] തിരുവാരൂരിലാണ് 1926-ൽ ''കോണ്ടി ദേവദാസികളിൽ'' അവസാനത്തെ ഒരാളായി നർത്തകരുടെ കുടുംബത്തിൽ തിലകം ജനിച്ചത്.<ref name="Padma Shri Awardees for Arts">{{Cite web|url=http://www.kutcheribuzz.com/news/general/1056-padma-shri-awardees-2007|title=Padma Shri Awardees for Arts|access-date=18 January 2016|date=28 January 2007|publisher=Kutcheri Buzz}}</ref> അവരുടെ മുത്തശ്ശിയായ നൃത്ത നാടകത്തിലെ ശ്രദ്ധേയയായ കാമലമ്പലിൽ നിന്ന് തിലകം കുറവഞ്ചി പഠിക്കുകയും<ref name="Major IGNCA Documentation">{{Cite web|url=http://ignca.nic.in/fdc_body.htm|title=Major IGNCA Documentation|access-date=18 January 2016|date=2016|publisher=Indira Gandhi National Centre for the Arts|archive-url=https://web.archive.org/web/20080917033345/http://ignca.nic.in/fdc_body.htm|archive-date=17 September 2008}}</ref> ഇന്ത്യയിലും വിദേശത്തും നിരവധി പൊതു വേദികളിൽ ഇവ അവതരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref name="Kalakshetra Annual Art Festival">{{Cite web|url=http://www.rangashankara.org/home/rangatest/Kalakshetra%20fest-%2021-31%20dec%2010.pdf|title=Kalakshetra Annual Art Festival|access-date=18 January 2016|date=2016|publisher=Ragashankara}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>1997-ൽ സംഗീത നാടക അക്കാദമി അവാർഡിന് ഇവർ അർഹയായി.<ref name="Overview in Oxford Index">{{Cite web|url=http://oxfordindex.oup.com/view/10.1093/oi/authority.20110803103928327|title=Overview in Oxford Index|access-date=18 January 2016|date=2016|publisher=Oxford University Press}}</ref> <ref name="SNA Awardees">{{Cite web|url=http://sangeetnatak.gov.in/sna/awardeeslist.htm#OtherMajorTraditionsofDanceandDanceTheatre|title=SNA Awardees|access-date=18 January 2016|date=2016|publisher=Sangeet Natak Akademi|archive-url=https://web.archive.org/web/20150530204253/http://sangeetnatak.gov.in/sna/awardeeslist.htm#OtherMajorTraditionsofDanceandDanceTheatre|archive-date=30 May 2015}}</ref> [[കല|കലകൾക്ക്]] നൽകിയ സംഭാവനകൾക്കായി 2007-ൽ [[ഭാരത സർക്കാർ]] അവർക്ക് ഭാരതത്തിലെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന നാലാമത്തെ സിവിലിയൻ ബഹുമതിയായ [[പത്മശ്രീ|പദ്മശ്രീ]] നൽകി ആദരിച്ചു.<ref name="Padma Awards">{{Cite web|url=http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf|title=Padma Awards|access-date=3 January 2016|date=2016|publisher=Ministry of Home Affairs, Government of India|archive-date=2017-10-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf|url-status=deviated|archivedate=2015-10-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf}}</ref> ഇന്ദിരാഗാന്ധി നാഷണൽ സെന്റർ ഫോർ ആർട്‌സ് അവളുടെ പ്രകടനം വീഡിയോ ഡോക്യുമെന്റേഷൻ ചെയ്തു വെക്കുകയും, അവരുടെ ജീവിത കഥ ഒരു മാസികയിൽ തിരഞ്ഞെടുത്ത ലേഖനമായി പ്രസിദ്ധീകരിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref name="Madras Season: Its Genesis">{{Cite web|url=http://www.sruti.com/index.php?main_page=product_info&products_id=226|title=Madras Season: Its Genesis|access-date=18 January 2016|date=December 2005|publisher=Sruti}}</ref> == അവലംബങ്ങൾ == {{Reflist}} [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേന്ദ്ര സംഗീതനാടക അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1926-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:പത്മശ്രീ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] qtfrvbmqdahiwpgmlvptk43qfy0y86o 0 533521 4671532 4557969 2026-09-29T01:49:13Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671532 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|P. R. Thippeswamy}} {{infobox person | name = പി. ആർ. തിപ്പേസ്വാമി | birth_name = പട്ടേൽ രുദ്രപ്പ തിപ്പെസ്വാമി | birth_place = ഹാർട്ടികോട്ടെ, [[ഹിരിയൂർ]] താലൂക്ക്, [[ചിത്രദുർഗ]] ജില്ല, കർണാടക | parents = Patel Rudrappa, Lakshmamma | birth_date = 11 August 1922 | death_date = {{death date and age|df=yes|2000|4|7|1922|8|11}} | death_place = മൈസൂർ, കർണാടക | nationality = ഇന്ത്യൻ | other_names = PRT | alma_mater = [[Chamarajendra Academy of Visual Arts|ചാമരാജേന്ദ്ര അക്കാദമി ഓഫ് വിഷ്വൽ ആർട്സ്]] (CAVA), മൈസൂർ | occupation = aകലാകാരൻ, നാടോടി ശാസ്ത്രജ്ഞൻ, എഴുത്തുകാരൻ }} കർണാടകയിലെ കലാകാരനും ഫോക്‌ലോറിസ്റ്റുമായിരുന്നു '''പി.ആർ.തിപ്പെസ്വാമി.''' പിആർടി എന്നാണ് അദ്ദേഹം അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. 1968 ൽ മൈസൂരിൽ "ഫോക്ലോർ മ്യൂസിയം" സ്ഥാപിക്കുന്നതിൽ അദ്ദേഹം പ്രധാന പങ്കുവഹിച്ചു. മ്യൂസിയത്തിന്റെ ആദ്യത്തെ ക്യൂറേറ്റർ കൂടിയായിരുന്നു അദ്ദേഹം. ഫോക്ലോർ മ്യൂസിയത്തിൽ കർണാടകത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള കലകളുടെയും കരകൗശല വസ്തുക്കളുടെയും ശേഖരം അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. പി.ആർ.തിപ്പേസ്വാമി മ്യൂസിയത്തിൽ ശേഖരം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനായി കർണാടകത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്ന് വസ്തുക്കൾ കൊണ്ടുവന്നു. 200 വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് ചിത്രദുർഗ ജില്ലയിലെ ഡോഡെറി ഗ്രാമത്തിൽ അന്തരിച്ച പി.ആർ.തിപ്പേസ്വാമിയുടെ മുത്തച്ഛൻ പ്രാദേശികമായി തയ്യാറാക്കിയ "മഷി" മ്യൂസിയത്തിലെ പ്രദർശനങ്ങളിലൊന്നാണ്.<ref>{{Cite web|date=2019-09-03|title=P.R. Thippeswamy ‘Kala Sambhrama’ on Sept. 5|url=https://starofmysore.com/p-r-thippeswamy-kala-sambhrama-on-sept-5/|access-date=2020-12-15|website=Star of Mysore|language=en-US}}</ref> == ജീവിതരേഖ == 1922 ഓഗസ്റ്റ് 11 നാണ് തിപ്പെസ്വാമി ജനിച്ചത്. ചിത്രദുർഗ ജില്ലയിലെ ഹിരിയൂർ താലൂക്കിലെ ഹാർത്തികോട്ടെ ഗ്രാമത്തിൽ നിന്നുള്ളയാളാണ് അദ്ദേഹം. പിതാവ് പട്ടേൽ രുദ്രപ്പ, അമ്മ ലക്ഷ്മമ്മ, മുത്തച്ഛൻ പട്ടേൽ തിപ്പയ്യ എന്നിവരായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവും മുത്തച്ഛനും "ഹാർത്തികോട്ടെ" ഗ്രാമത്തിലെ പട്ടേൽ (വില്ലേജ് ഹെഡ്മാൻ) ആയി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചിരുന്നു. അവരുടെ നീതിക്കും ധാർമ്മികതയ്ക്കും ചുറ്റുമുള്ള ഗ്രാമങ്ങളിൽ പ്രശസ്തി ലഭിച്ചു. ജില്ലാ ബോർഡ് അംഗങ്ങളായും അവർ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു. യഥാർത്ഥത്തിൽ തിപ്പേസ്വാമി പട്ടേലാകേണ്ടതായിരുന്നു, കാരണം അദ്ദേഹം കുടുംബത്തിന്റെ ആദ്യ മകനായിരുന്നു. കലയിലേക്ക് വഴിതിരിച്ചുവിട്ടതിനാൽ ഉന്നത പഠനത്തിനായി ഗ്രാമം വിട്ടുപോയതിനാൽ ഇളയ സഹോദരൻ ശിവരുദ്രപ്പ ഗ്രാമത്തിന്റെ പട്ടേൽ ആയി. തിപ്പെസ്വാമി 2000 ഏപ്രിൽ 7 ന് മൈസൂരിൽ അന്തരിച്ചു. == ആർട്ടിസ്റ്റ് == തിപ്പേസ്വാമി ഒരു കലാകാരനായിരുന്നു. വാട്ടർ കളറുകളുടെ വൈദഗ്ദ്ധ്യം കൊണ്ട് തനിക്കായി ഒരു ഇടം കൊത്തി. മഹാകവിയായ രാഷ്ട്ര കവി കുവെമ്പു തന്റെ ജന്മഗ്രാമമായ കുപ്പള്ളിയുടെ പ്രകൃതി സൗന്ദര്യം പകർത്തുന്ന തിപ്പേസ്വാമിയുടെ ചിത്രങ്ങളിലൂടെ പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ടിരുന്നു. ആ ചിത്രങ്ങളുടെ പ്രചോദനത്താൽ അദ്ദേഹം കവിതയെഴുതി. ആ 6–7 പെയിന്റിംഗുകൾ മൈസൂരിലെ കുവേമ്പുവിന്റെ വീട്ടിൽ “ഉദയ രവി” യിൽ ഇപ്പോഴും ലഭ്യമാണ്. ഒരു കലാകാരൻ എന്ന നിലയിൽ, മ്യൂസിയത്തിൽ പ്രദർശിപ്പിക്കേണ്ട നാടോടി കലയുടെ ലോകത്തെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ടതും പ്രാധാന്യമർഹിക്കുന്നതുമായ പ്രാതിനിധ്യങ്ങൾ എങ്ങനെ, എവിടെ നിന്ന് തിരയണം എന്നതിനെക്കുറിച്ച് തിപ്പസ്വാമിക്ക് വ്യക്തമായ കാഴ്ചപ്പാടുണ്ടായിരുന്നു. മ്യൂസിയ ശേഖരണത്തിനായി അദ്ദേഹം കർണാടകത്തിലുടനീളം സഞ്ചരിച്ചു. 1968 ൽ മൈസൂരിൽ "ഫോക്ലോർ മ്യൂസിയം" സ്ഥാപിക്കുന്നതിൽ അദ്ദേഹം പ്രധാന പങ്കുവഹിച്ചു. [[ധർമ്മസ്ഥല|ധർമ്മസ്ഥാല]]യിൽ "[[Manjusha Museum|മഞ്ജുഷ മ്യൂസിയം]]" സ്ഥാപിക്കുന്നതിലും അദ്ദേഹം കാരണക്കാരനായിരുന്നു. 'ഗഗൻ മഹൽ', '[[കൃഷ്ണദേവരായർ|കൃഷ്ണ ദേവ രായ]]' എന്നീ വാട്ടർ കളർ ചിത്രങ്ങൾ ധർമ്മസ്ഥലയിലെ മ്യൂസിയത്തിൽ പ്രദർശിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. == അവാർഡുകൾ == കവിയും ഇൻഡോളജിസ്റ്റും കൂടിയായിരുന്നു തിപ്പേസ്വാമി. "കർണാടക ലളിതകലാ അക്കാദമി"യുടെ ചെയർമാനായും സേവനമനുഷ്ഠിച്ച അദ്ദേഹം 1999-ൽ കന്നഡ രാജ്യോത്സവ, കെ.വെങ്കടപ്പ അവാർഡ് എന്നിവയും മറ്റും നേടിയിട്ടുണ്ട്. പ്രൊഫ. പ്രമേഷ എഡിറ്റ് ചെയ്ത അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതത്തെയും നേട്ടങ്ങളെയും കുറിച്ചുള്ള ഒരു സ്മരണിക വാല്യം "ഹരതി ജ്യോതിജി" 2007 ൽ കർണാടക മുൻ വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രി ശ്രീ എച്ച്.വിശ്വനാഥ് പുറത്തിറക്കി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ബന്ധുക്കളും സുഹൃത്തുക്കളും ആരാധകരും ചേർന്ന് 2013-ൽ പി ആർ തിപ്പേസ്വാമി ഫൗണ്ടേഷൻ ട്രസ്റ്റ് രൂപീകരിച്ചു. കന്നഡ, സാംസ്കാരിക വകുപ്പ്, കർണാടക ലളിതകലാ, ജനപദ അക്കാദമി, മൈസൂരിലെ ശ്രീ കലാനികേതന സ്കൂൾ ഓഫ് ആർട്സ് എന്നിവയുടെ സഹകരണത്തോടെ 2014 ഓഗസ്റ്റ് 12, 13, 14 തീയതികളിൽ ട്രസ്റ്റ് "പിആർടി കലാസംബ്രമ" 3 ദിവസത്തെ ചടങ്ങ് സംഘടിപ്പിക്കുന്നു. == അവലംബം== {{Reflist}} == പുറംകണ്ണികൾ == * [https://www.flickr.com/photos/9699411@N07/page4/ Drawings] * [https://web.archive.org/web/20100108202310/http://www.orkut.com/Main#Main$Community?cmm=14840456 Fan Page] * [https://www.facebook.com/PRThippeswamy P.R. Thippeswamy Balaga (Facebook Account] * [http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-karnataka/article2405360.ece Article] {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://articles.timesofindia.indiatimes.com/keyword/kannada-university/featured/4 Tribute] {{Webarchive|url=https://archive.today/20130103100120/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/keyword/kannada-university/featured/4 |date=2013-01-03 }} * [http://kannada.oneindia.in/literature/poem/2009/0407-pr-thippeswamy-artist-laureate.html Poem in his Memory]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://prajavani.net/include/story.php?news=37579&section=104&menuid=10 Kannada News]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.newskarnataka.com/association/mysore/P-R-Thippeswamy-chair-in-Mysore-University-soon-CM-Siddu/#.VKJemAkc PRT Kala Sambhrama] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160527063526/http://www.newskarnataka.com/association/mysore/P-R-Thippeswamy-chair-in-Mysore-University-soon-CM-Siddu#.VKJemAkc |date=2016-05-27 }} {{authority control}} [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ഫോക്‌ലോറിസ്റ്റുകൾ]] [[വർഗ്ഗം:1922-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:2000-ൽ മരിച്ചവർ]] 1ukl5i2ehngzqrti94ro8xg5bn26f94 0 534286 4671477 3970835 2026-09-28T16:31:03Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671477 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|National Mathematics Day (India)}} [[പ്രമാണം:Srinivasa_Ramanujan_2012_stamp_of_India.jpg|ലഘുചിത്രം| ദേശീയ ഗണിതദിനത്തിനായി സമർപ്പിക്കുകയും രാമാനുജനെ അവതരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന 2012 ലെ ഇന്ത്യൻ സ്റ്റാമ്പ് ]] ഇന്ത്യൻ സർക്കാർ ഡിസംബർ 22 '''ദേശീയ ഗണിതദിനമായി''' പ്രഖ്യാപിച്ചു. [[ശ്രീനിവാസ രാമാനുജൻ|ഇന്ത്യൻ ഗണിതശാസ്ത്രജ്ഞൻ ശ്രീനിവാസ രാമാനുജന്റെ]] 125-ാം വാർഷികം ആഘോഷിക്കുന്നതിനായി 2012 ഫെബ്രുവരി 26 ന് [[മദ്രാസ് സർവ്വകലാശാല|മദ്രാസ് സർവകലാശാലയിൽ]] [[മൻമോഹൻ സിങ്|പ്രധാനമന്ത്രി മൻ‌മോഹൻ സിംഗാണ്]] ഇത് പ്രഖ്യാപിച്ചത്. 2012 ദേശീയ ഗണിത വർഷമായി ആഘോഷിക്കുമെന്നും ഈ അവസരത്തിൽ അദ്ദേഹം പ്രഖ്യാപിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=http://pmindia.nic.in/speech-details.php?nodeid=1117|title=PM's speech at the 125th Birth Anniversary Celebrations of ramanujan at Chennai|access-date=24 April 2012|publisher=Prime Minister's Office, Government of India|archive-url=https://archive.today/20120729041631/http://pmindia.nic.in/speech-details.php?nodeid=1117|archive-date=29 July 2012}}</ref> [[ഡിസംബർ 22|അതിനുശേഷം, ഡിസംബർ 22 ന്]] എല്ലാ വർഷവും ഇന്ത്യയുടെ ദേശീയ ഗണിതദിനം ആഘോഷിക്കുന്നു. ഈ ദിവസം, രാജ്യത്തുടനീളം സ്കൂളുകളിലും സർവകലാശാലകളിലും നിരവധി വിദ്യാഭ്യാസ പരിപാടികൾ നടക്കുന്നു. 2017 ൽ ആന്ധ്രാപ്രദേശിലെ ചിറ്റൂരിൽ കുപ്പത്തിൽ രാമാനുജൻ മാത്ത് പാർക്ക് തുറന്നതിലൂടെ ദിവസത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം വർദ്ധിപ്പിച്ചു. <ref>{{cite web |last1=. |first1=. |title=Math park set up government school to innovate teaching tech .. Read more at: http://timesofindia.indiatimes.com/articleshow/61202647.cms?utm_source=contentofinterest&utm_medium=text&utm_campaign=cppst |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/chandigarh/math-park-set-up-government-school-to-innovate-teaching-techniques/articleshow/61202647.cms |website=https://timesofindia.indiatimes.com |publisher=Timesofindia |accessdate=2 മാർച്ച് 2021}}</ref><ref>{{cite news|last=C Jaishankar|title=Ramanujan's birthday will be National Mathematics Day|url=http://www.thehindu.com/news/cities/chennai/article2750402.ece|accessdate=24 April 2012|newspaper=[[The Hindu]]|date=27 December 2011|archive-date=2012-10-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20121012095902/http://www.thehindu.com/news/cities/chennai/article2750402.ece|url-status=dead}}</ref> == അവലംബം == <references /> [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ വിശേഷദിനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ ശാസ്ത്രസാങ്കേതികമേഖല]] 85v5ym2v0pq4k43wmnrq84herm09dd9 0 536529 4671526 4590810 2026-09-29T01:30:50Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671526 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Parvathy Baul}} [[File:Parvati Baul at Ruhaniyat, Purana Qila.JPG|thumb|200px| Parvati Baul at ''[[Ruhaniyat – The All India Sufi & Mystic Music Festival|Ruhaniyat]]'' mystic music festival, at [[Purana Qila]], Delhi, 2011]] ബൗൾ നാടോടി ഗായികയും സംഗീതജ്ഞയും ബംഗാളിൽ നിന്നുള്ള കഥാകാരിയുമാണ് '''പാർവതി ബൗൾ''' (ജനനം 1976). അവർ ഇന്ത്യയിലെ പ്രമുഖ ബൗൾ സംഗീതജ്ഞരിൽ ഒരാളാണ്. <ref name=cnn>{{cite web | title = Bengal folk meets Kerala's spirituality in Parvathy Baul's music | publisher = CNN-IBN | url = http://ibnlive.in.com/news/bengal-folk-meets-keralas-spirituality-in-parvathy-bauls-music/304769-62-126.html | date = 9 November 2012 | accessdate = 30 May 2014 | archive-date = 2014-02-14 | archive-url = https://web.archive.org/web/20140214031127/http://ibnlive.in.com/news/bengal-folk-meets-keralas-spirituality-in-parvathy-bauls-music/304769-62-126.html | url-status = deviated | archivedate = 2014-02-14 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20140214031127/http://ibnlive.in.com/news/bengal-folk-meets-keralas-spirituality-in-parvathy-bauls-music/304769-62-126.html }}</ref> ബൗൾ ഗുരുക്കന്മാരായ സനാതൻ ദാസ് ബൗൾ, ബംഗാളിലെ ശശാങ്കോ ഗോഷായ് ബൗൾ എന്നിവരുടെ കീഴിൽ പരിശീലനം നേടിയ അവർ 1995 മുതൽ ഇന്ത്യയിലും മറ്റ് രാജ്യങ്ങളിലും പ്രകടനം നടത്തുന്നു. പ്രശസ്ത പാവ കഥകളി ഗ്ലോവ് പാവ കലാകാരനായ രവി ഗോപാലൻ നായരുമായി വിവാഹിതയായ അവർ 1997 മുതൽ കേരളത്തിലെ തിരുവനന്തപുരം ആസ്ഥാനമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. അവിടെ ബൗൾ സംഗീതത്തിനുള്ള ഒരു വിദ്യാലയമായ "ഏക്താര ബൗൾ സംഗീത കലാരി" നടത്തുന്നു. == ആദ്യകാല ജീവിതവും പശ്ചാത്തലവും == പശ്ചിമ ബംഗാളിലെ ഒരു പരമ്പരാഗത ബംഗാളി ബ്രാഹ്മണ കുടുംബത്തിലാണ് മൗസുമി പരിയാലായി പാർവതി ബൗൾ ജനിച്ചത്. അവരുടെ കുടുംബം ആദ്യം കിഴക്കൻ ബംഗാളിൽ നിന്നുള്ളവരായിരുന്നു, ഇന്ത്യ വിഭജനത്തിനുശേഷം പശ്ചിമ ബംഗാളിലേക്ക് കുടിയേറി. ഇന്ത്യൻ റെയിൽ‌വേയിൽ എഞ്ചിനീയറായ അവരുടെ പിതാവ് ഇന്ത്യൻ ശാസ്ത്രീയ സംഗീതത്തിൽ താല്പര്യം കാണിക്കുകയും പലപ്പോഴും മകളെ കച്ചേരികൾക്ക് കൊണ്ടുപോകുകയും ചെയ്തു. ഒരു വീട്ടമ്മയായ അമ്മ യോഗി [[ശ്രീരാമകൃഷ്ണ പരമഹംസൻ|ശ്രീരാമകൃഷ്ണന്റെ]] ഭക്തയായിരുന്നു. മേഖലയിലെ വിവിധ സ്ഥലങ്ങളിൽ അച്ഛന്റെ ജോലിസ്ഥലം മാറേണ്ടിവന്നതിനാൽ അസം, കൂച്ച് ബെഹാർ, പശ്ചിമ ബംഗാളിലെ അതിർത്തി പ്രദേശങ്ങളിൽ അവർ വളർന്നു. കൂച്ച് ബെഹാറിലെ സുനിത അക്കാദമിയിൽ നിന്ന് ഹയർ സെക്കൻഡറി പരീക്ഷ പാസായി.<ref name=hinduism>{{cite web | title = Sacred Arts: Poetess and Minstrel, Parvathy Baul Lives and Dances in her Beloved's Divine Heart | publisher = [[Hinduism Today]] Magazine | date = January–March 2013 | url = http://www.hinduismtoday.com/modules/smartsection/item.php?itemid=5349 | accessdate = 30 May 2014 | first = Himalayan | last = Academy | archive-url = https://web.archive.org/web/20140529084449/http://www.hinduismtoday.com/modules/smartsection/item.php?itemid=5349 | archive-date = 29 May 2014 | url-status = dead }}</ref><ref name="hindu05" /> [[File:Parvathy Baul at Kolkata concert 2015.jpg|thumb|238x238px|Parvathy in Kolkata, 2015]] ആദ്യകാലങ്ങളിൽ ശ്രീലേഖ മുഖർജിയിൽ നിന്ന് കഥക് എന്ന ക്ലാസിക്കൽ നൃത്തം പഠിച്ചു. ശാന്തിനികേതനിലെ [[വിശ്വഭാരതി സർവകലാശാല]]യിലെ കലാ സ്കൂളായ കല ഭവനിൽ വിഷ്വൽ ആർട്ടിസ്റ്റായി പരിശീലനം നേടി.<ref>{{cite web | title = Baul is not just music, it's a way of life: Parvathy Baul | url = http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/music/news-and-interviews/Baul-is-not-just-music-its-a-way-of-life-Parvathy-Baul/articleshow/18401634.cms |date=9 February 2013| accessdate = 30 May 2014 | work = [[The Times of India]]}}</ref>ഹിന്ദുസ്ഥാനി ശാസ്ത്രീയ സംഗീതത്തിൽ ആദ്യകാല സംഗീത പരിശീലനം ലഭിച്ചെങ്കിലും, ശാന്തിനികേതൻ കാമ്പസിലേക്കുള്ള ട്രെയിനിൽ വച്ചാണ് ബംഗാളിൽ നിന്നുള്ള മിസ്റ്റിക് മിൻസ്ട്രലുകളുടെ പരമ്പരാഗത സംഗീതം അവതരിപ്പിക്കുന്ന അന്ധനായ ബാവുൾ ഗായികയെ അവൾ ആദ്യമായി കേൾക്കുന്നത്. കാമ്പസിൽ പതിവായി വന്നിരുന്ന ബാവുൾ ഗായികയായ ഫുൽമല ദാഷിയെ കണ്ടുമുട്ടിയതിനെ തുടർന്നാണ് ഇത്. താമസിയാതെ, അവൾ ഫുൽമലയിൽ നിന്ന് സംഗീതം പഠിക്കാൻ തുടങ്ങി. കൂടാതെ നിരവധി ബാവുൾ ആശ്രമങ്ങളും സന്ദർശിച്ചു. പിന്നീട് മറ്റൊരു അദ്ധ്യാപികയെ കണ്ടെത്താൻ ഫുലാമല അവളെ ഉപദേശിച്ചു.<ref>{{cite web | title = Blissfully Baul | url = http://www.hindu.com/thehindu/thscrip/print.pl?file=2006092701240400.htm&date=2006/09/27/&prd=mp& | date = 27 September 2006 | accessdate = 30 May 2014 }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name=hindu08>{{cite web|title=Baul music charts mental routes|work=The Hindu|author=Bhawani Cheerath|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-fridayreview/baul-music-charts-mental-routes/article1435784.ece|date=26 September 2008|accessdate=30 May 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140531124146/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-fridayreview/baul-music-charts-mental-routes/article1435784.ece|archive-date=2014-05-31|url-status=dead }}</ref> ഈ കാലയളവിൽ, പശ്ചിമ ബംഗാളിലെ ബങ്കുരയിൽ നിന്നുള്ള 80 വയസ്സുള്ള ബാവുൾ ഗായകൻ സനാതൻ ദാസ് ബാവുലിന്റെ ഒരു പ്രകടനം അവർ കണ്ടു. അദ്ദേഹത്തിൽ നിന്ന് പഠിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു. അവർ ബങ്കുര ജില്ലയിലെ സോനാമുഖിയിലുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആശ്രമം സന്ദർശിച്ചു. 15 ദിവസത്തിനുശേഷം, അവർ അദ്ദേഹത്തിൽ നിന്ന് ദീക്ഷ സ്വീകരിച്ചു. അദ്ദേഹം അവളുടെ ആദ്യ ഗുരുവായി. തുടർന്നുള്ള ഏഴ് വർഷക്കാലം, അവൾ തന്റെ ഗുരുവിനോടൊപ്പം യാത്ര ചെയ്തു. പ്രകടനങ്ങളിൽ സ്വര പിന്തുണ നൽകി. ബാവുൾ പാട്ടുകൾ, ബാവുൾ നൃത്തം, അരയിൽ കെട്ടിയ ഒരു ചെറിയ കെറ്റിൽ ഡ്രം ആയ ഏകതാര, ദുഗ്ഗി എന്നിവ പഠിച്ചു. ഒടുവിൽ, അദ്ദേഹം അവളെ സ്വന്തമായി പാടാൻ അനുവദിച്ചു. താമസിയാതെ അവളെ അവരുടെ അടുത്ത ഗുരു ശശാങ്കോ ഗോഷായി ബൗളിലേക്ക് നയിച്ചു. അന്ന് 97 വയസ്സുള്ള ഗോഷായി ബങ്കുറ ജില്ലയിലെ ഖോർബോണി എന്ന ചെറിയ ഗ്രാമത്തിലാണ് താമസിച്ചിരുന്നത്. ഒരു സ്ത്രീയെ സ്വീകരിക്കാൻ അദ്ദേഹം ആദ്യം മടിച്ചു. അങ്ങനെ അവളെ സ്വീകരിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് കുറച്ച് ദിവസത്തേക്ക് അവരുടെ സമർപ്പണം പരീക്ഷിച്ചു. തന്റെ ജീവിതത്തിന്റെ ശേഷിക്കുന്ന മൂന്ന് വർഷങ്ങളിൽ, അദ്ദേഹം അവളെ നിരവധി പാട്ടുകളും ബാവുൾ പാരമ്പര്യത്തിന്റെ സങ്കീർണതകളും പഠിപ്പിച്ചു.<ref name=cnn/><ref name=hinduism/><ref name=hindu05>{{cite web | title = A storyteller on a mission |author=K.K. Gopalakrishnan| url = http://www.hindu.com/mag/2005/12/25/stories/2005122500300500.htm| archive-url = https://web.archive.org/web/20140531104827/http://www.hindu.com/mag/2005/12/25/stories/2005122500300500.htm| url-status = dead| archive-date = 31 May 2014|date=25 December 2005| work = [[The Hindu]] | accessdate = 30 May 2014 }}</ref> == കരിയർ == 1995-ൽ നാടകം അവതരിപ്പിക്കാൻ തുടങ്ങിയെങ്കിലും, 1997-ൽ അവർ കേരളത്തിലെ തിരുവനന്തപുരത്ത് എത്തി, പ്രാദേശിക ആത്മീയ, നാടക പാരമ്പര്യങ്ങളെക്കുറിച്ച് പഠിക്കാൻ. ഇവിടെ വെച്ച് അവൾ രവി ഗോപാലൻ നായർ എന്ന ആണ്ടി പണ്ടാരത്തെ കണ്ടുമുട്ടി - കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള ഒരു പരമ്പരാഗത പാവക്കാരൻ, അദ്ദേഹം കയ്യുറ പാവകളോ പാവ കഥകളിയോ നിർമ്മിക്കുന്നു.<ref name=hinducouple/>അവനുവേണ്ടി നാടകത്തിൽ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന ഗ്രോട്ടോവ്‌സ്‌കി ടെക്‌നിക് അവൾ പഠിച്ചു, 2000-ൽ അവനോടൊപ്പം യുഎസിലെ വെർമോണ്ടിലുള്ള ബ്രെഡ് ആൻഡ് പപ്പറ്റ് തിയേറ്ററിലേക്ക് പോയി, പപ്പറ്ററി, ലൈവ്-ആർട്ട് എന്നിവ നാടക പ്രകടനങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുത്തുന്നതിൽ പ്രശസ്തനായ പീറ്റർ ഷുമാനുമായി പഠിക്കാൻ പോയി.<ref>{{cite web | title = Play of puppets |work=The Hindu| url = http://www.thehindu.com/features/friday-review/theatre/play-of-puppets/article3897411.ece |date=14 September 2012| accessdate = 30 May 2014 | first = Saraswathy | last = Nagarajan }}</ref> ഇതിനുമുമ്പ് ജർമ്മനിയിലെ ഹാനോവറിൽ നടന്ന സെവൻ ബേസിക് നീഡ്‌സ് എക്‌സിബിഷനിലും എക്‌സ്‌പോ 2000-ലെ പ്രകടനങ്ങളിലും അവർ അഞ്ച് മാസത്തോളം നാടക കമ്പനിയുമായി ചേർന്ന് പ്രവർത്തിച്ചു,[ref name="HardingRosenthal2006"/> തിരുവനന്തപുരത്ത്, തന്റെ ഗുരുവായ മുസ്ലീം ഫക്കീർ കലന്ദർ അബ്ദുൾ സലാമിനെയും അവർ കണ്ടുമുട്ടി. <ref name=cnn/> [[File:Parvati Baul performing at Bharat Bhavan Bhopal India (20).jpg|thumb|Parvati Baul performing at Bharat Bhavan Bhopal India 2017]] [[File:Parvati Baul.JPG|thumb|left|240px|Parvathy Baul in concert]] == അവലംബം== {{Reflist|2}} * {{cite web| title = Parvathy Baul Interview| publisher = Sufi Journal| url = http://sufijournal.org/an-exclusive-interview-with-parvathy-baul/| access-date = 2021-03-26| archive-date = 2021-04-21| archive-url = https://web.archive.org/web/20210421083127/https://www.sufijournal.org/an-exclusive-interview-with-parvathy-baul/| url-status = dead}} ==പുറംകണ്ണികൾ== {{commons category|Parvathy Baul}} * {{Official website|https://parvathybaul.com/}} {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ നാടോടി ഗായകർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ വനിതാ നാടോടി ഗായകർ]] q88156x5bzvjdfm3kxsdcqg3nbvc1yc 0 540724 4671656 4610886 2026-09-29T11:40:22Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671656 wikitext text/x-wiki {{Needs Image}} [[മെഡിക്കൽ കൗൺസിൽ ഒഫ് ഇന്ത്യ|മെഡിക്കൽ കൗൺസിൽ ഓഫ് ഇന്ത്യ]] [[ബി.സി. റോയ്|ബിസി റോയിയുടെ]] സ്മരണയ്ക്കായി 1962 ൽ '''ബിദാൻ ചന്ദ്ര റോയ് അവാർഡ്''' ഏർപ്പെടുത്തി. ഇനിപ്പറയുന്ന ഓരോ വിഭാഗത്തിലും വർഷം തോറും അവാർഡ് നൽകുന്നു: ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന ഓർഡറിന്റെ സ്റ്റേറ്റ്‌സ്മാൻഷിപ്പ്, മെഡിക്കൽ മാൻ-കം-സ്റ്റേറ്റ്‌സ്മാൻ, പ്രമുഖ മെഡിക്കൽ പേഴ്‌സൺ, ഫിലോസഫിയിലെ പ്രമുഖ വ്യക്തി, ശാസ്ത്രത്തിലെ പ്രമുഖ വ്യക്തി, കലയിലെ പ്രമുഖ വ്യക്തി. <ref name="Dr. B.C. Roy National Award Fund">{{Cite web|url=https://www.mciindia.org/CMS/awards/dr-b-c-roy-award|title=Dr. B.C. Roy National Award Fund|access-date=January 20, 2019|date=2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20180828071416/https://www.mciindia.org/CMS/awards/dr-b-c-roy-award|archive-date=August 28, 2018}}</ref> [[ദേശീയ ഭിഷഗ്വര ദിനം|ദേശീയ ഡോക്ടർമാരുടെ ദിനമായ]] ജൂലൈ ഒന്നിന് [[ന്യൂ ഡെൽഹി|ന്യൂഡൽഹിയിൽ]] [[രാഷ്ട്രപതി|ഇന്ത്യ രാഷ്ട്രപതി]] ഇത് നൽകുന്നു. ഇത് ആദ്യം 1973 ൽ ന്യൂഡൽഹി വില്ലിങ്ടൺ ഹോസ്പിറ്റലിലെ (ഇപ്പോൾ റാം മനോഹർ ലോഹ്യ ആശുപത്രി) സന്ദീപ് മുകർജിക്ക് [[:en:FRCS|FRCS]] അന്നത്തെ [[രാഷ്ട്രപതി|ഇന്ത്യൻ പ്രസിഡന്റായിരുന്ന]] [[വി.വി. ഗിരി]] സമ്മാനിച്ചു. == സ്വീകർത്താക്കൾ == === 1970 കൾ === * [[Nagarur Gopinath|Nagarur Gopinath]] (1978) * [[Vikram Marwah|Vikram Marwah]] (1979) === 1980 കൾ === * ശ്രീ [[ജെ ജി ജോളി]] (1981) എസ്പി ഗുപ്ത, എംഡി, ഫാംസ് (1983) * [[ഓം ദത്ത് ഗുലാത്തി]] (1981) <ref name="In memory of a Legend: Dr. Om Datt Gulati">{{Cite journal|last=Sagun V. Desai|title=In memory of a Legend: Dr. Om Datt Gulati|journal=Indian J. Pharmacol.|date=2012|volume=44|issue=2|page=282|pmc=3326935}}</ref> * [[എം. എം. എസ്. അഹൂജ|എം.എം.എസ് അഹൂജ]] (1982) <ref>{{Cite web|url=http://www.rssdi.org/ahuja.htm|title=Archived copy|access-date=2010-09-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20100711063838/http://www.rssdi.org/ahuja.htm|archive-date=2010-07-11}}</ref> * [[പെരുഗു ശിവ റെഡ്ഡി|പെറുഗു ശിവ റെഡ്ഡി]] (1982) * ശ്രീ [[പ്രഭു ദയാൽ നിഗം]] (1983) <ref name="Team of Doctors 1">{{Cite web|url=http://www.apollohospdelhi.com/dr-prabhu-dayal-nigam|title=Team of Doctors|access-date=August 22, 2015|date=2015|publisher=Apollo Hospitals|archive-url=https://web.archive.org/web/20150923172659/http://www.apollohospdelhi.com/dr-prabhu-dayal-nigam|archive-date=September 23, 2015}}</ref> <ref name="Dr. Prabhu Dayal Nigam">{{Cite web|url=http://www.doctorsinciti.com/MemberProfile.aspx?ProfileID=c85f21e1-faf5-4e68-88f0-573bd21be4af|title=Dr. Prabhu Dayal Nigam|access-date=August 22, 2015|date=2015|publisher=Doctors in Citi}}</ref> * [[പ്രേം നാഥ് വാഹി]] (1984) <ref name="Lives of the fellows">{{Cite web|url=http://munksroll.rcplondon.ac.uk/Biography/Details/4579|title=Lives of the fellows|access-date=March 29, 2016|date=2016|publisher=Royal College of Physicians of London|archive-date=2015-10-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20151022033716/http://munksroll.rcplondon.ac.uk/Biography/Details/4579|url-status=dead}}</ref> * [[ജഗ്ജിത് സിംഗ് ചോപ്ര]] (1986) <ref>{{Cite journal|last=Goyal|first=Manoj K.|last2=Lal|first2=Vivek|date=2018-01-01|title=PGIMER, Chandigarh: A temple of holistic Neurology|url=http://www.neurologyindia.com/article.asp?issn=0028-3886;year=2018;volume=66;issue=1;spage=188;epage=203;aulast=Lal;type=0|journal=Neurology India|language=en|volume=66|issue=1|pages=188–203|doi=10.4103/0028-3886.222812|issn=0028-3886|pmid=29322985}}</ref> * [[അറ്റ്‌ലൂരി ശ്രീമൻ നാരായണൻ]] (1989) <ref name="Atluri Sriman Narayana">{{Cite web|url=http://www.saioralhealthfoundation.org/saioralhealth/awards.html|title=Atluri Sriman Narayana|access-date=June 12, 2015|date=2015|publisher=Sai Oral Health Foundation}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * [[ദിനേശ് കെ. ഭാർഗവ]] (1989) <ref name="Team of Doctors">{{Cite web|url=http://www.apollohospdelhi.com/team-of-doctors/gastroenterology-and-hepatology/dr-dk-bhargava|title=Team of Doctors|access-date=August 26, 2016|date=2016|publisher=Apollo Hospitals|archive-url=https://web.archive.org/web/20160918150849/http://www.apollohospdelhi.com/team-of-doctors/gastroenterology-and-hepatology/dr-dk-bhargava|archive-date=September 18, 2016}}</ref> <ref name="Awards">{{Cite web|url=http://medicaleducation.rajasthan.gov.in/jaipur/Awards.asp|title=Awards|access-date=August 26, 2016|date=2016|publisher=Department of Medical Education, Rajastan}}</ref> === 1993 === * [[കിർപാൽ സിംഗ് ചുഗ്]] <ref name="Scientist India">{{Cite web|url=http://www.scientistindia.com/specialization%20phy.htm|title=Scientist India|access-date=December 29, 2014|date=2014|publisher=Scientist India|archive-date=2015-10-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20151006050540/http://www.scientistindia.com/specialization%20phy.htm|url-status=dead}}</ref> <ref name="ISN Video Legacy Project">{{Cite web|url=http://cybernephrology.ualberta.ca/ISN/VLP/Trans/chugh.htm|title=ISN Video Legacy Project|access-date=December 29, 2014|date=2014|publisher=ISN Video Legacy Project|archive-date=2014-12-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20141229095649/http://cybernephrology.ualberta.ca/ISN/VLP/Trans/chugh.htm|url-status=dead}}</ref> === 1994 === * [[എം. എൽ. കുൽക്കർണി|എം എൽ കുൽക്കർണി]], ശിശുരോഗവിദഗ്ദ്ധനും ജനിതകശാസ്ത്രജ്ഞനും * [[വല്ലല്ലാർപുരം സെന്നിമലായ നടരാജൻ|വി എസ് നടരാജൻ]] - ജെറിയാട്രിക് ഫിസിഷ്യൻ <ref name="Dr Kantilal Sancheti, Dr Suresh Advani, Dr Noshir Wadia, Dr Devi Shetty in Padma honours list">{{Cite web|url=http://www.indiamedicaltimes.com/2012/01/25/dr-kantilal-sancheti-dr-suresh-advani-dr-noshir-wadia-dr-devi-shetty-in-padma-honours-list/|title=Dr Kantilal Sancheti, Dr Suresh Advani, Dr Noshir Wadia, Dr Devi Shetty in Padma honours list|access-date=December 12, 2014|date=25 January 2012|publisher=India Medical Times|archive-date=2019-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20190302170551/http://www.indiamedicaltimes.com/2012/01/25/dr-kantilal-sancheti-dr-suresh-advani-dr-noshir-wadia-dr-devi-shetty-in-padma-honours-list/|url-status=dead}}</ref> * [[ദാൽജിത് സിംഗ് (നേത്രരോഗവിദഗ്ദ്ധൻ)|ദാൽജിത് സിംഗ്]], നേത്രരോഗവിദഗ്ദ്ധൻ <ref name="Asia Ophthalmology profile">{{Cite web|url=http://www.asianophthalmology.org/wp-content/uploads/2013/08/Daljit-Biodata-August-13.pdf|title=Asia Ophthalmology profile|access-date=September 9, 2015|date=2015|publisher=Asia Ophthalmology|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304062150/http://www.asianophthalmology.org/wp-content/uploads/2013/08/Daljit-Biodata-August-13.pdf|archive-date=March 4, 2016}}</ref> === 1995 === * [[ശിവപതം വിറ്റാൽ|ശിവപദം വിട്ടൽ]], സർജിക്കൽ എൻ‌ഡോക്രൈനോളജിസ്റ്റ് <ref name="The Hindu">{{Cite web|url=http://www.thehindu.com/news/padma-shri-presented-to-sivapatham-vittal/article1594906.ece|title=The Hindu|access-date=November 25, 2014|date=April 3, 2011|publisher=The Hindu}}</ref> <ref name="Profile">{{Cite web|url=http://drsvittal.com/|title=Profile|access-date=November 25, 2014|date=2014|publisher=DRSVittal.com}}</ref> <ref name="Sree Sai Krishna">{{Cite web|url=http://www.sreesaikrishnahospital.com/founder.htm|title=Sree Sai Krishna|access-date=November 25, 2014|date=2014|publisher=Sree Sai Krishna|archive-date=2019-08-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20190822030227/http://www.sreesaikrishnahospital.com/founder.htm|url-status=dead}}</ref> <ref name="My Doc Advisor">{{Cite web|url=http://www.mydocadvisor.com/DoctorDetail.aspx?Id=1127&HospitalId=522&CId=244|title=My Doc Advisor|access-date=November 25, 2014|date=2014|publisher=My Doc Advisor|archive-url=https://web.archive.org/web/20141129213908/http://www.mydocadvisor.com/DoctorDetail.aspx?Id=1127&HospitalId=522&CId=244|archive-date=November 29, 2014}}</ref> === 1996 === * [[വിൽഫ്രഡ് ഡി സ za സ|വിൽഫ്രഡ് ഡിസൂസ]] <ref>[http://www.business-standard.com/article/specials/dr-b-c-roy-awards-197112101094_1.html]</ref> * [[മാത്യു കലറിക്കൽ|മാത്യു സാമുവൽ കളരിക്കൽ]] <ref>{{Cite web |url=http://www.apollohospitals.com/doctor_profile.php?doc=252 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2021-05-13 |archive-date=2014-05-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140531104901/http://www.apollohospitals.com/doctor_profile.php?doc=252 |url-status=dead }}</ref> === 1997 === * [[ജി.ബി പരുൽകർ|ജി ബി പരുൽകർ]] <ref name="Tree Of Gratitude - Dr. Parulkar GurukumarBhalchandra">{{Cite web|url=http://www.cardiacsurgeongandhi.com/tog/parulkar.html|title=Tree Of Gratitude - Dr. Parulkar GurukumarBhalchandra|access-date=2018-06-05|date=2018-06-05|website=www.cardiacsurgeongandhi.com|archive-date=2016-10-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20161022121242/http://cardiacsurgeongandhi.com/tog/parulkar.html|url-status=dead}}</ref> === 1998 === * [[അർജുനൻ രാജശേഖരൻ]], യൂറോളജിസ്റ്റ്, [[പത്മശ്രീ]] സ്വീകർത്താവ് <ref name="Rajasekaran: a man of humble origin">{{Cite web|url=http://www.oneindia.com/2008/01/25/rajasekaran-a-man-of-humble-origin-1201284149.html|title=Rajasekaran: a man of humble origin|access-date=August 28, 2016|date=January 25, 2008|publisher=One India}}</ref> === 1999 === * [[ബെല്ലെ മോണപ്പ ഹെഗ്‌ഡെ]] <ref>{{Cite web|url=http://www.thehindubusinessline.com/todays-paper/tp-agri-biz-and-commodity/article1668639.ece|title=Coconut oil, an ideal fat|access-date=29 April 2012|last=Bureau Hindu Business Line|publisher=The Hindu}}</ref> * കെ എ അശോക് പൈ <ref>{{Cite web|url=http://www.shimoga.nic.in/pai.htm|title=Shimoga District - NIC SHIMOGA|access-date=2014-02-09|last=Shimoga District - NIC SHIMOGA|archive-url=https://web.archive.org/web/20150123020501/http://www.shimoga.nic.in/pai.htm|archive-date=2015-01-23}}</ref> * [[ഉപേന്ദ്ര ക ul ൾ|ഉപേന്ദ്ര കൗൾ]] <ref name="Expert Profile">{{Cite web|url=http://doctor.ndtv.com/expert/ndtv/expertid/68/Dr_U_Kaul.html|title=Expert Profile|access-date=December 13, 2015|date=2015|publisher=ND TV|archive-date=2016-05-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20160517014839/http://doctor.ndtv.com/expert/ndtv/expertid/68/Dr_U_Kaul.html|url-status=dead}}</ref> * ബിസി ദാസ് <ref>{{Cite web|url=http://www.tribuneindia.com/2000/20000701/nation.htm#5|title=B C Roy Award|last="BC Roy award for PGI doctor" The Tribune (Chandigarh, India), 1 July 2000}}</ref> * [[ഫാറൂഖ് അബ്ദുല്ല]] <ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/magazine/signposts/story/20000731-jammu-kashmir-cm-farooq-abdullah-awarded-b.c.-roy-national-award-779146-2000-07-31|title=Jammu & Kashmir CM Farooq Abdullah awarded B.C. Roy National Award}}</ref> === 2000 === * എസ്.അരുൾരാജ് - തൂത്തുക്കുടി, തമിഴ്‌നാട്, ഇന്ത്യ. * മഞ്ജു ഗീത മിശ്ര, പട്ന, ബീഹാർ, ഇന്ത്യ. === 2001 === * I. സത്യമൂർത്തി * [[മയിൽ‌വാഹനൻ നടരാജൻ|മയിൽവാഹനൻ നടരാജൻ]] * [[എസ് കെ സമ]] === 2002 === * വി.വി. രാധാകൃഷ്ണൻ, [[സത്യ പോൾ അഗർവാൾ|എസ്പി അഗർവാൾ]], [[ചന്ദ്രേശ്വർ പ്രസാദ് താക്കൂർ|സി.പി. താക്കൂർ]], എസ് കെ ശർമ, [[ഗോവിന്ദപ്പ വെങ്കടസ്വാമി|ജി വെങ്കടസ്വാമി]], ഗോവിന്ദ് സ്വരൂപ്, ഗൗരീ ദേവി, ടി.ആർ. അനന്തരാമൻ, [[ഉബൈദ് സിദ്ദിഖി]] <ref name="SCTIMST">{{Cite web|url=http://www.sctimst.ac.in/About%20SCTIMST/Departments%20and%20Divisions/Hospital%20Wing/Pathology/Faculty/loadProfile.php?hideEcode=132&hideEcode_s=1&hideName=Prof.+V.+V.+Radhakrishnan&hideDeptId=165|title=SCTIMST|access-date=December 12, 2014|date=2012|publisher=SCTIMST|archive-url=https://web.archive.org/web/20141213023347/http://www.sctimst.ac.in/About%20SCTIMST/Departments%20and%20Divisions/Hospital%20Wing/Pathology/Faculty/loadProfile.php?hideEcode=132&hideEcode_s=1&hideName=Prof.+V.+V.+Radhakrishnan&hideDeptId=165|archive-date=December 13, 2014}}</ref> * [[കെ കെ തൽവാർ]], മുക്കായ് കേശവൻ ലളിത, ജയ് ദേവ് വിഗ്, രാകേഷ് ടണ്ടൻ, സി വി ഭീമനന്ദം * [[അബ്രഹാം തോമസ്|അബ്രഹാം ജി. തോമസ്]], [[അശോക് പനഗരിയ|അശോക്]] പനഗരിയ, [[സരോജ് ചൂരമണി ഗോപാൽ]] * സഞ്ജീവ് മാലിക്, എ കെ കേസന്ന * [[എൻ.കെ വെങ്കടരാമന|എൻ‌കെ വെങ്കടരമണ]] <ref name="Sehat">{{Cite web|url=https://www.sehat.com/dr-nk-venkataramana-neurosurgeon-bangalore|title=Sehat|access-date=February 4, 2015|date=2015|publisher=Sehat|archive-date=2024-11-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20241130052008/https://www.sehat.com/dr-nk-venkataramana-neurosurgeon-bangalore|url-status=dead}}</ref> <ref name="BGS Profile">{{Cite web|url=http://www.bgsgin.com/doctor_detail_profile/25.html|title=BGS Profile|access-date=February 4, 2015|date=2015|publisher=BGS Profile|archive-date=2021-05-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20210513164325/http://www.bgsgin.com/doctor_detail_profile/25.html|url-status=dead}}</ref> * [[നാരായണ പണിക്കർ കൊച്ചുപിള്ള]] <ref name="INSA">{{Cite web|url=http://insaindia.org/detail.php?id=N91-1077|title=INSA|access-date=February 9, 2015|date=2015|publisher=Indian National Science Academy|archive-url=https://archive.today/20150210054606/http://insaindia.org/detail.php?id=N91-1077|archive-date=February 10, 2015}}</ref> * [[ലക്ഷ്മി ചന്ദ് ഗുപ്ത]] <ref name="Dr. Laxmi Chand Gupta (Joined GRMC-1957)">{{Cite web|url=http://grmcalumni.net/lc-gupta.html|title=Dr. Laxmi Chand Gupta (Joined GRMC-1957)|access-date=July 24, 2016|date=2016|publisher=GRMC Alumni Association}}</ref> === 2003 - 2004 === * [[പുരുഷോത്തം ലാൽ|പൂർഷോതം ലാൽ]] * വിനയ് കുമാർ കപൂർ <ref name="TOI">{{Cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/lucknow/4-city-docs-bag-BC-Roy-Award-/articleshow/994654.cms?referral=PM|title=TOI|access-date=December 12, 2014|date=19 January 2005|publisher=TOI}}</ref> * വി കെ പുരി * [[എം സി പന്ത്]] * ഷാലി അവസ്തി * [[ടി.വി. ദേവരാജൻ|ടിവി ദേവരാജൻ]] <ref name="FRCP, another feather in Chennai doctor’s cap">{{Cite web|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/frcp-another-feather-in-chennai-doctors-cap/article1881896.ece|title=FRCP, another feather in Chennai doctor's cap|access-date=June 12, 2015|date=29 July 2007|publisher=The Hindu}} {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * [[സുനിൽ പ്രധാൻ]] <ref name="A Proud of Neurology">{{Cite web|url=http://nanojamians.blogspot.in/2009/02/proud-of-neurology.html|title=A Proud of Neurology|access-date=June 12, 2015|date=2015|publisher=Nanojamians}}</ref> === 2005 - 2013 === * [[എ ജെ കൻവർ|അമൃന്ദർ ജിത് കൻവാർ]] * [[വി. മോഹൻ]], [[നരേഷ് ട്രെഹാൻ]], [[കെ കെ അഗർവാൾ (കാർഡിയോളജിസ്റ്റ്)|കെ കെ അഗർവാൾ]], അജയ് കുമാർ, [[അനൂപ് മിശ്ര]], [[ലളിത് കുമാർ]], [[എസ് എം ബാലാജി]], [[നരേന്ദ്രകുമാർ പാണ്ഡെ|എൻ കെ പാണ്ഡെ]] * യോഗേഷ് കുമാർ ചൗള, <ref name="India Medical Times">{{Cite web|url=http://www.indiamedicaltimes.com/2011/10/15/dr-yogesh-chawla-appointed-as-director-pgimer-chandigarh/|title=India Medical Times|access-date=February 20, 2015|date=15 October 2011|publisher=India Medical Times|archive-date=2015-02-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20150220150358/http://www.indiamedicaltimes.com/2011/10/15/dr-yogesh-chawla-appointed-as-director-pgimer-chandigarh/|url-status=dead}}</ref> റയപു രമേശ് ബാബു, പി കെ ബിൽവാനി, പ്രകാശ് ബി. * അമിത് ബാനർജി * പി.വരാലക്ഷ്മി, ആർ.കെ.ഡിമാൻ, എസ്.ആർ മിത്തൽ * അനുപം സച്ച്ദേവ, [[അൽക്ക കൃപാലാനി|അൽക]] കൃപ്ലാനി, എ കെ മഹാപത്ര, ദ്രുപദ് ന ut തംലാൽ ഛത്രപതി, ഗണേഷ് ഗോപാലകൃഷ്ണൻ * [http://www.dfhcc.harvard.edu/insider/member-detail/member/nikhil-c-munshi-md/ നിഖിൽ സി. മുൻഷി] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210513232341/https://www.dfhcc.harvard.edu/insider/member-detail/member/nikhil-c-munshi-md/ |date=2021-05-13 }} , * [[തേജസ് പട്ടേൽ]] <ref name="Apex">{{Cite web|url=http://www.apexheart.in/dr-tejas-patel|title=Apex|access-date=February 27, 2015|date=2015|publisher=Apex}}</ref> <ref name="Transradial world">{{Cite web|url=http://www.transradialworld.com/presentations/dr_tejas_patel_cv.pdf|title=Transradial world|access-date=February 27, 2015|date=2015|publisher=Transradial world|archive-date=2015-02-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20150227175322/http://www.transradialworld.com/presentations/dr_tejas_patel_cv.pdf|url-status=dead}}</ref> * [[നിഖിൽ ടണ്ടൻ]] <ref name="Endocrine Society of India">{{Cite web|url=http://www.endocrinesocietyindia.org/?q=node/38|title=Endocrine Society of India|access-date=March 5, 2015|date=2015|publisher=Endocrine Society of India}}</ref> * [[കോഡഗാനൂർ എസ്|കോഡഗാനൂർ എസ്. ഗോപിനാഥ്]] <ref name="Two Bangalore doctors get B.C. Roy Award">{{Cite web|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-karnataka/article1287356.ece|title=Two Bangalore doctors get B.C. Roy Award|access-date=June 12, 2015|date=1 July 2008|publisher=The Hindu}} {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * [[എച്ച്. സുദർശൻ ബല്ലാൽ|ഡോ. എച്ച്. സുദർശൻ ബല്ലാൽ]] (2010), [[നെഫ്രോളജി|നെഫ്രോളജിസ്റ്റ്]] [[മണിപ്പാൽ ഹോസ്പിറ്റൽസ് ഗ്രൂപ്പ്|, മണിപ്പാൽ ഹോസ്പിറ്റൽസ് ഗ്രൂപ്പ്]] ഡയറക്ടർ, ചെയർമാൻ * [[മിലിന്ദ് വസന്ത് കീർത്തന]] <ref name="Dr. Milind V. Kirtane">{{Cite web|url=http://xaviers.edu/main/index.php/padma-awardees|title=Dr. Milind V. Kirtane|access-date=June 12, 2015|date=2015|publisher=St. Xavier's College|archive-date=2021-04-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20210427135319/https://xaviers.edu/main/index.php/padma-awardees|url-status=dead}}</ref> * [[മഹേഷ് വർമ്മ]] <ref name="Prof (Dr) Mahesh Verma">{{Cite web|url=http://www.gcdfund.org/sdl-bio/professor-mahesh-verma-india-1|title=Prof (Dr) Mahesh Verma|access-date=June 12, 2015|date=2015|publisher=Global Child Dental Fund|archive-url=https://web.archive.org/web/20141107093532/http://www.gcdfund.org/sdl-bio/professor-mahesh-verma-india-1|archive-date=November 7, 2014}}</ref> * കുമാർ എൽ പ്രധാൻ [47] സെറികൾച്ചർ മേഖലയിലെ പ്രമുഖ വ്യക്തിത്വവും സീനിയർ സയന്റിസ്റ്റും നിരവധി അവാർഡുകൾ കരസ്ഥമാക്കിയതും ഇന്ത്യാ ഗവൺമെന്റ് ഓണററി ഡോക്ടറേറ്റ് നൽകി. * [[സഞ്ജീവ് ബാഗായ്]] <ref name="Dr Sanjeev Bagai, Dean and Director, Radiant Life Care, Delhi">{{Cite web|url=http://eindia.eletsonline.com/2012/dr-sanjeev-bagai-dean-and-director-radiant-life-care-delhi/|title=Dr Sanjeev Bagai, Dean and Director, Radiant Life Care, Delhi|access-date=December 8, 2015|date=11 November 2012|publisher=eIndia|archive-url=https://web.archive.org/web/20151210182451/http://eindia.eletsonline.com/2012/dr-sanjeev-bagai-dean-and-director-radiant-life-care-delhi/|archive-date=10 December 2015}}</ref> <ref name="Dr. Sanjeev Bagai - My City 4 Kids">{{Cite web|url=http://www.mycity4kids.com/parenting/author/Dr.%20Sanjeev%20Bagai|title=Dr. Sanjeev Bagai - My City 4 Kids|access-date=December 8, 2015|date=2015|publisher=My City 4 Kids|archive-date=2015-12-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20151210181825/http://www.mycity4kids.com/parenting/author/Dr.%20Sanjeev%20Bagai|url-status=dead}}</ref> * [[ഗുർപ്രീത് സിംഗ് വാണ്ടർ|ഗുർ‌പ്രീത് സിംഗ് വാണ്ടർ]] <ref name="Dr Gurpreet Singh Wander, Vice Principal and Chief Cardiologist of Hero DMC Heart Institute">{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/punjab/made-in-chandigarh-best-city-lucky-people-says-leading-cardiologist-dr-gurpreet-wander/story-Oo35oEHmwaOAQ07Mw9036O.html|title=Made in Chandigarh: Best city, lucky people, says leading cardiologist Dr Gurpreet Wander|access-date=16 October 2019|date=6 July 2018|publisher=Hindustan Times}}</ref> * സി വി ഹരിനാരായണൻ, - സാക്ര വേൾഡ് ഹോസ്പിറ്റൽ <ref>{{Cite web|url=http://medicaldialogues.in/25-doctors-conferred-dr-bc-roy-award-by-president-on-doctors-day/|title=25 Doctors conferred Dr BC Roy Award by the President on Doctors Day - Medical Dialogues|access-date=2016-07-04|date=2016-07-01|language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://imahq.blogspot.in/2016/05/dr-bc-roy-national-awards-for-year-2008.html|title=Indian Medical Association: Dr BC Roy National Awards for the year 2008-2010 announced|access-date=2016-07-04|website=imahq.blogspot.in|archive-url=https://web.archive.org/web/20160816120253/http://imahq.blogspot.in/2016/05/dr-bc-roy-national-awards-for-year-2008.html|archive-date=2016-08-16}}</ref> * മോതി ലാൽ സിംഗ് എം‌എസ് എഫ്‌ആർ‌സി‌എസ് (ലണ്ടൻ) എഫ്‌ആർ‌സി‌എസ് (എഡിൻ) - പട്‌ന === 2014 === '''പ്രമുഖ മെഡിക്കൽ വ്യക്തി:''' * ആനന്ദ് ബി ആർ, മുൻ ചീഫ് മെഡിക്കൽ ഓഫീസർ, ഇന്ത്യൻ റെയിൽ‌വേ, മൈസൂർ. * [[അരവിന്ദ് കുമാർ (സർജൻ)|അരവിന്ദ് കുമാർ]], സർ ഗംഗാ റാം ആശുപത്രി, ന്യൂഡൽഹി; * [[രൺദീപ് ഗുലേരിയ|രൺ‌ദീപ് ഗുലേറിയ]], എയിംസ്, ന്യൂഡൽഹി '''പ്രമുഖ മെഡിക്കൽ ടീച്ചർ:''' * [[രവി കാന്ത് (പ്രൊഫസർ)|രവി കാന്ത്]], ലഖ്‌നൗ * അശ്വനി കുമാർ, ന്യൂഡൽഹി * രാജേഷ് മൽഹോത്ര, ന്യൂഡൽഹി * രാകേഷ് യാദവ്, ന്യൂഡൽഹി * പിവിഎൽഎൻ മൂർത്തി, ഹൈദരാബാദ്. '''മെഡിസിനിലെ വിവിധ ബ്രാഞ്ചുകളിലെ സ്പെഷ്യാലിറ്റികളുടെ വികസനം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിലെ മികച്ച കഴിവുകൾ:''' * [[ജനക് ദേശായി]], അഹമ്മദാബാദ് * രാജേഷ് ഉപാധ്യായ, ന്യൂഡൽഹി * ബിനായ് കാരക്, പട്ന * അശോക് രാജ്ഗോപാൽ, ഗുഡ്ഗാവ് * ഡേവിന്ദർ സിംഗ് റാണ, ന്യൂഡൽഹി '''സോഷ്യോമെഡിക്കൽ റിലീഫ് മേഖലയിലെ മികച്ച സേവനങ്ങൾ:''' * രാമ റെഡ്ഡി കരി, രാജമഹേന്ദ്രവാരം (എ.പി); * ജിതേന്ദർ ബി പട്ടേൽ, അഹമ്മദാബാദ്; * സുഡിപ്റ്റോ റോയ്, കൊൽക്കത്ത. === 2015 === '''പ്രമുഖ മെഡിക്കൽ വ്യക്തി:''' * സി. പളനിവേലു, ജിഇഎം ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഫോർ ഗ്യാസ്ട്രോ ഇന്റസ്റ്റൈനൽ ഡിസീസ്, കോയമ്പത്തൂർ; * അശോക് സേത്ത്, ഫോർട്ടിസ് എസ്‌കോർട്ട്സ് ഹാർട്ട് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് & റിസർച്ച് സെന്റർ, ന്യൂഡൽഹി '''പ്രമുഖ മെഡിക്കൽ ടീച്ചർ:''' * എൻ സഞ്ജീവ റെഡ്ഡി, ചെന്നൈ; * സി എസ് യാദവ്, ന്യൂഡൽഹി; * എ കെ ബിസോയി, ന്യൂഡൽഹി; * ഡിജെ ബോറ, ഗുവാഹത്തി; * അരുൺ താക്കൂർ, പട്‌ന. '''മെഡിസിനിലെ വിവിധ ബ്രാഞ്ചുകളിലെ സ്പെഷ്യാലിറ്റികളുടെ വികസനം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിലെ മികച്ച കഴിവുകൾ:''' * എച്ച്പി ഭലോഡിയ, അഹമ്മദാബാദ്; * പരിമൽ എം ദേശായി, അഹമ്മദാബാദ്; * ആനന്ദ് ഖഖർ, ചെന്നൈ; * അംബ്രിഷ് മിത്തൽ, ന്യൂഡൽഹി; * അംലേഷ് സേത്ത്, ന്യൂഡൽഹി '''സാമൂഹിക മെഡിക്കൽ ദുരിതാശ്വാസ മേഖലയിലെ മികച്ച സേവനം:''' * ഒരു മാർത്തണ്ട പിള്ള, തിരുവനന്തപുരം; * [[ജോൺ എബ്നെസാർ|ജോൺ എബ്നെസർ]], ബാംഗ്ലൂർ; * ഒരു അരുൾവിസഗൻ, പുതുച്ചേരി. '''ഗവേഷണ പ്രോജക്റ്റിന് സഹായം അല്ലെങ്കിൽ സഹായം:''' * ജെ ബി ശർമ്മ, ന്യൂഡൽഹി === 2016 === '''പ്രമുഖ മെഡിക്കൽ വ്യക്തി:''' * വിപുൽ ആർ. പട്ടേൽ '''പ്രഗത്ഭ വ്യക്തി - സാഹിത്യം:''' * അനിൽ കുമാർ ചതുർവേദി '''പ്രമുഖ മെഡിക്കൽ ടീച്ചർ:''' * പ്രേം നാഥ് ഡോഗ്ര * എം. ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ * ജി എസ് ഉമാമേശ്വര റാവു * വേദ് പ്രകാശ് മിശ്ര * രാജേശ്വർ ദയാൽ '''ഔഷധങ്ങളിലെ വിവിധ ശാഖകളിലെ പ്രത്യേകതകളുടെ വികസനം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിൽ മികച്ച കഴിവുകൾ:''' * സഞ്ജയ് ബൽവന്ത് കുൽക്കർണി * ഒ പി യാദവ * പവനിന്ദ്ര ലാൽ * ഡി. രഘുനാഥറാവു * പ്രദീപ് ടണ്ടൻ * ഡോ.ജി.വെനുഗോപാല റാവു '''സാമൂഹ്യ മെഡിക്കൽ ദുരിതാശ്വാസ മേഖലയിലെ മികച്ച സേവനം:''' * ടി രാജഗോപാൽ * സച്ചിത് ബൽസാരി * എസ്. ഗീതാലക്ഷ്മി - [[എം‌ജി‌ആർ മെഡിക്കൽ സർവകലാശാലയിലെ തമിഴ്‌നാട് ഡോ|തമിഴ്‌നാട് ഡോ. എംജിആർ മെഡിക്കൽ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റി]] - വൈസ് ചാൻസലർ * ദേവരാജ് റായ് * പല്ലരിസെട്ടി രഘു റാം * കാരി രാമ റെഡ്ഡി (രാജമുണ്ട്രി), 2014 ലെ സേവനത്തിന് സോഷ്യോ മെഡിക്കൽ റിലീഫ് സേവനത്തിനായി 2017 ൽ ലഭിച്ചു. '''ഗവേഷണ പ്രോജക്റ്റിന് സഹായം അല്ലെങ്കിൽ സഹായം:''' * പുനിത് ഗുപ്ത === 2017 === * സയ്യിദ് സനാവുള്ള മുഹമ്മദ് തബീഷ്, എയിംസ്, ന്യൂഡൽഹി * അവിനാശ് സൂപ്പ്, സേത്ത് ജി എസ് എം സി, മുംബൈ (ടീച്ചിംഗ് വിഭാഗം) * രശ്മി കൗർ, പി‌ജി‌ഐ, ചണ്ഡിഗഡ് * അമിത് സിംഗ്, പട്ന * കാനു ഭാട്ടിയ, മുംബൈ * എസ്പി ഭട്ട്, സൂററ്റ് * സുമൻ പ്രസാദ്, എയിംസ്, ന്യൂഡൽഹി * സച്ചിത് ബൽസാരി, ബോസ്റ്റൺ === 2018 === '''പ്രമുഖ മെഡിക്കൽ വ്യക്തി:''' * എച്ച്.എസ്. ശശിധർ (മെഡിക്കൽ ഡയറക്ടർ, മാനസ ഗ്രൂപ്പ് ഓഫ് ഹോസ്പിറ്റലുകൾ കർണാടക) * [[ബി.കെ. മിശ്ര|ബി കെ മിശ്ര]] - ഹിന്ദുജ ഹോസ്പിറ്റലിലെ ന്യൂറോ സർജറി '''സാമൂഹിക മെഡിക്കൽ ദുരിതാശ്വാസ മേഖലയിലെ മികച്ച സേവനം''' * പി രഘു. റാം <ref>[http://www.business-standard.com/article/pti-stories/hyderabad-surgeon-raghu-ram-wins-b-c-roy-award-117020800617_1.html Dr. Raghu Ram wins B C Roy award]</ref> * എച്ച് ആർ സുരേന്ദ്ര, എം‌ബി‌ബി‌എസ്, എം‌എസ് (ഒഫ്താൽമോളജി), ലോകാരോഗ്യ സംഘടനയുടെ സഹ, ഇന്റർനാഷണൽ ഫ്രണ്ട്സ് ഓഫ് ബുദ്ധമതത്തിന്റെ ജനറൽ സെക്രട്ടറി * [[കിരിദ് പ്രേംജിഭായി സോളങ്കി|കിരിത് പ്രേംജിഭായ് സോളങ്കി]], എം.ബി.ബി.എസ്, എം.എസ് (ജനറൽ സർജറി), എഫ്.ഐ.സി.എസ്. അഹമ്മദാബാദിലെ സർജറി വി.എസ് ഹോസ്പിറ്റൽ മുൻ പ്രൊഫസർ (അദ്ദേഹം ഇപ്പോൾ അഹമ്മദാബാദ് പശ്ചിമ നിയോജകമണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് രണ്ടാം തവണ പാർലമെന്റ് അംഗമാണ്) '''മെഡിസിനിലെ വിവിധ ബ്രാഞ്ചുകളിലെ സ്പെഷ്യാലിറ്റികളുടെ വികസനം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിൽ മികച്ച കഴിവുകൾ''' * സഞ്ജയ് ദേശായി == ഇതും കാണുക == * [[മെഡിസിൻ അവാർഡുകളുടെ പട്ടിക]] == അവലംബം == {{reflist}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * [https://web.archive.org/web/20120502021400/http://www.mciindia.org/Awards/DrBCRoyAward.aspx ബിസി റോയ് അവാർഡ് വിശദാംശങ്ങൾ] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ പുരസ്കാരങ്ങൾ]] jlq4w110tf5me374r6d09bny4qml30c 0 540935 4671492 4100004 2026-09-28T18:08:08Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671492 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Naresh Trehan | image = Naresh Trehan at the World Economic Forum on India 2012.jpg | caption = Trehan at the World Economic Forum on India 2012 | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1945|08|12}} | birth_place = [[Batala]], [[Punjab (British India)|Punjab]], [[British India]] | alma_mater = [[King George's Medical University|King George's Medical College]] ([[MBBS]]) | occupation = [[Cardiac surgeon]] | known_for = Founder of [[Medanta]] | spouse = [[Madhu Trehan]] | awards = [[Padma Shri]]<br>[[Padma Bhushan]]<br>[[Lal Bahadur Shastri National Award]]<br>[[Dr. B. C. Roy Award]] | website = {{URL|http://www.drnareshtrehan.com/}} }} [[രക്തചംക്രമണവ്യൂഹം|ഒരു ഇന്ത്യൻ കാർഡിയോവാസ്കുലർ]], കാർഡിയോത്തോറാസിക് സർജനാണ് '''നരേഷ് ട്രെഹാൻ''' (ജനനം: ഓഗസ്റ്റ് 12, 1946). <ref>{{Cite web|url=http://articles.economictimes.indiatimes.com/2014-09-02/news/53479993_1_hospital-business-hospital-operator-naresh-trehan|title=Archived copy|access-date=1 December 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20150109225437/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2014-09-02/news/53479993_1_hospital-business-hospital-operator-naresh-trehan|archive-date=9 January 2015}}</ref> ഇന്ത്യയിലെ ലഖ്‌നൗവിലെ കിംഗ് ജോർജ് മെഡിക്കൽ കോളേജിൽ നിന്ന് ബിരുദം നേടിയ ശേഷം 1971 മുതൽ 1988 വരെ ന്യൂയോർക്ക് യൂണിവേഴ്‌സിറ്റി മെഡിക്കൽ സെന്റർ മാൻഹട്ടൻ യുഎസ്എയിൽ പ്രാക്ടീസ് ചെയ്തു. ഇന്ത്യയിൽ തിരിച്ചെത്തിയ അദ്ദേഹം എസ്കോർട്ട്സ് ഹാർട്ട് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടും ഗവേഷണ കേന്ദ്രവും ആരംഭിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://delhi.tie.org/speaker/17/dr-naresh-trehan|title=Archived copy|access-date=5 October 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131007014826/https://delhi.tie.org/speaker/17/dr-naresh-trehan|archive-date=7 October 2013}}</ref> മെഡന്റ ടിഎം-ദി മെഡിസിറ്റി ചെയർമാനും മാനേജിംഗ് ഡയറക്ടറും ചീഫ് കാർഡിയാക് സർജനുമായി അദ്ദേഹം സേവനമനുഷ്ഠിക്കുന്നു. [[രാഷ്ട്രപതി|1991 മുതൽ ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രപതിക്ക്]] പേഴ്‌സണൽ സർജനായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ച ഇദ്ദേഹത്തിന് [[പത്മശ്രീ]], [[പത്മഭൂഷൺ|പത്മ ഭൂഷൺ]], ലാൽ ബഹാദൂർ ശാസ്ത്രി ദേശീയ അവാർഡ്, [[ബിദാൻ ചന്ദ്ര റോയ് അവാർഡ്|ഡോ. ബിസി റോയ് അവാർഡ് എന്നിവ]] ഉൾപ്പെടെ നിരവധി അവാർഡുകൾ ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. == വിദ്യാഭ്യാസവും കരിയറും == 1963 ൽ ഡോ. ട്രെഹാന് ലഖ്‌നൗവിലെ കിംഗ് ജോർജ്ജ് മെഡിക്കൽ കോളേജിൽ പ്രവേശനം ലഭിച്ചു. <ref name="caravanmagazine.in">[http://www.caravanmagazine.in/reportage/naresh-trehan-medanta-private-practice]</ref> 1969 നവംബറിൽ അദ്ദേഹം യുഎസ്എയിലേക്ക് മാറി ഫിലാഡൽഫിയയിലെ തോമസ് ജെഫേഴ്സൺ യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഹോസ്പിറ്റലിൽ ഒന്നാം വർഷ വിദ്യാർത്ഥിയായി. 1988 ൽ [[ഡെൽഹി|ദില്ലിയിലെ]] ഓഖ്‌ല റോഡിൽ ആരംഭിച്ച എസ്‌കോർട്ട്സ് ഹാർട്ട് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ആൻഡ് റിസർച്ച് സെന്ററിന്റെ (ഇഎച്ച്‌ആർ‌സി) സ്ഥാപകനും ഡയറക്ടറും ചീഫ് കാർഡിയോവാസ്കുലർ സർജനുമായിരുന്നു <ref>{{Cite web |url=http://nareshtrehan.in/ |title=About Dr. Trehan |access-date=2021-05-15 |archive-date=2020-01-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200118040114/http://www.nareshtrehan.in/ |url-status=dead }}</ref> നിലവിൽ, ട്രെഹാൻ 2009 ൽ സ്ഥാപിതമായ [[ഹരിയാണ|ഹരിയാനയിലെ]] [[ഗുഡ്‌ഗാവ്|ഗുഡ്ഗാവിലെ]] ഏറ്റവും വലിയ മൾട്ടി-സ്പെഷ്യാലിറ്റി ആശുപത്രികളിലൊന്നായ മെഡന്റ ഇന്റർനാഷണൽ സൊസൈറ്റി ഫോർ മിനിമലി ഇൻ‌വേസിവ് കാർഡിയാക് സർജറിയുടെ പ്രസിഡന്റാണ്. ഗ്ലോബൽ ഹെൽത്ത് പ്രൈവറ്റ് ലിമിറ്റഡിന്റെ ചെയർമാൻ എന്ന നിലയിൽ, നിലവിൽ മെഡിസിറ്റി എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന [[ഗുഡ്‌ഗാവ്|ഗുഡ്ഗാവിൽ]] ഒരു സംയോജിത ആരോഗ്യ പരിപാലന കേന്ദ്രത്തിന്റെ നിർമ്മാണത്തിന് ട്രെഹാൻ മേൽനോട്ടം വഹിക്കുന്നു. മെഡിസിറ്റി 43 ഏക്കർ സ്ഥലം വിസ്‌തീർണ്ണമാക്കും. സീമെൻസിന്റെയും മറ്റ് സാമ്പത്തിക പങ്കാളികളുടെയും സഹകരണത്തോടെയുള്ള ഈ മെഡിസിറ്റി ആധുനിക വൈദ്യശാസ്ത്രത്തോടൊപ്പം [[നാട്ടുവൈദ്യം|പരമ്പരാഗത വൈദ്യശാസ്ത്രവും]] [[ബദൽചികിത്സ|ഹോളിസ്റ്റിക് തെറാപികളും]] സമന്വയിപ്പിക്കാൻ ലക്ഷ്യമിടുന്നു. <ref>{{Cite web |url=http://www.mediconnect.net/media/press/press_release.asp?prid=53 |title=MediConnect Closes Major Funding Round, Adds Key Members to Its Board of Directors |access-date=2021-05-15 |archive-date=2016-08-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160816073421/http://www.mediconnect.net/media/press/press_release.asp?prid=53 |url-status=dead }}</ref> == ജീവചരിത്രം == അദ്ദേഹത്തിന്റെ അമ്മ ഒരു ഗൈനക്കോളജിസ്റ്റും അച്ഛൻ ഒരു Ent സ്പെഷ്യലിസ്റ്റും ആയിരുന്നു. രണ്ടുപേരും, [[ഇന്ത്യയുടെ വിഭജനം|ഇന്ത്യാ വിഭജനം]] വരെ ബട്ടാലയിലാണ് ജോലിചെയ്തിരുന്നത്.<ref name="caravanmagazine.in"/> അദ്ദേഹം ഒരുഇടംകൈയ്യൻ ആയിരുന്നെങ്കിലും അന്ധവിശ്വാസംകാരണം തന്റെ ഹിന്ദി അദ്ധ്യാപകൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൈ ഒടിക്കുകയും വലതു കൈകൊണ്ട് എഴുതാൻ ട്രെഹാനെ നിർബന്ധിക്കുകയും ചെയ്തു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭാര്യ മധു ട്രെഹാൻ പത്രപ്രവർത്തകയും എഴുത്തുകാരിയുമാണ്. 1969 സെപ്റ്റംബറിൽ ഇരുവരും വിവാഹിതരായി, നവംബറിൽ യുഎസ്എയിലേക്ക് മാറി. അവർക്ക് രണ്ട് പെൺമക്കളുണ്ട്. <ref>http://timesofindia.indiatimes.com/city/delhi-times/Naresh-Trehan--straight-from-the-heart/articleshow/8900702.cms</ref> == ബഹുമതികൾ == * കാർഡിയോളജി മെഡിസിൻ മേഖലയിലെ വിശിഷ്ട സേവനത്തിനുള്ള അംഗീകാരമായി ഇന്ത്യ രാഷ്ട്രപതി നൽകിയ [[പത്മഭൂഷൺ]] <ref>{{Cite web|url=http://usaindiachamber.org/naresh.shtml|title=Archived copy|access-date=5 October 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20170306232826/http://www.usaindiachamber.org/naresh.shtml|archive-date=6 March 2017}}</ref> * 1991 ൽ ശസ്ത്രക്രിയാ രംഗത്തെ വിശിഷ്ട സേവനത്തിനുള്ള അംഗീകാരമായി ഇന്ത്യ രാഷ്ട്രപതി നൽകിയ [[പത്മശ്രീ|പത്മശ്രീ അവാർഡ്]] <ref name="Padma Awards">{{Cite web|url=http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf|title=Padma Awards|access-date=21 July 2015|date=2015|publisher=Ministry of Home Affairs, Government of India|archive-date=2017-10-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf|url-status=dead}}</ref> * 2002 ൽ [[മെഡിക്കൽ കൗൺസിൽ ഒഫ് ഇന്ത്യ|മെഡിക്കൽ കൗൺസിൽ ഓഫ് ഇന്ത്യയിൽ]] നിന്നുള്ള [[ബിദാൻ ചന്ദ്ര റോയ് അവാർഡ്|ഡോ. ബിസി റോയ് അവാർഡ്]] <ref name="B.C. Roy awards for 55 doctors">{{Cite web|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/bc-roy-awards-for-55-doctors/article1288575.ece|title=B.C. Roy awards for 55 doctors|access-date=12 June 2015|date=2 July 2008|publisher=The Hindu}} {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * [[ഇന്ത്യാ ടുഡെ|ഇന്ത്യാ ടുഡേ]] മാഗസിൻ 2017 ലെ ത്രഞ്ഞെടുപ്പിൽ ഏറ്റവും ശക്തരായ 50 ആളുകളിൽ 35 ആം സ്ഥാനത്തെത്തി. == അവലംബം == {{Reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== *[https://web.archive.org/web/20110718075536/http://www.wonderdoctor.com/videoplay.php?v_id=interview-with-dr.naresh-trehan Exclusive Interview with Doctor Naresh Trehan] *[https://www.credihealth.com/doctor/naresh-trehan-cardiac-surgeon/overview Dr Naresh Trehan Profile] *[https://docprime.com/dr-naresh-trehan-cardiothoracic-and-vascular-surgeon-ctvs-in-sector-38-gurgaon-dpp Dr Naresh Tehran's Awards, Education & Qualification] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210515055402/https://docprime.com/dr-naresh-trehan-cardiothoracic-and-vascular-surgeon-ctvs-in-sector-38-gurgaon-dpp |date=2021-05-15 }} {{വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിൽ പദ്മഭൂഷൻ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ}} {{Padma Shri Award Recipients in Medicine}} {{PadmaBhushanAwardRecipients 2000–09|state=collapsed}} {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഇന്ത്യൻ മെഡിക്കൽ ഡോക്ടർമാർ]] [[വർഗ്ഗം:1946-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] 8os39kokkfyl463vnba7fijvb2tx25x 0 565944 4671531 4668891 2026-09-29T01:40:31Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671531 wikitext text/x-wiki അധ്യാപകൻ, എഴുത്തുകാരൻ, മലയാള ഐക്യവേദിയുടെ പ്രവർത്തകൻ എന്നീ നിലകളിൽ ശ്രദ്ധേയനാണ് പി. പ്രേമചന്ദ്രൻ. === ജീവിതരേഖ === കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ പയ്യന്നൂരിൽ 07-05-1967 ൽ ജനനം. ഹയർസെക്കന്ററി വിദ്യാഭ്യാസ മേഖലയിൽ അധ്യാപകനായി ജോലിചെയ്യുന്ന ഇദ്ദേഹം നിലവിൽ പയ്യന്നൂർ ഗവ. ഗേൾസ് ഹയർസെക്കന്ററി സ്കൂളിൽ മലയാളം അധ്യാപകനാണ്. 2004 മുതൽ കേരളത്തിലെ പാഠ്യപദ്ധതി, പാഠപുസ്തക സമിതി ഇവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് പ്രവർത്തിക്കുന്നു. 2006, 2007 വർഷങ്ങളിൽ പുറത്തിറക്കിയ ഹയർസെക്കന്ററി മേഖലയിലെ ആദ്യ ഭാഷാപാഠപുസ്തക നിർമ്മിതിയിൽ പങ്കുവഹിച്ചു. 2007 ലെ കേരളാകരിക്കുലം ഫ്രെയിം വർക്കിലെ (കെ സി എഫ്) ഫോക്കസ് ഗ്രൂപ്പ് അംഗമായി പ്രവർത്തിച്ചു. കെ സി എഫിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ പ്രൈമറി, ഹൈസ്ക്കൂൾ, ഹയർസെക്കന്ററി പാഠപുസ്തകങ്ങൾ, അധ്യാപക സഹായികൾ, അനുബന്ധ പഠനസാമഗ്രികൾ എന്നിവ തയ്യാറാക്കുന്നതിൽ നേതൃത്വം വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. എസ് സി ഇ ആർ ടി യുടെ സംസ്ഥാന റിസോർസ് ഗ്രൂപ്പ് അംഗം എന്ന നിലയിൽ നിരവധി പരിശീലന മൊഡ്യൂളുകൾ തയ്യാറാക്കുന്നതിലും അധ്യാപകപരിശീലനം നൽകുന്നതിലും നേതൃതം വഹിച്ചു. പ്രത്യേക പരിഗണന അർഹിക്കുന്ന വിഭാഗക്കാർക്ക് വേണ്ടി ഐ ടി അധിഷ്ഠിത പഠന സാമഗ്രികൾ വികസിപ്പിക്കുന്നതിൽ പ്രധാന പങ്കുവഹിച്ചു. എസ് സി ഇ ആർ ടി , സീമാറ്റ് തുടങ്ങിയ അക്കാദമിക് സ്ഥാപനങ്ങൾ നടത്തുന്ന പല പഠനങ്ങൾക്കും സർവ്വേകൾക്കും നേതൃത്വം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. കേരളത്തിൽ ഹയർസെക്കന്ററി പ്രവേശനത്തിനായി ഏകജാലക പ്രവേശനം ആരംഭിച്ചപ്പോൾ അതിന്റെ ഗുണദോഷങ്ങൾ കണ്ടെത്തുന്നതിനായി കേരളത്തിലെ പതിനാല് ജില്ലകളിലും സീമാറ്റ് സംഘടിപ്പിച്ച പഠനത്തിന് നേതൃത്വം നൽകി. സീമാറ്റ് കേരളത്തിലെ പ്രിൻസിപ്പൽമാർക്കായി സംഘടിപ്പിച്ച ആദ്യത്തെ സമഗ്രപരിശീലനത്തിന്റെ മൊഡ്യൂൾ തയ്യാറാക്കുന്നതിനും അതിലെ റിസോഴ്സ് ഗ്രൂപ്പ് അംഗങ്ങളെ പരിശീലിക്കുന്നതിലും മുഖ്യ പങ്കു വഹിച്ചു. മാതൃഭൂമി, ദേശാഭിമാനി, സമകാലിക മലയാളം, മാധ്യമം, അധ്യാപകലോകം തുടങ്ങിയ വാരികകളിൽ വിദ്യാഭ്യാസ സംബന്ധമായ നിരവധി ലേഖനങ്ങളും പ്രബന്ധങ്ങളും എഴുതിയിട്ടുണ്ട്.പയ്യന്നൂരിൽ നിന്നും പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്ന എതിർദിശ മാസികയിൽ വൈറ്റ് ബോർഡ് എന്ന പേരിൽ വിദ്യാഭ്യാസ വിഷയങ്ങളെ ആധാരമാക്കി അമ്പതിൽ അധികം ലക്കങ്ങളിൽ വിദ്യാഭ്യാസ ലേഖനങ്ങൾ എഴുതി. 2005 മുതൽ പയ്യന്നൂർ കേന്ദ്രമാക്കി പ്രവർത്തിച്ചു വരുന്ന ഓപ്പൺ ഫ്രെയിം ഫിലിം സൊസൈറ്റിയുടെ മുഖ്യസംഘാടകനാണ്. ഫെഡറേഷൻ ഓഫ് ഫിലിം സൊസൈറ്റി ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെ കേരളാ ഘടകത്തിന്റെ റീജിയണൽ മെമ്പറായി 2018 മുതൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ചലച്ചിത്ര സമീക്ഷ, ദൃശ്യതാളം തുടങ്ങിയ ചലച്ചിത്ര മാസികകളിൽ സിനിമാനിരൂപണങ്ങൾ എഴുതി വരുന്നു. പയ്യന്നൂരിലെ നെറ്റ് വർക്ക് ചാനലിൽ ക്ലാസിക് സിനിമകളെ പരിചയപ്പെടുത്തുന്ന 'ക്ലാസിക് ഫ്രെയിംസ് ' എന്ന പ്രതിവാര പരിപാടിയിൽ പി പ്രേമചന്ദ്രൻ നിരവധി എപ്പിസോഡുകൾ അവതരിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. === പുരസ്കാരങ്ങൾ === * സംസ്ഥാന വിദ്യാഭ്യാസ മാധ്യമപുരസ്കാരം (2010) * അധ്യാപകലോകം അവാർഡ് (2011) === ലേഖനങ്ങൾ === * [http://truecopythink.media/p-premachandran-article-on-order-related https://truecopythink.media/p-premachandran-article-on-order-related]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} - സ്റ്റേറ്റ് സിലബസ് കുട്ടികളെ തോൽപ്പിക്കാൻ സി.ബി.എസ്.ഇ ലോബിയുടെ വൻ അട്ടിമറി * https://truecopythink.media/new-evalution-issue-p-premachandran {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}<nowiki/> - ബി ഗ്രേഡിൽ കേരളത്തിലെ കുട്ടികൾ സി.ബി.എസ്.ഇ യുടെ മുന്നിൽ മുട്ടിലിഴയട്ടെ;ഇതാ മറ്റൊരു അട്ടിമറിക്കഥ * https://truecopythink.media/p-premachandran-on-sslc-students-crisis<nowiki/> - കൊറോണ ജയിച്ചാലും സി.ബി.എസ്.ഇ.യോട് തോൽക്കുമോ എസ്.എസ്.എൽ.സി.? * https://truecopythink.media/PremaChandranP-face-book-post-about-online-education<nowiki/> - ടി.വി ചല‍‍ഞ്ച് കൊണ്ട് കാര്യമില്ല,കൊടുക്കേണ്ടത് ടാബ്ലറ്റുകളും ലാപ്ടോപ്പുകളും * https://truecopythink.media/p-premachandran-on-digital-divide-and-online-education<nowiki/> - ജൂൺ ഒന്നിന് തുറന്നില്ലെങ്കിലും നമ്മുടെ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് ഒന്നും സംഭവിക്കുമായിരുന്നില്ല! *https://truecopythink.media/p-premachandran-on-sslc-exam-kerala - ഇതായിരിക്കും നിങ്ങൾ എഴുതാൻ പോകുന്ന ഏറ്റവും എളുപ്പമുള്ള പരീക്ഷ === അവലംബം === *https://www.thenewsminute.com/article/kerala-govt-issues-memo-teacher-article-critical-question-papers-160882 *https://truecopythink.media/removal-of-malayalam-from-psc-written-exam *http://truecopythink.media/p-premachandran-about-lakshadweep-crisis *http://truecopythink.media/index.php/focus-area-discussion-show-cause-notice-issue-to-teacher 53o97potqevxgjc12mqj6rw5227l8jb 0 566888 4671439 3930906 2026-09-28T15:55:16Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671439 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Dmitry Bortniansky}}{{Infobox classical composer | name = Dmitry Bortniansky | image = Бортнянский (1788).jpg | caption = Portrait by [[Mikhail Ivanovich Belsky|Mikhail Belsky]] (1788) | birth_name = | birth_date = {{Birth date|1751|10|28|df=yes}} | birth_place = [[Hlukhiv|Glukhov]], [[Cossack Hetmanate]], [[Russian Empire]] (present day [[Hlukhiv]], [[Sumy Oblast]], [[Ukraine]]) | death_date = {{Death date and age|1825|10|10|1751|10|28|df=yes}} | death_place = [[Saint Petersburg]], [[Russian Empire]] | era = [[Classical period (music)|Classical]] | list_of_works = <!-- Link to "List of works" subarticles here. Do not list individual pieces. --> }} ഒരു റഷ്യൻ<ref>*[https://web.archive.org/web/20060205115842/http://www.bartleby.com/65/bo/Bortnian.html Dmitry Stepanovich Bortniansky (The Columbia Encyclopedia)] *[https://books.google.de/books?id=6tK4l7lEepcC&pg=PA226&dq=%22Dmitry+Bortniansky%22&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwiWxO6h19bfAhXGpIsKHXbqAS0Q6AEILjAB#v=onepage&q=%22Dmitry%20Bortniansky%22&f=false The Cambridge History of Music] *[https://bigenc.ru/music/text/1879353 Dmitry Stepanovich Bortniansky (Great Russian Encyclopedia)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211024090841/https://bigenc.ru/music/text/1879353 |date=2021-10-24 }} *[https://books.google.de/books?id=6tK4l7lEepcC&pg=PA226&dq=%22Dmitry+Bortniansky%22&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwiWxO6h19bfAhXGpIsKHXbqAS0Q6AEILjAB#v=onepage&q=%22Dmitry%20Bortniansky%22&f=false Rzhevsky, Nicholas: The Cambridge Companion to Modern Russian Culture. Cambridge 1998. P. 239.] *[https://books.google.com/books?id=d642DgAAQBAJ&pg=PA236&dq=%22Bortnjanskij%22+%22russischer%22&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwiSwbXN19jfAhXJfiwKHUZRAuYQ6AEIKjAA#v=onepage&q=%22Bortnjanskij%22%20%22russischer%22&f=false Erren, Lorenz: Musik am russischen Hof: Vor, während und nach Peter dem Großen (1650-1750). Oldenbourg: De Gruyter, 2017. S. 236.]</ref> [[ഉക്രൈനിയൻ ഭാഷ|ഉക്രേനിയൻ]]<ref>*{{cite book |last1= Katchanovski|first1= Ivan|last2= Zenon E.|first2= Kohut|last3= Bohdan Y. |first3= Nebesio|last4= Myroslav|first4= Yurkevich|date= 2013|title= Historical Dictionary of Ukraine|url= https://books.google.com/books?id=-h6r57lDC4QC&q=Dmytro+Bortniansky+Ukrainian&pg=PA386|publisher= Scarecrow Press|page= 386|isbn= 9780810878471}} *{{cite book |last= Subtelny|first= Orest|date= 2009|title= Ukraine: A History, 4th Edition|url= http://diasporiana.org.ua/wp-content/uploads/books/11408/file.pdf|page= 197|publisher= University of Toronto Press |isbn= 9781442697287}} *{{Citation |editor-last= Sadie|editor-first= Stanley|author = George Grove|year= 1980|title= The New Grove Dictionary of Music and Musicians|volume = 3|publisher= Macmillan Publishers|page= 70|url= https://books.google.com/books?id=l10NAQAAIAAJ&q=Bortnyanski+Ukrainian|isbn = 9780333231111}} *{{cite encyclopedia |last= Gordichuk|first= M.M.|encyclopedia= Ukrainian Soviet Encyclopedia|title= Bortniansky Dmytro Stepanovych|url=http://irbis-nbuv.gov.ua/cgi-bin/ua/elib.exe?Z21ID=&I21DBN=UKRLIB&P21DBN=UKRLIB&S21STN=1&S21REF=10&S21FMT=online_book&C21COM=S&S21CNR=20&S21P01=0&S21P02=0&S21P03=FF=&S21STR=ukr0000937%5F1 |language= uk|year= 1978|volume= 2|location= Kyiv|pages= 8}} *{{Citation |editor-last= Rouček|editor-first= Joseph Slabey|year= 1949|title= Slavonic Encyclopaedia|publisher= Philosophical Library|volume = 1|page= 110|isbn= 9780804605373|url= https://books.google.com/books?id=fwcgAAAAMAAJ&q=bortniansky}} *{{Citation |last=Thompson |first= Oscar |editor-last= Bohle|editor-first= Bruce|year= 1985|title= The International Cyclopedia of Music and Musicians|publisher= Dodd, Mead|page= 260|url= https://books.google.com/books?id=TUYOAQAAMAAJ&q=bortniansky+ukrainian+|isbn = 9780396084129}} *{{cite book |last= Strohm|first= Reinhard|year= 2001|title= The Eighteenth-century Diaspora of Italian Music and Musicians|url= https://books.google.com/books?id=ZYoXAQAAIAAJ&q=dmitry+bortniansky+ukrainian|publisher= Brepols|page= 227|isbn= 9782503510200}} *{{cite book |last= Rzhevsky|first= Nicholas|date= 1998|title= The Cambridge Companion to Modern Russian Culture|url= https://archive.org/details/cambridgecompani00nich|url-access= registration|quote= Dmitry Bortniansky Ukrainian.|publisher= Cambridge University Press|page= [https://archive.org/details/cambridgecompani00nich/page/51 51]|isbn= 9780521477994}} *{{cite book |last= Unger|first= Melvin P.|date= 2010|title= Historical Dictionary of Choral Music|url= https://books.google.com/books?id=SvD9Ou7wdccC|publisher= Scarecrow Press|page= 43|isbn= 9780810873926}} *{{Cite journal|last=Kuzma|first=Marika|date=1996|title=Bortniansky à la Bortniansky: An Examination of the Sources of Dmitry Bortniansky's Choral Concertos|url=https://archive.org/details/sim_journal-of-musicology_spring-1996_14_2/page/183|journal=The Journal of Musicology|volume=14|issue=2|pages=183–212|doi=10.2307/763922|issn=0277-9269|jstor=763922}} </ref> സംഗീതസംവിധായകനും ഹാർപ്‌സികോർഡിസ്റ്റും കണ്ടക്ടറും ആയിരുന്നു '''ദിമിത്രി സ്റ്റെപനോവിച്ച് ബോർട്ട്‌നിയാൻസ്‌കി'''<ref>[https://books.google.de/books?id=sy8rDwAAQBAJ&pg=PA105&dq=%22Dmitry+Bortniansky%22&hl=en&sa=X#v=onepage&q=%22Dmitry%20Bortniansky%22&f=false Ritzarev, Marina: Eighteenth-Century Russian Music. London and New York: Routledge, 2016. P. 105.]</ref><ref>[https://books.google.de/books?id=6tK4l7lEepcC&pg=PA226&dq=%22Dmitry+Bortniansky%22&hl=en&sa=X#v=onepage&q=%22Dmitry%20Bortniansky%22&f=false The Cambridge History of Music]</ref> ഉക്രേനിയൻ: ഡമിട്രോ സ്റ്റെപനോവിച്ച്, റോമനൈസ്ഡ്: ദിമിട്രോ സ്റ്റെപനോവിച്ച് ബോർട്ട്‌നിയാൻസ്‌കി; പേരുകളുടെ ഇതര ട്രാൻസ്ക്രിപ്ഷനുകൾ ദിമിത്രി ബോർട്ട്നിയൻസ്കി, ബോർട്ട്നിയൻസ്കി എന്നിവയാണ്; 28 ഒക്ടോബർ 1751, ഗ്ലൂക്കോവിൽ<ref>*{{cite book |last1= Katchanovski|first1= Ivan|last2= Zenon E.|first2= Kohut|last3= Bohdan Y. |first3= Nebesio|last4= Myroslav|first4= Yurkevich|date= 2013|title= Historical Dictionary of Ukraine|url= https://books.google.com/books?id=-h6r57lDC4QC&q=Dmytro+Bortniansky+Ukrainian&pg=PA386|publisher= Scarecrow Press|page= 386|isbn= 9780810878471}} *{{cite book |last= Subtelny|first= Orest|date= 2009|title= Ukraine: A History, 4th Edition|url= http://diasporiana.org.ua/wp-content/uploads/books/11408/file.pdf|page= 197|publisher= University of Toronto Press |isbn= 9781442697287}} *{{Citation |editor-last= Sadie|editor-first= Stanley|author = George Grove|year= 1980|title= The New Grove Dictionary of Music and Musicians|volume = 3|publisher= Macmillan Publishers|page= 70|url= https://books.google.com/books?id=l10NAQAAIAAJ&q=Bortnyanski+Ukrainian|isbn = 9780333231111}} *{{cite encyclopedia |last= Gordichuk|first= M.M.|encyclopedia= Ukrainian Soviet Encyclopedia|title= Bortniansky Dmytro Stepanovych|url=http://irbis-nbuv.gov.ua/cgi-bin/ua/elib.exe?Z21ID=&I21DBN=UKRLIB&P21DBN=UKRLIB&S21STN=1&S21REF=10&S21FMT=online_book&C21COM=S&S21CNR=20&S21P01=0&S21P02=0&S21P03=FF=&S21STR=ukr0000937%5F1 |language= uk|year= 1978|volume= 2|location= Kyiv|pages= 8}} *{{Citation |editor-last= Rouček|editor-first= Joseph Slabey|year= 1949|title= Slavonic Encyclopaedia|publisher= Philosophical Library|volume = 1|page= 110|isbn= 9780804605373|url= https://books.google.com/books?id=fwcgAAAAMAAJ&q=bortniansky}} *{{Citation |last=Thompson |first= Oscar |editor-last= Bohle|editor-first= Bruce|year= 1985|title= The International Cyclopedia of Music and Musicians|publisher= Dodd, Mead|page= 260|url= https://books.google.com/books?id=TUYOAQAAMAAJ&q=bortniansky+ukrainian+|isbn = 9780396084129}} *{{cite book |last= Strohm|first= Reinhard|year= 2001|title= The Eighteenth-century Diaspora of Italian Music and Musicians|url= https://books.google.com/books?id=ZYoXAQAAIAAJ&q=dmitry+bortniansky+ukrainian|publisher= Brepols|page= 227|isbn= 9782503510200}} *{{cite book |last= Rzhevsky|first= Nicholas|date= 1998|title= The Cambridge Companion to Modern Russian Culture|url= https://archive.org/details/cambridgecompani00nich|url-access= registration|quote= Dmitry Bortniansky Ukrainian.|publisher= Cambridge University Press|page= [https://archive.org/details/cambridgecompani00nich/page/51 51]|isbn= 9780521477994}} *{{cite book |last= Unger|first= Melvin P.|date= 2010|title= Historical Dictionary of Choral Music|url= https://books.google.com/books?id=SvD9Ou7wdccC|publisher= Scarecrow Press|page= 43|isbn= 9780810873926}} *{{Cite journal|last=Kuzma|first=Marika|date=1996|title=Bortniansky à la Bortniansky: An Examination of the Sources of Dmitry Bortniansky's Choral Concertos|url=https://archive.org/details/sim_journal-of-musicology_spring-1996_14_2/page/183|journal=The Journal of Musicology|volume=14|issue=2|pages=183–212|doi=10.2307/763922|issn=0277-9269|jstor=763922}} </ref> - 10 ഒക്ടോബർ [ഒ.എസ്. 28 സെപ്റ്റംബർ] 1825, സെന്റ് പീറ്റേഴ്‌സ്ബർഗിൽ)<ref>{{Cite web |url=http://www.hymntime.com/tch/bio/b/o/r/bortniansky_ds.htm |title=HymnTime |access-date=2022-03-10 |archive-date=2010-02-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100209100504/http://www.hymntime.com/tch/ |url-status=dead }}</ref> . അദ്ദേഹം [[കാതറിൻ II|കാതറിൻ ദി ഗ്രേറ്റിന്റെ]] കൊട്ടാരത്തിൽ സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. ഉക്രെയ്നിന്റെയും റഷ്യയുടെയുംസംഗീത ചരിത്രത്തിൽ ബോർട്ട്നിയൻസ്കി നിർണായകനായിരുന്നു. ഇരു രാജ്യങ്ങളും അദ്ദേഹത്തെ തങ്ങളുടേതാണെന്ന് അവകാശപ്പെട്ടു.<ref>{{Cite journal|last=Kuzma|first=Marika|date=1996|title=Bortniansky à la Bortniansky: An Examination of the Sources of Dmitry Bortniansky's Choral Concertos|url=https://archive.org/details/sim_journal-of-musicology_spring-1996_14_2/page/183|journal=The Journal of Musicology|volume=14|issue=2|pages=183–212|doi=10.2307/763922|issn=0277-9269|jstor=763922}}</ref> പലസ്‌ട്രീനയുമായി താരതമ്യപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുള്ള ബോർട്ട്‌നിയാൻസ്‌കി,<ref>[https://books.google.com/books?id=6tK4l7lEepcC&pg=PA226&dq=%22Dmitry+Bortniansky%22&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwiWxO6h19bfAhXGpIsKHXbqAS0Q6AEILjAB#v=onepage&q=%22Dmitry%20Bortniansky%22&f=false Rzhevsky, Nicholas: The Cambridge Companion to Modern Russian Culture. Cambridge 1998. P. 239.]</ref>ആരാധനാക്രമപരമായ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കും ഗാനമേളകളുടെ വിഭാഗത്തിലെ സമൃദ്ധമായ സംഭാവനകൾക്കും ഇന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു.<ref>{{cite book| title = Nineteenth-Century Choral Music | chapter = Russian Choral Repertoire | first = Vladimir | last = Morozan | author-link = Vladimir Morozan | editor-first = Donna M<!--.--> | editor-last = Di Grazia | year = 2013 | chapter-url = https://books.google.com/books?id=qyPz1PUFxW8C | page = 437 | isbn = 9781136294099 }}</ref>ആർട്ടെമി വെഡൽ, മാക്സിം ബെറെസോവ്സ്കി എന്നിവരോടൊപ്പം അദ്ദേഹത്തിന്റെ കാലഘട്ടത്തിലെ "സുവർണ്ണ ത്രീകളിൽ" ഒരാളായിരുന്നു അദ്ദേഹം. റഷ്യൻ സാമ്രാജ്യത്തിൽ ബോർട്ട്നിയൻസ്കി വളരെ ജനപ്രിയനായിരുന്നു. 1862 ൽ നോവ്ഗൊറോഡ് ക്രെംലിനിലെ റഷ്യയിലെ മില്ലേനിയത്തിന്റെ വെങ്കല സ്മാരകത്തിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ രൂപം പ്രതിനിധീകരിച്ചു. ഫ്രഞ്ച്, ഇറ്റാലിയൻ, ലാറ്റിൻ, ജർമ്മൻ, ചർച്ച് സ്ലാവോണിക് ഭാഷകളിൽ കോറൽ കോമ്പോസിഷനുകൾ ഉൾപ്പെടെ നിരവധി വ്യത്യസ്ത സംഗീത ശൈലികളിൽ അദ്ദേഹം രചിച്ചു. == ജീവചരിത്രം == === വിദ്യാർത്ഥി === റഷ്യൻ സാമ്രാജ്യത്തിലെ (ഇന്നത്തെ ഉക്രെയ്നിൽ) ഗ്ലൂക്കോവ<ref>[https://www.encyclopedia.com/people/literature-and-arts/music-history-composers-and-performers-biographies/dmitri-stepanovich The Concise Oxford Dictionary of Music]</ref>കോസാക്ക് ഹെറ്റ്മാനേറ്റ് നഗരത്തിലാണ് 1751 ഒക്ടോബർ 28-ന് ദിമിത്രി ബോർട്ട്നിയൻസ്കി ജനിച്ചത്. പോളണ്ടിലെ മലോപോൾസ്ക മേഖലയിലെ ബാർട്ട്നെ ഗ്രാമത്തിൽ നിന്നുള്ള ലെംകോ-റൂസിൻ ഓർത്തഡോക്സ് മത അഭയാർത്ഥി സ്റ്റെഫാൻ സ്കുറാത്ത് (അല്ലെങ്കിൽ ഷുകുറാത്ത്) ആയിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ്. കിറിൽ റസുമോവ്‌സ്‌കിയുടെ കീഴിൽ സ്‌കുറാത്ത് കോസാക്ക് ആയി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു; 1755-ൽ കോസാക്ക് രജിസ്റ്ററിൽ അദ്ദേഹം രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടു.<ref>{{cite web |url=http://ethnos.lemky.com/history/355-dmitro-bortnyanskiy-sin-lemka-z-bortnogo.html |title=Archived copy |access-date=2012-01-02 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120502232203/http://ethnos.lemky.com/history/355-dmitro-bortnyanskiy-sin-lemka-z-bortnogo.html |archive-date=2012-05-02 }}</ref> ദിമിത്രിയുടെ അമ്മ കോസാക്ക് വംശജയായിരുന്നു. ഗ്ലൂക്കോവിൽ താമസിച്ചിരുന്ന റഷ്യൻ ഭൂവുടമയായ ടോൾസ്റ്റോയിയുടെ വിധവ എന്ന നിലയിൽ അവളുടെ ആദ്യ വിവാഹത്തിനുശേഷം അവളുടെ പേര് മറീന ദിമിട്രിവ്ന ടോൾസ്റ്റായ എന്നായിരുന്നു. ഏഴാം വയസ്സിൽ, പ്രാദേശിക ചർച്ച് ഗായകസംഘത്തിലെ ദിമിത്രിയുടെ അതിശയകരമായ കഴിവ്, സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ തലസ്ഥാനത്തേക്ക് പോകാനും സെന്റ് പീറ്റേഴ്‌സ്ബർഗിലെ ഇംപീരിയൽ ചാപ്പൽ ക്വയറിനൊപ്പം പാടാനും അദ്ദേഹത്തിന് അവസരം നൽകി. ദിമിത്രിയുടെ അർദ്ധസഹോദരൻ ഇവാൻ ടോൾസ്റ്റോയിയും ഇംപീരിയൽ ചാപ്പൽ ഗായകസംഘത്തോടൊപ്പം പാടിയിട്ടുണ്ട്.<ref>[https://books.google.de/books?id=xcgvAAAAMAAJ&q=%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%BD%D1%8F%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9+%D0%B8%D0%B2%D0%B0%D0%BD+%D1%82%D0%BE%D0%BB%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%B9&dq=%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%BD%D1%8F%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9+%D0%B8%D0%B2%D0%B0%D0%BD+%D1%82%D0%BE%D0%BB%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%B9&hl=ru&sa=X&ved=0ahUKEwjzm47739vhAhUsxIsKHRcWAmAQ6AEIKTAA Kovalev, Konstantin: Bortniansky. Moscow 1998. P. 34.]</ref> അവിടെ ദിമിത്രി ഇംപീരിയൽ ചാപ്പൽ ക്വയറിന്റെ ഡയറക്ടറായ ഇറ്റാലിയൻ മാസ്റ്റർ ബൽദാസാരെ ഗലുപ്പിയുടെ കീഴിൽ സംഗീതവും രചനയും പഠിച്ചു. 1769-ൽ ഗലുപ്പി ഇറ്റലിയിലേക്ക് പോയപ്പോൾ ആ കുട്ടിയെയും കൂട്ടിക്കൊണ്ടുപോയി. ഇറ്റലിയിൽ, ബോർട്ട്‌നിയൻസ്‌കി ഓപ്പറകൾ രചിക്കുന്നതിൽ ഗണ്യമായ വിജയം നേടി. വെനീസിൽ ക്രിയോന്റെ (1776), അൽസൈഡ് (1778), മോഡേനയിൽ ക്വിന്റോ ഫാബിയോ (1779). ലാറ്റിൻ, ജർമ്മൻ ഭാഷകളിൽ കപ്പെല്ലായും ഓർക്കസ്ട്രയുടെ അകമ്പടിയോടെയും അദ്ദേഹം വിശുദ്ധ കൃതികൾ രചിച്ചു. === മാസ്റ്റർ === [[File:Grave of Dmitry Bortniansky.jpg|thumb|സെന്റ് പീറ്റേഴ്സ്ബർഗിലെ ബോർട്ട്നിയൻസ്കിയുടെ ശവകുടീരം]] 1779-ൽ ബോർട്ട്‌നിയൻസ്‌കി സെന്റ് പീറ്റേഴ്‌സ്‌ബർഗ് കോർട്ട് കാപ്പെല്ലയിലേക്ക് മടങ്ങുകയും സൃഷ്ടിപരമായി അഭിവൃദ്ധി പ്രാപിക്കുകയും ചെയ്തു. കുറഞ്ഞത് നാല് ഓപ്പറകളെങ്കിലും അദ്ദേഹം രചിച്ചു (എല്ലാം ഫ്രെഞ്ച് ഭാഷയിൽ, ഫ്രാൻസ്-ഹെർമൻ ലാഫെർമിയർ എഴുതിയ ലിബ്രെറ്റിക്കൊപ്പം): Le Faucon (1786), La fête du seigneur (1786), Don Carlos (1786), Le fils-rival ou La moderne Stratonice (1787). പിയാനോ സൊണാറ്റാസ്, കിന്നരങ്ങളോടുകൂടിയ പിയാനോ ക്വിന്ററ്റ്, ഫ്രഞ്ച് ഗാനങ്ങളുടെ ഒരു സൈക്കിൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടെ നിരവധി കൃതികൾ ബോർട്ട്നിയൻസ്കി ഈ സമയത്ത് എഴുതി. കിഴക്കൻ ഓർത്തഡോക്സ് സഭയ്ക്കുവേണ്ടി അദ്ദേഹം ആരാധനാ സംഗീതം രചിച്ചു. കിഴക്കൻ, പടിഞ്ഞാറൻ യൂറോപ്യൻ ശൈലിയിലുള്ള വിശുദ്ധ സംഗീതം സംയോജിപ്പിച്ച്, ഇറ്റലിയിൽ നിന്ന് പഠിച്ച ബഹുസ്വരത ഉൾപ്പെടുത്തി. ഗബ്രിയേലിസിന്റെ വെനീഷ്യൻ പോളിച്ചോറൽ ടെക്നിക്കിൽ നിന്നുള്ള ഒരു ശൈലി ഉപയോഗിച്ച് ചില കൃതികൾ പ്രതിവചനമായിരുന്നു. കുറച്ച് സമയത്തിനുശേഷം, ബോർട്ട്‌നിയൻസ്‌കിയുടെ പ്രതിഭ അവഗണിക്കാനാവാത്തവിധം മികച്ചതായി തെളിയിക്കപ്പെട്ടു. 1796-ൽ റഷ്യൻ സാമ്രാജ്യത്തിൽ നിന്നുള്ള ആദ്യത്തെ ഡയറക്ടറായ ഇംപീരിയൽ ചാപ്പൽ ക്വയറിന്റെ ഡയറക്ടറായി അദ്ദേഹത്തെ നിയമിച്ചു. തന്റെ പക്കലുള്ള അത്തരമൊരു മികച്ച ഉപകരണം ഉപയോഗിച്ച്, നൂറിലധികം മതപരമായ കൃതികൾ, വിശുദ്ധ കച്ചേരികൾ (4 ഭാഗങ്ങളുള്ള മിക്സഡ് ഗായകസംഘത്തിന് 35, ഡബിൾ കോറസിന് 10), കാന്താറ്റകൾ, ഗാനങ്ങൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടെ നിരവധി രചനകൾ അദ്ദേഹം നിർമ്മിച്ചു. 1825 ഒക്‌ടോബർ 10-ന് സെന്റ് പീറ്റേഴ്‌സ്‌ബർഗിൽ വെച്ച് ബോർട്ട്‌നിയൻസ്‌കി അന്തരിച്ചു. തുടർന്ന് സെന്റ് പീറ്റേഴ്‌സ്ബർഗിലെ സ്മോലെൻസ്‌കി സെമിത്തേരിയിൽ സംസ്‌കരിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭൗതികാവശിഷ്ടങ്ങൾ ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ അലക്സാണ്ടർ നെവ്സ്കി മൊണാസ്ട്രിയിലേക്ക് മാറ്റി. ==അവലംബം== {{Reflist}} ===ഗ്രന്ഥസൂചിക=== * {{Cite book |last=Ritzarev |first=Marina |year=2006 |title=Eighteenth-Century Russian Music |url=https://archive.org/details/eighteenthcentur0000ryts |publisher=(Ashgate) |isbn=978-0-7546-3466-9}} * {{Cite book |last=Bortniansky |first=D. S. |title=Светские произведения |year=2020 |trans-title=Secular Works |editor-last=Chuvashov |editor-first=A. V. |edition=2 |lang=ru |url=http://www.m-planet.ru/?id=20&detail=724 |isbn=978-5-8114-3498-5}} * {{Cite book |last=Chuvashov |first=A. V. |year=2020 |title=Из фондов Кабинета рукописей Российского института истории искусств: Статьи и Сообщения |trans-title=From the Cabinet of Manuscripts of the Russian Institute of Art History: Articles and Communications |pages=21–119 |editor-last=Shcheglova |editor-first=E. P. |lang=ru |url=http://artcenter.ru/wp-content/uploads/2020/11/Kabinet_rukopisej_7.pdf |isbn=978-5-86845-254-3}} * {{Cite journal |last=Chuvashov |first=A. V. |year=2021 |title=Неизвестная оратория Д. С. Бортнянского на текст П. Метастазио |trans-title=Unknown oratorio by D. S. Bortnyansky on the text by P. Metastasio. |journal=Временник Зубовского Института |trans-journal=Annals of the Zubov Institute |volume=1 |number=32 |pages=60–67 |lang=ru |url=https://artcenter.ru/wp-content/uploads/2021/05/Vremennik_2021_0132.pdf |issn=2221-8130}} * {{Cite book |last=Smirnov |first=Askold |year=2014 |title=Д. С. Бортнянский в мировом изобразительном искусстве XVIII–XXI веков: альбом иконографических материалов |trans-title=D. S. Bortniansky in Art |lang=ru |url=https://www.academia.edu/35648517/%D0%94_%D0%A1_%D0%91%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%BD%D1%8F%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D0%B2_%D0%BC%D0%B8%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%BE%D0%BC_%D0%B8%D0%B7%D0%BE%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D0%BE%D0%BC_%D0%B8%D1%81%D0%BA%D1%83%D1%81%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B5_XVIII_XXI_%D0%B2%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2_%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%B1%D0%BE%D0%BC_%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B8%D1%85_%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B2 |isbn=978-5-7793-0280-7}} ==പുറംകണ്ണികൾ== {{Commons category}} * [https://web.archive.org/web/20060205115842/http://www.bartleby.com/65/bo/Bortnian.html Bortniansky, Dmitri Stepanovich] in [[Columbia Encyclopedia]] *[http://www.kkovalev.ru/Kovalev-Bortniansky-text.htm Bortniansky: Main biography in Russian] by [https://web.archive.org/web/20070928121119/http://www.kkovalev.com/english.htm Konstantin Kovalev (Константин Ковалев) - eng.] and [http://www.kkovalev.ru/Bortniansky-eng.htm All about Dmitry Bortniansky + Usual mistakes in the biography of the composer (present time) - eng.] * [http://www.encyclopediaofukraine.com/pages/B/O/BortnianskyDmytro.htm Bortniansky, Dmytro] in [http://www.encyclopediaofukraine.com Encyclopedia of Ukraine] * [https://web.archive.org/web/20110724145349/http://www.hymntime.com/tch/bio/b/o/r/bortniansky_ds.htm Bortniansky, Dmitri Stepanovich] in [https://web.archive.org/web/20100209100504/http://www.hymntime.com/tch/ The Cyber Hymnal] * [http://www.karadar.com/Dictionary/bortniansky.html Bortniansky, Dmitri Stepanovich] in [http://www.karadar.com/Default.htm Karadar Classical Music] * [http://www.musicusbortnianskii.com/ Musicus Bortnianskii], a [[chamber choir]] from Toronto which specializes in Bortniansky performance and research *{{ChoralWiki|Dmitri Bortniansky}} *{{IMSLP|id=Bortniansky, Dmytro|cname=Dmytro Bortniansky}} *{{MutopiaComposer|BortnianskyD}} * [https://www.youtube.com/playlist?list=PLLDOepngqwAUgprl3RgM5-f6dETqCk2qM Choral Concerti performed by The Bortniansky Chamber Choir, Chernihiv (VIDEO)] {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:1751-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1825-ൽ മരിച്ചവർ]] an4esjeqy8k1ahfmgzrfcslymj5m9j3 0 570223 4671597 4630583 2026-09-29T06:38:55Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671597 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Prem Jain}}{{Infobox person | honorific_prefix = | name = Dr Prem Jain | image = Dr. Prem C Jain.jpg | image_size = | caption = Father of Indian Green Buildings | birth_date = 26 January 1936 | birth_place = | death_date = 20 September 2018 | death_place = | residence = | nationality = [[India]]n | citizenship = | education = [[Mechanical Engineering]], [[PhD]] | alma_mater = [[Rensselaer Polytechnic Institute]]; [[University of Minnesota]] | occupation = [[Engineer]], [[Entrepreneur]] and [[Researcher]] | known_for = Starting the revolution for Green Buildings in India | children = [[Payal Jain]] | awards = Rashtriya Gaurav Award | module = }}ഒരു ഇന്ത്യൻ മെക്കാനിക്കൽ എഞ്ചിനീയറായിരുന്നു<ref>{{Cite web|url=http://realty.economictimes.indiatimes.com/news/industry/green-buildings-are-technically-feasible-economically-viable-prem-c-jain-chairman-igbc/56516680|title=Green buildings are technically feasible & economically viable: Prem C Jain, Chairman, IGBC - ET RealEstate|last=www.ETRealty.com|website=ETRealty.com|language=en|access-date=2019-03-16}}</ref> '''ഡോ പ്രേം ജെയിൻ''' (ജനുവരി 1936 - സെപ്റ്റംബർ 2018)<ref name=":2">{{Cite web|url=http://english.varthabharati.in/india/green-visionary-of-india-dr-prem-c-jain-passes-away|title="Green Visionary" of India Dr. Prem C. Jain passes away|last=Bharathi|first=Vartha|website=english.varthabharati.in|language=en|access-date=2019-03-16}}</ref> ഇന്ത്യയിലെ ഹരിത കെട്ടിടങ്ങളുടെ പിതാവ് എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.<ref>{{Cite web|url=http://www.csrmandate.org/honouring-a-legend-the-father-of-green-buildings-late-dr-prem-jain/|title=Honouring a Legend – The Father of Green Buildings – (Late) Dr. Prem Jain {{!}} CSR Mandate|last=Imchen|first=Atula|language=en-US|access-date=2019-03-16|archive-date=2019-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20190328153611/http://www.csrmandate.org/honouring-a-legend-the-father-of-green-buildings-late-dr-prem-jain/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.omaha.com/money/buffett/prem-jain-why-is-warren-buffett-so-successful-the-answer/article_30bf0f4a-4725-54f1-8905-decd7b1a1583.html|title=Prem Jain: Why is Warren Buffett so successful? The answer may lie at Berkshire's annual meeting|last=World-Herald|first=Prem Jain Special to The|website=Omaha.com|language=en|access-date=2019-06-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20190627114948/https://www.omaha.com/money/buffett/prem-jain-why-is-warren-buffett-so-successful-the-answer/article_30bf0f4a-4725-54f1-8905-decd7b1a1583.html|archive-date=2019-06-27|url-status=dead}}</ref> ഇന്ത്യൻ ഗ്രീൻ ബിൽഡിംഗ് കൗൺസിലിന്റെ (IGBC) ചെയർമാനായി ജെയിൻ സേവനമനുഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=http://activeads.in/cii/gbc-2017/Dr-Prem-C-Jain.html|title=~ Green Building Congress 2017 ~|website=activeads.in|access-date=2019-03-16}}</ref><ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.thehindubusinessline.com/news/real-estate/prem-c-jain-head-of-green-building-council-passes-away/article25005565.ece|title=Prem C Jain, head of green building council, passes away|last=Kumar|first=V. Rishi|website=@businessline|language=en|access-date=2019-03-16}}</ref><ref name=":3">{{Cite web|url=http://realtyplusmag.com/interview-with-dr-prem-c-jain-chairman-indian-green-building-council-2/|title=Interview with Dr Prem C Jain, Chairman, Indian Green Building Council|date=2018-04-03|website=Realty Plus Magazine|language=en-US|access-date=2019-03-16|archive-date=2019-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20190328164752/http://realtyplusmag.com/interview-with-dr-prem-c-jain-chairman-indian-green-building-council-2/|url-status=dead}}</ref> == ആദ്യകാല ജീവിതവും വിദ്യാഭ്യാസവും == പ്രേം ജെയിൻ 1952ൽ<ref name = Obit>{{Cite web|url=http://www.ishrae.in/newsdetails/OBITUARY-Dr-Prem-C-Jain-/2115|title=Obituary: Dr. Prem C. Jain 1936 - 2018|website=www.ishrae.in|access-date=2019-03-17|archive-date=2019-03-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20190330143337/http://www.ishrae.in/newsdetails/OBITUARY-Dr-Prem-C-Jain-/2115|url-status=dead}}</ref> ഐടി ബിഎച്ച്‌യുവിൽ നിന്ന് ബിഎസ്‌സി എംഇയും 1967ൽ [[മിനസോട്ട സർവകലാശാല]]യിൽ നിന്ന് പിഎച്ച്ഡിയും നേടി. 1970ൽ മിനസോട്ട സർവകലാശാലയിൽ നിന്ന് ബിരുദാനന്തര ബിരുദവും തുടർന്ന് അതേ സ്ഥാപനത്തിൽ നിന്ന് 1972ൽ പിഎച്ച്ഡിയും കരസ്ഥമാക്കാൻ അദ്ദേഹം തുടർന്നു പഠിച്ചു. ഇന്ത്യയിൽ തിരിച്ചെത്തിയ ശേഷം കാൺപൂർ ഐഐടിയിൽ വിസിറ്റിംഗ് പ്രൊഫസറായിരുന്നു. തന്റെ ഭരണകാലത്ത് എൻവയോൺമെന്റൽ എഞ്ചിനീയറിങ്ങിനായി അദ്ദേഹം ഒരു പ്രത്യേക ലബോറട്ടറി സ്ഥാപിച്ചു. സ്കൂൾ ഓഫ് പ്ലാനിംഗ് ആൻഡ് ആർക്കിടെക്ചർ ഡൽഹിയിലെ ഫാക്കൽറ്റിയിലും ജെയിൻ ഉണ്ടായിരുന്നു.<ref>{{Cite web|url=http://www.nzeb.in/alliance-1/allianceexpertindex/dr-prem-c-jain/|title=Dr Prem C Jain|website=NZEB|language=en-US|access-date=2019-03-16|archive-date=2019-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20190304074624/http://www.nzeb.in/alliance-1/allianceexpertindex/dr-prem-c-jain/|url-status=dead}}</ref><ref name = Obit/> == കരിയർ == അദ്ദേഹം കാരിയർ കോർപ്പറേഷൻ R&D യുഎസ്എയിലും തുടർന്ന് വാസ്തുവിദ്യാ സ്ഥാപനമായ സ്റ്റെയ്ൻ ദോഷി ഭല്ലയിലും പ്രവർത്തിച്ചു.<ref name=":3" /> ഈ സ്ഥാപനത്തിൽ ജോലി ചെയ്തിരുന്ന കാലത്ത്, IIC വിപുലീകരണം, ലോധി റോഡിലെ ഫോർഡ് ഫൗണ്ടേഷൻ & UNICEF (WWF) കെട്ടിടങ്ങൾ, ഓഖ്‌ലയിലെ സക്കീർ ഹുസൈൻ സ്മാരകം, ഫരീദാബാദിലെ എസ്‌കോർട്ട്‌സ് ഫാക്ടറി കെട്ടിടം, ന്യൂഡൽഹിയിലെ ത്രിവേണി കലാസംഗമം എന്നിവയുടെ വിപുലീകരണത്തിനായി ജെയിൻ പ്രവർത്തിച്ചു.<ref name=":4">{{Cite journal|title=Newsletter|url=http://worldschoolofdesign.in/data/WSPA%20-%20Newsletter%202016-17.pdf|journal=World School of Planning and Architecture|volume= 1, April 2017|pages=Page 2}}</ref> ഊർജ്ജ കാര്യക്ഷമമായ മെക്കാനിക്കൽ, ഇലക്ട്രിക്കൽ & പ്ലംബിംഗ് (MEP) ഡിസൈനുകൾ നൽകാനുള്ള കാഴ്ചപ്പാടോടെ സ്‌പെക്‌ട്രലിലെ തന്റെ ജോലിയ്‌ക്കിടെ 1980-ൽ ജെയിൻ സ്പെക്ട്രൽ സർവീസസ് കൺസൾട്ടന്റ്സ് പ്രൈവറ്റ് ലിമിറ്റഡ് (ഇപ്പോൾ ഒരു AECOM കമ്പനി) സ്ഥാപിച്ചു. , ഇനിപ്പറയുന്നവ ഉൾപ്പെടെ നിരവധി ശ്രദ്ധേയമായ പ്രോജക്റ്റുകൾ അദ്ദേഹം ചെയ്തു: * [[രാഷ്ട്രപതി ഭവൻ|രാഷ്ട്രപതി ഭവൻ]] ദർബാർ ഹാൾ * പ്രധാനമന്ത്രിയുടെ ഓഫീസ് * [[വിജ്ഞാൻ ഭവൻ|വിജ്ഞാൻ ഭവനും]] എയിംസും ന്യൂഡൽഹി (തീപിടുത്തത്തിന് ശേഷമുള്ള നവീകരണം * [[ലോട്ടസ് ടെമ്പിൾ|ബഹായി ക്ഷേത്രം]] (ലോട്ടസ് ടെമ്പിൾ) വിപുലീകരണം ന്യൂഡൽഹി * [[സിദ്ധിവിനായക് ക്ഷേത്രം, മുംബൈ|സിദ്ധി വിനായക് ക്ഷേത്രം മുംബൈ]] * MoEF ആസ്ഥാന മന്ദിരം * ഇന്ദിര പരിയാവരൻ ഭവൻ, ന്യൂഡൽഹി<ref>{{Cite web|url=https://ceai.org.in/directory/|title=Prem C Jain|website=ceai.org.in|language=en-US|access-date=2019-03-17|archive-date=2019-05-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20190510123146/https://ceai.org.in/directory/|url-status=dead}}</ref> == അവാർഡുകളും അംഗീകാരവും == * ഇന്ത്യയിൽ ആദ്യമായി പ്രാക്ടീസ് ചെയ്യുന്ന എഞ്ചിനീയർ, 1995-ൽ യു.എസ്.എ.യിലെ ആശ്രേയുടെ ഫെല്ലോ ആയി നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു<ref>{{Cite web|url=http://www.holcimfoundation.org/Experts/prem-c-jain|title=Prem C Jain |publisher=LafargeHolcim Foundation for Sustainable Construction|access-date=2019-03-17}}</ref> * 1997 മുതൽ മാർക്വിസ് 'ഹു ഈസ് ഹൂ ഇൻ ദ വേൾഡ്' എന്നതിൽ പട്ടികപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട് * 2000 മുതൽ മാർക്വിസ് 'ഹൂ ഈസ് ഹൂ ഇൻ സയൻസ് & എഞ്ചിനീയറിങ്ങിൽ' പട്ടികപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട് * ബാരോണിന്റെ 'ഹൂ ഈസ് ഹൂ' (യുഎസ്എ) യിൽ അവതരിപ്പിച്ചു * 2000-ൽ 'പുതിയ നൂറ്റാണ്ടിലെ ഏഷ്യ 500 നേതാക്കൾ' (യുഎസ്എ) * യൂണിവേഴ്‌സിറ്റി ഓഫ് മിനസോട്ടയുടെ ഡിസ്റ്റിംഗ്വിഷ്ഡ് ലീഡർഷിപ്പ് ഫോർ ഇന്റർനാഷണൽ അവാർഡ്<ref>{{Cite web|url=https://www.bca.gov.sg/events/sgbw/cn/people/dr-prem-c-jain.html|title=Dr. Prem C. Jain|website=www.bca.gov.sg|access-date=2019-03-17|archive-date=2019-03-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20190329172733/https://www.bca.gov.sg/events/sgbw/cn/people/dr-prem-c-jain.html|url-status=dead}}</ref> == പ്രേം ജെയിൻ മെമ്മോറിയൽ ട്രസ്റ്റ് == പ്രേം ജെയിൻ 2018 സെപ്റ്റംബർ 20-ന് 82-ആം വയസ്സിൽ ഡൽഹിയിൽ വച്ച് അന്തരിച്ചു.<ref name=":0" /> പ്രേം ജെയിനിന്റെ സ്മരണയ്ക്കായി ഒരു ഫൗണ്ടേഷൻ സ്ഥാപിക്കാനുള്ള കാഴ്ചപ്പാടോടെ, പ്രേം ജെയിൻ മെമ്മോറിയൽ ട്രസ്റ്റ് എന്ന പേരിൽ ഒരു ട്രസ്റ്റ് സ്ഥാപിച്ചു. സുസ്ഥിരതയുടെ മാതൃക നിലനിർത്തുന്നതിനുള്ള ഒരു ഉപകരണമായി വിദ്യാഭ്യാസം, അംഗീകാരം, പോഷണം എന്നിവ ഉപയോഗിക്കാനുള്ള ദൗത്യം ട്രസ്റ്റിനുണ്ട്. സുസ്ഥിരത ചാമ്പ്യൻമാർക്കും കമ്മ്യൂണിറ്റികൾക്കുമിടയിൽ ഇന്റർഫേസ് പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യം പൂർത്തീകരിച്ചുകൊണ്ട് ട്രസ്റ്റ് 2019 ജനുവരിയിൽ ഹരിത്-പ്രേം ഭാരത് മഹോത്സവ് എന്ന പേരിൽ ഒരു ആഴ്‌ച നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന ഉത്സവം സംഘടിപ്പിച്ചു. ഈ ഫെസ്റ്റിവൽ സുസ്ഥിരതയും ഹരിത കെട്ടിടങ്ങളും എന്ന ആശയം ഉയർത്തി.