വിക്കിപീഡിയ mlwiki https://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%A7%E0%B4%BE%E0%B4%A8_%E0%B4%A4%E0%B4%BE%E0%B5%BE MediaWiki 1.47.0-wmf.22 first-letter മീഡിയ പ്രത്യേകം സംവാദം ഉപയോക്താവ് ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം വിക്കിപീഡിയ വിക്കിപീഡിയ സംവാദം പ്രമാണം പ്രമാണത്തിന്റെ സംവാദം മീഡിയവിക്കി മീഡിയവിക്കി സംവാദം ഫലകം ഫലകത്തിന്റെ സംവാദം സഹായം സഹായത്തിന്റെ സംവാദം വർഗ്ഗം വർഗ്ഗത്തിന്റെ സംവാദം കവാടം കവാടത്തിന്റെ സംവാദം കരട് കരട് സംവാദം TimedText TimedText talk ഘടകം ഘടകത്തിന്റെ സംവാദം Package Package talk Event Event talk 0 48 4673138 4673092 2026-10-03T12:56:17Z NaC00L 076 208861 4673138 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Kerala}} {{featured}} {{Infobox state | name = | type = [[ഇന്ത്യയിലെ സംസ്ഥാനങ്ങളും കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശങ്ങളും|സംസ്ഥാനം]] | nickname kerala = ''ദൈവത്തിന്റെ സ്വന്തം നാട്<br/> നാളികേരങ്ങളുടെ നാട്<br/>വൃക്ഷങ്ങളുടെ നാട്<br/> സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങളുടെ തോട്ടം'' | image_skyline = {{Photomontage | photo1a = Rice fields of Kuttanad.jpg | photo2a =Munnar Top station.jpg | photo2b =Boat Beauty W.jpg | photo3a = Athirappilly Waterfalls 1.jpg | photo3b =Kathakali performance.jpg | photo4a = 01KovalamBeach&Kerala.jpg | photo5a =Kerala Government Secretariat.jpg | spacing = 2 | position = center | size = 220 | border = 0 | color = #FFFFFF | foot_montage = മുകളിൽനിന്ന്:<br/> [[കുട്ടനാട്|കുട്ടനാട്ടിലെ]] നെൽവയലുകൾ, [[മൂന്നാർ|മൂന്നാറിലെ]] തേയിലത്തോട്ടം, ആലപ്പുഴയിലെ [[കെട്ടുവള്ളം]], [[അതിരപ്പിള്ളി വെള്ളച്ചാട്ടം]], [[കഥകളി]], [[കോവളം]] ബീച്ച്, തിരുവനന്തപുരത്തെ [[കേരള ഗവൺമെൻ്റ് സെക്രട്ടേറിയേറ്റ്|ഭരണസിരാകേന്ദ്രം]] }} | image_alt = | image_caption = | image_shield gallery [new] = Emblem of Kerala state Vector.svg | shield_alt = | image_map = IN-KL.svg | map_alt = | map_caption = [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിൽ]] കേരളം | image_map1 = Kerala locator map.svg | map_caption1 = കേരളത്തിന്റെ ഭൂപടം | image_flag = | coor_pinpoint = [[തിരുവനന്തപുരം]] | coordinates = {{coord|8.5|77|region:IN-KL|display=inline,title}} | subdivision_type = രാജ്യം | subdivision_name = {{flag|ഇന്ത്യ}} | subdivision_type1 = [[Regions of India|മേഖല]] | subdivision_name1 = [[South India|ദക്ഷിണേന്ത്യ]] | established_title = രൂപീകരണം | established_date = {{Start date and years ago|df=yes|p=y|1956|11|1}} | parts_type = [[ജില്ല|ജില്ലകൾ]] | parts_style = para | p1 = [[Districts of Kerala|14]] | seat_type = തലസ്ഥാനം | seat = [[തിരുവനന്തപുരം]] | seat1_type = മറ്റു പ്രധാനനഗരങ്ങൾ [[കൊച്ചി]] [[കോഴിക്കോട്]], [[കൊല്ലം]], [[തൃശ്ശൂർ]], [[കണ്ണൂർ]], | government_footnotes = | governing_body = [[Government of Kerala|കേരള സർക്കാർ]] | leader_title = [[ഗവർണ്ണർ]] | leader_name1 = [[V. D. Satheesan|വി.ഡി. സതീശൻ ]] ([[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഐ.എൻ.സി]]) | leader_title2 = [[Legislature of Kerala|നിയമനിർമ്മാണം]] | leader_name2 = [[ഏകസഭ]], [[കേരള നിയമസഭ]] (140{{ref|leg|*}} സീറ്റുകൾ) | leader_title3 = നീതിന്യായം | leader_name3 = [[Kerala High Court|കേരള ഹൈക്കോടതി]] | leader_title4 = നിയോജക മണ്ഡലങ്ങൾ | leader_name4 = [[കേരള നിയമസഭ|നിയമസഭ]]: 140 [[കേരളത്തിലെ ലോകസഭാമണ്ഡലങ്ങൾ|ലോക്സഭ]]: 20 | area_footnotes = | area_total_km2 = 38863 | area_note = | area_rank = 22-ാമത് | elevation_footnotes = | elevation_m = 900 | population_footnotes = <ref>[http://www.censusindia.gov.in/ Census of India], 2011. Census Data Online, Population.</ref> | population_total = 33387677 | population_as_of = 2011 | population_rank = 13-ാമത് | population_density_km2 = auto | population_note = | timezone = [[ഔദ്യോഗിക_ഇന്ത്യൻ_സമയം|ഔദ്യോഗിക ഇന്ത്യൻസമയം (IST)]] | utc_offset = +05:30 | iso_code = [[ISO 3166-2:IN|IN-KL]] | blank_name_sec1 = [[മാനവ വികസന സൂചിക]] | blank_info_sec1 = {{increase}} 0.835<ref name="IDHR 2011" >{{cite web |title=India Human Development Report 2011: Towards Social Inclusion |url=http://www.pratirodh.com/pdf/human_development_report2011.pdf |publisher=Institute of Applied Manpower Research, [[Planning Commission (India)|Planning Commission]], [[Government of India]] |accessdate=17 October 2012 |archive-date=2013-11-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131106031556/http://www.pratirodh.com/pdf/human_development_report2011.pdf |url-status=dead }}</ref> (<span style="color:#090">വളരെ ഉയർന്നത്</span>) | blank1_name_sec1 = HDI റാങ്ക് | blank1_info_sec1 = 1-ാം (2011) | blank_name_sec2 = [[:en:Literacy_in_India|സാക്ഷരത]] | blank_info_sec2 = {{IncreaseNeutral}}96.2% (ഇന്ത്യയിൽ ഒന്നാം സ്ഥാനം)<ref>http://www.censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2/data_files/kerala/9-litercy-26-30.pdf</ref> | blank1_name_sec2 = ഔദ്യോഗിക ഭാഷകൾ | blank1_info_sec2 = [[Malayalam language|മലയാളം]], [[ഇംഗ്ലീഷ്]] | website = [http://kerala.gov.in/ kerala.gov.in] | footnotes = {{note|leg|*}} 140 തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടത്, 1 നാമനിർദ്ദേശം | official_name = കേരളം | unemployment_rate = | registration_plate = KL | leader_title1 = [[Chief Ministers of Kerala|മുഖ്യമന്ത്രി]] | leader_name = [[രാജേന്ദ്ര അർലേക്കർ]] | population_demonym = കേരളീയൻ, കേരളീയർ, മലയാളി | translit_lang1 = | native_name = ''Kēraḷam'' | native_name_lang = ml | length_km = 560 | width_km = 70 | elevation_max_point = [[ആനമുടി]] | elevation_max_m = 2,695 | elevation_min_m = −2.7 | elevation_min_point = [[കുട്ടനാട്]] | demographics_type1 = [[മൊത്ത ആഭ്യന്തര ഉൽപ്പാദനം|ജിഡിപി]] | demographics1_title1 = ആകെ (2022-2023) | demographics1_info1 = {{increase}} {{INRConvert|11.32|lc}} | Demographics section 1 title 2 = | Demographics section 1 title 3 = | Demographics section 1 info 2 = | Demographics section 1 info 3 = <!-- --> }} {{കേരളത്തിന്റെ ഔദ്യോഗിക ചിഹ്നങ്ങൾ}} {{Keralahistory}} [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയുടെ]]ഇരുപത്തിയെട്ട്.സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ മലബാർ തീരത്തുള്ള ഒരു സംസ്ഥാനമാണ്, '''കേരളം'''. 1956 നവംബർ 1 ന് സംസ്ഥാന പുനഃസംഘടനാ നിയമപ്രകാരം രൂപീകൃതമായ ഇത്, രാജ്യത്തെ മലയാളം സംസാരിക്കുന്ന പ്രദേശങ്ങളെ ഒരൊറ്റ സംസ്ഥാനമാക്കി ഏകീകരിച്ചു. കേരളം രാജ്യത്തിന്റെ തെക്കുപടിഞ്ഞാറേ അറ്റത്തുള്ള ഒരു ചെറിയ സംസ്ഥാനമാണ്. വടക്കൻ [[അക്ഷാംശം]] 8° 17' 30" നും 12° 47'40" നുമിടയ്ക്കും കിഴക്കൻ [[രേഖാംശം]] 74° 27'47" നും 77° 37'12" നുമിടയ്ക്കുമായി ഈ സംസ്ഥാനം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. 38,863 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റര് (15,005 ചതുരശ്ര മൈൽ) വിസ്തൃതിയുള്ള കേരളം, പ്രധാനമായും പശ്ചിമഘട്ടവും ലക്ഷദ്വീപ് കടലും ചേർന്ന തീരദേശ സമതലങ്ങളുടെ ഒരു ഭാഗമാണ്, കിഴക്കും [[തമിഴ്‌നാട്]], വടക്ക് കിഴക്ക് [[കർണാടകം]] പടിഞ്ഞാറൻ പരിസരത്ത് അറബിക്കടലിലെ ലക്ഷദ്വീപ് ദ്വീപുകൾ എന്നിവയുമാണ് പതിനൊന്നുമുതൽ നൂറ്റിയിരുപത്തിയൊന്ന്. കിലോമീറ്റർവരെ വീതിയും 580 കിലോമീറ്റർ നീളവുമുള്ള കേരളത്തിന്റെ അതിർത്തികൾ. രണ്ടായിരത്തി പതിനൊന്ന്. ലെ സെൻസസ് പ്രകാരം മുപ്പത്തിമൂന്ന്. ദശലക്ഷം നിവാസികളുള്ള കേരളം, ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും ജനസംഖ്യയുള്ള 13-ാമത്തെ സംസ്ഥാനമാണ്. ബിസി മൂവായിരം മുതൽക്കുതന്നെ കേരളം സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങളുടെ ഒരു പ്രധാന കയറ്റുമതിക്കാരായിരുന്നു. ഈ മേഖലയിലെ ആദ്യത്തെ പ്രധാന രാജ്യമായ [[ചേരസാമ്രാജ്യം|ചേര രാജവംശം]] സമുദ്ര വാണിജ്യത്തിലൂടെയാണ് പ്രാമുഖ്യ നേടിയത്. പക്ഷേ പലപ്പോഴും അയൽരാജ്യങ്ങളായ ചോള, പാണ്ഡ്യ രാജവംശങ്ങളുടെ ആക്രമണങ്ങൾ നേരിട്ടിരുന്നു. പതിനഞ്ചാം നൂറ്റാണ്ടിൽ, സുഗന്ധവ്യഞ്ജന വ്യാപാരം പോർച്ചുഗീസ് വ്യാപാരികളെ കേരളത്തിലേക്ക് ആകർഷിച്ചതോടെ ഇന്ത്യയിൽ യൂറോപ്യൻ കോളനിവൽക്കരണത്തിന് തുടക്കമിട്ടു. ആയിരത്തി തൊള്ളായിരത്തി നാൽപ്പത്തിയേഴിൽ ഇന്ത്യക്ക് സ്വാതന്ത്ര്യം ലഭിച്ചതിനുശേഷം, തിരുവിതാംകൂർ, കൊച്ചി എന്നീ നാട്ടുരാജ്യങ്ങൾ പുതുതായി രൂപീകരിച്ച റിപ്പബ്ലിക്കിൽ ചേരുകയും 1949നാല്.-ൽ ലയിച്ച് തിരുവിതാംകൂർ-കൊച്ചി സംസ്ഥാനം രൂപീകരിക്കുകയും ചെയ്തു.1956-ൽ, മുൻ മദ്രാസ് സംസ്ഥാനവുമായി പെരിഫറൽ പ്രദേശങ്ങൾ കൈമാറ്റം ചെയ്തുകൊണ്ട് ആധുനിക കേരള സംസ്ഥാനം സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു. ഇക്കാലത്ത് [[മലയാളം|മലയാളഭാഷ]] സംസാരിക്കുന്ന ജനങ്ങൾ താമസിക്കുന്ന ‌([[കന്യാകുമാരി]] ജില്ലയും, [[തെങ്കാശി]] ജില്ലയിലെ [[ചെങ്കോട്ട]]<nowiki/>ത്താലൂക്കിൻറെ കിഴക്കേഭാഗവുമൊഴികെ) തിരുവിതാംകൂർ നാട്ടുരാജ്യം, പണ്ടത്തെ [[കൊച്ചി രാജ്യം|കൊച്ചി]] രാജ്യം, പഴയ മദിരാശി സംസ്ഥാനത്തിലെ തുളുനാട് ഉൾപ്പെടുന്ന കാസറഗോഡ് താലൂക്ക് (ഇപ്പോൾ [[കാസറഗോഡ് ജില്ല]]) എന്നീ പ്രദേശങ്ങൾ ചേർത്ത് [[1956]]-ലാണ്‌ ഭാഷാടിസ്ഥാനത്തിൽ കേരളസംസ്ഥാനം രൂപവത്കരിച്ചത്. അക്കാലത്ത് കേരളത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്ന കന്യാകുമാരി ജില്ലയും ചെങ്കോട്ടൈ താലൂക്കിന്റെ ചില ഭാഗങ്ങളും കേരളത്തിൽനിന്ന് അടർത്തിമാറ്റി മദ്രാസ് സംസ്ഥാനത്തോട് കൂട്ടിച്ചേർത്തു തിരുവനന്തപുരം കേരളത്തിന്റെ തലസ്ഥാന നഗരമാണെങ്കിൽ, കൊച്ചി മെട്രോപൊളിറ്റൻ പ്രദേശം സംസ്ഥാനത്തെ ഏറ്റവും ജനസംഖ്യയുള്ള പ്രദേശമാണ്. കേരളത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ സംസാരിക്കുന്ന ഭാഷ മലയാളമാണ്, ഇംഗ്ലീഷിനൊപ്പം, സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ഔദ്യോഗിക ഭാഷയായും ഇത് പ്രവർത്തിക്കുന്നു. 1984 മുതൽ കേരളത്തിൽ 14 ജില്ലകളുണ്ട്. വൈവിദ്ധ്യമേറിയ ഭൂപ്രകൃതിയാൽ സമ്പന്നമായ ഇവിടം, ലോകത്തിലെ സന്ദർശനം നടത്തേണ്ട അമ്പതുസ്ഥലങ്ങളുടെ പട്ടികയിൽ [[നാഷണൽ ജിയോഗ്രാഫിക് ട്രാവലർ മാഗസിൻ]] ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ദൈവത്തിന്റെ സ്വന്തം നാട് എന്നാണ് കേരളം അറിയപ്പെടുന്നത്.{{Ref_label|ക|ക|none}}<ref> [http://www.nationalgeographic.com/traveler/kerala.html ട്രാവലർ മാഗസിനിൽ കേരളത്തെപറ്റി ശേഖരിച്ച തീയതി 2007 മാർച്ച് 24]</ref> മലയാളം പ്രധാനഭാഷയായി സംസാരിക്കുന്ന കേരളത്തിന്റെ തലസ്ഥാനം [[തിരുവനന്തപുരം|തിരുവനന്തപുരമാണ്‌]]. മറ്റു പ്രധാനനഗരങ്ങൾ [[കൊച്ചി]] (വാണിജ്യ തലസ്ഥാനം), [[കോഴിക്കോട്]], [[കൊല്ലം]], [[തൃശ്ശൂർ]], [[കണ്ണൂർ]], [[കോട്ടയം]] എന്നിവയാണ്‌. [[കളരിപ്പയറ്റ്]], [[കഥകളി]], [[പടയണി]], [[ആയുർവേദം]], [[തെയ്യം]] മാപ്പിളപാട്ട് തുടങ്ങിയവ കേരളത്തിന്റെ പുകഴേറ്റുന്നു. [[സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങൾ]]<nowiki/>ക്കും കേരളം പ്രശസ്തമാണ്. വിദേശരാജ്യങ്ങളിൽ ജോലിചെയ്യുന്ന മലയാളികൾ കേരളത്തിന്റെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയിൽ പ്രധാനഘടകമാണ്.<!--[[സിന്ധു നദീതടസംസ്കാരം|സിന്ധുനദീതട സംസ്കാരവുമായി]] കേരളത്തിനു ബന്ധമുണ്ടായിരുന്നു എന്നതും കേരളത്തിന്റെ പുരാതനചരിത്രം ഇന്ത്യയുടെ ചരിത്രത്തോളം പഴക്കമുള്ളതെന്നു തെളിയിക്കുന്നു.{{fact}}--> 1950കളിൽ വളരെ പിന്നോക്കാവസ്ഥയിലായിരുന്ന [[കേരളം]] അരനൂറ്റാണ്ടിനിടയിൽ വൻ മാറ്റങ്ങൾക്കു സാക്ഷ്യം വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. <!--ഇന്ത്യയിൽ ഏറ്റവും സാമൂഹിക പുരോഗതി കൈവരിച്ച സംസ്ഥാനമാണ്‌ കേരളം.{{തെളിവ്}}--> വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെയും ആധുനികതയുടേയും വിദേശജോലി വരുമാനത്തിന്റെയും സ്വാധീനമാണ് ഇതിന് കാരണം. [[സാക്ഷരത]], [[വിദ്യാഭ്യാസം]], [[ആരോഗ്യം]], [[കുടുംബാസൂത്രണം]] അഥവാ [[ഗർഭനിരോധന രീതികൾ]] സ്വീകരിക്കുക തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ കേരളം കൈവരിച്ച നേട്ടങ്ങൾ വികസിത രാജ്യങ്ങളുടേതിനോടു കിടപിടിക്കുന്നതാണ്‌. കേരളത്തിന്റെ സാമൂഹിക വികസനത്തെ [[കേരളാ മോഡൽ]] എന്ന പേരിൽ പല രാജ്യാന്തര സാമൂഹിക ശാസ്ത്രജ്ഞരും പഠനവിഷയമാക്കിയിട്ടുണ്ട്‌. കേരളത്തിന്റെ വരുമാനത്തിന്റെ വലിയൊരു പങ്ക്, [[പേർഷ്യൻ ഗൾഫ്]] രാജ്യങ്ങളിൽ ജോലി ചെയ്യുന്ന മലയാളികളെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു, പ്രത്യേകിച്ച് മലബാറിൽ. ഇന്ന് [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]], [[കാനഡ]], [[യൂറോപ്യൻ യൂണിയൻ]], [[യുകെ]], [[ഓസ്ട്രേലിയ]] തുടങ്ങിയ വികസിത പശ്ചാത്യ രാജ്യങ്ങളിൽ ശക്തമായ മലയാളികളുടെ സാന്നിധ്യം കാണാം. പല വിദേശ വികസിത രാജ്യങ്ങളിലും മലയാളികളായ നഴ്സുമാർ ഉന്നത പദവികളിൽ ജോലി ചെയ്യുന്നുണ്ട്. കോട്ടയം, പത്തനംതിട്ട, ഇടുക്കി തുടങ്ങിയ പ്രദേശങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുന്ന തെക്കൻ കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള വിദഗ്ദ ജോലിക്കാരും നഴ്സുമാരും ആണ് ഇത്തരം രാജ്യങ്ങളിൽ ഏറെയും എന്ന്‌ പറയാം. പലപ്പോഴും ലോകത്തിലെ മികച്ച നഴ്സുമാർ എന്ന അംഗീകാരവും മലയാളികളായ നഴ്സുമാർക്ക് ലഭിക്കാറുണ്ട്. <ref name="ashanet">http://www.ashanet.org/library/articles/kerala.199803.html</ref> വിവിധ സാമൂഹികമേഖലകളിൽ കൈവരിച്ച ചില നേട്ടങ്ങൾമൂലം കേരളം ശ്രദ്ധിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്. 91% സാക്ഷരതയാണ്‌ അതിലൊന്ന്. ഇത്, ഇന്ത്യയിലെതന്നെ ഏറ്റവുമുയർന്ന സാക്ഷരതാ നിരക്കാണ്‌.<ref name="nfhsindia.org">{{Cite web |url=http://www.nfhsindia.org/pdf/KE.pdf |title=2005-2006 National Family Health Survey |access-date=2009-07-15 |archive-date=2008-12-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081217193846/http://www.nfhsindia.org/pdf/KE.pdf |url-status=dead }}</ref><ref>[http://www.censusindia.gov.in/Census_Data_2001/India_at_glance/literates1.aspx Census India - Number of Literates & Literacy Rate]</ref> 2005-ൽ ട്രാൻസ്പരൻസി ഇന്റർനാഷണൽ നടത്തിയ ഒരു സർവ്വേപ്രകാരം, ഇന്ത്യയിൽ ഏറ്റവും കുറവ് അഴിമതിനടക്കുന്ന സംസ്ഥാനം കേരളമാണ്‌.<ref>{{cite web |title=India Corruption Study&nbsp;— 2005 |publisher=[[Transparency International]] |accessdate=2007-11-11 |url=http://www.transparency.org/regional_pages/asia_pacific/newsroom/news_archive__1/india_corruption_study_2005 |archive-date=2007-10-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071012150233/http://transparency.org/regional_pages/asia_pacific/newsroom/news_archive__1/india_corruption_study_2005 |url-status=dead }}</ref> <ref name="rem1">{{cite web|url=http://ideas.repec.org/p/ind/cdswpp/328.html|title=Kerala's Gulf connection: Emigration, remittances and their macroeconomic impact 1972-2000|year=2002|author=K.P. Kannan, K.S. Hari}}</ref><ref name="rem2">{{cite web|url=http://www.iss.nl/content/download/8303/81035/file/Panel%202_Rajan.pdf|format=PDF|title=Remittances and its impact on the Kerala Economy and Society|year=2007|author=S Irudaya Rajan, K.C. Zachariah|access-date=2009-07-15|archive-date=2009-02-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20090225101006/http://www.iss.nl/content/download/8303/81035/file/Panel%202_Rajan.pdf|url-status=dead}}</ref><ref name="abroad">{{cite web|url=http://www.nytimes.com/2007/09/07/world/asia/07migrate.html?_r=1&pagewanted=1|title=Jobs Abroad Support ‘Model’ State in India|publisher=New York Times|year=2007}}</ref> == പേരിനുപിന്നിൽ == '''കേരളം''' എന്ന പേരിന്റെ ഉത്ഭവത്തെപ്പറ്റി വിഭിന്നങ്ങളായ അഭിപ്രായങ്ങളുണ്ട്. * ''കേരവൃക്ഷങ്ങൾ നിറഞ്ഞ സ്ഥലം'' എന്ന അർത്ഥത്തിൽ ''കേരളം'' എന്ന പേരുണ്ടായെന്ന അഭിപ്രായമാണ് ഏറ്റവും പ്രബലം. '''കേരം''' എന്ന പദവും സ്ഥലം എന്നർത്ഥം വരുന്ന '''അളം''' എന്ന പദവുംചേർന്നാണ്, '''കേരളം''' എന്ന പേരുണ്ടായതെന്ന വാദം ഈ അഭിപ്രായത്തെ ബലപ്പെടുത്തുന്നു. * കേരളം എന്ന പേരു്, [[കേരളചരിത്രം|‘ചേരളം’]] എന്ന പദത്തിൽനിന്നുദ്ഭവിച്ചതാണെന്നാണ്, മറ്റൊരു വാദം. ചേർ, അഥവാ ചേർന്ത എന്നതിന്, ചേർന്ന എന്നാണർത്ഥം. കടൽമാറി കരകൾ കൂടിച്ചേർന്ന എന്ന അർത്ഥത്തിലാണ് ഈ പേരുദ്ഭവിച്ചതെന്ന് ഒരു കൂട്ടർ കരുതുന്നു. [[സംഘകാലം|സംഘകാലത്തിലെ]] നെയ്തൽ തിണൈ എന്ന ഭൂപ്രദേശത്തിൽവരുന്ന ഇവിടം, കടൽചേരുന്ന ഇടം എന്നയർത്ഥത്തിൽ ചേർ എന്നു വിളിച്ചിരുന്നു. ചേർ+അളം എന്നതിന്, സമുദ്രമെന്ന അർത്ഥവുമുണ്ട്. കടലോരമെന്ന സൂചനയാണ് ചേരളം തരുന്നത്. ചേരലർ കടലോരത്തിന്റെ അധിപരുമായി.<ref> സോമൻ ഇലവുംമൂട്; പ്രാചീനകേരളചരിത്രസംഗ്രഹം; താൾ 42, ധന്യാ ബുക്സ്, പുതുപ്പള്ളി, ഏപ്രിൽ 2000. </ref> * [[ചേരസാമ്രാജ്യം|ചേര രാജാക്കന്മാരിൽ]]<nowiki/> നിന്നുമാകാം പേർ വന്നതെന്നാണ്, മറ്റൊരഭിപ്രായം.<ref> മനോരമ ഇയർ ബുക്ക് 2006 താൾ 372. മനോരമ പ്രസ്സ് കോട്ടയം </ref> ഇവരുടെ പേർ തന്നെ '''ഥേര''' എന്ന [[പാലി]] വാക്കിൽനിന്നുത്ഭവിച്ചതാണ് എന്നാണ് മറ്റൊരു മതം. അതിനു [[ബുദ്ധമതം|ബുദ്ധമതവുമായി]] ബന്ധംകാണുന്നു. '''ഥേരൻ''' എന്ന വാക്കിന്, വലിയേട്ടൻ എന്നാണു വാച്യാർത്ഥം. ബുദ്ധമതത്തിലെ [[ഥേരവാദം|ഥേരവാദമതത്തിൽപെട്ടവരായിരുന്നു]] ചേരരാജാക്കന്മാർ എന്നു കരുതുന്നു. ഥേര എന്ന വാക്ക്, പാലിയിൽനിന്ന്, [[താലവ്യവത്കരണം]] എന്ന സ്വനനയപ്രകാരം ചേരൻ എന്നായതാണെന്നും, സ്ഥലമെന്ന അർത്ഥത്തിലുള്ള പാലിപദമായ തളം, ആദിലോപംപ്രാപിച്ച് അളം ആയതാണെന്നും ഇക്കൂട്ടർ വിശ്വസിക്കുന്നു. കേരളം ഒരുകാലത്ത് [[ബുദ്ധമതം|ബുദ്ധമതക്കാരുടെ]] പ്രബലകേന്ദ്രമായിരുന്നുവെന്ന വിശ്വാസം ബലപ്പെടുത്തുന്നതാണീ വാദം.<ref> {{cite book |last=പി.ഒ. |first=പുരുഷോത്തമൻ |authorlink=പി.ഒ. പുരുഷോത്തമൻ|title=ബുദ്ധന്റെ കാല്പാടുകൾ - പഠനം |year=2006 |publisher=പ്രൊഫ. വി. ലൈല |location= കേരളം |isbn= 81-240-1640-2 }} </ref> * വീരകേരളന്റെ നാടായതിനാൽ കേരളം എന്ന പേർവന്നുവെന്നും ഒരു വിശ്വാസമുണ്ട്.<ref>മാതൃഭൂമി ഇയർബുക്ക് പ്ലസ് 2008 </ref> * മലഞ്ചെരിവ് എന്നർത്ഥമുള്ള ചാരൽ എന്ന തമിഴ്പദത്തിൽനിന്നാണ് ചേരൽ ഉണ്ടായതെന്നും അതാണ്, കേരളമായതെന്നുമുള്ള മറ്റൊരു വാദവും നിലനിൽക്കുന്നു. * ചേരം (കേരളം) എന്ന വാക്ക്, നാഗം (പാമ്പ്) എന്നതിന്റെ തൽസമമാണെന്ന് എൽ.എ. അനന്തകൃഷ്ണയ്യർ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.<ref> L. A. Ananthakrishna Iye: The Ethnographical survey of Cochin state. Monograph no:10 1906 </ref> കേരളത്തിലെ ദ്രാവിഡരുടെ നാഗാരാധനകാരണമായിരിക്കണം ഒരുപക്ഷേ ഈ പേരുവരാനിടയായത്. *കേരം എന്നത്, ചേരം എന്നതിന്റെ കർണ്ണാടകോച്ചാരണമാണെന്ന് ഡോക്ടർ [[ഹെർമൻ ഗുണ്ടർട്ട്]] അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു. ഗോകർണ്ണത്തിനും, കന്യാകുമാരിക്കുമിടയിലുള്ള പ്രദേശത്തിന് ആദ്യകാലത്തുണ്ടായിരുന്ന ചേരം എന്നപേര്, കേരളം ആയി മാറിയതാണെന്ന് അദ്ദേഹം സമർത്ഥിക്കുന്നു.<ref name=keralam343>{{cite book|title=കേരളചരിത്രം|last=പ്രൊഫസ്സർ.എ.|first=ശ്രീധരമേനോൻ|publisher=ഡി.സി.ബുക്സ്|year=2007|isbn=81-264-1588-6|page=26|quote=കേരളം എന്ന പേരിന്റെ ഉൽപത്തി}}</ref> [[പ്രമാണം:Kerala-map-ml.png|thumb|250px|കേരളത്തിന്റെ ജില്ല തിരിച്ചുള്ള ഭൂപടം]] മൗര്യ ചക്രവർത്തിയായ അശോകൻ (ബി.സി. 274–237) അവശേഷിപ്പിച്ച ബി.സി. മൂന്നാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഒരു ശിലാ ലിഖിതത്തിൽ കേരളം എന്ന വാക്ക് ആദ്യമായി കേരളപുട്ടോ ('ചേര [കളുടെ] മകൻ') എന്നാണ് രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്. ക്ഷേമവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശാസനകളിലൊന്നാണിത്.<ref>{{Cite book |last=P. C. Alexander |title=Buddhism in Kerala |pages=23}}</ref> അക്കാലത്ത്, ഈ പ്രദേശത്തെ മൂന്ന് സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ ഒന്നിനെ ക്ലാസിക്കൽ തമിഴിൽ ചേരളം എന്നാണ് വിളിച്ചിരുന്നത്: ചേരയും കേരയും ഒരേ പദത്തിന്റെ വകഭേദങ്ങളാണ്.<ref name="Sainz1972">{{Cite book |last=Nicasio Silverio Sainz |url=https://books.google.com/books?id=AOEBAAAAMAAJ |title=Cuba y la Casa de Austria |publisher=Ediciones Universal |year=1972 |page=120 |access-date=6 January 2013}}</ref> ചേരൽ എന്ന പദം കേരള രാജാക്കന്മാരുടെ ഏറ്റവും പഴക്കം ചെന്ന രാജവംശത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു, കൂടാതെ 'തടാകം' എന്നതിന്റെ പഴയ തമിഴ് പദത്തിൽ നിന്നാണ് ഇത് ഉരുത്തിരിഞ്ഞത്. <ref name="Marr1985">{{Cite book |last=John R. Marr |url=https://books.google.com/books?id=x3gOAAAAYAAJ |title=The Eight Anthologies: A Study in Early Tamil Literature |publisher=Institute of Asian Studies |year=1985 |page=263}}</ref> കേരളം എന്നത് ക്ലാസിക്കൽ തമിഴ് ചെറിവ്-ആലം 'ഒരു കുന്നിന്റെയോ പർവത ചരിവിന്റെയോ തകർച്ച' <ref name="AlexDeborah2014">{{Cite book |last1=Rayson K. Alex |url=https://books.google.com/books?id=1swxBwAAQBAJ&pg=PA226 |title=Culture and Media: Ecocritical Explorations |last2=S. Susan Deborah |last3=Sachindev P.S. |publisher=Cambridge Scholars Publishing |year=2014 |isbn=978-1-4438-6190-8 |page=226}}</ref><ref name="Sadasivan2000">{{Cite book |last=S. N. Sadasivan |url=https://books.google.com/books?id=Be3PCvzf-BYC&pg=PA101 |title=A Social History of India |publisher=APH Publishing |year=2000 |isbn=978-8176481700 |page=101}}</ref> അല്ലെങ്കിൽ ചേര ആലം 'ചേരരുടെ നാട്' എന്നിവയിൽ നിന്നാണ് ഉരുത്തിരിഞ്ഞത്. ഒരു നാടോടി പദോൽപ്പത്തി കേരളത്തെ മലയാള പദമായ കേര 'തെങ്ങ്', ആലം 'ഭൂമി' എന്നിവയിൽ നിന്നാണ് ഉരുത്തിരിഞ്ഞത്; അതിനാൽ, 'തേങ്ങകളുടെ നാട്',<ref name="PreedyWatson2011">{{Cite book |last1=Victor R. Preedy |url=https://books.google.com/books?id=C6lYoH8rwywC&pg=PT400 |title=Nuts and Seeds in Health and Disease Prevention |last2=Ronald Ross Watson |last3=Vinood B. Patel |publisher=Academic Press |year=2011 |isbn=978-0-12-375689-3 |page=400}}</ref>തെങ്ങുകളുടെ സമൃദ്ധി കാരണം നാട്ടുകാർ ഉപയോഗിക്കുന്ന സംസ്ഥാനത്തിന്റെ വിളിപ്പേരാണ് ഇത്<ref name="PreedyWatson2011"/>വിദേശ വ്യാപാര വൃത്തങ്ങളിൽ കേരളത്തെ മലബാർ എന്നാണ് വിളിച്ചിരുന്നത്. കോസ്മാസ് ഇൻഡിക്കോപ്ലൂസ്റ്റസിന്റെ (ക്രി.വ. ആറാം നൂറ്റാണ്ട്) കാലം മുതൽ തന്നെ അറബ് നാവികർ കേരളത്തെ മാലെ എന്നാണ് വിളിച്ചിരുന്നത്. === കേരളം എന്ന് പുനർനാമകരണം === സംസ്ഥാനത്തിന്റെ മലയാള നാമമായ കേരളം എന്ന് പേര് മാറ്റണമെന്ന് ദീർഘകാലമായി ആവശ്യമുണ്ട്. ഔദ്യോഗികമായി, മലയാളത്തിൽ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ പേര് 'കേരളം' (കേരളം) എന്നാണ്, അതേസമയം അതിന്റെ ഇംഗ്ലീഷ് പേര് 'കേരള' എന്നാണ്<ref>{{Cite web |last=Vineeth |first=T. K. |date=2026-03-07 |title=KERALA-M: What's in a name? |url=https://www.newindianexpress.com/explainers/2026/Mar/07/kerala-m-whats-in-a-name |access-date=2026-03-13 |website=The New Indian Express |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Renaming Kerala: Modi Hails Kerala's New Name Keralam |url=https://www.deccanherald.com/india/kerala/rightful-name-as-per-malayali-culture-pm-modi-praises-renaming-of-kerala-to-keralam-3927718 |access-date=2026-03-13 |website=Deccan Herald |language=en}}</ref> 2023 ഓഗസ്റ്റിൽ ഏകകണ്ഠമായി ഒരു പ്രമേയം പാസാക്കിയതിനെത്തുടർന്ന്, 2024 ജൂണിൽ കേരള നിയമസഭ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ പേര് 'കേരള' എന്നതിൽ നിന്ന് 'കേരളം' എന്നാക്കി മാറ്റാൻ ഏകകണ്ഠമായി ഒരു പ്രമേയം പാസാക്കി. ഭരണഘടനയുടെ ആർട്ടിക്കിൾ 3 പ്രകാരം സംസ്ഥാനത്തിന്റെ പേര് മലയാളി സ്വത്വം പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നതിനായി ഭേദഗതി ചെയ്യാൻ ശ്രമിച്ച രണ്ട് പ്രമേയങ്ങളും മുഖ്യമന്ത്രി പിണറായി വിജയൻ അവതരിപ്പിച്ചു.<ref name="auto1">{{cite web | last=TNIE online desk | first=Agencies | title=Ahead of polls, Union Cabinet approves Kerala's renaming to 'Keralam' | website=The New Indian Express | date=2026-02-24 | url=https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2026/Feb/24/union-cabinet-approves-keralas-renaming-to-keralam-ahead-of-polls | access-date=2026-02-24}}</ref> രണ്ടായിരത്തി ഇരുപത്തിയാറ്. ഫെബ്രുവരി 24 ന് കേന്ദ്ര മന്ത്രിസഭ ഈ നിർദ്ദേശം അംഗീകരിച്ചു. മന്ത്രിസഭയുടെ അംഗീകാരത്തെത്തുടർന്ന്, ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടനയുടെ ആർട്ടിക്കിൾ 3 ലെ വ്യവസ്ഥ പ്രകാരം അഭിപ്രായങ്ങൾ പ്രകടിപ്പിക്കുന്നതിനായി ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രപതി 2026 ലെ കേരള (പേരുമാറ്റം) ബിൽ സംസ്ഥാന നിയമസഭയിലേക്ക് റഫർ ചെയ്യും.<ref name="auto">{{cite web | title=Kerala will now be called Keralam | website=India Today | date=2026-02-24 | url=https://www.indiatoday.in/india/story/union-cabinet-approves-proposal-renaming-kerala-to-keralam-2873528-2026-02-24 | access-date=2026-02-24}}</ref> കേരള നിയമസഭയുടെ അംഗീകാരത്തിനുശേഷം, ഈ ബിൽ ഇന്ത്യൻ പാർലമെന്റിൽ അവതരിപ്പിക്കുകയും പാസായാൽ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ പേര് ഔദ്യോഗികമായി കേരളം എന്നറിയപ്പെടുകയും ചെയ്യും. ==ഭാഷ== [[പ്രമാണം:Collage malayalam letters.svg|ലഘുചിത്രം|മലയാളഭാഷയിലെ ലിപികൾ]] കേരളീയരുടെ പൊതുവ്യവഹാരഭാഷ, ദ്രാവിഡഭാഷാഗോത്രത്തില്പെട്ട [[മലയാളം|മലയാളമാണ്]]. പ്രാഗ്കാലതമിഴിൽനിന്നു രൂപംകൊണ്ടതാണു മലയാളം. [[വട്ടെഴുത്ത്|വട്ടെഴുത്തുലിപികളിലാണ്]] ആദ്യകാലമലയാളം എഴുതപ്പെട്ടുപോന്നത്. വട്ടെഴുത്തുലിപികളുടേയും [[ഗ്രന്ഥലിപി| ഗ്രന്ഥലിപികളുടേയും]] സങ്കലനത്തിലൂടെയാണ്, ഇന്നത്തെ മലയാളലിപിസഞ്ചയം ഉരുത്തിരിയുന്നത്. സി.ഇ. പതിനഞ്ചാം നൂറ്റാണ്ടോടെയാണ്, ഇന്നെഴുതപ്പെടുകയും കേൾക്കപ്പെടുകയുംചെയ്യുന്ന മലയാളം, ഏറെക്കുറെ രൂപപ്പെടുന്നത്. നിത്യവ്യവഹാരഭാഷയിൽ പ്രാദേശികമായി വാമൊഴിവൈവിദ്ധ്യം, ഇന്നും വളരെയേറെ നിലനിൽക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും വരമൊഴിയുടെ കാര്യത്തിൽ കേരളമൊട്ടാകെ പണ്ടുമുതൽക്കേ ഏകമാനത കൈവരിച്ചുകഴിഞ്ഞിരുന്നു. ഭാഷയുടെ ഉത്ഭവത്തെക്കുറിച്ച്, ഇപ്പോഴും തർക്കംനിലനിൽക്കുന്നു == കേരളം എന്ന് പുനർനാമകരണം == സംസ്ഥാനത്തിന്റെ മലയാള നാമമായ കേരളം എന്ന് പേര് മാറ്റണമെന്ന് ദീർഘകാലമായി ആവശ്യമുണ്ട്. ഔദ്യോഗികമായി, മലയാളത്തിൽ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ പേര് 'കേരളം' (കേരളം) എന്നാണ്, അതേസമയം അതിന്റെ ഇംഗ്ലീഷ് പേര് 'കേരളം' എന്നാണ്<ref>{{Cite web |last=Vineeth |first=T. K. |date=2026-03-07 |title=KERALA-M: What's in a name? |url=https://www.newindianexpress.com/explainers/2026/Mar/07/kerala-m-whats-in-a-name |access-date=2026-03-13 |website=The New Indian Express |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Renaming Kerala: Modi Hails Kerala's New Name Keralam |url=https://www.deccanherald.com/india/kerala/rightful-name-as-per-malayali-culture-pm-modi-praises-renaming-of-kerala-to-keralam-3927718 |access-date=2026-03-13 |website=Deccan Herald |language=en}}</ref> 2023 ഓഗസ്റ്റിൽ ഏകകണ്ഠമായി ഒരു പ്രമേയം പാസാക്കിയതിനെത്തുടർന്ന്, 2024 ജൂണിൽ കേരള നിയമസഭ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ പേര് 'കേരള' എന്നതിൽ നിന്ന് 'കേരളം' എന്നാക്കി മാറ്റാൻ ഏകകണ്ഠമായി ഒരു പ്രമേയം പാസാക്കി. ഭരണഘടനയുടെ ആർട്ടിക്കിൾ 3 പ്രകാരം സംസ്ഥാനത്തിന്റെ പേര് മലയാളി സ്വത്വം പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നതിനായി ഭേദഗതി ചെയ്യാൻ ശ്രമിച്ച രണ്ട് പ്രമേയങ്ങളും മുഖ്യമന്ത്രി പിണറായി വിജയൻ അവതരിപ്പിച്ചു.<ref name="auto1"/> 2026 ഫെബ്രുവരി 24 ന് കേന്ദ്ര മന്ത്രിസഭ ഈ നിർദ്ദേശം അംഗീകരിച്ചു. മന്ത്രിസഭയുടെ അംഗീകാരത്തെത്തുടർന്ന്, ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടനയുടെ ആർട്ടിക്കിൾ 3 ലെ വ്യവസ്ഥ പ്രകാരം അഭിപ്രായങ്ങൾ പ്രകടിപ്പിക്കുന്നതിനായി ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രപതി 2026 ലെ കേരള (പേരുമാറ്റം) ബിൽ സംസ്ഥാന നിയമസഭയിലേക്ക് റഫർ ചെയ്യും.<ref name="auto"/> കേരള നിയമസഭയുടെ അംഗീകാരത്തിനുശേഷം, ഈ ബിൽ ഇന്ത്യൻ പാർലമെന്റിൽ അവതരിപ്പിക്കുകയും പാസായാൽ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ പേര് ഔദ്യോഗികമായി കേരളം എന്നറിയപ്പെടുകയും ചെയ്യും. == ചരിത്രം == {{Main|കേരള ചരിത്രം}} പ്രാകൃതകാലം മുതലേയുള്ള നിരവധി മനുഷ്യപ്രയാണങ്ങളുടേയും അവയിൽനിന്നുരുത്തിരിഞ്ഞ അധിവാസകേന്ദ്രങ്ങളുടേയും തുടർച്ചയുടെ ബാക്കി പത്രമാണ്‌ ഇന്നത്തെ കേരളം.ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിന്റെ ഈ തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ തീരദേശത്ത് ആദ്യമായി എത്തിപ്പെട്ടവർ [[നെഗ്രിറ്റോയ്ഡ്]]-[[ആസ്ത്രലോയ്ഡ്]] വർഗ്ഗത്തിൽ പെട്ടവരായിരുന്നിരിക്കണം എന്നാണ് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നത്. കേരളത്തിന്റെ പ്രാകൃതകാലത്ത് ഇന്നുകാണുന്ന സമതലങ്ങൾ ഇല്ലാതിരുന്നതിനാൽ ഇക്കൂട്ടർ മുഖ്യമായും വനങ്ങൾ നിറഞ്ഞ ഉയർന്ന നിരപ്പിലുള്ള മലമ്പ്രദേശങ്ങളാണ് സ്വാഭാവികമായും താവളമാക്കിയത്. ഇവർ മുഖ്യമായും നായാട്ടിലൂടെയും വനങ്ങളിലെ കായ്കനികൾ ഭക്ഷിച്ചുമാണ് ജീവിച്ചിരുന്നത്. [[കൃഷി]] അവർക്ക് അജ്ഞാതമായിരുന്നു. ഇവരുടെ പിന്മുറക്കാർ ഇന്നും കേരളത്തിൽ അവശേഷിച്ചിട്ടുണ്ട്. കിഴക്കൻ മലകളിലും കാടുകളിലും കണ്ടുവരുന്ന [[പണിയർ]], [[ഇരുളർ]], [[കുറിച്യർ]], [[മുതുവാൻ|മുതുവാന്മാർ]], മലയരയർ, [[മലവേടർ]], [[ഉള്ളാടർ]], [[കാണിക്കാർ]] തുടങ്ങിയ ആദിവാസികൾ ഇവരുടെ പിൻഗാമികൾ ആണ്.<ref> [[മാതൃഭൂമി]] ഇയർബുക്ക് പ്ലസ് 2008 </ref> [[പ്രമാണം:Muniyara.jpg|thumb|left|ശിലായുഗത്തിലേതെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്ന [[മുനിയറകൾ]] കേരളത്തിലെ [[മറയൂർ]] എന്ന സ്ഥലത്ത്.]] പിന്നീട് കടന്നുവന്നവരാണ് [[ദ്രാവിഡർ]]. കടൽ കുറേക്കൂടി പിൻവാങ്ങി കൂടുതൽ സമതലപ്രദേശങ്ങൾ ഉയർന്നുവരികയും ഭൂപ്രകൃതിയിൽ കാര്യമായ വ്യത്യാസങ്ങൾ ഉണ്ടാകുകയും ചെയ്തതിനുശേഷമാണ് ഇതെന്നാണ് ചരിത്രഗവേഷകർ കരുതുന്നത്. മഹാശിലസംസ്കാരത്തിന്റെ ഉപജ്ഞാതാക്കൾ ഇവരാണ്. കേരളത്തിൽ നിരവധി സ്ഥലങ്ങളിൽ നിന്നും ഈ സംസ്കാരത്തിന്റെ അവശിഷ്ടങ്ങൾ കണ്ടെടുത്തിട്ടുണ്ട്. കൃഷി അറിയാമായിരുന്ന ഇവർ ആദിമനിവാസികൾ അധിവസിച്ചിരുന്ന വനങ്ങളിലേക്ക് കടക്കാതിരിക്കുകയോ ആദിമനിവാസികൾ സമതലങ്ങളിലേക്ക് കുടിയേറാതിരിക്കുകയോ ചെയ്തിരിക്കാം. ഈ ആദിമനിവാസികൾ തങ്ങളുടേതായ ചുറ്റുപാടുകളിൽ ജീവിച്ചുകൊണ്ട് പുതിയ അയൽക്കാരുമായി കൊള്ളക്കൊടുക്കകളിൽ ഏർപ്പെട്ടിരുന്നതായി പിൽക്കാലത്തെ [[സംഘസാഹിത്യം|സംഘം കൃതികളിൽ]] നിന്ന് മനസ്സിലാക്കാം. ഇവർ [[കാളി]], പൂർവ്വികർ(മുത്തപ്പൻ), പ്രകൃതിശക്തികൾ, മലദൈവങ്ങൾ എന്നിവരെ ആരാധിച്ചിരുന്നു. [[ഇതിഹാസം|ഇതിഹാസങ്ങളും]] [[പുരാണം|പുരാണങ്ങളും]] രചിക്കപ്പെട്ടതിനു ശേഷം ഇന്നത്തെ രൂപത്തിലേക്ക് എത്തിപ്പെടുമ്പോഴേക്ക് ഏതായാലും കേരളം എന്ന വാക്ക് ഒരു സ്വതന്ത്രാസ്തിത്വം നേടിയിരുന്നു. ബി.സി.എട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിൽ രചിക്കപ്പെട്ടു എന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്ന [[രാമായണം|രാമായണത്തിലെ]] കിഷ്കിന്ധാകാണ്ഡം 41ആം സർഗത്തിൽ കേരളത്തെപ്പറ്റി പരാമർശമുണ്ട്. [[സുഗ്രീവൻ]], വാനരന്മാരെ ദക്ഷിണദേശത്തേയ്ക്കയക്കുമ്പോൾ കാണാവുന്ന രാജ്യങ്ങളെപ്പറ്റി [[രാമായണം|രാമായണത്തിൽ]] ഇങ്ങനെ പറയുന്നു: {{Rquote|left|<poem> നദീം ഗോദാവരീം ചൈവ സർവമേവാനുപശ്യത തഥൈവാന്ധ്രാൻ ച പൗണ്ഡ്രാൻ ച ചോളാൻ പാണ്ഡ്യാൻ ച കേരളാൻ</poem>|||രാമായണം, കിഷ്കിന്ധാകാണ്ഡം.<ref>[http://sa.wikisource.org/wiki/किष्किन्धाकाण्डे_एकचत्वारिंशः_सर्गः_॥४-४१॥ Wikisource-രാമായണം "नदीम् गोदावरीम् चैव सर्वम् एव अनुपश्यत । तथैव आन्ध्रान् च पुण्ड्रान् च चोलान् पाण्ड्यान् केरलान् ॥४-४१-१२॥]</ref>}} ഹിന്ദു പുരാണത്തിലെ ദശാവതാര കഥകളിൽ, കേരളത്തിലെ ഭൂപ്രദേശങ്ങൾ വിഷ്ണുവിന്റെ ആറാമത്തെ അവതാരമായ (അവതാരമായ) മഴു വഹിച്ച യോദ്ധാവായ മുനി പരശുരാമൻ സമുദ്രത്തിൽ നിന്ന് വീണ്ടെടുത്തു. തൽഫലമായി, കേരളത്തെ പരശുരാമ ക്ഷേത്രം ("പരശുരാമന്റെ നാട്") എന്ന് വിളിക്കുന്നു.<ref>S. C. Bhatt, Gopal K. Bhargava (2006) "Land and People of Indian States and Union Territories: Volume 14.", p.18</ref> ഐതിഹ്യമനുസരിച്ച്, പരശുരാമൻ കടലിന് കുറുകെ മഴു എറിഞ്ഞു. മഴു എറിഞ്ഞ ദൂരമത്രയും വെള്ളം വഴി മാറിപ്പോകയും. ഉയർന്നുവന്ന ഈ ഭൂമി ഗോകർണ്ണം മുതൽ കന്യാകുമാരി വരെ വ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>{{cite book |author=Aiya VN |title=The Travancore State Manual|publisher=Travancore Government Press |pages=210–212 |year=1906 |accessdate=12 November 2007 |url=https://books.google.com/books?id=RdzaPW-kEvQC}}</ref> ഉയർന്നുവന്ന ഭൂമി ഉപ്പുരസമുള്ളതും വാസയോഗ്യമല്ലാത്തതുമായിരുന്നു, അതിനാൽ പരശുരാമൻ സർപ്പരാജാവായ വാസുകിയെ വിളിച്ചു. അദ്ദേഹം മണ്ണിനെ ശുദ്ധീകരിക്കാൻ വിഷം തുപ്പി, അതിനെ ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ ഭൂമിയാക്കി മാറ്റി. ആദരസൂചകമായി, വാസുകിയെയും എല്ലാ പാമ്പുകളെയും ഭൂമിയുടെ സംരക്ഷകരായി നിയമിച്ചു. പതിനേഴാം നൂറ്റാണ്ടിലോ പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിലോ എഴുതിയ കേരളോൽപ്പതിയിൽ ഈ ഇതിഹാസം വികസിപ്പിക്കുകയും ക്രോഡീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. ഭൂവുടമസ്ഥത, ഭരണം തുടങ്ങിയ ആദ്യകാല കേരള സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ഉത്ഭവത്തെ ഇത് പരശുരാമന്റെ കഥയുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു.<ref>{{cite book|author=M. T. Narayanan|title=Agrarian Relations in Late Medieval Malabar|url=https://books.google.com/books?id=kHtbkuXruzwC&pg=PA17|accessdate=28 July 2012|date=1 January 2003|publisher=Northern Book Centre|isbn=978-81-7211-135-9|pages=16–18}}</ref> മധ്യകാലഘട്ടത്തിൽ, ചേര രാജാവായ ചെങ്കുട്ടുവൻ തന്റെ കുന്തം കടലിലേക്ക് എറിഞ്ഞ് തന്റെ ആധിപത്യത്തെ പ്രതീകപ്പെടുത്തിയിരിക്കാം.<ref>{{Cite book |last=Srinivisa Iyengar |first=P. T. |title=History of the Tamils: From the Earliest Times to 600 A.D. |publisher=Asian Educational Services |year=1929 |isbn=978-8120601451 |location=Madras |page=515}}</ref> കേരളവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഒരു പ്രമുഖ പുരാണ കഥാപാത്രമാണ് മഹാബലി. കേരളത്തിൽ ഭൂമി ഭരിച്ചിരുന്നതായി പറയപ്പെടുന്ന ഒരു അസുരനും ഒരു നീതിമാനായ രാജാവുമായിരുന്ന അദ്ദേഹം ദേവന്മാരെ യുദ്ധത്തിൽ പരാജയപ്പെടുത്തി നാടുകടത്തി. മറുപടിയായി, ദേവന്മാർ വിഷ്ണുവിനോട് അപേക്ഷിച്ചു. അദ്ദേഹം തന്റെ അഞ്ചാമത്തെ അവതാരമായ വാമനനായി അവതരിച്ചു. ക്രമം പുനഃസ്ഥാപിക്കാൻ മഹാബലിയെ പാതാളത്തിലേക്ക് (പാതാളത്തിലേക്ക്) തള്ളിവിട്ടു. ജനകീയ വിശ്വാസമനുസരിച്ച്, മഹാബലി വർഷത്തിലൊരിക്കൽ കേരളത്തിലേക്ക് മടങ്ങുന്നു. ഇത് ഓണം ഉത്സവമായി ആഘോഷിക്കപ്പെടുന്നു.<ref name="Rinehart2004">{{cite book|author=Robin Rinehart|title=Contemporary Hinduism: Ritual, Culture, and Practice|url=https://books.google.com/books?id=hMPYnfS_R90C&pg=PA146|accessdate=28 July 2012|year=2004|publisher=ABC-CLIO|isbn=978-1-57607-905-8|page=146}}</ref> 18 പുരാണങ്ങളിൽ ഏറ്റവും പഴക്കമുള്ള മത്സ്യപുരാണം,<ref>{{cite book|last=Goldberg|first=Ellen|title=The Lord who is Half Woman: Ardhanārīśvara in Indian and Feminist Perspective|url=https://books.google.com/books?id=xUhlxBozntoC&pg=PA20|year=2002|publisher=SUNY Press|isbn=978-0-7914-5325-4|page=20|accessdate=30 May 2015}}</ref><ref>{{cite book|last=Kemmerer|first=Lisa|title=Animals and World Religions|url=https://books.google.com/books?id=iFEL2yjkbAAC&pg=PA78|year=2011|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-991255-1|page=78|accessdate=30 May 2015}}</ref> കേരളത്തിലെയും തമിഴ്‌നാട്ടിലെയും മലയ പർവതനിരകളിലാണ് വിഷ്ണുവിന്റെ ആദ്യ അവതാരമായ മത്സ്യത്തിന്റെയും പ്രദേശത്തിന്റെ ആദ്യ മനുഷ്യനും ഭരണാധികാരിയുമായ രാജാവ് മനുവിന്റെയും കഥ നടന്നത് എന്ന് സ്ഥാപിക്കുന്നു. <ref>{{cite book|last=Dalal|first=Roshen|title=Hinduism: An Alphabetical Guide|url=https://books.google.com/books?id=DH0vmD8ghdMC&pg=PA250|year=2011|publisher=Penguin Books India|isbn=978-0-14-341421-6|page=250|accessdate=30 May 2015}}</ref><ref>{{cite book|last=Ragozin|first=Zenaide A.|title=Vedic India As Embodied Principally in the Rig-veda|url=https://books.google.com/books?id=T16d-eRG5VkC&pg=PA341|year=2005|publisher=Kessinger Publishing|isbn=978-1-4179-4463-7|page=341|accessdate=21 March 2013}}</ref> [[മഹാഭാരതം|മഹാഭാരതത്തിൽ]] ഭാരതഭൂമിയുടെ തെക്കേ അറ്റത്തുള്ള രാജ്യങ്ങളെപ്പറ്റി പ്രസ്താവിക്കുമ്പോൾ ദ്രമിഡം, കേരളം, കർണാടകം മുതലായ നാമങ്ങൾ വരുന്നു. അതിനാൽ [[വ്യാസൻ]] ഭാരതമെഴുതിയ കാലഘട്ടത്തിൽ കേരളരാജ്യമുണ്ടായിരുന്നുവെന്നും അത് ദ്രാവിഡദേശത്തുനിന്നും ഭിന്നമായിരുന്നു എന്നും മനസ്സിലാക്കാം. മഹാഭാരതത്തിൽ ആദിപർവം 175ആം അധ്യായത്തിലും, സഭാപർവം 31ആം അധ്യായത്തിലും, വനപർവം 254ആം അധ്യായത്തിലും, ദ്രോണപർവം 70ആം അധ്യായത്തിലും കേരളത്തെപ്പറ്റി പരാമർശമുണ്ട്. രുക്മിണീസ്വയംവരത്തിൽ സംബന്ധിക്കുന്നതിനായി ദക്ഷിണദേശത്തുനിന്നും ചോളനും, പാണ്ഡ്യനും, കേരളനും വിദർഭ രാജധാനിയിൽ സന്നിഹിതരായിരുന്നതായി [[ഭാഗവതം]] ദശമസ്കന്ധത്തിൽ പ്രസ്താവിക്കുന്നു. ബ്രഹ്മാണ്ഡപുരാണം, അഗ്നിപുരാണം എന്നിവയിലും കേരളത്തെപ്പറ്റി പരാമർശമുണ്ട്. പുരാണങ്ങളും ഇതിഹാസങ്ങളും രചിക്കപ്പെട്ടുകഴിഞ്ഞ് ഏറെക്കാലം കഴിഞ്ഞാണ് അവ ഇന്നത്തെ മട്ടിലായതെന്നും അതിനിടെ അവയിൽ പ്രക്ഷിപ്തമായി പലതും കടന്നുകൂടിയിട്ടുണ്ടാകുമെന്നും പണ്ഡിതമതമുണ്ട്. കേരളത്തെപ്പറ്റിയുള്ള ഏറ്റവും പഴക്കമേറിയ രേഖ ക്രിസ്തുവിനു മുമ്പ് 272-നും 232-നും ഇടയിൽ മദ്ധ്യേന്ത്യയിൽ [[അശോകചക്രവർത്തി]] സ്ഥാപിച്ച ഒരു ശിലാഫലകത്തിൽ (രണ്ടാം ശിലാശാസനം) നിന്നാണ് ലഭിച്ചിരിക്കുന്നത്.<ref> {{cite book | last = പി.കെ. | first = ബാലകൃഷ്ണൻ| authorlink = പി.കെ. ബാലകൃഷ്ണൻ | title = ജാതിവ്യവസ്ഥയും കേരള ചരിത്രവും| publisher = [[കറൻറ് ബുക്സ്]] തൃശൂർ| year = 2005 | doi = | isbn = 81-226-0468-4 }} </ref> കേരളരാജാവിന്റെ പേര് അശോകശാസനത്തിൽ പറയുന്നില്ലെങ്കിലും ഇവിടെ '''കേരളപുത്ര''' എന്ന് പരാമർശിക്കപ്പെടുന്നത് കേരളമാണെന്ന് അനുമാനിക്കപ്പെടുന്നു. ശിലാശാസനം 13-ലും ഇതേരീതിയിലുള്ള പരാമർശം കാണാം. താമ്രപർണി എന്ന് പരാമർശിക്കപ്പെടുന്ന പ്രദേശം ഇന്നത്തെ [[ശ്രീലങ്ക|ശ്രീലങ്കയാണ്]]. കേരളവും [[മദ്ധ്യധരണ്യാഴി]] മേഖലയിലെ ജനങ്ങളുമായുള്ള വ്യാപാരബന്ധത്തിന് പുരാതനമായ ചരിത്രമുണ്ട്. ബി.സി.ഇ. 1000-ൽ [[സോളമൻ|സോളമന്റെ]] കപ്പലുകളിൽ ഫൊണീഷ്യന്മാർ കേരളതീരത്തുള്ള ഓഫിർ എന്ന തുറമുഖം സന്ദർശിക്കാറുണ്ടായിരുന്നു. ഇന്നത്തെ [[പൂവാർ]] എന്ന ഗ്രാമത്തിലാണ് ഈ ഓഫീർ തുറമുഖം നിലനിന്നിരുന്നത് എന്നും കരുതപ്പെടുന്നു.<ref name=rockliff>{{cite book |last=HILL |first= JOHN|authorlink= |author2= |title=THE ROCKLIFF NEW PROJECT - ILLUSTRATED GEOGRAPHY - THE INDIAN SUB-CONTINENT|year=1963 |publisher=BARRIE & ROCKLIFF |location=LONDON|isbn=|chapter=1-INTRODUCTION|pages=2|url=}}</ref> ബൈബിളിൽ പലയിടത്തായി കേരളത്തെ പറയുന്നുണ്ടെങ്കിലും ആനകളെ കുറിച്ച് പറയുന്ന സ്ഥലത്തു ഇന്ത്യയിൽ നിന്നും കൊണ്ട് വന്ന ആന എന്ന് വ്യകതമായി പറയുന്നുണ്ട്. ബൈബിളിൽ എസ്തറിന്റെ പുസ്തകത്തിൽ വർഷം ബി.സി. 483-482 തുടങ്ങി മാർച്ച് 473 ബി.സി. കാലഘട്ടത്തിൽ നടന്ന കാര്യങ്ങൾ ഇന്ത്യയെയും പരാമർശ്ശിക്കുന്നുണ്ട്. ക്രിസ്തുവിനു ശേഷമുളള ആദ്യനൂറ്റാണ്ടുകളിലെ ഗ്രീക്ക്, റോമൻ, [[ചൈനീസ്‌ ഭാഷ|ചൈനീസ്]] യാത്രാരേഖകളിൽ കേരളത്തെപ്പറ്റിയുളള വിവരണങ്ങൾ കാണാം. ക്രി.മു. 302 സെലൂക്കസ് നിക്കേറ്റർ അയച്ച സഞ്ചാരിയായ മെഗസ്തനീസിന്റെ വിവരണങ്ങളിൽ കേരളത്തെപ്പറ്റിയും ഇവിടത്തെ തുറമുഖത്തെപ്പറ്റിയും വിവരണം ഉണ്ട്. ക്രി.വ. ആദ്യ നൂറ്റാണ്ടിൽ എഴുതപ്പെട്ട പെരിപ്ലസ് എന്ന സഞ്ചാരസാഹിത്യത്തിൽ കേരളത്തിനെക്കുറിച്ച് നിരവധി പരാമർശങ്ങൾ ഉണ്ട്. പുരാതന കാലം മുതൽ കേരളം [[ചേര രാജവംശം|ചേര രാജവംശത്തിനു]] കീഴിലായിരുന്നു. [[തമിഴ്]] ആയിരുന്നു ചേരൻമാരുടെ വ്യവഹാര ഭാഷ. തമിഴിൽ നിന്നും വേറിട്ട് മലയാള ഭാഷ ഉത്ഭവിച്ചതോടെയാണ് കേരളത്തിന്റെ തനതു ചരിത്രം പിറക്കുന്നത്. ക്രിസ്ത്വബ്ദത്തിന്റെ തുടക്കത്തിലേ കേരളത്തിൽ ക്രിസ്തുമതത്തിനു പ്രചാരം ലഭിച്ചു. ക്രിസ്തുവിനു മുൻപു തന്നെ കേരളീയർ യഹൂദരുമായി വ്യാപാര ബന്ധങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടിരുന്നു. ക്രിസ്തു ശിഷ്യനായ [[തോമാശ്ലീഹാ|തോമസിന്റെ]] കേരളത്തിലേക്കുളള വരവിനു കളമൊരുക്കിയതു ഈ ബന്ധമാണെന്നു കരുതപ്പെടുന്നു. അതിനു വളരെക്കാലം മുന്നേ തന്നെ ബുദ്ധ-ജൈനമതങ്ങളും കേരളത്തിൽ എത്തിയിരുന്നു. എട്ടാം നൂറ്റാണ്ടോടു കൂടി ബുദ്ധമതം ക്ഷയിക്കുകയും ഹിന്ദുമതം പ്രബലമായിത്തീരുകയും ചെയ്തു. എട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിൽ കേരളത്തിലെത്തിയ അറബി വ്യാപാരികളാണ് മലബാറിലെ പ്രബലമായ മുസ്ലിം ജനവിഭാഗത്തിന്റെ പിറവിക്കു പിന്നിൽ. പത്താം നൂറ്റാണ്ടു മുതൽ കേരളത്തിൽ പ്രാദേശികമായി അസംഖ്യം ജന്മി പ്രഭുക്കന്മാർ വളർന്നു വന്നു. ഇവരുടെ അധികാരവടംവലികൾക്കും ബലപരീക്ഷണങ്ങൾക്കുമൊടുവിൽ ആത്യന്തികമായി, പതിനെട്ടാംനൂറ്റാണ്ടോടെ. [[സാമൂതിരി]], [[കൊച്ചി]] രാജാവ്, [[തിരുവിതാംകൂർ]] രാജാവ് എന്നിങ്ങനെ മൂന്നു പ്രധാന അധികാരകേന്ദ്രങ്ങൾ നിലവിൽ വന്നു. വടക്ക് [[ചിറക്കൽ]], [[കോലത്തിരി]], വള്ളുവകോനാതിരി, തുടങ്ങിയ രാജവംശങ്ങളും മലബാറിൽ ചെറിയ പ്രദേശങ്ങളിൽ [[അറക്കൽ|അറക്കലും]] തിരൂർ സ്വരൂപവും, കുറുബ്രാനാട്, കടത്തനാട്, കൊടുങ്ങല്ലൂര് രാജവംശവും മേൽക്കൊയ്മ നിലനിർത്തിപ്പോന്നു. തുടർന്നാണ് കേരളം വിദേശാധിപത്യത്തിനു കീഴിലാവുന്നത്. ബ്രിട്ടീഷുകാർ അധികാരമുറപ്പിക്കുന്ന കാലമായപ്പോഴേക്ക് ഈ പ്രദേശങ്ങൾ മുഴുവൻ ബ്രിട്ടീഷ്‌‌ [[മലബാർ]], കൊച്ചി, [[തിരുവിതാംകൂർ]] എന്നിങ്ങനെ മൂന്ന് ഭരണസംവിധാനങ്ങൾക്ക് കീഴിലായി. [[പ്രമാണം:Calicut 1572.jpg|thumb|left|400px| 1572 ലെ കാലിക്കറ്റ് പോർട്ട് - പോർട്ടുഗീസുകാരുടെ കാലത്ത് വരച്ചത്, ജോർജ്ജ് ബ്രൗൺ ഫ്രാൻസ് ഹോഗെൻബെർ എന്നിവരുടെ ചിവിയേറ്റ്സ് ഓർബിസ് ടെറാറും എന്ന അറ്റ്ലസിൽ നിന്ന്]] പോർച്ചുഗീസ് സഞ്ചാരിയായ [[വാസ്കോ ഡ ഗാമ]] [[1498]]-ൽ കേരളത്തിൽ എത്തിയത് കേരളത്തിൽ നിന്നുളള സുഗന്ധവ്യഞ്ജന വ്യാപാരത്തിൽ അറബികളുടെ മേൽക്കോയ്മ തകർക്കുക എന്ന ഉദ്ദേശ്യത്തോടെ ആയിരുന്നു. അതുവരെ യൂറോപ്പുമായുളള വ്യാപാര ബന്ധങ്ങളുടെയെല്ലാം ഇടനിലക്കാർ അറബികളായിരുന്നു. ഏതായാലും കേരളത്തിന്റെ കടൽമുഖങ്ങൾ യൂറോപ്യൻ വ്യാപാരികൾക്കു മുന്നിൽ തുറക്കപ്പെട്ടതോടെ ഭൂമിമലയാളത്തിന്റെ ചരിത്രഗതി മാറിമറിഞ്ഞു. ഇതോടെ കേരളത്തിന്റെ മാത്രമല്ല, ഇന്ത്യയുടെ ചരിത്രത്തിൽ തന്നെ പുതിയ അദ്ധ്യായം തുറക്കുകയായി. കേരള ചരിത്രത്തിൽ ക്രമബദ്ധമായ രേഖകൾ പാശ്ചാത്യനാടുകളിൽ ലഭ്യമാകുന്നത് [[വാസ്കോഡഗാമ]]യുടെ കേരള സന്ദർശനത്തോടെയാണ്.<ref> എം.എൻ. നമ്പൂതിരി; സാമൂതിരി ചരിത്രത്തിലെ കാണാപ്പുറങ്ങൾ. വള്ളത്തോൾ വിദ്യാപീഠം ശുകപുരം, കേരളം 1987 </ref> പോർച്ചുഗീസുകാരെത്തുടർന്ന് ഡച്ചുകാരും ഫ്രഞ്ചുകാരും അവസാനമായി ബ്രിട്ടീഷുകാരും കേരളത്തിൽ സ്വാധീനമുറപ്പിച്ചു. പിന്നീടുള്ള കേരളചരിത്രത്തിലെ പ്രധാന ഏടുകളിലെല്ലാം വിദേശാധിപത്യത്തിനെതിരെ നടന്ന നിരവധി സമരങ്ങൾ കാണാൻ കഴിയും. [[പ്രമാണം:De Lannoy Surrender.JPG|thumb|[[Dutch East India Company|ഡച്ച്]] കമാന്ററായ [[Eustachius De Lannoy|ഡി. ലെനോയ്]] [[Marthanda Varma|മാർത്താണ്ഡവർമ്മക്ക്]] മുൻപിൽ [[Battle of Colachel|കുളച്ചൽ യുദ്ധത്തിനു]] ശേഷം [[Padmanabhapuram Palace|പത്മനാഭകൊട്ടാരത്തിൽ]] വച്ച് കീഴടങ്ങുന്നു]] ബ്രിട്ടീഷുകാർ കേരളത്തിൽ സ്വാധീനമുറപ്പിച്ചതുമുതൽ '''കേരളം''' [[തിരുവിതാംകൂർ]], [[കൊച്ചി]], [[മലബാർ]] എന്നിങ്ങനെ മൂന്നായി തിരിഞ്ഞുകിടക്കുകയായിരുന്നു. [[മലബാർ]] പ്രദേശം [[മദിരാശി സംസ്ഥാനം|മദിരാശി സംസ്ഥാനത്തിന്റെ]] ഭാഗമായി ബ്രിട്ടീഷുകാരുടെ നേരിട്ടുള്ള ഭരണത്തിനു കീഴിലായിരുന്നു. [[തിരുവിതാംകൂർ|തിരുവിതാംകൂറിലും]] [[കൊച്ചി|കൊച്ചിയിലും]] നാട്ടുരാജാക്കൻമാരിലൂടെയായിരുന്നു ഭരണം. [[1947]]ൽ ഇന്ത്യ സ്വതന്ത്രയായ ശേഷം, ഐക്യകേരളത്തിനുവേണ്ടിയുള്ള പ്രക്ഷോഭങ്ങൾ ശക്തിപ്പെട്ടു. ഇതേത്തുടർന്ന്, [[1956]] [[നവംബർ 1|നവംബർ ഒന്നിനാണ്]] [[മലയാളം]] പ്രധാനഭാഷയായ പ്രദേശങ്ങളെല്ലാം കൂട്ടിച്ചേർത്തുകൊണ്ട് '''കേരളം''' എന്ന [[സംസ്ഥാനം]] രൂപവത്കരിച്ചത്. ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ [[നവംബർ 1|നവംബർ ഒന്ന്]] കേരളപ്പിറവിദിനമായി ആഘോഷിക്കപ്പെടുന്നു. === ചരിത്രാതീതകാലം === [[File:MarayoorDolmen.JPG|thumb|മറയൂരിൽ നവീനശിലായുഗക്കാർ സ്ഥാപിച്ച ഒരു ഡോൾമെൻ]] ഇന്നത്തെ കേരളത്തിന്റെ ഒരു പ്രധാന ഭാഗം പുരാതന കാലത്ത് കടലിനടിയിൽ മുങ്ങിയിരുന്നതായി കരുതപ്പെടുന്നു. ചങ്ങനാശ്ശേരിക്ക് സമീപമുള്ള സമുദ്ര ഫോസിലുകൾ കണ്ടെത്തിയത് ഈ സിദ്ധാന്തത്തെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നു.<ref name="Menon2007">{{cite book|author=A. Sreedhara Menon|title=A Survey of Kerala History|url=https://books.google.com/books?id=FVsw35oEBv4C&pg=PA20|accessdate=27 July 2012|date=1 January 2007|publisher=DC Books|isbn=978-81-264-1578-6|pages=20–21}}</ref> കേരളത്തിലെ ചരിത്രാതീത പുരാവസ്തു കണ്ടെത്തലുകളിൽ ഇടുക്കി ജില്ലയിലെ മറയൂർ മേഖലയിലെ നിയോലിത്തിക്ക് കാലഘട്ടത്തിലെ [[പഴുതറ]]യും ഉൾപ്പെടുന്നു. പ്രാദേശികമായി ഇത് മുനി (സന്യാസി അല്ലെങ്കിൽ സന്യാസി), അറ (ഡോൾമെൻ) എന്നിവയിൽ നിന്ന് മുനിയറ എന്നറിയപ്പെടുന്നു. <ref name="Unlocking the secrets of history">{{cite news|url=http://www.hindu.com/2004/12/06/stories/2004120604900300.htm | location=Chennai, India | work=The Hindu | title=Unlocking the secrets of history | date=6 December 2004 | accessdate= 12 November 2015}}</ref>വയനാട്ടിലെ എടക്കൽ ഗുഹകളിലെ ശിലാ കൊത്തുപണികൾ നവീന ശിലായുഗ കാലഘട്ടത്തിൽ, ഏകദേശം ക്രി.മു. 6000 മുതലുള്ളതാണ്.<ref name="Kapoor2002">{{cite book|author=Subodh Kapoor|title=The Indian Encyclopaedia|url=https://books.google.com/books?id=gxIpYtnyzu4C&pg=PA2184|accessdate=1 August 2012|date=1 July 2002|publisher=Cosmo Publications|isbn=978-81-7755-257-7|page=2184}}</ref><ref>{{cite web|title=Travel and Tourism|url=http://www.kerala.gov.in/index.php?option=com_content&view=article&id=3792:travel-and-tourism&catid=271:about-kerala&Itemid=2267|website=kerala.gov.in|publisher=Government of Kerala|accessdate=12 November 2015|archive-date=2016-01-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160114080354/http://www.kerala.gov.in/index.php?option=com_content&view=article&id=3792%3Atravel-and-tourism&catid=271%3Aabout-kerala&Itemid=2267|url-status=dead}}</ref പുരാവസ്തു പഠനങ്ങൾ ഈ മേഖലയിലുടനീളമുള്ള മധ്യശിലായുഗം, നവീനശിലായുഗം, മെഗാലിത്തിക്ക് സ്ഥലങ്ങൾ എന്നു തിരിച്ചറിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.<ref name="AroraSingh116">{{cite book|author1=Udai Prakash Arora|author2=A. K. Singh|title=Currents in Indian History, Art, and Archaeology|url=https://books.google.com/books?id=ZFROamyZS7IC&pg=PA122|accessdate=6 October 2012|date=1 January 1999|publisher=Anamika Publishers & Distributors|isbn=978-81-86565-44-5|page=116}}</ref> പുരാവസ്തു പഠനങ്ങൾ ഈ മേഖലയിലുടനീളം മെസോലിത്തിക്, നിയോലിത്തിക്, മെഗാലിത്തിക് സ്ഥലങ്ങൾ തിരിച്ചറിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.<ref name="google">{{cite book|author1=Udai Prakash Arora|author2=A. K. Singh|title=Currents in Indian History, Art, and Archaeology|url=https://books.google.com/books?id=ZFROamyZS7IC&pg=PA122|accessdate=6 October 2012|date=1 January 1999|publisher=Anamika Publishers & Distributors|isbn=978-81-86565-44-5|pages=118, 123}}</ref>ഈ കണ്ടെത്തലുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത് ആദ്യകാല കേരള സമൂഹത്തിന്റെയും സംസ്കാരത്തിന്റെയും വികസനം പാലിയോലിത്തിക് യുഗത്തിൽ ആരംഭിച്ച് മെസോലിത്തിക്, നിയോലിത്തിക്, മെഗാലിത്തിക് കാലഘട്ടങ്ങളിലൂടെ പുരോഗമിച്ചു എന്നാണ്.<ref name="AroraSingh1999">{{cite book|author1=Udai Prakash Arora|author2=A. K. Singh|title=Currents in Indian History, Art, and Archaeology|url=https://books.google.com/books?id=ZFROamyZS7IC&pg=PA122|accessdate=6 October 2012|date=1 January 1999|publisher=Anamika Publishers & Distributors|isbn=978-81-86565-44-5|page=123}}</ref> ഈ വികാസത്തെ രൂപപ്പെടുത്തുന്നതിൽ വിദേശ സാംസ്കാരിക ഇടപെടലുകളും ഒരു പങ്കു വഹിച്ചു<ref name="AroraSingh1999"/> വെങ്കലയുഗത്തിന്റെ അവസാനത്തിലും ഇരുമ്പുയുഗത്തിന്റെ ആദ്യകാലത്തും സിന്ധുനദീതട നാഗരികതയുമായി സാധ്യമായ ബന്ധങ്ങൾ ചില ചരിത്രകാരന്മാർ നിർദ്ദേശിക്കുന്നു<ref>{{cite news | url=http://www.thehindu.com/news/states/article26324.ece | work=The Hindu | title=Symbols akin to Indus valley culture discovered in Kerala | date=29 September 2009 | accessdate=12 November 2015 | archive-date=2016-12-20 | archive-url=https://web.archive.org/web/20161220071357/http://www.thehindu.com/news/states/article26324.ece | url-status=dead}}</ref> === പുരാതന ചരിത്രം === [[File:Silk route copy.jpg|thumb|225px|സിൽക്ക് റോഡ് മാപ്പ്. സുഗന്ധദ്രവ്യ വ്യാപാരം ജലപാതകളിലൂടെയായിരുന്നു (നീല)..]] സുമേറിയൻ രേഖകൾ പ്രകാരം, ക്രി.മു. 3000 മുതൽ കേരളം ഒരു പ്രധാന സുഗന്ധദ്രവ്യ കയറ്റുമതിക്കാരനായിരുന്നു, ഇതിനെ "സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങളുടെ ഉദ്യാനം" അല്ലെങ്കിൽ "ഇന്ത്യയുടെ സുഗന്ധദ്രവ്യ ഉദ്യാനം" എന്ന് ഇപ്പോഴും വിളിക്കുന്നു. <ref>{{cite news|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/of-kerala-egypt-and-the-spice-link/article5625620.ece | first = Kaavya | last = Pradeep Kumar | work=The Hindu | title=Of Kerala, Egypt, and the Spice link | date=28 January 2014 | accessdate=12 November 2015}}</ref><ref>[https://books.google.com/books?id=gOrvghLklKoC ''Striving for sustainability, environmental stress and democratic initiatives in Kerala''], p.&nbsp;79; ISBN 81-8069-294-9, Srikumar Chattopadhyay, Richard W. Franke; Year: 2006.</ref><ref name="spiceHindu">{{Cite news |title=Route it through the seas |newspaper=The Hindu |date=December 2016 |url=https://www.thehindu.com/children/ROUTE-it-through-the-seas/article16735515.ece |access-date=2024-01-08 |archive-date=5 March 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220305035957/https://www.thehindu.com/children/ROUTE-it-through-the-seas/article16735515.ece |url-status=live |last1=Subramanian |first1=Archana }}</ref>ബി.സി. 3-ഉം 2-ഉം സഹസ്രാബ്ദങ്ങളിൽ ഈ പ്രദേശത്തെ സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങൾ പുരാതന ബാബിലോണിയക്കാരെയും അസീറിയക്കാരെയും ഈജിപ്തുകാരെയും മലബാർ തീരത്തേക്ക് ആകർഷിച്ചു. ഈ കാലയളവിൽ അറബികളും ഫൊനീഷ്യന്മാരും കേരളവുമായി വ്യാപാര ബന്ധം സ്ഥാപിച്ചു.<ref name="Menon57">{{cite book|author=A Sreedhara Menon|title=A Survey Of Kerala History|url=https://books.google.com/books?id=FVsw35oEBv4C&pg=PA57|accessdate=10 October 2012|date=1 January 2007|publisher=DC Books|isbn=978-81-264-1578-6|pages=57–58}}</ref> അശോക ചക്രവർത്തിയുടെ കാലത്ത്, ചോള, പാണ്ഡ്യ, സത്യപുത്ര രാജ്യങ്ങൾക്കൊപ്പം, ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ നാല് സ്വതന്ത്ര രാജ്യങ്ങളിൽ ഒന്നായിരുന്നു കേരളപുത്ര നാട്. <ref name="SmithJackson2008">{{cite book|author1=Vincent A. Smith|author2=A. V. Williams Jackson|title=History of India, in Nine Volumes: Vol. II – From the Sixth Century BCE to the Mohammedan Conquest, Including the Invasion of Alexander the Great|url=https://books.google.com/books?id=bP7DzXQBoM4C&pg=PA166|accessdate=1 August 2012|date=30 November 2008|publisher=Cosimo, Inc.|isbn=978-1-60520-492-5|page=166}}</ref> കേരളം ആസ്ഥാനമായുള്ള ആദ്യകാല പ്രധാന രാജവംശമായ ചേരന്മാരുടെ മറ്റൊരു പേരാണ് കേരളപുത്ര എന്ന് പണ്ഡിതന്മാർ പൊതുവെ തിരിച്ചറിയുന്നു.<ref name="The Cambridge Shorter History of India">{{cite book|title=The Cambridge Shorter History of India|url=https://books.google.com/books?id=9_48AAAAIAAJ&pg=PA193|accessdate=10 October 2012|publisher=CUP Archive|page=193|id=GGKEY:2W0QHXZ7K40}}</ref><ref name="Dwivedi1994">{{cite book|author=Bhanwar Lal Dwivedi|title=Evolution of Education Thought in India|url=https://books.google.com/books?id=idERT6Tg4MMC&pg=PA164|accessdate=10 October 2012|date=1 January 1994|publisher=Northern Book Centre|isbn=978-81-7211-059-8|page=164}}</ref>ചരിത്രപരമായി തമിഴകം എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഒരു പ്രദേശത്തിനുള്ളിൽ, ഈ തെക്കൻ പ്രദേശങ്ങൾ ഒരുകാലത്ത് ഒരു പൊതു ഭാഷയും സാംസ്കാരിക ചട്ടക്കൂടും പങ്കിട്ടു.<ref>{{Cite book | last=Kanakasabhai | first=V. | title=The Tamils Eighteen Hundred Years Ago | url=https://books.google.com/books?id=VuvshP5_hg8C | year=1997 | publisher=Asian Educational Services | isbn=978-81-206-0150-5 | accessdate=16 June 2009}}</ref> ഇന്നത്തെ കേരളത്തിന്റെ ഭൂരിഭാഗവും ചേരന്മാർ ഭരിച്ചപ്പോൾ, പ്രദേശത്തിന്റെ തെക്കേ അറ്റം പാണ്ഡ്യരുടെ നിയന്ത്രണത്തിലായി<ref name="Singh2008">{{cite book|author=Upinder Singh|title=A History of Ancient and Early Medieval India: From the Stone Age to the 12th Century|url=https://books.google.com/books?id=GW5Gx0HSXKUC&pg=PA385|accessdate=10 October 2012|year=2008|publisher=Pearson Education India|isbn=978-81-317-1677-9|page=385}}</ref>പുരാതന പാശ്ചാത്യ സ്രോതസ്സുകളിൽ അവരുടെ വ്യാപാര തുറമുഖം ചിലപ്പോൾ നെൽസിൻഡ (അല്ലെങ്കിൽ നീസിൻഡി) എന്ന് തിരിച്ചറിയപ്പെടുന്നു.<ref>{{Cite book | last=Kanakasabhai | first=V. | title=The Tamils Eighteen Hundred Years Ago | url=https://books.google.com/books?id=VuvshP5_hg8C | year=1997 | publisher=Asian Educational Services | isbn=978-81-206-0150-5 | accessdate=16 June 2009}}</ref> പിന്നീട്, ഈ പ്രദേശത്തിന്റെ നിയന്ത്രണം പാണ്ഡ്യന്മാർ, ചേരന്മാർ, ചോളന്മാർ എന്നിവർക്കിടയിൽ മാറിമാറി വന്നു. ചേര പ്രദേശത്തിന്റെ തെക്കും വടക്കുമായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന പുരാതന കേരളത്തിലെ മറ്റ് രണ്ട് രാജവംശങ്ങളായിരുന്നു ആയ്‌മാരും മൂഷികന്മാരും. <ref name="Shashi1996">{{cite book|author=S. S. Shashi|title=Encyclopaedia Indica: India, Pakistan, Bangladesh|url=https://books.google.com/books?id=lwswAQAAIAAJ|accessdate=10 October 2012|year=1996|publisher=Anmol Publications|isbn=978-81-7041-859-7|page=1207}}</ref><ref name="Ramunny1993">{{cite book|author=Murkot Ramunny|title=Ezhimala: The Abode of the Naval Academy|url=https://books.google.com/books?id=7Hue54bWk6IC&pg=PA3|accessdate=10 October 2012|date=1 January 1993|publisher=Northern Book Centre|isbn=978-81-7211-052-9|page=3}}</ref> ബിസി അവസാന നൂറ്റാണ്ടുകളോടെ, ഗ്രീക്ക്, റോമൻ വ്യാപാരത്തിന്, പ്രത്യേകിച്ച് കുരുമുളകിന്റെ ഒരു പ്രധാന കേന്ദ്രമായി തീരം മാറി. പുരാതന ചൈന, പശ്ചിമേഷ്യ, ഈജിപ്ത്, ഗ്രീസ്, റോമൻ സാമ്രാജ്യം എന്നിവയുമായി ചേരന്മാർ വാണിജ്യ ബന്ധം നിലനിർത്തി. വിദേശ വ്യാപാര രേഖകളിൽ, ഈ പ്രദേശത്തെ മാലെ അല്ലെങ്കിൽ മലബാർ എന്നാണ് വിളിച്ചിരുന്നത്. <ref>{{cite web | url=http://www.siamese-heritage.org/jsspdf/1961/JSS_054_1c_Minattur_MalayaWhatsInAName.pdf | title=Malaya: What's in the name | publisher=siamese-heritage.org | accessdate=7 August 2012 | author=Joseph Minattur | page=1}}</ref> അക്കാലത്തെ പ്രധാന തുറമുഖങ്ങൾ മുസിരിസ്, ബെർക്കറൈ, നെൽസിൻഡ എന്നിവയായിരുന്നു.<ref name="Kusuman">{{cite book |author=K. K. Kusuman |title=A History of Trade & Commerce in Travancore |publisher=Mittal Publications |year=1987 |isbn=978-81-7099-026-0 |url=https://books.google.com/books?id=qbNuyHswr1cC |pages=1–2 |accessdate=30 May 2015}}</ref> കേരളവുമായുള്ള റോമിന്റെ വാർഷിക വ്യാപാരത്തിന്റെ മൂല്യം 50 ദശലക്ഷം സെസ്റ്റർസെസ് ആയി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.<ref>According to [[Pliny the Elder]], goods from India were sold in the Empire at 100 times their original purchase price. See [https://web.archive.org/web/20131106031753/http://www.cartage.org.lb/en/themes/BookLibrary/books/bibliographie/P/Plinyelder/elder/pliny-india.html]</ref> സമകാലിക സംഘ സാഹിത്യത്തിൽ കുരുമുളകിന് പകരമായി സ്വർണ്ണം നിറച്ച റോമൻ കപ്പലുകൾ മുസിരിസിൽ എത്തിയതായി വിവരിക്കുന്നു. മൺസൂൺ കാറ്റിലൂടെ കേരളത്തിൽ എത്തിയ ആദ്യകാല പാശ്ചാത്യ വ്യാപാരികളിൽ ഒരാളാണ് സിസിക്കസിലെ യൂഡോക്സസ്. അദ്ദേഹം ബിസി 118 അല്ലെങ്കിൽ 166 ൽ ഈജിപ്തിലെ ഹെല്ലനിസ്റ്റിക് ടോളമി രാജവംശത്തിലെ രാജാവായ ടോളമി എട്ടാമന്റെ രക്ഷാകർതൃത്വത്തിൽ യാത്ര ചെയ്തു. അഗസ്റ്റസിന്റെ ക്ഷേത്രവും പട്ടാളക്കാരായ റോമൻ പട്ടാളക്കാർക്കുള്ള ബാരക്കുകളും ഉൾപ്പെടെ പ്രദേശത്തെ തുറമുഖ നഗരങ്ങളിലെ റോമൻ സ്ഥാപനങ്ങൾ ടാബുല പ്യൂട്ടിംഗെറിയാനയിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഇത് റോമൻ കഴ്‌സസ് പബ്ലിക്കസിന്റെ അവശേഷിക്കുന്ന ഏക ഭൂപടമാണ്<ref>{{cite book|author=Abraham Eraly|title=The First Spring: The Golden Age of India|url=https://books.google.com/books?id=te1sqTzTxD8C&pg=PA246|accessdate=7 August 2012|date=1 December 2011|publisher=Penguin Books India|isbn=978-0-670-08478-4|pages=246–}}</ref><ref name="Iyengar_2001">{{cite book |author=Iyengar PTS |year=2001 |title=History Of The Tamils: From the Earliest Times to 600 A.D. |publisher=Asian Educational Services |isbn=81-206-0145-9 |url=https://books.google.com/books?id=ERq-OCn2cloC |accessdate=29 December 2008}}</ref> പശ്ചിമേഷ്യയിൽ നിന്നും തെക്കൻ യൂറോപ്പിൽ നിന്നുമുള്ള വ്യാപാരികൾ കേരളത്തിൽ തീരദേശ താവളങ്ങളും വാസസ്ഥലങ്ങളും സ്ഥാപിച്ചു.<ref name="google2">{{cite book |author=Iyengar PTS |year=2001 |title=History Of The Tamils: From the Earliest Times to 600 A.D. |publisher=Asian Educational Services |isbn=81-206-0145-9 |url=https://books.google.com/books?id=ERq-OCn2cloC |pages=192–195 |accessdate=29 December 2008}}</ref> കേരളവുമായുള്ള ജൂത ബന്ധം ബിസി 573 മുതലുള്ളതാണെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.<ref name="Orpa Slapak">[https://books.google.co.in/books?id=qhKGPprbQaYC&printsec=frontcover&dq=isbn:9652781797&hl=en&sa=X&ei=UNa1VM-AFc_kuQSLiYLIAQ&ved=0CB8Q6wEwAA#v=onepage&q=two%20millennia&f=true ''The Jews of India: A Story of Three Communities''] by Orpa Slapak. The Israel Museum, Jerusalem. 2003. p. 27. ISBN 965-278-179-7.</ref><ref name="Hillel1832">{{cite book|author=David D'Beth Hillel|title=The Travels of Rabbi David D'Beth Hillel: From Jerusalem, Through Arabia, Koordistan, Part of Persia, and India to Madras|url=https://books.google.com/books?id=j5NeAAAAcAAJ&pg=PR9|year=1832|publisher=author|page=135}}</ref><ref>{{cite book|title=The Jews in India and the Far East|url=https://books.google.com/books?id=w_v-nQEACAAJ|year=1976|publisher=Greenwood Press|pages=24–26 | isbn=978-0-8371-2615-9 }}</ref> അറബി വ്യാപാരികൾക്ക് കുറഞ്ഞത് ബിസി നാലാം നൂറ്റാണ്ട് മുതൽ കേരളവുമായി ബന്ധമുണ്ടായിരുന്നു. കേരളത്തിൽ നിന്ന് അറബികൾ കൊണ്ടുവന്ന സാധനങ്ങൾ ഏദനിൽ ജൂതന്മാർക്ക് വിറ്റിരുന്നതായി ഹെറോഡൊട്ടസ് (ബിസി 484–413) രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.<ref name="Kusuman"/> ഈ അറബ് വ്യാപാരികൾ പ്രാദേശിക സമൂഹങ്ങളുമായി വിവാഹബന്ധം സ്ഥാപിച്ചു. ഇത് മുസ്ലീം മാപ്പിള സമൂഹത്തിന്റെ രൂപീകരണത്തിലേക്ക് നയിച്ചു.<ref name="Dialogue">{{cite book |author=Rolland E. Miller |title=Hindu-Christian Dialogue: Perspectives and Encounters |publisher=Motilal Banarsidass Publications |year=1993 |isbn=978-81-208-1158-4 |url=https://books.google.com/books?id=6eHgNyNimoAC |page=50}}</ref>എ.ഡി. നാലാം നൂറ്റാണ്ടിൽ, ചില ക്രിസ്ത്യാനികൾ പേർഷ്യയിൽ നിന്ന് കുടിയേറി ആദ്യകാല സിറിയൻ ക്രിസ്ത്യൻ സമൂഹത്തിൽ ചേർന്നു. ഇത് എ.ഡി. ഒന്നാം നൂറ്റാണ്ടിലെ തോമസ് അപ്പോസ്തലന്റെ സുവിശേഷ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ നിന്നാണ് ഉത്ഭവിച്ചത്.<ref name="Erwin Fahlbusch">[https://books.google.co.in/books?id=lZUBZlth2qgC&printsec=frontcover&dq=isbn:9780802824172&hl=en&sa=X&ei=i5ncVJiVJ4u4uATrlIGoAg&ved=0CB8Q6wEwAA#v=onepage&q=Muziris&f=true ''The Encyclopedia of Christianity, Volume 5''] by Erwin Fahlbusch. Wm. B. Eerdmans Publishing - 2008. p. 285. ISBN 978-0-8028-2417-2.</ref><ref>{{cite book |author=Geoffrey Wainwright |title=The Oxford History Of Christian Worship |publisher=Oxford University Press |year=2006 |isbn=978-0-19-513886-3 |url=https://books.google.com/books?id=h5VQUdZhx1gC |page=666 |accessdate=30 May 2015}}</ref> മാപ്പിള എന്ന പദം - യഥാർത്ഥത്തിൽ ബഹുമാന്യരായ വിദേശ സന്ദർശകർക്ക് ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന ഒരു ബഹുമാനസൂചകമായിരുന്നു. പിന്നീട് ജൂത, സിറിയൻ ക്രിസ്ത്യൻ, മുസ്ലീം കുടിയേറ്റക്കാരുടെ പിൻഗാമികളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു. ഇത് യഥാക്രമം ജൂത മാപ്പിളമാർ, നസ്രാണി മാപ്പിളമാർ, മുസ്ലീം മാപ്പിളമാർ എന്നീ പദങ്ങൾ രൂപപ്പെടാൻ കാരണമായി.<ref name="BMalieckal">* Bindu Malieckal (2005) Muslims, Matriliny, and A Midsummer Night's Dream: European Encounters with the Mappilas of Malabar, India; The Muslim World Volume 95 Issue 2</ref><ref>{{cite book |author=Milton J, Skeat WW, Pollard AW, Brown L |title=The Indian Christians of St Thomas |url=https://archive.org/details/indianchristians0000brow_r4f3 |publisher=Cambridge University Press |date=31 August 1982 |isbn=0-521-21258-8 |page=[https://archive.org/details/indianchristians0000brow_r4f3/page/171 171]}}</ref> ഈ സമൂഹങ്ങളുടെ പാരമ്പര്യമനുസരിച്ച്, ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യകാല മതസ്ഥാപനങ്ങളിൽ ചിലത് കേരളത്തിലാണ് നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടത്.<ref name="Dialogue"/> സെന്റ് തോമസ് ക്രിസ്ത്യൻ പള്ളികൾ,<ref>{{cite book |author=Susan Bayly |title=Saints, Goddesses and Kings |publisher=Cambridge University Press |year=2004 |isbn=978-0-521-89103-5 |url=https://books.google.com/books?id=Fxqtx8SflEsC |page=40 |accessdate=30 May 2015}}</ref> ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ പള്ളിയായ ചേരമാൻ ജുമാ മസ്ജിദ് (CE 629-ൽ സ്ഥാപിതമായത്)<ref>{{cite book |author=Jonathan Goldstein |title=The Jews of China |publisher=M.E. Sharpe |year=1999 |isbn=978-0-7656-0104-9 |url=https://books.google.com/books?id=8Z6DlzyT2vwC |page=123 |accessdate=30 May 2015}}</ref> കോമൺ‌വെൽത്ത് ഓഫ് നേഷൻസിലെ ഏറ്റവും പഴക്കമുള്ള സജീവ സിനഗോഗായ പരദേശി സിനഗോഗ് (CE 1568-ൽ നിർമ്മിച്ചത്) എന്നിവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref>{{cite book |author=Nathan Katz |title=Who Are the Jews of India? |publisher=University of California Press |year=2000 |isbn=978-0-520-21323-4 |url=https://books.google.com/books?id=ZWX6pF2PTJwC |page=245 |accessdate=30 May 2015}}</ref> == മധ്യകാലഘട്ടം == [[File:3rd Tiruvalla Copper Plate.jpg|thumb|കുലശേഖര കാലഘട്ടത്തിലെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയിലും സാമൂഹിക ജീവിതത്തിലും വ്യാപാരി സംഘങ്ങളും വ്യാപാര കോർപ്പറേഷനുകളും വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ട പങ്ക് വഹിച്ചിരുന്നുവെന്ന് സെന്റ് തോമസ് ക്രിസ്ത്യാനികൾക്ക് നൽകിയ തരിസപ്പള്ളി പ്ലേറ്റുകൾ സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തുന്നു.]] മഹോദയപുരത്തെ കുലശേഖര രാജവംശം എന്നും അറിയപ്പെടുന്ന രണ്ടാമത്തെ ചേര രാജ്യം (ഏകദേശം 800–1102) കുലശേഖര വർമ്മൻ സ്ഥാപിക്കുകയും. ഇന്നത്തെ കേരളത്തിന്റെ ഭൂരിഭാഗവും ആധുനിക തമിഴ്‌നാടിന്റെ ചില ഭാഗങ്ങളും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു പ്രദേശം ഭരിക്കുകയും ചെയ്തു. കുലശേഖര കാലഘട്ടത്തിന്റെ ആദ്യഘട്ടത്തിൽ, നാഗർകോവിൽ മുതൽ തിരുവല്ല വരെയുള്ള തെക്കൻ പ്രദേശം ആയ് രാജവംശത്തിന്റെ നിയന്ത്രണത്തിലായിരുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, പത്താം നൂറ്റാണ്ടോടെ, ആയ്‌കൾക്ക് അവരുടെ ശക്തി നഷ്ടപ്പെട്ടു. ഈ പ്രദേശം കുലശേഖര സാമ്രാജ്യത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി. <ref name="Balachand">{{cite book|author=K. Balachandran Nayar|title=In quest of Kerala|url=https://books.google.com/books?id=EXIeAAAAMAAJ|accessdate=8 August 2012|year=1974|publisher=Accent Publications|page=86}}</ref><ref>{{cite book|author=A Sreedhara Menon|title=A Survey Of Kerala History|url=https://books.google.com/books?id=FVsw35oEBv4C&pg=PA166|accessdate=8 August 2012|date=1 January 2007|publisher=DC Books|isbn=978-81-264-1578-6|page=97}}</ref> കുലശേഖര ഭരണത്തിൻ കീഴിൽ, കല, സാഹിത്യം, വ്യാപാരം, ഹിന്ദുമതത്തിലെ ഭക്തി പ്രസ്ഥാനം എന്നിവയിലെ വികാസങ്ങളാൽ അടയാളപ്പെടുത്തിയ ഒരു സമൃദ്ധമായ കാലഘട്ടം കേരളം അനുഭവിച്ചു. <ref name="Sreedhar123">{{cite book|author=A Sreedhara Menon|title=A Survey Of Kerala History|url=https://books.google.com/books?id=FVsw35oEBv4C&pg=PA166|accessdate=8 August 2012|date=1 January 2007|publisher=DC Books|isbn=978-81-264-1578-6|pages=123–131}}</ref>ഈ സമയത്താണ് തമിഴ് സംസ്കാരത്തിൽ നിന്ന് വേറിട്ട്, പ്രത്യേകിച്ച് ഭാഷാപരമായ വ്യത്യാസത്തിലൂടെ, ഒരു പ്രത്യേക കേരളീയ സ്വത്വം ഉയർന്നുവരാൻ തുടങ്ങിയത്. <ref name="AsherKumari1997">{{cite book|author1=R. E. Asher|author2=T. C. Kumari|title=Malayalam|url=https://books.google.com/books?id=uFQG2DCaIsIC|year=1997|publisher=Psychology Press|isbn=978-0-415-02242-2|pages=24–27}}</ref> ഭരണപരമായ ആവശ്യങ്ങൾക്കായി, രാജ്യം നാടുവാഴികൾ എന്നറിയപ്പെടുന്ന പ്രാദേശിക പ്രഭുക്കന്മാർ ഭരിക്കുന്ന പ്രവിശ്യകളായി വിഭജിക്കപ്പെട്ടു. ഓരോ പ്രവിശ്യയും ദേശങ്ങളായി വീണ്ടും വിഭജിക്കപ്പെട്ടു. അവ ദേശവാസികളുടെ മേൽനോട്ടത്തിലായിരുന്നു.<ref name="Sreedhar123"/> == കൊളോണിയൽ ഭരണം == [[File:Caminho maritimo para a India.png|thumb|കേരളത്തിലെത്താൻ വാസ്കോഡ ഗാമ സ്വീകരിച്ച വഴി (കറുപ്പിൽ സൂചിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു)]] ഉയർന്നതും അവസാനവുമായ മധ്യകാലഘട്ടങ്ങളിൽ, ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്രത്തിലെ സുഗന്ധവ്യഞ്ജന വ്യാപാരത്തിൽ അറബ് വ്യാപാരികൾ സമുദ്ര കുത്തക കൈവശം വച്ചിരുന്നു. യൂറോപ്യൻ കണ്ടെത്തൽ കാലഘട്ടത്തിൽ സുഗന്ധവ്യഞ്ജന വ്യാപാരം - പ്രത്യേകിച്ച് കുരുമുളകിന്റെ - യൂറോപ്യൻ വാണിജ്യ പ്രവർത്തനത്തിന്റെ ഒരു പ്രധാന കേന്ദ്രമായി മാറിയപ്പോൾ ഈ ആധിപത്യം വെല്ലുവിളിക്കപ്പെട്ടു. <ref>{{cite book | last = Corn | first = Charles |author2=Glasserman, Debbie | title = The Scents of Eden: A History of the Spice Trade | publisher = Kodansha America |date=March 1999 | isbn = 1-56836-249-8}}</ref> പതിനഞ്ചാം നൂറ്റാണ്ടോടെ, കിഴക്കൻ സമുദ്ര പാതകളിൽ പോർച്ചുഗീസുകാർ നിയന്ത്രണം ഉറപ്പിക്കാൻ തുടങ്ങി. 1498-ൽ കോഴിക്കോടിനടുത്തുള്ള കാപ്പാട് എന്ന സ്ഥലത്ത് വാസ്കോഡ ഗാമ എത്തിയതോടെ ഇത് കലാശിച്ചു.<ref>{{Cite book |author=Ravindran PN |title=Black Pepper: Piper Nigrum |publisher=CRC Press |year=2000 |accessdate=11 November 2007 |url=https://books.google.com/books?id=VaGCgSLrdr4C |page=3 |isbn=978-90-5702-453-5}}</ref><ref name="Curtin1984">{{cite book|author=Philip D. Curtin|title=Cross-Cultural Trade in World History|url=https://books.google.com/books?id=R4IiYFhliv4C|date=25 May 1984|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-26931-5|page=144}}</ref>കോഴിക്കോട് സാമൂതിരി തന്റെ പ്രജകളുമായി വ്യാപാരം നടത്താൻ പോർച്ചുഗീസുകാർക്ക് അനുമതി നൽകി. ഇത് ഒരു സമ്പന്നമായ പോർച്ചുഗീസ് ഫാക്ടറിയും കോട്ടയും സ്ഥാപിക്കുന്നതിലേക്ക് നയിച്ചു.<ref name="Mehta2005" /> എന്നിരുന്നാലും, സാമൂതിരിയുടെ സംരക്ഷണയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന അറബ് വ്യാപാരികളെ പോർച്ചുഗീസുകാർ ആക്രമിച്ചതോടെ സംഘർഷങ്ങൾ ഉടലെടുത്തു. ഇത് ബന്ധങ്ങളിൽ വിള്ളൽ വീഴ്ത്തി. സാമൂതിരിയും കൊച്ചി രാജാവും തമ്മിലുള്ള മത്സരം സമ്മാനിച്ച അവസരം മുതലെടുത്ത് പോർച്ചുഗീസുകാർ കൊച്ചിയുമായി സഖ്യത്തിലേർപ്പെട്ടു. 1505-ൽ ഫ്രാൻസിസ്കോ ഡി അൽമേഡ പോർച്ചുഗീസ് ഇന്ത്യയുടെ വൈസ്രോയിയായി നിയമിതനായപ്പോൾ, അദ്ദേഹം തന്റെ ആസ്ഥാനം കോഴിക്കോട്ടല്ല, ഫോർട്ട് കൊച്ചിയിൽ (ഫോർട്ട് ഇമ്മാനുവൽ) സ്ഥാപിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭരണത്തിൻ കീഴിൽ, മലബാർ തീരത്ത് നിരവധി കോട്ടകൾ നിർമ്മിച്ചുകൊണ്ട് പോർച്ചുഗീസുകാർ തങ്ങളുടെ സ്വാധീനം ഉറപ്പിച്ചു.<ref name="Mehta2005">{{cite book|author=J. L. Mehta|title=Advanced Study in the History of Modern India: Volume One: 1707–1813|url=https://books.google.com/books?id=d1wUgKKzawoC&pg=PA324|accessdate=9 August 2012|date=1 January 2005|publisher=Sterling Publishers Pvt. Ltd|isbn=978-1-932705-54-6|pages=324–327}}</ref> ഈ മുന്നേറ്റങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നിട്ടും, ഫലപ്രദമായ സമുദ്ര ആക്രമണങ്ങൾ ആരംഭിച്ച സാമൂതിരിയുടെ നാവിക സേനയിൽ നിന്ന്, പ്രത്യേകിച്ച് കോഴിക്കോടുള്ള അഡ്മിറൽമാരായ കുഞ്ഞാലി മരയ്ക്കാരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ, പോർച്ചുഗീസുകാർക്ക് കാര്യമായ പ്രതിരോധം നേരിടേണ്ടിവന്നു. ഈ ചെറുത്തുനിൽപ്പ് ഒടുവിൽ പോർച്ചുഗീസുകാരെ ഒരു ഉടമ്പടി തേടാൻ നിർബന്ധിതരാക്കി. 1571-ൽ, ചാലിയം കോട്ട യുദ്ധത്തിൽ സാമൂതിരിയുടെ സൈന്യം പോർച്ചുഗീസുകാരെ പരാജയപ്പെടുത്തി. ഇത് മേഖലയിലെ പോർച്ചുഗീസുകാരുടെ അഭിലാഷങ്ങൾക്ക് വലിയ തിരിച്ചടിയായി. <ref>{{cite book|author=K. K. N. Kurup|title=India's Naval Traditions: The Role of Kunhali Marakkars|url=https://books.google.com/books?id=HKmXcBCKEcAC&pg=PA51|accessdate=9 August 2012|date=1 January 1997|publisher=Northern Book Centre|isbn=978-81-7211-083-3|pages=37–38}}</ref> കോഴിക്കോടും കൊച്ചിയും തമ്മിൽ നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന സംഘർഷങ്ങൾ മുതലെടുത്ത് പ്രദേശത്തെ വ്യാപാരത്തിൽ നിയന്ത്രണം നേടിയെടുക്കാൻ ഡച്ച് ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനി ഒടുവിൽ പോർച്ചുഗീസുകാരെ മറികടന്നു. <ref name="South Asia 2006">{{cite book|title=South Asia 2006|url=https://books.google.com/books?id=YG8bAQAAMAAJ|accessdate=18 November 2012|date=1 December 2005|publisher=Taylor & Francis|page=289}}</ref>എന്നിരുന്നാലും, 1741-ൽ കുളച്ചൽ യുദ്ധത്തിൽ ഡച്ചുകാർക്ക് നിർണായകമായ തോൽവി സംഭവിച്ചതിനുശേഷം തിരുവിതാംകൂർ രാജകുടുംബത്തിലെ മാർത്താണ്ഡ വർമ്മയിൽ നിന്ന് ഡച്ച്കാർക്കും സൈനിക പ്രതിരോധം നേരിടേണ്ടിവന്നു.<ref name="google3">{{cite book|author=Murkot Ramunny|title=Ezhimala: The Abode of the Naval Academy|url=https://books.google.com/books?id=7Hue54bWk6IC&pg=PA57|accessdate=18 November 2012|date=1 January 1993|publisher=Northern Book Centre|isbn=978-81-7211-052-9|pages=57–70}}</ref> 1753-ൽ മാവേലിക്കര ഉടമ്പടി ഒപ്പുവച്ചു, ഇത് ഡച്ചുകാരെ പ്രാദേശിക രാഷ്ട്രീയ കാര്യങ്ങളിൽ നിന്ന് പിന്മാറാനും അവരുടെ പങ്ക് വ്യാപാരത്തിൽ ഒതുക്കാനും നിർബന്ധിതരാക്കി. <ref name="Singh2010">{{cite book|author=Anjana Singh|title=Fort Kochi in Kerala, 1750–1830: The Social Condition of a Dutch Community in an Indian Milieu|url=https://books.google.com/books?id=LFy4pWUlnfwC&pg=PA22|accessdate=18 November 2012|date=30 April 2010|publisher=BRILL|isbn=978-90-04-16816-9|pages=22–52}}</ref><ref name="Iyer1995">{{cite book|author=S. Krishna Iyer|title=Travancore Dutch relations, 1729–1741|url=https://books.google.com/books?id=rUtuAAAAMAAJ|accessdate=18 November 2012|year=1995|publisher=CBH Publications|isbn=978-81-85381-42-8|page=49}}</ref><ref name="Lannoy1997">{{cite book|author=Mark de Lannoy|title=The Kulasekhara Perumals of Travancore: history and state formation in Travancore from 1671 to 1758|url=https://books.google.com/books?id=pKjZAAAAMAAJ|accessdate=18 November 2012|year=1997|publisher=Leiden University|isbn=978-90-73782-92-1|page=190}}</ref> മാർത്താണ്ഡ വർമ്മ തന്റെ സൈനിക നീക്കങ്ങൾ തുടരുകയും തിരുവിതാംകൂറിനെ കേരളത്തിലെ ഒരു പ്രധാന ശക്തിയായി സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു. <ref>{{cite book|author=A. Sreedhara Menon|title=Political History of Modern Kerala|url=https://books.google.com/books?id=wnAjqjhc1VcC&pg=PA140|accessdate=10 August 2012|year=1987|publisher=D C Books|isbn=978-81-264-2156-5|page=140}}</ref> 1766-ൽ മൈസൂർ ഭരണാധികാരിയായ ഹൈദർ അലി വടക്കൻ കേരളം ആക്രമിച്ചു<ref name="Rai">{{cite book|author=Raghunath Rai|title=History|url=https://books.google.com/books?id=Z4-8Z0gqBkoC&pg=PA14|accessdate=18 November 2012|publisher=FK Publications|isbn=978-81-87139-69-0|pages=14–}}</ref>അദ്ദേഹത്തിന്റെ മകനും പിൻഗാമിയുമായ ടിപ്പു സുൽത്താൻ ബ്രിട്ടീഷ് ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനിക്കെതിരെ സൈനിക നീക്കങ്ങൾ ആരംഭിച്ചു. ഈ ഏറ്റുമുട്ടലുകൾ നാല് ആംഗ്ലോ-മൈസൂർ യുദ്ധങ്ങളിൽ രണ്ടെണ്ണത്തിന് കാരണമായി.<ref name="MuseumDallapiccola2010">{{cite book|author1=British Museum|author2=Anna Libera Dallapiccola|title=South Indian Paintings: A Catalogue of the British Museum Collection|url=https://books.google.com/books?id=FIzWapiacQcC&pg=PA12|accessdate=18 November 2012|date=22 June 2010|publisher=Mapin Publishing Pvt Ltd|isbn=978-0-7141-2424-7|pages=12–}}</ref><ref name="ThorpeEdgar">{{cite book|author1=Edgar Thorpe, Showick Thorpe|author2=Thorpe Edgar|title=The Pearson CSAT Manual 2011|url=https://books.google.com/books?id=WuBFs6yFRwcC&pg=RA1-PA99|accessdate=18 November 2012|publisher=Pearson Education India|isbn=978-81-317-5830-4|page=99}}</ref> 1790-കളുടെ തുടക്കത്തിൽ, ടിപ്പു സുൽത്താൻ മലബാർ ജില്ലയും ദക്ഷിണ കാനറയും ബ്രിട്ടീഷുകാർക്ക് വിട്ടുകൊടുക്കാൻ നിർബന്ധിതനായി. ഈ പ്രദേശങ്ങൾ 1792-ൽ ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയുടെ മദ്രാസ് പ്രസിഡൻസിയിലേക്ക് കൂട്ടിച്ചേർക്കപ്പെട്ടു. <ref name="The Edinburgh Gazetteer: Or, Geographical Dictionary: Containing a Description of the Various Countries, Kingdoms, States, Cities, Towns, Mountains, &c. of the World; an Account of the Government, Customs, and Religion of the Inhabitants; the Boundaries and Natural Productions of Each Country, &c. &c. Forming a Complete Body of Geography, Physical, Political, Statistical, and Commercial with Addenda, Containing the Present State of the New Governments in South America...">{{cite book|title=The Edinburgh Gazetteer|url=https://books.google.com/books?id=xRIyAQAAMAAJ&pg=PA63|accessdate=18 November 2012|year=1827|publisher=Longman, Rees, Orme, Brown, and Green|pages=63–}}</ref><ref name="Kumar1965">{{cite book|author=Dharma Kumar|title=Land and Caste in South India: Agricultural Labor in the Madras Presidency During the Nineteenth Century|url=https://books.google.com/books?id=psw5AAAAIAAJ&pg=PA87|accessdate=18 November 2012|year=1965|publisher=CUP Archive|pages=87–|id=GGKEY:T72DPF9AZDK}}</ref><ref name="Ittaman2003">{{cite book|author=K.P. Ittaman|title=History of Mughal Architecture Volume Ii|url=https://books.google.com/books?id=ZQ5lFywZAqYC&pg=PA30|accessdate=18 November 2012|date=1 June 2003|publisher=Abhinav Publications|isbn=978-81-7017-034-1|pages=30–}}</ref> ബ്രിട്ടീഷ് ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനി 1791-ൽ കൊച്ചിയുമായും 1795-ൽ തിരുവിതാംകൂറുമായും പോഷകനദി സഖ്യങ്ങൾ ഉറപ്പിച്ചു.<ref>{{Cite book |author=Superintendent of Government Printing |title=Imperial Gazetteer of India (Provincial Series): Madras |publisher=Government of India |location=Calcutta |year=1908 |accessdate=11 November 2007 |url=https://books.google.com/books?id=xXglUxeS_WkC |page=22}}</ref>പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തോടെ, കേരളം മുഴുവൻ ബ്രിട്ടീഷുകാർ നേരിട്ടോ അവരുടെ ആധിപത്യത്തിൻ കീഴിലോ ഭരിച്ചു. <ref name="RajTharakan1981">{{cite book|author1=Kakkadan Nandanath Raj|author2=Michael Tharakan|title=Agrarian reform in Kerala and its impact on the rural economy: a preliminary assessment|url=https://books.google.com/books?id=JF6FAAAAIAAJ|accessdate=18 November 2012|year=1981|publisher=International Labour Office|pages=2–3}}</ref> 20-ാം നൂറ്റാണ്ടിൽ, ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യസമരകാലത്ത് കേരളം നിരവധി പ്രധാന പ്രക്ഷോഭങ്ങൾക്ക് വേദിയായി. അവയിൽ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായത് 1921-ലെ മലബാർ കലാപമായിരുന്നു. അതിൽ മലബാർ മേഖലയിലെ മാപ്പിള മുസ്ലീങ്ങൾ ഹിന്ദു ജമീന്ദാർമാർക്കും (ഭൂപ്രഭുക്കൾ) ബ്രിട്ടീഷ് കൊളോണിയൽ അധികാരികൾക്കുമെതിരെ കലാപം നടത്തി.<ref name="Qureshi1999">{{cite book|author=M. Naeem Qureshi|title=Pan-Islam in British Indian Politics: A Study of the Khilafat Movement, 1918–1924|url=https://books.google.com/books?id=czKYZPyoyx0C|year=1999|publisher=BRILL|isbn=90-04-11371-1|pages=445–447}}</ref>ഈ കാലയളവിൽ സാമൂഹിക പരിഷ്കരണം ശക്തി പ്രാപിച്ചു, പ്രത്യേകിച്ച് ജാതി അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള വിവേചനത്തെ വെല്ലുവിളിച്ചവ. തിരുവിതാംകൂറിൽ 1936-ൽ നടന്ന ക്ഷേത്രപ്രവേശന വിളംബരമാണ് ഒരു പ്രധാന നാഴികക്കല്ല്. ഇത് മുമ്പ് ഉയർന്ന ജാതിക്കാർക്ക് മാത്രമായി പരിമിതപ്പെടുത്തിയിരുന്ന ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ പ്രവേശിക്കാൻ താഴ്ന്ന ജാതിക്കാരായ ഹിന്ദുക്കൾക്ക് അവകാശം നൽകി.