<ref>{{Cite web|url=http://indiacsr.in/prem-jain-memorial-address-at-harit-prem-bharat-mahotsav/|title=Prem Jain Memorial Address at Harit-Prem Bharat Mahotsav|last=Network|first=India CSR|date=2019-02-09|website=India CSR|language=en-US|access-date=2019-03-16}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://delhigreens.com/2019/02/08/prem-jain-memorial-trust-celebrates-harit-prem-bharat-utsav/|title=Prem Jain Memorial Trust Celebrates Harit-Prem Bharat Utsav|date=2019-02-08|website=Delhi Greens Blog|language=en-US|access-date=2019-03-16}}</ref> == അവലംബം== {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:2018-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1936-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ പരിസ്ഥിതിപ്രവർത്തകർ]] qc1654wnipy32r6gdl30nusg0a7wge0 3 584655 4671408 3835269 2026-09-28T13:06:36Z ~2026-52088-94 223498 4671408 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: ANU PRAVEEN MUSICIAN | ANU PRAVEEN MUSICIAN | {{BASEPAGENAME}} }} !''', മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌ സ്വാഗതം. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 01:06, 9 ജനുവരി 2023 (UTC) k0he4leww8ixx44b9q5vk8xxqkxlzij 0 587490 4671626 4118951 2026-09-29T10:11:21Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671626 wikitext text/x-wiki {{pu|Bangalore Medical College and Research Institute}} {{Infobox university|name=ബാംഗ്ലൂർ മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് റിസർച്ച് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്|image=Bangalore Medical College and Research Institute.jpg|caption=ബാംഗ്ലൂർ മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് റിസർച്ച് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് കെട്ടിടം|logo=Bangalore Medical College and Research Institute logo.png|established={{start date and age|1955}}|type=[[Public university|പബ്ലിക്]]|dean=ഡോ. സി. ആർ. ജയന്തി|undergrad=250 per annum|postgrad=135 per annum|doctoral=12 per annum|city=[[ബംഗാളുരു]]|state=[[കർണാടക]]|country=[[ഇന്ത്യ]]|campus=Urban, 200 acres|former_names=ബാംഗ്ലൂർ മെഡിക്കൽ കോളേജ്|website={{Official website|https://bmcribengaluru.karnataka.gov.in/}}|footnotes=<hr/> <div style="text-align:left;"> {{sup|a}} Paramedical courses.<br/> </div>|other_students=420 per annum{{sup|a}}|coor={{coord|12|57|33.78|N|77|34|29.07|E|region:IN|display=title}}|administrative_staff=|affiliations=[[Rajiv Gandhi University of Health Sciences]], Autonomous}} മുമ്പ് '''ബാംഗ്ലൂർ മെഡിക്കൽ കോളേജ്''' ('''ബിഎംസി''') എന്ന് അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന '''ബാംഗ്ലൂർ മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് റിസർച്ച് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്''' ('''ബിഎംസിആർഐ''') കർണാടക സർക്കാർ നടത്തുന്ന ഒരു മെഡിക്കൽ കോളേജാണ്. സിറ്റി മാർക്കറ്റിന് സമീപം [[കൃഷ്ണ രാജ വാഡിയാർ നാലാമൻ|കെആർ റോഡിലാണ്]] ഇത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഇത് [[ബെംഗളൂരു|ബാംഗ്ലൂരിലെ]] ഒരു സർക്കാർ മെഡിക്കൽ കോളേജും കർണാടകയിലെ 10 മെഡിക്കൽ കോളേജുകളിൽ ഒന്നുമാണ്. ബാംഗ്ലൂരിലെ ജയനഗർ [[രാജീവ് ഗാന്ധി യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് ഹെൽത്ത് സയൻസെസ്|രാജീവ് ഗാന്ധി യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് ഹെൽത്ത് സയൻസസിന്]] കീഴിലുള്ള ഒരു സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനമാണ് ബിഎംസിആർഐ. == ചരിത്രം == [[പ്രമാണം:Bangalore_Medical_College_and_Research_Institute.png|ലഘുചിത്രം| ബാംഗ്ലൂർ മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് റിസർച്ച് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്]] 1955-ൽ ഡോ. ശിവറാമും ഡോ. മേഖ്രിയും ചേർന്ന് അന്നത്തെ ഫോർട്ട് പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ ഗ്രൗണ്ടിൽ സ്ഥാപിച്ചതാണ് ഇത്. സിവിൽ എഞ്ചിനീയറും വാസ്തുശില്പിയുമായിരുന്ന ശ്രീ. വി. രാമമൂർത്തിയാണ് ഇത് നിർമ്മിച്ചത്, 6 മാസം കൊണ്ട് റെക്കോർഡ് സമയത്തിനുള്ളിൽ ഇത് നിർമ്മിച്ചു. ആദ്യം മൈസൂർ മെഡിക്കൽ എജ്യുക്കേഷൻ സൊസൈറ്റിയുടെ കീഴിലായിരുന്ന കോളേജ്, പിന്നീട് 1956 ൽ [[കർണാടക]] സർക്കാരിന് കൈമാറുകയും ബാംഗ്ലൂർ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയുമായി അഫിലിയേറ്റ് ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. [[രാജീവ് ഗാന്ധി യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് ഹെൽത്ത് സയൻസെസ്|രാജീവ് ഗാന്ധി യൂണിവേഴ്‌സിറ്റി ഓഫ് ഹെൽത്ത് സയൻസസിന്റെ]] രൂപീകരണത്തിനുശേഷം 1997 <ref>[https://web.archive.org/web/20060212142117/http://www.hindu.com/edu/2006/01/02/stories/2006010200500100.htm BMC goes into e-teaching mode]. Hindu.com (2006-01-02). Retrieved on 2012-01-12.</ref> ൽ ബിഎംസി പുതിയ സർവ്വകലാശാലയുമായി അഫിലിയേറ്റ് ചെയ്യപ്പെട്ടു. 2005-2006-ൽ അതിന്റെ സുവർണ്ണ ജൂബിലി ആഘോഷിച്ചു, വലിയ നവീകരണവും അത്യാധുനിക ഡിജിറ്റൽ ലൈബ്രറിയും ബസവരാജേന്ദ്ര ഓഡിറ്റോറിയവും ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു. 2006-ൽ കോളേജിന് കർണാടക സർക്കാർ ''സ്വയംഭരണ'' പദവി നൽകി. <ref>Sahana Charan [https://web.archive.org/web/20110914010624/http://www.hindu.com/2006/11/19/stories/2006111907350500.htm BMC, dental college get autonomy]. Hindu.com (2006-11-19). Retrieved on 2012-01-12.</ref> [[ഓൾ ഇന്ത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ് (എയിംസ്)|എയിംസിന്റെ]] മാതൃകയിൽ വലിയ നവീകരണമാണ് കോളേജിൽ ഇപ്പോൾ നടക്കുന്നത്. === ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിനെ എയിംസിന്റെ നിലവാരത്തിലേക്ക് ഉയർത്തൽ === കോളേജിനെ [[ഓൾ ഇന്ത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ് (എയിംസ്)|എയിംസിന്റെ]] നിലവാരത്തിലേക്ക് ഉയർത്തുന്നതിനുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങൾ 2007 മാർച്ചിൽ ആരംഭിച്ചു. 1.2 ബില്യൺ രൂപയ്ക്ക് താഴെ കേന്ദ്രാവിഷ്‌കൃത പദ്ധതി നവീകരണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ കോളേജിലും അനുബന്ധ ആശുപത്രികളിലും നടക്കുന്നു. <ref>Sahana Charan [https://web.archive.org/web/20070226002239/http://www.hindu.com/2007/02/12/stories/2007021220580300.htm Work soon to upgrade medical college]. Hindu.com (2007-02-12). Retrieved on 2012-01-12.</ref> == അനുബന്ധ ആശുപത്രികൾ == [[പ്രമാണം:Victoria_Hospital-_circa_March_2005.jpg|വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം| വിക്ടോറിയ ആശുപത്രിയുടെ പഴയ കെട്ടിടം]] സ്ഥാപനത്തോട് അനുബന്ധിച്ചുള്ള അധ്യാപന ആശുപത്രികൾ ഇനിപ്പറയുന്ന ആശുപത്രികളാണ്: {| class="wikitable" !പേര് ! സ്ഥാനം ! ടൈപ്പ് |- | വിക്ടോറിയ ആശുപത്രി | കെആർ റോഡ് | ജനറൽ ആശുപത്രി |- | വാണിവിലാസം സ്ത്രീകളുടെയും കുട്ടികളുടെയും ആശുപത്രി | കെആർ റോഡ് | സ്ത്രീകളുടെയും കുട്ടികളുടെയും ആശുപത്രി |- | മിന്റോ കണ്ണാശുപത്രി | ചാംരാജ്പേട്ട് | സ്പെഷ്യാലിറ്റി ഐ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് |- | എസ്ഡിഎസ് ക്ഷയരോഗ സാനിറ്റോറിയം | ഹൊസൂർ റോഡിന് സമീപം | ശ്വാസകോശ രോഗങ്ങളും തൊറാസിക് ശസ്ത്രക്രിയാ കേന്ദ്രവും |} 1900 ഡിസംബർ 8-ന് അന്നത്തെ വൈസ്രോയി ആയിരുന്ന കഴ്‌സൺ പ്രഭു ഉദ്ഘാടനം ചെയ്ത വിക്ടോറിയ ഹോസ്പിറ്റൽ, 140 കിടക്കകളുള്ള ഒരു ആരോഗ്യ കേന്ദ്രമായി ആരംഭിച്ചു, ഇപ്പോൾ ഒരേ സമയം 1000-ത്തിലധികം രോഗികളെ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഇന്ത്യയിലെ രണ്ടാമത്തെ വലിയ ആശുപത്രിയാണ് ഇത്. മെഡിസിൻ, സർജറി, ഓർത്തോപീഡിക്‌സ്, ഡെർമറ്റോളജി, സൈക്യാട്രി, റേഡിയോളജി, റേഡിയോ തെറാപ്പി, ഫിസിയോതെറാപ്പി, ഫോറൻസിക് മെഡിസിൻ എന്നിവയും സൂപ്പർ സ്പെഷ്യാലിറ്റികളിൽ പ്ലാസ്റ്റിക് സർജറി, സർജിക്കൽ, മെഡിക്കൽ ഗാസ്ട്രോ എന്ററോളജി, ന്യൂറോളജി, ന്യൂറോ സർജറി, കാർഡിയോളജി, യൂറോളജി എന്നീ വിഭാഗങ്ങളും ലഭ്യമാണ്. [[പ്രമാണം:Vanivilas_Women_and_childrens_hospital.jpg|ലഘുചിത്രം| വാണിവിലാസം സ്ത്രീകളുടെയും കുട്ടികളുടെയും ആശുപത്രിയുടെ പ്രധാന കെട്ടിടം]] ഏറ്റവും പഴയ ആശുപത്രികളിലൊന്നായ വാണിവിലാസം സ്ത്രീകളുടെയും കുട്ടികളുടെയും ആശുപത്രിയിൽ 536 കിടക്കകളും ശരാശരി 75-80 രോഗികളും പ്രതിദിനം 17-20 രോഗികളെ പ്രവേശിപ്പിക്കുകയും പ്രതിമാസം ശരാശരി 500 ശസ്ത്രക്രിയകൾ നടത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. ഒബ്‌സ്റ്റട്രിക്‌സ്, ഗൈനക്കോളജി, പീഡിയാട്രിക്‌സ്, പീഡിയാട്രിക് സർജറി വിഭാഗങ്ങൾ ഇവിടെ സജ്ജീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. നവജാത ശിശുക്കളുടെ തീവ്രപരിചരണ വിഭാഗമുണ്ട്. മാതാപിതാക്കളിൽ നിന്ന് കുട്ടികളിലേക്ക് എയ്ഡ്‌സ് പകരുന്നത് തടയുന്നതിനുള്ള മികവിന്റെ കേന്ദ്രമാണ് വാണിവിലാസം ആശുപത്രി. [[പ്രമാണം:Bangalore_LadyCurzonHospital.jpg|ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം| ബൗറിംഗ് &amp;amp; ലേഡി കഴ്സൺ ഹോസ്പിറ്റലുകൾ]] ബാംഗ്ലൂർ നഗരത്തിന്റെ ഹൃദയഭാഗത്ത് ശിവാജിനഗറിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു മൾട്ടി സ്പെഷ്യാലിറ്റി ആശുപത്രിയാണ് ബൗറിംഗ് &amp;amp; ലേഡി കഴ്സൺ ഹോസ്പിറ്റൽസ്. ആശുപത്രിക്ക് 100 വർഷത്തിലേറെ പഴക്കമുണ്ട് ഇതിന് 686 കിടക്കകളുണ്ട്, പ്രതിദിനം ശരാശരി 700-900 രോഗികൾ ഔട്ട്‌പേഷ്യന്റുകളായി ചികിത്സിക്കുന്നു, 70-80 രോഗികൾ അഡ്മിറ്റ് ചെയ്യപ്പെടുന്നു, പ്രതിമാസം 800 ശസ്ത്രക്രിയകൾക്ക് പുറമേ പ്രതിമാസം ശരാശരി 420-450 പ്രസവങ്ങളും നടക്കുന്നു. [[പ്രമാണം:Minto_Eye_Hospital.jpg|ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം| മിന്റോ കണ്ണാശുപത്രി]] കർണാടകയുടെയും മറ്റ് സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ അയൽ പ്രദേശങ്ങളുടെയും ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്ന ബിഎംസിആർഐയോട് ചേർന്നുള്ള 300 കിടക്കകളുള്ള ത്രിതീയ തല നേത്ര ആശുപത്രിയാണ് മിന്റോ ഐ ഹോസ്പിറ്റൽ. നേത്ര ബാങ്ക്, ഗ്ലോക്കോമ ക്ലിനിക്ക്, സ്ക്വിന്റ് ക്ലിനിക്ക്, വിട്രിയോ റെറ്റിന സെന്റർ എന്നിവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. കോളേജ് വളപ്പിൽ പ്രധാന മന്ത്രി സ്വാസ്ഥ്യ സുരക്ഷാ യോജന (പിഎംഎസ്എസ്വൈ) പ്രകാരം 72 കോടി രൂപ ചെലവിൽ 203 കിടക്കകളുള്ള സൂപ്പർ സ്പെഷ്യാലിറ്റി ടെർഷ്യറി കെയർ ഹോസ്പിറ്റൽ പിഎംഎസ്എസ്വൈ ഹോസ്പിറ്റൽ നിർമ്മിച്ചു. ന്യൂറോളജി, ന്യൂറോ സർജറി, പ്ലാസ്റ്റിക് സർജറി, കാർഡിയോളജി, പീഡിയാട്രിക് സർജറി, സർജിക്കൽ ഗ്യാസ്ട്രോഎൻട്രോളജി എന്നീ സൂപ്പർ സ്പെഷ്യാലിറ്റി വിഭാഗങ്ങളാണ് പുതിയ ആശുപത്രിയിലുള്ളത്. <ref>{{Cite web|url=http://www.thehindu.com/news/cities/bangalore/article3652686.ece|title=Super-speciality hospital in Victoria to start functioning from August 1|access-date=2015-07-24|date=2012-07-18|website=The Hindu|archive-url=https://web.archive.org/web/20120822015251/http://www.thehindu.com/news/cities/bangalore/article3652686.ece|archive-date=2012-08-22|url-status=dead}}</ref> ഇതിനുപുറമെ, നെലമംഗല [[താലൂക്ക്]] ആശുപത്രി, സിദ്ധയ്യ റോഡിലെ നഗര കുടുംബക്ഷേമ കേന്ദ്രം, പാവ്ഗഡ, സുണ്ടെക്കൊപ്പ, കെജി ഹള്ളി, ഹെസർഘട്ട എന്നിവിടങ്ങളിലെ പ്രാഥമികാരോഗ്യ കേന്ദ്രങ്ങൾ തുടങ്ങിയ സാമൂഹികാരോഗ്യ കേന്ദ്രങ്ങളും ഇതിന്റെ കീഴിൽ ഉള്ള സ്ഥാപനങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. റൂറൽ ഔട്ട്‌റീച്ചിന്റെ ഭാഗമായി എല്ലാ മാസവും ഈ റൂറൽ സെന്ററുകളിലേക്ക് കോളേജ് സ്പെഷ്യലിസ്റ്റ് ഡോക്ടർമാരെ അയയ്ക്കുന്നു. ബാംഗ്ലൂർ മെഡിക്കൽ കോളേജിനോട് ചേർന്നുള്ള ടീച്ചിംഗ് ഹോസ്പിറ്റലുകളിൽ മൂവായിരത്തിലധികം കിടക്കകളുണ്ട്. ബിരുദ കോഴ്‌സുകൾ കൂടാതെ, മിക്ക സ്‌പെഷ്യാലിറ്റികളിലും ബിരുദാനന്തര കോഴ്‌സുകൾ ലഭ്യമാണ്. മഹാബോധി ബേൺസ് സെന്റർ അത്യാധുനിക ബേൺസ് ഡിപ്പാർട്ട്‌മെന്റാണ്, അത് കർണ്ണാടകയിലെ മുഴുവൻ പ്രദേശങ്ങളെയും പരിപാലിക്കുന്നു. <ref>{{Cite web|url=http://www.dnaindia.com/locality/news-tags/mahabodhi-burns-centre|title=Mahabodhi Burns Centre {{!}} DNA|access-date=2017-07-26|website=dna|language=en-US}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=October 2019}}</ref> ഏകദേശം 3500 കിടക്കകളുള്ള ഈ ആശുപത്രികൾ ബാംഗ്ലൂർ നഗരത്തിലെയും പരിസര പ്രദേശങ്ങളിലെയും ജനസംഖ്യയുടെ പകുതിയോളം പേർക്ക് സേവനം നൽകുന്നു. <ref>{{Cite web|url=http://bmcri.org/about_bmc.html|title=Bangalore Medical College and Research Institute, Bangalore-560 002|access-date=2015-07-24|publisher=Bmcri.org|archive-date=2015-08-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20150808114454/http://www.bmcri.org/about_bmc.html|url-status=dead}}</ref> == കാമ്പസ് == [[File:Basavarajendra_Auditorium.jpg|ലഘുചിത്രം| ബസവരാജേന്ദ്ര ഓഡിറ്റോറിയം]] മൊത്തം 200 ഏക്കറിൽ പരന്നുകിടക്കുന്ന കാമ്പസിൽ അക്കാദമിക് ബ്ലോക്ക്, ആശുപത്രികൾ, ലൈബ്രറി, ഹോസ്റ്റലുകൾ, സ്റ്റുഡന്റ് ലോഞ്ച്, ഫുഡ് കോർട്ട്, ജിംനേഷ്യം, ബാസ്‌ക്കറ്റ്‌ബോൾ കോർട്ട്, വോളിബോൾ കോർട്ട് തുടങ്ങിയവ ഉൾപ്പെടുന്നു. റയാൻ സർക്കിളിനടുത്തുള്ള ഭീമാ ഹോസ്റ്റൽ, കാമ്പസിനുള്ളിലെ തുംഗഭദ്ര ഹോസ്റ്റൽ, പാലസ് റോഡിന് സമീപം പ്രത്യേക സ്ഥാനം വഹിക്കുന്ന മറ്റൊന്ന് എന്നിവയാണ് ആൺകുട്ടികളുടെ ഹോസ്റ്റലുകൾ. തുംഗഭദ്ര ഹോസ്റ്റലിനോട് ചേർന്ന് കാമ്പസിനുള്ളിലാണ് കാവേരി ലേഡീസ് ഹോസ്റ്റൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ചാമരാജ്പേട്ടിലാണ് ബിരുദാനന്തര ബിരുദ ഹോസ്റ്റൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ബിഎംസി അലുമ്‌നി അസോസിയേഷൻ ഒരു ഡിജിറ്റൽ ലൈബ്രറിയും സുസജ്ജമായ സെമിനാർ ഹാളും നിർമ്മിച്ചു. ഈ ഡിജിറ്റൽ ലൈബ്രറിയിൽ 80 നോഡുകൾ ഉണ്ട്, അവയ്ക്ക് ഏറ്റവും പുതിയ മെഡിക്കൽ ജേണലുകളിലേക്ക് പ്രവേശനമുണ്ട്, കൂടാതെ ബാംഗ്ലൂർ മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് റിസർച്ച് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിലെ വിദ്യാർത്ഥികളും ഫാക്കൽറ്റികളും ഗവേഷണ ആവശ്യങ്ങൾക്കും ഏറ്റവും പുതിയ മെഡിക്കൽ അറിവ് നേടുന്നതിനും ഉപയോഗിക്കുന്നു. 280 ഇരിപ്പിടങ്ങളുള്ള ഒരു സെമിനാർ ഹാൾ, [[ടെലിമെഡിസിൻ|ടെലി മെഡിസിനിനായുള്ള]] അത്യാധുനിക ഉപകരണങ്ങൾ ലഭ്യമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. സുവർണ ജൂബിലി ആഘോഷങ്ങളുടെ തലേന്ന് [[ഇന്ത്യൻ സ്പേസ് റിസർച്ച് ഓർഗനൈസേഷൻ|ഇന്ത്യൻ സ്പേസ് റിസർച്ച് ഓർഗനൈസേഷന്റെ]] സഹകരണത്തോടെ ആരംഭിച്ച ടെലി-മെഡിസിൻ യൂണിറ്റ് കർണാടക സംസ്ഥാനത്ത് ഈ സൗകര്യം ലഭ്യമാക്കുന്ന ആദ്യത്തെ സർക്കാർ മെഡിക്കൽ കോളേജായി ബിഎംസിആർഐയെ മാറ്റുന്നു. <ref>{{Cite web|url=http://www.bmcalumni.com/bmc/alumni1.php|title=Welcome To BMC Alumni|access-date=2015-07-24|publisher=Bmcalumni.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20190612050802/http://www.bmcalumni.com/bmc/alumni1.php|archive-date=2019-06-12}}</ref> ബിഎംസിആർഐ കാമ്പസിലെ ക്ലിനിക്കൽ സ്കിൽസ് സെന്റർ 2011 നവംബർ 17ന് കർണാടകയിലെ മെഡിക്കൽ വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രി ശ്രീരാമദാസ് എസ്എ ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു. പൂർവ വിദ്യാർഥികൾ, ഇൻഫോസിസ് ഫൗണ്ടേഷൻ, ജിഎംആർ വരലക്ഷ്മി ഫൗണ്ടേഷൻ എന്നിവയുടെ സംഭാവനകൾ ഉപയോഗിച്ചാണ് 95 ലക്ഷം രൂപ ചെലവിൽ കേന്ദ്രം സ്ഥാപിച്ചത്. ലാപ്രോസ്കോപ്പിക് സർജറി, ന്യൂറോ സർജറി, പ്ലാസ്റ്റിക് സർജറി, ഇഎൻടി സർജറി, ഒഫ്താൽമോളജി തുടങ്ങിയ വിവിധ സൂപ്പർ സ്പെഷ്യാലിറ്റികളിൽ ബാധകമായ മൈക്രോ സർജറി ടെക്നിക്കുകളിൽ ഈ സെന്റർ പ്രായോഗിക പരിശീലനം നൽകുന്നു. ബിഎംസിആർഐ, മറ്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജുകളിൽ നിന്നുള്ള ടീച്ചിംഗ് ഫാക്കൽറ്റികൾ, സ്വകാര്യ പ്രാക്ടീസ് ചെയ്യുന്ന ശസ്ത്രക്രിയാ വിദഗ്ധർ എന്നിവരും കേന്ദ്രത്തിലെ ഉപദേശകരിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ഇതോടെ ഈ സൗകര്യവും പരിശീലനവും നൽകുന്ന ഈ രാജ്യത്തെ ചുരുക്കം ചില കേന്ദ്രങ്ങളിൽ ഒന്നായി ബിഎംസിആർഐ മാറി. <ref>{{Cite web|url=http://www.bmcalumni.com/skillcentre/index.php|title=Welcome to Clinical Skill Centre|access-date=2015-07-24|publisher=Bmcalumni.com}}</ref> ഇൻഫോസിസ് ഫൗണ്ടേഷൻ വിക്ടോറിയ ഹോസ്പിറ്റൽ കാമ്പസിൽ പാത്തോളജി, മൈക്രോബയോളജി, ബയോകെമിസ്ട്രി ലാബുകൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്ന സുസജ്ജമായ 24 മണിക്കൂർ സെൻട്രൽ ലബോറട്ടറി നിർമ്മിച്ചു. പാവപ്പെട്ടവർക്കും ദരിദ്രരായ രോഗികൾക്കും സബ്‌സിഡി നിരക്കിൽ ഏറ്റവും പുതിയ ഡയഗ്‌നോസ്റ്റിക് ടെസ്റ്റുകൾ ഇത് നൽകുന്നു. <ref>{{Cite web|url=http://www.bmcri.org/|title=Bangalore Medical College and Research Institute, Bangalore-560 002|access-date=2015-07-24|date=2015-07-12|publisher=Bmcri.org|archive-date=2015-07-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20150724210433/http://www.bmcri.org/|url-status=dead}}</ref> സെന്റിനറി കെട്ടിടത്തിൽ പുതിയ വാർഡുകൾ, ന്യൂക്ലിയർ മെഡിസിൻ ഡിപ്പാർട്ട്‌മെന്റ് ഗാമാ ക്യാമറ, ആധുനിക ഓപ്പറേഷൻ തിയേറ്ററുകൾ എന്നിവയുണ്ട്. വിശ്രാന്തി ധാമ, കാമ്പസിലെ ഒരു ധർമ്മശാല, രോഗികളുടെ പരിചാരകർക്ക് ഉയർന്ന സബ്‌സിഡിയുള്ള താമസസൗകര്യം നൽകുന്നു. == വിദ്യാർത്ഥി ജീവിതം == [[File:Cobalt_Skies_2012.jpg|ലഘുചിത്രം| കോബാൾട്ട് സ്കൈസ് 2012]] ബിഎംസിആർഐ വർഷം തോറും ഒക്ടോബറിൽ ''കോബാൾട്ട് സ്കൈസ്'' എന്ന പേരിൽ ഒരു ഇന്റർ-കോളീജിയറ്റ് ഫെസ്റ്റ് നടത്തുന്നു. 3 ദിവസങ്ങളിലായി നടത്തുന്ന ഇത് കർണാടകയിലെ ഏറ്റവും വലിയ കോളേജ് ഫെസ്റ്റിവലുകളിൽ ഒന്നാണ്. സംഗീതവും നാടകവും മുതൽ സാഹിത്യ ഗെയിമുകളും ക്വിസിംഗും വരെയുള്ള മേഖലകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഫെസ്റ്റിവൽ ഇന്ത്യയിലെ മികച്ച പ്രതിഭകളെ അതിന്റെ മത്സരങ്ങളിലേക്ക് ആകർഷിക്കുന്നു. യുവാക്കൾക്കിടയിൽ സാമൂഹിക പ്രതിബദ്ധത വളർത്തുന്നതിനായി നിരവധി പരിപാടികൾ നടക്കുന്നുണ്ട്. ഗ്രൂപ്പുകളുടെ പ്രൊഫഷണൽ ഷോകളും വർക്ക് ഷോപ്പുകളും അധിക ആകർഷണമാണ്. ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ മെഡിക്കൽ ഫെസ്റ്റുകളിലൊന്നായ ''പനേസിയ'' എന്ന മെഡിക്കൽ ഫെസ്റ്റും കോബാൾട്ട് സ്കൈസ് അവതരിപ്പിക്കുന്നു. വിവിധ മെഡിക്കൽ പരിപാടികളിൽ ഇന്ത്യയിലെമ്പാടുമുള്ള മെഡിക്കൽ വിദ്യാർത്ഥികളുടെ പങ്കാളിത്തം ഇത് കൊണ്ടുവരുന്നു. വിദ്യാർത്ഥികൾക്കിടയിൽ ഗവേഷണത്തിലും ക്ലിനിക്കൽ മെഡിസിനിലുമുള്ള താൽപ്പര്യവും നവീകരണവും പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനും വിദ്യാർത്ഥികൾക്കും അധ്യാപകർക്കും ഇടപഴകാനുള്ള വേദിയൊരുക്കുന്നതിനും ഇത് ലക്ഷ്യമിടുന്നു. <ref>{{Cite web|url=http://bmcri.org/campus_life.html|title=Bangalore Medical College and Research Institute, Bangalore-560 002|access-date=2017-07-25|website=bmcri.org|archive-date=2017-07-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20170715030515/http://www.bmcri.org/campus_life.html|url-status=dead}}</ref> ഏപ്രിലിൽ ബെംഗളൂരുവിലെ കണ്ഠീരവ സ്റ്റേഡിയത്തിൽ നടക്കുന്ന വാർഷിക ഇൻട്രാ കൊളീജിയറ്റ് കായികമേളയാണ് ''സമര'' .  ''ക്രിസാലിസ്'' എന്ന പേരിൽ ഒരു വാർഷിക ഇൻട്രാ കോളേജ് ഫെസ്റ്റ് ഏപ്രിൽ മാസത്തിൽ നടക്കുന്നു. ഇത് വിവിധ സാംസ്കാരിക, സാഹിത്യ, കായിക പരിപാടികൾ അവതരിപ്പിക്കുകയും ബിഎംസിആർഐയുടെ വിവിധ ബാച്ചുകൾ തമ്മിലുള്ള ആരോഗ്യകരമായ മത്സരത്തിലൂടെ പുതിയ പ്രതിഭകളെ മുന്നിലേക്ക് കൊണ്ടുവരാൻ സഹായിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ബിഎംസിആർഐ ഒരു വാർഷിക മാഗസിൻ ''അംബ്രോസിയ'' പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നു, അതിൽ കോളേജിലെ വിദ്യാർത്ഥികളിൽ നിന്നും ഫാക്കൽറ്റിയിൽ നിന്നുമുള്ള സാഹിത്യവും പ്രൊഫഷണൽ സംഭാവനകളും ഉൾപ്പെടുന്നു. ചെസ്സ് സൊസൈറ്റി, ക്വിസ് സൊസൈറ്റി, ഡിബേറ്റ് സൊസൈറ്റി, ഡാൻസ് ഗ്രൂപ്പുകൾ, മ്യൂസിക് സൊസൈറ്റി എന്നിങ്ങനെ വിവിധ സാഹിത്യ-വിദ്യാഭ്യാസ ക്ലബ്ബുകളും കോളേജിലുണ്ട്. ദി ഡേർട്ടി ആപ്രോൺസ്, രുദ്ര, ഓപ്പറേഷൻ തിയേറ്റർ, ഡെത്ത് ഓൺ ഡയഗ്നോസിസ് എന്നിവ മുൻകാല കോളേജ് ബാൻഡുകളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ''ലിബർ'' എന്ന പേരിൽ പ്രതിമാസ എഡിറ്റോറിയൽ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്ന ഒരു അനൗപചാരിക സാഹിത്യ ക്ലബ്ബും കോളേജിലുണ്ട്. <ref>{{Cite web|url=https://bmcrilitclub.wordpress.com|title=Liber, BMCRI Literature Club}}</ref> ''ആർട്ടിസാൻ ലോഞ്ച് എന്ന'' പേരിൽ ഒരു ആർട്ട് ആൻഡ് ഫോട്ടോഗ്രാഫി ക്ലബ്ബും കോളേജിലുണ്ട്. <ref>{{Cite web|url=https://theartisanlounge.org/|title=The Artisan Lounge BMCRI|access-date=2023-01-20|archive-date=2023-01-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20230120045502/https://www.theartisanlounge.org/|url-status=dead}}</ref> == റാങ്കിങ് == {{Infobox India university ranking|IT_M_2020=14}} ''[[ഇന്ത്യാ ടുഡെ|ഇന്ത്യാ ടുഡേയുടെ]]'' റാങ്കിങ്ങിൽ 2020-ൽ ഇന്ത്യയിലെ മെഡിക്കൽ കോളേജുകളിൽ ബിഎംസിആർഐ 14-ാം സ്ഥാനത്താണ്. == പ്രവേശനം == === ബിരുദ കോഴ്സുകൾ === ==== എം.ബി.ബി.എസ് ==== അഫിലിയേറ്റഡ് ആശുപത്രികളിൽ ഒരു വർഷത്തെ നിർബന്ധിത റൊട്ടേറ്റിംഗ് ഇന്റേൺഷിപ്പിനൊപ്പം നാലര വർഷത്തെ എംബിബിഎസ് കോഴ്‌സ് കോളേജ് വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു. 250 സീറ്റുകളിലേക്കാണ് [[നാഷണൽ എലിജിബിലിറ്റി കം എൻട്രൻസ് ടെസ്റ്റ് (നീറ്റ്)|നീറ്റ്-യുജി]] വഴിയുള്ള പ്രവേശനം. 15% സീറ്റുകൾ അഖിലേന്ത്യാ ക്വാട്ടയിലും 85% സംസ്ഥാന ക്വാട്ടയിലും സംവരണം ചെയ്തിരിക്കുന്നു. SC, ST, OBC വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് ക്വാട്ടയുണ്ട്. പ്രവേശനം അങ്ങേയറ്റം മത്സരാത്മകമാണ്. ==== നഴ്സിംഗ് ==== വിക്ടോറിയ ഹോസ്പിറ്റലിന്റെ (ബാംഗ്ലൂർ മെഡിക്കൽ കോളേജ്) കാമ്പസിനുള്ളിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ബിഎംസിആർഐയുടെ കീഴിൽ വരുന്ന [[Government College Of Nursing|ഗവൺമെന്റ് കോളേജ് ഓഫ് നഴ്സിംഗ്]] 1971 ൽ സ്ഥാപിതമായി. കോളേജ് ഇനിപ്പറയുന്ന കോഴ്സുകൾ വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു. * '''ബിഎസ്‌സി ഇൻ നഴ്സിംഗ്''' നാല് വർഷത്തെ ബിരുദ പ്രോഗ്രാമാണ്. നഴ്‌സിംഗിൽ ബിഎസ്‌സിക്ക് 50 സീറ്റുകളാണുള്ളത്, നേരത്തേ കെസിഇടി (കെഇഎ) വഴിയാണ് പ്രവേശനം. 2021 മുതൽ പ്രവേശനം [[NEET-UG]] വഴിയായിരിക്കും. <ref>{{Cite web|url=https://www.timesnownews.com/education/article/neet-2021-notification-released-for-admissions-to-b-sc-nursing-course-through-neet-ug/795875|title=NEET 2021: Notification released for admissions to B.Sc. Nursing course through NEET UG}}</ref> യോഗ്യത: PUC/ക്ലാസ് 12 (ഫിസിക്സ്, കെമിസ്ട്രി, ബയോളജി). * '''എംഎസ്സി ഇൻ നഴ്സിംഗ്''' 2 വർഷത്തെ ബിരുദാനന്തര പ്രോഗ്രാമാണ്. നഴ്‌സിംഗിൽ എംഎസ്‌സിക്ക് 18 സീറ്റുകളാണുള്ളത്. മെഡിക്കൽ-സർജിക്കൽ നഴ്‌സിംഗ്, മാനസികാരോഗ്യ നഴ്‌സിംഗ്, മിഡ് വൈഫറി & ഒബ്‌സ്റ്റട്രിക് നഴ്‌സിംഗ്, കമ്മ്യൂണിറ്റി ഹെൽത്ത് നഴ്‌സിംഗ് എന്നിങ്ങനെ ഓരോ സ്പെഷ്യാലിറ്റിയിലും നാല് സീറ്റുകൾ. PGET (KEA) വഴിയാണ് പ്രവേശനം. ഓരോ സ്പെഷ്യാലിറ്റിയിലും സേവനത്തിലുള്ള ഉദ്യോഗാർത്ഥികൾക്കായി 2 സീറ്റുകൾ സംവരണം ചെയ്യും. * '''പോസ്റ്റ് ബേസിക് ബിഎസ്‌സി ഇൻ നഴ്സിങ്''' 2 വർഷത്തെ കോഴ്‌സ് ആണ്. PBscN-ന് 40 സീറ്റുകളാണുള്ളത്, അതിലേക്ക് KEA വഴിയാണ് പ്രവേശനം. ==== പാരാമെഡിക്കൽ കോഴ്സുകൾ ==== 420 സീറ്റുകളാണുള്ളത്. യോഗ്യത: എസ്എസ്എൽസി/പത്താം ക്ലാസ്/പിയുസി/ക്ലാസ് 12 അല്ലെങ്കിൽ തത്തുല്യ വിജയം * മെഡിക്കൽ ലബോറട്ടറി ടെക്നോളജി * മെഡിക്കൽ എക്സ്-റേ ടെക്നോളജി * മെഡിക്കൽ റേഡിയോ തെറാപ്പി ടെക്നോളജി * ഹെൽത്ത് ഇൻസ്പെക്ടർ * ഡയാലിസിസ് ടെക്നോളജി * ഓപ്പറേഷൻ തിയേറ്റർ ടെക്നോളജി * ഒഫ്താൽമിക് ടെക്നോളജി * മെഡിക്കൽ റെക്കോർഡ് ടെക്നോളജി === ബിരുദാനന്തര ബിരുദ കോഴ്സുകൾ === ബിരുദാനന്തര കോഴ്‌സുകൾക്കായി 135 സീറ്റുകൾ കോളേജ് വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു, സീറ്റുകൾ NEET-PG വഴിയാണ് നികത്തുന്നത്. ==== എം.ഡി ==== * അനസ്തേഷ്യോളജി * ബയോകെമിസ്ട്രി * ഡെർമറ്റോളജി * ഫോറൻസിക് മെഡിസിൻ * ജനറൽ മെഡിസിൻ * മൈക്രോബയോളജി * ഗൈനക്കോളജി * പീഡിയാട്രിക്സ് * പതോളജി * ഫാർമക്കോളജി * ഫിസിയോളജി * പ്രിവന്റീവ് ആൻഡ് സോഷ്യൽ മെഡിസിൻ * സൈക്യാട്രി * റേഡിയോ ഡയഗ്നോസിസ് * റേഡിയോ തെറാപ്പി ==== എം. എസ് ==== * അനാട്ടമി * ഒട്ടോറിനോലറിംഗോളജി * ജനറൽ സർജറി * ഒഫ്താൽമോളജി * ഓർത്തോപീഡിക്സ് === സൂപ്പർ സ്പെഷ്യാലിറ്റി കോഴ്സുകൾ === ബിഎംസിആർഐയിൽ സൂപ്പർ സ്പെഷ്യാലിറ്റി കോഴ്സുകൾക്ക് 12 സീറ്റുകളാണുള്ളത്. പിഎംഎസ്എസ്വൈ സൂപ്പർ സ്പെഷ്യാലിറ്റി ബ്ലോക്ക് തുറന്നതിന് ശേഷം എണ്ണം വർധിപ്പിക്കാനാണ് ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. ==== എം. സി.എച്ച്. ==== * പ്ലാസ്റ്റിക് സർജറി * യൂറോളജി * ശിശുരോഗ ശസ്ത്രക്രിയ * സർജിക്കൽ ഗ്യാസ്ട്രോഎൻട്രോളജി * ന്യൂറോ ശസ്ത്രക്രിയ ==== ഡിഎം ==== * ന്യൂറോളജി * കാർഡിയോളജി ==== ഡിപ്ലോമ ==== ബിഎംസിആർഐ ഡിപ്ലോമ കോഴ്സുകൾക്ക് 71 സീറ്റുകൾ വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു. * ന്യൂറോളജി * കോസ്മെറ്റിക് ശസ്ത്രക്രിയ * റേഡിയോ തെറാപ്പി ==== പോസ്റ്റ് ഡോക്ടറൽ ഫെലോഷിപ്പ് കോഴ്സുകൾ ==== എല്ലാ വർഷവും ഫെലോഷിപ്പ് കോഴ്സുകൾക്കായി ബിഎംസിആർഐക്ക് 12 സീറ്റുകളാണുള്ളത്. * ഗ്യാസ്ട്രോഎൻട്രോളജി * വിട്രിയോ റെറ്റിന ശസ്ത്രക്രിയ == ശ്രദ്ധേയരായ പൂർവ്വ വിദ്യാർത്ഥികൾ == ശ്രദ്ധേയരായ പൂർവ്വ വിദ്യാർത്ഥികളിൽ ഇവർ ഉൾപ്പെടുന്നു: * പൂർവ്വ വിദ്യാർത്ഥിയും ഫാർമക്കോളജിയിലെ മുൻ ഫാക്കൽറ്റിയുമായ വൈ ജി പരമേശ്വരയാണ് ഇന്ത്യയിൽ മെഡിസിൻ ഡോക്ടറായി യോഗ്യത നേടിയ ആദ്യത്തെ അന്ധൻ <ref>{{Cite web|url=http://www.thehindu.com/2005/06/22/stories/2005062213030500.htm|title=Karnataka News : He never lost sight of his goal|access-date=2017-07-25|date=2005-06-22|website=[[The Hindu]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20070930190026/http://www.thehindu.com/2005/06/22/stories/2005062213030500.htm|archive-date=2007-09-30}}</ref> * രമ്യ മോഹൻ, നാഷണൽ ഹെൽത്ത് സർവീസിലെ ക്ലിനിക്കൽ സൈക്യാട്രിസ്റ്റ് <ref>{{Cite web|url=http://www.deccanherald.com/content/570687/a-soothing-therapy-distressed-emotions.html|title=A soothing therapy for distressed emotions|date=16 September 2016}}</ref> * [[സന്തോഷ് ഗജാനൻ ഹൊനവർ|സന്തോഷ് ജി. ഹൊനാവർ]], നേത്ര ഓങ്കോളജിസ്റ്റ്, [[ശാന്തി സ്വരൂപ് ഭട്നാഗർ പുരസ്കാരം|ശാന്തി സ്വരൂപ് ഭട്‌നാഗർ]] പുരസ്‌കാര ജേതാവ് <ref>{{Cite web|url=http://ssbprize.gov.in/Content/AwardeeList.aspx|title=View Bhatnagar Awardees|access-date=2017-07-25|website=ssbprize.gov.in}}</ref> * [[ഹനുമപ്പ സുദർശൻ]], ഇന്ത്യൻ സാമൂഹിക പ്രവർത്തകനും ആദിവാസി അവകാശ പ്രവർത്തകനും [[സദ്ജീവന പുരസ്കാരം|റൈറ്റ് ലൈവ്ലിഹുഡ് അവാർഡും]] [[പത്മശ്രീ|പത്മശ്രീ പുരസ്കാര]] ജേതാവുമാണ് <ref>{{Cite web|url=http://www.rightlivelihoodaward.org/laureates/hannumappa-r-sudarshan-vgkk/|title=Hannumappa R. Sudarshan / VGKKThe Right Livelihood Award|access-date=2017-07-27|website=www.rightlivelihoodaward.org|language=en-US}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * ടി കെ ശ്രീപാദ റാവു, പ്രശസ്ത നെഫ്രോളജിസ്റ്റ്. ഇൻട്രാവണസ് ഹെറോയിൻ ആസക്തിയും എച്ച്ഐവി അണുബാധയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നെഫ്രോപതികൾ കണ്ടെത്തി <ref>{{Cite web|url=http://archive.deccanherald.com/Deccanherald/Feb212006/spectrum1051522006220.asp|title=From a small town to Downtown - Deccan Herald - Internet Edition|access-date=2017-07-27|website=archive.deccanherald.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20150219224706/http://archive.deccanherald.com/Deccanherald/Feb212006/spectrum1051522006220.asp|archive-date=19 February 2015}}</ref> * ഡിങ്കർ ബെല്ലെ റായ്, സർജൻ, അമേരിക്കൻ കോളേജ് ഓഫ് സർജൻസ് ഫെല്ലോ * എ എൻ പ്രഭുദേവ, ബാംഗ്ലൂർ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയുടെ മുൻ വൈസ് ചാൻസലർ <ref>{{Cite web|url=http://bangaloreuniversity.ac.in/wp-content/uploads/2014/07/UGC-HRDC-List-of-eminent-Resource-Persons.pdf|title=List of eminent resource persons in Bangalore University|website=Bangalore University official website|access-date=2023-01-20|archive-date=2018-11-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20181123161236/http://bangaloreuniversity.ac.in/wp-content/uploads/2014/07/UGC-HRDC-List-of-eminent-Resource-Persons.pdf|url-status=dead}}</ref> * [[വരുണൻ|വരുണ]] മണ്ഡലത്തിലെ യതീന്ദ്ര സിദ്ധരാമയ്യ എംഎൽഎ. അദ്ദേഹം ഒരു പാത്തോളജിസ്റ്റാണ്. * ഗുൽബർഗയിൽ നിന്നുള്ള പാർലമെന്റ് അംഗമാണ് ഉമേഷ് ജാദവ്. * [[എം.കെ. മുനീർ|എം കെ മുനീർ]], [[കേരള സർക്കാർ|കേരള സർക്കാരിന്റെ]] മുൻ സാമൂഹ്യക്ഷേമ പഞ്ചായത്ത് കാര്യ മന്ത്രി == ഇതും കാണുക == * വിക്ടോറിയ ആശുപത്രി * വാണിവിലാസം സ്ത്രീകളുടെയും കുട്ടികളുടെയും ആശുപത്രി * ബൗറിംഗ് &amp;amp; ലേഡി കഴ്സൺ ഹോസ്പിറ്റലുകൾ * മിന്റോ കണ്ണാശുപത്രി * ഇന്ത്യയിലെ മെഡിക്കൽ കോളേജുകളുടെ പട്ടിക * ബാംഗ്ലൂരിലെ വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ പട്ടിക == അവലംബം == {{reflist}} == പുറം കണ്ണികൾ == * {{ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്|https://bmcribengaluru.karnataka.gov.in/}} {{Bangalore Medical College and Research Institute}}{{Authority Control}} [[വർഗ്ഗം:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[വർഗ്ഗം:Coordinates on Wikidata]] [[വർഗ്ഗം:കർണാടകയിലെ മെഡിക്കൽ കോളേജുകൾ]] 0e5n4xa89eczmbqwcfugsr4rf3z3f2h 0 592927 4671499 3974201 2026-09-28T18:26:45Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671499 wikitext text/x-wiki {{copy edit|for=യാന്ത്രികവിവർത്തനത്തിന്റെ പ്രശ്നങ്ങൾ|date=2023 സെപ്റ്റംബർ}} {{prettyurl/wikidata}}ഇന്ത്യയുടെ വടക്കുകിഴക്കൻ പ്രദേശവും മ്യാൻമറിന്റെ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ പ്രദേശവും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന നാഗന്മാരുടെ പ്രാദേശിക കഥകൾ, ആഘോഷങ്ങൾ, ആചാരങ്ങൾ എന്നിവയുടെ ഒരു സമാഹാരമാണ് '''നാഗ നാടോടിക്കഥകൾ''' വിവരിക്കുന്നത്. അംഗാമി, ആവോ, ലോത, സുമി തുടങ്ങി നിരവധി സംസ്‌കാരങ്ങളാൽ നിർമ്മിച്ചതാണ് നാഗങ്ങൾ. ഓരോ ഗ്രൂപ്പിനും അതിന്റേതായ തനതായ നാടോടി പാരമ്പര്യമുണ്ട്.<ref>{{cite web|url=https://www.hindustantimes.com/ht-school/nagaland-land-of-festivals-and-folklore/story-9Tq3oJcYqRnGvGF3ujpkjL_amp.html|title=Nagaland: Land of festivals and folklore|date=31 October 2019|website=[[Hindustan Times]]|access-date=27 November 2022}}</ref> == നാടോടി കഥകൾ == === ജിനയും എറ്റിബെനും === ജിനയും എറ്റിബെനും മോപുങ്‌ചുകെറ്റിൽ നിന്നുള്ള രണ്ട് പ്രണയിനികളെ കുറിച്ചുള്ള ഒരു ആവോ നാഗ നാടോടിക്കഥയാണ്. അവർ അവരുടെ സാമൂഹിക നിലയിലെ വ്യത്യാസങ്ങൾ കാരണം ദാരുണമായി വേർപിരിഞ്ഞു.<ref>{{Cite web|url=https://india360.theindianadventure.com/2020/05/15/history-revisited-the-romance-of-etiben-and-jina-a-folk-tale-of-ao-tribes/|title=History revisited: The romance of Etiben and Jina, a folk tale of Ao tribes|date=15 May 2020|website=india360.theindianadventure.com|access-date=27 November 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20200804104503/https://india360.theindianadventure.com/2020/05/15/history-revisited-the-romance-of-etiben-and-jina-a-folk-tale-of-ao-tribes/|archive-date=2020-08-04|url-status=dead}}</ref> == സോപ്ഫുനുവോ == റുസോമയിലെ സ്വന്തം ഗ്രാമത്തിലേക്കുള്ള യാത്രാമധ്യേ ദാരുണമായി തകർന്ന ഒരു സ്ത്രീയെയും അവളുടെ കുഞ്ഞിനെയും കുറിച്ചുള്ള ഒരു അംഗാമി നാഗ നാടോടിക്കഥയാണ് സോപ്ഫുനുവോ.<ref>{{cite book|last=Joshi|first=Vibha|url=https://books.google.com/books?id=PWZjsBvrQCMC&q=Sopf%C3%BCnuo&pg=PA63|title=A Matter of Belief: Christian Conversion and Healing in North-East India|year=2012|publisher=Berghahn Books|isbn=9780857456731|accessdate=27 November 2022}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.nagalandpost.com/first-orange-festival-begins-at-r%C3%BCsoma/209468.html|title=First Orange Festival begins at Rüsoma|date=10 January 2020|website=Nagaland Post|access-date=21 August 2020|archive-date=2020-09-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20200925222315/http://www.nagalandpost.com/first-orange-festival-begins-at-r%C3%BCsoma/209468.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.morungexpress.com/1st-orange-festival-january-10-11|title=1st Orange Festival from January 10 - 11|website=Morung Express|date=8 January 2020|access-date=21 August 2020}}</ref><ref>{{cite book | last=Joshi | first=Vibha | url=https://books.google.com/books?id=PWZjsBvrQCMC&q=Sopf%C3%BCnuo&pg=PA63 | title=A Matter of Belief: Christian Conversion and Healing in North-East India | year=2012 | publisher=Berghahn Books | isbn=9780857456731 | accessdate=3 November 2020 }}</ref> == അവലംബം== {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ഫോൿലോർ]] rqm9dwn69iwg812t2m1c05k1i0y3atr 0 598290 4671619 4669715 2026-09-29T09:14:41Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671619 wikitext text/x-wiki {{Infobox airline|airline=ഫ്ലൈ 91|logo=Fly91 atr 72-600.jpg|logo_size=|image=Fly91.png|image_size=|IATA=IC|ICAO=GOA|callsign=GOAN|founded=2023|commenced={{Start date and age|2024|03|18|df=yes}}|hubs=[[മനോഹർ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം]] (ഗോവ)|fleet_size=6|destinations=12|parent=ജസ്റ്റ് ഉഡോ ഏവിയേഷൻ പ്രൈവറ്റ് ലിമിറ്റഡ്|headquarters=[[റിബന്ദർ]], [[ഗോവ]], [[ഇന്ത്യ]]<ref name="CU">{{cite web|title=Contact us|url=https://fly91.in/contact-us|website=Fly91|access-date=3 September 2026}}</ref>|key_people={{Unbulleted list|ഹർഷ രാഘവൻ (ചെയർമാൻ)|മനോജ് ചാക്കോ (എംഡി & സിഇഒ)}}|website=https://fly91.in/|image_caption=}} [[ഗോവ]]<nowiki/>യിലെ റിബന്ദറിൽ ആസ്ഥാനമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു ഇന്ത്യൻ ലോ-കോസ്റ്റ് റീജിയണൽ എയർലൈനാണ് '''ഫ്ലൈ91'''. ജസ്റ്റ് ഉഡോ ഏവിയേഷൻ പ്രൈവറ്റ് ലിമിറ്റഡാണ് ഇത് പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്നത്.<ref>{{cite web|url=https://inc42.com/company/fly91/captable/|title=Fly91: Cap Table|access-date=27 August 2026|website=Inc42}}</ref>2024 മാർച്ച് 18 ന് ഗോവയിലെ [[മനോഹർ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം]] പ്രധാന ആസ്ഥാനമായി ഇത് പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചു.<ref name=":0">{{cite web|url=https://www.ch-aviation.com/news/128338-indias-fly91-to-open-goa-mopa-base|title=India's Fly91 to open Goa Mopa base|access-date=27 August 2026|last=Curran|first=Andrew|date=8 June 2023|website=ch-aviation}}</ref><ref name=":6">{{Cite web|url=https://www.reuters.com/world/india/indias-fly91-close-ordering-least-20-atr-turboprops-sources-say-2026-08-31/|title=India's Fly91 close to ordering at least 20 ATR turboprops, sources say|website=[[Reuters]]}}</ref> ഇന്ത്യയിലെ ടയർ-2, ടയർ-3 നഗരങ്ങളെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ഒരു റീജിയണൽ എയർലൈനായി എയർലൈൻ പ്രവർത്തിക്കുന്നു, കൂടാതെ [[ഗോവ]], [[ഹൈദരാബാദ് അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം|ഹൈദരാബാദ്]], [[ബെംഗലൂരു അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം|ബെംഗളൂരു]] തുടങ്ങിയ പ്രധാന ടയർ-1 വ്യോമയാന ലക്ഷ്യസ്ഥാനങ്ങളിലേക്ക് നേരിട്ട് അവയെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://voyagersworld.in/2025/01/20/fly91s-focus-is-on-connecting-tier-2-and-tier-3-cities-manoj-chacko/|title=FLY91’s focus is on connecting tier 2 and tier 3 cities: Manoj Chacko|access-date=2026-09-03|date=2025-01-20|language=en-US}}</ref> ഇന്ത്യൻ സർക്കാരിന്റെ റീജിയണൽ കണക്റ്റിവിറ്റി സ്കീം പ്രോഗ്രാമിന്റെ (ഉഡാൻ) പിന്തുണ ഈ എയർലൈനിനുണ്ട്.<ref>{{Cite news|title=India approves $3bn spend on expanded UDAN scheme|url=https://www.ch-aviation.com/news/165422-india-approves-3bn-spend-on-expanded-udan-scheme|archive-url=https://web.archive.org/web/20260512061247/https://www.ch-aviation.com/news/165422-india-approves-3bn-spend-on-expanded-udan-scheme|archive-date=2026-05-12|access-date=2026-09-03|work=ch-aviation|language=en-US|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.livemint.com/companies/news/fly91-gets-air-operators-certificate-to-start-flights-soon-know-more-about-routes-11709723738758.html|title=Fly91 gets air operator's certificate, to start flights soon {{!}} Company Business News|access-date=2026-09-03|last=Sharma|first=Anu|date=2024-03-06|website=mint|language=en}}</ref> == ചരിത്രം == ഫെയർഫാക്സ് ഇന്ത്യയുടെ മുൻ മേധാവി ഹർഷ രാഘവനും [[കിംഗ്ഫിഷർ എയർലൈൻസ്|കിംഗ്ഫിഷർ എയർലൈൻസിന്റെ]] മുൻ എക്സിക്യൂട്ടീവ് വൈസ് പ്രസിഡന്റുമായ മനോജ് ചാക്കോയും ചേർന്നാണ് ഫ്ലൈ91 ന്റെ മാതൃ കമ്പനിയായ ജസ്റ്റ് ഉഡോ ഏവിയേഷൻ പ്രൈവറ്റ് ലിമിറ്റഡ് സ്ഥാപിച്ചത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.convergentfinance.com/news/230602-Indias_new_airline_Fly91_reveals_first_look_as_it_gears_up_to_fly_by_winter.html|title=News|access-date=2026-09-03|website=www.convergentfinance.com}}</ref><ref name="TheWeek_2023" /> സ്വകാര്യ ഇക്വിറ്റി സ്ഥാപനമായ കൺവെർജന്റ് ഫിനാൻസിൽ നിന്ന് കമ്പനിക്ക് ₹200 കോടി (ഏകദേശം US$25 മില്യൺ) പ്രാരംഭ ഇക്വിറ്റി നിക്ഷേപം ലഭിച്ചു.<ref name="ET_Infra_2024">{{cite news|last=Bhattacharya|first=Sindhu|title=Immense traffic potential in our sectors: Manoj Chacko MD & CEO Fly91|work=The Economic Times|date=6 March 2024|url=https://infra.economictimes.indiatimes.com/news/aviation/immense-traffic-potential-in-our-sectors-manoj-chacko-md-ceo-fly91/108303413|access-date=22 July 2026}}</ref> 2023 ജനുവരിയിലാണ് ഫ്ലൈ91 ബ്രാൻഡ് അനാച്ഛാദനം ചെയ്തത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.business-standard.com/companies/news/bharat-unbound-fly91-airlines-unveils-first-look-brand-logo-tagline-123060400377_1.html|title=Bharat unbound: Fly91 Airlines unveils first look, brand logo, tagline|website=www.business-standard.com/}}</ref> 2023 ജൂൺ 2-ന് "ഭാരത് അൺബൗണ്ട്" എന്ന ടാഗ്‌ലൈനിനൊപ്പം പറക്കുന്ന ചിത്രശലഭത്തെ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ലോഗോ ഫ്ലൈ91 പുറത്തിറക്കി.<ref>{{Cite web|url=https://curlytales.com/first-look-indias-newest-domestic-airline-fly91-reveals-logo-all-set-for-winter-soaring/|title=First Look: India's Newest Domestic Airline Fly91 Reveals Logo; All Set For Winter Soaring|access-date=2026-09-03|last=Shaikh|first=Tooba|date=2023-06-02|website=Curly Tales|language=en-US}}</ref> ഡയറക്ടറേറ്റ് ജനറൽ ഓഫ് സിവിൽ ഏവിയേഷനിൽ നിന്ന് എയർ ഓപ്പറേറ്റർ സർട്ടിഫിക്കറ്റ് (എഒസി) ലഭിച്ച ശേഷം, ഫ്ലൈ91 2024 മാർച്ച് 18 ന് ഗോവയെ ബെംഗളൂരു, ഹൈദരാബാദ് എന്നിവയുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ഷെഡ്യൂൾ ചെയ്ത വിമാനങ്ങളോടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ആരംഭിച്ചു.<ref name="Mint_AOC">{{cite news|title=Fly91 gets air operator's certificate, to start flights soon|work=Mint|date=6 March 2024|url=https://www.livemint.com/companies/news/fly91-gets-air-operators-certificate-to-start-flights-soon-know-more-about-routes-11709723738758.html|access-date=22 July 2026}}</ref> == ലിവറി == [[File:FLY91_ATR72.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:FLY91_ATR72.jpg|ലഘുചിത്രം|[[ബെംഗലൂരു അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം|കെംപെഗൗഡ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളത്തിൽ]] നിന്ന് പുറപ്പെടുന്ന ഫ്ലൈ91.|254x254ബിന്ദു]] കമ്പനിയുടെ ലോഗോയിലും ലിവറിയും പാസ്റ്റൽ നീലയും മഞ്ഞയും നിറങ്ങളിൽ വരച്ചിട്ടുണ്ട്. അറബിക്കടലിന്റെയും ഗോവയിലെ ബീച്ചുകളുടെയും പശ്ചിമഘട്ടത്തിന്റെയും മനോഹരവും ശാന്തവും ശാന്തവുമായ അന്തരീക്ഷത്തിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ടാണ് ഇത് നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്. വിമാനത്തിന്റെ പിൻഭാഗത്ത് കമ്പനിയുടെ മുദ്രാവാക്യം "ഭാരത് അൺബൗണ്ട്" ഇംഗ്ലീഷിൽ പ്രദർശിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.business-standard.com/companies/news/bharat-unbound-fly91-airlines-unveils-first-look-brand-logo-tagline-123060400377_1.html|title=Bharat unbound: Fly91 Airlines unveils first look, brand logo, tagline|website=www.business-standard.com}}</ref> കോക്ക്പിറ്റിന്റെ പുറം ജനാലകൾക്ക് ചുറ്റും ഒരു കറുത്ത കോക്ക്പിറ്റ് മാസ്കും ലിവറിയുടെ സവിശേഷതയാണ്. വാലിൽ, പാസ്റ്റൽ [[നീല]] പശ്ചാത്തലത്തിൽ വെളുത്ത അക്ഷരങ്ങളിൽ കമ്പനി പേര് ആലേഖനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. "ഫ്ലൈ91" എന്ന പേര് ഇന്ത്യയുടെ രാജ്യ കോഡായ "+91" ൽ നിന്നാണ് ഉരുത്തിരിഞ്ഞത്.<ref name="TNIE_Launch_2024">{{cite news|title=Lakshadweep to get closer to the mainland!|work=The New Indian Express|date=14 March 2024|url=https://www.newindianexpress.com/xplore/2024/Mar/14/lakshadweep-to-get-closer-to-the-mainland|access-date=22 July 2026}}</ref><ref name="TheWeek_2023">{{cite news|last=Kelkar|first=Nachiket|title=Fly91, new airline promoted by former Kingfisher Airlines exec, plans to take off by Dec 2023|work=The Week|date=9 January 2023|url=https://www.theweek.in/news/biz-tech/2023/01/09/fly91-new-airline-promoted-by-former-kingfisher-airlines-exec-plans-to-take-off-by-dec-2023.html|access-date=22 July 2026}}</ref> == ഫ്ലീറ്റ് == ഫ്ലൈ91 ഒറ്റ തരം എടിആർ 72-600 ടർബോപ്രോപ്പ് വിമാനങ്ങളുടെ ഒരു ഫ്ലീറ്റ് പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/business/2026/Jan/05/fly91-leases-two-atr-72-600-aircraft-expands-operation-2|title=FLY91 leases two ATR 72-600 aircraft, expands operation|access-date=2026-09-24|last=Bureau|first=ENS Economic|date=2026-01-05|language=en}}</ref> സെപ്റ്റംബർ 26 ലെ കണക്കുകൾ പ്രകാരം, ഫ്ലൈ 91 നിലവിൽ 6 എടിആർ 72-600 വിമാനങ്ങൾ പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്നു. {| class="wikitable" !വിമാനം !സർവീസിലുള്ള വിമാനങ്ങൾ !ഓർഡർ ചെയ്തത് !ശേഷി !ചിത്രം !റഫ. |- |[[എടിആർ 72-600]] |6 |40<ref name=":5">{{Cite news|last=Majumder|first=Arindam|date=2026-09-02|title=Fly91 orders 40 ATR-72 aircraft in $1-billion fleet expansion push across India|url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/transportation/airlines-/-aviation/fly91-orders-40-atr-72-aircraft-in-1-billion-fleet-expansion-push-across-india/articleshow/133717576.cms?from=mdr|access-date=2026-09-02|work=The Economic Times|issn=0013-0389}}</ref> |72 |[[File:Overhaul.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Overhaul.jpg|228x228ബിന്ദു]] |<ref name=":62" /> |- |'''ആകെ''' |6 |40 | colspan="3" | |} === പുതിയ വിമാന ഓർഡറുകൾ === 2026 സെപ്റ്റംബർ 2-ന്, എയർലൈൻ 40 എടിആർ -72 വിമാനങ്ങൾക്ക് 1 ബില്യൺ ഡോളറിന്റെ ഓർഡർ നൽകി.<ref name=":52">{{Cite news|last=Majumder|first=Arindam|date=2026-09-02|title=Fly91 orders 40 ATR-72 aircraft in $1-billion fleet expansion push across India|url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/transportation/airlines-/-aviation/fly91-orders-40-atr-72-aircraft-in-1-billion-fleet-expansion-push-across-india/articleshow/133717576.cms?from=mdr|access-date=2026-09-02|work=The Economic Times|issn=0013-0389}}</ref><ref name=":62">{{Cite web|url=https://www.cnbctv18.com/business/aviation/from-6-aircraft-to-46-fly91-plans-order-for-40-planes-from-atr-to-expand-regional-network-19982798.htm|title=From 6 aircraft to 46: FLY91 plans order for 40 planes from ATR to expand regional network - CNBC TV18|access-date=2026-09-02|date=2026-09-02|website=CNBCTV18|language=en}}</ref> ഓർഡർ അനുസരിച്ച്, ആദ്യ വിമാനം 2027 ന്റെ രണ്ടാം പകുതിയിൽ ഡെലിവർ ചെയ്യും, 40 എണ്ണവും 2032 ഓടെയോ 2033 ന്റെ തുടക്കത്തിലോ എത്തിച്ചേരും.<ref>{{Cite web|url=https://www.reuters.com/world/india/indias-fly91-orders-40-atr-turboprops-bet-smaller-cities-2026-09-03/|title=India's Fly91 orders 40 ATR turboprops in bet on smaller cities|website=[[Reuters]]}}</ref> == ലക്ഷ്യസ്ഥാനങ്ങൾ == [[File:Destinations_served_by_Fly91.png|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Destinations_served_by_Fly91.png|ലഘുചിത്രം|States served by Fly91]] ഗോവയിലെ മനോഹർ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളത്തിൽ നിന്നാണ് ഫ്ലൈ91 ഷെഡ്യൂൾ ചെയ്ത ആഭ്യന്തര സർവീസുകൾ നടത്തുന്നത്. 2026 ജൂലൈയിലെ കണക്കനുസരിച്ച്, [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്‌|ആന്ധ്രാപ്രദേശ്]], [[ഗോവ]], [[കർണാടക]], [[കേരളം]], [[ലക്ഷദ്വീപ്]], [[മഹാരാഷ്ട്ര]], [[തെലങ്കാന]] എന്നിവിടങ്ങളിലായി 12 ലക്ഷ്യസ്ഥാനങ്ങളിലേക്ക് എയർലൈൻ സർവീസ് നടത്തുന്നു.<ref name=":3">{{Cite news|date=2026-05-11|title=FLY91 to operate more flights from Rajahmundry, Vijayawada to Hyderabad from May 16|url=https://www.thehindu.com/news/national/andhra-pradesh/fly91-to-operate-more-flights-from-rajahmundry-vijayawada-to-hyderabad-from-may-16/article70966275.ece|access-date=2026-07-22|work=The Hindu|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref><ref>{{Cite news|date=2026-01-19|title=FLY91 to launch daily Kochi–Agatti flights, expand network to 15 stations|url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/transportation/airlines-/-aviation/fly91-to-launch-daily-kochiagatti-flights-expand-network-to-15-stations/articleshow/126672608.cms?from=mdr|access-date=2026-07-22|work=The Economic Times|issn=0013-0389}}</ref> [[മംഗളൂരു]], [[ഇൻഡോർ]], [[നാന്ദേഡ് ജില്ല|നന്ദേഡ്]] എന്നിവിടങ്ങളിലേക്ക് സർവീസ് ആരംഭിക്കാൻ എയർലൈൻ പദ്ധതിയിടുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/cities/pune/pune-airport-expansion-15-new-flight-slots-tirupati-bagdogra-mangaluru-10634737/|title=Pune airport gets 15 new slots; new routes to Tirupati, Mangaluru from May|access-date=2026-09-04|date=2026-04-13|website=The Indian Express|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://fly91.in/press-releases/fly91-expands-regional-footprint-launches-five-sectors|title=FLY91 Expands Regional Footprint. Launches Five Sectors {{!}} FLY91|access-date=2026-09-04|website=fly91.in}}</ref> {| class="wikitable sortable" !രാജ്യം !സംസ്ഥാനം !നഗരം !വിമാനത്താവളം ! class="unsortable" |റഫ. |- | rowspan="13" |ഇന്ത്യ | rowspan="3" |[[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്‌|ആന്ധ്രാപ്രദേശ്]] |[[വിജയവാഡ]] |[[:en:Vijayawada_Airport|Vijayawada Airport]] |<ref>{{Cite news|date=2026-04-10|title=Fly91 launches Vijayawada-Hyderabad flights; route now served by nine daily services|url=https://www.thehindu.com/news/cities/Vijayawada/fly91-launches-vijayawada-hyderabad-flights-route-now-served-by-nine-daily-services/article70847120.ece|access-date=2026-08-05|work=The Hindu|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> |- |[[രാജമുന്ദ്രി (ലോകസഭാ മണ്ഡലം)|രാജമുണ്ട്രി]] |[[:en:Rajahmundry_Airport|Rajahmundry Airport]] |<ref name=":32">{{Cite news|date=2026-05-11|title=FLY91 to operate more flights from Rajahmundry, Vijayawada to Hyderabad from May 16|url=https://www.thehindu.com/news/national/andhra-pradesh/fly91-to-operate-more-flights-from-rajahmundry-vijayawada-to-hyderabad-from-may-16/article70966275.ece|access-date=2026-07-22|work=The Hindu|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> |- |[[തിരുപ്പതി]] |[[:en:Tirupati_Airport|Tirupati Airport]] | align="center" |<ref>{{Cite web|url=https://www.travelandtourworld.com/news/article/a7sv6cyh9pfh/|title=FLY91 Opens New Travel Gateway With Tirupati Expansion Across Southern India Markets - Travel And Tour World|access-date=2026-09-01|last=Mehera|first=Binoy|date=2026-08-21|language=en-US}}</ref> |- |[[ഗോവ]] |[[ഗോവ]] |[[മനോഹർ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം]] | align="center" |<ref name=":6" /> |- | rowspan="2" |[[കർണാടക]] |[[ഹുബ്ലി|ഹൂബ്ലി]] |[[:en:Hubli_Airport|Hubli Airport]] |<ref name=":4">{{Cite web|url=https://www.travelandtourworld.com/news/article/fly91-to-link-hyderabad-and-bengaluru-via-strategic-hubballi-layover-to-boost-regional-flight-connectivity-in-india/|title=Fly91 to Link Hyderabad and Bengaluru via Strategic Hubballi Layover to Boost Regional Flight Connectivity in India - Travel And Tour World|access-date=2026-08-05|last=Bhowmick|first=Arpita|date=2026-04-01|language=en-US}}</ref> |- |[[ബെംഗലൂരു അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം|ബെംഗളൂരു]] |[[ബെംഗലൂരു അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം]] |<ref name=":1">{{Cite news|date=2026-04-03|title=Fly91 to expand network to 12 cities, add 30,000 seats per month|url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/transportation/airlines-/-aviation/fly91-to-expand-network-to-12-cities-add-30000-seats-per-month/articleshow/130002107.cms?from=mdr|access-date=2026-09-01|work=The Economic Times|issn=0013-0389}}</ref> |- |[[കേരളം]] |[[കൊച്ചി]] |[[കൊച്ചി അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം]] |<ref>{{Cite news|date=2026-01-19|title=FLY91 to launch daily Kochi–Agatti flights, expand network to 15 stations|url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/transportation/airlines-/-aviation/fly91-to-launch-daily-kochiagatti-flights-expand-network-to-15-stations/articleshow/126672608.cms?from=mdr|access-date=2026-07-22|work=The Economic Times|issn=0013-0389}}</ref> |- |[[ലക്ഷദ്വീപ്]] |[[അഗത്തി]] |[[:en:Agatti_Airport|Agatti Airport]] |<ref name=":2">{{Cite web|url=https://travelworldonline.in/fly91-adds-agatti-jalgaon-to-its-network/|title=FLY91 adds Agatti, Jalgaon to its network - Travel World Directory|access-date=2026-09-01|date=2024-04-11|language=en-US}}</ref> |- | rowspan="4" |[[മഹാരാഷ്ട്ര]] |[[ജൽഗാവ് ജില്ല|ജൽഗാവ്]] |[[:en:Jalgaon_Airport|Jalgaon Airport]] |<ref name=":2" /> |- |[[സിന്ധുദുർഗ് ജില്ല|സിന്ധുദുർഗ്]] |[[:en:Sindhudurg_Airport|Sindhudurg Airport]] |<ref>{{Cite web|url=https://travel.economictimes.indiatimes.com/news/aviation/domestic/fly91-announces-extra-flights-for-ganesh-chaturthi-to-meet-rising-travel-demand/123380413|title=FLY91 adds extra flights on Pune–Sindhudurg route for Ganesh Chaturthi travel demand|access-date=2026-08-05|last=www.ETTravelWorld.com|website=ETTravelWorld.com|language=en}}</ref> |- |[[സോലാപ്പൂർ ജില്ല|സോലാപൂർ]] |[[:en:Solapur_Airport|Solapur Airport]] | |- |[[പൂണെ|പൂനെ]] |[[പൂണെ അന്താരാഷ്ട്രവിമാനത്താവളം]] |<ref>{{Cite news|last=|first=|date=|title=Regional airline FLY91 adds Pune as its seventh destination|url=https://www.thehindu.com/business/regional-airline-fly91-adds-pune-as-its-seventh-destination/article68215925.ece|access-date=|work=[[The Hindu]]|language=|issn=}}</ref> |- |[[തെലങ്കാന]] |[[ഹൈദരാബാദ്]] | align="center" |[[ഹൈദരാബാദ് അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം]] |<ref name=":1" /><ref>{{Cite web|url=https://fly91.in/press-releases/fly91-marks-two-years-of-operations-flies-over-48-lakh-passengers-across-regional-india|title=FLY91 Marks Two Years of Operations, Flies Over 4.8 Lakh Passengers Across Regional India {{!}} FLY91|access-date=2026-09-03|website=fly91.in}}</ref> |} == റഫറൻസുകൾ == {{Reflist}} [[വർഗ്ഗം:വിമാനക്കമ്പനികൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ വിമാനസർവീസുകൾ]] mb56yh08tcyz2rbg0zftna9xh27laqm 0 600937 4671516 4668815 2026-09-28T23:18:50Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671516 wikitext text/x-wiki {{pu|Freedom of the press in India}} ഇന്ത്യയിൽ '''പത്രസ്വാതന്ത്ര്യം''' [[ഇന്ത്യയുടെ ഭരണഘടന|ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടനയുടെ]] ഭേദഗതിയിലൂടെ നിയമപരമായി സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു, എന്നാൽ അതിനോടൊപ്പം രാജ്യത്തിൻ്റെ പരമാധികാരം, ദേശീയ അഖണ്ഡത, ധാർമ്മിക തത്ത്വങ്ങൾ എന്നിവ [[ഇന്ത്യയിലെ നിയമം|ഇന്ത്യൻ നിയമത്താൽ]] സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു. ഇന്ത്യയിൽ, രാജ്യത്തിന്റെ ഭരണഘടന വിവരിക്കുന്ന ചില ഭരണഘടനാ ഭേദഗതികൾക്ക് കീഴിൽ മാധ്യമ പക്ഷപാതിത്വമോ തെറ്റിദ്ധരിപ്പിക്കുന്ന വിവരങ്ങളോ പ്രചരിപ്പിക്കുന്നത് തടയുന്നു. ക്രിമിനൽ നിയമത്തിന്റെ എല്ലാ സുപ്രധാന വശങ്ങൾക്കും ബാധകമായ [[ഇന്ത്യൻ ശിക്ഷാനിയമം (1860)|ഇന്ത്യൻ പീനൽ കോഡ്]] (ഐപിസി) ആണ് [[ആശയപ്രചാരണം|മാധ്യമ കുറ്റകൃത്യങ്ങൾ]] കവർ ചെയ്യുന്നത്. ഇന്ത്യയിലെ മാധ്യമസ്വാതന്ത്ര്യം അപകീർത്തി നിയമം, [[വിസിൽബ്ലോവർ|വിസിൽബ്ലോയർമാർക്കുള്ള]] സംരക്ഷണമില്ലായ്മ, വിവര പ്രവേശനത്തിനുള്ള തടസ്സങ്ങൾ, മാധ്യമപ്രവർത്തകരോടുള്ള പൊതു, സർക്കാരിന്റെ ശത്രുത മൂലമുണ്ടാകുന്ന പരിമിതികൾ എന്നിങ്ങനെയുള്ള ചില നിയന്ത്രണങ്ങൾക്ക് വിധേയമാണ്. പത്ര സ്വാതന്ത്ര്യം എന്നു പ്രത്യേകം പരമാർശിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിലും, അച്ചടി, ടെലിവിഷൻ, റേഡിയോ, ഇൻറർനെറ്റ് എന്നിവയുൾപ്പെടെയുള്ള മാധ്യമങ്ങൾക്ക് വ്യക്തികൾക്കെന്നപ്പോലെ ഭരണഘടന ആർട്ടിക്കിൾ-19 (1950 മുതൽ പ്രാബല്യത്തിൽ വന്ന) "എ", "ജി" എന്നീ വകുപ്പുകളിൽ "തൊഴിൽ, വ്യാപാരം അല്ലെങ്കിൽ ബിസിനസ്സ്", "[[അഭിപ്രായ സ്വാതന്ത്ര്യം ഇന്ത്യയിൽ|അഭിപ്രായ സ്വാതന്ത്ര്യം]]" എന്നിവ അനുവദിക്കുന്നു. <ref>{{Cite web|url=https://indiankanoon.org/doc/1142233/|title=Article 19(1) in The Constitution Of India 1949}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.thestatesman.com/india/explained-section-499-the-defamation-law-in-india-1502696982.html|title=Explained: Section 499 — the defamation law in India|date=15 October 2018|website=[[The Statesman (India)|The Statesman]]}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.lawcommissionofindia.nic.in/main.htm|title=Back to Law Commission Home Page|website=www.lawcommissionofindia.nic.in}}</ref> രാജ്യത്തിന്റെ ദേശീയ സുരക്ഷയെ ബാധിക്കാതെ ഏത് വാർത്തയും കവർ ചെയ്യാനും പ്രേക്ഷകരിലേക്ക് എത്തിക്കാനും ഒരു പത്രപ്രവർത്തകനെയോ മാധ്യമ വ്യവസായങ്ങളെയോ ആർട്ടിക്കിൾ-19 അനുവദിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web|url=http://14.139.60.114:8080/jspui/bitstream/123456789/688/34/Freedom%2520of%2520the%2520Press%2520in%2520India.pdf|title=Freedom of the Press in India}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> പൗരന്മാരുടെ ബൗദ്ധികവും ധാർമ്മികവും മൗലികവുമായ അവകാശങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനായി, വ്യാജ വാർത്തകൾ പ്രചരിക്കുന്നതിനെതിരെയും ഒന്നിലധികം പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളിലുടനീളമുള്ള ആക്ഷേപകരമായ ഉള്ളടക്കങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കുന്നതിനെതിരെയും സർക്കാർ നിരവധി പ്രതിരോധ നടപടികൾ സ്വീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. [[സമൂഹമാദ്ധ്യമങ്ങൾ|സോഷ്യൽ മീഡിയയിലൂടെയോ]] ബഹുജന മാധ്യമങ്ങളിലൂടെയോ വ്യാജവാർത്തകൾ പ്രചരിപ്പിക്കുന്നതും പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നതും ഇന്ത്യൻ നിയമം നിരോധിക്കുന്നു, ഇത് ഒരു പത്രപ്രവർത്തകനെ തടവിലാക്കാനോ പത്ര നിരോധനത്തിനോ ഇടയാക്കിയേക്കാം.<ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/india/new-media-policy-for-ut-jk-officials-to-rule-on-fake-news-take-legal-action-6451379/|title=New media policy for UT: J&K officials to rule on 'fake news', take legal action|date=10 June 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://foreignpolicy.com/2020/04/17/fake-news-real-arrests/|title=Fake News, Real Arrests|last=Dore|first=Bhavya|date=17 April 2020|website=[[Foreign Policy]]}}</ref> ==ഭരണഘടനയും നിയമങ്ങളും== ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടന മാധ്യമസ്വാതന്ത്ര്യത്തെക്കുറിച്ച് പ്രത്യേകം പരാമർശിക്കുന്നില്ല. ഭരണഘടനയുടെ ആർട്ടിക്കിൾ 19(1)(എ)യിൽ ആണ് മാധ്യമസ്വാതന്ത്ര്യം സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. ആയതിനാൽ ഭരണഘടനയുടെ ആർട്ടിക്കിൾ 19 (2) പ്രകാരം നൽകിയിരിക്കുന്ന നിയന്ത്രണങ്ങൾക്ക് മാധ്യമങ്ങൾ വിധേയമാണ്. സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനുമുമ്പ്, പത്രസ്വാതന്ത്ര്യം സംരക്ഷിക്കുന്നതിന് ഭരണഘടനാപരമായ അല്ലെങ്കിൽ നിയമപരമായ വ്യവസ്ഥകളൊന്നും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. ''ചാന്നിംഗ് അർനോൾഡ് വി. രാജാവ് ചക്രവർത്തി'' കേസിൽ പ്രിവി കൗൺസിൽ നിരീക്ഷിച്ചത് ഇങ്ങനെയാണ്: <ref>AIR 1914 PC 116, 117.</ref> "പത്രപ്രവർത്തകന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യം വ്യക്തിയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ ഒരു സാധാരണ ഭാഗമാണ്, വ്യക്തികള്ക്ക് പൊതുവെ എത്രത്തോളം പോകാം, അതുപോലെ പത്രപ്രവർത്തകനും പോകാം, എന്നാൽ ചട്ടം കൂടാതെ പത്രപ്രവർത്തകന്റെ പ്രത്യേകാവകാശം മറ്റൊന്നുമല്ല, അതിലും ഉയർന്നതുമല്ല. അദ്ദേഹത്തിന്റെ വാദങ്ങളുടെയോ വിമർശനങ്ങളുടെയോ അഭിപ്രായങ്ങളുടെയോ വ്യാപ്തി മറ്റേതൊരു വിഷയത്തേക്കാളും വിശാലമാണ്." ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടനയുടെ ആമുഖം അതിലെ എല്ലാ പൗരന്മാർക്കും ആവിഷ്കാര സ്വാതന്ത്ര്യം ഉറപ്പാക്കുന്നു. യു.ഡി.എച്ച്.ആറിന്റെ ആർട്ടിക്കിൾ 19 പ്രകാരം അഭിപ്രായസ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെയും അഭിപ്രായപ്രകടനത്തിന്റെയും ഭാഗമായി മാധ്യമസ്വാതന്ത്ര്യം ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ആർട്ടിക്കിൾ 19 ന്റെ കാതൽ ഇങ്ങനെ പറയുന്നു: "എല്ലാവർക്കും അഭിപ്രായത്തിനും ആവിഷ്‌കാര സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനും അവകാശമുണ്ട്, ഈ അവകാശത്തിൽ ഇടപെടാതെ അഭിപ്രായങ്ങൾ സൂക്ഷിക്കാനും ഏത് മാധ്യമങ്ങളിലൂടെയും വിവരങ്ങളും ആശയങ്ങളും അന്വേഷിക്കാനും സ്വീകരിക്കാനും കൈമാറാനുമുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യവും ഉൾപ്പെടുന്നു." 1956-ൽ [[ഫിറോസ് ഗാന്ധി]] അവതരിപ്പിച്ച സ്വകാര്യ ബിൽ ആണ് പാർലമെന്ററി പ്രോസിഡിങ്ങ് എന്ന പേരിൽ ഇന്ത്യൻ പത്രസ്വാതന്ത്ര്യ ചരിത്രത്തിലെ നിർണായക നിയമമാക്കപ്പെട്ടത്.<ref name="Mathrubhumi">{{cite news |title=അന്നാദ്യമായി ഇന്ദിര ഫാസിസ്റ്റ് എന്ന വിളി കേട്ടു, പിന്നെ വീട്ടിൽ നിന്ന് ഇറങ്ങിപ്പോയി |url=https://www.mathrubhumi.com/in-depth/features/remembering-feroze-gandhi-husband-of-indira-gandhi-1.7608550 |work=Mathrubhumi |date=15 June 2022 |language=ml }}</ref> എന്നാൽ 1975-ൽ അടിയന്തരാവസ്ഥ കാലത്ത് [[ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി]] ഈ നിയമം റദ്ദു ചെയ്തു.<ref name="Mathrubhumi"/> ''റോമേഷ് ഥാപ്പർ വി. മദ്രാസ് സംസ്ഥാനം'', <ref name="Romesh Thapar v. State of Madras">[http://www.rishabhdara.com/sc/view.php?case=93 Romesh Thapar v. State of Madras] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181116050833/http://www.rishabhdara.com/sc/view.php?case=93 |date=2018-11-16 }}, AIR 1950 SC 124.</ref> കേസിൽ [[ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ|ചീഫ് ജസ്റ്റിസ്]] പതഞ്ജലി ശാസ്ത്രി "എല്ലാ ജനാധിപത്യ സംഘടനകളുടെയും അടിത്തറയിൽ സംസാര സ്വാതന്ത്ര്യവും പത്രസ്വാതന്ത്ര്യവും നിലകൊള്ളുന്നു, കാരണം സ്വതന്ത്ര രാഷ്ട്രീയ ചർച്ചകളില്ലാതെ ഒരു പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവും സാധ്യമല്ല, ജനകീയ സർക്കാർ പ്രക്രിയയുടെ ശരിയായ പ്രവർത്തനത്തിന് അവ അത്യന്താപേക്ഷിതമാണ്" എന്ന് നിരീക്ഷിച്ചു. ''യൂണിയൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ വി. അസോ. ഫോർ ഡെമോക്രാറ്റിക് റിഫോംസ്'' കേസിൽ സുപ്രീം കോടതി ഇങ്ങനെ നിരീക്ഷിച്ചു: <ref>[http://www.rishabhdara.com/sc/view.php?case=18061 Union of India v. Assn. for Democratic Reforms] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181116045206/http://www.rishabhdara.com/sc/view.php?case=18061 |date=2018-11-16 }}, (2002) 5 SCC 294.</ref> "ഒറ്റപ്പെട്ട വിവരങ്ങൾ, തെറ്റായ വിവരങ്ങൾ, തെറ്റിദ്ധരിപ്പിക്കുന്ന വിവരങ്ങൾ, അല്ലാത്ത വിവരങ്ങൾ എന്നിവയെല്ലാം ഒരുപോലെ വിവരമില്ലാത്ത ഒരു പൗരനെ സൃഷ്ടിക്കുന്നു, അത് ജനാധിപത്യത്തെ പ്രഹസനമാക്കുന്നു. സംസാരത്തിനും അഭിപ്രായപ്രകടനത്തിനുമുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യത്തിൽ വിവരങ്ങൾ നൽകാനും സ്വീകരിക്കാനുമുള്ള അവകാശവും ഉൾപ്പെടുന്നു, അതിൽ അഭിപ്രായം പറയാനുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യവും ഉൾപ്പെടുന്നു." ''ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസ് വി. യൂണിയൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ'' കേസിൽ,<ref>[http://www.rishabhdara.com/sc/view.php?case=8048 Indian Express v. Union of India] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181116045327/http://www.rishabhdara.com/sc/view.php?case=8048 |date=2018-11-16 }}, (1985) 1 SCC 641.</ref> കോടതി ജനാധിപത്യ സംവിധാനത്തിൽ പത്രങ്ങൾ വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ട പങ്ക് വഹിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് അഭിപ്രായപ്പെട്ടിരുന്നു. മാധ്യമസ്വാതന്ത്ര്യം ഉയർത്തിപ്പിടിക്കാനും ആ സ്വാതന്ത്ര്യത്തെ ചുരുക്കുന്ന എല്ലാ നിയമങ്ങളും ഭരണപരമായ നടപടികളും അസാധുവാക്കാനും കോടതികൾക്ക് കടമയുണ്ട്. പത്രസ്വാതന്ത്ര്യത്തിന് മൂന്ന് പ്രധാന ഘടകങ്ങളുണ്ട്. അവ ഇന്നിപ്പറയുന്നതാണ്: # എല്ലാ വിവര സ്രോതസ്സുകളിലേക്കും പ്രവേശന സ്വാതന്ത്ര്യം,<ref>[http://www.rishabhdara.com/sc/view.php?case=809 M.S.M. Sharma v. Sri Krishna Sinha] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181116045453/http://www.rishabhdara.com/sc/view.php?case=809 |date=2018-11-16 }}, AIR 1959 SC 395.</ref> # പ്രസിദ്ധീകരണ സ്വാതന്ത്ര്യം, ഒപ്പം # വിതരണ സ്വാതന്ത്ര്യം.<ref name="Romesh Thapar v. State of Madras"/> ഇന്ത്യയിൽ മാധ്യമങ്ങൾക്ക് ജനകീയമായ അഭിപ്രായങ്ങൾ പ്രകടിപ്പിക്കാനുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യം പ്രാവർത്തികമാക്കാൻ കഴിഞ്ഞിട്ടില്ല. ''സക്കൽ പേപ്പേഴ്സ് ലിമിറ്റഡ് വി. യൂണിയൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ'' കേസിൽ, <ref>[http://www.rishabhdara.com/sc/view.php?case=1574 Sakal Papers Ltd. v. Union of India] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181116045416/http://www.rishabhdara.com/sc/view.php?case=1574 |date=2018-11-16 }}, AIR 1962 SC 305.</ref> 1960-ലെ ഡെയ്‌ലി ന്യൂസ്‌പേപ്പേഴ്‌സ് (വിലയും പേജും) ഓർഡർ, ഒരു പത്രത്തിന് ഒരു വിലയ്ക്ക് പ്രസിദ്ധീകരിക്കാൻ കഴിയുന്ന പേജുകളുടെ എണ്ണവും വലുപ്പവും നിശ്ചയിച്ചു, അത് പത്രസ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ ലംഘനമാണെന്നും ആർട്ടിക്കിൾ 19(2) പ്രകാരമുള്ള ന്യായമായ നിയന്ത്രണമല്ല. അതുപോലെ, ''ബെന്നറ്റ് കോൾമാൻ ആൻഡ് കോ. വി. യൂണിയൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ'' കേസിൽ, <ref>AIR 1973 SC 106; (1972) 2 SCC 788.</ref> പരമാവധി പേജുകൾ നിശ്ചയിച്ച ന്യൂസ് പ്രിന്റ് കൺട്രോൾ ഓർഡറിന്റെ സാധുത, ആർട്ടിക്കിൾ 19(1)(എ) വ്യവസ്ഥയുടെ ലംഘനമാണെന്നും ആർട്ടിക്കിൾ 19(2) പ്രകാരമുള്ള ന്യായമായ നിയന്ത്രണമല്ലെന്നും ചൂണ്ടിക്കാട്ടി ഇന്ത്യൻ സുപ്രീം കോടതി അത് റദ്ദാക്കി. ചെറുകിട പത്രങ്ങളുടെ വളർച്ചയ്ക്ക് ഇത് സഹായകമാകുമെന്ന സർക്കാരിന്റെ ഖണ്ഡനം കോടതി തള്ളി. ''റോമേഷ് ഥാപ്പർ വി. സ്റ്റേറ്റ് ഓഫ് മദ്രാസ്'' (1950) കേസിൽ, ബോംബെയിൽ അച്ചടിച്ച് പ്രസിദ്ധീകരിച്ച "ക്രോസ് റോഡ്" എന്ന ഇംഗ്ലീഷ് ജേണലിന്റെ പ്രവേശനവും പ്രചാരവും മദ്രാസ് സർക്കാർ നിരോധിച്ചു. "പ്രചരണ സ്വാതന്ത്ര്യം ഇല്ലെങ്കിൽ, പ്രസിദ്ധീകരണത്തിന് വലിയ മൂല്യമുണ്ടാകില്ല" എന്നതിനാൽ ഇത് സംസാരത്തിന്റെയും ആവിഷ്കാര സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെയും ലംഘനമാണെന്ന് കണക്കാക്കപ്പെട്ടു. ''പ്രഭാ ദത്ത് വി. യൂണിയൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ'' (1982) കേസിൽ, വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിക്കപ്പെട്ട പ്രതികളായ രംഗയെയും ബില്ലയെയും അഭിമുഖം നടത്താൻ ഏതാനും പത്രങ്ങളുടെ പ്രതിനിധികളെ അനുവദിക്കണമെന്ന് സുപ്രീം കോടതി തിഹാർ ജയിൽ സൂപ്രണ്ടിനോട് നിർദ്ദേശിച്ചു. നിയമനിർമ്മാണസഭ പത്രസ്വാതന്ത്ര്യം അടിച്ചമർത്തിയ സന്ദർഭങ്ങളുണ്ട്. അത്തരം സാഹചര്യങ്ങളിൽ സർക്കാരിന്റെ അധികാരം ജുഡീഷ്യറിയുടെ നിരീക്ഷണത്തിലാണ്. ''ബ്രിജ് ഭൂഷൻ വി. സ്റ്റേറ്റ് ഓഫ് ഡൽഹി'' (AIR 1950 SC 129) കേസിൽ, ഓർഗനൈസർ എന്ന ഡൽഹിയിലെ ഒരു ഇംഗ്ലീഷ് വാരികയുടെ പ്രസിദ്ധീകരണത്തിന് മുമ്പുള്ള സെൻസർഷിപ്പിന്റെ സാധുത ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെട്ടു. 1949-ലെ ഈസ്റ്റ് പഞ്ചാബ് സേഫ്റ്റി ആക്ടിലെ സെക്ഷൻ 7 കോടതി റദ്ദാക്കി, ഒരു പത്രത്തിന്റെ എഡിറ്ററോടും പ്രസാധകനോടും “കൂടുതൽ ഉത്തരവുണ്ടാകുന്നത് വരെ, എല്ലാ വർഗീയ കാര്യങ്ങളും, ഫോട്ടോഗ്രാഫുകൾ, കാർട്ടൂണുകൾ എന്നിവയുൾപ്പെടെ പാക്കിസ്ഥാനെക്കുറിച്ചുള്ള എല്ലാ കാര്യങ്ങളും വാർത്തകളും വീക്ഷണങ്ങളും പ്രസിദ്ധീകരണത്തിന് മുമ്പ് സൂക്ഷ്‌മപരിശോധനയ്‌ക്കായി സമർപ്പിക്കാൻ നിർദ്ദേശിച്ചു. ഒരു വിഷയത്തെക്കുറിച്ചുള്ള സ്വന്തം വീക്ഷണങ്ങളോ ലേഖകരുടെ കാഴ്ചപ്പാടുകളോ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നതിൽ നിന്ന് പത്രത്തെ വിലക്കുന്നത് അഭിപ്രായത്തിനും ആവിഷ്‌കാര സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനും മേലുള്ള ഗുരുതരമായ കടന്നുകയറ്റമാണെന്ന് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു. <ref>[http://www.rishabhdara.com/sc/view.php?case=732 Virendra v. State of Punjab] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161002083429/http://www.rishabhdara.com/sc/view.php?case=732 |date=2016-10-02 }}, AIR 1957 SC 896; ''Express Newspapers v. Union of India'', AIR 1958SC 578, 617.</ref> ==നിയന്ത്രണങ്ങൾ== ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടനയുടെ ആർട്ടിക്കിൾ 19 ലെ ക്ലോസ് (2) താഴെപ്പറയുന്ന തലങ്ങൾക്ക് കീഴിൽ പത്ര സ്വാതന്ത്ര്യം ഉൽപ്പടെയുള്ള അഭിപ്രായ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന് ചില നിയന്ത്രണങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്താൻ പ്രാപ്തമാക്കുന്നു: * I. രാജ്യ സുരക്ഷ, * II. വിദേശ രാജ്യങ്ങളുമായി സൗഹൃദ ബന്ധം, * III. പൊതു ക്രമം, * IV. മാന്യതയും ധാർമ്മികതയും, * V. കോടതിയലക്ഷ്യം, * VI. അപകീർത്തിപ്പെടുത്തൽ, * VII. ഒരു കുറ്റകൃത്യത്തിനുള്ള പ്രേരണ, ഒപ്പം * VIII. ഇന്ത്യയുടെ പരമാധികാരവും അഖണ്ഡതയും. "ഇന്ത്യയുടെ പരമാധികാരവും അഖണ്ഡതയും, രാജ്യ സുരക്ഷ, വിദേശ രാജ്യങ്ങളുമായുള്ള സൗഹൃദബന്ധം, പൊതു ക്രമം, മര്യാദ സംരക്ഷിക്കൽ, ധാർമ്മികത സംരക്ഷിക്കൽ, അവഹേളനം, കോടതിയലക്ഷ്യം, [[അപകീർത്തി|അപകീർത്തിപ്പെടുത്തൽ]], അല്ലെങ്കിൽ കുറ്റകൃത്യത്തിന് പ്രേരണ" എന്നീ കാരണങ്ങളാൽ ഈ സ്വാതന്ത്ര്യം ഉപവകുപ്പിന് കീഴിലുള്ള നിയന്ത്രണങ്ങൾക്ക് വിധേയമാണ്. ഒഫീഷ്യൽ സീക്രട്ട് ആക്ട്, [[പോട്ട (നിയമം)|പ്രിവൻഷൻ ഓഫ് ടെററിസ്റ്റ് ആക്ടിവിറ്റീസ് ആക്റ്റ്]] <ref name="pota1"> {{Cite web|url=http://www.satp.org/satporgtp/countries/india/document/actandordinances/POTA.htm|title=The Prevention of Terrorism Act 2002}}</ref> (PoTA) പോലുള്ള നിയമങ്ങൾ പത്രസ്വാതന്ത്ര്യം പരിമിതപ്പെടുത്താൻ ഉപയോഗിക്കം. PoTA പ്രകാരം, ഒരു തീവ്രവാദിയുമായോ തീവ്രവാദി ഗ്രൂപ്പുമായോ സമ്പർക്കം പുലർത്തുന്ന ഒരാളെ ആറ് മാസം വരെ തടവിലാക്കാം. 2006-ൽ PoTA അസാധുവാക്കിയെങ്കിലും ഔദ്യോഗിക രഹസ്യ നിയമം 1923 തുടരുന്നു. == ആഗോള റാങ്കിംഗ് == വിവര സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനുള്ള അവകാശം സംരക്ഷിക്കുന്നതിനായി സമർപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന അന്താരാഷ്ട്ര സർക്കാരിതര സംഘടനയായ റിപ്പോർട്ടേഴ്‌സ് വിത്തൗട്ട് ബോർഡേഴ്‌സ് (ആർ‌ഡബ്ല്യുബി) പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്ന രാജ്യങ്ങളുടെ വാർഷിക പത്രസ്വാതന്ത്ര്യ റാങ്കിംഗായ പ്രസ് ഫ്രീഡം ഇൻഡക്‌സിൽ 2020ൽ ഇന്ത്യയുടെ റാങ്ക് 180 രാജ്യങ്ങളിൽ 142 ആയിരുന്നത്, 2023 ൽ 161<ref>{{Cite web|url= https://www.sirajlive.com/freedom-of-the-press-out-of-hand.html |title='കൈ വിട്ടുപോയ മാധ്യമ സ്വാതന്ത്ര്യം|last=ബിജു ശങ്കർ|first= എം|date= 3 May 2020|website= സിറാജ്}}</ref> ആയി കുറഞ്ഞു. 2019-ൽ, പ്രസ് ഫ്രീഡം ഇൻഡക്‌സിൽ രാജ്യത്തിന്റെ പത്രസ്വാതന്ത്ര്യം 140 റാങ്ക് ആയിരുന്നു, ഇത് അതിനു മുൻ വാർഷത്തെ റിപ്പോർട്ടിനേക്കാൾ നേരിയ ഇടിവ് ആയിരുന്നു. <ref>{{Cite web|url=https://theprint.in/india/pressure-to-toe-hindutva-line-sees-india-drop-to-142-on-world-press-freedom-index/406123/|title='Pressure to toe Hindutva line' sees India drop to 142 on World Press Freedom Index|last=Jha|first=Fiza|date=21 April 2020|website=[[ThePrint]]}}</ref> മാധ്യമപ്രവർത്തകരുടെ കൊലപാതകങ്ങൾ, വാർത്താ മാധ്യമങ്ങൾക്ക് ഏർപ്പെടുത്തിയ നിയന്ത്രണങ്ങൾ, കശ്മീരിലെ സെൻസർഷിപ്പ്, ഇന്ത്യയും പാകിസ്ഥാനും തമ്മിലുള്ള [[കശ്മീർ പ്രശ്നം|തർക്ക വിഷയമായ]] [[ജമ്മു-കശ്മീർ|ജമ്മു കശ്മീർ തുടങ്ങിയ]] നിരവധി വിഷയങ്ങലാൽ ഇന്ത്യയുടെ ആഗോള സൂചിക റാങ്ക് കുറഞ്ഞതായി പറയുന്നു. <ref>{{Cite web|url=https://www.telegraphindia.com/opinion/over-reliance-on-advertising-revenue-not-immune-to-the-levers-of-the-state-has-whittled-down-the-freedom-of-the-press-in-india/cid/1768623|title=On all fours: The press freedom|website=[[The Telegraph (India)|The Telegraph]]}}</ref> മാധ്യമപ്രവർത്തകർക്കെതിരായ ശാരീരിക പീഡനം, [[വിദ്വേഷക്കുറ്റങ്ങൾ|വിദ്വേഷ കുറ്റങ്ങൾ]] മുതലായവയും ലോക റാങ്കിംഗ് സൂചികയിലെ ഇടിവിനുള്ള മറ്റൊരു കാരണമാണ്. <ref>{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/news/national/indias-ranking-in-press-freedom-falls-to-138/article23679187.ece|title=India's ranking in press freedom falls to 138|date=26 April 2018|website=[[The Hindu]]}}</ref> 2017-ൽ, 180 രാജ്യങ്ങളിൽ 136-ാം സ്ഥാനത്തായിരുന്നതു 2018-ൽ 138 ആയി കുറഞ്ഞു. <ref>{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/news/national/pci-rejects-world-press-freedom-index-citing-lack-of-clarity/article23791829.ece|title=PCI rejects World Press Freedom Index citing 'lack of clarity'|date=6 May 2018|website=The Hindu}}</ref> 180 രാജ്യങ്ങളിലെയും പ്രദേശങ്ങളിലെയും [[പത്രപ്രവർത്തനം|പത്രപ്രവർത്തനത്തിന്റെ]] അവസ്ഥ വിലയിരുത്തുന്ന വേൾഡ് പ്രസ് ഫ്രീഡം ഇൻഡക്‌സിന്റെ 2022-ലെ പതിപ്പ്, ഇന്ത്യയുടെ റാങ്കിംഗ് 2016 ലെ 133-ൽ നിന്ന് 2021-ൽ 150-ലേക്ക് താഴ്ന്നതായി വെളിപ്പെടുത്തുന്നു. റിപ്പോർട്ടേഴ്‌സ് വിത്തൗട്ട് ബോർഡേഴ്‌സ് (RSF) 2022 മെയ് 3-ന് സൂചിക പുറത്തിറക്കി <ref>{{Cite web|url=https://www.newsclick.in/india-slips-8-notches-150-out-180-countries-world-press-freedom-index|title=India Slips 8 Notches to 150 out of 180 Countries in World Press Freedom Index|access-date=2022-08-14|date=2022-05-03|website=NewsClick|language=en}}</ref> === പ്രതികരണങ്ങൾ === 2020 ൽ റിപ്പോർട്ടേഴ്സ് വിത്തൗട്ട് ബോർഡേഴ്സ് പ്രസിദ്ധീകരിച്ച റിപ്പോർട്ടിനെ ഇന്ത്യയിലെ ഇൻഫർമേഷൻ ആൻഡ് ബ്രോഡ്കാസ്റ്റിംഗ് മന്ത്രാലയം വിമർശിച്ചുകൊണ്ട് "സർവേകൾ ഇന്ത്യയിലെ ''മാധ്യമ സ്വാതന്ത്ര്യത്തെക്കുറിച്ചുള്ള'' മോശം ചിത്രം ചിത്രീകരിക്കുന്നു" എന്ന് അഭിപ്രായപ്പെട്ടു. <ref>{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/news/national/india-slips-in-press-freedom-rankings-javadekar-slams-report/article31494652.ece|title=India slips in press freedom rankings; Javadekar slams report|date=3 May 2020|website=The Hindu}}</ref> == പത്രമാധ്യമ സെൻസർഷിപ്പ് == സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ ആദ്യ അരനൂറ്റാണ്ടിൽ, ഭരണകൂടത്തിന്റെ മാധ്യമ നിയന്ത്രണം പത്രസ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ പ്രധാന പരിമിതിയായിരുന്നു. 1975-ൽ അന്നത്തെ ഇന്ത്യൻ പ്രധാനമന്ത്രി [[ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി|ഇന്ദിരാഗാന്ധി]] പ്രസിദ്ധമായി പറഞ്ഞത്, [[ആകാശവാണി]] ഒരു സർക്കാർ സ്ഥാപനമാണ്, അത് സർക്കാർ സ്ഥാപനമായി തുടരാൻ പോകുകയാണ്. . ." എന്ന് ആണ്.<ref>{{Cite journal|url=http://www.pucl.org/from-archives/Media/freedom-press.htm|title=Freedom of the Press|journal=PUCL Bulletin|publisher=People's Union for Civil Liberties|date=July 1982|accessdate=2006-10-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180411055721/http://www.pucl.org/from-archives/Media/freedom-press.htm|archivedate=2018-04-11}}</ref> അടിയന്തരാവസ്ഥ പ്രഖ്യാപിച്ചതിന്റെ ഭാഗമായി ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി ആഭ്യന്തരവും അന്തർദേശീയവുമായ എല്ലാ വാർത്തകളും നിരോധിച്ചുകൊണ്ട്, നിരവധി വിദേശ പത്രപ്രവർത്തകരെയും ലേഖകരെയും പുറത്താക്കുകയും 40 ലധികം ഇന്ത്യൻ റിപ്പോർട്ടർമാരുടെ അക്രഡിറ്റേഷൻ പിൻവലിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref name="jagran">{{cite web |title=World Press Freedom Day: When press in India faced its darkest hour during emergency {{!}} Jagran Trending |url=https://english.jagran.com/india/world-press-freedom-day-how-press-in-india-faced-its-darkest-hour-during-emergency-jagran-trending-10043013 |website=English Jagran |language=en |date=6 മേയ് 2022 |access-date=2023-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230721100101/https://english.jagran.com/india/world-press-freedom-day-how-press-in-india-faced-its-darkest-hour-during-emergency-jagran-trending-10043013 |archive-date=2023-07-21 |url-status=dead}}</ref> എന്തുകൊണ്ടാണ് അടിയന്തരാവസ്ഥ കാലത്ത് ഇന്ദിരാഗാന്ധി മാധ്യമങ്ങൾക്ക് നിയന്ത്രണം ഏർപ്പെടുത്തിയത് എന്നത് ഒരു ചർച്ചാവിഷയമാണ്. പല ചരിത്രകാരന്മാരും വിശ്വസിക്കുന്നത് തന്റെ ഗവൺമെന്റിനെക്കുറിച്ചുള്ള വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന വിമർശനങ്ങൾ അവരെ ഭയപ്പെടുത്തുകയും [[ജയപ്രകാശ് നാരായൺ]] ആരംഭിച്ച പ്രസ്ഥാനത്തെ പത്രങ്ങൾ പിന്തുണയ്ക്കുന്നുവെന്ന് അവർ ഭയപ്പെടുകയും ചെയ്തുവെന്നാണ്.<ref name="jagran"/> 1990-കളിൽ ആരംഭിച്ച ഉദാരവൽക്കരണത്തോടെ, മാധ്യമങ്ങളുടെ സ്വകാര്യ നിയന്ത്രണം വർദ്ധിച്ചു, ഇത് വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന സ്വാതന്ത്ര്യത്തിലേക്കും സർക്കാരിന്റെ കൂടുതൽ സൂക്ഷ്മപരിശോധനയിലേക്കും നയിച്ചു. 2020-ൽ, സർക്കാർ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള ഒരു ബോഡിയായ പ്രസ് കൗൺസിൽ ഓഫ് ഇന്ത്യ, മാധ്യമപ്രവർത്തകരെ "ഭീഷണിപ്പെടുത്തൽ", പത്രസ്വാതന്ത്ര്യം "കുറയ്ക്കൽ" എന്നിവ ഉദ്ധരിച്ച്, സംസ്ഥാന പോലീസിന്റെ സെൻസർഷിപ്പ് ഉൾപ്പെടെയുള്ളവ ഉദ്ധരിച്ച് ബഹുജന മാധ്യമങ്ങൾക്ക് സർക്കാർ അധികാരികൾ പ്രതികൂലമാണെന്ന് വാദിച്ചു. അധികാരികൾ രാജ്യത്തെ വാർത്താ ഏജൻസികൾക്കും അവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട മാധ്യമപ്രവർത്തകർക്കും എതിരെ [[രാജ്യദ്രോഹം|രാജ്യദ്രോഹത്തിനും]] ക്രിമിനൽ പ്രോസിക്യൂഷനും കേസ് ചുമത്തിയതായി ആരോപിക്കപ്പെടുന്നു. പ്രസ് ക്ലബ് ഓഫ് ഇന്ത്യ (പിസിഐ) മാധ്യമപ്രവർത്തകർക്കെതിരായ ആരോപണങ്ങളെ "തെറ്റെന്ന് തോന്നുന്ന നടപടികളുടെ ഒരു പരമ്പര" എന്നാണ് വിശേഷിപ്പിച്ചത്. മാധ്യമങ്ങളുടെയും മാധ്യമപ്രവർത്തകരുടെയും സെൻസർഷിപ്പിന് [[ഭാരത സർക്കാർ|ഇന്ത്യൻ ഫെഡറൽ ഗവൺമെന്റാണ്]] ഉത്തരവാദിയെന്ന് സംഘടന അവകാശപ്പെടുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.tribuneindia.com/news/nation/media-bodies-slam-authorities-for-curtailing-press-freedom-85244|title=Media bodies slam authorities for 'curtailing' press freedom|last=Service|first=Tribune News|website=Tribuneindia News Service}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://thewire.in/media/press-club-gujarati-editor-himachal|title=Press Club of India Slams Police Action Against Gujarati Editor, FIRs Against Himachal Scribes|website=The Wire}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://thewire.in/media/press-freedom-in-india-over-the-years|title=The Fate of Press Freedom in India Over the Years|website=The Wire}}</ref> പത്രപ്രവർത്തന രീതികൾ മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനായി പ്രതിജ്ഞാബദ്ധമായ ഒരു അന്താരാഷ്ട്ര സംഘടനയായ ഇന്റർനാഷണൽ പ്രസ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് (ഐപിഐ) രാജ്യത്തെ [[ഇന്ത്യയിലെ കോവിഡ്-19 പകർച്ചവ്യാധി|കോവിഡ്-19 പകർച്ചവ്യാധിയുമായി]] ബന്ധപ്പെട്ട റിപ്പോർട്ടുകൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്ന മാധ്യമപ്രവർത്തകരെ നിയന്ത്രിച്ചതിൽ ഇന്ത്യൻ സർക്കാരിന് ഉത്തരവാദിത്തമുണ്ടെന്ന് അവകാശപ്പെടുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://thediplomat.com/2020/05/covid-19-and-shrinking-press-freedom-in-india/|title=COVID-19 and Shrinking Press Freedom in India|last=Kamdar|first=Bansari|website=thediplomat.com}}</ref> 2020-ൽ, രാജ്യ തലസ്ഥാനമായ ന്യൂഡൽഹിയിൽ മുസ്‌ലിംകൾക്ക് നേരെയുള്ള ആൾക്കൂട്ട ആക്രമണങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള വാർത്ത റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തതിന് [[മീഡിയാവൺ ടിവി|മീഡിയവൺ ടിവിയെ]] ഇൻഫർമേഷൻ ആൻഡ് ബ്രോഡ്കാസ്റ്റിംഗ് മന്ത്രാലയം താൽക്കാലികമായി തടഞ്ഞു. പിന്നീട് 48 മണിക്കൂറിന് ശേഷം ചാനൽ പുനരാരംഭിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.nytimes.com/2020/04/02/world/asia/modi-india-press-media.html|title=Under Modi, India's Press Is Not So Free Anymore|last=Goel|first=Vindu|last2=Gettleman|first2=Jeffrey|date=2 April 2020|website=[[The New York Times]]|last3=Khandelwal|first3=Saumya}}</ref> ജമ്മു-കശ്മീർ പോലീസും നിയമപാലകരും കലാപവിരുദ്ധ ഏജൻസിയും, പലപ്പോഴും മാധ്യമപ്രവർത്തകരെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്നു, അതേസമയം ദേശീയ സുരക്ഷാ റിപ്പോർട്ടിംഗിന്റെയും നാമമാത്രമായ അപകീർത്തികരമായ വാർത്തകളുടെയും പേരിൽ ചിലരെ അറസ്റ്റ് ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/2020/03/journalism-kashmir-state-repression-media-watchdog-200318064232321.html|title=Journalism in Kashmir in 'state of repression': Media watchdog|website=www.aljazeera.com}}</ref> ജമ്മു കശ്മീർ കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശത്ത് പ്രവർത്തിക്കുന്ന ''ഗ്രേറ്റർ കശ്മീർ'', ''കശ്മീർ റീഡർ'' എന്നിവയുൾപ്പെടെയുള്ള പത്രങ്ങൾക്ക് സർക്കാർ പരസ്യങ്ങൾ നൽകുന്നത് ജമ്മു കശ്മീരിലെ സംസ്ഥാന ഭരണകൂടം അനിശ്ചിതകാലത്തേക്ക് നിർത്തി, <ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/india/jk-govt-stopped-advertisements-newspapers-kashmir-editors-guild-5597901/|title=J&K govt has stopped advertisements in two newspapers, alleges Kashmir Editors Guild|date=23 February 2019}}</ref> അതുപോലെ ഫെഡറൽ ഗവൺമെന്റ് ''[[ദ ടൈംസ്‌ ഓഫ്‌ ഇന്ത്യ]]'', ''[[ദ ഹിന്ദു]]'', ''[[ദി ടെലഗ്രാഫ് (പത്രം)|ടെലിഗ്രാഫ് ഇന്ത്യ]]'' എന്നിവയെ അവരുടെ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളിൽ സർക്കാർ പരസ്യങ്ങൾ നൽകുന്നതിൽ നിന്ന് താൽക്കാലികമായി വിലക്കി.<ref>{{Cite web|url=https://www.independent.co.uk/news/world/asia/india-modi-government-media-ad-spending-newspapers-press-freedom-a8990451.html|title=How Modi government uses ad spending to 'reward or punish' Indian media|date=7 July 2019|website=The Independent}}</ref> ചില സമയങ്ങളിൽ, പ്രാദേശിക മാധ്യമങ്ങൾ സർക്കാരിന് അനുകൂലമായ വാർത്തകൾ മാത്രമേ പ്രസിദ്ധീകരിക്കൂ, അതേസമയം രാജ്യത്തെ [[ഇന്ത്യയുടെ സമ്പദ്ഘടന|സാമ്പത്തിക]], രാഷ്ട്രീയ പ്രശ്‌നങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന വാർത്തകൾ അല്ലെങ്കിൽ സർക്കാരിനെതിരായ വിമർശനങ്ങൾ എന്നിവ ഒഴിവാക്കുന്നു. [[ബഹുജനമാദ്ധ്യമം|അച്ചടി]], പ്രക്ഷേപണ മാധ്യമങ്ങൾ [[മനോവികാരം|വികാരങ്ങളുടെ]] അടിസ്ഥാനത്തിലോ അധികാരത്തിലിരിക്കുന്ന പാർട്ടിയുടെ രാഷ്ട്രീയ സമ്മർദത്തിൻ കീഴിലോ കഥകൾ പ്രചരിപ്പിക്കുന്നതായും പറയപ്പെടുന്നു,<ref>{{Cite web|url=https://foreignpolicy.com/2019/08/02/indias-media-cant-speak-truth-to-power-modi-bjp-journalism/|title=India's Media Can't Speak Truth to Power|last=Kumar|first=Raksha|date=2 August 2019|website=Foreign Policy}}</ref> ആഭ്യന്തര മാധ്യമങ്ങൾ നേതാക്കളുടെ വാദങ്ങളെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നതായി അവകാശപ്പെടുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://scroll.in/article/938885/indias-media-saw-modis-us-visit-as-a-great-success-but-americans-themselves-barely-noticed-it|title=The Indian media saw Modi's US visit as a great success. But Americans themselves barely noticed it|last=Daniyal|first=Shoaib|date=29 September 2019|website=Scroll.in}}</ref> സൈനിക സംഘട്ടനങ്ങളിൽ മാധ്യമ യുദ്ധം നടത്തുന്നതിനും അവരുടെ താൽപ്പര്യങ്ങൾക്കായി ശക്തമായ പിന്തുണയോടെ ഏകപക്ഷീയമായ വാര്ത്തകൾ നല്കുന്നതിനും ഇന്ത്യൻ മാധ്യമങ്ങൾ പലപ്പോഴും വിമർശിക്കപ്പെടുന്നു. <ref>{{Cite web|url=https://www.ids.ac.uk/opinions/could-better-accountability-put-a-stop-to-india-and-pakistans-war-mongering/|title=Could better accountability put a stop to India and Pakistan's war-mongering?|date=6 March 2019|website=www.ids.ac.uk}}</ref> പല മാധ്യമങ്ങളും ഭരണകക്ഷി നേതാക്കളുടെ രാഷ്ട്രീയ അജണ്ട പ്രസിദ്ധീകരിച്ച് ചിയർ ലീഡർമാരായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടന അഭിപ്രായ സ്വാതന്ത്ര്യവും മാധ്യമ സ്വാതന്ത്ര്യവും സംരക്ഷിക്കുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, വിമർശകർ പ്രസ്താവിക്കുന്നത് പത്രസ്വാതന്ത്ര്യം നിയന്ത്രിക്കപ്പെടുന്നുവെന്നും സര്ക്കാരിനെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നവയെ മാത്രമേ സർക്കാർ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നുള്ളൂ എന്നുമാണ്.<ref>{{Cite web|url=https://asiatimes.com/2020/04/corporate-media-a-serious-threat-to-indian-democracy/|title=Corporate media a serious threat to Indian democracy|last=Bhurtel|first=Bhim|date=29 April 2020|website=[[Asia Times]]}}</ref> മാധ്യമങ്ങളുടെ വിമർശനാത്മക നിരീക്ഷണത്തിൽ നിന്ന് ഒഴിഞ്ഞുമാറാൻ ശ്രമിക്കുന്ന സ്വതന്ത്ര മാധ്യമങ്ങളെ "വ്യാജ വാർത്ത" എന്ന് തെറ്റായി ലേബൽ ചെയ്യുന്നതായി വിമർശകർ സർക്കാരിനെ കുറ്റപ്പെടുത്തുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://scroll.in/article/961681/modi-government-is-misusing-the-fake-news-tag-to-try-to-evade-media-scrutiny|title=Modi government is misusing the 'fake news' tag to try to evade media scrutiny|last=Daniyal|first=Shoaib|date=12 May 2020|website=Scroll.in}}</ref> ''[[ദ് ന്യൂയോർക്ക് ടൈംസ്]]'', ''[[ദി ഗാർഡിയൻ]]'', [[അൽ ജസീറ (ടെലിവിഷൻ)|അൽ ജസീറ]], ''[[ദ വാഷിംഗ്ടൺ പോസ്റ്റ്|വാഷിംഗ്ടൺ പോസ്റ്റ്]]'', ''[[ടൈം (മാഗസിൻ)|ടൈം]]'', ''[[ദ ഇക്കണോമിസ്റ്റ്]]'', [[ബി.ബി.സി.]], ''ഹഫിംഗ്ടൺ പോസ്റ്റ്'' എന്നിവയുൾപ്പെടെയുള്ള വിദേശ വാർത്താ സ്ഥാപനങ്ങൾക്കെതിരെ ഇന്ത്യയുടെ പ്രതിച്ഛായ മോശമായി ചിത്രീകരിച്ചതിന് 2020-ലോ അതിനു മുമ്പോ ഇന്ത്യൻ സർക്കാർ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകിയിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://www.outlookindia.com/magazine/story/india-news-sarkar-unhappy-with-india-as-seen-from-abroad/302944|title=India As Seen From Abroad: Why Government Is Angry With Foreign Media|website=[[Outlook (Indian magazine)|Outlook]]|access-date=2023-07-21|archive-date=2023-07-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20230721090818/https://www.outlookindia.com/magazine/story/india-news-sarkar-unhappy-with-india-as-seen-from-abroad/302944|url-status=dead}}</ref> [[ഹിന്ദുത്വം|ഹിന്ദുത്വ]] അനുയായികൾ "ദേശവിരുദ്ധ" ചിന്തകൾ സെൻസർ ചെയ്യാൻ ശ്രമിക്കുന്നതായി റിപ്പോർട്ടേഴ്സ് വിത്തൗട്ട് ബോർഡേഴ്സ് പ്രസ്താവിച്ചു. ഹിന്ദുത്വയെ വിമർശിക്കുന്ന മാധ്യമപ്രവർത്തകർക്കെതിരെ ഹിന്ദുത്വ അനുയായികൾ നടത്തുന്ന വിദ്വേഷ പ്രചാരണങ്ങൾ ചിലപ്പോൾ ആ മാധ്യമപ്രവർത്തകരെ കൊലപ്പെടുത്താൻ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു. സർക്കാരിനെ വിമർശിക്കുന്ന മാധ്യമപ്രവർത്തകർ പലപ്പോഴും ക്രിമിനൽ പ്രോസിക്യൂഷനിൽ നിന്ന് കഷ്ടപ്പെടുന്നു, ഇന്ത്യൻ ശിക്ഷാ നിയമത്തിലെ സെക്ഷൻ 124 എ പലപ്പോഴും പ്രോസിക്യൂട്ടർമാർ ഉദ്ധരിക്കാറുണ്ട്.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://rsf.org/en/india|title=India: Modi tightens his grip on the media|access-date=|last=|first=|date=2020|website=Reporters Without Borders|archive-url=|archive-date=}}</ref> 2023 ഫെബ്രുവരിയിൽ, മുസ്‌ലിം വിരുദ്ധ അക്രമത്തിൽ പങ്കാളിയായതിന് മോദിയെ വിമർശിക്കുന്ന ഒരു ഡോക്യുമെന്ററി (സർക്കാർ നിരോധിച്ചത്) സംപ്രേഷണം ചെയ്തതിന് തൊട്ടുപിന്നാലെ, അഴിമതിയും നികുതിവെട്ടിപ്പും ആരോപിച്ച് [[ബി.ബി.സി.|ബിബിസിയുടെ]] ഓഫീസുകൾ സർക്കാർ റെയ്ഡ് ചെയ്തു.<ref>[https://www.npr.org/2023/04/03/1167041720/india-press-freedom-journalists-modi-bbc-documentary With raids, arrests and hostile takeovers, India press freedom continues to decline]</ref> == മാധ്യമപ്രവർത്തകർക്ക് നേരെയുള്ള ആക്രമണങ്ങൾ == [[സാഗരിക ഘോഷ്]], [[രവീഷ് കുമാർ]] തുടങ്ങിയ നിരവധി മാധ്യമപ്രവർത്തകർ [[ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി|, ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി]] സർക്കാരിനെ വിമർശിച്ചപ്പോൾ തങ്ങൾ പീഡനത്തിനും വധഭീഷണിക്കും ബലാത്സംഗ ഭീഷണിക്കും വിധേയരായതായി പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. 2018 സെപ്റ്റംബറിൽ പ്രധാനമന്ത്രി [[നരേന്ദ്ര മോദി]] പത്രത്തിന്റെ ഉടമ [[ശോഭന ഭാരതീയ|ശോഭന ഭാരതിയയുമായി]] കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തിയതിന് തൊട്ടുപിന്നാലെ ''[[ദ ഹിന്ദുസ്ഥാൻ ടൈംസ്|ഹിന്ദുസ്ഥാൻ ടൈംസിന്റെ]]'' എഡിറ്റർ ബോബി ഘോഷ് രാജിവച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://thewire.in/media/hindustan-times-bobby-ghosh-narendra-modi-shobhana-bhartia|title=Hindustan Times Editor's Exit Preceded by Meeting Between Modi, Newspaper Owner|access-date=20 December 2020|last=Srivas|first=Anuj|date=6 March 2018|website=[[The Wire (India)|The Wire]]}}</ref> പത്രത്തിൽ ഘോഷ് വംശം, മതം, ലൈംഗിക ആഭിമുഖ്യം എന്നിവയാൽ പ്രേരിതമായ അക്രമ കുറ്റകൃത്യങ്ങൾ ട്രാക്കുചെയ്യുന്നതിനുള്ള ഒരു ഡാറ്റാബേസായ ഹേറ്റ് ട്രാക്കർ എന്ന പോർട്ടൽ തുറന്നതിന് ശേഷമാണ് സംഭവം നടന്നത്. ഡാറ്റാബേസ് പിന്നീട് എടുത്തുകളഞ്ഞു. <ref>{{Cite web|url=https://www.newslaundry.com/2017/10/25/hindustan-times-pulls-down-its-ht-hate-tracker|title=Hindustan Times pulls down its Hate Tracker|access-date=20 December 2020|date=25 October 2017|website=[[Newslaundry]]}}</ref> ജോലിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് 2017ൽ മൂന്ന് മാധ്യമപ്രവർത്തകരെങ്കിലും കൊല്ലപ്പെട്ടിരുന്നു. മതേതരത്വത്തിന്റെ വക്താവും വലതുപക്ഷ ശക്തികളുടെ വിമർശകയുമായ [[ഗൗരി ലങ്കേഷ്]] വീടിന് പുറത്ത് വെടിയേറ്റ് മരിച്ചതായി റിപ്പോർട്ടേഴ്‌സ് വിത്തൗട്ട് ബോർഡേഴ്‌സ് പറഞ്ഞു. ലങ്കേഷിനെ കൊലപ്പെടുത്തിയതിന് [[ഹിന്ദുത്വം|ഹിന്ദു ദേശീയ]] സംഘടനയിലെ അംഗം അറസ്റ്റിലായി. 2014 നും 2019 നും ഇടയിൽ 40 മാധ്യമപ്രവർത്തകർ കൊല്ലപ്പെടുകയും കുറഞ്ഞത് 198 മാധ്യമപ്രവർത്തകർക്ക് നേരെയുള്ള കടുത്ത ആക്രമണങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടെന്നും അതിൽ 36 എണ്ണം 2019 ൽ മാത്രം നടന്നിട്ടുണ്ടെന്നും ഒരു റിപ്പോർട്ട് പറയുന്നു. <ref>{{Cite web|url=https://www.thenewsminute.com/article/40-journalists-killed-india-198-serious-attacks-last-five-years-finds-study-114646|title=40 journalists killed in India, 198 serious attacks in last five years, finds study|access-date=23 December 2020|last=Mantri|first=Geetika|date=23 December 2019|website=[[The News Minute]]|language=en}}</ref> പോലീസ്, രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകർ, ക്രിമിനൽ ഗ്രൂപ്പുകൾ, അഴിമതിക്കാരായ പ്രാദേശിക ഉദ്യോഗസ്ഥർ എന്നിവരിൽ നിന്നുള്ള അക്രമങ്ങൾ മാധ്യമപ്രവർത്തകർ അനുഭവിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് റിപ്പോർട്ടേഴ്സ് വിത്തൗട്ട് ബോർഡേഴ്സ് പ്രസ്താവിച്ചു. <ref name=":0"/> == വ്യക്തിത്വ പ്രഭാവം == രാജ്യത്തിന്റെ രൂപീകരണം മുതൽ നേതാക്കളുടെ വ്യക്തി ആരാധന മാധ്യമങ്ങൾ സ്ഥിരമായി ഉയർത്തിപ്പിടിച്ചിട്ടുണ്ട്. റേഡിയോ, ടെലിവിഷൻ, പത്ര പ്രദർശന പരസ്യങ്ങൾ എന്നിവയിലൂടെ ഭരണകക്ഷി രാഷ്ട്രീയ പ്രചാരണങ്ങളെക്കുറിച്ച് പതിവായി റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്ന പ്രവനതയുണ്ട്. മുമ്പ്, പ്രമുഖ രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടിയായ [[ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി|ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടിയുടെ]] [[ഇന്ത്യൻ പൊതു തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2014)|2014 ലെ ഇന്ത്യൻ പൊതുതെരഞ്ഞെടുപ്പ്]] പ്രചാരണത്തെ മാധ്യമങ്ങൾ " ''അബ്കി ബാർ, മോദി സർക്കാർ'' " (ഇത്തവണ മോദി സർക്കാർ) എന്നാണ് പരാമർശിച്ചിരുന്നത്. ഈ രാഷ്ട്രീയ മുദ്രാവാക്യം രാജ്യത്തെ വാർത്താ മാധ്യമങ്ങൾ വൻതോതിൽ കവർ ചെയ്തു. <ref>{{Cite web|url=https://www.ft.com/content/96b8ca94-bed0-11e3-a1bf-00144feabdc0|title=Modi personality cult dominates India election|last=Kazmin|first=Amy|date=8 April 2014|website=[[Financial Times]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20140419213824/http://www.ft.com/cms/s/0/96b8ca94-bed0-11e3-a1bf-00144feabdc0.html?siteedition=intl|archive-date=19 April 2014}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://scroll.in/article/721624/abki-baar-modi-sarkar-whose-line-was-it-anyway|title=Abki baar Modi sarkar: whose line was it anyway?|last=NP|first=Ullekh|date=19 April 2015|website=Scroll.in}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://scroll.in/article/889869/media-freedom-in-the-modi-age-the-cat-and-mouse-game-is-set-to-get-more-fierce-as-2019-nears|title=Media freedom in the Modi age: The cat-and-mouse game is set to get more fierce as 2019 nears|last=Mody|first=Anjali|date=13 August 2018|website=Scroll.in}}</ref> ഭരിക്കുന്ന പാർട്ടിയെ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന ഇന്ത്യയിലെ മാധ്യമ റിപ്പോർട്ടുകൾ പലപ്പോഴും ഏകപക്ഷീയവും അതിശയോക്തിപരവുമാണെന്ന് വിമർശിക്കപ്പെടുന്നു. രാജ്യത്ത് പ്രവർത്തിക്കുന്ന സ്വതന്ത്ര പത്രങ്ങൾ [[2019-ലെ ഇന്ത്യയിലെ പൊതുതെരഞ്ഞെടുപ്പ്|2019 ലെ പൊതുതെരഞ്ഞെടുപ്പ്]] റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തത് [[നരേന്ദ്ര മോദി|നരേന്ദ്ര മോദിയെ]] കേന്ദ്രീകരിച്ചാണ്, അത് അദ്ദേഹത്തിന് കൂടുതൽ കവറേജ് നൽകി. <ref>{{Cite web|url=https://thediplomat.com/2019/05/how-indias-liberal-media-facilitated-narendra-modis-reelection-sweep/|title=How India's Liberal Media Facilitated Narendra Modi's Reelection Sweep|last=Arora|first=Vishal|website=thediplomat.com}}</ref> സിഎംഎസ് ഗവേഷണ സംഘടനയുടെ പക്ഷപാതരഹിതമായ ഉപസ്ഥാപനമായ സിഎംഎസ് മീഡിയ ലാബ് അതിന്റെ റിപ്പോർട്ടിൽ ഇപ്പോഴത്തെ പ്രധാനമന്ത്രി മോദിക്ക് {{Efn|Year 2020}} തന്റെ കഴിഞ്ഞ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രചാരണത്തിൽ പ്രൈംടൈം വാർത്തകളുടെ 33.21% ലഭിച്ചുവെന്നും അതേ സമയം [[ആം ആദ്മി പാർട്ടി]] നേതാവ് [[രാഹുൽ ഗാന്ധി|അരവിന്ദ്]] [[അരവിന്ദ് കെജ്രിവാൾ|കെജ്‌രിവാളിനു]] കിട്ടിയ മീഡിയ കവറേജ് 10.31% വും കോണ്ഗ്രസ് നേതാവ് രാഹുല് ഗാന്ധിക്ക് കിട്ടിയ കവറേജ് 4.33% മാത്രമായിരുന്നുവെന്നും പറയുന്നു. <ref>{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/elections/loksabha2014/Modi-got-most-prime-time-coverage-study/article11639092.ece|title=Modi got most prime-time coverage: study|last=S|first=Rukmini|date=8 May 2014|website=The Hindu}}</ref> == ഇതും കാണുക == * [[അഭിപ്രായ സ്വാതന്ത്ര്യം ഇന്ത്യയിൽ]] * [[പത്രസ്വാതന്ത്ര്യം ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിൽ]] == അവലംബം == {{Reflist}} === കുറിപ്പുകൾ === {{Notelist}} [[വർഗ്ഗം:സെൻസർഷിപ്പ്‌ ഇന്ത്യയിൽ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ നിയമങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ആവിഷ്കാര സ്വാതന്ത്ര്യം ഇന്ത്യയിൽ]] 8fx7xn026ueo9hwsgspdls4x7ghjmgc 0 601614 4671511 4100103 2026-09-28T21:48:50Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671511 wikitext text/x-wiki {{copy edit|for=യാന്ത്രികവിവർത്തനത്തിന്റെ പ്രശ്നങ്ങൾ|date=2023 ഓഗസ്റ്റ്}} '''നൈല ക്വാഡ്രി ബലോച്ച്''' (ജനനം ജൂലൈ 18, 1965 [[ക്വെറ്റ|ക്വറ്റ]], [[ബലൂചിസ്ഥാൻ (ഭൂപ്രദേശം)|ബലൂചിസ്ഥാൻ]], [[പാകിസ്താൻ|പാകിസ്ഥാൻ]] ) ഒരു [[ബലൂചികൾ|ബലൂച്]] രാഷ്ട്രീയക്കാരിയും [[സ്ത്രീകളുടെ അവകാശങ്ങൾ|സ്ത്രീകളുടെ അവകാശങ്ങൾക്കായുള്ള]] പ്രവർത്തകയും എഴുത്തുകാരിയും കവിയും ബലൂച്ച് ക്വാം പാരാസ്റ്റ് അവകാശങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര പ്രഭാഷണങ്ങളുടെ പേരിൽ പ്രശസ്തയും ആണ്. പ്രശസ്ത അഭിഭാഷകനും ബലൂച് ക്വാം പാരാസ്റ്റ് റൈറ്റ്‌സിന്റെ പ്രവർത്തകനുമായ സയ്യിദ് അഹമ്മദ് ക്വാദ്രിയുടെ മകളാണ് നൈല. അവളുടെ അമ്മ ബിബി ഗുൽ സറീന ഒരു ഫെമിനിസ്റ്റും ബലൂചിസ്ഥാനിലെ ആദ്യത്തെ തദ്ദേശീയ [[സർക്കാരിതര സംഘടന|എൻജിഒയുടെ]] സ്ഥാപകയുമായിരുന്നു. അവൾ [[കാനഡ|കാനഡയിലെ]] പൗരയാണ്. .ഇന്ന് അവർ കാനഡ ആസ്ഥാനമായി പ്രവാസ ബലൂചിസ്ഥാൻ സർക്കാറിന്റെ പ്രധാനമന്ത്രിയാണ്. <ref>https://thewire.in/south-asia/the-assault-by-pakistan-on-baloch-peoples-rights-has-now-reached-women</ref> വിവാഹിതയും മൂന്ന് ആൺമക്കളുടെ അമ്മയുമാണ് നൈല. ഒരാൾ, മസ്ദക് ദിൽഷാദ് ബലോച്ച്, കാനഡയിൽ [[നാടുകടത്തൽ|പ്രവാസത്തിൽ]] കഴിയുന്നു, <ref>{{Cite web|url=http://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/kashmir-indias-integral-part-world-should-follow-narendra-modi-on-balochistan-mazdak-dilshad-baloch/articleshow/53807336.cms|title=Kashmir India's integral part, world should follow Narendra Modi on Balochistan: Mazdak Dilshad Baloch – The Economic Times|access-date=2023-08-01|archive-date=2016-10-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20161013034422/http://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/kashmir-indias-integral-part-world-should-follow-narendra-modi-on-balochistan-mazdak-dilshad-baloch/articleshow/53807336.cms|url-status=dead}}</ref> പാക്കിസ്ഥാന്റെ എതിർപ്പുകൾ മറികടന്ന് പിന്നീട് അവർക്ക് ഇന്ത്യൻ വിസ ലഭിച്ചു ഇന്ത്യയിൽ വന്നു<ref>https://www.indiatoday.in/india/story/naela-qadri-baloch-delhi-government-in-exile-346044-2016-10-11 </ref> [[ആഗ്ര|ആഗ്രയിൽ]] ആദ്യ സെമിനാർ സംഘടിപ്പിച്ച [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലെ]] '''ഹിന്ദ്-ബലൂച് ഫോറത്തിന്റെ''' സ്ഥാപക അംഗമാണ് അവർ. പാകിസ്ഥാൻ ശക്തമായ തെളിവുകൾ നിരത്തി അവരുടെ ഇന്ത്യൻ വിസ മുടക്കുമെങ്കിലും പലപ്പോഴും ഇന്ത്യയിൽ അവർ വരാറുണ്ട്. <ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/No-visa-for-Baloch-leader-Naela-Quadri/article15422374.ece|title=No visa for Baloch leader Naela Quadri|first=Kallol|last=Bhattacherjee|newspaper=The Hindu|date=October 3, 2016|via=www.thehindu.com}}</ref>. അടുത്തിടെ, വിദ്യാർത്ഥി ആക്ടിവിസ്റ്റ് റിൻഷാദ് റീറയെ [[കേരളം|ഇന്ത്യയിൽ]] മോചിപ്പിക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ട് ഒരു സംയുക്ത മനുഷ്യാവകാശ പ്രസ്താവനയിൽ കേരളത്തിൽ വച്ച് അവർ ഒപ്പുവച്ചു<ref>{{Cite news|url=https://keyboardjournal.com/joint-statement-of-human-rights-activists-demand-withdrawal-of-sedition-charged-on-students-of-malappuram-government-college-over-a-poster-they-pasted-regarding-kashmirs-freedom/|archive-url=https://web.archive.org/web/20190601021808/https://keyboardjournal.com/joint-statement-of-human-rights-activists-demand-withdrawal-of-sedition-charged-on-students-of-malappuram-government-college-over-a-poster-they-pasted-regarding-kashmirs-freedom/|url-status=dead|archive-date=2019-06-01|title=Joint Statement for the release of Students|work=Keyboard journal|access-date=2019-02-23|language=en-US}}</ref>. == റഫറൻസുകൾ == <references group="" responsive="1"></references> == പുറംകണ്ണികകൾ == * [http://www.thehindu.com/news/national/things-changing-after-modi-highlighted-baloch-plight-naela-quadri-baloch/article9208496.ece 'മോദി ബലൂച് ദുരവസ്ഥ ഉയർത്തിക്കാട്ടിയതോടെ കാര്യങ്ങൾ മാറിമറിഞ്ഞു'] {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://indianexpress.com/article/india/india-news-india/things-changing-rapidly-after-pm-modi-highlighted-balochistans-plight-at-intentional-level-says-naela-quadri-3077281/ പ്രധാനമന്ത്രി മോദി ബലൂചിസ്ഥാന്റെ ദുരവസ്ഥ മനഃപൂർവം എടുത്തുകാണിച്ചതിന് ശേഷം കാര്യങ്ങൾ അതിവേഗം മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു, നെയ്ല ക്വാദ്രി] * [http://www.news18.com/news/india/naela-quadri-baloch-doesnt-represent-balochistan-says-brahamdagh-bugti-1301107.html നൈല ക്വാദ്രി ബലോച്ച് ബലൂചിസ്ഥാനെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നില്ലെന്ന് ബ്രഹംദാഗ് ബുഗ്തി] [[വർഗ്ഗം:1965-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂലൈ 18-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ബലൂചികൾ]] 0aqpmhqx5cyxubhf0svixroj6cg2gpq 0 603837 4671444 4621398 2026-09-28T16:14:01Z ~2026-52200-67 223510 4671444 wikitext text/x-wiki {{pu|Department of General Education}} {{Infobox Government agency | agency_name = പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പ് | nativename = | nativename_a = | nativename_r ={{Small|General Education Department}} | logo = | logo_width = | logo_caption = | type = വകുപ്പ് | seal = Government of Kerala Logo.svg | seal_width = 100px | seal_caption = | formed = {{Start date and age|1995||}} | preceding1 = | proceeding = | preceding = | dissolved = | superseding = | jurisdiction = [[കേരളം]] | headquarters = [[തിരുവനന്തപുരം]] | employees = | budget = | minister1_name = [[എൻ. ഷംസുദ്ദീൻ]]<ref>{{Cite web|url=https://www.education.kerala.gov.in/index.php?option=com_content&view=article&id=66&Itemid=74|title=General Education Department – General Education Department|language=ml, en|access-date=2023-08-25|archive-date=2019-03-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20190312121312/http://www.education.kerala.gov.in/index.php?option=com_content&view=article&id=66&Itemid=74|url-status=dead}}</ref> | minister1_pfo = പൊതു വിദ്യാഭ്യാസവും ന്യൂനപക്ഷ ക്ഷേമവും വകുപ്പ് മന്ത്രി | chief1_name = റാണി ജോർജ്ജ് [[Indian Administrative Service|ഐഎഎസ്]]<ref>{{Cite web|url=https://education.kerala.gov.in/secretary-education/|title = General Education Department – General Education Department|language=ml, en}}</ref> | chief1_position = [[Principal Secretary (India)|പ്രിൻസിപ്പൽ സെക്രട്ടറി]], പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | chief2_name = എസ്. ഷാനവാസ് [[Indian Administrative Service|ഐഎഎസ്]] | chief2_position = ഡയറക്ടർ ഓഫ് ജനറൽ എഡ്യൂക്കേഷൻ | parent_agency = [[കേരള സർക്കാർ]] | child1_agency = [[Directorate of General Education (Kerala)|പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ ഡയറക്ടറേറ്റ്]] | child2_agency = [[State Council for Open and Lifelong Education (Kerala)|എസ്സിഒഎൽഇ കേരള]] | child3_agency = [[State Council of Educational Research and Training, Kerala|എസ്സിഇആർടി]] | child4_agency = [[KITE Kerala|കൈറ്റ് കേരള]] | child5_agency = [[കേരള സംസ്ഥാന സാക്ഷരതാ മിഷൻ]] | child6_agency = [[State Institute of Educational Management and Training|സീമറ്റ്-കേരള]] | child7_agency = [[Kerala Board of Public Examination|കെബിപിഇ]] | child8_agency = [[Directorate of Higher Secondary Education|ഡിഎച്ച്എസ്ഇ]] | website = https://www.education.kerala.gov.in | footnotes = | parent_department = }} കേരളത്തിലെ പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നയപരവും ഭരണപരവുമായ കര്യങ്ങൾ നോക്കുന്ന [[കേരള സർക്കാർ|കേരള സർക്കാരിൻ്റെ]] വകുപ്പാണ് '''പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പ്''' (''General Education Department''). പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ പ്രിൻസിപ്പൽ സെക്രട്ടറിയുടെ കീഴിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഗവൺമെന്റിന്റെ പ്രിൻസിപ്പൽ സെക്രട്ടറി വകുപ്പിന്റെ അഡ്മിനിസ്‌ട്രേറ്റീവ് തലവനും പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പിലെ നയവും ഭരണവും സംബന്ധിച്ച എല്ലാ കാര്യങ്ങളിലും വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രിയുടെ പ്രധാന ഉപദേശകനുമാണ്. പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പ് സംസ്ഥാന തലത്തിലുള്ള ഒരു സർക്കാർ വകുപ്പാണ്. കേരള സംസ്ഥാനത്ത് വിവിധ വിദ്യാഭ്യാസ പരിപാടികളും സംരംഭങ്ങളും നയങ്ങൾ രൂപീകരിക്കുന്നതിനും ആസൂത്രണം ചെയ്യുന്നതിനും നടപ്പിലാക്കുന്നതിനും പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പ് ഉത്തരവാദിയാണ്. വകുപ്പിന്റെ തലവൻ പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രിയും, അദ്ദേഹത്തിന് കീഴിൽ പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ സെക്രട്ടറിയായി നിയോഗിക്കപ്പെട്ട ഒരു മുതിർന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥനുമുണ്ട്. നിലവിലെ പൊതുവിദ്യാഭ്യാസമന്ത്രി ശ്രീ. [[എൻ. ഷംസുദ്ദീൻ|എൻ. ഷംസുദ്ധീൻ]] ആണ്.