<ref name="Smith1976">{{cite book|author=Bardwell L. Smith|title=Religion and Social Conflict in South Asia|url=https://books.google.com/books?id=07Y3AAAAIAAJ&pg=PA42|accessdate=31 July 2012|year=1976|publisher=BRILL|isbn=978-90-04-04510-1|pages=35–42}}</ref> ==ജനസംഖ്യാ ശാസ്ത്രം== 2024 ലെ നാഷണൽ കമ്മീഷന്റെ റിപ്പോർട്ട്‌ പ്രകാരം കേരളത്തിലെ ജനസംഖ്യ 35.97 മില്യൺ അഥവാ 3.60 കോടിയാണ്. ഇന്ത്യയിലെ പതിനഞ്ചാമത് ജനസംഖ്യയുള്ള സംസ്ഥാനമാണ് കേരളം. 2011 ലെ സെൻസസ് പ്രകാരം കേരളത്തിലെ ജനസംഖ്യ 3.31 കോടി ആണ്. ഇത് 3.18 കോടി എന്ന 2001 ലെ ജനസംഖ്യയിൽ നിന്നുണ്ടായ 4.91 ശതമാനത്തിന്റെ വർദ്ധനവാണ്. ഇന്ത്യൻ ജനസംഖ്യയുടെ 2.56 ശതമാനം കേരളത്തിന്റെ സംഭാവനയാണ്. ജനസാന്ദ്രത കൂടിയ സംസ്ഥാനം ആണ് കേരളം. കേരളത്തിലെ ജനസാന്ദ്രത, ഒരു ചതുരശ്ര കിലോമീറ്ററിന് 2200 നിവാസികൾ എന്ന കണക്കിലാണ്. ജനങ്ങൾ കൂടുതലും തീര പ്രദേശങ്ങളിലും ഇടനാട്ടിലും താമസിക്കുന്നവരാണ്. മലയോരങ്ങളിൽ ജനസാന്ദ്രത താരതമ്യേനെ കുറവാണ്. 2023 ലെ NFHS സർവേ പ്രകാരം ഒരു സ്ത്രീക്ക് 1.8 കുട്ടികൾ എന്ന നിരക്കിലാണ് പ്രത്യുത്പാദനം (TFR). == ഇന്ത്യാ സംസ്ഥാനം == 1947-ൽ ഇന്ത്യാ വിഭജനത്തിനുശേഷം, ഇന്ത്യയുടെയും പാകിസ്ഥാന്റെയും സ്വതന്ത്ര ആധിപത്യങ്ങളായി, തിരുവിതാംകൂർ, കൊച്ചി എന്നീ നാട്ടുരാജ്യങ്ങൾ ഇന്ത്യൻ യൂണിയനിൽ ചേർന്നു. 1949 ജൂലൈ 1-ന്, രണ്ട് സംസ്ഥാനങ്ങളും ലയിപ്പിച്ച് തിരുവിതാംകൂർ-കൊച്ചി രൂപീകരിച്ചു.<ref name="Sabharwal2007">{{cite book|author=Gopa Sabharwal|title=India Since 1947: The Independent Years|url=https://books.google.com/books?id=LKySGJAGVEQC&pg=PA23|accessdate=18 November 2012|year=2007|publisher=Penguin Books India|isbn=978-0-14-310274-8|pages=23–}}</ref> 1956 നവംബർ 1-ന്, മദ്രാസിലെ ദക്ഷിണ കാനറ ജില്ലയിൽ നിന്നുള്ള കാസർഗോഡ് താലൂക്ക്, മദ്രാസ് സംസ്ഥാനത്തെ മലബാർ ജില്ല (നീലഗിരി ജില്ലയിലെ ഗുഡലൂർ താലൂക്ക്, ലക്ഷദ്വീപ്, ടോപ്‌സ്ലിപ്പ്, ആനക്കട്ടിക്ക് കിഴക്കുള്ള അട്ടപ്പാടി വനം എന്നിവ ഒഴികെ), തമിഴ്‌നാടിലേക്ക് മാറ്റിയ നാല് തെക്കൻ താലൂക്കുകൾ (കന്യാകുമാരി ജില്ലയും ചെങ്കോട്ടൈ താലൂക്കുകളും) ഒഴികെയുള്ള തിരുവിതാംകൂർ-കൊച്ചി സംസ്ഥാനം എന്നിവ സംസ്ഥാന പുനഃസംഘടന നിയമപ്രകാരം ലയിപ്പിച്ച് കേരള സംസ്ഥാനം രൂപീകരിച്ചു.<ref name="Tmh">{{cite book|author=Tmh|title=General Knowledge Digest 2010|url=https://books.google.com/books?id=RyLmXWTKHXgC&pg=SA3-PA106|accessdate=18 November 2012|publisher=Tata McGraw-Hill Education|isbn=978-0-07-069939-7|page=3}}</ref><ref name="SinghKarafin2009">{{cite book|author1=Sarina Singh|author2=Amy Karafin|author3=Anirban Mahapatra|title=South India|url=https://books.google.com/books?id=8KnLFpjEHpUC|accessdate=6 January 2013|date=1 September 2009|publisher=Lonely Planet|isbn=978-1-74179-155-6}}</ref><ref name="Kerala">{{Cite web |title=The States Reorganisation Act, 1956 |url=https://legislative.gov.in/sites/default/files/A1956-37.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211117014954/https://legislative.gov.in/sites/default/files/A1956-37.pdf |archive-date=17 November 2021 |access-date=11 May 2021 |website=legislative.gov.in |publisher=Government of India}}</ref> 1957-ൽ <ref name="SinghKarafin2009"/>പുതിയ കേരള നിയമസഭയിലേക്കുള്ള ആദ്യ തിരഞ്ഞെടുപ്പിനെത്തുടർന്ന് ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാടിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ഒരു കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് നേതൃത്വത്തിലുള്ള സർക്കാർ രൂപീകരിച്ചു.<ref name="Tmh"/><ref name="SinghKarafin2009"/> <ref name="Kerala"/>1945-ൽ സാൻ മറിനോ റിപ്പബ്ലിക്കിൽ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് വിജയത്തെത്തുടർന്ന്, <ref name="SinghKarafin2009"/> ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ആദ്യകാല ജനാധിപത്യപരമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് സർക്കാരുകളിൽ ഒന്നായിരുന്നു ഇത്.<ref name=Hindu>{{cite news|title=50 years of development|url=http://www.thehindubusinessline.com/todays-paper/tp-others/tp-states/50-years-of-development/article1655056.ece?ref=archive|accessdate=30 August 2013|newspaper=The Hindu|date=12 April 2007|author=K.G. Kumar}}</ref><ref name="Desai2006">{{cite book|author=Manali Desai|title=State Formation and Radical Democracy in India|url=https://books.google.com/books?id=60m9znJQmmkC&pg=PA142|accessdate=31 August 2013|date=27 November 2006|publisher=Taylor & Francis|isbn=978-0-203-96774-4|page=142}}</ref><ref name="ChitkaraŚarmā1997">{{cite book|author1=Madan Gopal Chitkara|author2=Baṃśī Rāma Śarmā|title=Indian Republic: Issues and Perspective|url=https://books.google.com/books?id=7YrmNURVoroC&pg=PA134|accessdate=18 November 2012|date=1 January 1997|publisher=APH Publishing|isbn=978-81-7024-836-1|pages=134–}}</ref> == നാഴികക്കല്ലുകൾ == [[പ്രമാണം:Madras Prov 1859.gif|thumb|right|പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ [[Madras Province|മദ്രാസ് പ്രവിശ്യയുടെ]] മാപ്. [[Malabar|മലബാർ]], [[Kingdom of Cochin|കൊച്ചി]], [[Travancore|തിരുവിതാംകൂർ]], [[South Kanara|തെക്കെ കാനറ]] ജില്ലയുടെ ഭാഗങ്ങൾ എന്നിവ ചേർന്നാണ് കേരളം രൂപപ്പെട്ടത്.]] {{അപൂർണ്ണവിഭാഗം}} * [[ക്രി.മു. 350]] – [[ക്രി.മു. 275]] – [[ചാണക്യൻ|ചാണക്യന്റെ]] അർത്ഥശാസ്ത്രത്തിൽ കേരളത്തെക്കുറിച്ച് പരാമർശം. * [[ക്രി.മു. 270]] – അശോകന്റെ രണ്ടാം ശിലാശാസനത്തിൽ കേരളത്തെക്കുറിച്ച് പരാമർശം. * [[52]] – ക്രിസ്തുശിഷ്യൻ [[തോമാശ്ലീഹ]] കേരളത്തിൽ വന്നു എന്നു കരുതപ്പെടുന്നു. * [[66]]–[[68]] – ജൂതന്മാരുടെ ആഗമനം * [[550]] കുരുമുളകിനേയും നാളികേരത്തേയും കുറിച്ച് [[കോസ്മാസ് ഇൻഡികോപ്ലൂസ്റ്റിസ്]] വിവരിക്കുന്നു. * [[664|630]] – [[മാലിക് ഇബ്നു ദിനാർ]] കേരളത്തിൽ എത്തുന്നു * [[778|788]] – [[ശങ്കരാചാര്യർ]] ജനിച്ചു. * [[800]] – രണ്ടാം ചേരസാമ്രാജ്യത്തിന്റെ തുടക്കം – കുലശേഖരവർമ്മൻ. * [[825]] – കൊല്ലവർഷാരംഭം. * [[1090]] – രാമവർമ്മ കുലശേഖരന്റെ ഭരണാരംഭം. * [[1102]] – രണ്ടാം ചേരസാമ്രാജ്യത്തിന്റെ അന്ത്യം. പ്രാദേശികസ്വരൂപങ്ങളുടെ ആവിർഭാവം. * [[1341]] – വെള്ളപ്പൊക്കത്തെ തുടർന്ന് കൊടുങ്ങല്ലൂരിലെ മുസിരിസ് തുറമുഖം അപ്രത്യക്ഷമാകുന്നു, കൊച്ചിയിൽ ഒരു സ്വാഭാവികതുറമുഖം രൂപം കൊള്ളുന്നു. * [[1498]] – വസ്കൊ ഡി ഗാമ കോഴിക്കോടിനടുത്ത് കപ്പലിറങ്ങുന്നു. യൂറോപ്പ്യൻന്മാർ കേരളത്തിലേക്ക്. * [[1653]] – [[കൂനൻ കുരിശുസത്യം]] *[[1789]] – ടിപ്പു സുൽത്താൻ കേരളം ആക്രമിക്കുന്നു. ==ഐതിഹ്യം== [[പ്രമാണം:Parshuramsaraswats.jpg|thumb|left|[[Parasurama|പരശുരാമൻ]] മഴുവെറിഞ്ഞ് കേരളത്തെ വീണ്ടെടുക്കുന്നു]] *ഹൈന്ദവ, വൈഷ്ണവ വിശ്വാസപ്രകാരം കേരളോല്പത്തിയെ കുറിച്ചുള്ള ഐതിഹ്യത്തിൽ, [[മഹാവിഷ്ണു|മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ]] അവതാരമായ [[പരശുരാമൻ]] ക്ഷത്രിയ നിഗ്രഹം കഴിഞ്ഞ് തന്റെ ആയുധമായ പരശു(മഴു) കൊണ്ട് സമുദ്രത്തിൽ നിന്ന് വീണ്ടെടുത്ത പ്രദേശമാണ് കേരളക്കരയെന്നു പറയുന്നു.<ref>[[s:കേരളോല്പത്തി/പരശുരാമന്റെ കാലം|കേരളോല്പത്തി/പരശുരാമന്റെ കാലം - വിക്കി ഗ്രന്ഥശാല]]</ref> == ഭൂമിശാസ്ത്രം == [[പ്രമാണം:Anamudi from Munnar Gundumalai road.jpg|thumb|right|കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും ഉയരമുള്ള കൊടുമുടി- [[ആനമുടി]] (2695 മീറ്റർ)]] {{main|കേരളത്തിന്റെ ഭൂമിശാസ്ത്രം}} <!-- {{kerala map}} --> കേരളം ഒരു ചെറിയ സംസ്ഥാനമാണിത്. ഇന്ത്യയുടെ വെറും 1.18 ശതമാനം വിസ്തീർണ്ണമേ കേരളത്തിനുള്ളൂ. എന്നാൽ ജനസംഖ്യയുടെ കാര്യത്തിൽ 3-4 % വരുന്നുണ്ട്. അക്ഷാംശം 8^o17' 30" മുതൽ 12^o47‘40“ വരെയും രേഖാംശം കിഴക്ക് 74^o51‘57“ മുതൽ 77^o 24‘47“ വരെയുമാണ് കേരളത്തിന്റെ കിടപ്പ്. ആകെ വിസ്തീർണ്ണം 38,863 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്ററാണ്. തെക്കുവടക്ക് നിളം 560 കി.മീറ്ററും കിഴക്ക് പടിഞ്ഞാറ് ശരാശരി വീതി 60 കിലോമീറ്ററും ആണ്. കേരളത്തിന്റെ വടക്കേ അറ്റത്തെ വീതി 11 കി. മീ ആണെങ്കിൽ [[എറണാകുളം]], [[ഇടുക്കി]] ജില്ലകളിൽ 124 കിലോമീറ്റർ വരെ വീതിയുണ്ട്. തെക്കോട്ട് വീണ്ടും വീതി കുറഞ്ഞ് വരുന്നു. === ജില്ലകൾ === {{Main|കേരളത്തിലെ ജില്ലകൾ}} [[പ്രമാണം:Kerala density map1.PNG|thumb|left|കേരളത്തിലെ ജനസാന്ദ്രത ഭൂപടം. ഇരുണ്ട നിറം കൂടിയ ജനസാന്ദ്രതയും ഇളം നിറം കുറഞ്ഞ ജനസാന്ദ്രതയും കാണിക്കുന്നു.]] കേരളത്തിലെ പതിനാല് ജില്ലകൾ [[വടക്കേ മലബാർ]], [[തെക്കേ മലബാർ]], [[കൊച്ചി രാജ്യം|കൊച്ചി]], [[തിരുവിതാംകൂർ]] എന്നീ നാല് ചരിത്രപരമായ പ്രദേശങ്ങളിലായി കിടക്കുന്നു. ഈ കാഴ്ചപ്പാടിന്ന് ഇവിടെ, പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തോടെ, ബ്രിട്ടിഷ്ഭരണസംവിധാനങ്ങൾ രൂപംകൊണ്ട കാലത്തോളമേ പഴക്കമുള്ളൂ. അതിന്നുമുൻപ് ഇവിടങ്ങളിൽ ഉണ്ടായിരുന്നത് അനേകം നാട്ടുരാജ്യങ്ങളായിരുന്നു. ഈ പ്രദേശങ്ങളിലായി കിടക്കുന്ന ഓരോ [[ജില്ല]]കളും താഴെക്കൊടുക്കുന്നു. * '''[[വടക്കേ മലബാർ]]''': [[കാസറഗോഡ് (ജില്ല)|കാസറഗോഡ്]], [[കണ്ണൂർ (ജില്ല)|കണ്ണൂർ]], [[വയനാട് (ജില്ല)|വയനാട് ജില്ലയിലെ]] [[മാനന്തവാടി]] താലൂക്ക്, [[കോഴിക്കോട് (ജില്ല)|കോഴിക്കോട് ജില്ലയിലെ]] [[വടകര]] താലൂക്ക് * '''[[തെക്കേ മലബാർ]]''': [[വയനാട് (ജില്ല)|വയനാട്]] ജില്ലയിലെ [[മാനന്തവാടി]] താലൂക്ക് ഒഴിച്ചുള്ള ഭാഗങ്ങൾ, [[കോഴിക്കോട് (ജില്ല)|കോഴിക്കോട് ജില്ലയിലെ]] വടകര താലൂക്ക് ഒഴിച്ചുള്ള ഭാഗങ്ങൾ, [[മലപ്പുറം (ജില്ല)|മലപ്പുറം]], [[പാലക്കാട് (ജില്ല)|പാലക്കാട് ജില്ലയുടെയും]], [[തൃശ്ശൂർ (ജില്ല)|തൃശ്ശൂർ ജില്ലയുടെയും]] ചിലഭാഗങ്ങൾ * '''[[കൊച്ചി രാജ്യം|കൊച്ചി]]''': [[എറണാകുളം (ജില്ല)|എറണാകുളം]], [[പാലക്കാട് (ജില്ല)|പാലക്കാട് ജില്ലയുടെയും]], [[തൃശ്ശൂർ (ജില്ല)|തൃശ്ശൂർ ജില്ലയുടെയും]] ചിലഭാഗങ്ങൾ * '''[[തിരുവിതാംകൂർ]]''': [[കോട്ടയം (ജില്ല)|കോട്ടയം]], [[ഇടുക്കി (ജില്ല)|ഇടുക്കി]], [[ആലപ്പുഴ (ജില്ല)|ആലപ്പുഴ]], [[പത്തനംതിട്ട (ജില്ല)|പത്തനംതിട്ട]], [[കൊല്ലം (ജില്ല)|കൊല്ലം]], [[തിരുവനന്തപുരം (ജില്ല)|തിരുവനന്തപുരം]] കേരളത്തിൽ 14 [[കേരളത്തിലെ ജില്ലകൾ|ജില്ലകൾ]], 27 [[കേരളത്തിലെ റവന്യൂ ഡിവിഷനുകൾ|റവന്യൂ ഡിവിഷനുകൾ]], 78 [[കേരളത്തിലെ താലൂക്കുകൾ|താലൂക്കുകൾ]], 1664 റവന്യൂ വില്ലേജുകൾ, 6 [[കേരളത്തിലെ കോർപ്പറേഷനുകൾ|കോർപ്പറേഷനുകൾ]] 87 [[നഗരസഭ|നഗരസഭകൾ]] 941 [[ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകൾ]] എന്നിങ്ങനെ വിഭജിച്ചിരിക്കുന്നു. കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശമായ [[പുതുച്ചേരി|പുതുച്ചേരിയുടെ]] ഭാഗമായ [[മാഹി|മാഹിയുടെ]] അതിരുകൾ മുഴുവൻ കേരളവുമായാണ് പങ്കുവെക്കുന്നത്. [[തിരുവനന്തപുരം|തിരുവനന്തപുരമാണ്]] സംസ്ഥാന തലസ്ഥാനവും ഏറ്റവും കൂടുതൽ ജനസംഖ്യയുള്ള നഗരവും.<ref name=largestcity>{{Cite web |url=http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-104&srt=dnpn&col=aohdq&pt=c&va=x&srt=pdnn |title="World Gazetteer:India - largest cities (per geographical entity") |access-date=2007-10-01 |archive-date=2007-10-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071001061933/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-104&srt=dnpn&col=aohdq&pt=c&va=x&srt=pdnn |url-status=live }}</ref> [[കൊച്ചി|കൊച്ചിയാണ്]] ഏറ്റവും കൂടുതൽ ജനങ്ങൾ നഗരാതിർത്തിയിലായി വസിക്കുന്നതും.<ref name=largestUA>{{Cite web |url=http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-104&srt=pdnn&col=aohdq&pt=a&va=x&srt=pdnn |title="World Gazetteer: India - largest cities (per geographical entity") |access-date=2007-10-01 |archive-date=2007-10-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071001104243/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-104&srt=pdnn&col=aohdq&pt=a&va=x&srt=pdnn |url-status=live }}</ref> വലിയ തുറമുഖ നഗരവും. [[കോഴിക്കോട്]], [[തൃശ്ശൂർ]], [[കണ്ണൂർ]] എന്നിവയാണ് പ്രധാന വാണിജ്യനഗരങ്ങൾ. ഏറ്റവും കൂടുതൽ ജനങ്ങൾ നഗരങ്ങളിൽ താമസിക്കുന്നത് [[കണ്ണൂർ ജില്ല|കണ്ണൂർ ജില്ലയിലാണ്]]. ഇവിടത്തെ 50 ശതമാനത്തിലധികം ജനങ്ങൾ നഗരത്തിലാണ് വസിക്കുന്നത്.<ref>{{Cite web |url=http://dic.kerala.gov.in/web/distknr.php |title=Directorate of Industries and Commerce - Kannur District |access-date=2009-07-14 |archive-date=2014-07-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140725013220/http://www.dic.kerala.gov.in/web/distknr.php |url-status=dead }}</ref> കേരളത്തിലെ [[ഹൈക്കോടതി]] എറണാകുളത്താണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ---- {| class="navbox" width="97%" !colspan="12" style="padding:0.3em 0; line-height:1.2em; font-size:110%;"| കേരളത്തിലെ പ്രധാന നഗരങ്ങൾ<br />{{nobold|<small>(2001 Census of India estimate)<ref>{{cite web |url=http://www.citypopulation.de/India-Kerala.html |title=Kerala |publisher=Office of the Registrar General and Census Commissioner |date=2007-03-18 |accessdate=2008-07-23}}</ref></small>}} |- ! റാങ്ക് !! നഗരം !! ജില്ല !! ജനസംഖ്യ !! rowspan="6" |<!--{{Tnavbar|The Cities and the Largest Towns in Kerala|plain=1}}--> [[പ്രമാണം:Tvmcityview.jpg|border|135px|തിരുവനന്തപുരം]]<br /> [[തിരുവനന്തപുരം]]<br /> <br /> <br /> [[പ്രമാണം:Kochi India.jpg|border|135px|കൊച്ചി]]<br /> [[കൊച്ചി]]<br /> |- | align=center | 01 ||align=left | '''[[തിരുവനന്തപുരം]]''' || [[തിരുവനന്തപുരം (ജില്ല)|തിരുവനന്തപുരം]] || 744,983 |- | align=center | 02 ||align=left | '''[[കൊച്ചി]]''' || [[എറണാകുളം (ജില്ല)|എറണാകുളം]] || 595,575 |- | align=center | 03 ||align=left | '''[[കോഴിക്കോട്]]''' || [[കോഴിക്കോട് (ജില്ല)|കോഴിക്കോട്]] || 436,556 |- | align=center | 04 ||align=left | '''[[കൊല്ലം]]''' || [[കൊല്ലം (ജില്ല)|കൊല്ലം]] || 361,029 |- | align=center | 05 ||align=left | '''[[തൃശ്ശൂർ]]''' || [[തൃശ്ശൂർ (ജില്ല)|തൃശ്ശൂർ]] || 317,526 |- |06 |[[കണ്ണൂർ]] |[[കണ്ണൂർ (ജില്ല)|കണ്ണൂർ]] |232,486 | |- | align="center" | 07 || align="left" | '''[[ആലപ്പുഴ]]'''|| [[ആലപ്പുഴ (ജില്ല)|ആലപ്പുഴ]]|| 187,495 | |- | align="center" | 08 || align="left" | '''[[പാലക്കാട്]]'''|| [[പാലക്കാട് (ജില്ല)|പാലക്കാട്]]|| 130,767 | |- | align="center" | 09 || align="left" | '''[[തലശ്ശേരി]]'''|| [[കണ്ണൂർ (ജില്ല)|കണ്ണൂർ]]|| 99,387 | |- | align="center" | 10 || align="left" | '''[[പൊന്നാനി]]'''|| [[മലപ്പുറം (ജില്ല)|മലപ്പുറം]]|| 87,495 | |- | align="center" | 11 || align="left" | '''[[മഞ്ചേരി]]''' || [[മലപ്പുറം (ജില്ല)|മലപ്പുറം]] || 83,024 | |} ===നദികൾ=== {{പ്രലേ|കേരളത്തിലെ നദികൾ}} 44 നദികളാണ് കേരളത്തിലുള്ളത് അവയിൽ 41 ഉം പടിഞ്ഞാറോട്ടൊഴുകുന്നു. കബനി, ഭവാനി, പാമ്പാർ എന്നീ മൂന്ന് നദികൾ കിഴക്കോട്ടൊഴുകി [[കാവേരി]]യിൽ ചേരുന്നു. 15 കിലോമീറ്ററിനു മേലെ നീളമുള്ളവയെയാണ് നദികൾ എന്നു വിളിക്കുന്നത്, അതിനു താഴെ നിരവധിയുണ്ടെങ്കിലും അവയെ നദികളുടെ ഗണത്തിൽ പെടുത്തിയിട്ടില്ല. കേരളത്തിലെ മിക്ക നദികളും ഒരേ ദിശയിൽ ഒഴുകുന്നു. കേരളത്തിലെ നദികൾ മറ്റു സംസ്ഥാനങ്ങളിലേതിനോടപേക്ഷിച്ച് വളരെ ചെറുതാണ്. കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ നദി [[പെരിയാർ]] ആണ്. കേരളത്തിൽ നദികളെ ആശ്രയിച്ചായിരുന്നു ആദിമകാലത്തിൽ ഗതാഗതം നടന്നിരുന്നത്. നദികളിൽ നിന്ന് ജലസേചനം മത്സ്യബന്ധനം എന്നിവക്കു പുറമേ വിദ്യുച്ഛക്തിയും കേരളത്തിൽ ഉത്പാദിപ്പിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്. ജലസേചനത്തിനും ജലവൈദ്യുത നിർമ്മാണത്തിനുമായി നിരവധി അണക്കെട്ടുകൾ കേരളത്തിൽ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ==ഭൂഗർഭജലം== [[കേന്ദ്രീയ ഭൂഗർഭജല ബോർഡ്|കേന്ദ്രീയ ഭൂഗർഭജല ബോർഡും]] [[കേരള ഭൂഗർഭജല വകുപ്പ്|കേരള ഭൂഗർഭജല വകുപ്പും]] സംയുകതമായി കേരളത്തിലെ ഭൂഗർഭജല സമ്പത്തിന്റെ അളവു് നിശ്ചിത ഇടവേളകളിൽ കണക്കാക്കാറുണ്ട്. കേരളത്തിലെ ആയിരത്തോളം കിണറുകളിൽ കേന്ദ്രീയ ഭൂഗർഭജല ബോർഡ് പഠനത്തിനായി നിരീക്ഷിക്കുന്നുണ്ട്. 2011ലെ കണക്കനുസരിച്ച് ഏകദേശം കേരളത്തിൽ ലഭ്യമായ ഭൂഗർഭജലം 6696 ഘനലക്ഷം മീറ്ററാണ്. വാർഷിക ഭൂഗർഭജല ലഭ്യത 6070 ഘനമീറ്ററാണ്. 3070 ഘനമീറ്റർ ഭൂഗർഭജലം കൃഷിയ്ക്ക് ലഭ്യമാണ്. കൂടുതൽ [[ഭൂഗർഭജല വിനിയോഗം]] [[ കാസറഗോഡ്|കാസറഗോഡും]] (77ശതമാനം) കുറവ് [[വയനാട്| വയനാടും]] (18ശതമാനം) ആണ്. അതിചൂഷണം [[പാലക്കാട്]] ജില്ലയിലെ [[ചിറ്റൂർ|ചിറ്റൂരി]]ലാണ്. അർധഗുരുതരമായ 23 ബ്ലോക്കുകലുണ്ട്. [[കാസറഗോഡ്]], [[മലമ്പുഴ]] ബോക്കുകളെ ഗുരുതരമായും [[ചിറ്റൂർ]] ബ്ലോക്കിനെ അതീവ ഗുരുതരമായും വർഗ്ഗീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. 2025ൽ ഗാർഹിക-വ്യാവസായിക ആവശ്യങ്ങൾക്ക് 1710 ഘനമീറ്ററാകും. ഇത് കൃഷിയ്ക്കാവശ്യമായത് ഒഴിവാക്കിയാണ്.<ref name="test12">കേരളത്തിലെ ഭൂജല സമ്പത്ത്, ഡോ. നന്ദകുമാർ.പി.- ജനപഥം മാസിക, ജൂൺ 2013</ref> ==വൈദ്യുത പദ്ധതികൾ== [[File:Idukki009.jpg|thumb|right| ഇടുക്കി അണക്കെട്ട഼]] ===നദീജല പദ്ധതികൾ=== കേരളത്തിലെ പ്രധാന നദീജല പദ്ധതികൾ. {| class="wikitable" |- ! ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികൾ ! ജില്ല ! ബന്ധപ്പെട്ട നദികൾ |- | [[പള്ളിവാസൽ ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി]] | [[ഇടുക്കി]] | [[മുതിരപ്പുഴ]] |- | [[ശെങ്കുളം ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി]] | [[ഇടുക്കി]] | [[മുതിരപ്പുഴ]] |- | [[പന്നിയാർ ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി]] | [[ഇടുക്കി]] | [[മുതിരപ്പുഴ]] |- | [[നേര്യമംഗലം ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി]] | [[ഇടുക്കി]] | [[മുതിരപ്പുഴ]] |- | [[ഇടുക്കി ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി]] | [[ഇടുക്കി]] | [[പെരിയാർ ]] |- | *[[ഇടമലയാർ ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി]] | [[എറണാകുളം]] | [[ഇടമലയാർ]] |- | [[പെരിങ്ങൽകുത്ത് ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി]] | [[തൃശൂർ]] | [[ഷോളയാർ]] |- | [[കുറ്റ്യാടി പദ്ധതി| കുറ്റ്യാടി ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി]] | [[കോഴിക്കോട്]] | [[കുറ്റ്യാടിപ്പുഴ]] |- | [[തെന്മല അണക്കെട്ട് | കല്ലട ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി]] | [[കൊല്ലം]] | [[കല്ലടയാർ]] |} ===പവനോർജ്ജ പദ്ധതികൾ=== കാറ്റിൽ നിന്നുള്ള വൈദ്യുത പദ്ധതികൾ {| class="wikitable" |- ! പവനോർജ്ജ പദ്ധതികൾ ! ജില്ല ! ശേഷി (മെഗാ വാട്ടിൽ) |- | [[കഞ്ചിക്കോട്]] | [[പാലക്കാട്]] | 2.025 |- | [[രാമക്കൽമേട്]] | [[ഇടുക്കി]] | 14.25 |- | [[അഗളി]] | [[പാലക്കാട്]] | 17.40 |}<ref name="vns3">ഊർജരംഗത്ത് സൂര്യപ്രഭ, ആര്യാടൻ മുഹമ്മദ് – ജനപഥം മാസിക, ജൂൺ2013</ref> ===താപവൈദ്യുത നിലയങ്ങൾ=== താപോർജ്ജ വൈദ്യുത പദ്ധതികൾ {| class="wikitable" |- ! താപോർജ്ജ പദ്ധതികൾ ! ജില്ല ! ശേഷി (മെഗാ വാട്ടിൽ) |- | [[ബ്രഹ്മപുരം ഡീസൽ വൈദ്യുത നിലയം|ബ്രഹ്മപുരം]] ([[കെ.എസ്.ഇ.ബി]]) | [[എറണാകുളം]] |106.6 |- | [[കോഴിക്കോട് ഡീസൽ വൈദ്യുത നിലയം|കോഴിക്കോട്]] ([[കെ.എസ്.ഇ.ബി]]) | [[കോഴിക്കോട്]] | 128.00 |- | [[കായംകുളം താപനിലയം|കായംകുളം]] ([[എൻ.ടി.പി.സി]]) | [[ആലപ്പുഴ]] |398.58 |- | [[ബി.എസ്.ഇ.എസ്]] (കെ.എസ്.ഇ.ബി) | [[എറണാകുളം]] | 157.00 |- | [[കാസറഗോഡ് പവർ കോർപറേഷൻ]] | [[കാസറഗോഡ്]] | 20.44 |}<ref name="vns3"/> ===സഹ ഉത്പാദനം=== {| class="wikitable" |- ! താപോർജ്ജ പദ്ധതികൾ ! ജില്ല ! ശേഷി (മെഗാ വാട്ടിൽ) |- | എം.പി.എസ്. സ്റ്റീൽ കോ-ജനറേഷൻ | [[പാലക്കാട്]] |10 |- | [[പി.സി.ബി.എൽ. ലിമിറ്റഡ് കോ-ജനറേഷൻ]] | [[എറണാകുളം]] | 10 |} <ref name="vns3"/> ==കടലും തീരവും== കേരളത്തിന് 580 കിലോമീറ്റർ നീളത്തിൽ കടൽത്തീരമുണ്ട്.<ref name=coastline>{{Cite web |url=http://www.fisheries.kerala.gov.in/glance.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2021-08-12 |archive-date=2012-04-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120426042052/http://www.fisheries.kerala.gov.in/glance.htm |url-status=dead }}</ref> 14 ജില്ലകളിൽ 9ഉം കടലിനോട് ചേർന്നു കിടക്കുന്നവയാണ്<ref name=coastline/>. അന്തർദേശീയധാരണ അനുസരിച്ച് കരയിൽ നിന്ന് 320 കിലോമീറ്റർ ദൂരം വരെയുള്ള കടൽ പ്രദേശം കേരളത്തിന് മത്സ്യബന്ധനത്തിനവകാശപ്പെട്ടതാണ്. ===തുറമുഖങ്ങൾ=== [[കൊച്ചി]] എന്ന പ്രധാന തുറമുഖം കൂടാതെ 18 അപ്രധാനതുറമുഖങ്ങളും കേരളത്തിലുണ്ട്. [[വിഴിഞ്ഞം തുറമുഖം]],[[കൊല്ലം തുറമുഖം]] തങ്കശ്ശേരി തുറമുഖം, [[ആലപ്പുഴ തുറമുഖം]], [[കായംകുളം തുറമുഖം]], [[മനക്കോടം തുറമുഖം]], [[തിരുവനന്തപുരം തുറമുഖം]], [[നീണ്ടകര തുറമുഖം]], [[മുനമ്പം തുറമുഖം]], [[പൊന്നാനി തുറമുഖം]], [[ബേപ്പൂർ തുറമുഖം]], [[കോഴിക്കോട് തുറമുഖം]], [[തലശ്ശേരി തുറമുഖം]], [[കണ്ണൂർ തുറമുഖം]], [[അഴീക്കൽ തുറമുഖം]], [[കാസറഗോഡ് തുറമുഖം]], [[മഞ്ചേശ്വരം തുറമുഖം]], [[നീലേശ്വരം തുറമുഖം]] എന്നിവയാണ് അവ.<ref name="test14">{{Cite web |url=http://www.keralaports.gov.in/ports.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2013-06-19 |archive-date=2013-05-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130520170641/http://www.keralaports.gov.in/ports.htm |url-status=dead }}</ref> * [[വല്ലാർപാടം അന്താരാഷ്ട്ര കണ്ടെയ്‌നർ ട്രാൻസ്ഷിപ്‌മെന്റ് ടെർമിനൽ|വല്ലാർപാടം ടെർമിനൽ]] ==വനങ്ങൾ== {{പ്രലേ|കേരളത്തിലെ വനങ്ങൾ}} കേരളത്തിന്റെ മൊത്തം വിസ്തീർണ്ണത്തിന്റെ 29,1 ശതമാനം, അതായത് 11,309.5 ചതുരശ്രകിലോമീറ്റർ വനമേഖലയാണ്.<ref name=forestdepartment>{{cite web|title=കേരളസർക്കാരിന്റെ ഔദ്യോഗിക വെബ് പോർട്ടൽ|url=http://www.kerala.gov.in/index.php?option=com_content&view=article&catid=58:forest-a-wild-life-department&id=155:secretariat-department-forest-a-wildlife&Itemid=2258|work=കേരള വനം വന്യജീവി വകുപ്പ്|publisher=കേരള സർക്കാർ|accessdate=6 September 2011|language=ഇംഗ്ലീഷ്}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ഇതിൽ വിവിധതരം ഉഷ്ണമേഖലാവനങ്ങൾ, ഇലപൊഴിയും വരണ്ടവനങ്ങൾ, ചോലവനങ്ങൾ, പുൽമേടുകൾ തുടങ്ങിയവ ഉൾപ്പെടുന്നു. == ഋതുക്കൾ== അന്തരീക്ഷ ശാസ്ത്രമനുസരിച്ച് കേരളത്തിൽ നാല് ഋതുക്കളുണ്ട്. മഞ്ഞുകാലം – ഡിസംബർ മുതൽ ഫെബ്രുവരി വരെ. വേനൽക്കാലം – മാർച്ച് മുതൽ മേയ് വരെ. ഇടവപ്പാതി – ജൂൺ മുതൽ സെപ്തംബർ വരെ. തുലാവർഷം – ഒക്റ്റോബർ മുതൽ ഡിസംബർ വരെ. == കാലാവസ്ഥ == [[പ്രമാണം:Kerala ecozones map labelled3.png|thumb|right| കേരളത്തിലെ ഭൂമിയുടെ വിഭജനം ഏകദേശ ഭൂപടം]] ഭൂമധ്യരേഖയിൽ നിന്ന് വളരെ അടുത്തായിക്കിടക്കുന്നതിനാൽ കേരളത്തിൽ ഉഷ്ണമേഖലാ കാലാവസ്ഥയാണ് അനുഭവപ്പെടുന്നത്. എന്നാൽ സമുദ്രസാമീപ്യവും പശ്ചിമഘട്ടനിരകൾ മഴമേഘങ്ങളേയും ഈർപ്പത്തിനേയും തടഞ്ഞു നിർത്തുന്നതും മൂലം, സമശീതോഷ്ണ കാലാവസ്ഥയാണുള്ളത്. കേരളത്തിൽ കാലാവസ്ഥകൾ വ്യക്തമായി വ്യത്യാസം പുലർത്തുന്നവയാണ്. രണ്ട് മഴക്കാലങ്ങൾ ആണ് ഉള്ളത്. [[കാലവർഷം|കാലവർഷവും]] [[തുലാവർഷം|തുലാവർഷവും]]. [[കേരളത്തിലെ‌ ശൈത്യകാലം|ശൈത്യകാലം]], [[കേരളത്തിലെ‌ വേനൽക്കാലം|വേനൽക്കാലം]], [[കേരളത്തിലെ‌ ഉഷ്ണകാലം|ഉഷ്ണകാലം]] എന്നീ മറ്റു കാലാവസ്ഥകളും അനുഭവപ്പെടുന്നു. കൂടിയ [[ആർദ്രത]] മൂലം അന്തരീക്ഷ ഊഷ്മാവിൽ വർഷത്തിൽ ചെറിയ ഏറ്റക്കുറച്ചിലുകളേ കാണിക്കാറുമുള്ളു. === ശൈത്യകാലം === ചൂടു കുറഞ്ഞ വരണ്ട കാലാവസ്ഥ എന്നേ പറയാൻ പറ്റൂ. ഭൂമധ്യരേഖയിൽ നിന്ന് അകന്ന പ്രദേശങ്ങൾ പോലെ വളരെ കുറഞ്ഞ താപനില കേരളത്തിൽ രേഖപ്പെടുത്തിക്കാണാറില്ല. മഴ നന്നായി പെയ്യും കുറഞ്ഞ താപനില 13-16 വരെ ചിലപ്പോൾ ആകാറുണ്ട്. എന്നാൽ കൂടിയ താപനില 23 നു താഴെ നിൽക്കുകയും ചെയ്യുന്ന സുഖകരമായ ഒരു കാലാവസ്ഥയാണ് ഇത്. മൂന്നാർ പോലെയുള്ള കുന്നിൻപ്രദേശങ്ങളിലെ താപനില ശൈത്യപ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്നും വരുന്നവർക്ക് വളരെ ഇഷ്ടമാകുന്നതിനാൽ വിദേശീയരായ സന്ദർശകർ കൂടുതൽ ഉണ്ടാവുന്ന ഒരു കാലമാണിത്. ഏറ്റവും കൂടിയ മഴയുടെ അളവ് 15 സെ.മീ. യിൽ താഴെയാണ്.. === വേനൽക്കാലം === കേരളത്തിൽ വേനൽക്കാലം മാർച്ച് മുതൽ മേയ് വരേയാണ്. ഈ സമയത്താണ് ഇവിടെ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ചൂട് അനുഭവപ്പെടുന്നത് . എന്നാൽ മറ്റിടങ്ങളിലില്ലാത്ത തരം വേനൽ മഴ കേരളത്തിന്റെ പ്രത്യേകതയാണ്. വിട്ടു വിട്ട് പെയ്യുന്ന മഴ മാർച്ച് മേയ് മാസങ്ങളിലെ താപനില കുറക്കാൻ സഹായിക്കാറുണ്ട്. ഈ കാലത്ത് ഏറ്റവും കൂടുതൽ മഴ ലഭിക്കുന്നത് [[കോട്ടയം]] ജില്ലയിലെ [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി]] പ്രദേശങ്ങളിലാണ്. ഇത് മേയിലാണ് കൂടുതലും ലഭ്യമാകുന്നത്.<ref> {{cite book | title=മനോരമ ഇയർ ബുക്ക്|publisher=മനോരമ പ്രസ്സ്|location=കോട്ടയം|year=2006}} </ref> [[കണ്ണൂർ]] ജില്ലയിലെ തെക്കു കിഴക്കൻ ഭാഗങ്ങൾ, [[മലപ്പുറം]] ജില്ലയുടെ കിഴക്കൻ ഭാഗങ്ങൾ, [[പാലക്കാട് ജില്ല]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ 20 സെ.മീ ഓളം മഴ ലഭിക്കാറുണ്ട്. [[കാട്ടുതീ]] ഏറ്റവും കൂടുതൽ ഉണ്ടാകുന്നത് ഇക്കാലത്താണ്. === മഴക്കാലം === ഇത് വ്യക്തമായ രീതിയിൽ രണ്ട് കാലങ്ങളിലായാണ് വരുന്നത്: ഇടവപ്പാതി, തുലാവർഷം. പിന്നെ വേനൽ മഴയും. കേരളത്തിൽ ഒരു വർഷം ശരാശരി 3000മി.ലിറ്ററോളം മഴകിട്ടാറുണ്ട്. മഴവെള്ളത്തിന്റെ 70 ശതമാനത്തോളം കടലിലേക്ക് ഒഴുകി നഷ്ടപ്പെടുന്നു.<ref name="test12"/> ==== ഇടവപ്പാതി ==== {{main|തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ കാലവർഷം}} ഇടവപ്പാതി അഥവാ [[തെക്ക് പടിഞ്ഞാറൻ മൺസൂൺ]] കാലം പൊതുവേ കാലവർഷം എന്ന പേരിലും പരാമർശിക്കപ്പെടുന്നു. [[ജൂൺ]] മുതൽ [[സെപ്റ്റംബർ]] വരേയുള്ള മാസങ്ങളിലാണ് ഇത്. ഏറ്റവും കൂടുതൽ മഴ ലഭിക്കുന്നത് ഇക്കാലത്താണ്. [[ഇടവം]] പകുതിയിൽ മഴ ആരംഭിക്കുന്നതു കൊണ്ട് ഇടവപ്പാതി എന്നു വിളിക്കാറുള്ള ഈ മഴക്കാലം അറബിക്കടലിൽ നിന്ന് രൂപം കൊണ്ട് വരുന്ന മഴമേഘങ്ങൾ പശ്ചിമഘട്ടത്തിന്റെ സാമീപ്യം മൂലം ഘനീഭവിച്ച് ഉണ്ടാകുന്നതാണ്. ഇടിവെട്ടും മിന്നലും കുറവായിരിക്കുമെന്നതും ദിവസത്തിൽ എപ്പോൾ വേണമെങ്കിലും മഴപെയ്യുമെന്നതുമാണ് തുലാവർഷത്തെ അപേക്ഷിച്ച് ഇതിനുള്ള പ്രത്യേകത. ഏറ്റവും കൂടുതൽ മഴ ലഭിക്കുന്നത് [[ഇടുക്കി ജില്ല|ഇടുക്കി ജില്ലയിലെ]] പീരുമേട് പ്രദേശങ്ങളിലാണ്. ഇവിടെ 400 സെ.മീ വരെ മഴ ലഭിക്കുന്നു. മലബാറിലെ [[കുറ്റ്യാടി]], [[വൈത്തിരി]] പ്രദേശങ്ങളിലാണ് വടക്ക് ഏറ്റവും കൂടുതൽ മഴ ലഭിക്കുന്നത്. കേരളത്തിലെ മഴയുടെ നാലിൽ മൂന്നുഭാഗവും [[ജൂൺ|ജൂണിനും]] [[സെപ്റ്റംബർ|സെപ്റ്റംബറിനും]] ഇടക്കുള്ള [[തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ കാലവർഷം|തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ കാലവർഷത്തിലാണ്]] പെയ്യുന്നത്. വടക്കുനിന്ന് തെക്കോട്ട് വരുമ്പോൾ മഴയുടെ അളവ് കുറഞ്ഞു കുറഞ്ഞുവരുന്നു. [[കോഴിക്കോട്]] വർഷത്തിൽ ശരാശരി 302.26 സെന്റീമീറ്റർ മഴ ലഭിക്കുമ്പോൾ [[തിരുവനന്തപുരം|തിരുവനന്തപുരത്ത്]] ഇത് 163 സെന്റീമീറ്റർ മാത്രമാണ്<ref name=rockliff1>{{cite book |last=HILL |first= JOHN|authorlink= |title=THE ROCKLIFF NEW PROJECT - ILLUSTRATED GEOGRAPHY - THE INDIAN SUB-CONTINENT|year=1963 |publisher=BARRIE & ROCKLIFF |location=LONDON|isbn=|chapter=1-INTRODUCTION|pages=22-24|url=}}</ref>‌. ==== തുലാവർഷം ==== {{Main|തുലാവർഷം}} വടക്കു കിഴക്കൻ മൺസൂൺ എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഇത് തുലാമാസത്തിലാണ് പെയ്തുതുടങ്ങുന്നത്. അതായത് ഒക്ടോബർ പകുതിയോടെ ആരംഭിച്ച് ഡിസംബർ വരെ കിട്ടുന്ന ഈ മഴ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ തെക്കൻ പ്രദേശങ്ങളിലാണ് കൂടുതലായും ലഭിക്കുന്നത്. വൈകുന്നേരങ്ങളിൽ ആണ് ഇത് കൂടുതലായും പെയ്യുക <!--അതുകൊണ്ട് ഈ മഴ നാലുമണി മഴ{{തെളിവ്}} എന്നറിയപ്പെടുന്നു-->, മാത്രവുമല്ല മഴയ്ക്ക് ഇടി മിന്നലിന്റെ അകമ്പടി ഇക്കാലത്ത് കൂടുതലായുണ്ടാകും. [[പുനലൂർ]], [[കുറ്റ്യാടി]], നേരിയമംഗലം എന്നിവിടങ്ങളിലാണ് ഈ മഴ കൂടുതൽ ലഭിക്കുന്നത്. == ഗതാഗതം == [[പ്രമാണം:Roads of kerala(NH47).jpg|thumb|[[ദേശീയപാത 47]]- [[ചേർത്തല]]യിൽ നിന്നുള്ള ദൃശ്യം]] ==== റോഡുകൾ ==== {{Main|കേരളത്തിലെ ദേശീയപാതകൾ}} കേരളത്തിലെ ദേശീയപാതയുടെ ആകെ നീളം 1,524 കിലോമീറ്ററും സംസ്ഥാനപാതയുടേത് 4,006 കിലോമീറ്ററുമാണ്, കൂടാതെ 23,702 കിലോമീറ്റർ ജില്ലാപാതകളും കേരളത്തിലുണ്ട് <ref>{{Cite web |url=http://www.keralapwd.net/pwd/public/about.jsp |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2008-02-26 |archive-date=2008-02-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080227182533/http://www.keralapwd.net/pwd/public/about.jsp |url-status=dead }}</ref> കേരളത്തിലൂടെ കടന്നുപോകുന്ന ഏറ്റവും നീളം കൂടിയ ദേശീയപാതയാണ് [[ദേശീയ പാത 17|ദേശീയ പാത 66]]. [[കന്യാകുമാരി]]<nowiki/>യിൽ നിന്നു തുടങ്ങി മുംബൈക്ക് സമീപം പനവേൽ വരെ ചെന്ന് അവിടെ വച്ച് ദേശീയപാത 4-മായി കൂട്ടിമുട്ടുന്ന ദേശീയപാത 66 കേരളത്തിലൂടെ കടന്നുപോകുന്നു. കേരളത്തിലൂടെയുള്ള രണ്ടാമത്തെ നീളം കൂടിയ ദേശീയപാതയാണ്‌ [[ദേശീയപാത 47|ദേശീയപാത 544]]. ഇത് [[തമിഴ് നാട്|തമിഴ് നാട്ടിലെ]] [[സേലം|സേലത്തുനിന്നും]] ആരംഭിച്ച് കേരളത്തിലൂടെ കൊച്ചിവരെ പോകുന്നു. <ref>[[മാതൃഭൂമി]] തൊഴിൽ വാർത്തയുടെ ഹരിശ്രീ സപ്ലിമെന്റ് 2006 സെപ്റ്റംബർ 30</ref> ദേശീയപാത 85 (കൊച്ചി-രാമേശ്വരം), ദേശീയപാത 208(കൊല്ലം-തിരുമംഗലം), ദേശീയപാത 212(കോഴിക്കോട്-മൈസൂർ), ദേശീയപാത 213 (കോഴിക്കോട്-പാലക്കാട്), ദേശീയപാത 220 (കൊല്ലം-തേനി) എന്നീ ദേശീയപാതകൾ കേരളത്തിൽ നിന്നും തുടങ്ങുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://www.keralapwd.gov.in/pwd/public/kerala_l.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2008-02-26 |archive-date=2008-03-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080307011530/http://www.keralapwd.gov.in/pwd/public/kerala_l.html |url-status=dead }}</ref> ദേശീയപാതകൾ കഴിഞ്ഞാൽ കേരളത്തിലെ റോഡ് ശൃംഖലയിൽ പ്രധാനം [[കേരളത്തിലെ സംസ്ഥാനപാതകളുടെ പട്ടിക|സംസ്ഥാനപാതകളാണ്]]. ഇവ കൂടാതെ ജില്ലാപാതകളും, പഞ്ചായത്തുപാതകളും ചേർന്ന് കേരളത്തിന്റെ എല്ലാ ഭാഗങ്ങളേയും ബന്ധപ്പെടുത്തുന്നു. ==== റെയിൽ‌വേ ==== [[File:Angamaly Railway Station.JPG|thumb|left|അങ്കമാലി റെയിൽ‌വേ സ്റ്റേഷൻ]] കേരളത്തിലെ റെയിൽവേ ശൃംഖല, ഇടുക്കി, വയനാട് എന്നീ ജില്ലകളൊഴികെ ബാക്കി എല്ലാ ജില്ലകളിലൂടെയും കടന്നുപോകുന്നു. എങ്കിലും മലപ്പുറം,പൈനാവ്(ഇടുക്കി), കല്പറ്റ(വയനാട്), പത്തനംതിട്ട എന്നീ ജില്ലാതലസ്ഥാനങ്ങൾ ഈ റെയിൽശൃംഖലയിൽ ബന്ധിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല. മംഗലാപുരത്തുനിന്ന് കാസറഗോഡ് വഴി ഷൊർണൂർ വരെയും, ഷൊർണൂർ നിന്ന് പാലക്കാട് വഴി ചെന്നൈ ഭാഗത്തേക്കും, ഷൊർണൂരിൽ നിന്ന് എറണാകുളത്തേക്കും, എറണാകുളത്തുനിന്ന് കോട്ടയം വഴിയും ആലപ്പുഴ വഴിയും വെവ്വേറെ കൊല്ലത്തേക്കും, കൊല്ലത്തുനിന്ന് തിരുവനന്തപുരം വഴി നഗർകോവിൽ ഭാഗത്തേക്കും റെയിൽപ്പാതകൾ നിലവിലുണ്ട്. കൂടാതെ തൃശ്ശൂർ നിന്ന് ഗുരുവായൂർക്കും ഷൊർണൂർ നിന്ന് നിലമ്പൂർക്കും കൊല്ലത്തുനിന്ന് പുനലൂർക്കും റെയിൽപ്പാതകളുണ്ട്. പാലക്കാട് നിന്ന് പൊള്ളാച്ചിയിലേക്കും പുനലൂർ നിന്ന് ചെങ്കോട്ടയിലേക്കുമുള്ള മീറ്റർ ഗേജ് പാതകൾ ബ്രോഡ് ഗേജ് ആയി മാറ്റിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. 1861 മാർച്ച് മാസത്തിൽ ബേപ്പൂർ നിന്ന് തിരൂർ വരെയാണ് കേരളതീരത്തെ ആദ്യത്തെ റെയിൽപ്പാത നിലവിൽ വന്നത്. പിന്നീട് ഈ പാത മംഗലാപുരത്തേക്കും മദിരാശി (ചെന്നൈ)യിലേക്കും നീട്ടി. തുടർന്ന് ഷൊർണൂർ കൊച്ചി പാതയും നിലവിൽ വന്നു. ഷൊർണുർ നിലമ്പൂർ പാതയും തുടർന്ന് വന്നു. 1904 മുതൽ ചെങ്കോട്ട മുതൽ പുനലൂർ വഴി കൊല്ലം വരെയുണ്ടായിരുന്ന മീറ്റർ ഗേജ് പാത 1930-കളിൽ തിരുവനന്തപുരം വരെ നീട്ടി. ബാക്കി പാതകളെല്ലാം സ്വാതന്ത്ര്യാനന്തരകാലത്ത് ഉണ്ടായവയാണ്. ==== ജലഗതാഗതം ==== [[പ്രമാണം:NationalWaterWay3.JPG|thumb|left|ദേശീയജലപാത 3.]] [[പ്രമാണം:Boat jetty Alappuzha.JPG|thumb|ആലപ്പുഴയിലെ കുപ്പപ്പുഴയിലെ ഒരു കടവ്]] തലങ്ങും വിലങ്ങും നദികളും അവയെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന തോടുകളും ഉള്ള കേരളത്തിൽ വള്ളങ്ങളായിരുന്നു ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ പകുതി വരെ മുഖ്യയാത്രാവാഹനങ്ങൾ. ഇത്രയേറെ ജലഗതാഗത സൗകര്യമുള്ളതിനാലാണ് പ്രാചീനലോകത്തെ പ്രധാന തുറമുഖങ്ങളുടെ ഭൂപടത്തിൽ കേരളതുറമുഖങ്ങളും ഇടം പിടിച്ചത്. {{Ref|Putinger Tables}} വെള്ളത്താൽ ചുറ്റപ്പെട്ട സ്ഥലങ്ങൾ കൂടുതലുള്ളതിനാൽ ഭക്ഷണം, പാർപ്പിടം, സഞ്ചാരം, വസ്ത്രധാരണം എന്നിവയിൽ തനതായ നിരവധി ശൈലികൾ കേരളത്തിനു സ്വന്തമായി. തുറമുഖങ്ങളും ഉൾനാടൻ ജലാശയത്തിന്റെ സാമീപ്യവും മൂലം ആദ്യം കുട്ടനാട്ടിലായിരുന്ന കേരളത്തിന്റെ വാണിജ്യതലസ്ഥാനം പിന്നീട് കൊടുങ്ങല്ലൂരിലേക്കും പിന്നെ കൊച്ചിയിലേക്കും മാറി. അറബിക്കടലിന്റെ റാണി എന്നറിയപ്പെടുന്ന [[കൊച്ചി]] ഇന്ത്യയിലെതന്നെ പ്രധാന തുറമുഖങ്ങളിലൊന്നാണ്. ദേശീയ ജലമാർഗ്ഗമായി പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ട [[കൊല്ലം]] - കോട്ടപ്പുറം [[ദേശീയജലപാത 3 (ഇന്ത്യ)|ദേശീയജലപാത 3]] കേരളത്തിലാണ്.<ref>http://iwai.gov.in/Waterways.htm</ref> ഇത് കൊല്ലത്തുനിന്നാരംഭിച്ച് കൊടുങ്ങല്ലൂർ നഗരസഭാ അതിർത്തിക്കുള്ളിലെ കോട്ടപ്പുറം വരെ എത്തുന്നു. ==== വ്യോമഗതാഗതം ==== [[File:കോഴിക്കോട് വിമാനത്താവളം.jpg|thumb| കരിപ്പൂ൪ വിമാനത്താവളം.]] കൊച്ചി([[നെടുമ്പാശ്ശേരി വിമാനത്താവളം|നെടുമ്പാശ്ശേരി]]), കോഴിക്കോട്([[കരിപ്പൂർ വിമാനത്താവളം|കരിപ്പൂർ,മലപ്പുറം]]ജില്ല), [[തിരുവനന്തപുരം വിമാനത്താവളം|തിരുവനന്തപുരം]], കണ്ണൂർ എന്നിവയാണ് കേരളത്തിലെ പ്രധാന അന്താരാഷ്ട്രവിമാനത്താവളങ്ങൾ. കൊച്ചി വെല്ലിങ്ടൺ അയലന്റിലുള്ള വിമാനത്താവളം നാവികസേനയുടെ ആവശ്യത്തിനായി മാത്രം ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു. കേരളത്തിലെ നാലാമത്തെ വിമാനത്താവളം കണ്ണൂരിൽ 2018 ഡിസംബർ 9 നു ഉത്‌ഘാടനം ചെയ്യപ്പെട്ടു. മാത്രമല്ല ശബരിമല അടുത്ത് എരുമേലിയിൽ പുതിയ വിമാനത്താവളത്തിന് വേണ്ട സ്ഥലം ഏറ്റെടുക്കാൻ നടപടി ആരംഭിച്ചു. == ഭരണം == {{പ്രധാനലേഖനം|കേരള നിയമസഭ|കേരള സർക്കാർ|കേരള ഹൈക്കോടതി}} സംസ്ഥാന സർക്കാരിനെ മൂന്ന് ഘടകങ്ങളായി ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്നു: # '''നിയമനിർമ്മാണം''': ഏകമണ്ഡല നിയമനിർമാണസഭയാണ് കേരളത്തിനുള്ളത്. നിയമസഭ എന്നറിയപ്പെടുന്ന '''[[കേരള നിയമസഭ]]''', തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട അംഗങ്ങളും പ്രത്യേക ഭാരവാഹികളും അടങ്ങുന്നതാണ്. സ്പീക്കറെയും ഡെപ്യൂട്ടി സ്പീക്കറെയും [[നിയമസഭാംഗം|നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] അവരുടെ ഇടയിൽ നിന്ന് തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു. നിയമസഭാ യോഗങ്ങൾ സ്പീക്കറുടെ അധ്യക്ഷതയിലും സ്പീക്കറുടെ അഭാവത്തിൽ ഡെപ്യൂട്ടി സ്പീക്കറുമാണ് നിർവഹിക്കുന്നത്. സംസ്ഥാനത്ത് 140 നിയമസഭാ മണ്ഡലങ്ങളുണ്ട്. നിയമസഭ നിയമങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുകയും ബജറ്റ് അംഗീകരിക്കുകയും സർക്കാരിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളെ മേൽനോട്ടം വഹിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. മുഖ്യമന്ത്രിയുടെയും മന്ത്രിസഭയുടെയും രൂപീകരണത്തിലും പ്രധാനപങ്ക് വഹിക്കുന്നു. # '''കാര്യനിർവ്വഹണം''': [[ഗവർണ്ണർ|ഗവർണർ]] സംസ്ഥാനത്തിൻ്റെ ഭരണഘടനാപരമായ തലവനാണ്, അദ്ദേഹത്തെ നിയമിക്കുന്നത് ഇന്ത്യയുടെ [[ഇന്ത്യയുടെ രാഷ്‌ട്രപതി|രാഷ്ട്രപതിയാണ്]].[[രാജേന്ദ്ര അർലേക്കർ]] ആണ് കേരളത്തിൻ്റെ നിലവിലെ ഗവർണ്ണർ. [[കേരള സർക്കാർ|'''കേരള സർക്കാരിന്റെ''']] തലവനും വിപുലമായ എക്സിക്യൂട്ടീവ് അധികാരങ്ങൾ നിക്ഷിപ്തവുമായ [[കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രി|കേരളത്തിൻ്റെ മുഖ്യമന്ത്രിയുടെ]] നേതൃത്വത്തിലുള്ള മന്ത്രിസഭയാണ് ഭരണം നയിക്കുന്നത്; നിയമസഭയിലെ ഭൂരിപക്ഷ കക്ഷി/മുന്നണിയുടെ തലവനെ ഗവർണറാണ് മുഖ്യമന്ത്രി സ്ഥാനത്തേക്ക് നിയമിക്കുന്നത്. മുഖ്യമന്ത്രിയുടെ ഉപദേശം സ്വീകരിച്ച് ഗവർണറാണ് മന്ത്രിസഭയിൽ അംഗങ്ങളെ നിയമിക്കുന്നത്. മന്ത്രിസഭയിൽ കാബിനറ്റ് മന്ത്രിമാരും സഹമന്ത്രിമാരും (MoS) ഉൾപ്പെടുന്നു. മുഖ്യമന്ത്രിയുടെ ഉപദേശപ്രകാരം മന്ത്രിമാർക്ക് വിവിധ വകുപ്പുകളുടെ ചുമതല ഗവർണർ നൽകുന്നു. [[ചീഫ് സെക്രട്ടറി (ഇന്ത്യ)|ചീഫ് സെക്രട്ടറിയുടെ]] നേതൃത്വത്തിലുള്ള സെക്രട്ടേറിയറ്റ് മന്ത്രിമാരെ ഭരണത്തിൽ സഹായിക്കുന്നു. സർക്കാരിന്റെ ഭരണ തലവനും ചീഫ് സെക്രട്ടറിയാണ്. ഓരോ സർക്കാർ വകുപ്പും നയിക്കുന്നത് ഒരു മന്ത്രിയാണ്, അദ്ദേഹത്തെ സഹായിക്കാൻ ഒരു അഡീഷണൽ ചീഫ് സെക്രട്ടറിയോ പ്രിൻസിപ്പൽ സെക്രട്ടറിയോ ഉണ്ട്, അദ്ദേഹം സാധാരണയായി [[ഇന്ത്യൻ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് സർവീസ്]] (IAS) ഉദ്യോഗസ്ഥനാണ്. ഗവൺമെൻ്റ് സെക്രട്ടറിമാർ നയരൂപീകരണത്തിൽ മന്ത്രിയെയും സർക്കാരിനെയും സഹായിക്കുന്നു. ഭരണ സിരാകേന്ദ്രമായ സെക്രട്ടറിയേറ്റിൽ ആണ് മന്ത്രിമാരുടെയും വിവിധ വകുപ്പ് സെക്രട്ടറിമാരുടെയും കാര്യാലയങ്ങൾ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. തലസ്ഥാന നഗരമായ തിരുവനന്ത്പുരത്ത് ആണ് സെക്രട്ടറിയേറ്റ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഓരോ ജില്ലകൾക്കും ഒരു ജില്ലാ ഭരണകൂടമുണ്ട്. ജില്ലാ ഭരണകൂടത്തിന് നേതൃത്വം നൽകുന്നത് [[ജില്ലാ കളക്ടർ|ജില്ലാ കലക്ടർ]] ആണ്. സംസ്ഥാന സർക്കാർ ആണ് കലക്ട്ടർമാരെ നിയമിക്കുന്നത്. പ്രാദേശിക ഭരണത്തിനായി [[തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങൾ|തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങളുമുണ്ട്]]. # '''നീതിന്യായം''': ജുഡീഷ്യറിയിൽ [[കേരള ഹൈക്കോടതി|കേരള ഹൈക്കോടതിയും]] കീഴ്ക്കോടതികളും ഉൾപ്പെടുന്നു. കേരള ഹൈക്കോടതി എറണാകുളത്താണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. നീതിന്യായ തലസ്ഥാനം കൂടിയാണ് [[എറണാകുളം]]. കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശമായ [[ലക്ഷദ്വീപ്|ലക്ഷദ്വീപിൽ]] നിന്നുള്ള കേസുകളും ഹൈക്കോടതി പരിഗണിക്കുന്നു. കേരളത്തെ [[ഇന്ത്യൻ പാർലമെന്റ്|ഇന്ത്യൻ പാർലമെന്റിൽ]] പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നത് [[ലോക്‌സഭ|ലോക്‌സഭയിൽ]] 20 പാർലമെന്റ് അംഗങ്ങളും [[രാജ്യസഭ|രാജ്യസഭയിൽ]] 9 അംഗങ്ങളുമാണ്. 20 ലോക്‌സഭാ എംപിമാരെ സംസ്ഥാനത്തുടനീളമുള്ള പാർലമെന്റ് മണ്ഡലങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ജനങ്ങൾ നേരിട്ട് തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു, അതേസമയം 9 രാജ്യസഭാ എംപിമാരെ [[കേരള നിയമസഭ]] [[ആനുപാതിക പ്രാതിനിധ്യം|ആനുപാതിക പ്രാതിനിധ്യത്തിലൂടെ]] തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു. ദേശീയ നിയമനിർമ്മാണത്തിലും നയ ചർച്ചകളിലും സാമ്പത്തിക കാര്യങ്ങളിലും അവർ ഒരുമിച്ച് സംസ്ഥാനത്തിന്റെ താൽപ്പര്യങ്ങളെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു. ==== തദ്ദേശ സ്വയംഭരണം ==== 941 ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകൾ, 152 ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്തുകൾ, 14 ജില്ലാ പഞ്ചായത്തുകൾ എന്നിവ ഗ്രാമീണ ഭരണം നടത്തുന്നു. 87 നഗരസഭകൾ, 6 കോർപ്പറേഷനുകൾ നഗര ഭരണത്തിന് നേതൃത്വം നൽകുന്നു. ഇവയിലേക്കുള്ള തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ ഓരോ 5 വർഷവും നടക്കുന്നു. {| class="wikitable" ! colspan=2 | കേരള സർക്കാർ |- ! ഘടന ! എണ്ണം |- | [[കേരളത്തിലെ ജില്ലകളുടെ പട്ടിക|ജില്ലകൾ]] | 14 |- | [[കേരളത്തിലെ റവന്യൂ ഡിവിഷനുകളുടെ പട്ടിക|റവന്യൂ ഡിവിഷനുകൾ]] | 27 |- | [[കേരളത്തിലെ താലൂക്കുകളുടെ പട്ടിക|താലൂക്കുകൾ]] | 75 |- | [[റവന്യൂ വില്ലേജ്|റവന്യൂ വില്ലേജുകൾ]] | 1453 |} {| class="wikitable" !തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങൾ<ref>{{Cite web |title=Local Self Government Institutions {{!}} Deparyment of Panchayats |url=https://dop.lsgkerala.gov.in/en/article/158 |access-date=2023-05-27 |website=dop.lsgkerala.gov.in |archive-date=2023-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230527140442/https://dop.lsgkerala.gov.in/en/article/158 |url-status=dead }}</ref> !എണ്ണം |- |[[ജില്ലാ പഞ്ചായത്ത്|ജില്ലാ പഞ്ചായത്തുകൾ]] |14 |- |[[ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്|ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്തുകൾ]] |152 |- |[[ഗ്രാമ പഞ്ചായത്ത്|ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകൾ]] |941 |- |[[കേരളത്തിലെ കോർപ്പറേഷനുകൾ|കോർപ്പറേഷനുകൾ]] |6 |- |[[കേരളത്തിലെ നഗരസഭകൾ|മുനിസിപ്പാലിറ്റികൾ]] |87 |- |} {| class="wikitable" ! നിയോജക മണ്ഡലങ്ങൾ ! എണ്ണം |- | [[ലോക്‌സഭാമണ്ഡലങ്ങളുടെ പട്ടിക|ലോക്‌സഭാമണ്ഡലങ്ങൾ]] |20 |- | [[കേരളത്തിലെ നിയമസഭാമണ്ഡലങ്ങളുടെ പട്ടിക|നിയമസഭാ മണ്ഡലങ്ങൾ]] |140 |} == രാഷ്ട്രീയം == [[പ്രമാണം:Protests in kerala.jpg|thumb|right|രാഷ്ട്രീയ സമരങ്ങളും പ്രതിഷേധ പ്രകടനങ്ങളും കേരളത്തിൽ സാധാരണമാണ്.]] ബഹുകക്ഷി ജനാധിപത്യ സംവിധാനമാണ് കേരളത്തിൽ നിലവിലുളളത്. [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സി. പി. ഐ(എം)]], [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്,]] ‌[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്]], എന്നീ പാർട്ടികളാണ് പ്രധാന കക്ഷികൾ. ഒരു രാഷ്ട്രീയ കക്ഷിക്കും ഒറ്റയ്ക്കു ജയിക്കാനുള്ള സ്വാധീനമില്ലാത്തതിനാൽ മുന്നണി സംവിധാനമാണ് ഇപ്പോൾ കേരളത്തിലുള്ളത്. [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്സ് (ഐ)|ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] നേതൃത്വംനൽകുന്ന [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി]] ([[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫ്]]) യും കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ-മാർക്സിസ്റ്റ് ([[സി.പി.ഐ.(എം)]]) നേതൃത്വം നൽകുന്ന [[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി]] ([[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|എൽഡി.എഫ്.]]) യുമാണ് കേരള രാഷ്ട്രീയം നിയന്ത്രിക്കുന്നത്. [[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്]], [[കേരളാ കോൺഗ്രസ് (മാണി)]], [[ജനാധിപത്യ സംരക്ഷണസമിതി|ജെ.എസ്.എസ്.]], [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി|സി.എം.പി.]], [[ആർ.എസ്.പി (ബി)|ആർ.എസ്. പി. (ബി)]], [[ജനതാദൾ (യുനൈറ്റഡ്)]] എന്നിവയാണ് യു. ഡി. എഫിലെ ഘടക കക്ഷികൾ. [[സി.പി.ഐ.]], [[ആർ.എസ്.പി.]], [[ജനതാദൾ (സെക്കുലർ)|ജനതാദൾ(എസ്)]], കേരളാ കോൺഗ്രസ്(എസ്), [[കോൺഗ്രസ് (എസ്)]], [[എൻ.സി.പി.|എൻ.സി.പി]] [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ ലീഗ്|ഐ.എൻ.എൽ]] എന്നിവയാണ് എൽ.ഡി.എഫിലെ ഇതര കക്ഷികൾ.ബിജെപി പിഡിപി എസ്ഡിപിഐ തുടങ്ങിയപാർട്ടികളും കേരളത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ജനങ്ങൾ ഒരു മുന്നണിയോടും സ്ഥായിയായ അനുഭാവം പുലർത്താറില്ല. അതിനാൽ ഓരോ 5 വർഷവും ഈ മുന്നണികളുടെ സർക്കാരുകൾ മാറി മാറി വരുന്നു. === രാഷ്ട്രീയചരിത്രത്തിലെ നാഴികക്കല്ലുകൾ === [[File:Kerala Council of Ministers 1957 EMS.jpg|thumb|1957ലെ ഇ.എം.എസ്. മന്ത്രിസഭയിലെ അംഗങ്ങൾ.|കണ്ണി=Special:FilePath/Council_of_ministers_1957_(Kerala_State).jpg]] {{അപൂർണ്ണവിഭാഗം}} * [[1956]] കേരള സംസ്ഥാനം രൂപവത്കരിക്കപെട്ടു – ജില്ലകൾ – [[തിരുവനന്തപുരം ജില്ല|തിരുവനന്തപുരം]], [[കൊല്ലം ജില്ല|കൊല്ലം]], [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം]], [[തൃശൂർ ജില്ല|തൃശൂർ]], [[മലബാർ ജില്ല|മലബാർ]]. * [[1957]] [[ഇ.എം.എസ്.]] മുഖ്യമന്ത്രിയായ ആദ്യത്തെ കമ്യൂണിസ്റ്റ് സർക്കാർ – [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ]], [[പാലക്കാട് ജില്ല|പാലക്കാട്]], [[കോഴിക്കോട് ജില്ല|കോഴിക്കോട്]], [[കണ്ണൂർ ജില്ല|കണ്ണൂർ]] ജില്ലകൾ രൂപവത്കരിക്കപ്പെട്ടു. * [[1958]]-[[എറണാകുളം ജില്ല]] രൂപവത്കരിക്കപ്പെട്ടു. വിദ്യാഭ്യാസമന്ത്രി [[ജോസഫ് മുണ്ടശ്ശേരി]] വിദ്യാഭ്യാസ് ബില്ല് അവതരിപ്പിച്ച് നിയമമാക്കുന്നു. * [[1959]] [[വിമോചന സമരം]]. സർക്കാർ പുറത്താക്കപ്പെട്ടു. * [[1960]] രണ്ടാം പൊതു തെരഞ്ഞെടുപ്പ്. [[പട്ടം താണുപിള്ള]] മുഖ്യമന്ത്രിയായി രണ്ടാം സർക്കാർ [[കോൺഗ്രസ്]]-[[പ്രജാ സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി]] മുന്നണി. [[ആർ. ശങ്കർ]] ഉപമുഖ്യമന്ത്രി ആയിരുന്നു. * [[1962]] [[പട്ടം താണുപിള്ള]] പഞ്ചാബ് ഗവർണറായി നിയമിതനായതിനാൽ മുഖ്യമന്ത്രിസ്ഥാനം രാജി വെക്കുന്നു. [[ആർ.ശങ്കർ]] പുതിയ മുഖ്യമന്ത്രി. * [[1963]] [[കേരള ഭൂപരിഷ്കരണനിയമം|കേരള ഭൂപരിഷ്കരണ ബില്ല്]] പാസ്സായി. * [[1964]] വിവിധ ആരോപണങ്ങളെ തുടർന്ന് ആഭ്യന്തരമന്ത്രി [[പി.ടി. ചാക്കോ]] രാജിവെച്ചു, അദ്ദേഹം അന്തരിച്ചു. കോൺഗ്രസ്സിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കപ്പെട്ടവർ ചേർന്ന് [[കേരളാ കോൺഗ്രസ്]] രൂപവത്കരിച്ചു. 15 എം.എൽ.എ. മാർ പിന്തുണ പിൻവലിച്ചു. മന്ത്രിസഭ നിലം പൊത്തി. * [[1965]] പൊതു തെരഞ്ഞെടുപ്പ്. ആർക്കും ഭൂരിപക്ഷം ഇല്ല. രാഷ്ട്രപതി ഭരണം. * [[1966]] കേരളത്തിൽ കുടിയൊഴിപ്പിക്കൽ നിരോധന നിയമം കൊണ്ടുവന്നു. രാഷ്ട്രപതി ഭരണം തുടരുന്നു. [[അജിത്ത് പ്രസാദ് ജെയിൻ]] രാജിവെച്ചു, [[ഭഗവൻ സഹായ്]] പുതിയ ഗവർണർ. * [[1967]] മൂന്നാം തെരഞ്ഞെടുപ്പ്. [[ഇ.എം.എസ്.]] നമ്പൂതിരിപ്പാടിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ഐക്യ കക്ഷി മന്ത്രിസഭ അധികാരത്തിൽ വന്നു. * [[1969]] [[മലപ്പുറം ജില്ല]] രൂപവത്കരിച്ചു. [[ഇ.എം.എസ്.]] മന്ത്രി സഭ രാജിവെച്ചു. [[സി.അച്യുതമേനോൻ]] മുഖ്യമന്ത്രിയായി പുതിയ മന്ത്രിസഭ; ചരിത്രത്തിൽ ആദ്യമായി നിയമസഭാംഗമല്ലാത്തയാളും രാജ്യസഭാംഗവുമായ ഒരാൾ കേരളമുഖ്യമന്ത്രിയാകുന്നു. * [[1970]] കേരള ഭൂപരിഷ്കരണ നിയമം. കുടിയായ്മ അവസാനിക്കുന്നു. മുന്നണിയിലെ ഘടകകക്ഷികളിൽ കൂറുമാറ്റം. അച്യുതമേനോൻ നിയമസഭ പിരിച്ചു വിടാൻ ഉപദേശിക്കുന്നു; രാജി വക്കുന്നു. വീണ്ടും രാഷ്ട്രപതി ഭരണം. ഇടക്കാല (നാലാം)തിരഞ്ഞെടുപ്പ്. [[സി.അച്യുതമേനോൻ]] വീണ്ടും മുഖ്യമന്ത്രി. പട്ടം താണുപിള്ള അന്തരിച്ചു (ജൂലായ് 27). * [[1971]] സ്വകാര്യ വനങ്ങൾ ദേശസാത്കരിച്ചു. * [[1972]] [[ഇടുക്കി ജില്ല]], കേരള ഭൂപരിഷ്കരണ ഭേദഗതി ബിൽ, സ്വകാര്യ വന നിയമം. ആർ. ശങ്കർ അന്തരിച്ചു (നവം. 6). * [[1973]] [[നാഷണൽ ഡെമോക്രാറ്റിക് പാർട്ടി]] നിലവിൽ വന്നു. കാർഷിക കടാശ്വാസ നിയമം. * [[1974]] കേരള കോൺഗ്രസ്സിൽ നിന്ന് ബാലകൃഷ്ണപിള്ള വിഘടിക്കുന്നു (പിള്ള ഗ്രൂപ്പ്). * [[1975]] മുസ്ലീം ലീഗ് പിളർന്നു (ഐ. യു. എം. എൽ, ഏ. ഐ. എം. എൽ.). കർഷക തൊഴിലാളി നിയമം പാസ്സായി. * [[1976]] തിരുവിതാംകൂർ കൊട്ടാരത്തിലേക്ക് നെല്ലും അരിയും കൊടുത്തിരുന്നത് നിർത്താൻ നിയമസഭ നിയമം കൊണ്ടു വന്നു.{{Ref_label|ഖ|ഖ|none}} കേരള കൂട്ടുകുടുംബ നിയമം. [[1955]]ല് പാസ്സാക്കിയ ഹിന്ദു നിയമം എല്ലാ ഹിന്ദുക്കൾക്കും ബാധകമാക്കി (നവ 30). *അടിയന്തരാവസ്ഥക്കാലം – കേരള നിയമസഭയുടെ കാലാവധി ആറുമാസം വീതം മൂന്നു തവണ നീട്ടി. * [[1977]] [[ലോകസഭ]], [[നിയമസഭ]] പൊതു തെരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ. [[കെ. കരുണാകരൻ]] മുഖ്യമന്ത്രിയായി. [[രാജൻ കേസ്]] അരോപണങ്ങളെത്തുടർന്ന് രാജി. [[എ.കെ. ആൻറണി]] പുതിയ മുഖ്യമന്ത്രി. * [[1978]] ചികമഗലൂർ പ്രശ്നത്തിൽ [[എ.കെ. ആൻറണി]] രാജി വെക്കുന്നു. സി.പി.ഐ. യിലെ [[പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ]] മുഖ്യമന്ത്രിയായുള്ള 9-മാത്തെ കേരള മന്ത്രിസഭ. * [[1979]][[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ്കോയ]] മുഖ്യമന്ത്രി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ നാലംഗ മന്ത്രിസഭക്ക് 49 ദിവസത്തിനു ശേഷം രാജിവക്കേണ്ടിവന്നു. കേരള കോൺഗ്രസ് രണ്ടായി പിളർന്നു. [[കേരള കോൺഗ്രസ് ജോസഫ് ഗ്രൂപ്പ്|ജോസഫ് ഗ്രൂപ്പും]] [[കേരള കോൺഗ്രസ് മാണി ഗ്രൂപ്പ്|മാണി ഗ്രൂപ്പും]] * [[1980]] ആറാം സംസ്ഥാന തെരഞ്ഞെടുപ്പ്. [[ഇ.കെ. നായനാർ]] മുഖ്യമന്ത്രി. [[വയനാട്]] ജില്ല രൂപവത്കരിക്കപെട്ടു. * [[1981]] കേരളാ കോൺഗ്രസ് (മാണി) പിന്തുണ പിൻവലിച്ചു. നായനാർ മന്ത്രിസഭയുടെ രാജി. [[കെ. കരുണാകരൻ]] മുഖ്യമന്ത്രിയായി വീണ്ടും. * [[1982]] ലോനപ്പൻ നമ്പാടൻ പിന്തുണ പിൻവലിക്കുന്നു. ഒരംഗത്തിന്റെ മാത്രം ഭൂരിപക്ഷമുണ്ടായിരുന്ന കരുണാകരൻ മന്ത്രിസഭയുടെ രാജി. ഏഴാം സംസ്ഥാന തെരഞ്ഞെടുപ്പ്. കെ. കരുണാകരൻ വീണ്ടും മുഖ്യമന്ത്രി. [[പത്തനംതിട്ട ജില്ല]] രൂപവത്കരിക്കപ്പെട്ടു. *[[1983]][[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ് കോയ]] അന്തരിച്ചു(സപ്തം 28). * [[1984]] [[കാസറഗോഡ്]] ജില്ല രൂപീകരിക്കപ്പെട്ടു. പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തകരുടെയും സാമാന്യജനങ്ങളുടേയും ഏറെക്കാലം നീണ്ട സമ്മർദ്ദങ്ങളുടെ ഫലമായി [[സൈലന്റ് വാലി]] കാടുകൾ ദേശീയോദ്യാനമായി പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടു. * [[1987]] എട്ടാം സംസ്ഥാന തെരഞ്ഞെടുപ്പ്. [[ഇ.കെ. നായനാർ]] മുഖ്യമന്ത്രിയായി വീണ്ടും തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. * [[1991]] ഒമ്പതാം സംസ്ഥാന തെരഞ്ഞെടുപ്പ്. മെയ് 23 ന് നിശ്ചയിച്ചിരുന്ന തിരഞ്ഞെടുപ്പ്, മെയ് 21-ന് രാജീവ് ഗാന്ധിയുടെ വധത്തേ തുടർന്ന്, മാറ്റിവച്ചത് ജൂൺ 18-നാണ് നടന്നത്. [[കെ.കരുണാകരൻ]] മുഖ്യമന്ത്രിയായി വീണ്ടും. * [[1995]] ഐ.എസ്.ആർ.ഓ ചാരക്കേസിനെ തുടർന്ന് കരുണാകരന്റെ രാജി. എ.കെ. ആന്റണി മുഖ്യമന്ത്രി, ചാരായ നിരോധനം. * [[1996]] പത്താം സംസ്ഥാന തെരഞ്ഞെടുപ്പ്. [[ഇ.കെ. നായനാർ]] മൂന്നാമതും മുഖ്യമന്ത്രി. *[[1998]] [[ഇ.എം.എസ്.]] നമ്പൂതിരിപ്പാട് അന്തരിച്ചു (മാർച്ച് 19). *[[2000]] എഞ്ചി.-മെഡിക്കൽ വിദ്യാഭ്യാസരംഗത്ത് ആദ്യമായി സ്വകാര്യകോളേജുകൾ അനുവദിക്കപ്പെട്ടു. * [[2001]] പതിനൊന്നാം സംസ്ഥാന തെരഞ്ഞെടുപ്പ്. [[എ.കെ. ആന്റണി]] മുഖ്യമന്ത്രിയായി വീണ്ടും തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. * [[2004]] എ.കെ. ആന്റണി മുഖ്യമന്ത്രിസ്ഥാനം രാജിവെച്ചതിനെത്തുടർന്ന് [[ഉമ്മൻ ചാണ്ടി]] മുഖ്യമന്ത്രിയായി. [[ഇ.കെ. നായനാർ|ഇ. കെ. നായനാർ]] അന്തരിച്ചു. *2004 മെയ് 25 ന് ആർ എസ് അജിത്കുമാർ വാദ്ധ്യായർ സമുദായം സ്ഥാപിച്ചു.. പൊൻകുന്നം സ്വദേശിനി ആണ് *[[2005]] [[പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ]] അന്തരിച്ചു (ജൂലായ് 12). * [[2006]] പന്ത്രണ്ടാം സംസ്ഥാന തെരഞ്ഞെടുപ്പ്. [[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]] മുഖ്യമന്ത്രിയായി സ്ഥാനമേറ്റു. *[[2010]] കെ.കരുണാകരൻ അന്തരിച്ചു (ഡിസം. 23). കേരള കോൺഗ്രസ്സിലെ വിവിധ ഗ്രൂപ്പുകൾ ഒന്നിക്കുന്നു. * [[2011]] പതിമൂന്നാം സംസ്ഥാന തെരഞ്ഞെടുപ്പ്. [[ഉമ്മൻ ചാണ്ടി]] മുഖ്യമന്ത്രിയായി പുതിയ മന്ത്രിസഭ.<ref>{{Cite web |url=http://kerala.gov.in/index.php?option=com_content&view=article&id=3776&Itemid=3022 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2013-06-23 |archive-date=2013-04-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130402165025/http://kerala.gov.in/index.php?option=com_content&view=article&id=3776&Itemid=3022 |url-status=dead }}</ref> * [[2016]] പതിനാലാം സംസ്ഥാന തെരഞ്ഞെടുപ്പ്. [[പിണറായി വിജയൻ]] മുഖ്യമന്ത്രിയായി പുതിയ മന്ത്രിസഭ നിലവിൽ വന്നു. *2021 പതിനഞ്ചം സംസ്ഥാന തെരഞ്ഞെടുപ്പ്. [[പിണറായി വിജയൻ]] മുഖ്യമന്ത്രിയായി വീണ്ടും മന്ത്രിസഭ നിലവിൽ വന്നു. === ഭരണസംവിധാനം === [[File:Niyamasabha Mandiram.JPG|thumb|കേരള നിയമസഭാ മന്ദിരം രാത്രിയിൽ]] സംസ്ഥാനത്തെ നിയമനിർമ്മാണ സഭയായ [[കേരള നിയമസഭ|കേരള നിയമസഭയിൽ]] 141 അംഗങ്ങളുണ്ട്. 140 [[നിയമസഭാ മണ്ഡലങ്ങൾ|നിയമസഭാമണ്ഡലങ്ങളിൽ]] നിന്നുളള ജനപ്രതിനിധികളും [[ആംഗ്ലോ-ഇന്ത്യൻ സമൂഹം|ആംഗ്ലോ-ഇന്ത്യൻ]] സമുദായത്തിൽ നിന്നുള്ള ഒരു നോമിനേറ്റഡ് അംഗവും. സർക്കാരിന്റെ തലവൻ [[ഗവർണർ]] ആണ്. എന്നിരുന്നാലും ഗവർണർക്ക് നാമമാത്രമായ അധികാരങ്ങളേയുള്ളു. [[മുഖ്യമന്ത്രി|മുഖ്യമന്ത്രിയുടെ]] നേതൃത്വത്തിലുള്ള [[മന്ത്രിസഭ|മന്ത്രിസഭയാണ്]] ഭരണസംവിധാനം നിയന്ത്രിക്കുന്നത്. ഭരണസിരാകേന്ദ്രമായ സെക്രട്ടറിയേറ്റ് തലസ്ഥാനമായ തിരുവനന്തപുരത്താണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. മുഖ്യമന്ത്രി ഉൾപ്പെടെയുള്ള മന്ത്രിമാരുടെയും വിവിധ വകുപ്പ് സെക്രട്ടറിമാരുടെയും വകുപ്പ് മേധാവിമാരുടെയും കാര്യലയങ്ങളും ഇവിടെയാണ്. ത്രിതല പഞ്ചായത്തുകളടങ്ങുന്നതാണ് പ്രാദേശിക ഭരണസംവിധാനം. [[ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകളാണ്]] ഏറ്റവും താഴേത്തട്ടിലുളളത്. അതിനു മുകളിൽ [[ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്|ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്തുകളും]] [[ജില്ലാ പഞ്ചായത്ത്|ജില്ലാപഞ്ചായത്തുകളും]]. നിലവിൽ 941 ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകളും 152 ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്തുകളും 14 ജില്ലാ പഞ്ചായത്തുകളും കേരളത്തിലുണ്ട്.{{അവലംബം}} ഇവകൂടാതെ അഞ്ചു പ്രധാന നഗരങ്ങളെ [[കേരളത്തിലെ കോർപ്പറേഷനുകൾ|കോർപറേഷനുകളായും]] പ്രധാന പട്ടണങ്ങളെ [[മുനിസിപ്പാലിറ്റി|മുനിസിപ്പാലിറ്റികളായും]] തിരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇവ അതാത് നഗരങ്ങളുടെയും പട്ടണങ്ങളുടെയും പ്രാദേശിക സർക്കാരുകളായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. എല്ലാ ജില്ലകളിലും ഭരണമേൽനോട്ടം വഹിക്കാൻ [[ജില്ലാ കളക്ടർ|ജില്ലാ കലക്ടർമാരുമുണ്ട്.]] റവന്യു ഭരണ സംവിധാനം ജില്ലാ കലക്ടർമാർക്ക് കീഴിൽ താലൂക്ക് തഹസിൽദാർമാർ,അവർക്കുകീഴിലുള്ള വില്ലേജ് ഓഫീസർമാർ എന്നിവരിലൂടെ നിർവ്വഹിക്കപ്പെടുന്നു. വിവിധ വകുപ്പുകളുടെ ജില്ലാതല ഉദ്യോഗസ്ഥർ അതാത് വകുപ്പുകളുടെ മേൽനോട്ടം വഹിക്കുന്നു. രാജ്യത്തെ പരമോന്നത നിയമനിർമ്മാണ സഭയായ [[ലോക്‌സഭ|ലോക്സഭയിലേക്ക്]] കേരളം 20 പ്രതിനിധികളെ അയക്കുന്നു. പാർലമെന്റിന്റെ അധോമണ്ഡലമായ [[രാജ്യസഭ|രാജ്യസഭയിൽ]] കേരളത്തിന് 9 പ്രതിനിധികളുണ്ട്. == സമ്പദ് വ്യവസ്ഥ == {{Main|കേരളത്തിന്റെ സമ്പദ്ഘടന}} സംസ്ഥാ‍നമായി രൂപീകൃതമായതു മുതൽ നാലര പതിറ്റാണ്ടുകളോളം [[സോഷ്യലിസം|സോഷ്യലിസ്റ്റ്]] [[ജനാധിപത്യം|ജനാധിപത്യത്തിലൂന്നിയ]] [[ക്ഷേമരാഷ്ട്രം|ക്ഷേമരാഷ്ട്ര]] മൂല്യങ്ങളാണ് കേരളത്തിന്റെ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥ പിന്തുടർന്നിരുന്നത്. എന്നാൽ സമീപകാലത്ത് [[സ്വതന്ത്ര വ്യാപാരം]], നേരിട്ടുള്ള വിദേശ നിക്ഷേപം തുടങ്ങിയ ഉദാരസമീപനങ്ങളിലൂടെ ഒരു മിശ്രസമ്പദ്വ്യവസ്ഥ എന്ന നിലയിലേക്കു മാറിയിട്ടുണ്ട്. 2004-2005ലെ കണക്കുകളനുസരിച്ച് കേരളത്തിന്റെ മൊത്തം ആഭ്യന്തര ഉത്പാദനം 89451.99 കോടി രൂപയാണ്.<ref name="PTI_2006">Press Trust of India (2006), "[http://www.rediff.com/money/2006/feb/09ker.htm Kerala's GDP hits an all-time high]", Rediff [accessdate= [[25 February]] [[2007]]].</ref> ആഭ്യന്തര ഉത്പാദനത്തിന്റെ വളർച്ചാ സൂചികയിലും വൻകുതിച്ചു ചാട്ടം കാണാനാകുന്നുണ്ട്. 1980–90കളിൽ അഞ്ചു മുതൽ ആറു ശതമാനം വരെയായിരുന്ന വളർച്ചാ നിരക്ക് 2003–2004-ൽ 7.4 ശതമാനമായും 2004–2005-ൽ 9.2 ശതമാനമായും വർദ്ധിച്ചു. ഇതൊക്കെയാണെങ്കിലും വളരെക്കുറച്ചു വൻ‌കിട കമ്പനികളേ കേരളത്തിൽ മുതൽമുടക്കാൻ തയ്യാറാകുന്നുള്ളൂ. എന്നാൽ കേരളത്തിലെ സമ്പദ് വ്യവസ്ഥ ഈ കുറവു നികത്തുന്നതിനു പ്രധാന കാരണം വിദേശ നാടുകളിലുള്ള കേരളീയർ നാട്ടിലേക്കയക്കുന്ന പണമാണ്.<ref>{{cite web |url=http://www.nytimes.com/2007/09/07/world/asia/07migrate.html?_r=1&oref=slogin|title=Jobs Abroad Support 'Model' State in India |date= 7 September 2007 |work=New York Times|accessdate=07 September 2007}}</ref> മൊത്തം ആഭ്യന്തര ഉത്പാദനത്തിന്റെ ഇരുപതു ശതമാനത്തോളം വരും ഇത്.<ref name="Hari_Kannan_2002">Hari, KS & KP Kannan (2002), "Kerala's Gulf Connection: Emigration, Remittances and their Macro Economic Impact (Working Paper 328)", Centre for Development Studies (Trivandrum).</ref> കേരളത്തിന്റെ ആളോഹരി വരുമാനം 11,819 രൂപയാണ്. ഇത് ദേശീയ ശരാശരിയേക്കാൾ ഏറെ മുന്നിലാണ്. ആഗോള ശരാശരിയിൽ നിന്നും ഏറെ താഴെയും. കേരളത്തിന്റെ മാനവ വികസന സൂചികയും ജീവിത നിലവാരക്കണക്കുകളും ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും മികച്ചതും ആഗോള നിലവാരത്തോടു കിടപിടിക്കുന്നതുമാണ്.<ref name="Varma_2005">Varma, MS (2005), "[http://www.financialexpress.com/print.php?content_id=86925 Nap on HDI scores may land Kerala in an equilibrium trap]", The Financial Express [link accessed [[25 February]] [[2007]]].</ref> ഒരേ സമയം ഉയർന്ന ജീ‍വിത നിലവാരവും താഴ്ന്ന സാമ്പത്തിക വളർച്ചയും പിന്തുടരുന്ന കേരളത്തിലെ ഈ അപൂർവ സാഹചര്യത്തെ കേരള മോഡൽ <ref name="Tharamangalam_2005_1">{{Harvnb|Tharamangalam|2005|p=1}}.</ref><ref name="Brenkert_2003_48">{{Harvnb|Brenkert|Malone|2003|p=48}}.</ref>എന്ന പേരിൽ സാമ്പത്തിക ഗവേഷകർ പഠനവിഷയമാക്കാറുണ്ട്. വിനോദസഞ്ചാരം, പൊതുഭരണം, ബാങ്കിങ്, ഗതാഗതം, വാർത്താവിനിമയം എന്നിവയുൾപ്പെടുന്ന സേവന മേഖലയും കൃഷി, മത്സ്യബന്ധന മേഖലകളുമാണ് കേരളത്തിന്റെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയുടെ നട്ടെല്ലുകൾ. === കാർഷികവിളകൾ === {{wide image|Munnar_tea_gardens.jpg|1050px|'''മൂന്നാറിലെ ഒരു ചായത്തോട്ടം.'''}} <!-- [[ചിത്രം:Rubber plantations.jpg|thumb|right| [[റബ്ബർ]] ഇന്ന് കേരളത്തിന്റെ സമ്പദ് വ്യവസ്ഥയുടെ നട്ടെല്ല് ആയിട്ടുണ്ട്. [[റബ്ബർ കൃഷി]] യുടെ ദൃശ്യം]] --> <!--[[ചിത്രം:ചുക്ക്.jpg|thumb|left| ചുക്ക് ഉണക്കുന്നത്- കൊച്ചിയിൽ നിന്ന്]]--> കേരളത്തിലെ ജനസംഖ്യയുടെ പകുതിയോളം കൃഷിയെ മുഖ്യവരുമാന മാർഗ്ഗമായി സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. 3105.21 ച.കി.മീ പാടങ്ങളിൽ നിന്ന് (1990-ൽ ഇത് 5883.4 ച.കി.മീ ആയിരുന്നു) ഇവിടെ 688,859 ടൺ നെല്ല് ഉല്പാദിപ്പിക്കുന്നു. അറുന്നൂറോളം നെല്ലിനങ്ങൾ കേരളത്തിൽ കൃഷിചെയ്യുന്നുണ്ട്. കൂടാതെ [[നാളികേരം]], [[തേയില]], [[കാപ്പി]], [[റബ്ബർ]], [[കശുവണ്ടി]] എന്നിവയും [[കുരുമുളക്]], [[ഏലം]], [[വാനില]], [[കറുവാപ്പട്ട]], [[ജാതിക്ക]] എന്നീ സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങളും വ്യാപകമായി കൃഷിചെയ്തു വരുന്നു. കേരളം ഒരു ഉപഭോക്തൃസംസ്ഥാനമാണ്. ഭക്ഷ്യവിഭവങ്ങളുടെ കാര്യത്തിൽ സ്വയംപര്യാപ്തത നേടിയിട്ടില്ലാത്ത കേരളം അന്യ സംസ്ഥാനങ്ങളെ ആശ്രയിച്ചാണ് കഴിയുന്നത്. കേരളത്തിൽ ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കാൻ കഴിയുന്ന എല്ലാ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾക്കും അന്നും ഇന്നും കേരളത്തിന് പുറത്തുള്ളവരെ ആശ്രയിക്കേണ്ട ഗുരുതരമായ സ്ഥിതിയാണ്. [[നെല്ല്]], [[മരച്ചീനി]], [[വാഴ]], [[റബ്ബർ]], [[കുരുമുളക്]], [[കവുങ്ങ്]], [[ഏലം]], [[കാപ്പി]] തുടങ്ങി മിക്ക കൃഷികളും കേരളത്തിലുണ്ടെങ്കിലും, എല്ലാ കാർഷികോൽപ്പന്നങ്ങളും അതിന്റെ പ്രാഥമികദശയിൽ തന്നെ വിൽക്കുന്ന രീതിയാണ് കേരളത്തിലുള്ളത്. അതായത് കാർഷികവിഭവങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചുള്ള മൂല്യവർദ്ധിതഉൽപ്പന്നങ്ങളുടെ ഉല്പാദനം കേരളത്തിൽ കുറവാണ്. കാർഷികചെലവ് വർദ്ധിച്ചതും, കൃഷിനഷ്ടവും കാരണം മുമ്പുണ്ടായിരുന്ന പല കൃഷികളും കർഷകർ ചെയ്യാതായിട്ടുണ്ട്. ഇപ്പോൾ റബ്ബറാണ് കൂടുതലായി കൃഷി ചെയ്യുന്നത്. ഇന്ത്യയിൽ ഉണ്ടാകുന്ന തൊണ്ണൂറ് ശതമാനം റബ്ബറും കേരളത്തിലാണ് ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്നത്. റബ്ബർപാൽ ഉപയോഗിച്ചു 25,000-ൽ പരം ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കാൻ കഴിയും എന്നു പറയപ്പെടുന്നുണ്ടെങ്കിലും വിരലിൽ എണ്ണാവുന്ന റബ്ബർ ഉൽപ്പന്നങ്ങളേ കേരളത്തിൽ ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കപ്പെടുന്നുള്ളൂ. റബ്ബർപാൽ ഉൽപ്പാദനത്തിന്റെ പ്രാഥമികദശയിൽ തന്നെ, അതായത് പാലായോ, ഷീറ്റായോ തന്നെ വിൽപ്പന നടത്തുന്ന രീതിയാണ് കേരളത്തിലുള്ളത്. <!-- [[ചിത്രം:Paddyfileds.jpg|thumb|200p|right|നെല്പ്പാടങ്ങൾ]] --> [[പ്രമാണം:Cardomom plant.JPG|thumb|left|[[ഏലം|ഏലച്ചെടിയുടെ]] കട. കേരളത്തിൽ മലമ്പ്രദേശങ്ങളിൽ കൃഷി ചെയ്തുവരുന്നു.]] കേരളം സ്വയം പര്യാപ്തത നേടുകയോ ധാരാളം ഉത്പാദിപ്പിക്കുകയോ ചെയ്യുന്ന കാർഷികവിളകൾ കുരുമുളക്, ഏലം, അടക്ക തുടങ്ങിയ നാണ്യവിളകളും റബ്ബർ പോലുള്ള വസ്തുക്കളുമാണ്. ഇവ കേരളത്തിൽ തന്നെ ഉപയോഗിക്കുന്നതിനേക്കാൾ വിദേശരാജ്യങ്ങളിലേക്ക് കയറ്റുമതി ചെയ്യുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്. [[തെങ്ങ്|നാളികേരത്തിന്]] പേരുകേട്ട നാടായ കേരളം ശാസ്ത്രീയമായ രീതിയിൽ നാളികേരക്കൃഷി പഠിച്ചത് ഡച്ചുകാരിൽ നിന്നാണ്.<ref>ജാതി വ്യവസ്ഥയും കേരള ചരിത്രവും. പി.കെ. ബാലകൃഷ്ണൻ ജൂൺ 2005, കറന്റ് ബൂക്സ് തൃശ്ശൂർ. ISBN 81-226-0468-4 </ref> വിലക്കുറവും, രോഗങ്ങൾ മൂലമുള്ള കൃഷിനഷ്ടവും കാരണം ഇന്ന് കേരളം നാളികേരകൃഷിയിൽ നിന്ന് വളരെ പിന്നോട്ട് പോയിരിക്കുന്നു. തെങ്ങിനെ ബാധിക്കുന്ന പല രോഗങ്ങളും എവിടെ നിന്നു വന്നെന്നോ, കാരണം എന്തെന്നോ കണ്ടു പിടിക്കാൻ ഇന്നും ഇവിടത്തുകാർക്ക് കഴിഞ്ഞിട്ടില്ല. ഇപ്പോൾ നാളീകേരത്തിന്റെ വിവിധ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ ഉൽപ്പാദിച്ച് വിപണനം നടത്താൻ ശ്രമം തുടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web |url=http://www.keralaplanningboard.org/html/EconomicReview2005/chapter4.pdf |title=കൃഷിയെപ്പറ്റി കേരള ആസൂത്രണ വിഭാഗം ഇറക്കിയ &#91;&#91;പി.ഡി.എഫ്&#93;&#93; ശേഖരിച്ച തിയ്യതി 2007 മാർച്ച് 24 |access-date=2007-03-24 |archive-date=2007-09-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070928090321/http://www.keralaplanningboard.org/html/EconomicReview2005/chapter4.pdf |url-status=dead }}</ref> ==== പ്രധാന കാർഷിക വിളകൾ ==== [[പ്രമാണം:Coconut farm.jpg|thumb| left| തെങ്ങ്]] * ധാന്യങ്ങൾ: നെല്ല്, കൂവരക്ക്, ചോളം, വരാഗ്, ചാമ, * പയർ വർഗ്ഗങ്ങൾ: ഉഴുന്ന്, ചെറുപയർ, മുതിര, തുവരപ്പയർ, പെരുംപയർ. * കിഴങ്ങുവർഗ്ഗങ്ങൾ: മരച്ചീനി, ചേമ്പ്, ചേന, ഉരുളക്കിഴങ്ങ്, കാച്ചിൽ, മുള്ളങ്കി, കാരറ്റ്, ബീറ്റ്റൂട്ട്. * പച്ചക്കറികൾ: വഴുതന, തക്കാളി, മുളക്, ചീര, വെണ്ട, കയ്പക്ക (പാവക്ക), ചുരക്ക, പടവലങ്ങ, അമര, കോളിഫ്ലവർ, കാബേജ്, ഉള്ളി (സവാള), മത്തൻ, കുമ്പളം. * പഴവർഗ്ഗങ്ങൾ: ചക്ക, വാഴ, ശീമച്ചക്ക, മലമുന്തിരി, കശുമാങ്ങ, മാങ്ങ, പേരക്ക, ചെറുനാരങ്ങ, പപ്പായ, കൈതച്ചക്ക, സീതപ്പഴം, സപ്പോട്ട, മാതളം, ചാമ്പങ്ങ, ഞാവൽപ്പഴം, ആത്തപ്പഴം. * സുഗന്ധവിളകൾ: മഞ്ഞൾ, കുരുമുളക്, ഏലം, തിപ്പലി, ജാതിക്ക, കറുവാപ്പട്ട, ഗ്രാമ്പൂ, ഓൽസ്പൈസ്, പെരുംജീരകം, ജീരകം. * എണ്ണവിളകൾ: തേങ്ങ, എള്ള്, നിലക്കടല, കടുക്, ആവണക്ക്, എണ്ണപ്പന. * പാനീയവിളകൾ: തേയില, കാപ്പി, കൊക്കോ. * മറ്റു വിളകൾ: പുകയില, വെറ്റില, കമുക്, റബ്ബർ, കരിമ്പ്. * ഔഷധ സസ്യങ്ങൾ: ശതാവരി, കരിങ്ങാലി, നീർബ്രഹ്മി, ഞവര, കീഴാർനെല്ലി, കറ്റാർവാഴ, സർപ്പഗന്ധി, പള്ളിപ്പാല, കരിനൊച്ചി, ആടലോടകം, അമുക്കുരം തുടങ്ങിയവ. * വൃക്ഷങ്ങൾ: തേക്ക്, കരിമരം, ആഞ്ഞിലി, കാട്ടുപുന്ന, വീട്ടി, മരുത്, ഏഴിലം പാല, കടമ്പ്, മഹാഗണി, യൂക്കാലി, അക്കേഷ്യ, പ്ലാവ്, [[മഞ്ചാടി]] തുടങ്ങിയവ. [[പ്രമാണം:കുരുമുളക് കൊടി.jpg|right|thumb|കുരുമുളക് കൊടി]] ==== സംസ്ഥാന കൃഷിവകുപ്പ് ==== മറ്റു സംസ്ഥാനങ്ങളിലേതു പോലെ കേരളത്തിലും കർഷകരുമായി സഹകരിച്ചുകൊണ്ട് കൃഷി വികസന പരിപാടികൾ ആസൂത്രണം ചെയ്യുന്നതും നടപ്പിലാക്കുന്നതും കൃഷിവകുപ്പാണ്. കേരളത്തിൽ എല്ലാ പഞ്ചായത്തുകളിലും കൃഷി ഭവനുകൾ പ്രവർത്തിച്ചു വരുന്നു. പ്രത്യേക പദ്ധതികൾ, ഫാം, ഇൻഫർമേഷൻ തുടങ്ങിയ ഉപഘടകങ്ങളും കൃഷിവകുപ്പിനു കീഴിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. കേരളത്തിൽ കാർഷിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിനായി ഒരു പഠനകേന്ദ്രം 1965 ൽ ആരംഭിച്ചു. ഇന്ന് തിരുവനന്തപുരം വെള്ളയാണിയിൽ കാർഷിക കോളേജും തൃശൂർ മണ്ണുത്തിയിൽ വെറ്ററിനറി കോളേജും നിലവിലുണ്ട്. പിന്നീട് 1972-ൽ തൃശൂർ വെള്ളാനിക്കര ആസ്ഥാനമായി [[കേരള കാർഷിക സർവ്വകലാശാല|കാർഷിക സർവകലാശാലയും]] രൂപവത്കരിക്കപ്പെട്ടു. ഇവ കൂടാതെ കൊച്ചിയിൽ ഫിഷറീസ് കോളേജും ഗവേഷണ കേന്ദ്രവും ആരംഭിച്ചു. ഇന്ന് കേരളത്തിലങ്ങോളമിങ്ങോളം കാർഷിക, മത്സ്യബന്ധന മേഖലയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിരവധി പഠനകേന്ദ്രങ്ങൾ നിലവിലുണ്ട്. കൃഷിവകുപ്പിന്റെ "കേരളകർഷകൻ" തുടങ്ങിയ കാർഷിക പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങൾക്കു വേണ്ടത്ര പ്രചാരം ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. == വ്യവസായം == [[പ്രമാണം:Kerala 15.jpg|thumb|കയർ വ്യവസായം ആലപ്പുഴ പോലുള്ള ജില്ലകളിൽ]] [[ഐടി]], [[ടൂറിസം]], പൊതുമേഖല, ബാങ്ക് മുതലായ സാമ്പത്തിക സ്ഥാപനങ്ങൾ, പൊതുമരാമത്ത്, കമ്യൂണിക്കേഷൻ (2002–2003-ലെ ജി. എസ്. ഡി. പിയുടെ 63,8 %) തുടങ്ങിയ സേവനമേഖലകളും, [[കൃഷി]], [[മത്സ്യബന്ധനം]] (ജി.എസ്. ഡി .പിയുടെ 17,2 %) എന്നിവയാണ് പ്രധാനമായും സമ്പദ്ഘടനയുടെ പ്രധാന സ്രോതസ്സുകൾ<ref name="GOK_2004_2">{{harvnb|Government of Kerala|2004|p=2}}.</ref><ref name = "GOK_2004c_24"/>. ഒരു സംസ്ഥാനം എന്ന നിലയിൽ കേരളം രൂപവത്കരിച്ചതിനു ശേഷം കേരളത്തിലെ വ്യവസായങ്ങൾ പ്രധാനമായും പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നത് വെൽഫെയർ സൊസൈറ്റികൾ പോലുള്ള സോഷ്യലിസ്റ്റ് ആശയങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയായിരുന്നു. കഴിഞ്ഞ ഏതാനും വർഷങ്ങളായി [[സ്വകാര്യവൽക്കരണം|സ്വകാര്യവൽക്കരണവും]], [[ഉദാരവൽക്കരണം|ഉദാരവൽക്കരണവും]] നേരിട്ടുള്ള വിദേശ നിക്ഷേപവും കേരള സമ്പദ് വ്യവസ്ഥയിൽ നടക്കുന്നുണ്ട്. കേരളത്തിന്റെ ഗ്രോസ് ഡൊമസ്റ്റിക് പ്രൊഡക്ട്(gross domestic product)(2004-2005ലെ കണക്കനുസരിച്ച്) ഏതാണ്ട് 89451.99 കോടി രൂപയാണെന്ന് കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്.<ref>{{cite news |title=Kerala's GDP hits an all-time high |work=[[Rediff.com|Rediff]] |publisher=Press Trust of India |date=2006-03-09 |accessdate=12 November 2007 |url=http://www.rediff.com/money/2006/feb/09ker.htm }}</ref> എങ്കിലും സമീപകാലത്തെ GDP വളർച്ച (2004–2005 ൽ 9,2% 2003–2004ൽ 7,4%) പഴയ കാലത്തെ ശരാശരിയുമായി താരതമ്യപ്പെടുത്തുമ്പോൾ മെച്ചമാണെന്നു കാണാം(1980കളിൽ ഇത് 2.3% ഉം,1990 കളിൽ ഇത് 5.1%<ref name="Mohindra_2003_8">{{harvnb|Mohindra|2003|p=8}}.</ref> ഉം 5.99%<ref name="GOK_2004_2">{{harvnb|Government of Kerala|2004|p=2}}.</ref>ആയിരുന്നു).<ref name="Mohindra_2003_8">{{harvnb|Mohindra|2003|p=8}}.</ref> 1998 മുതൽ 2005 വരെ കേരളത്തിലെ വ്യാവസായികവളർച്ച 8.93% ആയിരുന്നു. ഇന്ത്യയുടെ ദേശീയ ശരാശരി 4.80 ശതമാനവുമാണ്.<ref>{{cite web |url=http://mospi.nic.in/economic_census_prov_results_2005.pdf |title=Pages |format=PDF |date= |accessdate=2009-07-30 |archive-date=2011-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110721172532/http://mospi.nic.in/economic_census_prov_results_2005.pdf |url-status=dead }}</ref> കേരളത്തിലെ പെർ കാപ്പിറ്റ ജി.എസ്.ഡി.പി {{INRConvert|11819}},<ref name="Raman_2005">{{cite news |author=Raman N |date=2005-05-17 |title=How almost everyone in Kerala learned to read |agency=Christian Science Monitor |url=http://www.csmonitor.com/2005/0517/p12s01-legn.html |accessdate=2008-12-29 }}</ref> ആണ്. ഇത് ഇന്ത്യയുടെ ദേശീയ ശരാശരിയേക്കാൾ വളരെയധികവും അന്താരാഷ്ട്ര ശരാശരിയേക്കാൾ വളരെ കുറവുമാണ്<ref name="Mohindra_2003">{{cite journal |author=Mohindra KS |year=2003 |title=A report on women Self-Help Groups (SHGs) in Kerala state, India: a public health perspective |journal=Université de Montréal Département de médecine sociale et prévention }}</ref>{{rp|8}}. ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന ഹ്യൂമൺ ഡവലപ്പ്മെന്റ് ഇൻഡെക്സ് കേരളത്തിലാണ്.<ref name="Varma_2005a">{{cite news |author=Varma MS |title=Nap on HDI scores may land Kerala in an equilibrium trap |work=The Financial Express |date=2005-04-04 |accessdate=2007-11-12 |url=http://www.financialexpress.com/old/print.php?content_id=86925 }}</ref> ''കേരള പ്രതിഭാസം'' അല്ലെങ്കിൽ ''കേരളാ മോഡൽ വികസനം'' എന്നൊക്കെ വിളിക്കുന്ന, സംശയകരം എന്നു തോന്നാവുന്ന കേരളത്തിലെ ഈ ഉയർന്ന ജന ജീവിതനിലവാരവും താഴ്ന്ന സാമ്പത്തിക നിലവാരവും സേവനമേഖല മൂലമാണെന്ന് പലരും കരുതുന്നുണ്ട്<ref name="Brenkert_Malone_2003">{{cite journal |author1=Brenkert A |author2=Malone E |year=2003 |title=Vulnerability and resilience of India and Indian states to climate change: a first-order approximation |journal=Joint Global Change Research Institute }}</ref> {{rp|48}}<ref name="Tharamangalam_2005">{{cite journal |author=Tharamangalam J |year=2005 |title=The Perils of Social Development without Economic Growth: The Development Debacle of Kerala, India |journal=Political Economy for Environmental Planners |url=http://www.infra.kth.se/courses/1H1142/Kerala_Paper_4.pdf |format=PDF |accessdate=2008-12-28 |archive-date=2013-11-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131115072025/http://www.infra.kth.se/courses/1H1142/Kerala_Paper_4.pdf |url-status=dead }}</ref>{{rp|1}}. കേരളത്തിന്റെ സമ്പദ്ഘടനയുടെ നട്ടെല്ലെന്നു പറയാവുന്നത് ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങൾ തുടങ്ങിയ വിദേശരാജ്യങ്ങളിൽ തൊഴിൽ ചെയ്യുന്ന കേരളീയർ മൂലമാണ്‌. ജി.എസ്.ഡി.പി.യുടെ അഞ്ചിലൊന്ന് ഭാഗവും ലഭിക്കുന്നത് വിദേശമലയാളികളിലൂടെയാണ്. ഇന്ന് [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]], [[കാനഡ]], [[യൂറോപ്പ്]], [[ഓസ്ട്രേലിയ]] തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ ശക്തമായ മലയാളി സാന്നിധ്യമുണ്ട്. പ്രത്യേകിച്ച് മധ്യ തിരുവിതാംകൂർ മേഖലയിലെ വരുമാനം ഇത്തരം രാജ്യങ്ങളിലെ വിദഗ്ദ ജോലിക്കാരെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു. <ref name="rem1"/><ref name="rem2"/><ref name="abroad"/>‌. കേരള ജനതയുടെ ഏതാണ്ട് പകുതി കുടുംബങ്ങളും പ്രധാനമായും കൃഷിയിൽ നിന്നുള്ള വരുമാനത്തെ ആശ്രയിച്ചാണ്‌ കഴിയുന്നത്<ref name = "GOK_2005c"/>. കേരളത്തിലെ 3105.21 കിലോമീറ്റർ ചതുരശ്രവിസ്തൃതി വരുന്ന <ref name="Balachandran_2004"/>{{rp|5}} നെൽപ്പാടങ്ങളിൽ നിന്ന്<ref name="Balachandran_2004">{{cite journal |author=Balachandran PG |year=2004 |title=Constraints on Diffusion and Adoption of Agro-mechanical Technology in Rice Cultivation in Kerala |journal=Centre for Development Studies |url=http://krpcds.org/publication/downloads/59.pdf |format=PDF |accessdate=2008-12-28 |archive-date=2009-01-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090105215536/http://www.krpcds.org/publication/downloads/59.pdf |url-status=dead }}</ref>{{rp|5}}, ഏതാണ്ട് 600-ൽ അധികം തരത്തിലുള്ള നെൽവിളകളിലൂടെ<ref name="Sreedharan_2004">{{cite journal |author=Sreedharan TP |year=2004 |title=Biological Diversity of Kerala: A survey of Kalliasseri panchayat, Kannur district |journal=Centre for Development Studies |url=http://krpcds.org/publication/downloads/62.pdf |format=PDF |accessdate=2008-12-28 |archive-date=2009-03-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090326054155/http://krpcds.org/publication/downloads/62.pdf |url-status=dead }}</ref>{{rp|5}} 688,859 ടൺ അരി ഒരു വർഷം ഉല്പാദിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്<ref name = "GOK_2005c"/>. മറ്റു പ്രധാന വിളകളിൽ നാളികേരം(899,198 ), ചായ, കാപ്പി( ഇന്ത്യൻ ഉല്പാദനത്തിന്റെ 23 %<ref name="Joy_2004">{{cite journal |author=Joy CV |year=2004 |title=Small Coffee Growers of Sulthan Bathery, Wayanad |journal=Centre for Development Studies |url=http://krpcds.org/publication/downloads/83.pdf |format=PDF |accessdate=2008-12-28 |archive-date=2009-01-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090105212659/http://www.krpcds.org/publication/downloads/83.pdf |url-status=dead }}</ref>{{rp|13}} അല്ലെങ്കിൽ 57,000 ടൺ) [[റബ്ബർ മരം|റബ്ബർ]], [[കശുമാവ്|കശുവണ്ടി]], [[കുരുമുളക്]], [[ഏലം]], [[വാനില]] തുടങ്ങിയ സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങൾ എന്നിവയുൾപ്പെടുന്നു. കേരളത്തിലെ 590 കിലോമീറ്റർ നീളത്തിൽ കിടക്കുന്ന തീരങ്ങളിലെ 10.5 ലക്ഷം മത്സ്യത്തൊഴിലാളികൾ ചേർന്ന് ഏതാണ്ട് 668,000 ടൺ മത്സ്യം ഉല്പാദിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്(1999–2000 കാലയളവിലെ കണക്ക്). പരമ്പരാഗത വ്യവസായങ്ങളായ [[കയർ]], [[നെയ്ത്ത്]], [[കരകൗശല വസ്തു നിർമ്മാണം]] എന്നിവയിലൂടെ10 ലക്ഷം ജനങ്ങൾക്ക് ജോലി ലഭിക്കുന്നുണ്ട്. ഏതാണ്ട് 1,80,000 ചെറുകിട വ്യവസായങ്ങളിൽ നിന്ന് ഏതാണ്ട് 909,859 മലയാളികൾക്ക് തൊഴിൽ ലഭിക്കുന്നുണ്ട്; 511 മദ്ധ്യ വൻകിട വ്യവസായയൂണിറ്റുകളും കേരളത്തിലുണ്ട്. [[ഇൽമനൈറ്റ്]], [[കാവോലിൻ]], [[ബോക്സൈറ്റ്]], [[സിലിക്ക]], [[ക്വാർട്‌സ്]], [[സിക്രോൺ]]<ref name="GOK_2005c">{{harvnb|Government of Kerala|2005c}}.</ref> തുടങ്ങിയ ഭൂഖനന യൂണിറ്റുകളിൽ നിന്നായി (ജി. എസ്. ഡി. പി. യുടെ 0,3 % <ref name="GOK_2004c_24">{{harvnb|Government of Kerala|2004c|p=24}}.</ref>) ഒരു ചെറിയ വരുമാനവും കേരളത്തിനു ലഭിക്കുന്നുണ്ട്. ഗൃഹപൂന്തോട്ട നിർമ്മാണം, ജന്തു പരിപാലനം എന്നീ മേഖലകളിലും നൂറു കണക്കിനാളുകൾ തൊഴിലെടുക്കുന്നുണ്ട്. മറ്റു പ്രധാന മേഖലകളിൽ [[ടൂറിസം]], നിർമ്മാണം, ബിസിനസ് പ്രോസസ് ഔട്ട്സോഴ്സിങ്ങ് എന്നിവയുമുൾപ്പെടുന്നു. 2002 മാർച്ചിലെ കണക്കുകൾ പ്രകാരം കേരളത്തിലെ ബാങ്കുകൾക്കു മുഴുവനായി 3341 ബ്രാഞ്ചുകളുണ്ട്.ഇതിൽ ഓരോ ബാങ്കുകളും 10,000 ജനങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഇന്ത്യയിലെ ബാങ്കുകൾ അധികമായുള്ള മൂന്നാമത് സംസ്ഥാനമാണ് കേരളം.<ref name="RBI_2002">{{cite web |url=http://rbidocs.rbi.org.in/rdocs/Publications/PDFs/35585.pdf |title=State/Union Territory-Wise Number of Branches of Scheduled Commercial Banks and Average Population Per Bank Branch |date = March 2002 |work=Reserve Bank of India |accessdate=2008-12-28 |format=PDF}}</ref> 2007-ലെ കണക്കുകൾ അനുസരിച്ച് കേരളത്തിലെ തൊഴിൽ രഹിതർ ആകെ ജനസംഖ്യയുടെ 9,4 % ആണ്<ref>{{cite news |author=Kumar KG |title=Jobless no more? |publisher=The Hindu |date=2007-10-08 |url=http://www.thehindubusinessline.com/2007/10/08/stories/2007100850911500.htm |quote=A study by K.C. Zacharia and S. Irudaya Rajan, two economists at the Centre for Development Studies (CDS), Thiruvananthapuram, unemployment in Kerala has dropped from 19.1[%] in 2003 to 9.4[%] in 2007.}}</ref><ref name="Nair_2004">{{cite book |author=Nair NG |editor=Nair PRG, Shaji H |title=Measurement of Employment, Unemployment, and Underemployment |series=Kerala Research Programme on Local Level Development |publisher=Centre for Development Studies |location=Thiruvananthapuram |isbn=81-87621-75-3 |url=http://krpcds.org/publication/downloads/72.pdf |format=PDF |accessdate=2008-12-31 |archive-date=2009-01-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090105193150/http://www.krpcds.org/publication/downloads/72.pdf |url-status=dead }}</ref>{{rp|5, 13}}.<ref name="GOK_2004_4">{{harvnb|Government of Kerala|2004|p=4}}.</ref> ജനസഖ്യയുടെ 12.71 %<ref>{{cite news |author=Dhar A |title=260 million Indians still below poverty line |publisher=The Hindu |date=28-01-2006 |accessdate=11 November 2007 |url=http://www.hindu.com/2006/01/28/stories/2006012803971100.htm |archive-date=2009-06-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090603081412/http://hindu.com/2006/01/28/stories/2006012803971100.htm |url-status=dead }}</ref> മുതൽ 36 %<ref name="GOK_2006">{{harvnb|Government of Kerala|2006|p=1}}.</ref> വരെ ദാരിദ്ര്യരേഖക്കു താഴെയുള്ളവരാണ്. 45,000 ആളുകൾ ചേരി പ്രദേശങ്ങളിലും താമസിക്കുന്നുണ്ട്.<ref name="FOH_2002">{{Harv|Foundation For Humanization|2002}}.</ref> വ്യവസായങ്ങൾക്ക് പറ്റിയ സ്ഥലമല്ല എന്ന അപഖ്യാതി അടുത്തകാലത്തായി കേരളത്തെ പിടികൂടിയിട്ടുണ്ട്. തൊഴിൽ യൂണിയൻ മേഖലയുടെ അകാരണമായ ഇടപെടലുകൾ മൂലമോ, കുറഞ്ഞ നിരക്കിൽ ജോലിക്കാരെ കിട്ടാത്തതോ, പ്രവർത്തനദിനങ്ങൾ വിവിധ സമരങ്ങളുടേയും [[ഹർത്താൽ|ഹർത്താലുകളുടേയും]] പേരിൽ മുടങ്ങുന്നതോ, പാരിസ്ഥിതികപ്രശ്നങ്ങളോ, ജനവാസബാഹുല്യമോ, ഒക്കെ ഇതിന് കാരണങ്ങളായി ചൂണ്ടിക്കാണിക്കപ്പെടുന്നു. == വിനോദസഞ്ചാരം == {{പ്രധാനലേഖനം|വിനോദസഞ്ചാരം കേരളത്തിൽ}} [[File:Munnar Top station.jpg​|thumb|250px| മുന്നാർ- കേരളത്തിലെ ഒരു ഹിൽസ്റ്റേഷനാണ്]] കേരളം ഇന്ന് ഇന്ത്യയിലെ പ്രധാന വിനോദസഞ്ചാരകേന്ദ്രങ്ങളിലൊന്നായി വളർന്നിരിക്കുകയാണ്, 2006ൽ 85 ലക്ഷം വിനോദസഞ്ചാരികൾ കേരളം സന്ദർശിക്കുകയുണ്ടായി. ഇത് മുൻവർഷത്തെ അപേക്ഷിച്ച് 23,68% വർദ്ധന കാണിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://www.keralatourism.org/tourismstatistics/TS2006.pdf |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2008-02-26 |archive-date=2021-01-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210127065531/https://www.keralatourism.org/tourismstatistics/TS2006.pdf |url-status=dead }}</ref> മലയോരങ്ങളും കടലോരങ്ങളും വനസ്ഥലികളും തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രങ്ങളുമായി സഞ്ചാരികൾക്കു പ്രിയങ്കരമായ ഒട്ടേറെ സ്ഥലങ്ങൾ കേരളത്തിലുടനീളമുണ്ട്. സ്വദേശികളും വിദേശികളുമായ സഞ്ചാരികൾ ഇവിടങ്ങളിലേക്കു പ്രവഹിക്കുന്നു. [[മൂന്നാർ ]], [[നെല്ലിയാമ്പതി]], [[പൊന്മുടി]] തുടങ്ങിയ മലയോര കേന്ദ്രങ്ങളും [[ഫോർട്ട് കൊച്ചി]], [[കോവളം]], [[വർക്കല]], [[ചെറായി]] ബീച്ചുകളും, [[പെരിയാര്]], [[ഇരവികുളം]] വന്യജീവി കേന്ദ്രങ്ങളും, [[കൊല്ലം]], [[ആലപ്പുഴ]], [[കോട്ടയം]], എറണാകുളം ജില്ലകളിലെ കായൽ മേഖലയും ഹൌസ് ബോട്ടുകളും തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ അതിരപ്പിള്ളി വാഴച്ചാൽ വെള്ളച്ചാട്ടങ്ങളും, വാസ്കോഡഗാമ കപ്പലിറങ്ങിയ കോഴിക്കോട്ടെ കാപ്പാട് ബീച്ചും വിനോദസഞ്ചാരികളുടെ ആകർഷണ കേന്ദ്രങ്ങളാണ്. സംസ്ഥാനത്തിന്റെ സമ്പദ്ഘടനയിലും വിനോദസഞ്ചാരം നിർണായകമായ പങ്കു വഹിക്കുന്നു. ഇവ കൂടാതെ തീർത്ഥാടന വിനോദസഞ്ചാരവും ഇന്ത്യൻ വൈദ്യ സമ്പ്രദായമായ ആയുർവേദവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിനോദസഞ്ചാരവും സുപ്രധാനമാണ്. പ്രശസ്ത ആയുർവേദ ചികിൽസാ കേന്ദ്രമാണ് മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ കോട്ടയ്ക്കൽ ആര്യവൈദ്യ ശാല. === സംസ്ഥാന വിനോദ സഞ്ചാര വകുപ്പ് === കേരളത്തിലെ വിനോദസഞ്ചാര മേഖലയുടെ വികസനത്തിനായി സംസ്ഥാന സർക്കാരിന്റെ കീഴിൽ വിനോദസഞ്ചാര വകുപ്പ് പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഈ മേഖലയുടെ വികസനത്തിനായുള്ള പ്രചരണപരിപാടികൾ, അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളുടെ വികസനം എന്നിവയാണ് വകുപ്പിന്റെ പ്രധാന പ്രവർത്തനങ്ങൾ. പ്രകൃതിയുടെ സന്തുലിതാവസ്ഥ നിലനിർത്തിക്കൊണ്ടും സാംസ്കാരിക പൈതൃകം സംരക്ഷിച്ചുകൊണ്ടുമുള്ള "ഉത്തരവാദിത്തവിനോദസഞ്ചാര വികസനം" എന്ന സമീപനമാണ് ഈ വകുപ്പിന്റേത്.വിനോദ സഞ്ചാര വികസന മേഖലയിൽ കേരളം സ്തുത്യർഹമായ നേട്ടം കൈവരിച്ചിട്ടുണ്ട്. നിരവധി ദേശീയവും, അന്തർദേശീയവുമായ പുരസ്കാരങ്ങളും സംസ്ഥാനത്തിന് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. വേൾഡ് ട്രാവൽ ആൻഡ് ടൂറിസം കൗൺസിൽ 2002ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച "ടൂറിസം സാറ്റലൈറ്റ് അക്കൌണ്ട്" പ്രകാരം ആഗോള തലത്തിൽ അടുത്ത പത്ത് വർഷത്തിനുള്ളിൽ സഞ്ചാരികളുടെ വരവിലും വിദേശനാണ്യ വരുമാനം ഗണ്യമായി വർദ്ധിക്കുമെന്ന് കണക്കു കൂട്ടുന്നു. === കടൽത്തീരങ്ങൾ === [[പ്രമാണം:കോസ്റ്റ്-ഗാർഡ്-കൊച്ചി.jpg|thumb|left| തീരദേശ സംരക്ഷണത്തിനായി കോസ്റ്റ് ഗാർഡ് പ്രവർത്തിക്കുന്നു]] ഹിപ്പി കാലഘട്ടത്തിൽ ഹിപ്പികളുടെ ഇന്ത്യയിലെ ഒരു പ്രധാന ആകർഷണകേന്ദ്രമായിരുന്ന കോവളം അതിനു മുമ്പേതന്നെ വിനോദ സഞ്ചാര സ്ഥലമെന്ന പേരിൽ അന്താരാഷ്ട്രതലത്തിൽ അറിയപ്പെട്ടിരുന്നു. ഇവിടെ ഇന്ന് വിദേശികളും സ്വദേശികളുമായി ധാരാളം പേർ വന്നു പോകുന്നു. ഇന്നും ഇത് അന്താരാഷ്ട്രതലത്തിൽത്തന്നെ ഖ്യാതിയുള്ള ഒരു പ്രധാന വിനോദസഞ്ചാരകേന്ദ്രങ്ങളിലൊന്നാണ്.<ref>{{Cite web |url=http://www.kovalam.com/html/about.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2008-02-26 |archive-date=2007-10-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071011041353/http://www.kovalam.com/html/about.htm |url-status=dead }}</ref> കൂടാതെ [[ബേക്കൽ കോട്ട|ബേക്കൽ]], [[മുഴപ്പിലങ്ങാട്‌ കടപ്പുറം|മുഴപ്പലിങ്ങാട്]], [[ആലപ്പുഴ]], [[വർക്കല]], [[ശംഖുമുഖം കടപ്പുറം|ശംഖുമുഖം]], [[ചെറായി]], [[അഴീക്കോട് മുനക്കല്]],തിരൂരിലെ പടിഞ്ഞാറേക്കര സൺ ആൻഡ് സാൻഡ് ബീച്ച്&nbsp; തുടങ്ങി വിനോദസഞ്ചാരികളെ ആകർഷിക്കുന്ന പല കടൽത്തീരങ്ങളും കേരളത്തിലുണ്ട്.