<ref>{{Cite web|url=https://www.mediaoneonline.com/kerala/school-opening-meeting-216994|title=സ്കൂൾ തുറക്കൽ; പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പിൻറെ സമ്പൂർണ യോഗം ഇന്ന്|access-date=2023-08-24|last=Desk|first=Web|date=2023-05-05|language=ml}}</ref> == പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ ഡയറക്ടറേറ്റ് == പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിലെ ഭരണപരമായ സ്ഥാപനമാണ് പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ ഡയറക്ടറേറ്റ്. കേരളത്തിലെ പൊതുവിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ ദൈനംദിന ഭരണം, നടത്തിപ്പ്, ഏകോപനം എന്നിവയാണ് ചുമതലകൾ. ഡയറക്‌ടറേറ്റിന്റെ തലവൻ പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ ഡയറക്‌ടറാണ്, അദ്ദേഹം ഡയറക്‌ടറേറ്റിന്റെ പ്രവർത്തനത്തിന്റെ മേൽനോട്ടം വഹിക്കുകയും പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ സെക്രട്ടറിക്ക് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നു. പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ ഡയറക്ടർ സംസ്ഥാനത്തെ സർക്കാർ പരീക്ഷാ കമ്മീഷണർ കൂടിയാണ്. പരീക്ഷയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ, ജോയിന്റ് കമ്മീഷണർ, സെക്രട്ടറി, പരീക്ഷാഭവനിലെ മറ്റ് സ്റ്റാഫുകൾ എന്നിവർ അദ്ദേഹത്തെ സഹായിക്കുന്നു. ജോയിന്റ് ഡയറക്ടർമാർ, റീജിയണൽ ഡെപ്യൂട്ടി ഡയറക്ടർമാർ, ഡെപ്യൂട്ടി ഡയറക്ടർമാർ, ഹയർസെക്കൻഡറി, വൊക്കേഷണൽ ഹയർസെക്കൻഡറി അസിസ്റ്റന്റ് ഡയറക്ടർമാർ എന്നിവരടങ്ങിയതാണ് പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ ഡയറക്ടറേറ്റ്. വകുപ്പിന്റെ നടത്തിപ്പിലും മേൽനോട്ടത്തിലും ഡയറക്ടറെ സഹായിക്കുന്ന നിരവധി ജോയിന്റ് ഡയറക്ടർമാർ വകുപ്പിലുണ്ട്. ഓരോ ജോയിന്റ് ഡയറക്ടർക്കും പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം, സെക്കൻഡറി വിദ്യാഭ്യാസം അല്ലെങ്കിൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി വിദ്യാഭ്യാസം പോലുള്ള ഒരു പ്രത്യേക മേഖലയുടെ ഉത്തരവാദിത്തമുണ്ട്. വകുപ്പിന്റെ ദൈനംദിന നടത്തിപ്പിന്റെ ചുമതല ഡെപ്യൂട്ടി ഡയറക്ടർമാർക്കാണ്. വിദ്യാഭ്യാസവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നയങ്ങളും പരിപാടികളും ജില്ലാതലത്തിൽ നടപ്പാക്കാനുള്ള ചുമതല ഇവർക്കാണ്. സ്കൂൾ തലത്തിൽ വിദ്യാഭ്യാസവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നയങ്ങളും പരിപാടികളും നടപ്പിലാക്കുന്നതിനുള്ള ചുമതല അസിസ്റ്റന്റ് ഡയറക്ടർമാർക്കാണ്. സർക്കാർ സ്കൂളുകളിലെ പ്രധാനാധ്യാപകർക്കും അധ്യാപകർക്കും അവർ സാങ്കേതിക പിന്തുണ നൽകുന്നു. വിദ്യാഭ്യാസ ഉപഡയറക്ടർമാരുടെ മേൽനോട്ടത്തിലുള്ള ജില്ലാ ഓഫീസുകൾ 14 റവന്യൂ ജില്ലകളിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ഓരോ റവന്യൂ ജില്ലയിലും വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലകളും വിദ്യാഭ്യാസ ഉപജില്ലകളും ഉണ്ട്. സംസ്ഥാനത്ത്, ഉപജില്ലയിലെ എല്ലാ പ്രൈമറി സ്കൂളുകളുടെയും ഭരണത്തിനായി അസിസ്റ്റന്റ് എഡ്യൂക്കേഷണൽ ഓഫീസർമാരുടെ (എഇഒ) നേതൃത്വത്തിലുള്ള 163 വിദ്യാഭ്യാസ ഉപജില്ലാ ഓഫീസുകളും ഉന്നത ഭരണത്തിനായി ജില്ലാ വിദ്യാഭ്യാസ ഓഫീസർമാരുടെ (ഡിഇഒ) നേതൃത്വത്തിലുള്ള 41 വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലാ ഓഫീസുകളും ഉണ്ട്. ജോയിന്റ് ഡയറക്ടർമാർ, റീജിയണൽ ഡെപ്യൂട്ടി ഡയറക്ടർമാർ, ഡെപ്യൂട്ടി ഡയറക്ടർമാർ, അസിസ്റ്റന്റ് ഡയറക്ടർമാർ എന്നിവരുടെ ഭരണ നിയന്ത്രണത്തിലാണ് ഹയർ സെക്കൻഡറി (എച്ച്എസ്എസ്) വിദ്യാഭ്യാസ ഡെപ്യൂട്ടി ഡയറക്ടർ (ഡിഡിഇ) ജില്ലകൾക്കും അസിസ്റ്റന്റ് എഡ്യൂക്കേഷണൽ ഓഫീസർ (എഇഒ) വിദ്യാഭ്യാസ ഉപജില്ലകൾക്കും നേതൃത്വം നൽകും. ജില്ലാ വിദ്യാഭ്യാസ ഓഫീസർ (DEO) വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലകളിലെ ഹൈസ്കൂളുകൾ, ട്രെയിനിംഗ് സ്കൂളുകൾ, പ്രത്യേക വിഭാഗം സ്കൂളുകൾ എന്നിവ നിയന്ത്രിക്കുന്നു. വിദ്യാഭ്യാസ ഉപജില്ലയിലെ എല്ലാ പ്രൈമറി സ്കൂളുകളുടെയും ഭരണപരമായ ചുമതല എഇഒയ്ക്കാണ്. ==കീഴ്‌വകുപ്പുകൾ== * പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ ഡയറക്ടറേറ്റ് (DGE) * സംസ്ഥാന വിദ്യാഭ്യാസ ഗവേഷണ പരിശീലന കൗൺസിൽ (SCERT) * പരീക്ഷാഭവൻ * സാക്ഷരതാ മിഷൻ ==ഇതും കാണുക== *[[കേരളത്തിലെ പൊതുവിദ്യാഭ്യാസം]] ==അവലംബം== {{reflist}} {{Education in Kerala}} [[Category:കേരള സർക്കാറിന്റെ വകുപ്പുകൾ]] 1v3uz324w4p2kkj1i6qhyaolsc2tsvk 4671451 4671444 2026-09-28T16:20:21Z Yadhu Krishna M 124149 Yadhu Krishna M എന്ന ഉപയോക്താവ് [[കേരള സർക്കാർ പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ്]] എന്ന താൾ [[കേരളസർക്കാർ പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പ്]] എന്നാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു 4671444 wikitext text/x-wiki {{pu|Department of General Education}} {{Infobox Government agency | agency_name = പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പ് | nativename = | nativename_a = | nativename_r ={{Small|General Education Department}} | logo = | logo_width = | logo_caption = | type = വകുപ്പ് | seal = Government of Kerala Logo.svg | seal_width = 100px | seal_caption = | formed = {{Start date and age|1995||}} | preceding1 = | proceeding = | preceding = | dissolved = | superseding = | jurisdiction = [[കേരളം]] | headquarters = [[തിരുവനന്തപുരം]] | employees = | budget = | minister1_name = [[എൻ. ഷംസുദ്ദീൻ]]<ref>{{Cite web|url=https://www.education.kerala.gov.in/index.php?option=com_content&view=article&id=66&Itemid=74|title=General Education Department – General Education Department|language=ml, en|access-date=2023-08-25|archive-date=2019-03-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20190312121312/http://www.education.kerala.gov.in/index.php?option=com_content&view=article&id=66&Itemid=74|url-status=dead}}</ref> | minister1_pfo = പൊതു വിദ്യാഭ്യാസവും ന്യൂനപക്ഷ ക്ഷേമവും വകുപ്പ് മന്ത്രി | chief1_name = റാണി ജോർജ്ജ് [[Indian Administrative Service|ഐഎഎസ്]]<ref>{{Cite web|url=https://education.kerala.gov.in/secretary-education/|title = General Education Department – General Education Department|language=ml, en}}</ref> | chief1_position = [[Principal Secretary (India)|പ്രിൻസിപ്പൽ സെക്രട്ടറി]], പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | chief2_name = എസ്. ഷാനവാസ് [[Indian Administrative Service|ഐഎഎസ്]] | chief2_position = ഡയറക്ടർ ഓഫ് ജനറൽ എഡ്യൂക്കേഷൻ | parent_agency = [[കേരള സർക്കാർ]] | child1_agency = [[Directorate of General Education (Kerala)|പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ ഡയറക്ടറേറ്റ്]] | child2_agency = [[State Council for Open and Lifelong Education (Kerala)|എസ്സിഒഎൽഇ കേരള]] | child3_agency = [[State Council of Educational Research and Training, Kerala|എസ്സിഇആർടി]] | child4_agency = [[KITE Kerala|കൈറ്റ് കേരള]] | child5_agency = [[കേരള സംസ്ഥാന സാക്ഷരതാ മിഷൻ]] | child6_agency = [[State Institute of Educational Management and Training|സീമറ്റ്-കേരള]] | child7_agency = [[Kerala Board of Public Examination|കെബിപിഇ]] | child8_agency = [[Directorate of Higher Secondary Education|ഡിഎച്ച്എസ്ഇ]] | website = https://www.education.kerala.gov.in | footnotes = | parent_department = }} കേരളത്തിലെ പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നയപരവും ഭരണപരവുമായ കര്യങ്ങൾ നോക്കുന്ന [[കേരള സർക്കാർ|കേരള സർക്കാരിൻ്റെ]] വകുപ്പാണ് '''പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പ്''' (''General Education Department''). പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ പ്രിൻസിപ്പൽ സെക്രട്ടറിയുടെ കീഴിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഗവൺമെന്റിന്റെ പ്രിൻസിപ്പൽ സെക്രട്ടറി വകുപ്പിന്റെ അഡ്മിനിസ്‌ട്രേറ്റീവ് തലവനും പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പിലെ നയവും ഭരണവും സംബന്ധിച്ച എല്ലാ കാര്യങ്ങളിലും വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രിയുടെ പ്രധാന ഉപദേശകനുമാണ്. പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പ് സംസ്ഥാന തലത്തിലുള്ള ഒരു സർക്കാർ വകുപ്പാണ്. കേരള സംസ്ഥാനത്ത് വിവിധ വിദ്യാഭ്യാസ പരിപാടികളും സംരംഭങ്ങളും നയങ്ങൾ രൂപീകരിക്കുന്നതിനും ആസൂത്രണം ചെയ്യുന്നതിനും നടപ്പിലാക്കുന്നതിനും പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പ് ഉത്തരവാദിയാണ്. വകുപ്പിന്റെ തലവൻ പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രിയും, അദ്ദേഹത്തിന് കീഴിൽ പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ സെക്രട്ടറിയായി നിയോഗിക്കപ്പെട്ട ഒരു മുതിർന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥനുമുണ്ട്. നിലവിലെ പൊതുവിദ്യാഭ്യാസമന്ത്രി ശ്രീ. [[എൻ. ഷംസുദ്ദീൻ|എൻ. ഷംസുദ്ധീൻ]] ആണ്.<ref>{{Cite web|url=https://www.mediaoneonline.com/kerala/school-opening-meeting-216994|title=സ്കൂൾ തുറക്കൽ; പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പിൻറെ സമ്പൂർണ യോഗം ഇന്ന്|access-date=2023-08-24|last=Desk|first=Web|date=2023-05-05|language=ml}}</ref> == പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ ഡയറക്ടറേറ്റ് == പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിലെ ഭരണപരമായ സ്ഥാപനമാണ് പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ ഡയറക്ടറേറ്റ്. കേരളത്തിലെ പൊതുവിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ ദൈനംദിന ഭരണം, നടത്തിപ്പ്, ഏകോപനം എന്നിവയാണ് ചുമതലകൾ. ഡയറക്‌ടറേറ്റിന്റെ തലവൻ പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ ഡയറക്‌ടറാണ്, അദ്ദേഹം ഡയറക്‌ടറേറ്റിന്റെ പ്രവർത്തനത്തിന്റെ മേൽനോട്ടം വഹിക്കുകയും പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ സെക്രട്ടറിക്ക് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നു. പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ ഡയറക്ടർ സംസ്ഥാനത്തെ സർക്കാർ പരീക്ഷാ കമ്മീഷണർ കൂടിയാണ്. പരീക്ഷയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ, ജോയിന്റ് കമ്മീഷണർ, സെക്രട്ടറി, പരീക്ഷാഭവനിലെ മറ്റ് സ്റ്റാഫുകൾ എന്നിവർ അദ്ദേഹത്തെ സഹായിക്കുന്നു. ജോയിന്റ് ഡയറക്ടർമാർ, റീജിയണൽ ഡെപ്യൂട്ടി ഡയറക്ടർമാർ, ഡെപ്യൂട്ടി ഡയറക്ടർമാർ, ഹയർസെക്കൻഡറി, വൊക്കേഷണൽ ഹയർസെക്കൻഡറി അസിസ്റ്റന്റ് ഡയറക്ടർമാർ എന്നിവരടങ്ങിയതാണ് പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ ഡയറക്ടറേറ്റ്. വകുപ്പിന്റെ നടത്തിപ്പിലും മേൽനോട്ടത്തിലും ഡയറക്ടറെ സഹായിക്കുന്ന നിരവധി ജോയിന്റ് ഡയറക്ടർമാർ വകുപ്പിലുണ്ട്. ഓരോ ജോയിന്റ് ഡയറക്ടർക്കും പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം, സെക്കൻഡറി വിദ്യാഭ്യാസം അല്ലെങ്കിൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി വിദ്യാഭ്യാസം പോലുള്ള ഒരു പ്രത്യേക മേഖലയുടെ ഉത്തരവാദിത്തമുണ്ട്. വകുപ്പിന്റെ ദൈനംദിന നടത്തിപ്പിന്റെ ചുമതല ഡെപ്യൂട്ടി ഡയറക്ടർമാർക്കാണ്. വിദ്യാഭ്യാസവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നയങ്ങളും പരിപാടികളും ജില്ലാതലത്തിൽ നടപ്പാക്കാനുള്ള ചുമതല ഇവർക്കാണ്. സ്കൂൾ തലത്തിൽ വിദ്യാഭ്യാസവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നയങ്ങളും പരിപാടികളും നടപ്പിലാക്കുന്നതിനുള്ള ചുമതല അസിസ്റ്റന്റ് ഡയറക്ടർമാർക്കാണ്. സർക്കാർ സ്കൂളുകളിലെ പ്രധാനാധ്യാപകർക്കും അധ്യാപകർക്കും അവർ സാങ്കേതിക പിന്തുണ നൽകുന്നു. വിദ്യാഭ്യാസ ഉപഡയറക്ടർമാരുടെ മേൽനോട്ടത്തിലുള്ള ജില്ലാ ഓഫീസുകൾ 14 റവന്യൂ ജില്ലകളിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ഓരോ റവന്യൂ ജില്ലയിലും വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലകളും വിദ്യാഭ്യാസ ഉപജില്ലകളും ഉണ്ട്. സംസ്ഥാനത്ത്, ഉപജില്ലയിലെ എല്ലാ പ്രൈമറി സ്കൂളുകളുടെയും ഭരണത്തിനായി അസിസ്റ്റന്റ് എഡ്യൂക്കേഷണൽ ഓഫീസർമാരുടെ (എഇഒ) നേതൃത്വത്തിലുള്ള 163 വിദ്യാഭ്യാസ ഉപജില്ലാ ഓഫീസുകളും ഉന്നത ഭരണത്തിനായി ജില്ലാ വിദ്യാഭ്യാസ ഓഫീസർമാരുടെ (ഡിഇഒ) നേതൃത്വത്തിലുള്ള 41 വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലാ ഓഫീസുകളും ഉണ്ട്. ജോയിന്റ് ഡയറക്ടർമാർ, റീജിയണൽ ഡെപ്യൂട്ടി ഡയറക്ടർമാർ, ഡെപ്യൂട്ടി ഡയറക്ടർമാർ, അസിസ്റ്റന്റ് ഡയറക്ടർമാർ എന്നിവരുടെ ഭരണ നിയന്ത്രണത്തിലാണ് ഹയർ സെക്കൻഡറി (എച്ച്എസ്എസ്) വിദ്യാഭ്യാസ ഡെപ്യൂട്ടി ഡയറക്ടർ (ഡിഡിഇ) ജില്ലകൾക്കും അസിസ്റ്റന്റ് എഡ്യൂക്കേഷണൽ ഓഫീസർ (എഇഒ) വിദ്യാഭ്യാസ ഉപജില്ലകൾക്കും നേതൃത്വം നൽകും. ജില്ലാ വിദ്യാഭ്യാസ ഓഫീസർ (DEO) വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലകളിലെ ഹൈസ്കൂളുകൾ, ട്രെയിനിംഗ് സ്കൂളുകൾ, പ്രത്യേക വിഭാഗം സ്കൂളുകൾ എന്നിവ നിയന്ത്രിക്കുന്നു. വിദ്യാഭ്യാസ ഉപജില്ലയിലെ എല്ലാ പ്രൈമറി സ്കൂളുകളുടെയും ഭരണപരമായ ചുമതല എഇഒയ്ക്കാണ്. ==കീഴ്‌വകുപ്പുകൾ== * പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ ഡയറക്ടറേറ്റ് (DGE) * സംസ്ഥാന വിദ്യാഭ്യാസ ഗവേഷണ പരിശീലന കൗൺസിൽ (SCERT) * പരീക്ഷാഭവൻ * സാക്ഷരതാ മിഷൻ ==ഇതും കാണുക== *[[കേരളത്തിലെ പൊതുവിദ്യാഭ്യാസം]] ==അവലംബം== {{reflist}} {{Education in Kerala}} [[Category:കേരള സർക്കാറിന്റെ വകുപ്പുകൾ]] 1v3uz324w4p2kkj1i6qhyaolsc2tsvk 0 606745 4671453 4629300 2026-09-28T16:20:48Z Yadhu Krishna M 124149 Yadhu Krishna M എന്ന ഉപയോക്താവ് [[കേരള സർക്കാർ വകുപ്പുകൾ]] എന്ന താൾ [[കേരളസർക്കാർ വകുപ്പുകൾ]] എന്നാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു 4629300 wikitext text/x-wiki {{Under construction}} {{prettyurl|Kerala Government Departments}}<div id="purl" class="NavFrame collapsed" align="right" style="float:right; position: absolute; top: -3em; right:30px; width:auto; background:#eae9e9;"><div class="NavHead" align="right" style="float:right; font-size:85%; background:#dadadb; padding-right: 90px; color:#333333; white-space:nowrap;">'''<span class="plainlinks">[[Kerala Government Departments|ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം]]</span> [[പ്രമാണം:Gtk-dialog-question.svg|കണ്ണി=ഫലകം:Prettyurl#ഉപയോഗക്രമം|12x12ബിന്ദു|സഹായം]]'''</div> <div class="NavContent" align="right" style="background:#eae9e9; width:auto"> <span class="plainlinks" style="white-space:nowrap; overflow: hidden">https://ml.wikipedia.org/wiki/Kerala_Government_Departments</span></div></div><span></span> വിവിധ സർക്കാർ വകുപ്പുകളുടെ മാതൃവകുപ്പിനെ സെക്രട്ടേറിയറ്റ് വകുപ്പുകൾ എന്നുപറയുന്നു. ഓരോ വകുപ്പ് മന്ത്രിമാരുടെയും കീഴിൽ വകുപ്പ് സെക്രട്ടറിമാരാണ് ഇതിന് നേതൃത്വം നൽകുന്നത്. സെക്രട്ടറിയേറ്റ് വകുപ്പുകൾക്ക് കീഴിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന കീഴ് വകുപ്പുകളെ ഫീൽഡ് വകുപ്പുകൾ എന്ന് പറയുന്നു. അതാത് വകുപ്പ് മേധാവികൾ ആണ് ഇവയ്ക്ക് നേതൃതം നൽകുന്നത്. ഡയറക്ടർ, കമ്മീഷണർ തുടങ്ങീ വിവിധ പേരുകളിൽ ആണ് വകുപ്പ് മേധാവികൾ അറിയപ്പെടുന്ന്ത്. ഡയറക്ടറേറ്റ്, കമ്മീഷണറേറ്റ് തുടങ്ങീ പേരുകളിൽ ആണ് ഈ ഭരണകേന്ദ്രങ്ങൾ അറിയപ്പെടുന്നത്. കൂടാതെ വിവിധ പൊതു മേഖലാ സ്ഥാപനങ്ങളും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. [[ചീഫ് സെക്രട്ടറി (ഇന്ത്യ)|ചീഫ് സെക്രട്ടറിയാണ്]] വകുപ്പുകളുടെ ഏകോപനം നടത്തുന്നത്. [[File:Government of Kerala Logo.png|center|220x220px|[[കേരള സർക്കാർ|കേരള സർക്കാരിൻ്റെ]] ഓദ്യോഗിക ചിഹ്നം|പകരം=ഓദ്യോഗിക ചിഹ്നം|ലഘുചിത്രം]] == വകുപ്പുകൾ == ===സെക്രട്ടേറിയറ്റ് വകുപ്പുകൾ=== {| class="wikitable sortable" ! നമ്പർ ! വകുപ്പ്<ref>{{Cite web |title=Work distribution directory of government secretariat, 2026 |url=https://gad.kerala.gov.in/sites/default/files/inline-files/work%20distribution%20directory%20final%20%202026.pdf |website=General Administration Department, Govt of Kerala}}</ref> <ref>{{cite web | title=Official Web Portal - Government of Kerala | url=https://kerala.gov.in/appdepartmentdetail/NTI1MzI1LjI0 | access-date=2023-10-17 | archive-date=2022-06-01 | archive-url=https://web.archive.org/web/20220601111256/https://kerala.gov.in/appdepartmentdetail/NTI1MzI1LjI0 | url-status=dead }}</ref> |- | 1 || [[കൃഷി വകുപ്പ് (കേരളം)|കാർഷിക വികസന-കർഷക ക്ഷേമ വകുപ്പ്]] |- | 2 || [[കേരള മൃഗസംരക്ഷണ വകുപ്പ്|മൃഗസംരക്ഷണ വകുപ്പ്]] |- | 3 || [[ആയുഷ് വകുപ്പ് (കേരളം)|ആയുഷ് വകുപ്പ്]] |- | 4 || [[പിന്നാക്ക സമുദായ വികസന വകുപ്പ്]] |- | 5 || [[കേരള സഹകരണ വകുപ്പ്|സഹകരണ വകുപ്പ്]] |- | 6 || കോസ്റ്റൽ ഷിപ്പിംഗ് & ഇൻലാന്റ് നാവിഗേഷൻ വകുപ്പ് |- | 7 || [[ഭക്ഷ്യ, പൊതുവിതരണ-ഉപഭോക്തൃകാര്യ വകുപ്പ്|ഉപഭോക്തൃകാര്യ വകുപ്പ്]] |- | 8 || [[കേരള സാംസ്കാരികകാര്യ വകുപ്പ്|സാംസ്കാരികകാര്യ വകുപ്പ്]] |- | 9 || [[കേരള ക്ഷീര വികസന വകുപ്പ്|ക്ഷീര വികസന വകുപ്പ്]] |- |10 |ദുരന്തനിവാരണ വകുപ്പ്<ref>{{Cite web |date=2020-09-28 |title=Introduction - Kerala State Disaster Management Authority |url=https://sdma.kerala.gov.in/introduction/ |access-date=2026-04-16 |language=en-GB}}</ref> |- |11 |തിരഞ്ഞെടുപ്പ് വകുപ്പ് |- | 12 || [[കേരള ഇലക്ട്രോണിക്സ്-വിവരസാങ്കേതിക വകുപ്പ്|ഇലക്ട്രോണിക്സ്-വിവരസാങ്കേതിക വകുപ്പ്]] |- | 13 || [[കേരള പരിസ്ഥിതി വകുപ്പ്|പരിസ്ഥിതി വകുപ്പ്]] |- | 14 || [[ധനകാര്യ വകുപ്പ് (കേരളം)|ധനകാര്യ വകുപ്പ്]] |- | 15 || [[കേരള മത്സ്യബന്ധന-തുറമുഖ വകുപ്പ്|മത്സ്യബന്ധന-തുറമുഖ വകുപ്പ്]] |- | 16 || [[ഭക്ഷ്യ, പൊതുവിതരണ-ഉപഭോക്തൃകാര്യ വകുപ്പ്|ഭക്ഷ്യ-പൊതുവിതരണ വകുപ്പ്]] |- | 17 || [[കേരള വനം-വന്യജീവി വകുപ്പ്|വനം-വന്യജീവി വകുപ്പ്]] |- | 18 || [[കേരള പൊതുഭരണ വകുപ്പ്|പൊതുഭരണ വകുപ്പ്]] |- | 19 || [[കേരള സർക്കാർ പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ്|പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ്]] |- | 20 || [[കേരള ആരോഗ്യ-കുടുംബക്ഷേമ വകുപ്പ്|ആരോഗ്യ-കുടുംബക്ഷേമ വകുപ്പ്]] |- | 21 || [[കേരള ഉന്നതവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ്|ഉന്നതവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ്]] |- | 22 || [[കേരള ആഭ്യന്തര വകുപ്പ്|ആഭ്യന്തര വകുപ്പ്]] |- | 23 || [[കേരള ഭവനനിർമാണ വകുപ്പ്|ഭവനനിർമാണ വകുപ്പ്]] |- | 24 || [[കേരള വ്യവസായ-വാണിജ്യ വകുപ്പ്|വ്യവസായ-വാണിജ്യ വകുപ്പ്]] |- | 25 || [[വിവര പൊതുജനസമ്പർക്ക വകുപ്പ്]] |- | 26 || [[കേരള തൊഴിൽ-നൈപുണ്യ വകുപ്പ്|തൊഴിൽ-നൈപുണ്യ വകുപ്പ്]] |- | 27 || [[കേരള നിയമ വകുപ്പ്|നിയമ വകുപ്പ്]] |- | 28 || [[കേരള സർക്കാർ തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ വകുപ്പ്|തദ്ദേശസ്വയംഭരണ വകുപ്പ്]] |- | 29 || [[കേരള ന്യൂനപക്ഷ ക്ഷേമ വകുപ്പ്|ന്യൂനപക്ഷ ക്ഷേമ വകുപ്പ്]] |- | 30 || [[പ്രവാസി കേരളീയകാര്യ വകുപ്പ്|പ്രവാസികാര്യ (നോർക്ക) വകുപ്പ്]] |- | 31 || പാർലമെന്ററികാര്യ വകുപ്പ് |- | 32 || ഉദ്യോഗസ്ഥ-ഭരണപരിഷ്കാര വകുപ്പ് |- | 33 || ആസൂത്രണ-സാമ്പത്തികകാര്യ വകുപ്പ് |- |34 |പരിപാടി നിർവഹണ, മൂല്യനിർണയ-നിരീക്ഷണ വകുപ്പ് |- | 35 || [[കേരള വൈദ്യുതി വകുപ്പ്|വൈദ്യുതി വകുപ്പ്]] |- |36 |പൊതുവാങ്ങൽ ഉപദേശ വകുപ്പ് |- | 37 || [[കേരള പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പ്|പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പ്]] |- | 38 || [[ലാൻഡ് റവന്യൂ വകുപ്പ്|റവന്യൂ വകുപ്പ്]] |- | 39 || സൈനിക ക്ഷേമ വകുപ്പ് |- | 40 || [[കേരള പട്ടികജാതി-പട്ടികവർഗ വികസന വകുപ്പ്|പട്ടികജാതി-പട്ടികവർഗ വികസന വകുപ്പ്]] |- | 41 || [[കേരള ശാസ്ത്ര-സാങ്കേതിക വകുപ്പ്|ശാസ്ത്ര-സാങ്കേതിക വകുപ്പ്]] |- | 42 || [[കേരള സാമൂഹ്യനീതി വകുപ്പ്|സാമൂഹ്യനീതി വകുപ്പ്]] |- | 43 || [[കേരള കായിക-യുവജനകാര്യ വകുപ്പ്|കായിക-യുവജനകാര്യ വകുപ്പ്]] |- | 44 || [[കേരള നികുതി വകുപ്പ്|നികുതി വകുപ്പ്]] |- | 45 || [[വിനോദസഞ്ചാര വകുപ്പ്]] |- | 46 || [[കേരള ഗതാഗത വകുപ്പ്|ഗതാഗത വകുപ്പ്]] |- | 47 || [[വിജിലൻസ് ആന്റ് ആന്റി കറപ്ഷൻ ബ്യൂറോ, കേരളം|വിജിലൻസ് വകുപ്പ്]] |- | 48 || [[കേരള ജലവിഭവ വകുപ്പ്|ജലവിഭവ വകുപ്പ്]] |- | 49 || [[കേരള വനിതാ-ശിശു വികസന വകുപ്പ്|വനിതാ-ശിശു വികസന വകുപ്പ്]] |- |50 |[[വയോജനക്ഷേമ വകുപ്പ് (കേരളം)|വയോജനക്ഷേമ വകുപ്പ്]] |} ===ലൈൻ വകുപ്പുകൾ=== സർക്കാരിന്റെ കാര്യനിർവഹണ വകുപ്പുകളാണ് ചുവടെ കൊടുത്തിരിക്കുന്നവ. ഇത് ഫീൽഡ് ഡിപ്പാർട്ട്‌മെൻ്റുകൾ, കീഴ് വക്പ്പുകൾ എന്നിങ്ങനെയും അറിയപ്പെടുന്നു. <section begin="വകുപ്പുകൾ"></section> {| class="wikitable sortable" style="text-align:center; width:100%" |- !ക്രമനമ്പർ ! scope="col" | മാതൃ വകുപ്പ് (സെക്രട്ടേറിയേറ്റ്)<br /> ! scope="col" class="unsortable" | ഫീൽഡ് വകുപ്പുകൾ !സർക്കാർ സ്ഥാപനങ്ങൾ ! scope="col" class="unsortable" |ചുമതലയുള്ള മന്ത്രി ! scope="col" class="unsortable" |വകുപ്പ് സെക്രട്ടറി |- |1 |[[കേരള ആഭ്യന്തര വകുപ്പ്|ആഭ്യന്തര വകുപ്പ്]] | * [[കേരള പോലീസ്]] * [[കേരള അഗ്നി രക്ഷാ സേവനം|കേരള ഫയർ ആൻ്റ് റെസ്ക്യൂ സർവീസസ്]] * കേരള ജയിൽ വകുപ്പ് * [[പ്രോസിക്യൂഷൻ ഡയറക്ടറേറ്റ്, കേരളം|പ്രോസിക്യൂഷൻ ഡയറക്ടറേറ്റ്]] * കെമിക്കൽ എക്സാമിനേഷൻ ലബോറട്ടറി * കേരള സിവിൽ ഡിഫൻസ് * കേരള ഹോംഗാർഡ്സ് | * കേരള പോലീസ് ഹൗസിംഗ് & കൺസ്ട്രക്ഷൻ കോർപറേഷൻ |[[പിണറായി വിജയൻ]] (മുഖ്യമന്ത്രി) |ബിശ്വനാഥ് സിൻഹ [[ഇന്ത്യൻ അഡ്‌മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് സർവീസ്|ഐ.എ]] [[ഇന്ത്യൻ അഡ്‌മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് സർവീസ്|എസ്.]]<ref>{{Cite web|url=https://kerala.gov.in/appdepartmentdetail/NTI1MzI1LjI0|title=Official Web Portal - Government of Kerala|access-date=2023-10-17|archive-date=2022-06-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20220601111256/https://kerala.gov.in/appdepartmentdetail/NTI1MzI1LjI0|url-status=dead}}</ref> (അഡീഷണൽ ചീഫ് സെക്രട്ടറി) |- |2 |[[ആയുഷ് വകുപ്പ് (കേരളം)|ആയുഷ് വകുപ്പ്]] | * * ആയുർവേദ ചികിത്സ വിദ്യാഭ്യാസ ഡയറക്ടറേറ്റ് * ഹോമിയോപ്പതി ഡയറക്ടറേറ്റ്, കേരളം * ഭാരതീയ ചികിത്സാ വകുപ്പ് (ISM) | |[[വീണാ ജോർജ്ജ്|വീണാ ജോർജ്]] (ആരോഗ്യവും കുടുംബ ക്ഷേമവും മന്ത്രി) |എപിഎം മുഹമ്മദ് ഹാനിഷ് ഐ.എ.എസ്. |- |3 |ആരോഗ്യ- കുടുംബക്ഷേമ വകുപ്പ് | * ആരോഗ്യ വകുപ്പ് ഡയറക്ടറുടെ കാര്യാലയം (DHS) * മെഡിക്കൽ വിദ്യാഭ്യാസ ഡയറക്ടറേറ്റ് (DME) * [[ദേശീയ ആരോഗ്യ ദൗത്യം]] | * കേരള മെഡിക്കൽ കോർപറേഷൻ (KMCL) * [[കേരള ആരോഗ്യ സർവ്വകലാശാല]] |[[വീണാ ജോർജ്ജ്|വീണാ ജോർജ്]] (ആരോഗ്യവും കുടുംബക്ഷേമവും മന്ത്രി) |എപിഎം മുഹമ്മദ് ഹാനിഷ് ഐ.എ.എസ്. ([[പ്രിൻസിപ്പൽ സെക്രട്ടറി (ഇന്ത്യ)|പ്രിൻസിപ്പൽ സെക്രട്ടറി]]) |- |4 |ഇലക്‌ട്രോണിക്‌സ് & വിവരസാങ്കേതിക വിദ്യ വകുപ്പ് | | | | |- |5 |ഉദ്യോഗസ്‌ഥ- ഭരണ പരിഷ്‌കാര വകുപ്പ് | | | | |- |6 |ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | * കോളേജ് വിദ്യാഭ്യാസ ഡയറക്ടറേറ്റ് (വകുപ്പ്) * സാങ്കേതിക വിദ്യാഭ്യാസ ഡയറക്ടറേറ്റ് (വകുപ്പ്) * എൻട്രൻസ് എക്സാമിനേഷൻ കമ്മിഷണറുടെ കാര്യാലയം | * [[കേരള സാങ്കേതിക സർവ്വകലാശാല]] * [[കണ്ണൂർ സർവ്വകലാശാല]] * [[യൂണിവേഴ്‌സിറ്റി ഓഫ് കാലിക്കറ്റ്]] * [[മഹാത്മാഗാന്ധി സർവ്വകലാശാല]] * [[കേരള സർ‌വകലാശാല]] * [[കൊച്ചിൻ ശാസ്ത്ര സാങ്കേതിക സർവ്വകലാശാല]] * [[തുഞ്ചത്തെഴുത്തച്ഛൻ മലയാളസർവകലാശാല]] * [[ശ്രീ ശങ്കരാചാര്യ സംസ്കൃത സർവകലാശാല]] * നാഷണൽ സർവീസ് സ്കീം * നാഷണൽ കേഡറ്റ്സ് കോർപ്സ് * സ്റ്റേറ്റ് സെൻട്രൽ ലൈബറി |[[ആർ. ബിന്ദു]](ഉന്നതവിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രി) |ഇഷിത റോയ് ഐ.എ.എസ്., [[പ്രിൻസിപ്പൽ സെക്രട്ടറി (ഇന്ത്യ)|പ്രിൻസിപ്പൽ സെക്രട്ടറി]] |- |7 |ഉപഭോക്ത്യകാര്യ വകുപ്പ് | | | | |- |8 |ഊർജ്ജവകുപ്പ് (വൈദ്യുതി വകുപ്പ്) | * [[കേരള സ്റ്റേറ്റ് ഇലക്ട്രിസിറ്റി ബോർഡ്]] * [[അനെർട്ട്]] * ഇലക്ട്രിക്കൽ ഇൻസ്പെക്ടറേറ്റ് | | | |- |9 |കായിക-യുവജനകാര്യ വകുപ്പ് | | | | |- |10 |കാർഷിക വികസന കർഷകക്ഷേമ വകുപ്പ് | | | | |- |11 |കോസ്റ്റൽ ഷിപ്പിംഗ് & ഇൻലാന്റ് നാവിഗേഷൻ വകുപ്പ് | | | | |- |12 |ക്ഷീര വികസനവകുപ്പ് | | | | |- |13 |[[കേരള ഗതാഗത വകുപ്പ്|ഗതാഗതവകുപ്പ്]] | * [[കേരള മോട്ടോർ വാഹന വകുപ്പ്|മോട്ടോർ വാഹന വകുപ്പ്]] (MVD) * കേരള ജലഗതാഗത വകുപ്പ് * [[കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ]] * സംസ്ഥാന റോഡ് സുരക്ഷ അതോറിറ്റി | | | |- |14 |ജല-വിഭവ വകുപ്പ് | | | | |- |15 |[[കേരള സർക്കാർ തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ വകുപ്പ്|തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ വകുപ്പ്]] | * പ്രിൻസിപ്പൽ ഡയറക്ടറേറ്റ് * പഞ്ചായത്ത് വകുപ്പ് * നഗരകാര്യ വകുപ്പ് * ഗ്രാമ വികസന വകുപ്പ് * നഗര ഗ്രാമാസൂത്രണ വകുപ്പ് * എൻജിനീയറിങ് വിഭാഗം * പെർഫോമൻസ് ഓഡിറ്റ് വിംഗ് | * [[കേരള സംസ്ഥാന ആസൂത്രണ ബോർഡ്]] * ഇൻഫർമേഷൻ കേരള മിഷൻ * [[കുടുംബശ്രീ]] * [[കില]] (കേരള ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ലോക്കല് അഡ്മിനിസ്ട്രേഷൻ) * [[ശുചിത്വ മിഷൻ]] * കേരള റൂറൽ എംപ്ലോയ്‌മെന്റ് ആൻഡ് വെൽഫെയർ സൊസൈറ്റി * തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ കമ്മീഷൻ |[[എം.ബി. രാജേഷ്]] (തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ, എക്സൈസ് വകുപ്പ് മന്ത്രി) |ശാരദ മുരളീധരൻ ഐ.എ.എസ്., അഡീഷണൽ ചീഫ് സെക്രട്ടറി |- |16 |തൊഴിൽ -നൈപുണ്യ വകുപ്പ് | | | | |- |17 |നികുതി വകുപ്പ് | * എക്സൈസ് വകുപ്പ് * | | | |- |18 |നിയമ വകുപ്പ് | | | | |- |19 |ന്യൂനപക്ഷ ക്ഷേമ വകുപ്പ് | | | | |- |20 |പരിസ്ഥിതി വകുപ്പ് | | | | |- |21 |പാർലമെന്ററികാര്യ വകുപ്പ് | | | | |- |22 |പിന്നാക്ക സമുദായ വികസന വകുപ്പ് | | | | |- |23 |പൊതുജനസമ്പർക്ക വകുപ്പ് | | | | |- |24 |പൊതുഭരണ വകുപ്പ് | - | |[[പിണറായി വിജയൻ]] (മുഖ്യമന്ത്രി) |കെ ആർ ജ്യോതിലാൽ ഐഎഎസ്, അഡീഷണൽ ചീഫ് സെക്രട്ടറി |- |25 |[[കേരള പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പ്|പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പ്]] | | | | |- |26 |[[പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ്]] | * [[പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ ഡയറക്ടറേറ്റ്, കേരളം|പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ ഡയറക്ടറേറ്റ്]] (DGE) * [[സംസ്ഥാന വിദ്യാഭ്യാസ ഗവേഷണ പരിശീലന സമിതി, കേരളം|സംസ്ഥാന വിദ്യാഭ്യാസ ഗവേഷണ പരിശീലന സമിതി (SCERT)]] * സംസ്ഥാന ഓപ്പൺ സ്കൂൾ, ആജീവനാന്ത വിദ്യാഭ്യാസ സമിതി (സ്കോൾ) * സംസ്ഥാന സാക്ഷരത മിഷൻ | |[[വി. ശിവൻകുട്ടി]](പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവും തൊഴിലും മന്ത്രി) |റാണി ജോർജ്ജ് ഐ.എ.എസ്. ([[പ്രിൻസിപ്പൽ സെക്രട്ടറി (ഇന്ത്യ)|പ്രിൻസിപ്പൽ സെക്രട്ടറി]]) |- |27 |പ്രവാസികാര്യ വകുപ്പ് (നോർക്ക) |[[പ്രവാസി കേരളീയകാര്യ വകുപ്പ്]] | |[[പിണറായി വിജയൻ]](മുഖ്യമന്ത്രി) | |- |28 |[[ധനകാര്യ വകുപ്പ് (കേരളം)|ധനകാര്യ വകുപ്പ്]] | * ധനകാര്യ വകുപ്പ് * ട്രഷറി വകുപ്പ് * ഇൻഷുറൻസ് വകുപ്പ് * സംസ്ഥാന ലോട്ടറി വകുപ്പ് * സംസ്ഥാന ഓഡിറ്റ് വകുപ്പ് * വാണിജ്യ നികുതി വകുപ്പ് * സംസ്ഥാന ചർക്ക് സേവന നികുതി വകുപ്പ് (GST) | * [[കേരള ഇൻഫ്രാസ്ട്രക്ചർ ഇൻവെസ്റ്റ്മെന്റ്ഫണ്ട് ബോർഡ്]] (കിഫ്ബി) * [[കേരള ഫിനാൻഷ്യൽ കോർപ്പറേഷൻ]] * [[കേരള സ്റ്റേറ്റ് ഫിനാൻഷ്യൽ എന്റർപ്രൈസസ്]] |[[കെ.എൻ. ബാലഗോപാൽ]] (ധനകാര്യ മന്ത്രി) | |- |29 |ഭക്ഷ്യ പൊതുവിതരണ വകുപ്പ് | | | | |- |30 |ഭവനനിർമ്മാണ വകുപ്പ് | *കേരള സംസ്ഥാന ഭവന നിർമ്മാണ ബോർഡ് | |[[കെ. രാജൻ]] (റവന്യൂ, ഭവന നിർമ്മാണ വകുപ്പ് മന്ത്രി) | |- |31 |മത്സ്യബന്ധന വകുപ്പ് | | | | |- |32 |മൃഗസംരക്ഷണ വകുപ്പ് | | | | |- |33 |[[ലാൻഡ് റവന്യൂ വകുപ്പ്|റവന്യൂ വകുപ്പ്]] | * [[ലാൻഡ് റവന്യൂ കമ്മീഷണറേറ്റ്, കേരളം]] * [[സർവേ & ലാൻഡ് റികോഡ്സ് ഡയറക്ടറേറ്റ്, കേരളം]] * [[സംസ്ഥാന ദുരന്ത നിവാരണ അതോറിറ്റി]], കേരളം | |[[കെ. രാജൻ]](റവന്യു മന്ത്രി) |ടിങ്കു ബിസ്വൽ ഐ.എ.എസ്. |- |34 |വനം-വന്യജീവി സംരക്ഷണ വകുപ്പ് | | | | |- |35 |വനിത-ശിശുവികസന വകുപ്പ് | | | | |- |36 |വിജിലൻസ് വകുപ്പ് | * [[വിജിലൻസ് ആന്റ് ആന്റി കറപ്ഷൻ ബ്യൂറോ, കേരളം]] | |[[പിണറായി വിജയൻ]](മുഖ്യമന്ത്രി) |ബിശ്വനാഥ് സിൻഹ ഐ. . .എഎസ് |- |37 |വിനോദസഞ്ചാര വകുപ്പ് | | | | |- |38 |വ്യവസായ-വാണിജ്യ വകുപ്പ് | | | | |- |39 |ശാസ്ത്ര-സാങ്കേതിക വകുപ്പ് | | | | |- |40 |സഹകരണ വകുപ്പ് | | | | |- |41 |സാമൂഹ്യനീതി വകുപ്പ് | | | | |- |42 |സാംസ്‌ക്കാരികകാര്യ വകുപ്പ് | | | | |- |43 |സൈനികക്ഷേമ വകുപ്പ് | | | | |- |44 |സ്റ്റോർസ് പർച്ചേസ് വകുപ്പ് | | | | |} <section end="വകുപ്പുകൾ"/> == അവലംബം == <references/> {{Gov-stub}} {{Topics related to Kerala}} {{Kerala}} {{Government of Kerala}} {{Government of India by state or territory}} {{Administration in India by state or territory}} [[വർഗ്ഗം:കേരള സർക്കാർ| ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പട്ടികകൾ]] rl5yn4o66yifi9zuiqc7mjzjk72g52u 0 610960 4671418 4596786 2026-09-28T14:13:40Z Peemurali 119777 /* പുസ്തകങ്ങൾ */ 4671418 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ഡോ. സി.എം. മുരളീധരൻ | image = സി_എം_മുരളീധരൻ.jpg | alt = | caption = ഡോ. സി എം മുരളീധരൻ | birth_date = {{birth date and age|1964|05|25}} | birth_place = ചെലവൂർ, [[കോഴിക്കോട്]], [[കേരളം]] | death_date = | death_place = | nationality = [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യൻ]] | other_names = | known_for = | spouse = | children = | occupation = ഗവേഷകൻ }} മലയാള ഭാഷാ ഗവേഷകനും എഴുത്തുകാരനും സാമൂഹികപ്രവർത്തകനും ആണ് '''സി.എം. മുരളീധരൻ'''. [[കേരള ശാസ്ത്രസാഹിത്യ പരിഷത്ത്|കേരള ശാസ്ത്ര സാഹിത്യ പരിഷത്തിന്റെ]] മുൻ ജനറൽ സെക്രട്ടറിയും [[യുറീക്ക|യുറീക്ക]] മാസികയുടെ മുൻ എഡിറ്ററുമാണ് അദ്ദേഹം. അദ്ദേഹത്തിന് 2022 ൽ വൈജ്ഞാനിക സാഹിത്യത്തിന് കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു == ജീവിതരേഖ == സി.എം. മുരളീധരൻ 1964 മെയ് 25 ന് [[കോഴിക്കോട് ജില്ല|കോഴിക്കോട് ജില്ലയിലെ]] അരിക്കുളത്ത് ജനിച്ചു. ഇപ്പോൾ ചെലവൂരിൽ താമസം. 1982 മുതൽ തപാൽ വകുപ്പിൽ പോസ്റ്റൽ അസിസ്റ്റൻറ് ആയി ജോലി ചെയ്തു. 2018ൽ സർവീസിൽ നിന്ന് സ്വമേധയാ വിരമിച്ചു. പ്രൈവറ്റായി പഠിച്ച് ബിരുദവും ബിരുദാനന്തര ബിരുദവും നേടി. പട്ടാമ്പി ശ്രീ നീലകണ്ഠ ഗവ. സംസ്‌കൃതം കോളേജിലെ മലയാള വിഭാഗത്തിൽ '''മലയാളത്തിൻ്റെ വിജ്ഞാന ഭാഷാ സ്വരൂപം: കേരള ഭാഷാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിൻ്റെ നയസമീപനത്തേയും ആദ്യ ദശകത്തിലെ പ്രവർത്തനങ്ങളെയും മുൻനിർത്തിയുള്ള വിശകലനാത്മക പഠനം''' എന്ന വിഷയത്തിൽ ഗവേഷണപഠനം പൂ‍ർത്തിയാക്കി കോഴിക്കോട് സർവകലാശാലയിൽ നിന്നും ഡോക്ടറൽ ബിരുദം നേടി. <ref name="prd">{{Cite web|url=https://www.prd.kerala.gov.in/ml/node/244727|title= കേരള ശാസ്ത്രസാഹിത്യ അവാർഡുകൾ 2022 പ്രഖ്യാപിച്ചു|access-date=2023-12-26|publisher=Information Public Relations Department of Kerala}}</ref> [[കേരള ശാസ്ത്രസാഹിത്യ പരിഷത്ത്|കേരള ശാസ്ത്ര സാഹിത്യ പരിഷത്തിന്റെ]] സജീവ പ്രവർത്തകൻ. === സ്വകാര്യ ജീവിതം === ജീവിതപങ്കാളി എൻ ശാന്തകുമാരി, മകൾ ഡോ. ഇന്ദു എം എസ്. == പുസ്തകങ്ങൾ == # [[ഭാഷാസൂത്രണം പൊരുളും വഴികളും]] # മലയാളഭാഷയുടെ വൈജ്ഞാനിക പദവി (എഡിറ്റർ) # [[വിജ്ഞാനവും വിജ്ഞാനഭാഷയും]] # പന്തുകളി (ബാലസാഹിത്യം) # ദക്ഷിണാഫ്രിക്ക - കാഴ്ചപ്പുറവും കാണാപ്പുറവും (എൻ.ശാന്തകുമാരിയുമായി ചേർന്ന് എഴുതിയത്) # തിരനോട്ടം - കാഴ്ചയും ഉൾക്കാഴ്ചയും # മാവേലിനാട്ടിലേക്കൊരു യാത്ര # ഭാരതീയ ഭാഷാപരിവാർ - ഹിന്ദുത്വത്തിന്റെ ഭാഷാവഴി (എഡിറ്റർ) # കാട്ടിലെ കഥ; നാട്ടിലെയും # മിണ്ടിപ്പറഞ്ഞ കഥ; എഴുതിപ്പറഞ്ഞതിന്റെയും == പുരസ്കാരങ്ങൾ == # 2022ലെ വൈജ്ഞാനികസാഹിത്യത്തിനുള്ള കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം<ref>{{Cite web|url=https://keralasahityaakademi.org/2022-%E0%B4%B2%E0%B5%86%20%E0%B4%95%E0%B5%87%E0%B4%B0%E0%B4%B3%20%E0%B4%B8%E0%B4%BE%E0%B4%B9%E0%B4%BF%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%AF%20%E0%B4%85%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B4%A6%E0%B4%AE%E0%B4%BF%20%E0%B4%AA%E0%B5%81%E0%B4%B0%E0%B4%B8%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B4%B0%E0%B4%99%E0%B5%8D%E0%B4%99%E0%B4%B3%E0%B5%8D%E2%80%8D%20%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%96%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%BE%E0%B4%AA%E0%B4%BF%E0%B4%9A%E0%B5%8D%E0%B4%9A%E0%B5%81|title=2022-ലെ കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരങ്ങൾ പ്രഖ്യാപിച്ചു|access-date=2023-12-26}}</ref> # വി ടി സ്മാരക ട്രസ്റ്റ് സി.വി. ശ്രീദേവി എൻഡോവ്മെൻറ് പുരസ്കാരം (2021-22)<ref>{{Cite web|url=https://www.madhyamam.com/kerala/local-news/ernakulam/ankamaly/c-m-muraleedharan-bags-v-t-memorial-award-1061135|title=വി.ടി. സ്മാരക ട്രസ്റ്റ് പുരസ്ക്കാരം സി.എം. മുരളീധരന്|access-date=2023-12-26|last=ഡെസ്ക്|first=വെബ്|date=2022-08-17|language=ml}}</ref><ref name=":0">{{Cite web|url=https://parishadvartha.in/cmmuralidaran-award/|title=സി. എം. മുരളീധരന് കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ്|access-date=2023-12-26|date=2023-07-01|language=ml}}</ref> # വാളക്കട ബാലകൃഷ്ണൻ സ്മാരക വൈജ്ഞാനിക പുരസ്കാരം (2022)<ref name=":0" /> # ഡോ. ജി ശ്രീജിത്ത് സ്മാരക വൈജ്ഞാനികമലയാള പുരസ്കാരം (2022)<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/literature/literaryworld/2023/07/10/dr-g-sreejith-memorial-scholarly-malayalam-award.html|title=ഡോ. ജി. ശ്രീജിത് സ്മാരക വൈജ്ഞാനികമലയാളം പുരസ്കാരം പ്രഖ്യാപിച്ചു|access-date=2023-12-26|language=ml}}</ref> # 2022 ലെ വൈജ്ഞാനികസാഹിത്യത്തിനുള്ള സംസ്ഥാന ശാസ്ത്ര-സാങ്കേതിക പരിസ്ഥിതി കൗൺസിലിന്റെ പുരസ്കാരം<ref name="prd" /> #നവസാങ്കേതികതയും മലയാളത്തിന്റെ സാധ്യതകളും എന്ന പ്രബന്ധത്തിന് ഡോ. പുതുശ്ശേരി രാമചന്ദ്രൻ ഭാഷാപുരസ്കാരം<ref>{{cite web |last1=NEWS |first1=MALLU |title=ഡോ. പുതുശ്ശേരി രാമചന്ദ്രൻ പുരസ്കാരങ്ങൾ പ്രഖ്യാപിച്ചു |url=https://mallunews.in/f/202302101600 |website=MALLU NEWS |language=ml |access-date=2023-12-27 |archive-date=2023-12-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231227035826/https://mallunews.in/f/202302101600 |url-status=dead }}</ref> == അവലംബം == {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:കേരള ശാസ്ത്രസാഹിത്യ പരിഷത്ത് പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ശാസ്ത്ര എഴുത്തുകാർ]] [[വർഗ്ഗം:ശാസ്ത്ര പ്രചാരകർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാള ശാസ്ത്രസാഹിത്യകാരന്മാർ]] ecdq7ii3b1j8tt8ezpprbhhz8199iqz 0 655161 4671505 4522408 2026-09-28T19:29:53Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671505 wikitext text/x-wiki {{Infobox university |name = നാഷണൽ ഡിഫൻസ് കോളേജ് |image = National Defence College (India) Logo.png |motto = ''ജ്ഞാനേന ശക്തി'' |motto_lang = സംസ്കൃതം |mottoeng = Knowledge is power |established = 27 ഏപ്രിൽ 1960 |type = സൈനിക വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനം |affiliation = [[ഇന്ത്യൻ പ്രതിരോധ മന്ത്രാലയം]] |president = [[ഇന്ത്യയുടെ പ്രതിരോധമന്ത്രി]] |commandant = എയർ മാർഷൽ പൂനം ബിഷ്ണോയ്, PVSM AVSM |city = [[ന്യൂഡൽഹി]] |country = {{flag|ഇന്ത്യ}} |coordinates = {{coord|28.591|N|77.168|E|display=inline,title}} |website = {{URL|https://ndc.nic.in/}} }} '''നാഷണൽ ഡിഫൻസ് കോളേജ്''' (എൻഡിസി) ഇന്ത്യയുടെ തലസ്ഥാനമായ [[ന്യൂഡൽഹി]]യിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു പ്രധാന പ്രതിരോധ പഠന സ്ഥാപനമാണ്.<ref>{{cite web|url=https://ndc.nic.in/|title=Official Website of National Defence College, India|website=ndc.nic.in|access-date=2022-12-21}}</ref> പ്രതിരോധ സേവനങ്ങളിലെയും സിവിൽ സർവീസുകളിലെയും മുതിർന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥർക്ക് സാമ്പത്തികം, രാഷ്ട്രീയം, സാമൂഹികം, സൈനികം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ തന്ത്രപരമായ പഠന പരിശീലനം നൽകുന്ന സ്ഥാപനമാണിത്. ഇന്ത്യയുടെ സുരക്ഷാ തന്ത്രങ്ങൾ രൂപീകരിക്കുന്നതിൽ ഈ സ്ഥാപനം ഒരു പ്രധാന പങ്ക് വഹിക്കുന്നു. == ചരിത്രം == 1960 ഏപ്രിൽ 27-ന് അന്നത്തെ ഇന്ത്യൻ പ്രധാനമന്ത്രിയായിരുന്ന [[ജവഹർലാൽ നെഹ്‌റു]] ആണ് നാഷണൽ ഡിഫൻസ് കോളേജ് ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തത്.<ref>{{cite web|url=https://ndc.nic.in/history.html|title=History of National Defence College|website=ndc.nic.in|access-date=2022-12-21}}</ref> രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിനു ശേഷം ബ്രിട്ടീഷ് ഇംപീരിയൽ ഡിഫൻസ് കോളേജിന്റെ മാതൃകയിൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ട ഈ സ്ഥാപനം, ദേശീയ സുരക്ഷയുടെ വിവിധ വശങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ഉന്നതതല പഠനത്തിനുള്ള പ്രധാന കേന്ദ്രമായി വളർന്നു. 1963-ൽ ന്യൂഡൽഹിയിലെ സഫ്ദർജംഗ് റോഡിൽ (പഴയ മറ്റർഗഞ്ച് തടാകത്തിനടുത്ത്) ഈ സ്ഥാപനത്തിന്റെ സ്ഥിരം കാമ്പസ് നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടു. പഠനത്തിനും താമസത്തിനുമുള്ള എല്ലാ അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളോടും കൂടി ആധുനിക രീതിയിൽ സജ്ജീകരിച്ചിട്ടുള്ള ഈ കാമ്പസ്, എൻഡിസിയുടെ പ്രധാന കാര്യാലയവും അദ്ധ്യാപന കേന്ദ്രവുമാണ്.<ref>{{cite web|url=https://ndc.nic.in/infrastructure.html|title=Infrastructure of National Defence College|website=ndc.nic.in|access-date=2022-12-21}}</ref> == പഠന പദ്ധതികൾ == നാഷണൽ ഡിഫൻസ് കോളേജിലെ പ്രധാന കോഴ്സ് 47 ആഴ്ച ദൈർഘ്യമുള്ള '''നാഷണൽ സെക്യൂരിറ്റി ആൻഡ് സ്ട്രാറ്റജിക് സ്റ്റഡീസ്''' ആണ്. ഈ കോഴ്സ് ദേശീയ സുരക്ഷയുടെ സങ്കീർണ്ണമായ ആശയങ്ങളെക്കുറിച്ച് പങ്കാളികൾക്ക് സമഗ്രമായ അവബോധം നൽകുന്നതിനാണ് ലക്ഷ്യമിടുന്നത്.<ref>{{cite web|url=https://ndc.nic.in/courses.html|title=Courses at National Defence College|website=ndc.nic.in|access-date=2022-12-21}}</ref> കോഴ്സിലെ പ്രധാന വിഷയങ്ങൾ: * ദേശീയ സുരക്ഷാ തന്ത്രങ്ങൾ * അന്താരാഷ്ട്ര രാഷ്ട്രീയം * സാമ്പത്തിക സുരക്ഷ * ശാസ്ത്ര-സാങ്കേതിക വികസനം * സാമൂഹിക-സാംസ്കാരിക വെല്ലുവിളികൾ * പരിസ്ഥിതി സുരക്ഷ * ആഗോള സുരക്ഷാ പ്രശ്നങ്ങൾ പഠനത്തിന്റെ ഭാഗമായി വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് ഇന്ത്യയിലും വിദേശത്തുമുള്ള വിവിധ സ്ഥലങ്ങളിലേക്ക് പഠന യാത്രകളും സംഘടിപ്പിക്കുന്നു. ഓരോ വർഷവും ഏകദേശം 100 വിദ്യാർത്ഥികൾ ഈ കോഴ്സിൽ പങ്കെടുക്കുന്നു - അതിൽ ഇന്ത്യയിൽ നിന്നും 25-ൽ അധികം രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നുമുള്ള പ്രതിനിധികൾ ഉൾപ്പെടുന്നു. 2016 മുതൽ മദ്രാസ് സർവകലാശാല എൻഡിസിയുടെ ഈ കോഴ്സിന് എം.ഫിൽ ബിരുദത്തിന് തുല്യമായ അംഗീകാരം നൽകുന്നു. ഇത് പി.എച്ച്.ഡി. പ്രോഗ്രാമുകളിലേക്കുള്ള പ്രവേശനത്തിനും സഹായകമാണ്.<ref>{{cite news|title=NDC course equivalent to M.Phil degree|url=https://www.thehindu.com/news/national/tamil-nadu/ndc-course-equivalent-to-mphil-degree/article3776452.ece|access-date=2022-12-21|newspaper=The Hindu|date=2012-08-15}} {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == പ്രവേശന മാനദണ്ഡങ്ങൾ == എൻഡിസിയിലെ പ്രവേശനം വളരെ ഉയർന്ന തലത്തിലുള്ളതും ഏറെ ബഹുമാനിക്കപ്പെടുന്നതുമാണ്. ഇന്ത്യൻ സായുധ സേനയിലെ ബ്രിഗേഡിയർ, ക്യാപ്റ്റൻ, എയർ കമാൻഡർ റാങ്കിലുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കും, കേന്ദ്ര സർക്കാരിലെ ജോയിന്റ് സെക്രട്ടറി റാങ്കിലുള്ള സിവിൽ സർവീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കുമാണ് സാധാരണയായി പ്രവേശനം ലഭിക്കുന്നത്. ബന്ധപ്പെട്ട വകുപ്പുകളിൽ നിന്നുള്ള ശുപാർശകൾ സൂക്ഷ്മമായി വിലയിരുത്തിയ ശേഷം, കർശനമായ മാനദണ്ഡങ്ങളിലൂടെയാണ് അന്തിമ പട്ടിക തയ്യാറാക്കുന്നത്. ഇന്ത്യക്ക് പുറമെ 25-ൽ അധികം രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കും ഇവിടെ പ്രവേശനം അനുവദിക്കാറുണ്ട്. അവയിൽ ചില പ്രധാന രാജ്യങ്ങൾ ഇവയാണ്: * ഓസ്ട്രേലിയ * ബംഗ്ലാദേശ് * ബ്രസീൽ * കാനഡ * ഈജിപ്ത് * ഫ്രാൻസ് * ജർമ്മനി * ഇന്തോനേഷ്യ * ജപ്പാൻ * മലേഷ്യ * നേപ്പാൾ * നൈജീരിയ * ഒമാൻ * റഷ്യ * സിംഗപ്പൂർ * ദക്ഷിണാഫ്രിക്ക * ശ്രീലങ്ക * തായ്‌ലൻഡ് * യുകെ * യുഎസ്എ തുടങ്ങിയവ.<ref>{{cite web|url=https://ndc.nic.in/international-participation.html|title=International Participation at NDC|website=ndc.nic.in|access-date=2022-12-21}}</ref> == സംഘടനാ ഘടന == നാഷണൽ ഡിഫൻസ് കോളേജിന്റെ തലവൻ എയർ മാർഷൽ, വൈസ് അഡ്മിറൽ, അല്ലെങ്കിൽ ലെഫ്റ്റനന്റ് ജനറൽ റാങ്കിലുള്ള ഒരു ഉയർന്ന സൈനിക ഉദ്യോഗസ്ഥനായിരിക്കും. കോളേജിലെ അദ്ധ്യാപക സംഘത്തിൽ സൈനിക ഉദ്യോഗസ്ഥരും, സിവിൽ സർവീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥരും, വിവിധ മേഖലകളിലെ വിദഗ്ധരായ അദ്ധ്യാപകരും ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref>{{cite web|url=https://ndc.nic.in/faculty.html|title=Faculty of National Defence College|website=ndc.nic.in|access-date=2022-12-21}}</ref> പ്രധാന വിഭാഗങ്ങൾ: * നാഷണൽ സെക്യൂരിറ്റി സ്റ്റഡീസ് * സ്ട്രാറ്റജിക് സ്റ്റഡീസ് * ആഗോള സുരക്ഷാ വിഷയങ്ങൾ * ഗവേഷണ വിഭാഗം == അംഗീകാരവും പ്രശസ്തിയും == നാഷണൽ ഡിഫൻസ് കോളേജ് ആഗോളതലത്തിൽ തന്നെ പ്രശസ്തമായ പ്രതിരോധ പഠന കേന്ദ്രങ്ങളിൽ ഒന്നായി അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഇന്ത്യയുടെ പ്രതിരോധ, സുരക്ഷാ മേഖലകളിൽ ഉയർന്ന സ്ഥാനങ്ങളിൽ എത്തിയ പല വ്യക്തികളും ഈ സ്ഥാപനത്തിലെ പൂർവ്വ വിദ്യാർത്ഥികളാണ്. കോളേജിന്റെ ഔദ്യോഗിക ഗവേഷണ പ്രസിദ്ധീകരണമാണ് '''ജേണൽ ഓഫ് നാഷണൽ സെക്യൂരിറ്റി സ്റ്റഡീസ്''', ഇത് പ്രതിരോധ മേഖലയിലെ അംഗീകൃത ഗവേഷണ പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്.<ref>{{cite web|url=https://ndc.nic.in/publications.html|title=Publications of National Defence College|website=ndc.nic.in|access-date=2022-12-21}}</ref> == പ്രസിദ്ധരായ പൂർവ്വവിദ്യാർത്ഥികൾ == * ജനറൽ ബിപിൻ റാവത്ത് – ഇന്ത്യയുടെ ആദ്യത്തെ ചീഫ് ഓഫ് ഡിഫൻസ് സ്റ്റാഫ് * എയർ ചീഫ് മാർഷൽ ബി.എസ്. ധനോവ – മുൻ വ്യോമസേനാ മേധാവി * അഡ്മിറൽ കരമ്ബീർ സിംഗ് – മുൻ നാവികസേനാ മേധാവി * ജനറൽ എം.എം. നരവാനെ – മുൻ കരസേനാ മേധാവി * ജനറൽ വി.പി. മാലിക് – മുൻ കരസേനാ മേധാവി * ജനറൽ ദല്ബീർ സിംഗ് സുഹാഗ് – മുൻ കരസേനാ മേധാവി * നിരവധി വിദേശ രാജ്യങ്ങളിലെ ഉന്നത സൈനിക, സിവിൽ നേതാക്കൾ<ref>{{citation needed}}</ref> == അന്താരാഷ്ട്ര സഹകരണം == യുഎസ് നാഷണൽ വാർ കോളേജ്, യുകെ റോയൽ കോളേജ് ഓഫ് ഡിഫൻസ് സ്റ്റഡീസ്, ചൈനീസ് നാഷണൽ ഡിഫൻസ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി, ഓസ്ട്രേലിയൻ നാഷണൽ ഡിഫൻസ് കോളേജ് തുടങ്ങിയ പ്രമുഖ സ്ഥാപനങ്ങളുമായി എൻഡിസിക്ക് അദ്ധ്യാപക കൈമാറ്റം, സംയുക്ത സെമിനാറുകൾ, ഗവേഷണ പങ്കാളിത്തം എന്നിവയിലൂടെ ശക്തമായ ബന്ധങ്ങളുണ്ട്.<ref>{{cite web|url=https://ndc.nic.in/international-collaborations.html|title=International Collaborations of NDC|website=ndc.nic.in|access-date=2022-12-21}}</ref> == ഭാവി വികസനങ്ങൾ == ആഗോള സുരക്ഷാ രംഗത്തെ പുതിയ വെല്ലുവിളികളെ നേരിടാൻ എൻഡിസി അടുത്തിടെ '''സൈബർ സുരക്ഷ''', '''കൃത്രിമബുദ്ധി''', '''ഹൈബ്രിഡ് യുദ്ധം''' തുടങ്ങിയ നൂതന മേഖലകളിൽ പുതിയ കോഴ്സുകൾ ആരംഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. 2023-ൽ കോളേജിന്റെ പ്രവേശന ശേഷി വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനായി പുതിയ കെട്ടിടങ്ങളുടെ നിർമ്മാണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ആരംഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{cite web|url=https://pib.gov.in/Pressreleaseshare.aspx?PRID=1873649|title=Expansion Plans of National Defence College|website=Press Information Bureau|date=2022-05-12|access-date=2022-12-21}}</ref> == ഗ്രന്ഥസൂചി == {{reflist}} == ബാഹ്യ കണ്ണികൾ == * [https://ndc.nic.in/ നാഷണൽ ഡിഫൻസ് കോളേജിന്റെ ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്] [[Category:സൈനിക വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ]] [[Category:ഡെൽഹിയിലെ വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ]] [[Category:1960-ൽ സ്ഥാപിതമായ വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ]] [[Category:ഇന്ത്യയിലെ പ്രതിരോധ സ്ഥാപനങ്ങൾ]] meanuc8y5t7ffq7gc5cvpqybyn9klqq 3 659662 4671468 4567022 2026-09-28T16:26:13Z Kiran Gopi 10521 /* സ്കൂൾ ലേഖനങ്ങൾ */ പുതിയ ഉപവിഭാഗം 4671468 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Shajinss | Shajinss | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 15:31, 23 സെപ്റ്റംബർ 2025 (UTC) == സ്കൂൾ ലേഖനങ്ങൾ == സ്കൂളുകളുടെ ലേഖനമെഴുതുമ്പോൾ തലക്കെട്ടിൽ വിക്കിപീഡിയ നിഷ്കർഷിച്ചിരിക്കുന്ന ശൈലി പിന്തുടരാൻ ശ്രദ്ധിക്കുമല്ലോ. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ [[വിക്കിപീഡിയ:ശൈലീപുസ്തകം#വ്യക്തികളുടെയും_സ്ഥാപനങ്ങളുടെയും_പേരുകൾ_ചുരുക്കിയെഴുതുമ്പോൾ|ഇവിടെക്കാണാം]].താങ്കൾ നിർമ്മിച്ച പ്രശ്നമുള്ള തലക്കെട്ടുകൾ ശരിയാക്കിയിട്ടുണ്ട്. '''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 16:26, 28 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) 5t20orblygfmi4nrk7lsq5ihe6wwxpf 4671480 4671468 2026-09-28T16:40:32Z Shajinss 208313 /* സ്കൂൾ ലേഖനങ്ങൾ */ മറുപടി 4671480 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Shajinss | Shajinss | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 15:31, 23 സെപ്റ്റംബർ 2025 (UTC) == സ്കൂൾ ലേഖനങ്ങൾ == സ്കൂളുകളുടെ ലേഖനമെഴുതുമ്പോൾ തലക്കെട്ടിൽ വിക്കിപീഡിയ നിഷ്കർഷിച്ചിരിക്കുന്ന ശൈലി പിന്തുടരാൻ ശ്രദ്ധിക്കുമല്ലോ. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ [[വിക്കിപീഡിയ:ശൈലീപുസ്തകം#വ്യക്തികളുടെയും_സ്ഥാപനങ്ങളുടെയും_പേരുകൾ_ചുരുക്കിയെഴുതുമ്പോൾ|ഇവിടെക്കാണാം]].താങ്കൾ നിർമ്മിച്ച പ്രശ്നമുള്ള തലക്കെട്ടുകൾ ശരിയാക്കിയിട്ടുണ്ട്. '''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 16:26, 28 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) :ഇനി മുതൽ എഴുതുന്ന ലേഖനങ്ങളിൽ ശൈലി പിന്തുരാൻ ശ്രദ്ധിക്കാം, നന്ദി🙂. [[ഉപയോക്താവ്:Shajinss|Shajinss]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Shajinss|സംവാദം]]) 16:40, 28 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) poss2y78aldawba18l93m5r68nlqgyo 2 662238 4671651 4670995 2026-09-29T11:32:06Z TheGreatEditor024 211141 4671651 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" ![[ഉപയോക്താവ്:TheGreatEditor024|Main Page]] ![[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:TheGreatEditor024|സംവാദം]] !'''[[:en:User:TheGreatEditor024/sandbox/Malayalam_Wikipedia|ഞാൻ അഴുതിയ ലേഖനങ്ങൾ]]''' ![[xtools:ec/ml.wikipedia.org/TheGreatEditor024|Xtools]] ![[പ്രത്യേകം:ഉപയോക്തൃഇമെയിൽ/TheGreatEditor024|ഇമെയിൽ]] |} {| class="wikitable" |+ |നമസ്കാരം, ഞാൻ TheGreatEditor024ആണ്. ഞാൻ [[ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയ]]<nowiki/>യിലും [[സിംപിൾ ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയ]]<nowiki/>യിലും ഒരു എഡിറ്ററാണ്. [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ]]<nowiki/>യിൽ ഞാൻ 78 ലേഖനങ്ങൾ എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. ഞാൻ [[കോട്ടയം]], [[പാലാ]] സ്വദേശിയാണ്. |} {| class="wikitable" |[[പ്രമാണം:Flag of Ukraine.svg|ലഘുചിത്രം|ഉക്രെയ്‌നിന്റെ പതാക]]അന്താരാഷ്ട്ര വിഷയങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ലേഖനങ്ങൾ എഴുതുന്നതിലാണ് ഞാൻ പ്രധാനമായും ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നത്, പ്രത്യേകിച്ച് [[ഉത്തര കൊറിയ|ഉത്തര]] [[ഉത്തര കൊറിയ|കൊറിയ]], [[ഉക്രൈൻ|ഉക്രെയ്ൻ]] എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടവ. ചിലപ്പോൾ, തടാകങ്ങൾ, കായികതാരങ്ങൾ മുതലായവയെക്കുറിച്ചും ഞാൻ ലേഖനങ്ങൾ എഴുതാറുണ്ട്. മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലെ മിക്ക എഡിറ്റർമാരും കേരളത്തെയും ഇന്ത്യയെയും കുറിച്ചുള്ള ലേഖനങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനാൽ ഞാൻ ഇന്ത്യൻ ലേഖനങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നില്ല. |- |[[പ്രമാണം:Flag of North Korea.svg|ലഘുചിത്രം|ഉത്തര കൊറിയയുടെ പതാക]]ഇപ്പോൾ, [[ഉത്തര കൊറിയ|ഉത്തര കൊറിയയുമായി]] ബന്ധപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങൾ വളരെ കുറവായതിനാൽ, ആ രാജ്യത്തെക്കുറിച്ച് ലേഖനങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നതിലാണ് ഞാൻ പൂർണ്ണമായും ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നത്. |- |ഇപ്പോൾ, മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ {{NUMBEROFARTICLES}} ലേഖനങ്ങളുണ്ട്. * [https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B5%87%E0%B4%95%E0%B4%82:%E0%B4%AA%E0%B5%81%E0%B4%A4%E0%B4%BF%E0%B4%AF_%E0%B4%A4%E0%B4%BE%E0%B4%B3%E0%B5%81%E0%B4%95%E0%B5%BE&limit=1500 പുതിയ താളുകൾ] |- | === Goal === * [[:en:User:TheGreatEditor024/sandbox/Malayalam_Wikipedia|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ 100,000 ലേഖനങ്ങൾ, 100,000 തികയ്ക്കുന്നതിന് മുമ്പ് മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ 1000 ലേഖനങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കും.]]{{Infobox political party/seats|78|1000|hex={{party color|Communist Party of India}}}} * മലയാളം വിക്കിപീഡിയ 100,000 ലേഖനങ്ങൾ തികയ്ക്കുന്നതിനുമുമ്പ് [[:en:User:TheGreatEditor024/sandbox/Malayalam_Wikipedia#Adopted_Articles|100 ലേഖനങ്ങൾ ദത്തെടുത്തു അവയുടെ ഗുണനിലവാരം മെച്ചപ്പെടുത്താനും ഞാൻ പദ്ധതിയിടുന്നു.]]{{Infobox political party/seats|3|100|hex={{party color|Communist Party of India}}}} |} {| class="wikitable" ! ! !Wikipedia !•-•-• Article count •-•-• !Roar |- |1 |{{Flag icon|India}} |[[:en:Malayalam_Wikipedia|Malayalam Wikipedia]] !78 ! rowspan="6" |[[പ്രമാണം:002 The lion king Snyggve in the Serengeti National Park Photo by Giles Laurent.jpg|ചട്ടരഹിതം|248x248ബിന്ദു]] |- |2 |{{Flag icon|UK}} |[[:en:English_Wikipedia|English Wikipedia]] !40 |- |3 |{{Flag icon|UK}} |[[:en:Simple_English_Wikipedia|Simple English Wikipedia]] !26 |- |4 |{{Flag icon|UNO}} |[[:en:Wikidata|Wikidata]] !3 |- |5 |{{Flag icon|Russia}} |[[:en:Russian_Wikipedia|Russian Wikipedia]] !1 |- |6 |{{Flag icon|UK}} |[[:en:Wikivoyage|English Wikivoyage]] !1 |} {| class="wikitable" ! colspan="2" |ഭാവി ലേഖനങ്ങൾ |- |[[പ്യോംങ്യാംഗ് മെട്രോ]] * [[പുഹുങ് സ്റ്റേഷൻ]] * [[യോങ്‌വാങ് സ്റ്റേഷൻ]] * [[കോൺസോൾ സ്റ്റേഷൻ]] * [[സാംഹുങ് സ്റ്റേഷൻ]] |വിവർത്തനം ചെയ്യാൻ ചുവന്ന ലിങ്കുകൾ * <small>[[ഉത്തര കൊറിയയിലെ വിമാനത്താവളങ്ങളുടെ പട്ടിക]] [[:en:List_of_airports_in_North_Korea|[en]]]</small> * <small>[[ഉത്തര കൊറിയയിലെ നഗരങ്ങളുടെ പട്ടിക]] [[:en:List_of_cities_in_North_Korea|[en]]]</small> * <small>[[പലസ്തീന്റെ പ്രധാന നയതന്ത്ര കാര്യാലയങ്ങളുടെ പട്ടിക]]</small> <small>[[:en:List_of_diplomatic_missions_of_Palestine|[en]]]</small> |} [[en:User:TheGreatEditor024]] [[simple:User:TheGreatEditor024]] [[ru:User:TheGreatEditor024]] 48vrkobtx70mgkvufhqkl1ojojq87bj 3 663670 4671457 4668312 2026-09-28T16:22:21Z Kiran Gopi 10521 /* സ്കൂളുകളെ കുറിച്ചുള്ള ലേഖനങ്ങൾ */ 4671457 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Mnczubair | Mnczubair | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 04:08, 23 ജനുവരി 2026 (UTC) == വ്യാപകമായ യാന്ത്രികവിവർത്തനം == വിക്കിപീഡിയയിൽ ലേഖനമെഴുതുന്നതിന് നന്ദി. വ്യാപകമായി യാന്ത്രികവിവർത്തനം ഉപയോഗിക്കുന്നത് ശ്രദ്ധയിൽപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. അത് കുഴപ്പമില്ലെങ്കിലും അത്തരത്തിൽ നിർമ്മിക്കുന്ന ലേഖനങ്ങൾ വൃത്തിയാക്കുകയും വിക്കിപീഡിയയിലെ ലേഖനങ്ങൾക്കാവശ്യമായ അവലംബങ്ങളും മറ്റുവിവരങ്ങളും നൽകുകയും ശൈലി നന്നാക്കുകയും ചെയ്യേണ്ടതാണ്. അത്തരത്തിൽ ചെയ്യാത്ത ഒന്നിലധികം ലേഖനങ്ങൾ ഇപ്പോൾ തന്നെ താങ്കൾ സൃഷ്ടിച്ചിട്ടുണ്ട്. അത് നല്ലതല്ല. ഇത്തരം പ്രവർത്തി തുടരാതിരിക്കുക. നിർമ്മിക്കുന്ന ലേഖനം നന്നായി എഴുതാൻ ശ്രമിക്കുക. അത്തരം പ്രവർത്തി ചെയ്യാത്ത പക്ഷം പുതിയ ലേഖനങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുന്നതിൽ നിന്ന് തടയേണ്ടിവരുമെന്നറിയിക്കുന്നു. ഇതൊരു മുന്നറിയിപ്പായി പരിഗണിക്കുക [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 18:32, 3 മാർച്ച് 2026 (UTC) :ഓർമ്മിപ്പിച്ചതിന് നന്ദി.ഇനി കൂടുതൽ ശ്രദ്ധിക്കാം. [[ഉപയോക്താവ്:Mnczubair|Mnczubair]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Mnczubair|സംവാദം]]) 02:48, 5 മാർച്ച് 2026 (UTC) == മർകസു സഖാഫത്തി സുന്നിയ്യ' ലേഖന ലയനം സംബന്ധിച്ച് == നമസ്കാരം, മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലെ താങ്കളുടെ സംഭാവനകൾക്ക് നന്ദി. താങ്കൾ ആരംഭിച്ച [[മർകസു സഖാഫത്തി സുന്നിയ്യ]] എന്ന വിഷയത്തെക്കുറിച്ച് [[മർക്കസു സ്സഖാഫത്തി സ്സുന്നിയ്യ]] എന്ന തലക്കെട്ടിൽ നേരത്തെ തന്നെ കൂടുതൽ വിവരങ്ങളടങ്ങിയ മറ്റൊരു ലേഖനം നിലവിലുണ്ട്. വിക്കിപീഡിയയുടെ നയമനുസരിച്ച് ഒരേ വിഷയത്തിൽ ഒന്നിലധികം ലേഖനങ്ങൾ നിലനിർത്താറില്ല. അതിനാൽ താങ്കൾ ചേർത്ത വിവരങ്ങളിൽ പ്രസക്തമായവ നിലവിലെ ലേഖനത്തിലേക്ക് ലയിപ്പിക്കുകയും, താങ്കൾ തുടങ്ങിയ താൾ പ്രധാന ലേഖനത്തിലേക്ക് റീഡയറക്ട് (തിരിച്ചുവിടൽ) ചെയ്യുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ആളുകൾ ഈ അക്ഷരവിന്യാസത്തിൽ തിരഞ്ഞാലും ഇനി മുതൽ പ്രധാന ലേഖനത്തിലേക്ക് നേരിട്ടെത്താൻ ഇത് സഹായിക്കും. തുടർന്നും താങ്കളുടെ വിലപ്പെട്ട തിരുത്തലുകളും സംഭാവനകളും വിക്കിപീഡിയയിൽ പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. എന്തെങ്കിലും സംശയങ്ങളുണ്ടെങ്കിൽ ചോദിക്കാൻ മടിക്കരുത്. നല്ലൊരു വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു! [[ഉപയോക്താവ്:Akbarali|<span style="color:green;font-size:13px;">അക്ബറലി</span>{Akbarali}]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akbarali|സംവാദം]]) 09:10, 19 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) :നന്ദി. [[ഉപയോക്താവ്:Mnczubair|Mnczubair]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Mnczubair|സംവാദം]]) 04:11, 21 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) == സ്കൂളുകളെ കുറിച്ചുള്ള ലേഖനങ്ങൾ == മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ സ്കൂളുകളെ കുറിച്ചുള്ള ലേഖനം കണ്ടു. ലേഖനം പ്രസിദ്ധീകരിക്കും മുമ്പ് അതിലെ ഉള്ളടക്കം ഒന്ന് കൂടി പരിശോധിക്കുമല്ലോ. അനാവശ്യമായ കോമകളും സ്പേസുകളും ഒഴിവാക്കി പ്രസിദ്ധീകരിച്ചാൽ നന്നായിരിക്കും. [[ഉപയോക്താവ്:Akbarali|<span style="color:green;font-size:13px;">അക്ബറലി</span>{Akbarali}]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akbarali|സംവാദം]]) 09:32, 19 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) :സ്കൂളുകളുടെ ലേഖനമെഴുതുമ്പോൾ തലക്കെട്ടിൽ വിക്കിപീഡിയ നിഷ്കർഷിച്ചിരിക്കുന്ന ശൈലി പിന്തുടരാൻ ശ്രദ്ധിക്കുമല്ലോ. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ [[വിക്കിപീഡിയ:ശൈലീപുസ്തകം#വ്യക്തികളുടെയും_സ്ഥാപനങ്ങളുടെയും_പേരുകൾ_ചുരുക്കിയെഴുതുമ്പോൾ|ഇവിടെക്കാണാം]].താങ്കൾ നിർമ്മിച്ച പ്രശ്നമുള്ള തലക്കെട്ടുകൾ ശരിയാക്കിയിട്ടുണ്ട് --'''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 16:22, 28 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) 1igy8ae2tnsundc3bp1eck57ztkrtjp 0 669762 4671411 4659696 2026-09-28T13:10:30Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671411 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer|name=തോട്ടം രാജശേഖരൻ|image=തോട്ടം രാജശേഖരൻ.png|caption=|birth_name=|birth_date={{Birth date|1930|09|24}}|death_date={{death date and age|2026|8|1|1930|9|24}}|othername=|occupation=എഴുത്തുകാരൻ|years active=1954–2026|spouse=|partner=|children=|website=|awards={{awards|award=[[വിജ്ഞാനസാഹിത്യത്തിനുള്ള കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം]]|year=1982|title=സിനിമ: മിഥ്യയും സത്യവും}}{{തെളിവ്}}|birth_place=[[തിരുവനന്തപുരം]], തിരുവിതാംകൂർ, ഇന്ത്യ}} ഒരു ഇന്ത്യൻ എഴുത്തുകാരനായിരുന്നു '''തോട്ടം രാജശേഖരൻ''' (24 സെപ്റ്റംബർ 1930 – 1 ഓഗസ്റ്റ് 2026)<ref>[https://keralakaumudi.com/en/kerala/general/writer-thottam-rajasekharan-dies-at-95-1786510 Renowned writer and former PRD Director Thottam Rajasekharan passes away]</ref>. == പ്രധാന കൃതികൾ == * ''മുഖമ്മൂടിക്കൽ-1954 (നാടകം) '' * ''കൃഷ്ണ-1967 (നോവൽ) '' * ''നന്ദു-1972'' * ''സിനിമ മിദ്യയും സത്യവും-1981'' * ''ഉദ്യോഗപർവം-1991 (സർവീസ് സ്റ്റോറി) '' * ''ബോധി-1991 (നോവൽ) '' * ''സോമതീരം-2008 (നോവൽ) '' * ''ശിവഗിരി സാമരം ഒരു ശേഷപത്രം-2007'' * ''സിനിമ കലയും ജീവിത്തവും-2010'' * ''ഉത്തരകണ്ടം-2011 (സർവീസ് സ്റ്റോറി) '' * ''നാരായണ ഗുരു നായകൻ'' == ഇതും കാണുക == * വിവിധ കൃതികൾക്കുള്ള കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ് == പരാമർശങ്ങൾ == {{Reflist}} * http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/on-the-luring-world-of-cinema/article2816651.ece {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.leadersyellowpages.com/phonenumbers/india/thiruvananthapuram/thottam+rajasekharan/LYP103-1-22787.html http://www.leadersyellowpages.com/phonenumbers/india/thiruvananthapuram/thottam + രാജശേഖരൻ/LYP103-1-22787.html] * http://www.sngcollege.org/snms/devotes.php {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140321020100/http://www.sngcollege.org/snms/devotes.php |date=2014-03-21 }} * [https://web.archive.org/web/20140903234936/http://ibnlive.in.com/news/a-school-with-its-very-own-history-lessons/293330-60-123.html] [[വർഗ്ഗം:കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:2026-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1930-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:Articles with unsourced statements]] [[വർഗ്ഗം:All articles with unsourced statements]] owybpm8sk7btzly84s30pt5wheb5ztp 0 669850 4671406 4659689 2026-09-28T12:36:55Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671406 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|South Malabar}}{{Infobox settlement | name = South Malabar | nickname = | settlement_type = Geographical / Historical Area | image_skyline = {{Photomontage | photo1a = Calicut mini bypass.jpg | photo2a = Manjeri Town Calicut Road View.jpg | photo3a = Palakkad City, Kunnathurmedu.jpg | spacing = 1 | color_border = white | color = white | size = 260 | foot_montage = '''Top to bottom:'''<br />[[Kozhikode metropolitan area]], [[Malappuram metropolitan area]], and [[Palakkad]] city view from Kunnathurmedu. }} | pushpin_map = | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | coordinates = | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = [[States and territories of India|State]] | subdivision_name1 = [[Kerala]] | established_title = <!-- Established --> | established_date = | founder = | named_for = | government_type = | governing_body = [[Government of Kerala]] | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = 7416 | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_total = 8368794 | population_as_of = 2011 | population_rank = | population_density_km2 = 1128 | population_demonym = | population_footnotes = (approx.)<ref name="A">{{cite web |url=https://censusindia.gov.in/2011census/dchb/Kerla.html |website=censusindia.gov.in |title= District Census Handbooks of Kerala - 2011 |access-date=26 July 2020}}</ref> | demographics_type1 = Languages | demographics1_title1 = Official | demographics1_info1 = [[Malayalam]] | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[Postal Index Number|PIN]] | postal_code = 673***, 676***, 678***, 679*** and 680*** | registration_plate = KL-08, KL-09, KL-10, KL-11, KL-46, KL-49, KL-50, KL-51, KL-52, KL-53, KL-54, KL-55, KL-57, KL-65, KL-71, KL-75, KL-76, KL-77, KL-84 & KL-85 | blank1_name_sec1 = [[Kerala Legislative Assembly|Niyamasabha]] constituencies | blank1_info_sec1 = 36<ref name="B">{{cite web |url=http://www.keralaassembly.org/election/Delimitation.pdf |website=Keralaassembly.org |title= Limits of assembly constituencies of Kerala |access-date=26 July 2020}}</ref> | website = | iso_code = [[ISO 3166-2:IN|IN-KL]] | footnotes = }} [[ഇന്ത്യ]]യുടെ തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ തീരത്തിലെ ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ ഒരു പ്രദേശമാണ് '''സൗത്ത് മലബാർ'''. ഇന്നത്തെ കേരള സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ചില ഭാഗങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഈ പ്രദേശം [[കോഴിക്കോട്]] ജില്ലയിലെ ഇന്നത്തെ കോഴിക്കോട്, [[താമരശ്ശേരി]] താലൂക്കുകൾ, [[മാനന്തവാടി]] താലൂക്ക് ഒഴികെയുള്ള [[വയനാട്]] ജില്ല, [[മലപ്പുറം]] ജില്ലയിലെ മുഴുവൻ പ്രദേശം, [[തൃശൂർ]] ജില്ലയിലെ [[ചാവക്കാട്]] താലൂക്ക്, [[ചിറ്റൂർ]] താലൂക്കിന്റെ ചില ഭാഗങ്ങൾ ഒഴികെ പാലക്കാട് ജില്ല എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്ന പ്രദേശങ്ങളാണ് തെക്കെ മലബാർ. [[കൊച്ചി]] നഗരത്തിലെ ഫോർട്ട് കൊച്ചി പ്രദേശവും ചരിത്രപരമായി സൗത്ത് മലബാറിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. തെക്കെ മലബാർ എന്ന പദം കോരപ്പുഴയ്ക്ക് തെക്ക് പഴയ മലബാർ ജില്ലയെയും തൃശൂർ ചാവക്കാട് മേഖലയ്ക്ക് വടക്ക് ഭാഗത്തെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു<ref name="Logan">{{Cite book |last=Logan |first=William |title=Malabar Manual (Volume-I) |publisher=Asian Educational Services |year=2010 |isbn=9788120604476 |location=New Delhi}}</ref> ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിൻ കീഴിൽ, സൗത്ത് മലബാറിന്റെ പ്രാധാന്യം തേങ്ങ, കുരുമുളക്, ടൈലുകൾ എന്നിവ ഉൽ‌പാദിപ്പിക്കുന്നതിലായിരുന്നു.<ref>Pamela Nightingale, ‘[[Jonathan Duncan (Governor of Bombay)|Jonathan Duncan]] (bap. 1756, d. 1811)’, Oxford Dictionary of National Biography, Oxford University Press, 2004; online edn, May 2009</ref> മദ്രാസ് പ്രസിഡൻസിയിൽ സർക്കാരിന്റെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ തോട്ടം 1844-ൽ നട്ടുപിടിപ്പിച്ച നിലമ്പൂരിലെ തേക്ക് തോട്ടമാണെന്ന് പഴയ മദ്രാസ് പ്രസിഡൻസിയുടെ പഴയ ഭരണ രേഖകൾ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.<ref name="Mbsp">{{cite book |url=https://www.tamildigitallibrary.in/admin/assets/book/TVA_BOK_0023302_The_Madras_Presidency_1881_1931.pdf |title=The Madras Presidency (1881-1931) |last=Boag |first=GT |publisher=Government of Madras |location=Madras |year=1933 |page=63 |archive-date=2021-06-09 |access-date=2026-08-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210609102848/https://www.tamildigitallibrary.in/admin/assets/book/TVA_BOK_0023302_The_Madras_Presidency_1881_1931.pdf |url-status=dead }}</ref> മദ്രാസ് പ്രസിഡൻസിയിലെ പടിഞ്ഞാറൻ മലബാർ തീരത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന രണ്ട് ജില്ലകളിൽ ഒന്നായതിനാൽ തെക്കൻ മലബാറിന് പ്രാധാന്യമുണ്ടായിരുന്നു. അങ്ങനെ ബേപ്പൂർ, ഫോർട്ട് കൊച്ചി എന്നിവിടങ്ങളിലെ തുറമുഖങ്ങൾ വഴി അറബിക്കടലിലൂടെയുള്ള സമുദ്രപാതയിലേക്ക് പ്രവേശിക്കാൻ കഴിഞ്ഞു. തിരൂരിൽ നിന്ന് ബേപ്പൂർ വരെയുള്ള കേരളത്തിലെ ആദ്യത്തെ റെയിൽ‌വേ ലൈൻ ഇതിനായി സ്ഥാപിച്ചു. കോഴിക്കോട് ആണ് മലബാറിന്റെ തലസ്ഥാനവും ഏറ്റവും വലിയ നഗരവും. തുടർന്ന് പാലക്കാട്. വടക്ക് വടക്കൻ മലബാർ (കോരപ്പുഴ), നീലഗിരി മലയോര മേഖല, കിഴക്ക് കോയമ്പത്തൂരിനെയും തെക്ക് കൊച്ചിയെയും പടിഞ്ഞാറ് അറബിക്കടലിനെയും ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന പാലക്കാട് ഗ്യാപ്പ് എന്നിവയാണ് തെക്കൻ മലബാർ മേഖലയുടെ അതിർത്തികൾ.<ref>{{cite book | author = Government of Madras | year=1953 | title= 1951 Census Handbook- Malabar District | publisher=Madras Government Press | url= http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/6425/1/20493_1951_MAL.pdf }}</ref> [[നെടിയിരിപ്പ് സ്വരൂപം|നെടിയിരുപ്പ് സ്വരൂപം]], ഏറനാട്, വള്ളുവനാട്, പരപ്പനാട്, കവളപ്പാറ, വെട്ടത്തുനാട്, നിലമ്പൂർ രാജ്യം, നെടുങ്ങാടികൾ, പാലക്കാട് എന്നീ ചരിത്ര പ്രദേശങ്ങളെല്ലാം തെക്കൻ മലബാറിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. മലബാർ മേഖലയിലെ ഏറ്റവും നീളം കൂടിയ മൂന്ന് നദികൾ, അതായത് ഭാരതപ്പുഴ, ചാലിയാർ, കടലുണ്ടി നദികൾ എന്നിവ തെക്കൻ മലബാറിലൂടെ ഒഴുകുന്നു. == പദോൽപ്പത്തി == ബ്രിട്ടീഷുകാരുടെ വരവ് വരെ, വിദേശ വ്യാപാര വൃത്തങ്ങളിൽ കേരളത്തിന്റെ പൊതുവായ പേരായി മലബാർ എന്ന പദം ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു.<ref name="C">{{cite book|last1=Sreedhara Menon|first1=A.|url=https://books.google.com/books?id=FAlXPgAACAAJ&q=%E0%B4%95%E0%B5%87%E0%B4%B0%E0%B4%B3+%E0%B4%9A%E0%B4%B0%E0%B4%BF%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%82|title=''Kerala Charitram''|date=January 2007|publisher=DC Books|isbn=9788126415885|edition=2007|location=Kottayam|access-date=19 July 2020}}</ref>നേരത്തെ, ഇന്ത്യയുടെ തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ തീരത്ത് കേരളത്തോട് ചേർന്നു കിടക്കുന്ന തുളുനാടും കന്യാകുമാരിയും ഉൾപ്പെടുത്താൻ മലബാർ എന്ന പദം ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു.<ref>{{cite web | author = J. Sturrock | year=1894 | title= Madras District Manuals - South Canara (Volume-I) | publisher=Madras Government Press | url= https://archive.org/details/dli.csl.3200/page/n1/mode/2up }}</ref><ref>{{cite book | author = V. Nagam Aiya | year=1906 | title=The Travancore State Manual | publisher=Travancore Government Press | url= https://archive.org/details/travancorestate00aiyagoog/page/n10/mode/2up }}</ref> മലബാറിലെ ജനങ്ങൾ മലബാറികൾ എന്നാണ് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. ഇന്ത്യയുടെ മുഴുവൻ തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ തീരത്തെയും സൂചിപ്പിക്കാൻ മലബാർ എന്ന പദം ഇപ്പോഴും ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്. ആറാം നൂറ്റാണ്ടിൽ, അറബ് നാവികർ കേരളത്തെ മാലെ എന്ന് വിളിച്ചിരുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, പേരിന്റെ ആദ്യ ഘടകം കോസ്മാസ് ഇൻഡിക്കോപ്ലൂസ്റ്റസിന്റെ ടോപ്പോഗ്രാഫിയിൽ ഇതിനകം സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. അതിൽ "മാലെ" കുരുമുളക് കച്ചവടസ്ഥലത്തെക്കുറിച്ച് പരാമർശിക്കുന്നു. ഇത് മലബാറിന് (മാലെയുടെ രാജ്യം) മലബാർ എന്ന വ്യക്തമായ പേര് നൽകി. ദ്രാവിഡ പദമായ മാല (മാലെ) <ref>C. A. Innes and F. B. Evans, ''Malabar and Anjengo, volume 1'', Madras District Gazetteers (Madras: Government Press, 1915), p. 2.</ref><ref>M. T. Narayanan, ''[https://books.google.com/books?id=kHtbkuXruzwC Agrarian Relations in Late Medieval Malabar]'' (New Delhi: Northern Book Centre, 2003), xvi–xvii.</ref> പേർഷ്യൻ പദമായ ബാർ (മാലെ/ഭൂഖണ്ഡം) എന്നിവയിൽ നിന്നാണ് മലബാർ വന്നതെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.<ref name="C" /><ref>{{Cite book |last=Logan |first=William |url=https://archive.org/details/malabarmanual0000loga/page/1/mode/1up |title=Malabar Manual, Vol. 1 |date=1887 |publisher=Superintendent, Government Press (Madras) |others=Servants of Knowledge |isbn=978-81-206-0446-9 |pages=1}}</ref> ചരിത്രപരമായി, അറബ് എഴുത്തുകാർ ഈ സ്ഥലത്തെ മാലിബാർ, മണിബാർ, മുലിബാർ, മുനിബാർ എന്നിങ്ങനെ പലവിധത്തിൽ വിളിച്ചിരുന്നു. ഈ സംസ്ഥാനത്തെ മലബാർ എന്ന് ആദ്യമായി വിളിച്ച എഴുത്തുകാരൻ [[അൽ-ബിറൂണി]] (973–1048) ആയിരിക്കണം.<ref name="C" /> [[ഇബ്‌നു ഖോർദാദ്‌ബെ]], [[അൽ-ബലദുരി]] തുടങ്ങിയ എഴുത്തുകാർ അവരുടെ കൃതികളിൽ മലബാർ തുറമുഖങ്ങളെ കുറിച്ച് പരാമർശിക്കുന്നു.<ref name="KMMohammad">Mohammad, K.M. "Arab relations with Malabar Coast from 9th to 16th centuries" Proceedings of the Indian History Congress. Vol. 60 (1999), pp. 226–34.</ref> == ചരിത്രം == [[File:Uru.jpg|thumbnail|കോഴിക്കോട്ടിലെ ബേപ്പൂരിൽ നിർമ്മിച്ച ഒരു തരം കപ്പൽ, ഉരു]] === പുരാതന കാലഘട്ടം === [[പെരിപ്ലസ് ഓഫ് ദി എറിത്രിയൻ സീ]]യിൽ പരാമർശിച്ചിരിക്കുന്നതുപോലെ, മുസിരിസിന്റെ വടക്കുവശത്തായി സ്ഥിതി ചെയ്തിരുന്ന പുരാതന ടിൻഡിസ് തുറമുഖം കോഴിക്കോടിനടുത്തായിരുന്നു.<ref name="Malabar">{{cite book|author=Menon, A. Sreedhara |title=A Survey of Kerala History|url=https://books.google.com/books?id=FVsw35oEBv4C|year=2007|publisher=DC Books|isbn=9788126415786}}</ref> അതിന്റെ കൃത്യമായ സ്ഥാനം തർക്ക വിഷയമാണ്.<ref name="Malabar"/> നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ട സ്ഥലങ്ങൾ [[പൊന്നാനി]], [[താനൂർ]], [[ബേപ്പൂർ]]–[[ചാലിയം]]–[[കടലുണ്ടി]]–[[വള്ളിക്കുന്ന്]], [[കൊയിലാണ്ടി]] എന്നിവയാണ്<ref name="Malabar"/> മുസിരിസിന് തൊട്ടുപിന്നാലെ ചേര രാജവംശത്തിനും റോമൻ സാമ്രാജ്യത്തിനും ഉണ്ടായിരുന്ന ഒരു പ്രധാന വ്യാപാര കേന്ദ്രമായിരുന്നു ടിൻഡിസ്.<ref>Coastal Histories: Society and Ecology in Pre-modern India, Yogesh Sharma, Primus Books 2010</ref> എ.ഡി. ഒന്നാം നൂറ്റാണ്ടിനും നാലാം നൂറ്റാണ്ടിനും ഇടയിലുള്ള [[സംഘസാഹിത്യം|സംഘസാഹിത്യകാലത്ത്]] കോയമ്പത്തൂരിന് ചുറ്റുമുള്ള പ്രദേശം ചേരന്മാർ ഭരിച്ചിരുന്നു. കൂടാതെ മലബാർ തീരത്തിനും കോറമാണ്ടൽ തീരത്തിനും ഇടയിലുള്ള പ്രധാന ഉൾനാടൻ വ്യാപാര പാതയായ [[പാലക്കാട് ചുരം|പാലക്കാട് ചുരത്തിന്റെ]] കിഴക്കൻ പ്രവേശന കവാടമായും ടിൻഡിസ് പ്രവർത്തിച്ചു.<ref name="Trade">{{cite news|last=Subramanian|first=T. S|title=Roman connection in Tamil Nadu|url=http://www.hindu.com/thehindu/thscrip/print.pl?file=2007012800201800.htm&date=2007/01/28/&prd=th|access-date=28 October 2011|newspaper=[[The Hindu]]|date=28 January 2007|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130919235748/http://www.hindu.com/thehindu/thscrip/print.pl?file=2007012800201800.htm&date=2007%2F01%2F28%2F&prd=th|archive-date=19 September 2013}}</ref> കെപ്രോബോട്ടോസിന്റെ (ചേര രാജവംശം) വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തിയിലാണ് ടിൻഡിസ് തുറമുഖം സ്ഥിതി ചെയ്തിരുന്നതെന്ന് [[പ്ലീനി|പ്ലിനി ദി എൽഡർ]] (CE ഒന്നാം നൂറ്റാണ്ട്) പ്രസ്താവിച്ചു.<ref name=":2">Gurukkal, R., & Whittaker, D. (2001). In search of Muziris. ''Journal of Roman Archaeology,'' ''14'', 334-350.</ref> ടിൻഡിസിലെ തുറമുഖത്തിന് വടക്ക് ഭാഗത്തുള്ള വടക്കൻ മലബാർ പ്രദേശം, സംഘം കാലഘട്ടത്തിൽ ഏഴിമല രാജ്യത്തിന്റെ ഭരണത്തിൻ കീഴിലായിരുന്നു.<ref>According to [[Pliny the Elder]], goods from India were sold in the Empire at 100 times their original purchase price. See [https://web.archive.org/web/20131106031753/http://www.cartage.org.lb/en/themes/BookLibrary/books/bibliographie/P/Plinyelder/elder/pliny-india.html]</ref>പെരിപ്ലസ് ഓഫ് ദി എറിത്രിയൻ സീയിൽ പറയുന്നതനുസരിച്ച് ലിമിറിക്ക് എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഒരു പ്രദേശം നൗറയിലും ടിൻഡിസിലും വ്യാപിച്ചുകിടന്നു. എന്നിരുന്നാലും, ലിമിറിക്കിന്റെ ആരംഭ പോയിന്റായി ടിൻഡിസിനെ മാത്രമേ [[ടോളമി]] പരാമർശിക്കുന്നുള്ളൂ. [[കന്യാകുമാരി]]യിൽ ഈ പ്രദേശം അവസാനിച്ചിരിക്കാം. അതിനാൽ ഇത് ഇന്നത്തെ മലബാർ തീരവുമായി ഏകദേശം യോജിക്കുന്നു. ഈ പ്രദേശവുമായുള്ള റോമിന്റെ വാർഷിക വ്യാപാരത്തിന്റെ മൂല്യം 50,000,000 സെസ്റ്റർസെസ് ആയി കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.<ref>According to [[Pliny the Elder]], goods from India were sold in the Empire at 100 times their original purchase price. See [https://web.archive.org/web/20131106031753/http://www.cartage.org.lb/en/themes/BookLibrary/books/bibliographie/P/Plinyelder/elder/pliny-india.html]</ref> ലിമിറിക്ക് കടൽക്കൊള്ളക്കാരുടെ ആക്രമണത്തിന് ഇരയായിട്ടുണ്ടെന്ന് പ്ലിനി ദി എൽഡർ പരാമർശിച്ചു<ref>Bostock, John (1855). "26 (Voyages to India)". Pliny the Elder, The Natural History. London: Taylor and Francis.</ref>ലിമിറിക്ക് കുരുമുളകിന്റെ ഉറവിടമാണെന്ന് കോസ്മാസ് ഇൻഡിക്കോപ്ലൂസ്റ്റസ് പരാമർശിക്കുകയുണ്ടായി.<ref>Indicopleustes, Cosmas (1897). Christian Topography. 11. United Kingdom: The Tertullian Project. pp. 358–373.</ref><ref>Das, Santosh Kumar (2006). The Economic History of Ancient India. Genesis Publishing Pvt Ltd. p. 301.</ref> == ആദ്യകാല മധ്യകാലഘട്ടം == മധ്യകാലഘട്ടത്തിൻ്റെ തുടക്കത്തിൽ, [[കൊച്ചി]], [[പരപ്പനാട്]], [[വെട്ടത്തുനാട്]] (താനൂർ), [[വള്ളുവനാട്]], [[നിലമ്പൂർ]], [[നെടുങ്ങാടി]], [[പാലക്കാട്]] എന്നീ രാജ്യങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെ നിരവധി രാഷ്ട്രീയ മേഖലകളുടെ ആസ്ഥാനമായിരുന്നു ദക്ഷിണ മലബാർ. [[അരീക്കോട്|അരീക്കോടിന്]] സമീപം കണ്ടെത്തിയ [[കുറുമാത്തൂർ ലിഖിതം]] സി.ഇ 871 മുതലുള്ളതാണ്.<ref name="Veluthat">Veluthat, Kesavan (1 June 2018). "History and historiography in constituting a region: The case of Kerala". ''Studies in People's History''. '''5''' (1): 13–31. [https://doi.org/10.1177/2348448918759852]</ref> 932 CE മുതൽ പഴയ മലയാളത്തിൽ എഴുതപ്പെട്ട മൂന്ന് ലിഖിതങ്ങൾ തൃപ്രങ്ങോട് (തിരുനാവായയ്ക്ക് സമീപം), കോട്ടക്കൽ, ചാലിയാർ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്ന് കണ്ടെത്തിയിരുന്നു. അവയിൽ ചേര രാജവംശത്തിലെ [[Goda Ravi|ഗോദ രവി]]യുടെ പേര് പരാമർശിക്കപ്പെടുന്നു.<ref name=":0">Narayanan, M. G. S. ''[https://books.google.com/books?id=0YDCngEACAAJ&q=Perumals+of+Kerala Perumals of Kerala: Brahmin Oligarchy and Ritual Monarchy Perumāḷs of Kerala].'' Thrissur (Kerala): CosmoBooks, 2013. 438-42.</ref> ഇവയിൽ തൃപ്രങ്ങോട് ലിഖിതത്തിൽ തവനൂരിൻ്റെ ഉടമ്പടിയെക്കുറിച്ച് വിവരിക്കുന്നുണ്ട്.<ref name=":0" /> കേരളത്തിലെ 64 പഴയ നമ്പൂതിരി ഗ്രാമങ്ങളിൽ ഒന്നായ എടപ്പാളിനടുത്തുള്ള ശുകപുരത്ത് പത്താം നൂറ്റാണ്ട് മുതൽ പഴയ മലയാളത്തിൽ എഴുതപ്പെട്ട നിരവധി ലിഖിതങ്ങൾ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഏറനാട്, വള്ളുവനാട് പ്രദേശങ്ങളിലെ ഭരണാധികാരികളെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരണങ്ങൾ ഭാസ്കര രവി വർമ്മൻ്റെ (ഏകദേശം 1000 CE) ജൂത ചെമ്പ് ഫലകങ്ങളിലും വീര രാഘവ ചക്രവർത്തിയുടെ (ഏകദേശം 1225 CE) വീരരാഘവ ചെമ്പ് ഫലകങ്ങളിലും കാണാം.<ref name="mh">{{cite web |url=http://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_A_MALAPPURAM.pdf |website=censusindia.gov.in |title= History of Malappuram |access-date= 17 April 2020}}</ref> കോഴിക്കോട് മുച്ചുണ്ടി മസ്ജിദിൽ, പഴയ മലയാളവും അറബിയും കലർത്തി എഴുതിയ പതിമൂന്നാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഗ്രാനൈറ്റ് ലിഖിതത്തിൽ രാജാവ് പള്ളിക്ക് നൽകിയ സംഭാവനയെക്കുറിച്ച് പരാമർശിക്കുന്നു.<ref name="Narayanan2017">M. G. S. Narayanan. "Kozhikkodinte Katha". Malayalam/Essays. Mathrubhumi Books. Second Edition (2017) {{ISBN|978-81-8267-114-0}}</ref> അയൽരാജ്യമായ വള്ളുവനാട്ടിലെ വെള്ളോടികൾക്കും നെടുങ്ങനാട്ടിലെ (ഒറ്റപ്പാലം) നെടുങ്ങാടികൾക്കും സമാനമായ ഏറാടികൾ എന്നറിയപ്പെടുന്ന സാമന്തൻ നായർ തറവാട്ടാണ് ഏറനാട് ഭരിച്ചിരുന്നത്. വള്ളുവനാട്ടിലെ ഭരണാധികാരികൾ ഏറൽപ്പാട് അല്ലെങ്കിൽ ഏറാടി എന്ന പേരിലാണ് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. കോലത്തുനാടിൻ്റെ സാമന്തനായിരുന്ന പോളനാട്ടിൽ നിന്ന് തുറമുഖ പട്ടണമായ കോഴിക്കോട് കൂട്ടിച്ചേർക്കുന്നതിലൂടെ ഏറനാട് ഭരണാധികാരി പിന്നീട് കോഴിക്കോട് സാമൂതിരിയായി. ===കോഴിക്കോടിന്റെ വളർച്ച=== [[File:Map of Kampili kingdom.png|thumb|1320 കളുടെ തുടക്കത്തിൽ ഇന്ത്യ. ഇന്നത്തെ കേരള സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ഭൂരിഭാഗവും കോഴിക്കോട് സാമോറിൻ വംശജരുടെ സ്വാധീനത്തിലായിരുന്നു.]] മധ്യകാലഘട്ടത്തിൽ തെക്കൻ മലബാറിലെ ഏറ്റവും ശക്തനായ ഭരണാധികാരിയായിരുന്നു കോഴിക്കോട് (കാലിക്കറ്റ്) സാമൂതിരി. സാമൂതിരിയുടെ ഭരണത്തിൻ കീഴിൽ, മലബാർ തീരത്തെ ഏറ്റവും വലിയ നഗരമായിരുന്നു കോഴിക്കോട്. ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിലെ സമുദ്ര വ്യാപാരത്തിന്റെ പ്രധാന കേന്ദ്രങ്ങളിലൊന്നായി തെക്കൻ മലബാർ ഉയർന്നുവന്നു. പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ട് വരെ ഇത് തുടർന്നു. വിദേശ വ്യാപാരത്തിൽ കുത്തകയുണ്ടായിരുന്ന അറബികൾക്കും പിന്നീട് പോർച്ചുഗീസുകാർക്കും ഡച്ചുകാർക്കും ബ്രിട്ടീഷുകാർക്കും കോഴിക്കോട് തുറമുഖം ദക്ഷിണേന്ത്യൻ തീരത്തേക്കുള്ള കവാടമായിരുന്നു. <ref name="Clt">{{cite book |last1=Sreedhara Menon |first1=A. |url=https://books.google.com/books?id=FAlXPgAACAAJ |title=''Kerala Charitram'' |date=January 2007 |publisher=DC Books |isbn=978-81-264-1588-5 |edition=2007 |location=Kottayam |access-date=19 July 2020}}</ref> നെടിയിരുപ്പിൽ നിന്ന് ഏറനാട് ഭരിച്ച സാമൂതിരി, കോഴിക്കോട് തുറമുഖം വികസിപ്പിക്കുകയും സമുദ്ര വ്യാപാരത്തിനായി അവിടേക്ക് താമസം മാറ്റുകയും ചെയ്തു. പതിനാലാം നൂറ്റാണ്ടിൽ, കൊച്ചി രാജ്യത്തിന്റെ നിയന്ത്രണത്തിലായിരുന്ന വള്ളുവനാട് രാജ്യത്തിന്റെ നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള തിരുനാവായ പ്രദേശം പിടിച്ചെടുത്ത ശേഷം, മധ്യ കേരളത്തിന്റെ വലിയ ഭാഗങ്ങൾ കോഴിക്കോട് കീഴടക്കി. കൊച്ചി രാജ്യത്തിന്റെ തുടക്കത്തിൽ ആസ്ഥാനം പെരുമ്പടപ്പിലായിരുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, പിടിച്ചടക്കലിനെത്തുടർന്ന്, രാജ്യം അതിന്റെ തലസ്ഥാനം (ഏകദേശം 1405) കൂടുതൽ തെക്കോട്ട്, ആദ്യം കൊടുങ്ങല്ലൂരിലേക്കും പിന്നീട് കൊച്ചിയിലേക്കും മാറ്റാൻ നിർബന്ധിതരായി. പതിനഞ്ചാം നൂറ്റാണ്ടിൽ കൊച്ചി കോഴിക്കോടിന്റെ ഒരു സാമന്ത സംസ്ഥാനമായി ചുരുങ്ങി. അങ്ങനെ മധ്യകാല മലബാർ തീരത്തെ ഏറ്റവും ശക്തമായ രാജ്യമായി കോഴിക്കോട് ഉയർന്നുവന്നു. <ref name="askh"/>[[File:Map of Samoothiris kingdom.jpg|thumbnail|1498-ൽ സാമൂതിരി സാമ്രാജ്യം. മധ്യകാലഘട്ടത്തിൽ മലയാളം സംസാരിക്കുന്ന മേഖലയിലെ ഏറ്റവും ശക്തമായ രാജ്യമായിരുന്നു .]] ഭരണത്തിന്റെ ഉന്നതിയിൽ, കോഴിക്കോട് സാമൂതിരിമാർ തെക്ക് കൊല്ലം (ക്വിലോൺ) മുതൽ വടക്ക് പന്തലായിനി കൊല്ലം (കൊയിലാണ്ടി) വരെയുള്ള പ്രദേശം ഭരിച്ചു. <ref>Varier, M. R. Raghava. "Documents of Investiture Ceremonies" in K. K. N. Kurup, Edit., "India's Naval Traditions". Northern Book Centre, New Delhi, 1997</ref><ref name="KrishnaIyer2">K. V. Krishna Iyer, ''Zamorins of Calicut: From the earliest times to AD 1806''. Calicut: Norman Printing Bureau, 1938.</ref> ആറ് തവണ കോഴിക്കോട് സന്ദർശിച്ച [[ഇബ്നു ബത്തൂത്ത]] (1342–1347) നഗരത്തിലെ ജീവിതത്തിന്റെ ആദ്യകാല കാഴ്ചകൾ നൽകുന്നു. കോഴിക്കോടിനെ "മലബാർ ജില്ലയിലെ വലിയ തുറമുഖങ്ങളിലൊന്ന്" എന്ന് അദ്ദേഹം വിശേഷിപ്പിച്ചു. അവിടെ "ലോകത്തിന്റെ എല്ലാ ഭാഗങ്ങളിലുമുള്ള വ്യാപാരികൾ കാണപ്പെടുന്നു". ഈ സ്ഥലത്തെ രാജാവ്, "റോമിലെ ഹൈദരി ഫക്കീറുകൾ ചെയ്യുന്നതുപോലെ തന്റെ താടി മുണ്ഡനം ചെയ്യുന്നു... ഇവിടുത്തെ മുസ്ലീം വ്യാപാരികളിൽ ഭൂരിഭാഗവും വളരെ സമ്പന്നരാണ്, അവരിൽ ഒരാൾക്ക് ഇവിടെ സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്ന അത്തരം കപ്പലുകളുടെ മുഴുവൻ ചരക്കും വാങ്ങി അവയ്ക്ക് പകരം വയ്ക്കാൻ കഴിയും എന്ന് അദ്ദേഹം പറയുന്നു. <ref>{{cite book |author=[[Ibn Battuta]], H. A. R. Gibb |date=1994 |volume=IV |title=The Travels of Ibn Battuta A.D 1325-1354 |location=London }}</ref> ഷെങ് ഹെയുടെ കീഴിലുള്ള ഇംപീരിയൽ ചൈനീസ് കപ്പലിന്റെ ഭാഗമായ ചൈനീസ് നാവികൻ മാ ഹുവാൻ (1403),<ref>[[Ma Huan]]: Ying Yai Sheng Lan, ''The Overall Survey of the Ocean's Shores'', translated by J.V.G. Mills, 1970 [[Hakluyt Society]], reprint 1997 White Lotus Press. {{ISBN|974-8496-78-3}}</ref> നഗരത്തെ ലോകമെമ്പാടുമുള്ള വ്യാപാരികൾ പതിവായി സന്ദർശിക്കുന്ന ഒരു വലിയ വ്യാപാര കേന്ദ്രമായി വിശേഷിപ്പിച്ചു. മുസ്ലീങ്ങളുടെ മതപരമായ ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്നതിനായി നിർമ്മിച്ച 20 അല്ലെങ്കിൽ 30 പള്ളികൾ, വ്യാപാരികൾ വിരലുകളും കാൽവിരലുകളും ഉപയോഗിച്ച് കണക്കുകൂട്ടുന്ന സവിശേഷമായ സംവിധാനമായ (ഇന്നും തുടരുന്നു), പിന്തുടർച്ചാവകാശത്തിന്റെ മാതൃവംശ സമ്പ്രദായം എന്നിവ അദ്ദേഹം ശ്രദ്ധിച്ചു. അബ്ദുർ റസാഖ് (1442–43), നിക്കോളോ ഡി കോണ്ടി (1445), അഫനാസി നികിറ്റിൻ (1468–74), ലുഡോവിക്കോ ഡി വർത്തേമ (1503–1508), ഡുവാർട്ടെ ബാർബോസ എന്നിവർ ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിലെ പ്രധാന അന്താരാഷ്ട്ര വ്യാപാര കേന്ദ്രങ്ങളിലൊന്നായി നഗരത്തെ സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തി.<ref>Varthema, Ludovico di, ''The Travels of Ludovico di Varthema, A.D.1503–08'', translated from the original 1510 Italian ed. by John Winter Jones, Hakluyt Society, London</ref> <ref>Gangadharan. M., ''The Land of Malabar: The Book of Barbosa'' (2000), Vol II, M.G University, Kottayam.</ref> [[File:Caminho maritimo para a India.png|thumb|left|1498-ൽ വാസ്കോഡ ഗാമ കോഴിക്കോട് (കറുത്ത രേഖ) എത്താൻ സ്വീകരിച്ച വഴി. യൂറോപ്പിൽ നിന്ന് ഇന്ത്യയിലേക്കുള്ള ഈ കടൽ പാതയുടെ കണ്ടെത്തൽ ഒടുവിൽ ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിന്റെ യൂറോപ്യൻ കോളനിവൽക്കരണത്തിലേക്ക് നയിച്ചു. ആ സമയത്ത്, കോഴിക്കോട് സാമൂതിരി പൊന്നാനിയിലായിരുന്നു താമസിച്ചിരുന്നത്]]. 1498-ൽ [[കണ്ടുപിടുത്തങ്ങളുടെ യുഗം|കണ്ടുപിടുത്തങ്ങളുടെ യുഗത്തിൽ]] [[പോർച്ചുഗീസുകാർ]] കോഴിക്കോട്ടിലെ [[കാപ്പാട്]] എത്തി. അങ്ങനെ യൂറോപ്പിൽ നിന്ന് ദക്ഷിണേഷ്യയിലേക്ക് നേരിട്ടുള്ള കടൽ പാത തുറന്നു. <ref>DC Books, Kottayam (2007), A. Sreedhara Menon, A Survey of Kerala History</ref>കോഴിക്കോട് സാമൂതിരിയുടെ നാവിക മേധാവികളായിരുന്ന [[കുഞ്ഞാലി മരക്കാർ]], ഇന്ത്യൻ തീരത്തിന്റെ ആദ്യത്തെ നാവിക പ്രതിരോധം സംഘടിപ്പിച്ചതിന്റെ ബഹുമതി വഹിക്കുന്നു. <ref>{{cite news |last=Singh |first=Arun Kumar |date=11 February 2017 |title=Give Indian Navy its due |url=https://www.asianage.com/opinion/columnists/110217/give-indian-navy-its-due.html |access-date=23 January 2021 |work=[[The Asian Age]]}}</ref>1664-ൽ, ഡച്ച് മലബാർ ഫോർട്ട് കൊച്ചി മുനിസിപ്പാലിറ്റി സ്ഥാപിച്ചു. ഇത് ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിലെ ആദ്യത്തെ [[മുനിസിപ്പാലിറ്റി]]യായി മാറി. പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ഡച്ച് അധികാരം ദുർബലമായപ്പോൾ ഈ മുനിസിപ്പാലിറ്റി പിരിച്ചുവിടപ്പെട്ടു. <ref>{{Cite news |last=M K Sunil Kumar |date=26 September 2017 |title=50 years on, Kochi still has a long way to go |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/50-years-on-kochi-still-has-a-long-way-to-go/articleshow/60835311.cms |access-date=1 June 2021 |work=The Times of India}}</ref> ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണകാലത്ത്, കോഴിക്കോട് മലബാർ ജില്ലയുടെ ആസ്ഥാനമായി പ്രവർത്തിച്ചു. മധ്യകാല കേരള തീരത്ത് മികച്ച സാമ്പത്തിക, രാഷ്ട്രീയ സ്ഥാനം ഈ തുറമുഖം വഹിച്ചിരുന്നു. അതേസമയം [[കണ്ണൂർ]], [[കൊല്ലം]], [[കൊച്ചി]] എന്നിവ വാണിജ്യപരമായി പ്രധാനപ്പെട്ട ദ്വിതീയ തുറമുഖങ്ങളായിരുന്നു. അവിടെ ലോകത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള വ്യാപാരികൾ ഒത്തുകൂടിയിരുന്നു. <ref name="Malekandathil">''The Portuguese, Indian Ocean and European Bridgeheads 1500–1800''. Festschrift in Honour of Prof. K. S. Mathew (2001). Edited by: Pius Malekandathil and T. Jamal Mohammed. Fundacoa Oriente. Institute for Research in Social Sciences and Humanities of MESHAR (Kerala)</ref>[[File:മലപ്പുറം ജില്ലയിൽ പൊന്നാനിയിലെ ഹാർബർ (1930-37).jpg|300px|thumbnail|1930-കളുടെ മധ്യത്തിൽ പൊന്നാനി തുറമുഖം]] ദക്ഷിണ മലബാർ മധ്യകാല കേരളത്തിന്റെ സാംസ്കാരിക തലസ്ഥാനമായിരുന്നു. മലയാള സാഹിത്യത്തിന്റെ പ്രധാന കേന്ദ്രമായിരുന്നു ഈ പ്രദേശം. ഇന്നും. [[മാമാങ്കം]] ഉത്സവത്തിന്റെ കേന്ദ്രമായ [[തിരുനാവായ]]യും മധ്യകാലഘട്ടത്തിൽ കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഇസ്ലാമിക പഠന കേന്ദ്രമായ [[പൊന്നാനി]]യും തെക്കൻ മലബാറിലായിരുന്നു സ്ഥിതി ചെയ്തിരുന്നത്. 14 മുതൽ 16 വരെ നൂറ്റാണ്ടുകൾക്കിടയിൽ കേരള ജ്യോതിശാസ്ത്ര-ഗണിതശാസ്ത്ര വിദ്യാലയം അഭിവൃദ്ധി പ്രാപിച്ചു. താനൂർ രാജ്യത്തിലായിരുന്നു ഇത് സ്ഥിതി ചെയ്തത്.<ref name="roy" /> ജ്യോതിശാസ്ത്ര പ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നതിൽ, ത്രികോണമിതി ഫംഗ്ഷനുകൾക്കായുള്ള ശ്രേണീ വിപുലീകരണം ഉൾപ്പെടെ നിരവധി പ്രധാന ഗണിതശാസ്ത്ര ആശയങ്ങൾ സ്കൂൾ സ്വതന്ത്രമായി സൃഷ്ടിച്ചു. <ref name="roy">{{cite journal |last=Roy |first=Ranjan |year=1990 |title=Discovery of the Series Formula for π by Leibniz, Gregory, and Nilakantha |url=https://archive.org/details/sim_mathematics-magazine_1990-12_63_5/page/291 |journal=Mathematics Magazine |volume=63 |issue=5 |pages=291–306 |doi=10.2307/2690896 |jstor=2690896}}</ref><ref>{{Citation |last=Pingree |first=David |author-link=David Pingree |title=Hellenophilia versus the History of Science |year=1992 |journal=Isis |volume=83 |issue=4 |pages=554–63 |jstor=234257 |doi=10.1086/356288 |quote=One example I can give you relates to the Indian Mādhava's demonstration, in about 1400&nbsp;A.D., of the infinite power series of trigonometrical functions using geometrical and algebraic arguments. When this was first described in English by Charles Whish, in the 1830s, it was heralded as the Indians' discovery of the calculus. This claim and Mādhava's achievements were ignored by Western historians, presumably at first because they could not admit that an Indian discovered the calculus, but later because no one read anymore the ''Transactions of the Royal Asiatic Society'', in which Whish's article was published. The matter resurfaced in the 1950s, and now we have the Sanskrit texts properly edited, and we understand the clever way that Mādhava derived the series ''without'' the calculus, but many historians still find it impossible to conceive of the problem and its solution in terms of anything other than the calculus and proclaim that the calculus is what Mādhava found. In this case, the elegance and brilliance of Mādhava's mathematics are being distorted as they are buried under the current mathematical solution to a problem to which he discovered an alternate and powerful solution. |bibcode=1992Isis...83..554P|s2cid=68570164 }}</ref> മധ്യകാലഘട്ടത്തിൽ കേരളത്തിലെ നമ്പൂതിരി ബ്രാഹ്മണരുടെ പരമോന്നത തലവനായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്ന ആതവനാടിന്റെ ഫ്യൂഡൽ പ്രഭുക്കന്മാരായ ആഴ്വാഞ്ചേരി തമ്പ്രാക്കളും തെക്കൻ മലബാറിലെ തദ്ദേശവാസികളായിരുന്നു<ref name="mal" />കൂടാതെ, [[തുഞ്ചത്തു എഴുത്തച്ഛൻ]], [[പൂന്താനം നമ്പൂതിരി]], [[മേൽപ്പത്തൂർ നാരായണ ഭട്ടതിരി]], [[കുഞ്ചൻ നമ്പ്യാർ]], [[സൈനുദ്ദീൻ മഖ്ദൂം രണ്ടാമൻ]] തുടങ്ങിയ പ്രമുഖ വ്യക്തികളുടെ വാസസ്ഥലമായിരുന്നു തെക്കൻ മലബാർ.<ref name="Logan" /> === കൊളോണിയൽ കാലഘട്ടം === {{multiple image |align = right |total_width = 400 |image1 = Wellington, soldier and statesman, and the revival of the military power of England (1904) (14593177119).jpg |caption1 = Map of India in 1804. Note that only [[Thalassery]], [[Kozhikode]], and [[Kochi]] are marked as cities within present-day [[Kerala]]. |image2 = Malabar District (1951 Census).svg |caption2 = Malabar District during the [[1951 census of India]] }} [[File:Nilambur teak forest 3740.JPG|thumbnail|Conolly's plot, the world's oldest teak plantation at [[Nilambur]] in eastern [[Eranad]], was planted in the 1840s by District Collector [[H.V. Conolly|H. V. Conolly]].]] പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാന ദശകങ്ങളിൽ [[ടിപ്പു സുൽത്താൻ|ടിപ്പു സുൽത്താന്റെ]] കീഴിൽ കേരളത്തിന്റെ വടക്കൻ ഭാഗങ്ങൾ ഏകീകരിക്കപ്പെട്ടു. മൂന്നാം ആംഗ്ലോ-മൈസൂർ യുദ്ധത്തിലും തുടർന്നുള്ള [[ശ്രീരംഗപട്ടണം ഉടമ്പടി]]യിലൂടെയും ടിപ്പുവിന്റെ രാജ്യത്തിന്റെ പ്രദേശങ്ങൾ [[ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനി]] കൂട്ടിച്ചേർത്തു. ആംഗ്ലോ-മൈസൂർ യുദ്ധങ്ങൾക്ക് ശേഷം, ബ്രിട്ടീഷ് കോളനികളായി മാറിയ മലബാർ തീരത്തിന്റെ ഭാഗങ്ങൾ ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയുടെ ഒരു ജില്ലയായി സംഘടിപ്പിക്കുകയും ഭരണ സൗകര്യത്തിനായി 1793 മാർച്ച് 30 ന് വടക്കൻ മലബാർ, തെക്കൻ മലബാർ എന്നിങ്ങനെ വിഭജിക്കുകയും ചെയ്തു. മലബാറിന്റെ പൊതു ഭരണ ആസ്ഥാനം കോഴിക്കോടു (ദക്ഷിണ മലബാർ) ആയിരുന്നെങ്കിലും, തെക്കൻ മലബാറിന്റെ പ്രത്യേക ആസ്ഥാനം ചെർപ്പുളശ്ശേരിയിലും പിന്നീട് ഒറ്റപ്പാലത്തും ആയിരുന്നു. ആദ്യം, മലബാർ [[ബോംബെ പ്രവിശ്യ|ബോംബെ പ്രവിശ്യയുടെ]] കീഴിലായിരുന്നു. പിന്നീട്, 1799–1800 ൽ, മലബാറും [[തെക്കൻ കാനറ]]യും [[മദ്രാസ് പ്രവിശ്യ]]യിലേക്ക് മാറ്റി. കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും പഴക്കം ചെന്ന റെയിൽവേ ലൈൻ 1860 കളിൽ തെക്കൻ മലബാറിൽ സ്ഥാപിച്ചു. 1921-ലെ മലബാർ കലാപത്തിന്റെ കേന്ദ്രമായിരുന്നു തെക്കൻ മലബാർ. 1956 നവംബർ 1-ന് ഈ പ്രദേശം ഇന്ത്യൻ സംസ്ഥാനമായ കേരളത്തോട് കൂട്ടിച്ചേർത്തു.<ref name="C" /> == രാജകുടുംബങ്ങൾ == [[പരപ്പനാട് രാജകുടുംബം]] തിരുവിതാംകൂർ രാജകുടുംബത്തിന്റെ ഒരു സഹോദര രാജവംശമാണ്. തിരുവിതാംകൂറിന്റെ സ്ഥാപകനായ [[മാർത്താണ്ഡ വർമ്മ]] പരപ്പനാട് രാജകുടുംബത്തിൽ പെട്ടയാളായിരുന്നു. === ലക്ഷ്മിപുരം കൊട്ടാരം === [[ചങ്ങനാശ്ശേരി]]യിലെ പരപ്പനാട് രാജകുടുംബങ്ങളുടെ രാജകൊട്ടാരമാണ് [[ലക്ഷ്മിപുരം കൊട്ടാരം]]. 1811 ൽ മഹാറാണി [[ആയില്യം തിരുനാൾ ഗൗരി ലക്ഷ്മി ബായി]]യുടെ (1791–1815) ഭരണകാലത്ത് ഇത് നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടു. ഭർത്താവ് രാജരാജവർമ്മ കോയിൽ തമ്പുരാനും കുടുംബാംഗങ്ങൾക്കും വേണ്ടിയുള്ള ഒരു പുതിയ കൊട്ടാരമായി ഈ കൊട്ടാരം പ്രവർത്തിച്ചു. <ref>The Travancore State Manual Vol 1 to 4; Publisher : Kerala Council for Historical Research; {{ISBN|8185499268}}; Edition : 1996; Pages: 2500; Author:T.K. Velu Pillai; Editor:S.Raimon; Category:Manuals; Year of Publishing:1940</ref><ref>Encyclopedia of Tourism Resources in India; Author: Dr. Manohar Sajnani, Published in 2001, Published by: Kalpaz Publications; Address: C-30, Satyawati Nagar, Phase-III, Ashok Vihar, Delhi-110052, {{ISBN|81-7835-014-9}} (set), {{ISBN|81-7835-018-1}} (Vol II)</ref><ref>History of Travancore from the Earliest Times - P. Shungoonny Menon - {{ISBN|8120601696}} - Published By: Asian Educational Services</ref><ref>{{cite book |title=Visakham Thirunal |year=2012 |isbn=978-6139120642 |editor1=Lennox Raphael Eyvindr |pages=168}}</ref> രാജരാജവർമ്മ കോയിൽ തമ്പുരാൻ ചങ്ങനാശ്ശേരിയിലെ പുഴവാതു പരിസരത്തുള്ള നീരാഴി കൊട്ടാരത്തിൽ, കാവിൽ ഭഗവതി ക്ഷേത്രത്തിന് സമീപമാണ് ജനിച്ചത്.<ref>Menon, P Shungoonny (1878). History of Travancore from the Earliest Times by P Shungoonny Menon (Dewan Peishcar of Travancore). 105, Mount Road, Madras: Higginbotham and Company. pp. 152, 153.</ref> പരപ്പനങ്ങാടി ഭരിച്ചിരുന്ന പരപ്പനാട് രാജകുടുംബത്തിലെ <ref>Visakham Thirunal - Editor: Lennox Raphael Eyvindr - {{ISBN|9786139120642}}</ref>ഭാഗമായിരുന്നു അദ്ദേഹം.<ref>P. Shungoonny Menon - A HISTORY OF TRAVANCORE - First edition: 1878, New edition: 1983, Page 130, 131 - {{ISBN|978-8170200406}}</ref>തിരുവിതാംകൂർ മഹാരാജാവ് [[സ്വാതി തിരുനാൾ രാമവർമ്മ]]യുടെ പിതാവായിരുന്നു അദ്ദേഹം. == കിളിമാനൂർ കൊട്ടാരം == [[File:studiorrv.jpg|thumb|right|രാജാ രവിവർമ്മയുടെ ജന്മസ്ഥലം, അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ സ്റ്റുഡിയോ മുന്നിൽ]] 1705-ൽ (ME 880) പരപ്പനാട് രാജഗൃഹത്തിലെ ഇട്ടമ്മാർ രാജാവിൻ്റെ മകൻ രണ്ട് പെൺമക്കളെ കിളിമാനൂരിലെ രാജഗൃഹത്തിൽ ദത്തെടുത്തു. ഇട്ടമ്മാർ രാജയുടെ സഹോദരിയും മക്കളായ രാമവർമ്മയും രാഘവവർമ്മയും കിളിമാനൂരിൽ സ്ഥിരതാമസമാക്കുകയും ദത്തെടുത്ത ആ സഹോദരിമാരെ വിവാഹം കഴിക്കുകയും ചെയ്തു.. രാഘവ വർമ്മയുടെ മകനാണ് തിരുവിതാംകൂർ രാജ്യത്തിൻ്റെ സ്ഥാപകനായ മാർത്താണ്ഡ വർമ്മ. രാഘവ വർമ്മയുടെ അനന്തരവൻ<ref>Sister's son. According to the matrilineal system prevalent at that time children born of the female members only belonged to that house.</ref>, രവിവർമ്മ കോയിൽ തമ്പുരാൻ, മാർത്താണ്ഡവർമ്മയുടെ സഹോദരിയെ വിവാഹം കഴിച്ചു. അവരുടെ മകൻ [[ധർമ്മരാജ കാർത്തിക തിരുനാൾ രാമവർമ്മ]] എന്നറിയപ്പെട്ടു. 1740-ൽ, ഡച്ചുകാരനായ ക്യാപ്റ്റൻ ഹോക്കർട്ടിൻ്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ഒരു സഖ്യസേന,<ref>The forces were from Kochi, Thekkumkoor, Deshinganad (present kollam) and Purakkad who had enmity towards Marthanda Varma</ref> ദേശിംഗനാട് രാജാവിനെ പിന്തുണച്ച്, [[വേണാട്]] ആക്രമിച്ചപ്പോൾ, കിളിമാനൂരിൽ നിന്നുള്ള ഒരു സൈന്യം ചെറുത്തുതോൽപ്പിക്കുകയും പിന്നീട് അവരെ പരാജയപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു. ചെറിയൊരു വിജയമാണെങ്കിലും, ഒരു ഇന്ത്യൻ സൈന്യം ഒരു യൂറോപ്യൻ ശക്തിയെ പരാജയപ്പെടുത്തുന്നത് ഇതാദ്യമായിരുന്നു. 1753-ൽ, ഈ നേട്ടത്തിന് അംഗീകാരമായി, മാർത്താണ്ഡവർമ്മ കിളിമാനൂർ കൊട്ടാരത്തിന്റെ നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള പ്രദേശങ്ങളെ <ref>Most of the area under the present Kilimanoor and ''Pazhayakunnummel'' [[Panchayati raj|panchayat]]s.</ref> നികുതിയിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കി അവർക്ക് സ്വയംഭരണാവകാശം നൽകി. <ref>Although under his kingdom</ref>കുടുംബ ദേവതയായ [[ശാസ്താവ്]] അല്ലെങ്കിൽ അയ്യപ്പന് വേണ്ടി അയ്യപ്പൻ ക്ഷേത്രത്തോടൊപ്പം <ref>The original temple being at ''Nerumkaithakotta'', near Kozhikode</ref> ഇപ്പോഴത്തെ കൊട്ടാര സമുച്ചയം ഈ സമയത്താണ് നിർമ്മിച്ചത്. <ref>It is also said{{by whom|date=November 2012}} Shaastha and Ayyappa are different</ref> ബ്രിട്ടീഷുകാർക്കെതിരായ കലാപങ്ങൾ ആസൂത്രണം ചെയ്യുന്നതിനിടയിൽ [[വേലു തമ്പി ദളവ]] കിളിമാനൂർ കൊട്ടാരത്തിൽ യോഗങ്ങൾ നടത്തി. ബ്രിട്ടീഷുകാർക്കെതിരായ അവസാന യുദ്ധത്തിലേക്ക് പോകുന്നതിനുമുമ്പ് അദ്ദേഹം തന്റെ വാൾ കൊട്ടാരത്തിന് കൈമാറി. ഇന്ത്യയുടെ ആദ്യ പ്രസിഡന്റ് രാജേന്ദ്ര പ്രസാദിന് കൊട്ടാരത്തിൽ നിന്ന് ഈ വാൾ ലഭിച്ചു. അത് ഡൽഹിയിലെ ദേശീയ മ്യൂസിയത്തിൽ സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നു. പിന്നീട്, വാൾ തിരുവനന്തപുരത്തെ നേപ്പിയർ മ്യൂസിയത്തിലേക്ക് മാറ്റി. [[തിരുവല്ല]]യ്ക്കടുത്തുള്ള [[നെടുമ്പുരം കൊട്ടാരം]] [[വള്ളുവനാട്]] രാജകുടുംബത്തിന്റേതാണ്. == ഭൂമിശാസ്ത്രം == [[File:Near Cherumb eco village.jpg|thumbnail|കേരളത്തിലെ സൈലന്റ് വാലി ദേശീയോദ്യാനത്തിന്റെ വിദൂര ദൃശ്യം]] [[File:Kerala Houseboat (191490747).jpeg|thumbnail|ബിയ്യം കായൽ, പൊന്നാനി]] 'സൗത്ത് മലബാർ' എന്ന പദം കോരപ്പുഴയുടെ തെക്ക് ഭാഗത്തായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നതും മധ്യ കേരളവുമായും (തെക്കൻ തൃശൂർ മേഖല) വടക്കൻ മലബാർ മേഖലയുമായും ഉയർന്ന സാംസ്കാരിക സാമ്യം പുലർത്തുന്നതുമായ പഴയ മലബാർ ജില്ലയുടെ പ്രദേശത്തെയാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.<ref name="Logan"/> കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ അഞ്ച് നദികളിൽ മൂന്നെണ്ണം - [[ഭാരതപ്പുഴ]], [[ചാലിയാർ]], [[കടലുണ്ടി]] എന്നിവ തെക്കൻ മലബാറിലൂടെ ഒഴുകുന്നു. [[കാവേരി]]യുടെ പോഷകനദിയായ [[ഭവാനി നദി]] പോലുള്ള നിരവധി ചെറുതും ഇടത്തരവുമായ പോഷകനദികളും ഈ പ്രദേശത്തുണ്ട്. ഭാരതപ്പുഴയുടെ പോഷകനദികൾക്ക് കുറുകെ അണക്കെട്ടുകൾ നിർമ്മിച്ചിട്ടുണ്ട്. വലിപ്പത്തിൽ ഏറ്റവും വലുത് മലമ്പുഴ അണക്കെട്ടും വ്യാപ്തത്തിൽ ഏറ്റവും വലുത് പറമ്പിക്കുളം അണക്കെട്ടുമാണ്.<ref>{{Cite web |title=Fact sheet on Indian dams at Diehardindian.com |url=http://www.diehardindian.com/infra/dams.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20061213125037/http://www.diehardindian.com/infra/dams.htm |archive-date=13 December 2006}}</ref> ബിയ്യം കായലുകൾ, കൊണോലി കനാൽ പോലുള്ള കനാലുകൾ, പൊന്നാനി കോൾ തണ്ണീർത്തടങ്ങൾ എന്നിവയും തെക്കൻ മലബാർ മേഖലയിലാണ്. കേരളത്തിലെ പശ്ചിമഘട്ടത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ മലനിരകളായ പാലക്കാട് ഗ്യാപ്പ്, കോയമ്പത്തൂർ നഗരത്തിലൂടെ റോഡ് മാർഗം കേരളത്തെ തമിഴ്‌നാടുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു, ദക്ഷിണ മലബാറിലാണ് പാലക്കാട് ഗ്യാപ്പ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. അതിനാൽ ഈ പ്രദേശം "കേരളത്തിന്റെ കവാടം" എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. മലബാർ ജില്ലയിലെ ഏറ്റവും ഉയരമുള്ള കൊടുമുടികൾ ഏറനാടിന്റെ (കിഴക്കൻ) പ്രദേശമായ [[നീലഗിരി പർവതനിര]]കൾക്ക് സമീപമായിരുന്നു.<ref name="Logan" /> ആധുനിക നിലമ്പൂർ താലൂക്കിന്റെയും [[ഊട്ടി]] താലൂക്കിന്റെയും അതിർത്തിയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന 2,554 മീറ്റർ (8,379 അടി) ഉയരമുള്ള മുകുർത്തി കൊടുമുടി, മലബാർ ജില്ലയിലെ ഏറ്റവും ഉയരമുള്ള സ്ഥലമായിരുന്നു. ഇന്ന്, ഇത് ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ അഞ്ചാമത്തെ ഏറ്റവും ഉയരമുള്ള കൊടുമുടിയും [[ആനമുടി]] (2,696 മീറ്റർ), [[മീശപുലിമല]] (2,651 മീറ്റർ) എന്നിവയ്ക്ക് ശേഷം കേരളത്തിലെ മൂന്നാമത്തെ ഏറ്റവും ഉയരമുള്ള കൊടുമുടിയുമാണ്. [[ഇടുക്കി]] ജില്ലയ്ക്ക് പുറത്തുള്ള കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും ഉയരമുള്ള കൊടുമുടി കൂടിയാണിത്. ജില്ലയിലെ രണ്ടാമത്തെ ഉയരമുള്ള കൊടുമുടി അങ്കിണ്ട കൊടുമുടി (2,383 മീറ്റർ), മൂന്നാമത്തെ ഉയരമുള്ള കൊടുമുടി വാവുൾ മല (2,339 മീറ്റർ) ആയിരുന്നു<ref name="Logan" />പശ്ചിമഘട്ടത്തിലെ പ്രധാന തുടർച്ചയായ ശ്രേണികൾക്ക് പുറമേ, താഴ്ന്ന പ്രദേശങ്ങളിൽ നിരവധി ചെറിയ കുന്നുകളും ഈ പ്രദേശത്തുണ്ട്.<ref name="Logan" /> തെക്കൻ മലബാറിൽ സമ്പന്നമായ ജൈവവൈവിധ്യമുണ്ട്. [[നീലഗിരി ബയോസ്ഫിയർ റിസർവ്]], [[കരിമ്പുഴ വന്യജീവി സങ്കേതം]], [[ന്യൂ അമരമ്പലം റിസർവ്വ് ഫോറസ്റ്റ്]], [[നെടുങ്കയം മഴക്കാടുകൾ]], [[സൈലന്റ് വാലി നാഷണൽ പാർക്ക്]], [[അട്ടപ്പാടി റിസർവ്വ് ഫോറസ്റ്റ്]], [[തേക്ക്]] തോട്ടങ്ങൾ എന്നിവ ഇവിടെയുണ്ട്. ആധുനിക [[വയനാട്]], [[മലപ്പുറം]] (ചാലിയാർ താഴ്‌വര), പാലക്കാട് (അട്ടപ്പാടി താഴ്‌വര) എന്നീ ജില്ലകളിലെ കിഴക്കൻ പ്രദേശങ്ങൾ - നീലഗിരി ബയോസ്ഫിയർ റിസർവിന്റെ ഭാഗങ്ങളും മൈസൂർ പീഠഭൂമിയുടെ തുടർച്ചയും - കർണാടകയുടെ സമീപ ജില്ലകൾക്കൊപ്പം പ്രകൃതിദത്ത സ്വർണ്ണ നിക്ഷേപങ്ങൾക്കും ഇവ പേരുകേട്ടതാണ്.<ref name="auto">{{Cite web|url=http://dmg.kerala.gov.in/index.php?option=com_content&view=article&id=55&Itemid=61|title=Minerals Resources|website=Dmg.kerala.gov.in|access-date=27 November 2021}}</ref> തെക്കൻ മലബാർ മേഖലയെ "കേരളത്തിന്റെ ധാന്യപ്പുര" എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ബ്രിട്ടീഷ് രേഖകളിൽ, കിഴക്കൻ ഏറനാട് പ്രദേശത്തെ മൊത്തത്തിൽ "നിലമ്പൂർ താഴ്‌വര" എന്നാണ് വിശേഷിപ്പിച്ചിരുന്നത്. <ref name="c1951">{{Cite book|title=1951 census handbook - Malabar district|publisher=Government of Madras|year=1953|location=Chennai|pages=1|url=http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/6425/1/20493_1951_MAL.pdf}}</ref> നിലമ്പൂരിലെ ചാലിയാറിന്റെ നദീതീരം പ്രകൃതിദത്ത സ്വർണ്ണ നിക്ഷേപങ്ങൾക്ക് പേരുകേട്ടതാണ്.<ref name="auto" />ചാലിയാർ നദീതടത്തിൽ നടത്തിയ ധാതു പര്യവേഷണങ്ങളിൽ ഒരു ക്യൂബിക് മീറ്ററിന് 0.1 ഗ്രാം സ്വർണ്ണം അടങ്ങിയ 2.5 ദശലക്ഷം ക്യുബിക് മീറ്റർ പ്ലേസറുകളുടെ ശേഖരം കണ്ടെത്തുകയുണ്ടായി.<ref name="geographymalappuram">{{cite web |url=http://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_A_MALAPPURAM.pdf |website= censusindia.gov.in |title=Physical divisions of Malappuram |pages = 21–22}}</ref> ചാലിയാർ, കടലുണ്ടി നദികളുടെ നിരവധി പോഷകനദികൾ ഏറനാടിലുണ്ട്. <gallery> File:Kadalundi Bird Sanctuary.jpg|[[Kadalundi Bird Sanctuary]] File:View from Chamravattam Bridge - panoramio.jpg|[[Bharathappuzha]], the second-longest river in Kerala File:Chaliyar River at Feroke.jpg|[[Chaliyar]], the fourth-longest river in Kerala File:Nemmara-paddy.jpg|Typical ''Palakkadan'' paddy field (from [[Nemmara]]) File:Kadalundi Bridge - A border of Malappuram and Kozhikode.jpg|[[Kadalundi River]], the fifth-longest river in Kerala </gallery> == ഗതാഗതം == === റോഡുകൾ === === കോഴിക്കോട് === {{multiple image | align = right | direction = vertical | image1 = | width1 = 220 | alt1 = | caption1 = കോഴിക്കോട്ടെ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി ബസ് ടെർമിനലും ഷോപ്പിംഗ് കോംപ്ലക്സും | image2 = Volvo 8400 at Calicut Bus Terminal.jpg | width2 = 220 | alt2 = | caption2 = Volvo 8400 at Calicut Bus Terminal }} ദേശീയ പാത 66 കോഴിക്കോടിനെ വടക്ക് [[മംഗളൂരു]], [[ഉഡുപ്പി]], [[ഗോവ]] വഴി മുംബൈയിലേക്കും തെക്ക് തിരുവനന്തപുരത്തിനടുത്തുള്ള കൊച്ചി, കന്യാകുമാരി എന്നിവയിലേക്കും ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു. ഇത് ഇന്ത്യയുടെ തെക്കേ അറ്റത്തുള്ള കന്യാകുമാരിയിൽ അവസാനിക്കുന്നു. ദേശീയപാത 766 കോഴിക്കോടിനെ ബാംഗ്ലൂരിനെ കർണാടകയിലെ കൊല്ലെഗൽ വഴി മൈസൂർ വഴി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു. ദേശീയപാത 966 കോഴിക്കോടിനെ പാലക്കാട്ട് നിന്ന് മലപ്പുറം വഴി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു. കൂടാതെ നഗരത്തെ കോഴിക്കോട് അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളവുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു. കോഴിക്കോടിന്റെ പ്രാന്തപ്രദേശമായ രാമനാട്ടുകരയിൽ ഇത് എൻഎച്ച് 66-ൽ ചേരുന്നു. സംസ്ഥാന പാതകളായ എസ്എച്ച് 29, എസ്എച്ച് 54, എസ്എച്ച് 68, എസ്എച്ച് 34 എന്നിവയും നഗരത്തിലൂടെ കടന്നുപോകുന്നു. വ്യക്തിഗത ഉടമസ്ഥർ നടത്തുന്ന സ്വകാര്യബസുകൾ പ്രധാനമായും നഗരത്തിനുള്ളിലും സമീപ സ്ഥലങ്ങളിലും സർവീസ് നടത്തുന്നുണ്ട്. സിറ്റി ബസുകൾ പച്ച നിറമുള്ളതാണ്. കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ (കെഎസ്ആർടിസി) സംസ്ഥാനത്തെ പല സ്ഥലങ്ങളിലേക്കും അയൽ സംസ്ഥാനങ്ങളിലേക്കും പതിവായി സർവീസുകൾ നടത്തുന്നു. നഗരത്തിൽ മൂന്ന് ബസ് സ്റ്റാൻഡുകളുണ്ട്: പ്രാന്തപ്രദേശങ്ങളിലേക്കും സമീപ പട്ടണങ്ങളിലേക്കുമുള്ള സ്വകാര്യ ബസുകൾ പാളയം ബസ് സ്റ്റാൻഡിൽ നിന്ന് പുറപ്പെടുന്നു. സമീപ ജില്ലകളിലേക്കുള്ള സ്വകാര്യ ബസുകൾ ഇന്ദിരാഗാന്ധി റോഡിലെ (മാവൂർ റോഡ്) മൊഫുസിൽ ബസ് സ്റ്റാൻഡിൽ നിന്ന് പുറപ്പെടുന്നു. കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ബസ് സ്റ്റാൻഡായ ഇന്ദിരാഗാന്ധി റോഡിലെ കെഎസ്ആർടിസി ബസ് സ്റ്റാൻഡിൽ നിന്ന് കെഎസ്ആർടിസി ബസുകൾ പുറപ്പെടുന്നു.<ref>{{Cite web |url=https://kozhikode.cyberparktoday.com/business/kozhikode/public-centre/kozhikode-bus-stand-ksrtc-bus-station-and-shopping-complex-calicut/ |title=Kozhikode Bus Stand : KSRTC Bus Station and Shopping Complex Calicut &#124; Kozhikode |access-date=18 June 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180618075532/https://kozhikode.cyberparktoday.com/business/kozhikode/public-centre/kozhikode-bus-stand-ksrtc-bus-station-and-shopping-complex-calicut/ |archive-date=18 June 2018 |url-status=usurped }}</ref>[[താമരശ്ശേരി]], [[തൊട്ടിൽപ്പാലം]], [[തിരുവമ്പാടി]], [[വടകര]] എന്നിവിടങ്ങളിലും കെഎസ്ആർടിസി ഡിപ്പോകളുണ്ട്. [[മുംബൈ]], [[ബാംഗ്ലൂർ]], [[കോയമ്പത്തൂർ]], [[ചെന്നൈ]], [[വെല്ലൂർ]], [[എറണാകുളം]], [[തിരുവനന്തപുരം]], [[ഊട്ടി]], [[മൈസൂർ]] എന്നിവിടങ്ങളിലേക്ക് സ്വകാര്യ ടൂർ ഓപ്പറേറ്റർമാർ പതിവായി ആഡംബര ബസ് സർവീസുകൾ നടത്തുന്നു. പ്രധാനമായും പാളയം മേഖലയിൽ നിന്നാണ് സർവീസ് നടത്തുന്നത്. ഇവ സാധാരണയായി രാത്രി സർവീസുകളാണ്. ==== മലപ്പുറം ==== [[File:Bridge -bharatappuzha -kuttippuram (1).jpg|thumb|[[Kuttippuram bridge]], built in 1953]] മലപ്പുറം റോഡുകൾ വഴി നന്നായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ജില്ലയിൽ നാല് കെ‌എസ്‌ആർ‌ടി‌സി സ്റ്റേഷനുകളുണ്ട്.<ref>{{cite web |url=https://www.keralartc.com/unit.html |website=keralartc.com |title=KSRTC stations of Malappuram |access-date=2026-08-05 |archive-date=2021-06-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210604095619/https://www.keralartc.com/unit.html |url-status=dead }}</ref> ജില്ലയിൽ രണ്ട് ദേശീയ പാതകളും (എൻ‌എച്ച് 66 ഉം എൻ‌എച്ച് 966 ഉം) നിരവധി സംസ്ഥാന പാതകളുമുണ്ട്. ജില്ലയിൽ 2,680 കിലോമീറ്റർ റോഡ് കേരള പി‌ഡബ്ല്യുഡി പരിപാലിക്കുന്നു. അതിൽ 2,305 കിലോമീറ്റർ ജില്ലാ റോഡുകളും ബാക്കി 375 കിലോമീറ്റർ സംസ്ഥാന പാതകളുമാണ്.<ref>{{Cite web |url=http://www.kerenvis.nic.in/Database/RoadNetworkKerala_2284.aspx |website=kerenvis.nic.in |title= Length of PWD Roads in Malappuram |access-date=19 April 2020}}</ref> നാടുകാണി ചുരം ഘട്ട് റോഡ് മലപ്പുറത്തെ നീലഗിരിയുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു.<ref name="Nadukani">{{Cite news|title=നാടുകാണിച്ചുരം വിളിക്കുന്നു, അപൂർവകാഴ്ചകളുമായി|url=https://www.mathrubhumi.com/travel/kerala/malappuram/rare-beauty-of-nadukani-churam-what-to-see-at-nadukani-pass-1.3901911|last=|date=25 June 2019|access-date=1 March 2021|work=Mathrubhumi|archive-date=28 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201128011007/https://www.mathrubhumi.com/travel/kerala/malappuram/rare-beauty-of-nadukani-churam-what-to-see-at-nadukani-pass-1.3901911|url-status=dead}}</ref> നാടുകാണി-പരപ്പനങ്ങാടി റോഡ് മലപ്പുറം ജില്ലയുടെ തീരദേശ പ്രദേശത്തെ തമിഴ്‌നാട്ടിലെ നീലഗിരി ജില്ലയുടെ അതിർത്തിയായ നാടുകാണി ചുരത്തിലെ കിഴക്കേ അറ്റത്തെ മലയോര അതിർത്തിയുമായി നിലമ്പൂരിനടുത്ത് ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു. <ref name="npr">{{cite news |url=https://www.manoramaonline.com/404.html |title=നാടുകാണി–പരപ്പനങ്ങാടി റോഡ് ടാറിങ് തുടങ്ങി; വീതികൂട്ടലും ഓടനിർമാണവും പിന്നീട് |date=12 February 2020 |publisher=Manorama Online}}</ref> ജില്ലയിലെ ആദ്യത്തെ ആധുനിക റോഡ് പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിൽ [[ടിപ്പു സുൽത്താൻ]] സ്ഥാപിച്ചു.<ref name="mpm" /> തിരൂരിൽ നിന്ന് താനൂർ, പരപ്പനങ്ങാടി, വള്ളിക്കുന്ന് വഴി ചാലിയത്തേക്കുള്ള റോഡ് അദ്ദേഹം നിർമ്മിച്ചതാണ്.<ref name="mpm" /> മലപ്പുറത്ത് നിന്ന് താമരശ്ശേരി വരെയും, മലപ്പുറം മുതൽ പശ്ചിമഘട്ടം വരെയും, ഫെറോക്കിൽ നിന്ന് തിരൂരങ്ങാടി വഴി കോട്ടക്കൽ വരെയും, കോട്ടക്കൽ മുതൽ അങ്ങാടിപ്പുറം വരെയുള്ള റോഡുകളും ടിപ്പു പ്രൊജക്റ്റ് ചെയ്തിരുന്നു.<ref name="1961_kkd">{{cite book | author = M. K. Devassy | year=1965 | title= 1961 Census Handbook- Kozhikode District | publisher=Directorate of Census Operations, Kerala and The Union Territory of Laccadive, Minicoy, and Amindivi Islands | url= http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5665/1/22059_1961_KOZ.pdf }}</ref> {{Panorama |image = File:GKN Chamravattom Regulator Bridge DSC 0446.JPG |height = 275 |alt = A panoramic view of [[Chamravattom Regulator-cum-Bridge]] |caption = ചമ്രവട്ടം റെഗുലേറ്റർ-കം-ബ്രിഡ്ജിന്റെ ഒരു വിശാലദൃശ്യം }} === പാലക്കാട് === [[File:Chandranagar round palakkad.jpg|thumb|പാലക്കാട്, ചന്ദ്രനഗർ റൗണ്ട്എബൗട്ടിന്റെ രാത്രി കാഴ്ച]] പാലക്കാട് ഇടത്തരം റോഡുകളുടെ ശൃംഖലയുള്ള ഒരു സ്ഥലമാണ്. ദേശീയപാത 544 (സേലം-എറണാകുളം), പാലക്കാട് നിന്ന് ആരംഭിച്ച് കോഴിക്കോട്ടെ രാമനാട്ടുകരയിൽ NH 66-ൽ ദേശീയപാത 966 എന്നിവയുമായി ബന്ധിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. <ref>[http://www.nhai.org/doc/23june12/nh_nh%20wise.pdf "National Highways and their lengths"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120906234553/http://www.nhai.org/Doc/23june12/NH_NH%20wise.pdf |date=6 September 2012 }}. National Highways Authority of India. Retrieved 4 September 2015.</ref> മറ്റൊരു പ്രധാന റോഡ് പാലക്കാട്-പൊന്നാനി റോഡാണ്, ഇത് NH 544, NH 66 എന്നിവയെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു. പാലക്കാട് നാല് ബസ് സ്റ്റേഷനുകളുണ്ട്: KSRTC ടെർമിനൽ പാലക്കാട്, മൂന്ന് സ്വകാര്യ ബസ് സ്റ്റാൻഡുകൾ (സ്റ്റേഡിയം ബസ് സ്റ്റാൻഡ്, മുനിസിപ്പൽ ബസ് സ്റ്റാൻഡ്, ടൗൺ ബസ് സ്റ്റാൻഡ്). ജില്ലയിലെ ഇത്തരത്തിലുള്ള ഒരേയൊരു ഡിപ്പോയാണ് പാലക്കാട് KSRTC ഡിപ്പോ, എന്നാൽ തിരുവനന്തപുരം കഴിഞ്ഞാൽ സംസ്ഥാനത്ത് ഏറ്റവും കൂടുതൽ വരുമാനം ഉണ്ടാക്കുന്ന രണ്ടാമത്തെ KSRTC ഡിപ്പോയാണിത്. <ref>{{Cite web |date=2011-03-14 |title=KSRTC Depots |url=http://www.keralartc.com/html/depots.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110314023608/http://www.keralartc.com/html/depots.html |archive-date=14 March 2011 |access-date=2022-09-06 |website=}}</ref> നഗരത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ സ്വകാര്യ ബസ് സ്റ്റാൻഡാണ് സ്റ്റേഡിയം ബസ് സ്റ്റാൻഡ്, കൂടാതെ നഗരപ്രാന്തങ്ങളിലേക്കും തൃശൂർ, [[പൊള്ളാച്ചി]] തുടങ്ങിയ ജില്ലയിലെ മറ്റ് പ്രദേശങ്ങളിലേക്കും സർവീസ് നടത്തുന്നു. കോഴിക്കോട്, [[മണ്ണാർക്കാട്]], [[ചെർപ്പുളശ്ശേരി]], [[കോങ്ങാട്]], [[ശ്രീകൃഷ്ണപുരം]], [[കടമ്പഴിപ്പുറം]] എന്നിവിടങ്ങളിലേക്കുള്ള സർവീസുകൾ മുനിസിപ്പൽ സ്റ്റാൻഡിൽ നിന്നാണ്. ജില്ലയുടെ പടിഞ്ഞാറൻ ഭാഗങ്ങളിലേക്കുള്ള ബസുകൾ ([[ഒറ്റപ്പാലം]], [[ഷൊർണൂർ]], [[പട്ടാമ്പി]], [[ഗുരുവായൂർ]] എന്നിവിടങ്ങളിലേക്കുള്ള) ടൗൺ സ്റ്റാൻഡിൽ നിന്നാണ് പുറപ്പെടുന്നത്. == റെയിൽവേസ് == === കോഴിക്കോട് === [[File:Kozhikode Railway Station.jpg|thumbnail|ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും തിരക്കേറിയ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനുകളിൽ ഒന്നാണ് കോഴിക്കോട് റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ]] കാലിക്കറ്റ് റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ എന്നും അറിയപ്പെടുന്ന കോഴിക്കോട് റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ നഗരത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനാണ്. 2018-ൽ ₹98 കോടി (₹131 കോടി അല്ലെങ്കിൽ 2023-ൽ 14 മില്യൺ യുഎസ് ഡോളറിന് തുല്യം) വരുമാനമുള്ള ഈ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ യാത്രക്കാരുടെ വരുമാനത്തിന്റെ കാര്യത്തിൽ കേരളത്തിലെ മൂന്നാമത്തെ വലിയ റെയിൽവേ ഡിവിഷനും, പാലക്കാട് ഡിവിഷനിലെ ഏറ്റവും വലിയ റെയിൽവേ ഡിവിഷനും, ദക്ഷിണ റെയിൽവേയിലെ ഏഴാമത്തെ വലിയ റെയിൽവേ ഡിവിഷനുമാണ്. <ref>{{cite news|title=Kerala railway stations ahead in passenger fare income|url=http://english.manoramaonline.com/news/kerala/kerala-railway-stations-ahead-in-passenger-fare-income.html|access-date=26 December 2016|work=[[Manoramaonline.com]]|date=1 January 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160103063307/http://english.manoramaonline.com/news/kerala/kerala-railway-stations-ahead-in-passenger-fare-income.html|archive-date=3 January 2016|location=Thrissur}}</ref> നാല് പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളും, രണ്ട് ടെർമിനലുകളും, ആകെ ആറ് ട്രാക്കുകളും ഈ സ്റ്റേഷനിലുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/archive/|title=Archive News|website=Thehindu.com|access-date=27 November 2021}}</ref> കേരളത്തിലെ ഒരു പ്രധാന റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനാണിത്. ഇന്ത്യയിലെ മറ്റ് പ്രധാന നഗരങ്ങളുമായി നഗരത്തെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ട്രെയിനുകൾ ഇവിടെയുണ്ട്. ബാഗേജ് സ്കാനറുകൾ, സിസിടിവികൾ, വാഹന സ്കാനറുകൾ എന്നിവ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു സംയോജിത സുരക്ഷാ സംവിധാനം 2012-ൽ സ്റ്റേഷനിൽ സ്ഥാപിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/50-CCTVs-at-railway-station/article15729676.ece|title=50 CCTVs at railway station|author=Staff Reporter|date=25 November 2012|access-date=27 November 2021|website=Thehindu.com}}</ref>സ്റ്റേഷന്റെ 125-ാം വാർഷികം 2013 ജനുവരി 2-ന് ആഘോഷിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/kozhikode-rail-station-to-celebrate-anniversary/article12553065.ece|title=Kozhikode rail station to celebrate anniversary|author=Staff Reporter|date=11 October 2012|access-date=27 November 2021|website=Thehindu.com}}</ref> 1888 ജനുവരി 2-ന് കോഴിക്കോട്ടേക്കുള്ള (ഇപ്പോൾ കോഴിക്കോട്) റെയിൽവേ ലൈൻ ഗതാഗതത്തിനായി തുറന്നുകൊടുത്തു, അക്കാലത്ത് മദ്രാസ് റെയിൽവേയുടെ അവസാനത്തെ പടിഞ്ഞാറൻ സ്റ്റേഷനായിരുന്നു ഇത്. മലബാറിലെ ആദ്യ പാത ചാലിയത്തിനും (അന്ന് ഒരു പ്രധാന തുറമുഖമായിരുന്നു) തിരൂരിനും ഇടയിലായിരുന്നു. കോഴിക്കോടിലേക്കുള്ള പുതിയ പാതയുടെ വരവും ഭരണകേന്ദ്രമായി വളർന്നതും മൂലം ചാലിയത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം കുറഞ്ഞു. അതിലേക്കുള്ള റെയിൽവേ ലൈൻ പിന്നീട് ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടു. <ref>{{cite news|title=A milestone|url=http://www.thehindu.com/features/friday-review/history-and-culture/a-milestone/article4013251.ece|access-date=5 March 2013|newspaper=The Hindu|date=19 October 2012}}</ref> കോഴിക്കോടിലെ മറ്റ് റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനുകളിൽ ഫെറോക്ക് (കോഡ്: FK), കല്ലായി കോഴിക്കോട് സൗത്ത് (കോഡ്: KUL), വെള്ളയിൽ (കോഡ്: VLL), വെസ്റ്റ് ഹിൽ (കോഡ്: WH) എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. ==== മലപ്പുറം ==== [[File:Mankeri kunnu.jpg|thumbnail|കുറ്റിപ്പുരത്തിനടുത്തുള്ള ഇരിമ്പിളിയം, മങ്കേരി കുന്ന് എന്നിവിടങ്ങളിലുള്ള റെയിൽവേ]|left]] [[File:Tirur Railway Station.jpg|thumb|left|കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും പഴക്കം ചെന്ന തിരൂർ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ.<ref name="mpm" /> സംസ്ഥാനത്തെ ആദ്യത്തെ റെയിൽവേ ലൈൻ 1861-ൽ സ്ഥാപിച്ചു..]] ദക്ഷിണ റെയിൽവേയുടെ കീഴിലുള്ള ആറ് ഡിവിഷനുകളിൽ ഒന്നായ പാലക്കാട് റെയിൽവേ ഡിവിഷൻ ജില്ലയുടെ 142 കിലോമീറ്റർ <ref>{{cite web |title=Railway in Malappuram |url=http://industry.kerala.gov.in/images/pdf/malappuram.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210426034953/http://industry.kerala.gov.in/images/pdf/malappuram.pdf |archive-date=26 April 2021 |access-date=21 April 2020 |website=industry.kerala.gov.in |page=45}}</ref> റെയിൽവേ ലൈൻ നിയന്ത്രിക്കുന്നു. അങ്ങാടിപ്പുറം (17 കിലോമീറ്റർ അകലെ), തിരൂർ, പരപ്പനങ്ങാടി (രണ്ടും 26 കിലോമീറ്റർ, 40 മിനിറ്റ് ഡ്രൈവ് അകലെ) എന്നീ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനുകൾ മലപ്പുറം നഗരത്തിന് സേവനം നൽകുന്നു. കേരളത്തിലെ റെയിൽവേയുടെ ചരിത്രം ഈ ജില്ലയിൽ നിന്നാണ്. സംസ്ഥാനത്തെ ഏറ്റവും പഴക്കം ചെന്ന റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ തിരൂരിലാണ്.<ref name="mpm" />താനൂർ, പരപ്പനങ്ങാടി, വള്ളിക്കുന്ന് എന്നിവിടങ്ങളിലെ സ്റ്റേഷനുകളും തിരൂരിൽ നിന്ന് ചാലിയം <ref name="mpm" />വരെ സ്ഥാപിച്ച സംസ്ഥാനത്തെ ഏറ്റവും പഴക്കം ചെന്ന റെയിൽവേ ലൈനിന്റെ ഭാഗമാണ്.<ref name="ll">{{cite web |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/lifeline-of-malabar-turns-125/article4250472.ece |website=Thehindu.com |title='Lifeline' of Malabar turns 125 |date=29 December 2012 |access-date= 19 December 2020}}</ref> 1861 മാർച്ച് 12-ന് ഈ പാത ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു. അതേ വർഷം തന്നെ, തിരൂരിൽ നിന്ന് തിരുനാവായ വഴി കുറ്റിപ്പുറത്തേക്ക് റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ നീട്ടി. 1862-ൽ, കുറ്റിപ്പുറത്ത് നിന്ന് പട്ടാമ്പിയിലേക്കും പിന്നീട് പട്ടാമ്പിയിൽ നിന്ന് പോഡന്നൂരിലേക്കും ഈ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ കൂടുതൽ നീട്ടി. <ref name="ll"/> നിലവിലെ ചെന്നൈ-മംഗലാപുരം റെയിൽ‌വേ ലൈൻ പിന്നീട് ഈ ബേപ്പൂർ-പോഡനൂർ പാതയുടെ ഒരു വിപുലീകരണമായിട്ടാണ് രൂപീകരിച്ചത്. <ref name="mpm">{{Cite news|title=ആ ചൂളംവിളി പിന്നെയും പിന്നെയും...|url=https://www.mathrubhumi.com/malappuram/specials/50-years-of-malappuram/kerala-first-railway-line-tirur-to-beypore-1.3880175|date=17 June 2019|access-date=19 December 2020|work=Mathrubhumi|archive-date=30 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201130082010/https://www.mathrubhumi.com/malappuram/specials/50-years-of-malappuram/kerala-first-railway-line-tirur-to-beypore-1.3880175|url-status=dead}}</ref> ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും ചെറുതും മനോഹരവുമായ ബ്രോഡ് ഗേജ് റെയിൽ‌വേ ലൈനുകളിൽ ഒന്നാണ് നിലമ്പൂർ-ഷൊർണൂർ പാത<ref>{{cite web|url=http://nilamburnews.com/m_train.htm|title=The Nilambur news|publisher=Kerala Tourism|access-date=13 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20160920133828/http://nilamburnews.com/m_train.htm|archive-date=20 September 2016|url-status=dead}}</ref> നിലമ്പൂർ തേക്കിന്റെ ഗതാഗതത്തിനായി ബ്രിട്ടീഷുകാരാണ് ഇത് സ്ഥാപിച്ചത്. നിലമ്പൂർ-നഞ്ചൻകോട് പാത നിലമ്പൂരിനെ മൈസൂരുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ഒരു നിർദ്ദിഷ്ട റെയിൽ‌വേ പാതയാണ്.<ref>{{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/Kerala-govt-inks-deal-on-joint-venture-with-railways/articleshow/53978367.cms |website=The Times of India |title= Nilambur-Nanjandgud way to be realised |date= 2 September 2016 |access-date= 26 June 2020}}</ref><ref>{{Cite news|title=Nilambur teak set to enter elite club of products with GI tag|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/Nilambur-teak-set-to-enter-elite-club-of-products-with-GI-tag/article17280134.ece|last=Muringatheri|first=Mini|date=10 February 2017|access-date=24 January 2021|work=The Hindu}}</ref> ഗുരുവായൂർ-തിരുനാവായ റെയിൽ‌വേ പാത മറ്റൊരു നിർദ്ദിഷ്ട പദ്ധതിയാണ്.<ref name="mpm" /> റെയിൽവേ മന്ത്രാലയം അതിന്റെ വിഷൻ 2020 പദ്ധതിയിൽ കോഴിക്കോട്-മലപ്പുറം-അങ്ങാടിപുരം എന്നിവയുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ഒരു റെയിൽ‌വേ ലൈൻ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite news|title=Guruvayur-Thirunavaya railway line project in focus again|url=https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/guruvayur-thirunavaya-railway-line-project-in-focus-again/article27473510.ece|last=Special Currepondent|date=4 June 2019|work=The Hindu}}</ref> ഈ പാതയിൽ ഇതിനകം ഒന്നിലധികം സർവേകൾ നടത്തിയിട്ടുണ്ട്. {| class="wikitable" style="margin:1em auto;" |+മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനുകൾ |- | '''[[അങ്ങാടിപ്പുറം റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ|അങ്ങാടിപ്പുറം]]''' | [[ചെറുകര റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ|ചെറുകര]] | [[കുറ്റിപ്പുറം റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ|കുറ്റിപ്പുറം]] |- | [[മേലാറ്റൂർ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ|മേലാറ്റൂർ]] | '''[[നിലമ്പൂർ റോഡ് റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ|നിലമ്പൂർ റോഡ്]]''' | '''[[പരപ്പനങ്ങാടി റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ|പരപ്പനങ്ങാടി]]''' |- | [[പട്ടിക്കാട് റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ|പട്ടിക്കാട്]] | [[കുറ്റിപ്പുറം|പെരശ്ശന്നൂർ]] | [[താനൂർ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ|താനൂർ]] |- |[[പോരൂർ, മലപ്പുറം|തൊടികപ്പുലം]] | [[തിരുനാവായ]] | '''[[തിരൂർ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ|തിരൂർ]]''' |- | [[തുവ്വൂർ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ|തുവ്വൂർ]] | [[വള്ളിക്കുന്ന് റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ|വള്ളിക്കുന്ന്]] | [[വാണിയമ്പലം റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ|വാണിയമ്പലം]] |} ====പാലക്കാട്==== [[File:Olavakkode railway station, palakkad .jpg|thumb|പാലക്കാട് ജംഗ്ഷൻ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ[[പാലക്കാട് റെയിൽവേ ഡിവിഷൻ]]]] ഇന്ത്യൻ റെയിൽവേയുടെ ദക്ഷിണ റെയിൽവേ മേഖലയിലെ ആറ് ഭരണ ഡിവിഷനുകളിൽ ഏറ്റവും ചെറുതാണ് പാലക്കാട് റെയിൽവേ ഡിവിഷൻ. പാലക്കാട് നഗരത്തിലാണ് ആസ്ഥാനം, 588 കിലോമീറ്റർ ട്രാക്ക് ഡിവിഷൻ നിയന്ത്രിക്കുന്നു. ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും പഴയ റെയിൽവേ ഡിവിഷനുകളിൽ ഒന്നാണിത്. പാലക്കാട് ഡിവിഷന്റെ ടെർമിനൽ സൗകര്യം കർണാടക സംസ്ഥാനത്തെ ഷൊർണൂർ ജംഗ്ഷനിലും മംഗലാപുരം സെൻട്രലിലുമാണ്. നഗരത്തിൽ പ്രധാനമായും രണ്ട് റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനുകൾ സേവനം നൽകുന്നു: പാലക്കാട് ജംഗ്ഷൻ (മുനിസിപ്പൽ ബസ് സ്റ്റാൻഡിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 4 കിലോമീറ്റർ അകലെ ഒലവക്കോട് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു) പാലക്കാട് ടൗൺ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ (നഗരത്തിന്റെ ഹൃദയഭാഗത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു). ബ്രോഡ് ഗേജ് ലൈനുകൾ എന്നിവ പാലക്കാടിനെ തിരുവനന്തപുരം, എറണാകുളം, കോയമ്പത്തൂർ, കോഴിക്കോട്, തിരുച്ചിറപ്പള്ളി, സേലം, മംഗലാപുരം എന്നീ പ്രധാന നഗരങ്ങളുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു. <ref name="Train services resume on Pollachi – Palakkad section">{{cite news | url=http://www.thehindu.com/news/cities/Coimbatore/train-services-resume-on-pollachi-palakkad-section/article7885689.ece | title=Train services resume on Pollachi – Palakkad section | date=17 November 2015 | agency=The Hindu | access-date=25 November 2015 | location=Coimbatore}}</ref> കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനാണ് ഷൊർണൂർ ജംഗ്ഷൻ, ഇന്ത്യയുടെ തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ തീരത്തെ (മംഗലാപുരം) പാലക്കാട് ഗ്യാപ്പ് വഴി തെക്കുകിഴക്കൻ തീരവുമായി (ചെന്നൈ) ബന്ധിപ്പിക്കുന്നതിൽ പ്രധാന പങ്ക് വഹിക്കുന്നു. ഈ വിടവിന് സമീപത്തായതിനാൽ, ഈ സ്റ്റേഷൻ മൂന്ന് പ്രധാന റെയിൽവേ ലൈനുകളുടെ സംഗമസ്ഥാനമാണ്: മംഗലാപുരം-ചെന്നൈ ലൈൻ, നിലമ്പൂർ-ഷൊർണൂർ ലൈൻ, കന്യാകുമാരി-ഷൊർണൂർ ലൈൻ. ഗോവയിലേക്കും ബോംബെയിലേക്കും യാത്ര സാധ്യമാക്കുന്ന കൊങ്കൺ റെയിൽവേയുമായി ഇതിന് റെയിൽ കണക്ഷനുകളുണ്ട്. === വിമാനത്താവളം === === കോഴിക്കോടും മലപ്പുറത്തും === [[File:കോഴിക്കോട് വിമാനത്താവളം.jpg|thumbnail|[[കാലിക്കട്ട് അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം]]]] കരിപ്പൂരിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന കാലിക്കട്ട് അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം (IATA: CCJ, ICAO: VOCL) കോഴിക്കോട്, മലപ്പുറത്ത് സർവീസ് നടത്തുന്നു. 1988 ഏപ്രിലിലാണ് വിമാനത്താവളം പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചത്. ഇതിന് രണ്ട് ടെർമിനലുകളുണ്ട്: ഒന്ന് ആഭ്യന്തര വിമാനങ്ങൾക്കും മറ്റൊന്ന് അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനങ്ങൾക്കും.<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/Silver-jubilee-does-not-bring-cheer-to-Karipur-airport-users/articleshow/12498757.cms|title=Silver jubilee does not bring cheer to Karipur airport users|work=The Times of India}}</ref> എയർ ഇന്ത്യ എക്സ്പ്രസിന്റെ ഓപ്പറേറ്റിംഗ് ബേസായി ഈ വിമാനത്താവളം പ്രവർത്തിക്കുന്നു. കൂടാതെ കേരളത്തിൽ നിന്ന് മദീനയിലേക്കും ജിദ്ദയിലേക്കും ഹജ്ജ് തീർത്ഥാടന സേവനങ്ങൾ നടത്തുന്നു. ഗതാഗതത്തിനായി വിമാനത്താവളത്തിലേക്ക് നേരിട്ട് ബസുകളുണ്ട്. 2019–20 ൽ എയർപോർട്ട് അതോറിറ്റി ഓഫ് ഇന്ത്യ നൽകിയ സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കുകൾ പ്രകാരം, രാജ്യത്തെ ഏറ്റവും തിരക്കേറിയ 17-ാമത്തെ വിമാനത്താവളവും സംസ്ഥാനത്തെ ഏറ്റവും തിരക്കേറിയ മൂന്നാമത്തെ വിമാനത്താവളവുമാണ് ഇത്. === പാലക്കാട് === [[File:കോഴിക്കോട് വിമാനത്താവളം.jpg|thumbnail|[[Calicut International Airport]]]] ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം പാലക്കാടിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 62 കിലോമീറ്റർ (39 മൈൽ) അകലെയുള്ള കോയമ്പത്തൂർ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളമാണ്. എന്നിരുന്നാലും, കൊച്ചി അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളവും കാലിക്കട്ട് അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളവും നഗരത്തിന് സേവനം നൽകുന്നു. 2011-ൽ, വ്യോമഗതാഗതം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനായി കിഴക്കൻ യാക്കരയിൽ ഒരു മിനി ആഭ്യന്തര വിമാനത്താവളം സ്ഥാപിക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു നിർദ്ദേശം ഇന്ത്യൻ സിവിൽ ഏവിയേഷൻ മന്ത്രാലയം മുന്നോട്ടുവച്ചു. കിഴക്കൻ യാക്കര പാലക്കാടിൽ പദ്ധതിക്കായി 60 ഏക്കർ സ്ഥലം കണ്ടെത്തി.<ref>{{cite news| url=http://www.hindu.com/2011/05/21/stories/2011052162250900.htm | archive-url=https://web.archive.org/web/20110526015312/http://www.hindu.com/2011/05/21/stories/2011052162250900.htm | url-status=dead | archive-date=2011-05-26 | location=Chennai, India | work=[[The Hindu]] | title=60 Acres Identified For Airport Project | date=2011-05-21}}</ref> == സാമ്പത്തികം == === കോഴിക്കോട് === തെക്കൻ മലബാറിന്റെയും മുഴുവൻ മലബാർ മേഖലയിലെയും ഏറ്റവും വലിയ സാമ്പത്തിക കേന്ദ്രമാണ് കോഴിക്കോട് (കാലിക്കറ്റ്). ആധുനിക കേരളത്തിലെ ആദ്യത്തേതും പഴക്കമേറിയതുമായ ബാങ്കായ നെടുങ്ങാടി ബാങ്ക് 1899-ൽ അപ്പു നെടുങ്ങാടി കോഴിക്കോട് സ്ഥാപിച്ചു.{{sfn|Chandran|2018|p=386}} സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയിൽ സേവന മേഖലയാണ് ആധിപത്യം പുലർത്തുന്നത്, തുടർന്ന് വ്യവസായങ്ങളും. കേരള സർക്കാരിന്റെ ഒരു സംഘടനയായ സൈബർപാർക്ക്, കേരളത്തിലെ മലബാർ മേഖലയിലെ ഐടി, ഐടിഇഎസ് വ്യവസായങ്ങളിലെ നിക്ഷേപം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനും വികസിപ്പിക്കുന്നതിനുമായി രണ്ട് ഐടി പാർക്കുകൾ നിർമ്മിക്കാനും പ്രവർത്തിപ്പിക്കാനും കൈകാര്യം ചെയ്യാനും പദ്ധതിയിടുന്നു. സംസ്ഥാനത്തെ മൂന്നാമത്തെ ഐടി ഹബ്ബായിരിക്കും ഇത്. കൂടാതെ മൊത്തം 100,000 നേരിട്ടുള്ള തൊഴിലവസരങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുകയും ചെയ്യും.<ref name="calicut cyberpark">{{cite web|url=http://www.cyberparkkerala.org/cyber-park-kozhikode/|title=Kozhikode - Cyber Park Kerala|website=Cyberparkkerala.org|access-date=22 June 2019}}</ref><ref>{{cite web|title=Kozhikode Cyberpark to take off next year|url=http://www.thehindubusinessline.com/2010/02/01/stories/2010020153161900.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20100212074106/http://www.thehindubusinessline.com/2010/02/01/stories/2010020153161900.htm |archive-date=12 February 2010}}</ref> മാവൂരിലെ ബിർള ഐടി പാർക്ക്, കിനാലൂരിലെ മലേഷ്യൻ സാറ്റലൈറ്റ് സിറ്റി എന്നിവയാണ് മറ്റ് പദ്ധതികൾ. ഇവിടെ കിൻഫ്ര 160 ഹെക്ടർ (400 ഏക്കർ) വ്യവസായ പാർക്ക് സ്ഥാപിക്കാൻ പദ്ധതിയിടുന്നു. നഗരത്തിന് ചുറ്റുമുള്ള വാസ്തുവിദ്യാ ശിൽപങ്ങൾ കാരണം 2012 ൽ കോഴിക്കോടിന് "ശിൽപ നഗരം" ("ശിൽപ നഗരം") എന്ന ടാഗ് ലഭിച്ചു. <ref>{{cite news| url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/shilpa-nagaram-on-june-7/article3488515.ece | location=Chennai, India | work=The Hindu | title='Shilpa Nagaram' on June 7 | date=4 June 2012}}</ref><ref>{{cite news| url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/kozhikode-is-shilpa-nagaram/article3503847.ece | location=Chennai, India | work=The Hindu | title=Kozhikode is 'Shilpa Nagaram' | date=8 June 2012}}</ref> === ഷോപ്പിംഗ് === [[File:Focus mall calicut.jpg|thumb|Focus Mall in [[Kozhikode]], the first shopping mall of its kind in Kerala]] നഗരത്തിന് ശക്തമായ ഒരു വാണിജ്യ വശമുണ്ട്. ഒരുകാലത്ത് റെയിൽവേ സ്റ്റേഷന് സമീപമുള്ള വലിയങ്ങാടി ("ബിഗ് ബസാർ") ആയിരുന്നു പ്രധാന ബിസിനസ്സ് മേഖല, എന്നാൽ പിന്നീട് നഗരത്തിന്റെ മറ്റ് ഭാഗങ്ങളിലേക്ക് മാറി. വാണിജ്യ കേന്ദ്രം മിട്ടായി തെരുവിലേക്ക് (സ്വീറ്റ്മീറ്റ് സ്ട്രീറ്റ്, അല്ലെങ്കിൽ എസ്. എം. സ്ട്രീറ്റ്) മാറി. സാരി മുതൽ സൗന്ദര്യവർദ്ധക വസ്തുക്കൾ വരെ എല്ലാം വിൽക്കുന്ന കടകളാൽ തിങ്ങിനിറഞ്ഞ ഒരു നീണ്ട തെരുവാണിത്. ഇവിടെ റെസ്റ്റോറന്റുകളും മധുരപലഹാര കടകളും ഉണ്ട്. ഇന്ന്, ഫോക്കസ് മാൾ (കേരളത്തിലെ ആദ്യത്തെ മാൾ), ഹൈലൈറ്റ് മാൾ, <ref>{{Cite web |url=https://www.yatra.com/india-tourism/shopping-in-kozhikode/hilite-mall |title=Hilite Mall in Kozhikode, Complete Shopping Guide at Hilite Mall Kozhikode - Yatra.com |access-date=18 June 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180618080109/https://www.yatra.com/india-tourism/shopping-in-kozhikode/hilite-mall |archive-date=18 June 2018 |url-status=dead }}</ref>അഡ്രസ് മാൾ, ആർപി മാൾ എന്നിവയുൾപ്പെടെ നിരവധി ഷോപ്പിംഗ് മാളുകൾ നഗരത്തിലുണ്ട്. <ref>[http://businesswireindia.com/news/news-details/hilite-city-one-indias-largest-mixed-use-development-project-enters-li/42966 "HiLITE City, One of India's Largest Mixed-Use Development Project Enters the Limelight"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150713165010/http://businesswireindia.com/news/news-details/hilite-city-one-indias-largest-mixed-use-development-project-enters-li/42966 |date=2015-07-13 }}. ''Business Wire''. 9 March 2015. Retrieved 4 September 2015.</ref> == മലപ്പുറം == [[File:Codacal Tile Factory.jpg|thumbnail|കൊടക്കൽ ടൈൽ ഫാക്ടറി]] 2018–19 സാമ്പത്തിക വർഷത്തിൽ മലപ്പുറത്തിന്റെ മൊത്ത ജില്ലാ മൂല്യവർദ്ധന (GDVA) ₹ 698.37 ബില്യൺ ആയി കണക്കാക്കപ്പെട്ടു. വളർച്ച മുൻ വർഷത്തേക്കാൾ 11.30% കൂടുതൽ .ആയിരുന്നു ഇത്<ref name="GDVA_Malappuram">{{cite web |url=http://www.ecostat.kerala.gov.in/index.php/economy-state-mlp |website=ecostat.kerala.gov.in |title=Economy of Malappuram |access-date=2021-06-04 |archive-date=2020-07-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200701171533/http://www.ecostat.kerala.gov.in/index.php/economy-state-mlp |url-status=dead }}</ref> 2012 നും 2017 നും ഇടയിൽ GDVA യുടെ വളർച്ചാ നിരക്ക് ഒരു സിഗ്‌സാഗ് ട്രെൻഡ് കാണിച്ചു. പ്രതിശീർഷ വളർച്ചാ നിരക്ക് GDVA ₹ 154,463 ആയി കണക്കാക്കി. 2018–19 ൽ ജില്ലയിലെ നെറ്റ് ഡിസ്ട്രിക്റ്റ് വാല്യു ആഡഡ് (NDVA) ₹ 631.90 ബില്യൺ ആയിരുന്നു, വാർഷിക വളർച്ചാ നിരക്ക് 11.59% ആയിരുന്നു.<ref name="GDVA_Malappuram"/> മലപ്പുറത്തിന്റെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ പ്രധാനമായും കുടിയേറ്റക്കാരെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു. സംസ്ഥാനത്ത് ഏറ്റവും കൂടുതൽ കുടിയേറ്റക്കാരുള്ളത് മലപ്പുറത്താണ്. കേരള സർക്കാർ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച 2016 ലെ സാമ്പത്തിക അവലോകന റിപ്പോർട്ട് അനുസരിച്ച്, ജില്ലയിലെ 100 വീടുകളിൽ ഓരോ 54 ഉം കുടിയേറ്റ കുടുംബങ്ങളാണ്<ref>{{cite web |url=http://spb.kerala.gov.in/EconomicReview2016/web/chapter06_03.php |website=spb.kerala.gov.in |title=Malappuram ranks first in the number of emigrants from Kerala |access-date=3 December 2019 |archive-date=21 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191121020814/http://spb.kerala.gov.in/EconomicReview2016/web/chapter06_03.php |url-status=dead }}</ref> അവരിൽ ഭൂരിഭാഗവും മിഡിൽ ഈസ്റ്റിലാണ് ജോലി ചെയ്യുന്നത്. കേരള ഗ്രാമീൺ ബാങ്കിന്റെ ആസ്ഥാനം മലപ്പുറത്താണ്<ref>{{cite web |url=https://www.newindianexpress.com/business/2013/jul/15/kgb-to-expand-operations-in-all-panchayats-496821.html |website=The New Indian Express |title= KGB to expand operations in all Panchayats |date= 15 July 2013 |access-date = 25 June 2020}}</ref> തിരുനാവായയിലെ കൊടക്കലിൽ കോമൺ‌വെൽത്ത് ട്രസ്റ്റാണ് കൊടക്കൽ ടൈൽ ഫാക്ടറി നടത്തിയത്, 1887 ൽ ആരംഭിച്ചു. ഇന്ത്യയിലെ രണ്ടാമത്തെ ടൈൽ നിർമ്മാണ വ്യവസായമാണിത്. (ആദ്യത്തെ ടൈൽ ഫാക്ടറി അന്നത്തെ ഏറനാട് താലൂക്കിന്റെ ഭാഗമായിരുന്ന ഫറോക്കിലായിരുന്നു.) == പാലക്കാട് == [[File:Joby's Mall.jpg|thumbnail|ജോബീസ് മാൾ, പാലക്കാടിലെ ആദ്യത്തെ മാൾ]] പാലക്കാട് ഗ്യാപ്പിന്റെ സാന്നിധ്യവും കോയമ്പത്തൂരിന്റെ സാമീപ്യവും പാലക്കാടിനെ സാമ്പത്തികമായി പ്രാധാന്യമുള്ളതാക്കുന്നു. കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ വ്യാവസായിക കേന്ദ്രങ്ങളിലൊന്നാണ് പാലക്കാട് നഗരം. കൊച്ചി കഴിഞ്ഞാൽ കേരളത്തിലെ രണ്ടാമത്തെ വലിയ വ്യാവസായിക കേന്ദ്രമാണ് പാലക്കാട്ടെ കഞ്ചിക്കോട്, ഇന്ത്യൻ ടെലിഫോൺ ഇൻഡസ്ട്രീസ് ലിമിറ്റഡ് (ഐടിഐ), ഇൻസ്ട്രുമെന്റേഷൻ ലിമിറ്റഡ്, ഫ്ലൂയിഡ് കൺട്രോൾ റിസർച്ച് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്, സെന്റ്-ഗോബെയ്ൻ ഇന്ത്യ പ്രൈവറ്റ് ലിമിറ്റഡ്, പാറ്റ്സ്പിൻ ഇന്ത്യ ലിമിറ്റഡ്, പെപ്സി, പിപിഎസ് സ്റ്റീൽ (കേരള) പ്രൈവറ്റ് ലിമിറ്റഡ്, യുണൈറ്റഡ് ബ്രൂവറീസ്, എംപീ ഡിസ്റ്റിലറീസ്, മാരിക്കോ, ബിഇഎംഎൽ, റൂബ്ഫില ഇന്റർനാഷണൽ ലിമിറ്റഡ്, ആര്യ വൈദ്യ ഫാർമസി തുടങ്ങിയ കമ്പനികളുടെ ഉൽപ്പാദന സൗകര്യങ്ങളും ഇവിടെയുണ്ട്. പാലക്കാട് നഗരത്തിന്റെ വാണിജ്യവൽക്കരണം സമീപ വർഷങ്ങളിൽ സ്ഥിരമായ സാമ്പത്തിക വളർച്ച കൈവരിച്ചിട്ടുണ്ട് വികസനങ്ങൾ പ്രധാനമായും ബൈപാസ് റോഡുകളിലാണ് കേന്ദ്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്. അതിൽ ഭവന വികസനങ്ങൾ, ഷോപ്പിംഗ് സെന്ററുകൾ, ഹോട്ടലുകൾ, റെസ്റ്റോറന്റുകൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. === വിദ്യാഭ്യാസം === ==== കോഴിക്കോട് ==== {{multiple image | align = right | direction = vertical | image1 = IIM Kozhikode Aerial View s.jpg | width1 = 220 | alt1 = | caption1 = ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മാനേജ്മെന്റ് കോഴിക്കോട് | image2 = NITC AB.jpg | width2 = 220 | alt2 = | caption2 = നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്നോളജി കാലിക്കറ്റ് | image3 = }} കോഴിക്കോട് ജില്ലയിൽ 191 ഹൈസ്കൂളുകൾ ഉൾപ്പെടെ 1,237 സ്കൂളുകളുണ്ട്<ref>[https://mighil.com/complete-list-of-high-schools-kozhikode/ List of High Schools in Kozhikode], ''Mighil'' 28 December 2017</ref> ദേശീയ പ്രാധാന്യമുള്ള രണ്ട് മുൻനിര വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ കോഴിക്കോടിലാണ്: ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മാനേജ്മെന്റ് കോഴിക്കോട്, നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്നോളജി കാലിക്കറ്റ്. നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഫോർ റിസർച്ച് ആൻഡ് ഡെവലപ്മെന്റ് ഇൻ ഡിഫൻസ് ഷിപ്പ് ബിൽഡിംഗ്,<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/nirdesh-to-design-ships-for-navy/article8543227.ece |title=Nirdesh to design ships for Navy |author=Biju Govind |location=Calicut, India |date=1 May 2016 |access-date=21 May 2019 |newspaper=[[The Hindu]]}}</ref> ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് സ്പൈസസ് റിസർച്ച്,[<ref>{{Cite web |url=http://www.spices.res.in/pages/history |title=History |date=12 March 2018 |publisher=[[Indian Institute of Spices Research]] |access-date=21 May 2019}}</ref>നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഇലക്ട്രോണിക്സ് ആൻഡ് ഇൻഫർമേഷൻ ടെക്നോളജി എന്നിവ മറ്റ് സ്ഥാപനങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://nielit.gov.in/calicut/content/introduction-8 |title=Introduction |date=21 October 2015 |publisher=National Institute of Electronics and Information Technology |access-date=21 May 2019}}</ref> അടുത്തിടെ, കോഴിക്കോടിൽ കേരളത്തിലെ ആദ്യത്തെ റെസിഡൻഷ്യൽ ഇന്റർനാഷണൽ ബാക്കലറിയേറ്റ് കണ്ടിന്യം സ്കൂൾ, ദി വൈറ്റ് സ്കൂൾ ഇന്റർനാഷണൽ എന്നിവ ആരംഭിച്ചു. പെരുമണ്ണയിലാണ് ഇത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്, 2016 ൽ സ്ഥാപിതമായി. കാലിക്കട്ട് സർവകലാശാല കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ സർവകലാശാലയാണ്. കാലിക്കട്ടിന് ഏകദേശം 24 കിലോമീറ്റർ (15 മൈൽ) തെക്ക് തേഞ്ഞിപ്പലത്താണ് ഇത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 1968 ൽ സ്ഥാപിതമായ ഈ സർവകലാശാല കേരളത്തിലെ രണ്ടാമത്തെ സർവകലാശാലയായിരുന്നു. ഈ മേഖലയിലെ ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസം വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്ന കോളേജുകളിൽ ഭൂരിഭാഗവും ഈ സർവകലാശാലയുമായി അഫിലിയേറ്റ് ചെയ്തിരിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web |url=https://www.uoc.ac.in/index.php/2016-04-27-10-18-51/2016-04-27-10-22-09 |title=About |publisher=[[University of Calicut]] |access-date=21 May 2019 |archive-date=3 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200803190150/https://www.uoc.ac.in/index.php/2016-04-27-10-18-51/2016-04-27-10-22-09 |url-status=dead }}</ref> കേരളത്തിലെ രണ്ടാമത്തെ മെഡിക്കൽ കോളേജായി 1957-ൽ കാലിക്കറ്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ് സ്ഥാപിതമായി. അതിനുശേഷം, ഈ സ്ഥാപനം സംസ്ഥാനത്തെ ഒരു പ്രധാന മെഡിക്കൽ വിദ്യാഭ്യാസ കേന്ദ്രമായി വളർന്നു. നിലവിൽ ഇത് സംസ്ഥാനത്തെ ഏറ്റവും വലിയ മെഡിക്കൽ സ്ഥാപനമാണ്, ബിരുദ പ്രോഗ്രാമിനായി പ്രതിവർഷം 250 പേർക്ക് പ്രവേശനം ലഭിക്കുന്നു. 1877-ൽ, യുവ രാജാക്കന്മാർക്കായി ഒരു സ്കൂൾ കോഴിക്കോട് ആരംഭിച്ചു. പിന്നീട് ഇത് എല്ലാ ജാതികളിലെയും ഹിന്ദു ആൺകുട്ടികൾക്കായി തുറന്നു. 1879-ൽ, മദ്രാസ് സർവകലാശാലയുമായി ഒരു രണ്ടാം ഗ്രേഡ് കോളേജായി ഇത് അഫിലിയേറ്റ് ചെയ്യപ്പെട്ടു. ഇത് ജില്ലയിലെ കൊളീജിയറ്റ് വിദ്യാഭ്യാസത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്തി. 1915 മുതൽ സെക്കൻഡറി വിദ്യാഭ്യാസം ശ്രദ്ധേയമായ പുരോഗതി രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. പഴയ മലബാർ ജില്ല (ഇന്നത്തെ കോഴിക്കോട് ജില്ലയുടെ ഭാഗമായിരുന്നു) സെക്കൻഡറി വിദ്യാഭ്യാസത്തിൽ മദ്രാസ് പ്രസിഡൻസിയിലെ ജില്ലകളിൽ ഉയർന്ന സ്ഥാനം വഹിക്കുന്നു.<ref name="Kozhikode Education">{{cite web|url=http://www.kkd.kerala.gov.in/important.htm|title=Kozhikode Education|access-date=18 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20120205003038/http://www.kkd.kerala.gov.in/important.htm|archive-date=5 February 2012|url-status=dead}}</ref> == മലപ്പുറം == [[File:MESCE Kuttippuram.jpg|thumbnail|കേരളത്തിലെ ആദ്യത്തെ സ്വാശ്രയ എഞ്ചിനീയറിംഗ് കോളേജായ MESCE കുറ്റിപ്പുറം]] 14-ഉം 16-ഉം നൂറ്റാണ്ടുകൾക്കിടയിൽ കേരളത്തിലെ ജ്യോതിശാസ്ത്ര-ഗണിതശാസ്ത്ര വിദ്യാലയം അഭിവൃദ്ധി പ്രാപിച്ചു. ജ്യോതിശാസ്ത്ര പ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിക്കുന്നതിനായി ശ്രമിക്കുന്നതിനിടയിൽ സ്കൂൾ സ്വതന്ത്രമായി നിരവധി പ്രധാനപ്പെട്ട ഗണിതശാസ്ത്ര ആശയങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചു. അതിൽ ത്രികോണമിതി ഫംഗ്ഷനുകൾക്കായുള്ള ശ്രേണി വിപുലീകരണം ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref> name="roy"/> <ref>{{Citation |last=Pingree |first=David |author-link=David Pingree |title=Hellenophilia versus the History of Science |year=1992 |journal=Isis |volume=83 |issue=4 |pages=554–563 |jstor=234257 |doi=10.1086/356288 |quote=One example I can give you relates to the Indian Mādhava's demonstration, in about 1400&nbsp;A.D., of the infinite power series of trigonometrical functions using geometrical and algebraic arguments. When this was first described in English by Charles Whish, in the 1830s, it was heralded as the Indians' discovery of the calculus. This claim and Mādhava's achievements were ignored by Western historians, presumably at first because they could not admit that an Indian discovered the calculus, but later because no one read anymore the ''Transactions of the Royal Asiatic Society'', in which Whish's article was published. The matter resurfaced in the 1950s, and now we have the Sanskrit texts properly edited, and we understand the clever way that Mādhava derived the series ''without'' the calculus, but many historians still find it impossible to conceive of the problem and its solution in terms of anything other than the calculus and proclaim that the calculus is what Mādhava found. In this case, the elegance and brilliance of Mādhava's mathematics are being distorted as they are buried under the current mathematical solution to a problem to which he discovered an alternate and powerful solution. |bibcode=1992Isis...83..554P|s2cid=68570164 }}</ref> വെട്ടത്തുനാട് (തിരൂർ മേഖല) ആയിരുന്നു ഈ വിദ്യാലയം<ref name="roy"/> 2019–20 ലെ സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കുകൾ പ്രകാരം ഏറ്റവും കൂടുതൽ സ്കൂൾ 1,620 സ്കൂൾ മലപ്പുറം ജില്ലയിലാണ് <ref>{{cite web |title=Schools in Malappuram |url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/search/districtWiseSchools/10 |access-date=17 April 2020 |website=sametham.kite.kerala.gov.in}}</ref> 898 ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂളുകളും, <ref>{{cite web |title=Schools in Malappuram |url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/search/districtWiseSchools/10 |access-date=17 April 2020 |website=sametham.kite.kerala.gov.in}}</ref> 363 അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂളുകളും, <ref>{{cite web |url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/districtwise/LP |website=sametham.kite.kerala.gov.in |title=LP schools in Malappuram |access-date=17 April 2020}}</ref> 355 ഹൈസ്കൂളുകളും, <ref>{{cite web |url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/districtwise/UP |website=sametham.kite.kerala.gov.in |title=UP schools in Malappuram |access-date=17 April 2020}}</ref>248 ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂളുകളും,<ref>{{cite web |url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/districtwise/HS |website=sametham.kite.kerala.gov.in |title=High schools in Malappuram |access-date=17 April 2020}}</ref> 27 വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂളുകളും <ref>{{cite web |url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/<ref>{{cite web |url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/schoolconsolidationvhse |website=sametham.kite.kerala.gov.in |title=VHSE schools in Malappuram |access-date=17 April 2020}}</ref><ref>{{cite web |url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/schoolconsolidationvhse |website=sametham.kite.kerala.gov.in |title=VHSE schools in Malappuram |access-date=17 April 2020}}</ref> ഇവ കൂടാതെ, 120 സിബിഎസ്ഇ സ്കൂളുകളും 3 ഐസിഎസ്ഇ സ്കൂളുകളും ഇവിടെയുണ്ട്. കേരള സർക്കാർ അംഗീകരിച്ച 554 സർക്കാർ സ്കൂളുകളും, 810 എയ്ഡഡ് സ്കൂളുകളും, 1 അൺ എയ്ഡഡ് സ്കൂളും ഡിജിറ്റലൈസ് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.<ref>{{cite web |url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/hitech/hitech_reports/advanced_search |website=sametham.kite.kerala.gov.in |title=Hi-tech schools in Malappuram |access-date= 17 April 2020}}</ref> 2019–20 അധ്യയന വർഷത്തിൽ, കേരള സർക്കാർ അംഗീകരിച്ച സ്കൂളുകളിൽ പഠിക്കുന്ന ആകെ വിദ്യാർത്ഥികളുടെ എണ്ണം 739,966 ആയിരുന്നു; ഇതിൽ എയ്ഡഡ് സ്കൂളുകളിൽ 407,690 ഉം സർക്കാർ സ്കൂളുകളിൽ 245,445 ഉം അംഗീകൃത അൺ എയ്ഡഡ് സ്കൂളുകളിൽ 86,831 ഉം ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref>{{cite web |url= https://sametham.kite.kerala.gov.in/welcome/sixthWorkingdayD2019|website=sametham.kite.kerala.gov.in |title= Strength of schools in Malappuram |access-date= 17 April 2020}}</ref> സംസ്ഥാനത്തെ ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ മേഖലയിൽ ഈ ജില്ല ഒരു പ്രധാന പങ്ക് വഹിക്കുന്നു. സംസ്ഥാനത്തെ രണ്ട് പ്രധാന സർവകലാശാലകൾ ഇവിടെയാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്: 1968-ൽ കേരളത്തിലെ രണ്ടാമത്തെ സർവകലാശാലയായി സ്ഥാപിതമായ തേഞ്ഞിപ്പലം കേന്ദ്രീകരിച്ചുള്ള കാലിക്കറ്റ് സർവകലാശാലയും, <ref>{{cite web |url=https://www.uoc.ac.in/ |website= uoc.ac.in |title= The University of Calicut}}</ref>2012-ൽ സ്ഥാപിതമായ തിരൂർ കേന്ദ്രീകരിച്ചുള്ള തുഞ്ചത്ത് എഴുത്തച്ഛൻ മലയാള സർവകലാശാലയും. <ref>{{cite web |url=http://malayalamuniversity.edu.in/en/ |website = malayalamuniversity.edu.in |title= Malayalam University}}</ref>അലിഗഡ് മുസ്ലീം സർവകലാശാലയുടെ (AMU) മൂന്ന് ഓഫ്-കാമ്പസ് സെന്ററുകളിൽ ഒന്നായ AMU മലപ്പുറം കാമ്പസ് ചെറുകരയിലാണ്, 2010-ൽ AMU സ്ഥാപിച്ചതാണ്.<ref>{{cite web |url= https://www.amu.ac.in/malappuram/ |website=amu.ac.in |title = Aligarh Muslim University Malappuram Off-centre}}</ref> <ref>{{cite web |title=Universities in Malappuram district |url=https://www.malappuramtourism.org/institutions.php |website=malappuramtourism.org |access-date=2026-08-05 |archive-date=2020-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200305125423/https://www.malappuramtourism.org/institutions.php |url-status=dead }}</ref> പാണക്കാട് ഇംഗ്ലീഷ് ആൻഡ് ഫോറിൻ ലാംഗ്വേജ് യൂണിവേഴ്‌സിറ്റിയുടെ ഒരു ഓഫ്-കാമ്പസ് ഇവിടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു <ref>{{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/Eflu-to-start-courses-in-Malappuram-campus-on-January-31/articleshow/28958910.cms |website=The Times of India |title= Eflu to start courses in Malappuram campus on January-31 |date= 17 January 2014 |access-date= 24 June 2020}}</ref> തവനൂരിൽ കേരള കാർഷിക സർവകലാശാലയുടെ ഒരു ഉപകേന്ദ്രവും തിരുനാവായയിൽ ശ്രീ ശങ്കരാചാര്യ സംസ്‌കൃത സർവകലാശാലയുടെ ഒരു ഉപകേന്ദ്രവും ജില്ലയിലുണ്ട്. ദാറുൽ ഹുദാ ഇസ്ലാമിക് യൂണിവേഴ്‌സിറ്റിയുടെ ആസ്ഥാനം ചെമ്മാടിലാണ്. മലപ്പുറത്തെ INKEL ഗ്രീൻസ് വ്യാവസായിക മേഖലയോടൊപ്പം ഒരു വിദ്യാഭ്യാസ മേഖലയും നൽകുന്നു.<ref>{{Cite news|title=Inkel Greens beckons firms to Malappuram|url=https://www.thehindubusinessline.com/news/national/inkel-greens-beckons-firms-to-malappuram/article8784293.ece|date=28 June 2016|access-date=6 October 2020|work=The Hindu Businessline}}</ref> മഞ്ചേരിയിലെ ഏറനാട് നോളജ് സിറ്റി സംസ്ഥാനത്തെ ഇത്തരത്തിലുള്ള ആദ്യത്തെ പദ്ധതിയാണ്.<ref>{{Cite web|url=http://www.ekc.edu.in/about|title=Eranad knowledge city|access-date=4 November 2020|website=eku.edu.in|archive-date=4 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200604171424/http://www.ekc.edu.in/about|url-status=dead}}</ref> == പാലക്കാട് == [[File:Govt Victoria College Palakkad Campus IMG 20190106 103527.jpg|thumbnail|പാലക്കാട് ഗവണ്മെന്റ് വിക്ടോറിയ കോളേജിന്റെ ഭൗതികശാസ്ത്ര വിഭാഗം]] കേരളത്തിലെ ഏക ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്നോളജി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത് പാലക്കാട് നഗരത്തിലാണ്. 1866-ൽ സ്ഥാപിതമായ പാലക്കാട് ഗവണ്മെന്റ് വിക്ടോറിയ കോളേജ് സംസ്ഥാനത്തെ ഏറ്റവും പഴക്കം ചെന്ന കോളേജുകളിൽ ഒന്നാണ്.<ref name="spbprofile">{{Cite web|url=http://spb.kerala.gov.in/index.php/district-profile-palakkad.html|title=District Profile|website=Spb.kerala.gov.in|access-date=2019-01-09|archive-date=2019-01-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20190109111042/http://spb.kerala.gov.in/index.php/district-profile-palakkad.html|url-status=dead}}</ref> പാലക്കാട് ഗവണ്മെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, <ref>{{Cite web|url=http://www.gmcpalakkad.in/-CUSTOMER%20VALUE-|title=-CUSTOMER VALUE-|website=Gmcpalakkad.in|access-date=27 November 2021}}{{Dead link|date=July 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> എൻഎസ്എസ് കോളേജ് ഓഫ് എഞ്ചിനീയറിംഗ്<ref>{{cite web|url=http://www.universityofcalicut.info/affiliated_colleges/2016_Affiliated_Colleges_and_courses_latest_list_on24May2016.pdf|title=UNIVERSITY OF CALICUT : LIST OF AFFILIATED COLLEGES & COURSES|archive-url=https://web.archive.org/web/20170916095650/http://www.universityofcalicut.info/affiliated_colleges/2016_Affiliated_Colleges_and_courses_latest_list_on24May2016.pdf|access-date=27 November 2021|archive-date=2017-09-16}}</ref> 1964-ൽ സ്ഥാപിതമായ വനിതാ കോളേജായ പാലക്കാട് മേഴ്‌സി കോളേജ് എന്നിവ സംസ്ഥാനത്തെ മറ്റ് കോളേജുകളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ചെമ്പൈ മെമ്മോറിയൽ ഗവൺമെന്റ് മ്യൂസിക് കോളേജ്<ref>{{Cite web |title=借金SOS &#124; Just another WordPress site |url=http://cmgmusiccollege.org/?option=com_content&view=article&id=19&Itemid=27 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20211127164956/http://cmgmusiccollege.org/?option=com_content&view=article&id=19&Itemid=27 |archive-date=27 November 2021 |access-date=27 November 2021 |website=Cmgmusiccollege.org}}</ref>സംസ്ഥാനത്തെ കർണാടക സംഗീതം പഠിപ്പിക്കുന്നതിൽ മികവിന്റെ പ്രധാന കേന്ദ്രങ്ങളിലൊന്നാണ്. == മാധ്യമം == === കോഴിക്കോട് === ==== റേഡിയോ ==== ഓൾ ഇന്ത്യ റേഡിയോയുടെ കോഴിക്കോട് റേഡിയോ സ്റ്റേഷനിൽ രണ്ട് ട്രാൻസ്മിറ്ററുകളുണ്ട്: കോഴിക്കോട് എഎം (100 കിലോവാട്ട്), കോഴിക്കോട് എഫ്എം [വിവിധ് ഭാരതി] (10 കിലോവാട്ട്). സ്വകാര്യ എഫ്എം റേഡിയോ സ്റ്റേഷനുകൾ റേഡിയോ മാംഗോ 91.9 (മലയാള മനോരമ കമ്പനി ലിമിറ്റഡ് പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്നത്), റേഡിയോ മിർച്ചി (എന്റർടൈൻമെന്റ് നെറ്റ്‌വർക്ക് ഇന്ത്യ ലിമിറ്റഡ് പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്നത്), ക്ലബ് എഫ്എം 104.8 (മാതൃഭൂമി ഗ്രൂപ്പും സൺ നെറ്റ്‌വർക്കിന്റെ റെഡ് എഫ്എം 93.5 ഉം പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്നത്) എന്നിവയാണ്. എഐആർ എഫ്എം റേഡിയോ സ്റ്റേഷനുകൾ കോഴിക്കോട് - 103.6 മെഗാഹെർട്സ്; എഐആർ മെഗാവാട്ട് റേഡിയോ സ്റ്റേഷൻ കോഴിക്കോട് - 684 കിലോ ഹെർട്സ്. == ടെലിവിഷൻ == [[File:MediaOne TV Headquarters And Studio.jpg|thumb|left|MediaOne TV headquarters and studio]] 1984 ജൂലൈ 3 മുതൽ, ഡൽഹിയിൽ നിന്നും തിരുവനന്തപുരത്ത് നിന്നും കോഴിക്കോടേക്ക് ഒരു ടെലിവിഷൻ ട്രാൻസ്മിറ്റർ പരിപാടികൾ സംപ്രേഷണം ചെയ്തുവരുന്നു. ദൂരദർശന് കോഴിക്കോട് മെഡിക്കൽ കോളേജിൽ പ്രക്ഷേപണ കേന്ദ്രമുണ്ട്. കോഴിക്കോട് ആസ്ഥാനമായുള്ള മലയാള ചാനലുകൾ ഷാലോം ടെലിവിഷൻ, ദർശന ടിവി, മീഡിയ വൺ ടിവി എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. മലയാളത്തിലെ എല്ലാ പ്രധാന ചാനലുകൾക്കും - മനോരമ ന്യൂസ്, ഏഷ്യാനെറ്റ്, സൂര്യ ടിവി, കൈരളി ടിവി, അമൃത ടിവി, ജീവൻ ടിവി, ജയ്ഹിന്ദ് എന്നിവയ്ക്ക് - നഗരത്തിൽ സ്റ്റുഡിയോകളും ന്യൂസ് ബ്യൂറോകളും ഉണ്ട്. ഡിഡി ഡയറക്ട്+, ഡിഷ് ടിവി, സൺ ഡയറക്ട് ഡിടിഎച്ച്, ടാറ്റ സ്കൈ എന്നിവയിലൂടെ സാറ്റലൈറ്റ് ടെലിവിഷൻ സേവനങ്ങൾ ലഭ്യമാണ്. ഏഷ്യാനെറ്റ് ഡിജിറ്റൽ ടിവി എസിവി ടെലികാസ്റ്റ് ചെയ്യുന്ന ദൈനംദിന നഗര വാർത്തകൾ എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. സ്പൈഡർനെറ്റ് മറ്റൊരു പ്രാദേശിക ചാനലാണ്. കെസിഎൽ, സിറ്റിനെറ്റ് എന്നിവയാണ് മറ്റ് പ്രാദേശിക ഓപ്പറേറ്റർമാർ. കാലിക്കറ്റ് പ്രസ് ക്ലബ് 1970 ൽ സ്ഥാപിതമായത് അച്ചടി, ഇലക്ട്രോണിക് എന്നീ മേഖലകളിലെ എല്ലാ പ്രാദേശിക മാധ്യമ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെയും കേന്ദ്രമായിട്ടാണ്. ഏകദേശം 70 അംഗങ്ങളുമായി ആരംഭിച്ച ഈ പ്രസ് ക്ലബ്, സംസ്ഥാനത്തെ ഒരു അഭിമാനകരവും ജാഗ്രത പുലർത്തുന്നതുമായ മാധ്യമ കേന്ദ്രമായി മാറി. നിലവിൽ ഇതിൽ 280 ൽ അധികം അംഗങ്ങളുണ്ട്.<ref name="calicut press club">{{cite web|url=http://www.calicutpressclub.com/aboutus.htm|title=Calicut press club|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20030623175252/http://www.calicutpressclub.com/aboutus.htm|archive-date=23 June 2003}}</ref> === മലപ്പുറം === [[File:MANJERI F.M 102.7.jpg|thumbnail|[[AIR Manjeri FM]] radio station]] മലപ്പുറം നഗരത്തിലും പരിസര പ്രദേശങ്ങളിലും ദിനപത്രങ്ങളുടെ അച്ചടി കേന്ദ്രങ്ങളുണ്ട്. മലപ്പുറത്ത് ദി ഹിന്ദുവിന് ഒരു പതിപ്പും പ്രിന്റിംഗ് പ്രസ്സും ഉണ്ട്. മതത്തിനും സംസ്കാരത്തിനും വേണ്ടി നീക്കിവച്ചിരിക്കുന്ന ചില ആനുകാലികങ്ങളും - പ്രതിമാസ, ദ്വൈവാരികകൾ, വാരികകൾ എന്നിവ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നുണ്ട്. മിക്കവാറും എല്ലാ മലയാളം ചാനലുകളുടെയും പത്രങ്ങളുടെയും അതുപോലെ മലപ്പുറം പ്രസ് ക്ലബ്ബിന്റെയും ബ്യൂറോ മുനിസിപ്പൽ ടൗൺ ഹാളിനോട് ചേർന്നുള്ള അപ് ഹില്ലിൽ ഉണ്ട്. ദൂരദർശന് ജില്ലയിൽ രണ്ട് പ്രധാന റിലേ സ്റ്റേഷനുകളുണ്ട്: ഒന്ന് മലപ്പുറത്തും മറ്റൊന്ന് മഞ്ചേരിയിലും. ഇന്ത്യാ ഗവൺമെന്റിന്റെ പ്രസാർ ഭാരതി നാഷണൽ പബ്ലിക് സർവീസ് ബ്രോഡ്കാസ്റ്ററിന് ജില്ലയിൽ ഒരു എഫ്എം സ്റ്റേഷൻ (എഐആർ മഞ്ചേരി എഫ്എം) ഉണ്ട്. ഇത് 102.7 മെഗാഹെട്സിൽ പ്രക്ഷേപണം ചെയ്യുന്നു. സ്വകാര്യ എഫ്എം സ്റ്റേഷനുകൾ ഇല്ലെങ്കിലും, മലപ്പുറം, പൊന്നാനി, തിരൂർ എന്നിവ ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന റേഡിയോ ശ്രോതാക്കളുള്ള പത്ത് പട്ടണങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref>{{cite web|url=http://www.mapsofindia.com/top-ten-cities-of-india/top-ten-towns-in-highest-radio-listenership.html|title=Top Ten Towns with Highest Radio Listenership|access-date=28 July 2015}}</ref> === പാലക്കാട് === മലയാളത്തിലെ പ്രധാന പത്രങ്ങളായ [[മലയാള മനോരമ]], [[മാതൃഭൂമി]], [[ദേശാഭിമാനി]] [[സുപ്രഭാതം]] ഡെയ്‌ലി, ദി ഹിന്ദു എന്നിവയുടെ അച്ചടി കേന്ദ്രങ്ങൾ നഗരത്തിലുണ്ട്. കുറച്ച് സായാഹ്ന പത്രങ്ങളും നഗരത്തിൽ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നുണ്ട്. എസിവി പോലുള്ള പ്രാദേശിക വാർത്താ ചാനലുകളും നഗരത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. പാലക്കാട് അഹലിയ കാമ്പസിൽ ഒരു സ്വകാര്യ എഫ്എം സ്റ്റേഷൻ പ്രവർത്തിക്കുന്നു; പാലക്കാട് ഒരു സർക്കാർ എഫ്എം സ്റ്റേഷൻ സ്ഥാപിക്കണമെന്നത് ദീർഘകാലമായുള്ള ആവശ്യമാണ്. == സംസ്കാരം == === കോഴിക്കോട് === ===== മലയാളം ഭാഷ ===== കോഴിക്കോട് ജില്ല മലയാള സാഹിത്യത്തിന് കാര്യമായ സംഭാവനകൾ നൽകിയിട്ടുണ്ട്. പതിനേഴാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ശ്രീ സാമൂതിരി മാനവേദൻ മഹാരാജാവ് [[കൃഷ്ണാട്ടം]] രചിച്ചു. എട്ട് വാല്യങ്ങളിലായി ശ്രീകൃഷ്ണൻ്റെ ബാല്യകാലം വിവരിക്കുന്ന ഒരു മണിപ്രവാള ഗ്രന്ഥം. വടക്കൻ പാട്ടുകൾ എന്നറിയപ്പെടുന്ന നാടൻ പാട്ടുകൾക്കോ ​​ബാലാഡുകൾക്കോ ​​പ്രസിദ്ധമാണ് ജില്ല. ഏറ്റവും ജനപ്രിയമായ ഗാനങ്ങൾ തച്ചോളി ഒതേനൻ്റെയും ഉണ്ണിയാർച്ചയുടെയും സാഹസികപ്രകടനങ്ങൾ ആഘോഷിക്കുന്നു. വേദപണ്ഡിതന്മാർക്കായി ഒരു ബൗദ്ധിക സംവാദം നടത്തുന്നു, അതിൽ വിജയികൾക്ക് "പട്ടത്താനം" എന്ന പദവി നൽകുന്നു. തുലാമാസത്തിൽ തളി ക്ഷേത്രത്തിലാണ് ഈ സംവാദം നടക്കുന്നത്. മലയാള സാഹിത്യത്തിലെ പല പ്രമുഖ എഴുത്തുകാരും കോഴിക്കോട് സ്വദേശികളാണ്. അവരിൽ എസ്. കെ. പൊറ്റെക്കാട്ട്, തിക്കോടിയൻ, പുനത്തിൽ കുഞ്ഞബ്ദുള്ള, യു. എ. ഖാദർ, അക്ബർ കക്കട്ടിൽ, എൻ. എൻ. കക്കാട്, പി. വൽസല, എം. എൻ. കാരശ്ശേരി എന്നിവരും ഉൾപ്പെടുന്നു. എസ്. എം. സ്ട്രീറ്റിൽ നടക്കുന്ന ഒരു തെരുവിന്റെ കഥ എന്ന അവാർഡ് നേടിയ കൃതി എഴുതിയ കോഴിക്കോടിന്റെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തനായ എഴുത്തുകാരനായിരുന്നു പൊറ്റെക്കാട്ട്. പൂർണ്ണ, മാതൃഭൂമി, മൾബറി, ലിപി, ഒലിവ് എന്നിവയുൾപ്പെടെ നിരവധി പ്രമുഖ മലയാള പ്രസിദ്ധീകരണ സ്ഥാപനങ്ങൾ നഗരത്തിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. മാനാഞ്ചിറയിലെ കോഴിക്കോട് പബ്ലിക് ലൈബ്രറി ആൻഡ് റിസർച്ച് സെന്റർ 1996 ൽ നിർമ്മിച്ചതാണ്.<ref>Krishnadas Rajagopal (10 December 2013). [http://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/a-library-in-its-last-chapter/article5443268.ece "A library in its last chapter"]. ''The Hindu''. Retrieved 4 September 2015.</ref> == സംഗീതം == കോഴിക്കോട് വാർഷിക സാംസ്കാരിക ഉത്സവമായ മലബാർ മഹോത്സവത്തിന് പുറമേ,<ref>[http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/malabar-mahotsavam-set-for-a-comeback/article674648.ece "Malabar Mahotsavam set for a comeback"] {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. ''The Hindu''. 1 January 2010. Retrieved 4 September 2015.</ref> ത്യാഗരാജ ആരാധന ട്രസ്റ്റ് 1981 മുതൽ എല്ലാ വർഷവും ത്യാഗരാജനെ ആദരിക്കുന്നതിനായി അഞ്ച് ദിവസത്തെ സംഗീതോത്സവം നടത്തിവരുന്നു. ഉഞ്ചവൃത്തി, ദിവ്യനാമ കൃതികൾ, പഞ്ചരത്ന കൃതികൾ എന്നിവയുടെ ആലാപനവും, ദിവസം മുഴുവൻ പ്രൊഫഷണൽ, വിദ്യാർത്ഥി സംഗീതജ്ഞരുടെ കച്ചേരികളും ഈ ഉത്സവത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു<ref>[http://tyagaraja-aradhana-calicut.org/ "Paying tribute to Sathguru Sri Tyagaraja"]. Tyagaraja Aradhana Trust. Retrieved 4 September 2015.</ref> കോഴിക്കോടിന് ഗസൽ, ഹിന്ദുസ്ഥാനി സംഗീതാസ്വാദന പാരമ്പര്യമുണ്ട്. നിരവധി മലയാള ഗസലുകൾ ഉണ്ട്. കോഴിക്കോട് നിന്നുള്ള അന്തരിച്ച ചലച്ചിത്ര സംവിധായകനും ഗായകനുമായ എം. എസ്. ബാബുരാജ് ഗസൽ, ഹിന്ദുസ്ഥാനി സംഗീത പാരമ്പര്യങ്ങളാൽ സ്വാധീനിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.<ref>Ramin Raveendran (20 October 2013). [https://web.archive.org/web/20151222130004/http://www.newindianexpress.com/cities/thiruvananthapuram/Keeping-the-harmonium-close-to-his-heart/2013/10/20/article1844055.ece "Keeping the harmonium close to his heart"]. ''The New Indian Express''. Retrieved 4 September 2015.</ref> ഹിന്ദി ഗാനങ്ങൾ ഈ നഗരത്തിൽ ജനപ്രിയമാണ്. ഇതിഹാസ ഗായകൻ മുഹമ്മദ് റഫിയുടെ ജനന വാർഷികത്തിലും (ഡിസംബർ 24 ന്) ചരമവാർഷികങ്ങളിലും മുഹമ്മദ് റഫി ഫൗണ്ടേഷൻ സംഗീത പരിപാടികൾ സംഘടിപ്പിക്കുന്നു. ഇന്ത്യയിലെവിടെയും നടക്കുന്ന ഏറ്റവും വലിയ "റാഫി നൈറ്റ്" ഒത്തുചേരലുകളാണിവയെന്ന് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.<ref>{{cite web|url=http://thiraseela.com/main/viewEvents.php?id=186|title=Rafi Ki Yaden By Mohammed Rafi Foundation @ Kozhikode Beach :: Thiraseela.com :: Upcoming Performing Events|publisher=|access-date=27 July 2015}}</ref> === സിനിമകൾ === കോഴിക്കോടിൻ്റെ ചലച്ചിത്ര ചരിത്രം ആരംഭിക്കുന്നത് 1950കളിലാണ്. ഗൃഹലക്ഷ്മി പ്രൊഡക്ഷൻസ്, കൽപക, സ്വർഗചിത്ര തുടങ്ങിയ മലയാള സിനിമകളുടെ പ്രധാന നിർമ്മാണ കമ്പനികളിൽ ചിലത് കോഴിക്കോട് ആസ്ഥാനമായുള്ള കമ്പനികളാണ്. ഐ.വി.ശശി, ടി.ദാമോദരൻ തുടങ്ങിയ ചലച്ചിത്രകാരന്മാരുടെ ഒരു പ്രധാന കേന്ദ്രം കൂടിയായിരുന്നു ഈ നഗരം. ഉമ്മർ, മമ്മുക്കോയ, ബാലൻ കെ.നായർ, ശാന്താദേവി, കുതിരവട്ടം പപ്പു തുടങ്ങിയ ശ്രദ്ധേയരായ അഭിനേതാക്കളെ കോഴിക്കോട് നിർമ്മിച്ചു. സംഗീതസംവിധായകൻ എം.എസ്.ബാബുരാജ്, ഗാനരചയിതാവും തിരക്കഥാകൃത്തുമായ ഗിരീഷ് പുത്തഞ്ചേരി, സംവിധായകരായ രഞ്ജിത്ത്, വി.എം.വിനു, എ.വിൻസെൻ്റ്, ഷാജൂൺ കരിയാൽ, അഞ്ജലി മേനോൻ, ഛായാഗ്രാഹകൻ പി.എസ്.നിവാസ് എന്നിവരും കോഴിക്കോട് സ്വദേശികളാണ്. കോഴിക്കോട്ടുകാരായ അഭിനേതാക്കളായ നീരജ് മാധവ്, മധുപാൽ, അനൂപ് മേനോൻ, നെല്ലിക്കോട് ഭാസ്‌കരൻ, അഗസ്റ്റിൻ, വിജയൻ മലാപ്പറമ്പ് എന്നിവരും ഉൾപ്പെടുന്നു. 1947-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ഡഗ്ലസ് ഫെയർബാങ്ക്സ് ജൂനിയർ എന്ന ഹോളിവുഡ് ത്രില്ലർ സിനിമയായ സിൻബാദ് ദി സെയിലറിൽ കോഴിക്കോടിനെക്കുറിച്ച് പരാമർശമുണ്ട്. മലബാർ മേഖലയിലെ ഏറ്റവും വലിയ നഗരമെന്ന നിലയിൽ, വിനോദ മേഖലയിലും കോഴിക്കോടിന് ഒരു പ്രധാന പങ്കുണ്ട്. നഗരത്തിലെ ആദ്യത്തെ തിയേറ്റർ, കാലിക്കറ്റ് ക്രൗൺ, 1925-ൽ തന്നെ ആരംഭിച്ചു. നഗരത്തിൽ പത്തിലധികം തിയേറ്ററുകളും പിവിഎസ് ഫിലിം സിറ്റി, ക്രൗൺ തിയേറ്റർ എന്നീ രണ്ട് മൾട്ടിപ്ലക്സുകളുമുണ്ട്<ref>{{cite web |url=http://www.pvsfilmcity.in/events.php |title=PVS film city |website=Pvsfilmcity.in |access-date=21 March 2013 |archive-date=2013-05-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130514061220/http://www.pvsfilmcity.in/events.php |url-status=dead }}</ref> === സ്പോർട്സ് === [[File:Kozhikode EMS Stadium.jpg|thumbnail|[[ഇ.എം.എസ് സ്റ്റേഡിയം]]]] കൊൽക്കത്തയ്ക്ക് ശേഷം ഫുട്ബോളിന്റെ "രണ്ടാം മെക്ക" എന്നാണ് കോഴിക്കോട് അറിയപ്പെടുന്നത്. <ref>{{Cite web|url=http://kozhikode.com/importance.htm|title=Kozhikode (Calicut), Kerala, India - Kozhikode (Calicut) Hotels, Kozhikode (Calicut) resorts, Kozhikode (Calicut) tourism, Kozhikode (Calicut) real estate and Kozhikode (Calicut) businesses|website=Kozhikode.com|access-date=27 November 2021}}</ref> പ്രധാന ഫുട്ബോൾ ടീമുകളുടെ നിരവധി അന്താരാഷ്ട്ര ഫുട്ബോൾ മത്സരങ്ങൾക്ക് ഇ.എം.എസ് സ്റ്റേഡിയം വേദിയായിട്ടുണ്ട്. ടി. അബ്ദുൾ റഹ്മാൻ (1956 ലെ മെൽബൺ ഒളിമ്പിക് ഗെയിംസ് ഉൾപ്പെടെ നിരവധി അന്താരാഷ്ട്ര മത്സരങ്ങളിൽ രാജ്യത്തിനുവേണ്ടി കളിച്ചിട്ടുണ്ട്), കെ.പി. സേതു മാധവൻ, പ്രേംനാഥ് ഫിലിപ്സ്, മുഹമ്മദ് നജീബ്, എം. പ്രസന്നൻ, സുധീർ തുടങ്ങിയ അന്താരാഷ്ട്ര ഫുട്ബോൾ താരങ്ങളുടെ ആസ്ഥാനം ഈ നഗരമാണ്. സെവൻ-എ-സൈഡ് ഫുട്ബോൾ നഗരത്തിൽ പ്രസിദ്ധമാണ്. ക്രിക്കറ്റ്, <ref name="Sports and Games">{{cite web |title=Games in Kerala |url=http://www.prd.kerala.gov.in/sportsmain.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20060428081830/http://www.prd.kerala.gov.in/sportsmain.htm |archive-date=28 April 2006 |access-date=12 June 2006 |publisher=Information and Public relations office of Kerala |quote=Football and Cricket – the Most Popular Games}}</ref> ബാസ്കറ്റ്ബോൾ, ബാഡ്മിന്റൺ, വോളിബോൾ എന്നിവയാണ് കോഴിക്കോടുള്ള മറ്റ് ജനപ്രിയ ഗെയിമുകൾ. ഇന്ത്യ ഇതുവരെ സൃഷ്ടിച്ച ഏറ്റവും മികച്ച അത്‌ലറ്റുകളിൽ ഒരാളായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്ന കോഴിക്കോട്ടെ പ്രശസ്ത അത്‌ലറ്റാണ് പി.ടി. ഉഷ. അവർ പലപ്പോഴും "ഇന്ത്യൻ ട്രാക്ക് ആൻഡ് ഫീൽഡിന്റെ രാജ്ഞി" എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നു. നിലവിൽ, കേരളത്തിലെ കൊയിലാണ്ടിയിൽ ഉഷ സ്കൂൾ ഓഫ് അത്‌ലറ്റിക്സ് നടത്തുന്നു. ജിമ്മി ജോർജ്, ടോം ജോസഫ്, പ്രേംനാഥ് ഫിലിപ്സ് എന്നിവരാണ് മറ്റ് കായിക വ്യക്തികൾ. ജസീൽ പി. ഇസ്മായിൽ, വി. ദിജു, അപർണ ബാലൻ, അരുൺ വിഷ്ണു എന്നിവർ നഗരത്തിലെ അന്താരാഷ്ട്ര ബാഡ്മിന്റൺ കളിക്കാരാണ്. ഫുട്ബോളിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ച് ഇന്ത്യയിലെ കായിക വികസനം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനായി സ്പോർട്സ് & എഡ്യൂക്കേഷൻ പ്രൊമോഷൻ ട്രസ്റ്റ് (SEPT) സ്ഥാപിതമായി. 2004 ൽ ആരംഭിച്ച് കോഴിക്കോട് ആസ്ഥാനമാക്കി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഈ ട്രസ്റ്റ്, കേരളത്തിലെ പതിമൂന്ന് ജില്ലകളിലായി "ഫുട്ബോൾ നഴ്സറികൾ" എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന 52 കേന്ദ്രങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=http://www.sept.in/|title=SEPT Football Nursery|website=Sept.in|access-date=27 November 2021}}</ref> 2010 മുതൽ, ഐഐഎം കോഴിക്കോട് ആണ് കാലിക്കറ്റ് മിനി മാരത്തൺ സംഘടിപ്പിക്കുന്നത്. എല്ലാ വർഷവും ഏകദേശം 7,000 പേർ പങ്കെടുക്കുന്നു. === മലപ്പുറം === [[File:Thunchan Smarakam1.jpg|thumb|''Thunchan Smarakam'' at [[Tirur]], in memory of [[Thunchaththu Ezhuthachan]]]] [[File:Vaidyar.JPG|left|thumb|[[Maha Kavi Moyinkutty Vaidyar Smarakam]] at [[Kondotty]]]] ആധുനിക മലയാള ഭാഷയുടെ പിതാവ് എന്നറിയപ്പെടുന്ന തിരൂരിൽ ജനിച്ച തുഞ്ചത്ത് എഴുത്തച്ഛനാണ് ആദ്യമായി മലയാളം അക്ഷരമാല സ്വീകരിച്ചത്.<ref name="mal"/>തിരൂരാണ് മലയാളം ഗവേഷണ കേന്ദ്രത്തിൻ്റെ ആസ്ഥാനം. കൊണ്ടോട്ടിയിൽ ജനിച്ച മാപ്പിളപ്പാട്ട് കവി മോയിൻകുട്ടി വൈദ്യർ മാപ്പിളപ്പാട്ടുകളിലെ മഹാകവികളിൽ ഒരാളായി അദ്ദേഹത്തെ കണക്കാക്കുന്നു.<ref name="mal">{{Cite news|title=അമ്പതിന്റെ നിറവിൽ മലപ്പുറം; മലപ്പുറത്തിന്റെ മാനവിക മഹാപൈതൃകം|url=https://www.mathrubhumi.com/malappuram/specials/50-years-of-malappuram/alamkode-leelakrishnan-writes-about-malappuram-1.3880292|last=Leelakrishnan|first=Alamkode|date=17 June 2019|access-date=21 February 2021|work=Mathrubhumi|archive-date=7 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210507091729/https://www.mathrubhumi.com/malappuram/specials/50-years-of-malappuram/alamkode-leelakrishnan-writes-about-malappuram-1.3880292|url-status=dead}}</ref> അച്യുത പിഷാരടി, ആലംകോട് ലീലാകൃഷ്ണൻ, ഇടശ്ശേരി ഗോവിന്ദൻ നായർ, കെ.പി. രാമനുണ്ണി, കുട്ടികൃഷ്ണ മാരാർ, കുറ്റിപ്പുറം കേശവൻ നായർ, മേൽപ്പത്തൂർ നാരായണ ഭട്ടതിരി, എൻ. ദാമോദരൻ, നന്ദനാർ, പൂന്താനം നമ്പൂതിരി, ഹൈദർ, പുലിക്കോട്ടിൽ, പുലിക്കോട്ടിൽ, ഹൈദർ, വള്ളത്തോൾ ഗോപാല മേനോൻ, വള്ളത്തോൾ നാരായണ മേനോൻ, ഇവരെല്ലാം ജില്ലക്കാരായിരുന്നു.<ref name="mal"/> സാഹിത്യകാരൻമാരായ എം. ഗോവിന്ദൻ, എം.ടി. വാസുദേവൻ നായർ, അക്കിത്തം അച്യുതൻ നമ്പൂതിരി എന്നിവർ പൊന്നാനി ആസ്ഥാനമായുള്ള പൊന്നാനി കളരിയിൽ നിന്നുള്ളവരാണ്.<ref name="mal"/>നാലപ്പാട്ട് നാരായണ മേനോൻ, ബാലാമണി അമ്മ, വി.ടി. ഭട്ടതിരിപ്പാട്, കമലാ സുരയ്യ എന്നിവരും പഴയ പൊന്നാനി താലൂക്കിൽ നിന്നുള്ളവരാണ്. സംസ്ഥാനത്തെ മാപ്പിളപ്പാട്ട് സാഹിത്യത്തിൻ്റെ പ്രധാന കേന്ദ്രം മലപ്പുറം ആയിരുന്നു.<ref name="mal"/> മേൽപ്പറഞ്ഞ മൊയ്തീൻകുട്ടി വൈദ്യർ, പുലിക്കോട്ടിൽ ഹൈദർ തുടങ്ങിയ മാപ്പിളപ്പാട്ട് കവികളും കുളങ്ങര വീട്ടിൽ മൊയ്തു മുസ്ലിയാരും (ചക്കീരി ഷുജായി എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു), ചാക്കീരി മൊയ്തീൻകുട്ടി, മനക്കരകത്ത് കുഞ്ഞിക്കോയ, നല്ലളം ബീരാൻ, കെ.അബ്ദുൾ കൃഷ്ണൻ, വള്ളീം ബീരാൻ, കെ. പുന്നയൂർക്കുളം ബാപ്പുവും വെളിയങ്കോട് ഉമർ ഖാസിയും ജോലി ചെയ്യാൻ മലപ്പുറം തിരഞ്ഞെടുത്തു.<ref name="mal"/> [[File:Tirur, Kerala.jpg|left|thumbnail|തിരൂരിനടുത്തുള്ള ഗ്രാമപ്രദേശം]] കേരളത്തിൻ്റെ ശാസ്ത്രീയ നൃത്തരൂപമായ [[കഥകളി]]ക്കും ജില്ല സംഭാവന നൽകിയിട്ടുണ്ട്.<ref name="mal"/> ഇന്നത്തെ തിരൂരങ്ങാടി, തിരൂർ, പൊന്നാനി താലൂക്കുകളുടെ ചില ഭാഗങ്ങൾ നിയന്ത്രിച്ചിരുന്ന വേട്ടത്തുനാട്ടു ഭരണാധികാരികൾ കലയുടെയും പഠനത്തിൻ്റെയും രക്ഷാധികാരികളായിരുന്നു. ഒരു വേട്ടത്തുനാട്ടു രാജാവ് (ആർ. 1630–1640) കഥകളിയിൽ പുതുമകൾ അവതരിപ്പിച്ചതായി പറയപ്പെടുന്നു, അത് "വേട്ടത്തു പാരമ്പര്യം" എന്നറിയപ്പെടുന്നു.<ref>Menon, A Sreedhara. ''A Survey of Kerala History.'' Kottayam: DC Books, 2007. Print</ref> തുഞ്ചത്ത് എഴുത്തച്ഛനും വള്ളത്തോൾ നാരായണ മേനോനും വെട്ടത്തുനാട്ടിൽ നിന്നുള്ളവരാണ്. [[വള്ളത്തോൾ]] കേരള കലാമണ്ഡലം സ്കൂൾ സ്ഥാപിച്ചതിലൂടെ ആധുനിക കഥകളിയുടെ പുനരുത്ഥാനകനായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.<ref name="mal"/> കഥകളി പരിശീലകൻ വാഴേങ്കട കുഞ്ചു നായർ, കഥകളി ഗായകരായ ശങ്കരൻ എമ്പ്രാന്തിരി, തിരൂർ നമ്പീശൻ എന്നിവരും മലപ്പുറത്തുകാരായിരുന്നു.<ref name="mal"/> ആധുനിക കേരളത്തിൽ [[മോഹിനിയാട്ടം]] ഉയിർത്തെഴുന്നേൽക്കുന്നതിൽ പ്രധാന പങ്കുവഹിച്ച [[കലാമണ്ഡലം കല്യാണിക്കുട്ടി അമ്മ]] തിരുനാവായ സ്വദേശിയാണ്.<ref name="mal"/> ] [[മൃണാളിനി സാരാഭായി]], ഒരു ഇന്ത്യൻ ക്ലാസിക്കൽ നർത്തകി, പഴയ പൊന്നാനി താലൂക്കിൽ നിന്നാണ്. കോട്ടക്കലിൽ വൈദ്യരത്‌നം പി.എസ്. വാര്യർ സ്ഥാപിച്ച കോട്ടക്കൽ നാട്യസംഗമത്തിൽ നിന്നുള്ള കോട്ടക്കൽ ചന്ദ്രശേഖരൻ, കോട്ടക്കൽ ശിവരാമൻ, കോട്ടക്കൽ മധു എന്നിവർ പ്രശസ്ത കഥകളി കലാകാരന്മാരാണ്. പരമ്പരാഗത ആയുർവേദ വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിലും ജില്ല സംഭാവന ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.<ref name="mal"/> ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ആയുർവേദ ഔഷധ ശൃംഖലകളിലൊന്നാണ് കോട്ടക്കലിലെ ആര്യ വൈദ്യശാല.<ref name="mal"/> [[File:Kottakkal Bypass.jpg|thumbnail|[[Kottakkal]], the centre of the [[Arya Vaidya Sala]]]] [[കേരള വർമ്മ വലിയ കോയി തമ്പുരാൻ]] (കവി), [[രാജ രാജ വർമ്മ]] (കവി), [[രാജാ രവിവർമ്മ]] (ചിത്രകാരൻ) എന്നിവർ [[പരപ്പനങ്ങാടി]]യിൽ നിന്നുള്ള പരപ്പനാട് രാജകുടുംബത്തിൻ്റെ വിവിധ ശാഖകളിൽ നിന്നുള്ളവരായിരുന്നു.<ref>{{Cite book|title=Visakham thirunal.|date=2012|publisher=Duc|isbn=978-613-9-12064-2|location=[Place of publication not identified]|oclc=940373421}}</ref> ചില പണ്ഡിതന്മാരുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ [[വേലു തമ്പി ദളവ]]യുടെ പൂർവികരും പരപ്പനങ്ങാടിക്കടുത്തുള്ള വള്ളിക്കുന്നിൽ നിന്നുള്ളവരാണ്. [[ദി ഹിന്ദു]]വിൻ്റെ ചീഫ് എഡിറ്ററും (1898-1905) ദി ഇന്ത്യൻ പേട്രിയറ്റിൻ്റെ സ്ഥാപക ചീഫ് എഡിറ്ററുമായ ദിവാൻ ബഹദൂർ സി. കരുണാകര മേനോനും (1863-1922) പരപ്പനങ്ങാടിയിൽ നിന്നുള്ളയാളായിരുന്നു.<ref>{{Cite book|url=http://archive.org/details/somemadrasleader00allauoft|title=Some Madras Leaders|date=1922|publisher=Allahabad Printed at Standard Press}}</ref> പരപ്പനങ്ങാടി മുൻസിഫ് കോടതിയിൽ ജഡ്ജിയായിരിക്കെയാണ് [[ഒ. ചന്തുമേനോൻ]] [[ഇന്ദുലേഖ]] (മലയാളത്തിലെ ആദ്യത്തെ പ്രധാന നോവൽ), [[ശാരദ]] എന്നീ നോവലുകൾ എഴുതിയത്. [[മാതൃഭൂമി]] ദിനപത്രത്തിൻ്റെ സ്ഥാപകൻ കെ.മാധവൻ നായർ മലപ്പുറത്ത് നിന്നാണ് വരുന്നത്. [[കെ. കേളപ്പൻ]] ("കേരള ഗാന്ധി" എന്നറിയപ്പെടുന്നു), [[എ. വി. കുട്ടിമാളു അമ്മ]], [[മുഹമ്മദ് അബ്ദുർ റഹിമാൻ]] തുടങ്ങിയ സ്വാതന്ത്ര്യ സമര സേനാനികളുടെ പ്രവർത്തന വേദിയായിരുന്നു പൊന്നാനി മേഖല.<ref name="mal" /> പൊന്നാനി താലൂക്കിൽ നിന്നുള്ള മറ്റ് സ്വാതന്ത്ര്യ പ്രവർത്തകരിൽ ലക്ഷ്മി സെഹ്ഗാൾ, വി. ടി. ഭട്ടതിരിപ്പാട്, അമ്മു സ്വാമിനാഥൻ എന്നിവരും ഉൾപ്പെടുന്നു. മഹാത്മാഗാന്ധി, ജവഹർലാൽ നെഹ്‌റു, ലാൽ ബഹദൂർ ശാസ്ത്രി എന്നിവരുടെ ചിതാഭസ്മം കേരളത്തിൽ ഭാരതപ്പുഴയുടെ തീരത്തുള്ള തിരുനാവായയിൽ നിക്ഷേപിച്ചു.<ref name="askh">{{cite book |last1=Sreedhara Menon |first1=A. |title=A Survey of Kerala History |year=2007 |publisher=DC Books |location=Kottayam |isbn=9788126415786 |edition=2007 |url=https://dcbookstore.com/books/a-survey-of-kerala-history}}</ref><ref name="mal" /> ഗാന്ധിയുടെ ആത്മകഥ മലയാളത്തിലേക്ക് വിവർത്തനം ചെയ്ത കെ. മാധവനാരും മലപ്പുറം സ്വദേശിയായിരുന്നു. പുരാതന കാലം മുതലുള്ള വിദേശ രാജ്യങ്ങളുമായുള്ള പൊന്നാനിയുടെ വ്യാപാര ബന്ധം സാംസ്കാരിക വിനിമയത്തിന് വഴിയൊരുക്കി.<ref name="mal" /> പേർഷ്യൻ-അറബ് കലാരൂപങ്ങളും ഉത്തരേന്ത്യൻ സംസ്കാരവും ഈ വ്യാപാരത്തിലൂടെയാണ് പൊന്നാനിയിലെത്തിയത്. ചില പ്രാദേശിക കവിതകളുടെ രചനയിൽ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന സങ്കര ഭാഷയായ അറബി മലയാളത്തിന്റെ ഉത്ഭവവും ഇവിടെയായിരുന്നു. <ref name="mal" /> പതിനാറാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തിലും പതിനേഴാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിലുമാണ് ഈ ഭാഷയുടെ ലിപി (പൊന്നാനി ലിപി എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു) സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടത്.<ref name="mal" /> കഴിഞ്ഞ നൂറ്റാണ്ടുകളിൽ ജില്ലയിൽ ഈ ലിപി വ്യാപകമായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. <ref name="mal" /> സാംസ്കാരിക വിനിമയത്തിന്റെ ഭാഗമായി ഇവിടെയെത്തിയ ഹിന്ദുസ്ഥാനി [[ഖവ്വാലി]]യും ഗസലുകളും ഇപ്പോഴും പൊന്നാനിയിൽ പ്രചാരത്തിലുണ്ട്. ഇ.കെ. അബൂബക്കർ, മെയ്ൻ, ഖലീൽ ഭായ് (ഖലീൽ റഹ്മാൻ) എന്നിവരാണ് പൊന്നാനിയിലെ പ്രശസ്തരായ ഖവ്വാലി ഗായകർ. [[File:Nila Nadhi.jpg|left|thumbnail|[[Tirunavaya]], the seat of the medieval [[Mamankam festival]]]] പാലക്കാട് രാജാക്കന്മാരുടെ യഥാർത്ഥ ആസ്ഥാനം ആതവനാട് ആയിരുന്നു.<ref name="askh"/> തിരൂർ, പെരിന്തൽമണ്ണ, പൊന്നാനി താലൂക്കുകളിൽ നിരവധി പ്രഭുക്കന്മാരായ നമ്പൂതിരി മനകൾ നിലവിലുണ്ട്. മധ്യകാല മാമാങ്കം ഉത്സവത്തിന്റെ ആസ്ഥാനമായ തിരുനാവായയും ജില്ലയിലാണ്. കേരളത്തിലെ ആദ്യത്തെ മുഖ്യമന്ത്രിയായ [[ഇ. എം. എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്]] ജില്ലയിലെ പെരിന്തൽമണ്ണയിൽ നിന്നുള്ളയാളാണ്.<ref name="mal"/> മധ്യകാലഘട്ടത്തിൽ, വേദ-ഇസ്ലാമിക പഠനങ്ങളുടെ കേന്ദ്രമായിരുന്നു ഈ ജില്ല.<ref name="mal"/>മധ്യകാലഘട്ടത്തിൽ, പൊന്നാനിയിലെ വലിയ ജുമാ മസ്ജിദ് ഏഷ്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഇസ്ലാമിക പഠന കേന്ദ്രങ്ങളിലൊന്നായിരുന്നു. മാലിക് ദിനാർ പൊന്നാനി സന്ദർശിച്ചതായി വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.keralatourism.org/malabar/ponnani/68|title=History of Ponnani|access-date=12 October 2020|website=Kerala Tourism}}</ref> കേരള ജ്യോതിശാസ്ത്ര-ഗണിതശാസ്ത്ര വിദ്യാലയത്തിലെ പ്രധാന അംഗങ്ങളായ പരമേശ്വര, നീലകണ്ഠ സോമയാജി, ജ്യേഷ്ഠദേവൻ, അച്യുത പിഷാരടി, മേൽപ്പത്തൂർ നാരായണ ഭട്ടതിരി എന്നിവർ തിരൂർ മേഖലയിൽ നിന്നുള്ളവരാണ്.<ref name="mal"/>ജഡ്‌ജിയും അറിയപ്പെടുന്ന ആദ്യത്തെ കേരളീയ ചരിത്രകാരനുമായ സൈനുദ്ദീൻ മഖ്ദൂം രണ്ടാമനും ജില്ലയിൽ നിന്നുള്ളയാളാണ്.<ref name="mal"/> കെ.ടി.മുഹമ്മദ്, നിലമ്പൂർ ബാലൻ, നിലമ്പൂർ ആയിഷ, ആദിൽ ഇബ്രാഹിം, അനീഷ് ജി. മേനോൻ, അപർണ നായർ, ബേബി അനിഖ, ധനീഷ് കാർത്തിക്, ഹേമന്ത് മേനോൻ, റഷിൻ റഹ്മാൻ, രവി വള്ളത്തോൾ, സംഗീത മാധവൻ നായർ, ശ്വേത മേനോന്, ശ്വേത മേനോന് എന്നിവരാണ് ജില്ലയിലെ നാടകകൃത്തും അഭിനേതാക്കളും. സുകുമാരൻ-മലയാള ചലച്ചിത്ര വ്യവസായത്തിലെ രണ്ട് ശ്രദ്ധേയരായ അഭിനേതാക്കളുടെയും പിന്നണി ഗായകരുടെയും പിതാവ് കൂടിയായ പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ, ഇന്ദ്രജിത്ത് സുകുമാരൻ എന്നിവരും ഈ ജില്ലക്കാരനായിരുന്നു. കൃഷ്ണചന്ദ്രൻ, പാർവതി ജയദേവൻ, ഷഹബാസ് അമൻ, സിത്താര കൃഷ്ണകുമാർ, സുധീപ് പാലനാട്, ഉണ്ണി മേനോൻ എന്നിവരാണ് ജില്ലയിലെ മറ്റ് പിന്നണി ഗായകർ. ആര്യാടൻ ഷൗക്കത്ത്, ദീപു പ്രദീപ്, ഹരി നായർ, ഇഖ്ബാൽ കുറ്റിപ്പുറം, മങ്കട രവിവർമ, മുഹമ്മദ് മുസ്തഫ, മുഹ്‌സിൻ പരാരി, രാജീവ് നായർ, സലാം ബാപ്പു, ഷാനവാസ് കെ ബാവക്കുട്ടി, എ ടി റാസ് നഖ്‌റാൻ്റി, എ ടി റാസ് നഖ്‌റാൻ്റി, എ ടി റാസ് നഖ്‌റാൻ്റി, എ ടി റാസ് നഖ്‌റാൻ, എന്നിവരടക്കം ശ്രദ്ധേയരായ ചില ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാതാക്കളെയും ഗാനരചയിതാക്കളെയും ഛായാഗ്രാഹകരെയും സംവിധായകരെയും ജില്ല സൃഷ്ടിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഷാഹിദ്, വിനയ് ഗോവിന്ദ്, സക്കറിയ മുഹമ്മദ്. ആർട്ടിസ്റ്റ് നമ്പൂതിരി, കെ.സി.എസ്. പണിക്കർ, അക്കിത്തം നാരായണൻ, ടി.കെ. പത്മിനി എന്നിവരെല്ലാം ജില്ലയിലെ ശ്രദ്ധേയരായ ചിത്രകാരന്മാരാണ്.<ref name="mal"/>കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയനായ ചരിത്രകാരന്മാരിൽ ഒരാളായ എം.ജി.എസ്. നാരായണനും ഇവിടെ നിന്നാണ് വന്നത്.<ref name="mal"/> വെളിയങ്കോട് ഉമർ ഖാസി, ചാലിലകത്ത് കുഞ്ഞഹമ്മദ് ഹാജി, ഇ. മൊയ്തു മൗലവി, സയ്യിദ് സനാഉല്ല മക്തി തങ്ങൾ തുടങ്ങിയവരാണ് ജില്ലയിലെ സാമൂഹിക പരിഷ്കർത്താക്കളാണ്.<ref name="mal"/> ==== സ്പോർട്സ് ==== [[File:Manjeri Stadium 2020.jpg|thumb|[[Malappuram District Sports Complex Stadium|എംഡിഎസ്സി സ്റ്റേഡിയം]]]] [[File:Malappuram District Sports Complex Stadium.jpg|thumbnail|2013–14 ഇന്ത്യൻ ഫെഡറേഷൻ കപ്പിനിടെ എംഡിഎസ്സി സ്റ്റേഡിയം]] മലപ്പുറം പലപ്പോഴും "കേരള ഫുട്ബോളിന്റെ മെക്ക" എന്നറിയപ്പെടുന്നു<ref name= "Football_a">{{cite news |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malabar-premier-league-to-be-launched-in-malappuram/article6953851.ece |title =Malabar Premier League to be launched in Malappuram |newspaper=The Hindu |date= 3 March 2015 |access-date= 28 November 2019}}</ref><ref name= "Football_b">{{cite web |url=https://www.deccanchronicle.com/sports/in-other-news/180716/football-hub-proposed-in-malappuram.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20191128180459/https://www.deccanchronicle.com/sports/in-other-news/180716/football-hub-proposed-in-malappuram.html |url-status=dead |archive-date=November 28, 2019 |title = Football hub proposed in Malappuram |website=Deccan Chronicle |date= 18 July 2016 |access-date= 28 November 2019}}</ref> കൂടാതെ മലപ്പുറം ജില്ലാ സ്പോർട്സ് കോംപ്ലക്സ് & ഫുട്ബോൾ അക്കാദമി, [[കോട്ടപ്പടി ഫുട്ബോൾ സ്റ്റേഡിയം]] കോംപ്ലക്സുകൾ എന്നിവയും ഇവിടെയാണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. 2013–14 ഇന്ത്യൻ ഫെഡറേഷൻ കപ്പിന്റെ ഗ്രൂപ്പ് ഘട്ടങ്ങൾ ആതിഥേയത്വം വഹിക്കുന്നതിനായി [[ജവഹർലാൽ നെഹ്‌റു]] സ്റ്റേഡിയത്തിനൊപ്പം എംഡിഎസ്സി സ്റ്റേഡിയവും തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.<ref name="Federation Cup 2014">{{cite web|title=Federation Cup 2013-14 to kickoff on January 14|url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/football/top-stories/Federation-Cup-2013-14-to-kickoff-on-January-14/articleshow/27291593.cms|archive-url=https://web.archive.org/web/20140113071115/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-12-13/top-stories/45161159_1_federation-cup-january-14-group-c|url-status=live|archive-date=13 January 2014|work=[[The Times of India]]|access-date=12 January 2014}}</ref> മറ്റ് പ്രധാന സ്റ്റേഡിയങ്ങളിൽ തിരൂരിലെ [[രാജീവ് ഗാന്ധി മുനിസിപ്പൽ സ്റ്റേഡിയം]], പെരിന്തൽമണ്ണയിലെ [[പെരിന്തൽമണ്ണ ക്രിക്കറ്റ് സ്റ്റേഡിയം]] എന്നിവയും ഉൾപ്പെടുന്നു. ജില്ലയിലെ ഫുട്ബോൾ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനായി 2015 ൽ മലബാർ പ്രീമിയർ ലീഗ് ആരംഭിച്ചു.<ref>{{cite news |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malabar-premier-league-to-be-launched-in-malappuram/article6953851.ece |website=The Hindu |title= Malabar Premier League |date= 3 March 2015 |access-date=24 June 2020}}</ref> തേഞ്ഞിപ്പലത്തെ കാലിക്കറ്റ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി സിന്തറ്റിക് ട്രാക്ക് ജില്ലയിലെ ഏറ്റവും മികച്ച സിന്തറ്റിക് ട്രാക്കാണ് ഇത്. സി. എച്ച്. മുഹമ്മദ് കോയ സ്റ്റേഡിയവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.<ref>{{cite web |url=https://www.deccanchronicle.com/nation/in-other-news/020416/new-calicut-university-synthetic-track-gets-ready-to-host-meets.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20160402231234/http://deccanchronicle.com/nation/in-other-news/020416/new-calicut-university-synthetic-track-gets-ready-to-host-meets.html |url-status=dead |archive-date=April 2, 2016 |website=Deccan Chronicle |title= Tenhipalam Synthetic Track |date= 2 April 2016 |access-date= 24 June 2020}}</ref> മറ്റ് പ്രധാന സ്റ്റേഡിയങ്ങളിൽ അരീക്കോട്, കോട്ടക്കൽ, പൊന്നാനി എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. ജില്ലയിലെ എട്ട് പ്രധാന ഫുട്ബോൾ സ്റ്റേഡിയങ്ങളെ അന്താരാഷ്ട്രവൽക്കരിക്കുന്നതിനായി ഒരു ഫുട്ബോൾ ഹബ്ബ് നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.<ref>{{cite web |url=https://www.deccanchronicle.com/sports/in-other-news/180716/football-hub-proposed-in-malappuram.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20191128180459/https://www.deccanchronicle.com/sports/in-other-news/180716/football-hub-proposed-in-malappuram.html |url-status=dead |archive-date=November 28, 2019 |website=Deccan Chronicle |title= Football hub proposed in Malappuram |date=18 July 2016 |access-date= 24 June 2020}}</ref>താനൂരിലും നിലമ്പൂരിലും രണ്ട് പുതിയ സ്റ്റേഡിയം സമുച്ചയങ്ങളുടെ നിർമ്മാണം പുരോഗമിക്കുന്നു.<ref>{{cite web |url=http://www.newsexperts.in/sports-minister-inaugurate-thanur-nilambur-stadium-complexes/ |website=newsexperts.in |title= Stadium complexes at Tanur and Nilambur |date = 14 February 2019 |access-date= 24 June 2020}}</ref> === പാലക്കാട് === പാലക്കാട് ജില്ല നിരവധി ശ്രദ്ധേയരായ കവികളെയും, പിന്നണി ഗായകരെയും, അഭിനേതാക്കളെയും സൃഷ്ടിച്ചിട്ടുണ്ട്. തൃത്താല-പട്ടാമ്പി മേഖലയെ ജില്ലയുടെ സാംസ്കാരിക തലസ്ഥാനം എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കാം. === സ്പോർട്സ് === പാലക്കാട് നഗരമധ്യത്തിലുള്ള ഇന്ദിരാഗാന്ധി മുനിസിപ്പൽ സ്റ്റേഡിയം, ഒരുകാലത്ത് പ്രധാന കായിക മത്സരങ്ങൾക്ക് ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു, അറ്റകുറ്റപ്പണികളുടെ അഭാവം മൂലം ജീർണാവസ്ഥയിലായി. എന്നിരുന്നാലും, അന്താരാഷ്ട്ര സൗകര്യങ്ങളോടെ സ്റ്റേഡിയം നവീകരിക്കാൻ മുനിസിപ്പാലിറ്റി നിർദ്ദേശിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://english.mathrubhumi.com/sports/sports-news/palakkad-municipal-stadium-turns-into-dump-yard-covered-with-weeds-1.3209529|title=Palakkad municipal stadium turns into dump yard covered with weeds|access-date=2021-06-04|archive-date=2021-09-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20210917195222/https://english.mathrubhumi.com/sports/sports-news/palakkad-municipal-stadium-turns-into-dump-yard-covered-with-weeds-1.3209529|url-status=dead}}</ref> പാലക്കാട്ടെ ഒരു മൾട്ടി-യൂസ് സ്റ്റേഡിയമായ ഫോർട്ട് മൈതാൻ, <ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/india/content/ground/58364.html|title=Fort Maidan &#124; India &#124; Cricket Grounds |website=ESPNcricinfo.com|access-date=27 November 2021}}</ref> പ്രധാനമായും ക്രിക്കറ്റ് മത്സരങ്ങൾക്കാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. 2003 ൽ, ഫോർട്ട് മൈതാനത്ത് [[രഞ്ജി ട്രോഫി]] തുടക്കമിട്ടു. പാലക്കാട് ഗവൺമെന്റ് വിക്ടോറിയ കോളേജിന് സമീപം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു [[ഇൻഡോർ സ്റ്റേഡിയം]] <ref>{{Cite web|url=https://www.palakkadtourism.org/palakkad-indoor-stadium.php|title=Palakkad Indoor Stadium|website=Palakkadtourism.org|access-date=2026-08-05|archive-date=2024-12-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20241203111556/https://www.palakkadtourism.org/palakkad-indoor-stadium.php|url-status=dead}}</ref>നഗരത്തിലുണ്ട്. ഇതിന് എട്ട് വരി സിന്തറ്റിക് ട്രാക്കും ഉണ്ട്.<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/synthetic-track-for-palakkad/article7623914.ece|title=Synthetic track for Palakkad|newspaper=[[The Hindu]]|date=7 September 2015}}</ref> == മലബാർ പാചകരീതി == {{Multiple image | align = centre | direction = horizontal | width = 150 | header_align = left/right/center | footer_align = left/right/center | header_background = | footer_background = | image1 = Pathiri.jpg | caption1 = പത്തിരി, അരിപ്പൊടി കൊണ്ട് ഉണ്ടാക്കുന്ന ഒരു പാൻകേക്ക് | image2 = KallummakkayaNirachath.jpg | caption2 = കല്ലുമ്മക്കായ നിറച്ചത് അല്ലെങ്കിൽ അരിക്കടയ്ക്ക (അരി നിറച്ച കക്കകൾ) | image3 = Calicut Halwa.jpg | caption3 = കോഴിക്കോടും പൊന്നാനിയിലും ഹൽവകൾ ജനപ്രിയമാണ് }} നൂറ്റാണ്ടുകളുടെ സമുദ്ര വ്യാപാരം ദക്ഷിണ മലബാറിന് പരമ്പരാഗത കേരള, പേർഷ്യൻ, യെമനീസ്, അറബ് ഭക്ഷണ സംസ്കാരം എന്നിവ സംയോജിപ്പിക്കുന്ന ഒരു കോസ്മോപൊളിറ്റൻ പാചകരീതി നൽകിയിട്ടുണ്ട്.<ref name="MC">{{Cite news |last=Sabhnani |first=Dhara Vora |date=June 14, 2019 |title=Straight from the Malabar Coast |url=https://www.thehindu.com/life-and-style/food/straight-from-the-malabar-coast/article27942808.ece |access-date=January 26, 2021 |work=The Hindu}}</ref>കൂടാതെ വൈവിധ്യമാർന്ന സസ്യാഹാര, നോൺ-വെജിറ്റേറിയൻ വിഭവങ്ങൾ വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു. അരിപ്പൊടി പാൻകേക്കായ പാൻകേക്കിന്റെ ഒരു തരം പത്തിരി, ദക്ഷിണ മലബാറിലുടനീളമുള്ള ഒരു പ്രാഥമിക ഭക്ഷണമാണ്. കൂടാതെ ഇത് ഒരു സാധാരണ പ്രഭാതഭക്ഷണ ഇനവുമാണ്. പത്തിരിയുടെ വകഭേദങ്ങളിൽ നെയ്പത്തിരി (നെയ്യ് കൊണ്ടാണ് നിർമ്മിച്ചത്), പൊരിച്ച പത്തിരി (ബേക്ക് ചെയ്യുന്നതിനുപകരം വറുത്തത്), മീൻ പത്തിരി (മീൻ നിറച്ചത്), ഇറച്ചി പത്തിരി (ബീഫ് നിറച്ചത്) എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref name="MC" /> കല്ലുമ്മക്കായ (കക്കറി), ഇറച്ചി പുട്ട് (ഇറച്ചി എന്നർത്ഥം "മാംസം"), പറോട്ടാസ് (മൃദുവായ ഫ്ലാറ്റ് ബ്രെഡ്), <ref name="MC" /> നെയ്യ് അരി എന്നിവയാണ് മറ്റ് ചില പ്രത്യേകതകൾ. ദക്ഷിണ മലബാർ പാചകരീതിയുടെ മുഖമുദ്രയാണ് സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങൾ - കുരുമുളക്, ഏലം, ഗ്രാമ്പൂ എന്നിവ ധാരാളമായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. സസ്യാഹാരത്തിൽ വാഴയിലയിൽ വിളമ്പുന്ന പരമ്പരാഗത ഭക്ഷണമായ സദ്യയും ഉൾപ്പെടുന്നു. മലബാർ ബിരിയാണി (മലയാളം: കുഴി മണ്ടി) യെമനിൽ നിന്നുള്ള സ്വാധീനമുള്ള മറ്റൊരു ജനപ്രിയ ഇനമാണ്. <ref name="MC" />കോഴിക്കോട് ബിരിയാണി <ref>{{Cite web|last=Shamsul|date=2016-05-07|title=Calicut Biryani Recipe I Kozhikodan Biriyani Recipe|url=https://www.cookawesome.com/calicut-biryani-recipe-kozhikodan-biriyani-recipe/|access-date=2021-05-13|website=CookAwesome|language=en-US|archive-date=2021-10-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20211001041102/https://www.cookawesome.com/calicut-biryani-recipe-kozhikodan-biriyani-recipe/|url-status=dead}}</ref> പൊന്നാനി ബിരിയാണി <ref>{{Cite web|title=Chicken and rosewater biryani recipe|url=https://www.bbc.co.uk/food/recipes/chicken_and_rosewater_70042|access-date=2021-05-13|website=BBC Food|language=en}}</ref>തുടങ്ങിയ വിവിധതരം ബിരിയാണികൾ തെക്കൻ മലബാറിൽ തയ്യാറാക്കപ്പെടുന്നു. <ref name="MC" /> മറ്റൊരു പ്രത്യേകത വാഴപ്പഴ ചിപ്‌സാണ്. ഇവ ക്രിസ്പിയും വേഫർ-നേർത്തതുമായി ഉണ്ടാക്കുന്നു. ചെമ്മീൻ, കക്ക, അയല തുടങ്ങിയ സമുദ്രവിഭവങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചാണ് മറ്റ് ജനപ്രിയ വിഭവങ്ങൾ തയ്യാറാക്കുന്നത്. ലഘുഭക്ഷണങ്ങളിൽ ഉന്നക്കായ (കശുവണ്ടി, ഉണക്കമുന്തിരി, പഞ്ചസാര എന്നിവയുടെ മിശ്രിതം പൊതിഞ്ഞ, ആഴത്തിൽ വറുത്ത, വേവിച്ച പഴുത്ത വാഴപ്പഴ പേസ്റ്റ്), <ref name="MC_2">{{Cite news|title=Flavours unlimited from the Malabar coast|url=https://www.thehindu.com/features/metroplus/Food/flavours-unlimited-from-the-malabar-coast/article6170291.ece|last=Kurian|first=Shijo|date=July 2, 2014|access-date=January 26, 2021|work=The Hindu}}</ref> പഴം നിറച്ചത് (തേങ്ങാ അരച്ചത്, മൊളാസസ് അല്ലെങ്കിൽ പഞ്ചസാര നിറച്ച പഴുത്ത വാഴപ്പഴം), <ref name="MC_2" /> മുട്ടകൾ കൊണ്ടുള്ള മുട്ടമാല, <ref name="MC" />ചട്ടി പത്തിരി (മാവ് കൊണ്ട് ഉണ്ടാക്കുന്ന മധുരപലഹാരം, ചുട്ടുപഴുപ്പിച്ച, പാളികളുള്ള ചപ്പാത്തി പോലെ, ), അരിക്കടക്ക, <ref>{{Cite web|date=2020-06-30|title=Arikkadukka - Spicy Stuffed Mussels|url=https://www.facesplacesandplates.com/arikkadukka-spicy-stuffed-mussels/|access-date=2021-05-13|website=Facesplacesandplates.com|language=en-US}}</ref> എന്നിവയും മറ്റും ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref name="MC" /> പൊന്നാനി പ്രദേശത്ത് ഈ ലഘുഭക്ഷണങ്ങളിൽ പലതിനും അവരുടേതായ ശൈലിയുണ്ട്.<ref>{{cite web |title=Cuisine of Malappuram |url=https://www.malappuramtourism.org/mappila-cuisine.php |access-date=18 April 2020 |website=malappuramtourism.org |archive-date=2020-04-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200406215142/https://www.malappuramtourism.org/mappila-cuisine.php |url-status=dead }}</ref> മധുരപലഹാരങ്ങളുടെ ഘടന കാരണം യൂറോപ്യന്മാർ "മധുരമുള്ള മാംസം" എന്ന് വിളിക്കുന്ന ഹലുവയ്ക്കും കോഴിക്കോട് പ്രശസ്തമാണ്. കോഴിക്കോടിലെ ഒരു പ്രധാന റോഡിന് "മിട്ടായി തെരുവ്" ("മധുരമുള്ള മാംസം തെരുവ്") എന്ന് പേരിട്ടു, മുമ്പ് അവിടെ ധാരാളം ഹൽവ കടകൾ ഉണ്ടായിരുന്നതിനാലാണ് അങ്ങനെ പേര് ലഭിച്ചത്. എന്നിരുന്നാലും, പുതിയ തലമുറകൾക്ക് ചൈനീസ്, അമേരിക്കൻ ഭക്ഷണങ്ങളോടാണ് കൂടുതൽ ചായ്‌വ്. ചൈനീസ് ഭക്ഷണം നാട്ടുകാർക്കിടയിൽ വളരെ ജനപ്രിയമാണ്. ==ടൂറിസം== ===കോഴിക്കോട്=== [[File:View point of Thamarassery Churam.jpg|thumbnail|[[Thamarassery Churam]], a tourist destination in Kozhikode]] * [[കോഴിക്കോട് ബീച്ച്]] * [[മാനാഞ്ചിറ]] – നഗരമധ്യത്തിൽ മനുഷ്യനിർമ്മിതമായ ശുദ്ധജല കുളം പാർക്ക് * [[എസ്. എം. സ്ട്രീറ്റ്]] (''[[മിഠായിത്തെരുവ്]]'') ഒരു പ്രശസ്തമായ ഷോപ്പിംഗ് സ്ട്രീറ്റും കാൽനട മേഖലയും * [[കക്കയം ഡാം|കക്കയം വാലി]] – പശ്ചിമഘട്ടത്തിന്റെ പ്രാന്തപ്രദേശത്തുള്ള കോഴിക്കോടിലെ കൂരാച്ചുണ്ടിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന അണക്കെട്ട്, ആനകളും കാട്ടുപോത്തുകളും ഉൾപ്പെടെയുള്ള വന്യമൃഗങ്ങളുടെ ആവാസ കേന്ദ്രം [[മലബാർ വന്യജീവി സങ്കേതം]] * [[സരോവരം ബയോ പാർക്ക്]] – കൊട്ടൂളിക്ക് സമീപമുള്ള പരിസ്ഥിതി സൗഹൃദ വികസനം, പക്ഷികളുടെ ആവാസ വ്യവസ്ഥയുള്ള തണ്ണീർത്തടങ്ങളും കണ്ടൽക്കാടുകളും അടങ്ങിയ ഒരു ആവാസവ്യവസ്ഥയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു * [[പ്ലാനറ്റോറിയം]] * [[മിശ്കാൽ പള്ളി]] – കേരളത്തിലെ അതിജീവിച്ച ചുരുക്കം ചില മധ്യകാല പള്ളികളിൽ ഒന്നാണിത്, കൂടാതെ ഒരു പ്രധാന സാംസ്കാരിക, ചരിത്ര, വാസ്തുവിദ്യാ സ്മാരകമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു * [[കപ്പാട്]] ബീച്ച് – [[വാസ്‌കോ ഡ ഗാമ]] വന്നിറങ്ങിയ കൊയിലാണ്ടിക്കടുത്തുള്ള ബീച്ചും ഗ്രാമവും * [[തുഷാരഗിരി വെള്ളച്ചാട്ടം]] *[[ചാലിയം]] തുറമുഖം – ചാലിയാറിന്റെ (ബേപ്പൂർ നദി) അഴിമുഖത്തുള്ള ഒരു ദ്വീപിലെ ഗ്രാമം, കിഴക്ക് കൊണോലി കനാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു *[[കക്കാടംപൊയിൽ]] – ജില്ലയിലെ ഒരു പ്രധാന വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രമായി അടുത്തിടെ ഉയർന്നുവന്ന ഒരു ചെറിയ ഗ്രാമം *[[അരിപ്പാറ വെള്ളച്ചാട്ടം]] *[[താമരശ്ശേരി ചുരം]] – കേരളത്തിലെ മലമ്പാതം; ദേശീയപാത 766 ന്റെ ഭാഗം *[[ബേപ്പൂർ]] – കടൽത്തീരവും പൊങ്ങിക്കിടക്കുന്ന പാലവുമുള്ള പുരാതന തുറമുഖ നഗരം *[[ഉറുമി അണക്കെട്ട്|ഉറുമി അണക്കെട്ട്]] – പൊയിലിംഗൽപ്പുഴയ്ക്ക് കുറുകെ നിർമ്മിച്ച ചെറിയ ഡൈവേർഷൻ അണക്കെട്ട് *[[വയലട]] – വയലട വ്യൂ പോയിന്റ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന കുന്നിൻ പ്രദേശം *[[തളി ശിവക്ഷേത്രം]] – പതിനാലാം നൂറ്റാണ്ടിലെ [[സമോറിൻ]] നിർമ്മിച്ച [[ശിവന്]] സമർപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന ഹിന്ദു ക്ഷേത്രം *[[ചാലിയാർ നദി]] – കേരളത്തിലെ നാലാമത്തെ നീളം കൂടിയ നദി *[[ഇരുവാഴഞ്ഞിപ്പുഴ]] – ചാലിയാർ നദിയുടെ പ്രധാന പോഷകനദി *[[കടലുണ്ടി]] – പക്ഷിസങ്കേതത്തിന് പേരുകേട്ട തീരദേശ ഗ്രാമം <gallery> File:Kozhikode Beach Coastline.jpg|[[Kozhikode Beach]] File:SK Pottekkat Bust.JPG|[[S. M. Street]] File:Thusharagiri 3.jpg|[[Thusharagiri]] File:Kappad beach 2.jpg|[[Kappad beach|Kappad Beach]] File:Miskhal Masjid, Kozhikode, Kerala.jpg|[[Mishkal Mosque]] File:Sarovaram 08239.JPG|[[Sarovaram Bio Park]] File:Kakkayam hills.jpg|[[Kakkayam Dam]] File:StonePier Beypore.jpg|[[Beypore]] File:Aripparawaterfalls.jpg|[[Aripara Falls]] File:Chaliyam Harbour, Calicut.jpg|[[Chaliyam]] File:Vayalada View Point.jpg|[[Vayalada]] </gallery> ===മലപ്പുറം=== [[File:Adhyan para water fall.jpg|thumbnail|[[Adyanpara Falls]]]] * [[ആദ്യൻപാറ വെള്ളച്ചാട്ടം]]<ref>{{cite web|url=https://www.keralatourism.org/destination/adyanpara-waterfalls/38|website=keralatourism.org |title=ആദ്യൻപാറ വെള്ളച്ചാട്ടം}}</ref> * [[അങ്കിണ്ട കൊടുമുടി]] * [[അരിമ്പ്ര കുന്നുകൾ, മലപ്പുറം|അരിമ്പ്ര കുന്നുകൾ]] ("മിനി-ഊട്ടി" എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു)<ref>{{cite web|title=അരിമ്പ്ര കുന്നുകൾ എന്നറിയപ്പെടുന്നത് കേരളത്തിലെ മിനി ഊട്ടി|url=http://post.artoflegendindia.com/2013/05/arimbra-hills-aka-mini-ooty-of-kerala.html|website=Art of Legend India|access-date=30 മെയ് 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150530182410/http://post.artoflegendindia.com/2013/05/arimbra-hills-aka-mini-ooty-of-kerala.html|archive-date=30 മെയ് 2015|url-status=dead}}</ref> * [[ആര്യ വൈദ്യശാല]] – ''[[ആയുർവേദ]]'' എന്ന ഇന്ത്യൻ പരമ്പരാഗത വൈദ്യശാസ്ത്ര സമ്പ്രദായത്തിലെ പൈതൃകത്തിനും വൈദഗ്ധ്യത്തിനും പേരുകേട്ട ആരോഗ്യ കേന്ദ്രം * [[അയ്യപനോവ് വെള്ളച്ചാട്ടം]] * [[ഭാരതപ്പുഴ]] – കേരളത്തിലെ രണ്ടാമത്തെ നീളം കൂടിയ നദി, പൊന്നാനി, നിള, പേരാർ നദി എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു<ref>{{cite വെബ് | title=Infobox facts | work=All Kerala River Protection Council | url= http://puzhakal0.tripod.com/river.html | access-date=30 ജനുവരി 2006}}</ref> * ബിയ്യം കായൽ – പൊന്നാനിയിലെ കായൽ തടാകം<ref>{{cite web|url=https://www.nativeplanet.com/ponnani/attractions/biyyam-kayal/ |website=nativeplanet.com |title=പൊന്നാനിയിലെ ബിയ്യം കായൽ}}</ref> * [[ചാലിയാർ]] - കേരളത്തിലെ നാലാമത്തെ നീളമേറിയ നദി. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും പഴക്കം ചെന്ന തേക്ക് തോട്ടമായ കനോലിയുടെ പ്ലോട്ട് നദിയോട് ചേർന്നാണ് * [[ചമ്രവട്ടം റെഗുലേറ്റർ-കം-ബ്രിഡ്ജ്]] - കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ റെഗുലേറ്റർ-കം ബ്രിഡ്ജ്; [[പൊന്നാനി]] പോർട്ടുമായി [[തിരൂർ താലൂക്ക്]] ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു<ref>{{cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=272379 |title=ചമ്രവട്ടം പാലം നാളെ നാടിൻ്റെ സ്വന്തം - Latest News - Mathrubhumi |access-date=2012-0status6 |deurl5 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120516041713/http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=272379|archive-date=16 മെയ് 2012 }}</ref> * ചെക്കുന്ന് മല - [[ചാലിയാർ]] ന് സമീപമുള്ള ഒരു മൂടൽമഞ്ഞുള്ള പച്ച കുന്ന് [...] 