<ref>{{Cite web |url=http://www.keralatourism.org/destination/beaches/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2008-02-26 |archive-date=2008-05-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080508170842/http://www.keralatourism.org/destination/beaches/ |url-status=dead }}</ref> === കായലുകൾ === <!-- [[ചിത്രം:ബോൾഗാട്ടി.jpg|thumb|കൊച്ചിയിലെ പ്രശസ്തമായ ബോൾഗാട്ടി കൊട്ടാരം]] --> കേരളതീരത്തെ കായലുകളിലെ വിനോദസഞ്ചാരസാദ്ധ്യതകൾ അടുത്തകാലത്തായി വളരെയേറെ ഉപയോഗപ്പെടുത്തിവരുന്നുണ്ട്. കായലുകളിൽ കെട്ടുവള്ളങ്ങളിലുള്ള യാത്രയും താമസവുമാണ് ഇവിടത്തെ പ്രധാന സവിശേഷത – ഇക്കൂട്ടത്തിൽ [[അഷ്ടമുടിക്കായൽ]], [[കുമരകം]], [[പാതിരാമണൽ]] തുടങ്ങിയവ എടുത്തുപറയേണ്ട വിനോദസഞ്ചാരകേന്ദ്രങ്ങളാണ്‌.<ref>{{Cite web |url=http://www.keralatourism.org/destination/backwater/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2008-02-26 |archive-date=2008-04-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080403003615/http://www.keralatourism.org/destination/backwater/ |url-status=dead }}</ref> ജലപ്പരപ്പിൽ ഇറങ്ങുകയും അവിടെ നിന്ന് പുറപ്പെടുകയും ചെയ്യാനാകുന്ന സീ പ്ലെയിൻ ഉപയോഗിച്ച് ഈ കേന്ദ്രങ്ങളെ ബന്ധിപ്പിക്കാൻ ഇയ്യിടെ സർക്കാർ ഏർപ്പാടാക്കിയിട്ടുണ്ട്. === മലയോരകേന്ദ്രങ്ങൾ === [[പ്രമാണം:Kerala-treehouse-marayoor.jpg|thumb| മറയൂരിലെ മരത്തിലെ വീട്]] [[ഇടുക്കി]], [[നെയ്യാർ]], [[മൂന്നാർ]], [[നെല്ലിയാമ്പതി]], [[ദേവികുളം]], [[പൊൻ‌മുടി]], [[വയനാട് ജില്ല|വയനാട്]], [[പൈതൽ മല]], [[വാഗമൺ]] എന്നിവയാണ് ചില പ്രധാന മലയോര വിനോദസഞ്ചാരകേന്ദ്രങ്ങൾ. കേരളത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട വെള്ളച്ചാട്ടമാണു [[അതിരപ്പിള്ളി വെള്ളച്ചാട്ടം]]. തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ [[ചാലക്കുടി|ചാലക്കുടിക്കു]] കിഴക്കായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിലെ ഒരു ടൂറിസ്റ്റ് കേന്ദ്രമാണ് "പെരുന്തേനരുവി" വെള്ളച്ചാട്ടം. റാന്നി താലൂക്കിലെ വെച്ചൂച്ചിറ പഞ്ചായത്തിലാണ് ഈ വെള്ളച്ചാട്ടം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. == പ്രധാനപ്പെട്ട തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രങ്ങൾ == ===ഹൈന്ദവ തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രങ്ങൾ=== *[[ശബരിമല ധർമ്മശാസ്താക്ഷേത്രം|ശബരിമല ശ്രീ ധർമ്മശാസ്താക്ഷേത്രം]], പത്തനംതിട്ട-ഇന്ത്യയിലെ പ്രസിദ്ധമായ തീർഥാടന കേന്ദ്രമാണ്. ലക്ഷകണക്കിന് ഭക്തരാണ് ഓരോ വർഷവും ഇവിടേക്ക് എത്തിച്ചേരാറുള്ളത്. *[[ഗുരുവായൂർ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം]], തൃശൂർ- ലക്ഷകണക്കിന് ഭക്തർ എത്തുന്ന ക്ഷേത്രമാണ്. *[[ആറ്റുകാൽ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം|ആറ്റുകാൽ ശ്രീ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം]], തിരുവനന്തപുരം- ലക്ഷക്കണക്കിന് സ്ത്രീകൾ പങ്കെടുക്കുന്ന പൊങ്കാല, ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ സ്ത്രീകളുടെ കൂട്ടായ്മ എന്നും ഇത് അറിയപ്പെടുന്നു. *[[ചോറ്റാനിക്കര ഭഗവതിക്ഷേത്രം|ചോറ്റാനിക്കര ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം]], എറണാകുളം *[[കൊടുങ്ങല്ലൂർ ശ്രീ കുരുംബഭഗവതി ക്ഷേത്രം]], തൃശൂർ. *[[ശ്രീപത്മനാഭസ്വാമി ക്ഷേത്രം]], തിരുവനന്തപുരം *[[കൊട്ടിയൂർ ക്ഷേത്രം]], കണ്ണൂർ *[[പറശ്ശിനിക്കടവ് മുത്തപ്പൻ ക്ഷേത്രം]], കണ്ണൂർ *[[ഏറ്റുമാനൂർ മഹാദേവക്ഷേത്രം]], കോട്ടയം *[[വടക്കുംനാഥൻ ക്ഷേത്രം|വsക്കുംനാഥ ക്ഷേത്രം, തൃശൂർ]] (പൂരം) *[[തൃശ്ശൂർ പാറമേക്കാവ് ഭഗവതിക്ഷേത്രം]] *[[തൃശ്ശൂർ തിരുവമ്പാടി ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം]] *[[ആലത്തിയൂർ ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം]], തിരൂർ *[[വൈക്കം മഹാദേവക്ഷേത്രം]], കോട്ടയം * [[കുമാരനല്ലൂർ ഭഗവതീക്ഷേത്രം|കുമാരനല്ലൂർ ശ്രീ ഭഗവതീക്ഷേത്രം]], കോട്ടയം *[[എറണാകുളം ശിവക്ഷേത്രം]] *[[ചെട്ടികുളങ്ങര ഭഗവതി ക്ഷേത്രം|ചെട്ടികുളങ്ങര ശ്രീ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം]], മാവേലിക്കര (കുംഭ ഭരണി) *[[ഓച്ചിറ പരബ്രഹ്മ ക്ഷേത്രം]] *[[തൃപ്പൂണിത്തുറ പൂർണത്രയീശ ക്ഷേത്രം]] * തളിപ്പറമ്പ് [[രാജരാജേശ്വര ക്ഷേത്രം]], കണ്ണൂർ *[[മലയാലപ്പുഴ ദേവീ ക്ഷേത്രം]], പത്തനംതിട്ട *[[കാടാമ്പുഴ ഭഗവതിക്ഷേത്രം]], മലപ്പുറം * [[തിരുമാന്ധാംകുന്ന് ഭഗവതിക്ഷേത്രം]], അങ്ങാടിപ്പുറം, മലപ്പുറം * [[കല്ലേക്കുളങ്ങര ഹേമാംബികാക്ഷേത്രം|കല്ലേക്കുളങ്ങര ഹേമാംബികാക്ഷേത്രം,]] പാലക്കാട്‌ (കൈപ്പത്തി ക്ഷേത്രം) *[[കൊട്ടാരക്കര ശ്രീ മഹാഗണപതി ക്ഷേത്രം]] *[[മണ്ണാറശാല നാഗരാജ ക്ഷേത്രം]], ഹരിപ്പാട് *[[ആലുവ ശിവക്ഷേത്രം]] *[[ചക്കുളത്തുകാവ് ഭഗവതി ക്ഷേത്രം|ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം]] (തൃക്കാർത്തിക പൊങ്കാല), ആലപ്പുഴ *[[പനച്ചിക്കാട് മഹാവിഷ്ണു-സരസ്വതീക്ഷേത്രം|പനച്ചിക്കാട് ശ്രീ ദക്ഷിണ മൂകാംബിക ക്ഷേത്രം]], കോട്ടയം (വിദ്യാരംഭം) *[[തിരുവൈരാണിക്കുളം മഹാദേവക്ഷേത്രം]] (നടതുറപ്പ്), ആലുവ, എറണാകുളം *[[മംഗളാദേവി ക്ഷേത്രം|മംഗളാദേവി ക്ഷേത്രം,]] തേക്കടി, ഇടുക്കി (ചിത്രാ പൗർണമി) *[[നെല്ലുവായ ധന്വന്തരീക്ഷേത്രം]], തൃശ്ശൂർ * [[തൃപ്രയാർ ശ്രീരാമസ്വാമിക്ഷേത്രം]], തൃശ്ശൂർ * [[മരുത്തോർവട്ടം ധന്വന്തരിക്ഷേത്രം]], ചേർത്തല, ആലപ്പുഴ * [[ചെങ്ങന്നൂർ മഹാദേവക്ഷേത്രം]] * [[ആറന്മുള ശ്രീ പാർത്ഥസാരഥിക്ഷേത്രം]], പത്തനംതിട്ട തുടങ്ങിയവ കേരളത്തിലെ പ്രധാന ഹൈന്ദവ തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രങ്ങളാണ്. ===ഇസ്ലാമിക തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രങ്ങൾ=== *[[ചേരമാൻ ജുമാ മസ്ജിദ്]] – കേരളത്തിലെ ഒരു മുസ്ലീം തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രമാണ്. *[[മമ്പുറം മഖാം]] *[[പൊന്നാനി]] *[[സിഎം മഖാം]] *[[പാണക്കാട്]] *[[ചുരത്തിൽ പള്ളി മഖാം]] മറ്റ് പ്രധാന ഇസ്ലാമിക ആരാധനാ കേന്ദ്രങ്ങളാണ്. ===ക്രൈസ്തവ തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രങ്ങൾ=== പരുമല പള്ളി, എടത്വ പള്ളി, [[തുമ്പോളി ]]പള്ളി, [[അർത്തുങ്കൽ പള്ളി ]], [[പൂങ്കാവ് ]]പള്ളി,- KALLOOPARA PALLI തീർത്ഥാടനം [[പുതിയതുറ കൊച്ചെടത്വാ തീർത്ഥാടനം]] [[മലയാറ്റൂർ സെന്റ് തോമസ് പള്ളി|മലയാറ്റൂരും]], മണർകാട് പള്ളി, ഭരണങ്ങാനത്തെ [[അൽഫോൺസാമ്മ തീർഥാടനം|അൽഫോൺസാമ്മയുടെ]] പ്രവർത്തന മേഖലകളായിരുന്ന പ്രദേശങ്ങളും ക്രൈസ്തവർ തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രങ്ങളായി കണക്കാക്കുന്നു. == വന്യജീവിസംരക്ഷണ കേന്ദ്രങ്ങൾ == കേരളത്തിൽ അഞ്ച് ദേശീയോദ്യാനങ്ങളുണ്ട്. [[1934]]-ൽ ആരംഭിച്ച [[പെരിയാർ കടുവ സംരക്ഷിത പ്രദേശം|പെരിയാർ ടൈഗർ റിസർവാണ്]] ആദ്യത്തേത്. ദേശീയോദ്യാനങ്ങൾ കൂടാതെ 16 വന്യജീവിസംരക്ഷണകേന്ദ്രങ്ങളും ഉണ്ട്. ഇതിൽ മൂന്നെണ്ണം പക്ഷിസങ്കേതങ്ങളാണ്. [[നീലഗിരി]], [[അഗസ്ത്യവനം]], എന്നിങ്ങനെ രണ്ട് ജൈവമേഖലകളും ഉണ്ട്. [[ഇരവികുളം ദേശീയോദ്യാനം|ഇരവികുളം]], [[സൈലന്റ്‌വാലി ദേശീയോദ്യാനം|സൈലന്റ് വാലി]], പാമ്പാടും ചോല, മതികെട്ടാൻചോല, ആനമുടിച്ചോല എന്നിവയാണ് 5 ദേശീയോദ്യാനങ്ങൾ. പെരിയാർ, നെയ്യാർ, പറമ്പിക്കുളം, പേപ്പാറ, ചെന്തുരുണി, ചിന്നാർ, തട്ടേക്കാട്, മംഗളവനം, ചിമ്മിണീ, പീച്ചി-വാഴാനി, വയനാട്, ചൂലന്നൂർ-മയിൽ സങ്കേതം, ഇടുക്കി, കുറിഞ്ഞി, ആറളം, മലബാർ എന്നിവയാണ് വന്യജീവി സങ്കേതങ്ങൾ. == സാംസ്കാരികരംഗം == {{Main|കേരളസംസ്കാരം}} <!-- [[ചിത്രം:സെറ്റ്-മുണ്ട്.jpg|thumb|കേരളീയ സാരി ഉടുത്ത ഒരു സ്ത്രീ]] --> കേരളത്തിന്റെ സംസ്കാരം പുരാതന കാർഷിക സംസ്കൃതിയിൽ ഊന്നി വികസിച്ചു വന്നതാണ്. കുടുംബത്തിന് പ്രാധാന്യം കൊടുത്തു കൊണ്ടുള്ള ഒരു സംസ്കാരമാണ് കേരളത്തിൽ കാണപ്പെടുന്നത്. ഏതൊരു ഗോത്ര സമൂഹങ്ങളെയുംപോലെ പുരുഷമേൽക്കോയ്മയുള്ള സമൂഹമാണ് പൊതുവേ കേരളത്തിൽ കാണപ്പെടുന്നത്. ഇന്ന് അണുകുടുംബങ്ങൾ കേരളത്തിൽ ഏറെ കാണപ്പെടുന്നു. അച്ഛൻ, അമ്മ, രണ്ടു കുട്ടികൾ എന്നിങ്ങനെയാണ് പൊതുവേ കേരളീയ കുടുംബങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്ന രീതി. സ്ത്രീക്കും പുരുഷനും ഒന്നിച്ചു താമസിക്കണമെങ്കിലോ ലൈംഗിക ബന്ധത്തിൽ ഏർപ്പെടണമെങ്കിലോ വിവാഹം എന്ന ആചാരം നിർബന്ധമാണ്. ഇതിന് വിരുദ്ധമായി പെരുമാറുന്ന സ്ത്രീപുരുഷന്മാരെ ആക്ഷേപിക്കുന്ന, ആക്രമിക്കുന്ന ഒരു രീതിയും കേരളത്തിൽ പ്രബലമായിരുന്നു. മലയാളം മലയാളികളുടേതാണെങ്കിലും കേരളം അവരുടേതുമാത്രമല്ല. പരദേശികളിലൂടെയാണ് കേരളം വളർന്നത്. മലയാളഭാഷ തന്നെ സങ്കരമായ ഒന്നാണ്‌. പരകീയമായ നിരവധി പദങ്ങൾ മലയാളത്തിൽ ആദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. മുൻകാലങ്ങളിൽ കേരളം മലയാളികളുടെ മാതൃഭൂമി എന്നു വിളിച്ചിരുന്നെങ്കിലും കേരളത്തിൽ വസിക്കുന്ന പരദേശികളുടെ സംഭാവനകൾ കണക്കിലെടുത്ത് കേരളം, കേരളീയരുടെ മാതൃഭൂമി എന്ന നിലയിലേക്കുയർന്നിട്ടുണ്ട്. കേരളത്തെ മാതൃഭൂമിയായി സ്വീകരിച്ച അന്യദേശീയരുടെ ഏകീകരണത്തിലും സ്വാംശീകരണത്തിലുമാണ്‌ കേരളം വികസിച്ചത്. കേരളസംസ്കാരത്തിന്റെ ചൈതന്യം അതിന്റെ വൈവിദ്ധ്യ ജനസഞ്ചയത്തിന്റെ ഐക്യത്തിലാണ്‌. മതസഹിഷ്ണുത, ജാതി-മത-വർഗവീക്ഷണം, രാഷ്ട്രീയബോധം, മൂല്യബോധം, സാക്ഷരത, സ്വതന്ത്രവീക്ഷണം തുടങ്ങിയ സവിശേഷതകൾ കേരളത്തിൽ പൊതുവെ വികസിച്ചുവരാൻ കാരണം ഈ സങ്കലിതസ്വഭാവത്തിന്റെ സാർവ്വലൗകികതയാണ്. കേരളത്തിൽ മൂന്നേകാൽ കോടിയിലേറെ വരുന്ന ജനങ്ങൾ എല്ലാം കേരളീയരാണെങ്കിലും അവരെല്ലാം മലയാളികൾ അല്ല എന്നതാണ് കേരളത്തിന്റെ ബഹുമുഖ സാംസ്കാരികതക്ക് കാരണം. ഈ മത-ഭാഷാന്യൂനപക്ഷങ്ങളുട സങ്കലനത്തിൽ നിന്ന് കേരളത്തിലെ ജനങ്ങളിലും അവരുടെ ആചാരരീതികളിലും മാത്രമല്ല കേരളത്തിന്റെ തന്നെ സാംസ്കാരിക പശ്ചാത്തലത്തിലും മാറ്റങ്ങളുണ്ടായി. മതന്യൂനപക്ഷങ്ങളിൽ പ്രധാനമായും ക്രൈസ്തവരും മുസ്ലീങ്ങളുമാണ്. അപ്രധാനമായവരിൽ ബുദ്ധ-ജൈന-സിക്ക് വിഭാഗങ്ങളും ഉണ്ട്. ഭാഷാന്യൂനപക്ഷങ്ങളിൽ ഏറ്റവും അധികം തമിഴ് സംസാരിക്കുന്നവരാണ്. കൂടാതെ ഇരുപത്തഞ്ചോളം മറ്റു ഭാഷാ ന്യൂനപക്ഷങ്ങൾ ഉണ്ട്. അതിൽ ഏറ്റവും കുറവ് ചൈനീസ് ഭാഷ സംസാരിക്കുന്നവരാണ്. ===മതം=== ഇന്ത്യൻ മതേതരത്വം മാതൃകയായി കാണുന്നത് കേരളത്തെ ആണ്. എല്ലാ മതത്തിൽപെട്ടവരും ഒരുപോലെ കഴിയുന്ന നാട്, ജാതി മത പ്രശ്നങ്ങൾ കുറവുള്ള നാട് എന്നിങ്ങനെ കേരളത്തെ വിശേഷിപ്പിക്കാറുണ്ട്. 2011 ലെ സെൻസസ് പ്രകാരം കേരളത്തിലെ ജനസംഖ്യയിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ വരുന്ന 54.73% വരുന്ന ആളുകൾ ഹിന്ദുക്കളാണ്. ഇസ്ലാം മത വിശ്വാസികൾ 26.56%, ക്രിസ്ത്യാനികൾ 18.38% ആളുകളുമാണ്. മറ്റ് മത വിശ്വാസികൾ അല്ലെങ്കിൽ മതമില്ലാത്തവർ ജനസംഖ്യയുടെ 0.33% വരുന്നു. ഒരു മതമായി കേരളത്തിൽ കുടിയേറിയ ആദ്യത്തെ ജനവിഭാഗം [[യഹൂദർ]] ആണ്. ഇവരിൽ മിക്കവരും [[ഇസ്രായേൽ]] എന്ന രാജ്യത്തിലേക്ക് കുടിയേറി. സിറിയൻ നാഗരികതയിൽ നിന്നു വന്ന [[യദൂഹമതം]] പോലെ തന്നെ ഇന്ത്യയിലെ ഇതരഭാഗത്തു നിന്നും വൈദീക ഹിന്ദുമതവും സംഘടിതമായി വന്നു ചേർന്നു. സിറിയൻ നാഗരികതയിൽ ജനിച്ച ക്രിസ്തുമതവും ഇസ്ലാമും കേരളത്തിലെത്തിച്ചേർന്നു. [[ക്രിസ്തുമതം]] ദർശനങ്ങളിലൂടെയും പരിവർത്തനത്തിലൂടെയും തെക്കൻ കേരളത്തിൽ വ്യാപിച്ചപ്പോൾ [[ഇസ്ലാം]] മതം കേരളത്തിന്റെ വടക്കൻ മേഖലയിൽ വ്യാപിച്ചു. എന്നാൽ ഇതിനേക്കാൾ വളരെ മുൻപേ തന്നെ ബുദ്ധ-ജൈന മതങ്ങൾ കേരളത്തിൽ വേരൂന്നിയിരുന്നു. ഊർവരത, മാതൃ ദൈവാരാധന എന്നിവ നേരത്തെ തന്നെ കാർഷിക സംസ്കാരമുള്ള പുരാതന കേരളത്തിൽ വ്യാപകമായിരുന്നു. ‘കൊറ്റവൈ’ എന്ന യുദ്ധദൈവമായ തായ് ഭഗവതി കേരളത്തിൽ ആരാധിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. ഇത് കാലക്രമേണ ഭഗവതി പൂജയായി മാറി ശാക്തേയ ഹിന്ദു മതത്തിൽ ചേർക്കപ്പെട്ടു. === സാംസ്കാരിക സ്ഥാപനങ്ങൾ === കേരളത്തിന്റെ സാംസ്കാരിക തലസ്ഥാനമായി വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത് തൃശ്ശൂരിനെയാണ്. [[പ്രമാണം:സംഗീതനാടക‍അക്കാദമി-തൃശൂർ.jpg|thumb|തൃശൂരിലെ സംഗീതനാടക അക്കാദമി ആസ്ഥാനം]] കേരളത്തിൽ മലയാള ഭാഷ, കല, സാഹിത്യം തുടങ്ങി മറ്റു പഠനങ്ങളുടേയും അഭിവൃദ്ധിക്കായി നിരവധി സ്ഥാപനങ്ങൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. ആദ്യത്തേത് 1956 ഓഗസ്റ്റ് 15നു രൂപീകൃതമായ [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]] യാണ്. തൃശൂർ ആണ് ആസ്ഥാനം. മലയാളഭാഷയുടെയും സാഹിത്യത്തിന്റേയും വികസനത്തിനുവേണ്ടിയുള്ള പരിപാടികൾ ആവിഷ്കരിച്ച് നടപ്പിലാക്കുകയാണ് അക്കാദമിയുടെ ലക്ഷ്യം. കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ റഫറൻസ് ഗ്രന്ഥശാല അക്കാദമിക്ക് സ്വന്തമായുണ്ട്. മികച്ച സാഹിത്യസൃഷ്ടികൾക്ക് അക്കാദമി പുരസ്കാരം ഏർപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. [[കേരള ഭാഷാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്|ഭാഷാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്]] എന്ന പേരിൽ കേരള സർക്കാരിന്റെ കീഴിൽ പ്രവത്തിക്കുന്ന സാംസ്കാരിക സ്ഥാപനം മലയാള ഭാഷയുടെ ഉന്നമനത്തിനായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. '''1968'''-ൽ നിലവിൽ വന്ന ഈ ഭാഷാ പഠനകേന്ദ്രം വൈജ്ഞാനിക സാഹിത്യത്തിന്റെ വികസനം, ഭാഷാ നവീകരണ എന്നീ മേഖലകളിൽ ശ്രദ്ധപതിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. ഭൗതികശാസ്ത്രം, സാമൂഹികശാസ്ത്രം, പ്രകൃതിശാസ്ത്രം, സാങ്കേതികശാസ്ത്രം പ്രസിദ്ധീകരണവിഭാഗം എന്നിങ്ങനെ അഞ്ച് അക്കാദമിക വിഭാഗങ്ങൾ ഉണ്ട്. അഖിലേന്ത്യാ തലത്തിൽ പ്രാദേശിക ഭാഷാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടുകളിൽ ഏറ്റവും മികച്ചത് കേരളത്തിന്റേതാണ്. ചിത്ര-ശില്പകലകളുടെ വികസനം, സംരക്ഷണം, ഉദ്ധാരണം, പോഷണം എന്നിവ ലക്ഷ്യമാക്കി കേരള സർക്കാർ '''1962'''-ൽ ആരംഭിച്ച സ്ഥാപനമാണ് '''[[കേരള ലളിതകലാ അക്കാദമി|ലളിതകലാ അക്കാദമി]]'''. ദൃശ്യകലകളെ സംബന്ധിച്ച പഠനം, ഗവേഷണം, പ്രസിദ്ധീകരണം എന്നിവയും പരിശീലനങ്ങളും മറ്റും നടത്തുന്ന ഇതിന്റെ കേന്ദ്രം തൃശൂരാണ്. [[കേരള കലാമണ്ഡലം|കേരള കലാമണ്ഡല]]മാണ് മറ്റൊരു പ്രമുഖ സാംസ്കാരിക പഠനകേന്ദ്രം. തൃശൂരിലെ ചെറുതുരുത്തിയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന കേരളകലാമണ്ഡലം [[വള്ളത്തോൾ നാരായണമേനോൻ |മഹാകവി വള്ളത്തോളാണ്]] സ്ഥാപിച്ചത്. ഇന്നത് ഒരു കലാ സാംസ്കാരിക കേന്ദ്രവും സർവകലാശാലയുമാണ്. [[കഥകളി|കഥകളിയാണ്]] പ്രധാനമായും ഇവിടെ അഭ്യസിപ്പിക്കുന്നത്. മോഹിനിയാട്ടം, കൂടിയാട്ടം, തുള്ളൽ, ചാക്യാർ കൂത്ത് എന്നിവയും പാഠ്യവിഷയങ്ങളാണ്. സംഗീതം, നാടകം എന്നീ കലകളുടെ അഭിവൃദ്ധിക്കായി കേരള സർക്കാർ 1958-ൽ തുടങ്ങിയ സ്ഥാപനമാണ് [[കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമി|സംഗീത നാടക അക്കാദമി]]. കേരളത്തിനകത്തും പുറത്തുമുള്ള കലാസ്ഥാപനങ്ങളുമായി സഹകരിച്ച് കലാരംഗത്തുള്ളവരെയും കലയേയും പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുകയാണ്‌ ഇതിന്റെ ലക്ഷ്യം. ഇതിന്റെ ആസ്ഥാനവും തൃശൂരാണ്. മലയാള ഭാഷയുടെ പിതാവായ തുഞ്ചത്തെഴുത്തച്ഛന്റെ ജന്മസ്ഥലമായാ തിരൂരിലെ തുഞ്ചൻപറമ്പ് കേരളത്തിലെ മറ്റൊരു പ്രമുഖ സാംസ്‌കാരിക കേന്ദ്രമാണ്. 1981ൽ സാംസ്കാരികവകുപ്പിന്റെ കീഴിൽ [[കേരള സംസ്ഥാന ബാലസാഹിത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്]] രൂപംകൊണ്ടു. കുട്ടികൾക്കായി പുസ്തകങ്ങളും ആനുകാലികങ്ങളും പ്രസിദ്ധീകരിക്കുകയാണ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം. സർക്കാർതലത്തിൽ കുട്ടികൾക്കായി ഒരു പ്രാദേശികഭാഷയിൽ പുസ്തകങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്ന ഇന്ത്യയിലെ ഏകസ്ഥാപനം എന്ന ബഹുമതിയും ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിനുണ്ട്. ====സാംസ്കാരികസ്ഥാപനങ്ങളുടെ പട്ടിക==== # കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി # കേരള സംഗീതനാടക അക്കാദമി # കേരള ലളിതകലാ അക്കാദമി # കേരള ഫോക്‌ലോർ അക്കാദമി # കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര അക്കാദമി # കേരള ഭാഷാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് # കേരള സംസ്ഥാന ബാലസാഹിത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് # സർവ്വവിജ്ഞാനകോശം ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് # കേരള സ്റ്റേറ്റ് ജവഹർ ബാലഭവൻ # ഭാരത് ഭവൻ # വൈലോപ്പിള്ളി സംസ്കൃതി ഭവൻ # കേരള കലാമണ്ഡലം # കുഞ്ചൻ നമ്പ്യാർ സ്മാരകങ്ങൾ # ഗുരു ഗോപിനാഥ് നടനഗ്രാമം # തകഴി സ്മാരകവും മ്യൂസിയവും # മഹാകവി മോയീൻകുട്ടി വൈദ്യർ മാപ്പിള കലാ അക്കാദമി # സെന്റർ ഫോർ ഹെറിറ്റേജ് സ്റ്റഡീസ് # ഉണ്ണായിവാര്യർ സ്മാരക കലാനിലയം # മഹാകവി ഉള്ളൂർ സ്മാരകം # മഹാകവി പി. സ്മാരക കലാസാംസ്കാരിക കേന്ദ്രം # കണ്ണശ്ശസ്മാരകം, നിരണം # ചെറുകാട് സ്മാരകട്രസ്റ്റ് # എ. ആർ. രാജരാജ വർമ്മ സ്മാരകം # കുമാരനാശാൻ ദേശീയ സാംസ്കാരിക ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് #കുമാരനാശാൻ സ്മാരകം പല്ലന. # കേരള ബുക്ക് മാർക്കറ്റിംഗ് സൊസൈറ്റി # കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര വികസന കോർപ്പറേഷൻ # സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ സ്മാരകം, ചെറായി # തുഞ്ചൻ സ്മാരക ട്രസ്റ്റും ഗവേഷണകേന്ദ്രവും # മലയാളം മിഷൻ # വാസ്തുവിദ്യാ ഗുരുകുലം , ആറന്മുള # സംസ്ഥാന സാംസ്കാരിക പ്രവർത്തക ക്ഷേമനിധി ബോർഡ് # ആശാൻ മെമ്മോറിയൽ അസോസിയേഷൻ, കായിക്കര # മാർഗ്ഗി # ഷഡ്കാല ഗോവിന്ദമാരാർ സ്മാരക കലാസമിതി # മുല്ലൂർ സ്‌മാരകം ഇലവുംതിട്ട. ==ലിംഗ സമത്വം, സ്ത്രീ ശാക്തീകരണം== ലിംഗ സമത്വവും, ലിംഗനീതിയുമൊക്കെ ഒരു രാജ്യം അല്ലെങ്കിൽ പ്രദേശം കൈവരിച്ച വികസനത്തിന്റെയും ജനാധിപത്യത്തിന്റെയോ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെയോ തുല്യ നീതിയുടെയോ സൂചികയായി ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്. കേരളത്തിലും ഇത്തരത്തിൽ ഉള്ള ശ്രമങ്ങൾ നടക്കുന്നുണ്ട്. സ്ത്രീകൾ, ട്രാൻസ് ജെൻഡറുകൾ തുടങ്ങിയവർക്ക് വേണ്ടിയുള്ള പദ്ദത്തികൾ, സ്ത്രീകളുടെ വിദ്യാഭ്യാസ മുന്നേറ്റം, തൊഴിൽ മേഖലകളിൽ ഉള്ള സ്ത്രീകളുടെ പങ്കാളിത്തം, സ്കൂളുകളിൽ ജൻഡർ ന്യൂട്രൽ യൂണിഫോം തുടങ്ങിയവ ഉദാഹരണമാണ്. ലിംഗ വിവേചനം ഇതിന്റെ എതിർ വാക്കാണ്. ലിംഗ സമത്വം അല്ലെങ്കിൽ ജെന്റർ തുല്യത (Gender Equality) എന്നാൽ സ്ത്രീപുരുഷ-ട്രാൻസ്ജെന്ഡർ വിഭാഗങ്ങൾക്കും മറ്റ് ലിംഗ-ലൈംഗിക ന്യൂനപക്ഷങ്ങൾക്കും (LGBTIA+) തുല്യ പരിഗണന ഉറപ്പുവരുത്തുക (Equity), ലിംഗ ഭേദത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ വിവേചനം (Gender based discrimination) കാണിക്കാതിരിക്കുക എന്നിവയാണു ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്. ഇത് ഐക്യരാഷ്ട്ര സഭയുടെ ഒരു പ്രധാന ലക്ഷ്യമാണ്. ഒരു ലിംഗ വിഭാഗത്തിന്റെയും ശാരീരിക- മാനസിക പ്രത്യേകതകൾ അവരുടെ അവകാശങ്ങൾ നിഷേധിക്കാൻ കാരണമാകരുത് എന്നാണ് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്. വിവിധ ലിംഗ വിഭാഗങ്ങളുടെ ശാരീരികവും മാനസികവും സാമൂഹികവുമായ ശാക്തീകരണമാണ് ലിംഗ സമത്വത്തിന്റെ ലക്ഷ്യമാണ്. സ്ത്രീകളുടെയും ട്രാൻസ് ജൻഡറുകളുടേയും ഉന്നതിക്കായി നടപ്പിലാക്കുന്ന പദ്ധതികൾ ഇതിന്‌ ഉദാഹരണമാണ്. [[ആരോഗ്യം]], [[വിദ്യാഭ്യാസം]], സാമ്പത്തികം, [[രാഷ്ട്രീയം]], തൊഴിൽ തുടങ്ങിയ സമസ്ത മേഖലകളിലും എല്ലാ ലിംഗവിഭാഗങ്ങൾക്കും തുല്യത ഉറപ്പുവരുത്തുക എന്നൊരു ലക്ഷ്യം ഇതിനുണ്ട്. സ്ത്രീകൾക്കും ലൈംഗിക ന്യൂനപക്ഷങ്ങൾക്കും നേരെയുള്ള അതിക്രമങ്ങളും ചൂഷണങ്ങളും സമൂഹത്തിൽ വേരോടിയ ലിംഗ അസമത്വത്തിന്റെയും (Gender Inequality) ലിംഗ വിവേചനത്തിന്റെയും ഉപോത്പന്നങ്ങൾ ആണെന്ന് വിദഗ്ദ്ധർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. ഇവ പരിഹരിക്കാൻ ഉള്ള ശ്രമങ്ങൾ കേരളത്തിൽ നടക്കുന്നുണ്ട്. ശാസ്ത്രീയ ലൈംഗിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെയും ജൻഡർ ബോധവൽക്കരണത്തിന്റെയും അഭാവം പ്രശ്നം ഗുരുതരമാക്കുന്നു. സ്ത്രീകളുടെ പദവിയും അധികാരവും ചെറുതായി കാണുന്ന, ലിംഗപദവി അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള വേർതിരിവ് പൊതുവെ കേരളത്തിലും വ്യാപകമാണ്. ഇതിന്റെ ഫലമായി സ്ത്രീകൾക്ക് അവരുടെ കഴിവുകൾ ഉപയോഗിക്കാനുള്ള അവസരങ്ങൾ ഇല്ലാതാക്കുന്നു. പുരുഷാധിപത്യ സാമൂഹിക വ്യവസ്ഥിതികളും, മതപരമായ വിശ്വാസങ്ങളും, സാംസ്ക്കാരിക പ്രവർത്തനങ്ങളും, സ്ത്രീകളുടെ നേർക്കുള്ള ഏകപക്ഷീയമായ നിയന്ത്രണങ്ങളും, പരമ്പരാഗത വിദ്യാഭ്യാസ രീതിയും ഇതിന്റെ പ്രധാന കാരണങ്ങളാണ്. വീടിനകത്തും പുറത്തും കുറഞ്ഞ വരുമാനമുള്ള അല്ലെങ്കിൽ വരുമാനമില്ലാത്ത തൊഴിൽ ചെയ്യേണ്ടി വരുന്നതും, സ്ത്രീകൾക്ക് രാഷ്ട്രീയ അധികാര തുല്യത കുറഞ്ഞതും, പുരുഷമേധാവിത്വ രീതികളും സ്ത്രീകളുടെ അവകാശങ്ങളെ ഗുരുതരമായി ബാധിക്കാറുണ്ട്. ഇന്ത്യയിൽ എല്ലായിടത്തും പോലെ പൊതുവെ കേരളത്തിലും സ്ത്രീകളിൽ നല്ലൊരു ശതമാനവും ഇപ്പോഴും വീട്ടുജോലികൾ മാത്രം ചെയ്യുന്നവരും എന്നാൽ അവർ തൊഴിൽ ചെയ്യുന്നവരുടെ കൂട്ടത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്നില്ല എന്നതുമാണ്. വീട്ടുജോലികൾ ചെയ്യുക, കുട്ടികളെ പരിപാലിക്കുക, രോഗികളും ദുർബലരുമായ വൃദ്ധരെ സുശ്രൂഷിക്കുക തുടങ്ങിയ ജോലികൾ പലപ്പോഴും കഠിനമാണ്. എന്നാൽ ഇവ ചെയ്യാൻ മിക്കപ്പോഴും സ്ത്രീകൾ നിർബന്ധിതരാകുന്നു. സ്ത്രീകൾ വിദ്യാഭ്യാസം നേടുന്നതോ ജോലി ചെയ്യുന്നതോ മോശമാണ് എന്നൊരു ചിന്താഗതി സമൂഹത്തിൽ പ്രബലമായിരുന്നു. അക്കാരണത്താൽ സ്ത്രീകൾക്ക് സ്വന്തമായി തൊഴിലോ വരുമാനമോ ഇല്ലെന്ന് മാത്രമല്ല സാമ്പത്തിക കാര്യങ്ങളിൽ മിക്കപ്പോഴും പുരുഷന്മാരെ ആശ്രയിക്കേണ്ടി വരുന്നു. സ്ത്രീധനം മൂലമുള്ള പ്രശ്നങ്ങൾ വേറെയുമുണ്ട്. മറുവശത്ത് പുരുഷന്മാർ കുടുംബത്തിന്റെ ബാധ്യതകൾ ഏകപക്ഷീയമായി ശിരസിൽ ഏറ്റേണ്ടി വരുന്നു. ഇത് പലപ്പോഴും പുരുഷന്മാരുടെ ശാരീരികവും മാനസികവുമായ ആരോഗ്യത്തെ മോശമായി ബാധിക്കാറുണ്ട്. തൊഴിൽ ചെയ്യുന്ന ഗ്രാമീണ വനിതകളിൽ നല്ലൊരു ശതമാനം ഇപ്പോഴും കൃഷിയും അനുബന്ധ ജോലികളും ചെയ്യുന്നവരാണ്. തൊഴിൽ ചെയ്യുന്ന ഗ്രാമീണ വനിതകളിൽ വലിയൊരു ശതമാനം സാമൂഹികമായി പിന്നോക്കം നിൽക്കുന്നവരും അവകാശവാദങ്ങൾ ഉന്നയിക്കാത്തവരുമാണ്. ലിംഗ-ലൈംഗിക ന്യൂനപക്ഷങ്ങളിൽ (LGBTIA+) വിഭാഗങ്ങളിൽ ട്രാൻസ് ജൻഡർ വ്യക്തികൾ അവകാശങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി ചില പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടന്നു വരുന്നുണ്ട്. എന്നാൽ മറ്റ് വിഭാഗങ്ങളെ സമൂഹത്തിൽ ഒറ്റപ്പെടുത്തുന്നതോ അപമാനിക്കുന്നതോവായ പ്രവണത കാണാം. സമൂഹത്തിലും കുടുംബത്തിലും ഇവർ പൊതുവേ ഒറ്റപ്പെടുന്ന സ്ഥിതി വിശേഷങ്ങൾ നിലനിൽക്കുന്നു. അതിനാൽ ഇത്തരം വ്യക്തികൾ അവരുടെ സത്വം മറച്ചുവെച്ചുകൊണ്ട് ജീവിക്കാനുള്ള സാഹചര്യം ഉടലെടുക്കുന്നു. പൊതുവേ കേരളത്തിലെ പൊതുയിടങ്ങളിൽ ഇത്തരം വ്യക്തികൾ അധികം കാണപ്പെടുന്നില്ല, പ്രത്യേകിച്ച് ഗ്രാമീണ മേഖലകളിൽ. ഇത്തരം മേഖലയുമായി ബന്ധപെട്ടു പലവിധ പ്രശ്നങ്ങൾ സമൂഹത്തിൽ ഉണ്ടാകാറുണ്ട്. ഇത് ലിംഗ-ലൈംഗികന്യൂനപക്ഷങ്ങളുടെ മാനസികവും ശാരീരികവുമായ ആരോഗ്യത്തെയും സാമൂഹിക സാമ്പത്തികസ്ഥിതിയെയും ഗുരുതരമായി ബാധിക്കാറുണ്ട്. == ആചാരങ്ങൾ == ഭാഷാന്യൂനപക്ഷങ്ങളുടെ വരവിനെത്തുടർന്ന് കേരളത്തിലെ ജനങ്ങളിലും അവരുടെ ആചാരരീതികളിലും കൂടാതെ കേരളത്തിന്റെ മൊത്തത്തിലുള്ള സാംസ്കാരിക പശ്ചാത്തലത്തിലും ഒട്ടേറെ മാറ്റങ്ങൾ ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. ജനനം, വിദ്യാഭ്യാസം, വിവാഹം, മരണം എന്നിവയോടനുബന്ധിച്ചു നടത്തിയിരുന്നു ആചാരപരമായ ചടങ്ങുകളിൽ തികച്ചും ദ്രാവിഡീയമായ കാഴ്ചപ്പാടുണ്ടായിരുന്ന കേരളത്തിലെ ജനങ്ങൾ വിവിധ മതങ്ങളുടെ വരവോടെ അതതു മതങ്ങളിൽ അനുശാസിക്കുന്ന വിധത്തിലുള്ള ആചാരങ്ങൾ സ്വീകരിക്കുകയുണ്ടായെങ്കിലും പൂർവികാചാരങ്ങൾ പാടെ വിസ്മരിക്കാത്ത തരത്തിലുള്ള നയമാണ്‌ അതിലും പ്രകടമായിരുന്നത്. നൂറ്റാണ്ടുകൾ പിന്നിട്ടശേഷം മറ്റു മതങ്ങളുടെ ആചാരങ്ങൾ സ്വാംശീകരിക്കുന്നതിലും കേരളീയർ വിമുഖത കാട്ടിയിട്ടില്ല. ദ്രാവിഡീയാചാരങ്ങൾ സ്വാംശീകരിച്ച ബൗദ്ധരും ബൗദ്ധർ പിന്തുടർന്നിരുന്ന വിവിധാചാരങ്ങൾ സ്വാംശീകരിച്ച ഹിന്ദുക്കളെയും ക്രിസ്തീയരേയും കേരളത്തിൽ കാണുന്നു. ഇസ്ലാം അവരുടേതായ ആചാരങ്ങൾ പാലിച്ചു ജീവിക്കുന്നു. === ആഘോഷങ്ങളും ഉത്സവങ്ങളും === കേരളത്തിലെ ഉത്സവങ്ങളിൽ പലതും പ്രാദേശികതലത്തിൽ പ്രാധാന്യമുള്ളവ മാത്രമാണ്‌. ആഘോഷങ്ങളിൽ പലതും പ്രാചീനകാലത്തെ പാരമ്പര്യം പേറുന്നവയാണ്. ആഘോഷങ്ങളിലെ ചടങ്ങുകൾ വിവിധമതങ്ങളിൽ വിവിധതരമാണെങ്കിലും ചില സമാനതകൾ ദർശിക്കാനാവും. ==== മാമാങ്കം ==== {{Main|മാമാങ്കം}} പ്രാചീനകാലത്തെ കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ സാംസ്കാരികോത്സവമായിരുന്ന മാമാങ്കം [[ഭാരതപ്പുഴ|ഭാരതപ്പുഴയുടെ]] തീരത്തെ തിരൂരിനടുത്തു [[തിരുനാവായ]] മണപ്പുറത്ത് 12 വർഷത്തിലൊരിക്കൽ കൊണ്ടാടിയിരുന്ന ആഘോഷമായിരുന്നു. ഇതോടൊപ്പം കാർഷിക-വാണീജ്യമേളകളും നടന്നുപോന്നിരുന്നു. പിൽക്കാലത്ത് രാഷ്ട്രീയ പ്രാധാന്യവും ഇതിന് വന്നുചേർന്നു. കേരളത്തിൽ ഉളള എല്ലാ നാടുവാഴികളും തങ്ങളുടെ നായർ പടയാളികളും ആയി മാമാങ്കത്തിൽ പങ്കെടുത്തിരുന്നു. അവസാനത്തെ പെരുമാൾ ചക്രവർത്തിക്ക് ശേഷം മാമാങ്കത്തിൽ നിലപാടു നിന്നിരുന്നത് "വള്ളുവക്കോനാതിരി" ആയിരുന്നു. പിന്നിട് സാമൂതിരി ഈ സ്ഥാനം പിടിച്ചടക്കി. വള്ളുവക്കോനാതിരിയുടെ ചാവേർ നായന്മാർ ഈ സ്ഥാനം തരിച്ചുപിടിക്കാനും തങ്ങളുടെ പൂർവികരുടെ ചോരക്ക് പകരം ചോദിക്കാനുമായി (കുടിപ്പക തീർക്കാനുമായി) സാമൂതിരിയുടെ (മങ്ങാട്ടച്ചൻ, പാറ നമ്പി, ധർമ്മോത്ത് പണിക്കർ (തമ്മേ പണിക്കർ), തിനയഞ്ചേരി ഇളയത്, കോഴിക്കോട് തലച്ചെന്നനായർ, ഏറനാട് മേനോൻ തുടങ്ങിയ മന്ത്രി /സേനാനായകന്മാരുടെയും ഇളയ രാജാവായ ഏറാൾപ്പാട്, മൂന്നാൾപ്പാട്, സാമന്ത രാജാക്കന്മാരായ പലക്കാട് അച്ചൻ,കവളപ്പാറ സ്വരൂപം മൂപ്പിൽ നായർ, കുതിരവട്ടത്ത് മൂപ്പിൽ നായർ, ബേപ്പൂർ രാജാ, വടകര വാഴുന്നോർ എന്നിവരുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള) നായർ പടയാളികളോടും നാവികസേന തലവനായ കോഴിക്കോട് കോയ (ഷാബന്ദർ കോയ)നേതൃത്വത്തിലുള്ള മാപ്പിള/മരക്കാർ സേനയോടും ഏറ്റുമുട്ടി വീര ചരമം പ്രാപിച്ചിരുന്നു.<ref>Encyclopaedia of Indian Culture, by Rajaram Narayan Saletore. Published by Sterling, 1981. ISBN 0-391-02332-2. 9780391023321. Page 869.</ref> പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിൽ മൈസൂർ സുൽത്താന്മാരുടെ ആക്രമണത്തെ തുടർന്ന് സാമൂതിരിയുടെ സാമ്പത്തികനില പരുങ്ങലിലായതോടെ മാമാങ്കാഘോഷങ്ങൾക്ക് മങ്ങലേൽക്കുകയും ബ്രിട്ടിഷ് ആധിപത്യം പിടിമുറുക്കാൻ തുടങ്ങിയതോടെ ഇത് പാടേ നിലയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. ==== ഓണം ==== {{Main|ഓണം}} കേരളത്തിന്റെ സംസ്ഥാനോത്സവമാണ് [[ഓണം]] വസന്തകാലത്തിന്റെ ആരംഭമാണ് ഓണമാകുന്നത്. ചിങ്ങമാസത്തിലെ തിരുവോണത്തിനാണ് ഓണാഘോഷം പ്രധാനം. അതിനു പത്തു ദിവസം മുൻപ് അത്തം നാളിൽ തന്നെ ആഘോഷങ്ങൾക്ക് ആരംഭമാകുന്നു. ഹൈന്ദവ വിശ്വാസമനുസരിച്ച് ശ്രീമഹാവിഷ്ണു വാമനാവതാരം ഭൂമിയിൽ സ്വീകരിച്ച ദിവസമാണ് ചിങ്ങമാസത്തിലെ തിരുവോണം നക്ഷത്രം അത്കൊണ്ട് തന്നെ ഇത് ഭഗവാന്റെ ജന്മനാളായി കണക്കാക്കുന്നു. എങ്കിലും, ഓണം കേരളത്തിന്റെ കാർഷിക സംസ്കൃതിയുടെ അടയാളമാണു്. വിളവെടുപ്പുത്സവമായാണു് തുടക്കം എന്നു ചരിത്രകാരന്മാർ വിശ്വസിക്കുന്നു. കർക്കടകമാസത്തിലെ വറുതിയ്ക്കു ശേഷം ഭക്ഷ്യശേഖരം കൊണ്ടു് കലവറ നിറയുന്ന കാലമാണു് ഈ ആഘോഷം. മുറ്റത്തു ചാണകം മെഴുകി കളം വരച്ചു് പൂക്കളമിടുന്നതു് പ്രധാന ആചാരമാണു്. തിരുവോണ നാളിൽ മഹാബലി തമ്പുരാനെയും തൃക്കാക്കരയപ്പനെയും (വാമനമൂർത്തി) വരവേൽക്കാനാണു് ഈ തയ്യാറെടുപ്പുകൾ എന്നാണു് വിശ്വാസം. കേരളത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ വ്യത്യസ്ത രീതിയിലാണു് ഓണം ആഘോഷിക്കുന്നതെങ്കിലും ആഘോഷകാലം ഒന്നു തന്നെയാണു്. എറണാകുളം ജില്ലയീലെ തൃക്കാക്കര ക്ഷേത്രത്തിലെ ഓണാഘോഷവും തൃപ്പൂണിത്തുറയിലെ അത്തച്ചമയവും എടുത്തു പറയേണ്ടതാണു്. സമൃദ്ധിയുടെ ആഘോഷമായാണു് കണക്കാക്കുന്നതെങ്കിലും സമത്വസുന്ദരമായ, മാനുഷരെല്ലാവരും ഒന്നു പോലെ കഴിഞ്ഞ ഒരു കാലഘട്ടത്തിന്റെ സ്മരണ പുതുക്കൽ കൂടിയാണു് ഓണം. കഴിഞ്ഞ കുറച്ചു വർഷങ്ങളായി സംസ്ഥാനസർക്കാർ ജില്ലാ തലസ്ഥാനങ്ങളിലും സംസ്ഥാനതലസ്ഥാനത്തും ഓണാഘോഷങ്ങൾ സംഘടിപ്പിച്ചു വരുന്നു. വിനോദ സഞ്ചാര വാരം ആയിട്ടാണു് സർക്കാർ ഓണാഘോഷം സംഘടിപ്പിക്കുന്നതു്. കേരളത്തിന്റെ തനതു കലകളായ കഥകളി, കളരിപ്പയറ്റു്, മുതലായവയുടെ അവതരണങ്ങൾ, ചലച്ചിത്ര പ്രദർശനങ്ങൾ, നാടൻ പാട്ടു്, മറ്റു നാടൻ കലകളുടെ അവതരണങ്ങൾ, സംഗീതോത്സവങ്ങൾ, ജലോത്സവങ്ങൾ തുടങ്ങിയവയും സമാപന ദിവസം വിവിധ നിശ്ചലദൃശ്യങ്ങളോടെയുള്ള ഘോഷയാത്രയും പ്രധാന ഇനങ്ങളാണു്. ==== വിഷു ==== {{Main|വിഷു}} കേരളത്തിന്റെ കാർഷികോത്സവമാണ് [[വിഷു]], വിളവിറക്കാനുള്ള തയ്യാറെടുപ്പിനോടനുബന്ധിച്ചാണ് മേടസംക്രാന്തിക്ക് വിഷു കൊണ്ടാടുന്നത്. കാർഷികവിഭവസമൃദ്ധിയെ കണി കണ്ടുകൊണ്ടാണ് അതാരംഭിക്കുന്നത്. ഹിന്ദുക്കൾ ശ്രീകൃഷ്ണനെ കണികണ്ടുകൊണ്ടാണ് പ്രധാനമായും ഇതാഘോഷിക്കുന്നത്. ഗുരുവായൂർ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമി ക്ഷേത്രത്തിലെ ഒരു പ്രധാന ആഘോഷമാണ് ഇത്. വിഷു കഴിയുന്നതോടെ കേരളത്തിൽ വേനൽമഴ വ്യാപകമാകുകയും തുടർന്ന് കൃഷിക്കാർ എല്ലാ വിളകളുടേയും കൃഷിക്കുള്ള പ്രാരംഭപ്രവർത്തനങ്ങൾ തുടങ്ങുകയും ചെയ്യുന്നു. വിഷുവിനെ കർഷക വർഷാരംഭം എന്നും പറയാറുണ്ട്. കൊല്ല വർഷാരംഭത്തിനുമുൻപ് മലയാളികളുടെ പുതുവത്സരം മേടം ഒന്ന് ആയിരുന്നിരിക്കണം. ==== നവരാത്രി, വിദ്യാരംഭം ==== [[നവരാത്രി]] അവസാനം വിജയദശമി ദിവസം ഹൈന്ദവർ കുട്ടികളെ ആദ്യമായി എഴുത്തിന് ഇരുത്തുന്ന ചടങ്ങാണിത്. കേരളത്തിൽ ഇത് [[മഹാസരസ്വതി]] പൂജയാണ്. ഹരിശ്രീ ഗണപതായേ നമഃ എന്ന് തുടങ്ങുന്ന വാക്കുകൾ ആചാര്യൻ കുട്ടികളെ കൊണ്ട് അരിയിൽ എഴുതിക്കുന്നു. കേരളത്തിൽ തിരൂർ തുഞ്ചൻ പറമ്പ്, പനച്ചിക്കാട് ദക്ഷിണ മൂകാംബിക ക്ഷേത്രം, വടക്കൻ പറവൂർ മൂകാംബിക ക്ഷേത്രം, ചോറ്റാനിക്കര ശ്രീ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം, കണ്ണൂർ പള്ളിക്കുന്ന് മൂകാംബിക ക്ഷേത്രം, മാവേലിക്കര തട്ടാരമ്പലം സരസ്വതി ക്ഷേത്രം, പൂജപ്പുര സരസ്വതി മണ്ഡപം തുടങ്ങിയ ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ഇത് പ്രധാന ആഘോഷമാണ്. ==== ക്രിസ്തുമസ് ==== {{Main|ക്രിസ്തുമസ്}} ലോക ക്രൈസ്തവരുടെ പ്രധാനാഘോഷങ്ങളിലൊന്നായ ക്രിസ്തുമസ് കേരളത്തിലും ആഘോഷിക്കുന്നു. യേശുക്രിസ്തുവിന്റെ ജനനദിവസമാണ് ക്രിസ്തുമസ് ആയി ആഘോഷിക്കപ്പെടുന്നത്. ==== ഈസ്റ്റർ ==== {{Main|ഈസ്റ്റർ}} ലോക ക്രൈസ്തവരുടെ പ്രധാനാഘോഷങ്ങളിലൊന്നായ ഈസ്റ്റർ കേരളത്തിലും ആഘോഷിക്കുന്നു. യേശുക്രിസ്തു ഉയർത്തെഴുന്നേറ്റ ദിവസമാണിത്. 1952-വരെ കേരളത്തിലെ സുറിയാനി സഭകൾ പഴയരീതിയിലായിരുന്നു ഈസ്റ്റർ കൊണ്ടാടിയിരുന്നത്. എന്നാൽ 1955-ൽ കൽദായ സഭ ഗ്രിഗോറിയൻ കലണ്ടർ അംഗീകരിച്ചതോടെ ഇന്ത്യയിലെല്ലാവരും ഒരു ദിവസമാണ് ഈസ്റ്റർ ദിനമായി ആചരിക്കുന്നത്. ==== ഈദ് അൽഫിതറും ഈദ് അൽ-അസ്ഹയും ==== {{Main|ഈദുൽ ഫിത്ർ |ഈദ് അൽ-അസ്ഹ}} ലോക മുസ്ലീങ്ങളുടെ രണ്ട് പെരുന്നാൾ ആഘോഷങ്ങളാണ് [[ഈദുൽ ഫിത്ർ|ഈദുൽ ഫിത്റും]] [[ഈദുൽ അദ്‌ഹ|ഈദുൽ അസ്ഹയും]]. ഈദുൽ ഫിത്ർ ചെറിയ പെരുന്നാൾ എന്നും ഈദുൽ അസ്ഹ ബക്രീദ്, ബലി പെരുന്നാൾ എന്നീ പേരുകളിലും അറിയപ്പെടുന്നു. [[ഇസ്ലാമിക കലണ്ടർ|ഹിജ്റ വർഷ]] കലണ്ടറിലെ ഒമ്പതാമത്തെ മാസമായ [[റമദാൻ|റമദാനിലെ]] മുപ്പത് ദിനങ്ങളിലെ [[വ്രതം|വ്രതത്തിനൊടുവിൽ]] [[ശവ്വാൽ]] ഒന്ന് മാസ പിറവി എടുക്കുമ്പോൾ ആഹ്ലാദപൂർവ്വം ആഘോഷിക്കുന്നതാണ് ഈദുൽ ഫിത്ർ. അന്നേദിവസം ഭക്ഷണത്തിന് വകയില്ലാത്തവരെ നിർബന്ധ ദാനത്തിലൂടെ ഊട്ടണമെന്ന് നിഷ്കർഷിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. [[ഇബ്രാഹിം നബി|പ്രവാചകനായ ഇബ്രാഹീമിന്റെ]] ത്യാഗപൂർണ്ണമായ ജീവിതത്തിന്റെ ഓർമ്മകളുണർത്തി കടന്ന് വരുന്ന പെരുന്നാളാണ് ഈദുൽ അസ്ഹ. അല്ലാഹുവിന്റെ കല്പന അനുസരിച്ചു മകനെ ബലിയറുക്കാൻ കൊണ്ട് പോയ അദേഹത്തിന്റെ ത്യാഗത്തിൽ പ്രീതിപ്പെട്ടു മകന് പകരം ആടിന്റെ ബലി ദൈവം സ്വീകരിക്കുന്നു. അതിന്റെ സ്മരണയിൽ മൃഗത്തെ [[ബലി|ബലിയർപ്പിച്ച്]] ദാനം ചെയ്യുന്നതാണിതിന്റെ പ്രത്യേകത. കേരളത്തിലും ആഹ്ലാദപൂർവം ഈദ് ആഘോഷിക്കപ്പെടുന്നു. ==== ദീപാവലി ==== ദീപങ്ങളുടെ ഉത്സവമായ ഇത് കേരളത്തിൽ പ്രാധാന്യത്തോടെ ആഘോഷിച്ചു വരുന്നു. അന്ധകാരത്തിന് മേൽ പ്രകാശത്തിന്റെ വിജയം അഥവാ തിന്മയുടെ മേൽ നന്മയുടെ വിജയം ആണ് ഈ ആഘോഷത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനം. ശ്രീകൃഷ്ണണന്റെ നരകാസുര വധവും, മഹാലക്ഷ്മിയുടെ അവതാരവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണ് ഇതിന്റെ ഐതീഹ്യം. ക്ഷേത്രങ്ങളിലും വീടുകളിലും മറ്റും അന്ന് വിളക്കുകൾ കൊളുത്തുകയും ആഘോഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ==== തൃക്കാർത്തിക ==== ദീപാവലി പോലെ തന്നെ പ്രകാശത്തിന്റെ ഉത്സവമാണ് തൃക്കാർത്തിക. കേരളത്തിലെ ഹൈന്ദവരുടെ ഒരാഘോഷമാണ് കാർത്തികയും പൗർണമിയും ചേർന്ന് വരുന്ന ദിവസമാണ്. ഹൈന്ദവ, ശാക്തേയ വിശ്വാസപ്രകാരം ജഗദീശ്വരിയായ സാക്ഷാൽ ആദിപരാശക്തിയുടെ വിശേഷ ദിനമായി കണക്കാക്കുന്ന അന്ന് ഭഗവതി ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ വിശേഷാൽ പൂജകളും വീടുകളിൽ ദീപം തെളിയിക്കലും മറ്റും നടന്നു വരുന്നു. ഇരുട്ടിന് മേൽ വെളിച്ചത്തിന്റെ വിജയം ആണ് ഈ ആഘോഷത്തിന്റെയും സങ്കല്പം. ചക്കുളത്ത്കാവ് ഭഗവതി ക്ഷേത്രത്തിൽ പൊങ്കാല, കുമാരനെല്ലൂർ തൃക്കാർത്തിക, കാടാമ്പുഴ ഭഗവതി ക്ഷേത്രത്തിലെ തിരുനാൾ എന്നിവ പതിനായിരക്കണക്കിന് ഭക്തർ പങ്കെടുക്കുന്ന ചടങ്ങാണ്. ==== മഹാശിവരാത്രി ==== ഹിന്ദുക്കളുടെ ഒരു പ്രധാന ആഘോഷമായ [[മഹാശിവരാത്രി]] കേരളത്തിലും നടന്നു വരുന്നു. വ്രതാനുഷ്ഠാനവും ശിവക്ഷേത്ര ദർശനവുമാണ് പ്രധാന ചടങ്ങുകൾ. ആലുവ ശിവരാത്രി മണപ്പുറത്തെ ശിവരാത്രി ഉത്സവം ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകൾ പങ്കെടുക്കുന്ന ചടങ്ങാണ്. ==== തിരുവാതിര ==== ഹിന്ദുക്കളുടെ, ശൈവരുടെ ഒരു പ്രധാന ആഘോഷം. ശിവപാർവതി വിവാഹം നടന്നതിന്റെ ആഘോഷം. ധനുമാസത്തിലെ തിരുവാതിര ദിവസം വ്രതം അനുഷ്ഠിച്ചും സ്ത്രീകൾ പ്രത്യേക രീതിയിൽ തിരുവാതിരക്കളി എന്ന നൃത്തം ചെയ്തും നടത്തുന്ന ഉത്സവം. === പ്രാദേശിക ആഘോഷങ്ങൾ === [[File:Maramadi dravidian sports.jpg|thumb|250px|right| മരമടി ഉത്സവം]] [[File:വെള്ളംകുളങ്ങര ചുണ്ടൻ വള്ളം.jpg|thumb|250px|right| കോട്ടപ്പുറം വള്ളം കളി]] [[File:101 Pala Bhairavi Kolam.jpg|thumb|250px|right|കടമ്മനിട്ട പടയണി]] [[File:Kalpathy Car Festival.JPG|thumb|250px|right| കല്പാത്തി രഥോത്സവം]] കേരളത്തിൽ പ്രാദേശിക പ്രസക്തിയുള്ള നിരവധി ആഘോഷങ്ങൾ നടന്നു വരുന്നു. ഇതിൽ വിനോദസഞ്ചാരികളെ ലക്ഷ്യമാക്കി നടത്തുന്നവയും ദേവാലയ ആഘോഷങ്ങളും ഉൾപ്പെടും *തൃശ്ശൂർ പൂരം – മേടമാസത്തിൽ ത്രിശൂരിലെ വടക്കുംനാഥ ക്ഷേത്രത്തിന് സമീപത്തുള്ള തേക്കിൻകാട് മൈതാനത്തു വച്ചു നടക്കുന്ന ആഘോഷമാണ് തൃശ്ശൂർ പൂരം. ആനകളെ അണിനിരത്തിയുള്ള പാറമേക്കാവ്, തിരുവമ്പാടി ക്ഷേത്രങ്ങളുടെ മേള, പഞ്ചവാദ്യഘോഷങ്ങളും കുടമാറ്റം, പുലരുന്നതിനു മുമ്പുള്ള വെടിക്കെട്ട് എന്നിവ പ്രധാന ആകർഷണങ്ങളാണ്. * [[ആറ്റുകാൽ പൊങ്കാല]] – തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലാണ് സ്ത്രീകളുടെ ശബരിമലയെന്നറിയപ്പെടുന്ന ആറ്റുകാൽ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഇവിടുത്തെ ഉത്സവത്തിന്റെ അവസാനദിവസം സ്ത്രീകൾ കൂട്ടായി എത്തി ക്ഷേത്രപരിസരത്തുവച്ച് പായസവും മറ്റും പാകം ചെയ്തു നിവേദിക്കുന്നതാണ് ആറ്റുകാൽ പൊങ്കാല എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നത്. ലക്ഷകണക്കിന് സ്ത്രീകൾ പങ്കെടുക്കുന്ന ഒന്നാണിത്. * [[തെയ്യം]] (കളിയാട്ടം) – [[ഉത്തരകേരളം|ഉത്തരകേരളത്തിൽ]] പ്രചാരത്തിലുള്ള [[അനുഷ്ഠാനകല|അനുഷ്ഠാനകലകളിൽ]] ഒന്നാണു '''തെയ്യം'''. [[പഴയങ്ങാടി|പഴയങ്ങാടിപ്പുഴയ്ക്കു]] വടക്കോട്ട്‌ '''കളിയാട്ടം''' എന്നും [[പഴയങ്ങാടി]] മുതൽ [[വളപട്ടണം]] വരെ '''തെയ്യം''' എന്നും അല്പവ്യത്യാസങ്ങളോടെ തെയ്യം അറിയപ്പെടുന്നു. ഉത്തരമലബാറിൽ [[തീയർ]], ചാലിയാർ, [[നമ്പ്യാർ]] വിഭാകക്കാർക്കും പ്രധാന തെയ്യങ്ങൾ ഉണ്ട്. * [[അർത്തുങ്കൽ]] പെരുന്നാൾ – ആലപ്പുഴയിലെ അർത്തുങ്കൽ സെന്റ് ആൻഡ്രൂസ് പള്ളിയിലെ പെരുന്നാളാണിത്.ജനുവരി 10-27 വരെയാണ്. * [[തുമ്പോളി ]]പള്ളി പെരുന്നാൾ – ആലപ്പുഴയിലെ തുമ്പോളി സെന്റ്. തോമസ് പള്ളിയിലെ തിരുനാളാണിത്.നവംബർ 27-ഡിസംബർ 15 വരെയാണ്. * [[അത്തച്ചമയം]] കേരളത്തിൽ ഓണത്തിന്റെ വരവ് അറിയിച്ചുകൊണ്ട്‌ ചിങ്ങമാസത്തിലെ അത്തം നാളിൽ തൃപ്പൂണിത്തുറയിൽ നടക്കുന്ന ചമയഘോഷയാത്ര ആണ് അത്തച്ചമയം *[[ഗജമേള]] – ജനുവരിയിൽ തൃശൂരിൽ വച്ചു നടക്കുന്ന ഗജമേള വിദേശികളെവരെ ആകർഷിക്കുന്ന ഒന്നാണ്. * [[മകരവിളക്ക്]] – ശബരിമലയിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനമായ വിശേഷം. ജനുവരി മാസത്തിൽ (മകരസംക്രാന്തിനാളിൽ) നടത്തപ്പെടുന്ന ചടങ്ങിൽ പങ്കെടുക്കാൻ ലക്ഷക്കണക്കിനു തീർത്ഥാടകർ എത്താറുണ്ട്. * [[ഉത്രാളിക്കാവ് പൂരം]] – തൃശൂരിലെ വടക്കാഞ്ചേരിയിലെ [[ഉത്രാളിക്കാവ്|ഉത്രാളിക്കാവിലെ]] പൂരം. രാവും പകലുമായി ആനയെഴുന്നള്ളിപ്പ് നടക്കുന്നു. * [[മാരാമൺ കൺവൻഷൻ]] – പത്തനംതിട്ടയിലെ കോഴഞ്ചേരിയിൽ പമ്പാ തീരത്ത് വച്ച് നടക്കുന്ന പ്രസിദ്ധമായ ക്രൈസ്തവസമ്മേളനം. * [[തിറയാട്ട മഹോത്സവം]] – കോഴിക്കോട്, മലപ്പുറം ജില്ലകളിലെ (തെക്കൻമലബാർ) കാവുകളിൽ വർഷംതോറും നടത്തപ്പെടുന്നു. ജനുവരി മുതൽ ഏപ്രിൽ വരേയാണ് തിറയാട്ടകാലം. * [[കോണ്ടോട്ടി നേർച്ച]] – മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ കൊണ്ടോട്ടി പള്ളിയിൽ മുസ്ലീം പുരോഹിതന്റെ ഓർമ്മക്കായി നടത്തപ്പെടുന്ന ആഘോഷം<ref>{{Cite web |url=http://www.kerala-travel-tours.com/festivals_of_kerala/kondotty_nercha.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2021-08-12 |archive-date=2019-06-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190613012309/http://kerala-travel-tours.com/festivals_of_kerala/kondotty_nercha.html |url-status=dead }}</ref> * [[ ചെട്ടികുളങ്ങര കുംഭഭരണി]] – കുംഭ മാസത്തിലെ ഭരണിനാളിൽ ചെട്ടികുളങ്ങര ഭഗവതി ക്ഷേത്രത്തിൽ നടത്തപ്പെടുന്ന ആഘോഷം. * [[മീനഭരണി]] – മീനമാസത്തിലെ ഭരണിനാളിൽ നടത്തപ്പെടുന്ന ആഘോഷം. ഭഗവതിക്കാവുകളിലാണ് പ്രധാനം. കൊടുങ്ങല്ലൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെ ഭരണിയാണ് എറ്റവും പ്രസിദ്ധം. * [[മലയാറ്റൂർ പെരുന്നാ]]ൾ – മലയാറ്റൂർ സെന്റ്.തോമസ് പള്ളിയിലെ പെരുന്നാൾ. വ്രതാനുഷ്ഠാനങ്ങൾക്കൊടുവിലെ മലകയറ്റം പ്രധാനം * [[എടത്വാ പെരുന്നാൾ]] – ആലപ്പുഴയിലെ എടത്വയിലെ സെന്റ്.ജോർജ്ജ് പള്ളിയിലെ പെരുന്നാൾ. 11 ദിവസം നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന ആഘോഷങ്ങൾ * [[പരുമല പെരുന്നാൾ]] – പരുമലയിലെ കബറടങ്ങിയിരിക്കുന്ന [[പരുമല തിരുമേനി|മാർ ഗ്രിഗോറിയോസിന്റെ]] ഓർമപ്പെരുന്നാൾ *[[മണർകാട് പെരുന്നാൾ]] – മണർകാട് പള്ളിയിലെ കന്യാമറിയത്തിന്റെ പെരുന്നാൾ. * [[ഓച്ചിറക്കളി]] – കൊല്ലം ജില്ലയിലെ ഓച്ചിറ ക്ഷേത്രത്തിനു മുന്നിലുള്ള പടനിലത്തെ ആഘോഷം. യുദ്ധത്തിന്റെ ഓർമ്മക്കായി നടത്തപ്പെടുന്ന ആഘോഷം. * കർക്കിടകവാവ് – ഹിന്ദുക്കൾ പിതൃക്കളുടെ പ്രീതിക്കായി ശ്രാദ്ധകർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യുന്ന ദിവസങ്ങളിൽ പ്രധാനമായ ഒരു ദിവസം. കടൽക്കരകളിലും പുഴക്കരകളിലും ബലിയർപ്പിക്കുന്നു. തിരുവനന്തപുരം തിരുവല്ലം ക്ഷേത്രം, കൊല്ലം തിരുമുല്ലവാരം മഹാവിഷ്ണു ക്ഷേത്രം, വയനാട് തിരുനെല്ലി മഹാവിഷ്ണു ക്ഷേത്രം എന്നിവിടങ്ങളിൽ പ്രധാനം. * [[നെഹ്റു ട്രോഫി വള്ളംകളി]] – ആലപ്പുഴ പുന്നമടക്കായലിലെ ലോകപ്രസിദ്ധമായ ജലകായികമേള. എല്ലാ വർഷവും ഓഗസ്റ്റ് മാസം രണ്ടാമത്തെ ശനിയാഴ്ച ആഘോഷിക്കപ്പെടുന്നു. * [[ബീമാപള്ളി ഉറുസ്]] – തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ പ്രസിദ്ധമായ ബീമാപള്ളിയിലെ പെരുന്നാൾ. ബീമാബീവി എന്ന പുണ്യസ്ത്രീയുടെ മരണദിവസമാണ് ഈ മുസ്ലീം ആഘോഷം നടക്കുന്നത്. മറ്റു മതസ്ഥരും ചന്ദനക്കുടം വഹിക്കാൻ എത്തുന്നു. * [[ആറന്മുള ഉത്രട്ടാതി വള്ളംകളി|ആറന്മുള വള്ളം കളി]] – ആറന്മുളയിലെ ഉത്രട്ടാതി വള്ളം കളിൽ ചിങ്ങമാസത്തിലെ തിരുവോണം കഴിഞ്ഞുള്ള നാളുകളിൽ ജലഘോഷയാത്രയായി നടത്തപ്പെടുന്നു. *[[കടമ്മനിട്ട പടയണി]] – ലോകപ്രശസ്തമായ കടമ്മനിട്ട പടയണി എല്ലാവർഷവും മേടം മാസം ഒന്നുമുതൽ പത്തുവരെ ആചാരപൂർവം ആഘോഷിക്കപ്പെടുന്നു. * [[കല്പാത്തി രഥോത്സവം]] – പാലക്കാട് നഗരത്തിലെ കല്പാത്തി ആഗ്രഹാരത്തിൽ നടക്കുന്ന ആഘോഷം. കല്പാത്തി വിശ്വനാഥ ക്ഷേത്രം, ലക്ഷ്മിനാരായണ ക്ഷേത്രം, മന്തക്കര മഹാഗണപതി ക്ഷേത്രം തുടങ്ങിയവ പങ്കെടുക്കുന്നു. * [[ഭരണങ്ങാനം പെരുന്നാള്]] * [[മലബാർ മഹോത്സവം]] * [[ആനയൂട്ട്]] *[[ചക്കുളത്തുകാവ് പൊങ്കാല]] – ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ നീരേറ്റുപുറത്തു സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ചക്കുളത്തുകാവ് ഭഗവതി ക്ഷേത്രത്തിൽ നടക്കുന്ന പൊങ്കാല. വൃശ്ചിക മാസത്തിലെ തൃക്കാർത്തിക ദിവസമാണ് പൊങ്കാല. ധാരാളം സ്ത്രീകൾ ഇതിൽ പങ്കെടുക്കുന്നു. *ഗുരുവായൂർ ഏകാദശി – വൃശ്ചിക മാസത്തിൽ തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ പ്രസിദ്ധമായ ഗുരുവായൂർ ശ്രീകൃഷ്ണ ക്ഷേത്രത്തിൽ നടക്കുന്ന ഏകാദശി വ്രതവും ഉത്സവവും വിപുലമായി ആഘോഷിക്കപ്പെടുന്ന ഒന്നാണ്. *ചോറ്റാനിക്കര മകം – എറണാകുളം ജില്ലയിലെ ചോറ്റാനിക്കര ഭഗവതി ക്ഷേത്രത്തിലെ മകം, പൂരം തൊഴൽ പ്രസിദ്ധമായ ഉത്സവമാണ്. *സ്വർഗ്ഗവാതിൽ ഏകാദശി - വൈകുണ്ഠ ഏകാദശി എന്നറിയപ്പെടുന്നു. വൈഷ്ണവ, ശ്രീകൃഷ്ണ ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ പ്രധാനം. തിരുവനന്തപുരം ശ്രീ പദ്മനാഭ ക്ഷേത്രത്തിലെ ഒരു പ്രധാന ഉത്സവം. == കലകൾ == [[പ്രമാണം:Margamkali - Saint Thomas Christian dance form.webm|thumb|മാർഗ്ഗംകളി - [[മാർ തോമാ നസ്രാണികൾ|മാർ തോമാ നസ്രാണികളുടെ]] ഒരു കലാ രൂപം.]] [[പ്രമാണം:Kadakali painting.jpg|thumb|right| [[കഥകളി]] കേരളത്തിന് അന്താരാഷ്ട്ര പ്രശസ്തി നേടിക്കൊടുത്ത ഒരു കലയാണ്]] {{Main|കേരളീയ കലകൾ}} [[പ്രമാണം:Mohiniyattam_at_Kerala_School_Kalolsavam_2019_02.jpg|ലഘുചിത്രം|കേരളത്തിന്റെ തനത് നൃത്തരൂപം - [[മോഹിനിയാട്ടം]]]] കേരളത്തിലെ തനതായ നൃത്തങ്ങളിൽ ശാസ്ത്രീയകലകളായ [[കഥകളി]], [[മോഹിനിയാട്ടം]], [[തുള്ളൽ]], [[തിരുവാതിരക്കളി]] തുടങ്ങിയവ ഉൾപ്പെടുന്നു. ഇവ കൂടാതെ [[തെയ്യം]], [[തിറയാട്ടം]], [[മാർഗ്ഗംകളി]], [[ഒപ്പന]], ഗരുഡനൃത്തം, മുടിയേറ്റ്, പരണേറ്റ്, വേലകളി, കാക്കാരിശ്ശി നാടകം, കണ്ണിയാർകളി, പൊറാട്ടുനാടകം, [[ചവിട്ടുനാടകം]] തുടങ്ങി അനേകം നാടൻ കലാരൂപങ്ങൾ പ്രാദേശികമായി കേരളത്തിലുണ്ട്. === ചവിട്ടു നാടകം === പോർത്തുഗീസുകാരുടെ വരവോടെയാണ് ചവിട്ടുനാടകത്തിന് പ്രചാരം ലഭിക്കുന്നത്. ആദ്യകാലങ്ങളിൽ ചവിട്ടുനാടകം തമിഴ് ഭാഷയിലായിരുന്നു. മത്രപ്രചാരണത്തിനായി പറങ്കികൾ ക്രിസ്തീയ കഥകൾ തമിഴിൽ അവതരിപ്പിക്കുകയായിരുന്നു. നടന്മാർ തന്നെ പാടുകയും ചെയ്തിരുന്നു === കാക്കാരിശ്ശി നാടകം === ചവിട്ടുനാടകത്തിനുശേഷം അവതരിച്ച ഒരു കലാരൂപമാണ് കാക്കാരിശ്ശി നാടകം. സാധാരണക്കാർക്ക് മനസ്സിലാകും വിധം പൊതുവായ കലാസംസ്കാരം ഇതിലടങ്ങിയിരുന്നു. ഹാസ്യത്തിൻ്റെ പിന്തുണ ഇതിനുണ്ട്. കാക്കാലനും കാക്കാലത്തിയുമാണ് പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങൾ === മലയാള നാടക രംഗം === മലയാള നാടകവേദിയിൽ ആദ്യമായി അവതരിപ്പിക്കപ്പെട്ട നാടകം ഭാഷാശാകുന്തളമാണ്. കേരളവർമ്മ വലിയകോയിത്തമ്പുരാൻ ആണ് ഇതിൻ്റെ സൃഷ്ടാവ്. ആദ്യകാലത്ത് മലയാളം തമിഴ് കലർന്ന സങ്കരനാടകങ്ങളാണ് ഇവിടെ നിറഞ്ഞിരുന്നത്. മലയാള നാടകവേദിയിലെ ലക്ഷണമൊത്ത ആദ്യത്തെ സാമൂഹിക നാടകം കൊച്ചീപ്പൻ തരകൻ്റെ ‘മറിയാമ്മ‘ യാണ്. 1905 ലാണ് ഇത് ആദ്യമായി അവതരിപ്പിക്കപ്പെട്ടത്. പിന്നീട് നിരവധി സമിതികൾ രൂപീകരിക്കപ്പെട്ടു. കേരള നാടക ചരിത്രത്തിൽ ഈ സമിതികൾ വലിയ പങ്കു വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. === സിനിമ === മലയാള ചലച്ചിത്രത്തിൻ്റെ ചരിത്രം ആരംഭിക്കുന്നത് ജെ.സി. ഡാനിയലിൽ നിന്നാണ്. ഇദ്ദേഹമാണ് മലയാളത്തിലെ ആദ്യ സിനിമ രചിച്ചതും നിർമ്മിച്ചതും. നിശബ്ദ ചിത്രമായ വിഗതകുമരൻ ആയിരുന്നു ആദ്യ സിനിമ. 1938-ൽ ആദ്യ ശബ്ദചിത്രമായ ബാലൻ പുറത്തിറങ്ങി. ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിന്യ് ശേഷം പ്രദർശനത്തിനെത്തിയ നിർമല എന്ന സിനിമയിലാണ് ആദ്യമായി പാട്ടു രംഗം ചിത്രീകരിക്കപ്പെട്ടത്. ഗാനങ്ങൾ രചിച്ചത് ജി. ശങ്കരക്കു റുപ്പാണ്. 1949-ൽ കേരളത്തിലെ ആദ്യ സ്റ്റുഡിയോ ആലപ്പുഴയിൽ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടു. ഇതിനുശേഷം തമിഴ്നാട്ടിൽ നിന്ന് സിനിമാ ചിത്രീകരണം കുറേയൊക്കെ മലയാളത്തിലേക്ക് വന്നു. 1950 കളുടെ അന്ത്യത്തോടെ ഗൗരവമേ റിയ സിനിമകളിലേക്ക് മലയാളികൾ തിരിഞ്ഞു. അടൂർ ഗോപാലകൃഷ്ണനും അരവിന്ദനും ജോൺ എബ്രഹാമും ഷാജി കരുണും കെ. ജി. ജോർജ്ജും ഭരതനും മറ്റും മലയാള സിനിമയെ ലോകത്തിൻ്റെ നെ റുകയിൽ പ്രതിഷ്ടിച്ചു. == വിദ്യാഭ്യാസം == {{Main|വിദ്യാഭ്യാസം കേരളത്തിൽ}} [[പ്രമാണം:Kerala University.jpg|thumb|left|[[കേരള സർവ്വകലാശാല|കേരള സർവ്വകലാശാലയുടെ]] മുഖം]] കേരളത്തിൽ ഔപചാരിക വിദ്യാഭ്യാസം ഹിന്ദുമത ക്ഷേത്രങ്ങളും ബുദ്ധജൈനമതക്കാരുടെ ക്ഷേത്രങ്ങളും കേന്ദ്രീകരിച്ചാണ് ആരംഭിച്ചത് എന്നാണ് കരുതുന്നത്. തുടർന്ന് സമൂഹത്തിലെ മുഖ്യധാരയിൽപ്പെട്ട എല്ലാ വിഭാഗങ്ങളും തങ്ങളുടേതായ വിവിധതരത്തിലുള്ള ഔപചാരികവിദ്യാഭ്യാസത്തിന് പ്രാമുഖ്യം കൊടുത്തുപോന്നു. പിന്നീട് വന്ന ക്രിസ്ത്യാനികളും മുസ്ലീങ്ങളും ഈ രീതി പിന്തുടർന്നു പോന്നിരുന്നു. പാശ്ചാത്യമാതൃകയിലുള്ള വിദ്യാഭ്യാസം ആരംഭിക്കുന്നതും സാർവത്രികമാകുന്നതും ബ്രീട്ടീഷ് ആധിപത്യത്തോടേയാണ്. 1800-കളുടെ അവസാനത്തോടെ പടിഞ്ഞാറൻ മാതൃകയിൽ പലയിടത്തും സ്കൂളൂകളും കോളേജുകളും വന്നു തുടങ്ങി. പിൽക്കാലത്ത് ഗ്രാമങ്ങളിൽ തുടങ്ങിയ സ്കൂളുകൾ മിക്കതും സ്വകാര്യവ്യക്തികളാണ് നടത്തിയിരുന്നത്. കോളേജുകൾ സർക്കാർ ഉടമസ്ഥതയിൽ വലിയ പട്ടണങ്ങളിൽ മാത്രമായിരുന്നു. സംസ്ഥാനരൂപീകരണത്തോടെ പുതുതായി വന്ന സർക്കാർ വിദ്യാഭ്യാസരംഗത്ത് സമൂലമായ അഴിച്ചുപണി നടത്തി. ഇത് കേരളത്തിലെ സാക്ഷരതയുടേയും പൊതുവിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റേയും നിലവാരം ഉയർത്തി. സർക്കാർ സഹായമുള്ളതും വ്യക്തികൾ നടത്തുന്നതുമായ ധാരാളം എയ്ഡഡ് കോളേജുകളും ഇക്കാലത്ത് ആരംഭിച്ചത് ഉപരിവിദ്യാഭ്യാസനിലവാരം ഉയരാൻ കാരണമായി. തുടർന്ന് വിദ്യാഭ്യാസത്തിനുള്ള സൗകര്യങ്ങൾ സമൂഹത്തിൽ പരക്കെ ലഭ്യമായി. കോഴിക്കോട്ടും തിരുവനന്തപുരത്തും മെഡിക്കൽ കോളേജുകൾ വന്നത് വൈദ്യവിദ്യാഭ്യാസമേഖലയിൽ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തി. ഇന്ന് കേരളത്തിലെ എൻ. എസ്. എസ്, എസ്. എൻ.ഡി.പി, എസ്.എൻ.ട്രസ്റ്റ്, എം.ഇ.എസ് തുടങ്ങിയ സംഘടനകളും നിരവധി ക്രിസ്ത്യൻ സംഘടനകളും സംസ്ഥാനത്ത് ഒട്ടേറെ സ്കൂളുകളും കോളെജുകളും നടത്തുന്നുണ്ട്. ഇന്ത്യയിൽ ഏറ്റവും മികച്ച വിദ്യാഭ്യാസസംസ്കാരമുള്ള സംസ്ഥാനമാണ് കേരളം. ആദ്യമായി ഇന്ത്യയിൽ സമ്പൂർണ്ണ സാക്ഷരത കൈവരിച്ച സംസ്ഥാനം എന്ന നിലയിൽ കേരളം ലോകശ്രദ്ധ പിടിച്ചു പറ്റിയിരുന്നു. കേരളത്തിലെ പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസമേഖല ഏതൊരു വികസിത രാജ്യത്തെയും വിദ്യാഭ്യാസമേഖലയോടും കിടപിടിക്കുന്നതാണ്. ഉന്നതവിദ്യാഭ്യാസമേഖലയിലാകട്ടെ പരിമിതികൾ ഉണ്ടെങ്കിൽ പോലും ഗുണനിലവാരം ഉറപ്പാക്കുന്നതിൽ ഒരു പരിധി വരെ കേരളം വിജയിച്ചിട്ടുണ്ട്.2016 ജനുവരിയിൽ സമ്പൂർണ്ണ പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം നേടുന്ന ആദ്യത്തെ സംസ്ഥാനമായി കേരളം മാറി.<ref>{{cite news|last1=കേരളം|title=സമ്പൂർണ്ണ പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം|url=http://www.ibtimes.co.in/kerala-becomes-1st-indian-state-achieve-100-primary-education-662878|accessdate=14 January 2016|agency=International Business Times|publisher=International Business Times|date=14 January 2016}}</ref> സാക്ഷരത മിഷന്റെ "അതുല്യം" പദ്ധതി വഴിയാണ് ഈ നേട്ടം കൈ വരിച്ചത്‌.<ref>{{cite web|last1=യുടൂബ്|first1=വിദ്യാഭ്യാസം|title=സമ്പൂർണ്ണ പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം നേടുന്ന ആദ്യത്തെ സംസ്ഥാനമായി കേരളം|url=https://www.youtube.com/watch?v=Q8Hy29dey2g|website=യുടൂബ്|accessdate=11 January 2016}}</ref> [[അക്ഷയ]] എന്ന പേരിൽ കമ്പ്യൂട്ടർ സാക്ഷരതാ പദ്ധതിയും സംസ്ഥാന സർക്കാർ ആരംഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. കേരള [[കേന്ദ്ര സർവകലാശാല, കേരളം|കേന്ദ്ര സർവകലാശാല]],[[കണ്ണൂർ സർവ്വകലാശാല]], [[കോഴിക്കോട് സർവ്വകലാശാല]], [[കാർഷിക സർവ്വകലാശാല തൃശൂര്]], [[കൊച്ചി ശാസ്ത്രസാങ്കേതിക സർവ്വകലാശാല]],[[ശ്രീ ശങ്കരാചാര്യ സംസ്കൃത സർവകലാശാല|സംസ്കൃത സർവ്വകലാശാല കാലടി]], [[മഹാത്മഗാന്ധി സർവ്വകലാശാല]] കോട്ടയം, [[കേരള സർവ്വകലാശാല]] തിരുവനന്തപുരo, തിരൂരിലെ മലയാളം സർവകലാശാല എന്നിവയാണ് കേരളത്തിലെ സർവ്വകലാശാലകൾ.[[കേരള കലാമണ്ഡലം|കേരള കലാമണ്ഡലത്തിന്]] കല്പിത സർവകലാശാലാ പദവി ഉണ്ട്. ഏതാനും സ്വകാര്യ കലാശാലകൾക്കും ഇപ്പോൾ കല്പിതപദവി ഉണ്ട്. സർക്കാർ മേഖലയിലും എയിഡഡ് – അൺ എയിഡഡ് മേഖലകളിലുമായി 12000 ത്തിൽ പരം പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ കേരളത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. സർക്കാർ മേഖലയിൽ ഏതാണ്ട് 5600 അദ്ധ്യാപകരും എയിഡഡ് മേഖലയിൽ ഏതാണ്ട് 11000 അദ്ധ്യാപകരും ജോലി നോക്കുന്നു. കേന്ദ്ര സർക്കാരിന്റെ കീഴിൽ [[ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മാനേജ്‌മെന്റ് കോഴിക്കോട്|ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മാനേജ്മെന്റ് (ഐ.ഐ.എം കെ‌) കോഴിക്കോട്]], [[നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്നോളജി കാലിക്കറ്റ്‌|നാഷണൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്നോളജി (എൻ.ഐ.ടി) കോഴിക്കോട്]], ശ്രീചിത്രാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഫോർ മെഡിക്കൽ സയൻസസ് ആൻഡ് ടെക്നോളജി, തിരുവനന്തപുരം തുടങ്ങിയ അന്തർദേശീയ നിലവാരമുള്ള സാങ്കേതിക – മാനേജ്മെന്റ് വിദ്യാഭ്യാസ - ആരോഗ്യ ഗവേഷണ സ്ഥാപനങ്ങളും കേരളത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. <!--വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപങ്ങൾ കൂടുതലും ക്രിസ്ത്യൻ, എൻ.എസ്.എസ്, എസ്.എൻ.ഡി.പി തുടങ്ങിയ മാനേജ്മെന്റിന്റെ കീഴിൽ ആണ്.{{തെളിവ്}}--> === സാക്ഷരത === {{കേരളം (അടിസ്ഥാനവിവരങ്ങൾ)}} കേരള സംസ്ഥാന ലൈബ്രറി കൗൺസിൽ നടത്തിയ സർവേയിൽ കേരളത്തിലെ സാക്ഷരതാ നിരക്ക് 90.12 ശതമാനമാണ്. നിരക്ഷരർ 7.96% വും. ഇതിൽ വയനാട് ജില്ലയിലാണ് ഏറ്റവും കുറവ് സാക്ഷരത നിരക്ക്. 81.34%. കൂടിയ നിരക്ക് പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിലും. വായനാശീലത്തിലും പത്തനംതിട്ടയാണ് മുന്നിൽ. കോട്ടയം, പത്തനംതിട്ട ജില്ലകളിൽ നിന്നുള്ള ധാരാളം നഴ്സുമാരാണ് [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]], [[യൂറോപ്പ്]] തുടങ്ങിയ വികസിത രാജ്യങ്ങളിൽ ജോലി ചെയ്യുന്നത്. <ref> {{cite news |title = സാക്ഷരകേരളത്തിൽ 7.96% പേർ നിരക്ഷരർ|url = |publisher =[[മലയാള മനോരമ]] |date = 18 September 2008|accessdate = 18 September 2008 |language =മലയാളം}}</ref>'കേരളത്തിൽ ഏറ്റവുമാദ്യം സമ്പൂർണ്ണ സാക്ഷരത നേടിയത് പട്ടണങ്ങളിൽ കോട്ടയവും ജില്ലകളിൽ എറണാകുളവും ആണ്. == ആഹാരരീതി == [[പ്രമാണം:OnaSadya - The Onam feast 2011.jpg|thumb|left|ഒരു സദ്യ]] {{main|കേരളീയരുടെ ആഹാരരീതി}} കേരളീയരുടെ മുഖ്യാഹാരം പൊതുവെ അരിയും പച്ചക്കറികളും മത്സ്യവും കൊണ്ടുള്ള വിഭവങ്ങൾ തന്നെയായിരുന്നു. അരി കൊണ്ടുള്ള ചോറ് മുഖ്യ ഭക്ഷണമാണ്. കാലാവസ്ഥയും മണ്ണും അനുയോജ്യമായതുകൊണ്ട് നെൽകൃഷിയും പച്ചക്കറി കൃഷിയും ഇവിടെ വ്യാപകമായിരുന്നു. [[ചക്ക]] കൊണ്ടുള്ള വിഭവങ്ങളും കേരളത്തിൽ ഏറെ വ്യാപകമാണ്. കടലിൽനിന്നും പുഴകളിൽനിന്നും കായലിൽനിന്നും ലഭിക്കുന്ന [[മത്സ്യം]] മലയാളിയുടെ ഭക്ഷണത്തിന്റെ മുഖ്യഭാഗമാണ്. [[അറബിക്കടൽ]] കേരളത്തിന് ആവശ്യമായ മത്സ്യം പ്രദാനം ചെയ്യുന്നു. ഇവകൂടാതെ യൂറോപ്യന്മാരുടെ വരവോടെ പ്രചാരത്തിലായ കപ്പയും പിൽക്കാലത്ത് ചപ്പാത്തിയും ഇവിടത്തുകാരുടെ ഭക്ഷണത്തിൽ പ്രധാനഭാഗമായിട്ടുണ്ട്. മാംസാഹാരങ്ങളും പരമ്പരാഗതമായി തന്നെ ബഹുഭൂരിപക്ഷം മലയാളിയുടെയും ഭക്ഷണശീലത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്. മുട്ട, മീൻകറി അല്ലെങ്കിൽ മീൻ വറുത്തത്, ഇറച്ചിക്കറി തുടങ്ങിയവ കേരളത്തിൽ വ്യാപകമായിരുന്നു. അതേ സമയം കോഴി, താറാവ്, ആട്, ബീഫ് തുടങ്ങിയ മാംസാഹാരങ്ങളുടെ ആളോഹരി ഉപഭോഗം പഴയ കാലത്തേക്കാൾ ഇക്കാലത്ത് കേരളത്തിൽ വളരെയേറെ കൂടിയിട്ടുണ്ട്. ഇന്ന് അറേബ്യൻ വിഭവങ്ങളായ കുഴിമന്തി, അൽഫാം തുടങ്ങിയവ കേരളത്തിൽ സാധാരണമാണ്. [[പ്രമാണം:Ready biriyaani.jpg|thumb|തയ്യാറായ ബിരിയാണി]] ഭക്ഷണപ്രിയരാണ് കേരളീയർ. പല ആളുകളും ചോറ് ധാരാളം കഴിക്കാൻ ഇഷ്ടപ്പെടുന്നു. അതിനുവേണ്ടി കറികൾ തയ്യാറാക്കുന്നു. അല്പം എരിവും പുളിവും കലർന്ന ആഹാരരീതിയാണ് കേരളീയരുടേത്. നാട്ടിൽ സുലഭമായ സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങളുടെയും മുളക്, മഞ്ഞൾ, മല്ലി തുടങ്ങിയ പലവ്യഞ്ജനങ്ങളുടെയും തേങ്ങയുടെയും വെളിച്ചെണ്ണയുടെയും സ്വാധീനം കേരളീയ പാചകങ്ങളിൽ നല്ലപോലെയുണ്ട്. പൂർണമായും സസ്യാഹാരം കഴിക്കുന്ന ജനവിഭാഗങ്ങൾ കേരളത്തിൽ കുറവാണ്. എങ്കിലും ഓണം, വിഷു മുതലായ ആഘോഷവേളകളിലും മറ്റ് ചടങ്ങുകൾക്കും ഒഴിച്ചുകൂടാനാവാത്ത [[സദ്യ]] പൊതുവേ സസ്യാഹാരങ്ങൾ മാത്രം ഉൾക്കൊള്ളിച്ചുള്ളതാണ്. എന്നിരുന്നാലും വടക്കൻ കേരളത്തിൽ മത്സ്യ, മാംസ വിഭവങ്ങൾ സദ്യയിൽ ഉണ്ടാകാറുണ്ട്. കുത്തരിയുടെ ചോറ്, സാമ്പാർ, കാളൻ, പുളിശ്ശേരി, എരിശ്ശേരി, ഓലൻ, അവിയൽ, കൂട്ടുകറി, ഉപ്പേരി, അച്ചാർ, പുളി, പപ്പടം, പച്ചടി, കിച്ചടി, രസം, പഴം, വറുത്തുപ്പേരി, ശർക്കര ഉപ്പേരി എന്നിവയാണ് പ്രധാനമായും സദ്യയുടെ വിഭവങ്ങൾ. വടക്കൻ കേരളത്തിൽ മീൻകറി, ഇറച്ചിക്കറി തുടങ്ങിയവയും ഉൾപ്പെടുന്നു. വിഭവസമൃദ്ധമായ ഒരു സദ്യയ്ക്ക് ശേഷം രുചികരമായ [[പായസം]] കൂടിയായാലേ സദ്യ പൂർണ്ണമാകുകയുള്ളൂ. അട, സേമിയ, ചെറുപയർ, അരി, പാൽ തുടങ്ങിയവ ഉപയോഗിച്ചുള്ള സ്വാദിഷ്ഠമായ പായസങ്ങൾ നിലവിലുണ്ട്. പ്രാദേശികമായി ഇതിനു അല്പം വകഭേദങ്ങൾ ഉണ്ടാവാം. മലബാറിൽ മുസ്ലീങ്ങളൂടെ ഇടയിലും മദ്ധ്യകേരളത്തിലെ ക്രിസ്ത്യൻ സമുദായങ്ങൾക്കിടയിലും സദ്യയ്ക്ക് വൈവിധ്യവും സ്വാദുമേറിയ മത്സ്യ-മാംസവിഭവങ്ങൾ കാണാം. മാംസം ഉപയോഗിച്ചുള്ള ഭക്ഷണങ്ങളിൽ പ്രസിദ്ധമായത് [[ബിരിയാണി| ചിക്കൻ ബിരിയാണി]] ആണ്. മലബാറിലെ മുസ്ലിം മേഖലകളിൽ തയ്യാറാക്കുന്ന [[ബിരിയാണി| ബിരിയാണി]] വിശേഷിച്ചും പ്രസിദ്ധമാണ്. കുട്ടനാടൻ പ്രദേശങ്ങൾ മത്സ്യങ്ങൾ, താറാവ് എന്നിവ കൊണ്ടുള്ള വിഭവങ്ങൾക്കു പ്രസിദ്ധമാണ്. ഇവ കൂടാതെ പുട്ട്, ദോശ, പലതരം പത്തിരികൾ, അപ്പം, ഇടിയപ്പം, ഇഡലി തുടങ്ങിയ അരികൊണ്ടുണ്ടാക്കുന്ന നിരവധി പലഹാരങ്ങളും കേരളത്തിന് തനതായുണ്ട്. ==ആരോഗ്യം== ആരോഗ്യ രംഗത്തെ കേരളത്തിന്റെ നേട്ടങ്ങൾ വികസിത രാജ്യങ്ങളോട് ഏകദേശം സമാനമാണ്. ശരാശരി ആയുസ്സിൽ ഉണ്ടായ വർധന ആണ് ഒരു പ്രധാന കാരണം. പുരുഷന്മാരുടെ ശരാശരി ആയുസ് 72 വയസും സ്ത്രീകളുടേത്‌ 77 വയസുമാണ്. കുറയുന്ന ജനന നിരക്ക്, അതോടൊപ്പം കുറയുന്ന ജനസംഖ്യാ വളർച്ച നിരക്ക്, [[കുടുംബാസൂത്രണം]] അല്ലെങ്കിൽ [[ഗർഭനിരോധന രീതികൾ|ഗർഭനിരോധന രീതികളുടെ]] ഉപയോഗം, [[ശുചിത്വം]], [[വാക്‌സിനേഷൻ]] എന്നിവയുമുണ്ട്. നേട്ടങ്ങൾ ഉണ്ടെങ്കിലും, വർധിച്ചു വരുന്ന ഗുരുതര [[ജീവിതശൈലീരോഗങ്ങൾ]] പൊതുജനാരോഗ്യത്തിന് ഭീഷണി ഉണ്ടാക്കുന്നു. ഉദാഹരണങ്ങൾ: [[പ്രമേഹം]], [[ഹൃദ്രോഗം]], [[പക്ഷാഘാതം]], [[കാൻസർ]], കരൾ രോഗങ്ങൾ, വൃക്ക രോഗങ്ങൾ, [[വിഷാദരോഗം]] തുടങ്ങിയവ. ഹെപ്പറ്റൈറ്റിസ്, ലെപ്രോസി, ലിംഫറ്റിക് ഫിലാരിയസിസ്, [[മലേറിയ]], [[ക്ഷയം]], [[എയ്ഡ്സ്]] എന്നിവയുടെ നിയന്ത്രണത്തിന് സർക്കാർ പ്രത്യേക ലക്ഷ്യങ്ങൾ നിശ്ചയിച്ചിട്ടുണ്ട്. ==ചികിത്സാരംഗം== കേരളത്തിൽ ആദ്യകാലങ്ങളിൽ മന്ത്രവാദം, മുറവൈദ്യം, ഔഷധ സസ്യങ്ങൾ, ഒറ്റമൂലി ഉപയോഗിച്ചുള്ള ചികിത്സ തുടങ്ങിയ ഗോത്ര ചികിത്സകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. ഔഷധ സസ്യങ്ങളെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ നല്ല അറിവ് ലഭിക്കുന്നത് അങ്ങനെയാണ്. അതിനു മാറ്റം വന്നത് അശോകന്റെ കാലത്താണ്. അദ്ദേഹം ബുദ്ധസന്യാസിമാരെ നാനാദിക്കിലേക്കും അയച്ചതിന്റെ കൂട്ടത്തിൽ കേരളത്തിലും [[ബുദ്ധമതം]] പ്രബലമായി. കൂടാതെ ആയുർവേദവും പ്രചരിച്ചു. കിഴി, പിഴിച്ചിൽ, ധാര തുടങ്ങിയവ കേരളത്തിൽ രൂപം കൊണ്ട സുഖചികിത്സാ മുറകളാണ്. 1902-ൽ വൈദ്യരത്നം പി.എസ്. വാരിയർ കോട്ടക്കൽ ആര്യവൈദ്യശാല സ്ഥാപിച്ചു. അതിന് വളരെ മുൻപ് തന്നെ പാശ്ചാത്യ ചികിത്സാരീതികൾ കേരളത്തിൽ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. ബ്രിട്ടീഷുകാരുടെ കാലത്ത് ശാസ്ത്ര പിൻബലത്തോടെ [[ആധുനിക വൈദ്യശാസ്ത്രം]] ഏറെ പ്രചരിക്കപ്പെട്ടു. 1848-ൽ കൊച്ചിയിൽ ആദ്യത്തെ ധർമ്മാശുപത്രി സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു. ഈ ആശുപത്രിയാണ് ഇന്നത്തെ എറണാകുളം ജനറൽ ആശുപത്രി. ഇതുവഴി ആധുനിക വൈദ്യശാസ്ത്രം ഔദ്യോഗികമായി കേരളത്തിലേക്ക് എത്തിച്ചേർന്നു. 1950 ൽ കേരളത്തിലെ ആദ്യത്തെ മെഡിക്കൽ കോളേജിന്റെ തറക്കല്ലിടൽ നടന്നു. തിരുവനന്തപുരത്താണിത് സ്ഥാപിതമായത്. പിന്നീട് കോഴിക്കോട്, തൃശ്ശൂർ, കോട്ടയം, ആലപ്പുഴ തുടങ്ങിയ പലയിടങ്ങളിലും സർക്കാർ മെഡിക്കൽ കോളേജുകൾ തുറന്നു. തുടർന്ന് ജില്ലാ-ജനറൽ-താലൂക്ക് ആശുപത്രികൾ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു. തിരുവനന്തപുരം റീജിയണൽ കാൻസർ സെന്റർ, മലബാർ കാൻസർ സെന്റർ, കൊച്ചിൻ കാൻസർ റിസർച്ച് സെന്റർ തുടങ്ങിയവ അർബുദ ചികിത്സ രംഗത്ത് സവിശേഷ സേവനം നൽകി വരുന്നു. തിരുവനന്തപുരത്തെ ശ്രീചിത്ര ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഫോർ മെഡിക്കൽ സയൻസസ് ആൻഡ് ടെക്നോളജി ആരോഗ്യ രംഗത്തും ഗവേഷണ രംഗത്തും ഏറെ മുന്നിലാണ്. കൂടാതെ കൊല്ലത്തെ ESIC മോഡൽ ആൻഡ് സൂപ്പർ സ്‌പെഷ്യാലിറ്റി ആശുപത്രി തുടങ്ങിയവ മികച്ച സേവനം നൽകി വരുന്നു. ഇന്ന്‌‌ ഗ്രാമ പ്രദേശങ്ങളിൽ പോലും ഒന്നിലധികം [[ഡോക്ടർ]]മാർ, നേഴ്സുമാർ, [[ഫാർമസിസ്റ്റ്]], മറ്റ് ആരോഗ്യ പ്രവർത്തകർ തുടങ്ങിയവർ ഉൾപ്പെടുന്ന കുടുംബാരോഗ്യ കേന്ദ്രങ്ങളും സാമൂഹിക ആരോഗ്യ കേന്ദ്രങ്ങളും ESI ഡിസ്‌പെൻസറിയും സ്വകാര്യ ആശുപത്രികളും ക്ലിനിക്കുകളും മറ്റും പ്രവർത്തിച്ചു വരുന്നു. പബ്ലിക് ഹെൽത്ത്‌ നഴ്സുമാർ ഉൾപ്പെടുന്ന വിദഗ്ദ സംഘം പ്രതിരോധ കുത്തിവെപ്പുകളും കുടുംബാസൂത്രണ ഗർഭനിരോധന മാർഗങ്ങളും പൊതുജനാരോഗ്യ സേവനങ്ങളും ജനങ്ങൾക്ക് സൗജന്യമായി ലഭ്യമാക്കി വരുന്നു. ജീവിതശൈലി രോഗ ക്ലിനിക്, മാനസികാരോഗ്യ ആശ്വാസ് ക്ലിനിക് തുടങ്ങിയ പലതും ഇവിടങ്ങളിൽ പ്രവർത്തിച്ചു വരുന്നു. ഇന്ന് അരോഗ്യ സംരക്ഷണ രംഗത്ത് കേരളം ഇന്ത്യയിൽ തന്നെ ഒന്നാം സ്ഥാനത്താണ്. ലോക വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിൽ തന്നെ അപൂർവ്വങ്ങളായ ഹൃദയശസ്ത്രക്രിയ കേരളത്തിലും നടന്നിട്ടുണ്ട്. സ്വകാര്യ ആശുപത്രി മേഖലയും കേരളത്തിൽ വളരെ മുന്നേറിയിട്ടുണ്ട്. ഇവിടങ്ങളിൽ ലോക നിലവാരത്തിലുള്ള ആധുനിക ചികിത്സയും ലഭ്യമാണ്. കൊച്ചിയിലെ അമൃത ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്, ലേക്‌ഷോർ ആശുപത്രി, ആസ്റ്റർ മെഡിസിറ്റി, അപ്പോളോ ആശുപത്രി, കോഴിക്കോട് ബേബി മെമ്മോറിയൽ ആശുപത്രി, കിംസ് ഹെൽത്ത്‌ തുടങ്ങിയവ ഇവയിൽ എടുത്തു പറയത്തക്ക രീതിയിൽ പ്രസിദ്ധമാണ്. == കായികരംഗം == കേരളം കായികരംഗത്ത് മറ്റു സംസ്ഥാനങ്ങളേക്കാൾ മികച്ചു നിൽക്കുന്നു. 1950കളിലാണ് കേരളം കായികരംഗത്ത് പേരെടുക്കുന്നത്. കായിക കേരളത്തിന്റെ പിതാവ് എന്നറിയപ്പെടുന്നത് ഗോദവർമ്മ രാജ (ജി.വി.രാജ) ആണ്. 1974ൽ ലോങ്ങ് ജമ്പിൽ 8.07 മീറ്റർ ചാടിയ [[ടി.സി. യോഹന്നാൻ]] ഇത്രയും ദൂരം ചാടുന്ന ആദ്യത്തെ ഏഷ്യക്കാരനായി. കേരളത്തിലെ മികച്ച് ഓൾ റൗണ്ടർ അത്‌ലറ്റായ സുരേഷ്ബാബു കോമൺവെൽത്ത് ഗെയിംസിൽ മെഡൽ നേടുന്ന ആദ്യത്തെ താരമായി മാറിയത് 1978-ലാണ്. ഏഷ്യൻ ഗെയിംസിൽ മെഡൽ നേടിയ ആദ്യത്തെ മലയാളി താരം [[ഓ.എൽ. തോമസ്]] ആണ്. ആദ്യത്തെ മലയാളി ഒളിമ്പ്യൻ [[സി.കെ. ലക്ഷ്മൺ|സി.കെ. ലക്ഷ്മണും]] അർജ്ജുനപുരസ്കാര ജേതാവ് [[സി. ബാലകൃഷ്ണൻ|സി. ബാലകൃഷ്ണനുമാണ്]]. ഒളിമ്പിക്സിൽ പങ്കെടുത്ത ആദ്യത്തെ മലയാളി വനിതയായ [[പി.ടി. ഉഷ]] ഏഷ്യൻ ഗെയിംസ്, കോമൺവെൽത്ത് ഗെയിംസ് തുടങ്ങിയ നിരവധി രാജ്യാന്തര മത്സരങ്ങളിൽ പങ്കെടുത്ത് പുരസ്കാരങ്ങൾ വാങ്ങിക്കൂട്ടി കേരളത്തിന്റെ അഭിമാനപാത്രമായി. ആദ്യമായി ഏഷ്യൻ ഗെയിംസിൽ കേരളത്തെ പ്രതിനിധീകരിച്ച വനിത [[എം.ഡി. വത്സമ്മ|എം.ഡി. വത്സമ്മയാണ്]]. [[മേഴ്സി മാത്യു കുട്ടൻ]], [[ഷൈനി വിൽസൺ]], [[കെ.എം. ബീനാമോൾ]] [[ബോബി അലോഷ്യസ്]], [[അഞ്ജു ബോബി ജോർജ്ജ്]], [[കെ.സി. റോസക്കുട്ടി]], [[ചിത്ര കെ. സോമൻ]] തുടങ്ങിയ നിരവധി രാജ്യാന്തര അത്‌ലറ്റുകളെ കേരളം വാർത്തെടുത്തിട്ടുണ്ട്. കേരള വോളീബോൾ രംഗത്ത് നിന്ന് ലോകപ്രശസ്തിയിലേക്കുയർന്ന താരമാണ് [[ജിമ്മി ജോർജ്ജ്]]. ഇന്ത്യക്കുവേണ്ടി യൂറോപ്യൻ വോളിബോൾ ലീഗിൽ കളിച്ച ആദ്യത്തെ ഏഷ്യക്കാരൻ അദ്ദേഹമായിരുന്നു.<ref>{{cite web |title=Jimmy George |work=Sports Portal |publisher=Ministry of Youth Affairs and Sports |accessdate=11 November 2007 |url=http://sportal.nic.in/legenddetails.asp?sno=667&moduleid=&maincatid=59&subid=0&comid=55 |archive-date=2008-05-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080514040141/http://sportal.nic.in/legenddetails.asp?sno=667&moduleid=&maincatid=59&subid=0&comid=55 |url-status=dead }}</ref> 1950-ലാണ് കേരളത്തിൽ വോളിബോൾ അസോസിയേഷൻ രൂപം കൊണ്ടത്. ഐ.എം. വിജയൻ, ജോപോൾ അഞ്ചേരി, വി.പി. സത്യൻ തുടങ്ങിയ മലയാളികളായ ഫുട്ബോൾ കളിക്കാർ ഇന്ത്യൻ ഫുട്ബോൾ രംഗത്ത് തങ്ങളുടേതായ സ്ഥലം കണ്ടെത്തിയവരാണ് കേരളത്തിൽ നിന്ന് രഞ്ജി ട്രോഫി വഴി [[ഇന്ത്യൻ ദേശീയ ക്രിക്കറ്റ് ടീം|ഇന്ത്യയുടെ]] ദേശീയ ക്രിക്കറ്റ് ടീമിൽ എത്തിയ രണ്ടു താരങ്ങളുണ്ട്. [[കോതമംഗലം|കോതമംഗലത്തുകാരനായ]] [[എസ്. ശ്രീശാന്ത്‌|ശ്രീശാന്ത്]] 2005 മുതൽ ഇന്ത്യൻ ടീമിൽ അംഗമാണ്.<ref>{{cite web |title=India Wins World Twenty20 Thriller |publisher=The Hindu |date=25 September 2007 |accessdate=11 November 2007 |url=http://www.hindu.com/2007/09/25/stories/2007092559400100.htm |archive-date=2013-01-10 |archive-url=https://archive.today/20130110234429/http://www.hindu.com/2007/09/25/stories/2007092559400100.htm |url-status=dead }}</ref> [[ഒളിമ്പിക്സ്|ഒളിമ്പ്യൻ]] [[ടി.സി. യോഹന്നാൻ|ടി.സി. യോഹന്നാന്റെ]] മകൻ [[ടിനു യോഹന്നാൻ]] ആണ് ഇന്ത്യൻ ദേശീയ ടീമിൽ കളിച്ച മറ്റൊരു മലയാളി.<ref>{{cite web |title=It's advantage Tinu at the Mecca of cricket |publisher=The Hindu |date=13 June 2002 |accessdate=11 November 2011 |url=http://www.hindu.com/thehindu/mp/2002/06/13/stories/2002061300030400.htm |archive-date=2010-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101111220419/http://hindu.com/thehindu/mp/2002/06/13/stories/2002061300030400.htm |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |title=India Squad Profiles: Tinu Yohannan |publisher=[[BBC Sport]] |year=2002 |accessdate=11 November 2007 |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/cricket/england/england_v_india_2002/india_player_profiles/2049702.stm }}</ref><ref>{{cite web |title=Warriors from Kerala |publisher=The Hindu |date=20 January 2002 |accessdate=11 November 2007 |url=http://www.hindu.com/thehindu/mag/2002/01/20/stories/2002012000160300.htm |archive-date=2013-07-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130727023034/http://www.hindu.com/thehindu/mag/2002/01/20/stories/2002012000160300.htm |url-status=dead }}</ref> കൂടാതെ [[സഞ്ജു വി. സാംസൺ]] [[2013 ഇന്ത്യൻ പ്രീമിയർ ലീഗ്|ഐ.പി.എൽ. 2013]]ലെ മികച്ച യുവതാരത്തിനുള്ള പുരസ്കാരവും, അർദ്ധസെഞ്ച്വറി നേടുന്ന ഏറ്റവും പ്രായം കുറഞ്ഞ താരമെന്ന ബഹുമതിയും നേടിയിട്ടുണ്ട്. == വാർത്താ മാദ്ധ്യമങ്ങൾ == ഒമ്പത് ഭാഷകളിലായി ഒരു ഡസനിലധികം വർത്തമാനപത്രങ്ങൾ കേരളത്തിൽ നിന്നും പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നുണ്ട്.<ref name=rniindia>{{cite web| url = https://rni.nic.in/pii.htm| title = General Review| accessdate = 01 September 2006| publisher = Registrar of Newspapers for India| archive-date = 2006-07-13| archive-url = https://web.archive.org/web/20060713215421/http://www.rni.nic.in/pii.htm| url-status = dead}}</ref> ഇവയിൽ കൂടുതലും ഉള്ളത് മലയാളത്തിലും, ഇംഗ്ലീഷിലുമാണ്. ഇവയിൽ [[മലയാള മനോരമ ദിനപത്രം|മലയാള മനോരമ]], [[മാതൃഭൂമി]], [[സുപ്രഭാതം]], [[മാധ്യമം]], [[സിറാജ് ദിനപത്രം|സിറാജ്]], [[തേജസ്‌ ദിനപത്രം|തേജസ്]], [[ജന്മഭൂമി]], [[ദേശാഭിമാനി]], [[ജനറൽ ദിനപത്രം|ജനറൽ]] '','' [[ജനയുഗം]], [[ചന്ദ്രിക ദിനപത്രം|ചന്ദ്രിക]], [[ദീപിക ദിനപത്രം|ദീപിക]], [[വർത്തമാനം ദിനപത്രം|വർത്തമാനം]], [[വീക്ഷണം ദിനപത്രം|വീക്ഷണം]], [[കേരളകൗമുദി ദിനപത്രം|കേരളകൗമുദി]], എന്നീ ദിനപത്രങ്ങളും [[വനിത]], [[ഗൃഹലക്ഷ്മി]], [[മാതൃഭൂമി ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്]], [[ഭാഷാപോഷിണി]], [[മാധ്യമം ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്]], [[രിസാല വാരിക]], [[പ്രബോധനം വാരിക ]] തുടങ്ങിയ നിരവധി ആനുകാലികങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്നു. [[ദൂരദർശൻ]] ആണ് ആദ്യമായി ടെലിവിഷൻ പരിപാടികൾ സംപ്രേഷണം ചെയ്ത് തുടങ്ങിയത്. അതിനെക്കൂടാതെ ഇന്ന് [[ഏഷ്യാനെറ്റ്]], [[കൈരളി ടി.വി|കൈരളി]], [[മഴവിൽ മനോരമ]], [[സൂര്യ ടി.വി.|സൂര്യ]], [[അമൃത ടി.വി.|അമൃത]], [[ജയ്‌ഹിന്ദ് ടി.വി.]], [[ഫ്‌ളവേഴ്‌സ് ടെലിവിഷൻ|ഫ്ലവേഴ്സ്]], [[സഫാരി ടിവി]] തുടങ്ങി 39 സ്വകാര്യചാനലുകളും ടെലിവിഷൻ പരിപാടികൾ സംപ്രേഷണം ചെയ്യുന്നുണ്ട്. മലയാളത്തിലെ ടെലിവിഷൻ വാർത്താ ചാനലുകളാണു [[പീപ്പിൾ ടി.വി.|കൈരളി പീപ്പിൾ]], [[ഏഷ്യാനെറ്റ് ന്യൂസ്‌]], [[24 ന്യൂസ്]], [[മനോരമ ന്യൂസ്]], [[മാതൃഭൂമി ന്യൂസ്]], [[ജനം ടി.വി]], [[റിപ്പോർട്ടർ (ടെലിവിഷൻ ചാനൽ)|റിപ്പോർട്ടർ]], ന്യൂസ് 18 കേരളം, [[മീഡിയാവൺ ടിവി]] എന്നിവ. [[ആകാശവാണി]] ആണ് പ്രധാന റേഡിയോ പ്രക്ഷേപകർ. ഇവരെക്കൂടാതെ സ്വകാര്യ റേഡിയോ നിലയങ്ങളായ [[റെഡ്‌.എഫ്.എം. 93.5|റെഡ് എഫ്.എം]], [[റേഡിയോ മാംഗോ 91.9|റേഡിയോ മാംഗോ]], [[ക്ലബ് എഫ്.എം.|ക്ലബ് എഫ്.എം]] [[റേഡിയോ മിർച്ചി]] [[ബിഗ് എഫ്. എം]] എന്നിവയും ഉണ്ട്. [[ബി.എസ്.എൻ.എൽ]], [[ജിയോ]], [[വോഡാഫോൺ ഇന്ത്യ|വോഡഫോൺ-ഐഡിയ]], [[എയർടെൽ]] എന്നീ മൊബൈൽ സേവനദാതാക്കളാണ്‌ കേരളത്തിലുള്ളത്. [[ഗൂഗിൾ ന്യൂസ്‌|ഗൂഗിൾ ന്യൂസിന്റെ]] മലയാളം പതിപ്പ് 2008 സെപ്റ്റംബറിൽ നിലവിൽ വന്നു.<ref>{{cite web|url=http://news.google.com/news?ned=ml_in|title=Google Malayalam News}}</ref> [[ബി.എസ്.എൻ.എൽ.]], [[ഏഷ്യാനെറ്റ് സാറ്റലൈറ്റ് കമ്യൂണിക്കേഷൻസ്]], [[കെ.സി.സി.എൽ]], [[വി.എസ്.എൻ.എൽ.]] എന്നിവ നൽകുന്ന [[ ഇന്റർനെറ്റ്]]-[[ബ്രോഡ്‌ബാൻഡ്]] സർവ്വീസുകൾ കേരളത്തിലെ ഒട്ടുമിക്ക നഗരങ്ങളിലും ഗ്രാമങ്ങളിലും ലഭ്യമാണ്‌. ==ചലച്ചിത്ര വ്യവസായം== കേരളത്തിന് തനതായ [[മലയാളചലച്ചിത്രം|മലയാള ചലച്ചിത്ര]] വ്യവസായം ഉണ്ട്. മലയാളം കൂടാതെ ഇംഗ്ലീഷ്, തമിഴ്, ഹിന്ദി എന്നീ ഭാഷകളിലുമുള്ള ചലച്ചിത്രങ്ങളും ഇവിടെ പ്രദർശിപ്പിക്കുന്നു. മലയാള ചലച്ചിത്ര നടനായ [[പ്രേംനസീർ]] 720 ചിത്രങ്ങളിൽ നായകവേഷം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.<ref>{{cite web|url=http://www.hindu.com/mag/2003/11/02/stories/2003110200250500.htm|title=Magic of Sophia Loren|date=2003-10-02|work=The Hindu|access-date=2009-07-15|archive-date=2003-11-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20031130011344/http://www.hindu.com/mag/2003/11/02/stories/2003110200250500.htm|url-status=dead}}</ref> മലയാള ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാക്കളായ [[മോഹൻലാൽ|മോഹൻലാലും]], [[മമ്മൂട്ടി|മമ്മൂട്ടിയും]] 7 തവണ മികച്ച നടനുള്ള അവാർഡുകൾ കരസ്ഥമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.<ref>{{cite book |title=Sura's Year Book 2006 |author=Subburaj V.V.K |page=620|isbn=978-81-7254-124-8 |url=https://books.google.com/books?id=Fz2WDD8sB0MC |publisher=Sura Books |accessdate=30 May 2015}}</ref> == കുറ്റകൃത്യങ്ങൾ== [[നാഷണൽ ക്രൈം റെക്കോർഡ്സ് ബ്യൂറോ]]യുടെ കണക്കനുസരിച്ച് (2006) ഇന്ത്യയിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ അക്രമം നടക്കുന്ന സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ മൂന്നാം സ്ഥാനം കേരളത്തിനാണ്. കേരളത്തിൽ ക്രിമിനൽ കേസുകൾ കൂടുതലായി റിപ്പോർട്ട്‌ ചെയ്യപ്പെടുകയും, കേസ് രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നത് കൊണ്ട് കൂടിയാണ് ഇത്.<ref name="r1">[http://www.mathrubhumi.com/php/newsDetails.php?news_id=122200&n_type=HO&category_id=3&Farc=&previous=Y മാതൃഭൂമി വാർത്ത]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> 2006-ൽ 6365 അക്രമക്കേസുകളാണ് കേരളത്തിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുള്ളത് <ref name="r1"/>. [[ബീഹാർ]] (8259 കേസുകൾ), [[മഹാരാഷ്ട്ര]] (7453 കേസുകൾ) ആണ് ഒന്നും രണ്ടും സ്ഥാനങ്ങളിൽ <ref name="r1"/>. കേരളത്തിലെ ഒരു ലക്ഷം ആളുകളിൽ 20.19 പേർ കുറ്റകൃത്യങ്ങളിൽ ഏർപ്പെടുന്നു <ref name="r1"/>. ദേശീയ ശരാശരി 5.82 മാത്രമാണ്<ref name="r1"/>.{{തെളിവ്}} ==സാമൂഹിക സുരക്ഷ== സാമൂഹിക സുരക്ഷ, ക്ഷേമരാഷ്ട്രം എന്ന സങ്കല്പങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കി സമൂഹത്തിൽ ദുരിതം അനുഭവിക്കുന്ന എല്ലാവർക്കും തുല്യനീതി ഉറപ്പുവരുത്തുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ 1975 സെപ്റ്റംബർ 9 മുതലാണ് കേരളത്തിൽ സാമൂഹ്യനീതി വകുപ്പ് പ്രവർത്തനമാരംഭിക്കുന്നത്. വൃദ്ധർ, അംഗപരിമിതർ, ട്രാൻസ് ജെൻഡർ വ്യക്തികൾ, മുൻതടവുകാർ, തടവുകാർ, തുടങ്ങിയവർക്കുവേണ്ടി വിവിധ ക്ഷേമപ്രവർത്തനങ്ങളും സേവനങ്ങളും വകുപ്പിനുകീഴിൽ ആവിഷ്ക്കരിച്ച് നടപ്പിലാക്കി വരുന്നു. വയോജന പെൻഷൻ, വിധവാ പെൻഷൻ തുടങ്ങിയവ കേരളത്തിൽ നൽകി വരുന്നുണ്ട്. എന്നാൽ ഈ തുക തീരെ കുറവാണ്, നിത്യ ചിലവുകൾക്ക് തികയുന്നില്ല, പലപ്പോഴും പണം വൈകി മാത്രം ലഭിക്കുന്നു തുടങ്ങിയ പരാതികൾ പലപ്പോഴും ഉണ്ടാകാറുണ്ട്. == കുടിവെള്ളം == കേരളത്തിലെ 70 ശതമാനം പേർക്കും ശുദ്ധജലം അവരവരുടെ വീടുകളിൽ ഉള്ള [[കിണർ]], കുളം എന്നിവയിൽ നിന്ന് ലഭ്യമാകുന്നുണ്ട് എന്നത് കേരളത്തിനെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ഭാഗ്യമാണ്. 17.2 ശതമാനം പേർക്ക് ഭാഗികമായേ ശുദ്ധജലം ലഭിക്കുന്നുള്ളൂ. എന്നാൽ നഗരങ്ങളിലും മറ്റും സർക്കാർ ശുദ്ധജലം കുഴലുകളിൽ എത്തിക്കുന്നുണ്ട്. എന്നാൽ സമുദ്രതീരത്ത് കിടക്കുന്ന [[വൈപ്പിൻ]] പോലുള്ള ഗ്രാമപ്രദേശങ്ങളിലാണ് ശുദ്ധജലക്ഷാമം ഏറ്റവും രൂക്ഷം.<ref>{{Cite web |url=http://www.keralaplanningboard.org/html/EconomicReview2005/chapter5.pdf |title=ശുദ്ധജല സ്രോതസ്സുകളേക്കുറിച്ച് കേരള ജല അതോറിറ്റിയുടെ പി.ഡി.എഫ്. ശേഖരിച്ച തിയ്യതി 2007 മാർച്ച് 24 |access-date=2007-03-24 |archive-date=2007-09-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070928090345/http://www.keralaplanningboard.org/html/EconomicReview2005/chapter5.pdf |url-status=dead }}</ref> നദികളിൽ നിന്നും പാടങ്ങളിൽ നിന്നും അനുവദനീയമായ അളവിലും കൂടുതൽ മണൽ എടുക്കുന്നത് തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ പലയിടങ്ങളിലും വേനൽകാലത്ത് ജലക്ഷാമം രൂക്ഷമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. == ഔദ്യോഗിക ചിഹ്നങ്ങൾ == കേരളത്തിന്റെ ഔദ്യോഗിക ഭാഷ [[മലയാളം|മലയാളവും]], ഔദ്യോഗിക മുദ്ര [[അശോകസ്തംഭം|അശോകസ്തംഭത്തിന്]] ഇരുവശവുമായി നിൽക്കുന്ന ആനകളുമാണ്. [[തെങ്ങ്|തെങ്ങാണ്]] കേരളത്തിന്റെ ഔദ്യോഗിക വൃക്ഷം. [[മലമുഴക്കി വേഴാമ്പൽ|മലമുഴക്കി വേഴാമ്പലിന്]] ഔദ്യോഗിക പക്ഷിയുടേയും [[ഇന്ത്യൻ ആന|ഇന്ത്യൻ ആനയ്ക്ക്]] ഔദ്യോഗിക മൃഗത്തിന്റേയും സ്ഥാനമുണ്ട്. [[കണിക്കൊന്ന]] കേരളത്തിന്റെ ഔദ്യോഗിക പുഷ്പവും, [[കരിമീൻ]] കേരളത്തിന്റെ ഔദ്യോഗിക മത്സ്യവും,<ref name="കരിമീൻ">{{cite news|title=കരിമീൻ ഇനി സംസ്ഥാന മത്സ്യം|url=http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/400359/2010-07-08/kerala|accessdate=8 July 2010|newspaper=മാതൃഭൂമി|archive-date=2010-10-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20101010092418/http://mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/400359/2010-07-08/kerala|url-status=dead}}</ref> [[ചക്ക]] കേരളത്തിന്റെ ഔദ്യോഗിക ഫലവും,{{citation needed}} [[ഇളനീർ]] കേരളത്തിന്റെ ഔദ്യോഗിക പാനീയവും ആണ്.{{citation needed}} <gallery widths="140px" heights="180" perrow="5" align="center" mode="packed" caption="ഔദ്യോഗിക ചിഹ്നങ്ങളുടെ ചിത്രങ്ങൾ"> പ്രമാണം:Laburnum anagyroides hanging flower cluster.jpg|കേരള സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ഔദ്യോഗിക പൂവായ [[കണിക്കൊന്ന]] പ്രമാണം:1859-Martinique.web.jpg|കേരള സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ഔദ്യോഗിക വൃക്ഷമായ [[തെങ്ങ്]] പ്രമാണം:ThiruvambadyShivasundar.JPG|കേരള സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ഔദ്യോഗിക മൃഗമായ [[ഇന്ത്യൻ ആന]] പ്രമാണം:Doppelhornvogel-09.jpg|കേരള സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ഔദ്യോഗിക പക്ഷിയായ [[മലമുഴക്കി വേഴാമ്പൽ]] പ്രമാണം:കരിമീൻ.jpg|കേരള സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ഔദ്യോഗിക മത്സ്യമായ [[കരിമീൻ]] പ്രമാണം:Coconut Drink, Pangandaran.JPG|കേരള സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ഔദ്യോഗിക പാനീയമായ [[ഇളനീർ]] പ്രമാണം:Jackfruit ചക്ക.JPG|കേരള സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ഔദ്യോഗിക ഫലമായ [[ചക്ക]] </gallery> == ചിത്രങ്ങൾ == <gallery widths="150" height="120px" perrow="4" align="center" mode="packed"> പ്രമാണം:Aranmula-boat race- Kerala-India-1.jpg|ഓണത്തോടനുബന്ധിച്ചു നടത്തപ്പെടുന്ന [[വള്ളംകളി]] മത്സരങ്ങൾ ലോക പ്രശസ്തമാണ്‌. പ്രമാണം:Thiruvathirakali kerala.jpg|[[തിരുവാതിരക്കളി]] ഓണത്തിനോടനുബന്ധിച്ചും മറ്റും കേരളത്തിലും വിദേശമലയാളികൾ ഉള്ളയിടത്തും നടത്തപ്പെടുന്നു. പ്രമാണം:Margamkali.jpg|[[മാർഗ്ഗംകളി]] ക്രിസ്ത്യൻ സമുദായത്തിലെ ഒരുകലാ രൂപം File:Puliyoor Kali Theyyam at Mathamangalam.jpg|പുലിയൂർകാളി തെയ്യം പ്രമാണം:Thirayattam- (Karumakam & kariyathan thira).JPG|തിറയാട്ടം - കരുമകനും കരിയാത്തനും. </gallery> {{സമീപസ്ഥാനങ്ങൾ |Northwest = [[അറബിക്കടൽ]] |North = [[കർണ്ണാടക]] |Northeast = [[കർണ്ണാടക]] |West = [[അറബിക്കടൽ]] |Center = കേരളം |South = [[തമിഴ്നാട്]] |Southwest = [[അറബിക്കടൽ]] |Southeast = [[തമിഴ്നാട്]] |East = [[തമിഴ്നാട്]] |}} == കുറിപ്പുകൾ == <div class="references-small" style="-moz-column-count:2; column-count:2;"> '''ക'''.{{Note_label|ക|ക|none}} കേരളത്തെക്കുറിച്ചെഴുതിയ ലേഖനത്തിൽ "ഭൂമുഖത്ത് ഇതുപോലെ മറ്റൊരു നാടില്ല" എന്നാണ്‌ വിവരിക്കുന്നത്. '''ഖ'''.{{Note_label|ഖ|ഖ|none}} തിരുവിതാംകൂർ രാജകൊട്ടാരത്തിലേക്ക് 4000 പറ നെല്ലും 110 പറ ഞവര അരിയും ഒന്നര പറ ഊര അരിയുമാണ് നൽകി വന്നിരുന്നത് ഇത് മാർച്ച് 2 നാണ് നിർത്തലാക്കിയത്. </div> == അവലംബം == {{reflist|2}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == {{commons|Kerala}} <div class="references-small"> ; സർക്കാർ * [http://www.kerala.gov.in കേരള ഗവണ്മെന്റിന്റെ ഔദ്യോഗിക വെബ് സൈറ്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060118031516/http://www.kerala.gov.in/ |date=2006-01-18 }} * [http://www.keralacm.gov.in കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാർ] * [http://www.censuskerala.org/ കേരള സംസ്ഥാന വിനോദസഞ്ചാര വകുപ്പിന്റെ ഔദ്യോഗിക വെബ് സൈറ്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061007005011/http://www.censuskerala.org/ |date=2006-10-07 }} * [http://www.ktdc.com/ കേരള ടൂറിസം ഡെവലപ്മെന്റ് കോർപ്പറേഷൻ വെബ് സൈറ്റ്]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ; പൊതു വിജ്ഞാനം * [http://www.britannica.com/ebc/article-9369072 എൻസൈക്ലോപീഡിയ ബ്രിട്ടാണിക്കയിലെ രേഖകൾ] * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/315300/Kerala എൻസൈക്ലോപീഡിയ ബ്രിട്ടാണിക്കയിലെ രേഖകൾ] </div> {{CMs of Kerala}} {{Governers of Kerala}} {{Kerala Dist}} {{ഇന്ത്യയിലെ സംസ്ഥാനങ്ങൾ}} {{kerala|show=show}} {{Geographic location|Centre = Kerala |North= [[Karnataka|കർണ്ണാടകം]] |Northeast = |East = [[Tamil Nadu|തമിഴ്‌നാട്]] |Southeast = |South= [[Indian Ocean|ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്രം]] |Southwest = |West = [[Lakshadweep Sea|ലക്ഷദ്വീപ് കടൽ]] |Northwest = [[Mahé, India|മയ്യഴി]] }} {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:കേരളം| ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ സംസ്ഥാനങ്ങളും കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശങ്ങളും]] [[വർഗ്ഗം:ചിത്രങ്ങളുടെ എണ്ണം കുറയ്ക്കേണ്ട താളുകൾ]] siip9wxl7dddco5wwhc2kmvinyoui6e 4 2122 4673344 4672439 2026-10-04T07:28:40Z Vijayanrajapuram 21314 [[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/വി .സുരേശൻ]] ചേർക്കുന്നു. ([[WP:Twinkle|ട്വിങ്കിൾ]]) 4673344 wikitext text/x-wiki [[Category:വിക്കിപീഡിയ പരിപാലനം]] {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/തലക്കെട്ട്}} {{മായ്ക്കൽപത്തായം}} __TOC__ __NEWSECTIONLINK__ =ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങളുടെ പട്ടിക= <!-- ഇതിനു താഴെ ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങളുടെ വിവരം ചേർക്കുക . ഉദാഹരണമായി നിങ്ങൾ നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യാനുദ്ദേശിക്കുന്ന ലേഖനത്തിന്റെ തലക്കെട്ട് കേരളം എന്നാണെങ്കിൽ എന്നു ഏറ്റവും മുകളിൽ ചേർത്ത് താൾ സേവ് ചെയ്യുക. --> <!-- താഴത്തെ വരി മാറ്റാതിരിക്കുക! ഇത് ട്വിങ്കിൾ ഗാഡ്ജറ്റിന് ആവശ്യമുണ്ട് --> <!-- നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യുന്ന ലേഖനങ്ങൾ ഇതിനു തൊട്ടു താഴെ നൽകുക --> {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/വി .സുരേശൻ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/വിനയൻ തേറായ്ക്കൽ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/വ്രതാനുഷ്ഠാനങ്ങളിലൂടെ തീർത്ഥയാത്ര}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പി. ശാദുലി}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പി. ശാദുലി സാഹിബ്}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഡോ. ജയദേവൻ കെ. എസ്}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/അനൂപ് പെരിയൽ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പത്മൻ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ശംഘപാലകൻ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/മഹാപത്മൻ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഹഫീസ് റഹ്മാൻ പടിയത്ത്}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/വംശഹത്യ: പാഠം, പഠനം, പ്രതിരോധം}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/മലയാളത്തിലെ ധാതുക്കൾ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ജോഷി ജോർജ്}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ബാഹിർ.കെ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/Noorul Ameen}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സായി ശ്യാം രാമചന്ദ്രൻ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/എപി മുഹമ്മദ്‌ മുസ്‌ലിയാർ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ചന്ദ്രന്മാരേ വരൂ (ടെലിവിഷൻ പരമ്പര)}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സൊക്കത്തങ്കം (ടെലിവിഷൻ പരമ്പര)}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/അന്നൈ ഇല്ലം (ടെലിവിഷൻ പരമ്പര)}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/മൂക്കുത്തി അമ്മൻ (ടെലിവിഷൻ പരമ്പര)}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പരാശക്തി (ടെലിവിഷൻ പരമ്പര)}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/യാമിനി (ടെലിവിഷൻ പരമ്പര)}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കനൽ സാംസ്കാരിക വേദി}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സെബാസ്റ്റ്യൻ എസ്. ജെയിംസ്}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/Manoj pulimath}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/Muhammad the false prophet}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ജെൻസി}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കാട്ടുമുളക്}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കാട്ടുവെള്ളരി}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പി.കെ. ഏട്ടനുണ്ണി രാജ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പി.കെ.എസ്. രാജ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ജനശക്തി ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ജോയ് കൂത്തൂർ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ജോയ് തോമസ്}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ജോസഫ് ചാലിശ്ശേരി}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഡി.ബി. ബിനു}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/നജിം കൊച്ചുകലുങ്ക്}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/നന്ദകുമാർ കളരിക്കൽ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പീറ്റർ നോക്സ്}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പുത്തലത്ത് ദിനേശൻ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പഴനി ബാബ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പള്ളിക്കൽ മൊയ്ദീൻ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ബാലകൃഷ്ണൻ ചെറൂപ്പ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ബിനോയ് ഡൊമിനിക്}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ബി. ഭദ്ര}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/അംഗനമാർമൗലേ, ബാലേ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ധമ്മാനന്ദ ഭിഖുനി}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പ്രവാസി നിവാസി പാർട്ടി}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പി.