2020|website=Onmanorama.com}}</ref> * ചെറമ്പ് ഇക്കോ-ടൂറിസ്റ്റ് ഗ്രാമം ([[കരുവാരകുണ്ട്]])<ref>{{cite web|url=https://www.tripadvisor.in/Attraction_Review-g12461783-d17735187-Reviews-Cherumb_Echo_Village-Karuvarakundu_Malappuram_District_Kerala.html |website=Tripadvisorru.in | * [[കടലുണ്ടി പക്ഷിസങ്കേതം]] - നൂറിലധികം ഇനം തദ്ദേശീയ പക്ഷികളുടെയും 60-ലധികം ഇനം ദേശാടന പക്ഷികളുടെയും ആവാസ കേന്ദ്രം<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/kerala-article/kadalundi-bird-sanctuary/122 |website=Keralatourism.org |title= കടലുണ്ടിയിലെ പക്ഷികൾ))}}</ref> * കടലുണ്ടി–വള്ളിക്കുന്ന് കമ്മ്യൂണിറ്റി റിസർവ് – കേരളത്തിലെ ആദ്യത്തെ കമ്മ്യൂണിറ്റി റിസർവും ഒരു ഇക്കോ-ടൂറിസം സ്ഥലവുമാണ്<ref name="വള്ളിക്കുന്ന്">{{cite web |url=https://www.onmanorama.com/travel/kerala/2018/04/04/kadalundi-vallikunnu-community-reserve-ecotourism-centre.html |title=കടലുണ്ടി-വള്ളിക്കുന്ന് കമ്മ്യൂണിറ്റി റിസർവ് |website=Oonmanorama.com |date=4 ഏപ്രിൽ 2018 |access-date=25 ജൂലൈ 2020 |archive-date=2020-07-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200725065854/https://www.onmanorama.com/travel/getting-about-kerala/kozhikode/2018/04/04/kadalundi-vallikunnu-community-reserve-ecotourism-centre.amp.html |url-status=dead }}</ref> * [[കക്കാടംപൊയിൽ]] – ചെറുപുഴയുടെ തീരത്തുള്ള കുന്നിൻ പ്രദേശം * കേരളംകുണ്ട് വെള്ളച്ചാട്ടം ([[കരുവാരകുണ്ട്]])<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/video-gallery/keralamkundu-waterfalls/1064 |website=Keralatourism.org |title=Keralamkundu waterfalls}}</ref> * കൊല്ലം കൊല്ലി വെള്ളച്ചാട്ടം * [[കോട്ടക്കുന്ന്]] ("മലപ്പുറത്തിന്റെ മറൈൻ ഡ്രൈവ്") – മലപ്പുറം നഗരത്തിന്റെ മധ്യത്തിൽ ഒരു പഴയ കോട്ട, വാട്ടർ പാർക്ക്, പുരാതന ചുവർച്ചിത്രങ്ങൾ എന്നിവയുള്ള സ്ഥലം<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/destination/kottakkunnu-malappuram/396|website=Keralatourism.org|title=Kottakkunnu}}</ref> * [[കുറ്റിപ്പുറം പാലം]] – മലപ്പുറത്ത് നിർമ്മിച്ച ഏറ്റവും വലുതും പഴക്കമേറിയതുമായ പാലങ്ങളിൽ ഒന്ന് ഭാരതപ്പുഴ * [[മുകുർത്തി]] - ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ അഞ്ചാമത്തെ ഉയരം കൂടിയ കൊടുമുടി * ''നാടുകാണി ചുരം'' - [[തമിഴ്‌നാട്ടിലെ]] മലയോര ജില്ലയായ [[നീലഗിരി ജില്ല|നീലഗിരി]] യുമായി മലപ്പുറം ജില്ലയെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന [[ഘട്ട റോഡുകൾ|ഘട്ട റോഡ്]] <ref name="Nadukani" /> * നെടുങ്കയം മഴക്കാടുകൾ – [[നീലഗിരി ബയോസ്ഫിയർ റിസർവിന്റെ] ഭാഗമാണ്]<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/destination/nedumkayam-rainforest/395 |website=Keralatourism.org |title= നെടുങ്കയം മഴക്കാടുകൾ}}</ref> * [[പുതിയ അമരമ്പലം സംരക്ഷിത വനം]] - [[നിലമ്പൂരിനടുത്തുള്ള വന്യജീവി സങ്കേതം]<ref name="birdlife.org">{{cite web|url=http://www.birdlife.org/datazone/sitefactsheet.php?id=18238|title=BirdLife International (2016) പ്രധാനപ്പെട്ട പക്ഷിയും ജൈവവൈവിധ്യ മേഖലയും വസ്തുതാ ഷീറ്റ്: അമരമ്പലം വന്യജീവി സങ്കേതം - നിലമ്പൂർ|പ്രസിദ്ധീകരണശാല 2020}}</ref> * [[നിലമ്പൂർ രാജ്യം|നിലമ്പൂർ കോവിലകം]] – നിലമ്പൂർ രാജകുടുംബത്തിൻ്റെ ആസ്ഥാനം<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/destination/nilambur-kovilakom-malappuram/560 |website= Keralatourism.org |reftle=Nilambur}</ref> * [[നിലമ്പൂർ-ഷൊർണൂർ ലൈൻ]] – ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും ചെറിയ [[ബ്രോഡ്-ഗേജ് റെയിൽവേ]] ലൈനുകളിലൊന്ന് * [[തിരൂർ|നൂർ തടാകം]] * [[ഊരകം കുന്ന്]] * പൂരപ്പുഴ നദി - [[കടലുണ്ടി നദിയുടെ]] മനോഹരമായ തീരദേശ പോഷകനദി * [[പുറത്തൂർ|പടിഞ്ഞാറേക്കര അഴിമുഖം]] ബീച്ച് - [[തിരൂർ നദി]], [[ഭാരതപ്പുഴ]] നദികൾ [[അറേബ്യൻ കടലിൽ]] ചേരുന്നത് ഇവിടെയാണ്;<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/video-gallery/padinjarekkara-beach/1067 |website=Keralatourism.org |title=പടിഞ്ഞാറേക്കര ബീച്ച്}}</ref> അഴിമുഖം ദേശാടന പക്ഷികളുടെ കേന്ദ്രമാണ് * [[പാലൂർ കോട്ട വെള്ളച്ചാട്ടം]] * [[പെരിന്തൽമണ്ണ]]<ref>{{cite web|url=https://english.mathrubhumi.com/travel/kerala/kerala-travel/a-trip-to-paloor-kotta-where-tippu-sulthan-once-sought-asylum-1.4049141|title=പാലൂർ കോട്ടയിലേക്കുള്ള ഒരു യാത്ര|തീയതി=18 ഓഗസ്റ്റ് 20d19|4=ഓഗസ്റ്റ് 20 തീയതി19 2020|website=English.mathrubhumi.com|archive-date=2020-08-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20200807121357/https://english.mathrubhumi.com/travel/kerala/k|url-status=dead|access-date=2026-08-05}}</ref> * പരപ്പനങ്ങാടി ബീച്ച് ([[പരപ്പനങ്ങാടി]]) * പറവണ്ണ ബീച്ച് ([[വെട്ടം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|വെട്ടം]]) * പൊന്നാനി ബീച്ച് * പൂനത്താനം ഇല്ലം - 16-ാം നൂറ്റാണ്ടിലെ മലയാള കവി [[പൂന്താനം നമ്പൂതിരി]] [[പെരിന്തൽമണ്ണ]]]<ref>{{cite news |url=https://www.thehindu.com/society/history-and-culture/the-charms-of-poonthanam-50/poonthanam-503am-poonthanam-59 |title=ദി ചാംസ് ഓഫ് പൂന്താനം ഇല്ലം |last=അരുൺ നാരായണൻ |date=25 ഒക്ടോബർ 2018 |പത്രം=[[ദി ഹിന്ദു]]}}</ref> * പൂരപ്പുഴ അഴിമുഖം - [[താനൂർ, മലപ്പുറം|താനൂർ]] ഒരു അഴിമുഖം * [[സൈലൻ്റ് വാലി നാഷണൽ പാർക്ക്]] * താനൂർ ബീച്ച് * [[തേക്ക് മ്യൂസിയം]] – ലോകത്തിലെ ആദ്യത്തെ തേക്ക് തോട്ടം<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/destination/teak-museum-nilambur/344 |website=keralatourism.org |title=Teak മ്യൂസിയം}}</ref> * [[തുഞ്ചൻ പറമ്പ്, തിരൂർ|തുഞ്ചൻ പറമ്പ്]] – ആധുനിക മലയാള ഭാഷയുടെ പിതാവായി അറിയപ്പെടുന്ന [[തുഞ്ചത്തു എഴുത്തച്ഛൻ]] ന്റെ ജന്മസ്ഥലം * [[തിരൂർ നദി]] * യൂണിറ്റി ഹിൽ വ്യൂപോയിന്റ് ([[മഞ്ചേരി]]) * ഉണ്ണിയാൽ ബീച്ച് ([[നിറമരുതൂർ]]) * വക്കാട് ബീച്ച്<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/related-destinations/vakkad-beach-malappuram/ds543 |website=keralatourism.org |title= വക്കാട് ബീച്ച്}}</ref> * വള്ളിക്കുന്ന് ബീച്ച്<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/destination/vallikunnu-beach-malappuram/515 |website=Keralatourism.org |title= വള്ളിക്കുന്ന് ബീച്ച്}}</ref> * [[വാവുൽ മല]] – [[ചുങ്കത്തറ]] യ്ക്ക് സമീപമുള്ള പർവതനിര <gallery> File:Kodikuthi Mala 2.jpg|[[Kodikuthimala]] File:Kottakkunnu mazhaveed.jpg|[[Kottakkunnu]] File:DR0034DSC 6627.jpg|[[Nilambur–Shoranur line]] at [[Angadipuram railway station|Angadipuram]] File:Noor Lake - Tirur, Kerala (2).jpg |Noor Lake, [[Tirur]] File:View of Arimbra mala through old rubber plantation of Late Chakeeri Kunhami Umma1.jpg|[[Arimbra Hills, Malappuram|Arimbra Hills]] File:Parappanangadi Beach.JPG|[[Arabian Sea]] at [[Parappanangadi]] File:Nedumkayam Forest, nilambur - panoramio.jpg|[[Nedumkayam]] Reserved Forest near Nilambur </gallery> ===പാലക്കാട്=== {{wide image|View from Mangalam Dam Reservoir.jpg|400px|View of the Western Ghats Mountain Range from [[Mangalam Dam]] Reservoir|100%|right|alt=Panoramic view of Mangalam Dam}} [[File:MALAMPUZHA DAM OUTLET WATER CANAL.jpg|thumbnail|[[Malampuzha Dam]]]] * [[അട്ടപ്പാടി]] റിസർവ് ഫോറസ്റ്റ് * [[ധോനി, പാലക്കാട്|ധോണി വെള്ളച്ചാട്ടം]] * [[എലിവൈ മല]] * [[മലമ്പുഴ|ഫാൻ്റസി പാർക്ക്]] * [[കാഞ്ഞിരപ്പുഴ അണക്കെട്ട്]] * കന്നിമര [[തേക്ക്]]<ref>{{Cite news|title=MUNNAR TOURISM|url=https://www.india.com/travel/munnar/|website=India.com}}</ref> * [[കരിമ്പുഴ, പാലക്കാട്|കരിമ്പുഴ കോവിലകം]] * [[കൊല്ലങ്കോട് കൊട്ടാരം]] * [[മലമ്പുഴ ഡാം]] * [[മലമ്പുഴ]] പൂന്തോട്ടം * [[ചിറ്റൂർ-തത്തമംഗലം|മാമ്പറ കൊടുമുടി (രാജയുടെ പാറക്കെട്ട്)]] * [[മംഗലം ഡാം]] * [[മണ്ണാർക്കാട്|മീൻവള്ളം വെള്ളച്ചാട്ടം]] * മീങ്കര ഡാം * [[നെല്ലിയാമ്പതി]] ഹിൽസ്റ്റേഷൻ * [[പാലക്കാട് കോട്ട]] * [[പറമ്പിക്കുളം അണക്കെട്ട്]] * [[പറമ്പിക്കുളം കടുവാ സങ്കേതം]] * [[പോത്തുണ്ടി ഡാം]] * [[സൈലൻ്റ് വാലി നാഷണൽ പാർക്ക്]] * [[ശിരുവാണി അണക്കെട്ട്]] * [[ശിരുവാണി വെള്ളച്ചാട്ടം]] * [[വരിക്കശ്ശേരി മന]] * [[വാളയാർ ഡാം]] ===സൈലന്റ് വാലി ദേശീയോദ്യാനം=== {{wide image|Highland Grassland Shola of Silent Valley National Park.jpg|400px|[[സൈലന്റ് വാലി ദേശീയോദ്യാനം]], കേരളം|100%|right}} ഈ ദേശീയോദ്യാനം [[നീലഗിരി ജൈവമണ്ഡല സംരക്ഷണ കേന്ദ്രത്തിന്റെ]] സമ്പന്നമായ ജൈവവൈവിധ്യത്തിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. സമീപത്തുള്ള മറ്റ് സംരക്ഷിത പ്രദേശങ്ങളിൽ [[കരിമ്പുഴ വന്യജീവി സങ്കേതം]], [[പുതിയ അമരമ്പലം സംരക്ഷിത വനം]], [[കരുലൈ|നെടുംകയം]] മഴക്കാടുകൾ, [[അട്ടപ്പാടി]] സംരക്ഷിത വനം, [[മുകുർത്തി ദേശീയോദ്യാനം]] എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ അഞ്ചാമത്തെ ഉയരം കൂടിയ കൊടുമുടിയായ [[മുകുർത്തി]] കൊടുമുടി, [[അങ്കിണ്ട കൊടുമുടി]] എന്നിവയും ഇതിന്റെ സമീപത്താണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. [[ഭവാനി നദി]] ([[കാവേരി നദിയുടെ]] ഒരു പോഷകനദി), [[കുന്തിപ്പുഴ നദി]] ([[ഭാരതപ്പുഴയുടെ]] ഒരു പോഷകനദി), [[കടലുണ്ടി നദി]] എന്നിവ സൈലന്റ് വാലിയുടെ പരിസരത്ത് നിന്നാണ് ഉത്ഭവിക്കുന്നത്. ==ശ്രദ്ധേയരായ ആളുകൾ== ===കോഴിക്കോട്=== {{columns-list|colwidth=22em| ===== സാഹിത്യം ===== * [[എസ്. കെ. പൊറ്റെക്കാട്ട്]] * [[തിക്കോടിയൻ]] * [[പുനത്തിൽ കുഞ്ഞബ്ദുള്ള]] * [[യു. എ. ഖാദർ]] * [[അക്ബർ കക്കട്ടിൽ]] * [[എൻ. എൻ. കക്കാട്]] * [[പി. വത്സല]] * [[എം. എൻ കാരശ്ശേരി]] ====സംഗീതം==== * [[എം. എസ്. ബാബുരാജ്]] * [[ബാബുരാജ്]] * [[ഗിരീഷ് പുത്തഞ്ചേരി]] ====ചലച്ചിത്രം==== * [[ഐ. വി.ശശി]] * [[ടി. ദാമോദരൻ]] * [[ഉമ്മർ]] * [[മമ്മുക്കോയ]] * [[ബാലൻ കെ. നായർ]] * [[ശാന്ത ദേവി]] * [[പാർവ്വതി തിരുവോത്ത്]] * [[കുതിരവട്ടം പപ്പു]] * [[രഞ്ജിത്ത് (സംവിധായകൻ)|രഞ്ജിത്ത്]] * [[വി. എം. വിനു]] * [[എ. വിൻസെൻ്റ്]] * [[ഷാജൂൺ കരിയാൽ]] * [[അഞ്ജലി മേനോൻ]] * [[പി. എസ്. നിവാസ്]] * [[നീരജ് മാധവ്]] * [[മധുപാൽ]] * [[അനൂപ് മേനോൻ]] * [[നെല്ലിക്കോട് ഭാസ്കരൻ]] ====കായികം==== * [[ടി. അബ്ദുൾ റഹ്മാൻ]] * [[പി. ടി. ഉഷ]] * [[ജസീൽ പി. ഇസ്മായിൽ]] * [[വലിയവീട്ടിൽ ദിജു|വി. ദിജു]] * [[അപർണ ബാലൻ]] * [[അരുൺ വിഷ്ണു]] }} ===മലപ്പുറം=== {{പ്രധാന|മലപ്പുറം ജില്ലയിൽ നിന്നുള്ള ആളുകളുടെ ലിസ്റ്റ്}} {{columns-list|colwidth=22em| * [[എ. വിജയരാഘവൻ]] – [[രാജ്യസഭ]] മുൻ അംഗവും [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സിപിഐ(എം)]] സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയുമാണ് * [[എ. P. അനിൽ കുമാർ]] – മുൻ കേരള മന്ത്രി * [[എ. ആർ. രാജ രാജ വർമ്മ]] – [[മലയാളം]] കവിയും വ്യാകരണജ്ഞനും * [[അബ്ദുൾ നെടിയോടത്ത്]] - പ്രൊഫഷണൽ ഫുട്ബോൾ കളിക്കാരൻ * [[അബ്ദുറഹിമാൻ രണ്ടത്താണി]] – രാഷ്ട്രീയക്കാരൻ * [[അച്യുത പിഷാരടി]] – [[സംസ്കൃത വ്യാകരണം]]യൻ, [[ഇന്ത്യൻ ജ്യോതിശാസ്ത്രം|ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞൻ]], കൂടാതെ [[ഇന്ത്യൻ ഗണിതശാസ്ത്രം|ഗണിതശാസ്ത്രജ്ഞൻ]] * [[ആദിൽ ഇബ്രാഹിം]] - നടൻ * [[അഹമ്മദ് കുട്ടി]] - നോർത്ത് അമേരിക്കൻ ഇസ്ലാമിക പണ്ഡിതൻ * [[അജിജേഷ് പച്ചാട്ട്]] – [[മലയാളം]] [[നോവലലിസ്റ്റ്]], [[ചെറുകഥ]] എഴുത്തുകാരൻ, കൂടാതെ [[കോളമിസ്റ്റ്]] * [[അക്കിത്തം അച്യുതൻ നമ്പൂതിരി]] – [[മലയാളം]] കവിയും ഉപന്യാസകാരനും * [[അക്കിത്തം നാരായണൻ]] – ചിത്രകാരൻ * [[ആലി മുസ്ലിയാർ]] - സ്വാതന്ത്ര്യ സമര പ്രവർത്തകൻ * [[അമ്മു സ്വാമിനാഥൻ]] - സ്വാതന്ത്ര്യ പ്രവർത്തകനും അംഗവുമാണ് ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടനാ അസംബ്ലി * [[അനസ് എടത്തൊടിക]] - പ്രൊഫഷണൽ ഫുട്ബോൾ കളിക്കാരൻ * [[അനീഷ് ജി മേനോൻ]] – നടൻ * [[അനിഖ]] - നടി * [[അപർണ നായർ]] - നടി * [[അർജുൻ ജയരാജ്]] - പ്രൊഫഷണൽ ഫുട്ബോൾ കളിക്കാരൻ * [[നമ്പൂതിരി (കലാകാരൻ)|ആർട്ടിസ്റ്റ് നമ്പൂതിരി]] – ചിത്രകാരൻ * [[ആര്യാടൻ മുഹമ്മദ്]] - കേരളത്തിലെ മുൻ മന്ത്രി * [[ആര്യാടൻ ഷൗക്കത്ത്]] – ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാതാവ് * [[ആഷിക്ക് കുരുണിയൻ]] - പ്രൊഫഷണൽ ഫുട്ബോൾ കളിക്കാരൻ * [[ആസിഫ് സഹീർ]] - പ്രൊഫഷണൽ ഫുട്ബോൾ കളിക്കാരൻ * [[ആസാദ് മൂപ്പൻ]] – ഡോക്ടറും മനുഷ്യസ്‌നേഹിയും<ref>{{cite web | url=http://www.vccircle.com/news/healthcare-services/2014/02/12/we-are-looking-turnover-1b-2017-azad-moopen-chairman-aster-dm | title=2017 ആകുമ്പോഴേക്കും $1 ബില്യൺ വിറ്റുവരവ് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു: ആസ്റ്റർ ഡിഎം ഹെൽത്ത്കെയറിന്റെ ചെയർമാൻ ആസാദ് മൂപ്പൻ | പ്രസാധകൻ=വിസി സർക്കിൾ | തീയതി=12 ഫെബ്രുവരി 2014 | ആക്സസ്-തീയതി=5 മെയ് 2014 | രചയിതാവ്=ജഗ്വാനി, ലോഹിത് | ആർക്കൈവ്-തീയതി=5 മെയ് 2014 | ആർക്കൈവ്-url=https://web.archive.org/web/20140505162506/http://www.vccircle.com/news/healthcare-services/2014/02/12/we-are-looking-turnover-1b-2017-azad-moopen-chairman-aster-dm | url-status=dead | access-date=2026-08-05 | archive-date=2014-05-05 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140505162506/http://www.vccircle.com/news/healthcare-services/2014/02/12/we-are-looking-turnover-1b-2017-azad-moopen-chairman-aster-dm }}</ref><ref>[http://www.pib.nic.in/newsite/erelease.aspx?relid=69364 പത്മ അവാർഡുകൾ പ്രഖ്യാപിച്ചു] ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയം, 25 ജനുവരി 2011</ref><ref name="forbes1">{{cite web|url=http://english.forbesmiddleeast.com/details.php?list=44480&row=3869 |title=യുഎഇയിലെ മികച്ച 100 ഇന്ത്യൻ നേതാക്കൾ |work=Forbes |access-date=5 മെയ് 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140505172839/http://english.forbesmiddleeast.com/details.php?list=44480&row=3869 |archive-date=5 മെയ് 2014 }}</ref> * [[ബി. എം കുട്ടി]] - പത്രപ്രവർത്തകനും ആക്ടിവിസ്റ്റും * [[ബാലാമണി അമ്മ]] – [[മലയാള സാഹിത്യം]] * [[സി. കരുണാകര മേനോൻ]] - പത്രപ്രവർത്തകനും രാഷ്ട്രീയക്കാരനും * [[സി. രാധാകൃഷ്ണൻ]] - എഴുത്തുകാരനും ചലച്ചിത്ര സംവിധായകനും * [[സി. എൻ. അഹമ്മദ് മൗലവി]] - [[മലയാള സാഹിത്യ]] എഴുത്തുകാരൻ * [[ചക്കീരി അഹമ്മദ് കുട്ടി]] - കേരളത്തിലെ മുൻ മന്ത്രിയും [[കേരള നിയമസഭയുടെ മുൻ സ്പീക്കറും]] * [[ചാലിലകത്ത് കുനഹമ്മദ് ഹാജി]] – സാമൂഹിക പരിഷ്കർത്താവ്<ref>{{cite journal |last1=H. അബ്ദുൾ റഹ്മാൻ|തലക്കെട്ട്=വക്കം മൗലവിയും മുസ്ലീങ്ങൾക്കിടയിലെ നവോത്ഥാന പ്രസ്ഥാനവും |ജേണൽ=സർവകലാശാല |തീയതി=6 ഏപ്രിൽ 2009 |പ്രസാധകൻ=കേരള സർവകലാശാല-ശോധ്ഗംഗ |ലൊക്കേഷൻ=ഉപസംഹാരം |പേജ്=257 |hdl=10603/164340 |url=https://shodhganga.inflibnet.ac.in/handle/10603/164340 |access-date=21 മാർച്ച് 2020}}</ref> * [[ചെറുകാട്|ചെറുകാട് ഗോവിന്ദ പിഷാരടി]] – മലയാള നാടകകൃത്ത്, നോവലിസ്റ്റ്, കവി, രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകൻ * [[ദാമോദര]] – ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞനും ഗണിതശാസ്ത്രജ്ഞനും * [[ദീപു പ്രദീപ്]] – തിരക്കഥാകൃത്ത് * [[ദേവദത്ത് പടിക്കൽ]] – [[ക്രിക്കറ്റർ]] * [[ധനിഷ് കാർത്തിക്]] – നടൻ * [[ദിലീപ് കെ. നായർ]] – വിദ്യാഭ്യാസ വിദഗ്ദ്ധൻ, നൈപുണ്യ വികസന പ്രചാരകൻ, സാമൂഹിക പ്രവർത്തകൻ, പ്രസാധകൻ * [[ഇ. ഹരികുമാർ]] – [[മലയാളം]] [[നോവലിസ്റ്റ്]] [[ചെറുകഥ]] എഴുത്തുകാരൻ * [[ഇ. മൊയ്തു മൗലവി]] – [[ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യ സമര സേനാനി]], ഇസ്ലാമിക പണ്ഡിതൻ<ref>{{cite news |title=ദേശീയത ഇപ്പോൾ ആൾക്കൂട്ട മനഃശാസ്ത്രവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു |url=https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/nationalism-now-linked-to-mob-psychology/article18868671.ece |access-date=12 മാർച്ച് 2020 |work=The Hindu |date=8 ജൂൺ 2017}}</ref> * [[ഇ. ശ്രീധരൻ]] – മെട്രോമാൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ * [[ഇ. കെ. ഇമ്പിച്ചി ബാവ]] – രാഷ്ട്രീയക്കാരൻ * [[ഇ. എം. എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്]] – കേരളത്തിലെ ആദ്യത്തെ മുഖ്യമന്ത്രിയും [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സിപിഐ(എം)] സ്ഥാപകനും]<ref>{{cite news | url= https://www.independent.co.uk/news/obituaries/obituary-e-m-s-namboodiripad-1153957.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220524/https://www.independent.co.uk/news/obituaries/obituary-e-m-s-namboodiripad-1153957.html |archive-date=2022-05-24 |url-access=subscription |url-status=live | newspaper=[[The Independent]] | first=Kuldip | last= Singh | date=1 April 1998 | title=ചൊവ്വാഴ്ച: ഇ. എം. എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട് | access-date=20 മെയ് 2018}}</ref> * [[ഇ. ടി. മുഹമ്മദ് ബഷീർ]] – മുൻ കേരള മന്ത്രിയും [[ലോക്സഭ]] അംഗവും * [[ഇടശ്ശേരി ഗോവിന്ദൻ നായർ]] – കവി * [[എളമരം കരീം]] – മുൻ കേരള മന്ത്രിയും [[രാജ്യസഭ]] അംഗവും ==ശ്രദ്ധേയരായ ആളുകൾ== {{അമിത ഉദാഹരണങ്ങൾ|തീയതി=ജനുവരി 2024|വിഭാഗം}} ===കോഴിക്കോട്=== {{columns-list|colwidth=22em| ====സാഹിത്യം==== * [[എസ്. കെ. പൊറ്റെക്കാട്ട്]] * [[തിക്കോടിയൻ]] * [[പുനത്തിൽ കുഞ്ഞബ്ദുള്ള]] * [[യു. എ. ഖാദർ]] * [[അക്ബർ കക്കട്ടിൽ]] * [[എൻ. എൻ. കക്കാട്]] * [[പി. വത്സല]] * [[എം. എൻ കാരശ്ശേരി]] ====സംഗീതം==== * [[എം. എസ്. ബാബുരാജ്]] * [[ബാബുരാജ്]] * [[ഗിരീഷ് പുത്തഞ്ചേരി]] ====ചലച്ചിത്രം==== * [[ഐ. വി.ശശി]] * [[ടി. ദാമോദരൻ]] * [[ഉമ്മർ]] * [[മമ്മുക്കോയ]] * [[ബാലൻ കെ. നായർ]] * [[ശാന്ത ദേവി]] * [[പാർവ്വതി തിരുവോത്ത്]] * [[കുതിരവട്ടം പപ്പു]] * [[രഞ്ജിത്ത് (സംവിധായകൻ)|രഞ്ജിത്ത്]] * [[വി. എം. വിനു]] * [[എ. വിൻസെൻ്റ്]] * [[ഷാജൂൺ കരിയാൽ]] * [[അഞ്ജലി മേനോൻ]] * [[പി. എസ്. നിവാസ്]] * [[നീരജ് മാധവ്]] * [[മധുപാൽ]] * [[അനൂപ് മേനോൻ]] * [[നെല്ലിക്കോട് ഭാസ്കരൻ]] ====കായികം==== * [[ടി. അബ്ദുൾ റഹ്മാൻ]] * [[പി. ടി. ഉഷ]] * [[ജസീൽ പി. ഇസ്മായിൽ]] * [[വലിയവീട്ടിൽ ദിജു|വി. ദിജു]] * [[അപർണ ബാലൻ]] * [[അരുൺ വിഷ്ണു]] }} ===മലപ്പുറം=== {{columns-list|colwidth=22em| * [[എ. വിജയരാഘവൻ]] – [[രാജ്യസഭ]] മുൻ അംഗവും [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സിപിഐ(എം)]] സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയുമാണ് * [[എ. P. അനിൽ കുമാർ]] – മുൻ കേരള മന്ത്രി * [[എ. ആർ. രാജ രാജ വർമ്മ]] – [[മലയാളം]] കവിയും വ്യാകരണജ്ഞനും * [[അബ്ദുൾ നെടിയോടത്ത്]] - പ്രൊഫഷണൽ ഫുട്ബോൾ കളിക്കാരൻ * [[അബ്ദുറഹിമാൻ രണ്ടത്താണി]] – രാഷ്ട്രീയക്കാരൻ * [[അച്യുത പിഷാരടി]] – [[സംസ്കൃത വ്യാകരണം]]യൻ, [[ഇന്ത്യൻ ജ്യോതിശാസ്ത്രം|ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞൻ]], കൂടാതെ [[ഇന്ത്യൻ ഗണിതശാസ്ത്രം|ഗണിതശാസ്ത്രജ്ഞൻ]] * [[ആദിൽ ഇബ്രാഹിം]] - നടൻ * [[അഹമ്മദ് കുട്ടി]] - നോർത്ത് അമേരിക്കൻ ഇസ്ലാമിക പണ്ഡിതൻ * [[അജിജേഷ് പച്ചാട്ട്]] – [[മലയാളം]] [[നോവലലിസ്റ്റ്]], [[ചെറുകഥ]] എഴുത്തുകാരൻ, കൂടാതെ [[കോളമിസ്റ്റ്]] * [[അക്കിത്തം അച്യുതൻ നമ്പൂതിരി]] – [[മലയാളം]] കവിയും ഉപന്യാസകാരനും * [[അക്കിത്തം നാരായണൻ]] – ചിത്രകാരൻ * [[ആലി മുസ്ലിയാർ]] - സ്വാതന്ത്ര്യ സമര പ്രവർത്തകൻ * [[അമ്മു സ്വാമിനാഥൻ]] - സ്വാതന്ത്ര്യ പ്രവർത്തകനും അംഗവുമാണ് ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടനാ അസംബ്ലി * [[അനസ് എടത്തൊടിക]] - പ്രൊഫഷണൽ ഫുട്ബോൾ കളിക്കാരൻ * [[അനീഷ് ജി മേനോൻ]] – നടൻ * [[അനിഖ]] - നടി * [[അപർണ നായർ]] - നടി * [[അർജുൻ ജയരാജ്]] - പ്രൊഫഷണൽ ഫുട്ബോൾ കളിക്കാരൻ * [[നമ്പൂതിരി (കലാകാരൻ)|ആർട്ടിസ്റ്റ് നമ്പൂതിരി]] – ചിത്രകാരൻ * [[ആര്യാടൻ മുഹമ്മദ്]] - കേരളത്തിലെ മുൻ മന്ത്രി * [[ആര്യാടൻ ഷൗക്കത്ത്]] – ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാതാവ് * [[ആഷിക്ക് കുരുണിയൻ]] - പ്രൊഫഷണൽ ഫുട്ബോൾ കളിക്കാരൻ * [[ആസിഫ് സഹീർ]] - പ്രൊഫഷണൽ ഫുട്ബോൾ കളിക്കാരൻ * [[ആസാദ് മൂപ്പൻ]] – ഡോക്ടറും മനുഷ്യസ്‌നേഹിയും<ref>{{cite web | url=http://www.vccircle.com/news/healthcare-services/2014/02/12/we-are-looking-turnover-1b-2017-azad-moopen-chairman-aster-dm | title=2017 ആകുമ്പോഴേക്കും $1 ബില്യൺ വിറ്റുവരവ് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു: ആസ്റ്റർ ഡിഎം ഹെൽത്ത്കെയറിന്റെ ചെയർമാൻ ആസാദ് മൂപ്പൻ | പ്രസാധകൻ=വിസി സർക്കിൾ | തീയതി=12 ഫെബ്രുവരി 2014 | ആക്സസ്-തീയതി=5 മെയ് 2014 | രചയിതാവ്=ജഗ്വാനി, ലോഹിത് | ആർക്കൈവ്-തീയതി=5 മെയ് 2014 | ആർക്കൈവ്-url=https://web.archive.org/web/20140505162506/http://www.vccircle.com/news/healthcare-services/2014/02/12/we-are-looking-turnover-1b-2017-azad-moopen-chairman-aster-dm | url-status=dead }}</ref><ref>[http://www.pib.nic.in/newsite/erelease.aspx?relid=69364 പത്മ അവാർഡുകൾ പ്രഖ്യാപിച്ചു] ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയം, 25 ജനുവരി 2011</ref><ref name="forbes1">{{cite web|url=http://english.forbesmiddleeast.com/details.php?list=44480&row=3869 |title=യുഎഇയിലെ മികച്ച 100 ഇന്ത്യൻ നേതാക്കൾ |work=Forbes |access-date=5 മെയ് 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140505172839/http://english.forbesmiddleeast.com/details.php?list=44480&row=3869 |archive-date=5 മെയ് 2014 }}</ref> * [[ബി. എം കുട്ടി]] - പത്രപ്രവർത്തകനും ആക്ടിവിസ്റ്റും * [[ബാലാമണി അമ്മ]] – [[മലയാള സാഹിത്യം]] * [[സി. കരുണാകര മേനോൻ]] - പത്രപ്രവർത്തകനും രാഷ്ട്രീയക്കാരനും * [[സി. രാധാകൃഷ്ണൻ]] - എഴുത്തുകാരനും ചലച്ചിത്ര സംവിധായകനും * [[സി. എൻ. അഹമ്മദ് മൗലവി]] - [[മലയാള സാഹിത്യ]] എഴുത്തുകാരൻ * [[ചക്കീരി അഹമ്മദ് കുട്ടി]] - കേരളത്തിലെ മുൻ മന്ത്രിയും [[കേരള നിയമസഭയുടെ മുൻ സ്പീക്കറും]] * [[ചാലിലകത്ത് കുനഹമ്മദ് ഹാജി]] – സാമൂഹിക പരിഷ്കർത്താവ്<ref>{{cite journal |last1=H. അബ്ദുൾ റഹ്മാൻ|തലക്കെട്ട്=വക്കം മൗലവിയും മുസ്ലീങ്ങൾക്കിടയിലെ നവോത്ഥാന പ്രസ്ഥാനവും |ജേണൽ=സർവകലാശാല |തീയതി=6 ഏപ്രിൽ 2009 |പ്രസാധകൻ=കേരള സർവകലാശാല-ശോധ്ഗംഗ |ലൊക്കേഷൻ=ഉപസംഹാരം |പേജ്=257 |hdl=10603/164340 |url=https://shodhganga.inflibnet.ac.in/handle/10603/164340 |access-date=21 മാർച്ച് 2020}}</ref> * [[ചെറുകാട്|ചെറുകാട് ഗോവിന്ദ പിഷാരടി]] – മലയാള നാടകകൃത്ത്, നോവലിസ്റ്റ്, കവി, രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകൻ * [[ദാമോദര]] – ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞനും ഗണിതശാസ്ത്രജ്ഞനും * [[ദീപു പ്രദീപ്]] – തിരക്കഥാകൃത്ത് * [[ദേവദത്ത് പടിക്കൽ]] – [[ക്രിക്കറ്റർ]] * [[ധനിഷ് കാർത്തിക്]] – നടൻ * [[ദിലീപ് കെ. നായർ]] – വിദ്യാഭ്യാസ വിദഗ്ദ്ധൻ, നൈപുണ്യ വികസന പ്രചാരകൻ, സാമൂഹിക പ്രവർത്തകൻ, പ്രസാധകൻ * [[ഇ. ഹരികുമാർ]] – [[മലയാളം]] [[നോവലിസ്റ്റ്]] [[ചെറുകഥ]] എഴുത്തുകാരൻ * [[ഇ. മൊയ്തു മൗലവി]] – [[ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യ സമര സേനാനി]], ഇസ്ലാമിക പണ്ഡിതൻ<ref>{{cite news |title=ദേശീയത ഇപ്പോൾ ആൾക്കൂട്ട മനഃശാസ്ത്രവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു |url=https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/nationalism-now-linked-to-mob-psychology/article18868671.ece |access-date=12 മാർച്ച് 2020 |work=The Hindu |date=8 ജൂൺ 2017}}</ref> * [[ഇ. ശ്രീധരൻ]] – മെട്രോമാൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ * [[ഇ. കെ. ഇമ്പിച്ചി ബാവ]] – രാഷ്ട്രീയക്കാരൻ * [[ഇ. എം. എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്]] – കേരളത്തിലെ ആദ്യത്തെ മുഖ്യമന്ത്രിയും [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സിപിഐ(എം)] സ്ഥാപകനും]<ref>{{cite news | url= https://www.independent.co.uk/news/obituaries/obituary-e-m-s-namboodiripad-1153957.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220524/https://www.independent.co.uk/news/obituaries/obituary-e-m-s-namboodiripad-1153957.html |archive-date=2022-05-24 |url-access=subscription |url-status=live | newspaper=[[The Independent]] | first=Kuldip | last= Singh | date=1 April 1998 | title=ചൊവ്വാഴ്ച: ഇ. എം. എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട് | access-date=20 മെയ് 2018}}</ref> * [[ഇ. ടി. മുഹമ്മദ് ബഷീർ]] – മുൻ കേരള മന്ത്രിയും [[ലോക്സഭ]] അംഗവും * [[ഇടശ്ശേരി ഗോവിന്ദൻ നായർ]] – കവി * [[എളമരം കരീം]] – മുൻ കേരള മന്ത്രിയും [[രാജ്യസഭ]] അംഗവും * [[ഫൈസൽ കുട്ടി]] – അഭിഭാഷകൻ, അക്കാദമിക്, എഴുത്തുകാരൻ, പൊതു പ്രഭാഷകൻ, മനുഷ്യാവകാശ പ്രവർത്തകൻ<ref>{{cite web|url=http://www.nwitimes.com/news/local/porter/valparaiso/vu-law-professor-among-world-s-most-influential-muslims/article_b6309641-37be-51a4-a76f-0ed6d1da2066.html|title= ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും സ്വാധീനമുള്ള മുസ്ലീങ്ങളിൽ ഒരാളായ VU നിയമ പ്രൊഫസർ|publisher=nwitimes.com |date=31 ഡിസംബർ 2012 |access-date=18 ഫെബ്രുവരി 2013}}</ref> * [[ഗോപിനാഥ് മുതുകാട്]] – [[മാന്ത്രികൻ (മായ)|മാന്ത്രികൻ]] [[പ്രചോദന പ്രഭാഷകൻ]]<ref>{{cite web|title=ഇന്ത്യൻ മാന്ത്രികൻ ഹൗഡിനിയെപ്പോലുള്ള പ്രകടനം നടത്തുന്നു എസ്കേപ്പ്|url=http://www.rediff.com/news/feb/14magic.htm|work=Rediff.com|access-date=3 മെയ് 2017|date=14 ഫെബ്രുവരി 1997}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://imsmagic.com/2010_ma/2011_yearbook.php |title=2011 ഇയർബുക്ക് |വെബ്‌സൈറ്റ്=[[ഇന്റർനാഷണൽ മജീഷ്യൻസ് സൊസൈറ്റി]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20160820194038/http://imsmagic.com/2010_ma/2011_yearbook.php |archive-date=20 ഓഗസ്റ്റ് 2016 |access-date=20 ഓഗസ്റ്റ് 2016 |url-status=dead}}</ref> * [[ഗോവിന്ദ ഭട്ടതിരി]] – ജ്യോതിഷിയും ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞനും * [[ഹരി നായർ]] – ഛായാഗ്രാഹകൻ * [[ഹേമന്ത് മേനോൻ]] – നടൻ * [[ഇന്ദ്രജിത്ത് സുകുമാരൻ]] – ചലച്ചിത്ര നടനും പിന്നണി ഗായകനും * [[ഇക്ബാൽ കുറ്റിപ്പുറം]] – തിരക്കഥാകൃത്തും [[ഹോമിയോപ്പതി|ഹോമിയോപ്പതി ഫിസിഷ്യനും]] * [[ജയശ്രീ കളത്തിൽ]] – എഴുത്തുകാരി, വിവർത്തകൻ, മാനസികാരോഗ്യ ഗവേഷക, ആക്ടിവിസ്റ്റ് * [[കെ. എ. റഹ്മാൻ|കെ. അബ്ദുറഹ്മാൻ]] – [[ചാലിയാർ]] പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ സ്ഥാപകൻ<ref>{{cite news|url=http://www.hindu.com/2009/01/10/stories/2009011054250300.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20121107084532/http://www.hindu.com/2009/01/10/stories/2009011054250300.htm|url-status=dead|archive-date=7 നവംബർ 2012|title=ചാലിയാറിന്റെ ഒരു ഇതിഹാസത്തെ ആദരിക്കുന്നു|date=10 ജനുവരി 2009|newspaper=[[The Hindu]]|access-date=25 ജനുവരി 2021}}</ref> * [[കെ. അവുക്കാദർ കുട്ടി നഹ]] – മുൻ [[കേരള ഉപമുഖ്യമന്ത്രിമാരുടെ പട്ടിക|ഉപമുഖ്യമന്ത്രി]] [[കേരള]] * [[കെ. സി. എസ്. പണിക്കർ]] – മെറ്റാഫിസിക്കൽ, [[അമൂർത്ത കല|അമൂർത്ത]] ചിത്രകാരൻ * [[കെ. സി. മാനവേദന് രാജ]] – ഇന്ത്യൻ [[പ്രഭു]] * [[കെ. എം. ആസിഫ്]] – ക്രിക്കറ്റ് താരം * [[കെ. എം. മൗലവി]] – ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യസമര സേനാനി, സാമൂഹിക പരിഷ്കർത്താവ്, [[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലീം ലീഗ്|IUML]] യുടെ സ്ഥാപക വൈസ് പ്രസിഡന്റ്<ref name="SMW19-48-47">{{സൈറ്റ് ജേണൽ |തലക്കെട്ട്=ലേഖനം |ജേണൽ=സമകാലിക മലയാളം വാരിക |തീയതി=22 ഏപ്രിൽ 2016 |വാല്യം=19 |ഇഷ്യു=48 |പേജ്=47 |url=http://epaper.malayalamvaarika.com/786340/Malayalam-Vaarika/18042016#page/47/2 |access-date=27 മെയ് 2020}}</ref><ref name="IM115">{{സൈറ്റ് പുസ്തകം |last1=മുഹമ്മദ് റഫീഖ് |തലക്കെട്ട്=ആധുനിക കാലത്ത് കേരളത്തിലെ ഇസ്ലാമിക പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ വികസനം |location=ഇസ്ലാഹി പ്രസ്ഥാനം |പേജ്=115 |url=https://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/52387/11/11_chapter%204.pdf#page=28 |access-date=24 ഒക്ടോബർ 2019}}</ref> * [[കെ. പി. എ. മജീദ്]] – [[കേരള സർക്കാരിന്റെ]] മുൻ [[ചീഫ് വിപ്പ്]] * [[കെ. പി. രാമനുണ്ണി]] – എഴുത്തുകാരൻ * [[കെ. ടി. ഇർഫാൻ]] – അത്‌ലറ്റ്<ref name=dailysports>{{cite web|title=20 കിലോമീറ്റർ നടത്തത്തിൽ ഇർഫാൻ ഒളിമ്പിക്സിന് യോഗ്യത നേടി. പത്താം സ്ഥാനത്ത് ഫിനിഷിംഗ് ലൈനിൽ എത്തി അദ്ദേഹം നടത്തം പൂർത്തിയാക്കി.|url=http://www.dailysports.co/irfan-qualifies-for-olympics-in-20km-walk-2/|publisher=dailysports.co|access-date=2 ജൂലൈ 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20140329093542/http://www.dailysports.co/irfan-qualifies-for-olympics-in-20km-walk-2/|archive-date=29 മാർച്ച് 2014|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|title=ഖുഷ്ബീർ ഒളിമ്പിക്സിന് യോഗ്യത നേടിയതിന് ശേഷം പരാജയപ്പെട്ടു 20 കിലോമീറ്റർ നടത്തം|url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/more-sports/athletics/Khushbir-fails-after-Irfan-qualifies-for-Olympics-in-20km-walk/articleshow/13121558.cms|archive-url=https://archive.today/20130126110728/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-05-13/athletics/31689498_1_london-olympics-federation-cup-olympics-qualification|url-status=live|archive-date=26 ജനുവരി 2013|work=[[The Times of India]]|access-date=2 ജൂലൈ 2012}}</ref><ref>{{cite news|title=ഇർഫാൻ തോഡി|url=http://timesofindia.indiatimes.com/london-olympics-2012/olympics-2012-teamindia/irfanthodi.cms|access-date=19 ജൂലൈ 2013|newspaper=The Times of India}}</ref> * [[കെ. ടി. ജലീൽ]] – മുൻ കേരള മന്ത്രി * [[കെ. ടി. മുഹമ്മദ്]] – മലയാള നാടകകൃത്തും തിരക്കഥാകൃത്തും * [[കെ. വി. റാബിയ]] – സാമൂഹിക പ്രവർത്തക * [[കെ. വി. രാമകൃഷ്ണൻ]] – മലയാളം കവിയും പത്രപ്രവർത്തകനും * [[കടവനാട് കുട്ടികൃഷ്ണൻ]] – മലയാളം കവിയും പത്രപ്രവർത്തകയും * [[കലാമണ്ഡലം കല്യാണിക്കുട്ടി അമ്മ]] – മോഹിനിയാട്ടത്തിന്റെ പുനരുത്ഥാനകാരി * [[കമല സുരയ്യ]] – [[മലയാള സാഹിത്യ]] എഴുത്തുകാരി * [[കേരള വർമ്മ വലിയ കോയിൽ തമ്പുരാൻ]] – [[മലയാളം]] കവിയും വിവർത്തകനും * [[കൃഷ്ണചന്ദ്രൻ]] – നടൻ, ഡബ്ബിംഗ് ആർട്ടിസ്റ്റ്, പിന്നണി ഗായകൻ * [[കുട്ടികൃഷ്ണ മാരാർ]] – [[ഉപന്യാസകനും] [[മലയാള സാഹിത്യ]] നിരൂപകനും * [[ലക്ഷ്മി സഹൽ]] – ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിലെ വിപ്ലവകാരി, [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ ആർമി]]യിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥ, [[ആസാദ് ഹിന്ദ് ഗവൺമെന്റിലെ വനിതാകാര്യ മന്ത്രി|ആസാദ് ഹിന്ദ് ഗവൺമെന്റ്]] * [[എം. ഗോവിന്ദൻ]] – [[മലയാള സാഹിത്യ]] എഴുത്തുകാരി * [[എം. സ്വരാജ്]] – രാഷ്ട്രീയക്കാരൻ * [[എം. ജി.എസ്. നാരായണൻ]] - ചരിത്രകാരൻ, അക്കാദമിക്, രാഷ്ട്രീയ നിരൂപകൻ * [[എം. കെ. വെള്ളോടി]] - മുൻ ഇന്ത്യൻ നയതന്ത്രജ്ഞൻ * [[എം. എം. അക്ബർ]] - ഇസ്ലാമിക പണ്ഡിതൻ * [[എം. പി. അബ്ദുസ്സമദ് സമദാനി]] – [[രാജ്യസഭ]] മുൻ അംഗം * [[എം. P. M. Ahammed Kurikkal]] - കേരളത്തിലെ മുൻ മന്ത്രി * [[എം. പി. എം. മേനോൻ]] – ഇന്ത്യൻ [[നയതന്ത്രജ്ഞൻ]] ഉം [[അംബാസഡർ]]<ref>[http://gulfnews.com/news/uae/general/indian-community-in-uae-mourns-death-of-diplomat-1.1146275 "യുഎഇയിലെ ഇന്ത്യൻ സമൂഹം നയതന്ത്രജ്ഞന്റെ മരണത്തിൽ ദുഃഖിക്കുന്നു"], ''[[ഗൾഫ് ന്യൂസ്]]'', അബുദാബി, 2013 ഫെബ്രുവരി 14. ശേഖരിച്ചത് 2013 ഫെബ്രുവരി 14.</ref> * [[എം. ടി. വാസുദേവൻ നായർ]] – [[മലയാളം]] എഴുത്തുകാരൻ, [[തിരക്കഥാകൃത്ത്]], ചലച്ചിത്ര സംവിധായകൻ * [[മലയത്ത് അപ്പുണ്ണി]] – മലയാള ഭാഷാ കവിയും ബാലസാഹിത്യകാരനും * [[മഞ്ഞളാംകുഴി അലി]] – മുൻ കേരള മന്ത്രി * [[മങ്കട രവിവർമ്മ]] – ഛായാഗ്രാഹകനും സംവിധായകനും<ref>{{cite news|url=http://www.deccanherald.com/content/112496/directors-cut.html|title=Directpr's Cut|author=S Nanda Kumar|newspaper=[[Deccan Herald]]|access-date=23 നവംബർ 2010}}</ref><ref>{{cite വാർത്തകൾ|url=http://www.hindu.com/thehindu/fr/2007/09/07/stories/2007090750230100.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20071203223207/http://www.hindu.com/thehindu/fr/2007/09/07/stories/2007090750230100.htm|url-status=dead|archive-date=3 ഡിസംബർ 2007|title=വെളിച്ചം ഉപയോഗിച്ചുള്ള പെയിന്റിംഗ്|തീയതി=7 സെപ്റ്റംബർ 2007|work=[[ദി ഹിന്ദു]]|ലൊക്കേഷൻ=ചെന്നൈ, ഇന്ത്യ}}</ref><ref>{{cite Magazine|url=https://variety.com/2010/film/news/indian-cinematographer-varma-dies-1118027967/|title=ഇന്ത്യൻ ഛായാഗ്രാഹകൻ വർമ്മ അന്തരിച്ചു: അടൂർ ഗോപാലകൃഷ്ണൻ്റെ സിനിമകളിൽ അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്|തീയതി=24 നവംബർ 2010[[Variety. (മാഗസിൻ)|വെറൈറ്റി]]|first=Shalini|last=Dore}}</ref> * [[മനോരമ തമ്പുരാട്ടി]] – [[സംസ്കൃതം]] എഴുത്തുകാരി * [[മഷൂർ ഷെരീഫ്]] - പ്രൊഫഷണൽ ഫുട്ബോൾ കളിക്കാരൻ * [[മേലാറ്റൂർ സഹദേവൻ]] – [[കർണാട്ടിക് സംഗീതം]] ഗായകൻ * [[മേൽപ്പത്തൂർ നാരായണ ഭട്ടതിരി]] – ഗണിതശാസ്ത്രം [[ഭാഷാ പണ്ഡിതൻ]] * [[മെർഷീന നീനു]] - നടി * [[മുഹമ്മദ് ഇർഷാദ്]] - പ്രൊഫഷണൽ ഫുട്ബോൾ കളിക്കാരൻ * [[മുഹമ്മദ് സലാ (ഇന്ത്യൻ ഫുട്ബോൾ താരം)|മുഹമ്മദ് സലാഹ്]] – പ്രൊഫഷണൽ ഫുട്ബോൾ കളിക്കാരൻ * [[മോഹനകൃഷ്ണൻ കാലടി]] – മലയാള കവി * [[മോയിൻകുട്ടി വൈദ്യർ]] – [[മാപ്പിള പാട്ട്]] കവി<ref>{{cite news|url=http://www.hindu.com/2007/03/31/stories/2007033110250500.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20121108104937/http://www.hindu.com/2007/03/31/stories/2007033110250500.htm|url-status=dead|archive-date=8 നവംബർ 2012|title=മാപ്പിള പാട്ടുകൾ ഒരു കാലഘട്ടത്തിലെ സാംസ്കാരിക ഉറവുകൾ, MT പറയുന്നു|date=31 മാർച്ച് 2007|access-date=15 ഓഗസ്റ്റ് 2009|work=[[The Hindu]]|location=ചെന്നൈ, ഇന്ത്യ}}</ref> * [[മൃണാലിനി സാരാഭായ്]] – ഇന്ത്യൻ ക്ലാസിക്കൽ നർത്തകി * [[മുഹമ്മദ് മുസ്തഫ]] – നടനും സംവിധായകനും * [[മുഹ്‌സിൻ പരാരി]] – സംവിധായകൻ, എഴുത്തുകാരൻ, ഗാനരചയിതാവ് * [[നളകത്ത് സൂപ്പി]] – മുൻ കേരള മന്ത്രി * [[നളപത് നാരായണ മേനോൻ]] – [[മലയാള സാഹിത്യത്തിന്റെ]] എഴുത്തുകാരി * [[നന്ദനാർ (രചയിതാവ്)|നന്ദനാർ]] – [[മലയാള സാഹിത്യത്തിന്റെ]] എഴുത്തുകാരി * [[നിലമ്പൂർ ആയിഷ]] – മലയാള ചലച്ചിത്ര മേഖലയിലെ നടി * [[നിലമ്പൂർ ബാലൻ]] – മലയാള നടൻ * [[നിരുപമ റാവു]] – ഇന്ത്യയുടെ മുൻ വിദേശകാര്യ സെക്രട്ടറി<ref>[http://www.business-standard.com/india/news/nirupama-rao-takes-over-as-foreign-secy/69625/on നിരുപമ റാവു വിദേശകാര്യ സെക്രട്ടറിയായി ചുമതലയേറ്റു] [[പ്രസ് ട്രസ്റ്റ് ഓഫ് ഇന്ത്യ]] / [[ന്യൂഡൽഹി]], ''[[ബിസിനസ് സ്റ്റാൻഡേർഡ്]]'', 1 ഓഗസ്റ്റ് 2009.</ref><ref name=toi>[http://timesofindia.indiatimes.com/NEWS/India/Nirupama-Rao-is-Indias-new-foreign-secretary/articleshow/4844580.cms നിരുപമ റാവു ഇന്ത്യയുടെ പുതിയ വിദേശകാര്യ സെക്രട്ടറി] ''[[ദി ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ]]'', 1 ഓഗസ്റ്റ് 2009."2001-ൽ ചോകില അയ്യർ ആദ്യത്തെ വനിതാ ഇന്ത്യൻ വിദേശകാര്യ സെക്രട്ടറിയായിരുന്നു."</ref> * [[പി. ശ്രീരാമകൃഷ്ണൻ]] – [[കേരള നിയമസഭയുടെ]] മുൻ സ്പീക്കർ. * [[പി. സുരേന്ദ്രൻ]] – എഴുത്തുകാരൻ, കോളമിസ്റ്റ്, കലാ നിരൂപകൻ, മനുഷ്യസ്‌നേഹി<ref>{{ഉദ്ധരണി വെബ്|തലക്കെട്ട് = ചെറുകഥാ അവാർഡ്|url = http://www.keralasahityaakademi.org/sp/Writers/ksa/Awards/Stories.htm|website = keralasahityaakademi.org|access-date = 27 ഒക്ടോബർ 2015|archive-url = https://web.archive.org/web/20170705154727/http://www.keralasahityaakademi.org/sp/Writers/ksa/Awards/Stories.htm|archive-date = 5 ജൂലൈ 2017|url-status = മരിച്ചു}}</ref> * [[പി. കെ. അബ്ദുറബ്ബ്]] – മുൻ കേരള മന്ത്രി * [[പി. കെ.കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി]] – കേരളത്തിലെ മുൻ മന്ത്രി * [[പി. കെ. വാര്യർ]] – ''[[ആയുർവേദം|ആയുർവേദ]]'' വൈദ്യനും [[പത്മഭൂഷൺ]] ജേതാവും * [[പി. പി. രാമചന്ദ്രൻ]] – മലയാള കവി * [[പി. വി. അബ്ദുൾ വഹാബ്]] – വ്യവസായിയും [[രാജ്യസഭ]] അംഗവും * [[പാലോളി മുഹമ്മദ് കുട്ടി]] – കേരളത്തിന്റെ മുൻ മന്ത്രി * [[പരമേശ്വര]] – ഗണിതശാസ്ത്രജ്ഞനും ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞനും * [[പാർവ്വതി ജയദേവൻ]] – പിന്നണി ഗായിക * [[പൂന്താനം നമ്പൂതിരി]] – മലയാള കവി<ref>{{cite book|author=I K K Menon|title=FOLK TALES OF KERALA|year=1995 |url=https://books.google.com/books?id=pCv2DAAAQBAJ&pg=PT194|publisher=Publications Division മന്ത്രാലയം ഇൻഫർമേഷൻ & ബ്രോഡ്കാസ്റ്റിംഗ് ഇന്ത്യാ ഗവൺമെന്റ്|isbn=978-81-230-2188-1|pages=194–}}</ref> * [[പ്രേംജി]] – സാമൂഹിക പരിഷ്കർത്താവ്, സാംസ്കാരിക നേതാവ്, നടൻ * [[പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ]] – നടൻ, സംവിധായകൻ, നിർമ്മാതാവ്, പിന്നണി ഗായകൻ, വിതരണക്കാരൻ * [[പുലപ്ര ബാലകൃഷ്ണൻ]] – സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്രജ്ഞനും വിദ്യാഭ്യാസ വിദഗ്ദ്ധനും * [[പുലിക്കോട്ടിൽ ഹൈദർ]] – [[മാപ്പിള പാട്ട്]] കവി<ref name="mlpgov">{{cite web |url=http://www.mlp.kerala.gov.in/heri.htm |title=മലപ്പുറം ജില്ലയുടെ ഔദ്യോഗിക വെബ്‌സൈറ്റ് |access-date=25 നവംബർ 2010 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100629045500/http://www.mlp.kerala.gov.in/heri.htm |archive-date=29 ജൂൺ 2010 }}</ref> * [[രാജീവ് നായർ]] – എഴുത്തുകാരൻ, ഗാനരചയിതാവ്, നിർമ്മാതാവ് * [[രഞ്ജിത്ത് പഠിൻഹതീരി]] – ജൈവ ഭൗതികശാസ്ത്രജ്ഞൻ * [[റഹ്മാൻ (നടൻ)|റാഷിൻ റഹ്മാൻ]] – നടൻ * [[രാജ രവി വർമ്മ]] - ചിത്രകാരനും കലാകാരനും * [[രവി മേനോൻ]] - നടൻ * [[രവി വള്ളത്തോൾ]] – നടൻ * [[റിൻഷാദ് റീറ]] - വിദ്യാർത്ഥി ആക്ടിവിസ്റ്റ് * [[സലാം ബാപ്പു]] - ചലച്ചിത്ര സംവിധായകൻ * [[സൽമാൻ കള്ളിയത്ത്]] - പ്രൊഫഷണൽ ഫുട്ബോൾ കളിക്കാരൻ * [[സംഗീതാ മാധവൻ നായർ]] - നടി * [[ശങ്കരൻ എമ്പ്രാന്തിരി]] – [[കഥകളി]] സംഗീതജ്ഞൻ * [[സാവിത്രി രാജീവൻ]] - കവി, ചെറുകഥാകൃത്ത്, ചിത്രകാരി * [[സയ്യിദ് സനാഉല്ല മക്തി തങ്ങൾ]] – സാമൂഹിക പരിഷ്കർത്താവ്<ref>''ജേണൽ ഓഫ് കേരള സ്റ്റഡീസ്'' വാല്യം 9. (1982): 84.</ref> <ref>മുഹമ്മദ്, യു. ''കേരള മുസ്ലീങ്ങളുടെ വിദ്യാഭ്യാസ ശാക്തീകരണം.'' കോഴിക്കോട് (കേരളം): മറ്റ് പുസ്തകങ്ങൾ, 2017. 33.</ref> * [[ഷഹാബാസ് അമൻ]] – പിന്നണിഗായകനും സംഗീതസംവിധായകനും.<ref>{{cite web |url=http://hellobahrain.com/content/shaam-e-ehsas-ghazal-nite-shahabaz-aman |title="Shaam-e-Ehsas" Ghazal March Nite by Shahabazliate AhernH | 2012 |access-date=9 ഡിസംബർ 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131213100614/http://hellobahrain.com/content/shaam-e-ehsas-ghazal-nite-shahabaz-aman=1 December3 |archive-adl201 | }}</ref> <ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/music/shahabaz-aman-when-i-die-id-rather-have-people-say-that-malabars-renowned-romantic-passed-away-than-just-a-singer/articleshow/63233070.cms|title=ഷഹാബാസ് അമൻ: ഞാൻ മരിക്കുമ്പോൾ, ഒരു ഗായകനേക്കാൾ മലബാറിന്റെ പ്രശസ്ത റൊമാന്റിക് മരിച്ചുവെന്ന് ആളുകൾ പറയുന്നതാണ് എനിക്ക് ഇഷ്ടം|newspaper=[[The Times of India]]|access-date=14 June 2019}}</ref> * [[ഷാനവാസ് കെ ബാവക്കുട്ടി]] – ചലച്ചിത്ര സംവിധായിക * [[ശ്വേത മേനോൻ]] – മോഡൽ, നടി, ടെലിവിഷൻ അവതാരക * [[സിതാര (ഗായിക)|സിതാര]] – പിന്നണി ഗായിക, സംഗീതസംവിധായകൻ, നടൻ<ref>{{cite news |title=സിതാര കോളിവുഡിലേക്ക് |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/regional/movie-details/news-interviews/sithara-goes-to-kollywood/etarticleshow/12098503.cms |archive-url=https://archive.today/20130216075315/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-03-02/news-interviews/31114294_1_kollywood-mollywood-song |url-status=live |archive-date=16 ഫെബ്രുവരി 2013 |newspaper=[[The Times of India]] |date=2 മാർച്ച് 2012}}</ref> * [[സൂരജ് തേലക്കാട്]] – നടൻ * [[സുകുമാരൻ]] – ചലച്ചിത്ര നടനും നിർമ്മാതാവും * [[സണ്ണി വെയ്ൻ]] – ചലച്ചിത്ര നടൻ * [[സയ്യിദ് മുഹമ്മദലി ശിഹാബ് തങ്ങൾ]] – മത നേതാവും രാഷ്ട്രീയക്കാരനും<ref name="articles.timesofindia.indiatimes.com">{{cite news| url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/President-PM-Sonia-pay-homage-to-IUML-leader-Thangal/articleshow/4848046.cms | archive-url=https://web.archive.org/web/20120612045904/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-08-02/india/28200612_1_iuml-indian-union-muslim-league-homage | url-status=live | archive-date=12 ജൂൺ 2012 | work=[[The Times of India]] | title=പ്രസിഡന്റ്, പ്രധാനമന്ത്രി, സോണിയ എന്നിവർ IUML നേതാവ് തങ്ങൾക്ക് ആദരാഞ്ജലി അർപ്പിക്കുന്നു | date=2 ഓഗസ്റ്റ് 2009}}</ref> * [[ടി. എ. റസാഖ്]] – തിരക്കഥാകൃത്ത് * [[ടി. കെ. ഹംസ]] – മുൻ കേരള മന്ത്രി * [[ടി. കെ. പത്മിനി]] – ചിത്രകാരി * [[ടി. എം. നായർ]] – [[ദ്രാവിഡ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ]] രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകൻ * [[തുഞ്ചത്തു എഴുത്തച്ഛൻ]] - മലയാള ഭാഷയുടെ "പിതാവ്"<ref>ലൂയിസ്, എം. പോൾ, ഗാരി എഫ്. സൈമൺസ്, ചാൾസ് ഡി. ഫെന്നിഗ് (എഡി. "[http://www.ethnologue.com/language/mal Malayalam]" ''എത്‌നോളോഗ്: ലാംഗ്വേജ്സ് ഓഫ് ദി വേൾഡ്.'' 2014: (ഡാളസ്, ടെക്സസ്) വെബ്. 29 സെപ്റ്റംബർ 2014.</ref><ref name="ref002">കെ. സന്തോഷ്. [http://www.thehindu.com/news/national/kerala/when-malayalam-found-its-feet/article6217620.ece "മലയാളം അതിന്റെ കാലുകൾ കണ്ടെത്തിയപ്പോൾ"] തൃശൂർ, 17 ജൂലൈ 2014 ''ദി ഹിന്ദു''</ref> * [[തിരൂർ നമ്പീശൻ]] – ''കഥകളി'' ഗായകൻ * [[യു. എ. ബീരാൻ]] - കേരളത്തിലെ മുൻ മന്ത്രി * [[യു. ഷറഫ് അലി]] - പ്രൊഫഷണൽ ഫുട്ബോൾ കളിക്കാരൻ * [[ഉണ്ണി മേനോൻ]] - പിന്നണി ഗായകൻ * [[ഉറൂബ്]] – [[മലയാള സാഹിത്യം]] * [[വി. അബ്ദുറഹിമാൻ]] – കേരള മന്ത്രി * [[വി. സി. ബാലകൃഷ്ണ പണിക്കർ]] - കവിയും എഴുത്തുകാരനും * [[വി. ടി. ഭട്ടതിരിപ്പാട്]] - സാമൂഹിക പരിഷ്കർത്താവ് * [[വൈദ്യരത്നം പി. എസ്. വാര്യർ]] – ''[[ആയുർവേദം|ആയുർവേദ]]'' ഫിസിഷ്യൻ<ref name="aryavaidyasala">{{cite web|url=http://www.aryavaidyasala.com/(S(uiytac45y0tizh45dbjufynb)=Aspoutle_avrec.)/abouttile_avre SALA – കോട്ടക്കൽ |author=mail at ആര്യവൈദ്യശാല ഡോട്ട് കോം|publisher=aryavaidyasala.com|access-date=22 മാർച്ച് 2015}}</ref> * [[വൈദ്യരത്നം തൃപ്രങ്ങോട് മൂസാദ്]] - ''ആയുർവേദ'' വൈദ്യൻ * [[വള്ളത്തോൾ നാരായണ മേനോൻ]] – മലയാള കവി<ref name="സാരില്ലി">{{cite book |title=കഥകളി നൃത്ത-നാടകം: ദൈവങ്ങളും ഭൂതങ്ങളും കളിക്കാൻ വരുന്നിടം |first=ഫിലിപ്പ് |last=സാരില്ലി |publisher=Routledge |year=2004 |isbn=9780203197660 |url=https://books.google.com/books?id=eVHCnqglqyoC&pg=PA30 |pages=30–31}}</ref> * [[വാരിയൻ കുന്നത്തു കുഞ്ഞഹമ്മദ് ഹാജി]] – ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യ സമര സേനാനി<ref>{{cite book|title=EncyclopaediaDictionaryIslamMuslimWorld Volume 6|url=https://archive.org/stream/EncyclopaediaDictionaryIslamMuslimWorldEtcGibbKramerScholars.13/06.EncycIslam.NewEdPrepNumLeadOrient.EdEdComCon.BosDonLewPel.etc.UndPatIUA.v6.Mah-Mid.Leid.EJBrill.1990.1991.#page/n481/mode/1up|page=460|year=1988|quote=ഇന്ത്യയ്ക്കുള്ളിലെ സമകാലിക വിലയിരുത്തൽ മലബാർ കലാപം ഒരു വിമോചന യുദ്ധമായിരുന്നു എന്ന വീക്ഷണത്തിലേക്കാണ് ചായ്വ് കാണിക്കുന്നത്, 1971-ൽ കേരള സർക്കാർ കലാപത്തിൽ സജീവമായി പങ്കെടുത്ത ശേഷിക്കുന്നവർക്ക് "സ്വാതന്ത്ര്യ സമര സേനാനി"യായ ആയഗിയുടെ ബഹുമതി നൽകി.}}</ref> * [[വാഴേങ്കട കുഞ്ചു നായർ]] – [[കഥകളി]] മാസ്റ്ററും [[പത്മശ്രീ]] ജേതാവുമായ * [[വാഴേങ്കട വിജയൻ]] – വിരമിച്ച പ്രിൻസിപ്പൽ [[കേരള കലാമണ്ഡലം]] * [[വെളിയങ്കോട് ഉമർ ഖാസി]] - സ്വാതന്ത്ര്യ സമര സേനാനിയും കവിയും * [[വിനയ് ഗോവിന്ദ്]] - ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര സംവിധായകൻ * [[സൈനുദ്ദീൻ മഖ്ദൂം II]] - ''[[തുഹ്ഫത് ഉൽ മുജാഹിദീൻ]]'' എന്നതിൻ്റെ രചയിതാവ് * [[സക്കറിയ മുഹമ്മദ്]] – ചലച്ചിത്ര സംവിധായകൻ, തിരക്കഥാകൃത്ത്, നടൻ<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/events/kochi/aravindan-puraskaram-awarded-to-zakariya-mohammed/articleshow/68440801.cam awardin PUrasmedin – ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ|website=The Times of India|date=16 മാർച്ച് 2019 }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2019/jun/04/sudani-from-nigeria-wins-audience-choice-award-at-russian-film-festival-1985753.html|title=സുഡാനി ഫ്രം നൈജീരിയ റഷ്യൻ ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവലിൽ പ്രേക്ഷകരുടെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് അവാർഡ് നേടി|website=The New Indian Express|date=4 ജൂൺ 2019 }}</ref> * [[സക്കീർ മുണ്ടമ്പാറ]] – പ്രൊഫഷണൽ ഫുട്ബോൾ താരം * [[സീനത്ത്]] – നടി }} ===പാലക്കാട്=== {{Main|പാലക്കാട് ജില്ലയിൽ നിന്നുള്ള ആളുകളുടെ പട്ടിക}} {{columns-list|colwidth=22em| *[[വി. ടി. ഭട്ടതിരിപ്പാട്]] *[[സി. പി. മുഹമ്മദ്]] *[[മേജർ രവി]] *[[അനുമോൾ]] *[[മണികണ്ഠൻ പട്ടാമ്പി]] *[[കലാമണ്ഡലം ഗോപി]] *[[എം.ജി. ശശി]] *[[ശിവാജി (മലയാള നടൻ)]] * [[അനിതാ നായർ]] * [[ഇ ശ്രീധരൻ]] (മെട്രോമാൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ) * [[കുഞ്ചൻ നമ്പ്യാർ]] * [[കെ. പി. കേശവ മേനോൻ]] - ആദർശവാദി, മാതൃഭൂമിയുടെ സ്ഥാപകൻ * [[മേതിൽ ദേവിക]] * [[എം. ടി.വാസുദേവൻ നായർ]] * [[എം. ബി. രാജേഷ്]] * [[ഒ. വി.വിജയൻ]] * [[കെ. ശങ്കരനാരായണൻ]] * [[സുദേവ് ​​നായർ]] * [[ശശി തരൂർ]] * [[ടി. എൻ. ശേശൻ]] - മുൻ മുഖ്യ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷണർ * [[പി. ആർ. പിഷാരടി]] – കൊല്ലങ്കോട്, ഇന്ത്യയിലെ റിമോട്ട് സെൻസിംഗിൻ്റെ പിതാവ് * [[എം. ജി. രാമചന്ദ്രൻ]] - നടനും തമിഴ്‌നാട് മുൻ മുഖ്യമന്ത്രിയും * [[വിദ്യാ ബാലൻ]] - ബോളിവുഡ് നടി * [[ശങ്കർ മഹാദേവൻ]] - ഗായകൻ * [[സ്റ്റീഫൻ ദേവസ്സി]] - പിയാനിസ്റ്റ് * [[പ്രിയാമണി]] - നടി * [[രഘുവരൻ]] – നടൻ * [[പി ആർ നാഥൻ]] - നോവലിസ്റ്റ്, എഴുത്തുകാരൻ * [[സ്വർണലത]] - ഗായിക * [[ഉണ്ണി മുകുന്ദൻ]] - നടൻ * നിരഞ്ജൻ ഇ കെ - അലങ്കരിച്ച സൈനിക ഉദ്യോഗസ്ഥൻ * [[ഗോവിന്ദ് പത്മസൂര്യ]] - നടൻ * [[സംയുക്ത മേനോൻ]] - നടി * [[എം. പി.ശങ്കുണ്ണി നായർ|എം.പി. ശങ്കുണ്ണി നായർ]] - നോവലിസ്റ്റ് * [[പാൽഘട്ട് മണി അയ്യർ]] - മൃദംഗിസ്റ്റ് * [[കൊച്ചേരിൽ ആർ. നാരായണൻ]] - ഇന്ത്യയുടെ മുൻ രാഷ്ട്രപതി * [[വി. പി. മേനോൻ|വി പി മേനോൻ]] * [[ഒളപ്പമണ്ണ]] * [[ഒ വി വിജയൻ]] * [[അക്കിത്തം അച്യുതൻ നമ്പൂതിരി]] * [[മലയാറ്റൂർ രാമകൃഷ്ണൻ]] * [[കെ. എസ്. സേതുമാധവൻ]] * [[പി. ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ]] *[[ഒറ്റപ്പാലം പപ്പൻ]] – മലയാള നാടക, ചലച്ചിത്ര നടൻ *[[ഗൗതം വാസുദേവ് ​​മേനോൻ]] – [[തമിഴ് ചലച്ചിത്ര]] സംവിധായകൻ *[[ലാൽ ജോസ്]] – മലയാള ചലച്ചിത്ര സംവിധായകൻ *[[അനിൽ രാധാകൃഷ്ണൻ മേനോൻ]] – മലയാള ചലച്ചിത്ര സംവിധായകൻ *[[ഭാസ്കർ മേനോൻ]] – ഒരു ബഹുരാഷ്ട്ര കോർപ്പറേഷന്റെ തലവനായ ആദ്യ ഇന്ത്യക്കാരൻ, [[ലിവർ ബ്രദേഴ്‌സ്]] (ഇപ്പോൾ [[യൂണിലിവർ]]) ചെയർമാൻ *[[കെ. പി. എസ്. മേനോൻ]] – ഇന്ത്യയുടെ ആദ്യത്തെ [[വിദേശ സെക്രട്ടറി (ഇന്ത്യ)|വിദേശ സെക്രട്ടറി]] *[[എം. ജി. കെ. മേനോൻ]] – മുൻ കേന്ദ്രമന്ത്രിയും [[രാജീവ് ഗാന്ധി]] ഭരണത്തിലെ ശാസ്ത്ര ഉപദേഷ്ടാവും *[[കെ.പി. കാൻഡത്ത്]] – ലെഫ്റ്റനന്റ് ജനറൽ *[[ശിവശങ്കർ മേനോൻ]] – നാലാമത്തെ [[ദേശീയ സുരക്ഷാ ഉപദേഷ്ടാവ് (ഇന്ത്യ)|ദേശീയ സുരക്ഷാ ഉപദേഷ്ടാവ്]], 26-ാമത്തെ [[വിദേശ സെക്രട്ടറി (ഇന്ത്യ)|വിദേശ സെക്രട്ടറി]] *[[എം. കെ. നാരായണൻ]] – ഇന്റലിജൻസ് ബ്യൂറോയുടെ മുൻ മേധാവിയും മുൻ [[ദേശീയ സുരക്ഷാ ഉപദേഷ്ടാവ് (ഇന്ത്യ)|ദേശീയ സുരക്ഷാ ഉപദേഷ്ടാവ്]] *[[കെ. ശങ്കരൻ നായർ]] – [[ഗവേഷണ വിശകലന വിഭാഗത്തിന്റെ]] മുൻ ഡയറക്ടറും സിംഗപ്പൂരിലെ മുൻ [[ഇന്ത്യൻ ഹൈക്കമ്മീഷണറും]*[[സി. വെങ്കിട്ടരാമൻ സുന്ദരം]] – [[ഇന്ദിരാഗാന്ധി സെന്റർ ഫോർ ആറ്റോമിക് റിസർച്ചിന്റെ]] മുൻ ഡയറക്ടറും [[പത്മഭൂഷൺ]] സ്വീകർത്താവുമായ <ref name="Biography">{{Cite web |url=http://www.igcar.gov.in/press_releases/PROFCVSUNDARAM.pdf |title=ജീവചരിത്രം |date=2018-06-03 |website=ഇന്ദിരാഗാന്ധി സെന്റർ ഫോർ ആറ്റോമിക് റിസർച്ച് |access-date=2018-06-03 |archive-date=2021-09-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210901220152/http://www.igcar.gov.in/press_releases/PROFCVSUNDARAM.pdf |url-status=dead }}</ref> *[[ധ്രുവൻ]] – മലയാളം ചലച്ചിത്ര നടൻ *[[ശ്രീനിഷ് അരവിന്ദ്]] – ടെലിവിഷൻ നടൻ }} == അവലംബം== <!-- Inline citations added to your article will automatically display here. See en.wikipedia.org/wiki/WP:REFB for instructions on how to add citations. --> {{reflist}} {{refbegin}} * {{Cite book|title=Mathrubhumi Yearbook Plus - 2019|publisher=P. V. Chandran, Managing Editor, Mathrubhumi Printing & Publishing Company Limited, Kozhikode|year=2018|location=Kozhikode|last=Chandran |first=VP|edition=Malayalam}} {{refend}} == Further reading == * {{Citation | author = S. Muhammad Hussain Nainar | year=1942 | title= Tuhfat-al-Mujahidin: An Historical Work in The Arabic Language | publisher=University of Madras | url= https://archive.org/details/Tuhfat-al-MujahidinAnHistoricalWorkInTheArabicLanguage }} (The English translation of ''[[Tuhfat Ul Mujahideen]]'') * {{Citation | author = K. V. Krishna Iyer | title = Zamorins of Calicut: From the earliest times to AD 1806 | publisher = Norman Printing Bureau, Kozhikode | url = https://archive.org/details/in.gov.ignca.3379 | year = 1938}} * {{Citation | author = William Logan | year=1887 | title= Malabar Manual (Volume-I) | publisher=Madras Government Press | url= https://archive.org/details/malabarmanual0000loga/mode/2up }} * {{Citation | author = William Logan | year=1887 | title= Malabar Manual (Volume-II) | publisher=Madras Government Press | url= https://archive.org/details/malabar_manual_volume2/mode/2up }} * {{Citation | author = Charles Alexander Innes | year=1908 | title= Madras District Gazetteers Malabar (Volume-I) | publisher=Madras Government Press | url= https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.358941/mode/2up }} * {{Citation | author = Charles Alexander Innes | year=1915 | title= Madras District Gazetteers Malabar (Volume-II) | publisher=Madras Government Press | url= https://archive.org/details/in.gov.ignca.30521 }} * {{Citation | author = Government of Madras | year=1953 | title= 1951 Census Handbook- Malabar District | publisher=Madras Government Press | url= http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/6425/1/20493_1951_MAL.pdf }} * {{Citation | author = J. I. Arputhanathan | year=1955 | title= South Kanara, The Nilgiris, Malabar and Coimbatore Districts (Village-wise Mother-tongue Data for Bilingual or Multilingual Taluks) | publisher=Madras Government Press | url= http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/6447/1/50056_1951_SOU.pdf }} * {{Citation |title=Statistical Atlas of the Madras State (1951)|last=Rajabhushanam|first=D. S.|publisher=Director of Statistics, Government of Madras|year=1963|location=Madras (Chennai)|url=http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/6454/1/9111_1951_STA.pdf}} {{Navboxes | title = Articles Related to South Malabar | list = {{South Malabar}} {{Malabar}} {{Kerala}} }} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മേഖലകൾ]] lymfab7gyu97ottrskuvjahoqrwoe0b 0 669863 4671565 4656012 2026-09-29T04:15:38Z CommonsDelinker 756 "Signature_of_Suvendu_Adhikari_(English).png" നീക്കം ചെയ്യുന്നു, [[c:User:Krd|Krd]] എന്ന കാര്യനിർവ്വാഹകൻ അത് കോമൺസിൽ നിന്നും നീക്കം ചെയ്തിരിക്കുന്നു. കാരണം: No license since 21 September 2026. 4671565 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = ശുഭേന്ദു അധികാരീ | image = Suvendu Adhikari May 2026 (cropped).jpg | width = | caption = ശ്രീ ശുഭേന്ദു അധികാരീ 2026-ൽ | office = പശ്ചിമ ബംഗാളിന്റെ 9-ാമത് മുഖ്യമന്ത്രി | termstart = 2026, മേയ് 9 | termend = | governor = രവീന്ദ്ര നാരായണ രവി | preceded = [[മമത ബാനർജി]] | successor = | office1 = പശ്ചിമ ബംഗാൾ നിയമസഭയിലെ [[നിയമസഭാംഗം|അംഗം]] | termstart2 = 2016 മെയ് 19 | termend2 = 2026, മെയ് 4 | predecessor2 = ഫിറോജ ബീബി | successor2 = | constituency1 = [[ഭവാനിപൂർ, പശ്ചിമ ബംഗാൾ നിയമസഭാ മണ്ഡലം|ഭവാനിപൂർ]] | termstart1 = 2026, മെയ് 4 | predecessor1 = മമത ബാനർജി | birth_place = കാഞ്ത്ഥി, പൂർബ മേദിനീപൂർ ജില്ല, [[പശ്ചിമ ബംഗാൾ]], ഇന്ത്യ | birth_date = {{birth date and age|1970|12|15|df=y}} | spouse = | party = [[ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി]] {{small|(2020 മുതൽ)}} | otherparty = * [[തൃണമൂൽ കോൺഗ്രസ്]] {{small|(2000–2020)}} * [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] {{small|(1995–2000)}} | education = [[രവീന്ദ്ര ഭാരതി യൂണിവേഴ്സിറ്റി]] (മാസ്റ്റർ ഓഫ് ആർട്സ് <nowiki>|</nowiki> എം.എ.)<ref>{{cite news |title= Suvendu Adhikar's Affidavit 2026 |url= https://suvidha.eci.gov.in/ac/public/uploads2/acaffidavit/E32/2026/AC/S25/210/S25_10940_3519_202604060137411775462861.pdf }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | occupation = {{hlist|[[രാഷ്ട്രീയക്കാരൻ]]|ബിസിനസുകാരൻ|സാമൂഹിക പ്രവർത്തകൻ}} | website = | signature = }} '''ശുഭേന്ദു അധികാരീ''' (ബംഗാളി ഉച്ചാരണം: ''ശുഭെന്ദു ഒധികാരി''; ജനനം: 15 ഡിസംബർ 1970) 2026 മേയ് 9 മുതൽ പശ്ചിമ ബംഗാളിന്റെ 9-ാമത് മുഖ്യമന്ത്രിയായി സേവനമനുഷ്ഠിക്കുന്ന ഒരു ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകനാണ്. [[ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി|ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടിയിൽ]] (ബി.ജെ.പി.) നിന്നുള്ള [[പശ്ചിമ ബംഗാൾ|പശ്ചിമ ബംഗാളിന്റെ]] ആദ്യത്തെ മുഖ്യമന്ത്രിയാണ് അദ്ദേഹം. 2021 മുതൽ 2026 വരെ അദ്ദേഹം പ്രതിപക്ഷ നേതാവായും സേവനമനുഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. 2016 മുതൽ 2020 വരെ പശ്ചിമ ബംഗാൾ സർക്കാർ മന്ത്രിസഭയിലും അധികാരി പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. 2016, 2021, 2026 വർഷങ്ങളിൽ നന്ദിഗ്രാമിൽ നിന്നും 2026 ൽ ഭവാനിപൂരിൽ നിന്നും നിയമസഭാംഗമായി (എം‌എൽ‌എ) തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. ഇതിനുമുമ്പ്, 2005-ൽ കാഞ്ത്ഥി-ദക്ഷിണിൽ നിന്നും, 2009-ലും 2014-ലും തംലുക്-ൽ നിന്നും പാർലമെന്റ് അംഗമായി (എം.പി.) അദ്ദേഹം തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. പശ്ചിമ ബംഗാൾ സർക്കാരിൽ 2016 മുതൽ 2020 വരെ ഗതാഗത മന്ത്രിയായും, 2018 മുതൽ 2020 വരെ ജലസേചന-ജലവിഭവ മന്ത്രിയായും അദ്ദേഹം സേവനമനുഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. 2009 മുതൽ 2016 വരെ തംലുക്കിൽ നിന്നുള്ള [[ലോക്‌സഭ|ലോക്‌സഭാംഗമായും]], 2020 മുതൽ 2021 വരെ ജൂട്ട് കോർപ്പറേഷൻ ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെ ചെയർപേഴ്‌സണായും അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിച്ചു. 1998 മുതൽ 2020 വരെ അദ്ദേഹം [[തൃണമൂൽ കോൺഗ്രസ്|തൃണമൂൽ കോൺഗ്രസിലും]] 1995 മുതൽ 1998 വരെ [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിലും]] അംഗമായിരുന്നു. മൻമോഹൻ സിങ് സർക്കാരിൽ മുൻ കേന്ദ്ര ഗ്രാമവികസന സഹമന്ത്രിയും പാർലമെന്റ് അംഗവുമായ ശ്രീ ശിശിർ അധികാരിയുടെ മകനാണ് അദ്ദേഹം.<ref>{{Cite web|url=http://westbengalelectionresult.com/suvendu-adhikari-profilecontact-blogs-news-address/469|title=Suvendu Adhikari -Profile|access-date=20 June 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20101029035522/http://westbengalelectionresult.com/suvendu-adhikari-profilecontact-blogs-news-address/469|archive-date=29 October 2010}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://results.eci.gov.in/Result2021/ConstituencywiseS25210.htm?ac=210|title=Election Commission of India|access-date=2 May 2021|website=results.eci.gov.in|archive-url=https://web.archive.org/web/20210503202328/https://results.eci.gov.in/Result2021/ConstituencywiseS25210.htm?ac=210|archive-date=3 May 2021}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.oneindia.com/nandigram-assembly-elections-wb-210/|title=Nandigram Election Result 2021 LIVE: Nandigram MLA Election Result & Vote Share – Oneindia|access-date=29 May 2022|website=OneIndia|archive-date=2021-06-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20210627210242/https://www.oneindia.com/nandigram-assembly-elections-wb-210/|url-status=dead}}</ref> == ആദ്യകാല ജീവിതവും വിദ്യാഭ്യാസവും == 1970 ഡിസംബർ 15-ന് [[പശ്ചിമ ബംഗാൾ|പശ്ചിമ ബംഗാളിലെ]] [[പൂർബ മേദിനിപൂർ ജില്ല|പൂർബ മേദിനീപൂർ ജില്ലയിലുള്ള]] കർകുലിയിൽ [[ശിശിർ അധികാരി|ശിശിർ അധികാരിയുടെയും]] ഗായത്രി അധികാരിയുടെയും മകനായാണ് അധികാരി ജനിച്ചത്. ഒരു രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകനായ ശിശിർ അധികാരി, [[രണ്ടാം മൻമോഹൻ സിങ് മന്ത്രിസഭ|രണ്ടാം മൻമോഹൻ സിങ് മന്ത്രിസഭയിലെ]] മുൻ [[കേന്ദ്ര സഹമന്ത്രി|കേന്ദ്ര സഹമന്ത്രിയായിരുന്നു]]. 2019-ൽ [[കാഞ്ത്ഥി (ലോക്‌സഭാ മണ്ഡലം)|കാഞ്ത്ഥി മണ്ഡലത്തിൽ]] നിന്ന് അദ്ദേഹം [[ലോക്‌സഭ|ലോക്‌സഭയിലേക്ക്]] തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു.<ref name="LS">{{cite web |title=Adhikari, Shri Suvendu |url=https://sansad.in/ls/members/biographyM/4501 |publisher=Lok Sabha |access-date=23 May 2025}}</ref><ref name="AN">{{cite news |last1=Bhattacharya |first1=Kajari |date=31 March 2018 |title=Nandigram: Trinamool's stronghold, one family's stranglehold |url=https://newsable.asianetnews.com/india/west-bengal-polls-nandigram-subhendu-adhikari |work=Asianet Newsable |access-date=11 May 2025}}</ref> അധികാരി അവിവാഹിതനാണ്.<ref>{{cite news |title=ভাইরা বিয়ে করলেও অকৃতদার তিনি, জানুন কেমন শুভেন্দুর সংসার |url=https://bangla.aajtak.in/elections/west-bengal-assembly-elections/story/former-wb-minister-suvendu-adhikary-explained-why-he-unmarried-255166-2020-12-16 |access-date=28 May 2023 |work=Aaj Tak বাংলা |date=16 December 2020 |language=bn}}</ref> 2011-ൽ [[രബീന്ദ്ര ഭാരതി സർവകലാശാല|രവീന്ദ്ര ഭാരതി സർവകലാശാലയിൽ]] നിന്ന് [[പരിസ്ഥിതി പഠനം|പരിസ്ഥിതി പഠനത്തിൽ]] അധികാരി [[മാസ്റ്റർ ഓഫ് ആർട്സ്|മാസ്റ്റർ ഓഫ് ആർട്സ് (എം.എ.)]] ബിരുദം നേടി.<ref>{{cite news |title=Suvendu Adhikar's Affidavit 2026 |url=https://suvidha.eci.gov.in/ac/public/uploads2/acaffidavit/E32/2026/AC/S25/210/S25_10940_3519_202604060137411775462861.pdf |work=[[Election Commission of India]] |access-date=25 April 2026 }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="ToI">{{cite news |last= Banerjee|first= Tamaghna|date=10 May 2026|title=I'm CM for all says Suvendu Adhikari|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kolkata/im-cm-for-all-says-suvendu-adhikari-shuts-up-jai-shri-ram-chant/articleshow/130984964.cms|newspaper=Times of India|access-date= 10 May 2026}}</ref> lbe93imcp6rxqn2u1ju26l3qtvpvjpl 0 669866 4671569 4664309 2026-09-29T04:32:32Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671569 wikitext text/x-wiki {{Infobox Hindu leader | name = പേ ആഴ്വാർ | image = Pey Alvar PBA.jpg | caption = | religion = [[ഹിന്ദുമതം]] | birth_date = 4203 BCE (Traditional)<ref>{{cite book|title=Music and temples, a ritualistic approach|url=https://books.google.com/books?id=Yj8UAQAAIAAJ|page=23|author=L. Annapoorna |year=2000|isbn=9788175740907}}</ref><ref>{{cite book|title=Ancient India: Collected Essays on the Literary and Political History of Southern India|url=https://books.google.com/books?id=htArUg0OMpcC|pages=403–404|author=Sakkottai Krishnaswami Aiyangar |year=1911|isbn=9788120618503}}</ref> | birth_place = [[മൈലാപ്പൂർ താലൂക്ക്]] | birth_name = | death_date = | death_place = | teacher = | philosophy = [[വൈഷ്ണവമതം]] [[ഭക്തി]] | honors = [[ആഴ്‌വാർ]] സന്യാസി | notable_works = [[മൂന്നാം തിരുവന്താതി]] | footnotes = }} ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ പന്ത്രണ്ട് ആൾവാർ സന്യാസിമാരിൽ ഒരാളാണ് പേയ് ആൾവാർ ( തമിഴ് : பேயாழ்வார்) ( പേയാൾവാർ , പേയാൾവാർ , പേ ആഴ്വാർ , അല്ലെങ്കിൽ പേ ആഴ്വാർ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു) . ഹിന്ദുമതത്തിലെ വൈഷ്ണവ പാരമ്പര്യത്തിന്തെ പ്രസ്ഥാപകരിൽ അദ്ദേഹം പ്രമുഖനാണ് . ആൾവാർമാരുടെ ശ്ലോകങ്ങൾ നാലായിര ദിവ്യ പ്രബന്ധം എന്ന പേരിൽ സമാഹരിച്ചിരിക്കുന്നു , കൂടാതെ 108 ക്ഷേത്രങ്ങളെ ദിവ്യ ദേശങ്ങൾ എന്ന് ഇവർ തരംതിരിക്കുന്നു .<ref name="Rao">{{Cite book |last=Rao|first=P.V.L. Narasimha |title=Kanchipuram – Land of Legends, Saints & Temples|year=2008|publisher=Readworthy Publications (P) Ltd.|location=New Delhi|isbn=978-93-5018-104-1|url=https://books.google.com/books?id=GTMTQLuCNSMC&dq=poigai+azhwar&pg=PA27|page=27}}</ref> മൂന്ന് പ്രധാന ആൾവാർമാരുടെ പട്ടികയിൽ മൂനാമതായി [[പേയ് ആഴ്വാർ|പേ ആൾവാർ]] കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു , മറ്റ് രണ്ട് പേർ [[പൊയ്കൈ ആഴ്‌വാർ]] ,[[ഭൂതത്താഴ്‌വാർ|ഭൂതത്താഴ്വാർ]] എന്നിവരാണ് , ഇവരെ ഒന്നിച്ച് മുതലാമൽവർഗൽ എന്ന് വിളിക്കുന്നു, അവർ ദിവ്യതയിൽ നിന്ന് ജനിച്ചവരാണെന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു.പേ ആഴ്വാർ നാന്ദകം വിഷ്ണുവിന്റെ വില്ലിന്റെ അവതാരമെന്നു വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു) പെ ആഴ്വാർ നൂറ് ശ്ലോകങ്ങൾ രചിച്ചു, അവയെ [[മൂന്നാം തിരുവന്താതി]] എന്ന് തരംതിരിച്ചിരിക്കുന്നു, അദ്ദേഹത്തിന്റെ രചന [[അന്താതി]] ശൈലിയിലാണ് ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്, അതിൽ അവസാന അക്ഷരം അടുത്ത ശ്ലോകത്തിന്റെ ആരംഭമാണ്. . ശ്രീ വൈഷ്ണവ ഇതിഹാസമനുസരിച്ച് , തിരുക്കോവിലൂരിൽ മൂന്ന് ആൾവാർമാരും ഒരു മഴക്കാലത്ത്ഒരു ചെറിയ ഇരുണ്ട ഗുഹയിൽ ഇരിക്കുമ്പോൾ അവരിൽ നാലാമതൊരു വ്യക്തിയെ കാണുകയും ചെയ്തു. അത് വിഷ്ണു ഭഗവാനാണെന്ന് അവർ കണ്ടെത്തി, പൊയ്ഗൈ അവന്റെ മുഖം തുടർച്ചയായി കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ചു, പക്ഷേ മിന്നലിന്റെ ഇടക്കിടക്കിടക്കുള്ള വെളിച്ചത്തിൽ നിന്ന് മാത്രമേ അവർക്ക് കാണാൻ കഴിഞ്ഞുള്ളൂ.വിഷ്ണുവിനെ നിരന്തരം കാണാനായി പ്രകാശത്തിന്റെ തുടർച്ച നിലനിർത്തുന്നതിനായി, [[പൊയ്കൈ ആഴ്‌വാർ|പൊയ്ഗൈ]] തൽക്ഷണം സ്ഥിരം വെളിച്ചം ഉയർന്നുവരണമെന്ന് ആഗ്രഹിച്ച് നൂറ് ഗാനങ്ങൾ രചിച്ചു. [[പേആഴ്വാർ|പേആഴ്വാരും]] [[ഭൂതത്താഴ്‌വാർ|ഭൂതത്താഴ്വാരും]] വിഷ്ണുവിനെക്കുറിച്ച് നൂറ് ഗാനങ്ങൾ രചിക്കുന്നത് തുടർന്നു. ഈ ആദ്യകാല സന്യാസിമാരുടെ കൃതികൾ വൈഷ്ണവ മതത്തിന്റെ ദാർശനികവും ദൈവശാസ്ത്രപരവുമായ ആശയങ്ങൾക്ക് സംഭാവന നൽകി. അന്ന് ദക്ഷിണേന്ത്യ ഭരിക്കുന്ന പല്ലവ രാജാക്കന്മാരെ മൂന്ന് ശൈവ നായന്മാർക്കൊപ്പം, മൂന്ന് ആഴവാമാരും സ്വാധീനിച്ചു. അതിന്റെ ഫലമായി മതപരമായ ഭൂമിശാസ്ത്രം ബുദ്ധമതത്തിൽ നിന്നും ജൈനമതത്തിൽ നിന്നും ഹിന്ദുമതത്തിന്റെ രണ്ട് വിഭാഗങ്ങളിലേക്ക് മാറി . ==ആഴ്വാർമാർ== ആഴ്വാർ എന്ന വാക്കിന്റെ അർത്ഥം ദൈവത്തിന്റെ എണ്ണമറ്റ ഗുണങ്ങളുടെ സമുദ്രത്തിൽ ആഴ്ന്നിറങ്ങുന്നവൻ എന്നാണ്. വൈഷ്ണവമതത്തെ ജനപ്രിയമാക്കുന്നതിൽ നിർണായക പങ്കുവഹിച്ച പന്ത്രണ്ട് പരമഭക്തന്മാരായി ആൾവാർമാരെ കണക്കാക്കുന്നു . ഈ സന്യാസിമാരുടെ തമിഴ് കൃതികളായ സ്നേഹത്തിന്റെയും ഭക്തിയുടെയും ഗാനങ്ങൾ [[ദിവ്യപ്രബന്ധം|നാലായിര ദിവ്യ പ്രബന്ധം]] എന്ന പേരിൽ സമാഹരിച്ചിരിക്കുന്നു, അതിൽ 4000 ശ്ലോകങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുന്നു, അവരുടെ ഗാനങ്ങളിൽ ബഹുമാനിക്കപ്പെടുന്ന 108 ക്ഷേത്രങ്ങളെ [[ദിവ്യദേശങ്ങൾ|ദിവ്യ ദേശം]] എന്ന് തരംതിരിക്കുന്നു . <ref name="Rao"/><ref name="Dalal21">[[#Dalal|Dalal]] 2011, pp. 20-21</ref> സന്യാസിമാർക്ക് വ്യത്യസ്ത ഉത്ഭവമുണ്ടായിരുന്നു, വ്യത്യസ്ത ജാതികളിൽ പെട്ടവരായിരുന്നു. പാരമ്പര്യമനുസരിച്ച്, ആദ്യത്തെ മൂന്ന് ആൾവാറുകളായ [[പൊയ്കൈ ആഴ്‌വാർ|പൊയ്ഗൈ]], [[ഭൂതത്താഴ്‌വാർ|ഭൂതത്ത്]], [[പേ ആഴ്വാർ|പേ]] എന്നിവരുടെ ജന്മം അത്ഭുതകരമായിരുന്നു. [[തിരുമഴിചൈ ആഴ്‌വാർ|തിരുമിഴിചെ]] ഒരു മുനിയുടെ മകനായിരുന്നു, [[തൊണ്ടരടിപ്പൊടി ആഴ്‌വാർ|തോണ്ടരാടി]], [[മധുരകവിയാഴ്‌വാർ|മഥുരകവി]], [[പെരിയാഴ്‌വാർ|പെരിയാർ]], [[ആണ്ടാൾ]] എന്നിവർ ബ്രാഹ്മണ സമുദായത്തിൽ നിന്നുള്ളവരും, [[കുലശേഖര ആഴ്‌വാർ|കുലശേഖരൻ]] ക്ഷത്രിയ സമുദായത്തിൽ നിന്നുള്ളവരും, [[നമ്മാഴ്വാർ]] ഒരു കൃഷിക്കാരന്റെ കുടുംബത്തിൽ നിന്നുള്ളവരും, [[തിരുപ്പാണാഴ്വാർ|തിരുപ്പണൻ]] പാണർ സമുദായത്തിൽ നിന്നുള്ളവരും, [[തിരുമങ്കൈ ആഴ്‌വാർ|തിരുമങ്കൈ]] കാൽവർ സമുദായത്തിൽ നിന്നുള്ളവരുമാണ്. ഗരുഡ-വാഹന പണ്ഡിതൻ്റെ (എ.ഡി. 11-ാം നൂറ്റാണ്ട്) [[ദിവ്യസൂരിചരിത്രം]] , [[പിൻപരഗിയയ പെരുമാൾ ജീയാർ|പിൻപരഗിയയ പെരുമാൾ ജീയാരുടെ]] ഗുരുപരമ്പരാപ്രഭവം , അൻബിളൈ കണ്ടടിയപ്പൻ്റെ [[പെരിയ തിരുമുടി അടവ്]] , പിള്ള ലോകാചാര്യൻ്റെ യതീന്ദ്ര പ്രണവ പ്രഭവം , ദിവ്യപ്രബന്ധത്തിൻ്റെ വ്യാഖ്യാനങ്ങൾ , ഗുരുവിൻ്റെ ഗ്രന്ഥങ്ങൾ, ക്ഷേത്രത്തിൻ്റെ ഗ്രന്ഥങ്ങൾ, ഗുരുവിൻ്റെ ഗ്രന്ഥങ്ങൾ. ആഴ്വാർമാരെയും അവരുടെ കൃതികളെയും കുറിച്ചുള്ള വിശദമായ വിവരണം .തുടങ്ങിയ ഗ്രന്ഥങ്ങൾ അനുസരിച്ച്,ഈ സന്യാസിമാർ വിഷ്ണുവിൻ്റെ ഏതെങ്കിലും രൂപത്തിലുള്ള അവതാരങ്ങളായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. [[പൊയ്കൈ ആഴ്‌വാർ|പൊയ്‌ഗൈയെ]] [[പാഞ്ചജന്യം|പാഞ്ചജന്യത്തിന്റെയും]] (കൃഷ്ണൻ്റെ ശംഖ്), [[ഭൂതത്താഴ്‌വാർ|ഭൂതത്ത്]] [[കൗമോദകി|കൗമോദകീയുടേയും]] (വിഷ്ണുവിൻ്റെ ഗദ)അവതാരമായി കണക്കാക്കുന്നു. നന്ദകത്തിന്റെ(വിഷ്ണുവിൻ്റെ വാൾ) അവതാരമായി [[പേ ആഴ്വാർ|പേ]] , [[സുദർശനചക്രം|സുദർശനത്തിൻ്റെ]] [[തിരുമഴിചൈ ആഴ്‌വാർ|തിരുമലിശൈ]] (വിഷ്ണുവിൻ്റെ ഡിസ്കസ്) , വിഷ്വക്സേനയുടെ നം ( വിഷ്ണുവിൻ്റെ സേനാപതി) , ഗരുഡൻ), കൗസ്തുഭത്തിലെ കുലശേഖരൻ (വിഷ്ണുവിൻ്റെ മാല), [[ഗരുഡൻ|ഗരുഡൻ്റെ]] (വിഷ്ണുവിൻ്റെ കഴുകൻ) [[പെരിയാഴ്‌വാർ|പെരിയ]], ഭൂദേവിയുടെ (വിഷ്ണുവിൻ്റെ ഭാര്യ, ലക്ഷ്മി, ഭൂദേവിയുടെ രൂപത്തിൽ)അവതാരമായി [[ആണ്ടാൾ]], വനമലയുടേ (വിഷ്ണുവിൻ്റെ മാല)[[തൊണ്ടരടിപ്പൊടി ആഴ്‌വാർ|തൊണ്ടരടിപ്പൊടി]], ശ്രീവത്സൻ്റെ (വിഷ്ണുവിൻ്റെ മാല) [[തിരുപ്പാണാഴ്വാർ|തിരുപ്പാണർ]], വിഷ്ണുവിൻ്റെ [[ശാർങ്ഗം]] (വില്ല്) ആയി [[തിരുമങ്കൈ ആഴ്‌വാർ|തിരുമങ്കൈ]]ആയും അവതരിച്ചു എന്ന് കരുതുന്നു. ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ എല്ലാ വിഷ്ണുക്ഷേത്രങ്ങളിലും ദിവസവും ഉത്സവകാലത്തും പ്രബന്ധത്തിൻ്റെ പാട്ടുകൾ പതിവായി ആലപിക്കാറുണ്ട്. <ref name="Dalal21"/><ref>{{cite book|title=Historical Dictionary of the Tamils|url=https://books.google.com/books?id=H4q0DHGMcjEC&dq=poygai&pg=PA14|page=211|last=Ramaswamy|first=Vijaya|publisher=Scarecrow Press|year=2007|isbn=9780810864450}}</ref> ==ആദ്യകാല ജീവിതം== ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ജനനം തമിഴ്നാട്ടിൽ മദ്രാസിനു സമീപമുള്ള മൈലാപൂർ എന്ന സ്ഥലത്താണെന്ന് കരുതുന്നു. മൈലാപ്പൂരിലെ ആദി കേശവ പെരുമാൾ ക്ഷേത്രത്തിലെ കുളത്തിലെ താമരപ്പൂവിൽ [[പേയ് ആൾവാർ|പേ ആൾവാറിനെ]] കണ്ടെത്തി . <ref>{{Cite book |last=Ayyar |first=P. V. Jagadisa |title=South Indian shrines: illustrated |year=1991 |publisher=Asian Educational Services |location=New Delhi |isbn=81-206-0151-3|url=https://books.google.com/books?id=NLSGFW1uZboC&q=pey+alwar&pg=PA539|page=539}}</ref>ചെന്നൈയിലെ മൈലാപ്പൂരിലെ അരുണ്ടേൽ സ്ട്രീറ്റിലാണ് ഈ സ്ഥലം കാണപ്പെടുന്നത്. തമിഴിൽ, പേ എന്നത് ഭ്രാന്തൈനെ ആണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. ഈ സന്യാസി തന്റെ ദൈവമായ വിഷ്ണുവിൽ ഭ്രാന്തമായി ആകൃഷ്ടനായതിനാൽ അദ്ദേഹത്തിന് ആ പേര് ലഭിച്ചുn .<ref name="chari1617"/> ഹിന്ദു ഐതിഹ്യമനുസരിച്ച്, ചെന്നൈയിലെ ഒരു പ്രാന്തപ്രദേശമായ മൈലാപ്പൂരിലെ (ചരിത്രപരമായി മണികൈവാരം എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നു) ആദികേശവ പെരുമാൾ ക്ഷേത്രത്തിലെ കുളത്തിലെ താമരപ്പൂവിൽ പേയ് ആൾവാറിനെ കണ്ടെത്തി . അദ്ദേഹത്തെ മഹാദഹ്വയ എന്നും മൈലാപുരദപധി എന്നും വിളിക്കുന്നു..<ref name="Dalal302">[[#Dalal|Dalal]] 2011, p. 302</ref> ==രചനകൾ== ഹിന്ദു ഐതിഹ്യമനുസരിച്ച്, [[തിരുക്കോയിലൂർ|തിരുക്കോയിലൂരിൽ]] വച്ച് മുതലാം ആൾവാർമാർക്ക് (ആദ്യത്തെ മൂന്ന് ആൾവാർമാർ ) വിഷ്ണു പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു . പകൽ സമയമായിരുന്നു, പക്ഷേ ഇരുട്ട് വീണു, കനത്ത മഴ തുടങ്ങി. അലഞ്ഞുതിരിയുന്ന [[പൊയ്കൈ ആഴ്‌വാർ|പൊയ്ഗൈ]] ഒരു ചെറിയ ഒളിത്താവളം കണ്ടെത്തി, അതിൽ ഒരാൾക്ക് കിടക്കാൻ ഇടമുണ്ട്.അതിനിടയിൽ [[ഭൂതത്താഴ്‌വാർ|ഭൂതത്ത്]] ഒരു ഒളിത്താവളം തേടി അവിടെയെത്തി, പൊയ്ഗൈ അവനെ താമസിപ്പിച്ചു, ഇരുവരും ഒരുമിച്ച് ഇരുന്നു. ഇതിനിടയിൽ, സ്ഥലക്കുറവ് കാരണം മൂവരും ഒരിടത്ത്ര നിൽക്കാൻ ഇഷ്ടപ്പെട്ടതിനാൽ പേയും അതേ സ്ഥലത്തേക്ക് വന്നു. ഇരുട്ട് കട്ടിയുള്ളതായിത്തീർന്നു, ചെറിയ മുറിക്കുള്ളിൽ അവർക്ക് പരസ്പരം കാണാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. അതിനിടയിൽ, നാലാമതൊരാൾ കൂടി അവരുടെ ഇടയിലേല്ല് കടന്നുവന്നതായി അവർക്ക് തോന്നി. മിന്നലിന്റെ വെളിച്ചത്തിൽ നിന്ന്, നാലാമന്റെ മുഖത്തിന് ഉദാത്തവും ദിവ്യവുമായ ഒരു ആകർഷകമായ മുഖം ഉണ്ടെന്ന് മൂന്ന് ആൾവാർമാർക്കും മനസ്സിലായി. തങ്ങൾക്കിടയിൽ തങ്ങിനിൽക്കുന്നത് വിഷ്ണുവാണെന്ന് മൂവർക്കും പെട്ടെന്ന് മനസ്സിലായി . [[പൊയ്കൈ ആഴ്‌വാർ|പൊയ്ഗൈക്ക്]] വിഷ്ണുവിന്റെ മുഖം തുടർച്ചയായി കാണാൻ ആഗ്രഹമുണ്ടായിരുന്നു, പക്ഷേ മിന്നലിന്റെ തിളക്കമുള്ളസമയത്ത് ആ വെളിച്ചത്തിൽ നിന്ന് മാത്രമേ കാണാൻ കഴിഞ്ഞുള്ളൂ. പ്രകാശത്തിന്റെ തുടർച്ച നിലനിർത്തുന്നതിനായി, സൂര്യന് കത്തുന്ന തിരിയായി മാറാൻ കഴിയുന്ന ഒരു സമുദ്രം പോലെ നെയ്യ് നിറഞ്ഞ ഒരു വലിയ കലമായി ഭൂമി മാറണമെന്ന് ആശംസിച്ചുകൊണ്ട് അദ്ദേഹം തൽക്ഷണം നൂറ് ഗാനങ്ങൾ രചിച്ചു. <ref name="Dalal308">[[#Dalal|Dalal]] 2011, p. 308</ref> <ref name="James"/><ref name="Garg">{{cite book|title=Encyclopaedia of the Hindu World: Ak-Aq|url=https://books.google.com/books?id=WjDcd0cTFxQC&dq=poygai&pg=PA352|pages=352–354|publisher=Concept Publishing Company|last=Garg|first=Gaṅgā Rām|year=1992|isbn=9788170223757}}</ref> <blockquote> {{Col-begin}} {{Col-break}} {{center |[[Tamil script|Tamil]]<br> திருக்கண்டேன் பொன் மேனி கண்டேன் திகழும் <br /> அருக்கனணி நிறமும் கண்டேன் - செருக்கிளரும் <br /> பொன்னாழி கண்டேன் புரி சங்கம் கைக்கண்டேன் <br /> என்னாழி வண்ணன் பால் இன்று <br /> }} {{Col-break}} {{center |[[Transliteration]]<br> തിരുക് കണ്ടേൻ പൊൻ മേനി കണ്ടേൻ- തിഗഴും<br /> അറുക്കൻ ആനി നിറവും കണ്ടേൻ-സെറുക് കിളരും<br /> പൊൻ ആഴി കണ്ടേൻ പുരി സംഘം കൈ കണ്ടേൻ<br /> ആഴി വണ്ണാൻ പാൽ ഇൻ്റു }} {{col-end}} ഞാൻ കർത്താവിന്റെ മഹത്വപൂർണ്ണമായ സ്വർണ്ണരൂപം കണ്ടെത്തി <ref>{{cite web|title=Moondram Thiruvandhadi translation|url=http://azhwar.org/documents/Moondraam_Thiruvandhadi_translation.pdf|last=N.|first=Rajagopalan|publisher=azhwar.org|page=4}}</ref>}} </blockquote> തന്നോടുള്ള അതിയായ സ്നേഹത്താൽ നിരന്തരം വിളക്ക് കൊളുത്തണമെന്ന് സങ്കൽപ്പിച്ചുകൊണ്ട് ഭൂതത്താൽവാർ 100 ഗാനങ്ങൾ ആലപിച്ചു. ചക്രവും ശംഖും ധരിച്ച നാരായണന്റെയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ദിവ്യ പത്നിയായ ലക്ഷ്മിയുടെയും ദിവ്യ മുഖത്തിന്റെ മോഹിപ്പിക്കുന്ന ചാരുതയും സംസർഗ്ഗവും വിവരിക്കുന്ന 100 ഗാനങ്ങൾ കൂടി പേയാൾവാർ ആലപിച്ചു. <ref name="chari1617">[[#Chari|Chari]] 1997, pp. 16-17</ref><ref name="James">{{cite book|title=The Illustrated Encyclopedia of Hinduism: N-Z|url=https://archive.org/details/illustratedencyc0000loch|url-access=registration|quote=poygai.|last=Lochtefeld|first=James|page=[https://archive.org/details/illustratedencyc0000loch/page/515 515]|publisher=The Rosen Publishing Group|year=2002|isbn=9780823931804}}</ref> ഭൂതത്തത്ത് നൂറ് ശ്ലോകങ്ങൾ രചിച്ചു, അവയെ ഇരന്തം തിരുവന്തതി (ലിപ്യന്തരണം: രണ്ടാം തിരുവന്തതി) എന്ന് തരംതിരിക്കുന്നു .<ref>[[#Dalal|Dalal]] 2011, p. 269</ref> ഭൂതത്തത്തിന്റെ രചന അന്തതി ശൈലിയിലാണ് സജ്ജീകരിച്ചിരിക്കുന്നത് . അന്ത എന്ന വാക്കിന്റെ അർത്ഥം അവസാനവും അതി എന്നർത്ഥം ആരംഭവുമാണ്. അന്തതി ശൈലിയിൽ അവസാന പദമോ ഓരോ ശ്ലോകത്തിന്റെയും അക്ഷരമോ തുടർന്നുള്ള ശ്ലോകത്തിന്റെ ആരംഭ പദമായി ഉണ്ട്, നൂറാമത്തെ ശ്ലോകത്തിന്റെ അവസാന വാക്ക് ആദ്യ ശ്ലോകത്തിന്റെ തുടക്കമായി മാറുന്നു, ഇത് നൂറ് ശ്ലോകങ്ങളെ യഥാർത്ഥ ശ്ലോകങ്ങളുടെ മാലയാക്കുന്നു. ഈ ആദ്യകാല സന്യാസിമാരുടെ കൃതികൾ വൈഷ്ണവമതത്തിന്റെ ദാർശനികവും ദൈവശാസ്ത്രപരവുമായ ആശയങ്ങൾക്ക് സംഭാവന നൽകി.<ref name="chari1617"/> ത്രിമൂർത്തികളുടെ ശ്ലോകങ്ങൾ നാരായണനെ (വിഷ്ണുവിന്റെ മറ്റൊരു പേര്) പരമോന്നത ദേവനായി സംസാരിക്കുന്നു, അവർ പലപ്പോഴും വിഷ്ണുവിന്റെ അവതാരങ്ങളായ ത്രിവിക്രമനെയും കൃഷ്ണനെയും പരാമർശിക്കുന്നു .<ref>{{cite book|title=Prof. H. C. Raychaudhuri: As a Historian|last=Panda|first=Harihar|url=https://books.google.com/books?id=f1XMtc2Q97IC&dq=poygai&pg=PA86|page=86|publisher=Northern Book Centre|year=2007|isbn=9788172112103}}</ref><ref>{{cite book|title=Studies In The Religious Life Of Ancient And Medieval India|url=https://books.google.com/books?id=mh1y1eMgGBMC&dq=poygai&pg=PA56|page=56|last=D.C.|first=Sircar|publisher=Motilal Banarsidass Publisher|year=1971|isbn=9788120827905}}</ref> ==[[Mangalasasanam by Divyadesam|Mangalasasanam]]== There are 39 of his paasurams in the 4000 [[Divya Prabhandham]]. He has sung in praise of fourteen temples.<ref>{{cite book | title=A Primer of Tamil Literature| last=Pillai| first=M. S. Purnalingam | year=1904| publisher=Ananda Press|location=Madras|url=https://books.google.com/books?id=QIeqvcai5XQC&q=tirumalisai&pg=PA183|pages=182–83| isbn=9788120609556}}</ref> {| class="wikitable sortable" |- style="background:#FFC569" ! scope="col" | S.No. ! scope="col" | '''Name of the temple''' ! scope="col" | '''Location''' ! scope="col" class="unsortable" | '''Photo''' ! scope="col" | '''Number of Pasurams''' ! scope="col" | '''Presiding deity''' ! scope="col" | '''Notes/Beliefs''' |- align ="center" |- style="background:#ffe;" |- |1 | [[തിരുമല വെങ്കടേശ്വര ക്ഷേത്രം|തിരുപ്പതി]] | {{coord|13.143|79.907}} | [[File:Tirumala 090615.jpg|130px|center]] |18 |Alamelumanga<br>[[വെങ്കിടേശ്വ്വരൻ]] |ഇന്ത്യയിലെ ആന്ധ്രാപ്രദേശിലെ ചിറ്റൂർ ജില്ലയിലെ തിരുമലയിൽ , തിരുമല എന്ന കുന്നിൻ പ്രദേശത്തുള്ള ഒരു നാഴികക്കല്ലായ വൈഷ്ണവ ക്ഷേത്രമാണ് വെങ്കിടേശ്വര ക്ഷേത്രം . കലിയുഗത്തിലെ പരീക്ഷണങ്ങളിൽ നിന്നും കഷ്ടങ്ങളിൽ നിന്നും മനുഷ്യരാശിയെ രക്ഷിക്കാൻ ഇവിടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടതായി വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്ന വിഷ്ണുവിന്റെ അവതാരമായ ശ്രീ വെങ്കിടേശ്വരന് സമർപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന ക്ഷേത്രമാണിത് . അതിനാൽ ഈ സ്ഥലത്തിന് കലിയുഗ വൈകുണ്ഠം എന്നും പേരുണ്ട് , ഇവിടുത്തെ ഭഗവാനെ കലിയുഗ പ്രത്യാശ ദൈവം എന്നും വിളിക്കുന്നു. തിരുമല ക്ഷേത്രം, തിരുപ്പതി ക്ഷേത്രം, തിരുപ്പതി ബാലാജി ക്ഷേത്രം തുടങ്ങിയ മറ്റ് പേരുകളിലും ഈ ക്ഷേത്രം അറിയപ്പെടുന്നു. ബാലാജി, ഗോവിന്ദ, ശ്രീനിവാസ എന്നിങ്ങനെ നിരവധി പേരുകളിൽ വെങ്കിടേശ്വരൻ അറിയപ്പെടുന്നു..<ref>{{cite web |url=http://www.tirumala.org/maintemple_about.htm |title=Tirumala Temple |access-date=13 September 2007 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20071011032254/http://tirumala.org/maintemple_about.htm |archive-date=11 October 2007 }}</ref> തിരുമല കുന്നുകൾ ശേഷാചലം കുന്നുകളുടെ ഭാഗമാണ് . സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് 853 മീറ്റർ (2,799 അടി) ഉയരത്തിലാണ് തിരുമല കുന്നുകൾ . ദ്രാവിഡ വാസ്തുവിദ്യയിലാണ് ക്ഷേത്രം നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്, എ.ഡി. 300 മുതൽ ഒരു കാലഘട്ടത്തിൽ നിർമ്മിച്ചതാണെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ഗർഭഗൃഹം (ശ്രീകോവിൽ) ആനന്ദനിലയം എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. സംഭാവനകളുടെയും സമ്പത്തിന്റെയും കാര്യത്തിൽ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും സമ്പന്നമായ ക്ഷേത്രമാണിത്.<ref name="ndtv">{{cite web | url=http://www.ndtv.com/convergence/ndtv/story.aspx?id=NEWEN20070026005| title=NDTV Report | access-date=13 September 2007}}</ref><ref name="CSHindu">{{cite book |last1=Sivaratnam |first1=C |year=1964 |title=An Outline of the Cultural History and Principles of Hinduism |publisher= Stangard Printers |location=Colombo |edition=1 |oclc=12240260 |quote=Koneswaram temple. Tiru-Kona-malai, sacred mountain of Kona or Koneser, Iswara or Siva. The date of building the original temple is given as 1580 BCE according to a Tamil poem by Kavi Raja Virothayan translated into English in 1831 by Simon Cassie Chitty ... }}</ref><ref name="HLtoSL">{{cite book |last1=Ramachandran |first1=Nirmala|year=2004 |title=The Hindu legacy to Sri Lanka|publisher=Stamford Lake (Pvt.) Ltd. 2004 |location=Pannapitiya|oclc=230674424|isbn=9789558733974|quote= Portuguese writer De Queyroz compares Konesvaram to the famous Hindu temples in Rameswaram, [[Ekambareswarar Temple (Kanchipuram)|Kanchipuram]], Tirupatti-Tirumalai, Jagannath and Vaijayanthi and concludes that while these latter temples were well visited by the Hindus, the former had surpassed all the latter temples by the early 1600s}}</ref> പ്രതിദിനം ഏകദേശം 50,000 മുതൽ 100,000 വരെ തീർത്ഥാടകർ ഈ ക്ഷേത്രം സന്ദർശിക്കുന്നു (ശരാശരി പ്രതിവർഷം 30 മുതൽ 40 ദശലക്ഷം ആളുകൾ), അതേസമയം വാർഷിക ബ്രഹ്മോത്സവം പോലുള്ള പ്രത്യേക അവസരങ്ങളിലും ഉത്സവങ്ങളിലും തീർത്ഥാടകരുടെ എണ്ണം 500,000 ആയി ഉയരുന്നു, ഇത് ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും കൂടുതൽ സന്ദർശിക്കപ്പെടുന്ന പുണ്യസ്ഥലമാക്കി മാറ്റുന്നു..<ref name="The Hindu">{{cite news| url=http://www.hindu.com/2003/09/30/stories/2003093003080300.htm | archive-url=https://web.archive.org/web/20031003153946/http://www.hindu.com/2003/09/30/stories/2003093003080300.htm | url-status=dead | archive-date=3 October 2003 |location=Chennai, India | work=[[The Hindu]] | title=Ghazal programme at Tirumala temple | date=30 September 2003}}</ref> |- |2 | [[Ocean of milk|Thiruparkadal]] | Heavenly | [[File:Kurma, the tortoise incarnation of Vishnu.jpg|right|[[Kurma]]|130px]] | 4 | Lakshmi<br>Vishnu | ഹിന്ദു പ്രപഞ്ചശാസ്ത്രത്തിൽ , ഏഴ് സമുദ്രങ്ങളുടെ മധ്യത്തിൽ നിന്നുള്ള അഞ്ചാമത്തേതാണ് തിരുപ്പർക്കദൾ (പാലിന്റെ സമുദ്രം). ഇത് ക്രൗഞ്ച എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഭൂഖണ്ഡത്തെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയാണ്<ref>{{cite book|first=D. Dennis |last=Hudson|title= The body of God: an emperor's palace for Krishna in eighth-century Kanchipuram|url=https://archive.org/details/bodygodemperorsp00huds_609 |url-access=limited |publisher= Oxford University Press US|year= 2008 |isbn=978-0-19-536922-9| pages=[https://archive.org/details/bodygodemperorsp00huds_609/page/n190 164]–168}}</ref> ഹിന്ദു പുരാണമനുസരിച്ച്, ദേവന്മാരും (ദേവന്മാരും) അസുരന്മാരും (അസുരന്മാർ) സമുദ്രം കടത്തിവിടുന്നതിനും അമർത്യ ജീവിതത്തിന്റെ അമൃത് പുറത്തുവിടുന്നതിനും ഒരു സഹസ്രാബ്ദക്കാലം ഒരുമിച്ച് പ്രവർത്തിച്ചു. <ref>{{cite web|title=Churning the Ocean of Milk by Michael Buckley|url=http://www.veloasia.com/library/buckley/churning_milk.html}}</ref> പുരാതന ഹിന്ദു ഇതിഹാസങ്ങളുടെ ഒരു ശേഖരമായ പുരാണങ്ങളിലെ സമുദ്രമന്ഥന അധ്യായത്തിൽ ഇതിനെക്കുറിച്ച് പറയുന്നുണ്ട് . വിഷ്ണു തന്റെ പത്നിയായ ലക്ഷ്മിയോടൊപ്പം ശേഷ നാഗന്റെ മുകളിൽ ശയിക്കുന്ന സ്ഥലം കൂടിയാണിത് . |- |3 |[[Tiruvelukkai|Thiruvelukkai]] |[[കാഞ്ചീപുരം]],<br> [[കാഞ്ചീപുരം ജില്ല]], <br>[[Tamil Nadu]]{{coord|12.822197| 79.706450}} |[[File:Tiruvelukkai (3).jpg|130px|center]] |3 |Sri Amritavalli sametha Sri Yoga Narasimha Perumal |അസുര രാജാവായ ഹിരണ്യനെ വധിക്കാൻ നരസിംഹമൂർത്തി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടതായി വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. വേലുക്കൈ എന്നത് വേൽ (ആഗ്രഹം), ഇരുക്കൈ (താമസ സ്ഥലം) എന്നിവയിൽ നിന്നാണ് ഉരുത്തിരിഞ്ഞത് , അതായത് വിഷ്ണു താമസിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച സ്ഥലം, അത് വേലിറുക്കൈയിൽ നിന്ന് വേലുക്കൈ ആയി മാറി.<ref name=census>{{cite book|title=Temples of Tamil Nadu Kancheepuram District|publisher= Directorate of Census Operations, Tamil Nadu|year=2003|last=C.|first=Chandramouli}}</ref> |- |4 | [[Sri Ranganathaswamy Temple, Srirangam|Srirangam]]. |[[Srirangam]], [[Trichy district]]<br>[[തമിഴ്‌നാട്]]<br>{{coord|10.8625| 78.689722}} |[[File:Srirangam14.jpg|130px|center]] |2 |Ranganayagi <br>Ranganathar (Periya Perumal) |ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഹിന്ദു ക്ഷേത്രമായി ശ്രീരംഗം ക്ഷേത്രം പലപ്പോഴും പട്ടികപ്പെടുത്താറുണ്ട് , ഇപ്പോഴും വലിപ്പമുള്ള അങ്കോർ വാട്ട് നിലവിലുള്ള ഏറ്റവും വലിയ ക്ഷേത്രമാണ്. 156 ഏക്കർ (631,000 മീ 2 ) വിസ്തൃതിയുള്ള ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ചുറ്റളവ് 4,116 മീ (10,710 അടി) ആണ്, ഇത് ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ ക്ഷേത്രവും ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ മത സമുച്ചയങ്ങളിൽ ഒന്നുമാണ്..<ref>{{cite book |last1=Mittal |first1=Sushil|first2=G.R.|last2=Thursby|page=456|url=https://books.google.com/books?id=fz6KBkgEacAC&q=The+Hindu+World+%2B+srirangam&pg=PA456 |title=The Hindu World|year=2005 |publisher=Routelge |location=New York |isbn=0-203-67414-6}}</ref><ref>{{cite book |last=Vater |first=Tom |title=Moon Spotlight Angkor Wat|url=https://archive.org/details/moonspotlightang0000unse |year=2010 |publisher=Perseus Books Group |location=USA |isbn=9781598805611|page=[https://archive.org/details/moonspotlightang0000unse/page/40 40]}}</ref> തമിഴ് മാസമായ മാർഗഴിയിൽ (ഡിസംബർ-ജനുവരി) നടക്കുന്ന വാർഷിക 21 ദിവസത്തെ ഉത്സവം 1 ദശലക്ഷം സന്ദർശകരെ ആകർഷിക്കുന്നു.<ref>{{cite book |last=Jones |first=Victoria|page=4 |title=Wonders of the World Dot-to-Dot|year=2004 |publisher=Sterling Publishing Co., Inc. |location=New York |isbn=1-4027-1028-3}}</ref> |- |5 |[[Sarangapani Temple|Thirukudanthai]] |[[Kumbakonam]], [[Thanjavur district]], <br>[[തമിഴ്‌നാട്]]<br>{{coord|10.959649| 79.374999}} |[[File:Gopuras in Kumbakonam - India.JPG|130px|center]] |2 |Sri Komalavalli sametha Sri Aravamuda Perumal |മൂലവർ (അധിപത്യ ദേവത) ഉം ഉത്സവവർ (ഉത്സവ ദേവത) ഉം ഒരേ പ്രാധാന്യം അനുഭവിക്കുന്നതിനാൽ ഈ ക്ഷേത്രത്തെ ഉഭയ പ്രധാന ക്ഷേത്രം എന്ന് വിളിക്കുന്നു. നാലായിരം ശ്ലോകങ്ങൾ സമാഹരിക്കാൻ നാഥമുനിയോട് അധിപത്യ ദേവൻ ആവശ്യപ്പെട്ടത് ഈ സ്ഥലത്താണെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.<ref name=R>{{cite book|title=An introduction to religion and Philosophy - Tévarám and Tivviyappirapantam|last=R.|first=Dr. Vijayalakshmy|publisher=International Institute of Tamil Studies| location=Chennai|year=2001|edition=1st|ref=R.|pages=473–4}}</ref> ഇരട്ട ക്ഷേത്ര രഥങ്ങൾക്ക് ഓരോന്നിനും 300 ടൺ (660,000 പൗണ്ട്) ഭാരമുണ്ട്, കൂടാതെ തിരുവാരൂരിലെ ത്യാഗരാജ ക്ഷേത്രത്തിലെയും ശ്രീവില്ലിപുത്തൂരിലെ ആണ്ടാൾ ക്ഷേത്രത്തിലെയും രഥങ്ങൾക്ക് തൊട്ടുപിന്നാലെ വലിപ്പമുണ്ട്..<ref name="festivals">{{cite news|title=Immortalised in stone|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-tamilnadu/article218206.ece?css=print|work=The Hindu|date=2009-07-02|access-date=2013-04-08}} {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> കാവേരിയുടെ തീരത്താണ് ഈ ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്, പഞ്ചരംഗ ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ഒന്നാണിത്..<ref name="Pancharanga Kshetrams">{{cite web |title=Pancharanga Kshetrams|work=Indiantemples.com |url=http://www.indiantemples.com/Tamilnadu/df012.html |access-date= 2007-06-20}}</ref> |- |6 |[[Uppiliappan Temple|Thiruvinnagar]] |[[Tirunageswaram]], [[തഞ്ചാവൂർ ജില്ല]], <br>[[തമിഴ്‌നാട്]]<br>{{coord|10.961570| 79.432080}} |[[File:Uppiliappan koil3.JPG|130px|center]] |2 |Sri Bhumidevi sametha Sri Uppiliappan Perumal |ഹേമരിഷി മഹർഷിയുടെ മകളായ ലക്ഷ്മിയുടെ അവതാരമായ അവളെ വിവാഹം കഴിക്കാൻ വിഷ്ണു ഉപ്പിലിയപ്പനായി അവതരിച്ചു എന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. തന്റെ മകൾ വളരെ ചെറുപ്പമായതിനാൽ ഉപ്പ് ഉപയോഗിച്ച് പാചകം ചെയ്യാൻ പോലും അറിയില്ലെന്ന് മുനി ഉദ്ധരിച്ചതിനാൽ, ഉപ്പില്ലാതെ വഴിപാട് സ്വീകരിക്കാൻ വിഷ്ണു സമ്മതിച്ചു.<ref name=Meena>{{cite book|title=Temples in South India|last=V.|first=Meena|publisher=Harikumar Arts|location=Kanniyakumari|year=1974|edition=1st|page=29}}</ref> |- |7 | [[Vaikuntha|Paramapadam]] | Heavenly | [[File:Vishnu.jpg|130px|Vishnu, Lord of Vaikuntha|center]] |1 |Lakshmi<br>Vishnu |ഹിന്ദുമതത്തിലെ പ്രധാന ദേവന്മാരിൽ ഒരാളും വൈഷ്ണവ പാരമ്പര്യത്തിലെ പരമപുരുഷനുമായ വിഷ്ണുവിന്റെ ,<ref>{{cite book|last1=Maehle|first1=Gregor|title=Ashtanga Yoga The Intermediate Series: Mythology, Anatomy, and Practice|date=2012|publisher=New World Library|isbn=9781577319870|page=207|url=https://books.google.com/books?id=OhYeGdNK0UoC&q=home%20OR%20abode%20%22Vaikuntha%20Vishnu%22%20-lord&pg=PA207|quote=Vaikuntha (Vishnu's celestial home)}}</ref> സ്വർഗ്ഗീയ വാസസ്ഥലമാണ് വൈകുണ്ഠം <ref>{{cite book|author1=Orlando O. Espín|author2=James B. Nickoloff|title=An Introductory Dictionary of Theology and Religious Studies|url=https://books.google.com/books?id=k85JKr1OXcQC&pg=PA539|year=2007|publisher=Liturgical Press|isbn=978-0-8146-5856-7|page=539}}</ref><ref name="Flood 1996, p. 17">[[Gavin Flood]], ''[https://books.google.com/books/about/An_Introduction_to_Hinduism.html?id=KpIWhKnYmF0C An Introduction to Hinduism]'' (1996), p. 17.</ref> വൈകുണ്ഠം അദ്ദേഹത്തിനും, അദ്ദേഹത്തിന്റെ പത്നിയായ ലക്ഷ്മി ദേവിക്കും , മോക്ഷം നേടിയ മറ്റ് മോചിതരായ ആത്മാക്കൾക്കും മാത്രമുള്ള ഒരു വാസസ്ഥലമാണ് . പരമാത്മാവിന്റെ സഹവാസത്തിൽ എന്നെന്നേക്കുമായി ശുദ്ധമായ ആനന്ദവും സന്തോഷവും അവർക്കുണ്ട് |- |8 |[[Kallazhagar Temple|Thirumaliruncholai]] |[[Alagar Koyil]],<br>[[മദുര ജില്ല]],<br>[[Tamil Nadu]]{{coord|9.988609 | 78.2643428 }} |[[File:AzhagarKovil Madurai.JPG|130px|center]] |1 |Sri Sundaravalli sametha Sri Kallazhagar Perumal | ഹിന്ദുക്കളുടെ മരണത്തിന്റെ ദേവനായ യമനാണ് കല്ലഴഗറിനെ ആരാധിച്ചിരുന്നത് . വിഷ്ണുവിനോട് അവിടെ താമസിക്കാൻ അദ്ദേഹം അഭ്യർത്ഥിക്കുകയും ദിവ്യ ശില്പിയായ വിശ്വകർമ്മാവിന്റെ സഹായത്തോടെ ഒരു ക്ഷേത്രം പണിയുകയും ചെയ്തു.<ref>{{cite book|title=Hinduism: An Alphabetical Guide|url=https://books.google.com/books?id=DH0vmD8ghdMC&q=alvar+thirunagari|page=18|first=Roshan|last=Dalal|publisher=Penguin Books India|year=2010|isbn=9780143414216}}</ref> ദുർവാസാ മുനിയിൽ നിന്ന് ശാപമോക്ഷം നേടിയ സുതപവ മുനിയെ മോചിപ്പിക്കാൻ കല്ലഴഗർ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടതായി വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.<ref>{{cite web|title=Kallazhagar temple|url=https://temple.dinamalar.com/new.php?id=695|publisher=Dinamalar|access-date=31 May 2014|year=2014}}</ref> ക്ഷേത്രത്തിൽ അപൂർവമായ ചില വിജയനഗര ശില്പങ്ങളുണ്ട്..<ref name=Gopal>{{cite journal|title=The Raṅga-maṇḍapa of the Tāṭikkompu Temple A Study of an Iconographic Programme of the Vijayanagara Tradition|journal=East and West|volume=46|last=S.|first=Gopalakrishnan|issue=3/4|date=December 1996|jstor=29757285|pages=415–431}}</ref> |- |9 |[[Sowmya Narayana Perumal temple|Thirukkoshtiyur]] |[[Thirukoshtiyur |Thirukoshtiyur]],<br>[[ശിവഗംഗ ജില്ല]],<br>[[Tamil Nadu]]{{coord|9.98860| 78.2643 }} |[[File:Thirukkottiyur1.jpg|130px|center]] |1 |Sri Mahalakshmi sametha Sri Uraga Mellanayaan Perumal |വൈഷ്ണവദത്ത തത്ത്വചിന്തയുടെ പ്രഭാഷകനായ രാമാനുജൻ ജാതിഭേദമില്ലാതെ എല്ലാ ആളുകൾക്കും "ഓം നമോ നാരായണ" എന്ന പുണ്യമന്ത്രം ഉപദേശിച്ച സ്ഥലം എന്ന നിലയിലാണ് ഈ ക്ഷേത്രം അറിയപ്പെടുന്നത് . സൗമ്യനാരായണ പെരുമാൾ ദേവന്മാർക്ക് , സ്വർഗ്ഗീയ ദേവതകൾക്ക്, നരസിംഹ അവതാരമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടതായി വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.<ref>{{cite journal|title=The Typology of the Anantaśayī Icon|page=80|jstor=3250291|last=K. V. |first=Soundara Rajan|journal=Artibus Asiae|volume=29|issue=1|year=1967}}</ref> |- |10 |[[Varadharaja Perumal Temple, Kanchipuram|Thirukkachi - Atthigiri]] |[[Kanchipuram]],<br> [[Kanchipuram district]], <br>[[Tamil Nadu]]{{coord|12.819137| 79.724646}} |[[File:Varadaraja Perumal Temple Kanchipuram (31).jpg|130px|center]] |1 |Sri Perundevi sametha Sri Devadiraja Perumal |വൈഷ്ണവ വിശിഷ്ട അദ്വൈത തത്ത്വചിന്തയിലെ ഏറ്റവും മഹാനായ ഹിന്ദു പണ്ഡിതരിൽ ഒരാളായ രാമാനുജൻ ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ താമസിച്ചിരുന്നതായി വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു<ref>{{cite web |url = http://www.indiantemples.com/Tamilnadu/varakanc.html |title = The Templenet Encyclopedia - Varadaraja Perumal Temple at Kanchipuram}}</ref>കാഞ്ചീപുരത്തെ ഏകാംബരേശ്വരർ ക്ഷേത്രം , കാമാക്ഷി അമ്മൻ ക്ഷേത്രം എന്നിവയോടൊപ്പം ക്ഷേത്രവും മുമൂർത്തിവാസം (മൂവരുടെയും വാസസ്ഥലം) എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു,<ref name="Rao154">Rao 2008, p. 154</ref> ശ്രീരംഗത്തെ 'കോവിൽ' (അർത്ഥം: "ക്ഷേത്രം") എന്നും തിരുപ്പതിയെ 'മല' (അർത്ഥം: "കുന്നു") എന്നും വിളിക്കുന്നു . |- |11 |[[Tiru paadagam|Thiruppadagam]] |[[Kanchipuram]],<br> [[Kanchipuram district]], <br>[[Tamil Nadu]]{{coord|12.842726| 79.696941}} |[[File:Pandavathoothar (7).jpg|130px|center]] |1 |Sri Rukmani sametha Sri Pandavadootha Perumal | കാഞ്ചീപുരത്തെ ഏറ്റവും പഴക്കം ചെന്ന മൂന്ന് ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ഒന്നായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്ന ഈ ക്ഷേത്രം എ.ഡി. എട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തിൽ പല്ലവർ നിർമ്മിച്ചതാണെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു , പിന്നീട് മധ്യകാല ചോളരുടെയും വിജയനഗര രാജാക്കന്മാരുടെയും സംഭാവനകൾ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. മഹാഭാരതത്തിലെ ഒരു അധ്യായത്തിൽ കൃഷ്ണൻ കൗരവരുടെ അടുത്തേക്ക് ഒരു സന്ദേശമായി ( പ്രാദേശികമായി തൂത എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നു ) പാണ്ഡവർക്ക് പോയതുമായി ഈ ക്ഷേത്രം ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.<ref>{{Cite book |last=Soundara Rajan |first=Kodayanallur Vanamamalai |title=Concise classified dictionary of Hinduism|year=2001|publisher=Concept Publishing Company|location=New Delhi |isbn=81-7022-857-3|page=38}}</ref> |- |12 |[[Parthasarathy Kovil|Thiruvallikeni]] |[[Chennai]],<br> [[Chennai district]], <br>[[Tamil Nadu]]{{coord|13.053920| 80.276942}} |[[File:Tiruvallikeni1.jpg|130px|center]] |1 |Sri Rukmini sametha Sri Venkatakrishna Perumal |പാർത്ഥസാരഥി എന്ന പേരിന് തമിഴിൽ ' അർജുനന്റെ തേരാളി' എന്നാണ് അർത്ഥം . മഹാഭാരതത്തിലെ അർജുനന്റെ തേരാളിയായി കൃഷ്ണൻ പ്രവർത്തിച്ചതിനെ ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നു . എട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിൽ പല്ലവരാണ് ഇത് ആദ്യം നിർമ്മിച്ചത് , ചെന്നൈയിലെ ഏറ്റവും പഴക്കം ചെന്ന ഘടനയായി ഇത് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു ..<ref>{{cite book |last=Sullivan|first=Sullivan|title=Historical Dictionary of Hinduism|year=1997|publisher=Scarecro Press INC.|location=England|isbn=81-250-2800-5|url=https://books.google.com/books?id=cvhGP8NRx4QC&q=parthasarathy+temple&pg=PA126|page=126}}</ref> |- |13 |[[Thirukkadigai]] |[[Sholinghur]],<br>[[Vellore district]], <br>[[Tamil Nadu]]{{coord|13.093698| 79.424626}} |[[File:Sholingar (15).JPG|130px|center]] |1 |Sri Amritavalli sametha Sri Yoga Narasimha Perumal |ഈ ക്ഷേത്രത്തിന് ഇരട്ട കുന്നുകൾ ഉണ്ട്, യോഗ നരസിംഹത്തിന്റെ ഒരു കുന്നായ പെരിയ മല (വലിയ കുന്ന്) 750 അടി (230 മീറ്റർ) ഉയരവും 1.25 ഏക്കർ (5,100 മീ 2 ) വിസ്തൃതിയും ഉണ്ട് . കുന്നിന്റെ മുകളിലേക്ക് 1,305 പടികൾ കയറിയാണ് എത്തേണ്ടത്. പ്രശസ്തമായ നരസിംഹ ക്ഷേത്രങ്ങളിലൊന്നായും ഹനുമാന്റെ ശക്തമായ പ്രതിരൂപമായും ഈ ക്ഷേത്രം കാണപ്പെടുന്നു .<ref>{{cite book|title=South Indian Shrines Illustrated|url=https://books.google.com/books?id=NLSGFW1uZboC&q=sholingur+temple&pg=PA539|page=539|last=Ayyar|first=P.V. Jagadisa|year=1993|location=New Delhi|publisher=Asian Educational Services|isbn=81-206-0151-3}}</ref> മണവാള മാമുനിഗൽ തന്റെ ശിഷ്യനായ എരുമ്പിയപ്പയുടെ അഭ്യർത്ഥനപ്രകാരം ഈ സ്ഥലത്ത് തിരുപ്പവൈയെ പ്രതിപാദിച്ചതായി വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു . രണ്ട് കുന്നുകൾക്കിടയിലുള്ള താഴ്‌വരയിൽ പരപ്പൻ കുളത്തിനടുത്തുള്ള ക്ഷേത്ര അവശിഷ്ടങ്ങൾ ഈ പട്ടണം ആദ്യം ശൈവരുടെ നിയന്ത്രണത്തിലായിരുന്നുവെന്ന് തെളിയിക്കുന്നു. യഥാർത്ഥ ഷോളിംഗൂർ സ്ഥിതി ചെയ്തത് ഇവിടെയാണ്. ഷോളിംഗൂരിലെ നിരവധി സ്ഥലങ്ങളിൽ പൂർത്തിയാകാത്ത നന്ദികളും സ്തുപങ്ങളും കാണപ്പെടുന്നു.<ref name=hindu>{{cite news|title=Twin temples that draw devotees|url=https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-miscellaneous/tp-others/twin-temples-that-draw-devotees/article28058874.ece|date=8 December 2000|access-date=2 July 2020|newspaper=The Hindu|first=T.A.|last=Srinivasan}}</ref> |- |14 |[[Ashtabujakaram|Ashtabuyagaram]] |[[കാഞ്ചീപുരം]],<br> [[Kanchipuram district]], <br>[[Tamil Nadu]]{{coord|12.822736| 79.710806}} |[[File:Ashtabhujakaram (9).jpg|130px|center]] |1 |ശ്രീ പദ്മസേനീസമേത അഷ്ടഭുജപെരുമാൾ | ക്ഷേത്രക്കുളത്തിൽ നിന്ന് കൊണ്ടുവന്ന താമര ഉപയോഗിച്ച് ഗജേന്ദ്രൻ എന്ന ആന എല്ലാ ദിവസവും വിഷ്ണുവിനെ ആരാധിച്ചിരുന്നു. ഒരിക്കൽ താമര എടുക്കുന്നതിനിടയിൽ, ഒരു മുതല ഗജേന്ദ്രന്റെ കാലിൽ പിടിച്ചു, സഹായത്തിനായി വിഷ്ണുവിന്റെ പേര് വിളിക്കാൻ തുടങ്ങി. മുതലയെ ശിക്ഷിക്കാനും ആനയെ മോചിപ്പിക്കാനും വിഷ്ണു തന്റെ ചക്രം അയച്ചു. ആദികേശവ പെരുമാൾ, ഗജേന്ദ്ര വരദൻ, ചക്രധരൻ തുടങ്ങിയ വിവിധ പേരുകളിൽ അധിപനായ ദേവനെ സംബോധന ചെയ്യുന്നു.<ref name=Diwakar>{{cite book|title=Temples of South India|first=Macherla|last=Diwakar|location=Chennai|year=2011|edition=1st|page=145|isbn=978-93-83440-34-4|publisher=Techno Book House}}</ref> |- |} == അവലംബങ്ങൾ == {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:ആഴ്‌വാർ]] bdbiv6slj003u23svl3tctzq7ji9kw3 2 669991 4671636 4668341 2026-09-29T11:07:42Z TheGreatEditor024 211141 /* മത്സരം എങ്ങനെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു */ 4671636 wikitext text/x-wiki [[പ്രമാണം:Mercator projection SW.jpg|ലഘുചിത്രം|365x365ബിന്ദു]] മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലെ അന്താരാഷ്ട്ര വിഷയങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള കവറേജ് മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനായി രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിട്ടുള്ളതാണ് ഈ വിക്കിപ്രോജക്റ്റ്. കേരളത്തിന്റെയും ഇന്ത്യയുടെയും ചരിത്രം, ഭൂമിശാസ്ത്രം, സംസ്കാരം എന്നിവയെക്കുറിച്ച് വിശദമായി പ്രതിപാദിക്കുന്ന ധാരാളം ലേഖനങ്ങൾ ഞങ്ങളുടെ കമ്മ്യൂണിറ്റി എഴുതിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, ആഗോള വിഷയങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ഞങ്ങളുടെ കവറേജിൽ ഇപ്പോഴും ഒരു വലിയ വിടവ് നിലനിൽക്കുന്നു. ഒരു രാജ്യം, ഒരു സംസ്കാരം, ഒരു സമയം ഒരു നാഴികക്കല്ല് എന്നിങ്ങനെ ലോകത്തിന്റെ മറ്റു ഭാഗങ്ങൾ മലയാള വായനക്കാർക്ക് തുറന്നുകൊടുക്കുക എന്നതാണ് ഈ പദ്ധതിയുടെ ലക്ഷ്യം. == വിക്കിപ്രോജക്റ്റ് എങ്ങനെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു == ഞങ്ങളുടെ ലക്ഷ്യങ്ങൾ ഘടനാപരവും ഉയർന്ന നിലവാരത്തിൽ കൈവരിക്കാവുന്നതുമായി നിലനിർത്തുന്നതിന്, അക്ഷരമാലാക്രമത്തിലുള്ള ഗ്രൂപ്പിംഗുകളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് ഞങ്ങൾ പ്രതിമാസ മത്സരങ്ങൾ നടത്തുന്നത്.വളരെ ശ്രദ്ധേയവും മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക് വിവർത്തനം ചെയ്യേണ്ടതുമായ 100 ലേഖനങ്ങൾ ഞങ്ങൾ നൽകിയിട്ടുണ്ട്. == പങ്കെടുക്കുന്നവർ == ''പങ്കെടുക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക് താഴെ പേര് ചേർക്കാം.'' == വിവർത്തനം ചെയ്യേണ്ട ലേഖനങ്ങളുടെ പട്ടിക == === ഏഷ്യ (20) === # {{flagicon|North Korea}}[[കിം ഇൽ-സങ്]] [[:en:Kim_Il_Sung|[en]]] = ഉത്തര കൊറിയയുടെ ആദ്യ പ്രസിഡന്റ് # {{Flag icon|Japan}}[[ജപ്പാന്റെ കീഴടങ്ങൽ]] [[:en:Surrender_of_Japan|[en]]] = രണ്ടാം ലോക മഹായുദ്ധത്തിനുശേഷം ജപ്പാന്റെ കീഴടങ്ങൽ # {{Flag icon|India}}[[ഓപ്പറേഷൻ സഫേദ് സാഗർ]] [[:en:Operation_Safed_Sagar|[en]]] = കാർഗിൽ യുദ്ധസമയത്ത് ഇന്ത്യൻ വ്യോമസേന നടത്തിയ ഓപ്പറേഷൻ # {{Flag icon|Iran}}[[2026 ഇറാൻ യുദ്ധം]] [[:en:2026_Iran_war|[en]]] = 2026 ലെ ഇറാനിലെ യുദ്ധം # {{Flag icon|China}}[[പീപ്പിൾസ് ലിബറേഷൻ ആർമി]] [[:en:People's_Liberation_Army|[en]]] = ചൈനീസ് കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ സൈനിക വിഭാഗം # {{flagicon|North Korea}}[[കൊറിയൻ പീപ്പിൾസ് ആർമി]] [[:en:Korean_People's_Army|[en]]] = വർക്കേഴ്സ് പാർട്ടി ഓഫ് കൊറിയയുടെ സായുധ വിഭാഗം # {{flagicon|Turkmenistan}}[[തുർക്ക്മെനിസ്ഥാൻ ദേശീയ ഫുട്ബോൾ ടീം]] [[:en:Turkmenistan_national_football_team|[en]]] = തുർക്ക്‌മെനിസ്ഥാന്റെദേശീയ ഫുട്ബോൾ ടീം # {{flagicon|North Korea}} [[വോൺസാൻ കൽമ തീരദേശ വിനോദസഞ്ചാര മേഖല]] [[:en:Wonsan_Kalma_Coastal_Tourist_Area|[en]]] = ഉത്തര കൊറിയയിലെ വോൺസാനിലുള്ള കടൽത്തീര റിസോർട്ട്. # [[ഏഷ്യൻ പാരാ ഗെയിംസ്]] [[:en:Asian_Para_Games|[en]]] = അന്താരാഷ്ട്ര ബഹു-കായിക ഇന മത്സരം # {{flagicon|Indonesia}}[[ഇന്തോനേഷ്യയുടെ രാഷ്ട്രീയം]] [[:en:Politics_of_Indonesia|[en]]] = ഇന്തോനേഷ്യയുടെ രാഷ്ട്രീയം # {{flagicon|Indonesia}}[[ഇന്തോനേഷ്യയിലെ രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികളുടെ പട്ടിക]] [[:en:List_of_political_parties_in_Indonesia|[en]]] = ഇന്തോനേഷ്യയിലെ രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികളുടെ പട്ടിക # {{flagicon|Brunei}}[[ബ്രൂണൈ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം]] [[:en:Brunei_International_Airport|[en]]] = ബ്രൂണൈയിലെ ഏക അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം # {{flagicon|Brunei}}[[ബ്രൂണൈ കലാപം]] [[:en:Brunei_revolt|[en]]] = 1962-ൽ ബ്രൂണൈയിൽ നടന്ന ഒരു കലാപം # {{flagicon|North Korea}}[[വർക്കേഴ്സ് പാർട്ടി ഓഫ് കൊറിയ]] [[:en:Workers'_Party_of_Korea|[en]]] = ഉത്തര കൊറിയയിലെ ഭരണകക്ഷി # {{flagicon|Saudi Arabia}}[[സൗദി അറേബ്യ-അമേരിക്ക ബന്ധം]] [[:en:Saudi_Arabia–United_States_relations|[en]]] = സൗദി അറേബ്യ-അമേരിക്ക ബന്ധം # {{flagicon|Northern Cyprus}}[[നോർത്ത് നിക്കോസിയ]] [[:en:North_Nicosia|[en]]] = വടക്കൻ സൈപ്രസിൻ്റെ തലസ്ഥാന നഗരം # {{flagicon|South Ossetia}}[[ത്സ്ഖിൻവാലി]] [[:en:Tskhinvali|[en]]] = തെക്കൻ ഒസ്സെറ്റിയയുടെ തലസ്ഥാന നഗരം # {{flagicon|Abkhazia}}{{flagicon|South Ossetia}}[[അബ്ഖാസിയയുടെയും തെക്കൻ ഒസ്സെഷ്യയുടെയും അന്താരാഷ്ട്ര അംഗീകാരം]] [[:en:International_recognition_of_Abkhazia_and_South_Ossetia|[en]]] = അബ്ഖാസിയയുടെയും ദക്ഷിണ ഒസ്സെഷ്യയുടെയും അന്താരാഷ്ട്ര അംഗീകാരം # {{flagicon|Abkhazia}}[[അബ്ഖാസിയയുടെ ചരിത്രം]] [[:en:History_of_Abkhazia|[en]]] = അബ്ഖാസിയയുടെ ചരിത്രം # {{flagicon|Abkhazia}}[[അബ്ഖാസിയയിലെ യുദ്ധം (1992-1993)]] [[:en:War_in_Abkhazia_(1992–1993)|[en]]] = അബ്ഖാസിയയിലെ യുദ്ധം (1992-1993) === ആഫ്രിക്ക (20) === # [[ആഫ്രിക്കൻ കാട്ടുനായ]] [[:en:African_wild_dog|[en]]] = കാട്ടുനായ # {{Flag icon|Eritrea}}{{Flag icon|Ethiopia}}[[അക്സും രാജ്യം]] [[:en:Kingdom_of_Aksum|[en]]] = ആഫ്രിക്കയിലെ പുരാതന രാജ്യം # {{Flag icon|Eritrea}}[[ഗീസ് സ്ക്രിപ്റ്റ്]] [[:en:Geʽez_script|[en]]] = ഒരു പുരാതന ലിപി # {{Flag icon|Somaliland}}[[ഇസാഖ് സുൽത്താനേറ്റ്]] [[:en:Isaaq_Sultanate|[en]]] = ആഫ്രിക്കയിലെ ഒരു സുൽത്താനേറ്റ് # {{Flag icon|Somaliland}}[[ആദൽ സുൽത്താനേറ്റ്]] [[:en:Adal_Sultanate|[en]]] = ആഫ്രിക്കയിലെ ഒരു സുൽത്താനേറ്റ് # {{Flag icon|Liberia}}[[ലൈബീരിയൻ ദേശീയ പരിവർത്തന സർക്കാർ]] [[:en:Liberian_national_transitional_government|[en]]] = ലൈബീരിയയിലെ താത്കാലിക സർക്കാർ # {{Flag icon|Senegal}}[[സെനഗലീസ് പൗരത്വ നിയമം]] [[:en:Senegalese_nationality_law|[en]]] = സെനഗലീസ് പൗരത്വ നിയമം # {{Flag icon|South Africa}}[[ദക്ഷിണാഫ്രിക്കൻ വ്യോമസേന]] [[:en:South_African_Air_Force|[en]]] = ദക്ഷിണാഫ്രിക്കൻ വ്യോമസേന # {{Flag icon|Guinea}}[[1983 സി.എ.എ.കെ. ഇല്യുഷിൻ Il-62 തകർച്ച]] [[:en:1983_CAAK_Ilyushin_Il-62_crash|[en]]] = 1983 ഗിനിയയിലെ ലാബെയ്ക്ക് സമീപം വിമാനാപകടം # {{Flag icon|South Africa}}[[എൻഗുനി ജനത]] [[:en:Nguni_peoples|[en]]] = = തെക്കൻ ആഫ്രിക്കയിലെ തദ്ദേശീയ വംശീയ വിഭാഗം # {{Flag icon|Zimbabwe}}[[മറ്റബെലെലാൻഡ്]] [[:en:Matabeleland|[en]]] = സിംബാബ്‌വെയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന പ്രദേശം # {{Flag icon|South Africa}}[[സൗത്ത് ആഫ്രിക്കൻ റിപ്പബ്ലിക്]] [[:en:South_African_Republic|[en]]] = 1852 മുതൽ 1902 വരെ തെക്കൻ ആഫ്രിക്കയിലുണ്ടായിരുന്ന സ്വതന്ത്ര ബോയർ റിപ്പബ്ലിക്. # {{Flag icon|Algeria}}[[അൾജീരിയൻ വ്യോമസേന]] [[:en:Algerian_Air_Force|[en]]] = അൾജീരിയയുടെ വ്യോമസേന # {{Flag icon|Mali}}[[മാലി വ്യോമസേന]] [[:en:Malian_Air_Force|[en]]] = മാലിയിലെ വ്യോമസേന # {{Flag icon|Libya}}[[ലിബിയൻ വ്യോമസേന]] [[:en:Libyan_Air_Force|[en]]] = ലിബിയയിലെ വ്യോമസേന # {{Flag icon|Eritrea}}{{Flag icon|Ethiopia}}[[എറിട്രിയൻ-എത്യോപ്യൻ യുദ്ധം]] [[:en:Eritrean–Ethiopian_War|[en]]] = എറിത്രിയയും എത്യോപ്യയും തമ്മിലുള്ള യുദ്ധം # {{Flag icon|Tunisia}}[[പുരാതന കാർത്തേജ്]] [[:en:Ancient_Carthage|[en]]] = വടക്കേ ആഫ്രിക്ക കേന്ദ്രീകരിച്ച് നിലനിന്നിരുന്ന പുരാതന സംസ്കാരം # {{Flag icon|Tunisia}}[[ഹാനിബാളിന്റെ കപുവാൻ പ്രതിമ]] [[:en:Capuan_bust_of_Hannibal|[en]]] = ഹാനിബാളിന്റെ പ്രതിമ # {{Flag icon|Eswatini}}[[എസ്വാറ്റിനിയുടെ ചരിത്രം]] [[:en:History_of_Eswatini|[en]]] = എസ്വാറ്റിനിയുടെ ചരിത്രം # {{Flag icon|Eswatini}}[[എസ്വാറ്റിനിയിലെ ഭരണാധികാരികളുടെ പട്ടിക]] [en] = എസ്വാറ്റിനിയിലെ ഭരണാധികാരികളുടെ പട്ടിക === യൂറോപ്പ് (20) === # {{flagicon|Greece}}[[ഹെസിയോഡ്]] [[:en:Hesiod|[en]]] = പുരാതന ഗ്രീക്ക് കവി # {{flagicon|France}}[[ജൂൾസ് റിമെറ്റ്]] [[:en:Jules_Rimet|[en]]] = ഫിഫയുടെ മൂന്നാമത്തെ പ്രസിഡന്റ് # {{flagicon|France}}[[ഫ്രീ ഫ്രാൻസ്]] [[:en:Free_France|[en]]] = ഫ്രാൻസിന്റെ നിയമാനുസൃത സർക്കാർ എന്ന് അവകാശപ്പെടുന്ന പ്രതിരോധ സർക്കാർ # {{flagicon|Bulgaria}}[[ബോറിസ് മൂന്നാമൻ]] [[:en:Boris_III_of_Bulgaria|[en]]] = ബൾഗേറിയൻ സാർ # {{flagicon|Bulgaria}}[[ശിമയോൻ രണ്ടാമൻ]] [[:en:Simeon_II|[en]]] = അവസാന ബൾഗേറിയൻ സാർ, ബൾഗേറിയയുടെ മുൻ പ്രധാനമന്ത്രി # {{flagicon|Germany }}[[ജർമ്മനിവൽക്കരണം]] [[:en:Germanisation|[en]]] = ജർമ്മൻ ഭാഷ, ജനങ്ങൾ, സംസ്കാരം എന്നിവയുടെ വ്യാപനം. # {{flagicon|Ukraine}}[[ഒലെഗ് ദി വൈസ്]] [[:en:Oleg_the_Wise|[en]]] = കീവൻ റൂസിന്റെ സ്ഥാപകൻ, വരാഞ്ചിയൻ രാജകുമാരൻ # {{flagicon|Poland}}{{flagicon|Lithuania}}[[പോളിഷ്–ലിത്വാനിയൻ കോമൺ‌വെൽത്ത്]] [[:en:Polish–Lithuanian_Commonwealth|[en]]] = യൂറോപ്പിലെ പ്രഭുക്കന്മാരുടെ റിപ്പബ്ലിക് (1569–1795) # {{flagicon|Kingdom of Yugoslavia}}[[റോയൽ യുഗോസ്ലാവ് നാവികസേന]] [[:en:Royal_Yugoslav_Navy|[en]]] = യൂഗോസ്ലാവിയ രാജ്യത്തിന്റെ നാവിക യുദ്ധ സേവന ശാഖ # {{flagicon|German Empire}}[[ഡിലാഗ്]] [[:en:DELAG|[en]]] = ലോകത്തിലെ ആദ്യത്തെ വിമാനക്കമ്പനി # {{flagicon|Ukraine}} [[ഉക്രേനിയൻ വിമോചന പ്രസ്ഥാനം (1920–1950)|ഉക്രേനിയൻ വിമോചന]] [[ഉക്രേനിയൻ വിമോചന പ്രസ്ഥാനം (1920–1950)|പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ (1920–1950)]] [[:en:Ukrainian_liberation_movement_(1920–1950)|[en]]] = 1920 മുതൽ 1950 വരെയുള്ള ഉക്രേനിയൻ വിമോചന പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ # {{flagicon|Spain}}[[കറ്റാലൻ വിക്കിപീഡിയ]] [[:en:Catalan_Wikipedia|[en]]] = വിക്കിപീഡിയയുടെ കറ്റാലൻ ഭാഷാ പതിപ്പ് # {{flagicon|Georgia}}[[ത്ബെതി ആശ്രമം]] [[:en:Tbeti_Monastery|[en]]] = ഒരു മധ്യകാല ജോർജിയൻ ഓർത്തഡോക്സ് ആശ്രമം # {{flagicon|Ireland}}[[അയർലൻഡിന്റെ പതാക]] [[:en:Flag_of_Ireland|[en]]] = അയർലൻഡിന്റെ പതാക # {{flagicon|France}}[[ജൂലൈ വിപ്ലവം]] [[:en:July_Revolution|[en]]] = 1830-ലെ ഫ്രഞ്ച് വിപ്ലവം # {{flagicon|Bosnia and Herzegovina}}[[ബോസ്നിയ-ഹെർസഗോവിനയുടെ പതാക]] [[:en:Flag_of_Bosnia_and_Herzegovina|[en]]] = ബോസ്നിയ-ഹെർസഗോവിനയുടെ പതാക # {{flagicon|Croatia}}[[ക്രോയേഷ്യയുടെ ഭൂമിശാസ്ത്രം]] [[:en:Geology_of_Croatia|[en]]] = ക്രോയേഷ്യയുടെ ഭൂമിശാസ്ത്രം # {{flagicon|Italy}}[[ഇറ്റലിയുടെ ഭൂമിശാസ്ത്രം]] [[:en:Geology_of_Italy|[en]]] = ഇറ്റലിയുടെ ഭൂമിശാസ്ത്രം # {{flagicon|Serbia}}[[സെർബിയയുടെ പതാക]] [[:en:Flag_of_Serbia|[en]]] = സെർബിയയുടെ പതാക # {{flagicon|Montenegro}}[[മോണ്ടിനെഗ്രോയുടെ പതാക]] [[:en:Flag_of_Montenegro|[en]]] = മോണ്ടിനെഗ്രോയുടെ പതാക === അമേരിക്കകൾ (20) === # {{flagicon|USA}}[[ഇർമ ചുഴലിക്കാറ്റ്]] [[:en:Hurricane_Irma|[en]]] = 2017-ലെ കാറ്റഗറി 5 അറ്റ്ലാന്റിക് ചുഴലിക്കാറ്റ് # {{flagicon|USA}}[[ബ്ലാക്ക് പാന്തർ (പത്രം)]] [[:en:The_Black_Panther_(newspaper)|[en]]] = ബ്ലാക്ക് പാന്തർ പത്രം # {{flagicon|USA}}[[ഹിൻഡൻബർഗ് ദുരന്തം]] [[:en:Hindenburg_disaster|[en]]] = ന്യൂയോർക്കിൽ സംഭവിച്ച ആകാശക്കപ്പൽ അപകടം # {{flagicon|Guyana}}{{flagicon|Venezuela}}[[ഗയാന-വെനസ്വേല പ്രദേശിക തർക്കം]] [[:en:Guyana–Venezuela_territorial_dispute|[en]]] = ഗയാനയും വെനസ്വേലയും തമ്മിലുള്ള പ്രദേശിക തർക്കം # {{flagicon|Brazil}}[[ബ്രസീലിയൻ സായുധ സേന]] [[:en:Brazilian_Armed_Forces|[en]]] = ബ്രസീലിന്റെ സൈനിക സേനകൾ # {{flagicon|Chile}}[[ചിലിയൻ സാഹിത്യം]] [[:en:Chilean_literature|[en]]] = ചിലിയിൽ രചിക്കപ്പെട്ട സാഹിത്യകൃതികൾ # {{flagicon|USA}}[[ചാർലി കിർക്ക്]] [[:en:Charlie_Kirk|[en]]] = അമേരിക്കൻ വലതുപക്ഷ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകനും സംരംഭകനും # {{flagicon|USA}}[[ട്രംപിസം]] [[:en:Trumpism|[en]]] = ഡൊണാൾഡ് ട്രംപിന് പിന്നിലുള്ള രാഷ്ട്രീയ പ്രത്യയശാസ്ത്രം # {{flagicon|USA}}[[ട്രംപിന്റെ പ്രസിഡന്റ് കാലയളവുകളിലെ സ്വേച്ഛാധിപത്യ പ്രവണതകൾ]] [[:en:Authoritarianism_during_the_Trump_presidencies|[en]]] = ട്രംപിന്റെ പ്രസിഡന്റ് കാലയളവുകളിലെ സ്വേച്ഛാധിപത്യ പ്രവണതകൾ # {{flagicon|USA}}[[യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ് ഇമിഗ്രേഷൻ ആൻഡ് കസ്റ്റംസ് എൻഫോഴ്‌സ്‌മെന്റ്]] [[:en:United_States_Immigration_and_Customs_Enforcement|[en]]] = യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ് ഇമിഗ്രേഷൻ ആൻഡ് കസ്റ്റംസ് എൻഫോഴ്‌സ്‌മെന്റ് # {{flagicon|Canada}}[[കിംഗ്സ്റ്റൺ, ഒന്റാറിയോ]] [[:en:Kingston,_Ontario|[en]]] = കാനഡയിലെ ഒരു നഗരം # {{flagicon|Canada}}[[കാനഡയിലെ തദ്ദേശീയ ജനവിഭാഗങ്ങൾ]] [[:en:Kingston,_Ontario|[en]]] = കാനഡയിലെ തദ്ദേശീയ ജനവിഭാഗങ്ങൾ # {{flagicon|Canada}}[[ഒന്റാറിയോ മനുഷ്യാവകാശ കമ്മീഷൻ]] [[:en:Ontario_Human_Rights_Commission|[en]]] = ഒന്റാറിയോ മനുഷ്യാവകാശ കമ്മീഷൻd # {{flagicon|El Salvador}}[[എൽ സാൽവഡോർ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം]] [[:en:El_Salvador_International_Airport|[en]]] = എൽ സാൽവഡോറിലെ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം # {{flagicon|USA}}[[അമേരിക്കൻ ഭരണഘടനയുടെ നാലാം ഭേദഗതി]] [[:en:Fourth_Amendment_to_the_United_States_Constitution|[en]]] അമേരിക്കൻ ഭരണഘടനയുടെ നാലാം ഭേദഗതി # {{flagicon|Argentina}}[[അർജൻ്റീനയുടെ പതാക]] [[:en:Flag_of_Argentina|[en]]] = അർജൻ്റീനയുടെ പതാക # {{flagicon|Jamaica}}[[ജമൈക്കയുടെ പതാക]] [[:en:Flag_of_Jamaica|[en]]] = ജമൈക്കയുടെ പതാക # {{flagicon|Jamaica}}[[പീപ്പിൾസ് നാഷണൽ പാർട്ടി]] [[:en:People's_National_Party|[en]]] = ജമൈക്കയിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടി # {{flagicon|Trinidad and Tobago}}[[ട്രിനിഡാഡ് ആൻഡ് ടൊബാഗോയുടെ പതാക]] [[:en:Flag_of_Trinidad_and_Tobago|[en]]] = ട്രിനിഡാഡ് ആൻഡ് ടൊബാഗോയുടെ പതാക # {{flagicon|Bolivia}}[[ബൊളീവിയയുടെ പതാക]] [[:en:Flag_of_Bolivia|[en]]] = ബൊളീവിയയുടെ പതാക === ഓസ്ട്രേലിയ (10) === # {{flagicon|Australia}}[[ഓസ്‌ട്രേലിയൻ ബ്രോഡ്‌കാസ്റ്റിംഗ് കോർപ്പറേഷൻ]] [[:en:Australian_Broadcasting_Corporation|[en]]] = ഓസ്‌ട്രേലിയയിലെ പ്രധാന പൊതു പ്രക്ഷേപണ സ്ഥാപനം # {{flagicon|Australia}}[[ഓസ്‌ട്രേലിയൻ കാറ്റിൽ ഡോഗ്]] [[:en:Australian_Cattle_Dog|[en]]] = ഓസ്‌ട്രേലിയയിൽ വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത, കന്നുകാലികളെ മേയ്ക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു ഇനം നായ. # {{flagicon|Australia}}[[ഓസ്‌ട്രേലിയയുടെ പതാക]] [[:en:Flag_of_Australia|[en]]] = ഓസ്‌ട്രേലിയയുടെ പതാക # {{flagicon|Australia}}[[ഓസ്‌ട്രേലിയൻ പ്രതിരോധ സേന]] [[:en:Australian_Defence_Force|[en]]] = ഓസ്‌ട്രേലിയൻ പ്രതിരോധ സേന # {{flagicon|Australia}}[[ഓസ്‌ട്രേലിയൻ പുരുഷ ദേശീയ ഫുട്‌ബോൾ ടീം]] [[:en:Australia_men's_national_soccer_team|[en]]] = ഓസ്‌ട്രേലിയൻ പുരുഷ ദേശീയ ഫുട്‌ബോൾ ടീം # {{flagicon|Nauru}}[[നൗറൻ ദേശീയത നിയമം]] [[:en:Nauruan_nationality_law|[en]]] = നൗറു ദേശീയത നിയമം # {{flagicon|Nauru}}[[നൗറൻ ഭാഷ]] [[:en:Nauruan_language|[en]]] = നൗറു ഭാഷ # {{flagicon|Nauru}}[[നൗറു റീഡ് വാർബ്ലർ]] [[:en:Nauru_reed_warbler|[en]]] = നൗറുവിൽ മാത്രം കാണപ്പെടുന്ന പക്ഷി # {{flagicon|Kiribati}}[[2022-ലെ കിരിബാത്തി ഭരണഘടനാ പ്രതിസന്ധി]] [[:en:2022_Kiribati_constitutional_crisis|[en]]] = 2022-ലെ കിരിബാത്തി ഭരണഘടനാ പ്രതിസന്ധി # {{flagicon|Kiribati}}[[കിരിബാത്തിയുടെ പതാക]] [[:en:Flag_of_Kiribati|[en]]] = കിരിബാത്തിയുടെ പതാക === അന്റാർട്ടിക്ക (10) === # {{flagicon|Antarctica}}{{flagicon|Chile}}[[ചിലിയൻ അന്റാർട്ടിക് പ്രദേശം]] [[:en:Chilean_Antarctic_Territory|[en]]] = പടിഞ്ഞാറൻ അന്റാർട്ടിക്കയുടെ ഭാഗങ്ങളും ചിലി അവകാശവാദം ഉന്നയിക്കുന്ന ദ്വീപുകളും. # {{flagicon|Antarctica}}[[അന്റാർട്ടിക് ഉടമ്പടി]] [[:en:Antarctic_Treaty_System|[en]]] = അന്റാർട്ടിക്കയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അന്താരാഷ്ട്ര ബന്ധങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന ഉടമ്പടി. # {{flagicon|Antarctica}}{{flagicon|Chile}}[[കാബോ ഡി ഹോർണോസ്, ചിലി]] [[:en:Cabo_de_Hornos,_Chile|[en]]] = അൻ്റാർട്ടിക്കയിലെ ചിലിയൻ കമ്യൂൺ # {{flagicon|Antarctica}}{{flagicon|Chile}}[[വില്ല ലാസ് എസ്ട്രെല്ലസ്]] [[:en:Villa_Las_Estrellas|[en]]] = അൻ്റാർട്ടിക്കയിലെ ചിലിയൻ കമ്യൂൺ, # {{flagicon|Antarctica}}{{flagicon|UK}}[[ബ്രിട്ടീഷ് അന്റാർട്ടിക് ടെറിട്ടറി]] [[:en:British_Antarctic_Territory|[en]]] = യു.കെ. അവകാശവാദം ഉന്നയിക്കുന്ന അന്റാർട്ടിക്കയിലെ പ്രദേശം # {{flagicon|Antarctica}}[[അന്റാർട്ടിക്കയിലെ പ്രദേശിക അവകാശവാദങ്ങൾ]] [[:en:Territorial_claims_in_Antarctica|[en]]] = അന്റാർട്ടിക്കയിലെ പ്രദേശിക അവകാശവാദങ്ങൾ # {{flagicon|Antarctica}}{{flagicon|USA}}[[അൻ്റാർട്ടിക്ക സർവീസ് മെഡൽ]] [[:en:Antarctica_Service_Medal|[en]]] = യുഎസ് സൈനിക ബഹുമതി # {{flagicon|Antarctica}}[[രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധസമയത്ത് അൻ്റാർട്ടിക്ക]] [[:en:Antarctica_during_World_War_II|[en]]] = രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധസമയത്ത് അൻ്റാർട്ടിക്ക # {{flagicon|Antarctica}}[[അൻ്റാർട്ടിക്ക മാരത്തൺ]] [[:en:Antarctica_Marathon|[en]]] = അന്റാർട്ടിക്കയിൽ നടക്കുന്ന കായിക മത്സരം # {{flagicon|Antarctica}}[[അന്റാർട്ടിക് ഉപദ്വീപ്]] [[:en:Antarctic_Peninsula|[en]]] = അന്റാർട്ടിക് ഉപദ്വീപ് == താരകം == അന്താരാഷ്ട്ര വിഷയങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് നിങ്ങൾക്ക് ഇനിപ്പറയുന്ന താരകം ആളുകൾക്ക് നൽകാം.{{award2|image=World Map 1689.JPG|topic=അന്താരാഷ്ട്ര വിഷയങ്ങളിലെ മികവിനുള്ള വിക്കിനക്ഷത്രം|text=നിങ്ങളുടെ സന്ദേശം എഴുതുക}} suly6xdp3wh3ba7v19epfufcpz6hmxp 0 670188 4671658 4657507 2026-09-29T11:41:22Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671658 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Binu Sasidharan | image = Binu Sasidharan.jpg | image_size = | caption = Binu Sasidharan with National award winner Salim Kumar during the production of Malayalam Film Once Upon a Time | other_names = | birth_name = | birth_date = 17 November 1976 | birth_place = [[Aluva]], [[Kerala]] | death_date = | death_place = | occupation = [[Film director]], Independent Consultant | years_active = 2008 – present | spouse = Ambika Binu | website = }} മലയാള ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാതാവാണ് '''ബിനു ശശിധരൻ''' (ജനനംː നവംബർ 17,1976). മലയാളത്തിലെ ആദ്യത്തെ മുഴുനീള ആനിമേറ്റഡ് ഫീച്ചർ ഫിലിമായ വൺസ് അപ്പോൺ എ ടൈം അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആദ്യത്തെ ആനിമേറ്റഡ് ഫീച്ചർ ഫിലിമാണ്.<ref>{{cite news|url=https://www.newindianexpress.com/cities/kochi/2013/apr/22/once-upon-a-time-470375.html|title=Once upon a time...|date=22 April 2013|newspaper=The New Indian Express|access-date=9 October 2018|first=Parvathy|last=Nambidi}}</ref> ബിനു, മുമ്പ് സിഐഡി മൂസ (ഹോം വീഡിയോയ്ക്കായി സിഐഡി മൂസ 007) എന്ന ചിത്രത്തിന്റെ ആനിമേറ്റഡ് പതിപ്പ് സംവിധാനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്, അടുത്തിടെ അദ്ദേഹം ഹോം തിയേറ്ററുകൾക്കായി മലയാളത്തിലെ ആദ്യത്തെ ആനിമേറ്റഡ് സ്റ്റീരിയോസ്കോപ്പിക് 3 ഡി വീഡിയോ ഫിലിം നിർമ്മിച്ച കുട്ടിച്ചാത്തൻ എന്ന ചിത്രത്തിന്റെ നിർമ്മാതാവായിരുന്നു.<ref>{{cite news|url=http://www.thehindu.com/features/cinema/adventures-of-rahul/article4742599.ece|title=Adventures of Rahul|work=The Hindu|date=23 May 2013|access-date=2026-08-12|archive-date=2013-06-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20130614075956/http://www.thehindu.com/features/cinema/adventures-of-rahul/article4742599.ece|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/regional/malayalam/previews/Once-Upon-A-Time-Animation/articleshow/20225933.cms|title=Once Upon A Time (Animation)|website=[[The Times of India]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20130706084507/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-05-23/previews/39474341_1_film-salim-kumar-animation|archive-date=2013-07-06}}</ref> == ആദ്യകാല ജീവിതം == എറണാകുളം ജില്ലയിലെ ആലുവയിലെ ദേശത്താണ് ബിനു ജനിച്ചത്. 1999 ൽ കാലടി ശ്രീ ശങ്കര കോളേജിൽ നിന്ന് കൊമേഴ്സിൽ ബിരുദാനന്തര ബിരുദം നേടി. <ref>{{Cite web|url=http://www.manoramanews.com/cgi-bin/mmonline.dll/portal/ep/mmtvContentView.do?BV_ID=@@@&programId=9958892&contentId=14174675|title=Manorama News|access-date=4 June 2013|publisher=|archive-url=https://web.archive.org/web/20131208171346/http://www.manoramanews.com/cgi-bin/mmonline.dll/portal/ep/mmtvContentView.do?BV_ID=@@@&programId=9958892&contentId=14174675|archive-date=8 December 2013}}</ref> == കരിയർ == 1999ൽ പഠനത്തിനുശേഷം, ഒരു ഫ്രീലാൻസ് ഡിസൈനറായും ആനിമേറ്ററായും ബിനു തന്റെ കരിയർ ആരംഭിച്ചു. 2002ൽ ആലുവയിലെ യൂണിയൻ ക്രിസ്ത്യൻ കോളേജിൽ അതിഥി അദ്ധ്യാപകനായി അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=http://www.hindu.com/2008/04/18/stories/2008041858470200.htm|title='CID Moosa' animated|date=2008-04-18|website=[[The Hindu]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20080422050054/http://www.hindu.com/2008/04/18/stories/2008041858470200.htm|archive-date=2008-04-22}}</ref>2004ൽ ഗ്രാഫിക് ഡിസൈനറായി യുഎസ്എ ആസ്ഥാനമായുള്ള എംഎൻസിയിൽ ചേർന്ന അദ്ദേഹം പിന്നീട് 2005ൽ സ്വന്തം പട്ടണത്തിൽ സ്വന്തമായി ആനിമേഷൻ സ്റ്റുഡിയോയായ വയർഫ്രെയിം ആനിമേഷൻ ആരംഭിക്കുകയും അതേ സമയം സ്വതന്ത്ര ക്രിയേറ്റീവ് കൺസൾട്ടന്റായി പ്രവർത്തിക്കാൻ തുടങ്ങുകയും ചെയ്തു. 14 വർഷത്തെ കരിയറിൽ അദ്ദേഹം വിവിധ സിനിമകൾ, പരസ്യങ്ങൾ, ടെലിവിഷൻ എന്നിവയ്ക്കായി പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട് <ref>{{Cite web|url=http://www.hindu.com/mp/2007/03/31/stories/2007033100890100.htm|title=Animated 'CID Moosa'|date=2007-03-31|website=[[The Hindu]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20121109051356/http://www.hindu.com/mp/2007/03/31/stories/2007033100890100.htm|archive-date=2012-11-09}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.hindu.com/2007/03/02/stories/2007030201410200.htm|title='CID Moosa' in animation series|date=2007-03-02|website=[[The Hindu]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20080304160259/http://www.hindu.com/2007/03/02/stories/2007030201410200.htm|archive-date=2008-03-04}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.reallusion.com/reallusiontv/featuredstory/binu.aspx|title='Featured Artist - Binu Sasidharan'|website=Reallusion}}</ref> == ചലച്ചിത്രരചന == * വൺസ് അപ്പോൺ എ ടൈം (2013) * ''സിഐഡി മൂസ 007'' * ''കുട്ടിച്ചാത്തൻ'' == കാണുക == * [[ഇന്ത്യൻ ആനിമേഷൻ വ്യവസായം]] == അവലംബങ്ങൾ == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}}{{Authority Control}} [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:1976-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:Articles with hCards]] k4j6o8cg2l0mqgasecr4xzd1c106h94 0 670697 4671483 4670945 2026-09-28T16:54:05Z Vijayanrajapuram 21314 Vijayanrajapuram എന്ന ഉപയോക്താവ് [[ഗവൺമെന്റ് എച്ച് എസ് എസ് ഫോർ ഗേൾസ് ആറ്റിങ്ങൽ]] എന്ന താൾ [[ഗവൺമെന്റ് എച്ച്.എസ്.എസ്. ഫോർ ഗേൾസ് ആറ്റിങ്ങൽ]] എന്നാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു 4670945 wikitext text/x-wiki [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[തിരുവനന്തപുരം]] ജില്ലയിലെ [[ആറ്റിങ്ങൽ]] പട്ടണത്തിന്റെ ഹൃദയഭാഗത്തായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു ഗവൺമെന്റ് വിദ്യാലയമാണ് '''ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് ഹയർസെക്കൻഡറി സ്കൂൾ ആറ്റിങ്ങൽ'''. 1937 ൽ സ്ഥാപിച്ച ഈ വിദ്യാലയം ‍ ആറ്റിങ്ങലിലെ ഏറ്റവും പഴക്കമേറിയ വിദ്യാലയങ്ങളിലൊന്നാണ്. ആറ്റിങ്ങലിലെ ഏക പെൺ പള്ളിക്കൂടമാണ് ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് ഹയർസെക്കൻഡറി സ്കൂൾ ആറ്റിങ്ങൽ.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/42008|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-08-22}}</ref> {{Infobox school | name = ഗവൺമെന്റ് എച്ച് എസ് എസ് ഫോർ ഗേൾസ് ആറ്റിങ്ങൽ | image = File:42008 Gov Girls HSS Attingal.jpg | image_size = 350px | caption = ഗവൺമെന്റ് എച്ച് എസ് എസ് ഫോർ ഗേൾസ് ആറ്റിങ്ങൽ | location = ആറ്റിങ്ങൽ | country = ഇന്ത്യ | coordinates = {{Coord|8.69425 |76.81073 }} | other_name = ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് ഹയർസെക്കൻഡറി സ്കൂൾ ആറ്റിങ്ങൽ | type = പൊതുവിദ്യാലയം (സർക്കാർ) | established = 1937 ജൂൺ 1 | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = തിരുവനന്തപുരം | educational_authority = ആറ്റിങ്ങൽ വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ല | grades = 6 മുതൽ 12 വരെ | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | website = https://schoolwiki.in/42008 | udisce_code = 32140100316 | Kerala_school_code = 42008 }} == ചരിത്രം == [[ചിറയിൻകീഴ്]] താലൂക്കിലെ ഏക സർക്കാർ ഗേൾസ് ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ. തിരുവിതാംകൂർ രാജകുടുംബവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചരിത്രമാണ് ഈ സ്കൂളിനുളളത്. 1937 ജൂൺ മാസത്തിൽ ലക്ഷ്മിഭായി ഗേൾസ് സ്കൂൾ ആയിട്ടാണ് സ്കൂളിന്റെ പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചത്. ഇതിന്റെ ആദ്യത്തെ പേര് കാരാളി സ്കൂൾ എന്നായിരുന്നു. കുന്നുവാരത്ത് ആദ്യം ഒരു ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ ആയി പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചു. ലക്ഷ്മിഭായി (പാറപ്പുറത്ത് എന്ന നോവൽ എഴുതിയ പ്രശസ്ത നോവലിസ്ററ് പരേതനായ നാരായണഗുരുക്കളുടെ ഭാര്യ) ആയിരുന്നു സ്കൂളിന്റെ ആദ്യത്തെ ഹെഡ്മിസ്ട്രസ്. 1949-ൽ ആററിങ്ങൽ - ചിറയിൻകീഴ് റോഡിൽ നാലുമുക്ക് എന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് പ്രവർത്തനം മാററി. റാണി ലക്ഷ്മിഭായി തമ്പുരാട്ടിയുടെ ഓർമയ്ക്കായി എൽ.ബി. ഗേൾസ് സ്ക്കൂൾ എന്ന് നാമകരണം ചെയ്തു. ഇക്കാലത്ത് സ്ക്കൂൾ പ്രധാനമായുംപ്രവർത്തിച്ചിരുന്നത് തിരുവിതാംകൂർ രാജകുടുംബാംഗങ്ങളുടെ മക്കളുടെ വിദ്യാഭ്യാസാവശ്യങ്ങൾക്ക് വേണ്ടിയായിരുന്നു. പൊതുജനങ്ങൾ സ്ക്കൂളിനെ ഹൈസ്ക്കുളായി ഉയർത്തുവാനായി പരിശ്രമങ്ങൾ തുടങ്ങി. ഇതിൻ്റെ ഫലമായി 1950-ൽ ഹൈസ്ക്കൂൾ ആയി ഉയർത്തി. ശ്രീമതി പൊന്നമ്മ താണുപിള്ള ആയിരുന്നു ഹൈസ്ക്കുൾ ആയതിനുശേഷമുള്ള ആദ്യത്തെ ഹെഡ്മിസ്ട്രസ്. അന്ന് 98 കുട്ടികളാണുണ്ടായിരുന്നത്. 2000-ൽ സ്ക്കൂളിൽ ഹയർസെക്കന്ററി അനുവദിച്ചു. == ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ == മൂന്ന് ഏക്കർ ഭൂമിയിലാണ് വിദ്യാലയം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഹൈസ്കൂളിന് 10 കെട്ടിടങ്ങളിലായി 41 ക്ലാസ് മുറികളും ഹയർ സെക്കണ്ടറിക്ക് ഒരു കെട്ടിടത്തിലായി 8 ക്ലാസ് മുറികളുമുണ്ട്. അതിവിശാലമായ ഒരു കളിസ്ഥലം വിദ്യാലയത്തിനുണ്ട്. ഹൈസ്കൂളിന് 2 ഉം ഹയർസെക്കണ്ടറിക്ക് 1 ഉം കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബുകളുണ്ട്. ഏകദേശം അമ്പതോളം കമ്പ്യൂട്ടറുകളുണ്ട്. == പ്രശസ്ത വ്യക്തികൾ == * അഡ്വ. കുമാരി മുൻ ചെയർപേഴ്സൺ ആറ്റിങ്ങൽ നഗരസഭ * പാർവതീപുരം പത്മനാഭ അയ്യർ മുൻ സംഗീത അധ്യാപകൻ * ഡോ. ബിന്ദു ആർ. എൽ സൈൻ്റിസ്റ്റ് ഫ്ലോറിഡ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റി യൂ. എസ്. എ == ചിത്രശാല == <gallery mode="packed-hover"> പ്രമാണം:42008 GGHSS Attingal independence day.jpg|സ്കൂൾ ക്യാമ്പസ് പ്രമാണം:42008 girls school1 attingal.jpg|ഓണാഘോഷ വേളയിൽ പ്രമാണം:42008 Govt girls hss,04 attingal.jpg|പ്രധാന കെട്ടിടം പ്രമാണം:42008 Govt,Girls,HSS Attingal09.jpg|ഓഡിറ്റോറിയം പ്രമാണം:42008 GGHSS Attingal special assembly.jpg|സ്കൂൾ അസംബ്ലി പ്രമാണം:42008 GGHSS Attingal NSS03.jpg|ഗാർഡൻ പ്രമാണം:42008 Govt Girls HSS Attingal.jpg|പ്രധാന കെട്ടിടം പ്രമാണം:42008 TVM GGHSS ATL.jpg|ശ്രീചിത്തിര തിരുനാൾ പ്രതിമ </gallery> == പുറംകണ്ണികൾ == *[https://schoolwiki.in/42008 സ്കൂൾവിക്കി‍] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240611012737/https://schoolwiki.in/42008 |date=2024-06-11 }} == അവലംബം == <references /> [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പൊതുവിദ്യാലയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] ckcbtgbhuic4jrkydwwlec6qrpnx7ws 1 670703 4671485 4661126 2026-09-28T16:54:05Z Vijayanrajapuram 21314 Vijayanrajapuram എന്ന ഉപയോക്താവ് [[സംവാദം:ഗവൺമെന്റ് എച്ച് എസ് എസ് ഫോർ ഗേൾസ് ആറ്റിങ്ങൽ]] എന്ന താൾ [[സംവാദം:ഗവൺമെന്റ് എച്ച്.എസ്.എസ്. ഫോർ ഗേൾസ് ആറ്റിങ്ങൽ]] എന്നാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു 4661126 wikitext text/x-wiki {{വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026|created=yes}} 6rgy6n0nylruxvh4lf699e8b3ckt3u6 0 670875 4671644 4663301 2026-09-29T11:26:20Z TheGreatEditor024 211141 4671644 wikitext text/x-wiki '''ഉത്തരകൊറിയയിലെ വിമാനത്താവളങ്ങളുടെ പട്ടികയാണിത്'''. കിഴക്കൻ ഏഷ്യയിലെ ഒരു രാജ്യമാണ് ഉത്തരകൊറിയ, അവിടെ ഉപയോഗയോഗ്യമായ 78 എയർഫീൽഡുകൾ വരെ ഉണ്ടായിരിക്കാം, എന്നിരുന്നാലും സംസ്ഥാനത്തിന്റെ രഹസ്യ സ്വഭാവം അവയുടെ എണ്ണവും അവസ്ഥയും കൃത്യമായി നിർണ്ണയിക്കുന്നത് ബുദ്ധിമുട്ടാക്കുന്നു.<ref name="fedresearch">{{cite web|url=http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/profiles/North_Korea.pdf|title=Country Profile: North Korea}}&nbsp;{{small|(209&nbsp;[[Kibibyte|KiB]])}}, Federal Research Service, Library of Congress, May 2005.</ref> 1990 കളുടെ അവസാനത്തിൽ സംസ്ഥാന വിമാനക്കമ്പനിയായ [[എയർ കൊറിയോ]] [[അന്താരാഷ്ട്ര വ്യോമഗതാഗത സംഘടന|അന്താരാഷ്ട്ര വ്യോമഗതാഗത സംഘടനയിൽ]] (IATA) ചേർന്നു, കൂടാതെ നിരവധി വിമാനത്താവളങ്ങളെ അന്താരാഷ്ട്ര നിലവാരത്തിലേക്ക് അപ്‌ഗ്രേഡ് ചെയ്യുന്നതിനുള്ള ഒരു പരിപാടി ഉത്തരകൊറിയ പ്രഖ്യാപിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, [[പ്യോംങ്യാംഗ് അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം]] എയർ കൊറിയോയുടെ ക്രമരഹിതമായ സേവനം ലഭിക്കുന്ന ചിലതും ഒഴികെ, [[ഉത്തര കൊറിയ|ഉത്തരകൊറിയയിൽ]] വാണിജ്യ വ്യോമയാനം പ്രായോഗികമായി നിലവിലില്ല, മിക്ക എയർഫീൽഡുകളും സൈനിക ആവശ്യങ്ങൾക്കായി ഉപയോഗിക്കുന്നതായി തോന്നുന്നു.<ref name="globalsecurity">[http://www.globalsecurity.org/military/world/dprk/air-base-intro.htm GlobalSecurity.org] "Air Bases - North Korea", accessed 12 August 2010.</ref> === പൊതു വിമാനത്താവളങ്ങൾ === {| class="wikitable sortable" !Airport name !City ![[:en:ICAO_airport_code|ICAO code]] ![[:en:IATA_airport_code|IATA code]] !Type |- |[[പ്യോംങ്യാംഗ് അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം]] |[[പ്യോംങ്യാംഗ്]] |ZKPY |FNJ |അന്താരാഷ്ട്ര |- |[[കൽമ വിമാനത്താവളം]] |[[വോൺസാൻ]] |ZKWS |WOS |ആഭ്യന്തര |- |[[സാംജിയോൺ വിമാനത്താവളം]] |[[സാംജിയോൺ]] |ZKSE |YJS |ആഭ്യന്തര |- |[[ഒറാങ് വിമാനത്താവളം]] |[[ചോങ്ജിൻ]] |ZKHM |RGO |ആഭ്യന്തര |- |[[സോണ്ടോക്ക് വിമാനത്താവളം]] |[[ഹംഹുങ്]] |ZKSD |DSO |ആഭ്യന്തര |- |[[സിനുയിജു വിമാനത്താവളം]] |[[സിനുയിജു]] |ZKUJ |UJU |ആഭ്യന്തര |} === സൈനിക വിമാനത്താവളങ്ങൾ === {| class="wikitable sortable" !Airport name !City |- |[[ചാങ്ജിൻ അപ് എയർപോർട്ട്]] |[[ചാങ്ജിൻ]] |- |[[ഹ്വാങ്ജു വിമാനത്താവളം]] | |- |[[ഹ്വാങ്സുവോൺ എയർപോർട്ട്]] | |- |[[ഹ്യോൺ നി എയർപോർട്ട്]] |[[ഹോയ്യാങ്]] |- |[[കെച്ചോൺ എയർപോർട്ട്]] |[[കെച്ചോൺ]] |- |[[കാങ് ദാ റി എയർപോർട്ട്]] |[[വോൺസാൻ]] |- |[[കാങ്‌ഡോംഗ് വിമാനത്താവളം]] |[[കാങ്‌ഡോംഗ്]] |- |[[കോക്സാൻ എയർപോർട്ട്]] | |- |[[കും-നി എയർപോർട്ട്]] |[[ടോങ്ചോൻ]] |- |[[ക്വായിൽ വിമാനത്താവളം]] | |- |[[റിവോൺ വിമാനത്താവളം]] | |- |[[ക്വാക്സാൻ എയർപോർട്ട്]] | |- |[[ക്യോങ്‌സോങ്-ചുൾ വിമാനത്താവളം]] |[[ക്യോങ്‌സോങ്]] |- |[[മിരിം എയർപോർട്ട്]] |[[മിരിം-ഡോങ്]] |- |[[ഒഞ്ചോൺ എയർപോർട്ട്]] |[[ഒഞ്ചോൺ]] |- |[[പാംഗ്യോൺ എയർപോർട്ട്]] |[[കുസോങ്]] |- |[[പുക്ചാങ് വിമാനത്താവളം]] | |- |[[സോൻചോൺ വിമാനത്താവളം]] |[[സോൻചോൺ]] |- |[[സുംഗം നി എയർപോർട്ട്]] |[[ചോങ്ജിൻ]] |- |[[ടെയ്‌ചോൺ വിമാനത്താവളം]] |[[ടെയ്‌ചോൺ]] |- |[[ടൈറ്റാൻ വിമാനത്താവളം]] |[[ടൈറ്റാൻ]] |- |[[ടോക്‌സാൻ വിമാനത്താവളം]] |[[ഹംഹുങ്]] |- |[[യോൻപോ വിമാനത്താവളം]] | |} === നോൺ-ഹാർഡ് സർഫസ് വിമാനത്താവളങ്ങൾ === * [[ചിക്-ടോങ് വിമാനത്താവളം]] * [[ചോ ഡോ വിമാനത്താവളം]] * [[ഹേജു വിമാനത്താവളം]] * [[ഹോയാങ് സൗത്ത് ഈസ്റ്റ് വിമാനത്താവളം]] * [[ഹയേസാൻ എയർഫീൽഡ്]] * [[ഇച്ചോൺ വിമാനത്താവളം]] * [[ഇച്ചോൺ നോർത്ത് ഈസ്റ്റ് വിമാനത്താവളം]] * [[ഇഹ്യോൺ വിമാനത്താവളം]] * [[കുക്തോങ് വിമാനത്താവളം]] * [[കുംഗാങ് വിമാനത്താവളം]] * [[മേങ്‌സാൻ വിമാനത്താവളം]] * [[മാൻപോ വിമാനത്താവളം]] * [[ഓങ്‌ജിൻ വിമാനത്താവളം]] * [[പേഗാം വിമാനത്താവളം]] * [[പ്യോങ്‌സുൾ ലി വിമാനത്താവളം]] * [[സോഹുങ് സൗത്ത് വിമാനത്താവളം]] * [[തേബുക്കോ റി വിമാനത്താവളം]] * [[തേച്ചോൺ നോർത്ത് വെസ്റ്റ് വിമാനത്താവളം]] * [[ടാൻ‌ചോൺ സൗത്ത് വിമാനത്താവളം]] * [[തോഹ റി നോർത്ത് വിമാനത്താവളം]] * [[ഉഞ്ചോൺ അപ്പ് വിമാനത്താവളം]] == അവലംബങ്ങൾ == [[വർഗ്ഗം:ഉത്തരകൊറിയൻ വിമാനത്താവളങ്ങൾ]] nx4cfcmnua41l8oncqcuzwuji42d5wc 4671649 4671644 2026-09-29T11:30:40Z TheGreatEditor024 211141 4671649 wikitext text/x-wiki '''ഉത്തരകൊറിയയിലെ വിമാനത്താവളങ്ങളുടെ പട്ടികയാണിത്'''. കിഴക്കൻ ഏഷ്യയിലെ ഒരു രാജ്യമാണ് ഉത്തരകൊറിയ, അവിടെ ഉപയോഗയോഗ്യമായ 78 എയർഫീൽഡുകൾ വരെ ഉണ്ടായിരിക്കാം, എന്നിരുന്നാലും സംസ്ഥാനത്തിന്റെ രഹസ്യ സ്വഭാവം അവയുടെ എണ്ണവും അവസ്ഥയും കൃത്യമായി നിർണ്ണയിക്കുന്നത് ബുദ്ധിമുട്ടാക്കുന്നു.<ref name="fedresearch">{{cite web|url=http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/profiles/North_Korea.pdf|title=Country Profile: North Korea}}&nbsp;{{small|(209&nbsp;[[Kibibyte|KiB]])}}, Federal Research Service, Library of Congress, May 2005.</ref> 1990 കളുടെ അവസാനത്തിൽ സംസ്ഥാന വിമാനക്കമ്പനിയായ [[എയർ കൊറിയോ]] [[അന്താരാഷ്ട്ര വ്യോമഗതാഗത സംഘടന|അന്താരാഷ്ട്ര വ്യോമഗതാഗത സംഘടനയിൽ]] (IATA) ചേർന്നു, കൂടാതെ നിരവധി വിമാനത്താവളങ്ങളെ അന്താരാഷ്ട്ര നിലവാരത്തിലേക്ക് അപ്‌ഗ്രേഡ് ചെയ്യുന്നതിനുള്ള ഒരു പരിപാടി ഉത്തരകൊറിയ പ്രഖ്യാപിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, [[പ്യോംങ്യാംഗ് അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം]] എയർ കൊറിയോയുടെ ക്രമരഹിതമായ സേവനം ലഭിക്കുന്ന ചിലതും ഒഴികെ, [[ഉത്തര കൊറിയ|ഉത്തരകൊറിയയിൽ]] വാണിജ്യ വ്യോമയാനം പ്രായോഗികമായി നിലവിലില്ല, മിക്ക എയർഫീൽഡുകളും സൈനിക ആവശ്യങ്ങൾക്കായി ഉപയോഗിക്കുന്നതായി തോന്നുന്നു.<ref name="globalsecurity">[http://www.globalsecurity.org/military/world/dprk/air-base-intro.htm GlobalSecurity.org] "Air Bases - North Korea", accessed 12 August 2010.</ref> === പൊതു വിമാനത്താവളങ്ങൾ === {| class="wikitable sortable" !Airport name !City ![[:en:ICAO_airport_code|ICAO code]] ![[:en:IATA_airport_code|IATA code]] !Type |- |[[പ്യോംങ്യാംഗ് അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം]] |[[പ്യോംങ്യാംഗ്]] |ZKPY |FNJ |അന്താരാഷ്ട്ര |- |[[കൽമ വിമാനത്താവളം]] |[[വോൺസാൻ]] |ZKWS |WOS |ആഭ്യന്തര |- |[[സാംജിയോൺ വിമാനത്താവളം]] |[[സാംജിയോൺ]] |ZKSE |YJS |ആഭ്യന്തര |- |[[ഒറാങ് വിമാനത്താവളം]] |[[ചോങ്ജിൻ]] |ZKHM |RGO |ആഭ്യന്തര |- |[[സോണ്ടോക്ക് വിമാനത്താവളം]] |[[ഹംഹുങ്]] |ZKSD |DSO |ആഭ്യന്തര |- |[[സിനുയിജു വിമാനത്താവളം]] |[[സിനുയിജു]] |ZKUJ |UJU |ആഭ്യന്തര |} === സൈനിക വിമാനത്താവളങ്ങൾ === {| class="wikitable sortable" !Airport name !City |- |[[ചാങ്ജിൻ അപ് എയർപോർട്ട്]] |[[ചാങ്ജിൻ]] |- |[[ഹ്വാങ്ജു വിമാനത്താവളം]] | |- |[[ഹ്വാങ്സുവോൺ എയർപോർട്ട്]] | |- |[[ഹ്യോൺ നി എയർപോർട്ട്]] |[[ഹോയ്യാങ്]] |- |[[കെച്ചോൺ എയർപോർട്ട്]] |[[കെച്ചോൺ]] |- |[[കാങ് ദാ റി എയർപോർട്ട്]] |[[വോൺസാൻ]] |- |[[കാങ്‌ഡോംഗ് വിമാനത്താവളം]] |[[കാങ്‌ഡോംഗ്]] |- |[[കോക്സാൻ എയർപോർട്ട്]] | |- |[[കും-നി എയർപോർട്ട്]] |[[ടോങ്ചോൻ]] |- |[[ക്വായിൽ വിമാനത്താവളം]] | |- |[[റിവോൺ വിമാനത്താവളം]] | |- |[[ക്വാക്സാൻ എയർപോർട്ട്]] | |- |[[ക്യോങ്‌സോങ്-ചുൾ വിമാനത്താവളം]] |[[ക്യോങ്‌സോങ്]] |- |[[മിരിം എയർപോർട്ട്]] |[[മിരിം-ഡോങ്]] |- |[[ഒഞ്ചോൺ എയർപോർട്ട്]] |[[ഒഞ്ചോൺ]] |- |[[പാംഗ്യോൺ എയർപോർട്ട്]] |[[കുസോങ്]] |- |[[പുക്ചാങ് വിമാനത്താവളം]] | |- |[[സോൻചോൺ വിമാനത്താവളം]] |[[സോൻചോൺ]] |- |[[സുൻഗം നി വിമാനത്താവളം]] |[[ചോങ്ജിൻ]] |- |[[ടെയ്‌ചോൺ വിമാനത്താവളം]] |[[ടെയ്‌ചോൺ]] |- |[[ടൈറ്റാൻ വിമാനത്താവളം]] |[[ടൈറ്റാൻ]] |- |[[ടോക്‌സാൻ വിമാനത്താവളം]] |[[ഹംഹുങ്]] |- |[[യോൻപോ വിമാനത്താവളം]] | |} === നോൺ-ഹാർഡ് സർഫസ് വിമാനത്താവളങ്ങൾ === * [[ചിക്-ടോങ് വിമാനത്താവളം]] * [[ചോ ഡോ വിമാനത്താവളം]] * [[ഹേജു വിമാനത്താവളം]] * [[ഹോയാങ് സൗത്ത് ഈസ്റ്റ് വിമാനത്താവളം]] * [[ഹയേസാൻ എയർഫീൽഡ്]] * [[ഇച്ചോൺ വിമാനത്താവളം]] * [[ഇച്ചോൺ നോർത്ത് ഈസ്റ്റ് വിമാനത്താവളം]] * [[ഇഹ്യോൺ വിമാനത്താവളം]] * [[കുക്തോങ് വിമാനത്താവളം]] * [[കുംഗാങ് വിമാനത്താവളം]] * [[മേങ്‌സാൻ വിമാനത്താവളം]] * [[മാൻപോ വിമാനത്താവളം]] * [[ഓങ്‌ജിൻ വിമാനത്താവളം]] * [[പേഗാം വിമാനത്താവളം]] * [[പ്യോങ്‌സുൾ ലി വിമാനത്താവളം]] * [[സോഹുങ് സൗത്ത് വിമാനത്താവളം]] * [[തേബുക്കോ റി വിമാനത്താവളം]] * [[തേച്ചോൺ നോർത്ത് വെസ്റ്റ് വിമാനത്താവളം]] * [[ടാൻ‌ചോൺ സൗത്ത് വിമാനത്താവളം]] * [[തോഹ റി നോർത്ത് വിമാനത്താവളം]] * [[ഉഞ്ചോൺ അപ്പ് വിമാനത്താവളം]] == അവലംബങ്ങൾ == [[വർഗ്ഗം:ഉത്തരകൊറിയൻ വിമാനത്താവളങ്ങൾ]] abbc46pcdyk9zgu6nmpnooylv2t2dzr 0 671666 4671541 4666896 2026-09-29T02:20:00Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671541 wikitext text/x-wiki "{{Infobox school | name = പി.വി.എം.എ.എൽ.പി.എസ് ബ്ലാങ്ങാട് | image = | image_size = | caption = പി.വി.എം.എ.എൽ.പി.എസ് ബ്ലാങ്ങാട് | location = [[ബ്ലാങ്ങാട്]] | country = ഇന്ത്യ | coordinates = | other_name = | type = പൊതുവിദ്യാലയം (എയ്ഡഡ്) | established = {{Start date|1916|df=yes}} | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = തൃശ്ശൂർ | educational_authority = ചാവക്കാട് ഉപജില്ല | grades = 1 മുതൽ 4 വരെ | medium_of_language = മലയാളം | website = | udisce_code = 32070301904 | Kerala_school_code = 24218 }} [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല|തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ]] [[ചാവക്കാട് താലൂക്ക്|ചാവക്കാട് താലൂക്കിൽ]] [[കടപ്പുറം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|കടപ്പുറം പഞ്ചായത്തിൽ]] [[ബ്ലാങ്ങാട്]] എന്ന പ്രദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു എയ്ഡഡ് വിദ്യാലയമാണ് '''പി.വി.എം.എ.എൽ.പി.എസ് ബ്ലാങ്ങാട്'''.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/24218|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-13}}</ref> കേരളസംസ്ഥാന പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിന്റെ കീഴിലുള്ള സ്ഥാപനമാണ് ഇത്. <ref>{{Cite web|url=https://kys.udiseplus.gov.in/|title=udiseplus.gov.in|access-date=September 13, 2026}}</ref> [[ഗുരുവായൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഗുരുവായൂർ നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിലും]] തൃശ്ശൂർ ലോകസഭ മണ്ഡലത്തിലുമായാണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 1916 ലാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥാപിതമായത്. തൃശ്ശൂർ ജില്ലാ ആസ്ഥാനത്തു നിന്നും 17 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്താണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. കോഴിക്കോട് അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളത്തിൽ നിന്നും 63 കിലോമീറ്റർ ദൂരമാണ് ഇങ്ങോട്ടുള്ളത്. ==ചരിത്രം== ചാവക്കാട് തീരദേശമേഖലയിലെ തെക്കേ അറ്റത്തു സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന കടപ്പുറം ഗ്രാമ പഞ്ചായത്തിൽ പെട്ട ബ്ലാങ്ങാട് ദേശത്തെ ഓത്തുപള്ളിയിലാണ് തീരദേശ നിവാസികളുടെ മക്കൾക്ക് അറിവ് പകർന്നുകൊടുത്ത ഈ വിദ്യാലയം ആദ്യകാലത്ത് പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നത്. ബ്ലാങ്ങാട് ഗ്രാമത്തിലെ കുട്ടികളുടെ ഇസ്ലാംമത പഠനത്തിനായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന ഓത്തുപള്ളികുടമാണ് പിന്നട് സ്കൂൾ ആയി രൂപാന്തരപ്പെട്ടത് .രാവിലെ മദ്രസ പഠനവും രാവിലെ പത്തുമണിക്ക് ശേഷം സ്കൂൾ പഠനം എന്നിങ്ങനെയായിരുന്നു ക്രമം. ==ഭൗതിക സൗകര്യങ്ങൾ== 500 പുസ്തകങ്ങളുള്ള വായനശാലയും വായനാമുറിയും ഈ വിദ്യാലയത്തിനുണ്ട്. കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബ് ഇവിടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഉച്ചഭക്ഷണ പദ്ധതിക്കായി അടുക്കളയും സ്കൂളിലുണ്ട്. ആകെ 19 ക്ലാസ് മുറികളുണ്ട്. 48 സെന്റ് വിസ്തൃതിയുമുള്ള കാമ്പസാണ് ഈ വിദ്യാലയത്തിനുള്ളത്.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/24218|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-13}}</ref> ==അവലംബങ്ങൾ== {{Reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== *[https://web.archive.org/web/20240610120031/https://schoolwiki.in/24218 സ്കൂൾ വിക്കി വെബ്സൈറ്റ്] [[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂർ വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ചാവക്കാട് വിദ്യാഭ്യാസ ഉപജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]]" tw3f6eh0lfjtirnlzwq7mr46n5ixa96 0 671832 4671500 4667143 2026-09-28T18:59:51Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671500 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian Jurisdiction |type = town |native_name = നാരങ്ങാത്തട്ട് |other_name = Narangathattu |district = [[കണ്ണൂർ ജില്ല|കണ്ണൂർ]] |state_name = Kerala |state_name‌display = കേരളം |nearest_city = [[കേളകം]], [[അടക്കാത്തോട്]], [[പേരാവൂർ]], [[ഇരിട്ടി]] |parliament_const = [[കണ്ണൂർ (ലോകസഭാ മണ്ഡലം)|കണ്ണൂർ]] |assembly_cons = [[പേരാവൂർ (നിയമസഭാമണ്ഡലം)|പേരാവൂർ]] |civic_agency = [[കേളകം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]] |skyline = |skyline_caption = |latd = 11.920465973322441|latm = |lats = |longd= 75.84865625719345|longm= |longs= |locator_position = right |area_total = |area_magnitude = |altitude = |population_total = |population_as_of = |population_density = |sex_ratio = |literacy = |area_telephone = 0490 |postal_code = 670674 |vehicle_code_range = KL-13, KL-59 |climate = |website = }} കേരളത്തിലെ [[കണ്ണൂർ ജില്ല|കണ്ണൂർ ജില്ലയിൽ]] [[ഇരിട്ടി താലൂക്ക്|ഇരിട്ടി താലൂക്കിൽ]] [[കേളകം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|കേളകം ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിന്റെ]] പരിധിയിൽ വെണ്ടേക്കുംചാടിനും അടക്കാത്തോടിനും സമീപത്തായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന മനോഹരമായ ഒരു മലയോര ഗ്രാമപ്രദേശമാണ് '''നാരങ്ങാത്തട്ട്''' (Narangathattu).<ref>{{cite web |url=https://lsgkerala.gov.in/en/lbelection/electdmemberpersondet/2020/1042/2020104200101 |title=Kelakam Grama Panchayat - LSGD Kerala |publisher=Local Self Government Department, Government of Kerala |access-date=15 September 2026}}</ref> ഉത്തര മലബാറിന്റെ തനതായ കുടിയേറ്റ-കാർഷിക സംസ്കാരത്തിന് പേരുകേട്ട ഇവിടം, പച്ചപ്പ് നിറഞ്ഞ കുന്നിൻചെരുവുകളും റബ്ബർ തോട്ടങ്ങളും നാണ്യവിളകളും നിറഞ്ഞ ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ ഒരു പ്രദേശമാണ്. == പ്രധാന ആകർഷണങ്ങളും കാണേണ്ട സ്ഥലങ്ങളും == * '''[[ആറളം വന്യജീവി സങ്കേതം]]''': സമീപത്തുള്ള പ്രശസ്തമായ വന്യജീവി സങ്കേതത്തിന്റെയും വനമേഖലയുടെയും സാമീപ്യം (ഏകദേശം 4 കി.മീ).<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/wildlife/aralam-wildlife-sanctuary/29 |title=Aralam Wildlife Sanctuary - Kerala Tourism |publisher=Department of Tourism, Government of Kerala |access-date=15 September 2026}} {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * '''[[അടക്കാത്തോട്]] & [[കേളകം]] ടൗണുകൾ''': സമീപത്തുള്ള പ്രധാന മലയോര നഗരകേന്ദ്രങ്ങളുടെയും യാത്രാസൗകര്യങ്ങളുടെയും സാമീപ്യം (ഏകദേശം 2.5 കി.മീ). * '''മലയോര പാതകളും തോട്ടങ്ങളും''': സായാഹ്ന നടത്തത്തിനും ഗ്രാമീണ ഭംഗി ആസ്വദിക്കുന്നതിനും അനുയോജ്യമായ നാട്ടിൻപുറ വഴികൾ. == പ്രധാന സ്ഥാപനങ്ങൾ == * '''ഗവൺമെന്റ് എൽ.പി. / യു.പി. സ്കൂൾ, അടക്കാത്തോട് / കേളകം''': പ്രദേശത്തെ പ്രധാന പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ.<ref>{{cite web |url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/ |title=Sametham - Kerala School Data Bank |publisher=KITE, Government of Kerala |access-date=15 September 2026}}</ref> * '''കേളകം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് കുടുംബാരോഗ്യ കേന്ദ്രം (FHC)''': തദ്ദേശവാസികൾ ആശ്രയിക്കുന്ന പ്രധാന സർക്കാർ ആരോഗ്യ കേന്ദ്രം.<ref>{{cite web |url=https://dhs.kerala.gov.in/ |title=Directorate of Health Services, Kerala |publisher=Government of Kerala |access-date=15 September 2026}}</ref> * '''പോസ്റ്റ് ഓഫീസ്, കേളകം (പിൻകോഡ്: 670674)''': തപാൽ സേവന കേന്ദ്രം.<ref>{{cite web |url=https://www.indiapost.gov.in/ |title=Locate Post Office - Kelakam SO |publisher=India Post |access-date=15 September 2026}}</ref> == ഗതാഗതം == കേളകം - അടക്കാത്തോട് റോഡിൽ നിന്നും മലയോര ഹൈവേയുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന പാതകൾ വഴിയും നാരങ്ങാത്തട്ടിലേക്ക് എളുപ്പത്തിൽ എത്തിച്ചേരാം. * *ഏറ്റവും അടുത്ത റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ*: [[തലശ്ശേരി റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ]] (ഏകദേശം 41 കി.മീ), [[കണ്ണൂർ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ]] (ഏകദേശം 53 കി.മീ).<ref>{{cite web |url=https://indiarailinfo.com/departures/thalassery-tly/1495 |title=Thalassery Railway Station Departures |publisher=India Rail Info |access-date=15 September 2026}}</ref> * *ഏറ്റവും അടുത്ത വിമാനത്താവളം*: [[കണ്ണൂർ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം]] (മട്ടന്നൂർ - ഏകദേശം 33 കി.മീ).<ref>{{cite web |url=https://www.kannurairport.aero/ |title=Kannur International Airport Limited |publisher=KIAL |access-date=15 September 2026}}</ref> == ഇതും കാണുക == * [[വെണ്ടേക്കുംചാൽ]] * [[കേളകം]] * [[അടക്കാത്തോട്]] * [[കണ്ണൂർ ജില്ല]] == അവലംബം == {{reflist}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == {{കണ്ണൂർ ജില്ല}} [[വർഗ്ഗം:കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇരിട്ടി താലൂക്ക്]] bg6vv6pg5sfwf2yrtda6zmdgxgqiooc 0 671849 4671650 4667447 2026-09-29T11:31:04Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4671650 wikitext text/x-wiki "{{Infobox school | name = ബി.സി.എൽ.പി.എസ് കോട്ടപ്പടി | image = | image_size = | caption = ബി.സി.എൽ.പി.എസ് കോട്ടപ്പടി | location = [[കൊട്ടപ്പടി]] | country = ഇന്ത്യ | coordinates = | other_name = | type = പൊതുവിദ്യാലയം (എയ്ഡഡ്) | established = {{Start date|1940|df=yes}} | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = തൃശ്ശൂർ | educational_authority = ചാവക്കാട് ഉപജില്ല | grades = 1 മുതൽ 4 വരെ | medium_of_language = മലയാളം | website = | udisce_code = 32070304308 | Kerala_school_code = 24228 }} [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല|തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ]] [[ചാവക്കാട് താലൂക്ക്|ചാവക്കാട് താലൂക്കിൽ]] [[ഗുരുവായൂർ നഗരസഭ|ഗുരുവായൂർ നഗരസഭയിൽ]] [[കൊട്ടപ്പടി]] എന്ന പ്രദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു എയ്ഡഡ് വിദ്യാലയമാണ് '''ബി.സി.എൽ.പി.എസ് കോട്ടപ്പടി'''.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/24228|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-15}}</ref> കേരളസംസ്ഥാന പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിന്റെ കീഴിലുള്ള സ്ഥാപനമാണ് ഇത്. <ref>{{Cite web|url=https://kys.udiseplus.gov.in/|title=udiseplus.gov.in|access-date=September 15, 2026}}</ref> [[ഗുരുവായൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഗുരുവായൂർ നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിലും]] തൃശ്ശൂർ ലോകസഭ മണ്ഡലത്തിലുമായാണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 1940 ലാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥാപിതമായത്. തൃശ്ശൂർ ജില്ലാ ആസ്ഥാനത്തു നിന്നും 22 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്താണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. കോഴിക്കോട് അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളത്തിൽ നിന്നും 58 കിലോമീറ്റർ ദൂരമാണ് ഇങ്ങോട്ടുള്ളത്. ==ചരിത്രം== ഗുരുവായൂർ നഗരസഭയിലെ 34 ആം വാർഡിൽ പ്രശസ്തമായ പുന്നത്തൂർ കോട്ടയുടെ അരകിലോമീറ്റർ കിഴക്കുമാറി തമ്പുരാൻപടിക്കടുത്തുള്ള കോട്ടപ്പടിയിലാണ് ബി .സി .എ ൽ .പി .സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത് .1940 ജൂലൈ 12 നു ഈ സ്ഥാപനം നിലവിൽ വന്നു. ==ഭൗതിക സൗകര്യങ്ങൾ== 1995 പുസ്തകങ്ങളുള്ള വായനശാലയും വായനാമുറിയും ഈ വിദ്യാലയത്തിനുണ്ട്. കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബ് ഇവിടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഉച്ചഭക്ഷണ പദ്ധതിക്കായി അടുക്കളയും സ്കൂളിലുണ്ട്. ആകെ 14 ക്ലാസ് മുറികളുണ്ട്. 1 ഏക്കർ വിസ്തൃതിയുമുള്ള കാമ്പസാണ് ഈ വിദ്യാലയത്തിനുള്ളത്.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/24228|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-15}}</ref> ==അവലംബങ്ങൾ== {{Reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== *[https://schoolwiki.in/24228 സ്കൂൾ വിക്കി വെബ്സൈറ്റ്] {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂർ വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ചാവക്കാട് വിദ്യാഭ്യാസ ഉപജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]]" muzutaxlf4m380fiopi5c90fmodaa7f 2 672141 4671422 4669793 2026-09-28T14:29:10Z Vijayanrajapuram 21314 4671422 wikitext text/x-wiki [[ഉപയോക്താവ്:Kunjilikattilnisha/Sandbox|sandbox]] എഴുത്തുകളരി hu67x0x3w7v4oho0802x9cwje7ynw4j 4671423 4671422 2026-09-28T14:29:21Z Vijayanrajapuram 21314 4671423 wikitext text/x-wiki [[ഉപയോക്താവ്:Kunjilikattilnisha/Sandbox|sandbox]] 2ugd5doaz5hw3z7hmf794z6xjd8fnd5 2 672145 4671417 4670178 2026-09-28T14:11:38Z Vijayanrajapuram 21314 4671417 wikitext text/x-wiki <!------ ഇവിടെ ആമുഖംതൃശൂർ ജില്ലയിൽ തൃശൂർ വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിൽ ഇരിഞ്ഞാലക്കുട ഉപജില്ലയിൽ കാറളം ഗ്രാമത്തിലാണ് സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്ജില്ലയിലെ ഏറ്റവും പഴക്കമേറിയ വിദ്യാലയങ്ങളിലൊന്നാണ്.1915 - ൽ സ്ഥാപിതമായ സ്കൂൾ ചേർക്കുക ---> തൃശൂർ ജില്ലയിൽ തൃശൂർ വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിൽ ഇരിഞ്ഞാലക്കുട ഉപജില്ലയിൽ  കാറളം ഗ്രാമത്തിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു പ്രൈമറി വിദ്യാലയമാണ് എയ്ഡഡ് ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ കാറളം. 1915 ലാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥാപിതമായത്. {{Infobox school | name =എ.എൽ.പി.എസ്. കാറളം | image = |image_size = 350px | caption = |location = | country = ഇന്ത്യ |coordinates = {{Coord|10.403777 |76.194336 }} | other_name = | type = പൊതുവിദ്യാലയം |established =01/06/1915 <ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/23310|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-25}}</ref> | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് |district = |educational_authority = | grades = |medium_of_language = മലയാളം | website =https://schoolwiki.in/23310 | udisce_code = 32070700204 |Kerala_school_code =23310 }} == ചരിത്രം == ചങ്ങരംകണ്ടത്ത് ഇട്ടുണ്ണിപ്പണിക്കർ സ്ഥാപിച്ച പാഠശാല 1950കളില് അന്നത്തെ മാനേജരായിരുന്ന ഗോവിന്ദപ്പണിക്കാരാണ്‌ സ്റ്റാഫ് മാനേജ്മെന്റാക്കിമാറ്റിയത്. നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തിൽ സ്കൂളിന്റെട ഉടമസ്ഥാവകാശം ശ്രീ. കാട്ടിക്കുളം ഭരതന് കൈമാറി. == ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ == Kg മുതൽ 4 വരെ ക്ലാസുകൾബസ്‌ സൗകര്യം ഉണ്ട്ലൈബ്രറി ,കലാകായിക പരിശീലനം  .കളിക്കാനും വിശ്രമിക്കാനും പാർക്ക്ഉച്ച ഭക്ഷണം സ്മാർട്ട് ക്ലാസ്സ് ടോയ് ലറ്റ് സൗകര്യങ്ങൾ  സ്റ്റേജ് എന്നീ സൗകര്യങ്ങളുള്ള സ്കൂൾ കാറളം ഗ്രാമത്തിന്റെ ഹൃദയ ഭാഗത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു ==പ്രശസ്ത വ്യക്തികൾ== 1 .കാറളം ബാലകൃഷ്ണൻ [കവി ,പത്രാധിപർ ,ഗാനരചയിതാവ്] 2 കെ. ആർ .കേളുക്കുറുപ്പ് [കവി ,ജ്യോതിഷപണ്ഡിതൻ] 3 ടി .ആർ .ഉണ്ണി [പത്രാധിപർ ] 4 ഡോ .ടി .ആർ .ശങ്കുണ്ണി [സാഹിത്യകാരൻ] 5 രാഘവൻ പൊഴെക്കടവിൽ [എം .എൽ. എ 6 കലാലയം രാധ [നാടക നടി] 7 കെ.ഹരി [നോവലിസ്റ്റ്] 8 കെ. മധു [മാധ്യമപ്രവര്ത്ത്കൻ] == [[ചിത്രശാല]] == == പുറംകണ്ണികൾ == *[https://schoolwiki.in/ സ്കൂൾവിക്കി‍] == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പൊതുവിദ്യാലയങ്ങൾ]] mbiytegvn044n3j2yt9yr8k81wurrvv 4671419 4671417 2026-09-28T14:14:50Z Vijayanrajapuram 21314 4671419 wikitext text/x-wiki <!------ ഇവിടെ ആമുഖംതൃശൂർ ജില്ലയിൽ തൃശൂർ വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിൽ ഇരിഞ്ഞാലക്കുട ഉപജില്ലയിൽ കാറളം ഗ്രാമത്തിലാണ് സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്ജില്ലയിലെ ഏറ്റവും പഴക്കമേറിയ വിദ്യാലയങ്ങളിലൊന്നാണ്.1915 - ൽ സ്ഥാപിതമായ സ്കൂൾ ചേർക്കുക ---> തൃശൂർ ജില്ലയിൽ തൃശൂർ വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിൽ ഇരിഞ്ഞാലക്കുട ഉപജില്ലയിൽ  കാറളം ഗ്രാമത്തിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു പ്രൈമറി വിദ്യാലയമാണ് എയ്ഡഡ് ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ കാറളം. 1915 ലാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥാപിതമായത്. {{Infobox school | name =എ.എൽ.പി.എസ്. കാറളം | image = |image_size = 350px | caption = |location =കാറളം | country = ഇന്ത്യ |coordinates = {{Coord|10.403777 |76.194336 }} | other_name =എ.എള.പി.എസ്. കാറളം | type = പൊതുവിദ്യാലയം |established =01/06/1915 <ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/23310|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-25}}</ref> | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് |district =തൃശ്ശൂർ |educational_authority =കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പ് | grades =1 - 4 |medium_of_language = മലയാളം | website =https://schoolwiki.in/23310 | udisce_code = 32070700204 |Kerala_school_code =23310 }} == ചരിത്രം == ചങ്ങരംകണ്ടത്ത് ഇട്ടുണ്ണിപ്പണിക്കർ സ്ഥാപിച്ച പാഠശാല 1950കളില് അന്നത്തെ മാനേജരായിരുന്ന ഗോവിന്ദപ്പണിക്കാരാണ്‌ സ്റ്റാഫ് മാനേജ്മെന്റാക്കിമാറ്റിയത്. നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തിൽ സ്കൂളിന്റെട ഉടമസ്ഥാവകാശം ശ്രീ. കാട്ടിക്കുളം ഭരതന് കൈമാറി. == ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ == Kg മുതൽ 4 വരെ ക്ലാസുകൾബസ്‌ സൗകര്യം ഉണ്ട്ലൈബ്രറി ,കലാകായിക പരിശീലനം  .കളിക്കാനും വിശ്രമിക്കാനും പാർക്ക്ഉച്ച ഭക്ഷണം സ്മാർട്ട് ക്ലാസ്സ് ടോയ് ലറ്റ് സൗകര്യങ്ങൾ  സ്റ്റേജ് എന്നീ സൗകര്യങ്ങളുള്ള സ്കൂൾ കാറളം ഗ്രാമത്തിന്റെ ഹൃദയ ഭാഗത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു ==പ്രശസ്ത വ്യക്തികൾ== 1 .കാറളം ബാലകൃഷ്ണൻ [കവി ,പത്രാധിപർ ,ഗാനരചയിതാവ്] 2 കെ. ആർ .കേളുക്കുറുപ്പ് [കവി ,ജ്യോതിഷപണ്ഡിതൻ] 3 ടി .ആർ .ഉണ്ണി [പത്രാധിപർ ] 4 ഡോ .ടി .ആർ .ശങ്കുണ്ണി [സാഹിത്യകാരൻ] 5 രാഘവൻ പൊഴെക്കടവിൽ [എം .എൽ. എ 6 കലാലയം രാധ [നാടക നടി] 7 കെ.ഹരി [നോവലിസ്റ്റ്] 8 കെ. മധു [മാധ്യമപ്രവര്ത്ത്കൻ] == [[ചിത്രശാല]] == == പുറംകണ്ണികൾ == *[https://schoolwiki.in/ സ്കൂൾവിക്കി‍] == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പൊതുവിദ്യാലയങ്ങൾ]] 67ltetmfwxuv2eimwlu0erwgqrxo20k 4671420 4671419 2026-09-28T14:19:00Z Vijayanrajapuram 21314 4671420 wikitext text/x-wiki <!------ ഇവിടെ ആമുഖംതൃശൂർ ജില്ലയിൽ തൃശൂർ വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിൽ ഇരിഞ്ഞാലക്കുട ഉപജില്ലയിൽ കാറളം ഗ്രാമത്തിലാണ് സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്ജില്ലയിലെ ഏറ്റവും പഴക്കമേറിയ വിദ്യാലയങ്ങളിലൊന്നാണ്.1915 - ൽ സ്ഥാപിതമായ സ്കൂൾ ചേർക്കുക ---> തൃശൂർ ജില്ലയിൽ തൃശൂർ വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിൽ ഇരിഞ്ഞാലക്കുട ഉപജില്ലയിൽ  കാറളം ഗ്രാമത്തിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു പ്രൈമറി വിദ്യാലയമാണ് എയ്ഡഡ് ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ കാറളം. 1915 ലാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥാപിതമായത്. {{Infobox school | name = എ.എൽ.പി.എസ്. കാറളം | image = File:23310alpschool.jpg | image_size = 350px | caption = | location = കാറളം | country = ഇന്ത്യ | coordinates = {{Coord|10.403777 |76.194336 }} | other_name = എ.എള.പി.എസ്. കാറളം | type = പൊതുവിദ്യാലയം | established = 01/06/1915 <ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/23310|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-25}}</ref> | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = തൃശ്ശൂർ | educational_authority = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പ് | grades = 1 - 4 | medium_of_language = മലയാളം | website = https://schoolwiki.in/23310 | udisce_code = 32070700204 | Kerala_school_code = 23310 }} == ചരിത്രം == ചങ്ങരംകണ്ടത്ത് ഇട്ടുണ്ണിപ്പണിക്കർ സ്ഥാപിച്ച പാഠശാല 1950കളില് അന്നത്തെ മാനേജരായിരുന്ന ഗോവിന്ദപ്പണിക്കാരാണ്‌ സ്റ്റാഫ് മാനേജ്മെന്റാക്കിമാറ്റിയത്. നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തിൽ സ്കൂളിന്റെട ഉടമസ്ഥാവകാശം ശ്രീ. കാട്ടിക്കുളം ഭരതന് കൈമാറി. == ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ == Kg മുതൽ 4 വരെ ക്ലാസുകൾബസ്‌ സൗകര്യം ഉണ്ട്ലൈബ്രറി ,കലാകായിക പരിശീലനം  .കളിക്കാനും വിശ്രമിക്കാനും പാർക്ക്ഉച്ച ഭക്ഷണം സ്മാർട്ട് ക്ലാസ്സ് ടോയ് ലറ്റ് സൗകര്യങ്ങൾ  സ്റ്റേജ് എന്നീ സൗകര്യങ്ങളുള്ള സ്കൂൾ കാറളം ഗ്രാമത്തിന്റെ ഹൃദയ ഭാഗത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു ==പ്രശസ്ത വ്യക്തികൾ== 1 .കാറളം ബാലകൃഷ്ണൻ [കവി ,പത്രാധിപർ ,ഗാനരചയിതാവ്] 2 കെ. ആർ .കേളുക്കുറുപ്പ് [കവി ,ജ്യോതിഷപണ്ഡിതൻ] 3 ടി .ആർ .ഉണ്ണി [പത്രാധിപർ ] 4 ഡോ .ടി .ആർ .ശങ്കുണ്ണി [സാഹിത്യകാരൻ] 5 രാഘവൻ പൊഴെക്കടവിൽ [എം .എൽ. എ 6 കലാലയം രാധ [നാടക നടി] 7 കെ.ഹരി [നോവലിസ്റ്റ്] 8 കെ. മധു [മാധ്യമപ്രവര്ത്ത്കൻ] == [[ചിത്രശാല]] == == പുറംകണ്ണികൾ == *[https://schoolwiki.in/ സ്കൂൾവിക്കി‍] == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പൊതുവിദ്യാലയങ്ങൾ]] 33xmmkzw9dw7dbwuw6xwsea3n97ym4s 4671421 4671420 2026-09-28T14:25:27Z Vijayanrajapuram 21314 /* ചിത്രശാല */ 4671421 wikitext text/x-wiki <!------ ഇവിടെ ആമുഖംതൃശൂർ ജില്ലയിൽ തൃശൂർ വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിൽ ഇരിഞ്ഞാലക്കുട ഉപജില്ലയിൽ കാറളം ഗ്രാമത്തിലാണ് സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്ജില്ലയിലെ ഏറ്റവും പഴക്കമേറിയ വിദ്യാലയങ്ങളിലൊന്നാണ്.1915 - ൽ സ്ഥാപിതമായ സ്കൂൾ ചേർക്കുക ---> തൃശൂർ ജില്ലയിൽ തൃശൂർ വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിൽ ഇരിഞ്ഞാലക്കുട ഉപജില്ലയിൽ  കാറളം ഗ്രാമത്തിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു പ്രൈമറി വിദ്യാലയമാണ് എയ്ഡഡ് ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ കാറളം. 1915 ലാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥാപിതമായത്. {{Infobox school | name = എ.എൽ.പി.എസ്. കാറളം | image = File:23310alpschool.jpg | image_size = 350px | caption = | location = കാറളം | country = ഇന്ത്യ | coordinates = {{Coord|10.403777 |76.194336 }} | other_name = എ.എള.പി.എസ്. കാറളം | type = പൊതുവിദ്യാലയം | established = 01/06/1915 <ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/23310|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-25}}</ref> | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = തൃശ്ശൂർ | educational_authority = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പ് | grades = 1 - 4 | medium_of_language = മലയാളം | website = https://schoolwiki.in/23310 | udisce_code = 32070700204 | Kerala_school_code = 23310 }} == ചരിത്രം == ചങ്ങരംകണ്ടത്ത് ഇട്ടുണ്ണിപ്പണിക്കർ സ്ഥാപിച്ച പാഠശാല 1950കളില് അന്നത്തെ മാനേജരായിരുന്ന ഗോവിന്ദപ്പണിക്കാരാണ്‌ സ്റ്റാഫ് മാനേജ്മെന്റാക്കിമാറ്റിയത്. നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തിൽ സ്കൂളിന്റെട ഉടമസ്ഥാവകാശം ശ്രീ. കാട്ടിക്കുളം ഭരതന് കൈമാറി. == ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ == Kg മുതൽ 4 വരെ ക്ലാസുകൾബസ്‌ സൗകര്യം ഉണ്ട്ലൈബ്രറി ,കലാകായിക പരിശീലനം  .കളിക്കാനും വിശ്രമിക്കാനും പാർക്ക്ഉച്ച ഭക്ഷണം സ്മാർട്ട് ക്ലാസ്സ് ടോയ് ലറ്റ് സൗകര്യങ്ങൾ  സ്റ്റേജ് എന്നീ സൗകര്യങ്ങളുള്ള സ്കൂൾ കാറളം ഗ്രാമത്തിന്റെ ഹൃദയ ഭാഗത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു ==പ്രശസ്ത വ്യക്തികൾ== 1 .കാറളം ബാലകൃഷ്ണൻ [കവി ,പത്രാധിപർ ,ഗാനരചയിതാവ്] 2 കെ. ആർ .കേളുക്കുറുപ്പ് [കവി ,ജ്യോതിഷപണ്ഡിതൻ] 3 ടി .ആർ .ഉണ്ണി [പത്രാധിപർ ] 4 ഡോ .ടി .ആർ .ശങ്കുണ്ണി [സാഹിത്യകാരൻ] 5 രാഘവൻ പൊഴെക്കടവിൽ [എം .എൽ. എ 6 കലാലയം രാധ [നാടക നടി] 7 കെ.ഹരി [നോവലിസ്റ്റ്] 8 കെ. മധു [മാധ്യമപ്രവര്ത്ത്കൻ] == പുറംകണ്ണികൾ == *[https://schoolwiki.in/ സ്കൂൾവിക്കി‍] == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പൊതുവിദ്യാലയങ്ങൾ]] d9au30c0t62edzmjjxk8wfnjehzg0am 4671435 4671421 2026-09-28T15:23:57Z Kunjilikattilnisha 223373 /* ചരിത്രം */ 4671435 wikitext text/x-wiki <!------ ഇവിടെ ആമുഖംതൃശൂർ ജില്ലയിൽ തൃശൂർ വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിൽ ഇരിഞ്ഞാലക്കുട ഉപജില്ലയിൽ കാറളം ഗ്രാമത്തിലാണ് സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്ജില്ലയിലെ ഏറ്റവും പഴക്കമേറിയ വിദ്യാലയങ്ങളിലൊന്നാണ്.1915 - ൽ സ്ഥാപിതമായ സ്കൂൾ ചേർക്കുക ---> തൃശൂർ ജില്ലയിൽ തൃശൂർ വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിൽ ഇരിഞ്ഞാലക്കുട ഉപജില്ലയിൽ  കാറളം ഗ്രാമത്തിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു പ്രൈമറി വിദ്യാലയമാണ് എയ്ഡഡ് ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ കാറളം. 1915 ലാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥാപിതമായത്. {{Infobox school | name = എ.എൽ.പി.എസ്. കാറളം | image = File:23310alpschool.jpg | image_size = 350px | caption = | location = കാറളം | country = ഇന്ത്യ | coordinates = {{Coord|10.403777 |76.194336 }} | other_name = എ.എള.പി.എസ്. കാറളം | type = പൊതുവിദ്യാലയം | established = 01/06/1915 <ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/23310|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-25}}</ref> | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = തൃശ്ശൂർ | educational_authority = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പ് | grades = 1 - 4 | medium_of_language = മലയാളം | website = https://schoolwiki.in/23310 | udisce_code = 32070700204 | Kerala_school_code = 23310 }} == ചരിത്രം == 1915  -ൽ ചങ്ങരം കണ്ടത്ത് ഇട്ടുണ്ണി പണിക്കരാണ് ഈ പാഠശാല സ്ഥാപിച്ചത്.  1950ൽ അന്നത്തെ മാനേജർ ആയിരുന്ന ഗോവിന്ദപ്പണിക്കർ സ്കൂൾ , സ്റ്റാഫ് മാനേജ്മെൻ്റിന് കൈമാറി.  2002ൽ സ്റ്റാഫ് മാനേജ്മെന്റിന്റെ കയ്യിൽ നിന്നും ഉടമസ്ഥാവകാശം കാട്ടിക്കുളം ഭരതന് കൈമാറി . 2015 സ്കൂളിൻ്റെ നൂറാം വാർഷികം നാടിൻ്റെ തന്നെ ഉത്സവമാക്കി  ആഘോഷിക്കുകയുണ്ടായി == ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ == Kg മുതൽ 4 വരെ ക്ലാസുകൾബസ്‌ സൗകര്യം ഉണ്ട്ലൈബ്രറി ,കലാകായിക പരിശീലനം  .കളിക്കാനും വിശ്രമിക്കാനും പാർക്ക്ഉച്ച ഭക്ഷണം സ്മാർട്ട് ക്ലാസ്സ് ടോയ് ലറ്റ് സൗകര്യങ്ങൾ  സ്റ്റേജ് എന്നീ സൗകര്യങ്ങളുള്ള സ്കൂൾ കാറളം ഗ്രാമത്തിന്റെ ഹൃദയ ഭാഗത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു ==പ്രശസ്ത വ്യക്തികൾ== 1 .കാറളം ബാലകൃഷ്ണൻ [കവി ,പത്രാധിപർ ,ഗാനരചയിതാവ്] 2 കെ. ആർ .കേളുക്കുറുപ്പ് [കവി ,ജ്യോതിഷപണ്ഡിതൻ] 3 ടി .ആർ .ഉണ്ണി [പത്രാധിപർ ] 4 ഡോ .ടി .ആർ .ശങ്കുണ്ണി [സാഹിത്യകാരൻ] 5 രാഘവൻ പൊഴെക്കടവിൽ [എം .എൽ. എ 6 കലാലയം രാധ [നാടക നടി] 7 കെ.ഹരി [നോവലിസ്റ്റ്] 8 കെ. മധു [മാധ്യമപ്രവര്ത്ത്കൻ] == പുറംകണ്ണികൾ == *[https://schoolwiki.in/ സ്കൂൾവിക്കി‍] == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പൊതുവിദ്യാലയങ്ങൾ]] jajgdwyavtx3z0p5nu4ro3tbyzykbxx 4671436 4671435 2026-09-28T15:34:25Z Kunjilikattilnisha 223373 /* ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ */ 4671436 wikitext text/x-wiki <!------ ഇവിടെ ആമുഖംതൃശൂർ ജില്ലയിൽ തൃശൂർ വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിൽ ഇരിഞ്ഞാലക്കുട ഉപജില്ലയിൽ കാറളം ഗ്രാമത്തിലാണ് സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്ജില്ലയിലെ ഏറ്റവും പഴക്കമേറിയ വിദ്യാലയങ്ങളിലൊന്നാണ്.1915 - ൽ സ്ഥാപിതമായ സ്കൂൾ ചേർക്കുക ---> തൃശൂർ ജില്ലയിൽ തൃശൂർ വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിൽ ഇരിഞ്ഞാലക്കുട ഉപജില്ലയിൽ  കാറളം ഗ്രാമത്തിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു പ്രൈമറി വിദ്യാലയമാണ് എയ്ഡഡ് ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ കാറളം. 1915 ലാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥാപിതമായത്. {{Infobox school | name = എ.എൽ.പി.എസ്. കാറളം | image = File:23310alpschool.jpg | image_size = 350px | caption = | location = കാറളം | country = ഇന്ത്യ | coordinates = {{Coord|10.403777 |76.194336 }} | other_name = എ.എള.പി.എസ്. കാറളം | type = പൊതുവിദ്യാലയം | established = 01/06/1915 <ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/23310|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-25}}</ref> | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = തൃശ്ശൂർ | educational_authority = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പ് | grades = 1 - 4 | medium_of_language = മലയാളം | website = https://schoolwiki.in/23310 | udisce_code = 32070700204 | Kerala_school_code = 23310 }} == ചരിത്രം == 1915  -ൽ ചങ്ങരം കണ്ടത്ത് ഇട്ടുണ്ണി പണിക്കരാണ് ഈ പാഠശാല സ്ഥാപിച്ചത്.  1950ൽ അന്നത്തെ മാനേജർ ആയിരുന്ന ഗോവിന്ദപ്പണിക്കർ സ്കൂൾ , സ്റ്റാഫ് മാനേജ്മെൻ്റിന് കൈമാറി.  2002ൽ സ്റ്റാഫ് മാനേജ്മെന്റിന്റെ കയ്യിൽ നിന്നും ഉടമസ്ഥാവകാശം കാട്ടിക്കുളം ഭരതന് കൈമാറി . 2015 സ്കൂളിൻ്റെ നൂറാം വാർഷികം നാടിൻ്റെ തന്നെ ഉത്സവമാക്കി  ആഘോഷിക്കുകയുണ്ടായി == ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ == പ്രീ പ്രൈമറി മുതൽ നാലാം ക്ലാസ് വരെയാണ് ക്ലാസുകൾ.  കുട്ടികൾക്കായി  വാഹനസൗകര്യം, ലൈബ്രറി, കലാ-കായിക പരിശീലനം, കളിക്കാനും വിശ്രമിക്കാനുമുള്ള പാർക്ക്, ഉച്ചഭക്ഷണം, സ്മാർട്ട് ക്ലാസ്, ടോയ്‌ലറ്റ് സൗകര്യങ്ങൾ, സ്റ്റേജ് എന്നീ സൗകര്യങ്ങൾ സ്കൂളിനുണ്ട് .   സ്കൂൾ കാറളംഗ്രാമത്തിന്റെ ഹൃദയഭാഗത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ==പ്രശസ്ത വ്യക്തികൾ== 1 .കാറളം ബാലകൃഷ്ണൻ [കവി ,പത്രാധിപർ ,ഗാനരചയിതാവ്] 2 കെ. ആർ .കേളുക്കുറുപ്പ് [കവി ,ജ്യോതിഷപണ്ഡിതൻ] 3 ടി .ആർ .ഉണ്ണി [പത്രാധിപർ ] 4 ഡോ .ടി .ആർ .ശങ്കുണ്ണി [സാഹിത്യകാരൻ] 5 രാഘവൻ പൊഴെക്കടവിൽ [എം .എൽ. എ 6 കലാലയം രാധ [നാടക നടി] 7 കെ.ഹരി [നോവലിസ്റ്റ്] 8 കെ. മധു [മാധ്യമപ്രവര്ത്ത്കൻ] == പുറംകണ്ണികൾ == *[https://schoolwiki.in/ സ്കൂൾവിക്കി‍] == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പൊതുവിദ്യാലയങ്ങൾ]] r0fenrlg5wr0zsbg90fe4m5q0ry1vmv 4671437 4671436 2026-09-28T15:43:06Z Kunjilikattilnisha 223373 /* പ്രശസ്ത വ്യക്തികൾ */ 4671437 wikitext text/x-wiki <!------ ഇവിടെ ആമുഖംതൃശൂർ ജില്ലയിൽ തൃശൂർ വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിൽ ഇരിഞ്ഞാലക്കുട ഉപജില്ലയിൽ കാറളം ഗ്രാമത്തിലാണ് സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്ജില്ലയിലെ ഏറ്റവും പഴക്കമേറിയ വിദ്യാലയങ്ങളിലൊന്നാണ്.1915 - ൽ സ്ഥാപിതമായ സ്കൂൾ ചേർക്കുക ---> തൃശൂർ ജില്ലയിൽ തൃശൂർ വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിൽ ഇരിഞ്ഞാലക്കുട ഉപജില്ലയിൽ  കാറളം ഗ്രാമത്തിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു പ്രൈമറി വിദ്യാലയമാണ് എയ്ഡഡ് ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ കാറളം. 1915 ലാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥാപിതമായത്. {{Infobox school | name = എ.എൽ.പി.എസ്. കാറളം | image = File:23310alpschool.jpg | image_size = 350px | caption = | location = കാറളം | country = ഇന്ത്യ | coordinates = {{Coord|10.403777 |76.194336 }} | other_name = എ.എള.പി.എസ്. കാറളം | type = പൊതുവിദ്യാലയം | established = 01/06/1915 <ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/23310|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-25}}</ref> | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = തൃശ്ശൂർ | educational_authority = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പ് | grades = 1 - 4 | medium_of_language = മലയാളം | website = https://schoolwiki.in/23310 | udisce_code = 32070700204 | Kerala_school_code = 23310 }} == ചരിത്രം == 1915  -ൽ ചങ്ങരം കണ്ടത്ത് ഇട്ടുണ്ണി പണിക്കരാണ് ഈ പാഠശാല സ്ഥാപിച്ചത്.  1950ൽ അന്നത്തെ മാനേജർ ആയിരുന്ന ഗോവിന്ദപ്പണിക്കർ സ്കൂൾ , സ്റ്റാഫ് മാനേജ്മെൻ്റിന് കൈമാറി.  2002ൽ സ്റ്റാഫ് മാനേജ്മെന്റിന്റെ കയ്യിൽ നിന്നും ഉടമസ്ഥാവകാശം കാട്ടിക്കുളം ഭരതന് കൈമാറി . 2015 സ്കൂളിൻ്റെ നൂറാം വാർഷികം നാടിൻ്റെ തന്നെ ഉത്സവമാക്കി  ആഘോഷിക്കുകയുണ്ടായി == ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ == പ്രീ പ്രൈമറി മുതൽ നാലാം ക്ലാസ് വരെയാണ് ക്ലാസുകൾ.  കുട്ടികൾക്കായി  വാഹനസൗകര്യം, ലൈബ്രറി, കലാ-കായിക പരിശീലനം, കളിക്കാനും വിശ്രമിക്കാനുമുള്ള പാർക്ക്, ഉച്ചഭക്ഷണം, സ്മാർട്ട് ക്ലാസ്, ടോയ്‌ലറ്റ് സൗകര്യങ്ങൾ, സ്റ്റേജ് എന്നീ സൗകര്യങ്ങൾ സ്കൂളിനുണ്ട് .   സ്കൂൾ കാറളംഗ്രാമത്തിന്റെ ഹൃദയഭാഗത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ==പ്രശസ്ത വ്യക്തികൾ== ഈ സ്കൂളിലെ പ്രശസ്തരായ പൂർവ്വ വിദ്യാർത്ഥികൾ: 1.  കാറളം ബാലകൃഷ്ണൻ - കവി, പത്രാധിപർ, ഗാനരചയിതാവ് 2.  കെ. ആർ. കേളുക്കുറുപ്പ് - കവി, ജ്യോതിഷ പണ്ഡിതൻ 3.  ടി. ആർ. ഉണ്ണി - പത്രാധിപർ 4.  ഡോ. ടി. ആർ. ശങ്കുണ്ണി - സാഹിത്യകാരൻ 5.  രാഘവൻ പൊഴേക്കടവിൽ - മുൻ എം.എൽ.എ 6.  കലാലയം രാധ - നാടക നടി 7.  കെ. ഹരി - നോവലിസ്റ്റ് 8.  കെ. മധു - മാധ്യമ പ്രവർത്തകൻ == പുറംകണ്ണികൾ == *[https://schoolwiki.in/ സ്കൂൾവിക്കി‍] == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പൊതുവിദ്യാലയങ്ങൾ]] njr7oagyywxs7lft5hg5sa3or3cpugc 0 672156 4671475 4669901 2026-09-28T16:28:30Z Kiran Gopi 10521 Kiran Gopi എന്ന ഉപയോക്താവ് [[എം.എം.എൽ.പി.എസ് കൂട്ടായി]] എന്ന താൾ [[എം.എം.എൽ.പി.എസ്. കൂട്ടായി]] എന്നാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു 4669901 wikitext text/x-wiki {{Infobox school | name = എം.എം.എൽ.പി,എസ്.കൂട്ടായി | image = | image_size = | caption = എം.എം.എൽ.പി,എസ്.കൂട്ടായി | location = [[മാസ്റ്റർപടി]] | country = ഇന്ത്യ | coordinates = | other_name = | type = പൊതുവിദ്യാലയം (എയ്ഡഡ്) | established = {{Start date|1995|df=yes}} | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = മലപ്പുറം | educational_authority = തിരൂർ ഉപജില്ല | grades = 1 മുതൽ 4 വരെ | medium_of_language = മലയാളം | website = | udisce_code = 32051000721 | Kerala_school_code = 19711 }} [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ]] [[തിരൂർ താലൂക്ക്|തിരൂർ താലൂക്കിൽ]] [[മംഗലം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|മംഗലം പഞ്ചായത്തിൽ]] [[മാസ്റ്റർപടി]] എന്ന പ്രദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു എയ്ഡഡ് വിദ്യാലയമാണ് '''എം.എം.എൽ.പി,എസ്.കൂട്ടായി'''.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/19711|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-25}}</ref> കേരളസംസ്ഥാന പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിന്റെ കീഴിലുള്ള സ്ഥാപനമാണ് ഇത്. <ref>{{Cite web|url=https://kys.udiseplus.gov.in/|title=udiseplus.gov.in|access-date=September 25, 2026}}</ref> [[തവനൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|തവനൂർ നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിലും]] പൊന്നാനി ലോകസഭ മണ്ഡലത്തിലുമായാണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 1995 ലാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥാപിതമായത്. മലപ്പുറം ജില്ലാ ആസ്ഥാനത്തു നിന്നും 78 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്താണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. കോഴിക്കോട് അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളത്തിൽ നിന്നും 79 കിലോമീറ്റർ ദൂരമാണ് ഇങ്ങോട്ടുള്ളത്. ==ചരിത്രം== ==ഭൗതിക സൗകര്യങ്ങൾ== 400 പുസ്തകങ്ങളുള്ള വായനശാലയും വായനാമുറിയും ഈ വിദ്യാലയത്തിനുണ്ട്. കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബ് ഇവിടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഉച്ചഭക്ഷണ പദ്ധതിക്കായി അടുക്കളയും സ്കൂളിലുണ്ട്. ആകെ 7 ക്ലാസ് മുറികളുണ്ട്. 100 സെന്റ് വിസ്തൃതിയുമുള്ള കാമ്പസാണ് ഈ വിദ്യാലയത്തിനുള്ളത്.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/19711|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-25}}</ref> ==അവലംബങ്ങൾ== {{Reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== *[https://schoolwiki.in/19711 സ്കൂൾ വിക്കി വെബ്സൈറ്റ്] [[വർഗ്ഗം:മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:തിരൂർ വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:തിരൂർ വിദ്യാഭ്യാസ ഉപജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] hrnxvdc3c5d5wrur5utagvfezy9urve 2 672182 4671405 4670683 2026-09-28T12:35:28Z DHARMAJAS 223370 4671405 wikitext text/x-wiki .ആമുഖം കോഴിക്കോട് ജില്ലയിൽ വടകര വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിൽ മേലടി സബ് ജില്ലയിൽ ചെറുവണ്ണൂർ പഞ്ചായത്തിൽ സ്ഥിതി് ചെയ്യുന്ന ഗ്രാമീണവിദ്യാലയമാണ് ജി എച്ച് എസ് എസ് ആവള കുട്ടോത്ത്. {{Infobox school | name =ജി.എച്ച്.എസ്സ്.എസ്സ്. ആവളകുട്ടോത്ത് | image = |image_size = 350px | caption = |location = | country = ഇന്ത്യ |coordinates = | other_name = | type = പൊതുവിദ്യാലയം |established = <ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-23}}</ref> | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് |district = KOZHIKODE |educational_authority =കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | grades =1-12 |medium_of_language = മലയാളം | website = | udisce_code =32041000512 |Kerala_school_code =16016 }} == ചരിത്രം ==1974 സെപ്തംബർ 3 ന് , വടകര വിദ്യാഭ്യാസജില്ല ഓഫീസർ ആയിരുന്ന ശ്രീമതി പത്മാവതി അമ്മ ഔദ്യോഗികമായി ഈ വിദ്യാകേന്ദ്രം ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു.കുട്ടോത്ത് ഇന്നും നില നില്ക്കുന്ന പാറപ്പുറം മദ്രസയുടെ കെട്ടിടത്തിലാണ് സ്കൂൾ ആദ്യം പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചത്. നാരായണൻ പൊയിച്ചമണ്ണിൽ ആയിരുന്നു സ്കൂളിൽ ചേർന്ന ആദ്യ വിദ്യാർത്ഥി. മേപ്പയൂർ ഗവ.സ്കൂളിലെ അധ്യാപകനായ ശ്രീ എം. ഭാസ്ക്കരൻ നമ്പ്യാർ ആയിരുന്നു ഇൻ ചാർജ് ആയി നിയമിക്കപ്പെട്ടത്. ആദ്യ ബാച്ചിൽ 47 കുട്ടികൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. സ്കൂളിന് സ്വന്തമായി ഭൂമി വാങ്ങാനും കെട്ടിടം പണിയാനും രാപ്പകൽ ഭേദമന്യേ പ്രവർത്തിച്ചവരിൽ പലരും ഇന്നില്ല... അവരുടെ സ്വപ്നങ്ങൾക്ക് തിളക്കം നൽകി കൊണ്ടു ഈ വിദ്യാലയം തലയുയർത്തി നിൽക്കുന്നു. == ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ == മൂന്ന് ഏക്കർ ഭൂമിയിലാണ് വിദ്യാലയം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഹൈസ്കൂളിന് 5 കെട്ടിടങ്ങളിലായി 41 ക്ലാസ് മുറികളും ഹയർ സെക്കണ്ടറിക്ക് ഒരു കെട്ടിടത്തിലായി 6 ക്ലാസ് മുറികളുമുണ്ട്. അതിവിശാലമായ ഒരു കളിസ്ഥലം വിദ്യാലയത്തിനുണ്ട്. ==പ്രശസ്ത വ്യക്തികൾ== ദീപ്നിയ ‍ഡി ബി -2025 NEET KERALA FIRST RANK സ്വാതി ചോല ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ ആവള ബൈജു ആവള == ചിത്രശാല == == പുറംകണ്ണികൾ == *[https://schoolwiki.in/ സ്കൂൾവിക്കി‍] == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പൊതുവിദ്യാലയങ്ങൾ]] ojg88dz8g9e5l2zyyywgz1jna98gre6 4671407 4671405 2026-09-28T12:45:49Z DHARMAJAS 223370 4671407 wikitext text/x-wiki .ആമുഖം കോഴിക്കോട് ജില്ലയിൽ വടകര വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിൽ മേലടി സബ് ജില്ലയിൽ ചെറുവണ്ണൂർ പഞ്ചായത്തിൽ സ്ഥിതി് ചെയ്യുന്ന ഗ്രാമീണവിദ്യാലയമാണ് ജി എച്ച് എസ് എസ് ആവള കുട്ടോത്ത്. {{Infobox school | name =ജി.എച്ച്.എസ്സ്.എസ്സ്. ആവളകുട്ടോത്ത് | image = |image_size = 350px | caption = |location = | country = ഇന്ത്യ |coordinates = | other_name = | type = പൊതുവിദ്യാലയം |established = <ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-23}}</ref> | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് |district = KOZHIKODE |educational_authority =കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | grades =1-12 |medium_of_language = മലയാളം | website = | udisce_code =32041000512 |Kerala_school_code =16016 }} == ചരിത്രം == 1974 സെപ്തംബർ 3 ന് , വടകര വിദ്യാഭ്യാസജില്ല ഓഫീസർ ആയിരുന്ന ശ്രീമതി പത്മാവതി അമ്മ ഔദ്യോഗികമായി ഈ വിദ്യാകേന്ദ്രം ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു.കുട്ടോത്ത് ഇന്നും നില നില്ക്കുന്ന പാറപ്പുറം മദ്രസയുടെ കെട്ടിടത്തിലാണ് സ്കൂൾ ആദ്യം പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചത്. നാരായണൻ പൊയിച്ചമണ്ണിൽ ആയിരുന്നു സ്കൂളിൽ ചേർന്ന ആദ്യ വിദ്യാർത്ഥി. മേപ്പയൂർ ഗവ.സ്കൂളിലെ അധ്യാപകനായ ശ്രീ എം. ഭാസ്ക്കരൻ നമ്പ്യാർ ആയിരുന്നു ഇൻ ചാർജ് ആയി നിയമിക്കപ്പെട്ടത്. ആദ്യ ബാച്ചിൽ 47 കുട്ടികൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. സ്കൂളിന് സ്വന്തമായി ഭൂമി വാങ്ങാനും കെട്ടിടം പണിയാനും രാപ്പകൽ ഭേദമന്യേ പ്രവർത്തിച്ചവരിൽ പലരും ഇന്നില്ല... അവരുടെ സ്വപ്നങ്ങൾക്ക് തിളക്കം നൽകി കൊണ്ടു ഈ വിദ്യാലയം തലയുയർത്തി നിൽക്കുന്നു. == ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ == മൂന്ന് ഏക്കർ ഭൂമിയിലാണ് വിദ്യാലയം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഹൈസ്കൂളിന് 5 കെട്ടിടങ്ങളിലായി 41 ക്ലാസ് മുറികളും ഹയർ സെക്കണ്ടറിക്ക് ഒരു കെട്ടിടത്തിലായി 6 ക്ലാസ് മുറികളുമുണ്ട്. അതിവിശാലമായ ഒരു കളിസ്ഥലം വിദ്യാലയത്തിനുണ്ട്. ==പ്രശസ്ത വ്യക്തികൾ== ദീപ്നിയ ‍ഡി ബി -2025 NEET KERALA FIRST RANK സ്വാതി ചോല ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ ആവള ബൈജു ആവള == ചിത്രശാല == == പുറംകണ്ണികൾ == *[https://schoolwiki.in/ സ്കൂൾവിക്കി‍] == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പൊതുവിദ്യാലയങ്ങൾ]] ocy5uy293adbmeqhf8w8b6yn2h4qsai 0 672185 4671469 4671087 2026-09-28T16:26:40Z Kiran Gopi 10521 [[എസ്.എം.വി. ഗവൺമെൻ്റ് മോഡൽ എച്ച്.എസ്.എസ്. തിരുവനന്തപുരം]] എന്ന താൾ [[എസ്.എം.വി. ഗവണ്മെന്റ് മോഡൽ എച്ച്.എസ്.എസ്. തിരുവനന്തപുരം]] എന്ന തലക്കെട്ടിലേയ്ക്ക് തിരിച്ചുവിടലില്ലാതെ Kiran Gopi മാറ്റി 4671087 wikitext text/x-wiki കേരളത്തിൽ തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ തിരുവനന്തപുരം നഗരത്തിന്റെ ഹൃദയഭാഗത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന നൂറ്റാണ്ടു പഴമയുള്ള ഗവൺമെന്റ് വിദ്യാലയമാണ് '''ശ്രി മൂല വിലാസം ഗവൺമെന്റ് മോഡൽ ഹയർസെക്കണ്ടറി സ്‍കൂൾ'''. കേരളത്തിന്റെ സാമൂഹിക-സാംസ്കാരിക-വിദ്യാഭ്യാസ മേഖലകളിൽ മാതൃകാപരമായ ഒട്ടനവധി മുന്നേറ്റങ്ങൾക്കും ചരിത്ര മുഹൂർത്തങ്ങൾക്കും സാക്ഷ്യം വഹിച്ചിട്ടുള്ള ഒരു വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനമാണ്. പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിനുകീഴിൽ 43083 എന്ന ക്കൂൾകോഡുള്ള ഈ വിദ്യാലയം തിരുവനന്തപുരം വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ തിരുവനന്തപുരം നോർത്ത് ഉപജില്ലയിൽ ആണ് ഉൾപ്പെടുന്നത്. സ്കൂൾ അങ്കണത്തിൽത്തന്നെ ഒരു ബാലഗണപതി ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. {{Infobox school | name = ശ്രി മൂല വിലാസം ഗവൺമെന്റ് മോഡൽ ഹയർസെക്കണ്ടറി സ്‍കൂൾ തിരുവനന്തപുരം | image = File:43083 smvgmhsstvm campus4.jpg | image_size = 350px | caption = എസ്.എം.വി. ഗവൺമെന്റ് മോഡൽ ഹയർസെക്കണ്ടറി സ്‍കൂൾ | location = തിരുവനന്തപുരം | country = ഇന്ത്യ | coordinates = {{Coord|8.48935 |76.94786 }} | other_name = എസ്.എം.വി. സ്‍കൂൾ | type = പൊതുവിദ്യാലയം | established = 01/06/1834<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/43083=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-26}}</ref> | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = തിരുവനന്തപുരം | educational_authority = തിരുവനന്തപുരം | grades = 5-12 | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | website = https://schoolwiki.in/sw/8q3b | udisce_code = 32141000606 | Kerala_school_code = 43083 }} == ചരിത്രം == ഒട്ടനവധി ചരിത്ര മുഹൂർത്തങ്ങൾക്ക് സാക്ഷ്യം വഹിച്ചിട്ടുള്ള എസ് എം വിയുടെ ചരിത്രം നമ്മുടെ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ ഒരു ചരിത്ര രേഖകൂടിയാണ്. 1834-ൽ രാജാക്കന്മാരിൽ വച്ച് കലാകാരനും, കലാകാരന്മാരിൽ വച്ച് മഹാരാജാവും എന്ന വിശേഷണമുള്ള [[സ്വാതിതിരുനാൾ രാമവർമ്മ|സ്വാതി തിരുനാൾ]] ആണ് തിരുവനന്തപുരത്ത് ആദ്യമായി ഒരു ഇംഗ്ലീഷ് മീഡിയം സ്കൂൾ സ്ഥാപിച്ചത്. പിൽക്കാലത്ത് ഇവിടെ മഹാരാജാവ് കോളേജും (യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോളേജ്) തിരുവിതാംകൂർ യൂണിവേഴ്സിറ്റി ആസ്ഥാനവും ഉയർന്നു വന്നതോടുകൂടി യു.പി. വിഭാഗം ഇപ്പോഴത്തെ സംസ്കൃത കോളേജിന്റെ ഭാഗത്തും എച്ച്.എസ്. വിഭാഗം യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോളേജിന്റെ ഭാഗത്തുമായാണ് പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നത്. സ്കൂളിന്റെ ആരംഭകാലത്ത് ഫീസ് നൽകിയാണ് കുട്ടികൾ പഠനം നടത്തിയിരുന്നത്. പിന്നീട് ഫീസ് സൗജന്യമേർപ്പെടുത്തി. ആദ്യകാലത്ത്, കുബേരന്മാരുടേയും പ്രമുഖരുടേയും മക്കൾക്കാണ് ഈ സ്കൂളിൽ പഠിക്കാൻ ഭാഗ്യം സിദ്ധിച്ചത്. അദ്ധ്യാപകരിൽ ഏറിയ പങ്കും തമിഴ് ബ്രാഹ്മണരായിരുന്നു. ഇംഗ്ലീഷീന് എൻ.കെ. വെങ്കിടേശ്വരൻ, എം.സി. തോമസ്, വൈദ്യനാഥയ്യർ , കണക്കിന് പി.എ സുന്ദരയ്യർ, മലയാളത്തിന് ശാസ്തമംഗലം രാമകൃഷ്ണപിള്ള, ശാസ്ത്രത്തിന് ഇ.ആർ. കൃഷ്ണയ്യർ, ആർ. ശങ്കരനാരായണയ്യർ, എ. സുബ്രമണ്യയ്യർ എന്നിവർ ആദ്യകാല അദ്ധ്യാപകരായിരുന്നു. യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോളേജിന്റെ വിപുലീകരണത്തോടുകൂടി സ്കൂളിൽ സ്ഥലപരിമിതി അനുഭവപ്പെടുകയും അന്നത്തെ തിരുവിതാംകൂർ രാജാവായിരുന്ന [[മൂലം തിരുനാൾ രാമവർമ്മ|ശ്രീമൂലം തിരുന്നാൾ]] 1919-ൽ വഞ്ചിയൂർ ഉണ്ടായിരുന്ന ഒരു വലിയ പാടശേഖരം നികത്തി കേരളീയ വാസ്തു ശില്പകലാ രീതിയിൽ ഒരു ബഹുനിലമന്ദിരം നിർമ്മിച്ച് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഷഠ്യബ്ദപൂർത്തി സ്മാരകമായി ഈ സ്കൂൾ മാറ്റിസ്ഥാപിച്ചു. അന്നു മുതൽ ശ്രീ മൂല വിലാസം ഹൈസ്കൂൾ (എസ്.എം.വി. സ്കൂൾ) എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടാൻ തുടങ്ങി. ദിവാനായിരുന്ന സർ. സി. രാജഗോപാലാചാരിയാണ് ഈ സ്കൂൾ നിർമ്മാണ പദ്ധതി ആസൂത്രണം ചെയ്ത് നിർവ്വഹിച്ചത്. മന്ദിരത്തിന്റെ വലുപ്പം, വാസ്തുശില്പ അസാധാരണത്വം, വിദ്യാലയ വളപ്പിന്റെ വിസ്തൃതി, രാജകീയപ്രൗഢിയോടുകൂടിയ പ്രവർത്തന ശൈലി, അദ്ധ്യാപകരുടെ പാണ്ഡിത്യം എന്നിവ പരിഗണിച്ചാൽ അക്കാലത്ത് ഭാരതത്തിലുണ്ടായിരുന്ന ഹൈസ്കൂൾ വിദ്യാലയങ്ങളുടെ മുൻ നിരയിലായിരുന്നു ഈ വിദ്യാലയം. ഓരോ ക്ലാസിനും പ്രത്യേകം മുറികൾ, മറ്റൊരു സ്കൂളിനും കാണാൻ കഴിയാത്ത തരത്തിലുള്ള ഇരുമ്പ് ഫ്രെയിമിൽ തേക്കു തടികൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച ഇരിപ്പിടങ്ങൾ, പുൽതകിടിയാൽ നിറഞ്ഞ കളിസ്ഥലങ്ങൾ. ഒട്ടേറെ പ്രമുഖരായ അദ്ധ്യാപകർ, 1600-ലധികം കുട്ടികൾ, തിരുവിതാംകൂറിലെ ആദ്യത്തെ ഇ.എസ്.എസ്.സി പരീക്ഷ നടത്തിയ വിദ്യാലയം എന്നിവയാൽ ഏറ്റവും വലിയ വിദ്യാലയമെന്ന ഖ്യാതി നേടി ഈ സ്കൂൾ. അക്കാലത്ത് ഈ സ്കൂൾ സന്ദർശിച്ച '''വെല്ലിംഗ്ടൺ പ്രഭു''' സ്കൂൾ ഇൻസ്പെഷൻ ഡയറിയിൽ കുറിച്ചത് '''“A mangnificent Institution in every sense”''' എന്നാണ്. ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്രസമരവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഉയർന്നുവന്ന ദേശീയ പ്രസ്ഥാനങ്ങൾക്ക് ആവേശം പകർന്നുകൊണ്ട് നടത്തിയ പ്രക്ഷോഭ സമരങ്ങളിൽ ഈ സ്കൂളിലെ വിദ്യാർത്ഥികൾ സജീവ പങ്കാളിത്തം വഹിച്ചിരുന്നതായി ചരിത്ര പരാമർശമുണ്ട്. വിദ്യാർത്ഥികളുടെ നിരന്തര സമരമുറകളാൽ പൊറുതിമുട്ടിയ ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണാധികാരികൾ സ്കൂൾ മേലാധികാരികളോട് കർശനമായ താക്കീത് നൽകുകയും സ്കൂളിനെ ഇല്ലാതാക്കുമെന്ന് ഭീഷണിപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തിരുന്നു. അന്നത്തെ ഐ.ജി. ആയിരുന്ന കരീം സാഹിബിനോടൊപ്പം വന്ന സ്റ്റേറ്റ് ഫോഴ്സിന്റെ മേധാവി അദ്ധ്യാപകരുടെ അടിയന്തര യോഗം വിളിച്ചുകൂട്ടി പറഞ്ഞത് “I have any buyonets and bullets for you! So I advice you to see that yours boys do not misbehave in public” എന്നാണ്. ഇതേ തുടർന്ന് സ്കൂളിനെ വഞ്ചിയൂർ നിന്നും മാറ്റി സ്ഥാപിക്കാൻ വേണ്ടി ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിച്ചു. അവസാനത്തെ തിരുവിതാംകൂർ രാജാവായിരുന്ന [[ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ|ചിത്തിരതിരുനാൾ]] മഹാരഹാജാവ് 1983-ൽ ഓവർ ബ്രിഡ്ജിനു സമീപം ഇപ്പോൾ സ്കൂൾ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന സ്ഥലത്തേക്കു മാറ്റി സ്ഥാപിക്കുകയും തൽസ്ഥാനത്തുണ്ടായിരുന്ന പോലീസ് ഹെഡ്ക്വാർട്ടേഴ്സ് തൈക്കാട്ടേക്ക് മാറ്റുകയും ചെയ്തു. പ്രശസ്തരും പ്രഗൽഭരും മഹാപണ്ഡിതന്മാരുമായ ഒട്ടേറെ ആചാര്യന്മാർ ഈ സ്കൂളിൽ സാരഥികളായിട്ടുണ്ട്. ആദ്യത്തെ പ്രഥമാദ്ധ്യാപകൻ മഹാപണ്ഡിതനായ എ. നാരായണയ്യർ ആയിരുന്നു. പിന്നീട് ഹെഡ്മാസ്റ്ററായ യു. രാമകൃഷ്ണ കുക്കിലിയ സ്കൂളിന്റെ ബഹുമുഖ പുരോഗതിയ്ക്കു വേണ്ടി പരിശ്രമിച്ചു. ഈ കാലം സുവർണ്ണ കാലഘട്ടമാണെന്ന് ചരിത്രരേഖകളിൽ പരാമർശിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇക്കാലത്ത് [[മഹാത്മാ ഗാന്ധി|മഹാത്മാഗാന്ധി]] ഈ സ്കൂൾ സന്ദർശിച്ചിട്ടുണ്ട്. 'കേരളേശൻ' എന്ന ചരിത്രനോവലിന്റെ കർത്താവായ നമ്പീശൻ ഈ സ്കൂളിന്റെ സാരഥിയായിരുന്നു. പണ്ഡിതശ്രേഷ്ഠരായ മഹാകവി പന്തളത്ത് കേരളവർമ്മ തമ്പുരാൻ, എം.ആർ. ബാലകൃഷ്ണവാര്യർ, സ്വദേശാഭിമാനിയുടെ ആദ്യത്തെ പത്രാധിപരയായ സി.പി. ഗോവിന്ദപിള്ള, ജി.വൈദ്യനാഥയ്യർ‌ തുടങ്ങിയവർ ഈ ശ്രേണിയിൽ പെടുന്നവരാണ്. എസ്.എം.വി സ്കൂളിലെ ആദ്യ വിദ്യാർത്ഥികളാരാണെന്നു കൃത്യമായി പ്രതിപാദിക്കുവാൻ നിർവ്വാഹമില്ലെങ്കിലും 1919-ൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ വഞ്ചിയൂരിലേക്കു സ്കൂൾ മാറ്റവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഘോഷയാത്രയിൽ പങ്കെടുത്തിട്ടുള്ള കുട്ടികളിൽ ഒരാൾ ശസ്ത്രക്രിയയിൽ അതിപ്രസിദ്ധനായ ഡോ. ആർ. കേശവൻ നായർ (എഫ്.ആർ.സി.എസ്.) ആണ്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഉറ്റ ചങ്ങാതിയായ എൻ. ശങ്കര പിള്ളയും, പ്രമുഖ സാഹിത്യകാരനായ ശേഖരപിള്ളയും ആദ്യകാല വിദ്യാർത്ഥികളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. എസ്.എം.വി സ്കൂൾ ഇപ്പോൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന സ്ഥലത്തേയ്ക്കു മാറ്റിസ്ഥാപിച്ചതിനുശേഷം സ്കൂളിനെ നയിച്ച സാരഥികളിൽ പ്രഥമ പങ്കുവഹിച്ചയാളാണ് എൻ. വിശ്വംഭരൻ. സ്കൂൾ കോമ്പൗണ്ടിലെ കുന്നു നിരപ്പാക്കി കളിസ്ഥലം ഉണ്ടാക്കുകയും '''മാ‍ഞ്ഞാലിക്കുളം''' മണ്ണിട്ടു നിരപ്പാക്കി സ്കൂളിന്റെ സ്വന്തം കളിസ്ഥലമാക്കി മാറ്റുവാൻ അദ്ദേഹം തുടക്കം കുറിക്കുകയും ചെയ്തു. മഹാകവി [[എം.പി. അപ്പൻ]] 1943-1958 വർഷം അദ്ധ്യാപകനായും 1960-1962 വരെ പ്രഥമാദ്ധ്യാപകനായും സേവനം അനുഷ്ഠിച്ചു. മഹാകവി എം.പി. അപ്പനെപോലെ മഹാരഥന്മാർ ഭരണ സാരഥ്യം വഹിച്ചിട്ടുള്ള ഈ വിദ്യാലയത്തിനു് സുവർണ്ണ കാലഘട്ടം പോലെ തന്നെ ക്ഷയകാലവും ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. വിദ്യാർത്ഥി സമരങ്ങളും മറ്റനവധി അനിഷ്ഠ സംഭവങ്ങളും ഭരണരംഗത്തെ കെടുകാര്യസ്ഥതയും കൊണ്ട് നാശോന്മുഖമായി കൊണ്ടിരുന്ന ഈ സർക്കാർ‌ വിദ്യാലയത്തെ സമുദ്ധരിക്കുന്നതിന് പ്രത്യേകം നിയോഗിക്കപ്പെട്ട വ്യക്തിയാണ് വേലായുധൻ‌ തമ്പി (1971-1981). മാലിന്യ കേന്ദ്രമായി അന്യാധീനപ്പെട്ടു കിടന്നിരുന്ന മാ‍‍ഞ്ഞാലിക്കുളം നികത്തി സ്കൂളിന്റെ തനതായ കളിസ്ഥലമായി എക്കാലവും നിലനിൽക്കത്തക്ക രീതിയിൽ ചുറ്റുമതിൽ കെട്ടി സംരക്ഷിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഏറ്റവും മഹനീയമായ സേവനത്തെ പ്രകീർത്തിച്ചു കൊണ്ട് കേരള സർക്കാർ പ്രസ്തുത സ്റ്റേഡിയത്തിനു് “'''വേലായുധൻ തമ്പി സ്റ്റേഡിയം'''”എന്ന നാമധേയം നൽകുകയുണ്ടായി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഇപ്രകാരമുള്ള സേവനങ്ങളെ മുൻനിർത്തി അന്നത്തെ കേരള മുഖ്യമന്ത്രി അച്യുതമേനോൻ കേരള കൗമുദിയിൽ എഴുതിയ ലേഖനം ചരിത്ര പ്രാധാന്യമർഹിക്കുന്നു. നാളിതുവരെ മറ്റൊരു പ്രധാനാദ്ധ്യാപകനും ലഭിക്കാത്ത ബഹുമതികളും പാരിതോഷികങ്ങളും, സംസ്ഥാന ദേശീയ അവാർഡുകളും കൂടാതെ 1977-ൽ കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും മികച്ച സ്കൂളിനുള്ള ആദ്യത്തെ ചാക്കീരി അഹമ്മദുക്കുട്ടി ട്രോഫി ലഭിച്ചതും ഈ കാലഘട്ടത്തിലാണ്. തൊണ്ണൂറുകളുടെ ആരംഭദിശയിൽ എസ്.എം.വി യുടെ ഖ്യാതിയിലേക്കു ആനയിച്ച മഹദ് വ്യക്തിയായ സാരഥിയാണ് എം.സി. മാധവൻ (1990-1991). അക്കാദമിക്ക് പണ്ഡിതനായ അദ്ദേഹം 500ലധികം കുട്ടികളെ എസ്.എ്സ.എൽ.സി പരീക്ഷയ്ക്ക് ഇരുത്തി 94% വിജയം വരിച്ചു. കൂടിവെള്ള സംവിധാനം, പുതിയ ക്ലാസ്സ് മുറി നിർമ്മാണം, കഥാപ്രസംഗ ഈവനിംഗ് കോഴ്സ് എന്നിവ ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ കാലഘട്ടത്തിലാണ് ആരംഭിച്ചത്. ടി.ആർ.രാമചന്ദ്രൻ (1991-1994) ന്റെ കാലഘട്ടത്തിലാണ് ശിക്ഷക് സദൻ പൂർത്തിയാക്കി ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തത്. 1997-ൽ എസ് എം വി ഹൈസ്കൂൾ ഹയർസെക്കന്ററി സ്കൂളായി മാറി. തിരുവനന്തപുരം നഗരസഭ ജനകീയാസൂത്രണ പദ്ധതിയിയുടെ ഭാഗമായി അനുവദിച്ച സ്വാതന്ത്ര്യ സുവർണ്ണ ജൂബിലി സ്മാരക മന്ദിരത്തിന്റെ ശിലാസ്ഥാപനം നടന്നത് ഈ കാലഘട്ടത്തിലാണ്. 2023ൽ മിക്സഡ് സ്കൂൾ ആക്കി മാറ്റി. == ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ == നഗര മധ്യത്തിലായി 7 ഏക്കർ 5 സെന്റ് സ്ഥലത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന സ്കൂൾ വിപുലമായ നിരവധി കെട്ടിടങ്ങളാൽ സമ്പന്നമാണ്. ഓഡിറ്റോറിയം, ഹൈടെക്ക് ക്ലാസ്സ് മുറികൾ, വിശാലമായ മുറ്റവും കളിസ്ഥലവും,സയൻസ് പാർക്ക്, ബയോഗ്യാസ് പ്ലാന്റ്, വർക്ക് ലാബ്, ഹോർട്ടികൾച്ചർ തെറാപ്പി ഗാർഡൻ, ശലഭോദ്യാനം എന്നിവ ==പ്രശസ്ത വ്യക്തികൾ== * [[:en:N._R._Madhava_Menon|ഡോ. എൻ. ആർ. മാധവ മേനോൻ]] * [[:en:R._Kesavan_Nair|ഡോ. ആർ. കേശവൻ നായർ]] * [[:en:M._K._K._Nair|എം. കെ. കെ. നായർ]] * [[:en:P._K._Iyengar|ഡോ. പി. കെ. അയ്യർ]] * [[മധു]] * [[ജി ശങ്കർ]] == ചിത്രശാല == <gallery mode="packed"> പ്രമാണം:43083 smvgmhsstvm campus4.jpg|പൈതൃക കെട്ടിടം പ്രമാണം:43083 smvgmhsstvm campus3.jpg|കളിസ്ഥലം പ്രമാണം:43083 smvghhtvm balaganapathi temple.jpg|ബാലഗണപതി ക്ഷേത്രം പ്രമാണം:43083 smvgmhsstvm campus1.jpg|ഓഡിറ്റോറിയം </gallery> == പുറംകണ്ണികൾ == *സ്കൂൾ വിക്കി[https://schoolwiki.in/sw/8q3b] *വിക്കി[https://en.wikipedia.org/wiki/SMV_High_School,_Thiruvananthapuram] *യൂട്യൂബ്[https://www.youtube.com/watch?v=_dhiDzqXBDc] *യൂട്യൂബ്[https://www.youtube.com/5EPDmtKVkzY?si=kr9OTV0CzXg8xktO] == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പൊതുവിദ്യാലയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026 തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ ഭാഗമായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ സർക്കാർ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] qgja6jo9i43p9sj91a0xb3xstmkxfo4 4671551 4671469 2026-09-29T03:29:02Z Vijayanrajapuram 21314 4671551 wikitext text/x-wiki കേരളത്തിൽ തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ തിരുവനന്തപുരം നഗരത്തിന്റെ ഹൃദയഭാഗത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന നൂറ്റാണ്ടു പഴമയുള്ള ഗവൺമെന്റ് വിദ്യാലയമാണ് '''ശ്രീമൂല വിലാസം ഗവൺമെന്റ് മോഡൽ ഹയർസെക്കണ്ടറി സ്‍കൂൾ'''. കേരളത്തിന്റെ സാമൂഹിക-സാംസ്കാരിക-വിദ്യാഭ്യാസ മേഖലകളിൽ മാതൃകാപരമായ ഒട്ടനവധി മുന്നേറ്റങ്ങൾക്കും ചരിത്ര മുഹൂർത്തങ്ങൾക്കും സാക്ഷ്യം വഹിച്ചിട്ടുള്ള ഒരു വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനമാണ്. പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിനുകീഴിൽ 43083 എന്ന ക്കൂൾകോഡുള്ള ഈ വിദ്യാലയം തിരുവനന്തപുരം വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ തിരുവനന്തപുരം നോർത്ത് ഉപജില്ലയിൽ ആണ് ഉൾപ്പെടുന്നത്. സ്കൂൾ അങ്കണത്തിൽത്തന്നെ ഒരു ബാലഗണപതി ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. {{Infobox school | name = ശ്രി മൂല വിലാസം ഗവൺമെന്റ് മോഡൽ ഹയർസെക്കണ്ടറി സ്‍കൂൾ തിരുവനന്തപുരം | image = File:43083 smvgmhsstvm campus4.jpg | image_size = 350px | caption = എസ്.എം.വി. ഗവൺമെന്റ് മോഡൽ ഹയർസെക്കണ്ടറി സ്‍കൂൾ | location = തിരുവനന്തപുരം | country = ഇന്ത്യ | coordinates = {{Coord|8.48935 |76.94786 }} | other_name = എസ്.എം.വി. സ്‍കൂൾ | type = പൊതുവിദ്യാലയം | established = 01/06/1834<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/43083=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-26}}</ref> | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = തിരുവനന്തപുരം | educational_authority = തിരുവനന്തപുരം | grades = 5-12 | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | website = https://schoolwiki.in/sw/8q3b | udisce_code = 32141000606 | Kerala_school_code = 43083 }} == ചരിത്രം == ഒട്ടനവധി ചരിത്ര മുഹൂർത്തങ്ങൾക്ക് സാക്ഷ്യം വഹിച്ചിട്ടുള്ള എസ് എം വിയുടെ ചരിത്രം നമ്മുടെ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ ഒരു ചരിത്ര രേഖകൂടിയാണ്. 1834-ൽ രാജാക്കന്മാരിൽ വച്ച് കലാകാരനും, കലാകാരന്മാരിൽ വച്ച് മഹാരാജാവും എന്ന വിശേഷണമുള്ള [[സ്വാതിതിരുനാൾ രാമവർമ്മ|സ്വാതി തിരുനാൾ]] ആണ് തിരുവനന്തപുരത്ത് ആദ്യമായി ഒരു ഇംഗ്ലീഷ് മീഡിയം സ്കൂൾ സ്ഥാപിച്ചത്. പിൽക്കാലത്ത് ഇവിടെ മഹാരാജാവ് കോളേജും (യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോളേജ്) തിരുവിതാംകൂർ യൂണിവേഴ്സിറ്റി ആസ്ഥാനവും ഉയർന്നു വന്നതോടുകൂടി യു.പി. വിഭാഗം ഇപ്പോഴത്തെ സംസ്കൃത കോളേജിന്റെ ഭാഗത്തും എച്ച്.എസ്. വിഭാഗം യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോളേജിന്റെ ഭാഗത്തുമായാണ് പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നത്. സ്കൂളിന്റെ ആരംഭകാലത്ത് ഫീസ് നൽകിയാണ് കുട്ടികൾ പഠനം നടത്തിയിരുന്നത്. പിന്നീട് ഫീസ് സൗജന്യമേർപ്പെടുത്തി. ആദ്യകാലത്ത്, കുബേരന്മാരുടേയും പ്രമുഖരുടേയും മക്കൾക്കാണ് ഈ സ്കൂളിൽ പഠിക്കാൻ ഭാഗ്യം സിദ്ധിച്ചത്. അദ്ധ്യാപകരിൽ ഏറിയ പങ്കും തമിഴ് ബ്രാഹ്മണരായിരുന്നു. ഇംഗ്ലീഷീന് എൻ.കെ. വെങ്കിടേശ്വരൻ, എം.സി. തോമസ്, വൈദ്യനാഥയ്യർ , കണക്കിന് പി.എ സുന്ദരയ്യർ, മലയാളത്തിന് ശാസ്തമംഗലം രാമകൃഷ്ണപിള്ള, ശാസ്ത്രത്തിന് ഇ.ആർ. കൃഷ്ണയ്യർ, ആർ. ശങ്കരനാരായണയ്യർ, എ. സുബ്രമണ്യയ്യർ എന്നിവർ ആദ്യകാല അദ്ധ്യാപകരായിരുന്നു. യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോളേജിന്റെ വിപുലീകരണത്തോടുകൂടി സ്കൂളിൽ സ്ഥലപരിമിതി അനുഭവപ്പെടുകയും അന്നത്തെ തിരുവിതാംകൂർ രാജാവായിരുന്ന [[മൂലം തിരുനാൾ രാമവർമ്മ|ശ്രീമൂലം തിരുന്നാൾ]] 1919-ൽ വഞ്ചിയൂർ ഉണ്ടായിരുന്ന ഒരു വലിയ പാടശേഖരം നികത്തി കേരളീയ വാസ്തു ശില്പകലാ രീതിയിൽ ഒരു ബഹുനിലമന്ദിരം നിർമ്മിച്ച് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഷഠ്യബ്ദപൂർത്തി സ്മാരകമായി ഈ സ്കൂൾ മാറ്റിസ്ഥാപിച്ചു. അന്നു മുതൽ ശ്രീ മൂല വിലാസം ഹൈസ്കൂൾ (എസ്.എം.വി. സ്കൂൾ) എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടാൻ തുടങ്ങി. ദിവാനായിരുന്ന സർ. സി. രാജഗോപാലാചാരിയാണ് ഈ സ്കൂൾ നിർമ്മാണ പദ്ധതി ആസൂത്രണം ചെയ്ത് നിർവ്വഹിച്ചത്. മന്ദിരത്തിന്റെ വലുപ്പം, വാസ്തുശില്പ അസാധാരണത്വം, വിദ്യാലയ വളപ്പിന്റെ വിസ്തൃതി, രാജകീയപ്രൗഢിയോടുകൂടിയ പ്രവർത്തന ശൈലി, അദ്ധ്യാപകരുടെ പാണ്ഡിത്യം എന്നിവ പരിഗണിച്ചാൽ അക്കാലത്ത് ഭാരതത്തിലുണ്ടായിരുന്ന ഹൈസ്കൂൾ വിദ്യാലയങ്ങളുടെ മുൻ നിരയിലായിരുന്നു ഈ വിദ്യാലയം. ഓരോ ക്ലാസിനും പ്രത്യേകം മുറികൾ, മറ്റൊരു സ്കൂളിനും കാണാൻ കഴിയാത്ത തരത്തിലുള്ള ഇരുമ്പ് ഫ്രെയിമിൽ തേക്കു തടികൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച ഇരിപ്പിടങ്ങൾ, പുൽതകിടിയാൽ നിറഞ്ഞ കളിസ്ഥലങ്ങൾ. ഒട്ടേറെ പ്രമുഖരായ അദ്ധ്യാപകർ, 1600-ലധികം കുട്ടികൾ, തിരുവിതാംകൂറിലെ ആദ്യത്തെ ഇ.എസ്.എസ്.സി പരീക്ഷ നടത്തിയ വിദ്യാലയം എന്നിവയാൽ ഏറ്റവും വലിയ വിദ്യാലയമെന്ന ഖ്യാതി നേടി ഈ സ്കൂൾ. അക്കാലത്ത് ഈ സ്കൂൾ സന്ദർശിച്ച '''വെല്ലിംഗ്ടൺ പ്രഭു''' സ്കൂൾ ഇൻസ്പെഷൻ ഡയറിയിൽ കുറിച്ചത് '''“A mangnificent Institution in every sense”''' എന്നാണ്. ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്രസമരവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഉയർന്നുവന്ന ദേശീയ പ്രസ്ഥാനങ്ങൾക്ക് ആവേശം പകർന്നുകൊണ്ട് നടത്തിയ പ്രക്ഷോഭ സമരങ്ങളിൽ ഈ സ്കൂളിലെ വിദ്യാർത്ഥികൾ സജീവ പങ്കാളിത്തം വഹിച്ചിരുന്നതായി ചരിത്ര പരാമർശമുണ്ട്. വിദ്യാർത്ഥികളുടെ നിരന്തര സമരമുറകളാൽ പൊറുതിമുട്ടിയ ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണാധികാരികൾ സ്കൂൾ മേലാധികാരികളോട് കർശനമായ താക്കീത് നൽകുകയും സ്കൂളിനെ ഇല്ലാതാക്കുമെന്ന് ഭീഷണിപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തിരുന്നു. അന്നത്തെ ഐ.ജി. ആയിരുന്ന കരീം സാഹിബിനോടൊപ്പം വന്ന സ്റ്റേറ്റ് ഫോഴ്സിന്റെ മേധാവി അദ്ധ്യാപകരുടെ അടിയന്തര യോഗം വിളിച്ചുകൂട്ടി പറഞ്ഞത് “I have any buyonets and bullets for you! So I advice you to see that yours boys do not misbehave in public” എന്നാണ്. ഇതേ തുടർന്ന് സ്കൂളിനെ വഞ്ചിയൂർ നിന്നും മാറ്റി സ്ഥാപിക്കാൻ വേണ്ടി ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിച്ചു. അവസാനത്തെ തിരുവിതാംകൂർ രാജാവായിരുന്ന [[ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ|ചിത്തിരതിരുനാൾ]] മഹാരഹാജാവ് 1983-ൽ ഓവർ ബ്രിഡ്ജിനു സമീപം ഇപ്പോൾ സ്കൂൾ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന സ്ഥലത്തേക്കു മാറ്റി സ്ഥാപിക്കുകയും തൽസ്ഥാനത്തുണ്ടായിരുന്ന പോലീസ് ഹെഡ്ക്വാർട്ടേഴ്സ് തൈക്കാട്ടേക്ക് മാറ്റുകയും ചെയ്തു. പ്രശസ്തരും പ്രഗൽഭരും മഹാപണ്ഡിതന്മാരുമായ ഒട്ടേറെ ആചാര്യന്മാർ ഈ സ്കൂളിൽ സാരഥികളായിട്ടുണ്ട്. ആദ്യത്തെ പ്രഥമാദ്ധ്യാപകൻ മഹാപണ്ഡിതനായ എ. നാരായണയ്യർ ആയിരുന്നു. പിന്നീട് ഹെഡ്മാസ്റ്ററായ യു. രാമകൃഷ്ണ കുക്കിലിയ സ്കൂളിന്റെ ബഹുമുഖ പുരോഗതിയ്ക്കു വേണ്ടി പരിശ്രമിച്ചു. ഈ കാലം സുവർണ്ണ കാലഘട്ടമാണെന്ന് ചരിത്രരേഖകളിൽ പരാമർശിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇക്കാലത്ത് [[മഹാത്മാ ഗാന്ധി|മഹാത്മാഗാന്ധി]] ഈ സ്കൂൾ സന്ദർശിച്ചിട്ടുണ്ട്. 'കേരളേശൻ' എന്ന ചരിത്രനോവലിന്റെ കർത്താവായ നമ്പീശൻ ഈ സ്കൂളിന്റെ സാരഥിയായിരുന്നു. പണ്ഡിതശ്രേഷ്ഠരായ മഹാകവി പന്തളത്ത് കേരളവർമ്മ തമ്പുരാൻ, എം.ആർ. ബാലകൃഷ്ണവാര്യർ, സ്വദേശാഭിമാനിയുടെ ആദ്യത്തെ പത്രാധിപരയായ സി.പി. ഗോവിന്ദപിള്ള, ജി.വൈദ്യനാഥയ്യർ‌ തുടങ്ങിയവർ ഈ ശ്രേണിയിൽ പെടുന്നവരാണ്. എസ്.എം.വി സ്കൂളിലെ ആദ്യ വിദ്യാർത്ഥികളാരാണെന്നു കൃത്യമായി പ്രതിപാദിക്കുവാൻ നിർവ്വാഹമില്ലെങ്കിലും 1919-ൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ വഞ്ചിയൂരിലേക്കു സ്കൂൾ മാറ്റവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഘോഷയാത്രയിൽ പങ്കെടുത്തിട്ടുള്ള കുട്ടികളിൽ ഒരാൾ ശസ്ത്രക്രിയയിൽ അതിപ്രസിദ്ധനായ ഡോ. ആർ. കേശവൻ നായർ (എഫ്.ആർ.സി.എസ്.) ആണ്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഉറ്റ ചങ്ങാതിയായ എൻ. ശങ്കര പിള്ളയും, പ്രമുഖ സാഹിത്യകാരനായ ശേഖരപിള്ളയും ആദ്യകാല വിദ്യാർത്ഥികളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. എസ്.എം.വി സ്കൂൾ ഇപ്പോൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന സ്ഥലത്തേയ്ക്കു മാറ്റിസ്ഥാപിച്ചതിനുശേഷം സ്കൂളിനെ നയിച്ച സാരഥികളിൽ പ്രഥമ പങ്കുവഹിച്ചയാളാണ് എൻ. വിശ്വംഭരൻ. സ്കൂൾ കോമ്പൗണ്ടിലെ കുന്നു നിരപ്പാക്കി കളിസ്ഥലം ഉണ്ടാക്കുകയും '''മാ‍ഞ്ഞാലിക്കുളം''' മണ്ണിട്ടു നിരപ്പാക്കി സ്കൂളിന്റെ സ്വന്തം കളിസ്ഥലമാക്കി മാറ്റുവാൻ അദ്ദേഹം തുടക്കം കുറിക്കുകയും ചെയ്തു. മഹാകവി [[എം.പി. അപ്പൻ]] 1943-1958 വർഷം അദ്ധ്യാപകനായും 1960-1962 വരെ പ്രഥമാദ്ധ്യാപകനായും സേവനം അനുഷ്ഠിച്ചു. മഹാകവി എം.പി. അപ്പനെപോലെ മഹാരഥന്മാർ ഭരണ സാരഥ്യം വഹിച്ചിട്ടുള്ള ഈ വിദ്യാലയത്തിനു് സുവർണ്ണ കാലഘട്ടം പോലെ തന്നെ ക്ഷയകാലവും ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. വിദ്യാർത്ഥി സമരങ്ങളും മറ്റനവധി അനിഷ്ഠ സംഭവങ്ങളും ഭരണരംഗത്തെ കെടുകാര്യസ്ഥതയും കൊണ്ട് നാശോന്മുഖമായി കൊണ്ടിരുന്ന ഈ സർക്കാർ‌ വിദ്യാലയത്തെ സമുദ്ധരിക്കുന്നതിന് പ്രത്യേകം നിയോഗിക്കപ്പെട്ട വ്യക്തിയാണ് വേലായുധൻ‌ തമ്പി (1971-1981). മാലിന്യ കേന്ദ്രമായി അന്യാധീനപ്പെട്ടു കിടന്നിരുന്ന മാ‍‍ഞ്ഞാലിക്കുളം നികത്തി സ്കൂളിന്റെ തനതായ കളിസ്ഥലമായി എക്കാലവും നിലനിൽക്കത്തക്ക രീതിയിൽ ചുറ്റുമതിൽ കെട്ടി സംരക്ഷിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഏറ്റവും മഹനീയമായ സേവനത്തെ പ്രകീർത്തിച്ചു കൊണ്ട് കേരള സർക്കാർ പ്രസ്തുത സ്റ്റേഡിയത്തിനു് “'''വേലായുധൻ തമ്പി സ്റ്റേഡിയം'''”എന്ന നാമധേയം നൽകുകയുണ്ടായി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഇപ്രകാരമുള്ള സേവനങ്ങളെ മുൻനിർത്തി അന്നത്തെ കേരള മുഖ്യമന്ത്രി അച്യുതമേനോൻ കേരള കൗമുദിയിൽ എഴുതിയ ലേഖനം ചരിത്ര പ്രാധാന്യമർഹിക്കുന്നു. നാളിതുവരെ മറ്റൊരു പ്രധാനാദ്ധ്യാപകനും ലഭിക്കാത്ത ബഹുമതികളും പാരിതോഷികങ്ങളും, സംസ്ഥാന ദേശീയ അവാർഡുകളും കൂടാതെ 1977-ൽ കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും മികച്ച സ്കൂളിനുള്ള ആദ്യത്തെ ചാക്കീരി അഹമ്മദുക്കുട്ടി ട്രോഫി ലഭിച്ചതും ഈ കാലഘട്ടത്തിലാണ്. തൊണ്ണൂറുകളുടെ ആരംഭദിശയിൽ എസ്.