എ. പൗരൻ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ലാലി വിൻസന്റ്}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ശങ്കരനാരായണൻ മലപ്പുറം}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഓൺലൈൻ ഫിറ്റ്നസ്}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ജോൺ ടി. വേക്കൻ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സുസ്മിത പ്രഭാകരൻ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ലാവണ്യ നായർ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഇല്യാസ് പെരിമ്പലം}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/അരുൺ കുമാർ എസ്. ഹരിപ്പാട്}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സായി ശ്യാം രാമചന്ദ്രൻ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സായി ശ്യാം രാമചന്ദ്രൻ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പുലാമന്തോൾ മൂസ്സ്}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സായി ശ്യാം രാമചന്ദ്രൻ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/അബ്ദുൾ മുനീർ എൻ.കെ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/Mercy foundation}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/വാക്കോട് മൊയ്തീൻ കുട്ടി ഫൈസി}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കൊടക് അബ്ദുറഹ്‍മാൻ മുസ്‍ലിയാർ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/നാസിം ചാനടുക്കം}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഡോ. ശ്രീ. ചിത്രഭാനു കെ പൊതുവാൾ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സുനിൽ ജോസഫ്}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പി വി സുകുമാരൻ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/Mitun M Das}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/അജേഷ് മാഷ് കോട്ടായി}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/തലതിരിവിൽ നിന്നും ആഞ്ജകളിലേക്ക്}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സുധീർ മമ്പാട്}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഇടുക്കി സീറോ-മലബാർ കത്തോലിക്കാ രൂപത}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/Sanjay krishnan mt}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/വഴിച്ചെണ്ട}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പി. വി. സുകുമാരൻ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ടി എൻ പ്രകാശ് പുരസ്കാരം}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സജി ജോസഫ്}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/മലയാളത്തിലെ പോർച്ചുഗീസ് പദങ്ങൾ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഡോ. ശ്രീ. ചിത്രഭാനു കെ പൊതുവാൾ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/എം.എം പുരുഷോത്തമൻ നായർ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സുന്ദരം ധനുവച്ചപുരം}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ചിത്രഭാനു കെ പൊതുവാൾ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സാമൂഹിക പ്രവർത്തനം (തൊഴിൽവൃത്തിപരമായത്)}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഇന്ത്യയിലെ ന്യൂനപക്ഷ പ്രീണനം}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഭവാനി തമ്പുരാട്ടി}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കെ. മണികണ്ഠൻ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ബൗദി മലയാളം നോവൽ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഭാവന ക്ലബ്ബ് & റീഡിംഗ് റൂം , പൊതുവാച്ചേരി}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/2016ലെ സമ്മർ ഒളിബിക്സിലെ അത് ലറ്റിക് മത്സരങ്ങൾ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കേരള സർവീസ്}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/വസീം കണ്ണൂർ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സുധീരൻ ​​പ്ര​യാർ-1}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കേരള യാത്ര 2026}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/മഴ തോരും മുൻപേ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കേരള ഉർദു ടീച്ചേഴ്സ് അസോസിയേഷൻ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കേരള സ്കൂൾ ടീച്ചേഴ്സ് അസോസിയേഷൻ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/മുന്നോക്ക വികസന കോർപ്പറേഷൻ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/റഫീഖ് ഇബ്രാഹിം}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ആർ.രാഹുൽ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ആന്റണി കാട്ടിപ്പറമ്പിൽ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ആൽബ്രൈറ്റ് സിൻഡ്രോം}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പേറ്റന്റ് ഡക്ടസ് ആർട്ടീരിയോസിസ്}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഗുഹ്യരോമം}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ആൻഡ്രോപോസ്}} <!-- നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യുന്ന ലേഖനങ്ങൾ ഇതിനു മുകളിൽ ഏറ്റവും ആദ്യം നൽകുക --> cjfsgzfi54vkwyxbksecsnyoutgppwn 0 2737 4673168 4608302 2026-10-03T14:27:02Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4673168 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Qatar}} {{Infobox Country | conventional_long_name = സ്റ്റേറ്റ് ഓഫ് ഖത്തർ | common_name = ഖത്തർ | image_flag = Flag of Qatar.svg | image_coat = Emblem of Qatar (1976–2022).svg | symbol_type = Emblem | image_map = LocationQatar.png | image_map2 = Qatar - Location Map (2013) - QAT - UNOCHA.svg | national_motto = | national_anthem = ''[[അസ്സലാം അമീരി]]<ref>http://www.nationalanthems.info/qa.htm NationalAnthems.info</ref>'' | official_languages = [[അറബി]]<ref>http://qatar.embassyhomepage.com/qatari_language_learn_qatari_language_schools_qatari_dictionary_online_holiday_phrases_in_qatari_embassy_london_uk.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130418031507/http://qatar.embassyhomepage.com/qatari_language_learn_qatari_language_schools_qatari_dictionary_online_holiday_phrases_in_qatari_embassy_london_uk.htm |date=2013-04-18 }} EmbassyHomePage</ref> | demonym = ഖത്തരി | capital = [[ദോഹ]] | latd = 25 | latm = 18 | latNS = N | longd = 51 | longm = 31 | longEW = E | largest_city = capital | government_type = കുടുംബാധിപത്യം, അർദ്ധ ഭരണഘടനാപരമായ [[രാജവാഴ്ച]] | leader_title1 = അമീർ | leader_name1 = തമീം ബിൻ ഹമദ് ബിൻ ഖലീഫ അൽ ഥാനി | leader_title2 = പ്രധാന മന്ത്രി | leader_name2 = ഹമദ് ബിൻ ജാസ്സിം ബിൻ ജബർ അൽഥാനി | sovereignty_type = സ്വാതന്ത്ര്യം¹ | established_event1 = ഇപ്പോഴത്തെ ഭരണകുടുംബം അധികാരത്തിൽ വന്നത് | established_date1 = <br />December 18, 1878 | established_event2 = ബ്രിട്ടനിൽ നിന്നും സ്വാതന്ത്ര്യം നേടിയത് | established_date2 = <br />September 3, 1971 | area_rank = 164th | area_magnitude = | area_km2 = 11,437 | area_sq_mi = 4,416 | percent_water = ദുർല്ലഭം | population_census = 1,696,563<ref>{{cite web |url=http://www.qsa.gov.qa/QatarCensus/Populations.aspx |title=Populations |publisher=Qsa.gov.qa |date= |accessdate=2010-10-02 |archive-date=2010-07-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100709192746/http://www.qsa.gov.qa/QatarCensus/Populations.aspx |url-status=dead }}</ref> | population_census_rank = 148th | population_census_year = 2010 | population_density_km2 = 123.2 | population_density_sq_mi = 319.1 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> | population_density_rank = 123rd | GDP_PPP = $102.147 billion<ref name=imf2>{{cite web|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2010/01/weodata/weorept.aspx?sy=2007&ey=2010&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=453&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a=&pr.x=72&pr.y=0|title=Qatar|publisher=International Monetary Fund|accessdate=2010-04-21}}</ref> <!--Do not edit!--> | GDP_PPP_rank = | GDP_PPP_year = 2009 | GDP_PPP_per_capita = $83,840<ref name=imf2/> <!--Do not edit!--> | GDP_PPP_per_capita_rank = | GDP_nominal = $83.910 billion<ref name=imf2/> <!--Do not edit!--> | GDP_nominal_rank = | GDP_nominal_year = 2009 | GDP_nominal_per_capita = $68,871<ref name=imf2/> <!--Do not edit!--> | GDP_nominal_per_capita_rank = | HDI = {{increase}} 0.910<ref name="HDI">{{cite web|url=http://hdrstats.undp.org/en/countries/country_fact_sheets/cty_fs_QAT.html|title=Human Development Report 2009: Qatar|publisher=The United Nations|accessdate=2009-10-18|archive-date=2013-05-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20130524015341/http://hdrstats.undp.org/en/countries/country_fact_sheets/cty_fs_QAT.html|url-status=dead}}</ref> | HDI_rank = 33rd | HDI_year = 2007 <!-- Please use the year in which the HDI data refers to and not the publication year --> | HDI_category = <span style="color:#090;">very&nbsp;high</span> | currency = [[ഖത്തർ റിയാൽ]] | currency_code = QAR | country_code = 0974 | time_zone = AST | utc_offset = +3 | time_zone_DST = (not observed) | utc_offset_DST = +3 | drives_on = right | cctld = [[.qa]] | calling_code = +974 | ISO_3166-1_alpha2 = QA | ISO_3166-1_alpha3 = QAT | ISO_3166-1_numeric = 634 | sport_code = QAT | vehicle_code = Q }} അറേബ്യൻ [[ഗൾഫ്|ഗൾഫിലെ]] ഒരു രാജ്യമാണ് '''ഖത്തർ''' ({{IPAc-en|ˈ|k|æ|t|ɑːr}},<ref>Pronunciation adopted by [[Qatar Airways]]' advertisements, such as ''[https://www.youtube.com/watch?v=NieLZzuA1OQ Qatar Airways: the Art of Flight Redefined]''</ref> {{IPAc-en|audio=En-us-Qatar.ogg|ˈ|k|ɑː|t|ɑːr}}, {{IPAc-en|ˈ|k|ɑː|t|ər}} or {{IPAc-en|audio=En-us-Qatar-2.ogg|k|ə|ˈ|t|ɑːr}};<ref>{{cite web |url=http://www.speech.cs.cmu.edu/cgi-bin/cmudict?stress=-s&in=QATAR |title=CMU Pronouncing Dictionary |publisher=CS|accessdate=28 March 2010}}</ref> {{lang-ar|قطر}} ''{{transl|ar|Qaṭar}}'' {{IPA-ar|ˈqɑtˤɑr|}}; പ്രാദേശിക ഉച്ചാരണം: {{IPA-ar|ˈɡɪtˤɑr|}}),<ref name=EoI>{{cite web|url=http://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-of-islam-2/katar-SIM_4018 |title=Encyclopaedia of Islam |last=Johnstone |first=T. M. |work=Ķaṭar |year=2008 |publisher=Brill Online |date= |accessdate=22 January 2013}} {{Subscription required|date=January 2013}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.washingtonpost.com/posttv/politics/how-do-you-say-qatar-senate-hearing-has-the-answer/2014/06/12/57b193aa-f240-11e3-8658-4dc6c63456f1_video.html|title=How do you say 'Qatar'? Senate hearing has the answer|publisher=Washington Post|date=12 June 2014|accessdate=12 March 2015}}</ref>. ഇവിടത്തെ ഔദ്യോഗിക ഭാഷ [[അറബി|അറബിയാണ്]]. ഇംഗ്ലീഷ് വ്യാപകമായി ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു. എണ്ണ -പ്രകൃതിവാതക സമ്പന്നം. വിസ്തൃതിയിലും ജനസംഖ്യയിലും ലോകത്തെ ചെറിയ രാഷ്ട്രങ്ങളുടെ പട്ടികയിലാണ് ഖത്തറിന്റെ സ്ഥാനം<ref>http://www.worldatlas.com/aatlas/populations/ctyareas.htm WorldAtlas.com</ref>. എന്നാൽ വികസനത്തിന്റെയും പുരോഗതിയുടെയും കാര്യത്തിൽ മുൻപന്തിയിലുള്ള ഈ കൊച്ചുരാജ്യം വിവിധ രംഗങ്ങളിൽ ഇതിനകം ലോകത്തിന്റെ ശ്രദ്ധയാകർഷിച്ചുകഴിഞ്ഞു. നിരവധി അന്താരാഷ്ട്ര പ്രശ്നങ്ങളിൽ ഈ രാജ്യം സ്വീകരിച്ച നിലപാടുകൾ ഇതിന് കാരണമായിട്ടുണ്ട്. അടുത്ത കാലത്തായി വിവിധ അന്താരാഷ്ട്ര പ്രശ്നങ്ങളിലെടുത്ത വേറിട്ട നയനിലപാടുകൾ ശ്രദ്ധേയമാണ്. == ചരിത്രം == [[പ്രമാണം:Qa-map.PNG|thumb|ഖത്തറിന്റെ ഭൂപടം]] [[പ്രമാണം:Alwakhra Masjid.jpg|right|thumb|ഖത്തറിലെ അൽവക്ര മസ്ജിദ്]] === പുരാതന ചരിത്രം === ബി.സി ആറാം നൂറ്റാണ്ടിൽ തന്നെ ഖത്തറിൽ ജനവാസം ഉണ്ടായിരുന്നതായി കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. [[അൽ ഖോർ|അൽ ഖോറിൽ]] നടത്തിയ ഉത്ഖനനത്തിൽ ഇക്കാലയളവിലെ മൺപാത്രങ്ങളും ആയുധങ്ങളും കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. അക്കാലയളവിൽ [[ബാർട്ടർ സമ്പ്രദായം|ബാർട്ടർ സമ്പ്രദായത്തിലൂടെ]] ജനങ്ങൾ ഇടപാടു നടത്തിയിരുന്നു. പ്രധാനമായും [[മെസപ്പൊട്ടേമിയ|മെസപ്പൊട്ടോമിയൻ]] ജനതയുമായി മത്സ്യം, മൺപാത്രങ്ങൾ എന്നിവയുടെ വ്യപാരമാണ് നടന്നിരുന്നത്.<ref>http://www.qatarvisitor.com/index.php?cID=439&pID=1487</ref><br /> === ഇസ്‌ലാമിനു കീഴിൽ === ഏഴാം നൂറ്റാണ്ടിൽ [[പ്രവാചകൻ]] ''മുഹമ്മദി''ന്റെ ആഗമനത്തിന്റെ ആദ്യ ഘട്ടത്തിൽ തന്നെ [[ഇസ്‌ലാം]] ഈ ഉപദ്വീപിൽ പ്രചരിച്ചു{{തെളിവ്}}. എ ഡി 628 ൽ [[മുഹമ്മദ് നബി]] പല രാജാക്കന്മാർക്കും ഇസ്‌ലാമിന്റെ സന്ദേശം അയച്ച കൂട്ടത്തിൽ [[ബഹറൈൻ]] ഭരണാധികാരി ''മുൻദിർ ബിൻ സവാ അൽ ഥമീമി''ക്കും കത്തയച്ചു. അക്കാലത്തു [[കുവൈത്ത്]], ഖത്തർ ഇപ്പോൾ [[സൗദി അറേബ്യ|സൗദി അറേബ്യയുടെ]] ഭാഗമായ [[അൽ ഹസ്സ]] എന്നിവ [[ബഹറൈൻ]] ഭർണാധികാരത്തിനു കീഴിലായിരുന്നു. അദ്ദേഹം അതു സ്വീകരിക്കുകയും ഇസ്‌ലാമിലേക്ക് പരിവർത്തനം നടത്തുകയും ചെയ്തു. പിന്നീട് ഇസ്‌ലാമിക രാഷ്ട്രത്തിന്റെ ഭാഗമായി [[എ ഡി]] 1913 വരെ നിലകൊണ്ടു. 1913ൽ തുർക്കി ഖലീഫയുമായി ഖത്തർ ഭരണാധികാരി ഇടയുകയും പൂർണ്ണമായ സ്വയംഭരണം ആരംഭിക്കുകയും ചെയ്തു. === ബ്രിട്ടീഷ് ആധിപത്യം === എ ഡി 1635ൽ [[ബസറ]]യിൽ ബ്രിട്ടീഷ് ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനി ഒരു ഫാക്ടറി ആരംഭിക്കുന്നതോടെയാണ് ബ്രിട്ടന്റെ ഇടപെടൽ മേഖലയിൽ വ്യാപിച്ചത്. പെട്രോളിയം പര്യവേക്ഷണത്തിനും മുത്തു ശേഖരണത്തിനുമായി അവർ തദ്ദേശീയരുമായി തന്ത്രപരമായ അടുപ്പം സ്ഥാപിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും തുർക്കി സുൽത്താനുമായുണ്ടാക്കിയ മാൻഡേറ്ററി കരാർ പ്രകാരം 1916 വരെ നേരിട്ട് സൈനിക നീക്കം നടത്തിയിരുന്നില്ല. എ ഡി 1878 ഡിസംബർ 18നു ഷെയ്ഖ് ഖാസിം (ജാസ്സിം എന്നും ഉച്ചാരണമുണ്ട്) ബിൻ മുഹമ്മദ് അൽഥാനി തുർക്കി ഖലീഫയിൽ നിന്നും ഖത്തറിന്റെ ഉപഭരണാധികാരി എന്ന സ്ഥാനം നേടുകയും ബഹറൈൻ പ്രവിശ്യയിൽ നിന്നും വേർപ്പെടുത്തി ഒരു നാട്ടു രാജ്യമാക്കി മാറ്റുകയും ചെയ്തു. 1916 മുതൽ 1971 സെപ്റ്റംബർ വരെ ഖത്തർ പൂർണ്ണമായും ബ്രിട്ടീഷ് അധിപത്യത്തിനു കീഴിലായിരുന്നു. === സ്വാതന്ത്ര്യം === എ ഡി 1971 [[സെപ്റ്റംബർ 3]] നാണു ഖത്തർ സ്വതന്ത്ര്യം നേടുന്നത്. [[ഇന്ത്യ]] സ്വാതന്ത്ര്യം പ്രാപിച്ച ശേഷം കോളനികൾ ഓരോന്നായി സ്വാതന്ത്ര്യം പ്രഖ്യപിക്കാൻ തുടങ്ങിയതോടെ തിരിച്ചടി നേരിട്ട [[ബ്രിട്ടൻ]], പെട്രോളും പ്രകൃതി വിഭവങ്ങളും കൈവിടാൻ ഒരുക്കമല്ലാതെ [[1971]] വരെ ഖത്തറിനെ അധീനപ്പെടുത്തി.<ref>http://www.diwan.gov.qa/english/Qatar/Qatar_History.htm</ref> [[പ്രമാണം:Zubara Fort.jpg|thumb| സുബാറ കോട്ട]] == ഭരണക്രമം == [[പ്രമാണം:Doha Palace.jpg |thumb|''അമീരി ദിവാൻ'' (പാർല്ലമെന്റ്)]] ഭരണഘടനയുടെ അടിസ്ഥാനം [[ഖുർആൻ|ഖുർആനും]] , [[നബിചര്യ|നബിചര്യയും]] ആയി അംഗീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. [[അമീർ]] ആണ് രാഷ്ട്രത്തലവനും, ഭരണത്തലവനും. അദ്ദേഹത്തെ സഹായിക്കാൻ മന്ത്രി സഭയും പാർലമെന്റും(മജ്‌ലിസ് ശൂറ) ഉണ്ട്. ഇവ രണ്ടിലേയും അംഗങ്ങളെ അമീർ തന്നെ നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യുന്നു. അൽ ഥാനി കുടുംബത്തിനാണു പരമ്പരാഗതമായി ഭരണം. 2003 ജൂലായ് 13 നു നടന്ന റഫറണ്ടത്തിലൂടെയാണു നിലവിലെ ഭരണഘടനക്കു അംഗീകാരം ലഭിച്ചത്. അമീർ തന്റെ മൂത്ത പുത്രനെ കിരീടാവകാശിയായി പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു. അമീറിനു പുത്രന്മാരില്ലെങ്കിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഏറ്റവും അടുത്ത രക്തബന്ധുവായ പുരുഷനെ കിരീടാവകാശിയായി പ്രഖ്യപിക്കുന്നു. അമീർ മരണപ്പെട്ടാൽ സ്വഭവികമായും കിരീടാവകാശി അടുത്ത അമീർ ആയി അധികാരമേൽക്കുന്നു. ഷെയ്ഖ് '''ഹമദ് ബിൻ ഖലീഫ അൽ ഥാനി''' ആയിരുന്നു അമീർ. അദ്ദേഹത്തിന്റെ നാലാമത്തെ മകനായ ഷെയ്ഖ് '''തമീം ബിൻ ഹമദ് ബിൻ ഖലീഫ അൽ ഥാനി''' ആണ് ഇപ്പോഴത്തെ അമീർ<ref>http://www.gulf-times.com/qatar/178/details/357408/sheikh-tamim-to-be-emir</ref>. 2013 ജൂൺ ചൊവ്വാഴ്ചയാണ് അദ്ദേഹം രാജ്യഭരണം ഏറ്റെടുത്തത്. ഷെയ്ഖ് '''ഹമദ് ബിൻ ഖലീഫ അൽ ഥാനിയുടെ''' ആദ്യ മൂന്ന് ആണ്മക്കളും കിരീടാവകാശം വേണ്ടെന്നു വെച്ചതിനാൽ ഷെയ്ഖ് തമീം ബിൻ '''ഹമദ് ബിൻ ഖലീഫ അൽ ഥാനി''' ആയിരുന്നു കിരീടാവകാശിയും ഡെപ്യൂട്ടി അമീറും. രാജകുടുംബത്തിലെ എല്ലാ അംഗങ്ങളെയും ഷെയ്ഖ് എന്നാണു അഭിസംബോധന ചെയ്യുക. സ്ത്രീകളെ ഷെയ്ഖ എന്നും. === മുനിസിപ്പാലിറ്റികൾ === [[പ്രമാണം:Municipalities of Qatar.svg|140px|right|മുനിസിപ്പാലിറ്റികൾ]] {{പ്രധാനലേഖനം|ഖത്തറിലെ മുനിസിപ്പാലിറ്റികൾ}} ഭരണ സൗകര്യത്തിനു വേണ്ടി ഖത്തറിനെ എട്ട് മുനിസിപ്പാലിറ്റികൾ വിഭാഗിച്ചിരിക്കുന്നു<ref name="മുനിസിപ്പാലിറ്റികൾ">{{cite web|url=http://www.mme.gov.qa/cui/view.dox?id=585&siteID=2|title=ഖത്തറിലെ മുനിസിപ്പാലിറ്റികൾ|publisher=mme.gov.qa|accessdate=9 നവംബർ 2019|archive-date=2020-02-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20200215073034/http://www.mme.gov.qa/cui/view.dox?id=585&siteID=2|url-status=dead}}</ref>. ഇവിടെ ജനങ്ങൾ വോട്ട് ചെയ്താണു പ്രധിനിധികളെ തെരഞ്ഞെടുക്കുന്നതു. # [[ദോഹ]] # [[അൽ റയ്യാൻ]] # [[ഉം സലാൽ]] # [[അൽ ഖോർ & ദേഖ്ര]] # [[അൽ വക്ര]] # [[അൽ ദയാൻ]] # [[അൽ ഷമാൽ]] # [[അൽ ഷാഹ്‌നിയ]] == ജനങ്ങൾ == തദ്ദേശിയരിൽ ഭൂരിഭഗവും [[സൗദി അറേബ്യ]]യിലെ [[നജ്ദ്|നജ്ദിൽ]] നിന്നും കുടിയേറിയവരാണ്. ഇപ്പോഴത്തെ രാജകുടുംബമായ അൽ ഥാനികുടുംബം എ ഡി 1800-കളിൽ ഇവിടേക്കു വന്നവരാണ്. തദ്ദേശിയർ നൂറ് ശതമാനവും മുസ്‌ലിംകൾ. 2010 ലെ [[കാനേഷുമാരി]] കണക്കുപ്രകാരം 16,99,435 ആണു മൊത്തം ജനസംഖ്യ. ഇതിൽ 4,14,696 പേർ സ്ത്രീകളും 12,84,739 പുരുഷന്മാരുമാണ്<ref>{{Cite web |url=http://www.qsa.gov.qa/QatarCensus/Pdf/Population_by_sex_and_municipality.pdf |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-10-29 |archive-date=2010-11-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101122150721/http://www.qsa.gov.qa/QatarCensus/Pdf/Population_by_sex_and_municipality.pdf |url-status=dead }}</ref>. ജോലിയവശ്യാർത്ഥം പുരുഷന്മാരായ വിദേശികൾ കൂടുതൽ എത്തുന്നതു കൊണ്ടാണു സ്ത്രീ -പുരുഷ അനുപാതത്തിൽ ഇത്ര വലിയ അന്തരം. == ഇന്ത്യാ - ഖത്തർ ബന്ധം == ഖത്തറിലെ ഏറ്റവും വലിയ ജനവിഭാഗം ഇന്ത്യക്കാരാണ്.650000 ഇന്ത്യക്കാരാണ് ഖത്തറിൽ ഉള്ളത് , ഇത് ഖത്തറിലേ &nbsp;ആകെ ജനസംഖ്യയുടെ 25% ആണ്,&nbsp;313000 പേരാണ് ഖത്തറികളുടെ ജനസംഖ്യ , ഇത് ആകെ ജനസംഖ്യയുടെ 12.10% മാത്രം&nbsp;(Population of Qatar by nationality 2017)ഇക്കാരണത്താൽ&nbsp; ഇന്ത്യക്കാർക്കു പുതുതായി വിസ ലഭിക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ടുണ്ട്. പ്രധാന കമ്പനികളിലും ബാങ്കുകളിലും ഗവണ്മെന്റ് ജോലിയിലും എല്ലാം ഇന്ത്യക്കാർ ധാരാളമായി ജോലി ചെയ്യുന്നു. പ്രധാനമായും [[കേരളം]], [[തമിഴ്നാട്]], [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്]], [[മഹാരാഷ്ട്ര]], [[ബീഹാർ]], [[പശ്ചിമ ബംഗാൾ]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നും വന്നവരാണ്. ഖത്തറിലെ ഇന്ത്യക്കാരിൽ എഴുപത് ശതമാനത്തോളം ആളുകളും [[മലയാളി|മലയാളികളാണ്]]. ഖത്തറിലെ ചെറുകിട കച്ചവട സ്ഥാപനങ്ങൾ ഭൂരിഭാഗവും നടത്തുന്നതും മലയാളികൾ തന്നെ. ഇന്ത്യൻ എംബസി ദോഹയിൽ ONAIZA, വില്ല നമ്പർ 86 & 90, സ്റ്റ്രീറ്റ് നമ്പർ 941 ൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. === ഇന്ത്യൻ സംഘടനകൾ === ഐ.സി.ബി.എഫ് എന്ന പേരിൽ എംബസിയുടെ കീഴിൽ ഒരു സഹായ സംഘടന പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. നിയമവിരുദ്ധമായി ഖത്തറിൽ താമസിക്കുന്നവരും, തൊഴിൽ സ്ഥലത്ത് പീഡനത്തിനിരയായവരും മറ്റുമായവർക്ക് സഹായം ചെയ്യുക എന്നതാണു സംഘടനയുടെ പ്രവർത്തനം<ref>http://icbfqatar.org/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130602073416/http://icbfqatar.org/ |date=2013-06-02 }} ICBF</ref>. കേരളത്തിലെ ഏതാണ്ട് എല്ലാ രാഷ്ട്രീയപ്പാർട്ടികൾക്കും, മത സംഘടനകൾക്കും ഖത്തറിൽ പോഷക ഘടകങ്ങളുണ്ട്.<ref>http://www.nrirealtynews.com/qatar.php</ref> == കാലാവസ്ഥ == {{Weather box |location = Qatar |metric first = Y |single line = Y |Jan high C = 22 |Feb high C = 23 |Mar high C = 27 |Apr high C = 33 |May high C = 39 |Jun high C = 42 |Jul high C = 42 |Aug high C = 42 |Sep high C = 39 |Oct high C = 35 |Nov high C = 30 |Dec high C = 25 |Jan low C = 14 |Feb low C = 15 |Mar low C = 17 |Apr low C = 21 |May low C = 27 |Jun low C = 29 |Jul low C = 31 |Aug low C = 31 |Sep low C = 29 |Oct low C = 25 |Nov low C = 21 |Dec low C = 16 |Jan precipitation mm = 12.7 |Feb precipitation mm = 17.8 |Mar precipitation mm = 15.2 |Apr precipitation mm = 7.6 |May precipitation mm = 2.5 |Jun precipitation mm = 0 |Jul precipitation mm = 0 |Aug precipitation mm = 0 |Sep precipitation mm = 0 |Oct precipitation mm = 0 |Nov precipitation mm = 2.5 |Dec precipitation mm = 12.7 |source 1 = http://us.worldweatheronline.com/doha-weather-averages/ad-dawhah/qa.aspx |date=Jan 2016 }} == വിദ്യാഭ്യാസം == വിദ്യാഭ്യാസ രംഗത്ത് വൻ പുരോഗതി നേടിയ രാജ്യമാണ് ഖത്തർ. ജനങ്ങളിൽ പ്രത്യേകിച്ചു സ്ത്രീകളിൽ ഭൂരിഭാഗം പേരും ബിരുധ ധാരികളാണ്. ഖത്തരികളിൽ ഗണ്യമായ ഒരു വിഭാഗത്തിനു അറബി കൂടാതെ ഇംഗ്ലീഷ് അല്ലെങ്കിൽ ഫ്രെഞ്ച് ഭാഷ അറിയും. [[ഖത്തർ സർവ്വകലാശാല]] ലോകത്തിലെ പ്രധാന സർവകലാശാലകളിൽ ഒന്നാണ്. കൂടാതെ അമേരിക്കൻ, യൂറോപ്യൻ സർവകലാശാലകളുടെ കേന്ദ്രങ്ങൾ ഇവിടെ ഉണ്ട്. == ആരോഗ്യം == സ്വദേശികൾക്കും ഹെൽത്ത് കാർഡുള്ള വിദേശികൾക്കും ചികിത്സ പൂർണ്ണമായും സൗജന്യമാണ്. വിദഗ്ദ്ധ ചികിത്സക്കായി പണക്കാരായ ആളുകൾ [[ഫ്രാൻസ്]], [[ബ്രിട്ടൻ]], [[അമേരിക്ക]], [[ഇന്ത്യ]], [[തായിലാന്റ്]], [[മലേഷ്യ]] എന്നീ രാജ്യങ്ങളെയാണു ആശ്രയിക്കുന്നത്. ആരോഗ്യ മന്ത്രാലയത്തിനു കീഴിൽ രണ്ടു വിഭാഗങ്ങളായാണ് ഇവിടെ ആശുപത്രികൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. പ്രാഥമിക ആരോഗ്യകേന്ദ്രങ്ങൾ സുപ്രീം ഹെൽത്ത് കൗൺസിലിനു കീഴിലും അത്യാഹിത വിഭാഗങ്ങൾ [[ഹമദ് മെഡിക്കൽ കോർപ്പറേഷൻ|ഹമദ് മെഡിക്കൽ കോർപ്പറേഷ്ന്റെ]] കീഴിലുമാണു പ്രവർത്തിക്കുന്നതു. രാജ്യത്താകമാനം 20 പ്രാഥമിക ആരോഗ്യ കേന്ദ്രങ്ങളും 23 അത്യാഹിത വിഭാഗങ്ങളുമാണുള്ളതു. വിദേശികൾ ഖത്തറിൽ പ്രവേശിച്ച് 15 ദിവസത്തിനുള്ളിൽ ആരോഗ്യ പരിശോധന നടത്തിയിരിക്കണം. ഖത്തറിൽ വിവാഹത്തിനു മുമ്പു എച്.ഐ.വി. (എയ്ഡ്സ്) പരിശോധന നിർബന്ധമാണ്. == സാംസ്കാരികം == അറബ് ഇസ്‌ലാമിക സംസകാരത്തിലാണു ഖത്തറിന്റെ നാഗരികത വളർന്നുവന്നത്. കലാ കായിക വിനോദങ്ങളിലും, വസ്ത്രധാരണത്തിലും ,അഭിവാദ്യം ചെയ്യുന്നതിലും, ഭക്ഷണകാര്യത്തിലുമെല്ലാം ഈ സ്വാധീനം പ്രകടമാണ്. സമീപ കാലത്തായി പശ്ചാത്യ സംസകാരത്തിന്റെ കുത്തൊഴുക്കിൽ ഇതിനു മാറ്റം വരുന്നുണ്ടെങ്കിലും ജനങ്ങളിൽ ഗണ്യമായ വിഭാഗം ഇപ്പോഴും തങ്ങളുടെ സാംസ്കാരിക പാരമ്പര്യം മുറുകെ പിടിക്കുന്നവരാണ്. === ഇസ്‌ലാമിക് ആർട്ട് മ്യൂസിയം === ഇസ്‌ലാമിക കലകളുടെയും ,ചിത്രങ്ങളുടെയും അതുല്യമായ ഒരു ശേഖരണമാണു ഫ്രെഞ്ച് - ഇസ്‌ലാമിക് നിർമ്മാണ രീതിയിൽ ഉണ്ടാക്കിയ ഈ മ്യൂസിയത്തിൽ ഒരുക്കിയിട്ടുള്ളതു. ഇന്ത്യ, ഇറാഖ്, ഇറാൻ, തുർക്കി, റഷ്യ, ചൈന തുടങ്ങിയ നാടുകളിൽ നിന്നുള്ള വസ്തുക്കളുടെ അപൂർവശേഖരം തന്നെ ഇവിടെ ഒരുക്കിയിട്ടുണ്ട്<ref>http://www.mia.org.qa/en/collections MIA</ref>. === ഖത്തർ മ്യുസിയം === ഖത്തരിന്റെ പൗരാണിക വസ്തുക്കളുടെ ശേഖരണമാണു ഇവിടെ ഒരുക്കിയിട്ടുള്ളത്. [[ഗൃഹോപകരണങ്ങൾ]] മുതൽ സൈനിക ഉപകരണങ്ങൾ വരെ ഇവിടെ കാണാം. === സിനിമ === ഖത്തറിൽ സിനിമാ നിർമ്മാണം നടക്കുന്നില്ല. എങ്കിലും 2008 മുതൽ ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവൽ നടന്നുവരുന്നു. സിനിമ ശാലകളും പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. === സ്ത്രീ സ്വതന്ത്ര്യം === ഇസ്‌ലാം സ്ത്രീകൾക്കനുവദിച്ച എല്ലാ സ്വാതന്ത്ര്യവും ആസ്വദിക്കുന്നവരാണ് ഖത്തരി സ്ത്രീകൾ. കലാ കായിക രംഗത്തും, ഭരണം, ഉദ്യോഗം തുടങ്ങി സമസ്ത മേഖലകളിലും സ്ത്രീകൾക്ക് വലിയ പ്രാതിനിധ്യമാണുള്ളത്{{തെളിവ്}}. == മത സ്വാതന്ത്ര്യം == ഇസ്‌ലാമാണു ഔദ്യോഗിക മതം. തദ്ദേശിയർ മുഴുവൻ മുസ്‌ലിംകളാണ്. എങ്കിലും എല്ലാ മതവിശ്വാസികൾക്കും സ്വാതന്ത്ര്യമുണ്ട്. ക്രിസ്ത്യൻ, ഹിന്ദു, ബുദ്ധ, ജൈന, പാർസി എന്നീ മതക്കാർ ഇവിടെയുണ്ട്. എല്ലാ മത വിശ്വാസികൾക്കും സ്വന്തമായി ആരാധനാലയങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കാൻ അനുമതിയുണ്ട്. === ക്രിസ്ത്യൻ പള്ളികൾ === ഏതാണ്ടെല്ലാ ക്രിസ്തീയ സഭകളുടെയും പള്ളികൾ ഇവിടെയുണ്ട്. കേരളത്തിലെ ബാവ, മെത്രാൻ കക്ഷികൾ ഉൾപ്പെടെ [[യഹോവ സാക്ഷികൾ]] ഒഴികെയുള്ള എല്ലാവർക്കും ഇവിടെ പ്രാർത്ഥനാലയങ്ങളുണ്ട്. ഇതിനാവശ്യമായ സ്ഥലം സർക്കാർ സൗജന്യമായി നൽകുന്നു. === അമ്പലങ്ങൾ === പൊതുവായ അമ്പലങ്ങൾ ഇനിയും നിർമ്മിക്കാൻ സ്ഥലം ലഭിച്ചിട്ടില്ല. എന്നാൽ വിവിധ തൊഴിലാളി ക്യമ്പുകളിൽ അമ്പലങ്ങൾ ഉണ്ട്. അന്താരാഷ്ട്രാ ഇസ്‌ലാമിക പണ്ഡിതസഭ അധ്യക്ഷൻ [[യൂസുഫ് അൽ ഖറദാവി]] അമ്പലങ്ങൾ നിർമ്മിക്കാൻ അനുമതിയും സ്ഥലവും നൽകാൻ സർക്കാരിനോട് ആവശ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. === മുസ്‌ലിം പള്ളികൾ === എല്ലാ സ്ഥലങ്ങളിലും പള്ളികൾ സ്ഥാപിച്ച് പരിപാലിക്കുന്നത് ഔഖാഫ്<ref>{{Cite web |url=http://www.islam.gov.qa/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-10-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101112150444/http://www.islam.gov.qa/ |archive-date=2010-11-12 |url-status=dead}}</ref> മന്ത്രാലയമാണ്. വെള്ളിയാഴ്ചകളിൽ ജുമുഅ പ്രസംഗങ്ങൾക്ക് ശേഷം ചില പള്ളികളിൽ മലയാളത്തിൽ അതിന്റെ പരിഭാഷ ഉണ്ടാകാറുണ്ട്. == വ്യവസായം == പെട്രോകെമിക്കൽ ഉൽപ്പന്നങ്ങളുടെ നിർമ്മാണത്തിൽ ലോകത്ത് മുൻ നിരയിലാണു ഖത്തറിന്റെ സ്ഥാനം.[[റാസ് ലഫ്ഫാൻ]] വ്യവസായ നഗരിയിൽ ലോകത്തിലെ പ്രധാന കമ്പനികൾക്കെല്ലാം പ്ലാന്റുകളുണ്ട്. സ്റ്റീൽ, അലുമിനിയം, രാസവളം നിർമ്മാണത്തിലും ഖത്തർ മുന്നേറിയിട്ടുണ്ട്.[[മെലാനിൻ]] ഉല്പാദനത്തിൽ ലോകത്തെ രണ്ടാം സ്ഥാനം ഖത്തറിനാണ്. ലോകത്ത് ഏറ്റവുമധികം പി വി സി അസംസ്കൃത വസ്തുക്കൾ ഉല്പാദിപ്പിക്കുന്ന ഫാക്ടറികളിൽ ഒന്നാണു ഖത്തറിലെ മിസ്സഈദിലുള്ള കാപ്കൊ<ref>{{Cite web |url=http://www.industriesqatar.com.qa/IQ/IQ.nsf/en_Index?ReadForm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-10-30 |archive-date=2010-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101017140222/http://www.industriesqatar.com.qa/IQ/IQ.nsf/en_Index?ReadForm |url-status=dead }}</ref>. === പെട്രോളിയം ഉത്പാദനം === 1939 [[ദുഖാൻ]] എന്ന സ്ഥലത്താണു ആദ്യമായി പെട്രോളിയം കണ്ടെത്തിയത്. [[1949]] മുതൽ പെട്രോളിയം കയറ്റുമതി ആരംഭിച്ചു. [[1974]] മുതൽ [[പെട്രോളിയം]] ഖനനം ദേശസാൽക്കരിക്കുകയും ഇതിനുവേണ്ടി [[ഖത്തർ പെട്രോളിയം]] എന്ന പൊതു മേഖലാ കമ്പനി രൂപീകരിക്കുകയും ചെയ്തു<ref>http://www.qp.com.qa/en/Homepage/AboutUs.aspx {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130627175121/http://www.qp.com.qa/en/Homepage/AboutUs.aspx |date=2013-06-27 }} Qatar Petroleum</ref>. ഇപ്പോൾ പ്രതി ദിനം 800,000 ബാരൽ എണ്ണ വിവിധ മേഖലകളിലായി ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ എൽ എൻ ജി ഉത്പാദക രാജ്യമാണ് ഖത്തർ<ref>http://oilprice.com/Energy/Natural-Gas/Qatar-The-Worlds-Biggest-LNG-Producer-Holding-Onto-Its-Gas.html Oil Price</ref>. === ഗ്യാസ് ഉത്പാദനം === ലോകത്ത് ഏറ്റവുമധികം ഗ്യാസ് ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്ന രാജ്യം ഖത്തർ ആണ്<ref>http://www.qatargas.com.qa/English/Pages/default.aspx {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130710015045/http://www.qatargas.com.qa/English/Pages/default.aspx |date=2013-07-10 }} QatarGas</ref>. ഖത്തറിന്റെ വാർഷിക ഗ്യാസ് ഉത്പാദനം 77 കോടി ടൺ ആണ്. ഗ്യാസ് കയറ്റി അയ്ക്കാൻ മാത്രമായി റാസ് ലഫ്ഫാൻ എന്ന സ്ഥലത്ത് വലിയ തുറമുഖം നിർമ്മിച്ചിട്ടുണ്ട്. 1999 മുതലാണ് ഖത്തർ ഗ്യാസ് കയറ്റുമതി ആരംഭിച്ചതു<ref>http://www.qatargas.com.qa/news.aspx?id=217528 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100925010102/http://www.qatargas.com.qa/news.aspx?id=217528 |date=2010-09-25 }} ഖത്തർ ഗ്യാസ്</ref>. [[ഖത്തർ ഗ്യാസ്]], [[റാസ് ഗ്യാസ്]] എന്നിവയാണ് പ്രധാന പൊതുമേഖലാ ഗ്യാസ് കമ്പനികൾ. ഇന്ത്യയിലെ പൊതുമേഖലാ കമ്പനികളായ ഗെയിൽ, ഒ.എൻ.ജി.സി. എന്നിവയുമായി സഹകരിച്ചു ഇന്ത്യയിൽ വിവിധ പദ്ധതികൾ നടന്നുവരുന്നുണ്ട്. കൊച്ചി എൽ എൻ ജി ടെർമിനൽ അത്തരത്തിലൊന്നാണ്.<ref>[http://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/Kochi-LNG-Terminal-in-2009-Tripathi/articleshow/1008875.cms</ref> === ഖത്തർ മുത്ത് === പെട്രോൾ കണ്ടെത്തുന്നതിനു മുമ്പ് ഖത്തറിന്റെ പ്രധാന വരുമാനം [[മുത്ത്]] വ്യപാരത്തിലൂടെയായിരുന്നു. കടലിന്നടിയിലെ ഒരിനം കക്കയിൽ (ഓയിസ്റ്റർ) നിന്നുമാണ് പ്രകൃതി ദത്തമായ മുത്തുകൾ ശേഖരിക്കുന്നത്. ഏപ്രിൽ മുതൽ സെപ്റ്റംബർ വരെയുള്ള ആറു മാസക്കാലമാണ് മുത്തു വേട്ട നടത്തുക. അറബിയിൽ മുത്തിനു ലുലു എന്നാണ് പറയുക. മുത്തു വ്യാപാരം പ്രധാനമായും [[ഇറാൻ|ഇറാനിൽ]] നിന്നും കുടിയേറിയ അൽ ഫർദാൻ കുടുംബമാണ് നടത്തിയിരുന്നതു. ലോകത്ത് പ്രകൃതിദത്ത മുത്തുകൾ ഏറ്റവുമധികം ലഭിക്കുന്നത് ഇവിടെയാണ്. == സ്പോർട്സ് == [[പ്രമാണം:Asian Games Doha 2006 fireworks.jpg|thumb|right|ഏഷ്യൻ ഗെയിംസ് ഉദ്ഘാടനം]] [[പ്രമാണം:Khalifa Stadium, Doha, Brazil vs Argentina (2010).jpg|thumb|right|രാത്രിയിൽ]] 2006 ൽ [[ഏഷ്യൻ ഗെയിംസ്|ഏഷ്യൻ ഗെയിംസിനു]] ആതിഥ്യമേകിയതോടെയാണ് ഖത്തറിൽ കായിക രംഗത്ത് ഉണർവ്വുണ്ടായത്. ജനങ്ങൾ ഭരണകൂടത്തിനെതിരെ തിരിയാതിരിക്കാൻ അവരെ കായിക വിനോദങ്ങളിൽ താല്പര്യമുള്ളവരാക്കുന്നതിലൂടെ കഴിയുമെന്നതിനാൽ വൻ പ്രോൽസാഹനമാണ് ഈ രംഗത്തിനു സർക്കാർ നൽകുന്നത്. എല്ലാ മുനിസിപ്പാലിറ്റികളിലും സ്പോർട്സ് സ്റ്റേഡിയങ്ങളും, ക്ലബ്ബുകളും ഉണ്ട്. സ്കൂളുകളിൽ നിർബന്ധ കായിക പരിശീലനം നൽകുന്നു. അതിനു പുറമെ ആഫ്രിക്കൻ രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നും സമർത്ഥരായ കായിക താരങ്ങളെ വിലക്കെടുത്ത് അവരെ ഖത്തറിന്റെ ദേശീയ താരങ്ങളാക്കി അന്താരാഷ്ട്രാ മൽസരങ്ങളിൽ വിജയിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു. കുതിരപ്പന്തയം, കാല്പന്തു കളി എന്നൈവക്ക് വലിയ പ്രോൽസാഹനമാണ് ലഭിക്കുന്നത്.കുതിരപ്പന്തയം കാണാൻ പോകുന്നവർക്കു പോലും സമ്മാനങ്ങൾ നൽകുന്നു. ഇവക്കു പുറമെ കാറോട്ടം, മോട്ടോർ സൈക്കിൾ ഓട്ടം എന്നിവക്കും പരിശീലനം നൽകി വരുന്നു. ഒളിംബിക്സിൽ ഖത്തർ രണ്ട് വെങ്കലം നേടിയിട്ടുണ്ടു. 2022 ലെ ലോകകപ്പ്‌ ഫുട്ബോൾ മത്സരം ഖത്തറിലാണ് നടന്നത്. 2010 ഡിസംബർ 2 നാണ് [[ഫിഫ]] ഖത്തറിനെ തിരഞ്ഞെടുത്തത്. == പ്രധാന ആകർഷണങ്ങൾ == മരുഭൂമിയെ മലർവാടിയാക്കി മാറ്റിയ കാഴ്ചയാണു ദോഹ അന്താരഷ്ട്ര വിമാനത്തവളത്തിൽ നിന്നും പുറത്തിറങ്ങുന്ന ഒരാൾക്ക് കാണാൻ കഴിയുക. റോഡരികുകളെല്ലാം മനോഹരമായ പൂന്തോട്ടങ്ങൾ നിർമ്മിച്ച് അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു. കടുത്ത ചൂടിൽ നിന്നും ഇവയെ സംരക്ഷിക്കാൻ വലിയ അധ്വാനവും പണവുമാണു ചെലവഴിക്കുന്നത്. <gallery> Wakrabeach1.jpg|വകറ കടൽത്തീരം Modern Doha.jpg|കോർണീഷ് Arch of Swords-Qatar.jpg|ഖത്തറിലെ പടവാളിന്റെ രൂപത്തിലുള്ള ആർച്ച് DOHA CORNISH JUNE 07 2011.JPG|ദോഹ കോർണിഷിലെ അംബരചുംബികൾ Sunset at Shamal beach-Qatar.JPG|ഖത്തർ ഷമാൽ കടൽ തീരത്ത് നിന്നുള്ള സൂര്യാസ്തമയം Shamal sports club-Qatar.JPG|ഷമാൽ സ്പോർട്സ് ക്ലബ് -ഷമാൽ റോഡിൽ നിന്നുള്ള വീക്ഷണം. </gallery> === അൽ കോർണീഷ് === ദോഹ നഗരം മൂന്നുഭാഗവും കടലിനാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട ഒരു മുനമ്പ് ആണു. ഇവിടുത്തെ എല്ലാ പ്രധാന സ്ഥാപനങ്ങളും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത് കടൽത്തീരത്താണ്. ദോഹ കടൽ തീരം കോണീഷ് എന്നാണു അറിയപ്പെടുന്നതു. ഖത്തറിന്റെ പ്രധാന ആകർഷക കേന്ദ്രങ്ങളിലൊന്നാണിത്. === വക്റ ബീച്ച് === തെളിഞ്ഞ നീല ജലം ഉള്ള ഇവിടെ ആഴ്ചാവസാനത്തിൽ ഉല്ലസിക്കാനെത്തുന്നവർക്കായി എല്ലാ സൗകര്യങ്ങളും ഏർപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.കടലിൽ മുങ്ങിപ്പോകുന്നവരെ രക്ഷിക്കാൻ ജീവൻ രക്ഷാ ഗ്വാർഡുകളെ ഏർപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.അതി മനോഹരമാണു ഈ കടൽത്തീരം. === ഫുറൂസിയ === കുതിരപ്പന്തയം നടക്കുന്ന സ്ഥലം.ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും കൂടുതൽ സമ്മാനത്തുകയുള്ള കുതിരപ്പന്തയങ്ങളാണു ഇവിടെ നടത്താറുള്ളതു. അറബികളുടെതായി മേൽത്തരം കുതിരകളുടെ ഒരു വൻ നിര തന്നെ ഇവിടെയുണ്ട്.കുതിരകൾക്കെല്ലാം അറബിപ്പേരാണെന്നതു മലയാളികൾക്കു കൗതുകമാണു. === എൻഡ്യൂറൻസ് വില്ലേജ് === സാഹസിക വിനോദങ്ങൾക്കു വേണ്ടിയുള്ള ഇവിടുത്തെ മരുഭൂമിയുടെ ഉള്ളറകളിലൂടെയുള്ള യാത്ര അതീവ രസകരവും കൗതുകം ജനിപ്പിക്കുന്നതുമാണു.മണൽക്കുന്നിൽ നിന്നും മണൽ കുന്നിലേക്ക് പ്രത്യേകം നിർമ്മിച്ച നാലു ചക്ര വഹനത്തിൽ യാത്ര ചെയ്യാൻ അതീവ ധൈര്യശാലികൾക്കു മാത്രമെ കഴിയുകയുള്ളു.ഇവിടെ ആഴ്ചകളോളം വന്ന് ടെന്റുകൾ കെട്ടി പർക്കുന്നത് അറബികളുടെ പതിവാണു. === പേൾ ഖത്തർ === [[പ്രമാണം:Qatar Pearl Lagoon.jpg|thumb|പേൾ ഖത്തർ]] {{Main|പേൾ ഖത്തർ}} ഖത്തറിലെ ഏറ്റവും വലിയ നിർമ്മാണ പ്രവർത്തനം.കടൽ നികത്തി കൃത്രിമമായി നിർമ്മിച്ച ഈ ദ്വീപ് പണി പൂർത്തിയായാൽ 41,000 പേർക്ക് താമസിക്കനുള്ള സൗകര്യങ്ങൾക്കൊപ്പം വലിയ ഷോപ്പിംഗ് സെന്റരുകളും ഉൾക്കൊള്ളുന്നതാകും. വ്യത്യസ്ത ശ്രേണിയിലുള്ള ജനങ്ങൾക്കായി വിവിധ തരം ഭവനങ്ങളാണു നിർമ്മാണം പൂർത്തീകരിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കുന്നത്. 32 കി.മി.കടൽത്തീരമാണു ഇതിനുവേണ്ടി കൃത്രിമമായി നിർമ്മിച്ചതു. ഓരോ വീട്ടിലേക്കും കടലിൽ നിന്നും കരയിൽ നിന്നും പ്രവേശനം ലഭിക്കുന്ന രീതിയിലാണു ഇതിന്റെ നിർമ്മാണം നടത്തിയിട്ടുള്ളതു.[[ഇറാൻ|ഇറാനിൽ]] നിന്നും കുടിയേറിയ അൽ ഫർദാൻ കുടുംബമാണു ഇതിന്റെ ഉടമസ്ഥർ. മുത്ത് വ്യാപാരത്തിലൂടെ അതി സമ്പന്നരായി മറിയ അവർ ഈ കൃത്രിമ ദ്വീപിനും ''മുത്ത്'' എന്നർത്ഥം വരുന്ന ''പേൾ''( en:Pearl -ar:لؤلؤ) എന്നു തന്നെ പേരു തന്നെയാണ് നൽകിയിരിക്കുന്നത് <ref>theperalqatar.com</ref>[http://www.thepearlqatar.com/main.aspx] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100125033720/http://www.thepearlqatar.com/main.aspx |date=2010-01-25 }} == മാധ്യമ സ്വാതന്ത്ര്യം == ഭരണകൂടത്തെയും [[ജി.സി.സി]] രാഷ്ട്രങ്ങളെയും അത് പോലെ ഇസ്ലാമിക ശരീഅത്തിനെയും വിമർശിക്കാത്ത അമിതമായ അശ്ലീലതയില്ലാത്ത ഏതു പ്രസിദ്ധീകരണത്തിനും അനുമതി ലഭിക്കും. പ്രത്യേക സെൻസറിങ്ങ് ഇല്ല. === ചാനലുകൾ === ഖത്തർ ആസ്ഥാനമായുള്ള ഒരു ചാനൽ ആണ് [[അൽ ജസീറ]]. അത് ഇപ്പോൾ അറബി, ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷകളിൽ വാർത്തകൾ സംപ്രേഷണം ചെയ്യുന്നു. ഇതിനു പുറമെ കായിക വർത്തകൾക്ക് മത്രമായും, കുട്ടികൾക്കു മാത്രമായും പ്രത്യേകം ചാനലുകളുണ്ട്. ഇതോടനുബന്ധമായി ഒരു മാധ്യമ പഠന കേന്ദ്രവും പ്രവർത്തിക്കുന്നു. മറ്റു മാധ്യമങ്ങൾക്കുള്ള നിയന്ത്രണങ്ങൾ അൽ ജസീറക്കു ബാധകമല്ല. ഔദ്യോഗിക ചാനലായ ഖത്തർ ടി.വി വേറെത്തന്നെയാണു പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. === പത്രങ്ങൾ === അറബി, ഇംഗ്ലീഷ് പത്രങ്ങൾക്കു പുറമെ മലയാള പത്രമായ [[മാധ്യമ]]വും ദോഹയിൽനിന്ന് പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നുണ്ട്. നേരത്തെ മലയാളമനോരമ, മാതൃഭൂമി, വർത്തമാനം, മിഡിൽ ഈസ്റ്റ് ചന്ദ്രിക, സിറാജ്, തേജസ് എന്നീ മലയാളം പത്രങ്ങളും ഇവിടെ നിന്നും പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിരുന്നു. ഇതിന് പുറമെ കേരളത്തിൽ നിന്ന് പ്രതിവാരം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിരുന്ന ന്യൂസ് ടാബ്ലോയ്ഡ് വീക്കിലിയായിരുന്ന മീഡിയ സോൺ ഖത്തറിനായി പ്രത്യേക പതിപ്പുകൾ ഇറക്കിയിരുന്നു. മറ്റ് മലയാള പത്രങ്ങൾ ഉച്ചയോടെയാണു ലഭിക്കുക. * ഗൾഫ് ടൈംസ്, ഇംഗ്ലീഷ് * ദി പെനിൻസുല, ഇംഗ്ലീഷ് * ഖത്തർ ട്രൈബ്യൂൺ, ഇംഗ്ലീഷ് * അശ്ശർഖ്, അറബി * അൽ റായ, അറബി * അൽ വത്വൻ, അറബി * അൽ അറബ്, അറബി * വർത്തമാനം, മലയാളം * ഗൾഫ് മാധ്യമം, മലയാളം * മീഡിലിസിറ്റ് ചന്ദ്രിക, മലയാളം * തേജസ്‌, മലയാളം * സിറാജ്, മലയാളം * മീഡിയ സോൺ, മലയാളം ടാബ്ലോയ്ഡ് വീക്കിലി * ഇതിനൊടൊപ്പം ഏഷ്യാനെറ്റ് ന്യൂസ്, കൈരളി ന്യൂസ്, മീഡിയ വൺ, അമൃത ടി വി, മനോരമ ന്യൂസ് തുടങ്ങിയ മലയാളം ദൃശ്യ മാധ്യമങ്ങൾക്ക് വിവിധ കാലഘട്ടങ്ങളിൽ ഖത്തർ ന്യൂസ് ഏജൻസിയുടെ അക്രഡിറ്റേഷനുള്ള മാദ്ധ്യമ പ്രവർത്തകർ ദോഹയിലെ വാർത്ത മേഖലയിൽ സജീവമായിരുന്നു == ഗതാഗത സംവിധാനം == ഖത്തറിലെ വിവിധ പ്രദേശങ്ങളെ ബന്ധിപ്പിച്ചുകൊണ്ടു റോഡു ഗതാഗതമാണ്ള്ളത്. [[സൗദി അറേബ്യ|സൗദി അറേബ്യയുമായി]] ബന്ധപ്പെടുന്ന സൽവാ റോഡ്, അൽ ഖോർ റോഡ്, ദുഖാൻ റോഡ്, ഷമാൽ റോഡ് അന്നിവയാണ് പ്രധാന പാതകൾ. ഡ്രൈവിങ്ങ് ലൈസൻസ് ലഭിക്കുവാൻ കർശനമായ പരീക്ഷകൾ പാസ്സാകണം. നിയമ ലംഘനങ്ങൾക്കു ഏറ്റവും കൂടുതൽ തുക പിഴ ശിക്ഷയീടാക്കുന്ന രാജ്യം ഖത്തറാണ്. ഇവിടെ മെട്രോ റയിൽവെ 2019 ഇൽ പൊതു ജനങ്ങൾക്കായി തുറന്നു കൊടുത്തു. ഇവിടെ ചരക്കുകൾ എത്തിക്കുന്നത് ട്രക്കുകളിലും കപ്പലുകളിലും, വിമാനങ്ങളിലുമാണ്. ഒരു വിമാനത്താവളവും അഞ്ച് തുറമുഖങ്ങളുമുണ്ട്. ഇതിൽ ദോഹ ഒഴികെയുള്ള തുരമുഖങ്ങൾ എണ്ണ കയറ്റുമതിക്കു മാത്രമാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നതു. ദേശീയ വിമാനക്കമ്പനിയായ [[ഖത്തർ എയർവെയ്സ്]] ലോകത്തിലെ മുൻനിര കമ്പനിയാണ്. ഇന്ത്യയിലെ പ്രധാന നഗരങ്ങളിൽ നിന്നും പ്രതിദിനം 20 വിമാനങ്ങൾ വിവിധ എയർലൈനുകൾ ദോഹയിലേക്കു സർവീസ് നടത്തുന്നുണ്ട്. == സൈന്യം == വളരെ ചുരുങ്ങിയ അംഗസംഖ്യ മാത്രമുള്ള ചെറിയ ഒരു സൈന്യമാണ് ഖത്തറിനുള്ളത്. == പോലീസ് == പൊതുജന സൗഹൃദത്തിലും ജനസേവനത്തിലും മികച്ചുനിൽക്കുന്നവരാണ് ഖത്തർ പോലീസ്. ഇന്റെർ പോളിന്റെ ഒരു ആസ്ഥാനം ദോഹയിലുണ്ട്<ref>http://www.moi.gov.qa/site/english/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110102224457/http://www.moi.gov.qa/site/english/ |date=2011-01-02 }} moi.gov.qa</ref>. == നയതന്ത്ര രംഗത്ത് മികവിന്റെ ഉദാഹരണങ്ങൾ == * ഖത്തറിന്റെ മികച്ചനയതന്ത്രത്തിന്റെ ഏറ്റവും മികച്ച ഉദാഹരണമാണ് [[ദോഹ|ദോഹയിൽ]] [[2007]] ഡിസംബർ ആദ്യവാരം നടന്ന ഇരുപത്തെട്ടാമത് ഗൾഫ് സഹകരണ സമിതി ഉച്ചകോടിയിലേക്ക് [[ഇറാൻ]] പ്രസിഡന്റ് മഹ് മൂദ് അഹ് മദി നജാദിനെ ക്ഷണിച്ച നടപടി.ജിസിസിയുടെ ചരിത്രത്തിൽ ആദ്യമായാണ് ഇറാൻ ഗൾഫ് ഉച്ചകോടിയിൽപങ്കെടുക്കുന്നത്.അമേരിക്കയുമായി ഉറ്റബന്ധം പുലർത്തുന്നതോടൊപ്പം തന്നെ ഇറാനെ ക്ഷണിക്കാൻ ഖത്തർ കാണിച്ച തൻറേടം അന്താരാഷ്ട്ര മാധ്യമങ്ങളുടെപ്രശംസക്ക് പാത്രമായിരുന്നു.വിവിധകാരണങ്ങളാൽ ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങളുമായി ഇറാൻ ബന്ധം ആടിയുലയുന്ന നിർണായകസന്ധിയിലാണ് ഈ ഗൾഫ്-പേർഷ്യൻ ഒത്തുകൂടലുണ്ടായത്. * പശ്ചിമേഷ്യൻ വിഷയങ്ങളിൽ ഖത്തറിനു വ്യക്തമായ നിലപാടുണ്ട്.ആ നിലപാടുകൾ ഏത് വേദിയിലും തുറന്നുപറയാനുള്ള ധൈര്യവും തൻറേടവും ഇവിടത്തെ ഭരണാധികാരികൾ കാണിക്കുന്നു. അതിന്റെ മാതൃകകളായിരുന്നു അമീർ ശൈഖ് ഹമദ് ബിൻ ഖലീഫ ആൽഥാനി മാസങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് ഐക്യരാഷ്ട്ര സഭയിലും യൂറോപ്യൻ പാർലമെൻറിലും ചെയ്ത പ്രസംഗങ്ങൾ.ഫലസ്തീൻ,ലബനാൻ വിഷയങ്ങളിൽ നടത്തുന്ന അഭിപ്രായപ്രകടനങ്ങൾ പലപ്പോഴും സുഹൃദ് രാജ്യങ്ങളുടെ നെറ്റിചുളിയാനിടവരുത്താറുണ്ട്.ഫലസ്തീനിലെ വിമോചനപോരാട്ടത്തെ ഭീകരതയായി ചിത്രീകരിക്കുന്നതിനും ഇസ്രായേലിന്റെ ക്രൂരതകൾക്കും അധിനിവേശത്തിനും എതിരെ ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയിലും ഇതര അന്താരാഷ്ട്രവേദികളിലും ഖത്തർ നിരന്തരം ശബ്ദമുയർത്തുന്നു.ഹമാസ് സർക്കാറിന്റെ കാലത്ത് ഫലസ്തീനിലെ വിദ്യാഭ്യാസ,ആരോഗ്യ വകുപ്പുകളിലെ ജീവനക്കാർക്ക് മാസങ്ങളോളം ശമ്പളം നൽകിയ ഖത്തറിന്റെ നടപടി മാതൃകാപരമായിരുന്നു. * കഴിഞ്ഞ വർഷം ഇസ്രായേലിന്റെ ആക്രമണത്തിൽ തരിപ്പണമായ [[ലബനൻ|ലബനാൻ]] സന്ദർശിച്ച ആദ്യ അറബ് നേതാവ് ഖത്തർ അമീറായിരുന്നു. ലബനനിൽ ഖത്തർ ഏറ്റെടുത്ത മൂന്നുനഗരങ്ങളുടെ പുനർനിർമ്മാണം പൂർത്തിയായിവരുന്നു.ദക്ഷിണ ലബനാനിലെ അന്താരാഷ്ട്ര ക്രമസമാധാന സേന(യൂനിഫിൽ)യിൽ കഴിഞ്ഞ ഒന്നര വർഷക്കാലം ഖത്തർ അംഗമായിരുന്നു.പ്രസ്തുത സേനയിൽ ചേർന്ന ഏക അറബ് രാജ്യവും ഖത്തറായിരുന്നു.ലബനാൻ–ഇസ്രായേൽ സംഘർഷത്തിനറുതി വരുത്തിക്കൊണ്ട് യു എൻ രക്ഷാസമിതിയിൽ പ്രമേയം കൊണ്ടുവന്നതിൽ ഏഷ്യൻ,അറബ് പ്രതിനിധിയെന്ന നിലയിൽ ഖത്തർ വഹിച്ച പങ്ക് ചരിത്രത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്. [[ഇറാഖ്]], [[സുഡാൻ]],[[സൊമാലിയ]]എന്നിവിടങ്ങളിലെ പ്രശ്നങ്ങളിലും രക്ഷാസമിതിയിൽ(2006-2007കാലയളവിൽ) അറബ് ശബ്ദമായി വർത്തിച്ചതും മറ്റാരുമല്ല.കുട്ടികളിൽ [[എയിഡ്സ്]] വൈറസ് കുത്തിവെച്ച കുറ്റത്തിന് [[ബൾഗേറിയ|ബൾഗേറിയൻ]] ഡോക്ടർമാർക്ക് ലിബിയൻ കോടതി വധശിക്ഷ വിധിച്ചതിനെ തുടർന്ന് ഇരുരാജ്യങ്ങൾക്കുമിടയിൽ ഉടലെടുത്ത പ്രതിസന്ധി പരിഹരിച്ചത് ഖത്തറിന്റെ യുക്തിപൂർവമായ ഇടപെടലായിരുന്നു.ബൾഗേറിയൻ ഡോക്ടർമാരെ കൊലക്കയറിൽ നിന്ന് രക്ഷിച്ചത് ഖത്തറിന്റെ മധ്യസ്ഥതയായിരുന്നു. * യമനിലെ സ്വഅദ: പ്രവിശ്യയിൽ വിമത കലാപം തലപൊക്കിയതിനെ തുടർന്നുണ്ടായ ആഭ്യന്തര സംഘർഷത്തിന് തൽകാലത്തേക്കെങ്കിലും അറുതിവരുത്തിയത് ഖത്തറിന്റെ മാധ്യസ്ഥതയിലാണ്.[[2008]] ഫെബ്രുവരിയിൽ ദോഹയിലാണ് യമൻ സർക്കാരും വിമത വിഘടനവാദികളായ ഹൂഥികളും തമ്മിലുള്ള വെടിനിർത്തൽ കരാർ ഒപ്പിട്ടത്.ഖത്തറിന്റെ ഈ മാധ്യസ്ഥത അറബ് ലോകത്തിന്റെ പ്രശംസ പിടിച്ചുപറ്റി. * സയണിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രത്തിന്റെ അധിനിവേശനടപടികളെ നഖശിഖാന്തം എതിർക്കുമ്പോൾ തന്നെ സ്വന്തം മണ്ണിൽ ഇസ്രായേലിന്റെ വാണിജ്യ കാര്യാലയത്തിനു പ്രവർത്തനാനുമതി നൽകിയത് വൈരുദ്ധ്യമായി തോന്നിയേക്കാം.എന്നാൽ ഇതിൽ അസ്വാഭാവികതയില്ലെന്ന് പ്രധാനമന്ത്രിയും വിദേശകാര്യ മന്ത്രിയുമായ ശൈഖ് ഹമദ് ബിൻ ജാസിം ബിൻ ജബർ ആൽഥാനി വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു.അമേരിക്കയുമായും യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങളുമായുമുള്ള അടുത്ത ബന്ധം അനിവാര്യമാണെന്നാണ് ദോഹയുടെ അഭിപ്രായം.അതേസമയം തന്നെ അമേരിക്കക്കും മറ്റും തലവേദന സൃഷ്ടിക്കുന്ന അൽജസീറ ചാനലിനെ നിയന്ത്രിക്കണമെന്ന നിരന്തര ആവശ്യങ്ങൾ ഖത്തർ തള്ളുകയായിരുന്നു.തങ്ങൾക്കുതന്നെ തലവേദനസൃഷ്ടിച്ചാലും അഭിപ്രായ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന് കടിഞ്ഞാണിടാൻ ഉദ്ദേശ്യമില്ലെന്ന് പ്രധാനമന്ത്രി തന്നെ പ്രസ്താവിക്കുകയുണ്ടായി.ചാനലിന്റെ ചില റിപ്പോർട്ടുകളിൽ പ്രതിഷേധിച്ച് [[തുനീഷ്യ]] ഖത്തറിൽ നിന്ന് നയതന്ത്ര പ്രതിനിധിയെ തിരിച്ചുവിളിച്ചിരുന്നു.സൗദി രാജകുടുംബത്തെ വിമർശിക്കുന്ന പരിപാടി [[അൽജസീറ]] സംപ്രേഷണം ചെയ്തതിനെ തുടർന്ന് സൗദി ദോഹയിലെ അംബാസഡറെ തിരിച്ചുവിളിച്ചിരുന്നു.(2008 മാർച്ച് ഒമ്പതിനാണ് അതിന് പുതിയ സൗദി അംബാസഡർ ദോഹയിലെത്തിയത്)ഇത്രയൊക്കെയായിട്ടും ചാനലിന്റെ പ്രവർത്തനത്തിൽ ഇടപെടുന്നില്ലെന്ന് മാത്രമല്ല,അതിന്റെ മുഖ്യ സാമ്പത്തിക സ്രോതസ്സും സർക്കാർ തന്നെയാണെന്നതാണ് കൗതുകകരം. * ഗൾഫ് മേഖലയിൽ അമേരിക്കയുടെ ശക്തമായ സൈനിക താവളങ്ങളിലൊന്ന് ഖത്തറിലാണ്.സ്വന്തം സുരക്ഷയുടെ കൂടി ഭാഗമാണ് യാങ്കി സൈനിക സാന്നിധ്യമെന്ന് ഖത്തർ ഭരണാധികാരികൾ തന്നെ വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു. ഇത്തരത്തിൽ തികച്ചും വ്യതിരിക്തവും എന്നാൽ വൈരുദ്ധ്യമുള്ളതെന്ന് തോന്നിക്കുന്നതുമായ നയതന്ത്രം അപൂർവമായിരിക്കാം.എന്നാൾ ഇതിനെല്ലാം ഖത്തറിന്റെ പക്കൽ കൃത്യമായ മറുപടിയുണ്ട്-ഒരുബന്ധവും മറ്റൊരു രാജ്യവുമായുള്ള ബന്ധത്തിനു തടസ്സമാകരുത്.ഒന്നും മറ്റൊന്നിന്റെ ചെലവിലാകരുത്.ഇതുതന്നെയാണ് ഖത്തറിന്റെ വിദേശ നയത്തിന്റെ കാതലും == അവലംബം == {{reflist|2}} * [http://www.thepeninsulaqatar.com/ ദി പെനിൻസുല ഇംഗ്ലീഷ് ദിനപത്രം] * [http://www.aljazeera.net/ അൽജസീറ ചാനൽ വെബ്സൈറ്റ്] ഇംഗ്ലീഷ് വിഭാഗത്തിൽ ഖത്തർ എന്ന് തിരയുക. * [http://www.alarabiya.net/ അൽഅറബിയ ചാനൽ വെബ്സൈറ്റ്] ഇംഗ്ലീഷ് വിഭാഗത്തിൽ ഖത്തർ എന്ന് തിരയുക. * [http://www.madhyamamonline.in/ മാധ്യമം-പ്രഥമ അന്താരാഷ്ട്ര ഇന്ത്യൻ ദിനപത്രം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080629093117/http://madhyamamonline.in/ |date=2008-06-29 }}2007 ഡിസംബർ 18ന് ഖത്തർ എഡിഷനിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ഖത്തർ ദേശീയ ദിന സപ്ലിമെന്റ് നോക്കുക. {{ഏഷ്യ}} [[വർഗ്ഗം:ഏഷ്യൻ രാജ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഒപെക് രാജ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പശ്ചിമേഷ്യൻ രാജ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പേർഷ്യൻ ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഒരു അയൽരാജ്യം മാത്രമുള്ള രാജ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഖത്തർ]] [[വർഗ്ഗം:അറബ് ലീഗ് രാജ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയിൽ അംഗത്വമുള്ള രാജ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഏഷ്യയിലെ ഉപദ്വീപുകൾ‎]] http://priyadsouza.com/population-of-qatar-by-nationality-in-2017/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181225053320/http://priyadsouza.com/population-of-qatar-by-nationality-in-2017/ |date=2018-12-25 }} 7mtmal3qxbk0u4skbinchunfn7unku4 0 5814 4673373 4619349 2026-10-04T10:39:46Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4673373 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Lake}} [[പ്രമാണം:Bariloche-_Argentina2.jpg|thumb|250px|right|തടാകം]] [[പ്രമാണം:Blowdown Lake.JPG|thumb|250px|right|ബ്ലോഡൗൺ തടാകം]] [[പ്രമാണം:Amber Fort - Mahota Lake.jpg|thumb|250px|right|[[ആംബർ കോട്ട|ആംബർ കോട്ടയുടെ]] തൊട്ടുകിഴക്കുവശത്തുള്ള മഹോത തടാകം]] നാലുപാടും [[കര|കരയാൽ]] ചുറ്റപ്പെട്ട വലിയ വ്യാപ്തിയുള്ള [[ജലാശയം|ജലാശയത്തിനാണ്]] '''തടാകം''' എന്നു പറയുക. [[ഭൂമി|ഭൂമിയിലെ]] മിക്കവാറും എല്ലാ തടാകങ്ങളും ശുദ്ധജല തടാകങ്ങളാണ്. മിക്ക തടാകങ്ങളും ഉത്തരാർദ്ധത്തിൽ ഉയർന്ന അക്ഷാംശത്തിലാണ് കിടക്കുന്നത്. വലിയ തടാകങ്ങളെ ചിലപ്പോൾ ഉൾക്കടലുകൾ എന്നും വിളിക്കാറുണ്ട്. പ്രകൃതിദത്തമായ തടാകങ്ങൾക്കു പുറമേ [[മനുഷ്യൻ|മനുഷ്യനിർമ്മിത]] തടാകങ്ങളും ഉണ്ട്. ഇവ [[ജലവൈദ്യുതപദ്ധതി|ജലവൈദ്യുതപദ്ധതികൾക്കും]] വിനോദത്തിനും വാണിജ്യ, കാർഷിക ആവശ്യങ്ങൾക്കും [[ജലസേചനം|ജലസേചനത്തിനും]] ഉപയോഗിക്കുന്നു. അപവാഹ ശ്രേണിയിലെ ഒഴിച്ചുകൂടാനാകാത്ത കണ്ണികളാണ് തടാകങ്ങൾ. തടാകത്തിന്റെ [[ഇംഗ്ലീഷ്]] പരിഭാഷയായ ''ലേക്''എന്ന പദം ''ഗർത്തം'', ''പൊയ്ക''എന്നിങ്ങനെ അർഥങ്ങളുള്ള ''ലാകോസ്'' (Lakkos)എന്ന [[ഗ്രീസ്|ഗ്രീക്കുപദത്തിൽ]] നിന്ന് നിഷ്പന്നമായിട്ടുള്ളതാണ്. ഭൌമോപരിതലത്തിലെ മിക്ക പ്രദേശങ്ങളിലും ഉച്ചാ വചങ്ങളിലും തടാകങ്ങൾ കാണപ്പെടുന്നുണ്ട്. തടാകങ്ങളെ സംബന്ധിക്കുന്ന ശാസ്ത്രീയ പഠനം തടാക വിജ്ഞാനീയം (limnology)<ref>[http://dictionary.reference.com/browse/limnology തടാക വിജ്ഞാനീയം]</ref> എന്നറിയപ്പെടുന്നു. തടാകങ്ങളിലെ, പ്രത്യേകിച്ചും ശുദ്ധജലതടാകങ്ങളിലേയും ചെറു ജലാശയങ്ങളി ലേയും രാസ-ഭൗതിക-ജൈവ-കാലാവസ്ഥാ സവിശേഷതകളാണ് പ്രധാനമായും തടാകവിജ്ഞാനീയം പഠനവിധേയമാക്കുന്നത്. വിശാലാർഥത്തിൽ ഭൗമോപരിതലത്തിലെ വിവിധയിനം ജലാശയങ്ങളെ സൂചിപ്പിക്കുവാൻ പൊതുവേ തടാകം എന്ന പദമുപയോഗിക്കാറുണ്ട്. വീതിയേറിയ [[നദി|നദീഭാഗങ്ങൾ]], [[തീരദേശം|തീരപ്രദേശത്തോടടുത്തു]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ജലാശയങ്ങൾ, കൃത്രിമ ജലാശയങ്ങൾ എന്നിവയെയും തടാകങ്ങളുടെ നിർവചന പരിധിയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി കാണുന്നു. എന്നാൽ ആഴവും വ്യാപ്തിയും കൂടിയ ചില തടാകങ്ങളെ [[കടൽ]] എന്നാണ് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. [[കാസ്പിയൻ കടൽ]], [[ചാവുകടൽ]], [[ഗലീലി കടൽ]] എന്നിവ ഉദാഹരണം. സമുദ്ര നിരപ്പിൽ നിന്ന് വളരെ ഉയരത്തിലും നന്നേ താഴെയും തടാകങ്ങൾ രൂപംകൊണ്ടിട്ടുണ്ട്. ടിറ്റിക്കാക്ക തടാകം സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് സു. 3,800 മീ. ഉയരത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുമ്പോൾ ചാവുകടൽ സു. 394 മീ. താഴെയായാണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. == ഉദ്ഭവം == ഉദ്ഭവത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കി തടാകങ്ങളെ മൂന്നായി തരംതിരിച്ചിരിക്കുന്നു; # അപരദന പ്രക്രിയയുടെ ഫലമായി രൂപംകൊണ്ടവ, # നിക്ഷേപണ പ്രക്രിയയുടെ ഫലമായി രൂപം കൊണ്ടവ, # ഭൂചലന-അഗ്നിപർവത പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ഫലമായി രൂപംകൊണ്ടവ. === അപരദന പ്രക്രിയ === [[പ്രമാണം:Oeschinen.jpg|thumb|150px|right|ഓസ്ചിൻ തടാകം]] [[ഹിമനി|ഹിമാനികളുടെ]] അപരദനപ്രക്രിയയാണ് മിക്കവാറും വൻതടാകങ്ങളുടെ രൂപീകരണത്തിനു നിദാനം. ഭൂമുഖത്ത് ഏറ്റവും കൂടുതൽ തടാകങ്ങൾ കേന്ദ്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നത് മുമ്പ് ഹിമാനികളാൽ ആവൃതമായ പ്രദേശങ്ങളിലാണ്. വടക്കേ [[ഏഷ്യ]], വടക്കു പടിഞ്ഞാറൻ [[യൂറോപ്പ്]], വടക്കേ [[അമേരിക്ക]] എന്നിവിടങ്ങളിലെ ഒട്ടുമിക്ക തടാകങ്ങളും ഹിമാനീയ പ്രക്രിയമൂലം രൂപംകൊണ്ടവയാണ്. പഞ്ച മഹാതടാകങ്ങൾ (സുപീരിയർ, മിഷിഗൺ, ഹൂറൺ, ഈറി, [[ഒണ്ടാറിയോ തടാകം|ഒൺടറീയോ]]), [[കാനഡ|കാനഡയിലെ]] ഗ്രേറ്റ് ബെയർ എന്നിവ ഇക്കൂട്ടത്തിൽപ്പെടുന്നു. ഹിമാനീയ അപരദനത്തിലൂടെ രൂപംകൊള്ളുന്ന ഇടുങ്ങിയതും ചെങ്കുത്തായതുമായ കൊല്ലികളിൽ മഞ്ഞുരുകിയുണ്ടാകുന്ന ജലം നിറയുന്നതിന്റെ ഫലമായാണ് ഇത്തരം തടാകങ്ങൾ രൂപംകൊള്ളുന്നത്. ഇവയെ കെറ്റിൽ തടാകങ്ങൾ (Kettle lakes)<ref>[http://www.geo.msu.edu/geogmich/kettle_lakes.html കെറ്റിൽ തടാകങ്ങൾ]</ref> എന്നു വിളിക്കുന്നു. പൊതുവേ ആഴമേറിയ ജലാശയങ്ങളാണ് ഇവ. === നിക്ഷേപണ പ്രക്രിയ === [[പ്രമാണം:Lake Tahoe NV.jpg|thumb|150px|right|ടാഹോ തടാകം]] [[പ്രമാണം:Caspian Sea from orbit.jpg|thumb|150px|right|കസ്പിയൻ കടൽ]] ചുണ്ണാമ്പുകൽ പ്രദേശങ്ങളിൽ മഴവെള്ളത്തിന്റെ പ്രവർത്തന ഫലമായി രൂപംകൊള്ളുന്ന നതമധ്യതടങ്ങളുടെ (Depressions/Sink)<ref>[http://www.thefreedictionary.com/natural+depression നതമധ്യതടാകം]</ref> അടിത്തട്ടിൽ കളിമണ്ണടിയുകയും കാലക്രമേണ ഇവയിൽ ജലം കെട്ടിനില്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നതിന്റെ ഫലമായി തടാകങ്ങൾ രൂപംകൊള്ളാം. യുഗോസ്ലോവിയയിലെ കാർസ്റ്റ് (Karst)<ref>{{Cite web |url=http://geography.about.com/od/physicalgeography/a/karst.htm |title=കാർസ്റ്റ് |access-date=2011-01-12 |archive-date=2010-12-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101205214121/http://geography.about.com/od/physicalgeography/a/karst.htm |url-status=dead }}</ref> ഭൂപ്രദേശത്തെ പല തടാകങ്ങളും ഇങ്ങനെ രൂപം കൊണ്ടവയാണ്. കാറ്റിന്റെ അപരദനം മൂലവും ചിലപ്പോൾ തടാകങ്ങൾ രൂപം കൊള്ളാറുണ്ട്. മരുപ്രദേശങ്ങളിൽ ആഞ്ഞടിക്കുന്ന കാറ്റ് ഉപരിതല മണ്ണ് ചൂഴ്ന്നെടുക്കുന്നതിലൂടെ രൂപം പ്രാപിക്കുന്ന ഗർത്തങ്ങൾ ആ പ്രദേശത്തെ ജലപീഠിക(Water table)യുമായി<ref>{{Cite web |url=http://www.agwt.org/info/pdfs/watertable.pdf |title=ജലപീഠിക |access-date=2011-01-12 |archive-date=2010-08-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100814185056/http://www.agwt.org/info/pdfs/watertable.pdf |url-status=dead }}</ref> സന്ധിക്കുമ്പോഴാണ് ഇത്തരം തടാകങ്ങൾ രൂപംകൊള്ളുന്നത്. ഇവ മിക്കപ്പോഴും ആഴം കുറഞ്ഞ ലവണ തടാകങ്ങളോ ചതുപ്പു നിലങ്ങളോ ആയാണ് കാണപ്പെടുന്നത്. ഈജിപ്തിലെ ഖ്വത്തറ (Quattara) <ref>{{Cite web |url=http://www.planetware.com/egypt/qattara-depression-egy-nwr-qat.htm |title=ഈജിപ്റ്റിലെ ഖ്വത്തറ |access-date=2011-01-12 |archive-date=2011-02-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110201104846/http://www.planetware.com/egypt/qattara-depression-egy-nwr-qat.htm |url-status=dead }}</ref>നതമധ്യതടത്തിൽ ഇത്തരം തടാകങ്ങൾ ധാരാളമുണ്ട്. [[കാറ്റ്]], ഒഴുകുന്ന [[ജലം]], [[ഹിമാനി]] തുടങ്ങിയവയുടെ നിക്ഷേപണ പ്രവർത്തന ഫലമായി ജന്മം കൊള്ളുന്ന തടാകങ്ങൾ പൊതുവേ രോധികാ തടാകങ്ങൾ (Barrier lakes)<ref>[http://www.springerlink.com/content/p4058t1453u18477/ രോധികാ തടാകങ്ങൾ]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. നദികളുടെ അപരദന-നിക്ഷേപണ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ പ്രത്യേക ഘട്ടങ്ങളിൽ വീതിയേറിയ നദീഭാഗങ്ങൾ തടാകങ്ങളായി രൂപാന്തരപ്പെടാം; [[അയർലണ്ട്|അയർലണ്ടിലെ]] ഷാനൽ നദിയിലെ ഡെർഗ് തടാകം ഉദാഹരണം. നദികൾക്ക് ദിശമാറ്റം സംഭവിക്കുന്നതുമൂലം സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്ന വിസർപ്പ(meander)ങ്ങൾ<ref>[http://dictionary.reference.com/browse/meander വിസർപ്പങ്ങൾ]</ref> പില്ക്കാലത്ത് വേർ പിരിയുന്നതിലൂടെ രൂപംകൊള്ളുന്നവയാണ് ഓക്സ്ബോ തടാകങ്ങൾ (ox-bow lakes).<ref>{{Cite web |url=http://www.nywetlands.com/oxbowlake.html |title=ഓക്സ്ബോ തടകങ്ങൾ |access-date=2011-01-12 |archive-date=2009-05-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090507173050/http://www.nywetlands.com/oxbowlake.html |url-status=dead }}</ref> ഇവയിൽ മിക്കവയും കാലാന്തരത്തിൽ അവസാദ നിക്ഷേപത്താൽ മൂടപ്പെടുന്നു. തിരമാലകളുടേയും സമുദ്ര ജലപ്രവാഹങ്ങളുടേയും പ്രവർത്തനംമൂലം തീരപ്രദേശത്ത് മണലും ചരലും കലർന്ന അവസാദത്തിട്ടുകൾ നിക്ഷേപിക്കപ്പെടു ന്നതിന്റെ ഫലമായി തീരപ്രദേശത്തോടു ചേർന്ന് രൂപംകൊള്ളുന്ന തടാകങ്ങൾ പൊതുവേ ''ലഗൂണുകൾ'' എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ഉരുൾ പൊട്ടൽ, [[ഹിമാനീ നിപാതം]] (avalanche)<ref>{{Cite web |url=http://nsidc.org/snow/avalanche/ |title=ഹിമാനീ നിപാതം |access-date=2011-01-12 |archive-date=2007-03-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070317033731/http://nsidc.org/snow/avalanche/ |url-status=dead }}</ref> എന്നിവ നദീ താഴ്വരകളിൽ സൃഷ്ടിക്കുന്ന തടസ്സങ്ങളും ചിലപ്പോൾ താത്കാലിക തടാകങ്ങൾക്കു ജന്മം നൽകിയേക്കാം. [[കാലിഫോർണിയ|കാലിഫോർണിയയിലെ]] മിറർ തടാകം ഇതിനുദാഹരണമാണ്. നിക്ഷേപിക്കപ്പെടുന്ന പദാർഥങ്ങളുടെ ഉറപ്പ്, ഭൂപ്രകൃതി തുടങ്ങിയ ഘടകങ്ങളാണ് ഇത്തരത്തിൽ രൂപംകൊള്ളുന്ന തടാകങ്ങളുടെ ആയുസ്സ് നിർണയിക്കുന്നതിൽ പ്രധാന പങ്കുവഹിക്കുന്നത്. പലപ്പോഴും തടാകത്തിൽ ജലനിരപ്പുയരുമ്പോൾ ഈ പ്രതിരോധം തകർന്ന് തീരപ്രദേശങ്ങളിൽ വെള്ളപ്പൊക്കം സൃഷ്ടിക്കാറുണ്ട്. സമീപകാലത്ത് തിബത്തിലെ പരീചു (Pareechu) നദിയിൽ<ref>{{Cite web |url=http://www.hinduonnet.com/2004/08/15/stories/2004081505740800.htm |title=പരിചു നദി |access-date=2011-01-12 |archive-date=2010-05-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100516092849/http://www.hinduonnet.com/2004/08/15/stories/2004081505740800.htm |url-status=dead }}</ref> ഹിമാലയൻ മലനിരകളിലെ ഉരുൾപൊട്ടൽമൂലം രൂപംകൊണ്ട താത്കാലിക തടാകം ഹിമാചൽപ്രദേശ് സംസ്ഥാനത്തെ സത്ലജ് നദീ തീരപ്രദേശങ്ങളിൽ വെള്ളപ്പൊക്ക ഭീഷണി ഉയർത്തിയ സംഭവം ഉദാഹരണമാണ്. ഹിമാനീകൃത അവസാദങ്ങളടിഞ്ഞു കൂടിയതിന്റെ പരിണതഫലമാണ് ജർമനിയിലെ മക്ലീൻ ബർഗ് പ്രദേശത്തെ തടാകങ്ങൾ. ഗ്രീൻലൻഡിലെ ഹിമപാളികളുടെ അരികുകളിൽ ഉപസ്ഥിതമായിട്ടുള്ള ജലാശയങ്ങൾ ഹിമാനികളാൽ രോധിക്കപ്പെട്ട് രൂപംകൊള്ളുന്ന റിബൺ (ribbon) ഗണത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു;<ref>[http://www.americansouthwest.net/wyoming/yellowstone/point-sublime-ribbon-lake.html റിബൺ തടാകം]</ref> തെ.അലാസ്കയിലെ തീരപ്രദേശത്തു കാണുന്ന തടാകങ്ങളും റിബൺ തടാകങ്ങൾക്ക് ഉദാഹരണങ്ങളാണ്. മന്ദഗതിയിലൊഴുകുന്ന നദികളുടെ അഴിമുഖത്ത് കണ്ടലുകൾ വളർന്ന് തടസ്സം സൃഷ്ടിക്കുന്നതുമൂലവും ചിലപ്പോൾ തടാകങ്ങൾ രൂപംകൊള്ളാം. തെക്കൻനെതർലൻഡ്സിലും വടക്കുകിഴക്കൻ [[ബെൽജിയത്തിലും]] ഇത്തരം തടാകങ്ങൾ കാണപ്പെടുന്നു. [[യൂഗോസ്ലാവിയ|യൂഗോസ്ലോവിയയിലെ]] കാർസ്റ്റ് പ്രദേശത്ത് കാൽസിയമയ നിക്ഷേപങ്ങളടിഞ്ഞും ചില ജലാശയങ്ങൾ രൂപപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ഉദാ. പ്ലീറ്റ് വീസ് (Plitvice) തടാകം.<ref>[http://www.tripadvisor.com/Tourism-g303827-Plitvice_Lakes_National_Park-Vacations.html പ്ലീറ്റ് വീസ് തടാകം]</ref> ഭൂവിജ്ഞാനീയ കാലഘട്ടത്തിന്റെ ആരംഭത്തിലെ ആഴംകുറഞ്ഞ സമുദ്രങ്ങളുടെ ഭാഗങ്ങൾ പില്ക്കാലത്ത് തടാകങ്ങളായി അവശേഷിച്ചിട്ടുള്ളതായി ഭൂവിജ്ഞാനികൾ അനുമാനിക്കുന്നു. കാസ്പിയൻ കടൽ ടെഥിസ് സമുദ്രത്തിന്റെ ശേഷിപ്പാണെന്നാണ് അനുമാനം. === ഭൂചലന-അഗ്നിപർവത പ്രക്രിയ === [[പ്രമാണം:02162008 Interstate80NWUtah.JPG|thumb|150px|right|സാൾട്ട് ലേക്ക്]] [[ഭൂചലനം|ഭൂചലനങ്ങൾ]]‍, [[അഗ്നിപർവതനം]] എന്നിവയും ചിലപ്പോൾ തടാകങ്ങളുടെ രൂപീകരണത്തിനു നിദാനമാകാറുണ്ട്. [[ഭ്രംശതാഴ്വര]] കളിലാണ് ഇവയിൽ ഭൂരിഭാഗവും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ആഴം കൂടിയ [[ബേക്കൽ തടാകം]], പൂർവ-ആഫ്രിക്കൻ ഭ്രംശ താഴ്വരയിലെ തങ്കനീക്കാ, ന്യാസ, ഈ ഭ്രംശരേഖയുടെ തുടർച്ചയിലുള്ള [[ചാവുകടൽ]] തുടങ്ങിയവ ഭൂചലനങ്ങളുടെ ഫല മായി രൂപംകൊണ്ട തടാകങ്ങളാണ്. നിർജീവമോ ദീർഘസുഷുപ്തിയിലാണ്ടതോ ആയ അഗ്നിപർവതമുഖങ്ങളും (crater)<ref>{{Cite web |url=http://oe.oregonexplorer.info/craterlake/facts.html |title=ക്രേറ്റർ തടാകം |access-date=2011-01-12 |archive-date=2012-03-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120322145409/http://oe.oregonexplorer.info/craterlake/facts.html |url-status=dead }}</ref> ചില പ്പോൾ തടാകങ്ങളായി രൂപാന്തരപ്പെടാം. ഓറിഗോണിലെ ക്രേറ്റർ തടാകം ഇത്തരത്തിൽ രൂപംകൊണ്ടവയ്ക്ക് ഉദാഹരണമാണ്. ഭൗമോപരിതലത്തിൽ ഉല്ക്കാ നിപാതത്തിലൂടെ രൂപംകൊള്ളുന്ന ഗർത്തങ്ങളും തടാകങ്ങളുടെ രൂപീകരണത്തിന് നിദാനമായിട്ടുണ്ട്. ഉദാ. ഘാനയിലെ ബോസുംത്വി (Bosumtuvi). വരണ്ട പ്രദേശങ്ങളിലെ താത്കാലിക തടാകങ്ങൾ പ്ലാ‌യ എന്നറിയപ്പെടുന്നു.<ref>[http://www.tpwd.state.tx.us/landwater/land/habitats/high_plains/wetlands/playa.phtml പ്ലായ തടാകം]</ref> പൊതുവേ വരണ്ടുകിടക്കുന്ന ഇവയിൽ അപൂർവമായി മാത്രമേ വെള്ളം നിറയാറുള്ളൂ. [[ആസ്ട്രേലിയ|ആസ്ടേലിയയിലെ]] ഐർ (Eyre), ഫ്രോം (Frome), ടോറൻസ് എന്നിവ പ്ളായ തടാകങ്ങളാണ്. നദീഗതിക്ക് പ്രതിബന്ധം സൃഷ്ടിച്ചാണ് പൊതുവേ കൃത്രിമ തടാകങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുന്നത്.<ref>[http://www.ndtv.com/news/india/jk-to-get-its-first-artificial-lake-by-2012-21070.php കൃത്രിമ തടാകങ്ങൾ]</ref> [[ജലസേചനം]], [[കുടിവെള്ളം|കുടിവെള്ളസംഭരണം]], ഊർജ്ജോത്പാദനം തുടങ്ങിയവയാണ് ഇത്തരം തടാകങ്ങളുടെ മുഖ്യലക്ഷ്യങ്ങൾ. ഭൂമുഖത്തെ മിക്കവാറും എല്ലാ പ്രധാന [[നദി|നദികളിലും]] കൃത്രിമ ജലസംഭരണികൾ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. == വർഗീകരണം == തടാകങ്ങളെ പൊതുവേ രണ്ടായി വിഭജിക്കാം: # ശുദ്ധജല തടാകങ്ങൾ # ലവണ ജലതടാകങ്ങൾ === ശുദ്ധജല തടാകങ്ങൾ === [[പ്രമാണം:Arizona-sunset.jpg|thumb|150px|right|അരിസോണ കൃത്രിമതടാകം]] [[പ്രമാണം:Irazu Volcano - Costa Rica - 4 - DirkvdM.jpg|thumb|150px|right|ക്രേറ്റർ തടാകം]] ഏകദേശം 8,25,000 ച.കി.മീ. വിസ്തൃതിയിലുള്ള ശുദ്ധജലതടാകങ്ങളുടെ മൊത്തം വ്യാപ്തം 1,25,000 ഘന കി.മീ. ആയി കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഭൗമോപരിതലത്തിലെ മൊത്തം ശുദ്ധജലത്തിന്റെ 70 ശ.മാ.ഉം ഈ തടാകങ്ങളാണ് ഉൾക്കൊള്ളുന്നത്. [[മഴ]] [[വെള്ളം]], നീർച്ചാലുകൾ, തോടുകൾ, നദികൾ എന്നിവയാണ് ഇവയുടെ പ്രധാന ജലസ്രോതസ്സുകൾ. ബാഷ്പീകരണം, പുറത്തേ ക്കുള്ള നീരൊഴുക്ക് എന്നിവയിലൂടെ നഷ്ടമാകുന്ന ജലപരിമാണത്തിന് തുല്യമോ അതിൽ കൂടുതലോ അളവിൽ ശുദ്ധജലം ഈ ജലസ്രോതസ്സുകൾ മുഖേന തടാകത്തിലെത്തുന്നു. നന്നേ കുറഞ്ഞ ലവണാംശമാണ് ശുദ്ധജല തടാകങ്ങളുടെ മുഖ്യ സവിശേഷത. === ലവണ ജലതടാകങ്ങൾ === ലവണജലതടാകങ്ങൾക്ക് മൊത്തം 7,00,000 ച.കി.മീ. വിസ്തൃ തിയും 1,05,000 ഘന കി.മീ. വ്യാപ്തവും ഉള്ളതായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ലവണ തടാകങ്ങളിലെ ജലത്തിന്റെ 75 ശ.മാ.-ഉം ഏറ്റവും വലിയ തടാകമായ കാസ്പിയൻ കടലാണ് ഉൾക്കൊള്ളുന്നത്. ലവണ തടാകങ്ങൾ പൊതുവേ വരണ്ട കാലാവസ്ഥാ പ്രദേശങ്ങളിൽ കൂടുതലായി കാണപ്പെടുന്നു. ബാഷ്പീകരണംമൂലം ജലത്തിന്റെ നല്ലൊരു ശ.മാ. നഷ്ടപ്പെടുന്നതിനാൽ മിക്കവാറും എല്ലാ ലവണ ജലതടാകങ്ങളുടേയും വലിപ്പം കാലക്രമേണ കുറയുന്നതായാണ് കാണുന്നത്. കടലിൽനിന്നു വേറിട്ട് തടാകങ്ങളായി രൂപാന്തരപ്പെട്ടതോ മുമ്പുണ്ടായിരുന്ന ശുദ്ധജല തടാകങ്ങളുടെ ഭാഗമോ ആയിരിക്കും ഇന്നത്തെ ലവണജല തടാകങ്ങൾ എന്നാണ് ഒരു വിഭാഗം ശാസ്ത്രജ്ഞരുടെ അഭിപ്രായം. == ലോകത്തിലെ പ്രധാന തടാകങ്ങൾ == [[പ്രമാണം:Keralabackducks (75).JPG|thumb|150px|right|ശാസ്താംകോട്ട കയൽ]] തെ.കി.യൂറോപ്പിനും ഏഷ്യയ്ക്കും മധ്യേ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന കാസ്പിയൻ കടലാണ് ഭൂമുഖത്തെ ഏറ്റവും വലിയ തടാകം. സുമാർ 4,38,000 ച.കി.മീ. വിസ്തൃതിയിൽ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന ഈ തടാകം സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് സുമാർ 26 മീ. താഴെയായാണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. റഷ്യൻ ഫെഡറേഷനിൽ ഉൾപ്പെട്ട തെക്കൻ സൈബീരിയ പ്രദേശത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ബേക്കൽ ആണ് ഏറ്റവും ആഴമേറിയ തടാകം. സു. 1,620 മീ. പരമാവധി ആഴം ഇതിനുണ്ട്. പെറുവിനും പടിഞ്ഞാറൻ ബൊളീവിയയ്ക്കും മധ്യേ സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് സുമാർ 3,800 മീ. ഉയരത്തിൽ രൂപംകൊണ്ടിട്ടുള്ള [[ടിറ്റിക്കാക്ക]] [[ലോകം|ലോകത്തിൽ]] ഏറ്റവും ഉയരത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന തടാകമാണ്.<ref>{{Cite web |url=http://gosouthamerica.about.com/cs/bolandes/a/LakeTiticaca.htm |title=ടിറ്റിക്കാക്ക തടാകം |access-date=2011-01-12 |archive-date=2011-01-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110104010840/http://gosouthamerica.about.com/cs/bolandes/a/LakeTiticaca.htm |url-status=dead }}</ref> സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് സു. 394 മീ. താഴെ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ചാവുകടലാണ് ഭൂമുഖത്ത് ഏറ്റവും താഴെയായി രൂപംകൊണ്ടിട്ടുള്ള തടാകം. ഗലീലി കടൽ, വടക്കേ അമേരിക്കയിലെ പഞ്ചമഹാതടാകങ്ങൾ, റഷ്യയിലെ ആറാൾ കടൽ, ആഫ്രിക്കയിലെ വിക്റ്റോറിയ, തങ്കനീക്കാ, മാലാവി, ഛാഡ്, ആസ്റ്റ്രേലിയയിലെ ഐർ എന്നിവ ലോകത്തിലെ ചില പ്രധാന തടാകങ്ങളിൽപ്പെടുന്നു. [[കാശ്മീർ|കാശ്മീരിലെ]] ദാൽ (ഡാൽ),<ref>{{Cite web |url=http://www.kashmir-tourism.net/kashmir/dal-lake-kashmir.html |title=കാഷ്മീരിലെ ഡാൽ ലേക്ക് |access-date=2011-01-12 |archive-date=2010-06-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100612192522/http://kashmir-tourism.net/kashmir/dal-lake-kashmir.html |url-status=dead }}</ref> വൂളാർ തുടങ്ങിയ തടാകങ്ങൾ, കുമായൂൺ കുന്നുകളിലെ [[നൈനിതാൽ]],<ref>[http://www.euttaranchal.com/tourism/nainital.php {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110121003646/http://www.euttaranchal.com/tourism/nainital.php |date=2011-01-21 }} നൈനിറ്റാൾ</ref> ഭീംതാൽ, സിക്കിമിലെ യാംദ്രോക്സൊ, ചാംതെദോങ് എന്നി വയാണ് ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിലെ താരതമ്യേന വലിപ്പമേറിയ തടാകങ്ങൾ. പുരാണ പ്രാധാന്യമുള്ള [[മാനസസരസ്]] ദക്ഷിണ- പശ്ചിമ തിബത്തിൽ സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് 4,500 മീ. ഉയരത്തി ലാണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. [[സത്ലജ്]], [[ബഹ്മപുത്ര]] എന്നീ പ്രധാന നദികളുടെ ഉദ്ഭവസ്ഥാനം കൂടിയായ ഈ തടാകത്തിന് സു. 520 ച.കി.മീ. വിസ്തൃതിയുണ്ട്. [[രാജസ്ഥാൻ|രാജസ്ഥാനിലെ]] സാംഭാർ, [[ഒറീസ|ഒറീസ്സയിലെ]] [[ചിൽകാ]], നെല്ലൂരിലെ പുലിക്കാട്, ഡെക്കാൺ പ്രദേശത്തെ ലോണാർ എന്നിവയേയും പ്രധാന തടാകങ്ങളുടെ കൂട്ടത്തിൽ പ്പെടുത്താം. ദക്ഷിണേന്ത്യയിൽ പൊതുവേ തടാകങ്ങളുടെ എണ്ണം വളരെ കുറവാണ്. [[കേരളം|കേരളത്തിന്റെ]] തീരമേഖലയിലെ വിസ്തൃത ജലാശയങ്ങളെ പൊതുവേ കായലുകളെന്നാണ് വിളിക്കുന്നതെങ്കിലും ചിലപ്പോൾ ഇവയെ തടാകങ്ങളെന്നും വിശേഷിപ്പിക്കാറുണ്ട്. [[ശാസ്താംകോട്ട]] [[കായൽ]],<ref>{{Cite web |url=http://www.travlang.com/blog/sasthamkotta-lake-come-close-to-the-natural-beauty/ |title=ശാസ്താംകോട്ട കായൽ |access-date=2011-01-12 |archive-date=2010-11-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101113173722/http://www.travlang.com/blog/sasthamkotta-lake-come-close-to-the-natural-beauty/ |url-status=dead }}</ref> വെള്ളായണി കായൽ, പൂക്കോട്ട് കായൽ എന്നിവ കേരളത്തിലെ ശുദ്ധജലതടാകങ്ങളാണ്. == തടാകങ്ങളുടെ പ്രാധാന്യം == [[പ്രമാണം:Lakesalaskarange.JPG|thumb|150px|right|കേറ്റിൽ തടാകം]] [[പ്രമാണം:LakeBadwater.JPG|thumb|150px|right|ബാഡ്‌വാട്ടർ തടാകം]] [[പ്രമാണം:Lake mapourika NZ.jpeg|thumb|150px|right|മാപുരിക തടാകം ന്യൂസിലൻഡ്]] പ്രധാന [[പ്രകൃതി]] സമ്പത്തുകളിലൊന്നാണ് തടാകങ്ങൾ. [[മനുഷ്യൻ|മനുഷ്യനും]] മറ്റു ജീവജാലങ്ങളും ഇവയെ പലവിധത്തിൽ ആശ്രയിക്കുന്നു. വൻ തടാകങ്ങൾ അവയ്ക്കു ചുറ്റും വസിക്കുന്ന ജനങ്ങളുടെ ജീവിതരീതിയെ നിർണായകമാംവിധം സ്വാധീനിക്കുന്നുണ്ട്. വൈവിധ്യമാർന്ന ജൈവസമ്പത്തിന്റെ കലവറയാണ് തടാകങ്ങൾ. വിവിധയിനം ജല സസ്യങ്ങളുടേയും [[മത്സ്യം|മത്സ്യങ്ങളുടേയും]] ആവാസകേന്ദ്രമായ തടാക പരിസ്ഥിതിയിൽ [[താറാവ്]], [[വാത്ത]], [[അരയന്നം]], [[ഫ്ളമിങ്ഗോ]], [[കൊറ്റി]] തുടങ്ങിയ [[പക്ഷി|പക്ഷികളുടെ]] ബാഹുല്യം കാണാം. തടാകപ്രദേശത്തെ കാലാവസ്ഥയെ നിർണയിക്കുന്നതിലും തടാകങ്ങൾക്ക് സുപ്രധാന പങ്കുണ്ട്. കരയെ അപേക്ഷിച്ച് തടാകജലം സാവധാനം ചൂടാവുകയും തണുക്കുകയും ചെയ്യുന്നതിനാൽ വൻ തടാകങ്ങളുടെ സമീപ പ്രദേശങ്ങളിൽ വേനലിൽ ഉഷ്ണം കുറഞ്ഞും ശൈത്യകാലത്ത് തണപ്പു കുറഞ്ഞും അനുഭവപ്പെടുന്നു. പഞ്ചമഹാതടാകങ്ങൾ പോലുള്ള വലിയ തടാകങ്ങളുടെ തടപ്രദേശങ്ങളിലാണ് ഇത് വ്യക്തമായി അനുഭവപ്പെടുന്നത്. ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ സ്ഥാനം, ആഴം എന്നിവ തടാകജലത്തിന്റെ താപനില നിർണയിക്കുന്നതിൽ സുപ്രധാന പങ്കുവഹിക്കുന്നു. ഉഷ്ണമേഖലാ പ്രദേശങ്ങളിലെ തടാകങ്ങളെ അപേക്ഷിച്ച് ശീതോഷ്ണ കാലാവസ്ഥാമേഖലകളിലെ തടാകങ്ങളിലാണ് ഋതുഭേദങ്ങൾക്കനുസൃതമായ താപവ്യതിയാനം പ്രകടമാകുന്നത്. ഏറ്റവും ചെലവു കുറഞ്ഞ [[ജലഗതാഗതം|ജലഗതാഗത]] മാർഗങ്ങൾ കൂടിയാണ് തടാകങ്ങൾ. ലോകത്തെ പ്രധാന ജലപാതകളെല്ലാംതന്നെ തടാകങ്ങളിലൂടെയാണ് കടന്നുപോകുന്നത്. മുമ്പ് യു.എസ്. പര്യവേക്ഷകർ നദികളേയും തടാകങ്ങളേയും വാണിജ്യപാതകളായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. ഇന്നും ജല ഗതാഗതമേഖലയിൽ വടക്കേ അമേരിക്കയിലെ പഞ്ചമഹാതടാകങ്ങൾക്ക് പ്രധാന സ്ഥാനമാണുള്ളത്. ശുദ്ധജലത്തിന്റെ പ്രധാന ഉറവിടങ്ങളാണ് ശുദ്ധജല തടാകങ്ങൾ. കാർഷിക മേഖലയെ പരിപോഷിപ്പിക്കുന്നതിലും തടാകങ്ങൾക്ക് ശ്രദ്ധേയമായ സ്ഥാനമുണ്ട്. ജലസേചനാവശ്യങ്ങൾക്ക് തടാകജലം ഉപയുക്തമാക്കുന്നതിലൂടെയാണിത്. തടാകത്തിലെ മത്സ്യബന്ധനം തടാകതീരത്തും സമീപത്തും വസിക്കുന്നവരുടെ മുഖ്യ ഉപജീവനമാർഗ്ഗമാണ്. വാണിജ്യപ്രാധാന്യമുള്ള പല ധാതുക്കളുടേയും കലവറകളെന്നും തടാകങ്ങളെ വിശേഷിപ്പിക്കാം. ലോകത്തിലെ പല തടാകങ്ങളിലും വൻ ഊർജ്ജോത്പാദന പദ്ധതികൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. ഒഴിവുകാല-വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രങ്ങളെന്ന നിലയിലും തടാകങ്ങൾ പ്രാധാന്യമർഹിക്കുന്നു. നൌകായാത്രകൾ, നീന്തൽ, വാട്ടർ സ്കീയിങ്, ഐസ് സ്കേറ്റിങ് തുടങ്ങിയ പല കായിക-വിനോദങ്ങളും തടാകങ്ങളിൽ സംഘടിപ്പിക്കാറുണ്ട്. == തടാകങ്ങളുടെ തിരോധാനം == [[പ്രമാണം:Yaylyu.JPG|thumb|250px|right|ടെലിട്സ്കോയ് തടാകം സൈബീരിയ]] ഭൂവിജ്ഞാനീയ സമയ ക്രമത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ പരിശോധിച്ചാൽ മിക്ക തടാകങ്ങളുടെയും നിലനില്പ് കുറഞ്ഞ കാലയളവിലേക്കു മാത്രമാ ണെന്ന് അനുമാനിക്കേണ്ടിവരുന്നു. തടാകങ്ങളുടെ സംഭരണശേഷി, ജലത്തിന്റെ നിർഗമന-ബഹിർഗമന തോത് എന്നിവയാണ് ഇവയുടെ ആയുസ്സിനെ നിർണയിക്കുന്ന മുഖ്യഘടകങ്ങൾ. കാലം ചെല്ലുന്തോറും വലിപ്പം കുറയുക എന്നത് മിക്ക തടാകങ്ങളുടേ യും സവിശേഷതയാണ്. ഇപ്പോഴുള്ള പല തടാകങ്ങളും ഭാവിയിൽ ഭൂമുഖത്തുനിന്നുതന്നെ അപ്രത്യക്ഷമായെന്നുവരാം. ചില തടാകങ്ങളുടെ വലിപ്പം ഋതുഭേദങ്ങൾക്കനുസൃതമായി വ്യത്യാസപ്പെടുന്നുണ്ട്. മരുപ്രദേശങ്ങളിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന തടാകങ്ങളിലാണ് പ്രകടമായി ഈ വലിപ്പ വ്യത്യാസം കാണപ്പെടുന്നത്. ഉദാ. ഛാഡ് തടാകം. അപരദനംമൂലം ജലാഗമനമാർഗങ്ങൾ അടഞ്ഞുണ്ടാകുന്ന തടനിമജ്ജനം, നിക്ഷേപിത അവസാദങ്ങളുടെ ആധിക്യം, വർധിച്ച തോതിലുള്ള ബാഷ്പീകരണം തുടങ്ങിയവ തടാകങ്ങൾ വറ്റിപ്പോകുന്നതിനുള്ള മുഖ്യകാരണങ്ങളായി ചൂണ്ടിക്കാണിക്കപ്പെടുന്നു. ജലപീഠിക താഴ്ന്നുപോകുന്നതാണ് തടാകങ്ങൾ അപ്രത്യ ക്ഷമാകുന്നതിന്റെ മറ്റൊരു പ്രധാന കാരണം. ബാഹ്യസ്രോതസ്സുക ളിൽ നിന്നുള്ള കളിമണ്ണ്, എക്കൽ എന്നിവയുടെ നിക്ഷേപം, തടാക ജലത്തിന്റെ അവസാദ-നിക്ഷേപണ പ്രക്രിയകൾ എന്നിവയും തടാകങ്ങളുടെ തിരോധാനത്തിനു വഴിതെളിക്കാറുണ്ട്. കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം, തടാകങ്ങളിലേക്കൊഴുകുന്ന നദികളുടെ ദിശയ്ക്കുണ്ടാകുന്ന വ്യതിയാനം, അഗ്നിപർവത സ്ഫോടനങ്ങൾ, ഭൂകമ്പം തുടങ്ങിയ ഭൗമപ്രക്രിയകളും തടാകങ്ങളുടെ തിരോധാനത്തിനു കാരണമാകാറുണ്ട്. == കേരളത്തിലെ തടാകങ്ങൾ == *'''[[പൂക്കോട് തടാകം]]''' കേരളത്തിലെ വയനാട് ജില്ലയിലെ ഒരു തടാകമാണ് പൂക്കോട് തടാകം. == അവലംബങ്ങൾ == {{reflist|2}} == പുറംകണ്ണികൾ == * [http://cires.colorado.edu/limnology/ തടാകവിജ്ഞാനീയം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110114080438/http://cires.colorado.edu/limnology/ |date=2011-01-14 }} * [http://today.uconn.edu/?p=1693 കെറ്റിൽ തടാകം] * [http://www.wisegeek.com/what-is-a-water-table.htm ജലപീഠിക] * [http://www.ehow.com/facts_5641333_qattara-depression.html ഈജിപ്റ്റിലെ ക്വത്തറ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101212013452/http://www.ehow.com/facts_5641333_qattara-depression.html |date=2010-12-12 }} * [http://spie.org/x648.html?product_id=837283 രോധികാ തടാകങ്ങൾ] * [http://www.arkansasstateparks.com/lakechicot/ ഓക്സ്ബോ തടാകങ്ങൾ] * [http://www.nwac.us/ ഹിമാനീ നിപാതം] * [http://www.nainitalcottages.com/ Nainital Hotels] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171025185356/http://www.nainitalcottages.com/ |date=2017-10-25 }} * [http://www.flickr.com/photos/refrozenseabass/2704797922/ റിബൺ തടാകം] * [http://vulcan.wr.usgs.gov/Volcanoes/CraterLake/Locale/framework.html ക്രേറ്റർ തടാകം] * [http://www.fotosearch.com/photos-images/artificial-lake.html കൃത്രിമ തടകം ചിത്രങ്ങൾ] * [http://www.laketiticaca.org/ ടിറ്റിക്കാക്ക തടാകം] == വീഡിയോ == * [http://www.youtube.com/watch?v=HWL2YKHmYNs പ്ലീറ്റ് വീസ് തടാകം] * [http://www.youtube.com/watch?v=iRg3mXWjKnE&feature=related ഡാൽ ലേക്ക് കാഷ്മീർ] * [http://www.youtube.com/watch?v=nUJGY6wbllQ നൈനിറ്റാൾ] * [http://www.youtube.com/watch?v=lVSI1RXbIg4 ശാസ്താംകോട്ട കായൽ] {{സർവ്വവിജ്ഞാനകോശം}} {{ഭൂമിശാസ്ത്രപദസൂചികൾ |state=expanded}} [[വർഗ്ഗം:തടാകങ്ങൾ]] 137um14srnjpf3wezzsha3lkjob13lw 0 6056 4673340 4589648 2026-10-04T07:21:42Z Vinayan Therakkal 223344 /* ചരിത്രം */ അക്ഷരപിശക് തിരുത്തി 4673340 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Sri_Rama_temple_Triprayar}} {{refimprove}} {{Infobox Mandir |image = Triprayar Sri Rama Temple.jpg |caption=തൃപ്രയാർ ശ്രീരാമസ്വാമിക്ഷേത്രം |creator = [[വാക്കയിൽ കൈമൾ]] |proper_name = |date_built = എ.ഡി. 500 (ഏകദേശം) |primary_deity = ലക്ഷ്മീ-ഭൂമീസമേതനായ [[ശ്രീരാമൻ]] (പ്രതിഷ്ഠ [[മഹാവിഷ്ണു]]) |architecture = [[തെക്കേ ഇന്ത്യൻ]], [[കേരളീയ രീതി]] |location =[[തൃപ്രയാർ]], [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല]], [[കേരളം]] |coordinates = }} [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] പ്രസിദ്ധവും പുരാതനവുമായ ക്ഷേത്രങ്ങളിലൊന്നാണ് '''തൃപ്രയാർ ശ്രീരാമസ്വാമിക്ഷേത്രം'''. ഹൈന്ദവ വിശ്വാസപ്രകാരം [[മഹാവിഷ്ണു|മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ]] ഏഴാമത്തെ അവതാരമായ "മര്യാദാപുരുഷോത്തമൻ" [[ശ്രീരാമൻ|ശ്രീരാമചന്ദ്രനെ]] [[ഖരൻ|ഖര]]-[[ദൂഷണൻ|ദൂഷണ]]-[[ത്രിശ്ശിരസ്സ്|ത്രിശ്ശിരസ്സുക്കളെയും]] അവരുടെ സൈന്യത്തെയും വധിച്ചശേഷമുള്ള ഉഗ്രഭാവത്തിൽ ചതുർബാഹുവായ (നാലുകൈകളുള്ള) മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ രൂപത്തിൽ ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. പത്നിമാരായ [[ലക്ഷ്മി|ലക്ഷ്മീദേവിയേയും]] [[ഭൂമി|ഭൂമീദേവിയെയും]] ഭഗവാന്റെ ഇരുവശത്തുമായി പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇവർ യഥാക്രമം [[ഊരകം അമ്മത്തിരുവടി ക്ഷേത്രം|ഊരകത്തമ്മയും]] [[ചേർപ്പ് ഭഗവതിക്ഷേത്രം|ചേർപ്പിലമ്മയുമാണെന്ന്]] വിശ്വസിച്ചുവരുന്നു. [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല|തൃശ്ശൂർ ജില്ലയുടെ]] പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്തായി [[ചാവക്കാട് താലൂക്ക്|ചാവക്കാട് താലൂക്കിൽ]] [[നാട്ടിക ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|നാട്ടിക ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിൽ]] [[തൃപ്രയാർ]] എന്ന സ്ഥലത്ത് [[കരുവന്നൂർ പുഴ|കരുവന്നൂർ പുഴയുടെ]] കൈവഴിയായ തീവ്രാനദിയുടെ (ഇന്ന് ഈ നദി [[കനോലി കനാൽ|കനോലി കനാലിന്റെ]] ഭാഗമാണ്) കരയിലാണ് ഈ ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. [[തൃശ്ശൂർ]], [[എറണാകുളം ജില്ല|എറണാകുളം]] ജില്ലകളിലെ പ്രസിദ്ധമായ [[നാലമ്പലം|നാലമ്പലങ്ങളിലെ]] ആദ്യക്ഷേത്രമാണിത്. [[കൂടൽമാണിക്യം ക്ഷേത്രം|ഇരിഞ്ഞാലക്കുട കൂടൽമാണിക്യം ക്ഷേത്രം]], [[തിരുമൂഴിക്കുളം ശ്രീ ലക്ഷ്മണപ്പെരുമാൾ ക്ഷേത്രം]], [[പായമ്മൽ ശത്രുഘ്ന ക്ഷേത്രം|പായമ്മൽ ശത്രുഘ്നസ്വാമിക്ഷേത്രം]] എന്നിവയാണ് മറ്റ് ക്ഷേത്രങ്ങൾ. രാമായണമാസമായ [[കർക്കടകം|കർക്കടകത്തിൽ]] ഒരേ ദിവസം ഈ നാല് ക്ഷേത്രങ്ങളിലും ദർശനം നടത്തുന്നത് അത്യുത്തമമായി വിശ്വസിയ്ക്കപ്പെടുന്നു. നിരവധി ആളുകളാണ് തദവസരത്തിൽ ഇതിനായി എത്തിച്ചേരുന്നത്. കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ശ്രീരാമക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ഒന്നാണിത്. [[തിരുവില്വാമല ശ്രീവില്വാദ്രിനാഥക്ഷേത്രം|തിരുവില്വാമല]]‌, [[കടവല്ലൂർ ശ്രീരാമസ്വാമിക്ഷേത്രം|കടവല്ലൂർ]], [[തിരുവങ്ങാട് ശ്രീരാമസ്വാമിക്ഷേത്രം|തിരുവങ്ങാട്]], [[രാമപുരം ശ്രീരാമസ്വാമിക്ഷേത്രം, കോട്ടയം ജില്ല|പാലാ രാമപുരം ശ്രീരാമസ്വാമിക്ഷേത്രം]] എന്നിവയാണ് കേരളത്തിലെ മറ്റ് പ്രധാന ശ്രീരാമക്ഷേത്രങ്ങൾ. [[ശ്രീകൃഷ്ണൻ|ശ്രീകൃഷ്ണഭഗവാൻ]] [[ദ്വാരക|ദ്വാരകയിൽ]] പൂജിച്ചതാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ വിഗ്രഹം എന്ന് വിശ്വസിച്ചുവരുന്നു. [[ഗണപതി]] (രണ്ട് പ്രതിഷ്ഠകൾ), [[ദക്ഷിണാമൂർത്തി]] ([[പരമശിവൻ]]), ശ്രീകൃഷ്ണൻ (ഗോശാലകൃഷ്ണസങ്കല്പത്തിൽ), [[അമൃതകലശം|അമൃതകലശധാരിയായ]] [[ശാസ്താവ്]], [[ഹനുമാൻ]] (സങ്കല്പം), [[വിഷ്ണുമായ]] (സങ്കല്പം) എന്നിവരാണ് ഇവിടത്തെ ഉപദേവതകൾ. [[വൃശ്ചികം|വൃശ്ചികമാസത്തിലെ]] കറുത്തപക്ഷത്തിലെ [[ഏകാദശി]] ദിവസം ഇവിടെ നടക്കുന്ന '''തൃപ്രയാർ ഏകാദശി മഹോത്സവം''' വളരെ വിശേഷമാണ്. ഇതിനോടനുബന്ധിച്ച് നിരവധി പരിപാടികൾ ക്ഷേത്രത്തിലുണ്ടാകാറുണ്ട്. [[മീനം|മീനമാസത്തിലെ]] [[ആറാട്ടുപുഴ പൂരം|ആറാട്ടുപുഴ പൂരത്തിന്]] നെടുനായകത്വം വഹിയ്ക്കുന്നത് '''തൃപ്രയാർ തേവർ''', '''തൃപ്രയാറപ്പൻ''' എന്നീ പേരുകളിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ഇവിടത്തെ ശ്രീരാമസ്വാമി തന്നെയാണ്. [[കൊച്ചിൻ ദേവസ്വം ബോർഡ്|കൊച്ചിൻ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ]] കീഴിലാണ് ഈ മഹാക്ഷേത്രം.<ref>https://www.manoramaonline.com/astrology/astro-news/2024/01/17/thrissur-thriprayar-shree-ramaswami-temple.html</ref> == ഐതിഹ്യങ്ങൾ == === സ്ഥലനാമം=== *[[വാമനൻ|വാമനാവതാരവേളയിൽ]] ഭഗവാൻ ത്രിവിക്രമനായി വളർന്നുവന്നപ്പോൾ ഭഗവാന്റെ ഒരു പാദം [[സത്യലോകം|സത്യലോകത്തിലെത്തി]]. [[ബ്രഹ്മാവ്]] പരിഭ്രമിച്ച് തൻറെ കമണ്ഡലുവിലുള്ള തീർത്ഥമെടുത്ത് ഭഗവല്പാദത്തിൽ അഭിഷേകം ചെയ്തു. ആ തീർത്ഥജലം അവിടെ നിന്നൊഴുകിയപ്പോൾ കുറെ ഭാഗം ഭൂമിയിലും പതിച്ചു എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. ആ തീർത്ഥജലമാണത്രെ “തൃപ്രയാർ“ ആയത്. “തിരുപാദം കഴുകിയത് ആറായി” തീർന്നപ്പോൾ അത് “തിരുപ്പാദയാറായി” അത് ശോഷിച്ച് തൃപാദയാറും തൃപ്രയാറും ആയി. *തൃപ്രയാറപ്പന് അഭിഷേകത്തിനായി [[വരുണൻ]] കൊടുത്തയച്ച തീർത്ഥവുമായെത്തിയ ഗംഗാനദി, അഭിഷേകത്തിനു ശേഷം തിരികെ പോകാൻ വിസമ്മതം പ്രകടിപിച്ച് ഭഗവാനുചുറ്റും പ്രദക്ഷിണം ചെയ്തുകൊണ്ടിരുന്നു. ഈ സമയം ദർശനത്തിനായി വന്ന ഭക്തർക്ക് ക്ഷേത്രത്തിലെത്താൻ തീരെ നിവൃ‌ത്തിയില്ലാതായി. അപ്പോൾ ഭഗവാൻ നദിയുടെ ഗതി തിരിച്ചു വിടുകയും, അങ്ങനെ തിരിച്ചു വിട്ട ആറ് എന്ന അർത്ഥത്തിൽ "തിരു-പുറൈ‌-ആറ്" എന്നു വിശേഷിപ്പിക്കുകയുയും, പിന്നീട് തൃപ്രയാർ ആയി മാറുകയും ചെയ്തു. *മറ്റൊരു ഐതിഹ്യമനുസരിച്ച് പുറയൻ എന്ന ദ്രാവിഡദേവനുമായി ബന്ധപ്പെടുത്തി തിരുപ്പുറയാർ എന്ന് സ്ഥലം അറിയപ്പെടുകയും, പിന്നീട് അത് ലോപിച്ച് തൃപ്രയാറാകുകയും ചെയ്തു. === പ്രതിഷ്ഠ=== ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെയും നാലമ്പലങ്ങളിലെ മറ്റ് മൂന്നിടത്തെയും വിഗ്രഹങ്ങൾ [[ദ്വാപരയുഗം|ദ്വാപരയുഗത്തിൽ]] ശ്രീകൃഷ്ണഭഗവാന്റെ പൂജയേറ്റുവാങ്ങിയ വിഗ്രഹങ്ങളാണ്. നാലുഭാഗത്തും പർവ്വതങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട ദ്വാരകാപുരിയിൽ നാലിടത്തും ദശരഥപുത്രന്മാർക്കായി ക്ഷേത്രങ്ങൾ പണിതിരുന്നു. കിഴക്കേ അറ്റത്തെ രൈവതകപർവ്വതത്തിലുള്ള ക്ഷേത്രത്തിൽ ശ്രീരാമനെയും വടക്കേ അറ്റത്തെ വേണുമന്ദപർവ്വതത്തിലുള്ള ക്ഷേത്രത്തിൽ ഭരതനെയും പടിഞ്ഞാറേ അറ്റത്തെ സുകക്ഷപർവ്വതത്തിലുള്ള ക്ഷേത്രത്തിൽ ലക്ഷ്മണനെയും തെക്കേ അറ്റത്തെ ലതാവേഷ്ടപർവ്വത്തിലുള്ള ക്ഷേത്രത്തിൽ ശത്രുഘ്നനെയും പ്രതിഷ്ഠിച്ചു. കൂടാതെ ദ്വാരകാപുരിയുടെ ഒത്ത നടുക്ക് ഒരു മഹാവിഷ്ണുക്ഷേത്രവുമുണ്ടായിരുന്നു. അവിടത്തെ പ്രതിഷ്ഠ ശ്രീകൃഷ്ണഭഗവാന്റെ പൂർവ്വികർ മൂന്നുജന്മങ്ങളിൽ പൂജിച്ചിരുന്ന അതിദിവ്യമായ മഹാവിഷ്ണുവിഗ്രഹമായിരുന്നു. ദിവസവും രാവിലെ പത്നിമാരായ [[രുക്മിണി|രുക്മിണീദേവിയ്ക്കും]] [[സത്യഭാമ|സത്യഭാമാദേവിയ്ക്കുമൊപ്പം]] ഭഗവാൻ ഈ ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ദർശനം നടത്തിവന്നു. ദ്വാപരയുഗാന്ത്യത്തിൽ ഭഗവാൻ സ്വർഗ്ഗാരോഹണം ചെയ്തതിനെത്തുടർന്ന് ദ്വാരക കടലടിച്ചുപോയി. ആ മഹാപ്രളയത്തിൽ അവശേഷിച്ചത് ഭഗവദ്പൂജയേറ്റുവാങ്ങിയ അഞ്ച് ദിവ്യവിഗ്രഹങ്ങൾ മാത്രമാണ്. അവയിലെ മഹാവിഷ്ണുവിഗ്രഹം [[കലിയുഗം|കലിയുഗാരംഭത്തിൽ]] ദേവഗുരുവായ [[ബൃഹസ്പതി|ബൃഹസ്പതിയും]] [[വായു|വായുദേവനും]] ചേർന്ന് പ്രതിഷ്ഠിച്ചയിടം പിന്നീട് '''[[ഗുരുവായൂർ]]''' എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധമായി. എന്നാൽ, ദശരഥപുത്രന്മാരുടെ വിഗ്രഹങ്ങൾ പിന്നെയും ഒരുപാടുകാലം കടലിനടിയിൽ തന്നെ കിടന്നു. ഒരിയ്ക്കൽ, [[അറബിക്കടൽ|അറബിക്കടലിൽ]] മീൻ പിടിയ്ക്കാൻ പോയ മുക്കുവന്മാരുടെ വലകളിൽ ഈ വിഗ്രഹങ്ങൾ പെട്ടുപോയി. അവർ ഈ വിഗ്രഹങ്ങൾ നാട്ടിലെ പ്രമാണിയായിരുന്ന വാക്കയിൽ കൈമളെ ഏല്പിച്ചു. ഒരു ജ്യോത്സ്യർ കൂടിയായിരുന്ന കൈമൾ പ്രശ്നം വച്ചുനോക്കിയപ്പോൾ അവ ദ്വാപരയുഗത്തിൽ ശ്രീകൃഷ്ണഭഗവാന്റെ പൂജയേറ്റുവാങ്ങിയ ദശരഥപുത്രന്മാരുടെ വിഗ്രഹങ്ങളാണെന്ന് മനസ്സിലായി. തുടർന്ന് അദ്ദേഹം മന്ത്രശക്തിയുപയോഗിച്ച് വിഗ്രഹങ്ങളിൽ നിന്ന് നാല് പ്രാവുകളെ സൃഷ്ടിച്ചു. അവ ചെന്നിരിയ്ക്കുന്ന സ്ഥലങ്ങളിൽ അതത് വിഗ്രഹങ്ങ പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കാനും ഉത്തരവായി. ശ്രീരാമവിഗ്രഹത്തിൽ നിന്നുവന്ന പ്രാവ് ചെന്നിരുന്നത് കരുവന്നൂർപ്പുഴയുടെ കൈവഴിയായ തീവ്രാനദിയുടെ (തൃപ്രയാർപ്പുഴ) തീരത്താണ്. ഭരതവിഗ്രഹത്തിൽ നിന്നുവന്ന പ്രാവ് കുലീപനീതീർത്ഥക്കരയിലെ കൂടൽമാണിക്യത്തും ലക്ഷ്മണവിഗ്രഹത്തിൽ നിന്നുവന്ന പ്രാവ് [[ചാലക്കുടിപ്പുഴ|ചാലക്കുടിപ്പുഴയുടെ]] തീരത്തെ [[മൂഴിക്കുളം|മൂഴിക്കുളത്തും]] ശത്രുഘ്നവിഗ്രഹത്തിൽ നിന്നുവന്ന പ്രാവ് കൂടൽമാണിക്യത്തിനടുത്ത് പായമ്മലിലും ചെന്നിരുന്നു. ഇവിടങ്ങളിലെല്ലാം തുടർന്ന് നാല് മഹാക്ഷേത്രങ്ങൾ ഉയർന്നുവന്നു. രാമായണമാസമായ കർക്കടകത്തിൽ ഉച്ചപ്പൂജയ്ക്കുമുമ്പ് ഈ ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ തൊഴുതുവരുന്നത് മഹാപുണ്യമായി വിശ്വസിച്ചുപോരുന്നു. === വെടിവഴിപാട് === ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടായ വെടിവഴിപാടിന്റെ പ്രാധാന്യവും ഒപ്പം പ്രധാനപ്രതിഷ്ഠയുടെ ശക്തിയും കാണിക്കുന്ന ഒരു ഐതിഹ്യമുണ്ട്. തന്റെ പടയോട്ടത്തിനിടയിൽ [[ടിപ്പു സുൽത്താൻ]] തൃപ്രയാർ ക്ഷേത്രപരിസരത്തെത്തിയപ്പോൾ അതിഘോരമായ വെടിശബ്ദം കേൾക്കാനിടയായി. സമീപവാസികളോടന്വേഷിച്ചപ്പോൾ അത് തൃപ്രയാർ ക്ഷേത്രത്തിലെ ശ്രീരാമസ്വാമിക്ക് വയ്ക്കുന്ന വെടിയാണെന്ന് അദ്ദേഹം മനസ്സിലാക്കി. തുടർന്ന് ക്ഷേത്രം തകർക്കുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി സുൽത്താൻ പൊട്ടിക്കാൻ വച്ചിരിക്കുന്ന കതിനകളെല്ലാം കൊണ്ടുപോയി പുഴയിലെറിഞ്ഞു. എന്നിട്ട് തേവർക്ക് ശക്തിയുണ്ടെങ്കിൽ കതിനകളെല്ലാം വെള്ളത്തിൽക്കിടന്ന് പൊട്ടട്ടെ എന്നുറക്കെ പറയുകയും പറഞ്ഞ ഉടനെ കതിനകൾ വെള്ളത്തിൽക്കിടന്ന് പൊട്ടുകയും ജാള്യതയേറ്റ സുൽത്താൻ ഉടനെ സ്ഥലം വിടുകയും ചെയ്തുവെന്ന് കഥകൾ പറയുന്നു. == ചരിത്രം == ആര്യാഗമനത്തിനുമുമ്പ് ഇത് ഒരു ദ്രാവിഡ ക്ഷേത്രമായിരുന്നു. ശാസ്താവായിരുന്നു പ്രതിഷ്ഠ.