എം.വി യുടെ ഖ്യാതിയിലേക്കു ആനയിച്ച മഹദ് വ്യക്തിയായ സാരഥിയാണ് എം.സി. മാധവൻ (1990-1991). അക്കാദമിക്ക് പണ്ഡിതനായ അദ്ദേഹം 500ലധികം കുട്ടികളെ എസ്.എ്സ.എൽ.സി പരീക്ഷയ്ക്ക് ഇരുത്തി 94% വിജയം വരിച്ചു. കൂടിവെള്ള സംവിധാനം, പുതിയ ക്ലാസ്സ് മുറി നിർമ്മാണം, കഥാപ്രസംഗ ഈവനിംഗ് കോഴ്സ് എന്നിവ ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ കാലഘട്ടത്തിലാണ് ആരംഭിച്ചത്. ടി.ആർ.രാമചന്ദ്രൻ (1991-1994) ന്റെ കാലഘട്ടത്തിലാണ് ശിക്ഷക് സദൻ പൂർത്തിയാക്കി ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തത്. 1997-ൽ എസ് എം വി ഹൈസ്കൂൾ ഹയർസെക്കന്ററി സ്കൂളായി മാറി. തിരുവനന്തപുരം നഗരസഭ ജനകീയാസൂത്രണ പദ്ധതിയിയുടെ ഭാഗമായി അനുവദിച്ച സ്വാതന്ത്ര്യ സുവർണ്ണ ജൂബിലി സ്മാരക മന്ദിരത്തിന്റെ ശിലാസ്ഥാപനം നടന്നത് ഈ കാലഘട്ടത്തിലാണ്. 2023ൽ മിക്സഡ് സ്കൂൾ ആക്കി മാറ്റി. == ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ == നഗര മധ്യത്തിലായി 7 ഏക്കർ 5 സെന്റ് സ്ഥലത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന സ്കൂൾ വിപുലമായ നിരവധി കെട്ടിടങ്ങളാൽ സമ്പന്നമാണ്. ഓഡിറ്റോറിയം, ഹൈടെക്ക് ക്ലാസ്സ് മുറികൾ, വിശാലമായ മുറ്റവും കളിസ്ഥലവും,സയൻസ് പാർക്ക്, ബയോഗ്യാസ് പ്ലാന്റ്, വർക്ക് ലാബ്, ഹോർട്ടികൾച്ചർ തെറാപ്പി ഗാർഡൻ, ശലഭോദ്യാനം എന്നിവ ==പ്രശസ്ത വ്യക്തികൾ== * [[:en:N._R._Madhava_Menon|ഡോ. എൻ. ആർ. മാധവ മേനോൻ]] * [[:en:R._Kesavan_Nair|ഡോ. ആർ. കേശവൻ നായർ]] * [[:en:M._K._K._Nair|എം. കെ. കെ. നായർ]] * [[:en:P._K._Iyengar|ഡോ. പി. കെ. അയ്യർ]] * [[മധു]] * [[ജി ശങ്കർ]] == ചിത്രശാല == <gallery mode="packed"> പ്രമാണം:43083 smvgmhsstvm campus4.jpg|പൈതൃക കെട്ടിടം പ്രമാണം:43083 smvgmhsstvm campus3.jpg|കളിസ്ഥലം പ്രമാണം:43083 smvghhtvm balaganapathi temple.jpg|ബാലഗണപതി ക്ഷേത്രം പ്രമാണം:43083 smvgmhsstvm campus1.jpg|ഓഡിറ്റോറിയം </gallery> == പുറംകണ്ണികൾ == *സ്കൂൾ വിക്കി[https://schoolwiki.in/sw/8q3b] *വിക്കി[https://en.wikipedia.org/wiki/SMV_High_School,_Thiruvananthapuram] *യൂട്യൂബ്[https://www.youtube.com/watch?v=_dhiDzqXBDc] *യൂട്യൂബ്[https://www.youtube.com/5EPDmtKVkzY?si=kr9OTV0CzXg8xktO] == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പൊതുവിദ്യാലയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026 തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ ഭാഗമായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ സർക്കാർ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] tjt3hct0p7iow7q66ugvnyv95qh66jh 0 672191 4671471 4670859 2026-09-28T16:27:11Z Kiran Gopi 10521 Kiran Gopi എന്ന ഉപയോക്താവ് [[ജെ.ടി.ഐ.ഇ.എം.എൽ.പി.എസ് തിരൂർ]] എന്ന താൾ [[ജെ.ടി.ഐ.ഇ.എം.എൽ.പി.എസ്. തിരൂർ]] എന്നാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു 4670859 wikitext text/x-wiki {{Infobox school | name = ജെ.ടി.എെ.ഇ.എം.എൽ.പി,എസ്.തിരൂർ | image = | image_size = | caption = ജെ.ടി.എെ.ഇ.എം.എൽ.പി,എസ്.തിരൂർ | location = [[കോട്ട്]] | country = ഇന്ത്യ | coordinates = | other_name = | type = പൊതുവിദ്യാലയം (എയ്ഡഡ്) | established = {{Start date|1995|df=yes}} | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = മലപ്പുറം | educational_authority = തിരൂർ ഉപജില്ല | grades = 1 മുതൽ 4 വരെ | medium_of_language = മലയാളം | website = | udisce_code = 32051000635 | Kerala_school_code = 19714 }} [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ]] [[തിരൂർ താലൂക്ക്|തിരൂർ താലൂക്കിൽ]] [[തിരൂർ നഗരസഭ|തിരൂർ നഗരസഭയിൽ]] [[കോട്ട്]] എന്ന പ്രദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു എയ്ഡഡ് വിദ്യാലയമാണ് '''ജെ.ടി.എെ.ഇ.എം.എൽ.പി,എസ്.തിരൂർ'''.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/19714|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-26}}</ref> കേരളസംസ്ഥാന പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിന്റെ കീഴിലുള്ള സ്ഥാപനമാണ് ഇത്. <ref>{{Cite web|url=https://kys.udiseplus.gov.in/|title=udiseplus.gov.in|access-date=September 26, 2026}}</ref> [[തിരൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|തിരൂർ നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിലും]] പൊന്നാനി ലോകസഭ മണ്ഡലത്തിലുമായാണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 1995 ലാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥാപിതമായത്. മലപ്പുറം ജില്ലാ ആസ്ഥാനത്തു നിന്നും 28 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്താണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. കോഴിക്കോട് അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളത്തിൽ നിന്നും 33 കിലോമീറ്റർ ദൂരമാണ് ഇങ്ങോട്ടുള്ളത്. ==ചരിത്രം== ==ഭൗതിക സൗകര്യങ്ങൾ== 200 പുസ്തകങ്ങളുള്ള വായനശാലയും വായനാമുറിയും ഈ വിദ്യാലയത്തിനുണ്ട്. കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബ് ഇവിടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഉച്ചഭക്ഷണ പദ്ധതിക്കായി അടുക്കളയും സ്കൂളിലുണ്ട്. ആകെ 5 ക്ലാസ് മുറികളുണ്ട്. 192 സെന്റ് വിസ്തൃതിയുമുള്ള കാമ്പസാണ് ഈ വിദ്യാലയത്തിനുള്ളത്.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/19714|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-26}}</ref> ==അവലംബങ്ങൾ== {{Reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== *[https://schoolwiki.in/19714 സ്കൂൾ വിക്കി വെബ്സൈറ്റ്] [[വർഗ്ഗം:മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:തിരൂർ വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:തിരൂർ വിദ്യാഭ്യാസ ഉപജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] m1z78eqr5tuy6q44j244u2344nmfr3s 0 672192 4671473 4670969 2026-09-28T16:27:22Z Kiran Gopi 10521 Kiran Gopi എന്ന ഉപയോക്താവ് [[എ.എം.എൽ.പി.എസ് ചേന്നര]] എന്ന താൾ [[എ.എം.എൽ.പി.എസ്. ചേന്നര]] എന്നാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു 4670969 wikitext text/x-wiki {{Infobox school | name = എ.എം.എൽ.പി,എസ്.ചേന്നര | image = | image_size = | caption = എ.എം.എൽ.പി,എസ്.ചേന്നര | location = [[ചേന്നര]] | country = ഇന്ത്യ | coordinates = | other_name = | type = പൊതുവിദ്യാലയം (എയ്ഡഡ്) | established = {{Start date|1923|df=yes}} | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = മലപ്പുറം | educational_authority = തിരൂർ ഉപജില്ല | grades = 1 മുതൽ 4 വരെ | medium_of_language = മലയാളം | website = | udisce_code = 32051000706 | Kerala_school_code = 19715 }} [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ]] [[തിരൂർ താലൂക്ക്|തിരൂർ താലൂക്കിൽ]] [[മംഗലം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|മംഗലം പഞ്ചായത്തിൽ]] [[ചേന്നര]] എന്ന പ്രദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു എയ്ഡഡ് വിദ്യാലയമാണ് '''എ.എം.എൽ.പി.എസ്.ചേന്നര'''.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/19715|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-26}}</ref> കേരളസംസ്ഥാന പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിന്റെ കീഴിലുള്ള സ്ഥാപനമാണ് ഇത്. <ref>{{Cite web|url=https://kys.udiseplus.gov.in/|title=udiseplus.gov.in|access-date=September 26, 2026}}</ref> [[തവനൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|തവനൂർ നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിലും]] പൊന്നാനി ലോകസഭ മണ്ഡലത്തിലുമായാണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 1923 ലാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥാപിതമായത്. മലപ്പുറം ജില്ലാ ആസ്ഥാനത്തു നിന്നും 25 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്താണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. [[കോഴിക്കോട് അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം|കോഴിക്കോട് അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളത്തിൽ]] നിന്നും 27 കിലോമീറ്റർ ദൂരമാണ് ഇങ്ങോട്ടുള്ളത്. ==ചരിത്രം== പ്രദേശത്തെ കുട്ടികൾക്ക് പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം ലഭ്യമാക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ 1923-ലാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥാപിതമായത്.വിദ്യാഭ്യാസ സൗകര്യങ്ങൾ പരിമിതമായിരുന്ന കാലഘട്ടത്തിൽ ചേന്നരയിലെയും സമീപ പ്രദേശങ്ങളിലെയും കുട്ടികൾക്ക് അറിവിന്റെ ആദ്യപടിയിലേക്ക് പ്രവേശിക്കാൻ അവസരമൊരുക്കിയ സ്ഥാപനമായിരുന്നു ഈ വിദ്യാലയം. ==ഭൗതിക സൗകര്യങ്ങൾ== 575 പുസ്തകങ്ങളുള്ള വായനശാലയും വായനാമുറിയും ഈ വിദ്യാലയത്തിനുണ്ട്. കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബ് ഇവിടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഉച്ചഭക്ഷണ പദ്ധതിക്കായി അടുക്കളയും സ്കൂളിലുണ്ട്. ആകെ 11 ക്ലാസ് മുറികളുണ്ട്. 129 സെന്റ് വിസ്തൃതിയുമുള്ള കാമ്പസാണ് ഈ വിദ്യാലയത്തിനുള്ളത്.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/19715|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-26}}</ref> ==അവലംബങ്ങൾ== {{Reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== *[https://schoolwiki.in/19715 സ്കൂൾ വിക്കി വെബ്സൈറ്റ്] [[വർഗ്ഗം:മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:തിരൂർ വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:തിരൂർ വിദ്യാഭ്യാസ ഉപജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] h3pfdgau00spwc4grn6dqr4ptb877xn 1 672195 4671470 4670899 2026-09-28T16:26:41Z Kiran Gopi 10521 [[സംവാദം:എസ്.എം.വി. ഗവൺമെൻ്റ് മോഡൽ എച്ച്.എസ്.എസ്. തിരുവനന്തപുരം]] എന്ന താൾ [[സംവാദം:എസ്.എം.വി. ഗവണ്മെന്റ് മോഡൽ എച്ച്.എസ്.എസ്. തിരുവനന്തപുരം]] എന്ന തലക്കെട്ടിലേയ്ക്ക് തിരിച്ചുവിടലില്ലാതെ Kiran Gopi മാറ്റി 4670899 wikitext text/x-wiki {{വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026|created=yes}} 6rgy6n0nylruxvh4lf699e8b3ckt3u6 0 672209 4671466 4671285 2026-09-28T16:24:11Z Kiran Gopi 10521 [[എ.എച്ച്.എം.എൽ.പി.എസ്. വെട്ടം]] എന്ന താളിലേക്ക് തിരിച്ചുവിടുന്നു 4671466 wikitext text/x-wiki #തിരിച്ചുവിടുക [[എ.എച്ച്.എം.എൽ.പി.എസ്. വെട്ടം]] fmi43nb53tbzh5elgszaqc4fk3w5qkc 0 672212 4671461 4671290 2026-09-28T16:23:09Z Kiran Gopi 10521 Kiran Gopi എന്ന ഉപയോക്താവ് [[എ.എം.എൽ.പി,എസ്.ചെറിയപറപ്പൂർ]] എന്ന താൾ [[എ.എം.എൽ.പി.എസ്. ചെറിയപറപ്പൂർ]] എന്നാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു 4671290 wikitext text/x-wiki {{Infobox school | name = എ.എം.എൽ.പി,എസ്.ചെറിയപറപ്പൂർ | image = | image_size = | caption = എ.എം.എൽ.പി,എസ്.ചെറിയപറപ്പൂർ | location = [[ബീരാഞ്ചിറ]] | country = ഇന്ത്യ | coordinates = | other_name = | type = പൊതുവിദ്യാലയം (എയ്ഡഡ്) | established = {{Start date|1931|df=yes}} | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = മലപ്പുറം | educational_authority = തിരൂർ ഉപജില്ല | grades = 1 മുതൽ 4 വരെ | medium_of_language = മലയാളം | website = | udisce_code = 32051000108 | Kerala_school_code = 19718 }} [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ]] [[തിരൂർ താലൂക്ക്|തിരൂർ താലൂക്കിൽ]] [[തൃപ്രങ്ങോട് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|തൃപ്രങ്ങോട് പഞ്ചായത്തിൽ]] [[ബീരാഞ്ചിറ]] എന്ന പ്രദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു എയ്ഡഡ് വിദ്യാലയമാണ് '''എ.എം.എൽ.പി,എസ്.ചെറിയപറപ്പൂർ'''.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/19718|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-27}}</ref> കേരളസംസ്ഥാന പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിന്റെ കീഴിലുള്ള സ്ഥാപനമാണ് ഇത്. <ref>{{Cite web|url=https://kys.udiseplus.gov.in/|title=udiseplus.gov.in|access-date=September 27, 2026}}</ref> [[തവനൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|തവനൂർ നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിലും]] പൊന്നാനി ലോകസഭ മണ്ഡലത്തിലുമായാണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 1931 ലാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥാപിതമായത്. മലപ്പുറം ജില്ലാ ആസ്ഥാനത്തു നിന്നും 23 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്താണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. കോഴിക്കോട് അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളത്തിൽ നിന്നും 26 കിലോമീറ്റർ ദൂരമാണ് ഇങ്ങോട്ടുള്ളത്. ==ഭൗതിക സൗകര്യങ്ങൾ== 841 പുസ്തകങ്ങളുള്ള വായനശാലയും വായനാമുറിയും ഈ വിദ്യാലയത്തിനുണ്ട്. ഉച്ചഭക്ഷണ പദ്ധതിക്കായി അടുക്കളയും സ്കൂളിലുണ്ട്. ആകെ 8 ക്ലാസ് മുറികളുണ്ട്. 19.5 സെന്റ് വിസ്തൃതിയുമുള്ള കാമ്പസാണ് ഈ വിദ്യാലയത്തിനുള്ളത്.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/19718|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-27}}</ref> ==അവലംബങ്ങൾ== {{Reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== *[https://schoolwiki.in/19718 സ്കൂൾ വിക്കി വെബ്സൈറ്റ്] [[വർഗ്ഗം:മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:തിരൂർ വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:തിരൂർ വിദ്യാഭ്യാസ ഉപജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]]" kkb5oh3yan39wnd99c2un0ok2sdhu98 0 672213 4671459 4671294 2026-09-28T16:22:55Z Kiran Gopi 10521 Kiran Gopi എന്ന ഉപയോക്താവ് [[എ.എം.എൽ.പി,എസ്.എ‌ട്ടിരികടവ്]] എന്ന താൾ [[എ.എം.എൽ.പി.എസ്. എ‌ട്ടിരികടവ്]] എന്നാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു 4671294 wikitext text/x-wiki {{Infobox school | name = എ.എം.എൽ.പി,എസ്.എ‌ട്ടിരികടവ് | image = | image_size = | caption = എ.എം.എൽ.പി,എസ്.എ‌ട്ടിരികടവ് | location = നോർത്ത് [[അണ്ണാര]] | country = ഇന്ത്യ | coordinates = | other_name = | type = പൊതുവിദ്യാലയം (എയ്ഡഡ്) | established = {{Start date|1904|df=yes}} | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = മലപ്പുറം | educational_authority = തിരൂർ ഉപജില്ല | grades = 1 മുതൽ 4 വരെ | medium_of_language = മലയാളം | website = | udisce_code = 32051000610 | Kerala_school_code = 19720 }} [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ]] [[തിരൂർ താലൂക്ക്|തിരൂർ താലൂക്കിൽ]] [[തിരൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|തിരൂർ പഞ്ചായത്തിൽ]] നോർത്ത് [[അണ്ണാര]] എന്ന പ്രദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു എയ്ഡഡ് വിദ്യാലയമാണ് '''എ.എം.എൽ.പി,എസ്.എ‌ട്ടിരികടവ്'''.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/19720|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-27}}</ref> കേരളസംസ്ഥാന പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിന്റെ കീഴിലുള്ള സ്ഥാപനമാണ് ഇത്. <ref>{{Cite web|url=https://kys.udiseplus.gov.in/|title=udiseplus.gov.in|access-date=September 27, 2026}}</ref> [[തിരൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|തിരൂർ നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിലും]] പൊന്നാനി ലോകസഭ മണ്ഡലത്തിലുമായാണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 1904 ലാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥാപിതമായത്. മലപ്പുറം ജില്ലാ ആസ്ഥാനത്തു നിന്നും 27 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്താണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. കോഴിക്കോട് അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളത്തിൽ നിന്നും 32 കിലോമീറ്റർ ദൂരമാണ് ഇങ്ങോട്ടുള്ളത്. ==ചരിത്രം== എ. എം. എൽ. പി. എസ്. ഏട്ടിരിക്കടവ് 1904-ൽ സ്ഥാപിതമായ വിദ്യാലയമാണ്. മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ തിരൂർ മേഖലയിലെ ആദ്യകാല വിദ്യാലയങ്ങളിലൊന്നാണിത്. കടവത്ത് മൊയ്‌തീൻ മൊല്ലയാണ് സ്കൂൾ സ്ഥാപിച്ചത്.ആദ്യകാലത്ത് ഒരു ഓത്തുപള്ളിയായാണ് സ്ഥാപനം പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചത്. പിന്നീട് അഞ്ചാം ക്ലാസ് വരെയുള്ള പഠനസൗകര്യം ഇവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നുവെങ്കിലും നിലവിൽ പ്രീ-പ്രൈമറി മുതൽ നാലാം ക്ലാസ് വരെയാണ് പഠനം നടത്തുന്നത്. ==ഭൗതിക സൗകര്യങ്ങൾ== 504 പുസ്തകങ്ങളുള്ള വായനശാലയും വായനാമുറിയും ഈ വിദ്യാലയത്തിനുണ്ട്. ശാസ്ത്രലാബ് ഇവിടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഉച്ചഭക്ഷണ പദ്ധതിക്കായി അടുക്കളയും സ്കൂളിലുണ്ട്. ആകെ 5 ക്ലാസ് മുറികളുണ്ട്. 10 സെന്റ് വിസ്തൃതിയുമുള്ള കാമ്പസാണ് ഈ വിദ്യാലയത്തിനുള്ളത്.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/19720|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-27}}</ref> ==അവലംബങ്ങൾ== {{Reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== *[https://schoolwiki.in/19720 സ്കൂൾ വിക്കി വെബ്സൈറ്റ്] [[വർഗ്ഗം:മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:തിരൂർ വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:തിരൂർ വിദ്യാഭ്യാസ ഉപജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]]" mmafu76oc53zxlg3ythtwzbydef0mch 0 672214 4671458 4671320 2026-09-28T16:22:44Z Kiran Gopi 10521 [[എ.എം.എൽ.പി,എസ്.കൈമളശ്ശേരി]] എന്ന താൾ [[എ.എം.എൽ.പി.എസ്. കൈമളശ്ശേരി]] എന്ന തലക്കെട്ടിലേയ്ക്ക് തിരിച്ചുവിടലില്ലാതെ Kiran Gopi മാറ്റി 4671320 wikitext text/x-wiki {{Infobox school | name = എ.എം.എൽ.പി,എസ്.കൈമളശ്ശേരി | image = | image_size = | caption = എ.എം.എൽ.പി,എസ്.കൈമളശ്ശേരി | location = [[കൈമളശ്ശേരി]] | country = ഇന്ത്യ | coordinates = | other_name = | type = പൊതുവിദ്യാലയം (എയ്ഡഡ്) | established = {{Start date|1925|df=yes}} | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = മലപ്പുറം | educational_authority = തിരൂർ ഉപജില്ല | grades = 1 മുതൽ 4 വരെ | medium_of_language = മലയാളം | website = | udisce_code = 32051000109 | Kerala_school_code = 19722 }} [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ]] [[തിരൂർ താലൂക്ക്|തിരൂർ താലൂക്കിൽ]] [[തൃപ്രങ്ങോട് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|തൃപ്രങ്ങോട് പഞ്ചായത്തിൽ]] [[കൈമളശ്ശേരി]] എന്ന പ്രദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു എയ്ഡഡ് വിദ്യാലയമാണ് '''എ.എം.എൽ.പി,എസ്.കൈമളശ്ശേരി'''.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/19722|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-27}}</ref> കേരളസംസ്ഥാന പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിന്റെ കീഴിലുള്ള സ്ഥാപനമാണ് ഇത്. <ref>{{Cite web|url=https://kys.udiseplus.gov.in/|title=udiseplus.gov.in|access-date=September 27, 2026}}</ref> [[തവനൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|തവനൂർ നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിലും]] പൊന്നാനി ലോകസഭ മണ്ഡലത്തിലുമായാണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 1925 ലാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥാപിതമായത്. മലപ്പുറം ജില്ലാ ആസ്ഥാനത്തു നിന്നും 24 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്താണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. കോഴിക്കോട് അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളത്തിൽ നിന്നും 30 കിലോമീറ്റർ ദൂരമാണ് ഇങ്ങോട്ടുള്ളത്. ==ചരിത്രം== 1925 ൽ സ്ഥാപിതമായി.ആലത്തിയൂർ സ്വദേശി കണ്ടൻപറമ്പിൽ മാമുവിന്റെ മകൻ മൊയ്‌തീൻ കുട്ടി 1923-ൽ പോറോട്ടോ പ്രദേശത്ത് വടക്ക് ഭാഗത്തുള്ള പറമ്പിൽ ചെറിയ കുട്ടിലിൽ ഒരു ചെറിയ കുടിപ്പള്ളിക്കൂടം തുടങ്ങുകയും 1924-ൽ കേരളം മുഴുവൻ ഉണ്ടായ വലിയ വെള്ളപ്പൊക്കത്തിൽ ഈ പള്ളിക്കൂടം പാടെ തകർന്ന് വെള്ളത്തിൽ ഒലിച്ച് പോയി.പിന്നീട് നാട്ടുകാരുടെ സഹകരണത്തോടെ വടക്ക് ഭാഗത്ത് കനാൽ തീരത്ത് വെള്ളം കയറാത്ത സ്ഥലത്ത് സ്കൂൾ പുനസ്ഥാപിച്ചു. ==ഭൗതിക സൗകര്യങ്ങൾ== ഉച്ചഭക്ഷണ പദ്ധതിക്കായി അടുക്കളയും സ്കൂളിലുണ്ട്. ആകെ 12 ക്ലാസ് മുറികളുണ്ട്. 41 സെന്റ് വിസ്തൃതിയുമുള്ള കാമ്പസാണ് ഈ വിദ്യാലയത്തിനുള്ളത്.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/19722|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-27}}</ref> ==അവലംബങ്ങൾ== {{Reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== *[https://schoolwiki.in/19722 സ്കൂൾ വിക്കി വെബ്സൈറ്റ്] [[വർഗ്ഗം:മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:തിരൂർ വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:തിരൂർ വിദ്യാഭ്യാസ ഉപജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]]" het059z1xuw33vs8wzswzc2yh1kdjoa 0 672215 4671446 4671322 2026-09-28T16:18:29Z Kiran Gopi 10521 [[എ.എം.എൽ.പി,എസ്.കൈനിക്കര]] എന്ന താൾ [[എ.എം.എൽ.പി.എസ്. കൈനിക്കര]] എന്ന തലക്കെട്ടിലേയ്ക്ക് തിരിച്ചുവിടലില്ലാതെ Kiran Gopi മാറ്റി 4671322 wikitext text/x-wiki {{Infobox school | name = എ.എം.എൽ.പി,എസ്.കൈനിക്കര | image = | image_size = | caption = എ.എം.എൽ.പി,എസ്.കൈനിക്കര | location = [[കൈനിക്കര]] | country = ഇന്ത്യ | coordinates = | other_name = | type = പൊതുവിദ്യാലയം (എയ്ഡഡ്) | established = {{Start date|1941|df=yes}} | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = മലപ്പുറം | educational_authority = തിരൂർ ഉപജില്ല | grades = 1 മുതൽ 4 വരെ | medium_of_language = മലയാളം | website = | udisce_code = 32051000110 | Kerala_school_code = 19724 }} [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ]] [[തിരൂർ താലൂക്ക്|തിരൂർ താലൂക്കിൽ]] [[തൃപ്രങ്ങോട് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|തൃപ്രങ്ങോട് പഞ്ചായത്തിൽ]] [[കൈനിക്കര]] എന്ന പ്രദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു എയ്ഡഡ് വിദ്യാലയമാണ് '''എ.എം.എൽ.പി,എസ്.കൈനിക്കര'''.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/19724|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-27}}</ref> കേരളസംസ്ഥാന പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിന്റെ കീഴിലുള്ള സ്ഥാപനമാണ് ഇത്. <ref>{{Cite web|url=https://kys.udiseplus.gov.in/|title=udiseplus.gov.in|access-date=September 27, 2026}}</ref> [[തവനൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|തവനൂർ നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിലും]] പൊന്നാനി ലോകസഭ മണ്ഡലത്തിലുമായാണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 1941 ലാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥാപിതമായത്. മലപ്പുറം ജില്ലാ ആസ്ഥാനത്തു നിന്നും 21 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്താണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. കോഴിക്കോട് അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളത്തിൽ നിന്നും 24 കിലോമീറ്റർ ദൂരമാണ് ഇങ്ങോട്ടുള്ളത്. ==ചരിത്രം== മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ കൈനിക്കര എന്ന ഗ്രാമത്തിൽ 1941ൽ ഒന്നു മുതൽ അഞ്ചുവരെ ക്ലാസുകളായി ബേസിക് എ എം എൽ പി സ്കൂൾ പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചു. ==ഭൗതിക സൗകര്യങ്ങൾ== 560 പുസ്തകങ്ങളുള്ള വായനശാലയും വായനാമുറിയും ഈ വിദ്യാലയത്തിനുണ്ട്. ഉച്ചഭക്ഷണ പദ്ധതിക്കായി അടുക്കളയും സ്കൂളിലുണ്ട്. ആകെ 9 ക്ലാസ് മുറികളുണ്ട്. 38 സെന്റ് വിസ്തൃതിയുമുള്ള കാമ്പസാണ് ഈ വിദ്യാലയത്തിനുള്ളത്.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/19724|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-27}}</ref> ==അവലംബങ്ങൾ== {{Reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== *[https://schoolwiki.in/19724 സ്കൂൾ വിക്കി വെബ്സൈറ്റ്] [[വർഗ്ഗം:മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:തിരൂർ വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:തിരൂർ വിദ്യാഭ്യാസ ഉപജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]]" lv3avxgk3v6jdp4k1eezyzqeubemau0 3 672220 4671402 2026-09-28T12:19:21Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[Template:Welcome|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4671402 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Pappan chakkuvally | Pappan chakkuvally | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 12:19, 28 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) 74112z1feana2oaw1rf0a9zf3eb2bjl 3 672221 4671403 2026-09-28T12:19:25Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4671403 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Thameem ch | Thameem ch | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 12:19, 28 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) pug7i8c6xr4960bya2spuip96xzcepb 0 672222 4671425 2026-09-28T14:35:45Z ~2026-52139-76 223504 '{{Infobox person | name = മൂർ | image = ActorMoor.jpg | image_size = 220px | caption = മൂർ | birth_name = ഉണ്ണിക്കിടി | birth_date = {{Birth date and age|1993|7|31}} | birth_place = ചെറുപുഴ, കണ്ണൂർ, കേരളം, ഇന്ത്യ | nationality = ഇന്ത്യൻ | education...' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു 4671425 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = മൂർ | image = ActorMoor.jpg | image_size = 220px | caption = മൂർ | birth_name = ഉണ്ണിക്കിടി | birth_date = {{Birth date and age|1993|7|31}} | birth_place = ചെറുപുഴ, കണ്ണൂർ, കേരളം, ഇന്ത്യ | nationality = ഇന്ത്യൻ | education = സ്കൂൾ ഓഫ് ഡ്രാമ, തൃശ്ശൂർ | occupation = നടൻ | years_active = 2019–ഇതുവരെ | known_for = ''[[കല (2021 ചലച്ചിത്രം)|കല]]'' }} {{Short description|ഇന്ത്യൻ നടൻ}} {{Use dmy dates|date=September 2026}} '''മൂർ''' (ജനനം: 1993 ജൂലൈ 31), '''ആക്ടർ മൂർ''' എന്ന പേരിലും അറിയപ്പെടുന്ന ഒരു ഇന്ത്യൻ നടനാണ്. പ്രധാനമായും [[മലയാള ചലച്ചിത്രം|മലയാള സിനിമയിലും]] കൂടാതെ [[തമിഴ് ചലച്ചിത്രം|തമിഴ് സിനിമയിലും]] നാടകവേദികളിലും അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ''[[പതിനെട്ടാം പടി]]'' (2019), ''[[കല (2021 ചലച്ചിത്രം)|കല]]'' (2021), ''[[ഇന്ദ്ര (2025 ചലച്ചിത്രം)|ഇന്ദ്ര]]'' (2025), ''[[അദേഴ്സ് (2025 ചലച്ചിത്രം)|അദേഴ്സ്]]'' (2025) തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങളിലെ അഭിനയത്തിലൂടെയാണ് അദ്ദേഹം അറിയപ്പെടുന്നത്.<ref>{{cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/tamil/news/2022/sep/20/kala-fame-moor-onboard-dhanushs-captain-miller-34880.html|title=Kala-fame Moor onboard Dhanush's Captain Miller|access-date=28 September 2026|date=20 September 2022|work=[[Cinema Express]]}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/reviews/story/indra-movie-review-vasanth-ravi-basic-thriller-mehreen-pirzada-sumesh-moor-2774672-2025-08-21|title=Indra movie review: Vasanth Ravi's thriller is too basic to be the thriller it promised|access-date=28 September 2026|date=21 August 2025|work=[[India Today]]}}</ref> == ആദ്യകാല ജീവിതവും നാടകപ്രവർത്തനവും == 1993 ജൂലൈ 31-ന് കേരളത്തിലെ [[കണ്ണൂർ ജില്ല|കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ]] ചെറുപുഴയിലാണ് മൂർ ജനിച്ചത്. തൃശ്ശൂരിലെ [[കാലിക്കറ്റ് സർവകലാശാലയിലെ നാടകപഠനവിഭാഗം|സ്കൂൾ ഓഫ് ഡ്രാമ ആൻഡ് ഫൈൻ ആർട്സിൽ]] നാടകപരിശീലനം നേടിയ അദ്ദേഹം അവിടെനിന്ന് ബിരുദം നേടി.<ref>{{cite web|url=https://drama.uoc.ac.in/index.php/alumni|title=Alumni|access-date=28 September 2026|publisher=[[കാലിക്കറ്റ് സർവകലാശാല]]}}</ref> മലയാള സിനിമയിൽ പ്രവർത്തനം ആരംഭിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് അദ്ദേഹം നാടകവേദിയിൽ പരിശീലനം നേടിയിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭിനയജീവിതത്തെക്കുറിച്ചുള്ള റിപ്പോർട്ടുകളിലും നാടകപരിശീലനത്തെക്കുറിച്ച് പരാമർശിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{cite web|url=https://silverscreenindia.com/movies/news/kala-i-was-triggered-by-the-incident-of-a-pregnant-elephant-dying-after-consuming-a-pineapple-filled-with-crackers-says-director-rohith-vs/|title='Kala: I was Triggered by the Incident of a Pregnant Elephant Dying After Consuming a Pineapple Filled with Crackers, Says Director Rohith VS'|access-date=28 September 2026|work=Silverscreen India}}</ref> == ചലച്ചിത്രജീവിതം == 2019-ൽ ശങ്കർ രാമകൃഷ്ണൻ സംവിധാനം ചെയ്ത മലയാളചിത്രമായ ''[[പതിനെട്ടാം പടി]]''യിലൂടെയാണ് മൂർ ചലച്ചിത്രരംഗത്തേക്ക് പ്രവേശിച്ചത്. ചിത്രത്തിൽ അംബോട്ടി എന്ന കഥാപാത്രത്തെയാണ് അദ്ദേഹം അവതരിപ്പിച്ചത്.<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/mammoottys-kadugannawa-oru-yathra-wraps-up-the-shoot/articleshow/93794186.cms|title=Mammootty’s 'Kadugannawa Oru Yathra' wraps up the shoot|access-date=28 September 2026|date=26 August 2022|work=[[The Times of India]]}}</ref> 2021-ൽ [[ടൊവിനോ തോമസ്]] നായകനായെത്തിയ രോഹിത് വി. എസ്. സംവിധാനം ചെയ്ത ആക്ഷൻ ത്രില്ലർ ചിത്രമായ ''[[കല (2021 ചലച്ചിത്രം)|കല]]''യിൽ മൂർ അഭിനയിച്ചു. ടൊവിനോയുടെ കഥാപാത്രമായ ഷാജിയുമായി അക്രമാസക്തമായ ഏറ്റുമുട്ടലിൽ ഏർപ്പെടുന്ന യുവാവായാണ് അദ്ദേഹം ചിത്രത്തിൽ വേഷമിട്ടത്. അക്രമരംഗങ്ങളുടെ ശൈലീപരമായ അവതരണത്തിനും പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള സംഘർഷത്തിന്റെ ചിത്രീകരണത്തിനും ഈ ചിത്രം ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടു.<ref>{{cite web|url=https://malayalam.samayam.com/malayalam-cinema/celebrity-news/actor-sumesh-moor-opens-up-about-actor-tovino-thomas-and-his-role-in-kala-movie/articleshow/81735491.cms|title=Kala-fame Sumesh Moor opens up about actor Tovino Thomas and his role in Kala movie|access-date=28 September 2026|date=28 March 2021|work=Samayam Malayalam}}</ref><ref>{{cite news|title=Tovino Thomas starrer Kala gears up for theatrical release|url=https://www.thenewsminute.com/flix/tovino-thomas-starrer-kala-gears-theatrical-release-145606|work=[[The News Minute]]|date=2021|access-date=28 September 2026}}</ref> ''കല''യിലെ അഭിനയത്തിന് 2022-ൽ നടന്ന 52-ാമത് [[കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരങ്ങൾ|കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരങ്ങളിൽ]] മൂർക്ക് [[മികച്ച സ്വഭാവനടനുള്ള കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരം]] ലഭിച്ചു.<ref>{{cite news|title=52nd Kerala State Film Awards: The full winners list|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/52nd-kerala-state-film-awards-the-full-winners-list-live-updates-7939205/|work=[[The Indian Express]]|access-date=28 September 2026}}</ref> ആ വർഷത്തെ പുരസ്കാരങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള വാർത്തകളിലും ''കല'' പരാമർശിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.<ref>{{cite news|title='Minnal Murali' wins big at the 52nd Kerala State Film Awards|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/minnal-murali-wins-big-at-the-52nd-kerala-state-film-awards/articleshow/91837357.cms|work=[[The Times of India]]|access-date=28 September 2026}}</ref> ''കല''യ്ക്കുശേഷം 2022-ൽ ജിയോ ബേബി സംവിധാനം ചെയ്ത മലയാളചിത്രമായ ''ശ്രീ ധന്യ കാറ്ററിങ് സർവീസ്'' എന്ന ചിത്രത്തിൽ മൂർ മാർട്ടിൻ എന്ന കഥാപാത്രത്തെ അവതരിപ്പിച്ചു. ജന്മദിനാഘോഷത്തിനായി ഭക്ഷണം തയ്യാറാക്കാൻ ഒത്തുചേരുന്ന ഒരു കൂട്ടം ആളുകളെ കേന്ദ്രീകരിച്ചുള്ള ചിത്രമായിരുന്നു ഇത്. 2022 ഓഗസ്റ്റിലാണ് ചിത്രം പുറത്തിറങ്ങിയത്.<ref>{{cite web|url=https://www.ottplay.com/interview/exclusive-jeo-baby-im-not-worried-about-sree-dhanya-catering-services-limited-release-as-long-as-people-like-its-content/23d5e2fe9e513|title=Exclusive! Jeo Baby: I'm not worried about Sree Dhanya Catering Service's limited release as long as people like its content|access-date=28 September 2026|work=[[OTTplay]]}}</ref><ref>{{cite news|title=Jeo Baby's next is Shri Dhanya Catering Service|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2022/Jun/02/jeo-babys-next-is-shri-dhanya-catering-service-2460667.html|work=[[The New Indian Express]]|date=2 June 2022|access-date=28 September 2026}}</ref> 2022 സെപ്റ്റംബറിൽ [[ധനുഷ്]] നായകനായ അരുൺ മാതേശ്വരൻ സംവിധാനം ചെയ്ത തമിഴ് ആക്ഷൻ ചിത്രമായ ''[[ക്യാപ്റ്റൻ മില്ലർ]]'' എന്ന സിനിമയിലെ അഭിനേതാക്കളുടെ പട്ടികയിൽ മൂറിന്റെ പേരും പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടു. തമിഴ് സിനിമയിലെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആദ്യ പ്രധാന വേഷമായിരുന്നു ഇത്.<ref>{{cite news|title=Kala-fame Sumesh Moor joins Dhanush’s next Captain Miller|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2022/Sep/22/kala-fame-sumesh-moor-joins-dhanushs-next-captain-miller-2500578.html|work=[[The New Indian Express]]|date=22 September 2022|access-date=28 September 2026}}</ref><ref name="CaptainMiller">{{cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/tamil/news/2022/sep/20/kala-fame-moor-onboard-dhanushs-captain-miller-34880.html|title=Kala-fame Moor onboard Dhanush's Captain Miller|access-date=28 September 2026|date=20 September 2022|work=[[Cinema Express]]}}</ref> 2024-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ചിത്രത്തിൽ മൂറും പ്രധാന അഭിനേതാക്കളുടെ സംഘത്തിന്റെ ഭാഗമായി അഭിനയിച്ചു.<ref>{{cite web|url=https://www.filmibeat.com/tamil/movies/captain-miller/cast-crew.html|title=Captain Miller Cast & Crew|access-date=28 September 2026|work=FilmiBeat}}</ref> 2023-ൽ ''തഗ്സ്'', ''ത്രിശങ്കു'' എന്നീ മലയാളചിത്രങ്ങളിലും മൂർ അഭിനയിച്ചു. തുടർന്ന് 2024-ൽ ''നടികർ'', ''കുട്ടന്റെ ഷിനിഗാമി'' എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലും അദ്ദേഹം വേഷമിട്ടു.<ref>{{cite web|url=https://watch.plex.tv/en-GB/person/sumesh-moor|title=Sumesh Moor|access-date=28 September 2026|work=Plex}}</ref> ലാൽ ജൂനിയർ സംവിധാനം ചെയ്ത ''നടികർ'' എന്ന ചിത്രത്തിൽ സുട്ടു എന്ന കഥാപാത്രത്തെയാണ് അദ്ദേഹം അവതരിപ്പിച്ചത്.<ref>{{cite web|url=https://www.filmibeat.com/malayalam/movies/nadikar/cast-crew.html|title=Nadikar|access-date=28 September 2026|work=FilmiBeat}}</ref> 2024-ൽ [[എം. ടി. വാസുദേവൻ നായർ|എം. ടി. വാസുദേവൻ നായരുടെ]] കഥകളെ ആസ്പദമാക്കിയുള്ള ആന്തോളജി ചിത്രമായ ''[[മനോരഥങ്ങൾ]]'' എന്ന സിനിമയിലും മൂർ അഭിനയിച്ചു. അതിലെ ''കടുഗണ്ണാവ: ഒരു യാത്ര'' എന്ന ഭാഗത്തിലാണ് അദ്ദേഹം അഭിനയിച്ചത്. ഈ ചിത്രത്തിൽ [[മമ്മൂട്ടി|മമ്മൂട്ടിക്കൊപ്പവും]] അദ്ദേഹം സ്ക്രീൻ പങ്കിട്ടു.<ref>{{cite news|title=Actor Moor feels elated to share screen space with Mammootty for Kadugannawa: Oru Yathra; says it felt magical|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/actor-moor-feels-elated-to-share-screen-space-with-mammootty-for-kadugannawa-oru-yathra-says-it-felt-magical-exclusive/amp_articleshow/94399700.cms|work=[[The Times of India]]|access-date=28 September 2026}}</ref> 2025-ൽ സബരീഷ് നന്ദ സംവിധാനം ചെയ്ത തമിഴ് ചിത്രമായ ''[[ഇന്ദ്ര (2025 ചലച്ചിത്രം)|ഇന്ദ്ര]]''യിൽ മൂർ അഭിനയിച്ചു. വസന്ത് രവിയും മെഹ്‌റിൻ പിർസാദയുമായിരുന്നു ചിത്രത്തിലെ പ്രധാന താരങ്ങൾ. ചിത്രത്തിൽ ഭദ്ര എന്ന കഥാപാത്രത്തെയാണ് മൂർ അവതരിപ്പിച്ചത്.<ref>{{cite news|title=Indra movie review: Vasanth Ravi's thriller is too basic to be the thriller it promised|url=https://www.indiatoday.in/movies/reviews/story/indra-movie-review-vasanth-ravi-basic-thriller-mehreen-pirzada-sumesh-moor-2774672-2025-08-21|work=[[India Today]]|date=21 August 2025|access-date=28 September 2026}}</ref> 2025-ൽ അബിൻ ഹരിഹരൻ സംവിധാനം ചെയ്ത തമിഴ് ചിത്രമായ ''[[അദേഴ്സ് (2025 ചലച്ചിത്രം)|അദേഴ്സ്]]'' എന്ന സിനിമയിലും മൂർ അഭിനയിച്ചു. ചിത്രത്തിൽ വേദ എന്ന കഥാപാത്രത്തെയാണ് അദ്ദേഹം അവതരിപ്പിച്ചത്.<ref>{{cite web|url=https://watch.plex.tv/en-GB/person/sumesh-moor|title=Sumesh Moor|access-date=28 September 2026|work=Plex}}</ref> == ചലച്ചിത്രങ്ങൾ == {| class="wikitable" |+ചലച്ചിത്രങ്ങൾ !വർഷം !ചിത്രം !കഥാപാത്രം |- |2019 |''[[പതിനെട്ടാം പടി]]'' |അംബോട്ടി |- |2021 |''[[കല (2021 ചലച്ചിത്രം)|കല]]'' |നായക കഥാപാത്രം |- |2022 |''ശ്രീ ധന്യ കാറ്ററിങ് സർവീസ്'' |മാർട്ടിൻ |- |2023 |''തഗ്സ്'' | |- |2023 |''ത്രിശങ്കു'' |ശബ്ദ അഭിനേതാവ് |- |2023 |''ആരാ'' |അദ്ദേഹം / അയാൾ |- |2024 |''നടികർ'' |സുട്ടു |- |2024 |''കുട്ടന്റെ ഷിനിഗാമി'' | |- |2024 |''[[മനോരഥങ്ങൾ]]'' |ലീലയുടേ മകൻ |- |2025 |''[[ഇന്ദ്ര (2025 ചലച്ചിത്രം)|ഇന്ദ്ര]]'' |ഭദ്ര |- |2025 |''[[അദേഴ്സ് (2025 ചലച്ചിത്രം)|അദേഴ്സ്]]'' |വേദ |} == പുരസ്കാരങ്ങളും നാമനിർദ്ദേശങ്ങളും == {| class="wikitable" |+പുരസ്കാരങ്ങളും നാമനിർദ്ദേശങ്ങളും !വർഷം !പുരസ്കാരം !വിഭാഗം !ചിത്രം !ഫലം |- |2022 |[[കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരങ്ങൾ]] |[[മികച്ച സ്വഭാവനടനുള്ള കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരം|മികച്ച സ്വഭാവനടൻ]] |''[[കല (2021 ചലച്ചിത്രം)|കല]]''| {{won}} |- |2022 |[[സൗത്ത് ഇന്ത്യൻ ഇന്റർനാഷണൽ മൂവി അവാർഡുകൾ]] |മികച്ച സഹനടൻ |''[[കല (2021 ചലച്ചിത്രം)|കല]]''| {{nom}} |} == അവലംബങ്ങൾ == {{Reflist}} c7lgvujt4n9prvcyxyr4ip3y8xpm2qm 4671426 4671425 2026-09-28T14:37:23Z ~2026-52139-76 223504 4671426 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = മൂർ | image = ActorMoor.jpg | image_size = 220px | caption = മൂർ | birth_name = ഉണ്ണിക്കിടി | birth_date = {{Birth date and age|1993|7|31}} | birth_place = ചെറുപുഴ, കണ്ണൂർ, കേരളം, ഇന്ത്യ | nationality = ഇന്ത്യൻ | education = സ്കൂൾ ഓഫ് ഡ്രാമ, തൃശ്ശൂർ | occupation = നടൻ | years_active = 2019–ഇതുവരെ | known_for = ''[[കല (2021 ചലച്ചിത്രം)|കല]]'' }} {{Short description|ഇന്ത്യൻ നടൻ}} {{Use dmy dates|date=September 2026}} '''മൂർ''' (ജനനം: 1993 ജൂലൈ 31), '''ആക്ടർ മൂർ''' എന്ന പേരിലും അറിയപ്പെടുന്ന ഒരു ഇന്ത്യൻ നടനാണ്. പ്രധാനമായും [[മലയാള ചലച്ചിത്രം|മലയാള സിനിമയിലും]] കൂടാതെ [[തമിഴ് ചലച്ചിത്രം|തമിഴ് സിനിമയിലും]] നാടകവേദികളിലും അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ''[[പതിനെട്ടാം പടി]]'' (2019), ''കല'' (2021), ''ഇന്ദ്ര'' (2025), ''അദേഴ്സ്'' (2025) തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങളിലെ അഭിനയത്തിലൂടെയാണ് അദ്ദേഹം അറിയപ്പെടുന്നത്.<ref>{{cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/tamil/news/2022/sep/20/kala-fame-moor-onboard-dhanushs-captain-miller-34880.html|title=Kala-fame Moor onboard Dhanush's Captain Miller|access-date=28 September 2026|date=20 September 2022|work=[[Cinema Express]]}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/reviews/story/indra-movie-review-vasanth-ravi-basic-thriller-mehreen-pirzada-sumesh-moor-2774672-2025-08-21|title=Indra movie review: Vasanth Ravi's thriller is too basic to be the thriller it promised|access-date=28 September 2026|date=21 August 2025|work=[[India Today]]}}</ref> == ആദ്യകാല ജീവിതവും നാടകപ്രവർത്തനവും == 1993 ജൂലൈ 31-ന് കേരളത്തിലെ [[കണ്ണൂർ ജില്ല|കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ]] ചെറുപുഴയിലാണ് മൂർ ജനിച്ചത്. തൃശ്ശൂരിലെ സ്കൂൾ ഓഫ് ഡ്രാമ ആൻഡ് ഫൈൻ ആർട്സിൽ നാടകപരിശീലനം നേടിയ അദ്ദേഹം അവിടെനിന്ന് ബിരുദം നേടി.<ref>{{cite web|url=https://drama.uoc.ac.in/index.php/alumni|title=Alumni|access-date=28 September 2026|publisher=[[കാലിക്കറ്റ് സർവകലാശാല]]}}</ref> മലയാള സിനിമയിൽ പ്രവർത്തനം ആരംഭിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് അദ്ദേഹം നാടകവേദിയിൽ പരിശീലനം നേടിയിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭിനയജീവിതത്തെക്കുറിച്ചുള്ള റിപ്പോർട്ടുകളിലും നാടകപരിശീലനത്തെക്കുറിച്ച് പരാമർശിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{cite web|url=https://silverscreenindia.com/movies/news/kala-i-was-triggered-by-the-incident-of-a-pregnant-elephant-dying-after-consuming-a-pineapple-filled-with-crackers-says-director-rohith-vs/|title='Kala: I was Triggered by the Incident of a Pregnant Elephant Dying After Consuming a Pineapple Filled with Crackers, Says Director Rohith VS'|access-date=28 September 2026|work=Silverscreen India}}</ref> == ചലച്ചിത്രജീവിതം == 2019-ൽ ശങ്കർ രാമകൃഷ്ണൻ സംവിധാനം ചെയ്ത മലയാളചിത്രമായ ''[[പതിനെട്ടാം പടി]]''യിലൂടെയാണ് മൂർ ചലച്ചിത്രരംഗത്തേക്ക് പ്രവേശിച്ചത്. ചിത്രത്തിൽ അംബോട്ടി എന്ന കഥാപാത്രത്തെയാണ് അദ്ദേഹം അവതരിപ്പിച്ചത്.<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/mammoottys-kadugannawa-oru-yathra-wraps-up-the-shoot/articleshow/93794186.cms|title=Mammootty’s 'Kadugannawa Oru Yathra' wraps up the shoot|access-date=28 September 2026|date=26 August 2022|work=[[The Times of India]]}}</ref> 2021-ൽ [[ടൊവിനോ തോമസ്]] നായകനായെത്തിയ രോഹിത് വി. എസ്. സംവിധാനം ചെയ്ത ആക്ഷൻ ത്രില്ലർ ചിത്രമായ ''[[കല (2021 ചലച്ചിത്രം)|കല]]''യിൽ മൂർ അഭിനയിച്ചു. ടൊവിനോയുടെ കഥാപാത്രമായ ഷാജിയുമായി അക്രമാസക്തമായ ഏറ്റുമുട്ടലിൽ ഏർപ്പെടുന്ന യുവാവായാണ് അദ്ദേഹം ചിത്രത്തിൽ വേഷമിട്ടത്. അക്രമരംഗങ്ങളുടെ ശൈലീപരമായ അവതരണത്തിനും പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള സംഘർഷത്തിന്റെ ചിത്രീകരണത്തിനും ഈ ചിത്രം ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടു.<ref>{{cite web|url=https://malayalam.samayam.com/malayalam-cinema/celebrity-news/actor-sumesh-moor-opens-up-about-actor-tovino-thomas-and-his-role-in-kala-movie/articleshow/81735491.cms|title=Kala-fame Sumesh Moor opens up about actor Tovino Thomas and his role in Kala movie|access-date=28 September 2026|date=28 March 2021|work=Samayam Malayalam}}</ref><ref>{{cite news|title=Tovino Thomas starrer Kala gears up for theatrical release|url=https://www.thenewsminute.com/flix/tovino-thomas-starrer-kala-gears-theatrical-release-145606|work=[[The News Minute]]|date=2021|access-date=28 September 2026}}</ref> ''കല''യിലെ അഭിനയത്തിന് 2022-ൽ നടന്ന 52-ാമത് കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരങ്ങളിൽ മൂർക്ക് മികച്ച സ്വഭാവനടനുള്ള കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു.<ref>{{cite news|title=52nd Kerala State Film Awards: The full winners list|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/52nd-kerala-state-film-awards-the-full-winners-list-live-updates-7939205/|work=[[The Indian Express]]|access-date=28 September 2026}}</ref> ആ വർഷത്തെ പുരസ്കാരങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള വാർത്തകളിലും ''കല'' പരാമർശിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.<ref>{{cite news|title='Minnal Murali' wins big at the 52nd Kerala State Film Awards|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/minnal-murali-wins-big-at-the-52nd-kerala-state-film-awards/articleshow/91837357.cms|work=[[The Times of India]]|access-date=28 September 2026}}</ref> ''കല''യ്ക്കുശേഷം 2022-ൽ ജിയോ ബേബി സംവിധാനം ചെയ്ത മലയാളചിത്രമായ ''ശ്രീ ധന്യ കാറ്ററിങ് സർവീസ്'' എന്ന ചിത്രത്തിൽ മൂർ മാർട്ടിൻ എന്ന കഥാപാത്രത്തെ അവതരിപ്പിച്ചു. ജന്മദിനാഘോഷത്തിനായി ഭക്ഷണം തയ്യാറാക്കാൻ ഒത്തുചേരുന്ന ഒരു കൂട്ടം ആളുകളെ കേന്ദ്രീകരിച്ചുള്ള ചിത്രമായിരുന്നു ഇത്. 2022 ഓഗസ്റ്റിലാണ് ചിത്രം പുറത്തിറങ്ങിയത്.<ref>{{cite web|url=https://www.ottplay.com/interview/exclusive-jeo-baby-im-not-worried-about-sree-dhanya-catering-services-limited-release-as-long-as-people-like-its-content/23d5e2fe9e513|title=Exclusive! Jeo Baby: I'm not worried about Sree Dhanya Catering Service's limited release as long as people like its content|access-date=28 September 2026|work=[[OTTplay]]}}</ref><ref>{{cite news|title=Jeo Baby's next is Shri Dhanya Catering Service|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2022/Jun/02/jeo-babys-next-is-shri-dhanya-catering-service-2460667.html|work=[[The New Indian Express]]|date=2 June 2022|access-date=28 September 2026}}</ref> 2022 സെപ്റ്റംബറിൽ [[ധനുഷ്]] നായകനായ അരുൺ മാതേശ്വരൻ സംവിധാനം ചെയ്ത തമിഴ് ആക്ഷൻ ചിത്രമായ ''[[ക്യാപ്റ്റൻ മില്ലർ]]'' എന്ന സിനിമയിലെ അഭിനേതാക്കളുടെ പട്ടികയിൽ മൂറിന്റെ പേരും പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടു. തമിഴ് സിനിമയിലെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആദ്യ പ്രധാന വേഷമായിരുന്നു ഇത്.<ref>{{cite news|title=Kala-fame Sumesh Moor joins Dhanush’s next Captain Miller|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2022/Sep/22/kala-fame-sumesh-moor-joins-dhanushs-next-captain-miller-2500578.html|work=[[The New Indian Express]]|date=22 September 2022|access-date=28 September 2026}}</ref><ref name="CaptainMiller">{{cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/tamil/news/2022/sep/20/kala-fame-moor-onboard-dhanushs-captain-miller-34880.html|title=Kala-fame Moor onboard Dhanush's Captain Miller|access-date=28 September 2026|date=20 September 2022|work=[[Cinema Express]]}}</ref> 2024-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ചിത്രത്തിൽ മൂറും പ്രധാന അഭിനേതാക്കളുടെ സംഘത്തിന്റെ ഭാഗമായി അഭിനയിച്ചു.<ref>{{cite web|url=https://www.filmibeat.com/tamil/movies/captain-miller/cast-crew.html|title=Captain Miller Cast & Crew|access-date=28 September 2026|work=FilmiBeat}}</ref> 2023-ൽ ''തഗ്സ്'', ''ത്രിശങ്കു'' എന്നീ മലയാളചിത്രങ്ങളിലും മൂർ അഭിനയിച്ചു. തുടർന്ന് 2024-ൽ ''നടികർ'', ''കുട്ടന്റെ ഷിനിഗാമി'' എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലും അദ്ദേഹം വേഷമിട്ടു.<ref>{{cite web|url=https://watch.plex.tv/en-GB/person/sumesh-moor|title=Sumesh Moor|access-date=28 September 2026|work=Plex}}</ref> ലാൽ ജൂനിയർ സംവിധാനം ചെയ്ത ''നടികർ'' എന്ന ചിത്രത്തിൽ സുട്ടു എന്ന കഥാപാത്രത്തെയാണ് അദ്ദേഹം അവതരിപ്പിച്ചത്.<ref>{{cite web|url=https://www.filmibeat.com/malayalam/movies/nadikar/cast-crew.html|title=Nadikar|access-date=28 September 2026|work=FilmiBeat}}</ref> 2024-ൽ [[എം. ടി. വാസുദേവൻ നായർ|എം. ടി. വാസുദേവൻ നായരുടെ]] കഥകളെ ആസ്പദമാക്കിയുള്ള ആന്തോളജി ചിത്രമായ ''[[മനോരഥങ്ങൾ]]'' എന്ന സിനിമയിലും മൂർ അഭിനയിച്ചു. അതിലെ ''കടുഗണ്ണാവ: ഒരു യാത്ര'' എന്ന ഭാഗത്തിലാണ് അദ്ദേഹം അഭിനയിച്ചത്. ഈ ചിത്രത്തിൽ [[മമ്മൂട്ടി|മമ്മൂട്ടിക്കൊപ്പവും]] അദ്ദേഹം സ്ക്രീൻ പങ്കിട്ടു.<ref>{{cite news|title=Actor Moor feels elated to share screen space with Mammootty for Kadugannawa: Oru Yathra; says it felt magical|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/actor-moor-feels-elated-to-share-screen-space-with-mammootty-for-kadugannawa-oru-yathra-says-it-felt-magical-exclusive/amp_articleshow/94399700.cms|work=[[The Times of India]]|access-date=28 September 2026}}</ref> 2025-ൽ സബരീഷ് നന്ദ സംവിധാനം ചെയ്ത തമിഴ് ചിത്രമായ ''[[ഇന്ദ്ര (2025 ചലച്ചിത്രം)|ഇന്ദ്ര]]''യിൽ മൂർ അഭിനയിച്ചു. വസന്ത് രവിയും മെഹ്‌റിൻ പിർസാദയുമായിരുന്നു ചിത്രത്തിലെ പ്രധാന താരങ്ങൾ. ചിത്രത്തിൽ ഭദ്ര എന്ന കഥാപാത്രത്തെയാണ് മൂർ അവതരിപ്പിച്ചത്.<ref>{{cite news|title=Indra movie review: Vasanth Ravi's thriller is too basic to be the thriller it promised|url=https://www.indiatoday.in/movies/reviews/story/indra-movie-review-vasanth-ravi-basic-thriller-mehreen-pirzada-sumesh-moor-2774672-2025-08-21|work=[[India Today]]|date=21 August 2025|access-date=28 September 2026}}</ref> 2025-ൽ അബിൻ ഹരിഹരൻ സംവിധാനം ചെയ്ത തമിഴ് ചിത്രമായ ''[[അദേഴ്സ് (2025 ചലച്ചിത്രം)|അദേഴ്സ്]]'' എന്ന സിനിമയിലും മൂർ അഭിനയിച്ചു. ചിത്രത്തിൽ വേദ എന്ന കഥാപാത്രത്തെയാണ് അദ്ദേഹം അവതരിപ്പിച്ചത്.<ref>{{cite web|url=https://watch.plex.tv/en-GB/person/sumesh-moor|title=Sumesh Moor|access-date=28 September 2026|work=Plex}}</ref> == ചലച്ചിത്രങ്ങൾ == {| class="wikitable" |+ചലച്ചിത്രങ്ങൾ !വർഷം !ചിത്രം !കഥാപാത്രം |- |2019 |''[[പതിനെട്ടാം പടി]]'' |അംബോട്ടി |- |2021 |''[[കല (2021 ചലച്ചിത്രം)|കല]]'' |നായക കഥാപാത്രം |- |2022 |''ശ്രീ ധന്യ കാറ്ററിങ് സർവീസ്'' |മാർട്ടിൻ |- |2023 |''തഗ്സ്'' | |- |2023 |''ത്രിശങ്കു'' |ശബ്ദ അഭിനേതാവ് |- |2023 |''ആരാ'' |അദ്ദേഹം / അയാൾ |- |2024 |''നടികർ'' |സുട്ടു |- |2024 |''കുട്ടന്റെ ഷിനിഗാമി'' | |- |2024 |''മനോരഥങ്ങൾ'' |ലീലയുടേ മകൻ |- |2025 |''ഇന്ദ്ര'' |ഭദ്ര |- |2025 |''അദേഴ്സ്'' |വേദ |} == പുരസ്കാരങ്ങളും നാമനിർദ്ദേശങ്ങളും == {| class="wikitable" |+പുരസ്കാരങ്ങളും നാമനിർദ്ദേശങ്ങളും !വർഷം !പുരസ്കാരം !വിഭാഗം !ചിത്രം !ഫലം |- |2022 |കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരങ്ങൾ |മികച്ച സ്വഭാവനടൻ |''[[കല (2021 ചലച്ചിത്രം)|കല]]''| {{won}} |- |2022 |സൗത്ത് ഇന്ത്യൻ ഇന്റർനാഷണൽ മൂവി അവാർഡുകൾ |മികച്ച സഹനടൻ |''[[കല (2021 ചലച്ചിത്രം)|കല]]''| {{nom}} |} == അവലംബങ്ങൾ == {{Reflist}} rieu96qaby18g5l682gar9xbrcvkn0t 4671427 4671426 2026-09-28T14:37:26Z KiranBOT 205977 URL-കളിൽ നിന്ന് AMP ട്രാക്കിംഗ് നീക്കം ചെയ്തു ([[:m:User:KiranBOT/AMP|വിശദാംശങ്ങൾ]]) ([[User talk:Usernamekiran|പിശക് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുക]]) v3.1.1s 4671427 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = മൂർ | image = ActorMoor.jpg | image_size = 220px | caption = മൂർ | birth_name = ഉണ്ണിക്കിടി | birth_date = {{Birth date and age|1993|7|31}} | birth_place = ചെറുപുഴ, കണ്ണൂർ, കേരളം, ഇന്ത്യ | nationality = ഇന്ത്യൻ | education = സ്കൂൾ ഓഫ് ഡ്രാമ, തൃശ്ശൂർ | occupation = നടൻ | years_active = 2019–ഇതുവരെ | known_for = ''[[കല (2021 ചലച്ചിത്രം)|കല]]'' }} {{Short description|ഇന്ത്യൻ നടൻ}} {{Use dmy dates|date=September 2026}} '''മൂർ''' (ജനനം: 1993 ജൂലൈ 31), '''ആക്ടർ മൂർ''' എന്ന പേരിലും അറിയപ്പെടുന്ന ഒരു ഇന്ത്യൻ നടനാണ്. പ്രധാനമായും [[മലയാള ചലച്ചിത്രം|മലയാള സിനിമയിലും]] കൂടാതെ [[തമിഴ് ചലച്ചിത്രം|തമിഴ് സിനിമയിലും]] നാടകവേദികളിലും അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ''[[പതിനെട്ടാം പടി]]'' (2019), ''കല'' (2021), ''ഇന്ദ്ര'' (2025), ''അദേഴ്സ്'' (2025) തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങളിലെ അഭിനയത്തിലൂടെയാണ് അദ്ദേഹം അറിയപ്പെടുന്നത്.<ref>{{cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/tamil/news/2022/sep/20/kala-fame-moor-onboard-dhanushs-captain-miller-34880.html|title=Kala-fame Moor onboard Dhanush's Captain Miller|access-date=28 September 2026|date=20 September 2022|work=[[Cinema Express]]}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/reviews/story/indra-movie-review-vasanth-ravi-basic-thriller-mehreen-pirzada-sumesh-moor-2774672-2025-08-21|title=Indra movie review: Vasanth Ravi's thriller is too basic to be the thriller it promised|access-date=28 September 2026|date=21 August 2025|work=[[India Today]]}}</ref> == ആദ്യകാല ജീവിതവും നാടകപ്രവർത്തനവും == 1993 ജൂലൈ 31-ന് കേരളത്തിലെ [[കണ്ണൂർ ജില്ല|കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ]] ചെറുപുഴയിലാണ് മൂർ ജനിച്ചത്. തൃശ്ശൂരിലെ സ്കൂൾ ഓഫ് ഡ്രാമ ആൻഡ് ഫൈൻ ആർട്സിൽ നാടകപരിശീലനം നേടിയ അദ്ദേഹം അവിടെനിന്ന് ബിരുദം നേടി.<ref>{{cite web|url=https://drama.uoc.ac.in/index.php/alumni|title=Alumni|access-date=28 September 2026|publisher=[[കാലിക്കറ്റ് സർവകലാശാല]]}}</ref> മലയാള സിനിമയിൽ പ്രവർത്തനം ആരംഭിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് അദ്ദേഹം നാടകവേദിയിൽ പരിശീലനം നേടിയിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭിനയജീവിതത്തെക്കുറിച്ചുള്ള റിപ്പോർട്ടുകളിലും നാടകപരിശീലനത്തെക്കുറിച്ച് പരാമർശിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{cite web|url=https://silverscreenindia.com/movies/news/kala-i-was-triggered-by-the-incident-of-a-pregnant-elephant-dying-after-consuming-a-pineapple-filled-with-crackers-says-director-rohith-vs/|title='Kala: I was Triggered by the Incident of a Pregnant Elephant Dying After Consuming a Pineapple Filled with Crackers, Says Director Rohith VS'|access-date=28 September 2026|work=Silverscreen India}}</ref> == ചലച്ചിത്രജീവിതം == 2019-ൽ ശങ്കർ രാമകൃഷ്ണൻ സംവിധാനം ചെയ്ത മലയാളചിത്രമായ ''[[പതിനെട്ടാം പടി]]''യിലൂടെയാണ് മൂർ ചലച്ചിത്രരംഗത്തേക്ക് പ്രവേശിച്ചത്. ചിത്രത്തിൽ അംബോട്ടി എന്ന കഥാപാത്രത്തെയാണ് അദ്ദേഹം അവതരിപ്പിച്ചത്.<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/mammoottys-kadugannawa-oru-yathra-wraps-up-the-shoot/articleshow/93794186.cms|title=Mammootty’s 'Kadugannawa Oru Yathra' wraps up the shoot|access-date=28 September 2026|date=26 August 2022|work=[[The Times of India]]}}</ref> 2021-ൽ [[ടൊവിനോ തോമസ്]] നായകനായെത്തിയ രോഹിത് വി. എസ്. സംവിധാനം ചെയ്ത ആക്ഷൻ ത്രില്ലർ ചിത്രമായ ''[[കല (2021 ചലച്ചിത്രം)|കല]]''യിൽ മൂർ അഭിനയിച്ചു. ടൊവിനോയുടെ കഥാപാത്രമായ ഷാജിയുമായി അക്രമാസക്തമായ ഏറ്റുമുട്ടലിൽ ഏർപ്പെടുന്ന യുവാവായാണ് അദ്ദേഹം ചിത്രത്തിൽ വേഷമിട്ടത്. അക്രമരംഗങ്ങളുടെ ശൈലീപരമായ അവതരണത്തിനും പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള സംഘർഷത്തിന്റെ ചിത്രീകരണത്തിനും ഈ ചിത്രം ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടു.<ref>{{cite web|url=https://malayalam.samayam.com/malayalam-cinema/celebrity-news/actor-sumesh-moor-opens-up-about-actor-tovino-thomas-and-his-role-in-kala-movie/articleshow/81735491.cms|title=Kala-fame Sumesh Moor opens up about actor Tovino Thomas and his role in Kala movie|access-date=28 September 2026|date=28 March 2021|work=Samayam Malayalam}}</ref><ref>{{cite news|title=Tovino Thomas starrer Kala gears up for theatrical release|url=https://www.thenewsminute.com/flix/tovino-thomas-starrer-kala-gears-theatrical-release-145606|work=[[The News Minute]]|date=2021|access-date=28 September 2026}}</ref> ''കല''യിലെ അഭിനയത്തിന് 2022-ൽ നടന്ന 52-ാമത് കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരങ്ങളിൽ മൂർക്ക് മികച്ച സ്വഭാവനടനുള്ള കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു.<ref>{{cite news|title=52nd Kerala State Film Awards: The full winners list|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/52nd-kerala-state-film-awards-the-full-winners-list-live-updates-7939205/|work=[[The Indian Express]]|access-date=28 September 2026}}</ref> ആ വർഷത്തെ പുരസ്കാരങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള വാർത്തകളിലും ''കല'' പരാമർശിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.<ref>{{cite news|title='Minnal Murali' wins big at the 52nd Kerala State Film Awards|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/minnal-murali-wins-big-at-the-52nd-kerala-state-film-awards/articleshow/91837357.cms|work=[[The Times of India]]|access-date=28 September 2026}}</ref> ''കല''യ്ക്കുശേഷം 2022-ൽ ജിയോ ബേബി സംവിധാനം ചെയ്ത മലയാളചിത്രമായ ''ശ്രീ ധന്യ കാറ്ററിങ് സർവീസ്'' എന്ന ചിത്രത്തിൽ മൂർ മാർട്ടിൻ എന്ന കഥാപാത്രത്തെ അവതരിപ്പിച്ചു. ജന്മദിനാഘോഷത്തിനായി ഭക്ഷണം തയ്യാറാക്കാൻ ഒത്തുചേരുന്ന ഒരു കൂട്ടം ആളുകളെ കേന്ദ്രീകരിച്ചുള്ള ചിത്രമായിരുന്നു ഇത്. 2022 ഓഗസ്റ്റിലാണ് ചിത്രം പുറത്തിറങ്ങിയത്.<ref>{{cite web|url=https://www.ottplay.com/interview/exclusive-jeo-baby-im-not-worried-about-sree-dhanya-catering-services-limited-release-as-long-as-people-like-its-content/23d5e2fe9e513|title=Exclusive! Jeo Baby: I'm not worried about Sree Dhanya Catering Service's limited release as long as people like its content|access-date=28 September 2026|work=[[OTTplay]]}}</ref><ref>{{cite news|title=Jeo Baby's next is Shri Dhanya Catering Service|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2022/Jun/02/jeo-babys-next-is-shri-dhanya-catering-service-2460667.html|work=[[The New Indian Express]]|date=2 June 2022|access-date=28 September 2026}}</ref> 2022 സെപ്റ്റംബറിൽ [[ധനുഷ്]] നായകനായ അരുൺ മാതേശ്വരൻ സംവിധാനം ചെയ്ത തമിഴ് ആക്ഷൻ ചിത്രമായ ''[[ക്യാപ്റ്റൻ മില്ലർ]]'' എന്ന സിനിമയിലെ അഭിനേതാക്കളുടെ പട്ടികയിൽ മൂറിന്റെ പേരും പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടു. തമിഴ് സിനിമയിലെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആദ്യ പ്രധാന വേഷമായിരുന്നു ഇത്.<ref>{{cite news|title=Kala-fame Sumesh Moor joins Dhanush’s next Captain Miller|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2022/Sep/22/kala-fame-sumesh-moor-joins-dhanushs-next-captain-miller-2500578.html|work=[[The New Indian Express]]|date=22 September 2022|access-date=28 September 2026}}</ref><ref name="CaptainMiller">{{cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/tamil/news/2022/sep/20/kala-fame-moor-onboard-dhanushs-captain-miller-34880.html|title=Kala-fame Moor onboard Dhanush's Captain Miller|access-date=28 September 2026|date=20 September 2022|work=[[Cinema Express]]}}</ref> 2024-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ചിത്രത്തിൽ മൂറും പ്രധാന അഭിനേതാക്കളുടെ സംഘത്തിന്റെ ഭാഗമായി അഭിനയിച്ചു.<ref>{{cite web|url=https://www.filmibeat.com/tamil/movies/captain-miller/cast-crew.html|title=Captain Miller Cast & Crew|access-date=28 September 2026|work=FilmiBeat}}</ref> 2023-ൽ ''തഗ്സ്'', ''ത്രിശങ്കു'' എന്നീ മലയാളചിത്രങ്ങളിലും മൂർ അഭിനയിച്ചു. തുടർന്ന് 2024-ൽ ''നടികർ'', ''കുട്ടന്റെ ഷിനിഗാമി'' എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലും അദ്ദേഹം വേഷമിട്ടു.<ref>{{cite web|url=https://watch.plex.tv/en-GB/person/sumesh-moor|title=Sumesh Moor|access-date=28 September 2026|work=Plex}}</ref> ലാൽ ജൂനിയർ സംവിധാനം ചെയ്ത ''നടികർ'' എന്ന ചിത്രത്തിൽ സുട്ടു എന്ന കഥാപാത്രത്തെയാണ് അദ്ദേഹം അവതരിപ്പിച്ചത്.<ref>{{cite web|url=https://www.filmibeat.com/malayalam/movies/nadikar/cast-crew.html|title=Nadikar|access-date=28 September 2026|work=FilmiBeat}}</ref> 2024-ൽ [[എം. ടി. വാസുദേവൻ നായർ|എം. ടി. വാസുദേവൻ നായരുടെ]] കഥകളെ ആസ്പദമാക്കിയുള്ള ആന്തോളജി ചിത്രമായ ''[[മനോരഥങ്ങൾ]]'' എന്ന സിനിമയിലും മൂർ അഭിനയിച്ചു. അതിലെ ''കടുഗണ്ണാവ: ഒരു യാത്ര'' എന്ന ഭാഗത്തിലാണ് അദ്ദേഹം അഭിനയിച്ചത്. ഈ ചിത്രത്തിൽ [[മമ്മൂട്ടി|മമ്മൂട്ടിക്കൊപ്പവും]] അദ്ദേഹം സ്ക്രീൻ പങ്കിട്ടു.<ref>{{cite news|title=Actor Moor feels elated to share screen space with Mammootty for Kadugannawa: Oru Yathra; says it felt magical|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/actor-moor-feels-elated-to-share-screen-space-with-mammootty-for-kadugannawa-oru-yathra-says-it-felt-magical-exclusive/articleshow/94399700.cms|work=[[The Times of India]]|access-date=28 September 2026}}</ref> 2025-ൽ സബരീഷ് നന്ദ സംവിധാനം ചെയ്ത തമിഴ് ചിത്രമായ ''[[ഇന്ദ്ര (2025 ചലച്ചിത്രം)|ഇന്ദ്ര]]''യിൽ മൂർ അഭിനയിച്ചു. വസന്ത് രവിയും മെഹ്‌റിൻ പിർസാദയുമായിരുന്നു ചിത്രത്തിലെ പ്രധാന താരങ്ങൾ. ചിത്രത്തിൽ ഭദ്ര എന്ന കഥാപാത്രത്തെയാണ് മൂർ അവതരിപ്പിച്ചത്.<ref>{{cite news|title=Indra movie review: Vasanth Ravi's thriller is too basic to be the thriller it promised|url=https://www.indiatoday.in/movies/reviews/story/indra-movie-review-vasanth-ravi-basic-thriller-mehreen-pirzada-sumesh-moor-2774672-2025-08-21|work=[[India Today]]|date=21 August 2025|access-date=28 September 2026}}</ref> 2025-ൽ അബിൻ ഹരിഹരൻ സംവിധാനം ചെയ്ത തമിഴ് ചിത്രമായ ''[[അദേഴ്സ് (2025 ചലച്ചിത്രം)|അദേഴ്സ്]]'' എന്ന സിനിമയിലും മൂർ അഭിനയിച്ചു. ചിത്രത്തിൽ വേദ എന്ന കഥാപാത്രത്തെയാണ് അദ്ദേഹം അവതരിപ്പിച്ചത്.<ref>{{cite web|url=https://watch.plex.tv/en-GB/person/sumesh-moor|title=Sumesh Moor|access-date=28 September 2026|work=Plex}}</ref> == ചലച്ചിത്രങ്ങൾ == {| class="wikitable" |+ചലച്ചിത്രങ്ങൾ !വർഷം !ചിത്രം !കഥാപാത്രം |- |2019 |''[[പതിനെട്ടാം പടി]]'' |അംബോട്ടി |- |2021 |''[[കല (2021 ചലച്ചിത്രം)|കല]]'' |നായക കഥാപാത്രം |- |2022 |''ശ്രീ ധന്യ കാറ്ററിങ് സർവീസ്'' |മാർട്ടിൻ |- |2023 |''തഗ്സ്'' | |- |2023 |''ത്രിശങ്കു'' |ശബ്ദ അഭിനേതാവ് |- |2023 |''ആരാ'' |അദ്ദേഹം / അയാൾ |- |2024 |''നടികർ'' |സുട്ടു |- |2024 |''കുട്ടന്റെ ഷിനിഗാമി'' | |- |2024 |''മനോരഥങ്ങൾ'' |ലീലയുടേ മകൻ |- |2025 |''ഇന്ദ്ര'' |ഭദ്ര |- |2025 |''അദേഴ്സ്'' |വേദ |} == പുരസ്കാരങ്ങളും നാമനിർദ്ദേശങ്ങളും == {| class="wikitable" |+പുരസ്കാരങ്ങളും നാമനിർദ്ദേശങ്ങളും !വർഷം !പുരസ്കാരം !വിഭാഗം !ചിത്രം !ഫലം |- |2022 |കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരങ്ങൾ |മികച്ച സ്വഭാവനടൻ |''[[കല (2021 ചലച്ചിത്രം)|കല]]''| {{won}} |- |2022 |സൗത്ത് ഇന്ത്യൻ ഇന്റർനാഷണൽ മൂവി അവാർഡുകൾ |മികച്ച സഹനടൻ |''[[കല (2021 ചലച്ചിത്രം)|കല]]''| {{nom}} |} == അവലംബങ്ങൾ == {{Reflist}} 9nmhn1zwwxw87vbh7vgfn3xydbsjp35 4671428 4671427 2026-09-28T14:40:02Z ~2026-52139-76 223504 /* പുരസ്കാരങ്ങളും നാമനിർദ്ദേശങ്ങളും */ 4671428 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = മൂർ | image = ActorMoor.jpg | image_size = 220px | caption = മൂർ | birth_name = ഉണ്ണിക്കിടി | birth_date = {{Birth date and age|1993|7|31}} | birth_place = ചെറുപുഴ, കണ്ണൂർ, കേരളം, ഇന്ത്യ | nationality = ഇന്ത്യൻ | education = സ്കൂൾ ഓഫ് ഡ്രാമ, തൃശ്ശൂർ | occupation = നടൻ | years_active = 2019–ഇതുവരെ | known_for = ''[[കല (2021 ചലച്ചിത്രം)|കല]]'' }} {{Short description|ഇന്ത്യൻ നടൻ}} {{Use dmy dates|date=September 2026}} '''മൂർ''' (ജനനം: 1993 ജൂലൈ 31), '''ആക്ടർ മൂർ''' എന്ന പേരിലും അറിയപ്പെടുന്ന ഒരു ഇന്ത്യൻ നടനാണ്. പ്രധാനമായും [[മലയാള ചലച്ചിത്രം|മലയാള സിനിമയിലും]] കൂടാതെ [[തമിഴ് ചലച്ചിത്രം|തമിഴ് സിനിമയിലും]] നാടകവേദികളിലും അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ''[[പതിനെട്ടാം പടി]]'' (2019), ''കല'' (2021), ''ഇന്ദ്ര'' (2025), ''അദേഴ്സ്'' (2025) തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങളിലെ അഭിനയത്തിലൂടെയാണ് അദ്ദേഹം അറിയപ്പെടുന്നത്.<ref>{{cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/tamil/news/2022/sep/20/kala-fame-moor-onboard-dhanushs-captain-miller-34880.html|title=Kala-fame Moor onboard Dhanush's Captain Miller|access-date=28 September 2026|date=20 September 2022|work=[[Cinema Express]]}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/reviews/story/indra-movie-review-vasanth-ravi-basic-thriller-mehreen-pirzada-sumesh-moor-2774672-2025-08-21|title=Indra movie review: Vasanth Ravi's thriller is too basic to be the thriller it promised|access-date=28 September 2026|date=21 August 2025|work=[[India Today]]}}</ref> == ആദ്യകാല ജീവിതവും നാടകപ്രവർത്തനവും == 1993 ജൂലൈ 31-ന് കേരളത്തിലെ [[കണ്ണൂർ ജില്ല|കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ]] ചെറുപുഴയിലാണ് മൂർ ജനിച്ചത്. തൃശ്ശൂരിലെ സ്കൂൾ ഓഫ് ഡ്രാമ ആൻഡ് ഫൈൻ ആർട്സിൽ നാടകപരിശീലനം നേടിയ അദ്ദേഹം അവിടെനിന്ന് ബിരുദം നേടി.<ref>{{cite web|url=https://drama.uoc.ac.in/index.php/alumni|title=Alumni|access-date=28 September 2026|publisher=[[കാലിക്കറ്റ് സർവകലാശാല]]}}</ref> മലയാള സിനിമയിൽ പ്രവർത്തനം ആരംഭിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് അദ്ദേഹം നാടകവേദിയിൽ പരിശീലനം നേടിയിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭിനയജീവിതത്തെക്കുറിച്ചുള്ള റിപ്പോർട്ടുകളിലും നാടകപരിശീലനത്തെക്കുറിച്ച് പരാമർശിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{cite web|url=https://silverscreenindia.com/movies/news/kala-i-was-triggered-by-the-incident-of-a-pregnant-elephant-dying-after-consuming-a-pineapple-filled-with-crackers-says-director-rohith-vs/|title='Kala: I was Triggered by the Incident of a Pregnant Elephant Dying After Consuming a Pineapple Filled with Crackers, Says Director Rohith VS'|access-date=28 September 2026|work=Silverscreen India}}</ref> == ചലച്ചിത്രജീവിതം == 2019-ൽ ശങ്കർ രാമകൃഷ്ണൻ സംവിധാനം ചെയ്ത മലയാളചിത്രമായ ''[[പതിനെട്ടാം പടി]]''യിലൂടെയാണ് മൂർ ചലച്ചിത്രരംഗത്തേക്ക് പ്രവേശിച്ചത്. ചിത്രത്തിൽ അംബോട്ടി എന്ന കഥാപാത്രത്തെയാണ് അദ്ദേഹം അവതരിപ്പിച്ചത്.<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/mammoottys-kadugannawa-oru-yathra-wraps-up-the-shoot/articleshow/93794186.cms|title=Mammootty’s 'Kadugannawa Oru Yathra' wraps up the shoot|access-date=28 September 2026|date=26 August 2022|work=[[The Times of India]]}}</ref> 2021-ൽ [[ടൊവിനോ തോമസ്]] നായകനായെത്തിയ രോഹിത് വി. എസ്. സംവിധാനം ചെയ്ത ആക്ഷൻ ത്രില്ലർ ചിത്രമായ ''[[കല (2021 ചലച്ചിത്രം)|കല]]''യിൽ മൂർ അഭിനയിച്ചു. ടൊവിനോയുടെ കഥാപാത്രമായ ഷാജിയുമായി അക്രമാസക്തമായ ഏറ്റുമുട്ടലിൽ ഏർപ്പെടുന്ന യുവാവായാണ് അദ്ദേഹം ചിത്രത്തിൽ വേഷമിട്ടത്. അക്രമരംഗങ്ങളുടെ ശൈലീപരമായ അവതരണത്തിനും പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള സംഘർഷത്തിന്റെ ചിത്രീകരണത്തിനും ഈ ചിത്രം ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടു.<ref>{{cite web|url=https://malayalam.samayam.com/malayalam-cinema/celebrity-news/actor-sumesh-moor-opens-up-about-actor-tovino-thomas-and-his-role-in-kala-movie/articleshow/81735491.cms|title=Kala-fame Sumesh Moor opens up about actor Tovino Thomas and his role in Kala movie|access-date=28 September 2026|date=28 March 2021|work=Samayam Malayalam}}</ref><ref>{{cite news|title=Tovino Thomas starrer Kala gears up for theatrical release|url=https://www.thenewsminute.com/flix/tovino-thomas-starrer-kala-gears-theatrical-release-145606|work=[[The News Minute]]|date=2021|access-date=28 September 2026}}</ref> ''കല''യിലെ അഭിനയത്തിന് 2022-ൽ നടന്ന 52-ാമത് കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരങ്ങളിൽ മൂർക്ക് മികച്ച സ്വഭാവനടനുള്ള കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു.<ref>{{cite news|title=52nd Kerala State Film Awards: The full winners list|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/52nd-kerala-state-film-awards-the-full-winners-list-live-updates-7939205/|work=[[The Indian Express]]|access-date=28 September 2026}}</ref> ആ വർഷത്തെ പുരസ്കാരങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള വാർത്തകളിലും ''കല'' പരാമർശിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.<ref>{{cite news|title='Minnal Murali' wins big at the 52nd Kerala State Film Awards|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/minnal-murali-wins-big-at-the-52nd-kerala-state-film-awards/articleshow/91837357.cms|work=[[The Times of India]]|access-date=28 September 2026}}</ref> ''കല''യ്ക്കുശേഷം 2022-ൽ ജിയോ ബേബി സംവിധാനം ചെയ്ത മലയാളചിത്രമായ ''ശ്രീ ധന്യ കാറ്ററിങ് സർവീസ്'' എന്ന ചിത്രത്തിൽ മൂർ മാർട്ടിൻ എന്ന കഥാപാത്രത്തെ അവതരിപ്പിച്ചു. ജന്മദിനാഘോഷത്തിനായി ഭക്ഷണം തയ്യാറാക്കാൻ ഒത്തുചേരുന്ന ഒരു കൂട്ടം ആളുകളെ കേന്ദ്രീകരിച്ചുള്ള ചിത്രമായിരുന്നു ഇത്. 2022 ഓഗസ്റ്റിലാണ് ചിത്രം പുറത്തിറങ്ങിയത്.<ref>{{cite web|url=https://www.ottplay.com/interview/exclusive-jeo-baby-im-not-worried-about-sree-dhanya-catering-services-limited-release-as-long-as-people-like-its-content/23d5e2fe9e513|title=Exclusive! Jeo Baby: I'm not worried about Sree Dhanya Catering Service's limited release as long as people like its content|access-date=28 September 2026|work=[[OTTplay]]}}</ref><ref>{{cite news|title=Jeo Baby's next is Shri Dhanya Catering Service|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2022/Jun/02/jeo-babys-next-is-shri-dhanya-catering-service-2460667.html|work=[[The New Indian Express]]|date=2 June 2022|access-date=28 September 2026}}</ref> 2022 സെപ്റ്റംബറിൽ [[ധനുഷ്]] നായകനായ അരുൺ മാതേശ്വരൻ സംവിധാനം ചെയ്ത തമിഴ് ആക്ഷൻ ചിത്രമായ ''[[ക്യാപ്റ്റൻ മില്ലർ]]'' എന്ന സിനിമയിലെ അഭിനേതാക്കളുടെ പട്ടികയിൽ മൂറിന്റെ പേരും പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടു. തമിഴ് സിനിമയിലെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആദ്യ പ്രധാന വേഷമായിരുന്നു ഇത്.<ref>{{cite news|title=Kala-fame Sumesh Moor joins Dhanush’s next Captain Miller|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2022/Sep/22/kala-fame-sumesh-moor-joins-dhanushs-next-captain-miller-2500578.html|work=[[The New Indian Express]]|date=22 September 2022|access-date=28 September 2026}}</ref><ref name="CaptainMiller">{{cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/tamil/news/2022/sep/20/kala-fame-moor-onboard-dhanushs-captain-miller-34880.html|title=Kala-fame Moor onboard Dhanush's Captain Miller|access-date=28 September 2026|date=20 September 2022|work=[[Cinema Express]]}}</ref> 2024-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ചിത്രത്തിൽ മൂറും പ്രധാന അഭിനേതാക്കളുടെ സംഘത്തിന്റെ ഭാഗമായി അഭിനയിച്ചു.<ref>{{cite web|url=https://www.filmibeat.com/tamil/movies/captain-miller/cast-crew.html|title=Captain Miller Cast & Crew|access-date=28 September 2026|work=FilmiBeat}}</ref> 2023-ൽ ''തഗ്സ്'', ''ത്രിശങ്കു'' എന്നീ മലയാളചിത്രങ്ങളിലും മൂർ അഭിനയിച്ചു. തുടർന്ന് 2024-ൽ ''നടികർ'', ''കുട്ടന്റെ ഷിനിഗാമി'' എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലും അദ്ദേഹം വേഷമിട്ടു.<ref>{{cite web|url=https://watch.plex.tv/en-GB/person/sumesh-moor|title=Sumesh Moor|access-date=28 September 2026|work=Plex}}</ref> ലാൽ ജൂനിയർ സംവിധാനം ചെയ്ത ''നടികർ'' എന്ന ചിത്രത്തിൽ സുട്ടു എന്ന കഥാപാത്രത്തെയാണ് അദ്ദേഹം അവതരിപ്പിച്ചത്.<ref>{{cite web|url=https://www.filmibeat.com/malayalam/movies/nadikar/cast-crew.html|title=Nadikar|access-date=28 September 2026|work=FilmiBeat}}</ref> 2024-ൽ [[എം. ടി. വാസുദേവൻ നായർ|എം. ടി. വാസുദേവൻ നായരുടെ]] കഥകളെ ആസ്പദമാക്കിയുള്ള ആന്തോളജി ചിത്രമായ ''[[മനോരഥങ്ങൾ]]'' എന്ന സിനിമയിലും മൂർ അഭിനയിച്ചു. അതിലെ ''കടുഗണ്ണാവ: ഒരു യാത്ര'' എന്ന ഭാഗത്തിലാണ് അദ്ദേഹം അഭിനയിച്ചത്. ഈ ചിത്രത്തിൽ [[മമ്മൂട്ടി|മമ്മൂട്ടിക്കൊപ്പവും]] അദ്ദേഹം സ്ക്രീൻ പങ്കിട്ടു.<ref>{{cite news|title=Actor Moor feels elated to share screen space with Mammootty for Kadugannawa: Oru Yathra; says it felt magical|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/actor-moor-feels-elated-to-share-screen-space-with-mammootty-for-kadugannawa-oru-yathra-says-it-felt-magical-exclusive/articleshow/94399700.cms|work=[[The Times of India]]|access-date=28 September 2026}}</ref> 2025-ൽ സബരീഷ് നന്ദ സംവിധാനം ചെയ്ത തമിഴ് ചിത്രമായ ''[[ഇന്ദ്ര (2025 ചലച്ചിത്രം)|ഇന്ദ്ര]]''യിൽ മൂർ അഭിനയിച്ചു. വസന്ത് രവിയും മെഹ്‌റിൻ പിർസാദയുമായിരുന്നു ചിത്രത്തിലെ പ്രധാന താരങ്ങൾ. ചിത്രത്തിൽ ഭദ്ര എന്ന കഥാപാത്രത്തെയാണ് മൂർ അവതരിപ്പിച്ചത്.<ref>{{cite news|title=Indra movie review: Vasanth Ravi's thriller is too basic to be the thriller it promised|url=https://www.indiatoday.in/movies/reviews/story/indra-movie-review-vasanth-ravi-basic-thriller-mehreen-pirzada-sumesh-moor-2774672-2025-08-21|work=[[India Today]]|date=21 August 2025|access-date=28 September 2026}}</ref> 2025-ൽ അബിൻ ഹരിഹരൻ സംവിധാനം ചെയ്ത തമിഴ് ചിത്രമായ ''[[അദേഴ്സ് (2025 ചലച്ചിത്രം)|അദേഴ്സ്]]'' എന്ന സിനിമയിലും മൂർ അഭിനയിച്ചു. ചിത്രത്തിൽ വേദ എന്ന കഥാപാത്രത്തെയാണ് അദ്ദേഹം അവതരിപ്പിച്ചത്.<ref>{{cite web|url=https://watch.plex.tv/en-GB/person/sumesh-moor|title=Sumesh Moor|access-date=28 September 2026|work=Plex}}</ref> == ചലച്ചിത്രങ്ങൾ == {| class="wikitable" |+ചലച്ചിത്രങ്ങൾ !വർഷം !ചിത്രം !കഥാപാത്രം |- |2019 |''[[പതിനെട്ടാം പടി]]'' |അംബോട്ടി |- |2021 |''[[കല (2021 ചലച്ചിത്രം)|കല]]'' |നായക കഥാപാത്രം |- |2022 |''ശ്രീ ധന്യ കാറ്ററിങ് സർവീസ്'' |മാർട്ടിൻ |- |2023 |''തഗ്സ്'' | |- |2023 |''ത്രിശങ്കു'' |ശബ്ദ അഭിനേതാവ് |- |2023 |''ആരാ'' |അദ്ദേഹം / അയാൾ |- |2024 |''നടികർ'' |സുട്ടു |- |2024 |''കുട്ടന്റെ ഷിനിഗാമി'' | |- |2024 |''മനോരഥങ്ങൾ'' |ലീലയുടേ മകൻ |- |2025 |''ഇന്ദ്ര'' |ഭദ്ര |- |2025 |''അദേഴ്സ്'' |വേദ |} == പുരസ്കാരങ്ങളും നാമനിർദ്ദേശങ്ങളും == {| class="wikitable" |+ പുരസ്കാരങ്ങളും നാമനിർദ്ദേശങ്ങളും ! വർഷം ! പുരസ്കാരം ! വിഭാഗം ! ചിത്രം ! ഫലം |- | 2022 | കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരങ്ങൾ | മികച്ച സ്വഭാവനടൻ | ''[[കല (2021 ചലച്ചിത്രം)|കല]]'' | {{won}} |- | 2022 | സൗത്ത് ഇന്ത്യൻ ഇന്റർനാഷണൽ മൂവി അവാർഡുകൾ | മികച്ച സഹനടൻ | ''[[കല (2021 ചലച്ചിത്രം)|കല]]'' | {{nom}} |} == അവലംബങ്ങൾ == {{Reflist}} 0j1q7gcw0dbzu96radyxt3myxtfog8u 4671433 4671428 2026-09-28T15:22:26Z Kuttappz 223506 4671433 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = മൂർ | image = ActorMoor.jpg | image_size = 220px | caption = മൂർ | birth_name = ഉണ്ണിക്കിടി | birth_date = {{Birth date and age|1993|7|31}} | birth_place = ചെറുപുഴ, കണ്ണൂർ, കേരളം, ഇന്ത്യ | nationality = ഇന്ത്യൻ | education = സ്കൂൾ ഓഫ് ഡ്രാമ, തൃശ്ശൂർ | occupation = നടൻ | years_active = 2019–ഇതുവരെ | known_for = ''[[കല (2021 ചലച്ചിത്രം)|കല]]'' }} {{Short description|ഇന്ത്യൻ നടൻ}} {{Use dmy dates|date=September 2026}} '''മൂർ''' (ജനനം: 1993 ജൂലൈ 31), '''ആക്ടർ മൂർ''' എന്ന പേരിലും അറിയപ്പെടുന്ന ഒരു ഇന്ത്യൻ നടനാണ്. പ്രധാനമായും [[മലയാള ചലച്ചിത്രം|മലയാള സിനിമയിലും]] കൂടാതെ [[തമിഴ് ചലച്ചിത്രം|തമിഴ് സിനിമയിലും]] നാടകവേദികളിലും അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ''[[പതിനെട്ടാം പടി]]'' (2019), ''കള'' (2021), ''ഇന്ദ്ര'' (2025), ''അദേഴ്സ്'' (2025) തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങളിലെ അഭിനയത്തിലൂടെയാണ് അദ്ദേഹം അറിയപ്പെടുന്നത്.<ref>{{cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/tamil/news/2022/sep/20/kala-fame-moor-onboard-dhanushs-captain-miller-34880.html|title=Kala-fame Moor onboard Dhanush's Captain Miller|access-date=28 September 2026|date=20 September 2022|work=[[Cinema Express]]}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/reviews/story/indra-movie-review-vasanth-ravi-basic-thriller-mehreen-pirzada-sumesh-moor-2774672-2025-08-21|title=Indra movie review: Vasanth Ravi's thriller is too basic to be the thriller it promised|access-date=28 September 2026|date=21 August 2025|work=[[India Today]]}}</ref> == ആദ്യകാല ജീവിതവും നാടകപ്രവർത്തനവും == 1993 ജൂലൈ 31-ന് കേരളത്തിലെ [[കണ്ണൂർ ജില്ല|കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ]] ചെറുപുഴയിലാണ് മൂർ ജനിച്ചത്. തൃശ്ശൂരിലെ സ്കൂൾ ഓഫ് ഡ്രാമ ആൻഡ് ഫൈൻ ആർട്സിൽ നാടകപരിശീലനം നേടിയ അദ്ദേഹം അവിടെനിന്ന് ബിരുദം നേടി.<ref>{{cite web|url=https://drama.uoc.ac.in/index.php/alumni|title=Alumni|access-date=28 September 2026|publisher=[[കാലിക്കറ്റ് സർവകലാശാല]]}}</ref> മലയാള സിനിമയിൽ പ്രവർത്തനം ആരംഭിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് അദ്ദേഹം നാടകവേദിയിൽ പരിശീലനം നേടിയിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭിനയജീവിതത്തെക്കുറിച്ചുള്ള റിപ്പോർട്ടുകളിലും നാടകപരിശീലനത്തെക്കുറിച്ച് പരാമർശിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{cite web|url=https://silverscreenindia.com/movies/news/kala-i-was-triggered-by-the-incident-of-a-pregnant-elephant-dying-after-consuming-a-pineapple-filled-with-crackers-says-director-rohith-vs/|title='Kala: I was Triggered by the Incident of a Pregnant Elephant Dying After Consuming a Pineapple Filled with Crackers, Says Director Rohith VS'|access-date=28 September 2026|work=Silverscreen India}}</ref> == ചലച്ചിത്രജീവിതം == 2019-ൽ ശങ്കർ രാമകൃഷ്ണൻ സംവിധാനം ചെയ്ത മലയാളചിത്രമായ ''[[പതിനെട്ടാം പടി]]''യിലൂടെയാണ് മൂർ ചലച്ചിത്രരംഗത്തേക്ക് പ്രവേശിച്ചത്. ചിത്രത്തിൽ അംബോട്ടി എന്ന കഥാപാത്രത്തെയാണ് അദ്ദേഹം അവതരിപ്പിച്ചത്.<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/mammoottys-kadugannawa-oru-yathra-wraps-up-the-shoot/articleshow/93794186.cms|title=Mammootty’s 'Kadugannawa Oru Yathra' wraps up the shoot|access-date=28 September 2026|date=26 August 2022|work=[[The Times of India]]}}</ref> 2021-ൽ [[ടൊവിനോ തോമസ്]] നായകനായെത്തിയ രോഹിത് വി. എസ്. സംവിധാനം ചെയ്ത ആക്ഷൻ ത്രില്ലർ ചിത്രമായ ''[[കല (2021 ചലച്ചിത്രം)|കള]]''യിൽ മൂർ അഭിനയിച്ചു. ടൊവിനോയുടെ കഥാപാത്രമായ ഷാജിയുമായി അക്രമാസക്തമായ ഏറ്റുമുട്ടലിൽ ഏർപ്പെടുന്ന യുവാവായാണ് അദ്ദേഹം ചിത്രത്തിൽ വേഷമിട്ടത്. അക്രമരംഗങ്ങളുടെ ശൈലീപരമായ അവതരണത്തിനും പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള സംഘർഷത്തിന്റെ ചിത്രീകരണത്തിനും ഈ ചിത്രം ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടു.<ref>{{cite web|url=https://malayalam.samayam.com/malayalam-cinema/celebrity-news/actor-sumesh-moor-opens-up-about-actor-tovino-thomas-and-his-role-in-kala-movie/articleshow/81735491.cms|title=Kala-fame Sumesh Moor opens up about actor Tovino Thomas and his role in Kala movie|access-date=28 September 2026|date=28 March 2021|work=Samayam Malayalam}}</ref><ref>{{cite news|title=Tovino Thomas starrer Kala gears up for theatrical release|url=https://www.thenewsminute.com/flix/tovino-thomas-starrer-kala-gears-theatrical-release-145606|work=[[The News Minute]]|date=2021|access-date=28 September 2026}}</ref> ''കള''യിലെ അഭിനയത്തിന് 2022-ൽ നടന്ന 52-ാമത് കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരങ്ങളിൽ മൂർക്ക് മികച്ച സ്വഭാവനടനുള്ള കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു.<ref>{{cite news|title=52nd Kerala State Film Awards: The full winners list|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/52nd-kerala-state-film-awards-the-full-winners-list-live-updates-7939205/|work=[[The Indian Express]]|access-date=28 September 2026}}</ref> ആ വർഷത്തെ പുരസ്കാരങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള വാർത്തകളിലും ''കല'' പരാമർശിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.<ref>{{cite news|title='Minnal Murali' wins big at the 52nd Kerala State Film Awards|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/minnal-murali-wins-big-at-the-52nd-kerala-state-film-awards/articleshow/91837357.cms|work=[[The Times of India]]|access-date=28 September 2026}}</ref> ''കള''യ്ക്കുശേഷം 2022-ൽ ജിയോ ബേബി സംവിധാനം ചെയ്ത മലയാളചിത്രമായ ''ശ്രീ ധന്യ കാറ്ററിങ് സർവീസ്'' എന്ന ചിത്രത്തിൽ മൂർ മാർട്ടിൻ എന്ന കഥാപാത്രത്തെ അവതരിപ്പിച്ചു. ജന്മദിനാഘോഷത്തിനായി ഭക്ഷണം തയ്യാറാക്കാൻ ഒത്തുചേരുന്ന ഒരു കൂട്ടം ആളുകളെ കേന്ദ്രീകരിച്ചുള്ള ചിത്രമായിരുന്നു ഇത്. 2022 ഓഗസ്റ്റിലാണ് ചിത്രം പുറത്തിറങ്ങിയത്.<ref>{{cite web|url=https://www.ottplay.com/interview/exclusive-jeo-baby-im-not-worried-about-sree-dhanya-catering-services-limited-release-as-long-as-people-like-its-content/23d5e2fe9e513|title=Exclusive! Jeo Baby: I'm not worried about Sree Dhanya Catering Service's limited release as long as people like its content|access-date=28 September 2026|work=[[OTTplay]]}}</ref><ref>{{cite news|title=Jeo Baby's next is Shri Dhanya Catering Service|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2022/Jun/02/jeo-babys-next-is-shri-dhanya-catering-service-2460667.html|work=[[The New Indian Express]]|date=2 June 2022|access-date=28 September 2026}}</ref> 2022 സെപ്റ്റംബറിൽ [[ധനുഷ്]] നായകനായ അരുൺ മാതേശ്വരൻ സംവിധാനം ചെയ്ത തമിഴ് ആക്ഷൻ ചിത്രമായ ''[[ക്യാപ്റ്റൻ മില്ലർ]]'' എന്ന സിനിമയിലെ അഭിനേതാക്കളുടെ പട്ടികയിൽ മൂറിന്റെ പേരും പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടു. <ref>{{cite web|url=https://www.filmibeat.com/tamil/movies/captain-miller/cast-crew.html|title=Captain Miller Cast & Crew|access-date=28 September 2026|work=FilmiBeat}}</ref> 2023-ൽ ''തഗ്സ്'', ''ത്രിശങ്കു'' എന്നീ മലയാളചിത്രങ്ങളിലും മൂർ അഭിനയിച്ചു. തുടർന്ന് 2024-ൽ ''നടികർ'', ''കുട്ടന്റെ ഷിനിഗാമി'' എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലും അദ്ദേഹം വേഷമിട്ടു.<ref>{{cite web|url=https://watch.plex.tv/en-GB/person/sumesh-moor|title=Sumesh Moor|access-date=28 September 2026|work=Plex}}</ref> ലാൽ ജൂനിയർ സംവിധാനം ചെയ്ത ''നടികർ'' എന്ന ചിത്രത്തിൽ സുട്ടു എന്ന കഥാപാത്രത്തെയാണ് അദ്ദേഹം അവതരിപ്പിച്ചത്.<ref>{{cite web|url=https://www.filmibeat.com/malayalam/movies/nadikar/cast-crew.html|title=Nadikar|access-date=28 September 2026|work=FilmiBeat}}</ref> 2024-ൽ [[എം. ടി. വാസുദേവൻ നായർ|എം. ടി. വാസുദേവൻ നായരുടെ]] കഥകളെ ആസ്പദമാക്കിയുള്ള ആന്തോളജി ചിത്രമായ ''[[മനോരഥങ്ങൾ]]'' എന്ന സിനിമയിലും മൂർ അഭിനയിച്ചു. അതിലെ ''കടുഗണ്ണാവ: ഒരു യാത്ര'' എന്ന ഭാഗത്തിലാണ് അദ്ദേഹം അഭിനയിച്ചത്. ഈ ചിത്രത്തിൽ [[മമ്മൂട്ടി|മമ്മൂട്ടിക്കൊപ്പവും]] അദ്ദേഹം സ്ക്രീൻ പങ്കിട്ടു.<ref>{{cite news|title=Actor Moor feels elated to share screen space with Mammootty for Kadugannawa: Oru Yathra; says it felt magical|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/actor-moor-feels-elated-to-share-screen-space-with-mammootty-for-kadugannawa-oru-yathra-says-it-felt-magical-exclusive/articleshow/94399700.cms|work=[[The Times of India]]|access-date=28 September 2026}}</ref> 2025-ൽ സബരീഷ് നന്ദ സംവിധാനം ചെയ്ത തമിഴ് ചിത്രമായ ''[[ഇന്ദ്ര (2025 ചലച്ചിത്രം)|ഇന്ദ്ര]]''യിൽ മൂർ അഭിനയിച്ചു. വസന്ത് രവിയും മെഹ്‌റിൻ പിർസാദയുമായിരുന്നു ചിത്രത്തിലെ പ്രധാന താരങ്ങൾ. ചിത്രത്തിൽ ഭദ്ര എന്ന കഥാപാത്രത്തെയാണ് മൂർ അവതരിപ്പിച്ചത്.<ref>{{cite news|title=Indra movie review: Vasanth Ravi's thriller is too basic to be the thriller it promised|url=https://www.indiatoday.in/movies/reviews/story/indra-movie-review-vasanth-ravi-basic-thriller-mehreen-pirzada-sumesh-moor-2774672-2025-08-21|work=[[India Today]]|date=21 August 2025|access-date=28 September 2026}}</ref> 2025-ൽ അബിൻ ഹരിഹരൻ സംവിധാനം ചെയ്ത തമിഴ് ചിത്രമായ ''[[അദേഴ്സ് (2025 ചലച്ചിത്രം)|അദേഴ്സ്]]'' എന്ന സിനിമയിലും മൂർ അഭിനയിച്ചു. ചിത്രത്തിൽ വേദ എന്ന കഥാപാത്രത്തെയാണ് അദ്ദേഹം അവതരിപ്പിച്ചത്.<ref>{{cite web|url=https://watch.plex.tv/en-GB/person/sumesh-moor|title=Sumesh Moor|access-date=28 September 2026|work=Plex}}</ref> == ചലച്ചിത്രങ്ങൾ == {| class="wikitable" |+ചലച്ചിത്രങ്ങൾ !വർഷം !ചിത്രം !കഥാപാത്രം |- |2019 |''[[പതിനെട്ടാം പടി]]'' |അംബോട്ടി |- |2021 |''[[കല (2021 ചലച്ചിത്രം)|കള]]'' |നായക കഥാപാത്രം |- |2022 |''ശ്രീ ധന്യ കാറ്ററിങ് സർവീസ്'' |മാർട്ടിൻ |- |2023 |''തഗ്സ്'' | |- |2023 |''ത്രിശങ്കു'' |ശബ്ദ അഭിനേതാവ് |- |2023 |''ആരാ'' |അദ്ദേഹം / അയാൾ |- |2024 |''നടികർ'' |സുട്ടു |- |2024 |''കുട്ടന്റെ ഷിനിഗാമി'' | |- |2024 |''മനോരഥങ്ങൾ'' |ലീലയുടേ മകൻ |- |2025 |''ഇന്ദ്ര'' |ഭദ്ര |- |2025 |''അദേഴ്സ്'' |വേദ |} == പുരസ്കാരങ്ങളും നാമനിർദ്ദേശങ്ങളും == {| class="wikitable" |+ പുരസ്കാരങ്ങളും നാമനിർദ്ദേശങ്ങളും ! വർഷം ! പുരസ്കാരം ! വിഭാഗം ! ചിത്രം ! ഫലം |- | 2022 | കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരങ്ങൾ | മികച്ച സ്വഭാവനടൻ | ''[[കല (2021 ചലച്ചിത്രം)|കല]]'' | {{won}} |- | 2022 | സൗത്ത് ഇന്ത്യൻ ഇന്റർനാഷണൽ മൂവി അവാർഡുകൾ | മികച്ച സഹനടൻ | ''[[കല (2021 ചലച്ചിത്രം)|കല]]'' | {{nom}} |} == അവലംബങ്ങൾ == {{Reflist}} k6u2boiwuyzsv6i3l06pz3xxbyil1z9 4671501 4671433 2026-09-28T19:07:35Z Vimathan0 223514 4671501 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = മൂർ | image = ActorMoor.jpg | image_size = 220px | caption = മൂർ | birth_name = ഉണ്ണിക്കിടി | birth_date = {{Birth date and age|1993|7|31}} | birth_place = ചെറുപുഴ, കണ്ണൂർ, കേരളം, ഇന്ത്യ | nationality = ഇന്ത്യൻ | education = സ്കൂൾ ഓഫ് ഡ്രാമ, തൃശ്ശൂർ | occupation = നടൻ | years_active = 2019–ഇതുവരെ | known_for = ''[[കല (2021 ചലച്ചിത്രം)|കല]]'' }} {{Short description|ഇന്ത്യൻ നടൻ}} {{Use dmy dates|date=September 2026}} '''മൂർ''' (ജനനം: 1993 ജൂലൈ 31), '''ആക്ടർ മൂർ''' എന്ന പേരിലും അറിയപ്പെടുന്ന ഒരു ഇന്ത്യൻ നടനാണ്. പ്രധാനമായും [[മലയാള ചലച്ചിത്രം|മലയാള സിനിമയിലും]] കൂടാതെ [[തമിഴ് ചലച്ചിത്രം|തമിഴ് സിനിമയിലും]] നാടകവേദികളിലും അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ''[[പതിനെട്ടാം പടി]]'' (2019), ''കള'' (2021), ''ഇന്ദ്ര'' (2025), ''അദേഴ്സ്'' (2025) തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങളിലെ അഭിനയത്തിലൂടെയാണ് അദ്ദേഹം അറിയപ്പെടുന്നത്.<ref>{{cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/tamil/news/2022/sep/20/kala-fame-moor-onboard-dhanushs-captain-miller-34880.html|title=Kala-fame Moor onboard Dhanush's Captain Miller|access-date=28 September 2026|date=20 September 2022|work=[[Cinema Express]]}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/reviews/story/indra-movie-review-vasanth-ravi-basic-thriller-mehreen-pirzada-sumesh-moor-2774672-2025-08-21|title=Indra movie review: Vasanth Ravi's thriller is too basic to be the thriller it promised|access-date=28 September 2026|date=21 August 2025|work=[[India Today]]}}</ref> == ആദ്യകാല ജീവിതവും നാടകപ്രവർത്തനവും == 1993 ജൂലൈ 31-ന് കേരളത്തിലെ [[കണ്ണൂർ ജില്ല|കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ]] ചെറുപുഴയിലാണ് മൂർ ജനിച്ചത്. തൃശ്ശൂരിലെ സ്കൂൾ ഓഫ് ഡ്രാമ ആൻഡ് ഫൈൻ ആർട്സിൽ നാടകപരിശീലനം നേടിയ അദ്ദേഹം അവിടെനിന്ന് ബിരുദം നേടി.<ref>{{cite web|url=https://drama.uoc.ac.in/index.php/alumni|title=Alumni|access-date=28 September 2026|publisher=[[കാലിക്കറ്റ് സർവകലാശാല]]}}</ref> മലയാള സിനിമയിൽ പ്രവർത്തനം ആരംഭിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് അദ്ദേഹം നാടകവേദിയിൽ പരിശീലനം നേടിയിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭിനയജീവിതത്തെക്കുറിച്ചുള്ള റിപ്പോർട്ടുകളിലും നാടകപരിശീലനത്തെക്കുറിച്ച് പരാമർശിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{cite web|url=https://silverscreenindia.com/movies/news/kala-i-was-triggered-by-the-incident-of-a-pregnant-elephant-dying-after-consuming-a-pineapple-filled-with-crackers-says-director-rohith-vs/|title='Kala: I was Triggered by the Incident of a Pregnant Elephant Dying After Consuming a Pineapple Filled with Crackers, Says Director Rohith VS'|access-date=28 September 2026|work=Silverscreen India}}</ref> == ചലച്ചിത്രജീവിതം == 2019-ൽ ശങ്കർ രാമകൃഷ്ണൻ സംവിധാനം ചെയ്ത മലയാളചിത്രമായ ''[[പതിനെട്ടാം പടി]]''യിലൂടെയാണ് മൂർ ചലച്ചിത്രരംഗത്തേക്ക് പ്രവേശിച്ചത്. ചിത്രത്തിൽ അംബോട്ടി എന്ന കഥാപാത്രത്തെയാണ് അദ്ദേഹം അവതരിപ്പിച്ചത്.<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/mammoottys-kadugannawa-oru-yathra-wraps-up-the-shoot/articleshow/93794186.cms|title=Mammootty’s 'Kadugannawa Oru Yathra' wraps up the shoot|access-date=28 September 2026|date=26 August 2022|work=[[The Times of India]]}}</ref> 2021-ൽ [[ടൊവിനോ തോമസ്]] പ്രതിനായകനായെത്തിയ രോഹിത് വി. എസ്. സംവിധാനം ചെയ്ത ആക്ഷൻ ത്രില്ലർ ചിത്രമായ ''[[കല (2021 ചലച്ചിത്രം)|കള]]''യിൽ മൂർ അഭിനയിച്ചു. ടൊവിനോയുടെ കഥാപാത്രമായ ഷാജിയുമായി അക്രമാസക്തമായ ഏറ്റുമുട്ടലിൽ ഏർപ്പെടുന്ന യുവാവായാണ് അദ്ദേഹം ചിത്രത്തിൽ വേഷമിട്ടത്. അക്രമരംഗങ്ങളുടെ ശൈലീപരമായ അവതരണത്തിനും പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള സംഘർഷത്തിന്റെ ചിത്രീകരണത്തിനും ഈ ചിത്രം ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടു.<ref>{{cite web|url=https://malayalam.samayam.com/malayalam-cinema/celebrity-news/actor-sumesh-moor-opens-up-about-actor-tovino-thomas-and-his-role-in-kala-movie/articleshow/81735491.cms|title=Kala-fame Sumesh Moor opens up about actor Tovino Thomas and his role in Kala movie|access-date=28 September 2026|date=28 March 2021|work=Samayam Malayalam}}</ref><ref>{{cite news|title=Tovino Thomas starrer Kala gears up for theatrical release|url=https://www.thenewsminute.com/flix/tovino-thomas-starrer-kala-gears-theatrical-release-145606|work=[[The News Minute]]|date=2021|access-date=28 September 2026}}</ref> ''കള''യിലെ അഭിനയത്തിന് 2022-ൽ നടന്ന 52-ാമത് കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരങ്ങളിൽ മൂർക്ക് മികച്ച സ്വഭാവനടനുള്ള കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു.<ref>{{cite news|title=52nd Kerala State Film Awards: The full winners list|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/52nd-kerala-state-film-awards-the-full-winners-list-live-updates-7939205/|work=[[The Indian Express]]|access-date=28 September 2026}}</ref> ആ വർഷത്തെ പുരസ്കാരങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള വാർത്തകളിലും ''കല'' പരാമർശിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.<ref>{{cite news|title='Minnal Murali' wins big at the 52nd Kerala State Film Awards|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/minnal-murali-wins-big-at-the-52nd-kerala-state-film-awards/articleshow/91837357.cms|work=[[The Times of India]]|access-date=28 September 2026}}</ref> ''കള''യ്ക്കുശേഷം 2022-ൽ ജിയോ ബേബി സംവിധാനം ചെയ്ത മലയാളചിത്രമായ ''ശ്രീ ധന്യ കാറ്ററിങ് സർവീസ്'' എന്ന ചിത്രത്തിൽ മൂർ മാർട്ടിൻ എന്ന കഥാപാത്രത്തെ അവതരിപ്പിച്ചു. ജന്മദിനാഘോഷത്തിനായി ഭക്ഷണം തയ്യാറാക്കാൻ ഒത്തുചേരുന്ന ഒരു കൂട്ടം ആളുകളെ കേന്ദ്രീകരിച്ചുള്ള ചിത്രമായിരുന്നു ഇത്. 2022 ഓഗസ്റ്റിലാണ് ചിത്രം പുറത്തിറങ്ങിയത്.<ref>{{cite web|url=https://www.ottplay.com/interview/exclusive-jeo-baby-im-not-worried-about-sree-dhanya-catering-services-limited-release-as-long-as-people-like-its-content/23d5e2fe9e513|title=Exclusive! Jeo Baby: I'm not worried about Sree Dhanya Catering Service's limited release as long as people like its content|access-date=28 September 2026|work=[[OTTplay]]}}</ref><ref>{{cite news|title=Jeo Baby's next is Shri Dhanya Catering Service|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2022/Jun/02/jeo-babys-next-is-shri-dhanya-catering-service-2460667.html|work=[[The New Indian Express]]|date=2 June 2022|access-date=28 September 2026}}</ref> 2022 സെപ്റ്റംബറിൽ [[ധനുഷ്]] നായകനായ അരുൺ മാതേശ്വരൻ സംവിധാനം ചെയ്ത തമിഴ് ആക്ഷൻ ചിത്രമായ ''[[ക്യാപ്റ്റൻ മില്ലർ]]'' എന്ന സിനിമയിലെ അഭിനേതാക്കളുടെ പട്ടികയിൽ മൂറിന്റെ പേരും പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടു. <ref>{{cite web|url=https://www.filmibeat.com/tamil/movies/captain-miller/cast-crew.html|title=Captain Miller Cast & Crew|access-date=28 September 2026|work=FilmiBeat}}</ref> 2023-ൽ ''തഗ്സ്'', ''ത്രിശങ്കു'' എന്നീ മലയാളചിത്രങ്ങളിലും മൂർ അഭിനയിച്ചു. തുടർന്ന് 2024-ൽ ''നടികർ'', ''കുട്ടന്റെ ഷിനിഗാമി'' എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലും അദ്ദേഹം വേഷമിട്ടു.<ref>{{cite web|url=https://watch.plex.tv/en-GB/person/sumesh-moor|title=Sumesh Moor|access-date=28 September 2026|work=Plex}}</ref> ലാൽ ജൂനിയർ സംവിധാനം ചെയ്ത ''നടികർ'' എന്ന ചിത്രത്തിൽ സുട്ടു എന്ന കഥാപാത്രത്തെയാണ് അദ്ദേഹം അവതരിപ്പിച്ചത്.<ref>{{cite web|url=https://www.filmibeat.com/malayalam/movies/nadikar/cast-crew.html|title=Nadikar|access-date=28 September 2026|work=FilmiBeat}}</ref> 2024-ൽ [[എം. ടി. വാസുദേവൻ നായർ|എം. ടി. വാസുദേവൻ നായരുടെ]] കഥകളെ ആസ്പദമാക്കിയുള്ള ആന്തോളജി ചിത്രമായ ''[[മനോരഥങ്ങൾ]]'' എന്ന സിനിമയിലും മൂർ അഭിനയിച്ചു. അതിലെ ''കടുഗണ്ണാവ: ഒരു യാത്ര'' എന്ന ഭാഗത്തിലാണ് അദ്ദേഹം അഭിനയിച്ചത്. ഈ ചിത്രത്തിൽ [[മമ്മൂട്ടി|മമ്മൂട്ടിക്കൊപ്പവും]] അദ്ദേഹം സ്ക്രീൻ പങ്കിട്ടു.<ref>{{cite news|title=Actor Moor feels elated to share screen space with Mammootty for Kadugannawa: Oru Yathra; says it felt magical|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/actor-moor-feels-elated-to-share-screen-space-with-mammootty-for-kadugannawa-oru-yathra-says-it-felt-magical-exclusive/articleshow/94399700.cms|work=[[The Times of India]]|access-date=28 September 2026}}</ref> 2025-ൽ സബരീഷ് നന്ദ സംവിധാനം ചെയ്ത തമിഴ് ചിത്രമായ ''[[ഇന്ദ്ര (2025 ചലച്ചിത്രം)|ഇന്ദ്ര]]''യിൽ മൂർ അഭിനയിച്ചു. വസന്ത് രവിയും മെഹ്‌റിൻ പിർസാദയുമായിരുന്നു ചിത്രത്തിലെ പ്രധാന താരങ്ങൾ. ചിത്രത്തിൽ ഭദ്ര എന്ന കഥാപാത്രത്തെയാണ് മൂർ അവതരിപ്പിച്ചത്.<ref>{{cite news|title=Indra movie review: Vasanth Ravi's thriller is too basic to be the thriller it promised|url=https://www.indiatoday.in/movies/reviews/story/indra-movie-review-vasanth-ravi-basic-thriller-mehreen-pirzada-sumesh-moor-2774672-2025-08-21|work=[[India Today]]|date=21 August 2025|access-date=28 September 2026}}</ref> 2025-ൽ അബിൻ ഹരിഹരൻ സംവിധാനം ചെയ്ത തമിഴ് ചിത്രമായ ''[[അദേഴ്സ് (2025 ചലച്ചിത്രം)|അദേഴ്സ്]]'' എന്ന സിനിമയിലും മൂർ അഭിനയിച്ചു. ചിത്രത്തിൽ വേദ എന്ന കഥാപാത്രത്തെയാണ് അദ്ദേഹം അവതരിപ്പിച്ചത്.<ref>{{cite web|url=https://watch.plex.tv/en-GB/person/sumesh-moor|title=Sumesh Moor|access-date=28 September 2026|work=Plex}}</ref> == ചലച്ചിത്രങ്ങൾ == {| class="wikitable" |+ചലച്ചിത്രങ്ങൾ !വർഷം !ചിത്രം !കഥാപാത്രം |- |2019 |''[[പതിനെട്ടാം പടി]]'' |അംബോട്ടി |- |2021 |''[[കല (2021 ചലച്ചിത്രം)|കള]]'' |നായക കഥാപാത്രം |- |2022 |''ശ്രീ ധന്യ കാറ്ററിങ് സർവീസ്'' |മാർട്ടിൻ |- |2023 |''തഗ്സ്'' | |- |2023 |''ത്രിശങ്കു'' |ശബ്ദ അഭിനേതാവ് |- |2023 |''ആരാ'' |അദ്ദേഹം / അയാൾ |- |2024 |''നടികർ'' |സുട്ടു |- |2024 |''കുട്ടന്റെ ഷിനിഗാമി'' | |- |2024 |''മനോരഥങ്ങൾ'' |ലീലയുടേ മകൻ |- |2025 |''ഇന്ദ്ര'' |ഭദ്ര |- |2025 |''അദേഴ്സ്'' |വേദ |} == പുരസ്കാരങ്ങളും നാമനിർദ്ദേശങ്ങളും == {| class="wikitable" |+ പുരസ്കാരങ്ങളും നാമനിർദ്ദേശങ്ങളും ! വർഷം ! പുരസ്കാരം ! വിഭാഗം ! ചിത്രം ! ഫലം |- | 2022 | കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരങ്ങൾ | മികച്ച സ്വഭാവനടൻ | ''[[കല (2021 ചലച്ചിത്രം)|കല]]'' | {{won}} |- | 2022 | സൗത്ത് ഇന്ത്യൻ ഇന്റർനാഷണൽ മൂവി അവാർഡുകൾ | മികച്ച സഹനടൻ | ''[[കല (2021 ചലച്ചിത്രം)|കല]]'' | {{nom}} |} == അവലംബങ്ങൾ == {{Reflist}} 02q2r4092vtw2l8q3hdylwuo7hbi7h6 4671503 4671501 2026-09-28T19:14:57Z Vimathan0 223514 4671503 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = മൂർ | image = ActorMoor.jpg | image_size = 220px | caption = മൂർ | birth_name = ഉണ്ണിക്കിടി | birth_date = {{Birth date and age|1993|7|31}} | birth_place = ചെറുപുഴ, കണ്ണൂർ, കേരളം, ഇന്ത്യ | nationality = ഇന്ത്യൻ | education = സ്കൂൾ ഓഫ് ഡ്രാമ, തൃശ്ശൂർ | occupation = നടൻ | years_active = 2019–ഇതുവരെ | known_for = ''[[കല (2021 ചലച്ചിത്രം)|കല]]'' }} {{Short description|ഇന്ത്യൻ നടൻ}} {{Use dmy dates|date=September 2026}} '''മൂർ''' (ജനനം: 1993 ജൂലൈ 31), '''ആക്ടർ മൂർ''' എന്ന പേരിലും അറിയപ്പെടുന്ന ഒരു ഇന്ത്യൻ നടനാണ്. പ്രധാനമായും [[മലയാള ചലച്ചിത്രം|മലയാള സിനിമയിലും]] കൂടാതെ [[തമിഴ് ചലച്ചിത്രം|തമിഴ് സിനിമയിലും]] നാടകവേദികളിലും അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ''[[പതിനെട്ടാം പടി]]'' (2019), ''കള'' (2021), ''ഇന്ദ്ര'' (2025), ''അദേഴ്സ്'' (2025) തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങളിലെ അഭിനയത്തിലൂടെയാണ് അദ്ദേഹം അറിയപ്പെടുന്നത്.<ref>{{cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/tamil/news/2022/sep/20/kala-fame-moor-onboard-dhanushs-captain-miller-34880.html|title=Kala-fame Moor onboard Dhanush's Captain Miller|access-date=28 September 2026|date=20 September 2022|work=[[Cinema Express]]}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/reviews/story/indra-movie-review-vasanth-ravi-basic-thriller-mehreen-pirzada-sumesh-moor-2774672-2025-08-21|title=Indra movie review: Vasanth Ravi's thriller is too basic to be the thriller it promised|access-date=28 September 2026|date=21 August 2025|work=[[India Today]]}}</ref> == ആദ്യകാല ജീവിതവും നാടകപ്രവർത്തനവും == 1993 ജൂലൈ 31-ന് കേരളത്തിലെ [[കണ്ണൂർ ജില്ല|കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ]] ചെറുപുഴയിലാണ് മൂർ ജനിച്ചത്. തൃശ്ശൂരിലെ സ്കൂൾ ഓഫ് ഡ്രാമ ആൻഡ് ഫൈൻ ആർട്സിൽ നാടകപരിശീലനം നേടിയ അദ്ദേഹം അവിടെനിന്ന് ബിരുദം നേടി.<ref>{{cite web|url=https://drama.uoc.ac.in/index.php/alumni|title=Alumni|access-date=28 September 2026|publisher=[[കാലിക്കറ്റ് സർവകലാശാല]]}}</ref> മലയാള സിനിമയിൽ പ്രവർത്തനം ആരംഭിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് അദ്ദേഹം നാടകവേദിയിൽ പരിശീലനം നേടിയിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭിനയജീവിതത്തെക്കുറിച്ചുള്ള റിപ്പോർട്ടുകളിലും നാടകപരിശീലനത്തെക്കുറിച്ച് പരാമർശിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{cite web|url=https://silverscreenindia.com/movies/news/kala-i-was-triggered-by-the-incident-of-a-pregnant-elephant-dying-after-consuming-a-pineapple-filled-with-crackers-says-director-rohith-vs/|title='Kala: I was Triggered by the Incident of a Pregnant Elephant Dying After Consuming a Pineapple Filled with Crackers, Says Director Rohith VS'|access-date=28 September 2026|work=Silverscreen India}}</ref> == ചലച്ചിത്രജീവിതം == 2019-ൽ ശങ്കർ രാമകൃഷ്ണൻ സംവിധാനം ചെയ്ത മലയാളചിത്രമായ ''[[പതിനെട്ടാം പടി]]''യിലൂടെയാണ് മൂർ ചലച്ചിത്രരംഗത്തേക്ക് പ്രവേശിച്ചത്. ചിത്രത്തിൽ അംബോട്ടി എന്ന കഥാപാത്രത്തെയാണ് അദ്ദേഹം അവതരിപ്പിച്ചത്.<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/mammoottys-kadugannawa-oru-yathra-wraps-up-the-shoot/articleshow/93794186.cms|title=Mammootty’s 'Kadugannawa Oru Yathra' wraps up the shoot|access-date=28 September 2026|date=26 August 2022|work=[[The Times of India]]}}</ref> 2021-ൽ [[ടൊവിനോ തോമസ്]] പ്രതിനായകനായെത്തിയ രോഹിത് വി. എസ്. സംവിധാനം ചെയ്ത ആക്ഷൻ ത്രില്ലർ ചിത്രമായ ''[[കല (2021 ചലച്ചിത്രം)|കള]]''യിൽ മൂർ അഭിനയിച്ചു. ടൊവിനോയുടെ കഥാപാത്രമായ ഷാജിയുമായി അക്രമാസക്തമായ ഏറ്റുമുട്ടലിൽ ഏർപ്പെടുന്ന യുവാവായാണ് അദ്ദേഹം ചിത്രത്തിൽ വേഷമിട്ടത്. അക്രമരംഗങ്ങളുടെ ശൈലീപരമായ അവതരണത്തിനും പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള സംഘർഷത്തിന്റെ ചിത്രീകരണത്തിനും ഈ ചിത്രം ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടു.<ref>{{cite web|url=https://malayalam.samayam.com/malayalam-cinema/celebrity-news/actor-sumesh-moor-opens-up-about-actor-tovino-thomas-and-his-role-in-kala-movie/articleshow/81735491.cms|title=Kala-fame Sumesh Moor opens up about actor Tovino Thomas and his role in Kala movie|access-date=28 September 2026|date=28 March 2021|work=Samayam Malayalam}}</ref><ref>{{cite news|title=Tovino Thomas starrer Kala gears up for theatrical release|url=https://www.thenewsminute.com/flix/tovino-thomas-starrer-kala-gears-theatrical-release-145606|work=[[The News Minute]]|date=2021|access-date=28 September 2026}}</ref> ''കള''യിലെ അഭിനയത്തിന് 2022-ൽ നടന്ന 52-ാമത് കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരങ്ങളിൽ മൂർക്ക് മികച്ച സ്വഭാവനടനുള്ള കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു.<ref>{{cite news|title=52nd Kerala State Film Awards: The full winners list|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/52nd-kerala-state-film-awards-the-full-winners-list-live-updates-7939205/|work=[[The Indian Express]]|access-date=28 September 2026}}</ref> ആ വർഷത്തെ പുരസ്കാരങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള വാർത്തകളിലും ''കല'' പരാമർശിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.<ref>{{cite news|title='Minnal Murali' wins big at the 52nd Kerala State Film Awards|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/minnal-murali-wins-big-at-the-52nd-kerala-state-film-awards/articleshow/91837357.cms|work=[[The Times of India]]|access-date=28 September 2026}}</ref> ''കള''യ്ക്കുശേഷം 2022-ൽ ജിയോ ബേബി സംവിധാനം ചെയ്ത മലയാളചിത്രമായ ''ശ്രീ ധന്യ കാറ്ററിങ് സർവീസ്'' എന്ന ചിത്രത്തിൽ മൂർ മാർട്ടിൻ എന്ന കഥാപാത്രത്തെ അവതരിപ്പിച്ചു. ജന്മദിനാഘോഷത്തിനായി ഭക്ഷണം തയ്യാറാക്കാൻ ഒത്തുചേരുന്ന ഒരു കൂട്ടം ആളുകളെ കേന്ദ്രീകരിച്ചുള്ള ചിത്രമായിരുന്നു ഇത്. 2022 ഓഗസ്റ്റിലാണ് ചിത്രം പുറത്തിറങ്ങിയത്.<ref>{{cite web|url=https://www.ottplay.com/interview/exclusive-jeo-baby-im-not-worried-about-sree-dhanya-catering-services-limited-release-as-long-as-people-like-its-content/23d5e2fe9e513|title=Exclusive! Jeo Baby: I'm not worried about Sree Dhanya Catering Service's limited release as long as people like its content|access-date=28 September 2026|work=[[OTTplay]]}}</ref><ref>{{cite news|title=Jeo Baby's next is Shri Dhanya Catering Service|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2022/Jun/02/jeo-babys-next-is-shri-dhanya-catering-service-2460667.html|work=[[The New Indian Express]]|date=2 June 2022|access-date=28 September 2026}}</ref> 2022 സെപ്റ്റംബറിൽ [[ധനുഷ്]] നായകനായ അരുൺ മാതേശ്വരൻ സംവിധാനം ചെയ്ത തമിഴ് ആക്ഷൻ ചിത്രമായ ''[[ക്യാപ്റ്റൻ മില്ലർ]]'' എന്ന സിനിമയിലെ അഭിനേതാക്കളുടെ പട്ടികയിൽ മൂറിന്റെ പേരും പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടു. <ref>{{cite web|url=https://www.filmibeat.com/tamil/movies/captain-miller/cast-crew.html|title=Captain Miller Cast & Crew|access-date=28 September 2026|work=FilmiBeat}}</ref> 2023-ൽ ''തഗ്സ്'', ''ത്രിശങ്കു'' എന്നീ മലയാളചിത്രങ്ങളിലും മൂർ അഭിനയിച്ചു. തുടർന്ന് 2024-ൽ ''നടികർ'', ''കുട്ടന്റെ ഷിനിഗാമി'' എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലും അദ്ദേഹം വേഷമിട്ടു.<ref>{{cite web|url=https://watch.plex.tv/en-GB/person/sumesh-moor|title=Sumesh Moor|access-date=28 September 2026|work=Plex}}</ref> ലാൽ ജൂനിയർ സംവിധാനം ചെയ്ത ''നടികർ'' എന്ന ചിത്രത്തിൽ സുട്ടു എന്ന കഥാപാത്രത്തെയാണ് അദ്ദേഹം അവതരിപ്പിച്ചത്.<ref>{{cite web|url=https://www.filmibeat.com/malayalam/movies/nadikar/cast-crew.html|title=Nadikar|access-date=28 September 2026|work=FilmiBeat}}</ref> 2024-ൽ [[എം. ടി. വാസുദേവൻ നായർ|എം. ടി. വാസുദേവൻ നായരുടെ]] കഥകളെ ആസ്പദമാക്കിയുള്ള ആന്തോളജി ചിത്രമായ ''[[മനോരഥങ്ങൾ]]'' എന്ന സിനിമയിലും മൂർ അഭിനയിച്ചു. അതിലെ ''കടുഗണ്ണാവ: ഒരു യാത്ര'' എന്ന ഭാഗത്തിലാണ് അദ്ദേഹം അഭിനയിച്ചത്. ഈ ചിത്രത്തിൽ [[മമ്മൂട്ടി|മമ്മൂട്ടിക്കൊപ്പവും]] അദ്ദേഹം സ്ക്രീൻ പങ്കിട്ടു.<ref>{{cite news|title=Actor Moor feels elated to share screen space with Mammootty for Kadugannawa: Oru Yathra; says it felt magical|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/actor-moor-feels-elated-to-share-screen-space-with-mammootty-for-kadugannawa-oru-yathra-says-it-felt-magical-exclusive/articleshow/94399700.cms|work=[[The Times of India]]|access-date=28 September 2026}}</ref> 2025-ൽ സബരീഷ് നന്ദ സംവിധാനം ചെയ്ത തമിഴ് ചിത്രമായ ''[[ഇന്ദ്ര (2025 ചലച്ചിത്രം)|ഇന്ദ്ര]]''യിൽ മൂർ അഭിനയിച്ചു. വസന്ത് രവിയും മെഹ്‌റിൻ പിർസാദയുമായിരുന്നു ചിത്രത്തിലെ പ്രധാന താരങ്ങൾ. ചിത്രത്തിൽ ഭദ്ര എന്ന കഥാപാത്രത്തെയാണ് മൂർ അവതരിപ്പിച്ചത്.<ref>{{cite news|title=Indra movie review: Vasanth Ravi's thriller is too basic to be the thriller it promised|url=https://www.indiatoday.in/movies/reviews/story/indra-movie-review-vasanth-ravi-basic-thriller-mehreen-pirzada-sumesh-moor-2774672-2025-08-21|work=[[India Today]]|date=21 August 2025|access-date=28 September 2026}}</ref> 2025-ൽ അബിൻ ഹരിഹരൻ സംവിധാനം ചെയ്ത തമിഴ് ചിത്രമായ ''[[അദേഴ്സ് (2025 ചലച്ചിത്രം)|അദേഴ്സ്]]'' എന്ന സിനിമയിലും മൂർ അഭിനയിച്ചു. ചിത്രത്തിൽ വേദ എന്ന കഥാപാത്രത്തെയാണ് അദ്ദേഹം അവതരിപ്പിച്ചത്.<ref>{{cite web|url=https://watch.plex.tv/en-GB/person/sumesh-moor|title=Sumesh Moor|access-date=28 September 2026|work=Plex}}</ref> == ചലച്ചിത്രങ്ങൾ == {| class="wikitable" |+ചലച്ചിത്രങ്ങൾ !വർഷം !ചിത്രം !കഥാപാത്രം |- |2019 |''[[പതിനെട്ടാം പടി]]'' |അംബോട്ടി |- |2021 |''[[കല (2021 ചലച്ചിത്രം)|കള]]'' |നായക കഥാപാത്രം |- |2022 |''ശ്രീ ധന്യ കാറ്ററിങ് സർവീസ്'' |മാർട്ടിൻ |- |2023 |''തഗ്സ്'' | |- |2023 |''ത്രിശങ്കു'' |ശബ്ദ അഭിനേതാവ് |- |2023 |''ആരാ'' |അദ്ദേഹം / അയാൾ |- |2024 |''നടികർ'' |സുട്ടു |- |2024 |''കുട്ടന്റെ ഷിനിഗാമി'' | |- |2024 |''മനോരഥങ്ങൾ'' |ലീലയുടേ മകൻ |- |2025 |''ഇന്ദ്ര'' |ഭദ്ര |- |2025 |''അദേഴ്സ്'' |വേദ |} == പുരസ്കാരങ്ങളും നാമനിർദ്ദേശങ്ങളും == {| class="wikitable" |+ പുരസ്കാരങ്ങളും നാമനിർദ്ദേശങ്ങളും ! വർഷം ! പുരസ്കാരം ! വിഭാഗം ! ചിത്രം ! ഫലം |- | 2022 | കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരം | മികച്ച സ്വഭാവനടൻ | ''[[കല (2021 ചലച്ചിത്രം)|കല]]'' | {{won}} |- | 2022 | സൗത്ത് ഇന്ത്യൻ ഇന്റർനാഷണൽ മൂവി അവാർഡുകൾ | മികച്ച സഹനടൻ | ''[[കല (2021 ചലച്ചിത്രം)|കല]]'' | {{nom}} |- | 2026 | സൗത്ത് ഇന്ത്യൻ ഇന്റർനാഷണൽ മൂവി അവാർഡുകൾ | മികച്ച നടൻ — നെഗറ്റീവ് വേഷം | ''[[Others (2025 ചലച്ചിത്രം)|Others]]'' | {{nom}} |- | 2026 | റോട്ടർഡാം ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവൽ | മികച്ച സഹനടൻ | ''[[ഇന്ദ്ര (2025 ചലച്ചിത്രം)|ഇന്ദ്ര]]'' | {{nom}} |} == അവലംബങ്ങൾ == {{Reflist}} h2d0xply3drew7o24g61egqjqtm4se1 4671504 4671503 2026-09-28T19:17:50Z Vimathan0 223514 /* പുരസ്കാരങ്ങളും നാമനിർദ്ദേശങ്ങളും */ 4671504 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = മൂർ | image = ActorMoor.jpg | image_size = 220px | caption = മൂർ | birth_name = ഉണ്ണിക്കിടി | birth_date = {{Birth date and age|1993|7|31}} | birth_place = ചെറുപുഴ, കണ്ണൂർ, കേരളം, ഇന്ത്യ | nationality = ഇന്ത്യൻ | education = സ്കൂൾ ഓഫ് ഡ്രാമ, തൃശ്ശൂർ | occupation = നടൻ | years_active = 2019–ഇതുവരെ | known_for = ''[[കല (2021 ചലച്ചിത്രം)|കല]]'' }} {{Short description|ഇന്ത്യൻ നടൻ}} {{Use dmy dates|date=September 2026}} '''മൂർ''' (ജനനം: 1993 ജൂലൈ 31), '''ആക്ടർ മൂർ''' എന്ന പേരിലും അറിയപ്പെടുന്ന ഒരു ഇന്ത്യൻ നടനാണ്. പ്രധാനമായും [[മലയാള ചലച്ചിത്രം|മലയാള സിനിമയിലും]] കൂടാതെ [[തമിഴ് ചലച്ചിത്രം|തമിഴ് സിനിമയിലും]] നാടകവേദികളിലും അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ''[[പതിനെട്ടാം പടി]]'' (2019), ''കള'' (2021), ''ഇന്ദ്ര'' (2025), ''അദേഴ്സ്'' (2025) തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങളിലെ അഭിനയത്തിലൂടെയാണ് അദ്ദേഹം അറിയപ്പെടുന്നത്.<ref>{{cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/tamil/news/2022/sep/20/kala-fame-moor-onboard-dhanushs-captain-miller-34880.html|title=Kala-fame Moor onboard Dhanush's Captain Miller|access-date=28 September 2026|date=20 September 2022|work=[[Cinema Express]]}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/reviews/story/indra-movie-review-vasanth-ravi-basic-thriller-mehreen-pirzada-sumesh-moor-2774672-2025-08-21|title=Indra movie review: Vasanth Ravi's thriller is too basic to be the thriller it promised|access-date=28 September 2026|date=21 August 2025|work=[[India Today]]}}</ref> == ആദ്യകാല ജീവിതവും നാടകപ്രവർത്തനവും == 1993 ജൂലൈ 31-ന് കേരളത്തിലെ [[കണ്ണൂർ ജില്ല|കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ]] ചെറുപുഴയിലാണ് മൂർ ജനിച്ചത്. തൃശ്ശൂരിലെ സ്കൂൾ ഓഫ് ഡ്രാമ ആൻഡ് ഫൈൻ ആർട്സിൽ നാടകപരിശീലനം നേടിയ അദ്ദേഹം അവിടെനിന്ന് ബിരുദം നേടി.<ref>{{cite web|url=https://drama.uoc.ac.in/index.php/alumni|title=Alumni|access-date=28 September 2026|publisher=[[കാലിക്കറ്റ് സർവകലാശാല]]}}</ref> മലയാള സിനിമയിൽ പ്രവർത്തനം ആരംഭിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് അദ്ദേഹം നാടകവേദിയിൽ പരിശീലനം നേടിയിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭിനയജീവിതത്തെക്കുറിച്ചുള്ള റിപ്പോർട്ടുകളിലും നാടകപരിശീലനത്തെക്കുറിച്ച് പരാമർശിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{cite web|url=https://silverscreenindia.com/movies/news/kala-i-was-triggered-by-the-incident-of-a-pregnant-elephant-dying-after-consuming-a-pineapple-filled-with-crackers-says-director-rohith-vs/|title='Kala: I was Triggered by the Incident of a Pregnant Elephant Dying After Consuming a Pineapple Filled with Crackers, Says Director Rohith VS'|access-date=28 September 2026|work=Silverscreen India}}</ref> == ചലച്ചിത്രജീവിതം == 2019-ൽ ശങ്കർ രാമകൃഷ്ണൻ സംവിധാനം ചെയ്ത മലയാളചിത്രമായ ''[[പതിനെട്ടാം പടി]]''യിലൂടെയാണ് മൂർ ചലച്ചിത്രരംഗത്തേക്ക് പ്രവേശിച്ചത്. ചിത്രത്തിൽ അംബോട്ടി എന്ന കഥാപാത്രത്തെയാണ് അദ്ദേഹം അവതരിപ്പിച്ചത്.<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/mammoottys-kadugannawa-oru-yathra-wraps-up-the-shoot/articleshow/93794186.cms|title=Mammootty’s 'Kadugannawa Oru Yathra' wraps up the shoot|access-date=28 September 2026|date=26 August 2022|work=[[The Times of India]]}}</ref> 2021-ൽ [[ടൊവിനോ തോമസ്]] പ്രതിനായകനായെത്തിയ രോഹിത് വി. എസ്. സംവിധാനം ചെയ്ത ആക്ഷൻ ത്രില്ലർ ചിത്രമായ ''[[കല (2021 ചലച്ചിത്രം)|കള]]''യിൽ മൂർ അഭിനയിച്ചു. ടൊവിനോയുടെ കഥാപാത്രമായ ഷാജിയുമായി അക്രമാസക്തമായ ഏറ്റുമുട്ടലിൽ ഏർപ്പെടുന്ന യുവാവായാണ് അദ്ദേഹം ചിത്രത്തിൽ വേഷമിട്ടത്. അക്രമരംഗങ്ങളുടെ ശൈലീപരമായ അവതരണത്തിനും പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള സംഘർഷത്തിന്റെ ചിത്രീകരണത്തിനും ഈ ചിത്രം ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടു.<ref>{{cite web|url=https://malayalam.samayam.com/malayalam-cinema/celebrity-news/actor-sumesh-moor-opens-up-about-actor-tovino-thomas-and-his-role-in-kala-movie/articleshow/81735491.cms|title=Kala-fame Sumesh Moor opens up about actor Tovino Thomas and his role in Kala movie|access-date=28 September 2026|date=28 March 2021|work=Samayam Malayalam}}</ref><ref>{{cite news|title=Tovino Thomas starrer Kala gears up for theatrical release|url=https://www.thenewsminute.com/flix/tovino-thomas-starrer-kala-gears-theatrical-release-145606|work=[[The News Minute]]|date=2021|access-date=28 September 2026}}</ref> ''കള''യിലെ അഭിനയത്തിന് 2022-ൽ നടന്ന 52-ാമത് കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരങ്ങളിൽ മൂർക്ക് മികച്ച സ്വഭാവനടനുള്ള കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു.<ref>{{cite news|title=52nd Kerala State Film Awards: The full winners list|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/52nd-kerala-state-film-awards-the-full-winners-list-live-updates-7939205/|work=[[The Indian Express]]|access-date=28 September 2026}}</ref> ആ വർഷത്തെ പുരസ്കാരങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള വാർത്തകളിലും ''കല'' പരാമർശിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.<ref>{{cite news|title='Minnal Murali' wins big at the 52nd Kerala State Film Awards|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/minnal-murali-wins-big-at-the-52nd-kerala-state-film-awards/articleshow/91837357.cms|work=[[The Times of India]]|access-date=28 September 2026}}</ref> ''കള''യ്ക്കുശേഷം 2022-ൽ ജിയോ ബേബി സംവിധാനം ചെയ്ത മലയാളചിത്രമായ ''ശ്രീ ധന്യ കാറ്ററിങ് സർവീസ്'' എന്ന ചിത്രത്തിൽ മൂർ മാർട്ടിൻ എന്ന കഥാപാത്രത്തെ അവതരിപ്പിച്ചു. ജന്മദിനാഘോഷത്തിനായി ഭക്ഷണം തയ്യാറാക്കാൻ ഒത്തുചേരുന്ന ഒരു കൂട്ടം ആളുകളെ കേന്ദ്രീകരിച്ചുള്ള ചിത്രമായിരുന്നു ഇത്. 2022 ഓഗസ്റ്റിലാണ് ചിത്രം പുറത്തിറങ്ങിയത്.<ref>{{cite web|url=https://www.ottplay.com/interview/exclusive-jeo-baby-im-not-worried-about-sree-dhanya-catering-services-limited-release-as-long-as-people-like-its-content/23d5e2fe9e513|title=Exclusive! Jeo Baby: I'm not worried about Sree Dhanya Catering Service's limited release as long as people like its content|access-date=28 September 2026|work=[[OTTplay]]}}</ref><ref>{{cite news|title=Jeo Baby's next is Shri Dhanya Catering Service|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2022/Jun/02/jeo-babys-next-is-shri-dhanya-catering-service-2460667.html|work=[[The New Indian Express]]|date=2 June 2022|access-date=28 September 2026}}</ref> 2022 സെപ്റ്റംബറിൽ [[ധനുഷ്]] നായകനായ അരുൺ മാതേശ്വരൻ സംവിധാനം ചെയ്ത തമിഴ് ആക്ഷൻ ചിത്രമായ ''[[ക്യാപ്റ്റൻ മില്ലർ]]'' എന്ന സിനിമയിലെ അഭിനേതാക്കളുടെ പട്ടികയിൽ മൂറിന്റെ പേരും പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടു. <ref>{{cite web|url=https://www.filmibeat.com/tamil/movies/captain-miller/cast-crew.html|title=Captain Miller Cast & Crew|access-date=28 September 2026|work=FilmiBeat}}</ref> 2023-ൽ ''തഗ്സ്'', ''ത്രിശങ്കു'' എന്നീ മലയാളചിത്രങ്ങളിലും മൂർ അഭിനയിച്ചു. തുടർന്ന് 2024-ൽ ''നടികർ'', ''കുട്ടന്റെ ഷിനിഗാമി'' എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലും അദ്ദേഹം വേഷമിട്ടു.<ref>{{cite web|url=https://watch.plex.tv/en-GB/person/sumesh-moor|title=Sumesh Moor|access-date=28 September 2026|work=Plex}}</ref> ലാൽ ജൂനിയർ സംവിധാനം ചെയ്ത ''നടികർ'' എന്ന ചിത്രത്തിൽ സുട്ടു എന്ന കഥാപാത്രത്തെയാണ് അദ്ദേഹം അവതരിപ്പിച്ചത്.<ref>{{cite web|url=https://www.filmibeat.com/malayalam/movies/nadikar/cast-crew.html|title=Nadikar|access-date=28 September 2026|work=FilmiBeat}}</ref> 2024-ൽ [[എം. ടി. വാസുദേവൻ നായർ|എം. ടി. വാസുദേവൻ നായരുടെ]] കഥകളെ ആസ്പദമാക്കിയുള്ള ആന്തോളജി ചിത്രമായ ''[[മനോരഥങ്ങൾ]]'' എന്ന സിനിമയിലും മൂർ അഭിനയിച്ചു. അതിലെ ''കടുഗണ്ണാവ: ഒരു യാത്ര'' എന്ന ഭാഗത്തിലാണ് അദ്ദേഹം അഭിനയിച്ചത്. ഈ ചിത്രത്തിൽ [[മമ്മൂട്ടി|മമ്മൂട്ടിക്കൊപ്പവും]] അദ്ദേഹം സ്ക്രീൻ പങ്കിട്ടു.<ref>{{cite news|title=Actor Moor feels elated to share screen space with Mammootty for Kadugannawa: Oru Yathra; says it felt magical|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/actor-moor-feels-elated-to-share-screen-space-with-mammootty-for-kadugannawa-oru-yathra-says-it-felt-magical-exclusive/articleshow/94399700.cms|work=[[The Times of India]]|access-date=28 September 2026}}</ref> 2025-ൽ സബരീഷ് നന്ദ സംവിധാനം ചെയ്ത തമിഴ് ചിത്രമായ ''[[ഇന്ദ്ര (2025 ചലച്ചിത്രം)|ഇന്ദ്ര]]''യിൽ മൂർ അഭിനയിച്ചു. വസന്ത് രവിയും മെഹ്‌റിൻ പിർസാദയുമായിരുന്നു ചിത്രത്തിലെ പ്രധാന താരങ്ങൾ. ചിത്രത്തിൽ ഭദ്ര എന്ന കഥാപാത്രത്തെയാണ് മൂർ അവതരിപ്പിച്ചത്.<ref>{{cite news|title=Indra movie review: Vasanth Ravi's thriller is too basic to be the thriller it promised|url=https://www.indiatoday.in/movies/reviews/story/indra-movie-review-vasanth-ravi-basic-thriller-mehreen-pirzada-sumesh-moor-2774672-2025-08-21|work=[[India Today]]|date=21 August 2025|access-date=28 September 2026}}</ref> 2025-ൽ അബിൻ ഹരിഹരൻ സംവിധാനം ചെയ്ത തമിഴ് ചിത്രമായ ''[[അദേഴ്സ് (2025 ചലച്ചിത്രം)|അദേഴ്സ്]]'' എന്ന സിനിമയിലും മൂർ അഭിനയിച്ചു. ചിത്രത്തിൽ വേദ എന്ന കഥാപാത്രത്തെയാണ് അദ്ദേഹം അവതരിപ്പിച്ചത്.<ref>{{cite web|url=https://watch.plex.tv/en-GB/person/sumesh-moor|title=Sumesh Moor|access-date=28 September 2026|work=Plex}}</ref> == ചലച്ചിത്രങ്ങൾ == {| class="wikitable" |+ചലച്ചിത്രങ്ങൾ !വർഷം !ചിത്രം !കഥാപാത്രം |- |2019 |''[[പതിനെട്ടാം പടി]]'' |അംബോട്ടി |- |2021 |''[[കല (2021 ചലച്ചിത്രം)|കള]]'' |നായക കഥാപാത്രം |- |2022 |''ശ്രീ ധന്യ കാറ്ററിങ് സർവീസ്'' |മാർട്ടിൻ |- |2023 |''തഗ്സ്'' | |- |2023 |''ത്രിശങ്കു'' |ശബ്ദ അഭിനേതാവ് |- |2023 |''ആരാ'' |അദ്ദേഹം / അയാൾ |- |2024 |''നടികർ'' |സുട്ടു |- |2024 |''കുട്ടന്റെ ഷിനിഗാമി'' | |- |2024 |''മനോരഥങ്ങൾ'' |ലീലയുടേ മകൻ |- |2025 |''ഇന്ദ്ര'' |ഭദ്ര |- |2025 |''അദേഴ്സ്'' |വേദ |} == പുരസ്കാരങ്ങളും നാമനിർദ്ദേശങ്ങളും == {| class="wikitable" |+ പുരസ്കാരങ്ങളും നാമനിർദ്ദേശങ്ങളും ! വർഷം ! പുരസ്കാരം ! വിഭാഗം ! ചിത്രം ! ഫലം |- | 2022 | കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരം | മികച്ച സ്വഭാവനടൻ | ''[[കല (2021 ചലച്ചിത്രം)|കല]]'' | {{won}} |- | 2022 | സൗത്ത് ഇന്ത്യൻ ഇന്റർനാഷണൽ മൂവി അവാർഡുകൾ | മികച്ച സഹനടൻ | ''[[കല (2021 ചലച്ചിത്രം)|കല]]'' | {{nom}} |- | 2026 | സൗത്ത് ഇന്ത്യൻ ഇന്റർനാഷണൽ മൂവി അവാർഡുകൾ | മികച്ച നടൻ — നെഗറ്റീവ് വേഷം | ''Others'' | {{nom}} |- | 2026 | രാജസ്ഥാൻ ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവൽ | മികച്ച സഹനടൻ | ''Indra'' | {{nom}} |} == അവലംബങ്ങൾ == {{Reflist}} 59i8mbj87kioi9cgbwei7xm6t9dzar5 4671506 4671504 2026-09-28T19:35:51Z Vimathan0 223514 /* ചലച്ചിത്രങ്ങൾ */ 4671506 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = മൂർ | image = ActorMoor.jpg | image_size = 220px | caption = മൂർ | birth_name = ഉണ്ണിക്കിടി | birth_date = {{Birth date and age|1993|7|31}} | birth_place = ചെറുപുഴ, കണ്ണൂർ, കേരളം, ഇന്ത്യ | nationality = ഇന്ത്യൻ | education = സ്കൂൾ ഓഫ് ഡ്രാമ, തൃശ്ശൂർ | occupation = നടൻ | years_active = 2019–ഇതുവരെ | known_for = ''[[കല (2021 ചലച്ചിത്രം)|കല]]'' }} {{Short description|ഇന്ത്യൻ നടൻ}} {{Use dmy dates|date=September 2026}} '''മൂർ''' (ജനനം: 1993 ജൂലൈ 31), '''ആക്ടർ മൂർ''' എന്ന പേരിലും അറിയപ്പെടുന്ന ഒരു ഇന്ത്യൻ നടനാണ്. പ്രധാനമായും [[മലയാള ചലച്ചിത്രം|മലയാള സിനിമയിലും]] കൂടാതെ [[തമിഴ് ചലച്ചിത്രം|തമിഴ് സിനിമയിലും]] നാടകവേദികളിലും അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ''[[പതിനെട്ടാം പടി]]'' (2019), ''കള'' (2021), ''ഇന്ദ്ര'' (2025), ''അദേഴ്സ്'' (2025) തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങളിലെ അഭിനയത്തിലൂടെയാണ് അദ്ദേഹം അറിയപ്പെടുന്നത്.<ref>{{cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/tamil/news/2022/sep/20/kala-fame-moor-onboard-dhanushs-captain-miller-34880.html|title=Kala-fame Moor onboard Dhanush's Captain Miller|access-date=28 September 2026|date=20 September 2022|work=[[Cinema Express]]}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/reviews/story/indra-movie-review-vasanth-ravi-basic-thriller-mehreen-pirzada-sumesh-moor-2774672-2025-08-21|title=Indra movie review: Vasanth Ravi's thriller is too basic to be the thriller it promised|access-date=28 September 2026|date=21 August 2025|work=[[India Today]]}}</ref> == ആദ്യകാല ജീവിതവും നാടകപ്രവർത്തനവും == 1993 ജൂലൈ 31-ന് കേരളത്തിലെ [[കണ്ണൂർ ജില്ല|കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ]] ചെറുപുഴയിലാണ് മൂർ ജനിച്ചത്. തൃശ്ശൂരിലെ സ്കൂൾ ഓഫ് ഡ്രാമ ആൻഡ് ഫൈൻ ആർട്സിൽ നാടകപരിശീലനം നേടിയ അദ്ദേഹം അവിടെനിന്ന് ബിരുദം നേടി.<ref>{{cite web|url=https://drama.uoc.ac.in/index.php/alumni|title=Alumni|access-date=28 September 2026|publisher=[[കാലിക്കറ്റ് സർവകലാശാല]]}}</ref> മലയാള സിനിമയിൽ പ്രവർത്തനം ആരംഭിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് അദ്ദേഹം നാടകവേദിയിൽ പരിശീലനം നേടിയിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭിനയജീവിതത്തെക്കുറിച്ചുള്ള റിപ്പോർട്ടുകളിലും നാടകപരിശീലനത്തെക്കുറിച്ച് പരാമർശിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{cite web|url=https://silverscreenindia.com/movies/news/kala-i-was-triggered-by-the-incident-of-a-pregnant-elephant-dying-after-consuming-a-pineapple-filled-with-crackers-says-director-rohith-vs/|title='Kala: I was Triggered by the Incident of a Pregnant Elephant Dying After Consuming a Pineapple Filled with Crackers, Says Director Rohith VS'|access-date=28 September 2026|work=Silverscreen India}}</ref> == ചലച്ചിത്രജീവിതം == 2019-ൽ ശങ്കർ രാമകൃഷ്ണൻ സംവിധാനം ചെയ്ത മലയാളചിത്രമായ ''[[പതിനെട്ടാം പടി]]''യിലൂടെയാണ് മൂർ ചലച്ചിത്രരംഗത്തേക്ക് പ്രവേശിച്ചത്. ചിത്രത്തിൽ അംബോട്ടി എന്ന കഥാപാത്രത്തെയാണ് അദ്ദേഹം അവതരിപ്പിച്ചത്.<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/mammoottys-kadugannawa-oru-yathra-wraps-up-the-shoot/articleshow/93794186.cms|title=Mammootty’s 'Kadugannawa Oru Yathra' wraps up the shoot|access-date=28 September 2026|date=26 August 2022|work=[[The Times of India]]}}</ref> 2021-ൽ [[ടൊവിനോ തോമസ്]] പ്രതിനായകനായെത്തിയ രോഹിത് വി. എസ്. സംവിധാനം ചെയ്ത ആക്ഷൻ ത്രില്ലർ ചിത്രമായ ''[[കല (2021 ചലച്ചിത്രം)|കള]]''യിൽ മൂർ അഭിനയിച്ചു. ടൊവിനോയുടെ കഥാപാത്രമായ ഷാജിയുമായി അക്രമാസക്തമായ ഏറ്റുമുട്ടലിൽ ഏർപ്പെടുന്ന യുവാവായാണ് അദ്ദേഹം ചിത്രത്തിൽ വേഷമിട്ടത്. അക്രമരംഗങ്ങളുടെ ശൈലീപരമായ അവതരണത്തിനും പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള സംഘർഷത്തിന്റെ ചിത്രീകരണത്തിനും ഈ ചിത്രം ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടു.<ref>{{cite web|url=https://malayalam.samayam.com/malayalam-cinema/celebrity-news/actor-sumesh-moor-opens-up-about-actor-tovino-thomas-and-his-role-in-kala-movie/articleshow/81735491.cms|title=Kala-fame Sumesh Moor opens up about actor Tovino Thomas and his role in Kala movie|access-date=28 September 2026|date=28 March 2021|work=Samayam Malayalam}}</ref><ref>{{cite news|title=Tovino Thomas starrer Kala gears up for theatrical release|url=https://www.thenewsminute.com/flix/tovino-thomas-starrer-kala-gears-theatrical-release-145606|work=[[The News Minute]]|date=2021|access-date=28 September 2026}}</ref> ''കള''യിലെ അഭിനയത്തിന് 2022-ൽ നടന്ന 52-ാമത് കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരങ്ങളിൽ മൂർക്ക് മികച്ച സ്വഭാവനടനുള്ള കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു.<ref>{{cite news|title=52nd Kerala State Film Awards: The full winners list|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/52nd-kerala-state-film-awards-the-full-winners-list-live-updates-7939205/|work=[[The Indian Express]]|access-date=28 September 2026}}</ref> ആ വർഷത്തെ പുരസ്കാരങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള വാർത്തകളിലും ''കല'' പരാമർശിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.<ref>{{cite news|title='Minnal Murali' wins big at the 52nd Kerala State Film Awards|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/minnal-murali-wins-big-at-the-52nd-kerala-state-film-awards/articleshow/91837357.cms|work=[[The Times of India]]|access-date=28 September 2026}}</ref> ''കള''യ്ക്കുശേഷം 2022-ൽ ജിയോ ബേബി സംവിധാനം ചെയ്ത മലയാളചിത്രമായ ''ശ്രീ ധന്യ കാറ്ററിങ് സർവീസ്'' എന്ന ചിത്രത്തിൽ മൂർ മാർട്ടിൻ എന്ന കഥാപാത്രത്തെ അവതരിപ്പിച്ചു. ജന്മദിനാഘോഷത്തിനായി ഭക്ഷണം തയ്യാറാക്കാൻ ഒത്തുചേരുന്ന ഒരു കൂട്ടം ആളുകളെ കേന്ദ്രീകരിച്ചുള്ള ചിത്രമായിരുന്നു ഇത്. 2022 ഓഗസ്റ്റിലാണ് ചിത്രം പുറത്തിറങ്ങിയത്.<ref>{{cite web|url=https://www.ottplay.com/interview/exclusive-jeo-baby-im-not-worried-about-sree-dhanya-catering-services-limited-release-as-long-as-people-like-its-content/23d5e2fe9e513|title=Exclusive! Jeo Baby: I'm not worried about Sree Dhanya Catering Service's limited release as long as people like its content|access-date=28 September 2026|work=[[OTTplay]]}}</ref><ref>{{cite news|title=Jeo Baby's next is Shri Dhanya Catering Service|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2022/Jun/02/jeo-babys-next-is-shri-dhanya-catering-service-2460667.html|work=[[The New Indian Express]]|date=2 June 2022|access-date=28 September 2026}}</ref> 2022 സെപ്റ്റംബറിൽ [[ധനുഷ്]] നായകനായ അരുൺ മാതേശ്വരൻ സംവിധാനം ചെയ്ത തമിഴ് ആക്ഷൻ ചിത്രമായ ''[[ക്യാപ്റ്റൻ മില്ലർ]]'' എന്ന സിനിമയിലെ അഭിനേതാക്കളുടെ പട്ടികയിൽ മൂറിന്റെ പേരും പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടു. <ref>{{cite web|url=https://www.filmibeat.com/tamil/movies/captain-miller/cast-crew.html|title=Captain Miller Cast & Crew|access-date=28 September 2026|work=FilmiBeat}}</ref> 2023-ൽ ''തഗ്സ്'', ''ത്രിശങ്കു'' എന്നീ മലയാളചിത്രങ്ങളിലും മൂർ അഭിനയിച്ചു. തുടർന്ന് 2024-ൽ ''നടികർ'', ''കുട്ടന്റെ ഷിനിഗാമി'' എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലും അദ്ദേഹം വേഷമിട്ടു.<ref>{{cite web|url=https://watch.plex.tv/en-GB/person/sumesh-moor|title=Sumesh Moor|access-date=28 September 2026|work=Plex}}</ref> ലാൽ ജൂനിയർ സംവിധാനം ചെയ്ത ''നടികർ'' എന്ന ചിത്രത്തിൽ സുട്ടു എന്ന കഥാപാത്രത്തെയാണ് അദ്ദേഹം അവതരിപ്പിച്ചത്.<ref>{{cite web|url=https://www.filmibeat.com/malayalam/movies/nadikar/cast-crew.html|title=Nadikar|access-date=28 September 2026|work=FilmiBeat}}</ref> 2024-ൽ [[എം. ടി. വാസുദേവൻ നായർ|എം. ടി. വാസുദേവൻ നായരുടെ]] കഥകളെ ആസ്പദമാക്കിയുള്ള ആന്തോളജി ചിത്രമായ ''[[മനോരഥങ്ങൾ]]'' എന്ന സിനിമയിലും മൂർ അഭിനയിച്ചു. അതിലെ ''കടുഗണ്ണാവ: ഒരു യാത്ര'' എന്ന ഭാഗത്തിലാണ് അദ്ദേഹം അഭിനയിച്ചത്. ഈ ചിത്രത്തിൽ [[മമ്മൂട്ടി|മമ്മൂട്ടിക്കൊപ്പവും]] അദ്ദേഹം സ്ക്രീൻ പങ്കിട്ടു.<ref>{{cite news|title=Actor Moor feels elated to share screen space with Mammootty for Kadugannawa: Oru Yathra; says it felt magical|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/actor-moor-feels-elated-to-share-screen-space-with-mammootty-for-kadugannawa-oru-yathra-says-it-felt-magical-exclusive/articleshow/94399700.cms|work=[[The Times of India]]|access-date=28 September 2026}}</ref> 2025-ൽ സബരീഷ് നന്ദ സംവിധാനം ചെയ്ത തമിഴ് ചിത്രമായ ''[[ഇന്ദ്ര (2025 ചലച്ചിത്രം)|ഇന്ദ്ര]]''യിൽ മൂർ അഭിനയിച്ചു. വസന്ത് രവിയും മെഹ്‌റിൻ പിർസാദയുമായിരുന്നു ചിത്രത്തിലെ പ്രധാന താരങ്ങൾ. ചിത്രത്തിൽ ഭദ്ര എന്ന കഥാപാത്രത്തെയാണ് മൂർ അവതരിപ്പിച്ചത്.<ref>{{cite news|title=Indra movie review: Vasanth Ravi's thriller is too basic to be the thriller it promised|url=https://www.indiatoday.in/movies/reviews/story/indra-movie-review-vasanth-ravi-basic-thriller-mehreen-pirzada-sumesh-moor-2774672-2025-08-21|work=[[India Today]]|date=21 August 2025|access-date=28 September 2026}}</ref> 2025-ൽ അബിൻ ഹരിഹരൻ സംവിധാനം ചെയ്ത തമിഴ് ചിത്രമായ ''[[അദേഴ്സ് (2025 ചലച്ചിത്രം)|അദേഴ്സ്]]'' എന്ന സിനിമയിലും മൂർ അഭിനയിച്ചു. ചിത്രത്തിൽ വേദ എന്ന കഥാപാത്രത്തെയാണ് അദ്ദേഹം അവതരിപ്പിച്ചത്.<ref>{{cite web|url=https://watch.plex.tv/en-GB/person/sumesh-moor|title=Sumesh Moor|access-date=28 September 2026|work=Plex}}</ref> == ചലച്ചിത്രങ്ങൾ == {| class="wikitable" |+ചലച്ചിത്രങ്ങൾ !വർഷം !ചിത്രം !കഥാപാത്രം |- |2019 |''[[പതിനെട്ടാം പടി]]'' |അംബോറ്റി |- |2021 |''[[കല (2021 ചലച്ചിത്രം)|കള]]'' |നായക കഥാപാത്രം |- |2022 |''ശ്രീ ധന്യ കാറ്ററിങ് സർവീസ്'' |മാർട്ടിൻ |- |2023 |''തഗ്സ്'' | |- |2023 |''ത്രിശങ്കു'' |ശബ്ദ അഭിനേതാവ് |- |2023 |''ആരാ'' |അദ്ദേഹം / അയാൾ |- |2024 |''നടികർ'' |സുട്ടു |- |2024 |''കുട്ടന്റെ ഷിനിഗാമി'' | |- |2024 |''മനോരഥങ്ങൾ'' |ലീലയുടേ മകൻ |- |2025 |''ഇന്ദ്ര'' |ഭദ്ര |- |2025 |''അദേഴ്സ്'' |വേദ |- |2026 |''[[ടിക്കി ടാക്ക]]'' | |- |2026 |''[[ഒരു പെരുങ്കളിയാട്ടം]]'' |ഉച്ചിട്ട |} == പുരസ്കാരങ്ങളും നാമനിർദ്ദേശങ്ങളും == {| class="wikitable" |+ പുരസ്കാരങ്ങളും നാമനിർദ്ദേശങ്ങളും ! വർഷം ! പുരസ്കാരം ! വിഭാഗം ! ചിത്രം ! ഫലം |- | 2022 | കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരം | മികച്ച സ്വഭാവനടൻ | ''[[കല (2021 ചലച്ചിത്രം)|കല]]'' | {{won}} |- | 2022 | സൗത്ത് ഇന്ത്യൻ ഇന്റർനാഷണൽ മൂവി അവാർഡുകൾ | മികച്ച സഹനടൻ | ''[[കല (2021 ചലച്ചിത്രം)|കല]]'' | {{nom}} |- | 2026 | സൗത്ത് ഇന്ത്യൻ ഇന്റർനാഷണൽ മൂവി അവാർഡുകൾ | മികച്ച നടൻ — നെഗറ്റീവ് വേഷം | ''Others'' | {{nom}} |- | 2026 | രാജസ്ഥാൻ ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവൽ | മികച്ച സഹനടൻ | ''Indra'' | {{nom}} |} == അവലംബങ്ങൾ == {{Reflist}} pe1ra3sd9mb3fph86ukwkztdk10n94z 3 672223 4671434 2026-09-28T15:22:27Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4671434 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Kuttappz | Kuttappz | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 15:22, 28 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) gq1mxm29vzjoldjxdgdsypkxash2nai 0 672224 4671448 2026-09-28T16:18:54Z Yadhu Krishna M 124149 [[കേരള സർക്കാർ]] എന്ന താൾ [[കേരളസർക്കാർ]] എന്ന താളിനു മുകളിലേയ്ക്ക്, Yadhu Krishna M മാറ്റിയിരിക്കുന്നു: ശീർഷകം തെറ്റായി എഴുതിയിരിക്കുന്നു: കേരള സർക്കാർ എന്നത് ശരിരൂപത്തിന്റെ വ്യാകരണത്തെറ്റാണ് 4671448 wikitext text/x-wiki #തിരിച്ചുവിടുക [[കേരളസർക്കാർ]] 6g4ypaz3veawvpzma8vi8jbhqwlk4zy 0 672225 4671450 2026-09-28T16:19:43Z Yadhu Krishna M 124149 Yadhu Krishna M എന്ന ഉപയോക്താവ് [[കേരള സർക്കാർ തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ വകുപ്പ്]] എന്ന താൾ [[കേരളസർക്കാർ തദ്ദേശസ്വയംഭരണവകുപ്പ്]] എന്നാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു 4671450 wikitext text/x-wiki #തിരിച്ചുവിടുക [[കേരളസർക്കാർ തദ്ദേശസ്വയംഭരണവകുപ്പ്]] s2m91pyhqznl1adx66rpdsec5y382m7 0 672226 4671452 2026-09-28T16:20:22Z Yadhu Krishna M 124149 Yadhu Krishna M എന്ന ഉപയോക്താവ് [[കേരള സർക്കാർ പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ്]] എന്ന താൾ [[കേരളസർക്കാർ പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പ്]] എന്നാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു 4671452 wikitext text/x-wiki #തിരിച്ചുവിടുക [[കേരളസർക്കാർ പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പ്]] gmxioxjs890ctrxm3t9fh1udc7md2f2 0 672227 4671454 2026-09-28T16:20:49Z Yadhu Krishna M 124149 Yadhu Krishna M എന്ന ഉപയോക്താവ് [[കേരള സർക്കാർ വകുപ്പുകൾ]] എന്ന താൾ [[കേരളസർക്കാർ വകുപ്പുകൾ]] എന്നാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു 4671454 wikitext text/x-wiki #തിരിച്ചുവിടുക [[കേരളസർക്കാർ വകുപ്പുകൾ]] 3rnfz4x2qcjilu865nfw74fs7tp1s90 0 672228 4671460 2026-09-28T16:22:56Z Kiran Gopi 10521 Kiran Gopi എന്ന ഉപയോക്താവ് [[എ.എം.എൽ.പി,എസ്.എ‌ട്ടിരികടവ്]] എന്ന താൾ [[എ.എം.എൽ.പി.എസ്. എ‌ട്ടിരികടവ്]] എന്നാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു 4671460 wikitext text/x-wiki #തിരിച്ചുവിടുക [[എ.എം.എൽ.പി.എസ്. എ‌ട്ടിരികടവ്]] 7ubxiytagpzy18d3gnqauos31zgjc6z 0 672229 4671462 2026-09-28T16:23:09Z Kiran Gopi 10521 Kiran Gopi എന്ന ഉപയോക്താവ് [[എ.എം.എൽ.പി,എസ്.ചെറിയപറപ്പൂർ]] എന്ന താൾ [[എ.എം.എൽ.പി.എസ്. ചെറിയപറപ്പൂർ]] എന്നാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു 4671462 wikitext text/x-wiki #തിരിച്ചുവിടുക [[എ.എം.എൽ.പി.എസ്. ചെറിയപറപ്പൂർ]] 0jf6txla6ovrjszltrnjvls3nnimavo 0 672230 4671464 2026-09-28T16:23:52Z Yadhu Krishna M 124149 [[കേരള സംസ്കാരം]] എന്ന താൾ [[കേരളസംസ്കാരം]] എന്ന താളിനു മുകളിലേയ്ക്ക്, Yadhu Krishna M മാറ്റിയിരിക്കുന്നു 4671464 wikitext text/x-wiki #തിരിച്ചുവിടുക [[കേരളസംസ്കാരം]] c0tjn4nfxdaazh2ztphu48ejruj4hfz 0 672231 4671472 2026-09-28T16:27:11Z Kiran Gopi 10521 Kiran Gopi എന്ന ഉപയോക്താവ് [[ജെ.ടി.ഐ.ഇ.എം.എൽ.പി.എസ് തിരൂർ]] എന്ന താൾ [[ജെ.ടി.ഐ.ഇ.എം.എൽ.പി.എസ്. തിരൂർ]] എന്നാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു 4671472 wikitext text/x-wiki #തിരിച്ചുവിടുക [[ജെ.ടി.ഐ.ഇ.എം.എൽ.പി.എസ്. തിരൂർ]] cgphaz1xqp5c6x7ovcohouj2oxcrpov 0 672232 4671474 2026-09-28T16:27:22Z Kiran Gopi 10521 Kiran Gopi എന്ന ഉപയോക്താവ് [[എ.എം.എൽ.പി.എസ് ചേന്നര]] എന്ന താൾ [[എ.എം.എൽ.പി.എസ്. ചേന്നര]] എന്നാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു 4671474 wikitext text/x-wiki #തിരിച്ചുവിടുക [[എ.എം.എൽ.പി.എസ്. ചേന്നര]] rwozp0gmadrya0t197lfhqhocx4z7st 0 672233 4671476 2026-09-28T16:28:30Z Kiran Gopi 10521 Kiran Gopi എന്ന ഉപയോക്താവ് [[എം.എം.എൽ.പി.എസ് കൂട്ടായി]] എന്ന താൾ [[എം.എം.എൽ.പി.എസ്. കൂട്ടായി]] എന്നാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു 4671476 wikitext text/x-wiki #തിരിച്ചുവിടുക [[എം.എം.എൽ.പി.എസ്. കൂട്ടായി]] keyahgsuhbolicjpyf4jq198pv2i85l 0 672234 4671484 2026-09-28T16:54:05Z Vijayanrajapuram 21314 Vijayanrajapuram എന്ന ഉപയോക്താവ് [[ഗവൺമെന്റ് എച്ച് എസ് എസ് ഫോർ ഗേൾസ് ആറ്റിങ്ങൽ]] എന്ന താൾ [[ഗവൺമെന്റ് എച്ച്.എസ്.എസ്. ഫോർ ഗേൾസ് ആറ്റിങ്ങൽ]] എന്നാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു 4671484 wikitext text/x-wiki #തിരിച്ചുവിടുക [[ഗവൺമെന്റ് എച്ച്.എസ്.എസ്. ഫോർ ഗേൾസ് ആറ്റിങ്ങൽ]] exf24xfhvfh5qolxnylisekbkaruop9 1 672235 4671486 2026-09-28T16:54:05Z Vijayanrajapuram 21314 Vijayanrajapuram എന്ന ഉപയോക്താവ് [[സംവാദം:ഗവൺമെന്റ് എച്ച് എസ് എസ് ഫോർ ഗേൾസ് ആറ്റിങ്ങൽ]] എന്ന താൾ [[സംവാദം:ഗവൺമെന്റ് എച്ച്.എസ്.എസ്. ഫോർ ഗേൾസ് ആറ്റിങ്ങൽ]] എന്നാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു 4671486 wikitext text/x-wiki #തിരിച്ചുവിടുക [[സംവാദം:ഗവൺമെന്റ് എച്ച്.എസ്.എസ്. ഫോർ ഗേൾസ് ആറ്റിങ്ങൽ]] 2wychjq23yj7mdane6w4g0xpxzdoygm 3 672237 4671502 2026-09-28T19:07:38Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4671502 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Vimathan0 | Vimathan0 | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 19:07, 28 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) dkb9igtvgq6swqyr195edgj3fi7a6s8 3 672238 4671547 2026-09-29T03:02:25Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4671547 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Shivani. shijulal | Shivani. shijulal | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 03:02, 29 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) 0u5fddpthbh2ib264pusf9fglocecux 3 672239 4671553 2026-09-29T03:54:57Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4671553 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Randalkkal | Randalkkal | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 03:54, 29 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) 9zt3732h3z8w7wxpaupj9zdkwdmdzuy 0 672240 4671556 2026-09-29T04:03:07Z Vijayanrajapuram 21314 'തമിഴ്‌നാട്ടിലെ തെങ്കാശി ജില്ലയിലെ സുന്ദരപാണ്ഡിയപുരത്തിനടുത്തുള്ള പുലിയൂർ പാറയാണ് അന്യൻ പാറ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നത്. കീഴപ്പുലിയൂർ (Keelapuliyur) എന്ന ഗ്രാമത്ത...' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു 4671556 wikitext text/x-wiki തമിഴ്‌നാട്ടിലെ തെങ്കാശി ജില്ലയിലെ സുന്ദരപാണ്ഡിയപുരത്തിനടുത്തുള്ള പുലിയൂർ പാറയാണ് അന്യൻ പാറ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നത്. കീഴപ്പുലിയൂർ (Keelapuliyur) എന്ന ഗ്രാമത്തിലാണ് അന്യൻ പാറ (Anniyan Parai View Point) സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. fhx4vw0ergev6u2h7e54i2l28qdibks 4671557 4671556 2026-09-29T04:03:35Z Vijayanrajapuram 21314 4671557 wikitext text/x-wiki തമിഴ്‌നാട്ടിലെ തെങ്കാശി ജില്ലയിലെ സുന്ദരപാണ്ഡിയപുരത്തിനടുത്തുള്ള പുലിയൂർ പാറയാണ് അന്യൻ പാറ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നത്. കീഴപ്പുലിയൂർ (Keelapuliyur) എന്ന ഗ്രാമത്തിലാണ് അന്യൻ പാറ (Anniyan Parai View Point) സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. വിക്രം നായകനായി പ്രദർശനത്തിനെത്തിയ, ശങ്കർ സംവിധാനം ചെയ്ത 'അന്യൻ' (Anniyan) എന്ന സിനിമയിലെ "അന്താകക കൊണ്ടകാരി..." (Andangkaka Kondakari) എന്ന ഗാനരംഗം ചിത്രീകരിച്ചത് പുലിയൂർ പാറയുടെ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ്. അതിന്ശേഷമാണ് ഈ സ്ഥലം 'അന്യൻ പാറ' എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധമായത്. ഇവിടുത്തെ പാറകളിൽ പ്രശസ്തരായ ചലച്ചിത്ര താരങ്ങളുടെ ചിത്രങ്ങൾ വരച്ചുവെച്ചിട്ടുണ്ട്. സിനിമാ ചിത്രീകരണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് നേരത്തെ തന്നെ പ്രശസ്തമായിരുന്ന സ്ഥലത്ത് പുതിയ താരചിത്രങ്ങൾ വരച്ചതോടെ കൂടുതൽ ആകർഷകമായി. ശിവാജി ഗണേശൻ, കമൽഹാസൻ, രജനികാന്ത്, എംജിആർ എന്നിവരുടെ ചിത്രങ്ങളാണ് പാറകളിൽ വരച്ചിട്ടുള്ളത്. 8r4ve0xp58z7se67630v7ead6g1aee8 4671558 4671557 2026-09-29T04:04:10Z Vijayanrajapuram 21314 4671558 wikitext text/x-wiki തമിഴ്‌നാട്ടിലെ തെങ്കാശി ജില്ലയിലെ സുന്ദരപാണ്ഡിയപുരത്തിനടുത്തുള്ള പുലിയൂർ പാറയാണ് അന്യൻ പാറ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നത്. കീഴപ്പുലിയൂർ (Keelapuliyur) എന്ന ഗ്രാമത്തിലാണ് അന്യൻ പാറ (Anniyan Parai View Point) സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. പച്ചപ്പുനിറഞ്ഞ വയലുകളും കാറ്റാടിപ്പാടങ്ങളും മനോഹരമായ മലനിരകളും ഒക്കെച്ചേർന്ന് പ്രകൃതിഭംഗിയുള്ള ഒരു പ്രധാന വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രമാണ് ഇവിടം. വിക്രം നായകനായി പ്രദർശനത്തിനെത്തിയ, ശങ്കർ സംവിധാനം ചെയ്ത 'അന്യൻ' (Anniyan) എന്ന സിനിമയിലെ "അന്താകക കൊണ്ടകാരി..." (Andangkaka Kondakari) എന്ന ഗാനരംഗം ചിത്രീകരിച്ചത് പുലിയൂർ പാറയുടെ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ്. അതിന്ശേഷമാണ് ഈ സ്ഥലം 'അന്യൻ പാറ' എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധമായത്. ഇവിടുത്തെ പാറകളിൽ പ്രശസ്തരായ ചലച്ചിത്ര താരങ്ങളുടെ ചിത്രങ്ങൾ വരച്ചുവെച്ചിട്ടുണ്ട്. സിനിമാ ചിത്രീകരണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് നേരത്തെ തന്നെ പ്രശസ്തമായിരുന്ന സ്ഥലത്ത് പുതിയ താരചിത്രങ്ങൾ വരച്ചതോടെ കൂടുതൽ ആകർഷകമായി. ശിവാജി ഗണേശൻ, കമൽഹാസൻ, രജനികാന്ത്, എംജിആർ എന്നിവരുടെ ചിത്രങ്ങളാണ് പാറകളിൽ വരച്ചിട്ടുള്ളത്. crzugdwfvklkjy7q285yeqlzwdeggwj 4671559 4671558 2026-09-29T04:06:49Z Vijayanrajapuram 21314 4671559 wikitext text/x-wiki തമിഴ്‌നാട്ടിലെ തെങ്കാശി ജില്ലയിലെ സുന്ദരപാണ്ഡിയപുരത്തിനടുത്തുള്ള പുലിയൂർ പാറയാണ് അന്യൻ പാറ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നത്. കീഴപ്പുലിയൂർ (Keelapuliyur) എന്ന ഗ്രാമത്തിലാണ് അന്യൻ പാറ (Anniyan Parai View Point) സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. പച്ചപ്പുനിറഞ്ഞ വയലുകളും കാറ്റാടിപ്പാടങ്ങളും മനോഹരമായ മലനിരകളും ഒക്കെച്ചേർന്ന് പ്രകൃതിഭംഗിയുള്ള ഒരു പ്രധാന വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രമാണ് ഇവിടം. വിക്രം നായകനായി പ്രദർശനത്തിനെത്തിയ, ശങ്കർ സംവിധാനം ചെയ്ത 'അന്യൻ' (Anniyan) എന്ന സിനിമയിലെ "അന്താകക കൊണ്ടകാരി..." (Andangkaka Kondakari) എന്ന ഗാനരംഗം ചിത്രീകരിച്ചത് പുലിയൂർ പാറയുടെ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ്. അതിന്ശേഷമാണ് ഈ സ്ഥലം 'അന്യൻ പാറ' എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധമായത്. ഇവിടുത്തെ പാറകളിൽ പ്രശസ്തരായ ചലച്ചിത്ര താരങ്ങളുടെ ചിത്രങ്ങൾ വരച്ചുവെച്ചിട്ടുണ്ട്. സിനിമാ ചിത്രീകരണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് നേരത്തെ തന്നെ പ്രശസ്തമായിരുന്ന സ്ഥലത്ത് പുതിയ താരചിത്രങ്ങൾ വരച്ചതോടെ കൂടുതൽ ആകർഷകമായി. ശിവാജി ഗണേശൻ, കമൽഹാസൻ, രജനികാന്ത്, എംജിആർ എന്നിവരുടെ ചിത്രങ്ങളാണ് പാറകളിൽ വരച്ചിട്ടുള്ളത്. തെങ്കാശിയിൽ നിന്നും മത്തളമ്പാറ (Mattalamparai) , സുന്ദരപാണ്ഡിയപുരംവഴി 10 കിലോമീറ്റർ യാത്രചെയ്താൽ അന്യൻ പാറയിൽ എത്തിച്ചേരാം. btdu1zr3e2mgt564zs2baewajep7wxv 4671560 4671559 2026-09-29T04:10:24Z Vijayanrajapuram 21314 4671560 wikitext text/x-wiki [[തമിഴ്‌നാട്|തമിഴ്‌നാട്ടിലെ]] [[തെങ്കാശി]] ജില്ലയിലെ സുന്ദരപാണ്ഡിയപുരത്തിനടുത്തുള്ള പുലിയൂർ പാറയാണ് '''അന്യൻ പാറ''' എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നത്. [[കീഴപ്പുലിയൂർ]] (Keelapuliyur) എന്ന ഗ്രാമത്തിലാണ് അന്യൻ പാറ (Anniyan Parai View Point) സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. പച്ചപ്പുനിറഞ്ഞ വയലുകളും കാറ്റാടിപ്പാടങ്ങളും മനോഹരമായ മലനിരകളും ഒക്കെച്ചേർന്ന് പ്രകൃതിഭംഗിയുള്ള ഒരു പ്രധാന വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രമാണ് ഇവിടം. വിക്രം നായകനായി പ്രദർശനത്തിനെത്തിയ, ശങ്കർ സംവിധാനം ചെയ്ത 'അന്യൻ' (Anniyan) എന്ന സിനിമയിലെ "അന്താകക കൊണ്ടകാരി..." (Andangkaka Kondakari) എന്ന ഗാനരംഗം ചിത്രീകരിച്ചത് പുലിയൂർ പാറയുടെ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ്. അതിന്ശേഷമാണ് ഈ സ്ഥലം 'അന്യൻ പാറ' എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധമായത്. ഇവിടുത്തെ പാറകളിൽ പ്രശസ്തരായ ചലച്ചിത്ര താരങ്ങളുടെ ചിത്രങ്ങൾ വരച്ചുവെച്ചിട്ടുണ്ട്. സിനിമാ ചിത്രീകരണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് നേരത്തെ തന്നെ പ്രശസ്തമായിരുന്ന സ്ഥലത്ത് പുതിയ താരചിത്രങ്ങൾ വരച്ചതോടെ കൂടുതൽ ആകർഷകമായി. ശിവാജി ഗണേശൻ, കമൽഹാസൻ, രജനികാന്ത്, എംജിആർ എന്നിവരുടെ ചിത്രങ്ങളാണ് പാറകളിൽ വരച്ചിട്ടുള്ളത്. തെങ്കാശിയിൽ നിന്നും മത്തളമ്പാറ (Mattalamparai) , സുന്ദരപാണ്ഡിയപുരംവഴി 10 കിലോമീറ്റർ യാത്രചെയ്താൽ അന്യൻ പാറയിൽ എത്തിച്ചേരാം. 57hus4kop2ou64g3l3a6dtb8erprcan 4671561 4671560 2026-09-29T04:11:07Z Vijayanrajapuram 21314 4671561 wikitext text/x-wiki [[File:Annyanpara (32531).jpg|thumb|അന്യൻ പാറ]] [[തമിഴ്‌നാട്|തമിഴ്‌നാട്ടിലെ]] [[തെങ്കാശി]] ജില്ലയിലെ സുന്ദരപാണ്ഡിയപുരത്തിനടുത്തുള്ള പുലിയൂർ പാറയാണ് '''അന്യൻ പാറ''' എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നത്. [[കീഴപ്പുലിയൂർ]] (Keelapuliyur) എന്ന ഗ്രാമത്തിലാണ് അന്യൻ പാറ (Anniyan Parai View Point) സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. പച്ചപ്പുനിറഞ്ഞ വയലുകളും കാറ്റാടിപ്പാടങ്ങളും മനോഹരമായ മലനിരകളും ഒക്കെച്ചേർന്ന് പ്രകൃതിഭംഗിയുള്ള ഒരു പ്രധാന വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രമാണ് ഇവിടം. വിക്രം നായകനായി പ്രദർശനത്തിനെത്തിയ, ശങ്കർ സംവിധാനം ചെയ്ത 'അന്യൻ' (Anniyan) എന്ന സിനിമയിലെ "അന്താകക കൊണ്ടകാരി..." (Andangkaka Kondakari) എന്ന ഗാനരംഗം ചിത്രീകരിച്ചത് പുലിയൂർ പാറയുടെ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ്. അതിന്ശേഷമാണ് ഈ സ്ഥലം 'അന്യൻ പാറ' എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധമായത്. ഇവിടുത്തെ പാറകളിൽ പ്രശസ്തരായ ചലച്ചിത്ര താരങ്ങളുടെ ചിത്രങ്ങൾ വരച്ചുവെച്ചിട്ടുണ്ട്. സിനിമാ ചിത്രീകരണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് നേരത്തെ തന്നെ പ്രശസ്തമായിരുന്ന സ്ഥലത്ത് പുതിയ താരചിത്രങ്ങൾ വരച്ചതോടെ കൂടുതൽ ആകർഷകമായി. ശിവാജി ഗണേശൻ, കമൽഹാസൻ, രജനികാന്ത്, എംജിആർ എന്നിവരുടെ ചിത്രങ്ങളാണ് പാറകളിൽ വരച്ചിട്ടുള്ളത്. തെങ്കാശിയിൽ നിന്നും മത്തളമ്പാറ (Mattalamparai) , സുന്ദരപാണ്ഡിയപുരംവഴി 10 കിലോമീറ്റർ യാത്രചെയ്താൽ അന്യൻ പാറയിൽ എത്തിച്ചേരാം. 8l8aufjt4z2y8khgrjv8c2ftbp6my1p 4671562 4671561 2026-09-29T04:11:45Z Vijayanrajapuram 21314 4671562 wikitext text/x-wiki [[File:Annyanpara (32531).jpg|thumb|അന്യൻ പാറ]] [[തമിഴ്‌നാട്|തമിഴ്‌നാട്ടിലെ]] [[തെങ്കാശി]] ജില്ലയിലെ സുന്ദരപാണ്ഡിയപുരത്തിനടുത്തുള്ള പുലിയൂർ പാറയാണ് '''അന്യൻ പാറ''' എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നത്. [[കീഴപ്പുലിയൂർ]] (Keelapuliyur) എന്ന ഗ്രാമത്തിലാണ് അന്യൻ പാറ (Anniyan Parai View Point) സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. പച്ചപ്പുനിറഞ്ഞ വയലുകളും കാറ്റാടിപ്പാടങ്ങളും മനോഹരമായ മലനിരകളും ഒക്കെച്ചേർന്ന് പ്രകൃതിഭംഗിയുള്ള ഒരു പ്രധാന വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രമാണ് ഇവിടം. വിക്രം നായകനായി പ്രദർശനത്തിനെത്തിയ, ശങ്കർ സംവിധാനം ചെയ്ത 'അന്യൻ' (Anniyan) എന്ന സിനിമയിലെ "അന്താകക കൊണ്ടകാരി..." (Andangkaka Kondakari) എന്ന ഗാനരംഗം ചിത്രീകരിച്ചത് പുലിയൂർ പാറയുടെ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ്. അതിന്ശേഷമാണ് ഈ സ്ഥലം 'അന്യൻ പാറ' എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധമായത്. ഇവിടുത്തെ പാറകളിൽ പ്രശസ്തരായ ചലച്ചിത്ര താരങ്ങളുടെ ചിത്രങ്ങൾ വരച്ചുവെച്ചിട്ടുണ്ട്. സിനിമാ ചിത്രീകരണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് നേരത്തെ തന്നെ പ്രശസ്തമായിരുന്ന സ്ഥലത്ത് പുതിയ താരചിത്രങ്ങൾ വരച്ചതോടെ കൂടുതൽ ആകർഷകമായി. ശിവാജി ഗണേശൻ, കമൽഹാസൻ, രജനികാന്ത്, എംജിആർ എന്നിവരുടെ ചിത്രങ്ങളാണ് പാറകളിൽ വരച്ചിട്ടുള്ളത്. തെങ്കാശിയിൽ നിന്നും മത്തളമ്പാറ (Mattalamparai) , സുന്ദരപാണ്ഡിയപുരംവഴി 10 കിലോമീറ്റർ യാത്രചെയ്താൽ അന്യൻ പാറയിൽ എത്തിച്ചേരാം. == അവലംബം == <references /> mjgi1kfjj07qbmz3zbthgdgciol3fzq 4671563 4671562 2026-09-29T04:12:22Z Vijayanrajapuram 21314 4671563 wikitext text/x-wiki [[File:Annyanpara (32531).jpg|thumb|അന്യൻ പാറ]] [[തമിഴ്‌നാട്|തമിഴ്‌നാട്ടിലെ]] [[തെങ്കാശി]] ജില്ലയിലെ സുന്ദരപാണ്ഡിയപുരത്തിനടുത്തുള്ള പുലിയൂർ പാറയാണ് '''അന്യൻ പാറ''' എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നത്. [[കീഴപ്പുലിയൂർ]] (Keelapuliyur) എന്ന ഗ്രാമത്തിലാണ് അന്യൻ പാറ (Anniyan Parai View Point) സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. പച്ചപ്പുനിറഞ്ഞ വയലുകളും കാറ്റാടിപ്പാടങ്ങളും മനോഹരമായ മലനിരകളും ഒക്കെച്ചേർന്ന് പ്രകൃതിഭംഗിയുള്ള ഒരു പ്രധാന വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രമാണ് ഇവിടം.<ref>{{Cite web|url=https://www.deshabhimani.com/district-news/-09840/anyanpara-fd1|title="അന്യൻ പാറ'|access-date=2026-09-29|language=en}}</ref> വിക്രം നായകനായി പ്രദർശനത്തിനെത്തിയ, ശങ്കർ സംവിധാനം ചെയ്ത 'അന്യൻ' (Anniyan) എന്ന സിനിമയിലെ "അന്താകക കൊണ്ടകാരി..." (Andangkaka Kondakari) എന്ന ഗാനരംഗം ചിത്രീകരിച്ചത് പുലിയൂർ പാറയുടെ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ്. അതിന്ശേഷമാണ് ഈ സ്ഥലം 'അന്യൻ പാറ' എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധമായത്. ഇവിടുത്തെ പാറകളിൽ പ്രശസ്തരായ ചലച്ചിത്ര താരങ്ങളുടെ ചിത്രങ്ങൾ വരച്ചുവെച്ചിട്ടുണ്ട്. സിനിമാ ചിത്രീകരണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് നേരത്തെ തന്നെ പ്രശസ്തമായിരുന്ന സ്ഥലത്ത് പുതിയ താരചിത്രങ്ങൾ വരച്ചതോടെ കൂടുതൽ ആകർഷകമായി. ശിവാജി ഗണേശൻ, കമൽഹാസൻ, രജനികാന്ത്, എംജിആർ എന്നിവരുടെ ചിത്രങ്ങളാണ് പാറകളിൽ വരച്ചിട്ടുള്ളത്. തെങ്കാശിയിൽ നിന്നും മത്തളമ്പാറ (Mattalamparai) , സുന്ദരപാണ്ഡിയപുരംവഴി 10 കിലോമീറ്റർ യാത്രചെയ്താൽ അന്യൻ പാറയിൽ എത്തിച്ചേരാം. == അവലംബം == <references /> 7mtkgs0pm5lidt7agr5oxjk4rbzgxio 4671564 4671563 2026-09-29T04:14:15Z Vijayanrajapuram 21314 4671564 wikitext text/x-wiki [[File:Annyanpara (32531).jpg|thumb|അന്യൻ പാറ]] [[തമിഴ്‌നാട്|തമിഴ്‌നാട്ടിലെ]] [[തെങ്കാശി]] ജില്ലയിലെ സുന്ദരപാണ്ഡിയപുരത്തിനടുത്തുള്ള പുലിയൂർ പാറയാണ് '''അന്യൻ പാറ''' എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നത്. [[കീഴപ്പുലിയൂർ]] (Keelapuliyur) എന്ന ഗ്രാമത്തിലാണ് അന്യൻ പാറ (Anniyan Parai View Point) സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. പച്ചപ്പുനിറഞ്ഞ വയലുകളും കാറ്റാടിപ്പാടങ്ങളും മനോഹരമായ മലനിരകളും ഒക്കെച്ചേർന്ന് പ്രകൃതിഭംഗിയുള്ള ഒരു പ്രധാന വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രമാണ് ഇവിടം.<ref>{{Cite web|url=https://www.deshabhimani.com/district-news/-09840/anyanpara-fd1|title="അന്യൻ പാറ'|access-date=2026-09-29|language=en}}</ref> വിക്രം നായകനായി പ്രദർശനത്തിനെത്തിയ, ശങ്കർ സംവിധാനം ചെയ്ത 'അന്യൻ' (Anniyan) എന്ന സിനിമയിലെ "അന്താകക കൊണ്ടകാരി..." (Andangkaka Kondakari) എന്ന ഗാനരംഗം ചിത്രീകരിച്ചത് പുലിയൂർ പാറയുടെ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ്. അതിന്ശേഷമാണ് ഈ സ്ഥലം 'അന്യൻ പാറ' എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധമായത്. ഇവിടുത്തെ പാറകളിൽ പ്രശസ്തരായ ചലച്ചിത്ര താരങ്ങളുടെ ചിത്രങ്ങൾ വരച്ചുവെച്ചിട്ടുണ്ട്. സിനിമാ ചിത്രീകരണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് നേരത്തെ തന്നെ പ്രശസ്തമായിരുന്ന സ്ഥലത്ത് പുതിയ താരചിത്രങ്ങൾ വരച്ചതോടെ കൂടുതൽ ആകർഷകമായി. ശിവാജി ഗണേശൻ, കമൽഹാസൻ, രജനികാന്ത്, എംജിആർ എന്നിവരുടെ ചിത്രങ്ങളാണ് പാറകളിൽ വരച്ചിട്ടുള്ളത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.joingo.co/information/Place/AnniyanParaiViewPointTenkasiTamilNaduuTsB|title=Anniyan parai view point in tenkasi, tamilnadu|access-date=2026-09-29|language=en}}</ref> തെങ്കാശിയിൽ നിന്നും മത്തളമ്പാറ (Mattalamparai) , സുന്ദരപാണ്ഡിയപുരംവഴി 10 കിലോമീറ്റർ യാത്രചെയ്താൽ അന്യൻ പാറയിൽ എത്തിച്ചേരാം. == അവലംബം == <references /> s4vjpfrckkpf86ko9ah4lfc5kp4fmwk 4671566 4671564 2026-09-29T04:18:50Z Vijayanrajapuram 21314 /* അവലംബം */ 4671566 wikitext text/x-wiki [[File:Annyanpara (32531).jpg|thumb|അന്യൻ പാറ]] [[തമിഴ്‌നാട്|തമിഴ്‌നാട്ടിലെ]] [[തെങ്കാശി]] ജില്ലയിലെ സുന്ദരപാണ്ഡിയപുരത്തിനടുത്തുള്ള പുലിയൂർ പാറയാണ് '''അന്യൻ പാറ''' എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നത്. [[കീഴപ്പുലിയൂർ]] (Keelapuliyur) എന്ന ഗ്രാമത്തിലാണ് അന്യൻ പാറ (Anniyan Parai View Point) സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. പച്ചപ്പുനിറഞ്ഞ വയലുകളും കാറ്റാടിപ്പാടങ്ങളും മനോഹരമായ മലനിരകളും ഒക്കെച്ചേർന്ന് പ്രകൃതിഭംഗിയുള്ള ഒരു പ്രധാന വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രമാണ് ഇവിടം.<ref>{{Cite web|url=https://www.deshabhimani.com/district-news/-09840/anyanpara-fd1|title="അന്യൻ പാറ'|access-date=2026-09-29|language=en}}</ref> വിക്രം നായകനായി പ്രദർശനത്തിനെത്തിയ, ശങ്കർ സംവിധാനം ചെയ്ത 'അന്യൻ' (Anniyan) എന്ന സിനിമയിലെ "അന്താകക കൊണ്ടകാരി..." (Andangkaka Kondakari) എന്ന ഗാനരംഗം ചിത്രീകരിച്ചത് പുലിയൂർ പാറയുടെ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ്. അതിന്ശേഷമാണ് ഈ സ്ഥലം 'അന്യൻ പാറ' എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധമായത്. ഇവിടുത്തെ പാറകളിൽ പ്രശസ്തരായ ചലച്ചിത്ര താരങ്ങളുടെ ചിത്രങ്ങൾ വരച്ചുവെച്ചിട്ടുണ്ട്. സിനിമാ ചിത്രീകരണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് നേരത്തെ തന്നെ പ്രശസ്തമായിരുന്ന സ്ഥലത്ത് പുതിയ താരചിത്രങ്ങൾ വരച്ചതോടെ കൂടുതൽ ആകർഷകമായി. ശിവാജി ഗണേശൻ, കമൽഹാസൻ, രജനികാന്ത്, എംജിആർ എന്നിവരുടെ ചിത്രങ്ങളാണ് പാറകളിൽ വരച്ചിട്ടുള്ളത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.joingo.co/information/Place/AnniyanParaiViewPointTenkasiTamilNaduuTsB|title=Anniyan parai view point in tenkasi, tamilnadu|access-date=2026-09-29|language=en}}</ref> തെങ്കാശിയിൽ നിന്നും മത്തളമ്പാറ (Mattalamparai) , [[സുന്ദരപാണ്ഡ്യപുരം]] വഴി 10 കിലോമീറ്റർ യാത്രചെയ്താൽ അന്യൻ പാറയിൽ എത്തിച്ചേരാം. == പുറംകണ്ണികൾ == * [https://www.youtube.com/watch?v=f8CvDuf3uX8 അന്യൻപാറ] == അവലംബം == <references /> 9c0r7xnhw3dpr29bypddym52mzf8q2r 4671567 4671566 2026-09-29T04:22:30Z Vijayanrajapuram 21314 4671567 wikitext text/x-wiki [[File:Annyanpara (32531).jpg|thumb|അന്യൻ പാറ]] [[തമിഴ്‌നാട്|തമിഴ്‌നാട്ടിലെ]] [[തെങ്കാശി]] ജില്ലയിലെ സുന്ദരപാണ്ഡിയപുരത്തിനടുത്തുള്ള പുലിയൂർ പാറയാണ് '''അന്യൻ പാറ''' എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നത്. [[കീഴപ്പുലിയൂർ]] (Keelapuliyur) എന്ന ഗ്രാമത്തിലാണ് അന്യൻ പാറ (Anniyan Parai View Point) സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. പച്ചപ്പുനിറഞ്ഞ വയലുകളും കാറ്റാടിപ്പാടങ്ങളും മനോഹരമായ മലനിരകളും ഒക്കെച്ചേർന്ന് പ്രകൃതിഭംഗിയുള്ള ഒരു പ്രധാന വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രമാണ് ഇവിടം.<ref>{{Cite web|url=https://www.deshabhimani.com/district-news/-09840/anyanpara-fd1|title="അന്യൻ പാറ'|access-date=2026-09-29|language=en}}</ref> വിക്രം നായകനായി പ്രദർശനത്തിനെത്തിയ, ശങ്കർ സംവിധാനം ചെയ്ത 'അന്യൻ' (Anniyan) എന്ന സിനിമയിലെ "അന്താകക കൊണ്ടകാരി..." (Andangkaka Kondakari) എന്ന ഗാനരംഗം ചിത്രീകരിച്ചത് പുലിയൂർ പാറയുടെ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ്. അതിനുശേഷമാണ് ഈ സ്ഥലം 'അന്യൻ പാറ' എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധമായത്. ഇവിടുത്തെ പാറകളിൽ പ്രശസ്തരായ ചലച്ചിത്ര താരങ്ങളുടെ ചിത്രങ്ങൾ വരച്ചുവെച്ചിട്ടുണ്ട്. സിനിമാ ചിത്രീകരണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് നേരത്തെ തന്നെ പ്രശസ്തമായിരുന്ന സ്ഥലത്ത് പുതിയ താരചിത്രങ്ങൾ വരച്ചതോടെ കൂടുതൽ ആകർഷകമായി. [[ശിവാജി ഗണേശൻ]], [[കമൽ ഹാസൻ|കമൽഹാസൻ]], [[രജിനികാന്ത്|രജനികാന്ത്]], [[എം.ജി. രാമചന്ദ്രൻ|എം.ജി.ആർ]]. എന്നിവരുടെ ചിത്രങ്ങളാണ് പാറകളിൽ വരച്ചിട്ടുള്ളത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.joingo.co/information/Place/AnniyanParaiViewPointTenkasiTamilNaduuTsB|title=Anniyan parai view point in tenkasi, tamilnadu|access-date=2026-09-29|language=en}}</ref> തെങ്കാശിയിൽ നിന്നും മത്തളമ്പാറ (Mattalamparai) , [[സുന്ദരപാണ്ഡ്യപുരം]] വഴി 10 കിലോമീറ്റർ യാത്രചെയ്താൽ അന്യൻ പാറയിൽ എത്തിച്ചേരാം. == പുറംകണ്ണികൾ == * [https://www.youtube.com/watch?v=f8CvDuf3uX8 അന്യൻപാറ] == അവലംബം == <references /> dojvotfe0jq45tv0lsfrvzm1cjn9l5y 4671568 4671567 2026-09-29T04:23:45Z Vijayanrajapuram 21314 4671568 wikitext text/x-wiki [[File:Annyanpara (32531).jpg|thumb|അന്യൻ പാറ]] [[തമിഴ്‌നാട്|തമിഴ്‌നാട്ടിലെ]] [[തെങ്കാശി]] ജില്ലയിലെ സുന്ദരപാണ്ഡ്യപുരത്തിനടുത്തുള്ള പുലിയൂർ പാറയാണ് '''അന്യൻ പാറ''' എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നത്. [[കീഴപ്പുലിയൂർ]] (Keelapuliyur) എന്ന ഗ്രാമത്തിലാണ് അന്യൻ പാറ (Anniyan Parai View Point) സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. പച്ചപ്പുനിറഞ്ഞ വയലുകളും കാറ്റാടിപ്പാടങ്ങളും മനോഹരമായ മലനിരകളും ഒക്കെച്ചേർന്ന് പ്രകൃതിഭംഗിയുള്ള ഒരു പ്രധാന വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രമാണ് ഇവിടം.<ref>{{Cite web|url=https://www.deshabhimani.com/district-news/-09840/anyanpara-fd1|title="അന്യൻ പാറ'|access-date=2026-09-29|language=en}}</ref> വിക്രം നായകനായി പ്രദർശനത്തിനെത്തിയ, ശങ്കർ സംവിധാനം ചെയ്ത 'അന്യൻ' (Anniyan) എന്ന സിനിമയിലെ "അന്താകക കൊണ്ടകാരി..." (Andangkaka Kondakari) എന്ന ഗാനരംഗം ചിത്രീകരിച്ചത് പുലിയൂർ പാറയുടെ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ്. അതിനുശേഷമാണ് ഈ സ്ഥലം 'അന്യൻ പാറ' എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധമായത്. ഇവിടുത്തെ പാറകളിൽ പ്രശസ്തരായ ചലച്ചിത്ര താരങ്ങളുടെ ചിത്രങ്ങൾ വരച്ചുവെച്ചിട്ടുണ്ട്. സിനിമാ ചിത്രീകരണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് നേരത്തെ തന്നെ പ്രശസ്തമായിരുന്ന സ്ഥലത്ത് പുതിയ താരചിത്രങ്ങൾ വരച്ചതോടെ കൂടുതൽ ആകർഷകമായി. [[ശിവാജി ഗണേശൻ]], [[കമൽ ഹാസൻ|കമൽഹാസൻ]], [[രജിനികാന്ത്|രജനികാന്ത്]], [[എം.ജി. രാമചന്ദ്രൻ|എം.ജി.ആർ]]. എന്നിവരുടെ ചിത്രങ്ങളാണ് പാറകളിൽ വരച്ചിട്ടുള്ളത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.joingo.co/information/Place/AnniyanParaiViewPointTenkasiTamilNaduuTsB|title=Anniyan parai view point in tenkasi, tamilnadu|access-date=2026-09-29|language=en}}</ref> തെങ്കാശിയിൽ നിന്നും മത്തളമ്പാറ (Mattalamparai) , [[സുന്ദരപാണ്ഡ്യപുരം]] വഴി 10 കിലോമീറ്റർ യാത്രചെയ്താൽ അന്യൻ പാറയിൽ എത്തിച്ചേരാം. == പുറംകണ്ണികൾ == * [https://www.youtube.com/watch?v=f8CvDuf3uX8 അന്യൻപാറ] == അവലംബം == <references /> 6t7f253kdpttmqi4yqdbc1op45gpsx5 4671571 4671568 2026-09-29T04:35:20Z Vijayanrajapuram 21314 4671571 wikitext text/x-wiki [[File:Annyanpara (32531).jpg|thumb|അന്യൻ പാറ]] [[തമിഴ്‌നാട്|തമിഴ്‌നാട്ടിലെ]] [[തെങ്കാശി]] ജില്ലയിലെ സുന്ദരപാണ്ഡ്യപുരത്തിനടുത്തുള്ള പുലിയൂർ പാറയാണ് '''അന്യൻ പാറ''' എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നത്. [[കീഴപ്പുലിയൂർ]] (Keelapuliyur) എന്ന ഗ്രാമത്തിലാണ് അന്യൻ പാറ (Anniyan Parai View Point) സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. പച്ചപ്പുനിറഞ്ഞ വയലുകളും കാറ്റാടിപ്പാടങ്ങളും മനോഹരമായ മലനിരകളും ഒക്കെച്ചേർന്ന് പ്രകൃതിഭംഗിയുള്ള ഒരു പ്രധാന വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രമാണ് ഇവിടം.<ref>{{Cite web|url=https://www.deshabhimani.com/district-news/-09840/anyanpara-fd1|title="അന്യൻ പാറ'|access-date=2026-09-29|language=en}}</ref> വിക്രം നായകനായി പ്രദർശനത്തിനെത്തിയ, ശങ്കർ സംവിധാനം ചെയ്ത 'അന്യൻ' (Anniyan) എന്ന സിനിമയിലെ "അന്താകക കൊണ്ടകാരി..." (Andangkaka Kondakari) എന്ന ഗാനരംഗം ചിത്രീകരിച്ചത് പുലിയൂർ പാറയുടെ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ്. അതിനുശേഷമാണ് ഈ സ്ഥലം 'അന്യൻ പാറ' എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധമായത്. ഇവിടുത്തെ പാറകളിൽ പ്രശസ്തരായ ചലച്ചിത്ര താരങ്ങളുടെ ചിത്രങ്ങൾ വരച്ചുവെച്ചിട്ടുണ്ട്. സിനിമാ ചിത്രീകരണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് നേരത്തെ തന്നെ പ്രശസ്തമായിരുന്ന സ്ഥലത്ത് പുതിയ താരചിത്രങ്ങൾ വരച്ചതോടെ കൂടുതൽ ആകർഷകമായി. [[ശിവാജി ഗണേശൻ]], [[കമൽ ഹാസൻ|കമൽഹാസൻ]], [[രജിനികാന്ത്|രജനികാന്ത്]], [[എം.ജി. രാമചന്ദ്രൻ|എം.ജി.ആർ]]. എന്നിവരുടെ ചിത്രങ്ങളാണ് പാറകളിൽ വരച്ചിട്ടുള്ളത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.joingo.co/information/Place/AnniyanParaiViewPointTenkasiTamilNaduuTsB|title=Anniyan parai view point in tenkasi, tamilnadu|access-date=2026-09-29|language=en}}</ref> തെങ്കാശിയിൽ നിന്നും മത്തളമ്പാറ (Mattalamparai) , [[സുന്ദരപാണ്ഡ്യപുരം]] വഴി 10 കിലോമീറ്റർ യാത്രചെയ്താൽ അന്യൻ പാറയിൽ എത്തിച്ചേരാം.<gallery mode="packed"> പ്രമാണം:Annyanpara (75041).jpg പ്രമാണം:Annyanpara.jpg </gallery> == പുറംകണ്ണികൾ == * [https://www.youtube.com/watch?v=f8CvDuf3uX8 അന്യൻപാറ] == അവലംബം == <references /> mnfergw8ur6h9kqjeslkrbxxil3e7tj 3 672241 4671585 2026-09-29T05:30:19Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4671585 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: New India English Medium Public School | New India English Medium Public School | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 05:30, 29 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) 9evqdmayi226t2f4c2vxms2ud2ftwwo 0 672242 4671590 2026-09-29T05:58:11Z Vijayanrajapuram 21314 [[അന്യൻ പാറ]] എന്ന താളിലേക്ക് തിരിച്ചുവിടുന്നു 4671590 wikitext text/x-wiki #തിരിച്ചുവിടുക [[അന്യൻ പാറ]] 5ru8cq9eth77lwk8dil2qzauhyccitr 0 672243 4671591 2026-09-29T05:59:48Z Vijayanrajapuram 21314 [[അന്യൻ പാറ]] എന്ന താളിലേക്ക് തിരിച്ചുവിടുന്നു 4671591 wikitext text/x-wiki #തിരിച്ചുവിടുക [[അന്യൻ പാറ]] 5ru8cq9eth77lwk8dil2qzauhyccitr 3 672244 4671596 2026-09-29T06:38:54Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4671596 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Shugamconsutants | Shugamconsutants | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 06:38, 29 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) 7vm7m1p09ut090rjf33ruag6rui6cfs 3 672245 4671601 2026-09-29T07:15:08Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4671601 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Akshay Pangottil | Akshay Pangottil | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 07:15, 29 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) ekmjq0ysqoqsz3qr2pb04vpd99xn0xb 4671603 4671601 2026-09-29T07:31:58Z Akshay Pangottil 223528 /* വിശപ്പും സാഹിത്യവും */ പുതിയ ഉപവിഭാഗം 4671603 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Akshay Pangottil | Akshay Pangottil | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 07:15, 29 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) == വിശപ്പും സാഹിത്യവും == = വിശപ്പും സാഹിത്യവും: കമലാ സുരയ്യയുടെ എഴുത്തുശൈലിയിൽ ഒരു പഠനം = മലയാള സാഹിത്യത്തിൽ 'വിശപ്പ്' എന്നത് കേവലം വയറിന്റെ ശൂന്യത മാത്രമല്ല, അത് സ്നേഹത്തിനും അസ്തിത്വത്തിനും വേണ്ടിയുള്ള ആത്മാവിന്റെ അടങ്ങാത്ത ദാഹം കൂടിയാണ്. കമലാ സുരയ്യയുടെ (മാധവിക്കുട്ടി) രചനകളിൽ ഈ വിഷയം ശാരീരികവും മാനസികവുമായ അനുഭവതലങ്ങളിലൂടെ തികച്ചും ആത്മകഥാപരമായ തീവ്രതയോടെ ആവിഷ്കരിക്കപ്പെടുന്നു. == ശരീരത്തിന്റെ വിശപ്പും ആത്മാവിന്റെ തൃഷ്ണയും == കമലാ സുരയ്യയുടെ എഴുത്തിൽ വിശപ്പ് രണ്ടുതരത്തിലാണ് പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നത്: # '''ഭൗതികമായ വിശപ്പ്:''' ലളിതമായ അന്നത്തോടുള്ള കൊതിയായി മാത്രമല്ല, പാർശ്വവൽക്കരിക്കപ്പെട്ട മനുഷ്യരുടെ നിലനിൽപ്പിന്റെ പോരാട്ടമായി ഇത് പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു. # '''സ്നേഹത്തിന്റെ വിശപ്പ്:''' വയറിന്റെ വിശപ്പിനേക്കാൾ ഭയാനകം ആരും സ്നേഹിക്കാനില്ലാത്ത അവസ്ഥയാണെന്ന് മാധവിക്കുട്ടി പലപ്പോഴും ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു. 'എന്റെ കഥ' എന്ന ആത്മകഥയിലും കഥകളിലും സ്ത്രീശരീരം നേരിടുന്ന ഉപഭോഗതൃഷ്ണയും അതോടൊപ്പം ഉള്ളിൽ കത്തുന്നത് പെൺമനസ്സിന്റെ വൈകാരികമായ വിശപ്പാണെന്നും അവർ തുറന്നെഴുതി. <blockquote>"വയറു വിശക്കുമ്പോൾ മനുഷ്യൻ അന്നം തിരയുന്നു. എന്നാൽ മനസ്സ് വിശക്കുമ്പോൾ അവൻ സ്നേഹവും സ്വാതന്ത്ര്യവും തിരയുന്നു. ഇതിൽ രണ്ടാമത്തേതാണ് എന്നെ കൂടുതൽ പൊള്ളിച്ചിട്ടുള്ളത്." — ''കമലാ സുരയ്യ''</blockquote> == മാധവിക്കുട്ടിയുടെ കഥകളിലെ വിശപ്പിന്റെ രാഷ്ട്രീയം == 'നെയ്യ്പ്പായസം' പോലുള്ള കഥകളിൽ വിശപ്പ് ഒരു വികാര തലം സൃഷ്ടിക്കുമ്പോൾ, മരണത്തിന്റെയും വേർപാടിന്റെയും നടുവിലും കുഞ്ഞുങ്ങൾക്ക അനുഭവപ്പെടുന്ന വിശപ്പ് ജീവിതത്തിന്റെ പച്ചയായ യാഥാർത്ഥ്യത്തെയാണ് തൊട്ടുകാണിക്കുന്നത്. മനുഷ്യബന്ധങ്ങളിലെ വഞ്ചനയും ഏകാന്തതയും സൃഷ്ടിക്കുന്ന ശൂന്യതയെ ഒടുങ്ങാത്ത ആഗ്രഹങ്ങളുടെ വിശപ്പായി അവർ അടയാളപ്പെടുത്തി. == ഭാഷാശൈലിയും സാഹിത്യമേന്മയും == അതിരൂക്ഷമായ ആത്മനിന്ദയും അതെസമയം അങ്ങേയറ്റം മൃദുവായ കാവ്യാത്മകതയും ഇടകലർന്നതാണ് കമലാ സുരയ്യയുടെ ഭാഷ. സാമ്പ്രദായിക സാമൂഹിക കെട്ടുകൾ പൊട്ടിച്ചെറിഞ്ഞ്, ഒളിച്ചുവെപ്പുകളില്ലാതെ സ്വന്തം അനുഭവങ്ങളെ തുറന്നെഴുതാൻ അവർ വിശപ്പിന്റെയും വാസനകളുടെയും ഭാഷ ഉപയോഗിച്ചു. മലയാള സാഹിത്യത്തിൽ വിശപ്പിനെ കേവലം ദാരിദ്ര്യമായി കാണാതെ, മനുഷ്യന്റെ മൗലികമായ അസ്തിത്വപ്രതിസന്ധിയായി ഉയർത്തിയതിൽ മാധവിക്കുട്ടിയുടെ രചനകൾക്ക് നിർണ്ണായക സ്ഥാനമുണ്ട്. [[ഉപയോക്താവ്:Akshay Pangottil|Akshay Pangottil]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akshay Pangottil|സംവാദം]]) 07:31, 29 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) 11axsr40u7sgeu68cwprhkbujs8yv5a 3 672246 4671615 2026-09-29T08:49:08Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4671615 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Pancharijayaram | Pancharijayaram | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 08:49, 29 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) 3q3lxb4246are94ypnhgnhd2tug3em0 0 672247 4671621 2026-09-29T09:51:06Z Dvellakat 4080 "[[:en:Special:Redirect/revision/1361508256|Machante Maalakha]]" എന്ന താൾ പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയത്. 4671621 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = Machante Maalakha | image = Machante Maalakha.jpg | alt = | caption = Theatrical release poster | director = [[Boban Samuel]] | producer = Abraham Mathew | writer = Ajeesh P. Thomas | story = Jexson Antony | starring = [[Soubin Shahir]]<br />[[Dhyan Sreenivasan]]<br />[[Namitha Pramod]]<br/>[[Dileesh Pothan]] | music = [[Ouseppachan]] | cinematography = Vivekh Menon | editing = Ratheesh Raj | studio = Abaam Movies | distributor = | released = {{Film date|2025|02|27|df=y}} | runtime = | country = India | language = Malayalam | budget = {{INR|5.12 crore}}<ref>{{Cite news |date=2025-03-20 |title=Malayalam cinema's February fallout: Rs 53 crore loss, one film earns just Rs 10,000! |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/malayalam-cinemas-february-fallout-rs-53-crore-loss-one-film-earns-just-rs-10000/articleshow/119237255.cms |access-date=2026-06-06 |work=The Times of India}}</ref> | gross = <!--Must be attributed to a reliable published source with an established reputation for fact-checking. No blogs, no IMDb.--> }}അബാം മൂവീസിന്റെ ബാനറിൽ അബ്രഹാം മാത്യു നിർമ്മിച്ച് ബോബൻ സാമുവൽ സംവിധാനം ചെയ്ത 2025 ലെ മലയാള ഭാഷാ കോമഡി നാടക ചിത്രമാണ് മച്ചാന്റെ മാലാഖ.<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/movies-music/news/soubin-namitha-in-machante-malakha-title-announcement-1.9185148|title=സൗബിനും നമിതയും പ്രധാന വേഷത്തിലെത്തുന്ന 'മച്ചാൻ്റെ മാലാഖ' വരുന്നു|date=25 December 2023|website=Mathrubhumi}}</ref> [[സൗബിൻ ഷാഹിർ|സൌബിൻ ഷാഹിർ]], [[ധ്യാൻ ശ്രീനിവാസൻ]], [[നമിത പ്രമോദ്]], [[ദിലീഷ് പോത്തൻ]] എന്നിവരാണ് ചിത്രത്തിലെ പ്രധാന താരങ്ങൾ. ഗാനങ്ങളും പശ്ചാത്തലസംഗീതവും [[ഔസേപ്പച്ചൻ]] രചിച്ചപ്പോൾ വിവേക് മേനോൻ ഛായാഗ്രഹണവും രതീഷ് രാജ് എഡിറ്റിംഗും കൈകാര്യം ചെയ്തു.<ref>{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/first-look-of-soubin-shahirs-machante-malakha-out/article68015626.ece|title=First look of Soubin Shahir's 'Machante Malakha' out|access-date=15 May 2024|date=1 April 2024|website=[[The Hindu]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240906142421/https://www.thehindu.com/entertainment/movies/first-look-of-soubin-shahirs-machante-malakha-out/article68015626.ece|archive-date=6 September 2024}}</ref> മച്ചാന്റേ മാലാഖ 2024 ജൂൺ 14 ന് റിലീസ് ചെയ്യാൻ നേരത്തെ തീരുമാനിച്ചിരുന്നെങ്കിലും പിന്നീട് മാറ്റിവയ്ക്കുകയും 2025 ഫെബ്രുവരി 27 ന് റിലീസ് ചെയ്യുകയും ചെയ്തു.<ref>{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2024/May/07/machante-maalakha-gets-a-release-date|title=Machante Maalakha gets a release date|access-date=22 May 2024|date=7 May 2024|website=[[Cinema Express]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240507085719/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2024/May/07/machante-maalakha-gets-a-release-date|archive-date=7 May 2024}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://malayalam.news18.com/news/film/release-date-announced-for-soubin-shahir-namitha-pramod-movie-machante-malakha-mm-708081.html|title=ഗ്രാമീണ പശ്ചാത്തലത്തിൽ സൗബിൻ ഷാഹിറും നമിതാ പ്രമോദും; 'മച്ചാന്റെ മാലാഖ' റിലീസ് തീയതി പ്രഖ്യാപിച്ചു|date=9 January 2025|website=News18 മലയാളം|language=ml}}</ref> നിരൂപകരിൽ നിന്ന് ചിത്രത്തിന് നെഗറ്റീവ് അവലോകനങ്ങൾ ലഭിച്ചു. == കഥാംശം == ലാളീത്യവും എല്ലാവരോടും സൗഹൃദമുള്ളവനുമായ കെഎസ്ആർടിസി കണ്ടക്ടറായ സജീവൻ എന്ന വ്യക്തിയിൽ നിന്നാണ് ചിത്രം ആരംഭിക്കുന്നത്. അയാൾ സഹോദരിയും ഭർത്താവും കുടുംബവും ഒക്കെയായി ജീവിക്കുന്നു.ഒരു യാത്രക്കാരിയായ ബിജിമോളുമായി അയാൾ എങ്ങനെ ഏറ്റുമുട്ടുന്നു എന്നതാണ് കഥ. അവരുടെ ഇടപെടലുകൾക്കിടയിൽ, സജീവൻ ബിജിമോളിനോട് ഒരു വാത്സല്യം വളർത്തിയെടുക്കുകയും തന്റെ ജീവിതസഹിയായി അവളുടെ കൈ ചോദിക്കാൻ അവളുടെ കുടുംബത്തെ സന്ദർശിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ബിജിമോളിന്റെ അമ്മ കുഞ്ഞുമോൾ ക്ഷിപ്രകോപിയും ഉച്ചത്തിലുള്ള ശബ്ദവുമുള്ള ഒരു സ്ത്രീയാണ്, അവർ , ഭർത്താവ് ഗോപി ഉൾപ്പെടെ തനിക്ക് ചുറ്റുമുള്ള എല്ലാ ഘടകങ്ങളെയും നിയന്ത്രിക്കാൻ ഇഷ്ടപ്പെടുന്നു. കുഞ്ചുമോളിന്റെ വീട്ടിൽ സജീവൻ താമസിക്കണമെന്ന വ്യവസ്ഥയിലാണ് വിവാഹ സഖ്യം അംഗീകരിക്കപ്പെടുന്നത്. കാലക്രമേണ, അമ്മയെപ്പോലുള്ള നിയന്ത്രണ പ്രശ്നങ്ങളുള്ള ബിജിമോൾ, അമ്മയുടെ പ്രലോഭനത്തോടൊപ്പം, സജീവനിൻറെ ജീവിതത്തിൽ പ്രശ്നങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കാൻ തുടങ്ങുന്നു. വിധിയുടെ കുത്തൊഴുക്കിൽ സജീവന് ഗുരുതരമായ ഒരു അപകടം സംഭവിക്കുകയും വൃക്കമാറ്റിവയ്ക്കൽ ആവശ്യമാണ്. അവന്റെ സഹോദരി അവന് വൃക്ക നൽകാൻ തയ്യാറെടുക്കുമ്പോൾ, ബിജിമോൾ അവരെ മർദ്ദിക്കുകയും അമ്മയുടെ ആഗ്രഹത്തിന് വിരുദ്ധമായി വൃക്ക വാഗ്ദാനം ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നു, എന്നാൽ ഭർത്താവിനോടുള്ള സ്നേഹത്തേക്കാൾ സജീവനെ കൂടുതൽ അധികാരപ്പെടുത്താനുള്ള അവളുടെ ആഗ്രഹത്തിൽ നിന്നാണ് ഈ ആശയം കൂടുതൽ എന്ന് വെളിപ്പെടുന്നു. വീണ്ടെടുക്കുന്ന സമയത്ത് സജീവന മദ്യപിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് ബിജിമോൾ അനുമാനിക്കുന്നു, അതിനാൽ അവളുടെ ത്യാഗത്തിന് തനിക്ക് ഒരു വിലയുമില്ലെന്ന് വഞ്ചിക്കപ്പെട്ടതായി തോന്നുന്നു, ഇത് ഒരു ഏറ്റുമുട്ടലിലേക്ക് നയിക്കുന്നു, ഇത് സജീവന്റെ സുഹൃത്ത് രമേശനെ മർദ്ദിക്കുന്നതിലേക്ക് നയിക്കുന്നു. ആക്രമണത്തെക്കുറിച്ച് ഒരു പോലീസ് കേസ് ഉണ്ടാക്കുകയും സജീവൻ തനിക്ക് സംഭാവന ചെയ്ത വൃക്ക തിരികെ നൽകണമെന്നും അല്ലെങ്കിൽ അതിന് പകരമായി നഷ്ടപരിഹാരം നൽകണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെടുകയുംചെയ്തുകൊണ്ട്കുഞ്ഞുമോൾ ഒടുവിൽ കാര്യങ്ങൾ കൂടുതൽ മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോകുന്നു. അവസരവാദിയായ അഭിഭാഷകനായ ജിജോയാണ് അവരുടെ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട നിയമപരമായ പ്രാതിനിധ്യം. അതിശയോക്തിപരവും വ്യാജവുമായ അവകാശവാദങ്ങളിലൂടെയും അപ്രസക്തമായ വാദങ്ങളിലൂടെയും കോടതിയിൽ കേസ് മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോകുന്നു, ഒരു ദിവസം ബിജിമോൾ കോടതിയിൽ അബോധാവസ്ഥയിലാകുകയും അത് അവൾ ഗർഭിണിയാണെന്ന് കണ്ടെത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. കുട്ടിയുടെ മാതാപിതാക്കളെ ജിജോയിലേക്ക് തള്ളിവിടാൻ ശ്രമിച്ചുകൊണ്ട് കുഞ്ഞുമോൾ ഒടുവിൽ കാര്യങ്ങൾ കൂടുതൽ മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോകാൻ ശ്രമിക്കുന്നു, ഈ ഘട്ടത്തിൽ അവർക്ക് കുറ്റബോധം തോന്നുകയും അവർ ഒരുമിച്ച് കുഞ്ഞുമോളിനെയും ബിജിമോളിനെയും നേരിടുകയും അവളുടെ എല്ലാ നിബന്ധനകളും അംഗീകരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു, എന്നാൽ പകരം കുഞ്ഞിനെ കാണാനും കുഞ്ഞുമോൾ പരത്തുന്ന വിഷം വിശദീകരിക്കാനും ശ്രമിക്കുന്നു. ഒരേ സമയം ഒരു പോത്തിനെ വിൽക്കുന്നതും തർക്കങ്ങൾക്കും കുഴപ്പങ്ങൾക്കും ഇടയിലുള്ള ആക്രമണവും ഉൾപ്പെടുന്ന സംഭവങ്ങളുടെ ഒരു പരമ്പരയിൽ, കുഞ്ഞുമോൾ മാരകമായി കിണറ്റിലേക്ക് തള്ളപ്പെടുകയും ജീവിതത്തിൽ നിന്നും മുറിച്ചുമാറ്റപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. ബിജിമോളും സജീവനും അനുരഞ്ജനം നടത്തുകയും ഒരു മകൾ ജനിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു, അവർ സിനിമ അവസാനിക്കുമ്പോൾ അക്രമാസക്തയാണെന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്നു. == കാസ്റ്റ് == * കെ. എസ്. ആർ. ടി. സി കണ്ടക്ടർ സജീവനായി [[സൗബിൻ ഷാഹിർ|സൌബിൻ ഷാഹിർ]] * [[ധ്യാൻ ശ്രീനിവാസൻ]] [[വക്കീൽ|അഡ്വ.]] ജിജോ തട്ടുംപുരമായി * നമിതാ പ്രമോദ്-ബിജിമോൾ, സജീവിന്റെ ഭാര്യ * ബിജിമോളിന്റെ അമ്മയായ കുഞ്ഞുമോളായി [[ശാന്തി കൃഷ്ണ]] * സജീവിന്റെ മൂത്ത സഹോദരൻ ദാസനായി [[ദിലീഷ് പോത്തൻ]] * ബിജിമോളിന്റെ പിതാവായ ഗോപിയായി മനോജ് കെ. യു. * ദാസന്റെ സുഹൃത്തായ രമേശനായി വിനീത് തട്ടിൽ * അഡ്വ. ലക്ഷ്മി രാജനായി [[ഷീലു എബ്രഹാം]] * [[ലാൽ ജോസ്]]-ജഡ്ജി ആർ. പി. മേനോൻ * [[ആര്യ (അഭിനേത്രി)|ആര്യ രോഹിത്]]-രമേശൻറെ ഭാര്യ * ദാസന്റെ ഭാര്യയായി [[ശ്രുതി ജയൻ]] == നിർമ്മാണം == വികൃതി രചനകൾക്ക് പേരുകേട്ട അജീഷ് പി. തോമസാണ് ചിത്രത്തിൻ്റെ തിരക്കഥ ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നത്. അബാം മൂവീസിന്റെ ബാനറിൽ എബ്രഹാം മാത്യുവും ഷീലു എബ്രഹാമും സംയുക്ത നിർമ്മാതാക്കളായി പ്രവർത്തിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/movies-music/news/soubin-namitha-in-machante-malakha-title-announcement-1.9185148|title=സൗബിനും നമിതയും പ്രധാന വേഷത്തിലെത്തുന്ന 'മച്ചാൻ്റെ മാലാഖ' വരുന്നു|date=25 December 2023|website=[[Mathrubhumi News|Mathrubhumi]]}}</ref> 2023 ജൂലൈ 13ന് ചിത്രത്തിൻ്റെ ചിത്രീകരണം ആരംഭിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.news18.com/movies/director-boban-samuel-starts-shooting-for-his-next-starring-soubin-shahir-and-namitha-pramod-8327533.html|title=Director Boban Samuel Starts Shooting For His Next Starring Soubin Shahir And Namitha Pramod|access-date=8 June 2024|date=13 July 2023|website=[[News18]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240906142430/https://www.news18.com/amp/movies/director-boban-samuel-starts-shooting-for-his-next-starring-soubin-shahir-and-namitha-pramod-8327533.html|archive-date=6 September 2024}}</ref> == സംഗീതം == സൌബിൻ ഷാഹിർ, ബോബൻ സാമുവൽ എന്നിവരുമായുള്ള ആദ്യ സഹകരണത്തിൽ ഔസേപ്പച്ചനാണ് ഗാനങ്ങളും പശ്ചാത്തലസംഗീതവും ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നത്. == അവലംബം == {{Reflist}} == ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ == * {{IMDb title|28364526}} [[വർഗ്ഗം:2025-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] rzjwiygh28ay2w3aifg7wv2pef2zma8 0 672248 4671628 2026-09-29T10:16:57Z TheGreatEditor024 211141 TheGreatEditor024 എന്ന ഉപയോക്താവ് [[Tara Gandhi Bhattacharjee]] എന്ന താൾ [[കരട്:Tara Gandhi Bhattacharjee]] എന്നാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു 4671628 wikitext text/x-wiki #തിരിച്ചുവിടുക [[കരട്:Tara Gandhi Bhattacharjee]] elsksza19iga0q8yoogxr0ng3qapk2x 0 672249 4671639 2026-09-29T11:20:52Z TheGreatEditor024 211141 '{{Infobox airport|name=പുക്ചാങ് വിമാനത്താവളം|image=|IATA=|ICAO=|FAA=|type=സൈനിക|owner=|operator=|area_served=പുക്ചാങ്, [[North Korea]]|location=|elevation_f=217|elevation_m=66|coordinates={{coord|39|30|15.90|N|125|57|51.60|E|}}|pushpin_map=|pushpin_mark=Roundel of North Korea.svg|pushpin_mark_size=15|pushpin_relief=y|pushpin_label=പുക്ചാങ...' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു 4671639 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport|name=പുക്ചാങ് വിമാനത്താവളം|image=|IATA=|ICAO=|FAA=|type=സൈനിക|owner=|operator=|area_served=പുക്ചാങ്, [[North Korea]]|location=|elevation_f=217|elevation_m=66|coordinates={{coord|39|30|15.90|N|125|57|51.60|E|}}|pushpin_map=|pushpin_mark=Roundel of North Korea.svg|pushpin_mark_size=15|pushpin_relief=y|pushpin_label=പുക്ചാങ്|website=|r1_number=14/32|r1_length_f=8,150|r1_length_m=2,484|r1_surface=കോൺക്രീറ്റ്}} '''പുക്ചാങ് വിമാനത്താവളം (북창비행장)''' [[ഉത്തര കൊറിയ|ഉത്തരകൊറിയയിലെ]] പ്യോങ്കൻ-നാംഡോയിലുള്ള ഒരു വിമാനത്താവളമാണിത്. അടുത്തുള്ള നഗരമായ സൺചോണിന്റെ സൈനിക വിമാനത്താവളമായി ഇത് പ്രവർത്തിക്കുന്നു. == സൗകര്യങ്ങൾ == എയർഫീൽഡിന് 8,150 x 164 അടി (2,484 മീ × 50 മീ) വലിപ്പമുള്ള 14/32 എന്ന ഒറ്റ കോൺക്രീറ്റ് റൺവേയുണ്ട്.<ref name="landings">{{Deprecated archive|url=https://archive.today/20130128033000/http://www.landings.com/evird.acgi?pass=183588305&ref=-&mtd=41&cgi=/cgi-bin/nph-search_apt&var=13&buf=66&src=_landings/pages/search_apt.html&1=&5=&7=&8=&6=pukch'ang&9=&10=&max_ret=10&start_ret=1|title=Landings database page}} "Landings.Com", accessed 24 Aug 2010</ref> റിവെറ്റ്‌മെന്റുകളിലേക്കും ഭൂഗർഭ വിമാന സംഭരണിയിലേക്കും നയിക്കുന്ന നിരവധി ആപ്രണുകളും ടാക്‌സിവേയും ഇതിലുണ്ട്. മിക്കോയൻ-ഗുരെവിച്ച് മിഗ്-23 ജെറ്റുകളുടെയും മിക്കോയൻ-ഗുരെവിച്ച് മിഗ്-29 ജെറ്റുകളുടെയും ഒരു ഫൈറ്റർ റെജിമെന്റ് ഇവിടെയുണ്ട്.<ref name="globalsecurity">[http://www.globalsecurity.org/military/world/dprk/air-base.htm GlobalSecurity.org] "Air Bases - North Korea", accessed 25 Aug 2010</ref> == മിസൈൽ പരീക്ഷണം == 2017 ഏപ്രിൽ 28-ന് ഹ്വാസോങ്-12 ഇന്റർമീഡിയറ്റ് റേഞ്ച് ബാലിസ്റ്റിക് മിസൈൽ പരീക്ഷിച്ചുനോക്കാൻ എയർഫീൽഡ് ഉപയോഗിച്ചു, തുടർന്ന് മിസൈൽ ടോക്കോണിലെ ചോങ്‌സിൻ-ഡോങ്ങിൽ ഇടിച്ചുകയറി.<ref>{{cite magazine|magazine=The Diplomat|title=When a North Korean Missile Accidentally Hit a North Korean City|first=Ankit|last=Panda|first2=Dave|last2=Schmerler|date=January 3, 2018|access-date=January 4, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180104054651/https://thediplomat.com/2018/01/when-a-north-korean-missile-accidentally-hit-a-north-korean-city/|archive-date=January 4, 2018|url=https://thediplomat.com/2018/01/when-a-north-korean-missile-accidentally-hit-a-north-korean-city/|quote=On April 28, 2017, North Korea launched a single Hwasong-12/KN17 intermediate-range ballistic missile (IRBM) from Pukchang Airfield in South Pyongan Province (the Korean People’s Army’s Air and Anti-Air Force Unit 447 in Ryongak-dong, Sunchon City, to be more precise). That missile failed shortly after launch and crashed in the Chongsin-dong, in North Korean city of Tokchon, causing considerable damage to a complex of industrial or agricultural buildings.}}</ref> == അവലംബം == o8idb2g2qj167gk5zrjy7n1ze7akkxa 4671653 4671639 2026-09-29T11:34:22Z TheGreatEditor024 211141 4671653 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport|name=പുക്ചാങ് വിമാനത്താവളം|image=|IATA=|ICAO=|FAA=|type=സൈനിക|owner=|operator=|area_served=പുക്ചാങ്, [[North Korea]]|location=|elevation_f=217|elevation_m=66|coordinates={{coord|39|30|15.90|N|125|57|51.60|E|}}|pushpin_map=|pushpin_mark=Roundel of North Korea.svg|pushpin_mark_size=15|pushpin_relief=y|pushpin_label=പുക്ചാങ്|website=|r1_number=14/32|r1_length_f=8,150|r1_length_m=2,484|r1_surface=കോൺക്രീറ്റ്}} '''പുക്ചാങ് വിമാനത്താവളം (북창비행장)''' [[ഉത്തര കൊറിയ|ഉത്തരകൊറിയയിലെ]] പ്യോങ്കൻ-നാംഡോയിലുള്ള ഒരു വിമാനത്താവളമാണിത്. അടുത്തുള്ള നഗരമായ സൺചോണിന്റെ സൈനിക വിമാനത്താവളമായി ഇത് പ്രവർത്തിക്കുന്നു. == സൗകര്യങ്ങൾ == എയർഫീൽഡിന് 8,150 x 164 അടി (2,484 മീ × 50 മീ) വലിപ്പമുള്ള 14/32 എന്ന ഒറ്റ കോൺക്രീറ്റ് റൺവേയുണ്ട്.<ref name="landings">{{Deprecated archive|url=https://archive.today/20130128033000/http://www.landings.com/evird.acgi?pass=183588305&ref=-&mtd=41&cgi=/cgi-bin/nph-search_apt&var=13&buf=66&src=_landings/pages/search_apt.html&1=&5=&7=&8=&6=pukch'ang&9=&10=&max_ret=10&start_ret=1|title=Landings database page}} "Landings.Com", accessed 24 Aug 2010</ref> റിവെറ്റ്‌മെന്റുകളിലേക്കും ഭൂഗർഭ വിമാന സംഭരണിയിലേക്കും നയിക്കുന്ന നിരവധി ആപ്രണുകളും ടാക്‌സിവേയും ഇതിലുണ്ട്. മിക്കോയൻ-ഗുരെവിച്ച് മിഗ്-23 ജെറ്റുകളുടെയും മിക്കോയൻ-ഗുരെവിച്ച് മിഗ്-29 ജെറ്റുകളുടെയും ഒരു ഫൈറ്റർ റെജിമെന്റ് ഇവിടെയുണ്ട്.<ref name="globalsecurity">[http://www.globalsecurity.org/military/world/dprk/air-base.htm GlobalSecurity.org] "Air Bases - North Korea", accessed 25 Aug 2010</ref> == മിസൈൽ പരീക്ഷണം == 2017 ഏപ്രിൽ 28-ന് ഹ്വാസോങ്-12 ഇന്റർമീഡിയറ്റ് റേഞ്ച് ബാലിസ്റ്റിക് മിസൈൽ പരീക്ഷിച്ചുനോക്കാൻ എയർഫീൽഡ് ഉപയോഗിച്ചു, തുടർന്ന് മിസൈൽ ടോക്കോണിലെ ചോങ്‌സിൻ-ഡോങ്ങിൽ ഇടിച്ചുകയറി.<ref>{{cite magazine|magazine=The Diplomat|title=When a North Korean Missile Accidentally Hit a North Korean City|first=Ankit|last=Panda|first2=Dave|last2=Schmerler|date=January 3, 2018|access-date=January 4, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180104054651/https://thediplomat.com/2018/01/when-a-north-korean-missile-accidentally-hit-a-north-korean-city/|archive-date=January 4, 2018|url=https://thediplomat.com/2018/01/when-a-north-korean-missile-accidentally-hit-a-north-korean-city/|quote=On April 28, 2017, North Korea launched a single Hwasong-12/KN17 intermediate-range ballistic missile (IRBM) from Pukchang Airfield in South Pyongan Province (the Korean People’s Army’s Air and Anti-Air Force Unit 447 in Ryongak-dong, Sunchon City, to be more precise). That missile failed shortly after launch and crashed in the Chongsin-dong, in North Korean city of Tokchon, causing considerable damage to a complex of industrial or agricultural buildings.}}</ref> == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:ഉത്തരകൊറിയൻ വിമാനത്താവളങ്ങൾ]] 8ks3vehcraylyzkea200o4dtvxrh7da 0 672250 4671640 2026-09-29T11:24:53Z TheGreatEditor024 211141 '{{Infobox airport|name=സോഞ്ചോൺ വിമാനത്താവളം|image=|IATA=N/A|ICAO=N/A|FAA=N/A|type=സൈനിക|owner=|operator=|area_served=സോൻചോൺ, [[ഉത്തര കൊറിയ]]|location=|elevation_f=198|elevation_m=60|coordinates={{coord|39|55|07.30|N|124|50|26.70|E|}}|pushpin_map=North Korea|website=|r1_number=14/32|r1_length_f=1,600|r1_length_m=488|r1_surface=കോൺക...' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു 4671640 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport|name=സോഞ്ചോൺ വിമാനത്താവളം|image=|IATA=N/A|ICAO=N/A|FAA=N/A|type=സൈനിക|owner=|operator=|area_served=സോൻചോൺ, [[ഉത്തര കൊറിയ]]|location=|elevation_f=198|elevation_m=60|coordinates={{coord|39|55|07.30|N|124|50|26.70|E|}}|pushpin_map=North Korea|website=|r1_number=14/32|r1_length_f=1,600|r1_length_m=488|r1_surface=കോൺക്രീറ്റ്}}'''സോഞ്ചോൺ വിമാനത്താവളം (선천비행장)''' [[ഉത്തര കൊറിയ|ഉത്തരകൊറിയയിലെ]] പ്യോംഗൻ-ബുക്തോയിലെ സോഞ്ചോണിനടുത്തുള്ള ഒരു വിമാനത്താവളമാണ്. == സൗകര്യങ്ങൾ == എയർഫീൽഡിന് 1600 x 102 അടി (488 x 31 മീറ്റർ) അളക്കുന്ന ഒരൊറ്റ കോൺക്രീറ്റ് റൺവേ 14/32 ഉണ്ട്.<ref name="landings">[http://www.landings.com/evird.acgi?pass=183310665&ref=-&mtd=41&cgi=%2Fcgi-bin%2Fnph-search_apt&var=13&buf=66&src=_landings%2Fpages%2Fsearch_apt.html&1=&5=&7=&8=&6=sonchon&9=&10=&max_ret=10&start_ret=1 Landings database page] "Landings.Com", accessed 13 Aug 2010</ref> രണ്ടാം എയർ കോംബാറ്റ് ഡിവിഷന്റെ എയർ റെജിമെന്റിന്റെ സൈനിക ഹെലികോപ്റ്ററുകൾക്കുള്ള ഒരു താവളമാണിത്.<ref name="landings" /><ref name="globalsecurity">[http://www.globalsecurity.org/military/world/dprk/sonchon-ab.htm GlobalSecurity.org] "Air Bases - Sonchon", accessed 13 Aug 2010</ref> == അവലംബങ്ങൾ == nrxkeqzr8fb1dtdz6xcmwxgoqugafct 4671642 4671640 2026-09-29T11:25:56Z TheGreatEditor024 211141 TheGreatEditor024 എന്ന ഉപയോക്താവ് [[സോൻചോൺ എയർപോർട്ട്]] എന്ന താൾ [[സോൻചോൺ വിമാനത്താവളം]] എന്നാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു 4671640 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport|name=സോഞ്ചോൺ വിമാനത്താവളം|image=|IATA=N/A|ICAO=N/A|FAA=N/A|type=സൈനിക|owner=|operator=|area_served=സോൻചോൺ, [[ഉത്തര കൊറിയ]]|location=|elevation_f=198|elevation_m=60|coordinates={{coord|39|55|07.30|N|124|50|26.70|E|}}|pushpin_map=North Korea|website=|r1_number=14/32|r1_length_f=1,600|r1_length_m=488|r1_surface=കോൺക്രീറ്റ്}}'''സോഞ്ചോൺ വിമാനത്താവളം (선천비행장)''' [[ഉത്തര കൊറിയ|ഉത്തരകൊറിയയിലെ]] പ്യോംഗൻ-ബുക്തോയിലെ സോഞ്ചോണിനടുത്തുള്ള ഒരു വിമാനത്താവളമാണ്. == സൗകര്യങ്ങൾ == എയർഫീൽഡിന് 1600 x 102 അടി (488 x 31 മീറ്റർ) അളക്കുന്ന ഒരൊറ്റ കോൺക്രീറ്റ് റൺവേ 14/32 ഉണ്ട്.<ref name="landings">[http://www.landings.com/evird.acgi?pass=183310665&ref=-&mtd=41&cgi=%2Fcgi-bin%2Fnph-search_apt&var=13&buf=66&src=_landings%2Fpages%2Fsearch_apt.html&1=&5=&7=&8=&6=sonchon&9=&10=&max_ret=10&start_ret=1 Landings database page] "Landings.Com", accessed 13 Aug 2010</ref> രണ്ടാം എയർ കോംബാറ്റ് ഡിവിഷന്റെ എയർ റെജിമെന്റിന്റെ സൈനിക ഹെലികോപ്റ്ററുകൾക്കുള്ള ഒരു താവളമാണിത്.<ref name="landings" /><ref name="globalsecurity">[http://www.globalsecurity.org/military/world/dprk/sonchon-ab.htm GlobalSecurity.org] "Air Bases - Sonchon", accessed 13 Aug 2010</ref> == അവലംബങ്ങൾ == nrxkeqzr8fb1dtdz6xcmwxgoqugafct 4671654 4671642 2026-09-29T11:34:41Z TheGreatEditor024 211141 4671654 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport|name=സോഞ്ചോൺ വിമാനത്താവളം|image=|IATA=N/A|ICAO=N/A|FAA=N/A|type=സൈനിക|owner=|operator=|area_served=സോൻചോൺ, [[ഉത്തര കൊറിയ]]|location=|elevation_f=198|elevation_m=60|coordinates={{coord|39|55|07.30|N|124|50|26.70|E|}}|pushpin_map=North Korea|website=|r1_number=14/32|r1_length_f=1,600|r1_length_m=488|r1_surface=കോൺക്രീറ്റ്}}'''സോഞ്ചോൺ വിമാനത്താവളം (선천비행장)''' [[ഉത്തര കൊറിയ|ഉത്തരകൊറിയയിലെ]] പ്യോംഗൻ-ബുക്തോയിലെ സോഞ്ചോണിനടുത്തുള്ള ഒരു വിമാനത്താവളമാണ്. == സൗകര്യങ്ങൾ == എയർഫീൽഡിന് 1600 x 102 അടി (488 x 31 മീറ്റർ) അളക്കുന്ന ഒരൊറ്റ കോൺക്രീറ്റ് റൺവേ 14/32 ഉണ്ട്.<ref name="landings">[http://www.landings.com/evird.acgi?pass=183310665&ref=-&mtd=41&cgi=%2Fcgi-bin%2Fnph-search_apt&var=13&buf=66&src=_landings%2Fpages%2Fsearch_apt.html&1=&5=&7=&8=&6=sonchon&9=&10=&max_ret=10&start_ret=1 Landings database page] "Landings.Com", accessed 13 Aug 2010</ref> രണ്ടാം എയർ കോംബാറ്റ് ഡിവിഷന്റെ എയർ റെജിമെന്റിന്റെ സൈനിക ഹെലികോപ്റ്ററുകൾക്കുള്ള ഒരു താവളമാണിത്.<ref name="landings" /><ref name="globalsecurity">[http://www.globalsecurity.org/military/world/dprk/sonchon-ab.htm GlobalSecurity.org] "Air Bases - Sonchon", accessed 13 Aug 2010</ref> == അവലംബങ്ങൾ == [[വർഗ്ഗം:ഉത്തരകൊറിയൻ വിമാനത്താവളങ്ങൾ]] lxsan3e7zsqn2k02w6gc6rv92cuy3h0 0 672251 4671643 2026-09-29T11:25:57Z TheGreatEditor024 211141 TheGreatEditor024 എന്ന ഉപയോക്താവ് [[സോൻചോൺ എയർപോർട്ട്]] എന്ന താൾ [[സോൻചോൺ വിമാനത്താവളം]] എന്നാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു 4671643 wikitext text/x-wiki #തിരിച്ചുവിടുക [[സോൻചോൺ വിമാനത്താവളം]] 0unand8dtdy6krgkj480m97mkcu2768 0 672252 4671645 2026-09-29T11:29:43Z TheGreatEditor024 211141 Translated from [[en:Sungam Ni Airport]] 4671645 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport|name=സുൻഗം നി വിമാനത്താവളം|image=|IATA=N/A|ICAO=N/A|FAA=N/A|type=military|owner=|operator=|area_served=ചോങ്ജിൻ, [[ഉത്തര കൊറിയ]]|location=|elevation_f=92|elevation_m=28|coordinates={{coord|41|40|27.40|N|129|40|35.50|E|}}|pushpin_map=|pushpin_mark=Roundel of North Korea.svg|pushpin_mark_size=15|pushpin_relief=y|pushpin_label=Sungam Ni|website=|r1_number=14/32|r1_length_f=2,950|r1_length_m=899|r1_surface=അസ്ഫാൽറ്റ്}}സുൻഗം നി വിമാനത്താവളം, സുൻഗം-റോഡോങ്ജാഗു, ക്യോങ്‌സോങ്-ഗണ്, ഹാംഗ്യോങ്-ബുക്തോ, ഉത്തര കൊറിയയിലുള്ള ഒരു വിമാനത്താവളമാണ്. == സൗകര്യങ്ങൾ == എയർഫീൽഡിന് 2950 x 190 അടി (899 x 58 മീറ്റർ) അളക്കുന്ന ഒറ്റ ആസ്ഫാൽറ്റ് റൺവേ 14/32 ഉണ്ട്.<ref name="landings">[http://www.landings.com/evird.acgi?pass=183312625&ref=-&mtd=41&cgi=%2Fcgi-bin%2Fnph-search_apt&var=13&buf=66&src=_landings%2Fpages%2Fsearch_apt.html&1=&5=&7=&8=&6=sungam&9=&10=&max_ret=100&start_ret=1 Landings database page] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120324101630/http://www.landings.com/evird.acgi?pass=183312625&ref=-&mtd=41&cgi=%2Fcgi-bin%2Fnph-search_apt&var=13&buf=66&src=_landings%2Fpages%2Fsearch_apt.html&1=&5=&7=&8=&6=sungam&9=&10=&max_ret=100&start_ret=1|date=2012-03-24}} "Landings.Com", accessed 13 Aug 2010,</ref> ഇത് ഉത്തര കൊറിയയുടെ കിഴക്കൻ തീരത്താണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. == അവലംബങ്ങൾ == bcv9pkfqt7dx6ae2rnmc13sjtnpw420 4671646 4671645 2026-09-29T11:30:10Z TheGreatEditor024 211141 TheGreatEditor024 എന്ന ഉപയോക്താവ് [[സുംഗം നി എയർപോർട്ട്]] എന്ന താൾ [[സുൻഗം നി വിമാനത്താവളം]] എന്നാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു 4671645 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport|name=സുൻഗം നി വിമാനത്താവളം|image=|IATA=N/A|ICAO=N/A|FAA=N/A|type=military|owner=|operator=|area_served=ചോങ്ജിൻ, [[ഉത്തര കൊറിയ]]|location=|elevation_f=92|elevation_m=28|coordinates={{coord|41|40|27.40|N|129|40|35.50|E|}}|pushpin_map=|pushpin_mark=Roundel of North Korea.svg|pushpin_mark_size=15|pushpin_relief=y|pushpin_label=Sungam Ni|website=|r1_number=14/32|r1_length_f=2,950|r1_length_m=899|r1_surface=അസ്ഫാൽറ്റ്}}സുൻഗം നി വിമാനത്താവളം, സുൻഗം-റോഡോങ്ജാഗു, ക്യോങ്‌സോങ്-ഗണ്, ഹാംഗ്യോങ്-ബുക്തോ, ഉത്തര കൊറിയയിലുള്ള ഒരു വിമാനത്താവളമാണ്. == സൗകര്യങ്ങൾ == എയർഫീൽഡിന് 2950 x 190 അടി (899 x 58 മീറ്റർ) അളക്കുന്ന ഒറ്റ ആസ്ഫാൽറ്റ് റൺവേ 14/32 ഉണ്ട്.<ref name="landings">[http://www.landings.com/evird.acgi?pass=183312625&ref=-&mtd=41&cgi=%2Fcgi-bin%2Fnph-search_apt&var=13&buf=66&src=_landings%2Fpages%2Fsearch_apt.html&1=&5=&7=&8=&6=sungam&9=&10=&max_ret=100&start_ret=1 Landings database page] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120324101630/http://www.landings.com/evird.acgi?pass=183312625&ref=-&mtd=41&cgi=%2Fcgi-bin%2Fnph-search_apt&var=13&buf=66&src=_landings%2Fpages%2Fsearch_apt.html&1=&5=&7=&8=&6=sungam&9=&10=&max_ret=100&start_ret=1|date=2012-03-24}} "Landings.Com", accessed 13 Aug 2010,</ref> ഇത് ഉത്തര കൊറിയയുടെ കിഴക്കൻ തീരത്താണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. == അവലംബങ്ങൾ == bcv9pkfqt7dx6ae2rnmc13sjtnpw420 4671648 4671646 2026-09-29T11:30:27Z TheGreatEditor024 211141 4671648 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport|name=സുൻഗം നി വിമാനത്താവളം|image=|IATA=N/A|ICAO=N/A|FAA=N/A|type=military|owner=|operator=|area_served=ചോങ്ജിൻ, [[ഉത്തര കൊറിയ]]|location=|elevation_f=92|elevation_m=28|coordinates={{coord|41|40|27.40|N|129|40|35.50|E|}}|pushpin_map=|pushpin_mark=Roundel of North Korea.svg|pushpin_mark_size=15|pushpin_relief=y|pushpin_label=Sungam Ni|website=|r1_number=14/32|r1_length_f=2,950|r1_length_m=899|r1_surface=അസ്ഫാൽറ്റ്}}'''സുൻഗം നി വിമാനത്താവളം''', സുൻഗം-റോഡോങ്ജാഗു, ക്യോങ്‌സോങ്-ഗണ്, ഹാംഗ്യോങ്-ബുക്തോ, ഉത്തര കൊറിയയിലുള്ള ഒരു വിമാനത്താവളമാണ്. == സൗകര്യങ്ങൾ == എയർഫീൽഡിന് 2950 x 190 അടി (899 x 58 മീറ്റർ) അളക്കുന്ന ഒറ്റ ആസ്ഫാൽറ്റ് റൺവേ 14/32 ഉണ്ട്.<ref name="landings">[http://www.landings.com/evird.acgi?pass=183312625&ref=-&mtd=41&cgi=%2Fcgi-bin%2Fnph-search_apt&var=13&buf=66&src=_landings%2Fpages%2Fsearch_apt.html&1=&5=&7=&8=&6=sungam&9=&10=&max_ret=100&start_ret=1 Landings database page] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120324101630/http://www.landings.com/evird.acgi?pass=183312625&ref=-&mtd=41&cgi=%2Fcgi-bin%2Fnph-search_apt&var=13&buf=66&src=_landings%2Fpages%2Fsearch_apt.html&1=&5=&7=&8=&6=sungam&9=&10=&max_ret=100&start_ret=1|date=2012-03-24}} "Landings.Com", accessed 13 Aug 2010,</ref> ഇത് ഉത്തര കൊറിയയുടെ കിഴക്കൻ തീരത്താണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. == അവലംബങ്ങൾ == 9m1ikr5u7t78pco5y9ccpbpo7i6hxrp 4671655 4671648 2026-09-29T11:34:59Z TheGreatEditor024 211141 4671655 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport|name=സുൻഗം നി വിമാനത്താവളം|image=|IATA=N/A|ICAO=N/A|FAA=N/A|type=military|owner=|operator=|area_served=ചോങ്ജിൻ, [[ഉത്തര കൊറിയ]]|location=|elevation_f=92|elevation_m=28|coordinates={{coord|41|40|27.40|N|129|40|35.50|E|}}|pushpin_map=|pushpin_mark=Roundel of North Korea.svg|pushpin_mark_size=15|pushpin_relief=y|pushpin_label=Sungam Ni|website=|r1_number=14/32|r1_length_f=2,950|r1_length_m=899|r1_surface=അസ്ഫാൽറ്റ്}}'''സുൻഗം നി വിമാനത്താവളം''', സുൻഗം-റോഡോങ്ജാഗു, ക്യോങ്‌സോങ്-ഗണ്, ഹാംഗ്യോങ്-ബുക്തോ, ഉത്തര കൊറിയയിലുള്ള ഒരു വിമാനത്താവളമാണ്. == സൗകര്യങ്ങൾ == എയർഫീൽഡിന് 2950 x 190 അടി (899 x 58 മീറ്റർ) അളക്കുന്ന ഒറ്റ ആസ്ഫാൽറ്റ് റൺവേ 14/32 ഉണ്ട്.<ref name="landings">[http://www.landings.com/evird.acgi?pass=183312625&ref=-&mtd=41&cgi=%2Fcgi-bin%2Fnph-search_apt&var=13&buf=66&src=_landings%2Fpages%2Fsearch_apt.html&1=&5=&7=&8=&6=sungam&9=&10=&max_ret=100&start_ret=1 Landings database page] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120324101630/http://www.landings.com/evird.acgi?pass=183312625&ref=-&mtd=41&cgi=%2Fcgi-bin%2Fnph-search_apt&var=13&buf=66&src=_landings%2Fpages%2Fsearch_apt.html&1=&5=&7=&8=&6=sungam&9=&10=&max_ret=100&start_ret=1|date=2012-03-24}} "Landings.Com", accessed 13 Aug 2010,</ref> ഇത് ഉത്തര കൊറിയയുടെ കിഴക്കൻ തീരത്താണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. == അവലംബങ്ങൾ == [[വർഗ്ഗം:ഉത്തരകൊറിയൻ വിമാനത്താവളങ്ങൾ]] 2r45iczq6zb216qz5ktaqepgx48yc9f 0 672253 4671647 2026-09-29T11:30:10Z TheGreatEditor024 211141 TheGreatEditor024 എന്ന ഉപയോക്താവ് [[സുംഗം നി എയർപോർട്ട്]] എന്ന താൾ [[സുൻഗം നി വിമാനത്താവളം]] എന്നാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു 4671647 wikitext text/x-wiki #തിരിച്ചുവിടുക [[സുൻഗം നി വിമാനത്താവളം]] 543axwslb4ok1svqjklbks1w8xar7cm 3 672254 4671662 2026-09-29T11:57:01Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4671662 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Kent Wang | Kent Wang | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 11:57, 29 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) 6y5qzr3ul83dyilhqstsxi4y2jp1t5s