<ref>{{cite book |last= പി.സി|first=കർത്താ |authorlink=പ്രൊഫ.പി.സി.കർത്താ ‍|coauthors= |editor= |others= |title=ആചാരാനുഷ്ഠാനകോശം |origdate= |origyear=1998 |origmonth=നവംബർ|url= |format= |accessdate= 2008 |edition=ദ്വിതീയ പതിപ്പ് |series= |date= |year=2003 |month= |publisher=ഡി.സി. ബുക്സ്|location=കേരളം |language=മലയാളം |isbn=81-7130-860-0 |oclc= |doi= |id= |pages= |chapter= |chapterurl= |quote= }}</ref> പിന്നീട് ശാസ്താവിന്റെ പ്രതിഷ്ഠയെ പുറത്തേയ്ക്ക് മാറ്റുകയും പകരം ചതുർബാഹുവായ മഹാവിഷ്ണുവിനെ ശ്രീരാമസങ്കല്പത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. ഇതിന്റെ തെളിവായി ഇന്നും ശാസ്താവിന് ക്ഷേത്രത്തിൽ വലിയ പ്രാധാന്യം കല്പിച്ചുവരുന്നുണ്ട്. വൃശ്ചികമാസത്തിൽ തൃപ്രയാർ ഏകാദശിയുടെ തലേന്ന് ([[ദശമി]]) നടക്കുന്ന എഴുന്നള്ളത്തിൽ തേവർക്കുപകരം എഴുന്നള്ളുന്നത് ശാസ്താവാണ്. മറ്റൊരു ക്ഷേത്രത്തിലും ഇങ്ങനെയൊരു പ്രത്യേകതയില്ല.<ref>https://thrissurtimes.com/?p=12402</ref> തൃപ്രയാർ ക്ഷേത്രം ഒരു കാലത്ത്‌ [[സാമൂതിരി]] ഭരണത്തിൻ കീഴിലായിരുന്നു. ക്ഷേത്രം ഊരാളന്മാരായിരുന്ന ചേലൂർ, പുന്നപ്പിള്ളി, ജ്ഞാനപ്പിള്ളി മനക്കാരെ ആട്ടിപ്പുറത്താക്കിയാണ് സാമൂതിരി ഈ ക്ഷേത്രം പിടിച്ചെടുത്തത്. [[തൃക്കണാമതിലകം]] തേടിയുള്ള യാത്രയ്ക്കിടയിലെപ്പോഴോ ആണ് സാമൂതിരി ഈ ക്ഷേത്രം പിടിച്ചെടുത്തത് എന്നുറപ്പാണ്. പിന്നീട് ഡച്ചുകാ‍രും, മൈസൂർ രാജാക്കന്മാരും, അതിനുശേഷം [[കൊച്ചി രാജവംശം|കൊച്ചി രാജവംശവും]] ക്ഷേത്രം അധീനത്തിൽ വെച്ചു. ഇപ്പോൾ ക്ഷേത്രം കൊച്ചിൻ ദേവസ്വം ബോർഡിന് കീഴിലാണ്. തൃപ്രയാർ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ശ്രീകോവിലിനു തെക്കുവശത്തു നിന്നു രണ്ട് വട്ടെഴുത്തു ശാസനങ്ങൾ കണ്ടെടുക്കുകയുണ്ടായി. അഗ്നിബാധയാൽ പാതിയിലേറെ അവ്യക്തമായ നിലയിലാണ്‌ ഒരെണ്ണം. മറ്റേതിൽ ഊർ സഭയും പൊതുവാളും ചേർന്ന് ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് മുരുകനാട്ട് ശങ്കരൻ കുന്റപ്പൻ ദാനം ചെയ്ത വസ്തുവകകൾ എങ്ങനെ വിനിയോഗം ചെയ്യേണ്ടത് എന്നതിനെക്കുറിച്ച് എടുക്കുന്ന തീരുമാനങ്ങൾ എഴുതിയിരിക്കുന്നു. [[മൂഴിക്കുളം കച്ചം|മൂഴിക്കുളം കച്ചത്തെപ്പറ്റിയും]] പരാമർശമുണ്ട്.<ref>{{cite book |last=വാലത്ത്|first=വി.വി.കെ.|authorlink=വി.വി.കെ. വാലത്ത്|coauthors= |title=കേരളത്തിലെ സ്ഥലനാമചരിത്രങ്ങൾ തൃശൂർ ജില്ല |year=1991|publisher=കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി|location= [[തൃശൂർ]]‍|isbn= 81-7690-051-6}}</ref> == തൃപ്രയാറപ്പന്റെ മഹിമ == തൃപ്രയാർ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന പ്രതിഷ്ഠ ചതുർബാഹുവായ മഹാവിഷ്ണുവിന്റേതാണ്. കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായിട്ടുള്ള വിഗ്രഹം ശംഖ്, ചക്രം, കോദണ്ഡം, അക്ഷമാല എന്നിവ ധരിച്ചിരിക്കുന്നു. ദ്വാരകയിൽ ശ്രീകൃഷ്ണൻ പൂജിച്ചിരുന്ന വിഗ്രഹമാണ് ഇതെന്നാണ് ഐതിഹ്യം. പിന്നീട് മുക്കുവന്റെ വലയിൽ ലഭിച്ച നാല് വിഗ്രഹങ്ങളിൽ രാമവിഗ്രഹം തൃപ്രയാറിൽ പ്രതിഷ്ഠിച്ചു എന്നും കരുതപ്പെടുന്നു.<ref>തേറായ്ക്കൽ, വിനയൻ (2025). ''വ്രതാനുഷ്ഠാനങ്ങളിലൂടെ തീർത്ഥയാത്ര''. p. 38.</ref> വില്ല്വമംഗലം സ്വാമിയാരുടെ ദർശനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടാണ് പടിഞ്ഞാറെ കവാടം അടഞ്ഞുകിടക്കുന്നത് എന്നാണ് വിശ്വാസം. തെക്കോട്ട് ദർശനമായി ശാസ്താവും വടക്കുഭാഗത്ത് ഗോശാലകൃഷ്ണനും ഗണപതിയും ഉപദേവതമാരായി ഉണ്ട്.<ref>തേറായ്ക്കൽ, വിനയൻ (2025). ''വ്രതാനുഷ്ഠാനങ്ങളിലൂടെ തീർത്ഥയാത്ര''. p. 40.</ref> == പൂജകളും വഴിപാടുകളും == ഇവിടെ അഞ്ച് പ്രധാന പൂജകളാണുള്ളത് - ഉഷഃപൂജ, എതിർത്തപൂജ, പന്തീരടിപൂജ, ഉച്ചപ്പൂജ, അത്താഴപ്പൂജ. മൂന്ന് ശീവേലിയും ദിവസവും നടത്തുന്നു. വൃശ്ചികം ഒന്നു മുതൽ പത്താമുദയം വരെ ഉച്ചശീവേലിക്ക് പകരം കാഴ്ചശീവേലിയാണ്. പ്രധാന വഴിപാടുകൾ വെടി, അവൽ, മീനൂട്ട്, പായസം എന്നിവയാണ്. മത്സ്യങ്ങൾക്ക് നിവേദിക്കുന്ന മീനൂട്ട് ഭഗവാനെ ഊട്ടുന്നതിന് തുല്യമാണെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ശ്വാസ സംബന്ധമായ അസുഖങ്ങൾ മാറാൻ മീനൂട്ട് ഉത്തമമാണെന്നാണ് അനുഭവസ്ഥമതം. ഹനുമാൻ സ്വാമിക്ക് അവൽ വഴിപാടും ചാത്തൻ സ്വാമിക്ക് യഥാശക്തി വഴിപാട് സമർപ്പിക്കുവാനുള്ള ഭണ്ഡാരവും ഒരുക്കിയിട്ടുണ്ട്.<ref>തേറായ്ക്കൽ, വിനയൻ (2025). ''വ്രതാനുഷ്ഠാനങ്ങളിലൂടെ തീർത്ഥയാത്ര''. p. 40.</ref><ref>വിനീത വേണാട്ട് (9 നവംബർ 2025). "ഹിന്ദുവിന്റെ വ്രതാനുഷ്ഠാനങ്ങളിലൂടെ ഒരു തീർത്ഥയാത്ര". ''ജന്മഭൂമി''.</ref> == ക്ഷേത്ര നിർമ്മിതി == === ക്ഷേത്രപരിസരവും മതിലകവും === തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിൽ നാട്ടിക പഞ്ചായത്തിൽ തൃപ്രയാർ ഗ്രാമത്തിന്റെ ഒത്ത നടുക്കാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. കിഴക്കോട്ടാണ് ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ദർശനം. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ മുന്നിലൂടെ തൃപ്രയാർപ്പുഴയൊഴുകുന്നു. പുഴയ്ക്ക് കുറുകെ ഒരു പാലവുമുണ്ട്. ഇതുവഴിയാണ് തൃശ്ശൂർ ഭാഗത്തുനിന്ന് വരുന്നവർ വരുന്നത്. ചിലർ ഇന്നും [[തോണി]] ഉപയോഗിച്ച് പുഴ കടക്കാറുണ്ട്.കിഴക്കേക്കരയിൽ തന്നെയാണ് ജില്ലാ ടൂറിസം പ്രമോഷൻ കൗൺസിൽ വക വ്യൂ പോയിന്റും മറ്റുമുള്ളത്. [[ചിങ്ങം|ചിങ്ങമാസത്തിൽ]] [[ഓണം|ഓണത്തോടനുബന്ധിച്ച്]] തൃപ്രയാർപ്പുഴയിൽ വള്ളംകളി നടത്തിവരുന്നുണ്ട്. '''തൃപ്രയാർ ജലോത്സവം''' എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഈ വള്ളംകളി 2004-ലാണ് തുടങ്ങിയത്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്താണ് നാട്ടിക പഞ്ചായത്ത് ഓഫീസ്, ബസ് സ്റ്റാൻഡ്, പോസ്റ്റ് ഓഫീസ്, ശ്രീരാമ പോളിടെക്നിക് കോളേജ്, സിനിമാ തിയേറ്ററുകൾ, കടകംബോളങ്ങൾ മുതലായവ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. ഇവിടെ ഒരു ഗോപുരവും നടപ്പന്തലും പണിതിട്ടുണ്ട്. ഇരുനിലകളോടുകൂടിയ ഈ ഗോപുരത്തിൽ ഒരുവശത്ത് [[സേതുബന്ധനം|സേതുബന്ധനത്തിന്റെ]] ഒരു ചുവർച്ചിത്രം വരച്ചുചേർത്തിട്ടുണ്ട്. ഇതിന് സമീപമായി ചെറിയൊരു ക്ഷേത്രം കാണാം. അധികം പഴക്കമില്ലാത്ത ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠകൾ [[സുബ്രഹ്മണ്യൻ|സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമിയും]] ഹനുമാൻ സ്വാമിയുമാണ്. രണ്ട് കൊച്ചുശ്രീകോവിലുകളും [[തിടപ്പള്ളി|തിടപ്പള്ളിയും]] വഴിപാട് കൗണ്ടറും ഒഴിച്ചുനിർത്തിയാൽ ഇവിടെ മറ്റു നിർമ്മിതികളൊന്നുമില്ല. പതിനെട്ടടി ഉയരം വരുന്ന അതിഭീമാകാരമായ ഹനുമദ്വിഗ്രഹമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. [[തമിഴ്‌നാട്|തമിഴ്‌നാട്ടിലെ]] പ്രസിദ്ധമായ [[ശുചീന്ദ്രം സ്ഥാണുമാലയപ്പെരുമാൾ ക്ഷേത്രം|ശുചീന്ദ്രം സ്ഥാണുമാലയപ്പെരുമാൾ ക്ഷേത്രത്തിലെ]] ഹനുമദ്വിഗ്രഹവുമായി പ്രകടമായ രൂപസാദൃശ്യം ഈ വിഗ്രഹത്തിനുണ്ട്. വടമാല, വെറ്റിലമാല, അവിൽ നിവേദ്യം, കുങ്കുമച്ചാർത്ത്, വെണ്ണക്കാപ്പ് എന്നിവയാണ് ഹനുമാന്നുള്ള പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. ബാലരൂപത്തിലാണ് ഇവിടെ സുബ്രഹ്മണ്യപ്രതിഷ്ഠ. വലതുകൈ കൊണ്ട് അനുഗ്രഹിച്ച്, ഇടതുകൈ അരയിൽ കുത്തിനിൽക്കുന്ന ബാലസുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമി, വലതുചുമലിൽ [[വേൽ]] ധരിച്ചിട്ടുണ്ട്. [[തൈപ്പൂയം]], [[സ്കന്ദഷഷ്ഠി]], [[ഹനുമാൻ ജയന്തി]] എന്നിവയാണ് ഇവിടെ പ്രധാന ആഘോഷങ്ങൾ. '''ശ്രീ ഷണ്മുഖസമാജം ട്രസ്റ്റ്''' എന്നൊരു സംഘടനയാണ് ഇവിടെ ക്ഷേത്രഭരണം നടത്തുന്നത്. തൃപ്രയാർ ക്ഷേത്രത്തിനടുത്താണെങ്കിലും അതുമായി ആചാരപരമായ യാതൊരു ബന്ധവും ഈ ക്ഷേത്രത്തിനില്ല. അകത്തുകടന്നാൽ പടിഞ്ഞാറേ നടയിൽ ഒരു ആനക്കൊട്ടിലൊഴിച്ച് വിശേഷിച്ചൊന്നും തന്നെ കാണാനില്ല. ദർശനവശമായ കിഴക്കുഭാഗത്ത് ആനക്കൊട്ടിലും ശീവേലിപ്പുരയും കാണാം. ക്ഷേത്രത്തിൽ കൊടിയേറി ഉത്സവമില്ലാത്തതിനാൽ കൊടിമരമില്ല. കിഴക്കുഭാഗത്ത് പുഴയിലേയ്ക്കിറങ്ങിച്ചെല്ലാൻ പടവുകളുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടുകളിലൊന്നായ മീനൂട്ടിന് ഇവിടെ പ്രത്യേകം കടവുണ്ട്. ഈ കടവിൽ ഭക്തർക്ക് കുളിയ്ക്കാൻ അവകാശമില്ല. അതിന് പ്രത്യേകം കടവുകൾ അടുത്തുണ്ട്. പുഴയിൽ എണ്ണ, സോപ്പ്, ഷാമ്പൂ മുതലയാവ തേച്ചുകുളിയ്ക്കുന്നതും മീൻ പിടിയ്ക്കുന്നതും നിരോധിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. കിഴക്കേ നടയിൽ തന്നെയാണ് ബലിക്കൽപ്പുരയും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. ക്ഷേത്രത്തിലെ വലിയ ബലിക്കല്ല് ഇവിടെ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. നല്ല ഉയരമുള്ള ബലിക്കല്ലാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. അതിനാൽ, പുറത്തുനിന്ന് നോക്കുമ്പോൾ വിഗ്രഹം കാണാൻ കഴിയില്ല. ഐതിഹ്യപ്രകാരം ഇവിടെ ബലിക്കല്ല് നിൽക്കുന്ന സ്ഥലത്താണ് ശ്രീരാമവിഗ്രഹത്തിലെ പ്രാവ് വന്നിരുന്നത്. അത് പ്രതിഷ്ഠ കഴിഞ്ഞുണ്ടായതാണെന്ന് വിശ്വസിച്ചുവരുന്നു. അതിനാൽ ഈ ബലിക്കല്ലിന് വളരെയധികം പ്രാധാന്യമുണ്ട്. ആദ്യം ഇളകിക്കൊണ്ടിരുന്ന ഈ ബലിക്കല്ല് ഉറപ്പിച്ചത് [[നാറാണത്ത് ഭ്രാന്തൻ|നാറാണത്ത് ഭ്രാന്തനാണെന്നും]] വിശ്വാസമുണ്ട്. ബലിക്കൽപ്പുരയുടെ മച്ചിൽ [[ബ്രഹ്മാവ്|ബ്രഹ്മാവിന്റെയും]] [[അഷ്ടദിക്പാലർ|അഷ്ടദിക്പാലകരുടെയും]] രൂപങ്ങൾ കൊത്തിവച്ചിട്ടുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്ത് വെടിപ്പുര സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. വെടിവഴിപാട് ഇവിടെ ഭഗവാന് പ്രധാനമാണ്. കേരളത്തിലെ വൈഷ്ണവദേവാലയങ്ങളിൽ വെടിവഴിപാട് നടക്കുന്നത് അത്യപൂർവ്വമാണ്. അവയിൽത്തന്നെ തൃപ്രയാറിലേതുപോലെ പ്രാധാന്യം മറ്റെവിടെയുമില്ല. തെക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് മുഖപ്പോടുകൂടിയ പ്രത്യേകം ശ്രീകോവിലിൽ ശാസ്താവ് കുടിയിരിയ്ക്കുന്നു. അമൃതകലശധാരിയായ ശാസ്താവാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. അതിനാൽ, സർവ്വരോഗശമനത്തിന് ഈ ശാസ്താവിനെ ഭജിയ്ക്കുന്നു. ഇവിടത്തെ ആദ്യപ്രതിഷ്ഠയും ഈ ശാസ്താവ് തന്നെയാണെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. പിന്നീടാണ് ശ്രീരാമപ്രതിഷ്ഠ ഉണ്ടായതത്രേ. ഇതിനടുത്താണ് ദേവസ്വം ഓഫീസും വഴിപാട് കൗണ്ടറുകളുമുള്ളത്. കൊച്ചിൻ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ കീഴിലുള്ള ഒരു 'എ' ഗ്രേഡ് ദേവസ്വമാണ് തൃപ്രയാർ ദേവസ്വം. വടക്കുഭാഗത്ത് പ്രത്യേകം തീർത്ത ശ്രീകോവിലിൽ ശ്രീകൃഷ്ണൻ കുടിയിരിയ്ക്കുന്നു. ഗോശാലകൃഷ്ണനായാണ് പ്രതിഷ്ഠാസങ്കല്പം. അതിനാൽ, ശ്രീകോവിലിനുചുറ്റും ഗോശാലയുടെ സങ്കല്പത്തിൽ പ്രദക്ഷിണവഴി പണിതിട്ടുണ്ട്. അതിന്റെ നടുക്കാണ് ശ്രീകോവിൽ. 1995-ൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നടന്ന ദേവപ്രശ്നത്തിൽ ഈ പ്രതിഷ്ഠയ്ക്ക് സവിശേഷപ്രാധാന്യമുണ്ടെന്ന് പറഞ്ഞിരുന്നു. അതനുസരിച്ച് പതിവുകൾ പുനഃക്രമീകരിയ്ക്കുകയും കൂടുതൽ വഴിപാടുകൾ തുടങ്ങുകയും ചെയ്യുകയുണ്ടായി. 2013-ൽ നടന്ന ദേവപ്രശ്നത്തിൽ ക്ഷേത്രനിർമ്മാണത്തിൽ ചില അപാകതകളുണ്ടെന്ന് കണ്ടെത്തിയതിനെത്തുടർന്ന് ശ്രീകോവിൽ പുനർനിർമ്മിയ്ക്കുകയും 2020 ജനുവരി 12-ന് പുതുക്കിയ ശ്രീകോവിൽ ഭഗവാന് സമർപ്പിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. === ശ്രീകോവിൽ === സാമാന്യത്തിലധികം വലിപ്പമുള്ള ഒറ്റനില വട്ടശ്രീകോവിലാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിലുള്ളത്. കരിങ്കല്ലിൽ തീർത്ത ഈ ശ്രീകോവിലിന് ഏകദേശം 160 അടി ചുറ്റളവുണ്ട്. ശ്രീകോവിലിന്റെ മേൽക്കൂര ചെമ്പുമേഞ്ഞ് സ്വർണ്ണത്താഴികക്കുടത്തോടുകൂടി ശോഭിയ്ക്കുന്നു. അകത്തോട്ട് കടക്കാനുള്ള പടികൾ മൂന്നെണ്ണമുണ്ട്. ശ്രീകോവിലിനകത്ത് രണ്ട് മുറികളാണുള്ളത്. അവയിൽ, പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്തുള്ളതാണ് വിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ഠിച്ച ഗർഭഗൃഹം. ആറടിയിലധികം ഉയരം വരുന്ന അഞ്ജനശിലാനിർമ്മിതമായ വിഗ്രഹത്തിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി തൃപ്രയാറപ്പൻ കുടികൊള്ളുന്നു. ഖരൻ, ദൂഷണൻ, ത്രിശിരസ്സ് എന്നീ മൂന്ന് രാക്ഷസന്മാരെയും അവരുടെ പതിനായിരം പടയാളികളെയും വെറും മൂന്നേമുക്കാൽ നാഴികകൊണ്ട് നിഗ്രഹിച്ചശേഷം പ്രദർശിപ്പിച്ച വിശ്വരൂപമാണ് ഇവിടത്തെ പ്രതിഷ്ഠയുടെ രൂപമെന്ന് വിശ്വസിച്ചുവരുന്നു. ചതുർബാഹുവായ ശ്രീരാമസ്വാമി പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ തന്റെ വില്ലായ [[കോദണ്ഡം|കോദണ്ഡവും]] പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[സുദർശനചക്രം|സുദർശനചക്രവും]] മുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ അക്ഷമാലയും മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[പാഞ്ചജന്യം]] എന്ന [[ശംഖ്|ശംഖും]] ധരിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. മുന്നിലെ വലതുകൈ അഭയമുദ്രാങ്കിതം കൂടിയാണ്. മേൽപ്പറഞ്ഞതുപ്രകാരം തൃപ്രയാറപ്പൻ ത്രിമൂർത്തിചൈതന്യത്തോടുകൂടിയ മൂർത്തിയാണ്. അതായത്, ഭഗവാന്റെ കൈകളിലെ ശംഖചക്രങ്ങൾ വിഷ്ണുവിനെയും കോദണ്ഡം ശിവനെയും അക്ഷമാല ബ്രഹ്മാവിനെയും പ്രതിനിധീകരിയ്ക്കുന്നു. ഖരവധത്തിനുശേഷമുള്ള ഭാവമായതിനാൽ അത്യുഗ്രമൂർത്തി കൂടിയാണ് ഭഗവാൻ. ഈ ഉഗ്രത കുറയ്ക്കാനെന്ന സങ്കല്പത്തിൽ ഭഗവാന്റെ ഇരുവശവും ലക്ഷ്മീദേവിയെയും ഭൂമീദേവിയെയും പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇത് [[വില്വമംഗലം സ്വാമിയാർ]] ചെയ്തതാണെന്ന് വിശ്വസിച്ചുവരുന്നു. വിഗ്രഹത്തിൽ സ്വർണ്ണഗോളക ചാർത്തിയിട്ടുണ്ട്. വിശ്വപ്രകൃതിയുടെ മൂലതേജസ്സിനെ പൂർണ്ണമായും ആവാഹിച്ചുകൊണ്ട് തൃപ്രയാറപ്പൻ ത്രിമൂർത്തിചൈതന്യത്തോടെ, ശ്രീദേവീഭൂദേവീസമേതനായി ശ്രീലകത്ത് വാഴുന്നു. ശ്രീകോവിൽ മനോഹരമായ ചുവർച്ചിത്രങ്ങൾ കൊണ്ടും ദാരുശില്പങ്ങൾ കൊണ്ടും അലംകൃതമാണ്. കഴുക്കോലുകളുടെ നിർമ്മാണരീതി തന്നെ അത്യദ്ഭുതകരമാണ്. ഓരോ കഴുക്കോലും താങ്ങിനിർത്താൻ പാകത്തിൽ ദേവരൂപങ്ങളും മനുഷ്യരൂപങ്ങളും കാണാം. എന്നാൽ, അധികൃതരുടെ അനാസ്ഥയും തുടരെത്തുടരെയുള്ള വെടിവഴിപാടും മൂലം ഇവ നാശോന്മുഖമാണ്. ശ്രീകോവിലിന്റെ തെക്കേ നടയിൽ ദക്ഷിണാമൂർത്തിയും ഗണപതിയും സാന്നിദ്ധ്യമരുളുന്നു. തൃപ്രയാറിലെ ശൈവചൈതന്യത്തിന്റെ പ്രതീകമാണ് രണ്ട് പ്രതിഷ്ഠകളും. പടിഞ്ഞാറേ നടയിൽ ഒരു അടഞ്ഞ വാതിൽ കാണാം. അവിടെ ദേവീസാന്നിദ്ധ്യവുമുള്ളതായി പറയപ്പെടുന്നു. ഇവിടെ ഒരു വിളക്ക് കത്തിച്ചുവച്ചിട്ടുണ്ട്. ഐതിഹ്യപ്രകാരം അനന്തൻകാട് തേടിപ്പോകുന്ന വഴിയിൽ തൃപ്രയാറിലെത്തിയ വില്വമംഗലം സ്വാമിയാർ, ദേവിമാർ ഭഗവാന് പൂജ നടത്തി പടിഞ്ഞാറേ വാതിലിലൂടെ ഇറങ്ങിപ്പോകാൻ നിൽക്കുന്നത് കാണുകയും തുടർന്ന് അദ്ദേഹം ഓടിച്ചെന്ന് ആരും കാണാതെ വാതിൽ കൊട്ടിയടയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. അങ്ങനെ ദേവീസാന്നിദ്ധ്യം അവിടെ നിത്യമായി. വടക്കുഭാഗത്ത് ഓവ് നിർമ്മിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. ഇതിലൂടെ ഒഴുകുന്ന അഭിഷേകജലം പുണ്യജലമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. === നാലമ്പലം === ശ്രീകോവിലിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റി നാലമ്പലം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. അതിവിശാലമായ നാലമ്പലമാണിവിടെയുള്ളത്. കരിങ്കല്ലിൽ തീർത്ത നാലമ്പലത്തിന്റെ മേൽക്കൂര ഓവുമേഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ഇതിലേയ്ക്ക് കടക്കുന്നതിന്റെ ഇരുവശവും വാതിൽമാടങ്ങൾ കാണാം. അവയിൽ തെക്കേ വാതിൽമാടം, വിശേഷാൽ പൂജകൾക്കും [[ഗണപതിഹോമം]] അടക്കമുള്ള ഹോമങ്ങൾക്കും ഉപയോഗിച്ചുവരുന്നു. വടക്കേ വാതിൽമാടത്തിൽ നിത്യേനയുള്ള വാദ്യമേളങ്ങളും നാമജപവും നടത്താറുണ്ട്. പൂജാസമയമൊഴികെയുള്ളപ്പോൾ ഇവിടെ [[ചെണ്ട]], [[മദ്ദളം]], [[തിമില]], [[ഇടയ്ക്ക]] തുടങ്ങിയ വാദ്യങ്ങൾ തൂക്കിയിട്ടിരിയ്ക്കുന്നത് കാണാം. കൂടാതെ, ഘനവാദ്യങ്ങളായ [[ചേങ്ങില|ചേങ്ങിലയും]] [[ഇലത്താളം|ഇലത്താളവും]] സൂക്ഷിയ്ക്കുന്നതും ഇവിടെത്തന്നെയാണ്. നാലമ്പലത്തിനകത്ത് തെക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ [[തിടപ്പള്ളി|തിടപ്പള്ളിയും]] വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ [[കിണർ|ക്ഷേത്രക്കിണറും]] കാണാം. തെക്കുപടിഞ്ഞാറേ മൂലയിൽ പ്രത്യേകം ശ്രീകോവിലിൽ ഗണപതിപ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. സാധാരണപോലെയുള്ള രൂപമാണ് ഗണപതിയ്ക്ക് ഇവിടെയുമുള്ളത്. നാലമ്പലത്തിനകത്ത് രണ്ട് ഗണപതിപ്രതിഷ്ഠകളുള്ള അപൂർവ്വം ക്ഷേത്രങ്ങളിലൊന്നാണ് തൃപ്രയാർ ക്ഷേത്രം. നാലമ്പലത്തിന്റെ പുറംചുവരുകൾ വിളക്കുമാടം കൊണ്ട് അലംകൃതമാണ്. സന്ധ്യയ്ക്ക് ഇവയിൽ തിരിയിട്ട് കത്തിയ്ക്കുമ്പോൾ കാണുന്ന കാഴ്ച ആരുടെയും മനം മയക്കുന്നതാണ്. {{പ്രധാന ലേഖനം|ബലിക്കല്ല്}} ശ്രീകോവിലിന് ചുറ്റുമായി അകത്തെ ബലിവട്ടം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. അഷ്ടദിക്പാലകർ (കിഴക്ക് - [[ഇന്ദ്രൻ]], തെക്കുകിഴക്ക് - [[അഗ്നി]], തെക്ക് - [[യമൻ]], തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് - [[നിര്യതി]], പടിഞ്ഞാറ് - വരുണൻ, വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് - വായു, വടക്ക് - [[കുബേരൻ]] & [[സോമൻ]], വടക്കുകിഴക്ക് - [[ഈശാനൻ]]), [[സപ്തമാതാക്കൾ|സപ്തമാതൃക്കൾ]] (തെക്കുഭാഗത്ത് ഒറ്റക്കല്ലിൽ - കിഴക്കുനിന്ന് പടിഞ്ഞാറോട്ട് [[ബ്രാഹ്മി]]/[[ബ്രഹ്മാണി]]), [[മഹേശ്വരി]], [[കൗമാരി]], [[വൈഷ്ണവി]], [[വാരാഹി]], [[ഇന്ദ്രാണി]], [[ചാമുണ്ഡി]] എന്ന ക്രമത്തിൽ), [[വീരഭദ്രൻ]] (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം കിഴക്കുഭാഗത്ത്), ഗണപതി (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത്), ശാസ്താവ് (തെക്കിനും തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), സുബ്രഹ്മണ്യൻ (പടിഞ്ഞാറിനും വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), [[ദുർഗ്ഗ]] (വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനും വടക്കിനുമിടയിൽ), ബ്രഹ്മാവ് (വടക്കുകിഴക്കിനും കിഴക്കിനുമിടയിൽ), [[അനന്തൻ]] (തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനും പടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), [[നിർമ്മാല്യധാരി]] (വടക്കിനും വടക്കുകിഴക്കിനുമിടയിൽ - ഇവിടെ [[വിഷ്വക്സേനൻ]]) എന്നിവരെ പ്രതിനിധീകരിയ്ക്കുന്ന ബലിക്കല്ലുകൾ ഇവിടെ കാണാം. ശീവേലിസമയത്ത് ഇവയിൽ ബലിതൂകുന്നു. വിഷ്ണുക്ഷേത്രമായതിനാൽ ഉത്തരമാതൃക്കൾ എന്ന പേരിൽ മറ്റൊരു സങ്കല്പവുമുണ്ട്. ഭാഗീശ്വരി, ക്രിയ, കീർത്തി, ലക്ഷ്മി, സൃഷ്ടി, വിദ്യ, ശാന്തി എന്നീ ഏഴുദേവതകളാണ് ഉത്തരമാതൃക്കൾ. പേര് സൂചിപ്പിയ്ക്കും പോലെ വടക്കുഭാഗത്താണ് (ഉത്തരദിക്ക്) ഇവർക്ക് സ്ഥാനം കല്പിയ്ക്കുന്നത്. സപ്തമാതൃക്കളുടെ വൈഷ്ണവ വകഭേദങ്ങളാണ് ഈ ദേവതകൾ. സപ്തമാതൃക്കളുടെ സംരക്ഷകരായി വീരഭദ്രനും ഗണപതിയുമുള്ളപോലെ ഇവർക്ക് സംരക്ഷകരായി ശ്രീധരൻ, അശ്വമുഖൻ എന്നീ ദേവന്മാരുമുണ്ട്. ഇവരെ ബലിക്കല്ലുകളായി പ്രതിനിധീകരിയ്ക്കാറില്ല. എന്നാൽ, ശീവേലിസമയത്ത് ഇവിടങ്ങളിലും ബലിതൂകും. ബലിക്കല്ലുകൾ ദേവന്റെ/ദേവിയുടെ വികാരഭേദങ്ങളാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. തന്മൂലം അവയിൽ ചവിട്ടുന്നതും തൊട്ട് തലയിൽ വയ്ക്കുന്നതും നിരോധിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. === നമസ്കാരമണ്ഡപം === ശ്രീകോവിലിന് നേരെമുന്നിൽ ദീർഘചതുരാകൃതിയിൽ നമസ്കാരമണ്ഡപം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. വളരെ വലുതും മനോഹരവുമാണ് ഈ മണ്ഡപം. പതിനാറ് കാലുകളോടുകൂടിയ ഈ മണ്ഡപത്തിന്റെ മേൽക്കൂര ചെമ്പുമേഞ്ഞ് സ്വർണ്ണത്താഴികക്കുടത്തോടെ ശോഭിച്ചുനിൽക്കുന്നു. ശ്രീരാമദാസനായ ഹനുമാൻ സ്വാമി ഈ മണ്ഡപത്തിൽ നിത്യസാന്നിദ്ധ്യം കൊള്ളുന്നുവെന്നാണ് വിശ്വാസം. ഇവിടെ ഹനുമാന് പ്രതിഷ്ഠയില്ല. എന്നാൽ, രാമനാമം ജപിയ്ക്കുന്നയിടങ്ങളില്ലെല്ലാം ഹനുമാൻ സാന്നിദ്ധ്യമരുളുന്നുവെന്ന വിശ്വാസത്തിന് ഉപോദ്ബലകമായി ഒരു വിളക്ക് ഇവിടെ സദാ കൊളുത്തിവച്ചിട്ടുണ്ട്. നിത്യേന ഇവിടെ ഒരു ഭക്ത(ൻ) [[രാമായണം|രാമായണത്തിലെ]] [[സുന്ദരകാണ്ഡം]] പാരായണം ചെയ്യുന്നു. നവക-പഞ്ചഗവ്യ കലശപൂജകൾ നടക്കുന്നതും ഇവിടെത്തന്നെയാണ്. == മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠ == === ശ്രീ തൃപ്രയാറപ്പൻ/തൃപ്രയാർ തേവർ (ലക്ഷ്മിദേവീ-ഭൂമിദേവീസമേതനായ മഹാവിഷ്ണു/ശ്രീരാമൻ) === തൃപ്രയാർ ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠ. ഖരവധത്തിനുശേഷമുള്ള ഉഗ്രഭാവത്തിലാണ് പ്രതിഷ്ഠാസങ്കല്പം. ആറടിയിലധികം ഉയരം വരുന്ന മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ അഞ്ജനശിലാ പ്രതിഷ്ഠയിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി തൃപ്രയാറപ്പൻ കുടികൊള്ളുന്നു. ചതുർബാഹുവായ വിഗ്രഹത്തിന്റെ പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ കോദണ്ഡവും പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ സുദർശനചക്രവും മുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ അക്ഷമാലയും മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ പാഞ്ചജന്യം എന്ന ശംഖവും കാണാം. മുന്നിലെ വലതുകൈ ചിന്മുദ്രാങ്കിതവുമാണ്. ഇതുവഴി തൃപ്രയാറപ്പൻ ത്രിമൂർത്തീ ചൈതന്യമുള്ള മൂർത്തിയായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഭഗവാന്റെ ഇരുവശവും ഐശ്വര്യത്തിന്റെ ഭഗവതിയായ ലക്ഷ്മിദേവിയെയും സർവ്വംസഹയായ ഭൂമീദേവിയെയും കാണാം. ഇവരെ വില്വമംഗലം സ്വാമിയാർ പ്രതിഷ്ഠിച്ചതാണെന്ന് വിശ്വസിച്ചുവരുന്നു. അഞ്ജനശിലയിൽ നിർമ്മിച്ച വിഗ്രഹത്തിന് കാലാന്തരത്തിൽ കേടുപാടുകൾ പറ്റിയതിനാൽ ഇന്ന് സ്വർണ്ണഗോളക ചാർത്തിയിട്ടുണ്ട്. ത്രിമൂർത്തീചൈതന്യമുള്ള ഭഗവാന് മീനൂട്ട്, വെടിവഴിപാട്, കളഭാഭിഷേകം, പാൽപ്പായസം, അമ്പും വില്ലും സമർപ്പണം, ഉദയാസ്തമനപൂജ തുടങ്ങിയവയാണ് പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. == ഉപദേവതകൾ == === ഗണപതി === ക്ഷേത്രത്തിൽ നാലമ്പലത്തിനകത്ത് രണ്ട് ഗണപതിപ്രതിഷ്ഠകളുണ്ട്. ഒന്ന് ശ്രീകോവിലിന്റെ തെക്കേ വാതിലിൽ ദക്ഷിണാമൂർത്തിപ്രതിഷ്ഠയ്ക്കൊപ്പവും മറ്റേത് തെക്കുപടിഞ്ഞാറേമൂലയിൽ പ്രത്യേകം ശ്രീകോവിലിലുമാണ്. ആദ്യത്തെ പ്രതിഷ്ഠ തെക്കോട്ടും രണ്ടാമത്തേത് കിഴക്കോട്ടും ദർശനമായി കുടികൊള്ളുന്നു. രണ്ടിടത്തും വിഗ്രഹങ്ങൾക്ക് ഏതാണ്ട് മൂന്നടി ഉയരം കാണും. ശിലാവിഗ്രഹങ്ങളാണ് രണ്ടും. സാധാരണരൂപത്തിൽ തന്നെയാണ് രണ്ട് വിഗ്രഹങ്ങളും. വിഘ്നേശ്വരപ്രീതിയ്ക്കായി ക്ഷേത്രത്തിൽ നിത്യേന ഗണപതിഹോമം നടത്തിവരുന്നുണ്ട്. ഒറ്റയപ്പം, മോദകം, [[കറുകമാല]] തുടങ്ങിയവയാണ് ഗണപതിഭഗവാന് മറ്റ് പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. === ദക്ഷിണാമൂർത്തി (ശിവൻ) === പ്രധാനശ്രീകോവിലിന്റെ തെക്കേ വാതിലിൽ തെക്കോട്ട് ദർശനമായാണ് ശിവസ്വരൂപനായ ദക്ഷിണാമൂർത്തിയുടെ പ്രതിഷ്ഠ. രണ്ടടി ഉയരം വരുന്ന ശിവലിംഗമാണ് ദക്ഷിണാമൂർത്തീഭാവത്തിൽ പൂജിച്ചുവരുന്നത്. പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ ആദിഗുരുവായി സങ്കല്പിയ്ക്കപ്പെടുന്ന ദക്ഷിണാമൂർത്തി തന്മൂലം വിദ്യാകാരകനാണ്. വൈഷ്ണവദേവാലയങ്ങളിൽ ദക്ഷിണാമൂർത്തിപ്രതിഷ്ഠ അപൂർവ്വമാണ്. സാധാരണയായി ശിവക്ഷേത്രങ്ങളിലാണ് ദക്ഷിണാമൂർത്തിപ്രതിഷ്ഠ കാണപ്പെടാറുള്ളത്. തൃപ്രയാറപ്പന്റെ ശൈവചൈതന്യത്തിന്റെ പ്രതിരൂപമായി ഈ പ്രതിഷ്ഠയെ കണ്ടുവരുന്നു. ധാര, പിൻവിളക്ക്, കൂവളമാല തുടങ്ങിയവയാണ് ദക്ഷിണാമൂർത്തിയുടെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. === ശാസ്താവ് === നാലമ്പലത്തിന് പുറത്ത് തെക്കുഭാഗത്ത് പ്രത്യേക ശ്രീകോവിലിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായാണ് താരകബ്രഹ്മമൂർത്തിയായ ശാസ്താവിന്റെ പ്രതിഷ്ഠ. അമൃതകലശം കയ്യിലേന്തിയ അപൂർവ്വപ്രതിഷ്ഠയാണ് ഇവിടെ ശാസ്താവിന്. തന്മൂലം, ഇവിടെ ഭജിയ്ക്കുന്നത് രോഗശാന്തിയ്ക്കും ആയുരാരോഗ്യസൗഖ്യത്തിനും ഉത്തമമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ശനിദശാകാലത്തെ കടുത്ത ദുരിതങ്ങളെ അകറ്റുന്ന ഭഗവാൻ ആണിതെന്ന് വിശ്വാസം. മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന, ഇരിയ്ക്കുന്ന രൂപത്തിലുള്ള ശാസ്താവിന് നീരാജനമാണ് പ്രധാന വഴിപാട്. മണ്ഡലകാലത്ത് [[ശബരിമല|ശബരിമലയ്ക്കുപോകുന്ന]] തീർത്ഥാടകർ ഈ നടയിൽ വച്ചാണ് മാലയിടുന്നതും കെട്ടുനിറയ്ക്കുന്നതും. ശനിയാഴ്ച ദിവസം ശാസ്താവിന് പ്രധാനം. === ശ്രീകൃഷ്ണൻ === നാലമ്പലത്തിന് പുറത്ത് വടക്കുഭാഗത്ത് പ്രത്യേക ശ്രീകോവിലിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായാണ് [[കൃഷ്ണൻ| ശ്രീകൃഷ്ണ ഭഗവാന്റെ]] പ്രതിഷ്ഠ. ഗോശാലകൃഷ്ണനായാണ് പ്രതിഷ്ഠാസങ്കല്പം. തന്മൂലം ശ്രീകോവിലിന് ചുറ്റും ഒരു ഗോശാലയുടെ ആകൃതിയിൽ പ്രദക്ഷിണവഴി പണിതിട്ടുണ്ട്. ഒരു കയ്യിൽ കാലിക്കോലും മറുകയ്യിൽ [[ഓടക്കുഴൽ|ഓടക്കുഴലുമേന്തിയ]] ഭാവത്തിലാണ് ഇവിടെ ശ്രീകൃഷ്ണപ്രതിഷ്ഠ. മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ശിലാവിഗ്രഹമാണ് ഇവിടെ. പാൽപ്പായസം, തൃക്കൈവെണ്ണ, ചന്ദനം ചാർത്ത്, [[തുളസിമാല]] തുടങ്ങിയവാണ് ശ്രീകൃഷ്ണഭഗവാന് പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. === ഹനുമാൻ === ശ്രീരാമദാസനായ ഹനുമാൻസ്വാമിയ്ക്ക് ക്ഷേത്രത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠയില്ലെങ്കിലും ശ്രീലകത്ത് അദ്ദേഹം അദൃശ്യനായി കുടികൊള്ളുന്നുവെന്ന് വിശ്വസിച്ചുപോരുന്നു. രാമനാമം ജപിയ്ക്കുന്നയിടങ്ങളിലെല്ലാം ഹനുമദ്സാന്നിദ്ധ്യമുണ്ടാകുമെന്നാണ് ഹൈന്ദവവിശ്വാസം. നമസ്കാരമണ്ഡപത്തിൽ ഹനുമാനെ സങ്കല്പിച്ച് ഒരു വിളക്ക് കത്തിച്ചുവച്ചിട്ടുണ്ട്. ഹനുമദ്പ്രീതിയ്ക്കായി ക്ഷേത്രത്തിൽ നിത്യേന സുന്ദരകാണ്ഡം വായിച്ചുവരുന്നു. അവിൽ നിവേദ്യവും പ്രധാനമാണ്. === വിഷ്ണുമായ സ്വാമി === ക്ഷേത്രത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠയില്ലാത്ത മറ്റൊരു സങ്കല്പമാണ് വിഷ്ണുമായ സ്വാമി അഥവാ ചാത്തൻ. തൃപ്രയാറിനടത്തുള്ള [[പെരിങ്ങോട്ടുകര]] ഗ്രാമത്തിൽ കുടികൊള്ളുന്ന വിഷ്ണുമായ ചാത്തനാണ് ഈ പ്രതിഷ്ഠയെന്ന് വിശ്വസിച്ചുവരുന്നു. ഉച്ചപ്പൂജ കഴിഞ്ഞ് തൃപ്രയാർ ക്ഷേത്രം അടച്ചശേഷമാണ് പെരിങ്ങോട്ടുകര ശ്രീ വിഷ്ണുമായ ദേവസ്ഥാനം തുറക്കുന്നത്. ക്ഷേത്രത്തിലെ ഭണ്ഡാരത്തിന്റെ പേര് ചാത്തൻ ഭണ്ഡാരം എന്നാണ്. ക്ഷേത്രത്തിലെ ഭണ്ഡാരം കാക്കുന്നത് ചാത്തനാണെന്ന വിശ്വാസം കൊണ്ടാണ് ഇതിനെ ചാത്തൻ ഭണ്ഡാരം എന്ന് വിളിയ്ക്കുന്നത്. ചാത്തന്റെ ഉപദ്രവങ്ങൾ തീർക്കാൻ തൃപ്രയാറപ്പനെ ഭജിയ്ക്കുന്നത് ഉത്തമമാണെന്ന് വിശ്വസിച്ചുവരുന്നു. == നിത്യപൂജകളും തന്ത്രവും == നിത്യേന അഞ്ചുപൂജകളും മൂന്നുശീവേലികളുമുള്ള മഹാക്ഷേത്രമാണ് തൃപ്രയാർ ശ്രീരാമസ്വാമിക്ഷേത്രം. പുലർച്ചെ മൂന്നുമണിയ്ക്ക് നിയമവെടിയോടെ ഭഗവാനെ പള്ളിയുണർത്തി മൂന്നരയ്ക്ക് നടതുറക്കുന്നു. നിർമ്മാല്യദർശനമാണ് ആദ്യം നടത്തുന്നത്. തുടർന്ന് വിഗ്രഹത്തിൽ അഭിഷേകം നടത്തുന്നു. അഭിഷേകത്തിനുശേഷം വിഗ്രഹം അലങ്കരിച്ച് ഭഗവാന് മലർ, ശർക്കര, കദളിപ്പഴം എന്നിവ നേദിയ്ക്കുന്നു. തുടർന്ന് നാലരയോടെ നടയടച്ച് ഉഷഃപൂജ നടത്തുന്നു. സൂര്യോദയസമയത്ത് എതിരേറ്റുപൂജയും ഗണപതിഹോമവുമാണ്. തുടർന്ന് ഉഷഃശീവേലി. തന്റെ ഭൂതഗണങ്ങൾക്ക് നിവേദ്യം സമർപ്പിയ്ക്കുന്നത് ഭഗവാൻ നേരിട്ട് കാണുന്നു എന്നാണ് ശീവേലിയുടെ സങ്കല്പം. അകത്ത് ഒന്നും പുറത്ത് രണ്ടും എന്നിങ്ങനെ മൂന്ന് പ്രദക്ഷിണം വച്ച് ബലിക്കല്ലുകളിലെല്ലാം ബലി തൂകിയ ശേഷം വലിയ ബലിക്കല്ലിലും ബലി തൂകി ശീവേലി സമാപിയ്ക്കുന്നു. ശീവേലി കഴിഞ്ഞാൽ നവക-പഞ്ചഗവ്യ അഭിഷേകങ്ങൾ നടത്തുന്നു. തുടർന്ന് എട്ടുമണിയോടെ പന്തീരടി പൂജ. പതിനൊന്നുമണിയോടെ ഉച്ചപ്പൂജയും പതിനൊന്നരയോടെ ഉച്ചശീവേലിയും നടത്തി ഉച്ചയ്ക്ക് പന്ത്രണ്ടുമണിയോടെ നടയടയ്ക്കുന്നു. വൈകീട്ട് നാലുമണിയ്ക്ക് വീണ്ടും നടതുറക്കുന്നു. സന്ധ്യയ്ക്ക് സൂര്യാസ്തമയമനുസരിച്ച് ദീപാരാധന നടത്തുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിനകത്തും പുറത്തുമുള്ള ദീപങ്ങൾ തദവസരത്തിൽ എണ്ണയും നെയ്യും ഉപയോഗിച്ച് കൊളുത്തിവയ്ക്കുന്ന കാഴ്ച അതിമനോഹരമാണ്. ആദ്യം തൃപ്രയാറപ്പന്നും, പിന്നീട് ശാസ്താവിനും, അതിനുശേഷം ശ്രീകൃഷ്ണന്നും ദീപാരാധന നടത്തുന്നു. തുടർന്ന് ഏഴരയോടെ അത്താഴപ്പൂജയും എട്ടുമണിയ്ക്ക് അത്താഴശ്ശീവേലിയും നടത്തുന്നു. തൃപ്രയാറപ്പന്റെ അത്താഴശീവേലി ദർശിയ്ക്കുന്നത് അതിവിശേഷമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഇന്ദ്രാദിദേവകളും തദവസരത്തിൽ ക്ഷേത്രത്തിലെത്തുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. ശീവേലിയ്ക്കുശേഷം രാത്രി ഒമ്പതുമണിയോടെ വീണ്ടും നടയടയ്ക്കുന്നു. സാധാരണദിവസങ്ങളിലെ പൂജാക്രമങ്ങൾ മാത്രമാണ് മേൽ വിവരിച്ചത്. വിശേഷദിവസങ്ങളിൽ (ഉദാ: ആറാട്ടുപുഴ പൂരം, തൃപ്രയാർ ഏകാദശി, രാമായണമാസം) ഇവയ്ക്ക് മാറ്റമുണ്ടാകും. തൃപ്രയാർ ഏകാദശിയോടനുബന്ധിച്ചുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ ഉച്ചശീവേലി, വൈകീട്ട് കാഴ്ചശീവേലി എന്ന പേരിലാണ് നടത്തപ്പെടുന്നത്. തദവസരങ്ങളിൽ തന്നെ ക്ഷേത്രത്തിൽ രാത്രി വിശേഷാൽ ചുറ്റുവിളക്കുമുണ്ടാകും. ആറാട്ടുപുഴ പൂരത്തിനും ശ്രീരാമൻചിറയിലെ സേതുബന്ധനത്തിനും സന്ധ്യയ്ക്കുതന്നെ നടയടച്ച് ഭഗവാൻ പുറപ്പെടുന്നു. ഉദയാസ്തമനപൂജയുള്ള ദിവസങ്ങളിലും പൂജാക്രമങ്ങളിൽ മാറ്റം വരും. അന്ന് പതിനെട്ട് പൂജകളാണുണ്ടാകുക. [[ഗ്രഹണം|ഗ്രഹണദിവസങ്ങളിലും]] പൂജാസമയത്തിൽ മാറ്റമുണ്ടാകും. ക്ഷേത്രത്തിലെ തന്ത്രാധികാരം കേരളത്തിലെ ആദ്യ താന്ത്രിക കുടുംബമെന്ന് വിശ്വസിയ്ക്കപ്പെടുന്ന തരണനെല്ലൂർ മനയ്ക്കാണ്. മേൽശാന്തി-കീഴ്ശാന്തി നിയമനങ്ങൾ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ പരിധിയിൽ വരുന്നു. ==വഴിപാടുകൾ== === വെടിവഴിപാട് === [[ചിത്രം:കതിനാ.jpg|thumb|right|കതിനാവെടിയാണ്‌ ഇവിടത്തെ പ്രധാന വഴിപാട്-ദ്രാവിഡക്ഷേത്രങ്ങളിലെ ഒരാചാരമാണത്]] [[കതിനവെടി]]യാണ് ഇവിടത്തെ പ്രധാന വഴിപാട്. നട തുറന്നിരിയ്ക്കുന്ന സമയം മുഴുവൻ കതിനകളുടെ ഘോരനാദം കേൾക്കാം. 10, 101, 1001 എന്നീ ക്രമത്തിൽ വഴിപാട് നടത്തിപ്പോരുന്നുണ്ട്. അതിൽ തന്നെ ചെറിയ വെടിയും വലിയ വെടിയും ഉണ്ട്. ഭക്തജനങ്ങൾ വഴിപാട് കഴിക്കേണ്ട ആളുടെ പേരും നക്ഷത്രവും അറിയിച്ച് രസീതി വാങ്ങിക്കുകയാണ് ചെയ്യുക. സാധാരണഗതിയിൽ ശിവക്ഷേത്രങ്ങളിലും ദേവീക്ഷേത്രങ്ങളിലും കണ്ടുവരുന്ന വെടിവഴിപാട് നടത്തുന്ന അപൂർവ്വം വൈഷ്ണവദേവാലയങ്ങളിലൊന്നാണ് തൃപ്രയാർ ശ്രീരാമസ്വാമിക്ഷേത്രം. കതിനാ വെടിവഴിപാടിൽ നിന്നും ഇത് പുരാതനമായ ബൗദ്ധ ക്ഷേത്രമായിരുന്നു എന്നു അനുമാനിയ്ക്കുന്നവരുണ്ട്. ധാരാളം ആളുകൾ ഗർഭസംബന്ധമായ പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് വെടിവഴിപാട് നടത്തിവരുന്നു. ശബ്ദതടസ്സം മാറാനും വെടിവഴിപാട് ഉത്തമമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ക്ഷേത്രമതിൽക്കെട്ടിനുപുറത്ത് തെക്കുഭാഗത്താണ് വെടിവഴിപാട് കൗണ്ടർ. === മീനൂട്ട് === മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ 10 അവതാരങ്ങളിൽ ഏഴാമത്തേതാണ് ശ്രീരാമൻ. ആദ്യത്തെ അവതാരമായ മത്സ്യാവതാരത്തിനെ ഊട്ടുന്നുവെന്ന സങ്കൽപ്പത്തിൽ ക്ഷേത്രത്തിനു മുൻപിലുള്ള തീവ്രാനദിയിൽ അരി സമർപ്പിയ്ക്കുന്ന വഴിപാടാണ് മീനൂട്ട്. വെടിവഴിപാടുപോലെ ഇതും ഭഗവാന്റെ പ്രധാനപ്പെട്ട വഴിപാടാണ്. ഇതിനുപിന്നിലുള്ള ഐതിഹ്യം മത്സ്യാവതാരകഥയാണ്. ഭഗവാന്റെ ആദ്യാവതാരമായ മത്സ്യം പിറവിയെടുത്തത് തീവ്രാനദിയിലാണെന്നൊരു വിശ്വാസമുണ്ട്. ഭക്തരുടെ അന്നം സ്വീകരിയ്ക്കാൻ ഭഗവാൻ മത്സ്യരൂപം ധരിയ്ക്കുന്നു എന്ന് വിശ്വസിയ്ക്കപ്പെടുന്നു. ശ്വാസകോശസംബന്ധമായ രോഗങ്ങൾക്ക് മീനൂട്ട് ഉത്തമമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. പാൽപ്പായസം, കളഭാഭിഷേകം, ചന്ദനം ചാർത്തൽ, ചാക്യാർകൂത്ത്, സുന്ദരകാണ്ഡം പാരായണം, ഉദയാസ്തമനപൂജ തുടങ്ങിയവ മറ്റുവഴിപാടുകളാണ്. == വിശേഷ ദിവസങ്ങൾ == === തൃപ്രയാർ ഏകാദശി === തൃപ്രയാർ ക്ഷേത്രത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ആണ്ടുവിശേഷമാണ് വൃശ്ചികമാസത്തിൽ കറുത്ത ഏകാദശി ദിവസം നടന്നുവരുന്ന തൃപ്രയാർ ഏകാദശി. സാധാരണയായി വൈഷ്ണവദേവാലയങ്ങളിൽ വെളുത്ത ഏകാദശിയാണ് വിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരാറുള്ളത്. തൃപ്രയാറിൽ കറുത്ത ഏകാദശി ആചരിച്ചുവരുന്നതിന് കാരണമായി പറയപ്പെടുന്നത് ഭഗവാന്റെ ശൈവചൈതന്യമാണ്. വൃശ്ചികത്തിലെ വെളുത്ത ഏകാദശി [[ഗുരുവായൂർ ഏകാദശി|ഗുരുവായൂർ ഏകാദശിയായി]] അറിയപ്പെടുന്നു. ഏകാദശിയോടനുബന്ധിച്ച് വിശേഷാൽ വിളക്കുകളും കലാപരിപാടികളുമുണ്ടാകാറുണ്ട്. ഏകാദശിയ്ക്ക് രണ്ടാഴ്ച മുമ്പുതന്നെ നിറമാല തുടങ്ങും. അതിനുശേഷമാണ് വിളക്ക് തുടങ്ങുക. ഓരോ ദിവസവും വിവിധ സ്ഥാപനങ്ങളുടെയും ഭക്തജനങ്ങളുടെയും വക വിളക്കുകളുണ്ടാകും. ഏകാദശിയോടനുബന്ധിച്ചുള്ള ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ചടങ്ങ് ഏകാദശിയുടെ തലേദിവസമായ [[ദശമി]] നാളിലെ എഴുന്നള്ളിപ്പാണ്. ക്ഷേത്രത്തിലെ ആദ്യപ്രതിഷ്ഠയായ ശാസ്താവാണ് അന്നേദിവസം ശ്രീരാമനുപകരം എഴുന്നള്ളുന്നത്. ഇത് മറ്റൊരു ക്ഷേത്രത്തിലും പതിവില്ലാത്ത കാര്യമാണ്. മൂന്ന് ആനകളോടുകൂടിയ ശാസ്താവിന്റെ എഴുന്നള്ളത്ത് ആദ്യപ്രതിഷ്ഠ എന്ന നിലയിൽ കൊടുത്തുവരുന്ന ആദരവായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. [[പഞ്ചവാദ്യം|പഞ്ചവാദ്യത്തോടുകൂടിയാണ്]] എഴുന്നള്ളിപ്പ്. എന്നാൽ, എഴുന്നള്ളിപ്പ് ശാസ്താവിനാണെങ്കിലും വിളക്ക് തേവർക്കുതന്നെയാണ് നടത്തുന്നത്. ഏകാദശിനാളിൽ പുലർച്ചെയുള്ള നിയമവെടി, അന്നേദിവസത്തെ പരിപാടികൾക്കുള്ള നാന്ദിയാകുന്നു. അന്നേദിവസത്തെ നിർമ്മാല്യദർശനം ഏറ്റവും പുണ്യകരമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. നിരവധി ഭക്തരാണ് ഈ ദിവസം ഭഗവദ്ദർശനത്തിനായി തൃപ്രയാറിലെത്തുന്നത്. രാവിലെ എട്ടുമണിയ്ക്ക് ഇരുപത് ആനകളുടെ അകമ്പടിയോടെയുള്ള ശീവേലിയെഴുന്നള്ളിപ്പുണ്ടാകും. വിശേഷദിവസങ്ങളിൽ മാത്രം പുറത്തെടുക്കുന്ന സ്വർണ്ണക്കോലത്തിലാണ് തേവരുടെ എഴുന്നള്ളത്. [[പഞ്ചാരിമേളം|പഞ്ചാരിമേളത്തോടെയാണ്]] ശീവേലി നടത്തുന്നത്. ഉച്ചതിരിഞ്ഞ് കാഴ്ചശീവേലി, രാത്രി വിളക്കെഴുന്നള്ളത്ത് എന്നിവയും വിശേഷമാണ്. ഗുരുവായൂരിലേതുപോലെ തൃപ്രയാറിലും ഏകാദശിനാളിൽ ഭക്തർക്ക് ഉച്ചയ്ക്ക് ഗോതമ്പുകഞ്ഞിയും പയറും കൂട്ടിയുള്ള പ്രസാദ ഊട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ, ഭഗവാന് സാധാരണപോലെയാണ്. ദ്വാദശിനാളിൽ പുലർച്ചെ നാലുമണിവരെ വിളക്കുണ്ട്. അതുകഴിഞ്ഞ് ഭഗവാൻ ശ്രീലകത്തേയ്ക്ക് തിരിച്ചെഴുന്നള്ളുന്നു. ഗുരുവായൂരിലേതുപോലെ ഇവിടെയും ഏകാദശിദിവസം രാത്രിയിൽ ദ്വാദശിപ്പണം സമർപ്പണമുണ്ട്. ഗുരുവായൂർ മാതൃകയിൽ തന്നെയാണ് ഈ ചടങ്ങും. [[ശുകപുരം]], [[പെരുവനം]], [[ഇരിഞ്ഞാലക്കുട]] ഗ്രാമങ്ങളിലെ [[അഗ്നിഹോത്രം|അഗ്നിഹോത്രികളായ]] [[നമ്പൂതിരി]]മാർക്കാണ് ഇത് സമർപ്പിയ്ക്കുന്നത്. ഭഗവദ്പ്രതിനിധിയായി ആദ്യം ക്ഷേത്രം മേൽശാന്തി പണം കാഴ്ചവയ്ക്കുന്നു. പിന്നീട് ഭക്തർ ഓരോരുത്തരായി പണം കാഴ്ചവയ്ക്കുന്നു. രാവിലെ ഒമ്പതുമണിവരെ ചടങ്ങ് തുടരും. ഒടുവിൽ, ഉച്ചയ്ക്കുള്ള ദ്വാദശി ഊട്ടോടെ ഏകാദശി മഹോത്സവം സമാപിയ്ക്കും. ഏകാദശിയോടനുബന്ധിച്ച് 2010-ൽ തുടങ്ങിയ നൃത്തസംഗീതോത്സവം ചുരുങ്ങിയ കാലം കൊണ്ട് വൻ വിജയമായിട്ടുണ്ട്. അഞ്ചുദിവസം നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന പരിപാടിയിൽ ആദ്യദിവസം നൃത്തോത്സവവും പിന്നീടുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ സംഗീതോത്സവവുമാണ് നടത്തുന്നത്. നിരവധി കലാകാരന്മാർ ഇവിടെ വന്ന് കച്ചേരി അവതരിപ്പിയ്ക്കാറുണ്ട്. അവസാനദിവസം നടത്തുന്ന [[പഞ്ചരത്ന കീർത്തനങ്ങൾ|പഞ്ചരത്ന കീർത്തനങ്ങളുടെ]] ആലാപനവും വളരെ വിശേഷമാണ്. === ആറാട്ടുപുഴ പൂരം === ക്ഷേത്രത്തിലെ മറ്റൊരു പ്രധാന വിശേഷമാണ് കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ദേവമേളകളിലൊന്നായ മീനമാസത്തിലെ ആറാട്ടുപുഴ പൂരം. ഈ ചടങ്ങിലെ നെടുനായകത്വം വഹിയ്ക്കുന്നത് തൃപ്രയാർ തേവരാണ്. ശാസ്താക്കന്മാരും ഭഗവതിമാരും മാത്രം പങ്കെടുക്കുന്ന ഈ മേളയിൽ വരുന്ന ഏക വൈഷ്ണവദേവനും തേവരാണ്. മീനമാസത്തിൽ [[മകയിരം]] നാളിൽ നടക്കുന്ന മകയിരം പുറപ്പാടോടെയാണ് തൃപ്രയാർ ക്ഷേത്രത്തിൽ ചടങ്ങുകളുടെ തുടക്കം. അന്ന് ഉച്ചതിരിഞ്ഞ് കർക്കടകം രാശി ലഗ്നമായി വരുന്ന സമയത്താണ് തേവരുടെ എഴുന്നള്ളത്ത്. ക്ഷേത്രം ഊരാണ്മക്കാരായ ചേലൂർ, പുന്നപ്പിള്ളി, ജ്ഞാനപ്പിള്ളി എന്നീ ഇല്ലക്കാരുടെ അനുമതിയോടെയാണ് ഉത്സവത്തിന് തുടക്കം കുറിയ്ക്കുന്നത്. ഇവർ ക്ഷേത്രത്തിലെത്തി പാണികൊട്ടാൻ അനുമതി നൽകിയാൽ മാത്രമേ എഴുന്നള്ളിപ്പ് പാടുള്ളൂ എന്നാണ് ചിട്ട. തുടർന്ന് '''തൃക്കോൽ ശാന്തി''' എന്ന സ്ഥാനപ്പേരുള്ള ശാന്തിക്കാരൻ തേവരെ ശ്രീകോവിലിന് മുന്നിലുള്ള നമസ്കാരമണ്ഡപത്തിലേയ്ക്ക് എഴുന്നള്ളിയ്ക്കുന്നു. തദവസരത്തിൽ 101 കതിനവെടി മുഴങ്ങുന്നുണ്ടാകും. തന്ത്രിയും ശാന്തിക്കാരും ദേവസ്വം ഭാരവാഹികളും ഭക്തരും തേവരെ നിറപറയോടെയും നിലവിളക്കുകളോടെയും സ്വീകരിയ്ക്കുന്നു. ഇതോടനുബന്ധിച്ചുതന്നെ ബ്രാഹ്മണിപ്പാട്ടും നടത്തുന്നുണ്ടാകും. പിന്നീട് അഞ്ച് ആനകളുടെ അകമ്പടിയോടെ തേവർ സ്വർണ്ണക്കോലത്തിൽ പുറത്തേയ്ക്ക് എഴുന്നള്ളുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്ന് ഒരു കിലോമീറ്റർ അകലെയുള്ള സേതുകുളത്തിലെ ആറാട്ടിനാണ് ഭഗവാൻ എഴുന്നള്ളുന്നത്. എഴുന്നള്ളിപ്പിന് അകമ്പടിയായി പാണ്ടിമേളമുണ്ടാകും. സാധാരണ ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ നടക്കുന്ന ആറാട്ടിന്റെ അതേ ചടങ്ങുകളാണ് ഇവിടെയും ആറാട്ടിന്. തേവരോടൊപ്പം നിരവധി ഭക്തരും ആറാടുന്നു. തുടർന്നുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ നാട്ടിലെ വിവിധ സ്ഥലങ്ങളിൽ തേവരെ എഴുന്നള്ളിയ്ക്കും. ഇവയോടെല്ലാം അനുബന്ധിച്ച് വിവിധ കുളങ്ങളിൽ ആറാട്ടുമുണ്ട്. [[തിരുവാതിര]] നാളിൽ രാവിലെ ക്ഷേത്രനടയിൽ തന്നെ പൂരം നടത്തുന്നു. '''നടയ്ക്കൽ പൂരം''' എന്നാണ് ഇതിന്റെ പേര്. അന്ന് ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തൊട്ടടുത്തുള്ള പുത്തൻകുളത്തിലാണ് ആറാട്ട്. അന്ന് ഉച്ചതിരിഞ്ഞ് കാട്ടൂർ പൂരത്തിന് തേവർ പുറപ്പെടുന്നു. തൃപ്രയാറിൽ നിന്ന് ഏറെ ദൂരെ കിടക്കുന്ന [[കാട്ടൂർ, തൃശ്ശൂർ|കാട്ടൂരിലേയ്ക്ക്]] [[വലപ്പാട്]], [[ഇടത്തിരുത്തി]] വഴിയാണ് തേവരുടെ എഴുന്നള്ളത്ത്. പോകുന്ന വഴികളിലെല്ലാം നിയമവെടിയുണ്ടാകും. ഇടത്തുരുത്തിയിലെത്തിയാൽ എഴുന്നള്ളത്ത് തോണിയിലാണ്. തുടർന്ന് ആനപ്പുറത്തേറി അടുത്തുള്ള മുതലക്കുന്ന് മനപ്പറമ്പിലേയ്ക്കും പിന്നീട് കാട്ടൂർ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രത്തിലേയ്ക്കും എഴുന്നള്ളും. പിറ്റേന്ന് ([[പുണർതം]] നാളിൽ) പുലർച്ച വരെ ചടങ്ങുകൾ തുടരും. തുടർന്ന് തിരിച്ച് തൃപ്രയാറിലേയ്ക്ക് എഴുന്നള്ളുന്ന തേവർ പുത്തൻകുളത്തിൽ വീണ്ടും ആറാടി ചടങ്ങുകൾ പൂർത്തിയാക്കുന്നു. അന്നുതന്നെയാണ് ബ്ലാഹയിൽ കുളത്തിലെയും കുറുക്കൻ കുളത്തിലെയും ആറാട്ടുകളും. സന്ധ്യയ്ക്കുള്ള കുറുക്കൻ കുളത്തിൽ ആറാട്ടിനെത്തുന്ന ആരെയും ''കുറുക്കാ'' എന്നു വിളിയ്ക്കാമെന്ന് കഥയുണ്ട്. മറ്റ് ശ്രീരാമക്ഷേത്രങ്ങളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി ഇവിടെ ഭഗവാന്റെ ജന്മദിനമായ [[രാമനവമി]] വൻ ആഘോഷമായി കണ്ടുവരുന്നില്ല. അതിനുകാരണം, ഭഗവാൻ ആറാട്ടും പറയെടുപ്പുമായി യാത്രയിലായിരിയ്ക്കും എന്നതാണ്. ഇപ്പോൾ രാമനവമി വിപുലമാക്കാൻ പദ്ധതികൾ നടത്തിവരുന്നു. [[പൂയം (നക്ഷത്രം)|പൂയം]] നാളിൽ രാവിലെ വെന്നിയ്ക്കലിൽ പറയെടുപ്പും കോതക്കുളത്തിൽ ആറാട്ടും നടത്തുന്ന തേവർ തുടർന്ന് സമീപഗ്രാമമായ പൈനൂരിലെ പാടത്ത് ചാലുകുത്താൻ പോകും. അന്ന് വൈകീട്ട് രാമൻകുളത്തിലാണ് ആറാട്ട്. [[ആയില്യം]] നാളിൽ സന്ധ്യയ്ക്കാണ് പുഴയുടെ കിഴക്കേക്കരയിലെ ഗ്രാമങ്ങളിൽ പ്രദക്ഷിണം നടത്താൻ തേവർ പള്ളിയോടത്തിൽ പോകുന്നത്. വിശേഷാൽ പൂജകൾക്കുശേഷം തേവരുടെ തിടമ്പ് പള്ളിയോടത്തിൽ ഇറക്കിവയ്ക്കുന്നു. കൂടെ ഒരു കുത്തുവിളക്കുമുണ്ടാകും. തൃക്കോൽ ശാന്തിയാണ് തോണി തുഴയുന്നത്. കുടശ്ശാന്തി തിടമ്പ് പിടിയ്ക്കുന്നു. തേവർ പുറപ്പെടുന്നതിന്റെ മുന്നോടിയായി 101 കതിനവെടി മുഴങ്ങും. ഈ സമയത്ത് കിഴക്കേക്കരയിൽ ഭഗവാനെ സ്വീകരിയ്ക്കാൻ നിരവധി ആളുകൾ കാത്തുനിൽക്കുന്നുണ്ടാകും.തോണി കിഴക്കേക്കരയിലെത്തുമ്പോൾ അവിടെയും കതിനവെടി മുഴങ്ങും. തുടർന്ന്, ഊരാളന്മാരുടെയും തന്ത്രിയുടെയും ഇല്ലങ്ങളിൽ പറയെടുപ്പും എഴുന്നള്ളത്തുമുണ്ടാകും. തിരിച്ചുവരുന്ന വഴിയിൽ ആനേശ്വരം ശിവക്ഷേത്രത്തിനടുത്തുകൂടെ പോകുമ്പോൾ വാദ്യമേളങ്ങൾ നിർത്തിയും ആനകളുടെ കുടമണികൾ അഴിച്ചുമാറ്റിയുമാണ് യാത്ര. ആനേശ്വരത്തപ്പനിൽ നിന്ന് തേവർ അരിയും നാളികേരവും കടം വാങ്ങിയെന്നും അത് തിരിച്ചടച്ചിട്ടില്ലെന്നുമാണ് വിശ്വാസം. [[മകം]] നാളിൽ വിശേഷാൽ ചടങ്ങുകളൊന്നും തന്നെയില്ല. [[പൂരം]] നാളിൽ സന്ധ്യയ്ക്ക് ഭഗവാൻ വീണ്ടും പള്ളിയോടം കടക്കുകയും അർദ്ധരാത്രിയോടെ ആറാട്ടുപുഴയിലെത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇതിനിടയിൽ, [[ചിറയ്ക്കൽ, തൃശ്ശൂർ|ചിറയ്ക്കൽ]] എന്ന സ്ഥലത്തുവച്ച് കൂടൽമാണിക്യസ്വാമി ജ്യേഷ്ഠനായ തൃപ്രയാർ തേവരെ കണ്ടുമുട്ടുന്നു. സന്ധ്യയോടെ അത്താഴപ്പൂജ കഴിഞ്ഞ് നടയടച്ചുകൊണ്ടുള്ള വരവാണ്. ഈയൊരു സംഗമം ശ്രദ്ധേയമാണ്. അർദ്ധരാത്രി ആറാട്ടുപുഴയ്ക്കടുത്തുള്ള കൈതവളപ്പിലെത്തുന്ന തേവരെ, ആറാട്ടുപുഴ ശാസ്താവ് സ്വീകരിയ്ക്കുന്നു. പതിവുപോലെ പാണ്ടിമേളവും ആചാരവെടിയും ഇതിനുമുണ്ടാകും. അന്ന് അർദ്ധരാത്രിയുള്ള കൂട്ടിയെഴുന്നള്ളിപ്പിൽ, ചേർപ്പിലമ്മയെയും ഊരകത്തമ്മയെയും ഇരുവശങ്ങളിലും ചേർത്ത് തൃപ്രയാറപ്പൻ നടുക്കും, മറ്റുള്ള ദേവീദേവന്മാർ വശങ്ങളിലുമായി നിൽക്കുന്നു. ഭൂമീദേവിയുടെ അവതാരമായ ചേർപ്പിലമ്മ ഭഗവാന്റെ വലതും, മഹാലക്ഷ്മിയുടെ അവതാരമായ ഊരകത്തമ്മ ഭഗവാന്റെ ഇടതുമാണ് നിൽക്കുന്നത്. അവതാരരൂപം (ശ്രീരാമൻ) വിട്ട് ശ്രീ-ഭൂമീസമേതനായ മഹാവിഷ്ണുവായി തദ്സമയം തൃപ്രയാറപ്പൻ മാറുന്നു. പിറ്റേന്ന് ([[ഉത്രം]] നാൾ) രാവിലെ വരെ ചടങ്ങുകൾ തുടരും. ഉത്രം നാളിൽ ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ഉത്രം വിളക്ക് ആഘോഷിയ്ക്കുന്നു. ഈ സമയത്ത്, ആറാട്ടുപുഴയിൽ, കരുവന്നൂർപ്പുഴയിലുള്ള മന്ദാരക്കടവിൽ [[ഗംഗ|ഗംഗാദേവിയുടെ]] സാന്നിദ്ധ്യമുണ്ടാകുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. അന്ന് അർദ്ധരാത്രിയാണ് ആറാട്ട്. ആദ്യം, [[കടലാശ്ശേരി പിഷാരിക്കൽ ഭഗവതിക്ഷേത്രം|കടലാശ്ശേരി പിഷാരിയ്ക്കൽ ഭഗവതിയാണ്]] ആറാടുന്നത്. ജലത്തിലുള്ള സമസ്ത വിഷാണുക്കളും പിഷാരിയ്ക്കലമ്മയുടെ ആറാട്ടോടെ നീങ്ങുന്നു എന്നാണ് വിശ്വാസം. തുടർന്ന് ഓരോരുത്തരായി ആറാടുന്നു. അവസാനമാണ് തേവരുടെ ആറാട്ട്. നിരവധി ഭക്തരും ഈ സമയത്ത് ആറാടി പുണ്യം ഏറ്റുവാങ്ങുന്നു. പിന്നീട്, ഊരകത്തമ്മയും തൃപ്രയാറപ്പനും കൂടി ക്ഷേത്രം പ്രദക്ഷിണം വയ്ക്കുന്നു. അവസാനം യാത്രയയപ്പാണ്. ആതിഥേയനായ ആറാട്ടുപുഴ ശാസ്താവ്, അതിഥികളെ ഓരോന്നായി യാത്രയാക്കുന്നു. ഏഴുകണ്ടം വരെ ചെന്നാണ് ഓരോരുത്തരെയും യാത്രയാക്കുന്നത്. ഇതിന് മുന്നോടിയായി ആനകൾ ഉപചാരം ചൊല്ലിപ്പിരിയുന്ന ചടങ്ങുണ്ട്. രാജകീയചിഹ്നമായ കിരീടം ഒഴിവാക്കിയാണ് മുഖ്യാതിഥിയായ തേവരുടെ മടക്കയാത്ര. ആറാട്ടുപുഴ ശാസ്താവിന്റെ ജ്യോതിഷി, അടുത്ത വർഷത്തെ പൂരത്തിന്റെ തീയതി പ്രഖ്യാപിയ്ക്കുന്നു. ആ തീയതി മനസ്സിൽ വച്ചാണ് ഓരോരുത്തരും മടങ്ങിപ്പോകുന്നത്. === ശ്രീരാമൻ ചിറയിലെ സേതുബന്ധനം === സീതാദേവിയെ വീണ്ടെടുക്കാനുള്ള ശ്രമത്തിനിടയിൽ കടലിനു കുറുകെ [[രാമസേതു|ചിറകെട്ടിയതിന്റെ]] ഓർമ്മയ്ക്കായി എല്ലാ വർഷവും കന്നിമാസത്തിലെ തിരുവോണനാളിൽ തൃപ്രയാർ തേവർ സേതു നിർമ്മിക്കുന്നയിടമാണ് തൃപ്രയാറിനടുത്തുള്ള [[ചെമ്മാപ്പിള്ളി]]യിലെ ശ്രീരാമൻ ചിറ. ചിറ നിർമ്മാണ സമയത്ത് പങ്കെടുത്ത് സേതുബന്ധനത്തിൽ ഒരു പിടി മണ്ണ് സമർപ്പിക്കുന്നത് ഭക്തർ പുണ്യമായി കരുതുന്നു. അന്ന് മണ്ണു വാരിയിടുന്നതിന് സാധിക്കാത്തവർ പിന്നീട് തൃപ്രയാർ ക്ഷേത്രത്തിൽ ദർശനം നടത്തിയതിനു ശേഷം ഇവിടെ വന്ന് സ്വന്തം വാസസ്ഥലത്ത് നിന്നും ശേഖരിച്ച ഒരു പിടി മണ്ണ് സമർപ്പിക്കാറുണ്ട്. മണ്ണ് സമർപ്പിക്കുന്ന ചടങ്ങാണ് '''സേതുബന്ധന വന്ദനം'''<ref name="janmabhumidaily-ക">{{cite news|title=സേതുബന്ധന സ്മരണയിൽ ശ്രീരാമൻചിറ|url=http://www.janmabhumidaily.com/jnb/News/146320|accessdate=3 മെയ് 2014|newspaper=ജന്മഭൂമി|date=ഒക്ടോബർ 14 2013|author=ഇ.പി.ഗിരീഷ്|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131015193137/http://www.janmabhumidaily.com/jnb/News/146320|archivedate=2013-10-15|language=മലയാളം|format=പത്രലേഖനം|url-status=dead}}</ref> ശ്രീരാമൻ ചിറയിൽ സേതുബന്ധനം നടത്തുന്നതിനും, ആറാട്ടുപുഴ പങ്കെടുക്കുന്നതിനും മാത്രമാണ് തൃപ്രയാർ ക്ഷേത്രനട നേരത്തെ അടയ്ക്കുന്നത്. സേതുബന്ധനത്തിനായി ക്ഷേത്രനട അടച്ചതിനു ശേഷം ആരും തന്നെ കിഴക്കേനടയിലേക്കു പ്രവേശിക്കുവാനും പാടില്ലത്രെ. തൃപ്രയാർ തേവർ മുതലപ്പുറത്ത് കയറിയാണ് ചിറകെട്ടുന്നതിനു പോകുന്നത്. നട അടയ്ക്കുന്ന സമയത്ത് മീനൂട്ടുകടവിൽ അസാധാരാണമായ തിരയിളക്കം കാണാനാവുമെന്ന് പൂർവ്വികർ സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഗുരുവായൂരിലെ ദർശനം പൂർത്തിയാകണമെങ്കിൽ സമീപത്തുള്ള [[മമ്മിയൂർ മഹാദേവക്ഷേത്രം|മമ്മിയൂർ ശിവ-പാർവ്വതി-വിഷ്ണുക്ഷേത്രത്തിലും]] പോകണമെന്ന് പറയുന്നതുപോലെ തൃപ്രയാറിലെ ദർശനം പൂർത്തിയാകണമെങ്കിൽ ശ്രീരാമൻ ചിറയിലും പോകണമെന്നാണ് ഭക്തജനവിശ്വാസം. എന്നാൽ എന്തെങ്കിലും കാരണവശാൽ അതിനു കഴിഞ്ഞില്ലെങ്കിൽ ക്ഷേത്രദർശനം നടത്തുന്നതിനിടയിൽ ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രത്തിനുമുമ്പിലെത്തി വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിലേക്കുനോക്കി വന്ദിച്ചാലും മതിയെന്നും പറയപ്പെടുന്നു. == എത്തിച്ചേരാനുള്ള വഴി == *ജില്ലാ ആസ്ഥാനമായ തൃശൂരിൽ നിന്ന് - വാടാനപ്പള്ളി വഴി - ഏകദേശം 24 കി.മി. ദൂരം. ഏതാണ്ട് 35 മിനിറ്റ് യാത്ര. *ഗുരുവായൂർ ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്ന് - ദേശീയപാത 66 വഴി 23 കി.മി. ദൂരം - ഏകദേശം 35 മിനിറ്റ് അകലെ. *കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം - ദേശീയപാത 66 വഴി ഏകദേശം 25 കി.മി. ദൂരം, ഏതാണ്ട് ഒന്നേകാൽ മണിക്കൂർ അകലെ. *എറണാകുളത്ത് നിന്നും - ദേശീയപാത വഴി(NH 66)- ഏതാണ്ട് 60 കി.മി. - ഏതാണ്ട് ഒന്നേമുക്കാൽ മണിക്കൂർ ദൂരം. *കാടാമ്പുഴ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം - ഏതാണ്ട് 78 കി.മി - ദേശീയപാത NH 66 വഴി == ചിത്രങ്ങൾ == <gallery> Image:Triprayar.jpg |തൃപ്രയാർ ക്ഷേത്രം Image:ചുമർവിളക്ക്.jpg |ചുമർവിളക്ക് Image:മീനൂട്ട്തൃപ്രയാറപ്പന്.jpg|മീനൂട്ട് Image:Triprayar_temple.jpg Image:Sethubandhana Vandhanam - brahmachari pravithkumar.JPG|ബ്രഹ്മചാരി പ്രവിത്കുമാർ ശ്രീരാമൻ ചിറയിൽ സേതുബന്ധനവന്ദനം നടത്തുന്നു ചിത്രം:Thriprayar chutampalam.jpg|ചുറ്റമ്പലം Image:Sreeraman Chira.JPG| ശ്രീരാമൻ ചിറ, ചെമ്മാപ്പിള്ളി (Sreeraman Chira) </gallery> ==അവലംബം== {{commonscat|Thriprayar Temple}} <references/> {{Famous Hindu temples in Kerala}} {{തൃശ്ശൂർ ജില്ല}} [[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:നാലമ്പലങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ശ്രീരാമക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ആരാധനാലയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഹൈന്ദവം]] {{Hindu-temple-stub|Thriprayar Temple}} kaqv4rsd84zwr6awe3cj1dztfb57s4s 0 6361 4673282 3205596 2026-10-04T02:53:20Z Martinkottayam 84843 4673282 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Sarangi}} [[ചിത്രം:Sarangi2.gif|right|thumb|200px|സാരംഗി വാദകൻ]] [[ചിത്രം:Sarangi Instrument 01.jpg|thumb|right|300px|]] [[ചിത്രം:Sarangi Instrument 04.jpg|thumb|right|300px|]] [[ചിത്രം:Sarangi Instrument 05.jpg|thumb|right|300px|]] [[ചിത്രം:Sarangi Instrument Player 02.jpg|thumb|right|300px|]] [[ചിത്രം:Sarangi Instrument Player 03.jpg|thumb|right|300px|]] വടക്കേ ഇന്ത്യയിൽ പ്രചാരത്തിലുള്ള ഒരു പ്രധാന സംഗീത ഉപകരണമാണ് '''സാരംഗി'''. പതിനേഴാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മദ്ധ്യത്തോടെയാണ് സാരംഗി പ്രചാരത്തിലാ‍വാൻ തുടങ്ങിയത്. വായ്പാട്ടിനു അകമ്പടിയായി സാരംഗി ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. എങ്കിലും ഇന്ന് ഹാർമോണിയം സാരംഗിക്കു പകരമായി പലയിടങ്ങളിലും ഉപയോഗിക്കുന്നു. [[സരോദ്|സരോദി]]നെ പോലെ ആട്ടിൻതോല് കൊണ്ടുള്ള വായ് വട്ടവും ഏകദേശം പരന്നു നീണ്ട രൂപവുമാണ് സാരംഗിക്കുള്ളത്. പ്രധാനപ്പെട്ട മൂന്നു കമ്പികളാ‍ണ് സാരംഗിയിൽ ഉള്ളത്. വയലിനിലെപ്പോലെ കമ്പികൾ വലിച്ചു കെട്ടിയിരിക്കുന്നു. ഇവയിലാണ് “ബോ” കൊണ്ട് വായിക്കുക. ഇതിനുപുറമേ 30 മുതൽ 40 വരെ സഹായക കമ്പികളും സാരംഗിയിൽ ഉണ്ട്. ഇവയാണ് സാരംഗിക്ക് തനതായ ശബ്ദം നൽകുക. ഇടതു കൈ നഖങ്ങൾ കൊണ്ട് കമ്പികളിൽ പിടിച്ചാണ് സാരംഗിയിൽ ശബ്ദ വ്യതിയാനങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുക. പേർഷ്യൻ ഭാഷയിൽ "മൂന്ന് തന്ത്രികൾ" എന്നും ഹിന്ദിയിൽ "നൂറ് നിറങ്ങൾ" എന്നുമാണ് ഈ സംഗീതോപകരണത്തിൻറ്റെ പേരിനർത്ഥം.മനുഷ്യ ശബ്ദത്തോട് വളരെ അടുത്ത് നിൽക്കുന്ന വാദ്യമെന്നറിയപ്പെടുന്ന ഇത് '''സാരംഗ്''' എന്ന പേരിലും അറിയപ്പെടുന്നു.'''''ഉസ്താദ് സുൽത്താൻ ഖാൻ''''','''''മുറാദ് അലി ഖാൻ''''','''''പണ്ഡിറ്റ് രാം നാരായൺ''''' എന്നിവർ ഈ വാദ്യോപകരണത്തിൽ വിദഗ്ദ്ധരാണ്.ഇന്ത്യൻ സംഗീതത്തിന് യോജിച്ച ശബ്ദമല്ല ഹാർമോണിയ ത്തിന്റേത് എന്ന് പറഞ്ഞ് '''ഓൾ ഇന്ത്യ റേഡിയോ''' സംഗീത പരിപാടികൾക്ക് [[ഹാർമോണിയം]] വിലക്കിയപ്പോൾ 1940 മുതൽ 70 വരെയുള്ള കാലഘട്ടത്തിൽ ഹിന്ദുസ്ഥാനി സംഗീതം പരിപാടികൾക്ക് സാരംഗി കൂടുതൽ പ്രാധാന്യത്തോടെ ഉപയോഗിക്കുകയുണ്ടായി. == പ്രശസ്ത സാരംഗി വാദകർ == *[[രാം നാരായൺ]] *[[ദിൽഷാദ് ഖാൻ]] *[[സുൽത്താൻ ഖാൻ]] *[[അബ്ദുൾ കരീം ഖാൻ]] *[[അബ്ദുൾ ലത്തീഫ് ഖാൻ]] *[[അഹ്മെദ് ഖാൻ]] *[[ഗുലാം സബീർ ഖാൻ]] *[[ഗോപാൽ മിശ്ര]] *[[ശബ്‌രി ഖാൻ]] *[[ശക്കൂർ ഖാൻ]] *[[ഖലീഫ ഹഫീസുള്ള ഖാൻ]] {{ഇന്ത്യൻ സംഗീതോപകരണങ്ങൾ}} {{Musical-instrument-stub}} [[വിഭാഗം:ഹിന്ദുസ്ഥാനി സംഗീതം]] [[വിഭാഗം:തന്ത്രിവാദ്യങ്ങൾ]] tuewjcwffutnpf4vg1ajh1ha4zjmx4t 4 6692 4673326 4671693 2026-10-04T04:52:02Z TheGreatEditor024 211141 /* വിക്കിപദ്ധതി:അന്താരാഷ്ട്രം */ പുതിയ ഉപവിഭാഗം 4673326 wikitext text/x-wiki __NEWSECTIONLINK__ {{prettyurl|Wikipedia:Panchayath}} {| border="0" cellpadding="2" style="float: right; background-color:#f9f9f9;margin:1px;border: thin solid red; width: 160px; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |+ colspan="2" style="margin-left: inherit; buyhttyyuackground:red; color:#ffffff;text-align:center;"| '''പഴയ വാർത്തകൾ''' |- !align="center"|[[Image:Vista-file-manager.png|50px|സംവാദ നിലവറ]]<br/> * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്/Archive1|നിലവറ 1]] |} <div style="text-align: center;">'''<big>വിക്കിപീഡിയ പഞ്ചായത്തിലേക്കു സ്വാഗതം</big>'''<br /> വിക്കിപീഡിയയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങളെക്കുറിച്ചും നയങ്ങളെക്കുറിച്ചും സാങ്കേതിക കാര്യങ്ങളെക്കുറിച്ചും ചർച്ച ചെയ്യാനുള്ള വേദിയാണ് വിക്കിപീഡിയ പഞ്ചായത്ത്. കൂടുതൽ സൗകര്യാർത്ഥം പഞ്ചായത്തിനെ '''ആറു ഗ്രാമസഭകളായി''' തിരിച്ചിട്ടുണ്ട്. താങ്കളുടെ സംശയങ്ങളും അഭിപ്രായങ്ങളും ഏതു വിഭാഗത്തിൽപെടുന്നുവെന്നു പരിശോധിച്ച് താഴെക്കാണുന്ന പട്ടികയിൽ നിന്നും അനുയോജ്യമായ സഭ തിരഞ്ഞെടുക്കുക. ഗ്രാമസഭകളിലെ ചർച്ചകളിൽ ഒപ്പുവയ്ക്കാൻ മറക്കരുത്.</div> [[Image:WikiPanchayath.png|center|250px]] {| border="1" width="100%" ! colspan="6" align="center" | '''വിക്കിപീഡിയ പഞ്ചായത്തിലെ സഭകൾ''' |- | align="center" width="15%" valign="top"|'''[[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (വാർത്തകൾ)|വാർത്തകൾ]]'''<br> <small><span class="plainlinks">[{{fullurl:വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (വാർത്തകൾ)|action=edit&section=new}} {{h:title|പുതിയ വാർത്തകളെ പറ്റിയുള്ള ഒരു ചർച്ചതുടങ്ങുവാൻ|ചർച്ച തുടങ്ങുക}}] | [{{fullurl:വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (വാർത്തകൾ)|action=watch}} {{h:title|വാർത്തകളുടെ സഭയിലെ ചർച്ചയിൽ വരുന്ന മാറ്റങ്ങൾ ശ്രദ്ധിക്കുവാൻ|ശ്രദ്ധിക്കുക}}] | [http://www.google.com/custom?domains=ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(വാർത്തകൾ)&sitesearch=ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(വാർത്തകൾ) {{h:title|വാർത്തകളുടെ സഭയിൽ തിരയുവാൻ|തിരയുക}}]</span> വിക്കിപീഡിയയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിശേഷങ്ങൾ പങ്കുവയ്ക്കാനുള്ള സഭ</small> | align="center" width="15%" valign="top"|'''[[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (നയരൂപീകരണം)|നയരൂപീകരണം]]'''<br> <small><span class="plainlinks">[{{fullurl:വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (നയരൂപീകരണം)|action=edit&section=new}} {{h:title|നയരൂപീകരണത്തെ പറ്റി പുതിയ ഒരു ചർച്ച തുടങ്ങുവാൻ|ചർച്ച തുടങ്ങുക}}] | [{{fullurl:വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (നയരൂപീകരണം)|action=watch}} {{h:title|നയരൂപീകരണ സഭയിലെ ചർച്ചയിൽ വരുന്ന മാറ്റങ്ങൾ ശ്രദ്ധിക്കുവാൻ|ശ്രദ്ധിക്കുക}}] | [http://www.google.com/custom?domains=ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(നയരൂപീകരണം)&sitesearch=ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(നയരൂപീകരണം) {{h:title|നയരൂപീകരണ സഭയിൽ തിരയുവാൻ|തിരയുക}}]</span> നിലവിലുള്ള നയങ്ങളും കീഴ്‌വഴക്കങ്ങളും ഈ മേഖലയിൽ വേണ്ട പരിഷ്കാരങ്ങളും ചർച്ച ചെയ്യുന്ന സഭ</small> | align="center" width="15%" valign="top"|'''[[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (സാങ്കേതികം)|സാങ്കേതികം]]'''<br> <small><span class="plainlinks">[{{fullurl:വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (സാങ്കേതികം)|action=edit&section=new}} {{h:title|സാങ്കേതിക കാര്യങ്ങളെ പറ്റി പുതിയ ഒരു ചർച്ച തുടങ്ങുവാൻ|ചർച്ച തുടങ്ങുക}}] | [{{fullurl:വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (സാങ്കേതികം)|action=watch}} {{h:title|സാങ്കേതിക സഭയിലെ ചർച്ചയിൽ വരുന്ന മാറ്റങ്ങൾ ശ്രദ്ധിക്കുവാൻ|ശ്രദ്ധിക്കുക}}] | [http://www.google.com/custom?domains=ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(സാങ്കേതികം)&sitesearch=ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(സാങ്കേതികം) {{h:title|സാങ്കേതിക സഭയിൽ തിരയുവാൻ|തിരയുക}}]</span> സാങ്കേതിക വിഷയങ്ങൾ ചർച്ച ചെയ്യുന്ന സഭ</small> | align="center" width="15%" valign="top"|'''[[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (നിർദ്ദേശങ്ങൾ)|നിർദ്ദേശങ്ങൾ]]'''<br> <small><span class="plainlinks">[{{fullurl:വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (നിർദ്ദേശങ്ങൾ)|action=edit&section=new}} {{h:title|പുതിയ ഒരു നിർദ്ദേശത്തെ പറ്റി ചർച്ച തുടങ്ങുവാൻ|ചർച്ച തുടങ്ങുക}}] | [{{fullurl:വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (നിർദ്ദേശങ്ങൾ)|action=watch}} {{h:title|നിർദ്ദേശങ്ങളുടെ സഭയിലെ ചർച്ചയിൽ വരുന്ന മാറ്റങ്ങൾ ശ്രദ്ധിക്കുവാൻ|ശ്രദ്ധിക്കുക}}] | [http://www.google.com/custom?domains=ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(നിർദ്ദേശങ്ങൾ)&sitesearch=ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(നിർദ്ദേശങ്ങൾ) {{h:title|നിർദ്ദേശങ്ങളുടെ സഭയിൽ തിരയുവാൻ|തിരയുക}}]</span> പുതിയ പദ്ധതികളും ആശയങ്ങളും പങ്കുവയ്ക്കാനുള്ള സഭ.</small> | align="center" width="15%" valign="top"|'''[[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (സഹായം)|സഹായം]]'''<br> <small><span class="plainlinks">[{{fullurl:വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (സഹായം)|action=edit&section=new}} {{h:title|വിക്കി സംബന്ധമായ സഹായം ആവശ്യപ്പെടാൻ|ചർച്ച തുടങ്ങുക}}] | [{{fullurl:വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (സഹായം)|action=watch}} {{h:title|സഹായ സഭയിലെ ചർച്ചയിൽ വരുന്ന മാറ്റങ്ങൾ ശ്രദ്ധിക്കുവാൻ|ശ്രദ്ധിക്കുക}}] | [http://www.google.com/custom?domains=ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(സഹായം)&sitesearch=ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(സഹായം) {{h:title|സഹായ സഭയിൽ തിരയുവാൻ|തിരയുക}}]</span> വിക്കി എഡിറ്റിങ്ങിനും മറ്റുമുള്ള സഹായങ്ങൾ അഭ്യർത്ഥിക്കാനുള്ള സ്ഥലം</small> | align="center" width="15%" valign="top"|'''[[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (പലവക)|പലവക]]''' <br> <small><span class="plainlinks">[{{fullurl:വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (പലവക)|action=edit&section=new}} {{h:title|മറ്റ് അഞ്ച് സഭകളിലും പെടാത്ത ഒരു ചർച്ച തുടങ്ങുവാൻ‍|ചർച്ച തുടങ്ങുക}}] | [{{fullurl:വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (പലവക)|action=watch}} {{h:title|പലവക സഭയിലെ ചർച്ചയിൽ വരുന്ന മാറ്റങ്ങൾ ശ്രദ്ധിക്കുവാൻ|ശ്രദ്ധിക്കുക}}] | [http://www.google.com/custom?domains=ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(പലവക)&sitesearch=ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(പലവക) {{h:title|പലവക സഭയിൽ തിരയുവാൻ|തിരയുക}}]</span> ഇതര വിഷയങ്ങൾ ചർച്ച ചെയ്യാനുള്ള സഭ</small> |} {{-}} {| border="1" width="100%" ! colspan="3" align="center" | '''കൂടുതൽ''' |- | align="left" colspan="2" | എല്ലാ സഭകളും ഒരുമിച്ച് കാണുവാൻ | align="center" colspan="1" | [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (എല്ലാ സഭകളും)|എല്ലാ സഭകളും]] |- | align="left" colspan="2" | പഞ്ചായത്ത് മുഴുവൻ തിരയുവാൻ | align="center" colspan="1" | <span class="plainlinks">[http://www.google.com/custom?domains=ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(&sitesearch=ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_( തിരച്ചിൽ]</span> |- | align="left" colspan="2" | [[വിക്കിപീഡിയ|വിക്കിപീഡിയയെ]] പറ്റിയുള്ള സ്ഥിരം ചോദ്യങ്ങളും അവയുടെ ഉത്തരങ്ങളും | align="center" colspan="1" | [[വിക്കിപീഡിയ:സ്ഥിരം ചോദ്യങ്ങൾ|സ്ഥിരം ചോദ്യങ്ങൾ]] |- | align="left" colspan="2" | വിക്കിപീഡിയ ഉപയോഗിക്കുന്നതിന് ആവശ്യമായ [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായത്തിന്]] | align="center" colspan="1" | [[വിക്കിപീഡിയ:സഹായമേശ|സഹായമേശ]] |- | align="left" colspan="2" | [[വിക്കിപീഡിയ:ചിത്രങ്ങളുടെ_കാര്യത്തിലുള്ള_നയങ്ങൾ|ചിത്രങ്ങളുടെ പകർപ്പവകാശത്തെ]] പറ്റിയുള്ള സംശയനിവാരണത്തിന് | align="center" colspan="1" | [[വിക്കിപീഡിയ:പകർപ്പവകാശത്തെ പറ്റിയുള്ള ചോദ്യങ്ങൾ|പകർപ്പവകാശത്തെ പറ്റിയുള്ള ചോദ്യങ്ങൾ]] |- | align="left" colspan="2" | [[വിക്കിപീഡിയ:പ്രത്യേക_അവകാശങ്ങളുള്ള_ഉപയോക്താക്കൾ_(തത്സമയവിവരം)| പ്രത്യേക അവകാശങ്ങളുള്ള ഉപയോക്താക്കളുടെ പട്ടിക (തത്സമയവിവരം)]] | align="center" colspan="1" | |- | align="left" colspan="2" | മറ്റു വിക്കിപീഡിയരുമായി [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|തത്സമയസംവാദം]] നടത്തുവാൻ | align="center" colspan="1" | irc://irc.freenode.net/wikipedia-ml |- | align="left" colspan="2" | [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയുടെ]] [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിന്റെ] വിലാസം | align="center" colspan="1" | [mailto:wikiml-l@lists.wikimedia.org wikiml-l@lists.wikimedia.org] |} == വിക്കി ലൗസ് ഓണം 2024 == സുഹൃത്തുക്കളേ, ഈ വരുന്ന മാസത്തിൽ ഓണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് [[commons:Commons:Wiki Loves Onam 2024|'''വിക്കി ലൗസ് ഓണം 2024''']] എന്ന പേരിൽ കോമ്മൺസിൽ ഒരു ഫോട്ടോ കാമ്പയിൻ സംഘടിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്. സെപ്റ്റംബർ 1 മുതൽ 30 വരെയാണ് ഫോട്ടോ കാമ്പയിൻ നടത്തുന്നത്. വിക്കിമീഡിയ കോമൺസസിൽ ഓണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സ്വതന്ത്ര ചിത്രങ്ങൾ, വീഡിയോകൾ ചേർക്കുകയും മറ്റുള്ളവരെ ചിത്രങ്ങൾ ചേർക്കാൻ ക്ഷണിക്കുകയും ആണ് ഈ പ്രചാരണത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം. പരിപാടിയുമായി ബന്ധപെട്ട് കോമൺസിൽ ചേർക്കുന്ന ഓണചിത്രങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് താളുകൾ മെച്ചപ്പെടുത്തുക, കൂടാതെ ചിത്രങ്ങളില്ലാത്ത ലേഖനങ്ങളിൽ ചിത്രങ്ങൾ ചേർക്കുക, ഓണവിഭവങ്ങളുടെ ശേഖരം സൃഷ്‌ടിക്കുക തുടങ്ങി നിരവധി കാര്യങ്ങൾ നമ്മുക്ക് വിക്കിയിൽ ചെയ്യാൻ സാധിക്കുന്നതാണ്. ഇതിനുവേണ്ടി ഒരു തിരുത്തൽ യജ്ഞം ഓൺലൈൻ ആയും കൂടാതെ ഒക്ടോബർ മാസത്തിൽ ഓഫ്‌ലൈൻ ആയും സംഘടിപ്പിക്കുന്നു. മലയാളം വിക്കി സമൂഹത്തിൻ്റെ പൂർണ പിന്തുണ ഈ പരിപാടിയുടെ വിജയത്തിന് ആവശ്യമാണ്. ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് [https://t.me/wikilovesonam ഒരു ടെലിഗ്രാം ഗ്രൂപ്പ്] ആരംഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. കോമൺസിൽ ചിത്രങ്ങളുടെ വർഗ്ഗീകരണം തുടങ്ങിയ മറ്റ് കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യാൻ കുറച്ചു പേരുടെ സഹായം ആവശ്യമുണ്ട്. താൽപ്പര്യമുള്ളവർ എന്നെ അറിയിക്കുമല്ലോ.. സസ്നേഹം <br/> [[User:Gnoeee|<span style="color:#990000">❙❚❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span><span style="color:#000"> ജിനോയ് </span><span style="color:#006699">❚❙❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span>]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 12:53, 28 ഓഗസ്റ്റ് 2024 (UTC) :സുഹൃത്തുക്കളേ, :<br> :ഈ വർഷത്തെ ഓണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിങ്ങളുടെ സ്ഥലങ്ങളിൽ നടക്കുന്ന പരിപാടികളുടെ ഫോട്ടോ, വീഡിയോ ഡോക്യുമെൻ്റേഷൻ ചെയ്യാൻ മലയാളം വിക്കി സമൂഹത്തിൽ നിന്ന് ആർക്കെങ്കിലും താൽപ്പര്യമുണ്ടെങ്കിൽ [[പ്രത്യേകം:ഉപയോക്തൃഇമെയിൽ/Gnoeee|എന്നെ അറിയിക്കാമോ]].. :<br> :പങ്കെടുക്കുന്നവർക്ക് വരുന്ന യാത്രാ ചെലവുകൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള കാര്യങ്ങൾ വിക്കി ലവ്സ് ഓണം ക്യാമ്പയിന്റെ ഭാഗമായി നൽകാൻ സാധിക്കുന്നതാണ്. :<br> :സസ്നേഹം.- [[User:Gnoeee|<span style="color:#990000">❙❚❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span><span style="color:#000"> ജിനോയ് </span><span style="color:#006699">❚❙❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span>]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 08:47, 9 സെപ്റ്റംബർ 2024 (UTC) ==സഞ്ചാരം-വിക്കിമീഡിയ ഗ്ലാം പ്രൊജക്റ്റ്== വിക്കിപീഡിയ ലേഖനങ്ങളിൽ വീഡിയോകളുടെ അഭാവം നമുക്കെല്ലാമറിയാവുന്നതാണല്ലോ. പല വിഷയത്തെക്കുറിച്ചും നല്ല ദൃശ്യങ്ങൾ ഇൻറർനെറ്റിൽ ലഭ്യമാണെങ്കിലും, മീഡിയ/ബ്രോഡ്കാസ്റ്റിംഗ് കമ്പനികളുടെ കോപ്പിറൈറ് പോളിസി വിക്കിപീഡിയക്ക് യോജിച്ചത് അല്ലാത്തതാണ് ഇതിന്റെ ഒരു കാരണം. പക്ഷെ [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Broadcast WikiLovesBroadcast] തുടങ്ങിയ ക്യാമ്പയ്ൻസ് വഴി ബ്രോഡ്കാസ്റ്റിംഗ് കമ്പനികൾ വിക്കിപീഡിയക്ക് വീഡിയോ സംഭാവന ചെയ്തു പോരുന്നുണ്ട്. വിക്കിമീഡിയ ഫൗണ്ടേഷൻ പാർട്ട്ണർഷിപ്പ് ടീമിലെ [https://meta.wikimedia.org/wiki/User:VSj_(WMF) വിപിൻ] സഫാരി ടിവിയുടെ സ്ഥാപകൻ സന്തോഷ് ജോർജ് കുളങ്ങരയെ നേരിട്ടു കാണുകയുണ്ടായി. സഞ്ചാരത്തിന്റെ വീഡിയോ ദൃശ്യങ്ങൾ വിക്കിപീഡിയയിൽ ക്രീയേറ്റീവ് കോമൺസ് ലൈസെൻസിൽ ലഭ്യമാക്കുന്നത് സംസാരിച്ചപ്പോൾ അദ്ദേഹം താല്പര്യം പ്രകടിപ്പിച്ചു എന്നാണ് അറിയാൻ കഴിഞ്ഞത്. പക്ഷെ ഇത് നടപ്പിലാക്കാനുള്ള സമയമോ വിക്കിമീഡിയ കോമൺസുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സാങ്കേതിക പരിശീലനമോ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്റ്റാഫിന് ഉണ്ടാവില്ല എന്നാണ് അനുമാനിക്കുന്നത്. മലയാളം വിക്കിമീഡിയ സമൂഹം WikiLovesBroadcast ക്യാമ്പയിൻ ആയി ചേർന്ന് പ്രവർത്തിച്ചാൽ ഒരുപക്ഷെ ഇത് ഫലപ്രദമായി നടപ്പിലാക്കാൻ കഴിഞ്ഞേക്കും. ഒന്നോ രണ്ടോ മിനുട്ട് ദൈർഘ്യം വരുന്ന ഈ ദൃശ്യങ്ങൾ മലയാളത്തിലെയും മറ്റു ഭാഷ വിക്കിപീഡിയകളിലെയും അനുയോജ്യമായ ലേഖനങ്ങളിൽ ചേർക്കാവുന്നതാണ്. സഞ്ചാരം എന്ന പരിപാടിയിലെ ദൃശ്യങ്ങൾക്ക് പുറമെ, കേരളവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതും മലയാളം വിക്കിപീഡിയക്ക് ഉപയോഗപ്രദമായതുമായ മറ്റു ദൃശ്യങ്ങളും സഫാരി ടീവി നിർമിക്കുന്നുണ്ട്. ഈ വിഷയം ചർച്ച ചെയാനും, താല്പര്യമുള്ളവർ ചേർന്ന് ഒരു പ്രൊജക്റ്റ് പ്ലാൻ തയ്യാറാക്കാനും ഒരു കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തിയാൽ നന്നായിരിക്കും. എല്ലാവരുടെയും അഭിപ്രായം അറിയിക്കാൻ അപേക്ഷിക്കുന്നു. --[[User:Netha Hussain|<font color="navy">നത</font>]] [[User talk:Netha Hussain|<font color="purple">(സംവാദം)</font>]] 20:04, 20 സെപ്റ്റംബർ 2024 (UTC) :ഈ കാര്യത്തിന് കൂടുതൽ ക്ലാരിറ്റി വേണം. അതായത് ഈ വീഡിയോകൾ എങ്ങനെ ലഭ്യമാകുന്നു? ഏതെല്ലാം ഭാഗമാണ് നമ്മൾ കട്ട് ചെയ്ത് എടുക്കേണ്ടത്? കട്ട് ചെയ്തെടുത്ത വീഡിയോകൾ വീണ്ടും റീവാലിഡേറ്റ് ചെയ്യുന്നതെങ്ങനെ? OTRS എന്ന പ്രോസസ് ചെയ്യുന്നതെങ്ങനെ? ഇത്തരം കാര്യങ്ങളിൽ ക്ലാരിറ്റി വരണം. ഈ കാര്യത്തിൽ എനിക്കുള്ള ഒരു എക്സ്പീഡിയൻസ് കഴിഞ്ഞ വിക്കിമാനിയയിൽ ഇത്തരത്തിലുള്ള ഒരു ടൂൾ ഞാനും മുജീബും ചേർന്ന് നിർമ്മിക്കുകയുണ്ടായി. വിക്കിമാനിയയുടെ ഒരു ദിവസം നീളമുള്ള വീഡിയോയിൽ നിന്നും ഒരു സെഷൻ വീഡിയോ കട്ട് ചെയ്ത് കോമൺസിൽ അപ്ലോഡ് ചെയ്യുന്ന ഒരു ടൂൾ നിർമ്മിച്ചിരുന്നു. ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കൂടുതൽ കാര്യങ്ങൾ ആരോട് ആലോചിക്കണം. എങ്ങനെ മുന്നോട്ട് പോകാം എന്ന നിർദ്ദേശം തരിക. [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 14:55, 21 സെപ്റ്റംബർ 2024 (UTC) ::മറുപടി എഴുതിയതിൽ വളരെ നന്ദി. താങ്കളും മുജീബും ചേർന്ന് നിർമ്മിച്ച ടൂൾ നമ്മുടെ പ്രൊജക്റ്റിന് വളരെയധികം ഉപകാരപ്രദമായിരിക്കും. താങ്കൾ ചോദിച്ച മറ്റ് ചോദ്യങ്ങൾക്ക് നിർദ്ദേശം നൽകുന്നതിലുപരി താങ്കളും മറ്റ് വിക്കിപ്രവർത്തകരുമായി കൂടി ആലോചിച്ച് വ്യക്തത വരുത്തുന്നതാകും നല്ലത് എന്നാണ് എൻ്റെ അഭിപ്രായം. അടുത്ത വിക്കിമീഡിയൻസ് ഇൻ കേരള മീറ്റിങ്ങിൽ ഇത് ചർച്ചയ്ക്ക് വയ്ക്കാൻ കഴിയുമോ? ::സഞ്ചാരവുമായി MoU (memorandum of understanding) വിക്കിമീഡിയ ഫൗണ്ടേഷൻ ഒപ്പിട്ടശേഷം, 10-20 വീഡിയോകൾ അടങ്ങുന്ന ഒരു പൈലറ്റ് അപ്ലോഡ് നടത്തി നോക്കിയിട്ട് പ്രൊജക്റ്റ് വികസിപ്പിക്കുന്നതായിരിക്കും നല്ലത് എന്നതാണ് എനിക്ക് തോന്നുന്നത്, മറ്റ് അഭിപ്രായങ്ങളുണ്ടെങ്കിൽ പങ്കുവയ്ക്കുമല്ലോ. സഞ്ചാരം വീഡിയോകളിൽ വിക്കിമീഡിയയക്ക് ഉപകാരപ്രദമായവ ഏത്, ആ വീഡിയോകളിൽ ഏത് ഭാഗങ്ങളാണ് മുറിച്ചെടുക്കേണ്ടത് എന്നതൊക്കെ നമ്മൾ തീരുമാനിക്കേണ്ടതാണ്. ::Wiki Loves Broadcast ലെ മറ്റ് പ്രൊജക്റ്റുകളിൽ നിന്ന് പാഠങ്ങൾ ഉൾക്കൊണ്ട് OTRS എങ്ങനെ വേണമെന്നത് സഞ്ചാരവുമായി ചർച്ച ചെയ്യേണ്ടതാണ്. ഈ പ്രക്രിയയ്ക്ക് വിപിന് നേതൃത്വം നൽകാൻ കഴിയേണ്ടതാണ്. ::റീവാലിഡേഷൻ/അപ്ലോഡ് സന്നദ്ധപ്രവർത്തനമായി ചെയ്യുന്നതായിരിക്കും ഉചിതം. പക്ഷെ, മറ്റ് ജോലികൾക്ക് വിക്കിമീഡിയൻ ഇൻ റസിഡൻസ് എന്ന റോളിലേക്ക് ഫണ്ടിങ്ങോടുകൂടി കുറച്ച് മാസങ്ങൾ ജോലി ചെയ്യുന്നതായിരിക്കും ഉത്തമം എന്ന് തോന്നുന്നു, അങ്ങനെയല്ലാതെ ചെയ്യാൻ താല്പര്യമുള്ളവർ ഉണ്ടെങ്കിൽ തീർച്ചയായും അവർക്ക് ജോലി ഏറ്റെടുത്ത് ചെയ്യാവുന്നതാണ്. [[User:Netha Hussain|<font color="navy">നത</font>]] [[User talk:Netha Hussain|<font color="purple">(സംവാദം)</font>]] 15:48, 21 സെപ്റ്റംബർ 2024 (UTC) == വിക്കിമീഡിയ വർക്ക്ഷോപ്പ് 2024 @ തൃശ്ശൂർ == സുഹൃത്തുക്കളേ, വിക്കി ലൗസ് ഓണവുമായി ബന്ധപെട്ട് [[:commons:Commons:Wiki Loves Onam 2024|വിക്കിമീഡിയ കോമ്മൺസിൽ ഫോട്ടോ കാമ്പയിനും]], [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ഓണത്തെ സ്നേഹിക്കുന്നു 2024|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ തിരുത്തൽ യജ്ഞവും]] സെപ്റ്റംബർ 1 മുതൽ 30 വരെ നടന്നുവരുകയാണലോ. ഇതുമായി ബന്ധപെട്ട് 2024 ഒക്ടോബർ മാസം 12-13 തീയതികളിൽ തൃശ്ശൂരിൽ വെച്ചു ഒരു ഓഫ്‌ലൈൻ വർക്ക്ഷോപ്പ് / തിരുത്തൽ യജ്ഞം നടത്തുവാൻ ആലോചിക്കുന്നു. വിക്കി ലൗസ് ഓണം പരിപാടിയുമായി ബന്ധപെട്ട് കോമൺസിൽ വരുന്ന ഓണചിത്രങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് വിക്കിപീഡിയ താളുകൾ മെച്ചപ്പെടുത്തുക, കൂടാതെ ചിത്രങ്ങളില്ലാത്ത ലേഖനങ്ങളിൽ ചിത്രങ്ങൾ ചേർക്കുക, വിക്കിമീഡിയ - വിക്കിഡാറ്റ - വിക്കിമീഡിയ കോമൺസ് ടൂളുകൾ പരിചയപ്പെടുത്തുക തുടങ്ങിയവയാണ് മുഖ്യ കാര്യപരിപാടി. പരിപാടിയിൽ പങ്കെടുക്കാൻ വരുന്നവർക്ക് സ്കോളർഷിപ്പുകളുണ്ട്. സ്കോളർഷിപ്പ് ലഭിച്ചാൽ യാത്രയും, താമസവും നൽകുന്നതായിരിക്കും. സ്കോളർഷിപ്പിന് അപേക്ഷിക്കാനായി [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdRStE2b8TFcfY6X09ZmYlU2XRz74gciiPhJCe9yBPtwgBhyw/viewform?usp=sf_link ഈ ലിങ്ക്] സന്ദർശിക്കുക. സ്കോളർഷിപ്പിന് അപേക്ഷിക്കാനുള്ള അവസാന തീയതി: ഒക്ടോബർ 5, 2024. വിക്കിപ്രവർത്തകരെ കൂടാതെ, വിക്കിമീഡിയ പദ്ധതിക്കുറിച്ച് അറിയാനും പഠിക്കാനും താല്പര്യമുള്ളവർക്കും ഈ പരിപാടിയിൽ പങ്കെടുക്കാം. പങ്കെടുക്കാൻ താല്പര്യമുള്ളവർക്ക് [[:meta:Event:Wiki Loves Onam 2024/Wikimedia Workshop Thrissur|ഇവിടെ രജിസ്റ്റർ]] ചെയ്‌യാം. സസ്നേഹം, [[User:Gnoeee|<span style="color:#990000">❙❚❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span><span style="color:#000"> ജിനോയ് </span><span style="color:#006699">❚❙❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span>]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 08:19, 23 സെപ്റ്റംബർ 2024 (UTC) == A2K Monthly Report for August 2024 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedians, We are excited to present our August newsletter, showcasing the impactful initiatives led by CIS-A2K throughout the month. In this edition, you'll find a comprehensive overview of our events and activities, highlighting our collaborative efforts, community engagements, and a sneak peek into the exciting initiatives planned for the coming month. ; In the Limelight- Doing good as a creative person ; Monthly Recap * Wiki Women Collective - South Asia Call * Digitizing the Literary Legacy of Sane Guruji * A2K at Wikimania * Multilingual Wikisource ;Coming Soon - Upcoming Activities * Tamil Content Enrichment Meet * Santali Wiki Conference * TTT 2024 You can access the newsletter [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/August 2024|here]]. <br /><small>To subscribe or unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Regards [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 16:55, 26 സെപ്റ്റംബർ 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe/VP&oldid=23719485 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == A2K Monthly Report for September 2024 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedians, We are thrilled to share our September newsletter, packed with highlights of the key initiatives driven by CIS-A2K over the past month. This edition features a detailed recap of our events, collaborative projects, and community outreach efforts. You'll also get an exclusive look at the exciting plans and initiatives we have in store for the upcoming month. Stay connected with our vibrant community and join us in celebrating the progress we’ve made together! ; In the Limelight- Santali Wiki Regional Conference 2024 ; Dispatches from A2K ; Monthly Recap * Book Lover’s Club in Belagavi * CIS-A2K’s Multi-Year Grant Proposal * Supporting the volunteer-led committee on WikiConference India 2025 * Tamil Content Enrichment Meet * Experience of CIS-A2K's Wikimania Scholarship recipients ;Coming Soon - Upcoming Activities * Train-the-trainer 2024 * Indic Community Engagement Call * A2K at Wikimedia Technology Summit 2024 You can access the newsletter [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/September 2024|here]]. <br /><small>To subscribe or unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Regards [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:13, 10 ഒക്ടോബർ 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe/VP&oldid=23719485 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Announcing Indic Wikimedia Hackathon Bhubaneswar 2024 & scholarship applications == Dear Wikimedians, We hope you are well. We are thrilled to announce the upcoming [[:metawiki:Indic Wikimedia Hackathon Bhubaneswar 2024|Indic Wikimedia Hackathon Bhubaneswar 2024]], hosted by the [[:metawiki:Indic MediaWiki Developers User Group|Indic MediaWiki Developers UG]] (aka Indic-TechCom) in collaboration with the [[:metawiki:Odia Wikimedians User Group|Odia Wikimedians UG]]. The event will take place in Bhubaneswar during 20-22 December 2024. Wikimedia hackathons are spaces for developers, designers, content editors, and other community stakeholders to collaborate on building technical solutions that help improve the experience of contributors and consumers of Wikimedia projects. The event is intended for: * Technical contributors active in the Wikimedia technical ecosystem, which includes developers, maintainers (admins/interface admins), translators, designers, researchers, documentation writers etc. * Content contributors having in-depth understanding of technical issues in their home Wikimedia projects like Wikipedia, Wikisource, Wiktionary, etc. * Contributors to any other FOSS community or have participated in Wikimedia events in the past, and would like to get started with contributing to Wikimedia technical spaces. We encourage you to follow the essential details & updates on Meta-Wiki regarding this event. Event Meta-Wiki page: https://meta.wikimedia.org/wiki/Indic_Wikimedia_Hackathon_Bhubaneswar_2024 Scholarship application form: [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSf07lWyPJc6bxOCKl_i2vuMBdWa9EAzMRUej4x1ii3jFjTIaQ/viewform Click here to apply ] ''(Scholarships are available to assist with your attendance, covering travel, accommodation, food, and related expenses.)'' Please read the application guidance on the Meta-Wiki page before applying. The scholarship application is open until the end of the day 2 November 2024 (Saturday). If you have any questions, concerns or need any support with the application, please start a discussion on the event talk page or reach out to us contact@indicmediawikidev.org via email. Best, [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 09:35, 19 ഒക്ടോബർ 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/South_Asia_Village_Pumps&oldid=25720607 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:KCVelaga@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> ==വിക്കി കോൺഫറൻസ് ഇന്ത്യ 2025== വിക്കികോൺഫറൻസ് ഇന്ത്യ 2025 കൊച്ചിയിൽ വച്ച് നടത്താനുള്ള താത്പര്യം വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള യൂസ‌ർഗ്രൂപ്പിന്റെ പേരിൽ പോസ്റ്റ് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. [[:meta:WikiConference_India_2025/City_Selection#Kochi|സിറ്റി ബിഡ് കാണുക]]. നിങ്ങളുടെ പിൻതുണ അറിയിക്കുക. --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 11:54, 20 ഒക്ടോബർ 2024 (UTC) *{{ശരി}}--[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px;">Vijayan Rajapuram </span>{വിജയൻ രാജപുരം}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 04:52, 21 ഒക്ടോബർ 2024 (UTC) =='പള്ളിക്കൂടത്തിലേക്ക് വീണ്ടും' - പരിപാടിക്കായി സൈറ്റ് നോട്ടീസ്== മലയാളം വിക്കിഗ്രന്ഥശാലയിൽ നവംബർ ഒന്നാം തീയതി തുടങ്ങിയിട്ടുള്ള പരിപാടിയാണ് 'പള്ളിക്കൂടത്തിലേക്ക് വീണ്ടും'. പ്രസ്തുത പരിപാടി എല്ലാവരിലേക്കും എത്തിക്കുവാനായി പരിപാടിയുടെ വിവരം ഇവിടത്തെ സൈറ്റ് നോട്ടീസിൽ ചേർക്കണമെന്ന് അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. പ്രസ്തുത പരിപാടിയുടെ വിക്കിഗ്രന്ഥശാലയിലെ കണ്ണി - [https://w.wiki/BpRA പള്ളിക്കൂടത്തിലേക്ക് വീണ്ടും]. [[ഉപയോക്താവ്:Adithyak1997|Adithyak1997]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adithyak1997|സംവാദം]]) 17:19, 3 നവംബർ 2024 (UTC) == A2K Monthly Report for October 2024 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedians, We’re thrilled to share our October newsletter, featuring the impactful work led or support by CIS-A2K over the past month. In this edition, you’ll discover a detailed summary of our events and initiatives, emphasizing our collaborative projects, community interactions, and a preview of the exciting plans on the horizon for next month. ; In the Limelight: TTT ;Dispatches from A2K ; Monthly Recap * Wikimedia Technology Summit ; Coming Soon - Upcoming Activities * TTT follow-ups You can access the newsletter [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/October 2024|here]]. <br /><small>To subscribe or unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Regards [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 12:09, 8 നവംബർ 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe/VP&oldid=23719485 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> ==മലയാളം വിക്കിവോയേജ് പുനരുജ്ജീവനം== വളരെ നാളുകളായി മലയാളം വിക്കിവോയേജ് പദ്ധതി ഇൻക്യുബേറ്ററിൽ തുടരുന്നു. അത് പുറത്തിറക്കുന്നതിനുള്ള പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമായി വിക്കിവോയേജിന്റെ ഒരു പരിശീലന പരിപാടി മാർച്ച് 2025ൽ നടത്താനായി ആലോചിക്കുന്നു. ഇതിന്റെ നടത്തിപ്പിലേക്കായി ഫെബ്രുവരു-മാർച്ച് 2025 ഗ്രാന്റ് സൈക്കിളിൽ ഒരു റാപ്പിഡ് ഗ്രാന്റ് വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള യൂസർഗ്രൂപ്പിന്റെ ഭാഗമായി സമർപ്പിക്കാനുദ്ദേശിക്കുന്നു. ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ആദ്യ ആലോചനകൾ നവംബർ മാസത്തിലെ ഓൺലൈൻ മീറ്റിംഗിൽ ചർച്ചചെയ്തിട്ടുള്ളതാണ്. കൂടുതൽ വിശദമായ ചർച്ചയും നിർദ്ദേശങ്ങളും വിക്കി കോൺഫറൻസ് കേരള 2024ൽ ഡിസംബർ 2024 ൽ ചെയ്യുമെന്നു പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 14:21, 30 നവംബർ 2024 (UTC) == വിക്കിമാനിയ 2025 ഓറിയന്റേഷൻ പരിപാടി - മലയാളം വിക്കി സമൂഹത്തിനുവേണ്ടി == എല്ലാവർക്കും നമസ്കാരം 👋🏼 വിക്കി സം‌രഭങ്ങളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഉപയോക്താക്കൾക്കായി നടത്തപ്പെടുന്ന ആഗോള സംഗമമാണ്‌ വിക്കിമാനിയ. ഈ പരിപാടിയിൽ പങ്കെടുക്കാൻ വിക്കിമീഡിയ ഫൗണ്ടേഷൻ സ്കോളർഷിപ്പ് നൽകുന്നുണ്ട്. വിക്കിമാനിയ 2025 സ്കോളർഷിപ്പിന് അപേക്ഷിക്കുന്നതിൽ മലയാളം കമ്മ്യൂണിറ്റി അംഗങ്ങളെ സഹായിക്കാൻ ഒരു ഓറിയൻ്റേഷൻ കോൾ ആസൂത്രണം ചെയ്യുന്നു. ഈ സെഷനിൽ മുൻ സ്കോളർഷിപ്പ് ലഭിച്ചവരുടെ അനുഭവങ്ങളും സ്കോളർഷിപ്പിന് അപേക്ഷിക്കുന്നതിനുള്ള ഘട്ടങ്ങളുടെ ഒരു അവലോകനവും ഉൾപ്പെടും. സ്കോളർഷിപ്പിന് അപേക്ഷിക്കാനുള്ള അവസാന തീയതി ഡിസംബർ 8 ആണ്. * തീയതി: ഡിസംബർ 1, 2024 * സമയം: വൈകുന്നേരം 8:30-9:15 വരെ * ഇവൻ്റ് പേജ്: https://w.wiki/CEon മുൻകാലങ്ങളിൽ സ്കോളർഷിപ്പ് ലഭിച്ചവരെയും ഈ വർഷം വിക്കിമാനിയയിൽ പങ്കെടുക്കാൻ താല്പര്യമുള്ളവരെയും ഈ കോളിൽ ചേരാനും മലയാളം വിക്കി സമൂഹത്തെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കാനും ഞങ്ങൾ ക്ഷണിക്കുന്നു. പരിപാടിയിൽ പങ്കെടുക്കാൻ താങ്കളുടെ പേര് ഇവന്റ് പേജിൽ ചേർക്കുക. നിങ്ങളുടെ താൽപ്പര്യങ്ങളോ നിർദ്ദേശങ്ങളോ പങ്കിടാൻ മടിക്കേണ്ടതില്ല.. വിക്കിമാനിയ 2025-ലേക്ക് നമ്മുടെ കമ്മ്യൂണിറ്റിയിൽ നിന്ന് കൂടുതൽ പ്രാതിനിധ്യം കൊണ്ടുവരാൻ നമുക്ക് ഒരുമിച്ച് പ്രവർത്തിക്കാം. 🌍 സ്നേഹപൂർവം,</br> [[User:Gnoeee|<span style="color:#990000">❙❚❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span><span style="color:#000"> ജിനോയ് </span><span style="color:#006699">❚❙❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span>]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 13:53, 1 ഡിസംബർ 2024 (UTC) ==വിക്കിമാനിയ 2027-2028 താത്പര്യ പ്രകടനം== വിക്കിമാനിയ സ്റ്റീയറിംഗ് കമ്മറ്റി 2027, 2028 എന്നീവർഷങ്ങളിലേക്കുള്ള വിക്കിമാനിയ നടത്തുവാനായി പ്രാദേശിക സമൂഹങ്ങളിൽനിന്നും താത്പര്യപത്രം ക്ഷണിച്ചിരിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിൻസ് ഓഫ് കേരള യൂസർഗ്രൂപ്പിന്റെ ഭാഗത്തുനിന്നും [[:meta:Expressions of Interest to host Wikimania 2027 in India: Initial conversation|ഇന്ത്യയിൽ വച്ച് വിക്കിമാനിയ നടത്തുവാനായുള്ള താത്പര്യം]] പ്രകടിപ്പിക്കുവാനാഗ്രഹിക്കുന്നു. വിക്കിമാനിയ ഇന്ത്യയിലെ മറ്റ് പ്രാദേശിക സമൂഹങ്ങളുമായും തെക്കൻ ഏഷ്യയിലെ മറ്റ് രാജ്യങ്ങളിലെ പ്രാദേശിക ഗ്രൂപ്പുകളുമായും ചേർന്നാണ് നടത്താൻ കഴിയുക. ഈ വിഷയത്തിൽ നിങ്ങളുടെ അഭിപ്രായമറിയിക്കുക. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ [[:m:Wikimania_2027|മെറ്റാ താളിലും]] [[:wikimania:Wikimania:Expressions_of_Interest|വിക്കിമാനിയ വിക്കിയിലും]] [https://diff.wikimedia.org/2024/12/02/host-wikimania-2027-and-beyond-open-call-for-wikimedia-organizers/ ഡിഫ് പോസ്റ്റിലും] ലഭ്യമാണ്. ഇതിനായി നിങ്ങളുടെ പിൻതുണ അറിയിക്കാനും സാധിക്കുന്നതാണ്. --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 08:41, 3 ഡിസംബർ 2024 (UTC) : പൂർണ്ണപിന്തുണ. 2025 ലെ വിക്കികോൺഫറൻസ് ഇന്ത്യയുടെ ബിഡിൽ നമ്മൾ പങ്കെടുക്കുകയും കൊച്ചിയിൽ വച്ച് ഇന്ത്യ സമ്മേളനം നടത്താനായി നമ്മൾ ഒരുങ്ങിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. 2027 ലേയ്ക്ക് വിക്കിമാനിയ നടത്താൻ സാധിക്കുന്ന ഒരു സമൂഹമായി വളരാൻ ശ്രമിക്കുക എന്നത് തന്നെ ഒരു വലിയ കാര്യമായി. 2015ൽ ഞാൻ ആദ്യമായി ഒരു വിക്കിമാനിയയിൽ പങ്കെടുത്ത് മെക്സിക്കോയിൽനിന്ന് മടങ്ങുമ്പോൾ കണ്ട ഒരു സ്വപ്നമാണ്, ഇതുപോലെ ഒരു അന്താരാഷ്ട്രപരിപാടി എന്നാണ് നമ്മുടെ നാട്ടിലും സംഘടിപ്പിക്കാനാകുക എന്നത്. അത്തരത്തിലുള്ള ഓരോരുത്തരുടെയും സ്വപ്നത്തിനായി ആളുകളെ സംഘടിപ്പിക്കാനും ഇന്ത്യൻ ഭാഷാ വിക്കിസമൂഹങ്ങൾക്കിടയിലെ നേതൃത്വപരമായ ശ്രമങ്ങൾക്കും എല്ലാ ആശംസകളും പിന്തുണകളും. --[[ഉപയോക്താവ്:Manojk|Manoj Karingamadathil]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Manojk|Talk]]) 12:46, 3 ഡിസംബർ 2024 (UTC) == [[:m:Expressions of Interest to host Wikimania 2027 in India: Initial conversation|Expressions of Interest to host Wikimania 2027 in India: Initial conversation]] == <div lang="en" dir="ltr"> ''{{int:please-translate}}'' Dear Wikimedians, We are excited to '''Initiate the discussions about India’s potential bid to host [[:m:Wikimania 2027|Wikimania 2027]]''', the annual international conference of the Wikimedia movement. This is a call to the community to express interest and share ideas for organizing this flagship event in India. Having a consortium of a good number of country groups, recognised affiliates, thematic groups or regional leaders primarily from Asia for this purpose will ultimately strengthen our proposal from the region. This is the first step in a collaborative journey. We invite all interested community members to contribute to the discussion, share your thoughts, and help shape the vision for hosting Wikimania 2027 in India. Your participation will ensure this effort reflects the strength and diversity of the Indian Wikimedia community. Please join the conversation on [[:m:Expressions of Interest to host Wikimania 2027 in India: Initial conversation#Invitation to Join the Conversation|Meta page]] and help make this vision a reality! Regards, <br> [[:m:Wikimedians of Kerala|Wikimedians of Kerala User Group]] and [[:m:Odia Wikimedians User Group|Odia Wikimedians User Group]] <br> This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) by [[m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[m:User_talk:Gnoeee|talk]]) 15:14, 4 ഡിസംബർ 2024 (UTC) </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Indic_VPs&oldid=27906962 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == A2K Monthly Report – November 2024 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedians, We’re excited to bring you the November edition of the CIS-A2K newsletter, highlighting our impactful initiatives and accomplishments over the past month. This issue offers a comprehensive recap of our events, collaborative projects, and community engagement efforts. It also provides a glimpse into the exciting plans we have lined up for the coming month. Stay connected with our vibrant community as we celebrate the progress we’ve made together! ; In the Limelight: Tulu Wikisource ; Dispatches from A2K ; Monthly Recap * Learning hours Call * Dandari-Gussadi Festival Documentation, Commons Education Project: Adilabad * Executive Directors meeting at Oslo ; Coming Soon - Upcoming Activities * Indic Wikimedia Hackathon 2024 * Learning Hours You can access the newsletter [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/November 2024|here]]. <br /><small>To subscribe or unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Warm regards, CIS-A2K Team [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 16:46, 10 ഡിസംബർ 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe/VP&oldid=23719485 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> ==വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരള 2024== വിക്കി കോൺഫറൻസ് കേരള 2024 തൃശൂരിൽ വച്ച് നടക്കുന്നു. ഈ പദ്ധതിയിൽ പങ്കെടുക്കാനായി രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാനുള്ള അവസാന ദിവസം 19 ഡിസംബർ 2024 വരെ നീട്ടിയിരിക്കുന്നു. രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാൻ [ https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeGM52u5Igbv-xRt15V0XkS5czgktwF_WDWj5VoBJQYC8VWFg/viewform?usp=dialog ഈ ഫോം] പൂരിപ്പിക്കുക. വിശദവിവരങ്ങൾക്ക് [[:meta:WikiConference Kerala 2024|മെറ്റാ താൾ സന്ദർശിക്കുക]] == Invitation to Participate in the Wikimedia SAARC Conference Community Engagement Survey == Dear Community Members, I hope this message finds you well. Please excuse the use of English; we encourage translations into your local languages to ensure inclusivity. We are conducting a Community Engagement Survey to assess the sentiments, needs, and interests of South Asian Wikimedia communities in organizing the inaugural Wikimedia SAARC Regional Conference, proposed to be held in Kathmandu, Nepal. This initiative aims to bring together participants from eight nations to collaborate towards shared goals. Your insights will play a vital role in shaping the event's focus, identifying priorities, and guiding the strategic planning for this landmark conference. Survey Link: https://forms.gle/en8qSuCvaSxQVD7K6 We kindly request you to dedicate a few moments to complete the survey. Your feedback will significantly contribute to ensuring this conference addresses the community's needs and aspirations. Deadline to Submit the Survey: 20 January 2025 Your participation is crucial in shaping the future of the Wikimedia SAARC community and fostering regional collaboration. Thank you for your time and valuable input. Warm regards,<br> [[:m:User:Biplab Anand|Biplab Anand]] <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Biplab_Anand/lists&oldid=28074658 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Biplab Anand@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == A2K Monthly Report – December 2024 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedians, Happy 2025! We are thrilled to share with you the December edition of the CIS-A2K Newsletter, showcasing our initiatives and achievements from the past month. In this issue, we offer a detailed recap of key events, collaborative projects, and community engagement efforts. Additionally, we provide a preview of the exciting plans we have in store for the upcoming month. Stay connected with our dynamic community as we celebrate the progress we’ve made together! ; In the Limelight: Santali Food Festival ; Dispatches from A2K ; Monthly Recap * Learning hours Call * Indic Wikimedia Hackathon 2024 * Santali Food Festival ; Coming Soon - Upcoming Activities * She Leads Bootcamp You can access the newsletter [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/December 2024|here]]. <br /><small>To subscribe or unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Warm regards, CIS-A2K Team [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 17:11, 12 ജനുവരി 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe/VP&oldid=23719485 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> ==വിക്കിമാനിയ 2027 ഇന്ത്യയിൽ വച്ച് നടത്താനുള്ള പ്രപ്പോസൽ ആലോചനായോഗം== 2027 ലെ വിക്കിമാനിയ ഇന്ത്യയിൽ വച്ചുനടത്തുന്നതിനായുള്ള പ്രപ്പോസൽ തയ്യാറാക്കുന്നതിനോടനുബന്ധിച്ച് തെക്കൻ ഏഷ്യയിലെ വിവിധ വിക്കികമ്യൂണിറ്റികളുടെ അഭിപ്രായരൂപീകരണത്തിനുമായുള്ള ഒരു യോഗം 15 ജനുവരി 2025 ന് 7pm മുതൽ 8pm വരെ ഗൂഗിൾ മീറ്റായി നടത്തുന്നു. വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരളയും ഒഡിയ വിക്കിമീഡിയൻസ് യൂസർഗ്രൂപ്പും ചേർന്നാണ് ഇതിനായുള്ള ആദ്യത്തെ ആലോചനകൾ നടത്തിയത്. മലയാളം വിക്കിസമൂഹത്തിലെ എല്ലാവരേയും ഈ യോഗത്തിലേക്ക് ക്ഷണിക്കുന്നു. *തീയ്യതി : 15 ജനുവരി 2025 *സമയം: 7pm മുതൽ 8pm വരെ *സ്ഥലം: ഗൂഗിൾ മീറ്റ് - https://meet.google.com/sns-qebp-hck *കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ : https://meta.wikimedia.org/wiki/Expressions_of_Interest_to_host_Wikimania_2027_in_India:_Initial_conversation എന്ന്, വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള യൂസർഗ്രൂപ്പിനുവേണ്ടി --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 19:20, 13 ജനുവരി 2025 (UTC) == അഞ്ച് ഭാഷകളിലുള്ള പുതിയ വീഡിയോകൾ == Hi all, a project I led is almost complete, creating nearly [[:commons:Category:OpenSpeaks_Archives|20 videos in five low-resource languages]]. These languages, Kusunda, Ho, Bonda, and Baleswari-Odia, have few resources and are covered less in Wikipedia. I want to share them with you. I would appreciate it if you could use them in relevant Malayalam Wikipedia articles. Thanks! മലയാളം (യന്ത്ര വിവർത്തനത്തിലൂടെ എഴുതിയത്): നമസ്കാരം! അഞ്ച് ഭാഷകളിലായി [[:commons:Category:OpenSpeaks_Archives|~ 20 വീഡിയോകൾ]] സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു പ്രോജക്റ്റിന് ഞാൻ നേതൃത്വം നൽകി. കുസുന്ദ, ഹോ, ബോണ്ട, വാൻ-ഗുജ്ജാരി, ബാലേശ്വരി-ഒഡിയ എന്നീ ഭാഷകൾക്ക് വിഭവങ്ങൾ കുറവാണ്. അവ നിങ്ങളുമായി പങ്കിടാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. പ്രസക്തമായ മലയാളം വിക്കിപീഡിയ ലേഖനങ്ങളിൽ അവ ഉപയോഗിക്കാൻ കഴിയുമെങ്കിൽ ഞാൻ അതിനെ അഭിനന്ദിക്കുന്നു. നന്ദി! --[[ഉപയോക്താവ്:Psubhashish|Psubhashish]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Psubhashish|സംവാദം]]) 00:25, 21 ജനുവരി 2025 (UTC) == New Wikimedia Campaign Launching Tomorrow: Indic Writing Systems Campaign 2025 == Dear Wikimedians, We are excited to announce the launch of the [[:d:Wikidata:WikiProject Writing Systems/Indic writing systems campaign 2025|Indic writing systems campaign 2025]], which will take place from 23 January 2025 (World Endangered Writing Day) to 21 February 2025 (International Mother Language Day). This initiative is part of the ongoing efforts of [[:d:Wikidata:WikiProject Writing Systems|WikiProject writing Systems]] to raise awareness about the documentation and revitalization of writing systems, many of which are currently underrepresented or endangered. Representatives from important organizations that work with writing systems, such as Endangered Alphabets and the Script Encoding Initiative, support the campaign. The campaign will feature two primary activities focused on the [[:d:Wikidata:WikiProject Writing Systems/Indic writing systems campaign 2025/Lists|list of target scripts]]: * '''Wikidata Labelathon''': A focused effort to improve and expand the information related to South Asian scripts on Wikidata. * '''Wikipedia Translatathon''': A collaborative activity aimed at enhancing the coverage of South Asian writing systems and their cultural significance on Wikipedia. We are looking for local organizers to engage their respective communities. If you are interested in organizing, kindly sign-up [[:d:Wikidata:WikiProject Writing Systems/Indic writing systems campaign 2025/Local Organizers|here]]. We also encourage all Indic Wikimedians to [[:d:Wikidata:WikiProject Writing Systems/Indic writing systems campaign 2025/Participate|join us]] in this important campaign to help document and celebrate the diverse writing systems of South Asia. Thank you for your support, and we look forward to your active participation. Regards [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 17:29, 22 ജനുവരി 2025 (UTC) Navya sri Kalli <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Titodutta/lists/Indic_VPs&oldid=22433435 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> ==വിക്കി റമദാനെ സ്നേഹിക്കുന്നു 2025== പ്രിയമുള്ളവരേ, റമദാൻ മാസത്തിൽ ആചരിക്കുന്ന വൈവിധ്യമാർന്ന ആചാരങ്ങളും പാരമ്പര്യങ്ങളും രേഖപ്പെടുത്തുന്നതിനും പങ്കിടുന്നതിനും ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ള ഒരു വാർഷിക ആഗോള മത്സരമാണ് 'വിക്കി ലൗസ് റമദാൻ' അഥവാ 'വിക്കി റമദാനെ സ്നേഹിക്കുന്നു'. 2025 ലെ പതിപ്പ് ഇന്ത്യ ഉൾപ്പെടെ 32 രാജ്യങ്ങളിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ച് സമ്പന്നമായ സാംസ്കാരിക ആചാരങ്ങൾ, ഇസ്ലാമിക പൈതൃകം, പ്രധാന ഇസ്ലാമിക വ്യക്തികളുടെ ജീവചരിത്രങ്ങൾ എന്നിവ വിക്കിയിൽ വ്യാപിപ്പിക്കുക എന്നതാണ് പദ്ധതിയുടെ ലക്ഷ്യം. വിക്കിപീഡിയ, വിക്കിബുക്കുകൾ, വിക്കിവോയേജ് തുടങ്ങിയ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളിലായി 26-ലധികം ഭാഷകളിൽ സംഭാവനകൾ ലഭ്യമാക്കാൻ കഴിയുമെന്നാണ് ഇതിലൂടെ പ്രതീക്ഷിക്കുന്നത്. ഓൺലൈൻ പരിപാടികളിലൂടെയും പരിശീലന സെഷനുകളിലൂടെയും, വൈവിധ്യമാർന്ന സമൂഹങ്ങളെ ഉൾപ്പെടുത്താത്തുവാനും അറിവ് പങ്കുവെയ്ക്കുവാനും വിവിധ സംസ്കാരകങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള അവബോധം വളർത്തുവാനുമാണ് WLR 2025-ലൂടെ ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. വിക്കിമീഡിയ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളിൽ റമദാൻ പാരമ്പര്യങ്ങളുടെയും ഇസ്ലാമിക പൈതൃകത്തിന്റെയും പ്രാതിനിധ്യം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്ന ഈ മത്സരം 2025 ഫെബ്രുവരി 25 മുതൽ ഏപ്രിൽ 15 വരെയാണ് സംഘടിപ്പിക്കുന്നത്. പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമാവാൻ മലയാളം വിക്കി സമൂഹത്തെ സ്വാഗതം ചെയ്യുകയാണ്.. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്ക് പദ്ധതി പേജ് സന്ദർശിക്കുക, പദ്ധതിയിൽ പങ്കാളികളാവുക: https://ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി_റമദാനെ_സ്നേഹിക്കുന്നു_2025/പങ്കെടുക്കുന്നവർ -വിക്കി ലൗസ് റമദാൻ സംഘാടക സമിതി, മലയാളം വിക്കിമീഡിയ --[[ഉപയോക്താവ്:Erfanebrahimsait|<font color="blue">'''ഇർഫാൻ ഇബ്രാഹിം സേട്ട്'''</font>]] 09:33, 11 ഫെബ്രുവരി 2025 (UTC) == A2K Monthly Newsletter – January 2025 == Dear Wikimedians, We are delighted to share the January edition of the CIS-A2K Newsletter, highlighting our initiatives and accomplishments from the past month. This issue features a detailed recap of key events, collaborative projects, and community engagement efforts. Plus, get a sneak peek at the exciting plans we have for the upcoming month. Let’s continue strengthening our community and celebrating our collective progress! ;In the Limelight * Wikipedia and Wikimedia Commons App Usage in India: Key Insights and Challenges ;Dispatches from A2K ;Monthly Highlights * Learning Hours Call * She Leads Bootcamp 2025 * Wikisource Reader App ; Coming Soon – Upcoming Activities * Participation in Wikisource Conference * Second Iteration of She Leads Please read the full newsletter [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/January 2025|here]]<br /><small>To subscribe or unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Looking forward to another impactful year ahead! Regards, CIS-A2K Team [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 14:34, 12 ഫെബ്രുവരി 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe/VP&oldid=28096022 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Editing contest about Norway == Hello! Please excuse me from writing in English. If this post should be posted on a different page instead, please feel free to move it (or tell me to move it). I am Jon Harald Søby from the Norwegian Wikimedia chapter, [[wmno:|Wikimedia Norge]]. During the month of April, we are holding [[:no:Wikipedia:Konkurranser/Månedens konkurranse/2025-04|an editing contest]] about India on the Wikipedias in [[:nb:|Norwegian Bokmål]], [[:nn:|Norwegian Nynorsk]], [[:se:|Northern Sámi]] and [[:smn:|Inari Sámi]]̩, and we had the idea to also organize an "inverse" contest where contributors to Indian-language Wikipedias can write about Norway and Sápmi. Therefore, I would like to invite interested participants from the Malayalam-language Wikipedia (it doesn't matter if you're from India or not) to join the contest by visiting [[:no:Wikipedia:Konkurranser/Månedens konkurranse/2025-04/For Indians|this page in the Norwegian Bokmål Wikipedia]] and following the instructions that are there. Hope to see you there! [[ഉപയോക്താവ്:Jon Harald Søby (WMNO)|Jon Harald Søby (WMNO)]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Jon Harald Søby (WMNO)|സംവാദം]]) 09:09, 4 ഏപ്രിൽ 2025 (UTC) == വിക്കിഗ്രന്ഥശാല കമ്മ്യൂണിറ്റി മീറ്റപ്പ് 2025 == മലയാളം വിക്കിസോഴ്സിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഗ്രന്ഥശാലാപ്രവർത്തകരുടെ ഒരു പൊതു ഒത്തുചേരൽ ഏപ്രിൽ 18,19 തിയ്യതികളിലായി തൃശ്ശൂരിലെ കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി ചങ്ങമ്പുഴ ഹാളിൽ വച്ച് സംഘടിപ്പിക്കുന്നു. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ [[S:വിക്കിഗ്രന്ഥശാല:കമ്മ്യൂണിറ്റി മീറ്റപ്പ് 2025|വിക്കിഗ്രന്ഥശാല:കമ്മ്യൂണിറ്റി മീറ്റപ്പ് 2025]] ലഭ്യമാണ്.--[[ഉപയോക്താവ്:Manojk|Manoj Karingamadathil]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Manojk|Talk]]) 19:33, 12 ഏപ്രിൽ 2025 (UTC) == Invitation for the next South Asia Open Community Call (SAOCC) with a focus on WMF's Annual Plans (27th April, 2025) == Dear All, The [[:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call (SAOCC)]] is a monthly call where South Asian communities come together to participate, share community activities, receive important updates and ask questions in the moderated discussions. The next SAOCC is scheduled for 27th April, 6:00 PM-7:00 PM (1230-1330 UTC) and will have a section with representatives from WMF who will be sharing more about their [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Global Trends|Annual Plans]] for the next year, in addition to Open Community Updates. We request you all to please attend the call and you can find the joining details [https://meta.wikimedia.org/wiki/South_Asia_Open_Community_Call#27_April_2025 here]. Thank you! [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 08:25, 14 ഏപ്രിൽ 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=28543211 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Update from A2K team: May 2025 == Hello everyone, We’re happy to share that the ''Access to Knowledge'' (A2K) program has now formally become part of the '''Raj Reddy Centre for Technology and Society''' at '''IIIT-Hyderabad'''. Going forward, our work will continue under the name [[:m:IIITH-OKI|Open Knowledge Initiatives]]. The new team includes most members from the former A2K team, along with colleagues from IIIT-H already involved in Wikimedia and Open Knowledge work. Through this integration, our commitment to partnering with Indic Wikimedia communities, the GLAM sector, and broader open knowledge networks remains strong and ongoing. Learn more at our Team’s page on Meta-Wiki. We’ll also be hosting an open session during the upcoming [[:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call]] on 6 - 7 pm, and we look forward to connecting with you there. Thanks for your continued support! Thank you Pavan Santhosh, On behalf of the Open Knowledge Initiatives Team. <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=28543211 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == 📣 Announcing the South Asia Newsletter – Get Involved! 🌏 == <div lang="en" dir="ltr"> ''{{int:please-translate}}'' Hello Wikimedians of South Asia! 👋 We’re excited to launch the planning phase for the '''South Asia Newsletter''' – a bi-monthly, community-driven publication that brings news, updates, and original stories from across our vibrant region, to one page! We’re looking for passionate contributors to join us in shaping this initiative: * Editors/Reviewers – Craft and curate impactful content * Technical Contributors – Build and maintain templates, modules, and other magic on meta. * Community Representatives – Represent your Wikimedia Affiliate or community If you're excited to contribute and help build a strong regional voice, we’d love to have you on board! 👉 Express your interest though [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfhk4NIe3YwbX88SG5hJzcF3GjEeh5B1dMgKE3JGSFZ1vtrZw/viewform this link]. Please share this with your community members.. Let’s build this together! 💬 This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) by [[m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[m:User_talk:Gnoeee|talk]]) at 15:42, 6 ജൂൺ 2025 (UTC) </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/South_Asia_Village_Pumps&oldid=25720607 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള - പ്രതിമാസ യോഗം - ജൂൺ 2025 == സുഹൃത്തുക്കളേ, ഈ വരുന്ന ശനിയാഴ്ച [[:m:Wikimedians of Kerala|വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള]] യൂസർഗ്രൂപ്പിൻ്റെ [[metawiki:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/June 2025|പ്രതിമാസ യോഗം ഓൺലൈനായി]] നടത്തുന്നു. നിലവിലെ യൂസർഗ്രൂപ്പിൻ്റെ അംഗങ്ങളെയും യൂസർഗ്രൂപ്പിൻ്റെ ഭാഗമാവാൻ താല്പര്യമുള്ളവരെയും പ്രസ്തുത യോഗത്തിലേക്ക് സ്നേഹത്തോടെ ക്ഷണിക്കുന്നു. * തീയതി: 28 ജൂൺ 2025, ശനിയാഴ്ച * സമയം: വൈകുനേരം 07:30 മുതൽ 08:30 വരെ ഈ വരുന്ന യൂസർഗ്രൂപ്പിൻ്റെ പ്രതിമാസ യോഗത്തിൽ പങ്കെടുക്കുന്നതിനും വിവരങ്ങൾ ഇമെയിൽ വഴി ലഭിക്കുന്നതിനും [[പ്രത്യേകം:RegisterForEvent/1785|ഇവിടെ രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുക]].- [[User:Gnoeee|<span style="color:#990000">❙❚❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span><span style="color:#000"> ജിനോയ് </span><span style="color:#006699">❚❙❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span>]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 07:27, 25 ജൂൺ 2025 (UTC) == വിക്കി എക്‌സ്‌പ്ലറേഷൻ മലപ്പുറം == വിക്കി എക്‌സ്‌പ്ലറേഷൻ മലപ്പുറം എന്ന പേരിൽ പുതിയൊരു വിക്കിമീഡിയ സംരംഭത്തിന് തുടക്കം കുറിക്കുന്നു. മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ *ബസ്‌സ്റ്റോപ്പുകളും ബസ്‌സ്റ്റാന്റുകളും* ഫോട്ടോ രൂപത്തിൽ രേഖപ്പെടുത്തി അവ *വിക്കിമീഡിയ കോമൺസിൽ* സ്വതന്ത്ര ലൈസൻസിൽ അപ്‌ലോഡ് ചെയ്യുകയാണ് ലക്ഷ്യം. 📍ഈ പദ്ധതി പൊതുഗതാഗത സൗകര്യങ്ങളുടെ ദൃശ്യ രേഖയ്ക്കും അറിവിന്റെ ശേഖരണത്തിനും വലിയ സഹായം ചെയ്യും. *🔸 നിങ്ങൾ ചെയ്യേണ്ടത്:* – മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ ബസ്‌സ്റ്റോപ്പുകളും സ്റ്റാന്റുകളും ഫോട്ടോയെടുക്കുക – ചിത്രങ്ങൾ കോമൺസിൽ ശരിയായ വിവരണത്തോടെയും വിഭാഗത്തോടെയും അപ്‌ലോഡ് ചെയ്യുക – ആവശ്യമുള്ളവർക്കായി വിക്കിപീഡിയ താളുകളിൽ ഈ ചിത്രങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കാം *ഈ ദൃശ്യ പര്യടനത്തിൽ പങ്കാളിയാവാൻ നിങ്ങളേയും സ്വാഗതം ചെയ്യുന്നു!* കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്ക് ബന്ധപ്പെടുക: [[ഉപയോക്താവ്:Kamarudheenelankur|Kamarudheenelankur]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kamarudheenelankur|സംവാദം]]) ==വിക്കി മീഡിയ പരിശീലനം== പ്രിയ സുഹൃത്തുക്കളേ... വിക്കിമീഡിയ സംരഭങ്ങൾ മാധ്യമ പ്രവർത്തകർക്ക് പരിചയപ്പെടുത്തുകയെന്ന ഉദ്ദേശ്യത്തോടെ മാധ്യമപ്രവർത്തകർക്കായി ഒരു പരിശീലന പരിപാടി സംഘടിപ്പിക്കുന്നു.വിശദ വിവരങ്ങൾക്കായി താഴെയുള്ള മെറ്റ പേജ് സന്ദർശിക്കുക. https://meta.wikimedia.org/wiki/Event:Newsroom_to_commons താൽപ്പര്യമുള്ളവർ പങ്കെടുക്കുമല്ലോ... [[ഉപയോക്താവ്:Kamarudheenelankur|Kamarudheenelankur]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kamarudheenelankur|സംവാദം]]) == വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള - പ്രതിമാസ യോഗം - ജൂലൈ 2025 == സുഹൃത്തുക്കളേ, ഈ വരുന്ന ശനിയാഴ്ച വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള യൂസർഗ്രൂപ്പിൻ്റെ പ്രതിമാസ യോഗം ഓൺലൈനായി നടത്തുന്നു. നിലവിലെ യൂസർഗ്രൂപ്പിൻ്റെ അംഗങ്ങളെയും യൂസർഗ്രൂപ്പിൻ്റെ ഭാഗമാവാൻ താല്പര്യമുള്ളവരെയും പ്രസ്തുത യോഗത്തിലേക്ക് സ്നേഹത്തോടെ ക്ഷണിക്കുന്നു. * തീയതി: 26 ജൂലൈ 2025, ശനിയാഴ്ച * സമയം: വൈകുനേരം 07:30 മുതൽ 08:30 വരെ കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്ക് [[:m:Event:Wikimedians_of_Kerala/Monthly_Meetup/July_2025|ഈ താൾ]] സന്ദർശിക്കുക. ഈ വരുന്ന യൂസർഗ്രൂപ്പിൻ്റെ പ്രതിമാസ യോഗത്തിൽ പങ്കെടുക്കുന്നതിനും വിവരങ്ങൾ ഇമെയിൽ വഴി ലഭിക്കുന്നതിനും [[Special:RegisterForEvent/1898|ഇവിടെ രജിസ്റ്റർ]] ചെയ്യുക.- [[User:Gnoeee|<span style="color:#990000">❙❚❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span><span style="color:#000"> ജിനോയ് </span><span style="color:#006699">❚❙❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span>]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 06:33, 24 ജൂലൈ 2025 (UTC) == 2025 ബോർഡ് ഓഫ് ട്രസ്റ്റീസ് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് – സ്ഥാനാർത്ഥി ഷോർട്ട്‌ലിസ്റ്റിംഗ് == സുഹൃത്തുക്കളേ, [[:m:Wikimedians of Kerala|വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള യൂസർഗ്രൂപ്പിന്]] വിക്കിമീഡിയ ഫൗണ്ടേഷൻ ബോർഡ് ഓഫ് ട്രസ്റ്റീസ് തെരഞ്ഞെടുപ്പിന്റെ സ്ഥാനാർത്ഥി ഷോർട്ട്‌ലിസ്റ്റിംഗ് പ്രക്രിയയിൽ പങ്കെടുക്കാനുള്ള യോഗ്യതയുണ്ട്. 12 സ്ഥാനാർത്ഥികളിൽ നിന്ന്, ബോർഡിന്റെ മാനദണ്ഡങ്ങൾക്കനുസൃതമായി പരമാവധി 6 പേരെ യൂസർഗ്രൂപ്പിന് ഷോർട്ട്‌ലിസ്റ്റിംഗ് ചെയാൻ സാധിക്കും. യൂസർഗ്രൂപിന്റെ ഭാഗമായി സ്ഥാനാർത്ഥികളെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിന് മുൻപ്, നിങ്ങളുടെ അഭിപ്രായം ശേഖരിക്കാൻ ഈ ഗൂഗിൾ ഫോമിൽ നിങ്ങളുടെ അഭിപ്രായങ്ങൾ നൽകുമല്ലോ.. താങ്കൾ [[:m:Wikimedians of Kerala/Members|വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള യൂസർഗ്രൂപിന്റെ അംഗമാണെങ്കിൽ]], താങ്കൾക്ക് ഇതിൽ വോട്ട് ചെയ്‌യാം. 🔗 https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfnUTRD02ER8iBba7mmFF_mx0mYC8RxG2ODaDx8h-TWkKU7_w/viewform ⏰ 2025 ജൂലൈ 28 രാത്രി 11:59 IST-ക്ക് മുമ്പ് ഫോർം സമർപ്പിക്കണം. നന്ദി! വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള യൂസർഗ്രൂപ്പിന് വേണ്ടി <br> – [[User:Gnoeee|<span style="color:#990000">❙❚❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span><span style="color:#000"> ജിനോയ് </span><span style="color:#006699">❚❙❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span>]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 14:46, 28 ജൂലൈ 2025 (UTC) == Call for Expression of Interest – Advanced Train the Trainer 2025 (ATTT) == ''Sorry for writing in English. Please feel free to translate it into your language.'' The [[:m:IIITH-OKI|Open Knowledge Initiatives]] (OKI) team at IIIT-Hyderabad is organising [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025|Advanced Train the Trainer (ATTT) 2025]], tentatively in the second week of October 2025 at IIIT-Hyderabad. The program is for experienced Wikimedians who have attended TTT earlier and wish to deepen their leadership, thematic expertise, and practical skills. It will run in parallel [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025/Tracks|tracks]]: * ''' Evaluation, Impact, and Data Storytelling''' – Measure, analyse, and communicate the impact of Wikimedia initiatives. * '''Project Design Challenge''' – Develop a 3-month project with mentoring and planning tools. Info about the event: * Deadline: 20 August 2025 * Apply here: [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025/Expression of Interest|Expression of Interest form]] If you cannot apply directly on Meta, email your proposal (following the Meta template) with a valid reason to nitesh@research.iiit.ac.in. — Open Knowledge Initiatives Team, IIIT-Hyderabad [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 18:00, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=29127818 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh (OKI)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Expression of Interest Extended: Advanced Train the Trainer 2025 == Dear all, We are pleased to inform you that the deadline to submit your Expression of Interest has been extended until '''26 August'''. The [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025|Advanced Train the Trainer]] (ATTT) 2025 will be held on '''10, 11, and 12 October 2025 at IIIT-Hyderabad'''. ATTT is designed for experienced Wikimedians who have or have not previously participated in Train the Trainer, but wish to develop further their leadership, thematic expertise, and practical application skills. The training will run in two thematic tracks: * '''Evaluation, Impact, and Data Storytelling''' – Learn to measure, analyse, and narrate the impact of Wikimedia initiatives through hands-on labs and peer feedback. * '''Project Design: From Learning to Action''' – Work on a 3-month project with mentoring and planning tools, turning learning into impactful, context-driven initiatives. ** Apply here: [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025/Expression of Interest|Expression of Interest form]] ** Deadline to apply (extended): 26 August 2025 ** Event Dates: 10-12 October 2025 We will share further updates with you soon. ''Note: If you are unsure about which track to choose, please still submit your application by answering the questions thoroughly. Our team will review it and assign you to the most suitable track. If you are not comfortable applying directly on Meta, you may send your proposal (using the Meta template and with a valid reason) to nitesh@research.iiit.ac.in. If selected, the OKI team will publish it on Meta on your behalf.'' We look forward to receiving your applications and working together to shape impactful Wikimedia leadership! Regards, Open Knowledge Initiatives Team IIIT-Hyderabad [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 14:42, 20 ഓഗസ്റ്റ് 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=29127818 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh (OKI)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Final Call: Apply for Advanced Train the Trainer 2025 by Today == Dear all, This is a kind reminder that today is the '''last day''' to submit your '''Expression of Interest for Advanced Train the Trainer 2025'''. If you are interested, we warmly encourage you to complete your application at the earliest using the link below: [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025/Expression of Interest|Here]] ''Please note that we will not be able to accommodate requests for reopening the form after the deadline. Once submissions close, our team will begin the review process.'' We look forward to your participation and thank you for your continued interest in strengthening leadership within our communities. Regards, IIITH-OKI [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 08:35, 26 ഓഗസ്റ്റ് 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=29127818 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh (OKI)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == മലയാളം വിക്കിപീഡിയ ജന്മദിനാഘോഷം 2025 == മലയാളം വിക്കിപീഡിയയുടെ 23-ാമത് ജന്മദിനാഘോഷം സംഘടിപ്പിക്കുന്നത് സംബന്ധിച്ച്. ഈ പരിപാടി എല്ലാവർഷത്തെയും പോലെ വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള യൂസർഗ്രൂപ്പിന്റെ വാർഷികസമ്മേളനത്തോടനുബന്ധിച്ച് തൃശൂരിൽ നടത്താമെന്ന് വിചാരിക്കുന്നു. ഇതോടനുബന്ധിച്ച് വന്നുചേരുന്ന ചെലവകൾക്കായി ഒരു റാപ്പിഡ് ഗ്രാന്റ് ഇന്ത്യ റാപ്പിഡ് പ്രോഗ്രാം വഴി അപേക്ഷിക്കുന്നു. ഇതുമായിബന്ധപ്പെട്ട കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ ലഭ്യമാകുന്ന മുറക്ക് അറിയിക്കുന്നതാണ്. നിർദ്ദേശങ്ങളും അഭിപ്രായങ്ങളും ക്ഷണിക്കുന്നു. -- [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 11:46, 30 ഓഗസ്റ്റ് 2025 (UTC) ==അറിയിപ്പ്== നമസ്കാരം, സമൂഹത്തിൽ നിന്ന് കൂടുതൽ പങ്കാളിത്തം ലഭിക്കുന്നതിനായി, മലയാളം വികിബുക്ക്സിൽ എന്റെ ഭരണാധികാരാവകാശ (അഡ്മിന്ഷിപ്പ്) അഭ്യർത്ഥന ഇവിടെ പോസ്റ്റ് ചെയ്യുന്നു. ബന്ധപ്പെട്ട ചർച്ച ഇവിടെ കാണാം: [https://ml.wikibooks.org/wiki/%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B4%BE%E0%B4%A0%E0%B4%B6%E0%B4%BE%E0%B4%B2:%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B4%B0%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%A8%E0%B4%BF%E0%B5%BC%E2%80%8C%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%B9%E0%B4%95%E0%B5%BC#%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B4%B0%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%A8%E0%B4%BF%E0%B5%BC%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%B9%E0%B4%95_%E0%B4%AA%E0%B4%A6%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B4%AF%E0%B5%81%E0%B4%B3%E0%B5%8D%E0%B4%B3_%E0%B4%85%E0%B4%AA%E0%B5%87%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%B7%E0%B4%95%E0%B5%BE_-_Requests_for_Sysop_status ലിങ്ക്].--[[ഉപയോക്താവ്:Plutus|Plutus]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Plutus|സംവാദം]]) 09:11, 9 സെപ്റ്റംബർ 2025 (UTC) == Proposal: Culture Exchange – October 2025 == Dear all, I would like to propose organizing [[m:Culture_Exchange|'''Culture Exchange''']] on Malayalam Wikipedia during the month of October 2025. For the first phase, three regions will be included: Bangladesh, Ukraine, and the Indian state of Kerala. The main rules are: * Participants on the Malayalam Wikipedia will not write articles related to Kerala. * Similarly, no one will write about their own language or culture. This way, we will create and improve articles about each other’s cultures, making the knowledge exchange more diverse and enriching. I would appreciate hearing the community’s feedback. If there is consensus, we can start the event in October itself. Ping {{re|Ranjithsiji|Akbarali}} Thank you. [[ഉപയോക്താവ്:ZI Jony|ZI Jony]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:ZI Jony|സംവാദം]]) 14:28, 10 സെപ്റ്റംബർ 2025 (UTC) == [[:wikimania:2026|വിക്കിമാനിയ 2026]] സ്കോളർഷിപ്പുകൾ == 21-ാമത് വിക്കിമാനിയ 2026 ജൂലൈ 21 മുതൽ 25 വരെ ഫ്രാൻസിലെ പാരീസിൽ നേരിട്ടും ഓൺലൈനായും നടത്താൻ പദ്ധതിയിട്ടിട്ടുണ്ട്. വിക്കിപീഡിയയുടെ 25-ാം വാർഷികാഘോഷവും ഇതുമായി ബന്ധപെട്ട് നടത്തുന്നു. 2026-ലെ വിക്കിമാനിയയിൽ നേരിട്ട് പങ്കെടുക്കാൻ സ്കോളർഷിപ്പുകൾക്ക് ഇപ്പോൾ അപേക്ഷിക്കാം.. 🗓️ അപേക്ഷാ ഫോം: സെപ്റ്റംബർ 10 – ഒക്ടോബർ 31, 2025 വരെ തുറന്നിരിക്കും. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ ഈ താൾ സന്ദർശിക്കുക: https://wikimania.wikimedia.org/wiki/2026:Scholarships - [[User:Gnoeee|<span style="color:#990000">❙❚❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span><span style="color:#000"> ജിനോയ് </span><span style="color:#006699">❚❙❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span>]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 14:26, 29 സെപ്റ്റംബർ 2025 (UTC) ==മലയാളം വിക്കിപീഡിയ ജന്മദിനാഘോഷം 2025== വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരളയോടനുബന്ധിച്ച് മലയാളം വിക്കിപീഡിയയുടെ 23-ാം ജന്മദിനാഘോഷം സംഘടിപ്പിക്കുന്നു. വിശദവിവരങ്ങൾ [[:meta:Event:Malayalam Wikipedia 23rd Birthday Celebration|മെറ്റാ താളിൽ]] ലഭ്യമാണ്. ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് സ്കോളർഷിപ്പ് ക്ഷണിച്ചിട്ടുണ്ട്. [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfUXAe-o7hu5sx0mbaSwkuUPqoExpd6VwlPthkojjy6bHLrKA/viewform?usp=dialog സ്കോളർഷിപ്പ് ഫോം ഇവിടെ] അപേക്ഷാ ഫോം സ്വീകരിക്കുന്ന അവസാനതീയ്യതി 10 ഡിസംബർ 2025 ആണ്. --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 10:41, 27 നവംബർ 2025 (UTC) ==വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള 2024-25 പ്രവർത്തനറിപ്പോർട്ട്== വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള യൂസർ ഗ്രൂപ്പിന്റെ 2024-25 പ്രവർത്തനറിപ്പോർട്ടിന്റെ [[:meta:Wikimedians of Kerala/Annual Report 2024-25|കരട് രൂപം]] തയ്യാറാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ഈ കരട് വായിച്ചുനോക്കാനും അഭിപ്രായങ്ങൾ അറിയിക്കാനും ഇതിൽ ഏതെങ്കിലും പദ്ധതികളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരം വിട്ടുപോയിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ അറിയിക്കാനും താത്പര്യപ്പെടുന്നു. എത്രയും വേഗം റിപ്പോർട്ട് പ്രസിദ്ധീകരിക്കേണ്ടതിനാൽ ഈ കാര്യം ഗൗരവത്തിലെടുക്കാനും അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 14:47, 29 നവംബർ 2025 (UTC) == [[ഇന്ത്യയിലെ ന്യൂനപക്ഷ പ്രീണനം]] == ദയവായി ഈ ലേഖനം മെച്ചപ്പെടുത്തുകയും ഇത് ഇല്ലാതാക്കുന്നത് ഒഴിവാക്കാൻ സഹായിക്കുകയും ചെയ്യുക.-[[ഉപയോക്താവ്:Baangla|Baangla]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Baangla|സംവാദം]]) 17:07, 5 മാർച്ച് 2026 (UTC) == വിക്കികോൺഫറൻസ് ഇന്ത്യ 2026-ലേക്കുള്ള സ്കോളർഷിപ്പ് അപേക്ഷകൾ ക്ഷണിക്കുന്നു == എല്ലാവർക്കും നമസ്കാരം, വിക്കികോൺഫറൻസ് ഇന്ത്യ 2026-ൽ പങ്കെടുക്കുന്നതിനുള്ള സ്കോളർഷിപ്പ് അപേക്ഷകൾ ഇപ്പോൾ സമർപ്പിക്കാവുന്നതാണ്. 2026 സെപ്റ്റംബർ 4 മുതൽ 6 വരെ നമ്മുടെ കൊച്ചിയിലാണ് കോൺഫറൻസ് നടക്കുന്നത്. ഇന്ത്യയിലെയും ദക്ഷിണേഷ്യയിലെയും മറ്റ് രാജ്യങ്ങളിലെയും വിക്കിപീഡിയർ, കമ്മ്യൂണിറ്റി സംഘാടകർ, മറ്റ് സംഭാവനകൾ നൽകുന്നവർ എന്നിവർ ഒത്തുചേരുന്ന വേദിയാണ് വിക്കികോൺഫറൻസ് ഇന്ത്യ. സ്വതന്ത്ര വിജ്ഞാന പ്രസ്ഥാനത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനും അനുഭവങ്ങൾ പങ്കുവെക്കുന്നതിനും സഹകരിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്നതിനുമുള്ള ഒരിടമാണിത്. വിക്കിമീഡിയ സംരംഭങ്ങളിൽ സജീവമായി ഇടപെടുന്നവർക്കും കൂട്ടായ്മ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ പങ്കാളികളാകുന്നവർക്കും സ്കോളർഷിപ്പിനായി അപേക്ഷിക്കാവുന്നതാണ്. വിശദമായ അറിയിപ്പ് ഇവിടെ വായിക്കാം. 🙂 '''അപേക്ഷിക്കേണ്ട അവസാന തീയതി:''' 15 ഏപ്രിൽ 2026, 11:59 p.m. IST '''അപേക്ഷിക്കാനുള്ള ലിങ്ക്:''' https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdA3rR9xX_k31dzJrjM5MTDNYNUIRcAB45S4TflsYCbGJNrzg/viewform '''കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്ക്:''' [[metawiki:WikiConference_India_2026/Scholarship|മെറ്റാ വിക്കി താൾ]] സന്ദർശിക്കുക ഈ അറിയിപ്പ് നിങ്ങളുടെ കൂട്ടായ്മയിലെ മറ്റുള്ളവരുമായും പങ്കുവെക്കുമല്ലോ. നന്ദി, '''വിക്കികോൺഫറൻസ് ഇന്ത്യ 2026 സംഘാടക സമിതി''' -[[User:Gnoeee|<span style="color:#990000">❙❚❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span><span style="color:#000"> ജിനോയ് </span><span style="color:#006699">❚❙❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span>]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 21:09, 28 മാർച്ച് 2026 (UTC) == Invitation to join South Asian Community and the Annual Planning Discussions with WMF == "Kindly feel free to translate this text into your own language." Dear Community member, We would like to invite you all to the April edition of the South Asia Open Community Call that will focus on a discussion with the leadership of the Wikimedia Foundation on their [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|Annual Plan (2026-2027)]]. The [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan|Foundation’s Annual Plan]] is a high-level roadmap for what the organisation aims to achieve in the coming year. It includes not only the foundation’s Goals, Progress, and plan but also a summary of Global Trends that impact the present and future of our movement. This is the right time for the South Asia community to participate and share their thoughts on the Wikimedia Foundation’s annual plan, helping shape it together. Share your hopes, concerns, bold ideas, and specific requests to contribute to the Foundation’s planning. Hence, the next [[:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call]] will be hosted on the following dates/times. Please mark the same in your calendar and sign up [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]]. * Platform: Google Meet * Date: 17th April, 2026 * Time: 1930-2045 IST (1400-1515 UTC) * Registration Link: [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]] Note: Only those who have registered will receive the joining link. Look forward to seeing you on the call, Best, [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 18:41, 5 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=29127818 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh Gill@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Invitation to participate in Abstract Wikipedia pilot == Hi everyone, I’m Luca, and I’m part of the team working on Abstract Wikipedia. [[:m:Abstract Wikipedia|Abstract Wikipedia]] is a [https://abstract.wikipedia.org/ recently launched Wikimedia project] that aims to create community-written, language-independent articles that can be output into many languages using Wikifunctions. This approach allows Wikipedia communities to leverage these articles to expand content and close the existing knowledge gaps between different language versions of Wikipedia. We would love to explore working with you as a pilot community for Abstract Wikipedia, especially given your current work with Wikidata lexemes and Wikifunctions functions. These two aspects are the cornerstone of Abstract Wikipedia, as it combines them to create language-independent articles. With this in mind, we would like to hear your thoughts on a few questions: # Are you interested in participating in an Abstract Wikipedia pilot? This would mean that abstract content from Abstract Wikipedia could be integrated into your Wikipedia, in place of currently non-existing. Your community will be in full control of which articles to integrate. # Would you be open to working with our partners in Wikimedia Deutschland to improve coverage of Wikidata lexemes in your language? This would involve creating missing lexemes, fixing issues on existing lexemes, adding forms and senses, improving overall quality, and linking them to Wikidata Items. # Would you be interested in working with the Wikifunctions community to improve coverage of language functions in your language? Or would you be interested in collaborating with a partner to do so? # Does an affiliate or group in your community currently have funding (General Support Fund, Rapid Fund etc.) to organize any workshops or events for you to engage your community? We want to stress again that your community will remain fully in control of its content, as existing local articles would never be replaced, and contributors could improve shared content from Abstract Wikipedia. Thank you in advance for sharing your thoughts! We’re here to listen and learn. You can address us in your own language, if you want. -- [[ഉപയോക്താവ്:Sannita (WMF)|Sannita (WMF)]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Sannita (WMF)|സംവാദം]]) 11:41, 13 മേയ് 2026 (UTC) :Hello @[[ഉപയോക്താവ്:Sannita (WMF)|Sannita (WMF)]] :Thank you for reaching out and also sharing the invitation to Wikimedians of Kerala UG over Email. :From our side, we are interest in '''learning more about and exploring the possibility of participating in Abstract Wikipedia pilot initiative'''. Regarding Wikidata Lexemes and Wikifunctions, some of the members of our community have already been involved in activities related to both areas, and we see value in further strengthening language resources for Malayalam. We would be interested in exploring collaborations to improve lexeme coverage, quality, forms, senses and connections with Wikidata items. We would welcome discussions on expanding language-related functions and identifying areas where community members can contribute and also collaborating with partners. Yes, our UG have running General Support Fund for our planned activities. We can facilitate workshops, training sessions if required with the support from Abstract Wikipedia team or with the support from the partners. Let us know how we are going to proceed with this. - [[User:Gnoeee|<span style="color:#990000">❙❚❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span><span style="color:#000"> ജിനോയ് </span><span style="color:#006699">❚❙❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span>]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 07:14, 5 ജൂൺ 2026 (UTC) ::@[[ഉപയോക്താവ്:Gnoeee|Gnoeee]] This is fantastic! Thank you very much for your appreciation! We'll keep in touch for the next steps. [[ഉപയോക്താവ്:Sannita (WMF)|Sannita (WMF)]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Sannita (WMF)|സംവാദം]]) 09:27, 5 ജൂൺ 2026 (UTC) :{{support}} --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 07:33, 5 ജൂൺ 2026 (UTC) == Call for Applications: TTT 2026 (Deadline Extended to 20 May) == ''<small>Apologies for writing in English. Please feel free to translate this into your language.</small>'' Hello everyone, We hope you are doing well. We would like to share that applications for the [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026|Train the Trainer (TTT) 2026]] program are currently open. TTT is a capacity-building initiative aimed at supporting Wikimedians in developing training, facilitation, and leadership skills. We are happy to inform you that the scholarship application deadline has been [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026/Scholarship|extended until 20 May 2026]]. We are still receiving applications and encourage interested community members, especially emerging leaders, to [https://docs.google.com/forms/d/17eq6lJNCTVBoKRqz5IdSCiYWv-eHBrYRnx1wXfncwLI/viewform?edit_requested=true&pli=1 apply]. We also request your support in sharing this opportunity within your communities and networks, so that it can reach a wider and more diverse group of participants. Thank you for your continued support. '''OKI (IIIT-H)''' [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 13:02, 17 മേയ് 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=30361720 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh (OKI)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == വിക്കി കോൺഫറൻസ് ഇന്ത്യ 2026-നുള്ള സ്വന്തം ചെലവിൽ പങ്കെടുക്കാനുള്ള രജിസ്ട്രേഷനും (Self-Funded Registration) അവതരണങ്ങൾ സമർപ്പിക്കാനുള്ള (Call for Submissions) അവസരവും ഇപ്പോൾ ആരംഭിച്ചിരിക്കുന്നു എന്ന് സന്തോഷത്തോടെ അറിയിക്കുന്നു. == പ്രിയ കമ്മ്യൂണിറ്റി അംഗങ്ങളേ, വിക്കി കോൺഫറൻസ് ഇന്ത്യ 2026-നുള്ള സ്വന്തം ചെലവിൽ പങ്കെടുക്കാനുള്ള രജിസ്ട്രേഷനും (Self-Funded Registration) അവതരണങ്ങൾ സമർപ്പിക്കാനുള്ള (Call for Submissions) അവസരവും ഇപ്പോൾ ആരംഭിച്ചിരിക്കുന്നു എന്ന് സന്തോഷത്തോടെ അറിയിക്കുന്നു. 2026 സെപ്റ്റംബർ 4 മുതൽ 6 വരെ കൊച്ചിയിൽ വച്ചാണ് വിക്കി കോൺഫറൻസ് ഇന്ത്യ 2026 നടക്കുന്നത്. ഇന്ത്യയിലും ദക്ഷിണേഷ്യയിലുടനീളമുള്ള വിക്കിമീഡിയക്കാർ, കമ്മ്യൂണിറ്റി സംഘാടകർ, ഡെവലപ്പർമാർ, ഗവേഷകർ, സ്വതന്ത്ര വിജ്ഞാന പ്രേമികൾ എന്നിവരെ ഈ സമ്മേളനം ഒരുമിച്ച് കൊണ്ടുവരാനും,  പരസ്പരം സഹകരിക്കാനും, അനുഭവങ്ങൾ പങ്കിടാനും ഈ കോൺഫറൻസ് സഹായിക്കും. WCI 2026-ന്റെ വിഷയം “Reimagining the Knowledge Commons: Community Leadership in an Evolving Wikimedia Ecosystem.” എന്നതാണ്. എഐയുടെ കടന്നുവരവും പുതിയ അറിവുകൾ സൃഷ്ടിക്കുന്ന രീതികളും ഉൾപ്പെടെ വളരെ വേഗത്തിലുള്ള സാങ്കേതിക മാറ്റങ്ങളിലൂടെയാണ് വിക്കിമീഡിയ പ്രസ്ഥാനം ഇപ്പോൾ കടന്നുപോകുന്നത്. ഈ സാഹചര്യത്തിൽ ഇന്ത്യയിലും ദക്ഷിണേഷ്യയിലുമുള്ള കമ്മ്യൂണിറ്റി നേതൃത്വം, അറിവ് ലഭിക്കുന്നതിലെ തുല്യത, പ്രാദേശിക ഭാഷകൾ, സ്വതന്ത്ര വിജ്ഞാനം, വിക്കിമീഡിയയുടെ ഭാവി എന്നീ വിഷയങ്ങളെക്കുറിച്ച് ചർച്ച ചെയ്യാൻ ഒരിടം ഒരുക്കുക എന്നതാണ് സമ്മേളനം ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. '''സ്വാശ്രയ രജിസ്ട്രേഷൻ (Self-Funded Registration)''' സ്വന്തം ചെലവിൽ പങ്കെടുക്കാനുള്ള അപേക്ഷ ഇപ്പോൾ പ്രെറ്റിക്സിൽ ലഭ്യമാണ്. രജിസ്ട്രേഷൻ ഫോം: https://pretix.eu/wikimedia-events/WCI2026/ വിശദാംശങ്ങളും യോഗ്യതയും: <nowiki>https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Registration</nowiki> '''അവതരണങ്ങൾ സമർപ്പിക്കാനുള്ള അവസരം (Call for Submissions)''' അവതരണങ്ങൾ ഇപ്പോൾ Eventyay മുഖേന സമർപ്പിക്കാവുന്നതാണ്. ശില്പശാലകൾ, ചർച്ചകൾ, പാനലുകൾ,  ലഘു പ്രസംഗങ്ങൾ, പോസ്റ്റർ അവതരണങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്കുള്ള നിങ്ങളുടെ ആശയങ്ങൾ ഞങ്ങൾ ക്ഷണിക്കുന്നു. നിങ്ങൾ പരിചയസമ്പന്നനോ പുതിയ കമ്മ്യൂണിറ്റി അംഗമോ ആകട്ടെ, നിങ്ങളുടെ ആശയങ്ങൾക്കും അനുഭവങ്ങൾക്കും അറിവുകൾക്കും ഈ സമ്മേളനത്തെ കൂടുതൽ മികച്ചതാക്കാനും പ്രസ്ഥാനത്തിലെ പ്രധാന ചർച്ചകളിൽ വലിയ പങ്കുവഹിക്കാനും സാധിക്കും. വിശദാംശങ്ങളും മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങളും: <nowiki>https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Programme/Submissions</nowiki> സബ്മിഷൻ അവസാന തീയതി: ജൂലൈ 15, 2026 പങ്കാളിത്തവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിശദാംശങ്ങൾ, സമയക്രമങ്ങൾ, കോൺഫറൻസ് അപ്‌ഡേറ്റുകൾ, സമർപ്പണ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങൾ എന്നിവയുൾപ്പെടെ വിക്കി കോൺഫറൻസ് ഇന്ത്യ 2026-നെക്കുറിച്ചുള്ള പൂർണ്ണ വിവരങ്ങൾക്ക്, ദയവായി ഔദ്യോഗിക അറിയിപ്പ് പരിശോധിക്കുക: വിശദമായ അറിയിപ്പ്: [[diffblog:2026/06/26/shape-the-future-call-for-submissions-open-for-wikiconference-india-2026/|ബ്ലോഗ് പോസ്റ്റ് ലിങ്ക്]] കമ്മ്യൂണിറ്റി അംഗങ്ങളോട് രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാനും, പ്രമേയങ്ങൾ സമർപ്പിക്കാനും ഈ അറിയിപ്പ് അവരുടെ കൂട്ടായ്മകളിൽ പങ്കിടാനും ഞങ്ങൾ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നു. ആശംസകളോടെ, വിക്കി കോൺഫറൻസ് ഇന്ത്യ 2026 സംഘാടക സമിതി [[ഉപയോക്താവ്:Amrit Sufi|Amrit Sufi]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Amrit Sufi|സംവാദം]]) 10:22, 30 ജൂൺ 2026 (UTC) == Invitation to Participate in Kerala Culture Month 2026 == Dear Wikimedia Contributors, We are excited to announce '''[[m:Kerala_Culture_Month_2026|Kerala Culture Month 2026]]''', a collaborative campaign launched in conjunction with '''[[m:WikiConference_India_2026|WikiConference India 2026]]'''. This initiative aims to expand and enhance content about Kerala across all Wikimedia projects, creating a comprehensive, open-access knowledge base. '''Campaign Focus:''' * Expand Wikipedia articles about Kerala in multiple languages * Improve content quality with citations, images, and comprehensive information * Populate Wikimedia Commons with freely licensed Kerala media * Enrich Wikidata with structured information about Kerala-related topics We invite you to contribute by writing new articles, enhancing existing ones, uploading media, or organizing data on Wikidata. Whether you're an experienced editor or new to Wikimedia, your participation matters. For more information and to get involved, visit the campaign page: https://meta.wikimedia.org/wiki/Kerala_Culture_Month_2026 on your preferred Wikimedia project. Best regards, ''Communications Team, WCI 2026'' -- [[ഉപയോക്താവ്:Kuldeepburjbhalaike|Kuldeepburjbhalaike]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kuldeepburjbhalaike|സംവാദം]]) 11:43, 26 ജൂലൈ 2026 (UTC) == നിർമ്മിതബുദ്ധി ഉപയോഗിച്ചുള്ള പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം == നമസ്കാരം. [[:mw:Special:MyLanguage/Content translation|ഉള്ളടക്കപരിഭാഷാ ഉപകരണം]] (Content Translation — CX) വഴി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങളിലെ ഭാഷയും വ്യാകരണവും മാത്രം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്ന, നിർമ്മിതബുദ്ധി (ക്ലോഡ് ഫേബിൾ 5) ഉപയോഗിച്ചു പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു ബോട്ട് പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ച് മലയാളം വിക്കിസമൂഹത്തിന്റെ അഭിപ്രായം തേടുന്നു. പദ്ധതിരേഖ: '''[[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം]]'''. '''ഇതുവരെ ചെയ്തത് (ചുരുക്കത്തിൽ):''' * യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം ഏറ്റവും കൂടിയ 100 CX-ലേഖനങ്ങളിൽ, മനുഷ്യമേൽനോട്ടത്തിൽ ഒരു പൈലറ്റ് പഠനം നടത്തി; 92 ലേഖനങ്ങളിൽ ഭാഷാതിരുത്തൽ വരുത്തി. എല്ലാ diff-കളും [[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/TranslateCorrection/പൈലറ്റ്|ഫലരേഖയിൽ]] പരസ്യമായി ലഭ്യമാണ്. * വസ്തുതകൾ, സംഖ്യകൾ, അവലംബങ്ങൾ, ഫലകങ്ങൾ, കണ്ണികൾ എന്നിവയൊന്നും മാറ്റിയിട്ടില്ല. ബോട്ട് നടത്തിയ തിരുത്തുകൾ ഞാൻ പരിശോധിച്ചു; അർത്ഥവ്യതിയാനമോ വിവരനഷ്ടമോ കണ്ടെത്തിയില്ല. ('governing body' → 'ഗവർമെന്റ് ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള കമ്മിറ്റി', കായികതാരം 'Everton Weekes' → 'ആഴ്ചകൾ' തുടങ്ങിയ ഗുരുതര യന്ത്രപരിഭാഷാപ്പിശകുകളും ഈ പ്രക്രിയയിൽ ബോട്ട് കണ്ടെത്തി തിരുത്തി.) * ഭാഷാതിരുത്തലിനിടെ 41 ലേഖനങ്ങളിൽ കണ്ടെത്തിയ വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ AI തിരുത്താതെ, ഉപയോക്താക്കളുടെ ശ്രദ്ധയ്ക്കായി ഫലരേഖയിൽ രേഖപ്പെടുത്തി. '''ഇനി ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്:''' സമൂഹത്തിന്റെ അനുകൂല അഭിപ്രായമുണ്ടെങ്കിൽ മാത്രം [[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ/അംഗീകാരത്തിനുള്ള അപേക്ഷകൾ|ബോട്ട് അംഗീകാരത്തിന് അപേക്ഷിക്കും]]. ഈ ചർച്ചയിലും ബോട്ട് അപേക്ഷയിലും ലഭിക്കുന്ന എല്ലാ നിർദ്ദേശങ്ങളും ഉൾക്കൊള്ളിച്ച് ബോട്ട് പുതുക്കിപ്പണിതശേഷമേ തുടർപ്രവർത്തനമുണ്ടാകൂ. അംഗീകാരം ലഭിച്ചാൽ, CX ടാഗുള്ള ലേഖനങ്ങളിൽ ബോട്ട് ഭാഷ മാത്രം തിരുത്തും; ഓരോ തിരുത്തിന്റെയും diff പദ്ധതിത്താളിന്റെ ഉപതാളിൽ പട്ടികപ്പെടുത്തും. ഏതു തിരുത്തും ആർക്കും ഒറ്റ ക്ലിക്കിൽ മുൻപ്രാപനം ചെയ്യാം; സമൂഹം ആവശ്യപ്പെട്ടാൽ പ്രവർത്തനം ഉടൻ നിർത്തും. '''മലയാളം വിക്കിസമൂഹത്തിന്റെ അഭിപ്രായങ്ങൾ തേടുന്നു :''' # [[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/TranslateCorrection/പൈലറ്റ്|പൈലറ്റ് ഫലരേഖയിലെ]] ഏതാനും diff-കൾ പരിശോധിച്ച്, തിരുത്തുകളുടെ കൃത്യതയെക്കുറിച്ചുള്ള നിരീക്ഷണങ്ങൾ സ്വാഗതം ചെയ്യുന്നു. # ഇത്തരമൊരു ബോട്ട് മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നതിനോടുള്ള പൊതുനിലപാട് — അനുകൂലമോ, പ്രതികൂലമോ, നിബന്ധനകളോടെ അനുകൂലമോ എന്നതും സ്വാഗതം ചെയ്യുന്നു. # [[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/രീതിശാസ്ത്രം|രീതിശാസ്ത്രത്തിലും നിയന്ത്രണങ്ങളിലും]] വരുത്തേണ്ട മാറ്റങ്ങൾ, കൂട്ടിച്ചേർക്കേണ്ട സുരക്ഷാക്രമീകരണങ്ങൾ എന്നിവയിലും അഭിപ്രായം തേടുന്നു. എല്ലാവരുടെയും അഭിപ്രായങ്ങളും നിർദ്ദേശങ്ങളും വിമർശനങ്ങളും സ്വാഗതം ചെയ്യുന്നു. നന്ദി. [[User:Netha Hussain|<font color="navy">നത</font>]] [[User talk:Netha Hussain|<font color="purple">(സംവാദം)</font>]] 09:40, 1 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) :മലയാളം വിക്കിയിൽ ഇങ്ങനെ ഒരു ബോട്ട് അത്യാവശ്യമാണ് അനുകൂലിക്കുന്നു. [[ഉപയോക്താവ്:Tonynirappathu|Tonynirappathu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Tonynirappathu|സംവാദം]]) 09:55, 1 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) *പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം നടത്തിയ ലേഖനങ്ങളുടെ നാൾവഴി വ്യത്യാസം പരിശോധിച്ചു. മികച്ച പ്രവർത്തനമാണ് നടത്തിയിരിക്കുന്നത്. തുടർപ്രവർത്തങ്ങളെ അനുകൂലിക്കുന്നു. [[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px;">Vijayan Rajapuram </span>{വിജയൻ രാജപുരം}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 10:47, 1 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) :എഐ ടൂളുകളെ വിക്കി എഡിറ്റിംഗിന് പോസിറ്റീവായി ഉപയോഗിക്കാൻ സാധിക്കുന്ന രീതിയിൽ കൊണ്ടുവരുന്നതിനെ സ്വാഗതം ചെയ്യുന്നു. :Claude Fable 5ൽ ഇതിനായി നൽകിയ പ്രോംപ്റ്റ് ഇവിടെ പങ്കുവെക്കാമോ.? [[ഉപയോക്താവ്:Akbarali|<span style="color:green;font-size:13px;">അക്ബറലി</span>{Akbarali}]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akbarali|സംവാദം]]) 16:58, 1 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) ::@[[ഉപയോക്താവ്:Akbarali|Akbarali]]: ബോട്ട് പൈഥണിലാണ് എഴുതിയിരിക്കുന്നത്. എ.ഐ ബോട്ടായതുകൊണ്ട് കോഡിനുള്ളിൽ സ്വാഭാവികമായും പ്രോംറ്റുകളുമുണ്ട്. മുഴുവൻ കോഡും അതിലടങ്ങിയ പ്രോംറ്റും എന്റെ ഗിറ്റ്ഹബ് പ്രൊഫൈലിൽ [https://github.com/nethahussain/translation-cleanup-bot ഇവിടെ] കാണാം. പല മോഡലുകളുടെ എ.പി.ഐ കീകൾ പരിശോധിച്ച് നോക്കിയെങ്കിലും ക്ലോഡ് ഫേബിൾ 5 ആണ് സ്ഥിരമായി, ഉയർന്ന നിലവാരമുള്ള തിരുത്തുകൾ നൽകുന്നത് എന്നതിനാലാണ് ആ മോഡൽ തിരഞ്ഞെടുത്തത്. കോഡും പ്രോംറ്റും പരിശോധിച്ച് അഭിപ്രായങ്ങൾ ഉണ്ടെങ്കിൽ പറയുമല്ലോ. [[User:Netha Hussain|<font color="navy">നത</font>]] [[User talk:Netha Hussain|<font color="purple">(സംവാദം)</font>]] 07:35, 2 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) :: കുറച്ചെണ്ണം പരിശോധിച്ചു. നല്ലതായി തോന്നുന്നു. [[ഉപയോക്താവ്:shajiarikkad]], ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Shajiarikkad|സംവാദം]]) :നിർമ്മിതബുദ്ധി ഉപയോഗിച്ചുള്ള പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണ പദ്ധതിയിൽ രണ്ടാം ബാച്ച് പൂർത്തിയായി: ഉള്ളടക്കപരിഭാഷ വഴി വന്ന, യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം ഏറ്റവും കൂടിയ അടുത്ത 100 ലേഖനങ്ങളിൽ '''ഭാഷ മാത്രം''' മെച്ചപ്പെടുത്തി, 76 എണ്ണത്തിൽ തിരുത്തി, 24 എണ്ണത്തിൽ ഭാഷ ഇതിനകം മെച്ചമായിരുന്നു. ഓരോ തിരുത്തും ഘടനാപരിശോധനയും സ്വതന്ത്ര പരിശോധനയും കടന്നാണ് സേവ് ചെയ്തത്; വസ്തുതകൾ, സംഖ്യകൾ, അവലംബങ്ങൾ, ഫലകങ്ങൾ, കണ്ണികൾ എന്നിവ മാറ്റിയിട്ടില്ല. ഓരോ ലേഖനത്തിന്റെയും diff-ഉം മാറ്റങ്ങളുടെ വിവരണവും ഇവിടെ കാണാം: https://w.wiki/T3ga :ഭാഷാതിരുത്തലിനിടെ കണ്ടെത്തിയ, AI തിരുത്താത്ത വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ 60 ലേഖനങ്ങളിൽ പ്രത്യേകം രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട് (കാലഹരണപ്പെട്ട വിവരങ്ങൾ, പരസ്പരവിരുദ്ധമായ ഇൻഫോബോക്സ് വിവരങ്ങൾ തുടങ്ങിയവ). ഏതാനും diff-കൾ പരിശോധിച്ച് അഭിപ്രായം അറിയിക്കണമെന്ന് അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. പിശകു കണ്ടാൽ ആ തിരുത്ത് നേരിട്ട് മുൻപ്രാപനം ചെയ്യാവുന്നതാണ്. [[User:Netha Hussain|<font color="navy">നത</font>]] [[User talk:Netha Hussain|<font color="purple">(സംവാദം)</font>]] 16:56, 2 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) ::<nowiki>{{support}}</nowiki> ഈ സംരഭത്തിന് സകല പിൻതുണയും അറിയിക്കുന്നു. കൂടാതെ ഇത് വളരെ അത്യാവശ്യമായ ഒരു കാര്യമാണെന്ന് ഉത്തമ ബോദ്ധ്യമുണ്ട്. ചില ഉപയോക്താക്കൾളുടെ മോശം യാന്ത്രികവിവർത്തനലേഖനങ്ങൾ കുറേയെണ്ണം പരിശോധിക്കപ്പെടാതെ കിടക്കുന്നുന്നത് വളരെ കാലമായി മലയാളം വിക്കിപീഡിയക്ക് നല്ലതല്ല. [[വിക്കിപീഡിയ:യാന്ത്രികവിവർത്തനം]] പ്രകാരം ഉണ്ടാക്കിയിട്ടുള്ള [[വിക്കിപീഡിയ:മലയാളത്തിലേക്ക് പരിഭാഷചെയ്യേണ്ട ലേഖനങ്ങൾ/2020|വിക്കിപീഡിയ:മലയാളത്തിലേക്ക് പരിഭാഷചെയ്യേണ്ട ലേഖനങ്ങൾ]] പട്ടിക ശുദ്ധീകരിക്കാനായും ഇത് ഉപയോഗിക്കേണ്ടതാണ്. ഇതിൽ പ്രധാനമായി വേണ്ട കാര്യമെന്തെന്നാൽ ബോട്ട് ഓടിച്ചതിനുശേഷം ലഭിക്കുന്ന ഫലങ്ങൾ വിലയിരുത്തുവാനും തുടർതിരുത്തുകൾ വരുത്തി നന്നാക്കാനുമായി ഒരു ടാസ്ക് ഫോഴ്സ് വേണ്ടിവരും. സ്ഥിരമായി ഇത്തരം കാര്യങ്ങളിൽ ഇടപെടുന്ന എഡിറ്റർമാരുടെ ഒരു ടീം ഉണ്ടാവുന്നത് നന്നായിരിക്കും. എങ്കിലാണ് പ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിച്ച് മുന്നോട്ട് പോകാനാവുകയുള്ളു. [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 03:38, 3 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) :::വളരെ നന്ദി. ബോട്ട് ഇപ്പോൾ ഭാഷ മാത്രമേ നന്നാക്കുന്നുള്ളൂ. കാലഹരണപ്പെട്ട വിവരങ്ങളും തെറ്റായ വസ്തുതകളും അത് മനഃപൂർവ്വം തൊടുന്നില്ല, പക്ഷെ അവ ഫ്ലാഗ് ചെയ്യുന്നുണ്ട്. അവ പരിഹരിക്കാൻ ഒരു ടാസ്ക് ഫോഴ്സ് താൾ തയ്യാറാക്കിയിട്ടുണ്ട്: [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/ടാസ്ക് ഫോഴ്സ്]]. ചെയ്യാനുള്ള ജോലികൾ അഞ്ചായി തിരിച്ചിട്ടുണ്ട് — തിരുത്തുകളുടെ പരിശോധന, വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിക്കൽ (ഇതുവരെ 101 ലേഖനങ്ങളിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്), ഗുരുതരമായ ലേഖനങ്ങളിൽ നയപ്രകാരമുള്ള നടപടി, [[വിക്കിപീഡിയ:മലയാളത്തിലേക്ക് പരിഭാഷചെയ്യേണ്ട ലേഖനങ്ങൾ|പഴയ ബാക്‌ലോഗ്]] തീർപ്പാക്കൽ, ബോട്ടിനുള്ള ഫീഡ്ബാക്ക്. താങ്കൾ സൂചിപ്പിച്ച പട്ടിക പ്രത്യേക ജോലിയായിത്തന്നെ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. :::ഏതെങ്കിലും ഒരു മേഖലയിൽ മാത്രം പങ്കെടുത്താലും മതി. താത്പര്യമുള്ളവർ അവിടെ ഒപ്പിടുമല്ലോ. പദ്ധതി ഇപ്പോൾ വിക്കിപീഡിയ നാമമേഖലയിലേക്കു മാറ്റിയിട്ടുണ്ട്: [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം]]. [[User:Netha Hussain|<font color="navy">നത</font>]] [[User talk:Netha Hussain|<font color="purple">(സംവാദം)</font>]] 17:12, 3 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) ====പുതിയ ബാച്ച്==== : [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം|പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണ പദ്ധതിയുടെ]] മൂന്നാം ബാച്ച് പൂർത്തിയായി. ഉള്ളടക്കപരിഭാഷാ ടൂൾ (CX) ഉപയോഗിച്ചു സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട, യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം ഏറ്റവും കൂടിയ '''500 ലേഖനങ്ങളിൽ''' (ക്രമസംഖ്യ 198–697, യന്ത്രപരിഭാഷ 96.6%–98.3%) ഇത്തവണ ഭാഷാതിരുത്തൽ നടത്തി. പൈലറ്റും രണ്ടാം ബാച്ചും ചേർത്ത് ഇതുവരെ ആകെ 700 ലേഖനങ്ങളായി. ഫലരേഖ: '''[[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/മൂന്നാം ബാച്ച്]]''' ഒപ്പം, ഭാഷാതിരുത്തലിനിടെ കണ്ടെത്തിയ '''2,517 വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ''' (312 ലേഖനങ്ങളിൽ) രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഇവയൊന്നും AI തിരുത്തിയിട്ടില്ല, അവ നമുക്ക് തിരുത്താൻ ഉള്ളവയാണ്. 500 ലേഖനങ്ങളിൽ 109 എണ്ണം തിരുത്തുന്നത് AI-പരിശോധനാ ഘട്ടത്തിൽ തടഞ്ഞു, ആ ലേഖനങ്ങളിൽ തിരുത്തലുകൾ നടത്തപ്പെട്ടില്ല. കാരണം ചുവടെ: <br> സാങ്കേതികമായി ഓരോ ലേഖനവും മൂന്നു ഘട്ടങ്ങളിലൂടെയാണ് കടന്നുപോകുന്നത്: <br> # '''ശുദ്ധീകരണ ഘട്ടം''' — AI ഭാഷ മാത്രം തിരുത്തി പുതിയ വിക്കിഘടന നിർദ്ദേശിക്കുന്നു. # '''ഘടനാപരിശോധന (കോഡ് ഉപയോഗിച്ച്, AI അല്ല)''' — പഴയതും പുതിയതും യാന്ത്രികമായി ഒത്തുനോക്കി, എല്ലാ '''സംഖ്യകളും''' കണ്ണികളുടെ ലക്ഷ്യങ്ങളും ഫലകനാമങ്ങളും <code>&lt;ref&gt;</code> എണ്ണവും പുറംകണ്ണികളും അതേപടിയുണ്ടെന്ന് ഉറപ്പാക്കുന്നു. ഒരു വ്യത്യാസം കണ്ടാൽ തിരുത്ത് തടയും. # '''സ്വതന്ത്ര പരിശോധനാ ഘട്ടം''' — ആദ്യ ഘട്ടം കണ്ടിട്ടില്ലാത്ത രണ്ടാമതൊരു AI ഏജന്റ്, പഴയതും പുതിയതും വാക്യംതോറും താരതമ്യം ചെയ്ത് 'ഭാഷ മാത്രമാണോ മാറിയത്' എന്ന് വിധിക്കുന്നു. ആദ്യത്തെ എ.ഐ മൂലലേഖനത്തിലില്ലാത്ത വിവരം പുതിയ പതിപ്പിൽ ചേർക്കുകയോ, ഭാഷയ്ക്കപ്പുറം വസ്തുതാതിരുത്തൽ നടത്തുകയോ, ഫലകം/ഇൻഫോബോക്സ് ഉള്ളടക്കം മാറ്റുകയോ, ഏതെങ്കിലും വാക്യത്തിന്റെ അർത്ഥം മാറ്റുകയോ, വിവരം നഷ്ടപ്പെടുത്തുകയോ ചെയ്താൽ രണ്ടാമത്തെ എ.ഐ ആ തിരുത്തൽ നടത്തുന്നത് ബ്ലോക്ക് ചെയ്യും. ശ്രദ്ധിക്കേണ്ട കാര്യം എന്തെന്നാൽ ഇവയിൽ നല്ലൊരു പങ്കും AI ശരിയായ തിരുത്ത് നിർദ്ദേശിച്ചതുകൊണ്ടാണ് തടയപ്പെട്ടത്. ഉദാഹരണത്തിന് [https://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%B2%E0%B5%86%E0%B4%AF%E0%B5%BC_%E0%B4%9F%E0%B5%86%E0%B4%AF%E0%B5%8D%E0%B4%B2%E0%B5%BC ക്ലെയർ ടെയ്‌ലർ] ലേഖനത്തിൽ, ഇംഗ്ലീഷ് മൂലലേഖനവുമായി ഒത്തുനോക്കിയപ്പോൾ ഒരു യന്ത്രപരിഭാഷാപ്പിഴവ് AI കണ്ടെത്തി തിരുത്താൻ ശ്രമിച്ചു. ആ തിരുത്ത് വസ്തുതാപരമായി ശരിയായിരുന്നു, പക്ഷേ അത് ഭാഷാതിരുത്തലല്ല, ഉള്ളടക്കമാറ്റമാണ്. ഈ പദ്ധതിയുടെ അധികാരപരിധി ഭാഷ മാത്രമായതിനാൽ രണ്ടാമത്തെ എ.ഐ ആ തിരുത്ത് ബ്ലോക്ക് ചെയ്തു. അത്തരം മാറ്റങ്ങൾ ലേഖനങ്ങളിൽ സേവ് ചെയ്യുന്നില്ല. ====== എന്തിനാണ് ഇത്രയും ലേഖനങ്ങളിൽ പൈലറ്റ് പഠനം നടത്തുന്നത്? ====== നിർമ്മിതബുദ്ധി മോഡലുകൾ ഡിറ്റർമിനിസ്റ്റിക് അല്ല, എന്നു വച്ചാൽ ഒരേ ലേഖനം രണ്ടു തവണ നൽകിയാൽ ഒരേ ഫലം ലഭിക്കണമെന്നില്ല. അതുകൊണ്ട് ഏതാനും ഉദാഹരണങ്ങൾ നോക്കി ഇത് സുരക്ഷിതമാണ് എന്നു പറയാനാവില്ല. നാശകരമായ തിരുത്തുകൾ (വിവരനഷ്ടം, സംഖ്യാമാറ്റം, അർത്ഥവ്യതിയാനം, വ്യാകരണപ്പിഴവ്) എത്ര ശതമാനം സന്ദർഭങ്ങളിൽ സംഭവിക്കുന്നു, ഏതു തരം ലേഖനങ്ങളിലാണ് കൂടുതൽ സംഭവിക്കുന്നത്, നിലവിലുള്ള പരിശോധനകൾ അവ യഥാർത്ഥത്തിൽ പിടിക്കുന്നുണ്ടോ എന്നിവ അറിയാൻ വലിയ സാമ്പിൾ വേണം. 100 ലേഖനങ്ങളിൽനിന്ന് 500-ലേക്കു വളർത്തിയത് അതിനാണ്. ====== ഇനി എന്ത്? ====== ഒരാഴ്ചത്തേക്ക് പദ്ധതി പൂർണ്ണമായി നിർത്തിവയ്ക്കുന്നു. പുതിയ ബാച്ചുകളൊന്നും തുടങ്ങുന്നില്ല. ഈ സമയത്ത്: * തിരുത്തുകളുടെ diff-കൾ പരിശോധിക്കാൻ എല്ലാവരെയും ക്ഷണിക്കുന്നു. തെറ്റു കണ്ടാൽ നേരിട്ട് മുൻപ്രാപനം ചെയ്യാം. അതിനെതിരെ തർക്കമുണ്ടാകില്ല. * അഭിപ്രായങ്ങളും എതിർപ്പുകളും ഇവിടെയോ [[വിക്കിപീഡിയ സംവാദം:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം|പദ്ധതിയുടെ സംവാദത്താളിലോ]] അറിയിക്കുക. ഒരാഴ്ചയ്ക്കുള്ളിൽ സമൂഹത്തിൽനിന്ന് എതിർപ്പുകളൊന്നും ഉയരുന്നില്ലെങ്കിൽ, [[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ/അംഗീകാരത്തിനുള്ള അപേക്ഷകൾ|ബോട്ട് അംഗീകാരത്തിനുള്ള അപേക്ഷാ നടപടികളിലേക്ക്]] കടക്കാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നു. എതിർപ്പുകളുണ്ടെങ്കിൽ അവ പരിഹരിച്ചശേഷമേ മുന്നോട്ടു പോകൂ. --[[User:Netha Hussain|<font color="navy">നത</font>]] [[User talk:Netha Hussain|<font color="purple">(സംവാദം)</font>]] 09:11, 4 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == Community Tech Task Force: Technical needs assessment for Indic communities == ''Please feel free to translate it into your language.'' </br> </br> Hello everyone, </br> </br> We hope you're doing well! </br> </br> The [https://meta.wikimedia.org/wiki/Indic_MediaWiki_Developers_User_Group Indic_MediaWiki_Developers_User_Group] (IMDUG) is reaching out to Wikimedia communities across India to strengthen collaboration and better understand the technical needs of different language communities. Last year, we piloted [https://meta.wikimedia.org/wiki/Indic_Community_Task_Force_2025 Indic_Community_Task_Force_2025] initiative by engaging with two language communities to understand their technical challenges and identify opportunities for collaboration. Based on our learnings, experience, and the valuable insights we received, we are expanding the initiative this year to reach all Indic communities. Our goal is to reach every community and understand where technical support is most needed. === What are we looking for? === We invite your community to nominate one or two points of contact and share: *The name of your Wikimedia community. *A primary and alternate community contact. *Telegram usernames of the nominated contacts. *A brief overview of your community's technical challenges, needs, or priorities. </br> This could include areas such as: *Editing or patrolling workflows that could be improved. *Gadgets, tools, or bots that your community needs. *Template or interface-related challenges. *Technical barriers faced by contributors. *Any other broad technical priorities for your community. === How to participate === Please fill out the community response [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdhpPdn0qgHkEiYZCXEumpV-WNWm6n8bZdfR6TIkGTcbuBOew/viewform?usp=dialog form] by '''18th August'''. If your community prefers, you are also welcome to reply directly on this message. === What happens next? === The information collected will help us: *Build a network of community contacts for future technical collaboration. *Understand and prioritize the technical needs of Indic Wikimedia communities. *Plan focused technical support and community engagement activities. *Connect communities with developers and relevant technical initiatives where appropriate. </br> Please note that while we will carefully review every submission, our ability to provide support will depend on the complexity of the request, available expertise within the User Group, volunteer bandwidth, and available resources. Although we may not be able to address every request immediately, we will make every effort to prioritize and support as many community needs as possible, and where appropriate, connect communities with the relevant developers or technical channels. We look forward to working more closely with your community! </br> Best wishes, </br> [[User:Kalli navya|Navya sri Kalli]] </br> ''On behalf of the Indic MediaWiki Developers User Group (IMDUG)'' == Invitation to pre-conference activities for WikiConference India 2026 == Dear Wikimedia contributors, As the Wikiconference India 2026 draws nearer, the excitement is soaring as well! We are sending this message to inform you that two pre-conference activities are being held as a part of this meetup. The Wiki Loves Villages campaign 2026 starts on 15th August 2026, so get ready to contribute! This initiative aims to expand and enhance content and media about villages across all Wikimedia projects, creating a comprehensive, open-access knowledge base. Campaign Focus: A. Expand Wikipedia articles about Villages in India in multiple languages B. Improve content quality with citations, images, and comprehensive information C. Populate Wikimedia Commons with freely licensed media about a village D. Enrich Wikidata with structured information about Village-related topics We invite you to contribute by writing new articles, enhancing existing ones, uploading media, or organizing data on Wikidata. Whether you're an experienced editor or new to Wikimedia, your participation matters. For more information and to get involved, visit the campaign page ([https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Village_2026](https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Village_2026)) on your preferred Wikimedia project. Another way to contribute to a pre-conference activity is the innovative Wiki Loves Medicinal Plants 2026- it is a photography campaign hosted by WikiConference India 2026. The activity already started on 1st August and ends on 31st August 2026, so gear up to document local medicinal knowledge and fill the knowledge gaps. This initiative aims to expand and enhance freely licensed images and other media of medicinal plants in and around our surroundings. Campaign Focus: A. Add freely licensed images of medicinal plants. B. Improve description of existing medicinal plants. C. Improve depictions of images. D. Improve wikidata items. We invite you to contribute by adding new photos, videos or enhancing existing ones. Whether you're an experienced editor or new to Wikimedia, your participation matters. To know more about how to contribute, rules, and tips head to the Meta page to find information ([https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Medicinal_Plants](https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Medicinal_Plants)) on your preferred Wikimedia project. Best regards,<br>WikiConference India 2026 pre-conference organizing team -- [[ഉപയോക്താവ്:Kuldeepburjbhalaike|Kuldeepburjbhalaike]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kuldeepburjbhalaike|സംവാദം]]) 15:34, 13 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == വിക്കി ലൗസ് ഓണം 2026 == ഓണത്തെ വിക്കിയിലാക്കാം; വിക്കി ലൗസ് ഓണം 2026 അത്തപ്പൂക്കളവും പൂവിളിയും വിഭവസമൃദ്ധമായ സദ്യയും ആഘോഷരാവുകളുമായി ലോകമെമ്പാടുമുള്ള മലയാളി കൂട്ടായ്മ വീണ്ടും ഒരു ഓണക്കാലത്തെ വരവേൽക്കുകയാണ്. നമ്മുടെ ഈ സാംസ്കാരിക ഉത്സവത്തിന്റെ വൈവിധ്യമാർന്ന ചിത്രങ്ങളും വിവരങ്ങളും പങ്കുവെച്ച് വിക്കിമീഡിയ പദ്ധതികളെ സമ്പന്നമാക്കാൻ നിങ്ങളും പങ്കാളിയാകൂ! https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Onam_2026 നിങ്ങളുടെ ക്യാമറക്കണ്ണിൽ പതിഞ്ഞ ഓണക്കാഴ്ചകൾ, ഓണപ്പാട്ടിൻ്റെ ശബ്ദശകലങ്ങൾ, ആചാരങ്ങളുടെയും ആഘോഷങ്ങളുടെയും വീഡിയോകൾ വിക്കിമീഡിയ കോമൺസിലേക്ക് അപ്‌ലോഡ് ചെയ്യാം. മികച്ച സംഭാവനകൾ നൽകുന്നവർക്ക് സമ്മാനങ്ങളും കാത്തിരിക്കുന്നു! --[[ഉപയോക്താവ്:Manojk|Manoj Karingamadathil]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Manojk|Talk]]) 06:50, 17 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == Abstract Wikipedia will be deployed soon on your Wikipedia == Hi everyone, I’m Luca, and I’m part of the team working on Abstract Wikipedia. [[:m:Abstract Wikipedia|Abstract Wikipedia]] is a [[:abstract:|recently launched Wikimedia project]] that aims to create community-written, language-independent articles that can be output into many languages. This approach allows interested Wikipedia communities to leverage these articles to expand their content. [[:abstract:Abstract Wikipedia:For interested communities/Malayalam|As you accepted to be among our first pilot communities]], we wanted to share with you that next week we will be deploying the ability to integrate abstract articles to your wiki. This deployment will not add any abstract articles to your wiki yet, it will simply set up the system that then will allow you to integrate articles when you decide to integrate them. To learn more about how the community-controlled integration process works, please read the how-to page on Abstract Wikipedia: https://abstract.wikipedia.org/wiki/Help:Abstract_articles Also, if you want to help translating the system messages to your language, please help us doing so by editing the messages on TranslateWiki at https://translatewiki.net/wiki/Special:Translate?group=ext-wikilambda-abstract&language=ml When you try the integration out, please let us know how things are going. We have tested the system as well as we can, but there might easily be issues we didn’t expect. If anything does not work as you expect it, please let us know. We want to stress again that your community will remain fully in control of its content, as existing local articles would never be replaced, your community will decide which abstract articles to integrate, and contributors can improve shared content from Abstract Wikipedia. Thank you in advance for sharing your thoughts! We’re here to listen and learn. You can address us in your own language, if you want. -- [[ഉപയോക്താവ്:Sannita (WMF)|Sannita (WMF)]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Sannita (WMF)|സംവാദം]]) 14:52, 24 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) == അന്താരാഷ്ട്ര വിഷയങ്ങളുടെ കവറേജിനെക്കുറിച്ച് == നമസ്കാരം സുഹൃത്തുക്കളേ, മലയാളം വിക്കിപീഡിയയ്ക്ക് അന്താരാഷ്ട്ര വിഷയങ്ങളിൽ കവറേജ് കുറവാണെന്ന് ഞാൻ ശ്രദ്ധിച്ചു. അതിനാൽ മലയാളം വിക്കിപീഡിയയുടെ കവറേജ് വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന ഒരു പ്രോജക്റ്റ് ഞാൻ എന്റെ സാൻഡ്‌ബോക്സിൽ സൃഷ്ടിച്ചിട്ടുണ്ട്. ദയവായി നിങ്ങളുടെ അഭിപ്രായം പറയാമോ? [[ഉപയോക്താവ്:TheGreatEditor024/sandbox]] [[ഉപയോക്താവ്:TheGreatEditor024|TheGreatEditor024]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:TheGreatEditor024|സംവാദം]]) 16:36, 26 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) == കേരളത്തിലെ സ്കൂളുകളെക്കുറിച്ചുള്ള ലേഖനങ്ങൾ കൂട്ടമായി ചേർക്കുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് == മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ കേരളത്തിലെ വിദ്യാലയങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ലേഖനങ്ങളുടെ കുറവ് പരിഹരിക്കുന്നതിനായി വിവിധ വെബ്‌സൈറ്റുകളിൽ നിന്നും സർക്കാറിന്റെ ഔദ്യോഗിക പോർട്ടലുകളിൽ നിന്നും വിവരങ്ങൾ ശേഖരിച്ച് ,ക്രോഡീകരിച്ച് ഏതാണ്ട് ഒരേ ഫോർമാറ്റിലുള്ള ലേഖനങ്ങൾ തയ്യാറാക്കാനാണ് ഉദ്ദേശിക്കുന്നു. പരീക്ഷണാടിസ്ഥാനത്തിൽ ചിലത് ഇതിനികം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. തയ്യാറാക്കിയ സാംപിൾ ലേഖനങ്ങൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. • [[എ.എം.എൽ.പി.എസ്. ആലത്തിയൂർ]] • [[ജി.എൽ.പി.എസ്. പള്ളിശ്ശേരി]] * ഇതെ ഫോർമാറ്റിലാണ് ബാക്കി ലേഖനങ്ങളും ചേർക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നത്. കൂട്ടമായി ചേർക്കുന്നതിന് മുൻപായി ഫോർമാറ്റിലോ ഉള്ളടക്കത്തിലോ വരുത്തേണ്ട തിരുത്തലുകളോ നിർദ്ദേശങ്ങളോ ഉണ്ടെങ്കിൽ അറിയിക്കുമല്ലോ,പിന്തുണക്കുമല്ലോ.. [[ഉപയോക്താവ്:Ayshamarjana|Ayshamarjana]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ayshamarjana|സംവാദം]]) 09:44, 27 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) :@[[ഉപയോക്താവ്:Ayshamarjana|Ayshamarjana]], കേരളത്തിലെ സ്കൂളുകളെക്കുറിച്ച് ധാരാളം ലേഖനങ്ങളുണ്ട്. എന്നിരുന്നാലും, അന്താരാഷ്ട്ര വിഷയങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ലേഖനങ്ങൾക്ക് നമ്മുടെ വിക്കിപീഡിയയിൽ വളരെ കുറച്ച് മാത്രമേ കവറേജ് ഉള്ളൂ. അവയിൽ മിക്കതിലും ഒന്നോ രണ്ടോ വാക്യങ്ങൾ മാത്രമേ ഉള്ളൂ. :അതുകൊണ്ട്, രണ്ട് വിഷയങ്ങളിലും നമ്മുടെ കവറേജ് വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിന്, ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയയിലെ പോലെ WikiProjects നമ്മുടെ വിക്കിപീഡിയയിലും നിർമ്മിക്കേണ്ടതുണ്ടെന്ന് ഞാൻ വിശ്വസിക്കുന്നു. [[ഉപയോക്താവ്:TheGreatEditor024|TheGreatEditor024]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:TheGreatEditor024|സംവാദം]]) 12:15, 27 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) :എന്നിരുന്നാലും, സജീവ എഡിറ്റർമാരുടെ കുറവ് ഞങ്ങൾ നേരിടുന്നുണ്ട്. പട്ടിക നോക്കിയാൽ, അതിൽ കൂടുതലും നിങ്ങളും, ഞാനും, [[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram]], [[ഉപയോക്താവ്:Mnczubair]], [[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini]], [[ഉപയോക്താവ്:Vinayaraj]] എന്നിവരാണ് ലേഖനങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുന്നതിൽ സജീവമായത്. :മറ്റ് എഡിറ്റർമാർ മറ്റ് ലേഖനങ്ങളുടെ ഗുണനിലവാരം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നു, അത് തീർച്ചയായും ഒരു പ്രധാന കടമയാണ്. [[ഉപയോക്താവ്:TheGreatEditor024|TheGreatEditor024]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:TheGreatEditor024|സംവാദം]]) 12:22, 27 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) == രണ്ട് പുതിയ വിക്കിപദ്ധതികൾക്കുള്ള അഭ്യർത്ഥന == നമസ്കാരം, ഞാൻ [[വിക്കിപദ്ധതി:വിദ്യാലയങ്ങൾ]], [[വിക്കിപദ്ധതി:അന്താരാഷ്ട്രം]] എന്നീ പേരുകളിൽ 2 വിക്കിപ്രൊജക്റ്റുകൾ ആരംഭിക്കാൻ പദ്ധതിയിടുന്നു. മറ്റ് എഡിറ്റർമാരുടെ അഭിപ്രായം അറിയാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. [[വിക്കിപദ്ധതി:അന്താരാഷ്ട്രം]] എന്നതിൻ്റെ കരട് എൻ്റെ സാൻഡ്ബോക്സിൽ തയ്യാറാക്കിയിട്ടുണ്ട്. [[വിക്കിപദ്ധതി:വിദ്യാലയങ്ങൾ]] സംബന്ധിച്ച് അഭിപ്രായം നൽകാൻ @[[ഉപയോക്താവ്:Ayshamarjana|Ayshamarjana]]<nowiki/>യോട് അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു [[ഉപയോക്താവ്:TheGreatEditor024|TheGreatEditor024]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:TheGreatEditor024|സംവാദം]]) 15:12, 29 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) == വിക്കിപദ്ധതി:അന്താരാഷ്ട്രം == അന്താരാഷ്ട്ര വിഷയങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലെ ലേഖനങ്ങൾ മെച്ചപ്പെടുത്താനും പുതിയ ലേഖനങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കാനും താൽപ്പര്യമുള്ള എഡിറ്റർമാരെ [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപദ്ധതി:അന്താരാഷ്ട്രം|വിക്കിപദ്ധതി:അന്താരാഷ്ട്രം]]-ലേക്ക് ക്ഷണിക്കുന്നു. രാജ്യങ്ങൾ, അന്താരാഷ്ട്ര സംഘടനകൾ, രാജ്യാന്തര ബന്ധങ്ങൾ, ആഗോള സംഭവങ്ങൾ തുടങ്ങി വിവിധ വിഷയങ്ങളിൽ ഒരുമിച്ച് പ്രവർത്തിക്കാം. നിങ്ങളുടെ ചെറിയൊരു സംഭാവന പോലും മലയാളം വിക്കിപീഡിയയുടെ അന്താരാഷ്ട്ര വിഷയങ്ങളിലെ ഉള്ളടക്കം കൂടുതൽ മികച്ചതാക്കാൻ സഹായിക്കും. [[ഉപയോക്താവ്:TheGreatEditor024|TheGreatEditor024]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:TheGreatEditor024|സംവാദം]]) 04:52, 4 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) ld2yu65q2jyk710gwdrlcks628mwc3j 0 6872 4673213 3927029 2026-10-03T20:56:43Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4673213 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Chinese fishing nets (of Kochi)}} <!--[[പ്രമാണം:ചീനവല.jpg|thumb|right|കൊച്ചിയിലെ ചീനവല]] --> [[പ്രമാണം:Chinese net or Cheena Vala at Kayal near Cherai Beach 04.JPG|ലഘുചിത്രം|ചീനവല - [[ചെറായി]] തീരത്തിനടുത്തുള്ള ജലാശയത്തിൽ നാട്ടിയിരിക്കുന്ന ചീനവല. ഉയർത്തിവച്ചിരിക്കുന്നു]] [[File:Cheena Vala_Uyarthiyathu.jpg|thumb|ചീനവല ഉയർത്തിയത്]] [[പ്രമാണം:Raising a Chinese fishing net.jpg|thumb|right|വല ഉയർത്തുന്നു]] [[കര|കരയിൽ]] നിന്നും ആഴം കുറഞ്ഞ [[തീരം|തീരങ്ങളിലേക്ക്]] നാട്ടുന്ന അസാധാരണമായ ഒരു മത്സ്യബന്ധന സംവിധാനമാണ് '''ചീനവല'''.<ref>[http://www.fao.org/figis/servlet/geartype?fid=255 Shore operated stationary lift nets] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060613191954/http://www.fao.org/figis/servlet/geartype?fid=255 |date=2006-06-13 }}.</ref> വലിയ [[മുള]] കൊണ്ടുള്ള ചട്ടത്തിൽ ഘടിപ്പിച്ചിട്ടുള്ള തൂങ്ങിക്കിടക്കുന്ന [[വല|വലയാണിത്]] ഒരു കുമ്പിളിന്റെ ആകൃതിയിൽ വല ചട്ടത്തിൽ നിന്ന് താഴേക്ക് തൂങ്ങിക്കിടക്കും. ചട്ടമടക്കം താഴേക്കും മുകളിലേക്കും ചലിപ്പിക്കാവുന്ന രീതിയിലായിരിക്കും ഈ സം‌വിധാനം ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്.<ref name=rockliff>{{cite book |last=HILL |first= JOHN|authorlink= |coauthors= |title=THE ROCKLIFF NEW PROJECT - ILLUSTRATED GEOGRAPHY - THE INDIAN SUB-CONTINENT|year=1963 |publisher=BARRIE & ROCKLIFF |location=LONDON|isbn=|chapter=1-SOUTH INDIA|pages=41-42|url=}}</ref>‌ [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[എറണാകുളം ജില്ല|എറണാകുളം ജില്ലയിലെ]] [[കൊച്ചി]] നഗരത്തിലെ കായലിലും അടുത്തുള്ള പുഴകളിലും ചീനവലകൾ കാണപ്പെടുന്നു, എങ്കിലും കൊച്ചിക്കായലിലാണിതിന്റെ സാന്ദ്രത കൂടുതൽ. [[കൊല്ലം|കൊല്ലം]] ജില്ലയിലെ പരവൂർക്കായലിലും അഷ്ടമുടിക്കായലിലും ചീനവലകൾ അപൂർവമായി കാണാറുണ്ട്. സാധാരണഗതിയിൽ കരയിലാണ് ചീനവലകൾ ഉറപ്പിക്കാറുള്ളതെങ്കിലും ചിലയിടങ്ങളിൽ ജലാശയങ്ങളിൽത്തന്നെയും ചീനവല നാട്ടാറുണ്ട്. വെള്ളത്തിനടിയിൽ കുഴിച്ചിട്ട തൂണുകളിൻമേലാണ് ചീനവലയും അതുപ്രവർത്തിപ്പിക്കാൻ ആവശ്യമായ കപ്പിയും മറ്റും ഘടിപ്പിക്കുന്നത്. ചെറായി കടൽത്തീരത്തിനടുത്തുള്ള ചിറയിലും മറ്റും ഇപ്രകാരം നാട്ടിയിരിക്കുന്ന ചീനവലകൾ കാണാം. [[പ്രമാണം:Chinese net or Cheena Vala at Kayal near Cherai Beach 01.JPG|ലഘുചിത്രം|ജലാശയത്തിനുള്ളിൽ തൂണുകളിട്ട് അതിൻമേൽ സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്ന ചീനവല - ചെറായി ചിറയിൽ നിന്നുള്ള കാഴ്ച]] == വല പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്ന വിധം == [[File:Cheena vala Chinese fishing nets.webm|thumb|Cheena vala_Chinese fishing nets]] [[File:Cheena Vala_Thaazhthiyathu.jpg|thumb|ചീനവല താഴ്ത്തിയത്]] [[പ്രമാണം:Chinanet.jpg|thumb|right|വലയിൽ നിന്ന് മീൻ എടുക്കുന്ന വിധം]] വലിയ കമ്പുകളിൽ നാട്ടിയ ഓരോ വലയ്ക്കും 20 [[മീറ്റർ|മീറ്ററോളം]] വീതി കാണും. ഓരോ വലയ്ക്കും 10 മീറ്ററോളം ഉയരവും ഉണ്ട്. ഒരു [[കപ്പി|കപ്പിയും]] വലിച്ചുകെട്ടിയ ഒരു വലയുമാണ് പ്രധാന ഘടകങ്ങൾ. എതിർഭാഗത്ത് വലിയ കല്ലുകൾ കയറിൽ കെട്ടി പ്രതിബലങ്ങളായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഓരോ വലയും പ്രവർത്തിപ്പിക്കാൻ ചിലപ്പോൾ ആറ് മത്സ്യത്തൊഴിലാളികളെ വരെ വേണ്ടിവരും. ഒരാൾ നടുക്കുള്ള പ്രധാന കമ്പിൽ കൂടി നടന്നാൽ പോലും വെള്ളത്തിലോട്ട് വല താഴ്ന്നുപോകുന്ന വിധത്തിൽ സന്തുലനാവസ്ഥയിലാണ് ചീനവലകൾ. വല ഉയർത്തുന്നതിനു മുൻപ് കുറച്ചു നേരത്തേക്കുമാത്രമേ (ചിലപ്പോൾ മിനിറ്റുകൾ മാത്രം) വല വെള്ളത്തിൽ താഴ്ത്തുന്നുള്ളൂ. കുറച്ചു മത്സ്യങ്ങളും ഞണ്ട്, കൊഞ്ച് തുടങ്ങിയവയും മാത്രമേ ഓരോ കൊയ്ത്തിലും ലഭിക്കുന്നുള്ളൂ. ഇവ വഴിപോക്കർക്ക് മിനിട്ടുകൾക്കുള്ളിൽ വിറ്റു പോവുന്നു. ചീനവലയിലെ പ്രതിബലങ്ങളുടെ സംവിധാനം സവിശേഷമാണ്. 30 സെന്റീമീറ്ററോളം വ്യാസമുള്ള പാറകൾ കയറിൽ നിന്ന് പല ഉയരങ്ങളിലായി തൂക്കിയിട്ടിരിക്കുന്നു. വല ഉയർത്തുമ്പോൾ കല്ലുകൾ ഒന്നൊന്നായി കരയിലെ പ്രതലത്തിൽ വന്നു നിൽക്കുന്നു. അങ്ങനെ പാറകളും വലയും തമ്മിൽ സമതുലനത്തിൽ നിൽക്കുന്നു. ഓരോ ചീനവലയെയും അല്പം ആഴത്തിൽ മാത്രമേ താഴ്ത്താൻ കഴിയൂ. അതുകൊണ്ടു തന്നെ വേലിയേറ്റ സമയത്ത് എല്ലാ വലകളും കായലിൽ താഴ്ത്താൻ കഴിയുകയില്ല. പല വലകളും വേലിയേറ്റസമയത്ത് കായലിലെ ജലനിരപ്പ് അനുസരിച്ച് പല സമയത്താണ് പ്രവർത്തിപ്പിക്കുക. മീനുകളെ ആകർഷിക്കുന്നതിന്‌ വലയിൽ ഭക്ഷണസാധനങ്ങൾ വിതറുകയും രാത്രികാലങ്ങളിൽ വലയുടെ മദ്ധ്യഭാഗത്തെ ദണ്ഡിൽ വിളക്കും വയ്കാറുണ്ട്<ref name=rockliff/>. == ചരിത്രം, പ്രാധാന്യം == ഈ വലകൾ [[ചൈന|ചൈനയിൽ]] നിന്നാണ് വന്നതെന്നാണ് വിശ്വാസം. ചൈനയുമായി [[കൊച്ചി|കൊച്ചിക്ക്]] 5,000 കിലോമീറ്റർ ദൂരമുണ്ടെങ്കിലും പണ്ടുകാലത്ത് കൊച്ചി സുഗന്ധ ദ്രവ്യങ്ങളുടെ ഒരു പ്രധാന വാണിജ്യകേന്ദ്രമായിരുന്നു. [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ|കൊടുങ്ങല്ലൂരിൽ]] നിന്നും ചൈനയിലേയ്ക്കും ചൈനയിൽ നിന്നിവിടേയ്ക്കും വ്യാപാരം നടന്നിരുന്നു. കൊടുങ്ങല്ലൂർ കായലിൽ ഇന്നും ചീന വലകൾ കാണാം ചൈനയിൽ നിന്നും വന്ന പര്യവേക്ഷകനായ [[ഷെങ്ങ് ഹെ]] ആണ് ചീനവലകൾ കൊച്ചിയിൽ കൊണ്ടുവന്നത് എന്ന് ചിലർ വിശ്വസിക്കുന്നു. പുതിയ ചില പഠനങ്ങൾ പറയുന്നത് മക്കാവു-ൽ നിന്നും പറങ്കികളാണു ചീനവലകൾ കൊച്ചിയിലേക്കു കൊണ്ടു വന്നത്.<ref>{{Cite web |url=http://www.thehindu.com/news/cities/Kochi/article493361.ece |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120723012055/http://www.thehindu.com/news/cities/Kochi/article493361.ece |archive-date=2012-07-23 |url-status=dead}}</ref> ഇതു വളരെ വിശ്വസനീയമായ വാദമാണെന്നു ചരിത്രകാരന്മാർ പറയുന്ന കാരണം ചീനവലയുടെ ഭാഗങ്ങൾക്കു പോർച്ചുഗീസ് നാമങ്ങളാണെന്നുള്ളതുമാണ്. ഒരു പ്രധാന വിനോദസഞ്ചാര ആകർഷണമാണ് ഈ വലകൾ. ഇവയുടെ വലിപ്പവും സുന്ദരമായ നിർമ്മിതിയും ഛായാഗ്രാഹകർക്ക് ഇവയെ പ്രിയങ്കരമാക്കുന്നു. മെല്ലെ ഈ വലകളെ ഉയർത്തുന്നതും താഴ്ത്തുന്നതും മാസ്മരികമായ ഒരു കാഴ്ചയാണ്. ചീനവലയിൽ നിന്നും പിടിക്കുന്ന മത്സ്യങ്ങൾ വലയുടെ അടുത്തു തന്നെവെച്ച് വഴിയരികിലെ തട്ടുകട / ഹോട്ടലുകാർ പാകം ചെയ്ത് കൊടുക്കുന്നു. == ഇതും കാണുക == * [[കൊച്ചി]] == അവലംബം == <references /> == ചിത്രശാല == <gallery> File:Chinese_fishing_net_-_ചീനവല_03.jpg|ഫോർട്ട് കൊച്ചിയിലെ ചീനവലകൾ പ്രമാണം:Chinese net or Cheena Vala at Kayal near Cherai Beach 02.JPG|ചീനവല - ഉയർത്തിവച്ചിരിക്കുന്നു പ്രമാണം:Chinese net or Cheena Vala at Kayal near Cherai Beach 03.JPG|ചെറായി തീരത്തുള്ള ചീനവല ചിത്രം:Kumbalangi ChineseNets.JPG Kochi, Fishing nets, Sunset, Kerala, India.jpg Kochi, Fishing, Kerala, India.jpg Image:KochiFishingNet.jpg ചിത്രം:Chinese_fishingnet_kochi.jpg ചിത്രം:ചീനവല-1.jpg File:A small Cheenavala in Vembanattu lake in Kerala.jpg |വേമ്പനാട് കായലിന്റെ തീരത്തുള്ള ഒരു ചീനവല File:Chinese Fishing Net Cherai.JPG|ചീനവല - ചെറായി File:Chinese fishing net in Kochi.jpg File:Chinese fishing nets.jpg|കൊച്ചിയിൽ കടലും കായലും സംഗമിക്കുന്ന സ്ഥലത്തുള്ള ചീനവലകൾ. വൈപ്പിൻ ഫോർട്ട് കൊച്ചി ഫെറിയിൽ നിന്നുള്ള കാഴ്ച്ച. File:ഫോർട്ട് കൊച്ചിയിലെ ചീനവലകൾ.jpg|ഫോർട്ട് കൊച്ചിയിൽ കായലും കടലും ചേരുന്നയിടത്തെ ചീനവലകൾ File:Views from Wikiyathra, WikiJalayathra- WikiSangamotsavam 2018, Kottappuram, Kodungalloor (8).jpg </gallery> == പുറത്തുനിന്നുള്ള കണ്ണികൾ == {{commons category|Chinese fishing nets}} * [https://web.archive.org/web/20010818064043/http://www.time.com/time/asia/features/journey2001/india.html സെങ്ങ് ഹെയും കൊച്ചിയും] [[വർഗ്ഗം:കേരളസംസ്കാരം]] [[വർഗ്ഗം:മത്സ്യബന്ധനോപകരണങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ വിനോദസഞ്ചാരം]] [[വർഗ്ഗം:പലതരം വലകൾ]] kr6j9z5uwhdlru5wk68z1blra6yqy9q 0 6912 4673173 4631830 2026-10-03T15:03:21Z ~2026-52414-63 223543 4673173 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Mannarasala Sree Nagaraja Temple}} {{ref improve}} {{Infobox Mandir |image = Mannarasala temple.jpg |caption=മണ്ണാറശ്ശാല ശ്രീ നാഗരാജക്ഷേത്രം |creator = |proper_name = മണ്ണാറശ്ശാല ശ്രീ നാഗരാജക്ഷേത്രം |date_built = |primary_deity = നാഗരാജാവ് (വാസുകി, അനന്തൻ), സർപ്പയക്ഷി |architecture = [[തെക്കെ ഇന്ത്യൻ]], [[കേരളീയ രീതി]] |location =[[മണ്ണാറശ്ശാല]], [[ഹരിപ്പാട് ]], [[ആലപ്പുഴ ജില്ല]], [[കേരളം]] |coordinates = }} [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] അതിപുരാതനവും അന്താരാഷ്ട്ര പ്രശസ്തവുമായ നാഗരാജാവിനുള്ള (''അനന്തൻ,വാസുകി'') ഒരു ക്ഷേത്രമാണ് [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ]] [[ഹരിപ്പാട്]] സ്ഥിതിചെയുന്ന '''മണ്ണാറശ്ശാല ശ്രീ നാഗരാജ ക്ഷേത്രം'''. ഒൻപതിലധികം ഏക്കർ പ്രദേശത്തായി നിറഞ്ഞുനിൽക്കുന്ന കാവുകൾക്കുള്ളിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി മണ്ണാറശ്ശാല ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://janamtv.com/80769131/|title=ദർശനപുണ്യമേകുന്ന മണ്ണാറശ്ശാല ആയില്യം.}}</ref> സർപ്പങ്ങളുടെ രാജാവും ശിവൻ്റെ കണ്ഠാഭരണവുമായ "വാസുകിയും" രാജ്ഞിയായ "സർപ്പയക്ഷിയുമാണ്" മുഖ്യ പ്രതിഷ്ഠകൾ.<ref name=":2" /> നാഗമാതാവായ "നാഗയക്ഷിയും", ശക്തി സ്വരൂപിണിയായ "നാഗചാമുണ്ഡിയുമാണ്" മറ്റു പ്രതിഷ്ഠകൾ. ക്ഷേത്രത്തോട് ചേർന്നുള്ള ഇല്ലത്തിന്റെ നിലവറയിൽ നാഗരാജാവായ "അനന്തൻ ([[അനന്തൻ|ആദിശേഷൻ]])" കുടികൊള്ളുന്നു. അനന്തന്റെ പുറത്ത് [[മഹാവിഷ്‌ണു|ആദിനാരായണനായ]] സാക്ഷാൽ മഹാവിഷ്‌ണു ശയിക്കുന്നു എന്നാണ് വിശ്വാസം. "നിലവറ മുത്തച്ഛൻ" എന്നാണ് ശേഷനാഗം ഇവിടെ അറിയപ്പെടുന്നത്. ആദിയും അന്തവുമില്ലാത്ത പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ പ്രതീകമാണ് അനന്തൻ. ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ [[ഗണപതി|മഹാഗണപതി]], [[ദുർഗ്ഗ]], [[ഭദ്രകാളി]], [[പരമശിവൻ]], [[ശാസ്താവ്|ധർമ്മശാസ്താവ്‌]] എന്നീ ഉപദേവതകളുണ്ട്. നാഗദേവതകളുടെ വിശ്വാസികൾക്ക് ഒരു പ്രധാന തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രമാണ് ഇവിടം. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന പൂജകൾ ചെയ്യുന്നത് മണ്ണാറശാല ഇല്ലത്തെ തല മുതിർന്ന സ്ത്രീ ആണ്. "വലിയമ്മ" എന്ന പേരിലാണ് ഈ പുരോഹിതയായ അന്തർജ്ജനം അറിയപ്പെടുന്നത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/specials/spirituality/mannarasala-malayalam-news-1.644688|title=മണ്ണാറശ്ശാല: മന്ദാരം പൂക്കുന്ന പർണശാല|access-date=2021-07-22|last=ഷാജി.കെ|language=ml|archive-date=2021-07-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20210722165758/https://www.mathrubhumi.com/specials/spirituality/mannarasala-malayalam-news-1.644688|url-status=dead}}</ref> നാഗരാജാവിന്റെ "അമ്മയുടെ" സ്ഥാനമാണ് വലിയമ്മക്ക് സങ്കല്പിച്ചിരിക്കുന്നത്. മക്കളില്ലാതെ വിഷമിച്ച ഇല്ലത്തിലെ തികഞ്ഞ ഭക്തയായ അമ്മക്ക് മകനായി നാഗരാജാവായ അനന്തൻ അവതരിച്ചു എന്നാണ് കഥ. ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ "ഉരുളി കമഴ്ത്തൽ" വഴിപാട് നടത്തി പ്രാർത്ഥിച്ചാൽ അനേകകാലം ചികിത്സ ചെയ്തിട്ടും കുട്ടികളുണ്ടാകാത്ത ദമ്പതിമാർക്ക് സന്താനഭാഗ്യം ഉണ്ടാകും എന്നാണ് വിശ്വാസം. കൂടാതെ കുടുംബത്തിന്റെ അഭിവൃദ്ധിക്കും, മക്കളുടെ അഭിവൃദ്ധിക്കും, സർപ്പദോഷം അകലുമെന്നുള്ള വിശ്വാസവും ഭക്തരെ ഇവിടേയ്ക്ക് ആകർഷിക്കുന്നു. [[തുലാം|തുലാമാസത്തിലെ]] [[ആയില്യം (നക്ഷത്രം)|ആയില്യത്തിനാണ്]] ഇവിടെ പ്രാധാന്യം. ഒരു തവണ തിരുവിതാംകൂർ മഹാരാജാവിന് ചില അസൗകര്യങ്ങൾ മൂലം കന്നിമാസത്തിലെ ആയില്യത്തിന് മണ്ണാറശ്ശാലയിലെത്താൻ സാധിക്കാതെ വന്നുവത്രെ. തിരുമനസ്സിൻ്റെ അഭ്യർത്ഥന പ്രകാരം ഇവിടുത്തെ ആയില്യം മഹോത്സവം തുലാമാസത്തിലേക്ക് മാറ്റി എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. <ref>{{Citeweb|url=https://janamtv.com/80769131/|title=ദർശനപുണ്യമേകുന്ന മണ്ണാറശ്ശാല ആയില്യം}}</ref> == ഐതീഹ്യം == പരശുരാമൻ കേരളം സൃഷ്‌ടിച്ച ശേഷമാണ് മണ്ണാറശ്ശാലയുടെ കഥ ആരംഭിക്കുന്നത്. പാമ്പുകളുടെ ആധിക്യവും ജലത്തിലെ ലവണാംശവും നിമിത്തം കേരളഭൂമി മനുഷ്യവാസത്തിന് ഉചിതല്ലെന്ന് കണ്ട പരശുരാമൻ ശ്രീ പരമേശ്വരനോട് സങ്കടം പറഞ്ഞു. സർപ്പരാജാവായ വാസുകിയെ പ്രസാദിപ്പിച്ചാൽ ഇതിന് പരിഹാരമുണ്ടാകും എന്ന് ഭഗവാൻ പറഞ്ഞു. പരശുരാമൻ്റെ തപസ്സിൽ സംപ്രീതനായി വാസുകി അദ്ദേഹത്തിന് മുന്നിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. വാസുകിയുടെ ആജ്ഞയാൽ സർപ്പങ്ങൾ   ജലത്തിലെ ലവണാംശമെല്ലാം നശിപ്പിച്ചു.  എങ്ങും പച്ചപ്പ് നിറഞ്ഞു. ഭൂമി സമ്പൽ സമൃദ്ധമായി. ഭൂമിയുടെ രക്ഷകരും കാവൽക്കാരുമായ സർപ്പങ്ങളെ യഥാവിധി പൂജിക്കുകയും അവർക്ക് പ്രത്യേകം വാസസ്ഥാനം നല്‌കി ആദരിക്കുകയും ചെയ്താൽ സർപ്പശല്യം അവസാനിക്കുമെന്നും സർപ്പങ്ങൾ സന്തോഷിച്ചാൽ സന്തതിയും സമ്പത്തും സകലവിധ സുഖങ്ങളും ഉണ്ടാകുമെന്നും കോപിച്ചാൽ അനർത്ഥങ്ങൾ വന്നു ഭവിക്കും എന്നും വാസുകി അരുളി ചെയ്തു‌. അപ്രകാരം മന്ദാരവൃക്ഷങ്ങൾ നിറഞ്ഞ തീർത്ഥ സ്ഥാനത്ത് സർപ്പരാജാവായ വാസുകിയേയും സർപ്പയക്ഷിയമ്മയേയും പരശുരാമൻ യഥാവിധി പ്രതിഷ്ഠിക്കുകയും ഒപ്പം പരിവാരങ്ങളായ മറ്റനേകം സർപ്പങ്ങളെ കുടിയിരുത്തുകയും ചെയ്തു. മന്ദാരവൃക്ഷങ്ങൾ നിറഞ്ഞ ആ പ്രദേശം മന്ദാരശ്ശാല എന്നറിയപ്പെട്ടു. സർപ്പങ്ങൾ വസിക്കുന്ന ഏതാനും സ്ഥലം സർപ്പക്കാവായി നിശ്ചയിച്ച് അതിര് കെട്ടി തിരിക്കുകയും ശേഷമുള്ള സ്ഥലത്ത് കാട് വെട്ടി തെളിച്ച് വീടുണ്ടാക്കി താമസിക്കാൻ ജനങ്ങളെ അനുവദിക്കുകയും ചെയ്തു. സർപ്പങ്ങളെ പതിവായി പൂജിക്കാനും കാവിനെ സംരക്ഷിക്കാനുമായി ഒരു ബ്രാഹ്മണ കുടുംബത്തെ ഗൃഹം പണിയിച്ച് അവിടെ താമസിപ്പിച്ചു. കാവിനെ സംബന്ധിച്ച സകല അവകാശങ്ങളും അധികാരങ്ങളും അവർക്ക് നൽകി. അവർ സർപ്പങ്ങളെ തങ്ങളുടെ പരദേവതയായി ആരാധിച്ചു പോന്നു. അക്കാലത്ത് ഒരിക്കൽ നാഗരാജാവിൻ്റെ അധിവാസ സ്ഥലത്ത് കാട്ടുതീയുണ്ടായി. അഗ്നിജ്വാലയാൽ മണ്ണിന് ചൂട് പിടിക്കുകയും സർപ്പങ്ങൾ വളരെ ബുദ്ധിമുട്ടുകയും ചെയ്തു. ഇല്ലത്തെ സ്ത്രീജനങ്ങൾ അടുത്തുള്ള കുളത്തിൽ നിന്നും വെള്ളം കൊണ്ടുവന്ന് ഒഴിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു. തീ അണഞ്ഞിട്ടും മണ്ണിൻ്റെ ചൂടാറുന്നതുവരെ അവർ അത് തുടർന്നു. മണ്ണിലെ ചൂട് പൂർണ്ണമായും ശമിച്ചു. അന്നു മുതൽ ആ സ്ഥലം മണ്ണാറിയ ശാല എന്ന് അറിയപ്പെട്ടു. കാലക്രമത്തിൽ അത് മണ്ണാറശ്ശാലയായി എന്ന് ഐതീഹ്യം.<ref name=":1" /> ഇല്ലത്തെ ബ്രാഹ്മണ ദമ്പതികളായ വാസുദേവനും ശ്രീദേവിയും സന്താന ലബ്ധിക്കായി നാഗരാജാവിനെ ഭക്തിയോടെ പൂജിച്ചു. കുറച്ചുനാൾ കഴിഞ്ഞപ്പോൾ ശ്രീദേവി അന്തർജനം മനുഷ്യശിശുവിനും അഞ്ചു തലയുളള സർപ്പശിശുവിനും (നാഗങ്ങളുടെ രാജാവായ അനന്തൻ) ജന്മം നൽകി. ബാല്യദശ പിന്നിട്ടതോടെ സർപ്പശിശുവിൻ്റെ പ്രഭാവം ദിനംപ്രതി വർദ്ധിച്ചുവന്നു. മനുഷ്യ ശിശു ഗൃഹസ്ഥാശ്രമത്തിലേക്ക് കടന്നപ്പോൾ സർപ്പശിശു തപസ്സിൽ മുഴുകുന്നതിനായി ഇല്ലത്തെ നിലവറയിൽ പ്രവേശിച്ചു. മകൻ പോയപ്പോഴുണ്ടായ മനോവേദന അമ്മ നാഗരാജാവിനെ അറിയിക്കുകയും ആണ്ടിൽ ഒരിക്കൽ അമ്മയ്ക്ക് മാത്രം ദർശനം നൽകാം എന്ന് നാഗരാജാവ് വരം നൽകുകയും ചെയ്തു. അന്നേ ദിവസം അമ്മ നൽകുന്ന പൂജകൾ സ്വീകരിക്കാമെന്ന് വാക്കും നൽകി. പൂജാക്രമങ്ങളും മന്ത്രങ്ങളും തൻ്റെ അമ്മയ്ക്ക് ഉപദേശിച്ച് കൊടുത്തു. <ref name=":1" /> "അമ്മയ്ക്ക് വയ്യാതെ ആയാൽ അടുത്ത മൂത്തസ്ഥാനം ആർക്കാണെന്ന് വെച്ചാൽ അവർക്ക് നൽകണം. ഇത് തലമുറതോറും തുടർന്നു കൊണ്ടിരിക്കണം." അദ്ദേഹം ഓർമ്മിപ്പിച്ചു. ==നാഗാരാധന== {{Main|സർപ്പാരാധന}}സർപ്പദേവതകളോടുള്ള ഭക്തിയാണ് സർപ്പപൂജ. ഈ പാരമ്പര്യം പ്രത്യേകിച്ച് മതത്തിലും പുരാണങ്ങളിലും പുരാതന സംസ്കാരങ്ങളിലും ഉണ്ട്. പാമ്പുകളെ അറിവിന്റെയും ശക്തിയുടെയും നവീകരണത്തിന്റെയും ഉടമകളായി കണ്ടിരുന്നു. == ക്ഷേത്രം == ഈ പ്രശസ്തമായ നാഗരാജ ക്ഷേത്രം മരങ്ങൾ ഇടതിങ്ങി വളർന്ന കാവിന്റെ നടുവിലാണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. മണ്ണാ‍റശ്ശാല ക്ഷേത്രത്തിലേക്കുള്ള നടപ്പാതയിൽ വഴിക്ക് ഇരുവശവും മരങ്ങളുടെ ചുവട്ടിലുമായി 30,000-ത്തോളം നാഗ പ്രതിമകളുണ്ട്.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.keralatourism.org/malayalam/event/mannarasala-ayilyam/68|title=മണ്ണാറശ്ശാല ആയില്യം, മണ്ണാറശ്ശാല നാഗരാജ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ഉത്സവം, കേരള വിനോദ സഞ്ചാരം|access-date=2021-07-22|language=ml}}</ref> ഇത്രയും നാഗപ്രതിമകളുള്ള കേരളത്തിലെ ഒരേയൊരു ക്ഷേത്രമാണ് മണ്ണാറശ്ശാല ശ്രീ നാഗരാജ ക്ഷേത്രം.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.asianetnews.com/news/mannarasala-temple|title=നാഗങ്ങൾ വിഹരിക്കുന്ന 'മണ്ണാറിയശാല": മണ്ണാറശാല ആയില്യപൂജ നാളെ|access-date=2021-07-22|language=ml}}</ref> ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്നു ലഭിക്കുന്ന പ്രത്യേകമായി നിർമ്മിച്ച [[മഞ്ഞൾ]] കുഴമ്പ് രോഗസംഹാരിയാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. ==ഉരുളി കമഴ്ത്തൽ== ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടുകളിൽ ഒന്നാണ് ഉരുളി കമഴ്ത്തൽ. സന്താന സൗഭാഗ്യത്തിനായി ധാരാളം ഭക്തജനങ്ങൾ ക്ഷേത്രത്തിൽ എത്തി "ഉരുളി കമഴ്ത്തൽ" വഴിപാടു കഴിക്കുന്നു.<ref name=":2">{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/astrology/astro-news/mannarasala-uruli-kamazhthal.html|title=സന്താനസൗഭാഗ്യത്തിന് മണ്ണാറശാല ഉരുളി കമഴ്ത്തൽ|access-date=2021-07-22}}</ref> ദമ്പതികൾ താളമേളങ്ങളോടെ ക്ഷേത്രത്തിനു ചുറ്റും മൂന്നു പ്രദക്ഷിണം വെച്ച്‌ ഉരുളി നാഗരാജാവിന്റെ നടയ്ക്കു വെയ്ക്കും. മേൽശാന്തി പറഞ്ഞുകൊടുക്കുന്ന പ്രാർത്ഥന ഇവർ ഏറ്റു ചൊല്ലി ദമ്പതികൾ ഇല്ലത്തു ചെന്ന്‌ അമ്മയെ ദർശിച്ച്‌ ഭസ്മം വാങ്ങും. ഇവർ നടയ്ക്കു വെച്ച ഉരുളി പിന്നീട്‌ അമ്മ നിലവറയിൽ അനന്തന് മുൻപിൽ കമഴ്ത്തിവെയ്ക്കുന്നു.<ref name=":1" /> കുഞ്ഞുങ്ങൾ ഉണ്ടായിക്കഴിയുമ്പോൾ ദമ്പതിമാർ കുഞ്ഞുമായി എത്തുമ്പോഴാണ്‌ ഉരുളി നിവർത്തി ഉപകാരസ്മരണയായി പായസം വച്ചു നാഗരാജാവായ വാസുകിക്കും, അനന്തനും സമർപ്പിക്കുന്നു. മക്കളില്ലാതെ വിഷമിച്ച ഇല്ലത്തെ ഭക്തയായ അന്തർജ്ജനത്തിന് മകനായി നാഗരാജാവായ അനന്തൻ ജനിച്ചു എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. ജാതി - മത ഭേദമെന്യേ നിരവധി കുട്ടികളില്ലാത്ത ഭക്തർ ഈ വഴിപാടു ഇവിടെ നടത്താറുണ്ട്‌. ഹൈന്ദവവിശ്വാസ പ്രകാരം സന്താനങ്ങളുടെ ശ്രേയസിന് വേണ്ടി ദമ്പതിമാർ നാഗപ്രീതിയാണ് ആദ്യം വരുത്തേണ്ടത്. കൂടാതെ സന്താനങ്ങളുടെ ഐശ്വര്യത്തിനു വേണ്ടിയും സർപ്പദോഷശാന്തിക്കായും ഭക്തർ ഇവിടെ ദർശനം നടത്താറുണ്ട്. == ദർശന സമയം == *രാവിലെ 5 AM മുതൽ ഉച്ചക്ക് 12 PM വരെ. *വൈകുന്നേരം 5.30 PM മുതൽ രാത്രി 7.30 PM വരെ. == ക്ഷേത്രത്തിൽ എത്താനുള്ള വഴി == [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[ആലപ്പുഴ]] ജില്ലയിലെ [[ഹരിപ്പാട്]] ബസ് സ്റ്റാന്റിൽ നിന്ന് ([[ദേശീയപാത 66 (ഇന്ത്യ)|ദേശീയപാത 66]]-ൽ ഉള്ള പ്രധാന ബസ് സ്റ്റാന്റ്) മൂന്നു കിലോമീറ്റർ വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് മാറിയാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. ഹരിപ്പാട്‌ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനിൽ നിന്നും ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് എത്താൻ മൂന്നര കിലോമീറ്റർ മാത്രമേയുള്ളൂ. ഇന്റർസിറ്റി, നേത്രാവതി, ഏറനാട്, മാവേലി, ചെന്നൈ/ ഗുരുവായൂർ എക്സ്പ്രസ്സ്, തിരുവനന്തപുരം നോർത്ത്/ മൈസൂർ എക്സ്പ്രസ്സ്‌, മെമു ‌ അടക്കമുള്ള ധാരാളം ട്രെയിനുകൾ ഇവിടെ നിർത്താറുണ്ട്. [[കൊച്ചി അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം|കൊച്ചി അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളത്തിൽ]] നിന്ന് 115 കിലോമീറ്ററും [[തിരുവനന്തപുരം അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം|തിരുവനന്തപുരം അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളത്തിൽ]] നിന്ന് 125 കിലോമീറ്ററുമാണ് ഇവിടേയ്ക്കുള്ള ദൂരം. ഹരിപ്പാട് സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമി ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്ന് വടക്കോട്ട് പോയാലും മണ്ണാറശാലയിൽ എത്തിച്ചേരാവുന്നതാണ്. ==അവലംബം== {{reflist}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == {{commons category|Mannarasala Temple}} * [http://www.mannarasala.org "മണ്ണാ‍റശ്ശാല ക്ഷേത്രം" ''ഔദ്യോഗിക വെബ് വിലാസം''] {{ഫലകം:Famous Hindu temples in Kerala}} {{Hindu temples in Kerala}} {{Hindu-temple-stub}} [[വർഗ്ഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ നാഗക്ഷേത്രങ്ങൾ]] h5ehs0hzks3sehf48hm2fpgp82iy9m9 4673174 4673173 2026-10-03T15:03:48Z ~2026-52414-63 223543 4673174 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Mannarasala Sree Nagaraja Temple}} {{ref improve}} {{Infobox Mandir |image = Mannarasala temple.jpg |caption=മണ്ണാറശ്ശാല ശ്രീ നാഗരാജക്ഷേത്രം |creator = |proper_name = മണ്ണാറശ്ശാല ശ്രീ നാഗരാജക്ഷേത്രം |date_built = |primary_deity = നാഗരാജാവ് (വാസുകി, അനന്തൻ), സർപ്പയക്ഷി |architecture = [[തെക്കെ ഇന്ത്യൻ]], [[കേരളീയ രീതി]] |location =[[മണ്ണാറശ്ശാല]], [[ഹരിപ്പാട് ]], [[ആലപ്പുഴ ജില്ല]], [[കേരളം]] |coordinates = }} [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] അതിപുരാതനവും അന്താരാഷ്ട്ര പ്രശസ്തവുമായ നാഗരാജാവിനുള്ള (''അനന്തൻ,വാസുകി'') ഒരു ക്ഷേത്രമാണ് [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ]] [[ഹരിപ്പാട്]] സ്ഥിതിചെയുന്ന '''മണ്ണാറശ്ശാല ശ്രീ നാഗരാജ ക്ഷേത്രം'''. ഒൻപതിലധികം ഏക്കർ പ്രദേശത്തായി നിറഞ്ഞുനിൽക്കുന്ന കാവുകൾക്കുള്ളിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി മണ്ണാറശ്ശാല ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://janamtv.com/80769131/|title=ദർശനപുണ്യമേകുന്ന മണ്ണാറശ്ശാല ആയില്യം.}}</ref> സർപ്പങ്ങളുടെ രാജാവും ശിവൻ്റെ കണ്ഠാഭരണവുമായ "വാസുകിയും" രാജ്ഞിയായ "സർപ്പയക്ഷിയുമാണ്" മുഖ്യ പ്രതിഷ്ഠകൾ.<ref name=":2" /> നാഗമാതാവായ "നാഗയക്ഷിയും", ശക്തി സ്വരൂപിണിയായ "നാഗചാമുണ്ഡിയുമാണ്" മറ്റു പ്രതിഷ്ഠകൾ. ക്ഷേത്രത്തോട് ചേർന്നുള്ള ഇല്ലത്തിന്റെ നിലവറയിൽ നാഗരാജാവായ "അനന്തൻ ([[അനന്തൻ|ആദിശേഷൻ]])" കുടികൊള്ളുന്നു. അനന്തന്റെ പുറത്ത് [[മഹാവിഷ്‌ണു|ആദിനാരായണനായ]] സാക്ഷാൽ മഹാവിഷ്‌ണു ശയിക്കുന്നു എന്നാണ് വിശ്വാസം. "നിലവറ മുത്തച്ഛൻ" എന്നാണ് ശേഷനാഗം ഇവിടെ അറിയപ്പെടുന്നത്. ആദിയും അന്തവുമില്ലാത്ത പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ പ്രതീകമാണ് അനന്തൻ. ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ [[ഗണപതി|മഹാഗണപതി]], [[ദുർഗ്ഗ]], [[ഭദ്രകാളി]], [[പരമശിവൻ]], [[ശാസ്താവ്|ധർമ്മശാസ്താവ്‌]] എന്നീ ഉപദേവതകളുണ്ട്. നാഗദേവതകളുടെ വിശ്വാസികൾക്ക് ഒരു പ്രധാന തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രമാണ് ഇവിടം. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന പൂജകൾ ചെയ്യുന്നത് മണ്ണാറശാല ഇല്ലത്തെ തല മുതിർന്ന സ്ത്രീ ആണ്. "വലിയമ്മ" എന്ന പേരിലാണ് ഈ പുരോഹിതയായ അന്തർജ്ജനം അറിയപ്പെടുന്നത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/specials/spirituality/mannarasala-malayalam-news-1.644688|title=മണ്ണാറശ്ശാല: മന്ദാരം പൂക്കുന്ന പർണശാല|access-date=2021-07-22|last=ഷാജി.കെ|language=ml|archive-date=2021-07-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20210722165758/https://www.mathrubhumi.com/specials/spirituality/mannarasala-malayalam-news-1.644688|url-status=dead}}</ref> നാഗരാജാവിന്റെ "അമ്മയുടെ" സ്ഥാനമാണ് വലിയമ്മക്ക് സങ്കല്പിച്ചിരിക്കുന്നത്. മക്കളില്ലാതെ വിഷമിച്ച ഇല്ലത്തിലെ തികഞ്ഞ ഭക്തയായ അമ്മക്ക് മകനായി നാഗരാജാവായ അനന്തൻ അവതരിച്ചു എന്നാണ് കഥ. ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ "ഉരുളി കമഴ്ത്തൽ" വഴിപാട് നടത്തി പ്രാർത്ഥിച്ചാൽ അനേകകാലം ചികിത്സ ചെയ്തിട്ടും കുട്ടികളുണ്ടാകാത്ത ദമ്പതിമാർക്ക് സന്താനഭാഗ്യം ഉണ്ടാകും എന്നാണ് വിശ്വാസം. കൂടാതെ കുടുംബത്തിന്റെ അഭിവൃദ്ധിക്കും, മക്കളുടെ അഭിവൃദ്ധിക്കും, സർപ്പദോഷം അകലുമെന്നുള്ള വിശ്വാസവും ഭക്തരെ ഇവിടേയ്ക്ക് ആകർഷിക്കുന്നു. [[തുലാം|തുലാമാസത്തിലെ]] [[ആയില്യം (നക്ഷത്രം)|ആയില്യത്തിനാണ്]] ഇവിടെ പ്രാധാന്യം. ഒരു തവണ തിരുവിതാംകൂർ മഹാരാജാവിന് ചില അസൗകര്യങ്ങൾ മൂലം കന്നിമാസത്തിലെ ആയില്യത്തിന് മണ്ണാറശ്ശാലയിലെത്താൻ സാധിക്കാതെ വന്നുവത്രെ. തിരുമനസ്സിൻ്റെ അഭ്യർത്ഥന പ്രകാരം ഇവിടുത്തെ ആയില്യം മഹോത്സവം തുലാമാസത്തിലേക്ക് മാറ്റി എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. <ref>{{Citeweb|url=https://janamtv.com/80769131/|title=ദർശനപുണ്യമേകുന്ന മണ്ണാറശ്ശാല ആയില്യം}}</ref> == ഐതീഹ്യം == പരശുരാമൻ കേരളം സൃഷ്‌ടിച്ച ശേഷമാണ് മണ്ണാറശ്ശാലയുടെ കഥ ആരംഭിക്കുന്നത്. പാമ്പുകളുടെ ആധിക്യവും ജലത്തിലെ ലവണാംശവും നിമിത്തം കേരളഭൂമി മനുഷ്യവാസത്തിന് ഉചിതല്ലെന്ന് കണ്ട പരശുരാമൻ ശ്രീ പരമേശ്വരനോട് സങ്കടം പറഞ്ഞു. സർപ്പരാജാവായ വാസുകിയെ പ്രസാദിപ്പിച്ചാൽ ഇതിന് പരിഹാരമുണ്ടാകും എന്ന് ഭഗവാൻ പറഞ്ഞു. പരശുരാമൻ്റെ തപസ്സിൽ സംപ്രീതനായി വാസുകി അദ്ദേഹത്തിന് മുന്നിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. വാസുകിയുടെ ആജ്ഞയാൽ സർപ്പങ്ങൾ   ജലത്തിലെ ലവണാംശമെല്ലാം നശിപ്പിച്ചു.  എങ്ങും പച്ചപ്പ് നിറഞ്ഞു. ഭൂമി സമ്പൽ സമൃദ്ധമായി. ഭൂമിയുടെ രക്ഷകരും കാവൽക്കാരുമായ സർപ്പങ്ങളെ യഥാവിധി പൂജിക്കുകയും അവർക്ക് പ്രത്യേകം വാസസ്ഥാനം നല്‌കി ആദരിക്കുകയും ചെയ്താൽ സർപ്പശല്യം അവസാനിക്കുമെന്നും സർപ്പങ്ങൾ സന്തോഷിച്ചാൽ സന്തതിയും സമ്പത്തും സകലവിധ സുഖങ്ങളും ഉണ്ടാകുമെന്നും കോപിച്ചാൽ അനർത്ഥങ്ങൾ വന്നു ഭവിക്കും എന്നും വാസുകി അരുളി ചെയ്തു‌. അപ്രകാരം മന്ദാരവൃക്ഷങ്ങൾ നിറഞ്ഞ തീർത്ഥ സ്ഥാനത്ത് സർപ്പരാജാവായ വാസുകിയേയും സർപ്പയക്ഷിയമ്മയേയും പരശുരാമൻ യഥാവിധി പ്രതിഷ്ഠിക്കുകയും ഒപ്പം പരിവാരങ്ങളായ മറ്റനേകം സർപ്പങ്ങളെ കുടിയിരുത്തുകയും ചെയ്തു. മന്ദാര വൃക്ഷങ്ങൾ നിറഞ്ഞ ആ പ്രദേശം മന്ദാരശ്ശാല എന്നറിയപ്പെട്ടു. സർപ്പങ്ങൾ വസിക്കുന്ന ഏതാനും സ്ഥലം സർപ്പക്കാവായി നിശ്ചയിച്ച് അതിര് കെട്ടി തിരിക്കുകയും ശേഷമുള്ള സ്ഥലത്ത് കാട് വെട്ടി തെളിച്ച് വീടുണ്ടാക്കി താമസിക്കാൻ ജനങ്ങളെ അനുവദിക്കുകയും ചെയ്തു. സർപ്പങ്ങളെ പതിവായി പൂജിക്കാനും കാവിനെ സംരക്ഷിക്കാനുമായി ഒരു ബ്രാഹ്മണ കുടുംബത്തെ ഗൃഹം പണിയിച്ച് അവിടെ താമസിപ്പിച്ചു. കാവിനെ സംബന്ധിച്ച സകല അവകാശങ്ങളും അധികാരങ്ങളും അവർക്ക് നൽകി. അവർ സർപ്പങ്ങളെ തങ്ങളുടെ പരദേവതയായി ആരാധിച്ചു പോന്നു. അക്കാലത്ത് ഒരിക്കൽ നാഗരാജാവിൻ്റെ അധിവാസ സ്ഥലത്ത് കാട്ടുതീയുണ്ടായി. അഗ്നിജ്വാലയാൽ മണ്ണിന് ചൂട് പിടിക്കുകയും സർപ്പങ്ങൾ വളരെ ബുദ്ധിമുട്ടുകയും ചെയ്തു. ഇല്ലത്തെ സ്ത്രീജനങ്ങൾ അടുത്തുള്ള കുളത്തിൽ നിന്നും വെള്ളം കൊണ്ടുവന്ന് ഒഴിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു. തീ അണഞ്ഞിട്ടും മണ്ണിൻ്റെ ചൂടാറുന്നതുവരെ അവർ അത് തുടർന്നു. മണ്ണിലെ ചൂട് പൂർണ്ണമായും ശമിച്ചു. അന്നു മുതൽ ആ സ്ഥലം മണ്ണാറിയ ശാല എന്ന് അറിയപ്പെട്ടു. കാലക്രമത്തിൽ അത് മണ്ണാറശ്ശാലയായി എന്ന് ഐതീഹ്യം.<ref name=":1" /> ഇല്ലത്തെ ബ്രാഹ്മണ ദമ്പതികളായ വാസുദേവനും ശ്രീദേവിയും സന്താന ലബ്ധിക്കായി നാഗരാജാവിനെ ഭക്തിയോടെ പൂജിച്ചു. കുറച്ചുനാൾ കഴിഞ്ഞപ്പോൾ ശ്രീദേവി അന്തർജനം മനുഷ്യശിശുവിനും അഞ്ചു തലയുളള സർപ്പശിശുവിനും (നാഗങ്ങളുടെ രാജാവായ അനന്തൻ) ജന്മം നൽകി. ബാല്യദശ പിന്നിട്ടതോടെ സർപ്പശിശുവിൻ്റെ പ്രഭാവം ദിനംപ്രതി വർദ്ധിച്ചുവന്നു. മനുഷ്യ ശിശു ഗൃഹസ്ഥാശ്രമത്തിലേക്ക് കടന്നപ്പോൾ സർപ്പശിശു തപസ്സിൽ മുഴുകുന്നതിനായി ഇല്ലത്തെ നിലവറയിൽ പ്രവേശിച്ചു. മകൻ പോയപ്പോഴുണ്ടായ മനോവേദന അമ്മ നാഗരാജാവിനെ അറിയിക്കുകയും ആണ്ടിൽ ഒരിക്കൽ അമ്മയ്ക്ക് മാത്രം ദർശനം നൽകാം എന്ന് നാഗരാജാവ് വരം നൽകുകയും ചെയ്തു. അന്നേ ദിവസം അമ്മ നൽകുന്ന പൂജകൾ സ്വീകരിക്കാമെന്ന് വാക്കും നൽകി. പൂജാക്രമങ്ങളും മന്ത്രങ്ങളും തൻ്റെ അമ്മയ്ക്ക് ഉപദേശിച്ച് കൊടുത്തു. <ref name=":1" /> "അമ്മയ്ക്ക് വയ്യാതെ ആയാൽ അടുത്ത മൂത്തസ്ഥാനം ആർക്കാണെന്ന് വെച്ചാൽ അവർക്ക് നൽകണം. ഇത് തലമുറതോറും തുടർന്നു കൊണ്ടിരിക്കണം." അദ്ദേഹം ഓർമ്മിപ്പിച്ചു. ==നാഗാരാധന== {{Main|സർപ്പാരാധന}}സർപ്പദേവതകളോടുള്ള ഭക്തിയാണ് സർപ്പപൂജ. ഈ പാരമ്പര്യം പ്രത്യേകിച്ച് മതത്തിലും പുരാണങ്ങളിലും പുരാതന സംസ്കാരങ്ങളിലും ഉണ്ട്. പാമ്പുകളെ അറിവിന്റെയും ശക്തിയുടെയും നവീകരണത്തിന്റെയും ഉടമകളായി കണ്ടിരുന്നു. == ക്ഷേത്രം == ഈ പ്രശസ്തമായ നാഗരാജ ക്ഷേത്രം മരങ്ങൾ ഇടതിങ്ങി വളർന്ന കാവിന്റെ നടുവിലാണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. മണ്ണാ‍റശ്ശാല ക്ഷേത്രത്തിലേക്കുള്ള നടപ്പാതയിൽ വഴിക്ക് ഇരുവശവും മരങ്ങളുടെ ചുവട്ടിലുമായി 30,000-ത്തോളം നാഗ പ്രതിമകളുണ്ട്.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.keralatourism.org/malayalam/event/mannarasala-ayilyam/68|title=മണ്ണാറശ്ശാല ആയില്യം, മണ്ണാറശ്ശാല നാഗരാജ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ഉത്സവം, കേരള വിനോദ സഞ്ചാരം|access-date=2021-07-22|language=ml}}</ref> ഇത്രയും നാഗപ്രതിമകളുള്ള കേരളത്തിലെ ഒരേയൊരു ക്ഷേത്രമാണ് മണ്ണാറശ്ശാല ശ്രീ നാഗരാജ ക്ഷേത്രം.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.asianetnews.com/news/mannarasala-temple|title=നാഗങ്ങൾ വിഹരിക്കുന്ന 'മണ്ണാറിയശാല": മണ്ണാറശാല ആയില്യപൂജ നാളെ|access-date=2021-07-22|language=ml}}</ref> ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്നു ലഭിക്കുന്ന പ്രത്യേകമായി നിർമ്മിച്ച [[മഞ്ഞൾ]] കുഴമ്പ് രോഗസംഹാരിയാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. ==ഉരുളി കമഴ്ത്തൽ== ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടുകളിൽ ഒന്നാണ് ഉരുളി കമഴ്ത്തൽ. സന്താന സൗഭാഗ്യത്തിനായി ധാരാളം ഭക്തജനങ്ങൾ ക്ഷേത്രത്തിൽ എത്തി "ഉരുളി കമഴ്ത്തൽ" വഴിപാടു കഴിക്കുന്നു.<ref name=":2">{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/astrology/astro-news/mannarasala-uruli-kamazhthal.html|title=സന്താനസൗഭാഗ്യത്തിന് മണ്ണാറശാല ഉരുളി കമഴ്ത്തൽ|access-date=2021-07-22}}</ref> ദമ്പതികൾ താളമേളങ്ങളോടെ ക്ഷേത്രത്തിനു ചുറ്റും മൂന്നു പ്രദക്ഷിണം വെച്ച്‌ ഉരുളി നാഗരാജാവിന്റെ നടയ്ക്കു വെയ്ക്കും. മേൽശാന്തി പറഞ്ഞുകൊടുക്കുന്ന പ്രാർത്ഥന ഇവർ ഏറ്റു ചൊല്ലി ദമ്പതികൾ ഇല്ലത്തു ചെന്ന്‌ അമ്മയെ ദർശിച്ച്‌ ഭസ്മം വാങ്ങും. ഇവർ നടയ്ക്കു വെച്ച ഉരുളി പിന്നീട്‌ അമ്മ നിലവറയിൽ അനന്തന് മുൻപിൽ കമഴ്ത്തിവെയ്ക്കുന്നു.<ref name=":1" /> കുഞ്ഞുങ്ങൾ ഉണ്ടായിക്കഴിയുമ്പോൾ ദമ്പതിമാർ കുഞ്ഞുമായി എത്തുമ്പോഴാണ്‌ ഉരുളി നിവർത്തി ഉപകാരസ്മരണയായി പായസം വച്ചു നാഗരാജാവായ വാസുകിക്കും, അനന്തനും സമർപ്പിക്കുന്നു. മക്കളില്ലാതെ വിഷമിച്ച ഇല്ലത്തെ ഭക്തയായ അന്തർജ്ജനത്തിന് മകനായി നാഗരാജാവായ അനന്തൻ ജനിച്ചു എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. ജാതി - മത ഭേദമെന്യേ നിരവധി കുട്ടികളില്ലാത്ത ഭക്തർ ഈ വഴിപാടു ഇവിടെ നടത്താറുണ്ട്‌. ഹൈന്ദവവിശ്വാസ പ്രകാരം സന്താനങ്ങളുടെ ശ്രേയസിന് വേണ്ടി ദമ്പതിമാർ നാഗപ്രീതിയാണ് ആദ്യം വരുത്തേണ്ടത്. കൂടാതെ സന്താനങ്ങളുടെ ഐശ്വര്യത്തിനു വേണ്ടിയും സർപ്പദോഷശാന്തിക്കായും ഭക്തർ ഇവിടെ ദർശനം നടത്താറുണ്ട്. == ദർശന സമയം == *രാവിലെ 5 AM മുതൽ ഉച്ചക്ക് 12 PM വരെ. *വൈകുന്നേരം 5.30 PM മുതൽ രാത്രി 7.30 PM വരെ. == ക്ഷേത്രത്തിൽ എത്താനുള്ള വഴി == [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[ആലപ്പുഴ]] ജില്ലയിലെ [[ഹരിപ്പാട്]] ബസ് സ്റ്റാന്റിൽ നിന്ന് ([[ദേശീയപാത 66 (ഇന്ത്യ)|ദേശീയപാത 66]]-ൽ ഉള്ള പ്രധാന ബസ് സ്റ്റാന്റ്) മൂന്നു കിലോമീറ്റർ വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് മാറിയാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. ഹരിപ്പാട്‌ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനിൽ നിന്നും ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് എത്താൻ മൂന്നര കിലോമീറ്റർ മാത്രമേയുള്ളൂ. ഇന്റർസിറ്റി, നേത്രാവതി, ഏറനാട്, മാവേലി, ചെന്നൈ/ ഗുരുവായൂർ എക്സ്പ്രസ്സ്, തിരുവനന്തപുരം നോർത്ത്/ മൈസൂർ എക്സ്പ്രസ്സ്‌, മെമു ‌ അടക്കമുള്ള ധാരാളം ട്രെയിനുകൾ ഇവിടെ നിർത്താറുണ്ട്. [[കൊച്ചി അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം|കൊച്ചി അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളത്തിൽ]] നിന്ന് 115 കിലോമീറ്ററും [[തിരുവനന്തപുരം അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം|തിരുവനന്തപുരം അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളത്തിൽ]] നിന്ന് 125 കിലോമീറ്ററുമാണ് ഇവിടേയ്ക്കുള്ള ദൂരം. ഹരിപ്പാട് സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമി ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്ന് വടക്കോട്ട് പോയാലും മണ്ണാറശാലയിൽ എത്തിച്ചേരാവുന്നതാണ്. ==അവലംബം== {{reflist}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == {{commons category|Mannarasala Temple}} * [http://www.mannarasala.org "മണ്ണാ‍റശ്ശാല ക്ഷേത്രം" ''ഔദ്യോഗിക വെബ് വിലാസം''] {{ഫലകം:Famous Hindu temples in Kerala}} {{Hindu temples in Kerala}} {{Hindu-temple-stub}} [[വർഗ്ഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ നാഗക്ഷേത്രങ്ങൾ]] rvfcnak8iszbw242tyjwtqj2iu1gmuy 4673177 4673174 2026-10-03T15:09:12Z ~2026-52414-63 223543 /* ഐതീഹ്യം */ 4673177 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Mannarasala Sree Nagaraja Temple}} {{ref improve}} {{Infobox Mandir |image = Mannarasala temple.jpg |caption=മണ്ണാറശ്ശാല ശ്രീ നാഗരാജക്ഷേത്രം |creator = |proper_name = മണ്ണാറശ്ശാല ശ്രീ നാഗരാജക്ഷേത്രം |date_built = |primary_deity = നാഗരാജാവ് (വാസുകി, അനന്തൻ), സർപ്പയക്ഷി |architecture = [[തെക്കെ ഇന്ത്യൻ]], [[കേരളീയ രീതി]] |location =[[മണ്ണാറശ്ശാല]], [[ഹരിപ്പാട് ]], [[ആലപ്പുഴ ജില്ല]], [[കേരളം]] |coordinates = }} [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] അതിപുരാതനവും അന്താരാഷ്ട്ര പ്രശസ്തവുമായ നാഗരാജാവിനുള്ള (''അനന്തൻ,വാസുകി'') ഒരു ക്ഷേത്രമാണ് [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ]] [[ഹരിപ്പാട്]] സ്ഥിതിചെയുന്ന '''മണ്ണാറശ്ശാല ശ്രീ നാഗരാജ ക്ഷേത്രം'''. ഒൻപതിലധികം ഏക്കർ പ്രദേശത്തായി നിറഞ്ഞുനിൽക്കുന്ന കാവുകൾക്കുള്ളിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി മണ്ണാറശ്ശാല ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://janamtv.com/80769131/|title=ദർശനപുണ്യമേകുന്ന മണ്ണാറശ്ശാല ആയില്യം.}}</ref> സർപ്പങ്ങളുടെ രാജാവും ശിവൻ്റെ കണ്ഠാഭരണവുമായ "വാസുകിയും" രാജ്ഞിയായ "സർപ്പയക്ഷിയുമാണ്" മുഖ്യ പ്രതിഷ്ഠകൾ.<ref name=":2" /> നാഗമാതാവായ "നാഗയക്ഷിയും", ശക്തി സ്വരൂപിണിയായ "നാഗചാമുണ്ഡിയുമാണ്" മറ്റു പ്രതിഷ്ഠകൾ. ക്ഷേത്രത്തോട് ചേർന്നുള്ള ഇല്ലത്തിന്റെ നിലവറയിൽ നാഗരാജാവായ "അനന്തൻ ([[അനന്തൻ|ആദിശേഷൻ]])" കുടികൊള്ളുന്നു. അനന്തന്റെ പുറത്ത് [[മഹാവിഷ്‌ണു|ആദിനാരായണനായ]] സാക്ഷാൽ മഹാവിഷ്‌ണു ശയിക്കുന്നു എന്നാണ് വിശ്വാസം. "നിലവറ മുത്തച്ഛൻ" എന്നാണ് ശേഷനാഗം ഇവിടെ അറിയപ്പെടുന്നത്. ആദിയും അന്തവുമില്ലാത്ത പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ പ്രതീകമാണ് അനന്തൻ. ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ [[ഗണപതി|മഹാഗണപതി]], [[ദുർഗ്ഗ]], [[ഭദ്രകാളി]], [[പരമശിവൻ]], [[ശാസ്താവ്|ധർമ്മശാസ്താവ്‌]] എന്നീ ഉപദേവതകളുണ്ട്. നാഗദേവതകളുടെ വിശ്വാസികൾക്ക് ഒരു പ്രധാന തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രമാണ് ഇവിടം. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന പൂജകൾ ചെയ്യുന്നത് മണ്ണാറശാല ഇല്ലത്തെ തല മുതിർന്ന സ്ത്രീ ആണ്. "വലിയമ്മ" എന്ന പേരിലാണ് ഈ പുരോഹിതയായ അന്തർജ്ജനം അറിയപ്പെടുന്നത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/specials/spirituality/mannarasala-malayalam-news-1.644688|title=മണ്ണാറശ്ശാല: മന്ദാരം പൂക്കുന്ന പർണശാല|access-date=2021-07-22|last=ഷാജി.കെ|language=ml|archive-date=2021-07-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20210722165758/https://www.mathrubhumi.com/specials/spirituality/mannarasala-malayalam-news-1.644688|url-status=dead}}</ref> നാഗരാജാവിന്റെ "അമ്മയുടെ" സ്ഥാനമാണ് വലിയമ്മക്ക് സങ്കല്പിച്ചിരിക്കുന്നത്. മക്കളില്ലാതെ വിഷമിച്ച ഇല്ലത്തിലെ തികഞ്ഞ ഭക്തയായ അമ്മക്ക് മകനായി നാഗരാജാവായ അനന്തൻ അവതരിച്ചു എന്നാണ് കഥ. ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ "ഉരുളി കമഴ്ത്തൽ" വഴിപാട് നടത്തി പ്രാർത്ഥിച്ചാൽ അനേകകാലം ചികിത്സ ചെയ്തിട്ടും കുട്ടികളുണ്ടാകാത്ത ദമ്പതിമാർക്ക് സന്താനഭാഗ്യം ഉണ്ടാകും എന്നാണ് വിശ്വാസം. കൂടാതെ കുടുംബത്തിന്റെ അഭിവൃദ്ധിക്കും, മക്കളുടെ അഭിവൃദ്ധിക്കും, സർപ്പദോഷം അകലുമെന്നുള്ള വിശ്വാസവും ഭക്തരെ ഇവിടേയ്ക്ക് ആകർഷിക്കുന്നു. [[തുലാം|തുലാമാസത്തിലെ]] [[ആയില്യം (നക്ഷത്രം)|ആയില്യത്തിനാണ്]] ഇവിടെ പ്രാധാന്യം. ഒരു തവണ തിരുവിതാംകൂർ മഹാരാജാവിന് ചില അസൗകര്യങ്ങൾ മൂലം കന്നിമാസത്തിലെ ആയില്യത്തിന് മണ്ണാറശ്ശാലയിലെത്താൻ സാധിക്കാതെ വന്നുവത്രെ. തിരുമനസ്സിൻ്റെ അഭ്യർത്ഥന പ്രകാരം ഇവിടുത്തെ ആയില്യം മഹോത്സവം തുലാമാസത്തിലേക്ക് മാറ്റി എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. <ref>{{Citeweb|url=https://janamtv.com/80769131/|title=ദർശനപുണ്യമേകുന്ന മണ്ണാറശ്ശാല ആയില്യം}}</ref> == ഐതീഹ്യം == പരശുരാമൻ കേരളം സൃഷ്‌ടിച്ച ശേഷമാണ് മണ്ണാറശ്ശാലയുടെ കഥ ആരംഭിക്കുന്നത്. പാമ്പുകളുടെ ആധിക്യവും ജലത്തിലെ ലവണാംശവും നിമിത്തം കേരളഭൂമി മനുഷ്യവാസത്തിന് ഉചിതല്ലെന്ന് കണ്ട പരശുരാമൻ ശ്രീ പരമേശ്വരനോട് സങ്കടം പറഞ്ഞു. സർപ്പരാജാവായ വാസുകിയെ പ്രസാദിപ്പിച്ചാൽ ഇതിന് പരിഹാരമുണ്ടാകും എന്ന് ഭഗവാൻ പറഞ്ഞു. പരശുരാമൻ്റെ തപസ്സിൽ സംപ്രീതനായി വാസുകി അദ്ദേഹത്തിന് മുന്നിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. വാസുകിയുടെ ആജ്ഞയാൽ സർപ്പങ്ങൾ   ജലത്തിലെ ലവണാംശമെല്ലാം നശിപ്പിച്ചു.  എങ്ങും പച്ചപ്പ് നിറഞ്ഞു. ഭൂമി സമ്പൽ സമൃദ്ധമായി. ഭൂമിയുടെ രക്ഷകരും കാവൽക്കാരുമായ സർപ്പങ്ങളെ യഥാവിധി പൂജിക്കുകയും അവർക്ക് പ്രത്യേകം വാസസ്ഥാനം നല്‌കി ആദരിക്കുകയും ചെയ്താൽ സർപ്പശല്യം അവസാനിക്കുമെന്നും സർപ്പങ്ങൾ സന്തോഷിച്ചാൽ സന്തതിയും സമ്പത്തും സകലവിധ സുഖങ്ങളും ഉണ്ടാകുമെന്നും കോപിച്ചാൽ അനർത്ഥങ്ങൾ വന്നു ഭവിക്കും എന്നും വാസുകി അരുളി ചെയ്തു‌. അപ്രകാരം മന്ദാരവൃക്ഷങ്ങൾ നിറഞ്ഞ തീർത്ഥ സ്ഥാനത്ത് സർപ്പരാജാവായ വാസുകിയേയും സർപ്പയക്ഷിയമ്മയേയും പരശുരാമൻ യഥാവിധി പ്രതിഷ്ഠിക്കുകയും ഒപ്പം പരിവാരങ്ങളായ മറ്റനേകം സർപ്പങ്ങളെ കുടിയിരുത്തുകയും ചെയ്തു. മന്ദാരമരങ്ങൾ നിറഞ്ഞ വനപ്രദേശം മന്ദാരശ്ശാല എന്ന് അറിയപ്പെടാൻ തുടങ്ങി. സർപ്പങ്ങൾ വസിക്കുന്ന ഏതാനും സ്ഥലം സർപ്പക്കാവായി നിശ്ചയിച്ച് അതിര് കെട്ടി തിരിക്കുകയും ശേഷമുള്ള സ്ഥലത്ത് കാട് വെട്ടി തെളിച്ച് വീടുണ്ടാക്കി താമസിക്കാൻ ജനങ്ങളെ അനുവദിക്കുകയും ചെയ്തു. സർപ്പങ്ങളെ പതിവായി പൂജിക്കാനും കാവിനെ സംരക്ഷിക്കാനുമായി ഒരു ബ്രാഹ്മണ കുടുംബത്തെ ഗൃഹം പണിയിച്ച് അവിടെ താമസിപ്പിച്ചു. കാവിനെ സംബന്ധിച്ച സകല അവകാശങ്ങളും അധികാരങ്ങളും അവർക്ക് നൽകി. അവർ സർപ്പങ്ങളെ തങ്ങളുടെ പരദേവതയായി ആരാധിച്ചു പോന്നു. അക്കാലത്ത് ഒരിക്കൽ നാഗരാജാവിൻ്റെ അധിവാസ സ്ഥലത്ത് കാട്ടുതീയുണ്ടായി. അഗ്നിജ്വാലയാൽ മണ്ണിന് ചൂട് പിടിക്കുകയും സർപ്പങ്ങൾ വളരെ ബുദ്ധിമുട്ടുകയും ചെയ്തു. ഇല്ലത്തെ സ്ത്രീജനങ്ങൾ അടുത്തുള്ള കുളത്തിൽ നിന്നും വെള്ളം കൊണ്ടുവന്ന് ഒഴിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു. തീ അണഞ്ഞിട്ടും മണ്ണിൻ്റെ ചൂടാറുന്നതുവരെ അവർ അത് തുടർന്നു. മണ്ണിലെ ചൂട് പൂർണ്ണമായും ശമിച്ചു. അന്നു മുതൽ ആ സ്ഥലം മണ്ണാറിയ ശാല എന്ന് അറിയപ്പെട്ടു. കാലക്രമത്തിൽ അത് മണ്ണാറശ്ശാലയായി എന്ന് ഐതീഹ്യം.<ref name=":1" /> ഇല്ലത്തെ ബ്രാഹ്മണ ദമ്പതികളായ വാസുദേവനും ശ്രീദേവിയും സന്താന ലബ്ധിക്കായി നാഗരാജാവിനെ ഭക്തിയോടെ പൂജിച്ചു. കുറച്ചുനാൾ കഴിഞ്ഞപ്പോൾ ശ്രീദേവി അന്തർജനം മനുഷ്യശിശുവിനും അഞ്ചു തലയുളള സർപ്പശിശുവിനും (നാഗങ്ങളുടെ രാജാവായ അനന്തൻ) ജന്മം നൽകി. ബാല്യദശ പിന്നിട്ടതോടെ സർപ്പശിശുവിൻ്റെ പ്രഭാവം ദിനംപ്രതി വർദ്ധിച്ചുവന്നു. മനുഷ്യ ശിശു ഗൃഹസ്ഥാശ്രമത്തിലേക്ക് കടന്നപ്പോൾ സർപ്പശിശു തപസ്സിൽ മുഴുകുന്നതിനായി ഇല്ലത്തെ നിലവറയിൽ പ്രവേശിച്ചു. മകൻ പോയപ്പോഴുണ്ടായ മനോവേദന അമ്മ നാഗരാജാവിനെ അറിയിക്കുകയും ആണ്ടിൽ ഒരിക്കൽ അമ്മയ്ക്ക് മാത്രം ദർശനം നൽകാം എന്ന് നാഗരാജാവ് വരം നൽകുകയും ചെയ്തു. അന്നേ ദിവസം അമ്മ നൽകുന്ന പൂജകൾ സ്വീകരിക്കാമെന്ന് വാക്കും നൽകി. പൂജാക്രമങ്ങളും മന്ത്രങ്ങളും തൻ്റെ അമ്മയ്ക്ക് ഉപദേശിച്ച് കൊടുത്തു. <ref name=":1" /> "അമ്മയ്ക്ക് വയ്യാതെ ആയാൽ അടുത്ത മൂത്തസ്ഥാനം ആർക്കാണെന്ന് വെച്ചാൽ അവർക്ക് നൽകണം. ഇത് തലമുറതോറും തുടർന്നു കൊണ്ടിരിക്കണം." അദ്ദേഹം ഓർമ്മിപ്പിച്ചു. ==നാഗാരാധന== {{Main|സർപ്പാരാധന}}സർപ്പദേവതകളോടുള്ള ഭക്തിയാണ് സർപ്പപൂജ. ഈ പാരമ്പര്യം പ്രത്യേകിച്ച് മതത്തിലും പുരാണങ്ങളിലും പുരാതന സംസ്കാരങ്ങളിലും ഉണ്ട്. പാമ്പുകളെ അറിവിന്റെയും ശക്തിയുടെയും നവീകരണത്തിന്റെയും ഉടമകളായി കണ്ടിരുന്നു. == ക്ഷേത്രം == ഈ പ്രശസ്തമായ നാഗരാജ ക്ഷേത്രം മരങ്ങൾ ഇടതിങ്ങി വളർന്ന കാവിന്റെ നടുവിലാണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. മണ്ണാ‍റശ്ശാല ക്ഷേത്രത്തിലേക്കുള്ള നടപ്പാതയിൽ വഴിക്ക് ഇരുവശവും മരങ്ങളുടെ ചുവട്ടിലുമായി 30,000-ത്തോളം നാഗ പ്രതിമകളുണ്ട്.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.keralatourism.org/malayalam/event/mannarasala-ayilyam/68|title=മണ്ണാറശ്ശാല ആയില്യം, മണ്ണാറശ്ശാല നാഗരാജ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ഉത്സവം, കേരള വിനോദ സഞ്ചാരം|access-date=2021-07-22|language=ml}}</ref> ഇത്രയും നാഗപ്രതിമകളുള്ള കേരളത്തിലെ ഒരേയൊരു ക്ഷേത്രമാണ് മണ്ണാറശ്ശാല ശ്രീ നാഗരാജ ക്ഷേത്രം.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.asianetnews.com/news/mannarasala-temple|title=നാഗങ്ങൾ വിഹരിക്കുന്ന 'മണ്ണാറിയശാല": മണ്ണാറശാല ആയില്യപൂജ നാളെ|access-date=2021-07-22|language=ml}}</ref> ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്നു ലഭിക്കുന്ന പ്രത്യേകമായി നിർമ്മിച്ച [[മഞ്ഞൾ]] കുഴമ്പ് രോഗസംഹാരിയാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. ==ഉരുളി കമഴ്ത്തൽ== ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടുകളിൽ ഒന്നാണ് ഉരുളി കമഴ്ത്തൽ. സന്താന സൗഭാഗ്യത്തിനായി ധാരാളം ഭക്തജനങ്ങൾ ക്ഷേത്രത്തിൽ എത്തി "ഉരുളി കമഴ്ത്തൽ" വഴിപാടു കഴിക്കുന്നു.<ref name=":2">{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/astrology/astro-news/mannarasala-uruli-kamazhthal.html|title=സന്താനസൗഭാഗ്യത്തിന് മണ്ണാറശാല ഉരുളി കമഴ്ത്തൽ|access-date=2021-07-22}}</ref> ദമ്പതികൾ താളമേളങ്ങളോടെ ക്ഷേത്രത്തിനു ചുറ്റും മൂന്നു പ്രദക്ഷിണം വെച്ച്‌ ഉരുളി നാഗരാജാവിന്റെ നടയ്ക്കു വെയ്ക്കും. മേൽശാന്തി പറഞ്ഞുകൊടുക്കുന്ന പ്രാർത്ഥന ഇവർ ഏറ്റു ചൊല്ലി ദമ്പതികൾ ഇല്ലത്തു ചെന്ന്‌ അമ്മയെ ദർശിച്ച്‌ ഭസ്മം വാങ്ങും. ഇവർ നടയ്ക്കു വെച്ച ഉരുളി പിന്നീട്‌ അമ്മ നിലവറയിൽ അനന്തന് മുൻപിൽ കമഴ്ത്തിവെയ്ക്കുന്നു.<ref name=":1" /> കുഞ്ഞുങ്ങൾ ഉണ്ടായിക്കഴിയുമ്പോൾ ദമ്പതിമാർ കുഞ്ഞുമായി എത്തുമ്പോഴാണ്‌ ഉരുളി നിവർത്തി ഉപകാരസ്മരണയായി പായസം വച്ചു നാഗരാജാവായ വാസുകിക്കും, അനന്തനും സമർപ്പിക്കുന്നു. മക്കളില്ലാതെ വിഷമിച്ച ഇല്ലത്തെ ഭക്തയായ അന്തർജ്ജനത്തിന് മകനായി നാഗരാജാവായ അനന്തൻ ജനിച്ചു എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. ജാതി - മത ഭേദമെന്യേ നിരവധി കുട്ടികളില്ലാത്ത ഭക്തർ ഈ വഴിപാടു ഇവിടെ നടത്താറുണ്ട്‌. ഹൈന്ദവവിശ്വാസ പ്രകാരം സന്താനങ്ങളുടെ ശ്രേയസിന് വേണ്ടി ദമ്പതിമാർ നാഗപ്രീതിയാണ് ആദ്യം വരുത്തേണ്ടത്. കൂടാതെ സന്താനങ്ങളുടെ ഐശ്വര്യത്തിനു വേണ്ടിയും സർപ്പദോഷശാന്തിക്കായും ഭക്തർ ഇവിടെ ദർശനം നടത്താറുണ്ട്. == ദർശന സമയം == *രാവിലെ 5 AM മുതൽ ഉച്ചക്ക് 12 PM വരെ. *വൈകുന്നേരം 5.30 PM മുതൽ രാത്രി 7.30 PM വരെ. == ക്ഷേത്രത്തിൽ എത്താനുള്ള വഴി == [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[ആലപ്പുഴ]] ജില്ലയിലെ [[ഹരിപ്പാട്]] ബസ് സ്റ്റാന്റിൽ നിന്ന് ([[ദേശീയപാത 66 (ഇന്ത്യ)|ദേശീയപാത 66]]-ൽ ഉള്ള പ്രധാന ബസ് സ്റ്റാന്റ്) മൂന്നു കിലോമീറ്റർ വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് മാറിയാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. ഹരിപ്പാട്‌ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനിൽ നിന്നും ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് എത്താൻ മൂന്നര കിലോമീറ്റർ മാത്രമേയുള്ളൂ. ഇന്റർസിറ്റി, നേത്രാവതി, ഏറനാട്, മാവേലി, ചെന്നൈ/ ഗുരുവായൂർ എക്സ്പ്രസ്സ്, തിരുവനന്തപുരം നോർത്ത്/ മൈസൂർ എക്സ്പ്രസ്സ്‌, മെമു ‌ അടക്കമുള്ള ധാരാളം ട്രെയിനുകൾ ഇവിടെ നിർത്താറുണ്ട്. [[കൊച്ചി അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം|കൊച്ചി അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളത്തിൽ]] നിന്ന് 115 കിലോമീറ്ററും [[തിരുവനന്തപുരം അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം|തിരുവനന്തപുരം അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളത്തിൽ]] നിന്ന് 125 കിലോമീറ്ററുമാണ് ഇവിടേയ്ക്കുള്ള ദൂരം. ഹരിപ്പാട് സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമി ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്ന് വടക്കോട്ട് പോയാലും മണ്ണാറശാലയിൽ എത്തിച്ചേരാവുന്നതാണ്. ==അവലംബം== {{reflist}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == {{commons category|Mannarasala Temple}} * [http://www.mannarasala.org "മണ്ണാ‍റശ്ശാല ക്ഷേത്രം" ''ഔദ്യോഗിക വെബ് വിലാസം''] {{ഫലകം:Famous Hindu temples in Kerala}} {{Hindu temples in Kerala}} {{Hindu-temple-stub}} [[വർഗ്ഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ നാഗക്ഷേത്രങ്ങൾ]] 5588907e7hxf828rfbsr52vvr3zcwcz 4673182 4673177 2026-10-03T15:27:41Z ~2026-52414-63 223543 /* ഐതീഹ്യം */ 4673182 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Mannarasala Sree Nagaraja Temple}} {{ref improve}} {{Infobox Mandir |image = Mannarasala temple.jpg |caption=മണ്ണാറശ്ശാല ശ്രീ നാഗരാജക്ഷേത്രം |creator = |proper_name = മണ്ണാറശ്ശാല ശ്രീ നാഗരാജക്ഷേത്രം |date_built = |primary_deity = നാഗരാജാവ് (വാസുകി, അനന്തൻ), സർപ്പയക്ഷി |architecture = [[തെക്കെ ഇന്ത്യൻ]], [[കേരളീയ രീതി]] |location =[[മണ്ണാറശ്ശാല]], [[ഹരിപ്പാട് ]], [[ആലപ്പുഴ ജില്ല]], [[കേരളം]] |coordinates = }} [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] അതിപുരാതനവും അന്താരാഷ്ട്ര പ്രശസ്തവുമായ നാഗരാജാവിനുള്ള (''അനന്തൻ,വാസുകി'') ഒരു ക്ഷേത്രമാണ് [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ]] [[ഹരിപ്പാട്]] സ്ഥിതിചെയുന്ന '''മണ്ണാറശ്ശാല ശ്രീ നാഗരാജ ക്ഷേത്രം'''. ഒൻപതിലധികം ഏക്കർ പ്രദേശത്തായി നിറഞ്ഞുനിൽക്കുന്ന കാവുകൾക്കുള്ളിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി മണ്ണാറശ്ശാല ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://janamtv.com/80769131/|title=ദർശനപുണ്യമേകുന്ന മണ്ണാറശ്ശാല ആയില്യം.}}</ref> സർപ്പങ്ങളുടെ രാജാവും ശിവൻ്റെ കണ്ഠാഭരണവുമായ "വാസുകിയും" രാജ്ഞിയായ "സർപ്പയക്ഷിയുമാണ്" മുഖ്യ പ്രതിഷ്ഠകൾ.<ref name=":2" /> നാഗമാതാവായ "നാഗയക്ഷിയും", ശക്തി സ്വരൂപിണിയായ "നാഗചാമുണ്ഡിയുമാണ്" മറ്റു പ്രതിഷ്ഠകൾ. ക്ഷേത്രത്തോട് ചേർന്നുള്ള ഇല്ലത്തിന്റെ നിലവറയിൽ നാഗരാജാവായ "അനന്തൻ ([[അനന്തൻ|ആദിശേഷൻ]])" കുടികൊള്ളുന്നു. അനന്തന്റെ പുറത്ത് [[മഹാവിഷ്‌ണു|ആദിനാരായണനായ]] സാക്ഷാൽ മഹാവിഷ്‌ണു ശയിക്കുന്നു എന്നാണ് വിശ്വാസം. "നിലവറ മുത്തച്ഛൻ" എന്നാണ് ശേഷനാഗം ഇവിടെ അറിയപ്പെടുന്നത്. ആദിയും അന്തവുമില്ലാത്ത പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ പ്രതീകമാണ് അനന്തൻ. ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ [[ഗണപതി|മഹാഗണപതി]], [[ദുർഗ്ഗ]], [[ഭദ്രകാളി]], [[പരമശിവൻ]], [[ശാസ്താവ്|ധർമ്മശാസ്താവ്‌]] എന്നീ ഉപദേവതകളുണ്ട്. നാഗദേവതകളുടെ വിശ്വാസികൾക്ക് ഒരു പ്രധാന തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രമാണ് ഇവിടം. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന പൂജകൾ ചെയ്യുന്നത് മണ്ണാറശാല ഇല്ലത്തെ തല മുതിർന്ന സ്ത്രീ ആണ്. "വലിയമ്മ" എന്ന പേരിലാണ് ഈ പുരോഹിതയായ അന്തർജ്ജനം അറിയപ്പെടുന്നത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/specials/spirituality/mannarasala-malayalam-news-1.644688|title=മണ്ണാറശ്ശാല: മന്ദാരം പൂക്കുന്ന പർണശാല|access-date=2021-07-22|last=ഷാജി.കെ|language=ml|archive-date=2021-07-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20210722165758/https://www.mathrubhumi.com/specials/spirituality/mannarasala-malayalam-news-1.644688|url-status=dead}}</ref> നാഗരാജാവിന്റെ "അമ്മയുടെ" സ്ഥാനമാണ് വലിയമ്മക്ക് സങ്കല്പിച്ചിരിക്കുന്നത്. മക്കളില്ലാതെ വിഷമിച്ച ഇല്ലത്തിലെ തികഞ്ഞ ഭക്തയായ അമ്മക്ക് മകനായി നാഗരാജാവായ അനന്തൻ അവതരിച്ചു എന്നാണ് കഥ. ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ "ഉരുളി കമഴ്ത്തൽ" വഴിപാട് നടത്തി പ്രാർത്ഥിച്ചാൽ അനേകകാലം ചികിത്സ ചെയ്തിട്ടും കുട്ടികളുണ്ടാകാത്ത ദമ്പതിമാർക്ക് സന്താനഭാഗ്യം ഉണ്ടാകും എന്നാണ് വിശ്വാസം. കൂടാതെ കുടുംബത്തിന്റെ അഭിവൃദ്ധിക്കും, മക്കളുടെ അഭിവൃദ്ധിക്കും, സർപ്പദോഷം അകലുമെന്നുള്ള വിശ്വാസവും ഭക്തരെ ഇവിടേയ്ക്ക് ആകർഷിക്കുന്നു. [[തുലാം|തുലാമാസത്തിലെ]] [[ആയില്യം (നക്ഷത്രം)|ആയില്യത്തിനാണ്]] ഇവിടെ പ്രാധാന്യം. ഒരു തവണ തിരുവിതാംകൂർ മഹാരാജാവിന് ചില അസൗകര്യങ്ങൾ മൂലം കന്നിമാസത്തിലെ ആയില്യത്തിന് മണ്ണാറശ്ശാലയിലെത്താൻ സാധിക്കാതെ വന്നുവത്രെ. തിരുമനസ്സിൻ്റെ അഭ്യർത്ഥന പ്രകാരം ഇവിടുത്തെ ആയില്യം മഹോത്സവം തുലാമാസത്തിലേക്ക് മാറ്റി എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. <ref>{{Citeweb|url=https://janamtv.com/80769131/|title=ദർശനപുണ്യമേകുന്ന മണ്ണാറശ്ശാല ആയില്യം}}</ref> == ഐതീഹ്യം == പരശുരാമൻ കേരളം സൃഷ്‌ടിച്ച ശേഷമാണ് മണ്ണാറശ്ശാലയുടെ കഥ ആരംഭിക്കുന്നത്. പാമ്പുകളുടെ ആധിക്യവും ജലത്തിലെ ലവണാംശവും നിമിത്തം കേരളഭൂമി മനുഷ്യവാസത്തിന് ഉചിതല്ലെന്ന് കണ്ട പരശുരാമൻ ശ്രീ പരമേശ്വരനോട് സങ്കടം പറഞ്ഞു. സർപ്പരാജാവായ വാസുകിയെ പ്രസാദിപ്പിച്ചാൽ ഇതിന് പരിഹാരമുണ്ടാകും എന്ന് ഭഗവാൻ പറഞ്ഞു. പരശുരാമൻ്റെ തപസ്സിൽ സംപ്രീതനായി വാസുകി അദ്ദേഹത്തിന് മുന്നിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. വാസുകിയുടെ ആജ്ഞയാൽ സർപ്പങ്ങൾ   ജലത്തിലെ ലവണാംശമെല്ലാം നശിപ്പിച്ചു.  എങ്ങും പച്ചപ്പ് നിറഞ്ഞു. ഭൂമി സമ്പൽ സമൃദ്ധമായി. ഭൂമിയുടെ രക്ഷകരും കാവൽക്കാരുമായ സർപ്പങ്ങളെ യഥാവിധി പൂജിക്കുകയും അവർക്ക് പ്രത്യേകം വാസസ്ഥാനം നല്‌കി ആദരിക്കുകയും ചെയ്താൽ സർപ്പശല്യം അവസാനിക്കുമെന്നും സർപ്പങ്ങൾ സന്തോഷിച്ചാൽ സന്തതിയും സമ്പത്തും സകലവിധ സുഖങ്ങളും ഉണ്ടാകുമെന്നും കോപിച്ചാൽ അനർത്ഥങ്ങൾ വന്നു ഭവിക്കും എന്നും വാസുകി അരുളി ചെയ്തു‌. അപ്രകാരം മന്ദാരവൃക്ഷങ്ങൾ നിറഞ്ഞ തീർത്ഥ സ്ഥാനത്ത് സർപ്പരാജാവായ വാസുകിയേയും സർപ്പയക്ഷിയമ്മയേയും പരശുരാമൻ യഥാവിധി പ്രതിഷ്ഠിക്കുകയും ഒപ്പം പരിവാരങ്ങളായ മറ്റനേകം സർപ്പങ്ങളെ കുടിയിരുത്തുകയും ചെയ്തു. മന്ദാരമരങ്ങൾ നിറഞ്ഞ ആ പ്രദേശം മന്ദാരശ്ശാല എന്ന് അറിയപ്പെടാൻ തുടങ്ങി. സർപ്പങ്ങൾ വസിക്കുന്ന ഏതാനും സ്ഥലം സർപ്പക്കാവായി നിശ്ചയിച്ച് അതിര് കെട്ടി തിരിക്കുകയും ശേഷമുള്ള സ്ഥലത്ത് കാട് വെട്ടി തെളിച്ച് വീടുണ്ടാക്കി താമസിക്കാൻ ജനങ്ങളെ അനുവദിക്കുകയും ചെയ്തു. സർപ്പങ്ങളെ പതിവായി പൂജിക്കാനും കാവിനെ സംരക്ഷിക്കാനുമായി ഒരു ബ്രാഹ്മണ കുടുംബത്തെ ഗൃഹം പണിയിച്ച് അവിടെ താമസിപ്പിച്ചു. കാവിനെ സംബന്ധിച്ച സകല അവകാശങ്ങളും അധികാരങ്ങളും അവർക്ക് നൽകി. അവർ സർപ്പങ്ങളെ തങ്ങളുടെ പരദേവതയായി ആരാധിച്ചു പോന്നു. അക്കാലത്ത് ഒരിക്കൽ നാഗരാജാവിൻ്റെ അധിവാസ സ്ഥലത്ത് കാട്ടുതീയുണ്ടായി. അഗ്നിജ്വാലയാൽ മണ്ണിന് ചൂട് പിടിക്കുകയും സർപ്പങ്ങൾ വളരെ ബുദ്ധിമുട്ടുകയും ചെയ്തു. ഇല്ലത്തെ സ്ത്രീജനങ്ങൾ അടുത്തുള്ള കുളത്തിൽ നിന്നും വെള്ളം കൊണ്ടുവന്ന് ഒഴിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു. തീ അണഞ്ഞിട്ടും മണ്ണിൻ്റെ ചൂടാറുന്നതുവരെ അവർ അത് തുടർന്നു. മണ്ണിലെ ചൂട് പൂർണ്ണമായും ശമിച്ചു. അന്നു മുതൽ ആ സ്ഥലം മണ്ണാറിയ ശാല എന്ന് അറിയപ്പെട്ടു. കാലക്രമത്തിൽ അത് മണ്ണാറശ്ശാലയായി എന്ന് ഐതീഹ്യം.<ref name=":1" /> ഇല്ലത്തെ ബ്രാഹ്മണ ദമ്പതികളായ വാസുദേവനും ശ്രീദേവിയും സന്താന ലബ്ധിക്കായി നാഗരാജാവിനെ ഭക്തിയോടെ പൂജിച്ചു. കുറച്ചുനാൾ കഴിഞ്ഞപ്പോൾ ശ്രീദേവി അന്തർജനം മനുഷ്യശിശുവിനും അഞ്ചു തലയുളള സർപ്പശിശുവിനും (നാഗങ്ങളുടെ രാജാവായ അനന്തൻ) ജന്മം നൽകി. ബാല്യദശ പിന്നിട്ടതോടെ സർപ്പശിശുവിൻ്റെ പ്രഭാവം ദിനംപ്രതി വർദ്ധിച്ചുവന്നു. മനുഷ്യ ശിശു ഗൃഹസ്ഥാശ്രമത്തിലേക്ക് കടന്നപ്പോൾ സർപ്പശിശു തപസ്സിൽ മുഴുകുന്നതിനായി ഇല്ലത്തെ നിലവറയിൽ പ്രവേശിച്ചു. മകൻ പോയപ്പോഴുണ്ടായ മനോവേദന അമ്മ നാഗരാജാവിനെ അറിയിക്കുകയും ആണ്ടിൽ ഒരിക്കൽ അമ്മയ്ക്ക് മാത്രം ദർശനം നൽകാം എന്ന് നാഗരാജാവ് വരം നൽകുകയും ചെയ്തു. അന്നേ ദിവസം അമ്മ നൽകുന്ന പൂജകൾ സ്വീകരിക്കാമെന്ന് വാക്കും നൽകി. പൂജാക്രമങ്ങളും മന്ത്രങ്ങളും തൻ്റെ അമ്മയ്ക്ക് ഉപദേശിച്ച് കൊടുത്തു. <ref name=":1" /> "അമ്മയ്ക്ക് വയ്യാതെ ആയാൽ അടുത്ത മൂത്തസ്ഥാനം ആർക്കാണെന്ന് വെച്ചാൽ അവർക്ക് നൽകണം. ഇത് തലമുറതോറും തുടർന്നു കൊണ്ടിരിക്കണം." അദ്ദേഹം ഓർമ്മിപ്പിച്ചു. ==നാഗാരാധന== {{Main|സർപ്പാരാധന}}സർപ്പദേവതകളോടുള്ള ഭക്തിയാണ് സർപ്പപൂജ. ഈ പാരമ്പര്യം പ്രത്യേകിച്ച് മതത്തിലും പുരാണങ്ങളിലും പുരാതന സംസ്കാരങ്ങളിലും ഉണ്ട്. പാമ്പുകളെ അറിവിന്റെയും ശക്തിയുടെയും നവീകരണത്തിന്റെയും ഉടമകളായി കണ്ടിരുന്നു. == ക്ഷേത്രം == ഈ പ്രശസ്തമായ നാഗരാജ ക്ഷേത്രം മരങ്ങൾ ഇടതിങ്ങി വളർന്ന കാവിന്റെ നടുവിലാണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. മണ്ണാ‍റശ്ശാല ക്ഷേത്രത്തിലേക്കുള്ള നടപ്പാതയിൽ വഴിക്ക് ഇരുവശവും മരങ്ങളുടെ ചുവട്ടിലുമായി 30,000-ത്തോളം നാഗ പ്രതിമകളുണ്ട്.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.keralatourism.org/malayalam/event/mannarasala-ayilyam/68|title=മണ്ണാറശ്ശാല ആയില്യം, മണ്ണാറശ്ശാല നാഗരാജ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ഉത്സവം, കേരള വിനോദ സഞ്ചാരം|access-date=2021-07-22|language=ml}}</ref> ഇത്രയും നാഗപ്രതിമകളുള്ള കേരളത്തിലെ ഒരേയൊരു ക്ഷേത്രമാണ് മണ്ണാറശ്ശാല ശ്രീ നാഗരാജ ക്ഷേത്രം.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.asianetnews.com/news/mannarasala-temple|title=നാഗങ്ങൾ വിഹരിക്കുന്ന 'മണ്ണാറിയശാല": മണ്ണാറശാല ആയില്യപൂജ നാളെ|access-date=2021-07-22|language=ml}}</ref> ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്നു ലഭിക്കുന്ന പ്രത്യേകമായി നിർമ്മിച്ച [[മഞ്ഞൾ]] കുഴമ്പ് രോഗസംഹാരിയാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. ==ഉരുളി കമഴ്ത്തൽ== ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടുകളിൽ ഒന്നാണ് ഉരുളി കമഴ്ത്തൽ. സന്താന സൗഭാഗ്യത്തിനായി ധാരാളം ഭക്തജനങ്ങൾ ക്ഷേത്രത്തിൽ എത്തി "ഉരുളി കമഴ്ത്തൽ" വഴിപാടു കഴിക്കുന്നു.<ref name=":2">{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/astrology/astro-news/mannarasala-uruli-kamazhthal.html|title=സന്താനസൗഭാഗ്യത്തിന് മണ്ണാറശാല ഉരുളി കമഴ്ത്തൽ|access-date=2021-07-22}}</ref> ദമ്പതികൾ താളമേളങ്ങളോടെ ക്ഷേത്രത്തിനു ചുറ്റും മൂന്നു പ്രദക്ഷിണം വെച്ച്‌ ഉരുളി നാഗരാജാവിന്റെ നടയ്ക്കു വെയ്ക്കും. മേൽശാന്തി പറഞ്ഞുകൊടുക്കുന്ന പ്രാർത്ഥന ഇവർ ഏറ്റു ചൊല്ലി ദമ്പതികൾ ഇല്ലത്തു ചെന്ന്‌ അമ്മയെ ദർശിച്ച്‌ ഭസ്മം വാങ്ങും. ഇവർ നടയ്ക്കു വെച്ച ഉരുളി പിന്നീട്‌ അമ്മ നിലവറയിൽ അനന്തന് മുൻപിൽ കമഴ്ത്തിവെയ്ക്കുന്നു.<ref name=":1" /> കുഞ്ഞുങ്ങൾ ഉണ്ടായിക്കഴിയുമ്പോൾ ദമ്പതിമാർ കുഞ്ഞുമായി എത്തുമ്പോഴാണ്‌ ഉരുളി നിവർത്തി ഉപകാരസ്മരണയായി പായസം വച്ചു നാഗരാജാവായ വാസുകിക്കും, അനന്തനും സമർപ്പിക്കുന്നു. മക്കളില്ലാതെ വിഷമിച്ച ഇല്ലത്തെ ഭക്തയായ അന്തർജ്ജനത്തിന് മകനായി നാഗരാജാവായ അനന്തൻ ജനിച്ചു എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. ജാതി - മത ഭേദമെന്യേ നിരവധി കുട്ടികളില്ലാത്ത ഭക്തർ ഈ വഴിപാടു ഇവിടെ നടത്താറുണ്ട്‌. ഹൈന്ദവവിശ്വാസ പ്രകാരം സന്താനങ്ങളുടെ ശ്രേയസിന് വേണ്ടി ദമ്പതിമാർ നാഗപ്രീതിയാണ് ആദ്യം വരുത്തേണ്ടത്. കൂടാതെ സന്താനങ്ങളുടെ ഐശ്വര്യത്തിനു വേണ്ടിയും സർപ്പദോഷശാന്തിക്കായും ഭക്തർ ഇവിടെ ദർശനം നടത്താറുണ്ട്. == ദർശന സമയം == *രാവിലെ 5 AM മുതൽ ഉച്ചക്ക് 12 PM വരെ. *വൈകുന്നേരം 5.30 PM മുതൽ രാത്രി 7.30 PM വരെ. == ക്ഷേത്രത്തിൽ എത്താനുള്ള വഴി == [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[ആലപ്പുഴ]] ജില്ലയിലെ [[ഹരിപ്പാട്]] ബസ് സ്റ്റാന്റിൽ നിന്ന് ([[ദേശീയപാത 66 (ഇന്ത്യ)|ദേശീയപാത 66]]-ൽ ഉള്ള പ്രധാന ബസ് സ്റ്റാന്റ്) മൂന്നു കിലോമീറ്റർ വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് മാറിയാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. ഹരിപ്പാട്‌ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനിൽ നിന്നും ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് എത്താൻ മൂന്നര കിലോമീറ്റർ മാത്രമേയുള്ളൂ. ഇന്റർസിറ്റി, നേത്രാവതി, ഏറനാട്, മാവേലി, ചെന്നൈ/ ഗുരുവായൂർ എക്സ്പ്രസ്സ്, തിരുവനന്തപുരം നോർത്ത്/ മൈസൂർ എക്സ്പ്രസ്സ്‌, മെമു ‌ അടക്കമുള്ള ധാരാളം ട്രെയിനുകൾ ഇവിടെ നിർത്താറുണ്ട്. [[കൊച്ചി അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം|കൊച്ചി അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളത്തിൽ]] നിന്ന് 115 കിലോമീറ്ററും [[തിരുവനന്തപുരം അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം|തിരുവനന്തപുരം അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളത്തിൽ]] നിന്ന് 125 കിലോമീറ്ററുമാണ് ഇവിടേയ്ക്കുള്ള ദൂരം. ഹരിപ്പാട് സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമി ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്ന് വടക്കോട്ട് പോയാലും മണ്ണാറശാലയിൽ എത്തിച്ചേരാവുന്നതാണ്. ==അവലംബം== {{reflist}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == {{commons category|Mannarasala Temple}} * [http://www.mannarasala.org "മണ്ണാ‍റശ്ശാല ക്ഷേത്രം" ''ഔദ്യോഗിക വെബ് വിലാസം''] {{ഫലകം:Famous Hindu temples in Kerala}} {{Hindu temples in Kerala}} {{Hindu-temple-stub}} [[വർഗ്ഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ നാഗക്ഷേത്രങ്ങൾ]] nayk7o71j8psoqkxuptkbtfjc8to9zd 0 7940 4673211 4642682 2026-10-03T20:24:49Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4673211 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Chithira Thirunal}} {{വിവക്ഷ|ബാലരാമവർമ്മ|വ്യക്തി}} {{Infobox royalty | name = '''ശ്രീചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ''' | image = Maharajah Sree Chithira Thirunal Kulasekharaperumal.png | image_size = 420x400px | caption = '''ശ്രീചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ''' | succession1 = [[തിരുവിതാംകൂർ]] മഹാരാജാവ് | predecessor1 = [[മൂലം തിരുനാൾ രാമവർമ്മ]] | successor1 = [[ഉത്രാടം തിരുനാൾ മാർത്താണ്ഡവർമ്മ]] | regent1 =[[സേതു ലക്ഷ്മി ബായി]] തമ്പുരാട്ടി (1924-1931) | succession = | reign1 = 1924 - 1991 (1971-1991 റ്റൈറ്റുലാർ) | succession2 = [[തിരു-കൊച്ചി]] രാജപ്രമുഖൻ | reign2= 1949-1956 | predecessor2 = സ്ഥാനം സ്ഥാപിച്ചു | successor2 = സ്ഥാനം ഇല്ലാതാക്കി. (കേരള സംസ്ഥാനം രൂപീകരിച്ചു.) [[ഗവർണർ]] പദവി കൊണ്ടുവന്നു | coronation1 = ആഗസ്ത് 7, 1924 | suc-type = | spouse = ഇല്ല | issue = ഇല്ല | full name =''' ശ്രീ പത്മനാഭദാസ ശ്രീചിത്തിര വഞ്ചിപാല ബാലരാമവർമ്മ കുലശേഖരപെരുമാൾ''' | regnal name = ''മേജർ ജനറൽ ഹിസ് ഹൈനസ് മഹാരാജ രാജ രാമരാജ ശ്രീ പത്മനാഭദാസ വഞ്ചിപാല ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമ വർമ്മ കുലശേഖര കിരീടപതി മന്നേ സുൽത്താൻ ബഹദൂർ ഷംഷേർ ജങ്, തിരുവിതാംകൂർ മഹാരാജാവ്,ഗ്രാൻഡ് കമാൻഡർ ഓഫ് ദി മോസ്റ്റ്‌ എക്സലാറ്റഡ് ഓർഡർ ഓഫ് ദി സ്റ്റാർ ഓഫ് ഇന്ത്യ ഗ്രാൻഡ് കമാൻഡർ ഓഫ് ദി മോസ്റ്റ്‌ എമിനെന്റ് ഓർഡർ ഓഫ് ദി ഇന്ത്യൻ എംമ്പയർ | house = വേണാട് സ്വരൂപം | house-type = കുലശേഖര വംശം | father = [[കിളിമാനൂർ]] കോവിലകത്ത് ശ്രീ പൂരം നാൾ രവിവർമ്മ കൊച്ചു കോയി തമ്പുരാൻ | mother = അമ്മ മഹാറാണി ആറ്റിങ്ങൽ ഇളയ റാണി മൂലം തിരുനാൾ സേതു പാർവ്വതി ബായി | birth_date = {{birth date|1912|11|07}} | birth_place = [[തിരുവനന്തപുരം]] | death_date = {{Death date and age|1991|07|20|1912|11|07}} | death_place = തിരുവനന്തപുരം | relatives = [[സേതു ലക്ഷ്മി ബായി]] | occupation = [[തിരുവിതാംകൂർ]] മഹാരാജാവ്, പത്മനാഭസ്വാമി ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പരമ്പരാഗത രക്ഷാധികാരി, [[തിരു-കൊച്ചി]] രാജ്പ്രമുഖ്, അസ്പിൻവാൾ കമ്പനിയുടെ ഉടമസ്ഥൻ | signature_type = | signature = | religion = [[ഹിന്ദു]] }} {{ഫലകം:Travancore}} '''ശ്രീ പത്മനാഭദാസ ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ''' (നവംബർ 7, 1912 – ജൂലൈ 19, 1991) [[തിരുവിതാംകൂർ]] ചേരവംശത്തിലെ അമ്പത്തിനാലാമത്തെ<ref>{{cite web|last=മലയാളി കൌൺസിൽ|first=ട്രാവൻകൂർ|title=ജീനിയിലൊജിക്കൽ റ്റ്രീ ഓഫ് ട്രാവൻകൂർ റോയൽ ഫാമിലി|url=http://www.tmcgulf.com/Geneology.html|publisher=ഡയസ് ഇടിക്കുള|accessdate=7 ഡിസംബർ 2014|archive-date=2016-04-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20160416225556/http://www.tmcgulf.com/Geneology.html|url-status=dead}}</ref> രാജാവും [[തിരുവിതാംകൂർ|തിരുവിതാംകൂറിന്റെ]] അവസാനത്തെ ഭരണാധികാരിയുമായിരുന്ന ഇദ്ദേഹമാണ് 1949 വരെ തിരുവിതാംകൂറിനെ ഭരിച്ചത്. തിരുവിതാംകൂറിന്റെ ഇളയ മഹാറാണി സേതു പാർവ്വതി ബായിയുടേയും ശ്രീ പൂരം നാൾ രവിവർമ്മ കൊച്ചു കോയി തമ്പുരാന്റെയും മൂത്ത മകനായി ജനിച്ചു. മഹാറാണി [[കാർത്തിക തിരുനാൾ ലക്ഷ്മിഭായി]],ശ്രീ പത്മനാഭദാസ [[ഉത്രാടം തിരുനാൾ മാർത്താണ്ഡവർമ്മ]] എന്നിവർ ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ സഹോദരങ്ങളായിരുന്നു. തിരുവിതാംകൂർ മഹാരാജാക്കന്മാർ ശ്രീ പത്മനാഭദാസന്മാരാണ്, കുലദൈവമായ ശ്രീപത്മനാഭനു വേണ്ടി രാജ്യഭാരം നടത്തുന്നു എന്നാണ് സങ്കല്പം. കവടിയാർ കൊട്ടാരമായിരുന്നു ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാളിന്റെ ഔദ്യോഗിക വസതി. '''മേജർ ജനറൽ ഹിസ്‌ ഹൈനെസ്സ് ശ്രീ പത്മനാഭദാസ വഞ്ചിപാല സർ ബാലരാമവർമ്മ കുലശേഖര കിരീടപതി മന്നേ സുൽത്താൻ മഹാരാജ രാജരാജ ബഹദൂർ ഷം ഷേർ ജംഗ്, തിരുവിതാകൂർ മഹാരാജ [[GCSI]], [[GCIE]]''' എന്നായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ പുർണ്ണനാമം. <ref>{{cite web|last=etrivandrum|first=.com|title=ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാല രാമ വർമ്മ മഹാരാജ ട്രാവ്വാൻകൂർ ഹിസ്റ്ററി|url=http://www.etrivandrum.com/2011/12/sree-chithira-thirunal-balarama-varma.html|publisher=etrivandrum.com|accessdate=27 ഏപ്രിൽ 2014|archive-date=2014-04-14|archive-url=https://archive.today/20140414112632/http://www.etrivandrum.com/2011/12/sree-chithira-thirunal-balarama-varma.html|url-status=dead}}</ref> 1924 ൽ [[ശ്രീമൂലം തിരുനാൾ]] മഹാരാജാവിന്റെ നിര്യാണത്തിനു ശേഷം തിരുവിതാംകൂറിന്റെ മഹാരാജാവായി 12 വയസ്സു മാത്രമുണ്ടായിരുന്ന ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ അവരോധിക്കപ്പെട്ടു. പ്രായക്കുറവു കാരണം ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാളിന് 18 വയസ്സ് തികയുന്നതു വരെ അമ്മയുടെ ജ്യേഷ്ഠസഹോദരി സേതുലക്ഷ്മിബായി ''രാജപ്രതിനിധി''(റീജെന്റ്) ആയി രാജ്യം ഭരിച്ചു. 1931 നവംബർ 6നു സ്വന്തം നിലയിൽ തിരുവിതാംകൂരിന്റെ ഭരണം ആരംഭിച്ചു, അതോടെ ''റീജെൻസി'' അവസാനിച്ചു. ഇദ്ദേഹം ബ്രിട്ടീഷ്‌ ഇന്ത്യൻ ആർമിയിൽ ''ഓണററി മേജർ ജനറലും'' തിരുവിതാംകൂർ സൈന്യത്തിന്റെ ''സർവ്വസൈന്യാധിപനും കേണൽ-ഇൻ-ചീഫും'' ആയിരുന്നു. സ്വാതന്ത്ര്യാനന്തരം തിരുവിതാകൂർ സൈന്യത്തെ ഇന്ത്യൻ കരസെനയിൽ (മദ്രാസ് റെജിമെന്റിൽ) ലയിപ്പിച്ചതൊടെ ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാളിന് ഇന്ത്യൻ കരസേന ''ഓണററി കേണൽ'' പദവി നൽകി ആദരിച്ചു. ഇന്ന് മദ്രാസ് റെജിമെന്റിന്റെ ഒൻപതും പതിനാറും ബറ്റാലിയനുകൾ എന്നറിയപ്പെടുന്നത് മുമ്പത്തെ തിരുവിതാംകൂരിന്റെ ഒന്നും രണ്ടും ബറ്റാലിയനുകൾ ആണ്.<ref>{{cite news|last=സ്പെഷ്യൽ|first=കറാസ്‌പോൻടെന്റ്റ്|title=ആർമി സെലിബ്രയ്ട്സ് ആനിവേർസറി ഓഫ് കൊളച്ചിൽ ബാറ്റിൽ|url=http://www.hindu.com/2010/08/01/stories/2010080161660200.htm|accessdate=27 ഏപ്രിൽ 2014|newspaper=ദ ഹിന്ദു (ഇംഗ്ലീഷ്)|archive-date=2010-10-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20101021113114/http://www.hindu.com/2010/08/01/stories/2010080161660200.htm|url-status=dead}}</ref> ഭാരതത്തിനു സ്വാതന്ത്ര്യം ലഭിച്ചപ്പോൾ തിരുവിതാംകൂറിൽ ബ്രിട്ടീഷ് അധീശാധികാരം (Suzerainty) ഇല്ലാതായി, അതു കൊണ്ട് ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ സ്വന്തം രാജ്യത്തെ സ്വതന്ത്രമാക്കി നിർത്തുവാൻ തീരുമാനിച്ചു. ഇത് ഇന്ത്യൻ യൂണിയനു സ്വീകാര്യമല്ലാതിരുന്നതിനാൽ 1947 ൽ വി.പി. മേനോന്റെ നേതൃത്വതിൽ ഇന്ത്യൻ യൂണിയനും ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാളും തമ്മിൽ ചർച്ച തുടങ്ങുകയും അതിന്റെ ഫലമായി 1949 ൽ തിരുവിതാംകൂറിനെ ഇന്ത്യൻ യൂനിയനിൽ ലയിപ്പിക്കാൻ ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ തീരുമാനിക്കുകയും ചെയ്തു. അതിനു ശേഷം തിരു-കൊച്ചി സംസ്ഥാനത്തിന്റെ രാജപ്രമുഖനായി 7 വർഷം അദ്ദേഹം സേവനം അനുഷ്ടിച്ചു. 1956 ൽ കേരള സംസ്ഥാനം നിലവിൽ വന്നപ്പോൾ ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ ''രാജപ്രമുഖന്റെ'' സ്ഥാനത്ത് നിന്ന് വിരമിക്കുകയും പകരം കേരള ഗവർണർ രാജപ്രമുഖന്റെ പദവിയിൽ വരുകയും ചെയ്തു.<ref>{{cite book|last=വി പി|first=മേനോൻ|title=ദ സ്റ്റോറി ഓഫ് ദി ഇന്റെഗ്രേഷൻ ഓഫ് ദി ഇന്ത്യൻ സ്റ്റെറ്റ്സ്|pages=188-189}}</ref> 1971 ൽ ഇന്ത്യൻ സർക്കാർ പ്രിവിപേഴ്സ് നിർത്തലാക്കുകയും അതോടെ ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാളിനു ഭരണാധികാരി എന്ന നിലയിൽ ഉള്ള അധികാരങ്ങൾ നഷ്ടപ്പെടുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ അദ്ദേഹം ഒപ്പ് വച്ച ഉടമ്പടികൾക്കോ സ്ഥാനപ്പേരിനോ മാറ്റം വന്നില്ല. അങ്ങനെ ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ തിരുവിതാംകൂരിന്റെ ''ടൈറ്റുലാർ മഹാരാജാവായി'' അറിയപ്പെട്ടു. <ref>.indiatimes.com http://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/His-Highness-isnt-unconstitutional-Kerala-high-court/articleshow/27492597.cms "Though by the 26th amendment to the Constitution, Article 363 was repealed whereby the rights and privileges of the rulers of Indian states were taken away, still the name and title of the rulers remained as such and unaffected in so far as names and titles were not contemplated as rights or privileges under the repealed Articles 291 and 362 of the Constitution''</ref> ചരിത്രപ്രാധാന്യമുള്ള സാമൂഹിക പരിഷ്കാരങ്ങളും സാമ്പത്തിക പുരോഗതിയും ഊർജ്ജസ്വലമായ ഭരണപ്രക്രിയയും അദ്ദേഹതിന്റെ ഭരണത്തിന്റെ സവിശേഷതയായിരുന്നു. ''തിരുവിതാംകൂർ വ്യവസായവൽകരണത്തിന്റെ പിതാവ്'' എന്ന ഖ്യാതിയും ഇദ്ദേഹത്തിനു ലഭിച്ചു.<ref> THE STORY OF THE INTEGRATION OF THE INDIAN STATES by V. P. Menon, Page189 : ''The State forged ahead in industrialization and had several industries—cement, fertilizers, chemicals, ceramics, paper, etc.'' </ref> തിരുവിതാംകൂർ സർവ്വകലാശാല (ഇപ്പോഴത്തെ കേരള സർവ്വകലാശാല) സ്ഥാപിച്ചതും ക്ഷേത്രപ്രവേശന വിളംബരം നടത്തിയതും ഇദ്ദേഹമാണ്. ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാളിന്റെ ഭരണകാലത്ത് രാജ്യത്തെ ഖജനാവിന്റെ 40 ശതമാനവും വിദ്യാഭ്യാസത്തിനു വേണ്ടി ആണ് ചെലവഴിച്ചിരുന്നതെന്ന് ''സംയുക്ത '' എന്ന ഇംഗ്ലീഷ് ആനുകാലിക പ്രസിദ്ധീകരണം സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തുന്നു.<ref>{{cite journal|title=റോയൽ കൊന്റ്രിബ്യൂഷൻ റ്റു എട്ജുജ്യുക്കേഷൻ ഇൻ ട്രാവങ്കൂർ|journal=സംയുക്ത എ ജേണൽ ഹോർ വിമൻ സ്ടുടീസ്}}</ref> [[ഇന്ത്യ]]യുടെ പത്താമത്തെ [[രാഷ്ട്രപതി]] [[കെ.ആർ. നാരായണൻ|ഡോ. കെ. ആർ. നാരായണന്റെ]] ഉപരി വിദ്യാഭ്യാസ ചെലവ് വഹിചതും ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ ആയിരുന്നു. <ref>{{cite web|last=celebritiesinfos|first=.com|title=President K R Narayanan|url=http://celebritiesinfos.com/president-k-r-narayanan.html|accessdate=14 ജൂൺ 2014|archive-date=2013-09-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20130916182846/http://celebritiesinfos.com/president-k-r-narayanan.html|url-status=dead}}</ref> <ref>"The kingdom paid for the education of a poor Dalit [untouchable] boy called KR Narayanan and funded his scholarship to London School of Economics. Mr Narayanan became the first Dalit president of India in 1997." BBC News SOUTH ASIA</ref> <ref>{{cite news|last=bbc.co|first=.uk|title=The feisty Indian kings and their temple treasure|url=http://www.bbc.co.uk/news/world-south-asia-14063061|accessdate=14 ജൂൺ 2014|newspaper=BBC News SOUTH ASIA}}</ref> എന്നാൽ 1946 ലെ പുന്നപ്ര വയലാർ പ്രക്ഷോഭത്തെ തുടർന്ന് നടന്ന വെടിവൈപ്പും, 1947 ലെ ''സ്വതന്ത്ര തിരുവിതാംകൂർ'' പ്രഖ്യാപനവും, [[സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യർ|സർ സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യർക്ക്]] ദീവാൻ എന്ന നിലയിൽ അമിത സ്വാതന്ത്ര്യം നൽകി എന്നതുമാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭരണത്തിന്റെ പ്രധാന ന്യൂനതകളായി ചരിത്രകാരന്മാർ ചുണ്ടികാണിക്കുന്നത്. <ref>{{cite book|last=മനോരമ|first=ഇയർ ബുക്ക്|title=മനോരമ ഇയർ ബുക്ക്|date=2011|isbn=0970-9096}}</ref><ref>{{cite web|last=etrivandrum|first=.com|title=ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമ വർമ്മ മഹാരാജ ട്രാവ്വാൻകൂർ ഹിസ്റ്ററി|url=http://www.etrivandrum.com/2011/12/sree-chithira-thirunal-balarama-varma.html|publisher=etrivandrum.com|accessdate=27 ഏപ്രിൽ 2014|archive-date=2014-04-14|archive-url=https://archive.today/20140414112632/http://www.etrivandrum.com/2011/12/sree-chithira-thirunal-balarama-varma.html|url-status=dead}}</ref> == ആദ്യ കാലം == [[പ്രമാണം:Sreechitrathirunal.jpg|ലഘുചിത്രം|left|250px|1924-ൽ 12-കാരനായ ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ ''തിരുവിതാംകൂർ മഹാരാജാവായതിനു'' ശേഷം]] മാവേലിക്കര ഉത്സവമഠം കൊട്ടാരത്തിലെ തിരുവാതിര നാൾ കൊച്ചുകുഞ്ഞി തമ്പുരാട്ടിയുടെ മകളാണ് [[മൂലം തിരുനാൾ സേതു പാർവ്വതിഭായി]].ചിത്രമെഴുത്തുതമ്പുരാൻ രാജ രവിവർമ്മയുടെ മകളുടെ മകളാണ് സേതു പാർവതി ബായി തമ്പുരാട്ടി.[[മൂലം തിരുനാൾ|ശ്രീമൂലം തിരുനാളിനു]] ശേഷം തിരുവിതാംകൂർ രാജവംശത്തിൽ അനന്തരാവകാശികളില്ലാതിരുന്നതിനാൽ മാവേലിക്കരയിലെ ഉത്സവമഠം കൊട്ടാരത്തിൽ നിന്നും [[സേതു ലക്ഷ്മിഭായി]]യെയും [[സേതു പാർവ്വതിഭായി]]യെയും ദത്തെടുത്തു. [[കിളിമാനൂർ കൊട്ടാരം|കിളിമാനൂർ കോവിലകത്തെ]] സംസ്കൃത പണ്ഡിതനായിരുന്ന പൂരം നാൾ രവിവർമ്മ കോയിത്തമ്പുരാനാണ് മൂലം തിരുനാൾ [[സേതു പാർവ്വതിഭായി]]യെ വിവാഹം കഴിച്ചത്. സേതു പാർവ്വതിഭായി - രവിവർമ്മ കോയിതമ്പുരാൻ ദമ്പതിമാരുടെ മൂത്ത മകനായി ശ്രീ ചിത്തിരതിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ 1912 [[നവംബർ 7]]-നു ജനിച്ചു. അദ്ദേഹം ജനിച്ചത്‌ ഒരു [[ദീപാവലി]] നാളിൽ ആയിരുന്നു. ജനിച്ച അപ്പോൾ തന്നെ അമ്മാവൻ ശ്രീ [[മൂലം തിരുനാൾ രാമവർമ്മ]] മഹാരാജാവിന്റെ അടുത്ത അനന്തരാവകാശിയായി അദ്ദേഹത്തെ പ്രഖ്യാപിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ അപ്പോഴത്തെ പൂർണ്ണ നാമം ''ശ്രീ പദ്മനാഭദാസ മഹാരാജ്കുമാർ ശ്രീ ബാലരാമവർമ്മ [[തിരുവിതാംകൂർ]] ഇളയരാജ'' എന്നായിരിന്നു. അദ്ദേഹത്തിന് 1916 ൽ ഒരു സഹോദരിയും([[കാർത്തിക തിരുനാൾ ലക്ഷ്മിഭായി]]) 1922 ൽ ഒരു സഹോദരനും([[ഉത്രാടം തിരുനാൾ മാർത്താണ്ഡവർമ്മ]]) ജനിച്ചു. മൂത്ത റാണി സേതു ലക്ഷ്മി ഭായിക്ക് മക്കൾ (രണ്ടു പെണ്മക്കൾ) ഉണ്ടായത് വളരെ വൈകി 1923 ൽ ആയിരുന്നു. അത് കൊണ്ട് തന്നെ രാജസ്ഥാനം എല്ലാം സേതു പാർവ്വതിയുടെ മക്കൾ ആയ ശ്രീ ചിത്തിരതിരുനാൾ, [[കാർത്തിക തിരുനാൾ ലക്ഷ്മിഭായി]], [[ഉത്രാടം തിരുനാൾ മാർത്താണ്ഡവർമ്മ]] എന്നിവർക്കാണ് ലഭിച്ചത്. ഇത് തിരുവിതാംകൂർ രാജകുടുംബത്തിന്റെ രണ്ടു വിഭാഗങ്ങളും തമ്മിൽ അകലാൻ ഉള്ള ഒരു കാരണമായിരുന്നു. <ref>{{cite book|last=രഘുനന്ദൻ|first=ലക്ഷ്മി|title=അറ്റ്‌ ദ ടേൺ ഓഫ് ദ റ്റൈഡു്}}</ref> ===വിദ്യാഭ്യാസം=== ആറാമത്തെ വയസ്സിൽ ശ്രീ മൂലം തിരുനാൾ മഹാരാജാവ് തിരഞ്ഞെടുത്ത ട്യുടർമാരുടെ കീഴിൽ വിദ്യാരംഭം കുറിച്ചു. [[മലയാളം]], [[സംസ്കൃതം]], [[തമിഴ്‌]], [[ഇംഗ്ലിഷ്]], [[ചരിത്രം]], കല, [[സാഹിത്യം]], സംസ്കാരം, [[ഗണിത ശാസ്ത്രം]] മറ്റു ശാസ്ത്രവിഭാഗങ്ങൾ തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളിൽ പഠനം ആരംഭിച്ചു. ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാളിനെ മലയാളവും സംസ്കൃതവും പഠിപ്പിച്ചത് അന്നത്തെ ബഹുഭാഷാ പണ്ഡിതനായിരുന്ന ആറ്റുർ കൃഷ്ണൻ പിഷാരടി ആയിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഇംഗ്ലിഷ് പഠനം രാമൻ നംബീശന്റെയും ബ്രിട്ടീഷ്‌ സിവിൽ സർവീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥൻ ഡോവേൽ എന്നിവരുടെ കീഴിൽ ആയിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന് 12 വയസ്സ് മാത്രം പ്രായമുള്ളപ്പോൾ മഹാരാജാവായിരുന്ന ശ്രീ മൂലം തിരുനാൾ അന്തരിച്ചു. ഇതേ തുടർന്ന് കിരിടവകാശി ആയിരുന്ന ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാളിനെ തിരുവിതാംകൂർ മഹാരാജാവായി അവരോധിച്ചു. പ്രായകുറവ് കാരണം അമ്മയുടെ ജ്യേഷ്ഠത്തി സേതു ലക്ഷ്മിഭായി അദ്ദേഹത്തിനു വേണ്ടി ഒരു 'റീജന്റായി' രാജ്യം ഭരിച്ചു. ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ, തന്റെ പതിനാറാമത്തെ വയസ്സിൽ [[ബാംഗ്ലൂർ|ബംഗളുരുവിൽ]] രണ്ടു വർഷത്തെ ഭരണതന്ത്ര(State Craft)പഠനവും അട്മിനിസ്ട്രീടിവ് ട്രെയിനിങ്ങും പഠിക്കുന്നതിനായി പോയി. മൈസൂർ മഹാരാജാവായിരുന്ന കൃഷ്ണരാജ വോഡയാർ നാലാമന്റെ കീഴിൽ പതിനഞ്ചു മാസത്തെ പ്രായോഗിക ഭരണം അഭ്യസിക്കുകയും ചെയ്തു. പതിനെട്ടാമത്തെ വയസ്സിൽ തന്റെ പഠനം പുർത്തിയാക്കിയ ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ തിരുവിതാംകുറിലേക്ക് മടങ്ങിയെത്തി. <ref>"At the turn of the tide : the life and times of Maharani Setu Lakshmi Bayi, the last queen of Travancore " by Lakshmi Raghunandan , pages 513-515 </ref> == തിരുവിതാംകൂർ മഹാരാജാവ് == ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാളിന് പതിനെട്ടു വയസ്സ് തികഞ്ഞതിനു ശേഷവും അദ്ദേഹത്തെ ഭരണം ഏറ്റെടുക്കാൻ ബ്രിട്ടീഷ്‌ ഇന്ത്യ സർക്കാർ അനുവദിച്ചില്ല. അന്ന് [[തിരുവിതാംകൂറിർ|തിരുവിതാംകൂറിൽ]] അദ്ദേഹത്തിനു ഭരണം ലഭിക്കാതിരിക്കാൻ ചില കിംവദന്തികൾ പരത്തുകയുണ്ടായി. അദ്ദേഹത്തിന് മാനസിക രോഗമുണ്ടെന്നും ഭരണം നടത്താനുള്ള കഴിവ് ഇല്ല എന്നുമൊക്കെ കിംവദന്തികൾ പടർന്നു. അതു കൊണ്ട് തന്നെ റീജെൻസി ഒരു വർഷം കുടി നിട്ടാൻ തിരുമാനിച്ചു. തന്റെ ഭാര്യയുടെ ഭരണം നീട്ടി കൊണ്ട് പോകാൻ വേണ്ടി റീജെന്റ്റ് റാണി സേതു ലക്ഷ്മിഭായിയുടെ ഭർത്താവ് രാമവർമ്മ വലിയകോയിത്തമ്പുരാനാണ് ഇത്തരം വാർത്തകൾ പ്രചരിപ്പിച്ചത് എന്ന് വിശ്വസിക്കപെടുന്നു. അന്നത്തെ തിരുവിതാംകൂറിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് സേതു ലക്ഷ്മിഭായി 'റീജെന്റ്' ആയി ഭരിക്കുന്ന കാലത്തെ, ഒരു കുപ്രസിദ്ധനായ വ്യക്തിത്വമായി അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന ആളായിരുന്നു റീജെന്റ് മഹാറാണിയുടെ ഭർത്താവ് രാമവർമ്മ വലിയകോയി തമ്പുരാൻ. ഇദ്ദേഹം തന്റെ ഭാര്യയുടെ ഭരണകാലത്ത് ഭരണകാര്യങ്ങളിൽ അനധികൃതമായി കൈകടത്തലുകൾ നടത്തുകയും അതിനാൽ ജനങ്ങളുടെ രോഷത്തിനു പാത്രമാവുകയും ചെയ്തിരുന്നു. <ref>{{cite book|last1=സുന്ദരരാജൻ|first1=സരോജ|title=സർ സി പി രാമസ്വാമി അയ്യർ : എ ബയോഗ്രഫി|publisher=അല്ലൈടെ പബ്ലിഷേർസ്|location=യൂനിവെർസിട്ടി ഓഫ് മിഷിഗൺ|accessdate=18 ഫെബ്രുവരി 2015|archivedate=18 ഫെബ്രുവരി 2015|language=ഇംഗ്ലീഷ്}}</ref> <ref>At the Turn of the Tide'' by Lakshmi Raghunanadan, pages:234-242 : " The Government of India, long before the passing of the Press Act, gave notice of the measure to follow. In Travancore, on the other hand, the measure was hatched in secret and hurled at the public with the sole object or saving the Valia Koil Tampuran from newspaper attacks and not to serve any public purpose. The interference of the valia Koil Tampuran in Government affairs was well known." </ref> തിരുവിതാംകുറിന്റെ "ദിവാനെ" തിരുമാനിക്കുക പോലുള്ള പല സുപ്രധാന തിരുമാനങ്ങളും ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ഇഷ്ട്ടത്തിനാണ് ചെയ്തതെന്ന് ചൂണ്ടി കാണിക്കപെടുന്നു.<ref>At The Turn Of The Tide by Lakshmi Raghunandan, Page-163 :"The Valia Koil Tampuran's stand: It needed strength of purpose and a deep conviction in the principles on which this selection was made to appoint Mr. Watts as Dewan in the face of such seemingly implacable opposition. It was in such instances that the softer nature of Her Highness yielded to the unwavering decision of the Valia Koil Tampuran. The nomination was forwarded to the Government of India for confinnation and while waiting for a reply, the Valia Koil Tampuran drafted a letter to Mr. Cotton for Her Highness to sign."</ref> രാമവർമ്മ വലിയകോയി തമ്പുരാനെ മാധ്യമങ്ങളുടെ കുറ്റപെടുത്തലുകളിൽ നിന്നും രക്ഷിക്കാനായിട്ടാണ് 1926 ലെ കുപ്രസിദ്ധാമായ ''ട്രാവൻകൂർ പ്രസ്സ് റെഗുലേഷൻ'' എന്ന നിയമം രിജെന്റ്റ് മഹാറാണി നടപ്പിലാക്കിയത് എന്നും ചരിത്രകാരന്മാർ വിലയിരിത്തുന്നു. <ref>{{cite journal|last=പബ്ലിക് റിലേഷൻ ഡിപാർട്ട്‌മെന്റ്|first=ഇൻഫോർമേഷൻ|title=ഹിസ്റ്റൊരി ഓഫ് പ്രസ്‌ ഇൻ കേരള|journal=I&PRD KERALA|accessdate=13 ജൂൺ 2014}}</ref> ഇതെല്ലം തന്നെ സേതു ലക്ഷ്മിഭായിയുടെയും സഹോദരി സേതു പാർവ്വതിഭായിയുടെയും കുടുംബങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള ബന്ധം വഷളാക്കാൻ കാരണമായി. <ref>{{cite book|last=രഘുനന്ദൻ|first=ലക്ഷ്മി|title=അറ്റ്‌ ദ ടേൺ ഓഫ് ദ റൈഡ്|pages=234-242}}</ref> തന്റെ മകൻ ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാളിന് ഭരണം നഷ്ടപ്പെടും എന്ന് മനസ്സിലാക്കിയ സേതു പാർവ്വതിഭായി കുടുംബ സുഹൃത്തായിരുന്ന [[സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യർ|സർ സി.പി.യോട്]] സഹായം അഭ്യർഥിച്ചു. സർ സി. പി. അന്നത്തെ ഇന്ത്യ വൈസ്രോയ് വെല്ലിംഗ്ടൻ പ്രഭുവുമായി സംസാരിക്കുകയും സത്യം മനസ്സിലാക്കിക്കുവാൻ ശ്രമിക്കുകയും ചെയ്തു. അതിന്റെ ഫലമായി വെല്ലിംഗ്ടൻ പ്രഭു ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാളുമായി ഒരു കൂടികാഴ്ച്ച നടത്തി. ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാളിന്റെ കഴിവിലും സ്വഭാവത്തിലും വെല്ലിംഗ്ടൻ പ്രഭുവിന് വിശ്വാസം വരുകയും അദ്ദേഹത്തിന് ഭരണം ഏല്ക്കുന്നതിൽ ഉണ്ടായിരുന്ന തടസ്സങ്ങൾ നീക്കുകയും ചെയ്തു. മഹാരാജാവ് വളരെ ചെറുപ്പമായിരുന്നതിനാലും അദ്ദേഹത്തെ കുറിച്ച് ഒരുപാട് കിംവദന്തികൾ പരന്നതിനാലും, വെല്ലിംഗ്ടൻ പ്രഭു സർ സി പിയോട് ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാളിന്റെ ഉപദേശകൻ ആയി ചുമതല ഏൽക്കാൻ പറഞ്ഞു. അങ്ങനെ 1931 നവംബർ ആറിനു റീജെൻസി അവസാനിക്കുകയും ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ തിരുവിതാംകുറിന്റെ ഭരണ സാരഥ്യം ഏറ്റെടുക്കുകയും ചെയ്തു. അതോടൊപ്പം തന്നെ സർ സി പി തിരുവിതാംകുർ രാഷ്ട്രീയത്തിലെക്ക് ആദ്യ ചുവടുവയ്പ്പ് നടത്തി. തിരുവിതാംകൂർ മഹാരാജക്കന്മാർ സാധാരണയായി നടത്തി വരുന്ന ചടങ്ങുകൾ ആണ് ഹിരണ്യഗർഭവും തുലാപുരുഷദാനവും. ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാളിന്റെ അമ്മാവനായിരുന്ന ശ്രീ മൂലം തിരുനാൾ മഹാരാജാവ് വരെയുള്ള എല്ലാ മഹാരാജാക്കന്മാരും ഈ ചടങ്ങുകൾ നടത്തിയിരുന്നു. എന്നാൽ തനിക്കുവേണ്ടി ഇത്രയും തുക ചെലവാക്കാൻ തിരുവിതാംകൂർ സർക്കാരിനോട് അവശ്യപ്പെടില്ല എന്ന ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ തിരുമാനിക്കുകയായിരുന്നു എന്ന് ''മാതൃഭൂമി പത്രം'' സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തുന്നു.<ref name="mathrubhumi-ക">{{cite news|title=ഹിരണ്യഗർഭച്ചടങ്ങിന് ഡച്ചുകാരോട് ചോദിച്ചത് 10,000 കഴിഞ്ച് സ്വർണം|url=http://www.mathrubhumi.com/paramparyam/story.php?id=230343|accessdate=19 ജൂൺ 2014|newspaper=മാതൃഭൂമി|language=മലയാളം|format=മാതൃഭൂമി പാരമ്പര്യം - ലേഖനം|quote=''രാജാവ് നേരെ പോകുന്നത് ശ്രീപദ്മനാഭസ്വാമിയുടെ വിഗ്രഹത്തിന് മുന്നിലേക്കാണ്. അവിടെ അദ്ദേഹം സാഷ്ടാംഗ പ്രണാമം നടത്തിക്കഴിയുമ്പോൾ പൂജാരിമാർ കിരീടം എടുത്ത് രാജാവിന്റെ തലയിൽവെച്ചശേഷം 'കുലശേഖര പെരുമാൾ' എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ഇതോടെയാണ് രാജാവ് 'പൊന്നുതമ്പുരാൻ' ആകുന്നത്. ഹിരണ്യഗർഭത്തിനുശേഷം സ്വർണപാത്രം കഷ്ണങ്ങളായി മുറിച്ച് ബ്രാഹ്മണർക്ക് ദാനം ചെയ്യുന്നു. ആദ്യത്തെ ഹിരണ്യഗർഭത്തിന് 8873ാ കഴിഞ്ച് സ്വർണം വേണ്ടിവന്നുവെന്ന് കണക്കാക്കുന്നു. ചടങ്ങിനുശേഷം രാജാവ് തലയിൽ വയ്ക്കുന്ന കിരീടത്തിനെ 'കുലശേഖര പെരുമാൾ കിരീടം' എന്നാണ് പറഞ്ഞിരുന്നത്. ഇത് കിരീടധാരണസമയത്ത് മാത്രമേ തലയിൽ ഉണ്ടാകൂ. കാരണം രാജ്യം ശ്രീപദ്മനാഭനായതിനാൽ തിരുവിതാംകൂർ രാജാക്കന്മാർ കിരീടം ധരിക്കാറില്ല. ശ്രീമൂലംതിരുനാൾ വരെയുള്ള രാജാക്കന്മാർ ഹിരണ്യഗർഭം നടത്തിയിട്ടുണ്ടെന്നാണ് അറിയുന്നത്. ഭാരിച്ച ചെലവ് കണക്കിലെടുത്ത് ശ്രീചിത്തിരതിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ മഹാരാജാവ് ഈ ചടങ്ങ് നടത്തിയില്ല."|last=മാതൃഭൂമി ഇനിഷിയെറ്റിവ്|first=പാരമ്പര്യം|archivedate=2014-06-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140619121443/http://www.mathrubhumi.com/paramparyam/story.php?id=230343|date=2013|url-status=dead}}</ref> ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ മഹാരാജാവിന്റെ പുർന്ന അധികാരങ്ങളും ഏറ്റ ശേഷം അദ്ദേഹത്തിന്റെ മുഴുവൻ നാമം ''ഹിസ്‌ ഹൈനെസ്സ് ശ്രീ പദ്മനാഭദാസ വഞ്ചിപാല സർ ബാലരാമവർമ്മ കുലശേഖര കിരീടപതി മന്നേ സുൽത്താൻ മഹാരാജ രാജരാജ ബഹദൂർ ഷം ഷേർ ജംഗ്, തിരുവിതാകൂർ മഹാരാജ'' എന്നായിരുന്നു. സർ [[സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യർ]] 1931-36 ഉപദേശകൻ ആയും 1936-48 വരെ ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാളിന്റെ [[പ്രധാന മന്ത്രി]] (ദീവാൻ) ആയും പ്രവർത്തിച്ചു. തിരുവിതാംകൂറിലെ അവസാനത്തെ മഹാരാജാവും തിരു-കൊച്ചിയിലെ ആദ്യത്തെയും അവസാനത്തെയും ''രാജപ്രമുഖനും'' ആയിരുന്നു ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ. മഹാരാജാവിന് 18 വയസായപ്പോൾ സ്വയം അധികാരം ഏറ്റെടുത്തു. 1936ൽ ''ക്ഷേത്രപ്രവേശന വിളംബരം'' നടത്തി, 1937ൽ തിരുവിതാംകൂർ സർവകലാശാല സ്ഥാപിച്ചു. പുരോഗമനപരവും വിപ്ലവാത്മകവുമായ പല ഭരണ പരിഷ്കാരങ്ങളും ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ നടപ്പിൽ വരുത്തി. എന്നാൽ 1946ലെ പുന്നപ്ര-വയലാർ സമരത്തെ തുടർന്ന് നടന്ന വെടിവയ്പ്പും 1947ലെ സ്വതന്ത്ര തിരുവിതാംകൂർ പ്രഖ്യാപനവും അദേഹത്തിന്റെ ഭരണത്തിന്റെ പ്രധാന ന്യൂനതകളായി കണക്കാക്കപെടുന്നു. <ref>{{cite book|last=രഘുനന്ദൻ|first=ലക്ഷ്മി|title=അറ്റ്‌ ദ ടേൺ ഓഫ് ദ റ്റൈഡു്}}</ref> <ref>{{cite book|title=സർ സി. പി. റിമെംബേഡ്|page=83}}</ref> ===ദ്വിമണ്ഡല നിയമനിർമ്മാണ സഭ=== 1932 ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ സുപ്രധാനമായ ചില ഭരണ പരിഷ്കാരങ്ങൾ നടപ്പിലാക്കി. അതിന്റെ ഫലമായി സ്വന്തം അധികാരങ്ങൾ കുറയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. മുൻപുണ്ടായിരുന്ന ശ്രീമൂലം സ്റ്റേറ്റ് അസംബ്ലി, ''ശ്രീ മൂലം പ്രജാസഭ'', ''ശ്രീ ചിത്രാ സ്റ്റേറ്റ് അസംബ്ലി'' എന്നിങ്ങനെ ഇരുതലങ്ങളുള്ള നിയമസഭയാക്കി വികസിപ്പിച്ചു. ട്രാവൻകൂർ ലെജിസ്ലെറ്റിവ് കൌൺസിൽ റദ്ദാക്കുകയും ശ്രീ മൂലം പ്രജാസഭ (അധോസഭ)പുനസംഘടിപപിക്കുകയും ചെയ്തു. അതോടൊപ്പം ശ്രീ ചിത്ര സ്റ്റേറ്റ് കൌൺസിൽ (ഉപരിസഭ) സംഘടിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. പുതിയ സഭയിലെ 55% പേർ തിരെഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടവർ ആയിരിക്കണം, അതിൽ മൂന്നിൽ രണ്ടു പേർ ഉദ്യോഗസ്ഥർ ആയിരിക്കണമെന്നും നിബന്ധന കൊണ്ട് വന്നു. ശ്രീ ചിത്ര കൌൺസിലിൽ നിന്നും ആകെ 37 പേർ ആയിരുന്നു ഉണ്ടായിരുന്നത്. സഭയുടെ ആകെ അംഗ സംഘ്യ 72 ആയിരുന്നു. രണ്ടു ഹൌസ്കളുടെയും അധ്യക്ഷൻ തിരുവിതാംകൂർ [[പ്രധാനമന്ത്രി]] (ദീവാൻ) ആയിരുന്നു. 1933 ൽ പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ച സഭ 1947 വരെ നിലവിൽ നിന്നിരുന്നു. എന്നാൽ പുതിയ സഭയിൽ തങ്ങളുടെ പ്രാതിനിധ്യം കുറയും എന്ന് ഭയന്ന് ഈഴവരും ക്രിസ്ത്യാനികളും മുസ്ലിംകളും നിവർത്തന പ്രക്ഷോഭം ആരംഭിച്ചു. സമരത്തിന്റെ ഫലമായി തിരുവിതാംകൂർ സർക്കാർ ഇവരുടെ ആവശ്യങ്ങൾ അംഗികരിക്കുകയും സഭയിൽ ഇവർക്കായി പ്രത്യേകം സംവരണം ഏർപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു. <ref>{{cite web|last=ഔദ്യോഗിക വെബ്‌ പോർട്ടൽ|first=കേരള സർക്കാർ|title=ഹിസ്റ്റൊരി ഓഫ് കേരള ലെജിസ്ലാചെർ|url=http://kerala.gov.in/index.php?option=com_content&view=article&id=3776:history-of-kerala-legislature|accessdate=14 ജൂൺ 2014|archive-date=2014-10-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20141006101549/http://kerala.gov.in/index.php?option=com_content&view=article&id=3776%3Ahistory-of-kerala-legislature|url-status=dead}}</ref> ===പ്രധാന നിയമനിർമ്മാണങ്ങൾ === 1932 ൽ പാസ്സാക്കിയ രണ്ടു പ്രധാന നിയമങ്ങൾ ആയിരുന്നു ''ട്രാവൻകൂർ ക്ഷത്രിയ റെഗുലേഷനും'' ''ട്രാവൻകൂർ മുസ്ലിം സക്സെഷൻ രേഗുലേഷനും''. അതെ വർഷം തന്നെ പാസ്സാക്കിയ മറ്റൊരു പ്രധാന നിയമമായിരുന്നു ''ട്രാവൻകൂർ ജെന്മി-കുടിയാൻ റെഗുലേഷൻ''. ഈ നിയമമനുസരിച്ച് കുടിയാന് പാട്ടത്തിനു എടുത്ത സ്ഥലത്ത് ജെന്മിക്ക് ഇടപെടാൻ ഉള്ള അവകാശം ഇല്ലാതാക്കുകയും അതോടൊപ്പം തന്നെ കുടിയാന് പാട്ടസ്ഥലം സ്വന്തം ഇഷ്ടപ്രകാരം ഉപയോഗിക്കുവാനും അധികാരം നൽകി. ജെന്മികളാൽ അടിയാന്മാരുടെ ചൂഷണം തടയുവാനായി ജന്മികരം പിരിക്കുന്നത് സർക്കാർ ഏറ്റെടുത്തു ജെന്മികൾക്ക് കൈമാറാനും തിരുമാനിച്ചു. ഭൂപരിഷ്കരണാം പോലുള്ള നിയമങ്ങൾ വരുന്നതിനും വർഷങ്ങൾക്കു മുമ്പ് വന്ന ഈ നിയമം കുടിയാന്മാർക്ക് മുമ്പെങ്ങും ഇല്ലാതിരുന്ന സ്വാതന്ത്ര്യം അനുവദിക്കുന്നതുനും ചൂഷണം തടയുന്നതിനും സഹായകമായി എന്ന് ചരിത്രകാരന്മാർ വിലയിരിത്തുന്നു. ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ സ്ത്രീകളുടെയും കുട്ടികളുടെയും ഉന്നമനത്തിനായി പല നിയമങ്ങളും നടപ്പിലാക്കി. ''ട്രാവൻകൂർ ഹിന്ദു വിഡോ റീമാരിയെജ് റെഗുലേഷൻ, ട്രാവൻകൂർ ചൈൽഡ് മാരിയെജ് റെസ്ട്രിന്റ് ആക്ട്‌, ട്രാവൻകൂർ സപ്രെഷൻ ഓഫ് ഇമ്മോറൽ ട്രാഫിക്കിംഗ് ആക്ട്‌, ട്രാവൻകൂർ മറ്റേണിറ്റി ബെനെഫിറ്റ് ആക്ട്‌'' എന്നിവ സ്ത്രീകളുടെയും കുട്ടികളുടെയും ഉന്നമനത്തിനു സഹായകമായതായി കണക്കാക്കുന്നു. തിരുവിതാംകുറിൽ മരുമക്കത്തായമായിരുന്നതിനാൽ സ്ത്രീകൾക്ക് പൊതുവെ സമുഹത്തിൽ നല്ല സ്ഥാനം ഉണ്ടായിരുന്നു എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ തമിഴ് ബ്രാഹ്മണർ, പോറ്റിമാർ, നമ്പൂതിരിമാർ എന്നിവരുടെ സ്ത്രികൾ വളരെ അധികം ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ സഹിക്കെണ്ടാതായി വന്നു. പോറ്റിമാർ ശൈശവ വിവാഹത്തെയും തമിഴ് ബ്രാഹ്മണർ നമ്പൂതിരിമാർ തുദങ്ങിയ വിഭാഗങ്ങൾ വിധവ വിവാഹത്തെയും എതിർത്തിരുന്നു. എന്നാൽ ഈ നിയമ നിർമ്മാണഗലൊടെ ഈ പ്രശ്നങ്ങൾ മറികിടക്കാനായി എന്ന് വിശ്വസിക്കപെടുന്നു. അതുപോലെ മറ്റെണിറ്റി ബെനെഫിറ്റ് ആക്ട്‌ നടപ്പിലാക്കിയ വഴി ജോലി ചെയ്തിരുന്ന സ്ത്രീകൾക്ക് പ്രസവ ശേഷം ആനുകുല്യങ്ങൾ ലഭിക്കാനും വഴിവച്ചു. ഈ ആക്ടുകൾ ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാളിന്റെ ദൂരദർശിത്വത്തിന്റെ ഉദാഹരണാമായി ഗവേഷകർ ചുണ്ടി കാണിക്കുന്നു. <ref>{{cite book|last=പി സുരേഷ്|first=കുമാർ|title=ഹിസ്റ്റൊരി ഓഫ് സോഷ്യൽ ലെജിസ്ലെഷനാസ് ഇൻ ട്രാവൻകൂർ സ്റ്റേറ്റ്}}</ref> ===വിദ്യാഭ്യാസ നവികരണം=== ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാളിന്റെ ഭരണകാലത്ത് രാജ്യത്തെ ഖജനാവിന്റെ 40% വിദ്യാഭ്യാസത്തിനു വേണ്ടി ആണ് ചെലവഴിച്ചിരുന്നതെന്ന് "സംയുക്ത" എന്ന ഇംഗ്ലീഷ് ആനുകാലിക പ്രസിദ്ധീകരണം സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തുന്നു.<ref>{{cite journal|last=സംയുക്ത|first=എ ജേണൽ ഹോർ വിമൻ സ്ടുടീസ്|title="റോയൽ കൊന്റ്രിബ്യൂഷൻ റ്റു എട്ജുജ്യുക്കേഷൻ ഇൻ ട്രാവങ്കൂർ"|journal=സംയുക്ത - എ ജേണൽ ഹോർ വിമൻ സ്ടുടീസ്|accessdate=14 ജൂൺ 2014}}</ref> തിരുവിതാംകൂർ ജനത ഉപരി പഠനത്തിനായി മദ്രാസ് സർവ്വകലാശാലയിൽ ആണ് പോകാറുണ്ടായിരുന്നത്, തിരുവിതാംകുറിനു സ്വന്തമായി ഒരു സർവ്വകലാശാല എന്നത് ജനങളുടെ ഒരു ചിരകാല സ്വപ്നം ആയിരുന്നു. 1919ൽ ശ്രീ [[മൂലം തിരുനാൾ രാമവർമ്മ]]യും 1924 ൽ രിജെന്റ്റ് മഹാറാണി [[സേതു ലക്ഷ്മി ഭായി]]യും തിരുവിതാംകുറിനു സ്വന്തമായി ഒരു സർവ്വകലാശാല സ്ഥാപിക്കുന്നതിനെ കുറിച്ച് പഠിക്കുവാൻ സമതികളെ നിയോഗിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ അതെ കുറിച്ച് കാര്യമായ തിരുമാനങ്ങൾ ഒന്നും തന്നെ കൈകൊണ്ടിരുന്നില്ല. 1937 ൽ മുമ്പത്തെ രണ്ടു സമതികളുടെയും വിലയിരുത്തലുകളെ കണക്കിലെടുക്കുകയും സർവ്വകലാശാല സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു. '''യുനിവെർസിറ്റി ഓഫ് ട്രാവൻകൂർ''' (ഇപ്പോഴത്തെ കേരള സർവ്വകലാശാല) 1937 ലെ ''യൂനിവെർസിറ്റി ആക്ട്‌നു'' കീഴിൽ നിലവിൽ വന്നു. തിരുവിതാംകുറിലെ എല്ലാ പൊതു സ്വകാര്യ കലാലയങ്ങളും ഈ സർവ്വകലാശാലയുടെ അധികാരപരിധിയിൽ വന്നു. [[കോളേജ് ഓഫ് എഞ്ചിനീയറിംഗ്, തിരുവനന്തപുരം]], ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് റ്റെക്സ്റ്റൈൽ ടെക്നോളജി, സെൻട്രൽ റിസേർച് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യുറ്റ് ഇൻ പ്യുർ ആൻഡ്‌ അപ്പ്ലൈട് സൈൻസെസ്, ഡിപാർട്ട്‌മെന്റ് ഓഫ് മാരീൻ ബയോളോജി എന്നിവ തുടങ്ങി. ലേബർ കോർപ്സ് എന്ന പേരിൽ ഒരു സർവ്വകലാശാല കോർപ്സ് തുടങ്ങി, ഇത് എൻ സി സി യുടെ മുൻഗാമിയായി കണക്കാക്കിയിട്ടുള്ളത്. ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാളിന്റെ സഹോദരീഭർത്താവ് ശ്രീ കേണൽ [[ഗോദവർമ്മ രാജ]]യ്ക്കായിരുന്നു ഇതിന്റെ ചുമതല. കേരള കായിക പിതാവ് എന്ന പേരിലാണ് അദ്ദേഹം അറിയപെടുന്നത്.''ട്രാവൻകൂർ പ്രൈമറി എജ്യുകേഷൻ ആക്ട്‌'' ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ നടപ്പിലാക്കി. അതിന്റെ ഫലമായി എല്ലാവർക്കും '''സൌജന്യ നിർബന്ധിത വിദ്യാഭ്യാസം''' കർശനമാക്കാൻ തിരുമാനിച്ചു. ഈ നിയമം മൂലം ബാലവേല തിരുവിതാംകുറിൽ കർശനമായി നിരോധിക്കപ്പെട്ടു. <ref>{{cite book|last=പി സുരേഷ്|first=കുമാർ|title=ഹിസ്റ്റൊരി ഓഫ് സോഷ്യൽ ലെജിസ്ലെഷനാസ് ഇൻ ട്രാവൻകൂർ സ്റ്റേറ്റ്}}</ref> ആദ്യമായി ഇന്ത്യയിൽ "സൌജന്യ നിർബന്ധിത വിദ്യാഭ്യാസം" എന്ന നിയമം നടപ്പിലാക്കുന്നത് 2009 ൽ മാത്രമാണ്, അത് പോലെ "ഫാക്ടറി ആക്ട്‌" എന്ന പേരിൽ 1948 ൽ 15 വയസ്സിൽ താഴെ ഉള്ള കുട്ടികൾ ഫാക്ടറികളിൽ ജോലി ചെയ്യുന്നത് ഇന്ത്യ സർക്കാർ നിരോധിച്ചു.{{തെളിവ്}} മേൽപ്പറഞ്ഞ നിയമ നിർമ്മാണങ്ങളിലൂടെ ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ തന്റെ ദീർഘദർശിത്വം പ്രകടമാക്കി എന്ന് ഗവേഷകർ കണക്കാക്കുന്നു. മാത്രമല്ല ഈ നിയമങ്ങളുടെ പ്രാധാന്യം കണ്ടെത്താൻ ഇതേ നിയമങ്ങൾ സ്വന്തന്ത്ര ഇന്ത്യയിൽ എപ്പോൾ നടിപ്പിലാക്കി എന്ന് പരിശോധിക്കുമ്പോൾ മനസ്സിലാകുന്നതാണ്. <ref>{{cite book|last=പി സുരേഷ്|first=കുമാർ|title=ഹിസ്റ്റൊരി ഓഫ് സോഷ്യൽ ലെജിസ്ലെഷനാസ് ഇൻ ട്രാവൻകൂർ സ്റ്റേറ്റ്}}</ref> ===അടിസ്ഥാനസൗകര്യ വികസനവും വ്യവസായവത്കരണവും=== [[തിരുവനന്തപുരം വിമാനത്താവളം]] പണി കഴിപ്പിച്ച് ബോംബെയ്ക്ക് വിമാന സർവ്വീസ് ആരംഭിചത് ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ ആണ്. ഈ ആശയം ആദ്യം മുൻപോട്ടു വയ്ച്ചത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ സഹൊദരീഭർത്താവ് കേണൽ [[ഗോദവർമ്മ രാജ]]യാണ്. കേണൽ രാജ ഒരു വൈമാനികനും കു‌ടി ആയിരുന്നു, അത് കൊണ്ട് തന്നെ തിരുവിതാംകുറിനു ഒരു വിമാനത്താവളം ആവശ്യമാണെന്ന് അദ്ദേഹത്തിന് തോന്നി. അങ്ങനെ 1932 ൽ ''റോയൽ ഫ്ലയിംഗ് ക്ലബ്'' എന്ന പേരിൽ തിരുവിതാംകൂരിലെ (പിന്നിട് കേരളത്തിലെയും) ആദ്യ വിമാനത്താവളം സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു. <ref>{{cite web|last=എയർപോർട്ട്‌-റ്റെക്നൊലൊജി|first=.കോം|title=ട്രിവാൻട്രും ഇന്റെർനഷ്നൽ എയർപോർട്ട്|url=http://www.airport-technology.com/projects/trivandrum-int/|publisher=Kable Intelligence Limited.|accessdate=14 ജൂൺ 2014}}</ref> ബ്രിട്ടീഷ്‌ ഇന്ത്യയിൽ വിമാനത്താവളം ഉണ്ടായിരുന്ന വളരെ ചുരുക്കം നാട്ടുരാജ്യങ്ങളുടെ പട്ടികയിൽ അങ്ങനെ തിരുവിതാംകൂറം ഇടം നേടി. <ref>{{cite news|last=PTI|first=PTI|title=കേരള സെലിബ്രറ്റെസ് സെവെന്റി ഫിഫ്ത് അന്നിവെർസരി ഓഫ് സിവിൽ ഏവിയേഷൻ|url=http://www.thehindu.com/news/national/kerala/article856960.ece|accessdate=14 ജൂൺ 2014|newspaper=ദ ഹിന്ദു|date=October 29, 2010|archive-date=2014-03-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20140326184045/http://www.thehindu.com/news/national/kerala/article856960.ece|url-status=dead}}</ref> ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ 1940-ൽ രൂപീകരിച്ച തിരുവനന്തപുരം സിറ്റി മുനിസിപ്പൽ ആക്റ്റിലെ നാലാം വകുപ്പ് പ്രകാരം തിരുവനന്തപുരം മുനിസിപലിറ്റിയെ [[കോർപ്പറേഷൻ]] ആക്കി മാറ്റി. തിരുവനന്തപുരം കോർപ്പറേഷനാണ് [[കേരള]] സംസ്ഥാനത്തെ കോർപ്പറേഷനുകളിൽ ഏറ്റവും പഴയത്. <ref>{{cite news|last=മാതൃഭൂമി|first=.കോം|title=കോഴിക്കോട് കോർപ്പറേഷന് 50|url=http://www.mathrubhumi.com/kozhikode/news/1871315-local_news-Kozhikode-%E0%B4%95%E0%B5%8B%E0%B4%B4%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B5%8B%E0%B4%9F%E0%B5%8D%E2%80%8C.html|accessdate=14 ജൂൺ 2014|newspaper=മാതൃഭൂമി|date=09 Oct 2012}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> മാധ്യമം പത്രം തിരുവിതാംകൂരിലെ ഗതാഗത വിഭാഗത്തെ കുറിച്ച് "പൊതുഗതാഗത രംഗത്ത് ലോകത്തിൽ ആദ്യമായി സർക്കാർ ഇടപെട്ട രാജ്യമാണ് തിരുവിതാംകൂർ. 1938 ഫെബ്രുവരി 20-ന് തിരുവനന്തപുരം സെൻട്രൽ ബസ്‌സ്‌റ്റേഷനിൽനിന്ന് കവടിയാറിലേക്ക് ഓടിച്ച ബസ്സായിരുന്നു സർക്കാർ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള ആദ്യ പൊതു ബസ്‌സർവീസ്. രാജഭരണം അവസാനിക്കുമ്പോൾ 661 സർവീസുകളും 901 ബസുകളുമാണ് തിരുവിതാംകൂറിലുണ്ടായിരുന്നത്" എന്ന് പ്രസ്താവിക്കുന്നു. <ref>{{cite news|last=വടക്കൻ|first=ജെയിംസ്|title=പൊതുഗതാഗതത്തിൽ സ്വകാര്യ മേഖലയുടെ അധിനിവേശം|url=http://www.madhyamam.com/weekly/372|accessdate=14 ജൂൺ 2014|newspaper=മാധ്യമം|date=2011}}</ref> ''തിരുവിതാംകൂർ മോട്ടോർ സർവ്വീസ്'' ശ്രീ ചിത്തിര തിരുന്നാൾ 1938, ഫെബ്രുവരി 20-ന് ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു. മഹാരാജാവും ബന്ധുജനങ്ങളുമായിരുന്നു ഉദ്ഘാടനയാത്രയിലെ യാത്രക്കാർ. ലണ്ടൻ പാസഞ്ജർ ട്രാൻസ്പോർട്ട് ബോർഡിന്റെ അസിസ്റ്റന്റ് ഓപറേറ്റിങ്ങ് സൂപറിന്റെൻഡെന്റ് ആയിരുന്ന, ഇ.ജി. സാൾട്ടർ, തന്നെയായിരുന്നു ആദ്യയാത്രയിലെ ഡ്രൈവർ. ''തിരുവിതാംകൂർ സ്റ്റേറ്റ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് ഡിപാർട്ട്മെന്റ്'' എന്ന പേരിൽ ആണ് അന്ന് തിരുവിതാംകൂർ സർക്കാർ ഇപ്പോഴത്തെ [[കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി.]] സ്ഥാപിച്ചത്. തിരുവിതാംകൂർ രാജ്യത്തിന്റെ ഗതാഗത ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റുക ആയിരുന്നു സ്ഥാപിത ലക്ഷ്യം. <ref>{{cite web|last=വിക്കിപീഡിയ|first=വിക്കിപീഡിയ|title=കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ -ചരിത്രം|url=https://ml.wikipedia.org/wiki/KSRTC|publisher=വിക്കിപീഡിയ|accessdate=14 ജൂൺ 2014}}</ref> പള്ളിവാസൽ ജല വൈദ്യുത പദ്ധതി, ടെലിഫോൺ സർവീസുകൾ, [[തേക്കടി വന്യ മൃഗ സം‌രക്ഷണ കേന്ദ്രം]] തുടങ്ങിയവയും ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ തുടങ്ങിയവയാണ്. തിരുവിതാംകൂറിൽ വ്യവസായവൽക്കരണം നടത്തിയത് ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ ആയിരുന്നു എന്ന് പ്രൊഫ്‌. എ. ശ്രീധര മേനോൻ സാക്ഷ്യപെടുത്തുന്നു. ''ട്രാവൻ‌കൂർ ടൈറ്റാനിയം പ്രോഡക്ട്സ് (Travancore Titanium Products), എഫ്. എ. സി. ടി. (FACT)'' തുടങ്ങിയ വ്യവസായശാലകൾ ആരംഭിചത് അദ്ദേഹമാണ്. ഭൂപണയ ബാങ്ക് സ്ഥാപിച്ചതും തിരുവനന്തപുരം റേഡിയോ സ്റ്റേഷൻ ആരംഭിച്ചുതും അദ്ദേഹം ആണ്. സർക്കാർ ആഫീസുകളിലെ നിയമനത്തിനായി നോക്സ് കമ്മീഷണറായി ''പബ്ലിക് സർവ്വീസ് കമ്മീഷൻ'' രൂപീകരിച്ചു. നിയമസഭകളിലേക്കുള്ള തെരഞ്ഞെടുപ്പ് നീതിപൂർവ്വകമാക്കാൻ ഇ.സുബ്രഹ്മണ്യയ്യർ കമ്മീഷണറായി ഫ്രാഞ്ചസ് കമ്മീഷനെ നിയമിച്ചു. ''സ്വാതി തിരുനാൾ സംഗീത കോളേജ്'' സ്ഥാപിച്ചു. സ്വാതി തിരുനാൾ കൃതികൾ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുവാനും ശ്രീ സ്വാതി തിരുനാൾ സംഗീതസഭ രൂപീകരിക്കുന്നതിനും അതിന് ആസ്ഥാനം ഉണ്ടാക്കുന്നതിനും വേണ്ട സൌകര്യം ചെയ്തു കൊടുത്തു. ബോംബെയിൽ ''കേരള എംപോറിയം'' സർക്കാർ ചുമതലയിൽ ആരംഭിച്ചു. ''ശ്രീചിത്രാ ആർട്ട് ഗ്യാലറി'' സ്ഥാപിച്ച്, രാജാരവി വർമ്മ, കെ.സി.എസ്.പണിക്കർ തുടങ്ങി പ്രസിദ്ധ ചിത്രകാരൻമാരുടെ ചിത്രങ്ങൾ പ്രദർശിപ്പിക്കുന്നതിന് സൗകര്യം ഒരുക്കി. അക്വേറിയം സ്ഥാപിച്ച് ശാസ്ത്രീയ പഠനത്തിന് വഴിയൊരുക്കി. ആൾ ഇന്ത്യൻ വിമൻസ് കോൺഫറൻസ് 1935-ൽ തിരുവനന്തപുരത്ത് സംഘടിപ്പിക്കുന്നതിന് വേണ്ട പിന്തുണ നൽകി, സ്ത്രീകളുടെയും കുട്ടികളുടെയും സംരക്ഷണ വിഷയത്തിലുളള പ്രത്യേക താല്പര്യം പ്രദർശിപ്പിച്ചു. സ്പോർട്സ് വിഷയത്തിൽ തിരുവിതാംകൂറിനുണ്ടായ പുരോഗതിയിൽ സഹോദരിഭർത്താവ് ലെഫ്റെനെന്റ്റ് കേണൽ [[ഗോദവർമ്മ രാജ]] നൽകിയ മികച്ച സംഭാവനകൾക്ക് പിന്തുണയേകി. 1934-ൽ ''ലൈഫ് ഇൻഷുറൻസ് ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റ്'' സമാരംഭിച്ചു, തിരുവനന്തപുരത്തെ ''പബ്ലിക് ഹെൽത്ത് ലബോറട്ടറി'' പ്രവർത്തനമാരംഭിച്ചു. നൃത്താദികലകൾക്കു വേണ്ടി പൂജപ്പുരയിൽ ഗുരു ഗോപിനാഥിന്റെ മേൽനോട്ടത്തിൽ ''ശ്രീ ചിത്രാ നർത്തകാലയം'' തുടങ്ങി. ഏഷ്യയിൽ തന്നെ ആദ്യമായി വധശിക്ഷ അവസാനിപ്പിച്ചു. തൊഴിലിനു പ്രാധാന്യം നൽകിക്കൊണ്ടു ''ലേബർ കോർട്ട്'' സ്ഥാപിച്ചു. പ്രായപൂർത്തി വോട്ടവകാശത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ''ഭരണ ഘടനാ നിർമ്മാണ സമിതി'' ഇന്ത്യയിൽ ആദ്യമായി രൂപീകരിച്ചു. നിലവിലുണ്ടായിരുന്ന നായർ ബ്രിഗേഡിൽ എല്ലാ പ്രജകൾക്കും പ്രവേശനവകാശം നൽകി വിപുലമായ ''തിരുവിതാംകൂർ സ്റ്റേറ്റ് ഫോഴ്സ്'' രൂപീകരിച്ചു. ''ശ്രീ ചിത്രാ ഹോം എന്ന അഗതി മന്ദിരം'' സ്ഥാപിച്ചു, ''വഞ്ചി പുവർ ഫണ്ടും'' രൂപീകരിച്ചു. ''തിരുവനന്തപുരം മെഡിക്കൽ കോളേജ്, എഞ്ചിനീയറിംഗ് കോളേജ്, ആയുർവ്വേദ കോളേജ്, ഹോമിയോപ്പതി കോളേജ്'' തുടങ്ങിയ സ്ഥാപനങ്ങൾ ആരംഭിച്ചു. മാതൃ-ശിശു രോഗചികിത്സക്കായി ''ശ്രീ അവിട്ടം തിരുനാൾ ആശുപത്രി'' സ്ഥാപിച്ചു.<ref>A. Sreedhara Menon - "A Survey Of Kerala History Pages 272-273</ref><ref>അശ്വതി തിരുനാൾ ഗൌരി ലക്ഷ്മി ബായി - ശ്രീ പദ്മനാഭാസ്വമി ക്ഷേത്രം 242-243 താളുകൾ </ref> ===ക്ഷേത്രപ്രവേശന വിളംബരം=== ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാളിന്റെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ടതും വിപ്ലവകരവുമായ നേട്ടം [[1936]]-ലെ [[ക്ഷേത്രപ്രവേശന വിളംബരം|ക്ഷേത്രപ്രവേശന വിളംബരമാണ്]]. ദളിതർക്ക് ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ പ്രവേശനം അനുവദിച്ചുകൊണ്ടുള്ള ഈ വിളംബരം ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാളിന്റെ യശസ്സ് ഇന്ത്യയൊട്ടാകെ പരത്തി. 1932-ൽ ക്ഷേത്രപ്രവേശനത്തെ സംബന്ധിച്ച് അന്വേഷണം നടത്തി റിപോർട്ട് സമർപ്പിക്കുന്നതിന് അന്നത്തെ ദിവാനായ [[വി.എസ്. സുബ്രഹ്മണ്യ അയ്യർ]] അധ്യക്ഷനായുള്ള എട്ടംഗ സമിതിയെ മഹാരാജാവു നിയോഗിച്ചിരുന്നു. സമിതി രണ്ടുവർഷത്തിനുശേഷം സമർപ്പിച്ച റിപ്പോർട്ടിൽ പക്ഷേ ക്ഷേത്രപ്രവേശനത്തിനനുകൂലമായ പരാമർശങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. അവർണ്ണരെ ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ പ്രവേശിപ്പിക്കാതിരിക്കാൻ സവർണ്ണർക്ക് പരമ്പരാഗതമായുള്ള അവകാശത്തെ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന കോടതിയുത്തരവുകളായിരുന്നു സമിതി പ്രധാനമായും ആശ്രയിച്ചത്. ക്ഷേത്രപ്രവേശനം എന്ന കാതലായ വിഷയം മാറ്റിവച്ച് തീണ്ടൽ അവസാനിപ്പിക്കാനുള്ള ചില നടപടികൾ സമിതി ശുപാർശചെയ്തു. സർക്കാർ ഖജനാവിൽ നിന്നു പണം ചെലവഴിച്ചു നിർമ്മിച്ച റോഡുകളും പൊതുകുളങ്ങളും എല്ലാവിഭാഗം ജനങ്ങൾക്കുമായി തുറന്നുകൊടുക്കണമെന്നായിരുന്നു സമിതിയുടെ ശുപാർശ. ഇതു 1936 മേയ് മാസത്തിൽ നടപ്പിലാക്കി. ഈ കമ്മിറ്റിയുടെ റിപ്പോർട്ട് ക്ഷേത്രപ്രവേശനത്തിനെ വളരെ ശക്തമായി എതിർക്കുന്നതായിരുന്നു. എന്നാൽ ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ ഈ റിപ്പോർട്ട് അവഗണിച്ച് ക്ഷേത്രപ്രവേശനവുമായി മുന്നോട്ടുപോയി. "മഹാരാജാവിന്റെ ഉറച്ച തീരുമാനം ഒന്ന് കൊണ്ട് മാത്രമാണ് 1930കളിൽ തന്നെ തിരുവിതാംകുറിൽ ക്ഷേത്രപ്രവേശനം സാധ്യമായെതെന്നും അല്ലാതെ പലരും പറയുന്നത് പോലെ പ്രക്ഷോഭങ്ങളുടെ ഭലമായിട്ടല്ല എന്നത് മഹാരാജാവിന്റെ തീരുമാനത്തിന്റെ മഹത്ത്വം കുറിക്കുന്നു" എന്ന് അന്നത്തെ ദീവാൻ സർ സിപി രാമസ്വാമി അയ്യർ 1936 ൽ പറയുകയുണ്ടായി. യാഥാസ്ഥികരിൽ നിന്ന് ഉണ്ടാകാമായിരുന്ന എതിർപ്പിനെ നേരിടാൻ ഉള്ള ചുമതല സർ സിപിക്കായിരുന്നു; അദ്ദേഹം ഇതിനുവേണ്ടി എല്ലാവിധ മുൻകരുതലുകളും എടിത്തിരുന്നു എന്ന് ചരിത്രകാരന്മാർ ചുണ്ടികാട്ടുന്നു. 'ശോധ്ഗംഗ' എന്ന വെബ്സൈറ്റ് ഉദാഹരണ സഹിതം സമർഥിക്കുന്നതു, ക്ഷേത്രപ്രവേശന വിളംബരത്തോട് ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാളിന് പുർണ്ണ യോജിപ്പായിരിന്നു എന്നാണ്. <ref>{{cite web|last=ശോധ്ഗംഗ|first=.നെറ്റ്|title=ടെമ്പിൾ എന്ട്രി ഫ്രിടെം ഇൻ കേരള|url=http://shodhganga.inflibnet.ac.in:8080/jspui/bitstream/10603/317/12/12_chapter%206.pdf|publisher=Mahatma Gandhi University Kottayam|accessdate=14 ജൂൺ 2014}}</ref> 1992 ൽ അന്നത്തെ ഉപരാഷ്ട്രപതി [[കെ. ആർ. നാരായണൻ]] തന്റെ പ്രസ്നാഗത്തിൽ ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാളിന് ക്ഷേത്ര പ്രവേശനം നടത്തുന്നതിനോട് അനുകൂല നിലപാടായിരിന്നു എന്ന് സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തുന്നുണ്ട്. <ref>{{cite web|last=K. R. Narayanan|first=His Excellency|title='INCARNATION OF MODESTY'- First Sree Chithira Thirunal Memorial Speech delivered at Kanakakunnu Palace, Trivandrum on 25-10-1992|url=http://www.tmcgulf.com/Lectures.2.html|accessdate=14 June 2014|archive-date=2012-05-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20120520012345/http://www.tmcgulf.com/Lectures.2.html|url-status=dead}}</ref> {{Quotation|[[പ്രമാണം:രാജപ്രമുഖൻ ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനൽ .jpg|ലഘുചിത്രം|250px|വലത്ത്|ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ]]'''''1936 നവംബർ 12നു പുറത്തിറങ്ങിയ ക്ഷേത്രപ്രവേശന വിളംബരത്തിന്റെ പൂർണ്ണരൂപം''''' {{ഉദ്ധരണി|ശ്രീപദ്മനാഭദാസ വഞ്ചിപാലസർ രാമവർമകുലശേഖര കിരീടപതിമന്നേ സുൽത്താൻ മഹാരാജ രാമരാജ ബഹദൂർ ഷംഷെർ ജംഗ്,നൈറ്റ് ഗ്രാൻ‌ഡ് കമാൻഡർ ഓഫ് ദ് ഇന്ത്യൻ എം‌പയർ, തിരുവതാംകൂർ മഹാരാജാവു തിരുമനസ്സുകൊണ്ട് 1936-നു 12-നുക്കു ശരിയായ 1112 തുലാം 12-ന് പ്രസിദ്ധപ്പെടുത്തുന്ന വിളംബരം: "നമ്മുടെ മതത്തിന്റെ പരമാർത്ഥതയും സുപ്രമാണതയും ഗാഢമായി ബോദ്ധ്യപ്പെട്ടും ആയതു ദൈവികമായ അനുശാസനത്തിലും സർവവ്യാപകമായ സഹിഷ്ണുതയിലുമാണ് അടിയുറച്ചിരിക്കുന്നതെന്നു വിശ്വസിച്ചും, അതിന്റെ പ്രവർത്തനത്തിൽ അതു ശതവർഷങ്ങളായി കാലപരിവർത്തനത്തിന് അനുയോജിച്ചു പോന്നുവെന്നു ധരിച്ചും, നമ്മുടെ ഹിന്ദുപ്രജകളിൽ ആർക്കുംതന്നെ അവരുടെ ജനനമോ ജാതിയോ സമുദായമോ കാരണം ഹിന്ദുമതവിശ്വാസത്തിന്റെ ശാന്തിയും സാന്ത്വനവും നിഷേധിക്കപ്പെടാൻ പാടില്ലെന്നുള്ള ഉത്കണ്ഠയാലും നാം തീരുമാനിക്കുകയും ഇതിനാൽ പ്രഖ്യാപനം ചെയ്യുകയും നിയോഗിക്കുകയും ആജ്ഞാപിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതെന്തെന്നാൽ, സമുചിതമായ പരിതഃസ്ഥിതികൾ പരിരക്ഷിക്കുന്നതിനും ക്രിയാപദ്ധതികളും ആചാരങ്ങളും വച്ചുനടത്തുന്നതിനും നാം നിശ്ചിയിക്കുകയും ചുമത്തുകയും ചെയ്യാവുന്ന നിയമങ്ങൾക്കും നിബന്ധനകൾക്കും വിധേയമായി, ജനനാലോ മതവിശ്വാസത്താലോ ഹിന്ദുവായ യാതൊരാൾക്കും നമ്മുടെയും ഗവൺ‌മെന്റിന്റെയും നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ പ്രവേശിക്കുന്നതിനോ ആരാധന നടത്തുന്നതിനോ ഇനിമേൽ യാതൊരു നിരോധനവും ഉണ്ടായിരിക്കാൻ പാടില്ലെന്നാകുന്നു."}}}} == തിരുകൊച്ചി രാജപ്രമുഖൻ == [[പ്രമാണം:MAHARAJAH SREE CHITHIRA THIRUNAL WITH COCHIN MAHARAJAH.png|350x400px|ലഘുചിത്രം|ഇടത്ത്‌|തിരുവിതാകൂർ മഹാരാജാവ് ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാളും കൊച്ചി മഹാരാജാവും തിരു-കൊച്ചി സംയോജനവേളയിൽ]] 1949ൽ ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ തിരുവിതംകൂറിനെ ഇന്ത്യൻ യൂനിയനിൽ ചേർന്നു, തുടർന്ന് ജൂലായ് 1ന് തിരുവിതാംകൂർ-കൊച്ചി രാജ്യങ്ങളെ സംയോജിപ്പിച്ച് ഒരു പുതിയ സംസ്ഥാനം നിലവിൽ വന്നു. തുടർന്നു തിരുവിതാംകൂർ-കൊച്ചി സംസ്ഥാനത്തിലെ രാജപ്രമുഖൻ എന്ന പദവിയിൽ ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ 7 വർഷം (1949-1956) സേവനമനുഷ്ടിച്ചു. പുതിയ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ തലസ്ഥാനം തിരുവനന്തപുരത്തും ഹൈക്കോടതി എറണാകുളത്തും ആയി തീരുമാനിക്കപ്പെട്ടു. സംസ്ഥാനത്തിലെ ആദ്യ ജനകീയമന്ത്രിസഭ റ്റി. .കെ.നാരായണപിള്ളയുടെ നേതൃത്വത്തിലായിരുന്നു. തുടർന്ന് പല മന്ത്രിസഭകളും രൂപം കൊള്ളുകയും അവസാനിക്കുകയും ചെയ്തു. പനമ്പിള്ളി ഗോവിന്ദമേനോന്റെ മന്ത്രിസഭ 1956-ൽ നിലംപതിച്ചതോടെ സംസ്ഥാനത്ത് ആദ്യമായി പ്രസിഡന്റ് ഭരണം നടപ്പിലായി. 1956 നവംബർ 1 ന് ഐക്യ കേരളം യാഥാർത്ഥ്യമായി. അതോടെ ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ രാജപ്രമുഖ സ്ഥാനമൊഴിഞ്ഞു. [[തിരു-കൊച്ചി]] സംസ്ഥാനത്തിന്റെ തലവനായിരുന്ന രാജപ്രമുഖൻ ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാളിന്റെ സ്ഥാനത്ത് ഗവർണർ വന്നു. == അധികാരത്യാഗത്തിന് ശേഷം == 1956 ൽ ''രാജ്പ്രമുഖ്'' സ്ഥാനം രാജിവച്ചശേഷം ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ സ്വന്തമായി വ്യവസായ സംരംഭങ്ങൾ ആരംഭിക്കുന്നതിലേക്ക് ശ്രദ്ധതിരിച്ചു. അതേ വർഷം തന്നെ സുഗന്ധവ്യഞ്ജന വ്യാവസായികസ്ഥാപനമായ ''അസ്പിൻവാളിന്റെ'' ഷെയറുകൾ വാങ്ങിച്ചു. ഏഴുപതുകളിൽ ഈ സ്ഥാപനത്തിന്റെ വിദേശ ഉടമകൾ കമ്പനിയുടെ ഷെയറുകൾ വിറ്റപ്പോൾ അത് വാങ്ങിയത് ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ ആയിരുന്നു. ഇന്ന് ഈ കമ്പനിയുടെ ഉടമസ്ഥൻ ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാളിന്റെ അനതരവകാശി ആയ ശ്രീ [[മൂലം തിരുനാൾ രാമവർമ്മ രണ്ടാമൻ]] ആണ്. [[തിരു-കൊച്ചി]] സംയോജന ഉടമ്പടി പ്രകാരം ശ്രീ പദ്മനാഭസ്വാമി ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഭാരവാഹിത്വവും ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ നിലനിർത്തി. 1971-ൽ പ്രിവിപേഴ്സ് നിർത്തലാക്കിയതിനു ശേഷവും ശ്രീ പദ്മനാഭസ്വാമി ക്ഷേത്രം തന്റെ സ്വകാര്യ സ്വത്തുപയോഗിച്ചു പരിപാലിച്ചു. ശ്രീ പദ്മനാഭസ്വാമി ക്ഷേത്രത്തിൽ ലക്ഷദീപത്തിന് വെളിച്ചെണ്ണയുടെ ദൗർലഭ്യം കാരണം ആദ്യമായി വൈദ്യതിവിളക്കുകൾ ഉപയോഗിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചതും ക്ഷേത്രത്തിൽ ഭൂരിഭാഗവും വൈദ്യുതീകരിച്ചത്തും ശ്രീചിത്തിര തിരുനാളിന്റെ തീരുമാനപ്രകാരമായിരുന്നു. ശ്രീ പദ്മനാഭസ്വാമി ക്ഷേത്ര ജീവനക്കാർക്കു പെൻഷൻ പദ്ധതി നടപ്പിലാക്കിയതും ഇദ്ദെഹമായിരുന്നു. ''ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് സയൻസ് ആൻഡ്‌ റ്റെക്നൊളജി''({{lang-en|Sree Chithira Thirunal Institute Of Sciences And Technology}})യുടെ നിർമ്മാണത്തിന് ആവശ്യമായ കെട്ടിടങ്ങളും സ്ഥലവും നൽകി <ref>Sree Chitra Tirunal Institute for Medical Sciences and Technology - History : "The origin of the Institute dates back to 1973 when the Royal Family of Travancore gifted a multistoried building for the people and Government of Kerala. Sri. P. N. Haskar, the then Deputy Chairman, Planning Commission, inaugurated the Sree Chitra Tirunal Medical Center in 1976, when patient services including inpatient treatment got underway. At the Satelmond Palace, Poojapura, nearly 11 km away from this Hospital Wing, the Biomedical Technology Wing followed soon, again a gift by the Royal Family."</ref><ref>{{cite web|title=Sree Chitra Tirunal Institute for Medical Sciences and Technology - History|url=http://www.sctimst.ac.in/About%20SCTIMST/History/|publisher=Developed & Maintained by Computer Division(SCTIMST).|accessdate=16 ഏപ്രിൽ 2014}}</ref>, കുടാതെ മറ്റനേകം ചാരിറ്റബിൽ ട്രസ്റ്റുകളും അദേഹത്തിന്റെ സ്വകാര്യ സമ്പത്തുപയോഗിച്ചു സ്ഥാപിച്ചവയാണ്.<ref>"ശ്രീ പദ്മനാഭസ്വാമി ക്ഷേത്രം" by അശ്വതി തിരുനാൾ ഗൌരി ലക്ഷ്മി ബായി, refer 242-244 താളുകൾ</ref> ===സ്വകാര്യ ജീവിതം=== ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാളിന് കുലദൈവമായ ശ്രീപദ്മനാഭനോടുണ്ടായിരുന്ന ഭക്തി പ്രശസ്തമാണ്. പലരും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭക്തിയെ ''ആധുനിക തിരുവിതാംകൂറിന്റെ ശില്പി'' എന്നറിയപ്പെടുന്ന മഹാരാജ ശ്രീ [[അനിഴം തിരുനാൾ മാർത്താണ്ഡവർമ്മ]]യുടേതുമായി ഉപമിക്കാറുണ്ട്. <ref>ദ ഹിന്ദു , 'എ കിങ്ങ്ഡം ആൻഡ്‌ എ ടെമ്പിൾ' by എ. ശ്രീവത്സൻ - "Maharaja Chithira Thirunal Rama Varma, your elder brother, was the last ruler of Travancore. He is compared to Anizhom Thirunal in terms of devotion to the temple." </ref> <ref>{{cite news|last=എ.|first=ശ്രീവത്സൻ|title=എ കിങ്ങ്ഡം ആൻഡ്‌ എ ടെമ്പിൾ|url=http://www.thehindu.com/opinion/interview/a-kingdom-and-a-temple/article2277295.ece|accessdate=5 ജൂലൈ 2014|newspaper=ദ ഹിന്ദു|date=ജൂലൈ 12, 2011}}</ref> വി.പി. മേനോന്റെ ''ദി സ്റ്റൊരി ഓഫ് ദി ഇന്റെഗ്രേഷൻ ഓഫ് ദി ഇന്ത്യൻ സ്റ്റൈറ്റെസ്''({{lang-en|THE STORY OF THE INTEGRATION OF THE INDIAN STATES}})-ൽ മഹാരാജാവിന്റെ ഭക്തിയെ ''മതഭ്രാന്ത്'' എന്നാണ് വിശേഷിപ്പിച്ചിരുന്നത്. ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ രാജപ്രമുഖൻ സ്ഥാനമൊഴിഞ്ഞ ശേഷം ശിഷ്ടജീവിതം ''ശ്രീ പദ്മനാഭദാസനായി'' ആർഭാടരഹിതനായി ജീവിച്ചു എന്ന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ അനന്തരാവകാശികൾ സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന് ചിത്രകല, രാഷ്ട്രീയം, ചരിത്രം, പുരാണഇതിഹാസങ്ങൾ എന്നിവയിൽ അഗാധ താല്പര്യം ഉണ്ടായിരുന്നതായി അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭാഗിനേയി പൂയം തിരുനാൾ ഗൌരി പാർവ്വതീഭായി ഒരു പത്രലേഖനത്തിൽ പറയുകയുണ്ടായി. <ref>{{cite news|last=ഗൌരി പാർവ്വതീഭായി|first=പൂയം തിരുനാൾ|title=ഐ റിമെംബർ......|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-metroplus/i-remember/article4083462.ece|accessdate=5 ജൂലൈ 2014|newspaper=ദ ഹിന്ദു|date=നവംബർ 10, 2012}}</ref> == മരണം == സ്വതന്ത്ര ഇന്ത്യയിൽ ''ടൈറ്റുലാർ മഹാരാജാവായിരുന്ന'' ശ്രീചിത്തിര തിരുനാൾ 1991 ജൂലായ് 12-ന് മസ്തിഷ്കാഘാതത്തെ തുടർന്ന് സ്വന്തം പേരിലുള്ള ''ശ്രീ ചിത്രാ മെഡിക്കൽ സെന്ററിൽ'' പ്രവേശിപ്പിക്കപ്പെട്ടു, തുടർന്ന് അവിടെവച്ച് ജൂലായ് 20-ന് പുലർച്ചെ 12:10-ന് തന്റെ 79-ആം വയസ്സിൽ അദ്ദേഹം നാടുനീങ്ങി. പൊതുജനങ്ങൾ ആദരാഞ്ജലികൾ അർപ്പിച്ച ശേഷം പൂർണ്ണ സൈനിക-സർക്കാർ ബഹുമതികളോടും കു‌ടി കവടിയാർ കൊട്ടാരത്തിൽ വച്ച് ക്ഷത്രിയാചാരപ്രകാരം അദ്ദേഹത്തിന്റെ മൃതദേഹം സംസ്കരിച്ചു. ശ്രീചിത്തിര തിരുനാൾ മഹാരാജാവ് ആജീവനാന്തം അവിവാഹിതനായിരുന്നു. അതിനാൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ അന്ത്യകർമങ്ങൾ നിർവഹിച്ചത് അദേഹത്തിന്റെ അനന്തരവനും ഇപ്പോഴത്തെ കുടുംബ കാരണവരായ ശ്രീമൂലം തിരുനാൾ രാമവർമ്മ രണ്ടാമനാണ്. ചിത്തിര തിരുനാളിന്റെ മരണാനന്തരം ഇന്ത്യാഗവണ്മെന്റ് അദ്ദേഹത്തോടുള്ള ആദരസൂചകമായി 1991 നവംബർ 6-ന് ഒരു സ്റ്റാമ്പ് പുറത്തിറക്കി ബഹുമാനിച്ചു.<ref>{{cite book|last=ലക്ഷ്മീഭായി|first=അശ്വതി തിരുനാൾ ഗൗരി|title=ശ്രീപദ്മനാഭസ്വാമി ക്ഷേത്രം|date=ജൂലൈ 1998|publisher=കേരള ഭാഷാ ഇൻസ്റ്റിറ്റൂട്ട്|location=തിരുവനന്തപുരം|pages=251, 277-277 - 281}}</ref> == അവലംബങ്ങൾ == {{Reflist|2}} == പുറം കണ്ണികൾ == {{commonscat|Chithira Thirunal}} *[https://www.youtube.com/watch?v=2PtsCRuzJqs The Prince and the King Youtube.com] *[https://www.youtube.com/watch?v=FpzSOFgFRFI The Prince and the King (Part two) Youtube.com] *[http://malayalam.yahoo.com/%E0%B4%B0%E0%B4%BE%E0%B4%9C%E0%B4%95%E0%B5%81%E0%B4%9F%E0%B5%81%E0%B4%82%E0%B4%AC%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%BF%E0%B4%A8%E0%B5%8D-%E0%B4%B1%E0%B5%86-%E0%B4%95%E0%B4%A3%E0%B5%8D%E0%B4%A3%E0%B5%80%E0%B4%B0%E0%B5%8D-%E0%B4%A4%E0%B5%8B%E0%B4%B0%E0%B5%81%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%A8%E0%B4%BF%E0%B4%B2%E0%B5%8D%E0%B4%B2-062125143.html രാജകുടുംബത്തിൻറെ കണ്ണീർ തോരുന്നില്ല! മനോരമഓൺലൈൻ – 2012 ജനു 28, ശനി] {{Webarchive|url=https://archive.today/20140316161547/http://malayalam.yahoo.com/%E0%B4%B0%E0%B4%BE%E0%B4%9C%E0%B4%95%E0%B5%81%E0%B4%9F%E0%B5%81%E0%B4%82%E0%B4%AC%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%BF%E0%B4%A8%E0%B5%8D-%E0%B4%B1%E0%B5%86-%E0%B4%95%E0%B4%A3%E0%B5%8D%E0%B4%A3%E0%B5%80%E0%B4%B0%E0%B5%8D-%E0%B4%A4%E0%B5%8B%E0%B4%B0%E0%B5%81%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%A8%E0%B4%BF%E0%B4%B2%E0%B5%8D%E0%B4%B2-062125143.html |date=2014-03-16 }} [[Category:തിരുവിതാംകൂറിന്റെ രാജാക്കന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:1912-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1991-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂലൈ 20-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:നവംബർ 7-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:തിരു-കൊച്ചി നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] cjju636s2mnj5dzlpjg1nrbx4pgo7z5 0 9578 4673329 4644287 2026-10-04T04:59:07Z Martinkottayam 84843 4673329 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Madhu (actor)}} {{ToDisambig|വാക്ക്=മധു}}{{Infobox person | honorific_prefix = | name = മധു | image = Madhu 2008.jpg | caption = 2008 ലെ അമ്മയുടെ ജനറൽ ബോഡി മീറ്റിംഗിൽ | othername = | birth_name = മാധവൻ നായർ | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1933|09|23}}<ref>{{cite news|title=J.C. Daniel Award for Madhu|url=https://www.thehindu.com/2005/04/23/stories/2005042306030400.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20160412125405/http://www.thehindu.com/2005/04/23/stories/2005042306030400.htm|url-status=dead|archive-date=12 April 2016|access-date=2 September 2018|work=[[The Hindu]]|date=23 April 2005}}</ref> | birth_place = ഗൗരീശപട്ടം, തിരുവനന്തപുരം,<ref>{{cite news|title=Madhu makes Kerala proud|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/madhu-makes-kerala-proud/article4346115.ece|access-date=2 September 2018|work=[[The Hindu]]|date=26 January 2013}}</ref> [[തിരുവിതാംകൂർ മഹാരാജ്യം]], [[British Raj|ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യ]]<br>(present day [[Thiruvananthapuram district|തിരുവനന്തപുരം]], [[കേരള]], ഇന്ത്യ) | alma_mater = {{Unbulleted_list|[[Mahatma Gandhi College|മഹാത്മാ ഗാന്ധി കോളജ്, തിരുവനന്തപുരം]]|[[യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോളേജ്, തിരുവനന്തപുരം]]|[[Banaras Hindu University|ബനാറസ് ഹിന്ദു യൂണിവേഴ്സിറ്റി, വാരണാസി]]|[[National School of Drama|നാഷണൽ സ്കൂൾ ഓഫ് ഡ്രാമ, ന്യൂഡൽഹി]]}} | occupation = {{hlist|നടൻ|സംവിധായകൻ|നിർമ്മാതാവ്}} | yearsactive = 1963 – ഇതുവരെ | spouse = {{Marriage|ജയലക്ഷ്മി||2014|reason=died}} | children = 1 (ഡോ. ഉമ) | parents = ആർ. പരമേശ്വരൻ പിള്ള (father) <br>തങ്കമ്മ പിള്ള (mother) <ref>{{Cite web |date=2023-09-23 |title=Malayalam Cinema's Beloved Madhu Turns 90, Reflects On A Life Well-Lived |url=https://www.news18.com/movies/malayalam-cinemas-beloved-madhu-turns-90-reflects-on-a-life-well-lived-8588755.html |access-date=2024-08-17 |website=News18 |language=en}}</ref> | awards = [[ജെ സി ഡാനിയേൽ അവാർഡ്]] (2004)<br />[[പത്മശ്രീ]] (2013) <ref>{{cite news|title=Winners of Padma awards function 2013 - 2 Padma Vibhushan, 10 Padma Bhushan and 42 Padma Shree awards presented|url=https://economictimes.indiatimes.com/slideshows/people/winners-of-padma-awards-function-2013/padma-shri-p-madhavan-nair-madhu/slideshow/19398117.cms|access-date=2 September 2018|work=[[The Economic Times]]|date=5 April 2013|archive-date=2023-09-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20230925172452/https://economictimes.indiatimes.com/slideshows/people/winners-of-padma-awards-function-2013/padma-shri-p-madhavan-nair-madhu/slideshow/19398117.cms|url-status=dead}}</ref> | website = {{URL|www.madhutheactor.com}} }} [[പ്രമാണം:Mohanlal and Madhu.jpg|thumb|2008 ലെ [[അമ്മ (താരസംഘടന)|അമ്മയുടെ]] ജനറൽ ബോഡി മീറ്റിംഗിൽ [[മോഹൻലാൽ|മോഹൻലാലിനൊപ്പം]] ]][[മലയാള സിനിമ|മലയാളചലച്ചിത്ര ലോകത്തെ]] പ്രമുഖ അഭിനേതാക്കളിൽ ഒരാളാണ് '''മധു''' (ജനനം: [[സെപ്റ്റംബർ 23]], [[1933]] <ref>{{Cite web |url=http://www.madhyamam.com/movies/node/522 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2013-09-24 |archive-date=2013-09-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130926044723/http://www.madhyamam.com/movies/node/522 |url-status=dead }}</ref>). സംവിധായകൻ, നിർമാതാവ്, സ്റ്റുഡിയോ (ഉമ സിനിമ സ്റ്റുഡിയോ) ഉടമസ്ഥൻ എന്നീ നിലകളിലും അദ്ദേഹം പ്രശസ്തി നേടി. [[തിരുവനന്തപുരം]] മേയറായിരുന്ന പരമേശ്വരൻ പിള്ളയുടെയും തങ്കമ്മയുടേയും മൂത്തപുത്രനായി ജനിച്ചു. യഥാർത്ഥ പേര്‌ '''മാധവൻ നായർ'''. മലയാള സിനിമയുടെ ശൈശവം മുതൽ ഒപ്പമുണ്ടായിരുന്ന ഈ നടൻ ഇപ്പോഴും അഭിനയ രംഗത്ത് സജീവമാണ്. 1960 കളിലും 1970 കളിലും 1980 കളിലും ഒരു പ്രമുഖ നായക നടനായിരുന്ന അദ്ദേഹം 400 ലധികം സിനിമകളിൽ അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്. 12 സിനിമകൾ സംവിധാനം ചെയ്യുകയും 15 സിനിമകൾ നിർമ്മിക്കുകയും ഒരു കാലത്ത് ഉമ ഫിലിം സ്റ്റുഡിയോയുടെ ഉടമയുമായിരുന്നു. മലയാള സിനിമകൾക്ക് നൽകിയ സമഗ്ര സംഭാവനകൾക്ക് 2004-ൽ കേരള സർക്കാർ [[ജെ.സി. ഡാനിയേൽ പുരസ്കാരം|ജെ.സി.ഡാനിയേൽ പുരസ്കാരം]] നൽകി അദ്ദേഹത്തെ ആദരിച്ചു. കലാരംഗത്തെ സംഭാവനകൾക്ക് 2013ൽ ഇന്ത്യാ ഗവൺമെന്റ് അദ്ദേഹത്തെ [[പത്മശ്രീ]] നൽകി ആദരിച്ചു. നിലവിൽ ഇപ്റ്റ (ഇന്ത്യൻ പീപ്പിൾസ് തിയറ്റർ അസോസിയേഷൻ) സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റായും സാംസ്ക്കാരിക രംഗത്ത് നിറഞ്ഞ് നിൽക്കുന്നു. അദ്ദേഹം നിർമ്മിച്ച കുട്ടികളുടെ സിനിമയായ ''മിനി'', 1995-ലെ 43-ാമത് ദേശീയ ചലച്ചിത്ര അവാർഡിൽ കുടുംബക്ഷേമം പ്രമേയമായ മികച്ച ചിത്രത്തിനുള്ള ഇന്ദിരാഗാന്ധി ദേശീയ അവാർഡ് കരസ്ഥമാക്കി. [[സ്വയംവരം (ചലച്ചിത്രം)|സ്വയംവരത്തിലെ]] (1972) അഭിനയത്തിന് മലയാളത്തിലെ മികച്ച നടനുള്ള ഫിലിംഫെയർ അവാർഡിന്റെ ആദ്യ ജേതാവായ അദ്ദേഹത്തിന് ഇത് കൂടാതെ മൂന്ന് ഫിലിംഫെയർ അവാർഡുകളും അഞ്ച് കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര അവാർഡുകളും ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. മധു അഭിനയിച്ച [[ചെമ്മീൻ (ചലച്ചിത്രം)|ചെമ്മീൻ]] എന്ന സിനിമ 1965-ൽ അഖിലേന്ത്യാതലത്തിൽ മികച്ച ഫീച്ചർ ഫിലിമിനുള്ള രാഷ്ട്രപതിയുടെ സ്വർണ്ണ മെഡൽ നേടിക്കൊണ്ട് ഈ ടൈറ്റിൽ നേടുന്ന ആദ്യ മലയാള ചിത്രമായി മാറി. == സ്വകാര്യ ജീവിതം == പഴയ തിരുവിതാംകൂർ നാട്ടുരാജ്യത്തെ ഗൗരീശപട്ടം എന്ന സ്ഥലത്ത് 1933 സെപ്റ്റംബർ 23 നാണ് മാധവൻ നായർ ജനിച്ചത്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ് ആർ. പരമേശ്വരൻ പിള്ള (പത്മനാഭപുരം, തക്കലെ സ്വദേശി) തിരുവനന്തപുരത്തെ മുൻ മേയറും മാതാവ്  തങ്കമ്മ ഒരു വീട്ടമ്മയായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന് നാല് സഹോദരിമാരുണ്ട്. കുന്നുകുഴി എൽ.പി സ്‌കൂളിൽ നാലാം ക്ലാസ് വരെയും, അഞ്ചാം ക്ലാസ് (പ്രിപ്പറേറ്ററി) എസ്.എം.വി സ്‌കൂളിലും, ഫസ്റ്റ് ഫോറം മുതൽ മൂന്നാം ഫോറം വരെ പേട്ട മിഡിൽ സ്‌കൂളിലും, നാലാം ഫോറം  മുതൽ ആറാം ഫോറം വരെ (എസ്‌എസ്‌എൽസി) സെന്റ് ജോസഫ്‌സ് ഹൈസ്‌കൂളിലും പഠിച്ചു. മഹാത്മാഗാന്ധി കോളേജിൽ നിന്ന് പ്രീ യൂണിവേഴ്സിറ്റി ബിരുദവും യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോളേജിൽ നിന്ന് ഹിന്ദിയിൽ ബിരുദവും നേടി. പിന്നീട് ബനാറസ് ഹിന്ദു സർവകലാശാലയിൽ (BHU) ഹിന്ദിയിൽ ബിരുദാനന്തര ബിരുദവും നേടി. ജയലക്ഷ്മിയെ (മരണം, 2014-ൽ) വിവാഹം കഴിച്ച അവർക്ക് ഒരു ഉമ എന്ന പേരിൽ ഒരു മകളുണ്ട്. നിലവിൽ മകൾ ഉമയോടൊപ്പം തിരുവനന്തപുരത്ത് താമസിക്കുന്നു. == പശ്ചാത്തലം == വിദ്യാർത്ഥിയായിരിക്കെ നാടക രംഗത്ത്‌ സജീവമായി. പിന്നീട്‌ കലാപ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക്‌ അവധി നൽകി പഠനത്തിൽ ശ്രദ്ധകേന്ദ്രീകരിച്ചു. [[ബനാറസ് ഹിന്ദു സർവകലാശാല|ബനാറസ് ഹിന്ദു സർവകലാശാലയിൽനിന്ന്]] ബിരുദവും തുടർന്ന് ബിരുദാനന്തര ബിരുദവും നേടി. 1957 മുതൽ 1959 വരെയുള്ള കാലഘട്ടത്തിൽ [[നാഗർകോവിൽ|നാഗർകോവിലിലെ]] ST ഹിന്ദു കോളേജിലും [[സ്കോട്ട് ക്രിസ്ത്യൻ കോളേജ്|സ്കോട്ട് ക്രിസ്ത്യൻ]] കോളേജിലും ഹിന്ദി അദ്ധ്യാപകൻ ആയി സേവനം അനുഷ്ഠിച്ചു. <ref>https://www.youtube.com/watch?v=QPZzYIAsAWc&t=217s</ref> അപ്പോഴും മാധവൻ നായരുടെ മനസ്സിലെ അഭിനയമോഹം കെട്ടടങ്ങിയിരുന്നില്ല. ഒരിക്കൽ [[നാഷണൽ സ്കൂൾ ഓഫ് ഡ്രാമ(എൻ.എസ്.ഡി)|നാഷണൽ സ്കൂൾ ഓഫ് ഡ്രാമയുടെ]] പരസ്യം പത്രത്തിൽ കണ്ട അദ്ദേഹം രണ്ടും കൽപ്പിച്ച്‌ അദ്ധ്യാപക ജോലി രാജിവച്ച്‌ [[ഡൽഹി|ഡൽഹിക്ക്]] വണ്ടികയറി. 1959 ൽ നാഷണൽ സ്കൂൾ ഓഫ് ഡ്രാമയുടെ ആദ്യ ബാച്ചിലേയ്ക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട ഏക മലയാളിയുമാണ് മധു.<ref>മാത്റ്ഭൂമി വാർഷിക പതിപ്പ് 2013 പേജ്178</ref> എൻ.എസ്‌.ഡിയിൽ പഠിക്കുന്ന കാലത്താണ്‌ [[രാമു കാര്യാട്ട്|രാമു കാര്യാട്ടുമായി]] അടുപ്പത്തിലായത്‌. പഠനം പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം നാടക രംഗത്ത്‌ സജീവമാകാനായിരുന്നു ഉദ്ദേശ്യം. പക്ഷേ നിയോഗം മറ്റൊന്നായിരുന്നു. == സിനിമയിൽ == മലയാള ചലച്ചിത്രരംഗത്തേക്ക് മധു കടന്ന് വന്നത് 1962 -ൽ ആയിരുന്നു.<ref>https://www.youtube.com/watch?v=Qjdr4x7tUAs</ref> ആദ്യ മലയാളചിത്രം രാമു കാര്യാട്ടിന്റെ [[മൂടുപടം]] ആയിരുന്നു. എന്നാൽ ആദ്യം പുറത്തിറങ്ങിയ ചിത്രം [[ശോഭനാ പരമേശ്വരൻനായർ|ശോഭനാ പരമേശ്വരൻ നായർ]]നിർമിച്ച്‌ [[എൻ.എൻ പിഷാരടി(സിനിമ)|എൻ.എൻ പിഷാരടി]] സംവിധാനംചെയ്ത [[നിണമണിഞ്ഞ കാല്പാടുകൾ]] ആണ്‌. ഈ ചിത്രത്തിൽ [[പ്രേംനസീർ|പ്രേം നസീറിന്റെ]] നായകകഥാപാത്രത്തെ വെല്ലുന്ന പ്രകടനത്തിലൂടെ മധു പ്രേക്ഷകരുടെ ശ്രദ്ധ പിടിച്ചുപറ്റി. നിർമ്മാതാക്കൾ സത്യനു വേണ്ടി മാറ്റി വെച്ച വേഷമായിരുന്നു ഇത്‌. [[തിക്കുറിശ്ശി സുകുമാരൻ നായർ]] ആണ് മാധവൻ നായരെ മധു ആക്കി മാറ്റിയത്. 1969ൽ [[ക്വാജ അഹ്മദ് അബ്ബാസ്]] ഒരുക്കിയ [[സാത്ത് ഹിന്ദുസ്ഥാനി]] എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ ഹിന്ദിയിൽ തൻ്റെ അഭിനയമികവ് കാഴ്ചവെച്ചു. പിന്നീട് ബോവുഡിലെ എക്കാലത്തെയും പ്രശസ്ത നടനായി മാറിയ അമിതാഭ് ബച്ചന്റെ ആദ്യത്തെ ചിത്രം കൂടിയാണ് എന്ന പ്രത്യേകത ഈ സിനിമയ്ക്ക് ഉണ്ട്. പ്രേംനസീറും സത്യനും നിറഞ്ഞു നിൽക്കുന്ന കാലത്താണ് സിനിമയിൽ രംഗപ്രവേശം നടത്തിയതെങ്കിലും അധികം വൈകാതെ സ്വതസ്സിദ്ധമായ അഭിനയശൈലിയിലൂടെ സ്വന്തമായ ഒരു ഇടം നേടിയെടുക്കാൻ മധുവിനായി. ക്ഷുഭിത യൗവനവും പ്രണയാതുരനായ കാമുകനുമൊക്കെയായി അദ്ദേഹം പ്രേക്ഷകരുടെ മനം കവർന്നു. == ചെമ്മീൻ എന്ന വഴിത്തിരിവ്‌ == <!-- [[ചിത്രം:Chemmeen.jpg‎|right|thumb|200px|ചെമ്മീൻ]] --> മലയാള സിനിമാചരിത്രത്തിലെ നാഴികക്കല്ലെന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന [[ചെമ്മീൻ (മലയാളചലച്ചിത്രം)|ചെമ്മീനാണ്]] മധുവിന്റെ അഭിനയ ജീവിതത്തിലും വഴിത്തിരിവുണ്ടാക്കിയത്‌. '''കറുത്തമ്മയെ''' കുടിയിരുത്തിയ പ്രണയതരളമായ മനസ്സുമായി ജീവിച്ച പരീക്കുട്ടി മലയാളികളുടെ ഹൃദയത്തിലേക്കാണ്‌ നടന്നു കയറിയത്‌. [[മന്നാഡേ]] ആലപിച്ച ''മാനസമൈനേ വരൂ....'' എന്ന ഗാനം മധുവാണ്‌ പാടിയതെന്നുവരെ ഒരുകാലത്ത് ജനം വിശ്വസിച്ചു''.'' പതിറ്റാണ്ടുകൾക്കു ശേഷവും മധുവിനെ കാണുമ്പോൾ ചെമ്മീനിലെ സംഭാഷണങ്ങളും ഗാനങ്ങളുമാണ്‌ പ്രേക്ഷകരുടെ മനസ്സിൽ ഓടിയെത്തുന്നത്‌. മിമിക്രി താരങ്ങൾ ഈ നടനെ അനുകരിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്നതും ഇതേ ചിത്രത്തിലെ സംഭാഷണങ്ങളാണ്. പിന്നീട് ഒട്ടേറെ ചിത്രങ്ങളിൽ നായക വേഷത്തിൽ അദ്ദേഹം തിളങ്ങി. [[ഭാർഗ്ഗവീനിലയം|ഭാർഗവീ നിലയം]], [[അദ്ധ്യാപിക (ചലച്ചിത്രം)|അദ്ധ്യാപിക]], [[മുറപ്പെണ്ണ്]], [[ഓളവും തീരവും]], [[അശ്വമേധം (ചലച്ചിത്രം)|അശ്വമേഥം]], [[തുലാഭാരം (ചലച്ചിത്രം)|തുലാഭാരം]], [[ആഭിജാത്യം]], [[സ്വയംവരം (ചലച്ചിത്രം)|സ്വയംവരം]], [[ഉമ്മാച്ചു (ചലച്ചിത്രം)|ഉമ്മാച്ചു]], [[തീക്കനൽ]], യുദ്ധകാണ്ഡം, നീതിപീഠം, ഇതാ ഇവിടെവരെ തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങളിലൂടെ മധു മലയാള സിനിമയുടെ അവിഭാജ്യ ഘടകമായി മാറി. കാലം മാറുന്നതിനൊപ്പം ചെയ്യുന്ന വേഷങ്ങളും മാറാൻ അദ്ദേഹത്തിനു മടിയില്ലായിരുന്നു. മുഖ്യധാരാ-സിനിമയിലും സമാന്തര-സിനിമയിലും ടെലിവിഷൻ പരമ്പരകളിലും അദ്ദേഹം സാന്നിദ്ധ്യമറിയിച്ചു. അതുകൊണ്ടുതന്നെ മധു എന്ന നായകനടനെ മനസ്സിൽ കുടിയിരുത്തിയ ആരാധകർ, കുടുംബനാഥനായും മുത്തച്ഛനായും അദ്ദേഹം തിരശ്ശീലയിൽ എത്തിയപ്പോൾ ഇരുകൈകളും നീട്ടി സ്വീകരിക്കുകയായിരുന്നു. == അഭിനയത്തിനപ്പുറം == ക്യാമറയ്ക്കു മുന്നിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങി നിൽക്കുന്നതായിരുന്നില്ല മധുവിന്റെ ജീവിതം. താരജാഡ തൊട്ടു തീണ്ടാത്ത സ്നേഹബന്ധങ്ങൾക്ക്‌ ഉടമയായിരുന്നു അദ്ദേഹം. സംവിധായകൻ, നിർമ്മാതാവ്‌, സ്റ്റുഡിയോ ഉടമ, സ്കൂൾ ഉടമ, കർഷകൻ തുടങ്ങിയ റോളുകളിലും തിളങ്ങി. മലയാള സിനിമയെ ചെന്നൈയിൽ നിന്നും കേരളത്തിലേക്ക്‌ പറിച്ചു നടുന്ന കാലഘട്ടത്തിലാണ് അദ്ദേഹം‌ തിരുവനന്തപുരത്ത്‌ വള്ളക്കടവിൽ [[ഉമാ സ്റ്റുഡിയോ]] സ്ഥാപിച്ചത്‌. മറ്റു പല സിനിമാ നിർമ്മാതാക്കൾക്കും ഈ സ്റ്റുഡിയോ ഒരനുഗ്രഹമായി. [[1970|1970ൽ]] പുറത്തിറങ്ങിയ [[പ്രിയ(ചലച്ചിത്രം)|പ്രിയ]] ആയിരുന്നു അദ്ദേഹം ആദ്യമായി സംവിധാനം ചെയ്ത ചിത്രം. സിന്ദൂരച്ചെപ്പ്, സതി, നീലക്കണ്ണുകൾ, [[മാന്യശ്രീ വിശ്വാമിത്രൻ]], അക്കൽദാമ, കാമ ക്രോധം മോഹം, തീക്കനൽ, ധീര സമീരേ യമുനാ തീരേ, ആരാധന, ഒരു യുഗസന്ധ്യ, ഉദയം പടിഞ്ഞാറ് എന്നിവയും അദ്ദേഹം സംവിധാനം ചെയ്ത ചിത്രങ്ങളാണ്.<ref name="test1">[https://m3db.com/madhu/ m3db] മധു</ref> സതി, ആക്കൽദാമ, തീക്കനൽ എന്നീ ചിത്രങ്ങൾ സൂപ്പർ ഹിറ്റുകളായിരുന്നു. [[മാന്യശ്രീ വിശ്വാമിത്രൻ]], [[സംരംഭം(ചലച്ചിത്രം)|സംരംഭം]] തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങളാണ്‌ അദ്ദേഹം നിർമ്മിച്ചവ. അദ്ദേഹം തന്നെ സംവിധാനം ചെയ്ത [[പ്രിയ]], [[സിന്ദൂരച്ചെപ്പ് (ചലച്ചിത്രം)|സിന്ദൂരച്ചെപ്പ്]] എന്നിവ മികച്ച രണ്ടാമത്തെ ചിത്രത്തിനുള്ള സംസ്ഥാന അവാർഡ്‌ നേടിയിരുന്നു. ''ഓമലാളെ കണ്ടൂ ഞാൻ പൂങ്കിനാവിൽ ..... എന്ന'' പ്രശസ്തമായ ഗാനം '''സിന്ദൂരച്ചെപ്പ്''' എന്ന ചിത്രത്തിലേതാണ്''.'' == കുടുംബം == പരേതയായ ജയലക്ഷ്മിയാണ് മധുവിന്റെ ഭാര്യ. ഇവർക്ക് ഉമ എന്ന പേരിൽ ഒരു മകളുണ്ട്. == പുരസ്കാരങ്ങൾ == * 1980 സംസ്ഥാന സർക്കാരിന്റെ പ്രത്യേക പുരസ്കാരം * 1995 മികച്ച കുട്ടികളുടെ ചിത്രത്തിനുള്ള(നിർമാതാവ്‌) അവാർഡ്‌ (മിനി എന്ന ചിത്രത്തിന്‌) * 2004 സമഗ്ര സംഭാവനക്കുള്ള ജെ. സി ഡാനിയൽ അവാർഡ്‌ * 2013 പത്മശ്രീ പുരസ്കാരം<ref>{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=335360 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2013-01-26 |archive-date=2013-01-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130129060133/http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=335360 |url-status=dead }}</ref> == മധു -ചലച്ചിത്രസംഭാവനകൾ == ====മലയാളം<ref>{{cite web|title=മധു|url=https://malayalasangeetham.info/displayProfile.php?category=actors&artist=Madhu|publisher=മലയാളസംഗീതം ഇൻഫൊ|accessdate=2023-10-16|5=}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>==== {|class="wikitable sortable" border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |- bgcolor="#CCCCCC" align="center" ! വർഷം !! ചലച്ചിത്രം !! വേഷം !! നിർമ്മാണം!! സംവിധാനം |- |2022|| [[റൺ കല്യാണി]]|| അച്ഛൻ|| || ഗീത ജെ ജയൻ |- |2022||പി.കെ റോസി|| || ഡി ഗോപകുമാർ||ശശി നാടുക്കാട് |- |2021||നീരവം|| ||നസീർ വെളിയിൽ ,സന്തോഷ് തലമുകിൽ || അജയ് ശിവറാം |- |2021||വൺ|| പ്രൊ.വാസുദേവപ്പണിക്കർ||ആർ ശ്രീലക്ഷ്മി ||സന്തോഷ്‌ വിശ്വനാഥൻ |- |2019||മാജിക് മൊമൻറ്സ്|| || || |- |2019 |[[ചിൽഡ്രൻസ് പാർക്ക്]]|| ||രൂപേഷ് ഓമന||ഷാഫി |- |2019 |[[വിശുദ്ധ പുസ്തകം]]|| || രാജേഷ്‌ കളീക്കൽ || ഷാബു ഉസ്മാൻ |- |2019 |[[ഒരു യമണ്ടൻ പ്രേമകഥ]]||മുത്തശ്ശൻ || || |- |2019 |[[വള്ളിക്കെട്ട്]]|| ||സന്തോഷ് നായർ ||ജിബിൻ എടവനക്കാട് |- |2018 |[[വേലക്കാരി ആയി ഇരുന്താലും നീ എൻ മോഹവല്ലി]]|| || ||ഗോവിന്ദ് വരാഹ |- |2018||സ്ഥാനം|| അലക്സാണ്ടർ|| ഔവർ രാജൻ നായർ|| പ്രൊഫ ശിവപ്രസാദ് |- |2018||കണ്ണാടി|| || ||ജി ചന്ദ്രചൂഡൻ |- |2018 |മൈ സ്കൂൾ|| ||പി ജഗദീഷ് കുമാർ || പപ്പൻ പയറ്റുവിള |- |2018 |ഡസ്റ്റ് ബിൻ|| ||മോഹൻദാസ്‌,രേഖ ശ്രീകുമാർ || മധു തത്തമ്പള്ളി |- |2017 |നെക്സ്റ്റ് ടോക്കൺ നമ്പർ|| || || |- |2017 |വളപ്പൊട്ടുകൾ||വലിയ ഉസ്താദ് || കെ എം പ്രകാശ്,ആർ സി ഡോൺ,അപ്പു ആലിമുക്ക്|| മധു തത്തമ്പള്ളി |- |2017 |[[ബഷീറിന്റെ പ്രേമലേഖനം]]|| || ||അനീഷ് അൻ വർ |- |2017 |ഏലിയാമ്മച്ചിയുടെ ആദ്യത്തെ ക്രിസ്തുമസ്|| || ||ബന്നി ആശംസ |- |2017 |വേദം|| ||സാംസൺ വിശ്വനാഥ് || പ്രസാദ് യാദവ് |- |2017 |സ്വയം||ശങ്കരൻ വൈദ്യർ ||വിനോദ് ബാലകൃഷ്ണൻ || ആർ ശരത് |- |2016 |[[സെലിബ്രേഷൻസ്]]|| || ഷേർളി കുര്യൻ ||മഞ്ജിത് ദിവാകർ |- |2015 |ഞാൻ സംവിധാനം ചെയ്യും|| ||[[ബാലചന്ദ്രമേനോൻ]] || [[ബാലചന്ദ്രമേനോൻ]] |- |2015 || [[ആശംസകളോടെ അന്ന]]||ആഭ്യന്തരമന്ത്രി പുന്നക്കാടൻ ||ഫ്രാൻസിസ് ജെ ഫോൻസെക || സംഗീത് ലൂയിസ് |- |2015 || [[കുക്കിലിയാർ]]|| പ്രൊ.ഭാസ്ക്രരൻ||പ്രേംജി || നേമം പുഷ്പരാജ് |- |2015 || [[സിനിമ @പി.ഡബ്ലിയു ഡി ഗസ്റ്റ് ഹൗസ്]]|| ||അശോക് കുമാർ || വി വി സന്തോഷ് |- |2015||[[കിഡ്നി ബിരിയാണി]]|| || റിയാസ് പാടിവട്ടം,ഇ എ ബഷീർ,അജിത് ബിനോയ്|| മധു തത്തമ്പള്ളി |- |2015||[[സാമ്രാജ്യം II: സൺ ഓഫ് അലക്സാണ്ടർ]]||ബാലകൃഷ്ണൻ || അജ്മൽ ഹസ്സൻ,ബൈജു ആദിത്യൻ|| പേരരശ് |- |2015 || [[അമ്മയ്ക്കൊരു താരാട്ട്]] || കവി ജോസഫ് പുഷ്പവനം ||റോയ് ജോൺ മാത്യു|| ശ്രീകുമാരൻ തമ്പി |- |2015 || [[തിലോത്തമ]]|| || ഗോകുലം ഗോപാലൻ|| പ്രീതി പണിക്കർ |- |2015 || [[ഉത്തര ചെമ്മീൻ]]|| || ഹരിദാസ് ഹൈദ്രബാദ്,അൻ‌വിത ഹരി|| ബെന്നി ആശംസ |- |2014 || [[ഡോൾഫിൻസ്]]|| അച്ചൻ കുട്ടിച്ചൻ|| അരുൺകുമാർ,സുദീപ് കാരാട്ട്|| ദീപൻ |- |2014 || [[ജോൺപോൾ വാതിൽ തുറക്കുന്നു]]||കോര ||അർജ്ജുൻ മോഹൻ || ചന്ദ്രഹാസൻ |- |2014 || [[സ്നേഹമുള്ളോരാൾ കൂടെയുള്ളപ്പോൾ]]||മുത്തശ്ശൻ || അനിൽ കൊച്ചിടക്കാട്ട് || റിജു നായർ |- |2014 || [[എട്ടേക്കാൽ സെക്കന്റ്]]|| മേനോൻ|| സന്തോഷ് ബാബുസേനൻ|| കനകരാഘവൻ |- |2014 || [[രക്തരക്ഷസ്സ് 3ഡി]]|| ||ത്രീ ഡി റീംസ് ഇന്റർനാഷണൽ || ആർ ഫാക്ടർ |- |2014 || [[ലിറ്റിൽ സൂപ്പർമാൻ]]||അച്ഛൻ || വിനയൻ ,വി എൻ ബാബു|| വിനയൻ |- |2014 || [[പറയാൻ ബാക്കിവെച്ചത്]]|| || അബ്ബാസ് മലയിൽ || കരീം |- |2014 || [[നെലുമ്പൂ]]|| || || |- |2014 || [[ഇനിയും എത്രദൂരം]]|| || || |- |2014 || [[ദൈവത്തിന്റെ കയ്യൊപ്പ്]]|| ||പ്രഭാകരൻ നറുകര || ബെന്നി ആശംസ |- |2014 || [[മൈലാഞ്ചിമൊഞ്ചുള്ള വീട്]]||സോയാ സാഹിബ് ||ഹനീഫ് മുഹമ്മദ്‌ || ബെന്നി തോമസ്‌ |- |2013 || [[72 മോഡൽ]] || കുട്ടൻപിള്ള||ജെ ശരത്ചന്ദ്രൻ നായർ || [[രാജസേനൻ]] |- |2013 || [[മഹാത്മ അയ്യങ്കാളി]] ||ഊട്ടത്ത് പരമേശ്വരൻ പിള്ള || പരമൻ,ഷബീർ ||സൂര്യദേവ |- |2013 || [[മാണിക്കത്തമ്പുരാട്ടിയും ക്രിസ്തുമസ് കാരോളും]] ||പത്രോസ് || സച്ചിൻ ശ്രീധർ || ടി എം റാഫി,ജി ഗോപാലകൃഷ്ണൻ |- |2013 || [[ഗീതാഞ്ജലി (2013 മലയാള ചലച്ചിത്രം)|ഗീതാഞ്ജലി]] ||ബേബിച്ചൻ || ജി പി വിജയകുമാർ|| [[പ്രിയദർശൻ]] |- |2013 || [[പ്രതീക്ഷയോടെ]] || ||ശോഭന ജോർജ്ജ് ||സ്നോബ |- |2013 || [[അനാവൃതയായ കാപാലിക]] || ||മധുസൂദനൻ മാവേലിക്കര ||പ്രീതി പണിക്കർ |- |2013 || [[വൈറ്റ്‌ പേപ്പർ]] ||മനോരോഗജ്ഞൻ ||ജോൺസൺ ജോസഫ് ||[[രാധാകൃഷ്ണൻ മംഗലത്ത്]] |- |2012 || [[മഴവില്ലിനറ്റം വരെ]] || || എ മുകുന്ദൻ|| [[കൈതപ്രം ദാമോദരൻ|കൈതപ്രം]] |- |2012 || [[സ്പിരിറ്റ് (ചലച്ചിത്രം)|സ്പിരിറ്റ്]] ||ക്യാപ്റ്റൻ നമ്പ്യാർ ||[[ആന്റണി പെരുമ്പാവൂർ]] || [[രഞ്ജിത്ത്]] |- |2012 || [[പ്രഭുവിന്റെ മക്കൾ]] || ||സന്തോഷ് ബാലൻ,സിന്ധു ||സജീവൻ അന്തിക്കാട് |- |2011 || [[ആഗസ്റ്റ് 15 (ചലച്ചിത്രം)|ആഗസ്റ്റ് 15]] ||ഡോ.ജോൺ || [[എം. മണി]]|| [[ഷാജി കൈലാസ്]] |- |2011 || [[ഉമ്മ (ചലച്ചിത്രം)|ഉമ്മ]] || ||കെ കെ സുരേഷ് ചന്ദ്രൻ || വിജയകൃഷ്ണൻ |- |2011 || [[നായിക]]|| || തോമസ് ബെഞ്ചമിൻ|| [[ജയരാജ്]] |- |2011 || [[ലക്കി ജോക്കേഴ്സ്]]||വലിയതമ്പുരാൻ ||ഡി രമേഷ് ബാബു || സുനിൽ |- |2010 || [[ചിത്രക്കുഴൽ]] ||ചാരുവിന്റെ മുത്തശ്ശൻ ||ധിരുഭായ് ചൌഹാൻ ||മജീദ് ഗുലിസ്ഥാൻ |- |2010 || [[സഹസ്രം]] ||മന്ത്രി ശ്രീകണ്ഠൻ || സുരേന്ദ്രൻ പിള്ള||ഡോ എസ് ജനാർദ്ദനൻ |- |2010 || [[കാര്യസ്ഥൻ]] ||കിഴക്കേടത്ത് കൃഷ്ണവാരിയർ ||നീത ആന്റോ ||തോംസൺ |- |2010 || [[പത്താം അദ്ധ്യായം]]|| ആനന്ദവർമ്മ|| എ കെ ഷെയ്ക് നാസർ || പി കെ രാധാകൃഷ്ണൻ |- |2009 || [[പെരുമാൾ]]||മത്തായി ||തിരുനക്കര ഫിലിംസ് ||പ്രസാദ് വാളച്ചേരി |- |2009 || [[പാസഞ്ചർ ]]||ടി.വി ചാനൽ ചെയർമാൻ || എസ്‌ സി പിള്ള||രഞ്ജിത്ത് ശങ്കർ |- |2008 || റോബോ ||മാധവൻ || ||ഡോ.ആർ പ്രസന്നകുമാർ |- |2008 || [[ബ്രഹ്മാസ്ത്രം (ചലച്ചിത്രം)|ബ്രഹ്‌മാസ്‌ത്രം]]||മുഖ്യമന്ത്രി ||വി സോമനാഥൻ,അമ്പിളി നെടുംകുന്നം ||വി സോമനാഥൻ |- |2008 || [[മാടമ്പി (ചലച്ചിത്രം)|മാടമ്പി]]||ജഡ്ജി ||ബി സി ജോഷി ||[[ബി. ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ]] |- |2008 ||[[ആയുധം (ചലച്ചിത്രം)|ആയുധം]] ||തങ്ങൾ || ചാനൽ എന്റർപ്രൈസസ്||എം എ നിഷാദ്‌ |- |2008 ||[[കനൽക്കണ്ണാടി ]] ||സിദ്ധാർത്ഥമേനോൻ ||മധു കല്ലയം || എ കെ ജയൻ പൊതുവാൾ |- |2008 || [[ട്വന്റി20 (ചലച്ചിത്രം)|റ്റ്വന്റി:20]] || വിശ്വനാഥമേനോൻ|| അനൂപ്|| [[ജോഷി]] |- |2007 || [[പന്തയക്കോഴി]]||അബ്ദു റാവുത്തർ || [[ലാൽ]]|| [[എം എ വേണു]] |- |2007||[[ഹലോ]] ||ബഡാ ഭായ് || ജോയ് തോമസ് ശക്തികുളങ്ങര|| [[റാഫി മെക്കാർട്ടിൻ|റാഫി,മെക്കാർട്ടിൻ]] |- |2007||[[ബാല്യം |ബാല്യം]] || ||എസ് തങ്കപ്പൻ ||ജോസ് നെട്ടയം |- |2006 ||[[രാവണൻ]] ||മുഖ്യമന്ത്രി || എം മണി|| ജോജോ വർഗ്ഗീസ് |- |2006 || [[രാഷ്ട്രം]] ||മാളിയേക്കൽ ഔസേപ്പച്ചൻ ||സി കരുണാകരൻ || അനിൽ സി മേനോൻ |- |2005 || [[തസ്കരവീരൻ (2005ലെ ചലച്ചിത്രം)|തസ്കരവീരൻ]]|| അറക്കളം പൈലി||വിന്ധ്യൻ,ദിനൻ || [[പ്രമോദ് പപ്പൻ]] |- |2005 || [[നരൻ (ചലച്ചിത്രം)|നരൻ]] ||വലിയ നമ്പ്യാർ || [[ആന്റണി പെരുമ്പാവൂർ]]|| [[ജോഷി]] |- |2005 ||[[ബെൻ ജോൺസൺ (ചലച്ചിത്രം)|ബെൻ ജോൺസൺ]]||ഗോവിന്ദമേനോൻ ||മിലൻ ജലീൽ || അനിൽ സി മേനോൻ |- |2004 || [[ചതിക്കാത്ത ചന്തു]] ||വസുമതിയുടെ മുത്തശ്ശൻ ||[[ലാൽ]] ||[[റാഫി മെക്കാർട്ടിൻ|റാഫി,മെക്കാർട്ടിൻ]] |- |2001 ||[[ഷാർജാ ടു ഷാർജാ]] || ജസ്റ്റിസ് വിശ്വനാഥകർത്ത|| മോഹൻ കാർത്തിക|| വേണു ഗോപൻ |- |1999 ||[[ഏഴുപുന്നതരകൻ]] ||എഴുപുന്ന ഔത തരകൻ || പി ജോർജ്ജ് ജോസഫ്|| [[പി.ജി. വിശ്വംഭരൻ]] |- |1999 ||[[ഒന്നാംവട്ടം കണ്ടപ്പോൾ]] ||പ്രഭാകരവർമ്മ || കെ എൽ ജോൺ||[[കെ.കെ. ഹരിദാസ്]] |- |1999 ||[[ഗർഷോം ]] ||മാധവൻ കുട്ടി മാഷ് ||ജയപാലമേനോൻ ||[[പി.ടി. കുഞ്ഞുമുഹമ്മദ്]] |- |1999 ||[[പ്രണയനിലാവ്]] || തങ്ങൾ|| [[മിലൻ ജലീൽ]]||[[വിനയൻ]] |- |1999 ||[[സ്റ്റാലിൻ ശിവദാസ്‌]] || സഖാവ് കൃഷ്ണൻ നായർ|| [[ദിനേഷ് പണിക്കർ]] ||[[ടി.എസ്. സുരേഷ്ബാബു]] |- |1998 ||[[ഹർത്താൽ]] ||ഇമാം തങ്ങളുപ്പാപ്പ || വെങ്കിടേശ്വര ഫിലിംസ്||കൃഷ്ണദാസ് |- |1998 ||[[ആഘോഷം]] ||ഗീ വർഗീസ് പുന്നൂക്കാരൻ ||ഗോൾഡൻ മൂവീ മേക്കേഴ്സ് ||[[ടി എസ് സജി]] |- |1998 ||[[സമാന്തരങ്ങൾ]] ||മന്ത്രി ||[[ബാലചന്ദ്രമേനോൻ]] ||[[ബാലചന്ദ്രമേനോൻ]] |- |1997 ||[[വർണ്ണപ്പകിട്ട് ]] || പകലോമറ്റം ഇട്ടി|| ജോകുട്ടൻ|| ഐ വി ശശി |- |1997 ||[[ദി ഗുഡ്‌ ബോയ്സ്‌]] ||പ്രതാപവർമ ||മാക് അലി || കെ പി സുനിൽ |- |1997 ||[[മോക്ഷം]] || ||കെ പി വേണു || ബേപ്പൂർ മണി |- |1996 ||[[ടൈം ബോംബ്‌]] || ||ലിയോൺ കംബയിൻസ് || വിശ്വം |- |1995 || [[സമുദായം (ചലച്ചിത്രം)|സമുദായം]] || ഇബ്രാഹിം മൂപ്പൻ||പ്രേമകുമാർ മാരാത്ത് || [[അമ്പിളി]] |- |1995 || [[പ്രായിക്കര പാപ്പാൻ]] ||ശങ്കുണ്ണി (വലിയപാപ്പാൻ) ||എസ് കെ ഭദ്ര || [[ടി.എസ്. സുരേഷ്ബാബു]] |- |1995 || [[സിംഹവാലൻ മേനോൻ]] ||മേനോൻ ||കിളിമാനൂർ ചന്ദ്രൻ || [[വിജി തമ്പി]] |- |1995 || [[മുൻപേ പറക്കുന്ന പക്ഷി]] || || || തേവലക്കര ചെല്ലപ്പൻ |- |1994 || [[മലപ്പുറം ഹാജി മഹാനായ ജോജി]]|| ഹാജിയാർ||ബാബു തോമസ്‌ ,മജീദ് || [[തുളസീദാസ് (സംവിധായകൻ)|തുളസിദാസ്]] |- |1994 || [[വരണമാല്യം |വരണമാല്യം]]||വർമ്മ ||പിസി അബ്രഹാം || വിജയ് പി നായർ |- |1994 || [[ഗോത്രം]]||കേശവൻ മാസ്റ്റർ ||സെവെൻ ബ്യൂട്ടി ഫിലിംസ് || സുരേഷ് രാജ് |- |1994 || [[മാന്ത്രികന്റെ പ്രാവുകൾ]]||വാസുദേവൻ || കെ സദഗോപൻ|| വിജയകൃഷ്ണൻ |- |1993 || [[തലമുറ (ചലച്ചിത്രം)|തലമുറ]]||മുണ്ടക്കൽ മാർക്കോസ് ||ചങ്ങനാശ്ശേരി ബഷീർ || [[കെ. മധു]] |- |1993 || [[ഒറ്റയടിപ്പാതകൾ]]||ഭാസ്കരമേനോൻ ||വിൻസന്റ് ചിറ്റിലപ്പള്ളി || [[സി. രാധാകൃഷ്ണൻ]] |- |1993 || [[യാദവം ]]||വിശ്വനാഥമേനോൻ ||പി നന്ദകുമാർ,ഗീതാഞ്ജലി നന്ദകുമാർ || ജോമോൻ |- |1993 || [[ആയിരപ്പറ ]]||പാപ്പി ||മാക് അലി ,അശോകൻ ||[[വേണു നാഗവള്ളി]] |- |1993 || [[ഏകലവ്യൻ (ചലച്ചിത്രം)|ഏകലവ്യൻ]]||ശ്രീധരൻ || [[പി.വി. ഗംഗാധരൻ]]||[[ഷാജി കൈലാസ്]] |- |1993 || [[അഭയം]]|| ||എൻ എഫ് ഡി സി ||ശിവൻ |- |1992 ||[[കുടുംബസമേതം]]||രാഘവക്കുറുപ്പ് ||ചങ്ങനാശ്ശേരി ബഷീർ || [[ജയരാജ്]] |- |1992 ||[[ശബരിമലയിൽ തങ്കസൂര്യോദയം]]||ശങ്കരപ്പിള്ള || കുപ്പുസ്വാമി||[[കെ.ശങ്കർ]] |- |1992 || [[ചമ്പക്കുളം തച്ചൻ]]|| മൂത്താശാരി||വി പി മാധവൻ നായർ || [[കമൽ]] |- |1992 || [[കുഞ്ഞിക്കുരുവി]]|| ||വസന്താ ഫിലിംസ് || [[വിനയൻ]] |- |1990 || [[സാമ്രാജ്യം (ചലച്ചിത്രം)|സാമ്രാജ്യം]]||ഐ.ജി ബാലകൃഷ്ണൻ ||അരീഫ ഹസ്സൻ || [[ജോമോൻ]] |- |1990 || [[ലാൽസലാം (ചലച്ചിത്രം)|ലാൽ സലാം]]||മേടയിൽ ഇട്ടിച്ചൻ ||കെ ആർ ഗംഗാധരൻ || [[വേണു നാഗവള്ളി]] |- |1990 || [[വീണ മീട്ടിയ വിലങ്ങുകൾ]]||വേലപ്പൻ ||മുഹമ്മദ് മണ്ണിൽ || [[കൊച്ചിൻ ഹനീഫ]] |- |1990 || [[അമ്മയുടെ സ്വന്തം കുഞ്ഞുമേരി]]||ഫാ.ഫ്രാൻസിസ് || || |- |1990 ||[[നമ്മുടെ നാട് |നമ്മുടെ നാട്]]||കേശവമേനോൻ ||പി വി ആർ കുട്ടി മേനോൻ || കെ സുകു |- |1989 ||[[നാടുവാഴികൾ]]||അനന്തൻ || ജി പി വിജയകുമാർ|| [[ജോഷി]] |- |1989 ||[[ദേവദാസ് (ചലച്ചിത്രം)|ദേവദാസ്]] ||ഉണ്ണിത്താൻ ||പൊന്നമ്പലം സേതുനാഥ്,എം സാമുവൽ || [[ക്രോസ്‌ബെൽറ്റ് മണി]] |- |1989 ||[[മുദ്ര (ചലച്ചിത്രം)|മുദ്ര]] ||ഐ.സി ജോസഫ് ചാക്കോ || || |- |1989 ||[[ജാതകം (ചലച്ചിത്രം)|ജാതകം]] ||പ്രൊഫ.രാമചന്ദ്രൻ || മീരാ ഫിലിം ഇന്റർനാഷണൽ|| [[സുരേഷ് ഉണ്ണിത്താൻ]] |- |1989 ||[[ചാണക്യൻ (ചലച്ചിത്രം)|ചാണക്യൻ]] || ഐ.ജി ഗോപാലകൃഷ്ണപ്പണിക്കർ||[[നവോദയ അപ്പച്ചൻ]] ||[[ടി.കെ. രാജീവ് കുമാർ]] |- |1989 ||[[ഒരു സായാഹ്നത്തിന്റെ സ്വപ്നം]] ||ബ്രിഗേഡിയർ ആർ.കെ മേനോൻ || അഗസ്റ്റിൻ ഇലഞ്ഞിപ്പള്ളി|| [[ഭരതൻ (സംവിധായകൻ)|ഭരതൻ]] |- |1989 ||[[ന്യൂസ് (ചലച്ചിത്രം)|ന്യൂസ്]] ||സുരേന്ദ്രമേനോൻ ||ജി സുരേഷ് കുമാർ ||[[ഷാജി കൈലാസ്]] |- |1988 ||[[സൈമൺ പീറ്റർ നിനക്കുവേണ്ടി]]|| കേശവദാസ്||[[അഗസ്റ്റിൻ പ്രകാശ്]],[[കെ.ടി. കുഞ്ഞുമോൻ]] || [[പി.ജി. വിശ്വംഭരൻ]] |- |1988 ||[[1921 (ചലച്ചിത്രം)|1921]]||ആലി മുസല്യാർ || മുഹമ്മദ് മണ്ണിൽ|| [[ഐ.വി. ശശി]] |- |1988 ||[[അപരൻ ]]||കേശവപ്പിള്ള ||[[ഹരിപോത്തൻ|ഹരി പോത്തൻ]] || [[പി. പത്മരാജൻ]] |- |1988 ||[[വിറ്റ്നസ് (ചലച്ചിത്രം)|വിറ്റ്നസ്]]||അഡ്വ.മാധവൻ തമ്പി || പ്രിയങ്ക ഫിലിംസ്|| [[വിജി തമ്പി ]] |- |1988 ||[[ഊഴം (ചലച്ചിത്രം)|ഊഴം]]||ഗാന്ധിയൻ കൃഷ്ണൻ നായർ ||എം ചന്ദ്രിക || [[ഹരികുമാർ]] |- |1987 ||[[ഇത്രയും കാലം]] ||ചാക്കോച്ചൻ || എൻ ജി ജോൺ|| [[ഐ.വി. ശശി]] |- |1987 ||[[അതിർത്തികൾ ]] ||മേജർ മുകുന്ദൻ ||എം.ടി.പി പ്രൊഡക്ഷൻസ് ||[[ജെ.ഡി. തോട്ടാൻ]] |- |1986 ||[[ഒരു യുഗസന്ധ്യ]] ||കേശവക്കുറുപ്പ് ||[[പി കെ ആർ പിള്ള]] || [[മധു]] |- |1986 ||[[ഉദയം പടിഞ്ഞാറ്]] ||എ ആർ കെ മേനോൻ || [[മധു]]|| [[മധു]] |- |1985 ||[[ഒറ്റയാൻ (ചലച്ചിത്രം)]] || || ||എൻ കേശവൻ നായർ ക്രോസ്ബെൽറ്റ് മണി |- |1985 ||[[ഒരിക്കൽ ഒരിടത്ത്]] ||മൊയ്തു ||ഫിലിപ്പ് റെമണ്ട് || [[ജേസി ]] |- |1985 ||[[ഇവിടെ ഈ തീരത്ത്]] ||പ്രൊഫ.തമ്പി ||[[അഗസ്റ്റിൻ പ്രകാശ്]] || [[പി.ജി. വിശ്വംഭരൻ]] |- |1985 ||[[അയനം (ചലച്ചിത്രം)|അയനം]] ||ഇട്ടൂപ്പ് ||ശിവൻ കുന്നമ്പിള്ളി || [[ഹരികുമാർ|ഹരികുമാർ]] |- |1985 ||[[ഗുരുജി ഒരു വാക്ക്]] ||ഗുരുജി || ഗജരാജാ ഫിലിംസ്|| [[രാജൻ ശങ്കരാടി]] |- |1985 ||[[കഥ ഇതുവരെ]] || മേജർ വിശ്വനാഥൻ||[[ജോയ് തോമസ്]] || [[ജോഷി]] |- |1985 ||[[ജനകീയ കോടതി |ജനകീയകോടതി]] ||ഗോപി || [[അരീഫ ഹസ്സൻ]]|| [[ഹസ്സൻ |ഹസ്സൻ]] |- |1985 ||[[പച്ച വെളിച്ചം|പച്ചവെളിച്ചം]]||മേജർ നായർ ||[[എം. മണി]] ||[[എം. മണി]] |- |1985 ||[[വെള്ളം (ചലച്ചിത്രം)|വെള്ളം]] || മാത്തുക്കുട്ടി|| [[ദേവൻ (നടൻ)|ദേവൻ]]|| [[ഹരിഹരൻ (സംവിധായകൻ)|ടി ഹരിഹരൻ]] |- |1985 ||[[കണ്ണാരം പൊത്തി പൊത്തി]]|| പ്രൊസിക്യൂട്ടർ കരുണാകരൻ||[[കെ സുബ്രഹ്മണ്യം]] || [[ഹസ്സൻ]] |- |1984 ||[[ചക്കരയുമ്മ]] ||മാത്യൂസ് || വി സി ജോർജ്ജ്|| [[സാജൻ (സംവിധായകൻ)|സാജൻ]] |- |1984 ||[[അറിയാത്ത വീഥികൾ ]] ||ജഡ്ജ് ജഗന്നാഥൻ ||[[രാജു മാത്യു]] || [[കെ.എസ്. സേതുമാധവൻ]] |- |1984 ||[[തിരക്കിൽ അല്പ സമയം]] ||കാദർ ഹാജി ||വിജയ & വിജയ || [[പി ജി വിശ്വംഭരൻ]] |- |1984 ||[[ഇടവേളയ്ക്കുശേഷം]] ||ജഡ്ജ് രാജശേഖരൻ || [[തിരുപ്പതി ചെട്ടിയാർ]] ||[[ജോഷി]] |- |1984 ||[[മനസ്സേ നിനക്കു മംഗളം]] ||അഡ്വ വിശ്വനാഥൻ || [[ലക്ഷ്മി (നടി)|ലക്ഷ്മി]]|| [[എ.ബി. രാജ്]] |- |1984 ||[[അലകടലിനക്കരെ]] || ബാലു എസ് ദാസ്|| [[തിരുപ്പതി ചെട്ടിയാർ]] ||[[ജോഷി]] |- |1984 ||[[കുരിശുയുദ്ധം (ചലച്ചിത്രം)|കുരിശുയുദ്ധം]] || മാത്യു ചെറിയാച്ചൻ|| സി രാധാമണി || [[ബേബി (സംവിധായകൻ)|ബേബി]] |- |1984 ||[[ആറ്റുവഞ്ചി ഉലഞ്ഞപ്പോൾ]]||വിശ്വനാഥൻ || എൻ ജി ജോൺ|| [[ഭദ്രൻ]] |- |1984 ||[[ഇത്തിരിപ്പൂവേ ചുവന്നപൂവേ]]||കേശവമേനോൻ ||[[പി.വി. ഗംഗാധരൻ]] || [[ഭരതൻ (സംവിധായകൻ)|ഭരതൻ]] |- |1984 ||[[ആരോരുമറിയാതെ]]||പ്രൊഫ്. പണിക്കർ || റോസമ്മ ജോർജ്|| [[കെ.എസ്. സേതുമാധവൻ]] |- |1984 ||[[ജീവിതം (ചലച്ചിത്രം)|ജീവിതം]]||രാജൻ മേനോൻ ||കെ ബാലാജി || കെ വിജയൻ |- |1984 ||[[ഒരു പൈങ്കിളിക്കഥ]] ||മാധവൻ കുട്ടി || വരദ ബാലചന്ദ്രമേനോൻ ||[[ബാലചന്ദ്ര മേനോൻ]] |- |1983 ||[[മോർച്ചറി]] ||സി കൃഷ്ണദാസ് || പുഷ്പരാജൻ|| [[ബേബി (സംവിധായകൻ)|ബേബി]] |- |1983 ||[[പിൻനിലാവ്]]||കേശവപ്പണിക്കർ ||സെഞ്ച്വറി || [[പി ജി വിശ്വംഭരൻ]] |- |1983 ||[[നാണയം (ചലച്ചിത്രം)|നാണയം]]|| വിശ്വനാഥൻ മുതലാളി|| സി എസ് പ്രൊഡക്ഷൻ|| [[ഐ വി ശശി]] |- |1983 ||[[രതിലയം (ചലച്ചിത്രം)|രതിലയം]]||മമ്മദ് കുട്ടി || [[മധു]]|| [[പി. ചന്ദ്രകുമാർ]] |- |1983 ||[[എന്നെ ഞാൻ തേടുന്നു]]||മാധവമേനോൻ/ഗോപിനാഥമേനോൻ || പി രാമചന്ദ്രൻ|| [[പി. ചന്ദ്രകുമാർ]] |- |1983 ||[[കൊടുങ്കാറ്റ് (ചലച്ചിത്രം)|കൊടുങ്കാറ്റ്]]||ഡി.വൈ.എസ് പി ബാലചന്ദ്രൻ ||[[തിരുപ്പതി ചെട്ടിയാർ]] ||[[ജോഷി]] |- |1983 ||[[അങ്കം]] ||ഇൻസ്പെക്റ്റർ ലോറൻസ് || [[തിരുപ്പതി ചെട്ടിയാർ]] ||[[ജോഷി]] |- |1983 ||[[ബന്ധം]] ||വാസു ||മോഹൻ ശർമ്മ|| [[വിജയാനന്ദ് ]] |- |1983 ||[[പാലം (ചലച്ചിത്രം) |പാലം]] ||കോണ്ട്രാക്ടർ കുമാരൻ || എം ഹസ്സൻ ,സൈനബ് ഹസ്സൻ|| [[എം. കൃഷ്ണൻ നായർ (സംവിധായകൻ)|എം കൃഷ്ണൻ നായർ]] |- |1983||[[ആധിപത്യം]] ||സുലൈമാൻ ||സൌപർണ്ണിക ആർട്സ് || [[ശ്രീകുമാരൻ തമ്പി]] |- |1983||[[ആന (ചലച്ചിത്രം)|ആന]]||ജബ്ബാർ || [[ടി.പി. മാധവൻ]],[[പി. ചന്ദ്രകുമാർ]]|| [[പി. ചന്ദ്രകുമാർ]] |- |1983 ||[[യുദ്ധം]] ||രാമു || [[കെ പി കൊട്ടാരക്കര]]|| [[ജെ. ശശികുമാർ|ശശികുമാർ]] |- |1983 ||[[അറബിക്കടൽ (ചലച്ചിത്രം)|അറബിക്കടൽ]] || സേവ്യർ മുതലാളി||അമ്പലത്തറ ദിവാകരൻ ||[[ജെ. ശശികുമാർ|ശശികുമാർ]] |- |1983 ||[[സംരംഭം (ചലച്ചിത്രം)|സംരംഭം]] ||വാസു ||[[തിരുപ്പതി ചെട്ടിയാർ]] || [[ബേബി (സംവിധായകൻ)|ബേബി]] |- |1983 ||[[പാസ്പോർട്ട് (ചലച്ചിത്രം)|പാസ്പോർട്ട് ]] ||ബാലൻ ||പുഷ്പരാജൻ || [[തമ്പി കണ്ണന്താനം ]] |- |1982 ||[[ആയുധം (ചലച്ചിത്രം)|ആയുധം]] ||സത്യപാലൻ ||[[ആർ.എസ്. പ്രഭു]] || [[പി. ചന്ദ്രകുമാർ]] |- |1982 ||[[പടയോട്ടം ]] ||ദേവരാജരാജൻ ||[[നവോദയ അപ്പച്ചൻ]] || ജിജോ പുന്നൂസ് |- |1982 ||[[ഞാൻ ഏകനാണ്]] ||മാധവൻകുട്ടി മേനോൻ ||[[മധു]] || [[പി ചന്ദ്രകുമാർ]] |- |1982 ||[[ആരംഭം (ചലച്ചിത്രം)|ആരംഭം]]|| മൊയ്തു||[[തിരുപ്പതി ചെട്ടിയാർ]] ||[[ജോഷി]] |- |1982 ||[[കർത്തവ്യം (ചലച്ചിത്രം)|കർത്തവ്യം]]||മേജർ രാംകുമാർ || വി സി ജോർജ്ജ്|| [[ജോഷി ]] |- |1981 ||[[കാട്ടുപോത്ത് (ചലച്ചിത്രം)|കാട്ടുപോത്ത്]] || ||യുണൈറ്റഡ് ആർട്ട്സ് || [[പി ഗോപികുമാർ]] |- |1981 ||[[അർച്ചന ടീച്ചർ]] ||സ്കൂൾ മാനേജർ ||[[മധു]] || [[പി.എൻ. മേനോൻ]] |- |1981 ||[[ഇര തേടുന്ന മനുഷ്യർ]] || ജമാൽ|| ഒ അബ്ദുൾ ഹമീദ് ആന്റ് ബ്രദേഴ്സ്|| കെ സുകുമാരൻ നായർ |- |1981 ||[[ദന്തഗോപുരം]] ||വേണുഗോപാലൻ || രഞ്ജിത് ഫിലിംസ്|| [[പി. ചന്ദ്രകുമാർ|പി ചന്ദ്രകുമാർ]] |- |1981 ||[[പിന്നെയും പൂക്കുന്ന കാട്]] ||അരവിന്ദൻ ||[[എം. മണി]] || ശ്രീനി കൊടുങ്ങല്ലൂർ |- |1981 ||[[രക്തം (ചലച്ചിത്രം)|രക്തം]] ||വിശ്വൻ || അപ്പച്ചൻ (വി സി ജോർജ്ജ്)|| [[ജോഷി]] |- |1981 ||[[താറാവ് (ചലച്ചിത്രം)|താറാവ്]] ||ചേന്നൻ || എൻ കെ രാമചന്ദ്രൻ,എൻ പ്രേംകുമാർ|| [[ജേസി]] |- |1981 ||[[ഗൃഹലക്ഷ്മി (ചലച്ചിത്രം)|ഗൃഹലക്ഷ്മി]] || പ്രഭാകരമേനോൻ||[[മധു]] || [[എം. കൃഷ്ണൻ നായർ (സംവിധായകൻ)|എം കൃഷ്ണൻ നായർ]] |- |1981 ||[[കോളിളക്കം]] ||പ്രഭാകരൻ ||സി വി ഹരിഹരൻ || [[പി. എൻ. സുന്ദരം]] |- |1981 ||[[സംഭവം (ചലച്ചിത്രം)|സംഭവം]]||മത്തായി ||മജീന്ദ്രൻ,ബാബു തോമസ്‌ || [[പി. ചന്ദ്രകുമാർ|പി ചന്ദ്രകുമാർ]] |- |1981 ||[[അരിക്കാരി അമ്മു]] ||അപ്പുക്കുട്ടൻ || [[ജെ. ശശികുമാർ|ജെ ശശികുമാർ]]|| [[ശ്രീകുമാരൻ തമ്പി]] |- |1981 ||[[ആക്രമണം (ചലച്ചിത്രം)|ആക്രമണം]]|| വർഗീസ്|| [[ശ്രീകുമാരൻ തമ്പി]]|| [[ശ്രീകുമാരൻ തമ്പി]] |- |1981 ||[[ഒരിക്കൽ കൂടി (ചലച്ചിത്രം)|ഒരിക്കൽ കൂടി]]||ചന്ദ്രൻ ||ആർ ഷാജി || [[ഐ വി ശശി]] |- |1980 ||[[വൈകി വന്ന വസന്തം]] ||വർമ്മാജി ||[[മധു]] || [[ബാലചന്ദ്ര മേനോൻ]] |- |1980 ||[[അമ്പലവിളക്ക്]] ||ഗോപി || [[സുബ്രഹ്മണ്യം കുമാർ]]|| [[ശ്രീകുമാരൻ തമ്പി]] |- |1980 ||[[ഇതിലെ വന്നവർ|ഇതിലേ വന്നവർ]]||രാജശേഖരൻ, എസ് ഐ രാജൻ(ഇരട്ടവേഷം) ||[[എം. മണി]] || [[പി. ചന്ദ്രകുമാർ]] |- |1980 ||[[അകലങ്ങളിൽ അഭയം]] ||അഡ്വ. രഘുരാമൻ ||ജോയ് കുര്യാ‍ക്കോസ്,സി ചാക്കോ || [[ജേസി]] |- |1980 ||[[തീക്കടൽ]] ||ഡോ.ദിവാകരൻ ||[[നവോദയ അപ്പച്ചൻ]] || [[നവോദയ അപ്പച്ചൻ]] |- |1980 ||[[സ്വന്തം എന്ന പദം]] ||കൃഷ്ണകുമാർ || [[പി കെ കൈമൾ]]|| [[ശ്രീകുമാരൻ തമ്പി]] |- |1980 ||[[മുത്തുച്ചിപ്പികൾ]] || ഗോപി|| സി ദാസ്|| [[ഹരിഹരൻ (സംവിധായകൻ)|ടി ഹരിഹരൻ]] |- |1980 ||[[രജനീഗന്ധി]] ||ഗോപിനാഥ് ||എൻ ജി ജോൺ || [[എം. കൃഷ്ണൻ നായർ (സംവിധായകൻ)|എം കൃഷ്ണൻ നായർ]] |- |1980|| [[ദീപം (സിനിമ)|ദീപം]]||വർമ്മ || രഞ്ജി മാത്യു|| [[പി ചന്ദ്രകുമാർ]] |- |1980 ||[[മീൻ (ചലച്ചിത്രം)|മീൻ]] ||കുര്യാക്കോസ് || എൻ ജി ജോൺ|| [[ഐ.വി. ശശി]] |- |1979 ||[[കൃഷ്ണപ്പരുന്ത് (ചലച്ചിത്രം)|കൃഷ്ണപരുന്ത്]] ||വക്കീൽ ||ബാബു ജോർജ് || [[ഒ. രാംദാസ്]] |- |1979 ||[[പുഷ്യരാഗം (ചലച്ചിത്രം)|പുഷ്യരാഗം]] ||ഡോക്ടർ || അബ്ബാസ്,വി വി ആന്റണി|| [[സി രാധാകൃഷ്ണൻ]] |- |1979 ||[[കതിർമണ്ഡപം]] ||ചാർളി ||എം ഹസ്സൻ ,അമ്പലത്തറ ദിവാകരൻ || കെ പി പിള്ള |-] |1979 ||[[അഗ്നിപർവ്വതം (ചലച്ചിത്രം)|അഗ്നിപർവ്വതം]] ||സബ് ഇൻസ്പെകർ വിശ്വനാഥൻ || [[കെ.പി. കൊട്ടാരക്കര]]|| [[പി. ചന്ദ്രകുമാർ]] |- |1979 ||[[പതിവ്രത (ചലച്ചിത്രം)|പതിവ്രത]] ||ബാലു || മേഘാലയ ഫിലിംസ്|| എം എസ് ചക്രവർത്തി |- |1979 ||[[ഇടവഴിയിലെ പൂച്ച മിണ്ടാപ്പൂച്ച]] || ഡോ.രാജ||കെ സി ജോയ് || [[ഹരിഹരൻ (സംവിധായകൻ)|ടി ഹരിഹരൻ]] |- |1979 ||[[സിംഹാസനം (1979ലെ ചലച്ചിത്രം)|സിംഹാസനം]] ||ഗോപാലൻ/രാമു ||[[ശ്രീകുമാരൻ തമ്പി]] || [[ശ്രീകുമാരൻ തമ്പി]] |- |1979 ||[[അനുഭവങ്ങളേ നന്ദി]] ||മാധവൻ കുട്ടി ||പൂർണ്ണശ്രീ ആർട്ട്സ് || [[ഐ.വി. ശശി]] |- |1979 ||[[ഹൃദയത്തിന്റെ നിറങ്ങൾ]] || ബാലു|| [[പി സുബ്രമണ്യം]] ||[[പി സുബ്രമണ്യം]] |- |1979 || [[കള്ളിയങ്കാട്ട് നീലി (ചലച്ചിത്രം)|കള്ളിയങ്കാട്ടു നീലി]] ||ഹേമചന്ദ്രൻ || [[എം. മണി|എം മണി]]|| [[എം. കൃഷ്ണൻ നായർ (സംവിധായകൻ)|എം കൃഷ്ണൻ നായർ]] |- |1979 ||[[ജീവിതം ഒരു ഗാനം]]||മാത്തുക്കുട്ടി ||എം ആർ സിനി ആർട്സ് || [[ശ്രീകുമാരൻ തമ്പി ]] |- |1979 ||[[ശുദ്ധികലശം]] || വിജയകുമാർ|| [[മധു]]|| [[പി. ചന്ദ്രകുമാർ]] |- |1979 ||[[പ്രതീക്ഷ (ചലച്ചിത്രം)|പ്രതീക്ഷ]]||ആർ.കെ നായർ ||വിജയ് കുമാർ || ,ശ്രീകുമാർ ചന്ദ്രഹാസൻ |- |1979 ||[[പ്രഭാതസന്ധ്യ]]||ബാലകൃഷ്ണൻ || [[മധു]] || [[പി ചന്ദ്രകുമാർ]] |- |1979 ||[[കായലും കയറും]] || ചെല്ലപ്പൻ|| എം എസ് ശിവസ്വാമി,ബാലഗംഗാധര തിലകൻ,പി ടി ശ്രീനിവാസൻ|| [[കെ.എസ്. ഗോപാലകൃഷ്ണൻ (സംവിധായകൻ)|കെ എസ് ഗോപാലകൃഷ്ണൻ]] |- |1979 ||[[മനുഷ്യൻ (ചലച്ചിത്രം)|മനുഷ്യൻ]] ||രാജൻ || പി രവീന്ദ്രൻ || പി രവീന്ദ്രൻ |- |1979 ||[[ഇനിയെത്ര സന്ധ്യകൾ]] || തോമസ്|| പാറശ്ശാല ദിവാകരൻ,മുല്ലശ്ശേരി മുകുന്ദൻ|| കെ സുകുമാരൻ നായർ |- |1979 ||[[എനിക്കു ഞാൻ സ്വന്തം]] || വാസു|| [[എം മണി]]|| [[പി. ചന്ദ്രകുമാർ]] |- |1979 ||[[ഒരു രാഗം പല താളം]] ||വിനോദ് ||ജോർജ് തോമസ്‌ ,[[ശ്രീവിദ്യ]] || [[എം കൃഷ്ണൻ നായർ]] |- |1979 ||[[വേനലിൽ ഒരു മഴ]] ||വാസു || [[സുബ്രഹ്മണ്യം കുമാർ]]|| [[ശ്രീകുമാരൻ തമ്പി ]] |- |1978 ||[[അവർ ജീവിക്കുന്നു]]||കുമാർ || ആർ ദേവരാജൻ ||[[പി.ജി. വിശ്വംഭരൻ]] |- |1978 ||[[ഇതാണെന്റെ വഴി]]||ഡോ.വിജയൻ/ഭാർഗ്ഗവൻ ||പരിമല പിക്ചേര്സ് || [[എം. കൃഷ്ണൻ നായർ (സംവിധായകൻ)|എം. കൃഷ്ണൻ നായർ]] |- |1978 ||[[ഉത്രാട രാത്രി]]||വക്കീൽ || എൽ രാജലക്ഷ്മികുഞ്ഞമ്മ|| [[ബാലചന്ദ്രമേനോൻ]] |- |1978 ||[[നാലുമണിപ്പൂക്കൾ ]]||ജോയി മുതലാളി ||[[ടി ആർ ശ്രീനിവാസൻ ]] || [[കെ.എസ്. ഗോപാലകൃഷ്ണൻ (സംവിധായകൻ)|കെ എസ് ഗോപാലകൃഷ്ണൻ]] |- |1978 ||[[സീമന്തിനി (ചലച്ചിത്രം)|സീമന്തിനി]]||സാം മാത്യു ||[[എൻ ശരത്കുമാർ ]] || [[പി.ജി. വിശ്വംഭരൻ]] |- |1978 ||[[രണ്ടു പെൺകുട്ടികൾ]]||ഡോ.മാധവൻ നായർ ||[[എൻ സി മേനോൻ]],[[ഗോപികൃഷ്ണൻ]] || [[എം മോഹൻ]] |- |1978 ||[[സ്നേഹത്തിന്റെ മുഖങ്ങൾ]]||ദേവദാസ് ||കെ സി ജോയ് || [[ഹരിഹരൻ (സംവിധായകൻ)|ടി ഹരിഹരൻ]] |- |1978 ||[[സൊസൈറ്റി ലേഡി ]]|| ശ്രീധരൻ||[[അരീഫ ഹസ്സൻ]] || [[എ.ബി. രാജ്]] |- |1978 ||[[കൈതപ്പൂ (ചലച്ചിത്രം)|കൈതപ്പൂ]]|| ബാബു|| [[മധു]],[[എം മണി]]|| [[രഘുരാമൻ]] |- |1978 ||[[അഗ്നി (ചലച്ചിത്രം)|അഗ്നി]]||സുലൈമാൻ || [[പി‌എംകെ ബാപ്പു]],[[ഹസ്സൻ]]|| [[സി രാധാകൃഷ്ണൻ]] |- |1978 ||[[അസ്തമയം (ചലച്ചിത്രം)|അസ്തമയം]]||ഡോ.ബാലകൃഷ്ണൻ ||[[മധു]]|| [[പി. ചന്ദ്രകുമാർ]] |- |1978 ||[[റൗഡി രാമു]] ||രാമു || [[എം മണി]]|| [[എം. കൃഷ്ണൻ നായർ]] |- |1978 || [[ഈ മനോഹര തീരം]] || സുകുമാരൻ കുട്ടി മേനോൻ|| എ ജെ കുരിയാക്കോസ്|| [[ഐ.വി. ശശി]] |- |1978 ||[[സ്നേഹിക്കാൻ സമയമില്ല]]||രാജൻ ||ശ്രീകാന്ത് || [[വിജയാനന്ദ്]] |- |1978 ||[[വാടകയ്ക്ക് ഒരു ഹൃദയം]] ||സദാശിവൻ പിള്ള || [[ഹരിപോത്തൻ]]|| [[ഐ.വി. ശശി]] |- |1978 ||[[ജലതരംഗം (ചലച്ചിത്രം)]] ||ചന്ദ്രൻ ||ആർ എം ശ്രീനിവാസൻ || [[പി. ചന്ദ്രകുമാർ]] |- |1978 ||[[ബീന (ചലച്ചിത്രം)|ബീന]] ||ശ്രീനിവാസ് ||തൃക്കുന്നപ്പുഴ വിജയകുമാർ || [[കെ. നാരായണൻ (ചിത്രസംയോജകൻ)|കെ നാരായണൻ]] |- |1978 ||[[ഞാൻ ഞാൻ മാത്രം]] ||ചന്ദ്രൻ പിള്ള ||[[എം ഓ ജോസഫ്]] || [[ഐ വി ശശി]] |- |1978 ||[[കന്യക (ചലച്ചിത്രം)|കന്യക]]||ശ്രീകുമാർ || പി എസ് നായർ|| [[ജെ.ശശികുമാർ]] |- |1978 ||[[ഇതാ ഒരു മനുഷ്യൻ]] ||മധുസൂദനൻ തമ്പി ||ഹേംനാഗ് പ്രൊഡക്ഷൻസ് || [[ഐ.വി. ശശി]] |- |1978 ||[[ഈറ്റ (ചലച്ചിത്രം)|ഈറ്റ]]|| വറൂതുണ്ണി|| ജോസ്‌‌കുട്ടി ചെറുപുഷ്പം|| [[ഐ.വി. ശശി]] |- |1978 ||[[ഉറക്കം വരാത്ത രാത്രികൾ]] ||ജയൻ || [[എം മണി]]|| [[എം. കൃഷ്ണൻ നായർ]] |- |1977 ||[[ആരാധന]] ||ആനന്ദ് ||ടി സത്യദേവി || [[മധു]] |- |1977 ||[[ആ നിമിഷം]] || പ്രഭാകരൻ||ജോസ്‌‌കുട്ടി ചെറുപുഷ്പം || [[ഐ വി ശശി]] |- |1977 ||[[കാവിലമ്മ (ചലച്ചിത്രം)|കാവിലമ്മ]] ||ഡോ.ബാലചന്ദ്രൻ ||ഖാദർ,ഖലം || [[എൻ. ശങ്കരൻ നായർ]] |- |1977 ||[[സരിത (ചലച്ചിത്രം)|സരിത]] ||വില്യംസ് ||സുവർണ രേഖ || പി പി ഗോവിന്ദൻ |- |1977 ||[[നുരയും പതയും ]] ||കൃഷ്ണൻ കുട്ടി ||[[ജെ.ഡി. തോട്ടാൻ]] || [[ജെ.ഡി. തോട്ടാൻ]] |- |1977 ||[[അകലെ ആകാശം ]] ||രവീന്ദ്രൻ || [[തിരുപ്പതി ചെട്ടിയാർ]]|| [[ഐ.വി. ശശി]] |- |1977 ||[[വിടരുന്ന മൊട്ടുകൾ]] ||ഹെഡ്മാസ്റ്റർ സത്യശീലൻ || [[പി സുബ്രമണ്യം]]||[[പി സുബ്രമണ്യം]] |- |1977 ||[[റൗഡി രാജമ്മ]] ||ഇൻസ്പെക്റ്റർ ശങ്കർ|| [[പി സുബ്രമണ്യം]]||[[പി സുബ്രമണ്യം]] |- |1977 ||[[അപരാധി (ചലച്ചിത്രം)|അപരാധി]] || ജയചന്ദ്രൻ||[[എസ് പാവമണി]] || [[പി. എൻ. സുന്ദരം]] |- |1977 ||[[യുദ്ധകാണ്ഡം (ചലച്ചിത്രം)|യുദ്ധകാണ്ഡം]] ||പ്രസാദ് ||അഷ്‌റഫ് ഫിലിംസ് || [[തോപ്പിൽ ഭാസി ]] |- |1977 ||[[ഇതാ ഇവിടെ വരെ]] ||പള്ളി || [[ഹരിപോത്തൻ]]|| [[ഐ വി ശശി]] |- |1977 ||[[ശാന്ത ഒരു ദേവത]] ||രാജൻ ||[[കെ പി കൊട്ടാരക്കര]],ശാരദ കെ പി കൊട്ടാരക്കര || [[എം കൃഷ്ണൻ നായർ]] |- |1977 ||[[ധീരസമീരേ യമുനാ തീരേ]] || മോഹൻ||[[എം. മണി]] || [[മധു]] |- |1977 ||[[നീതിപീഠം (ചലച്ചിത്രം)|നീതിപീഠം]] ||പീറ്റർ/ശങ്കരൻ ||[[ക്രോസ്‌ബെൽറ്റ് മണി]] || [[ക്രോസ്‌ബെൽറ്റ് മണി]] |- |1977 ||[[പൂജയ്ക്കെടുക്കാത്ത പൂക്കൾ]]||ബാലചന്ദ്രൻ || [[ശോഭന പരമേശ്വരൻ നായർ]],[[പ്രേം നവാസ്]] ||[[എൻ. ശങ്കരൻ നായർ]] |- |1976 ||[[മുത്ത് (ചലച്ചിത്രം)|മുത്ത്]] ||തങ്കപ്പൻ || ഡോ തോമസ് മാത്യു|| [[എൻ. എൻ. പിഷാരടി]] |- |1976 ||[[മാനസവീണ]] ||രവി ||ശ്രീലക്ഷ്മിഗണേഷ് പിക്ചേർസ് || ബാബു നന്തൻകോട് |- |1976 ||[[അമ്മ (ചലച്ചിത്രം)|അമ്മ]] ||വേണുഗോപാലൻ തമ്പി ||[[കെ.പി. കൊട്ടാരക്കര]] || [[എം. കൃഷ്ണൻ നായർ (സംവിധായകൻ)|എം കൃഷ്ണൻ നായർ]] |- |1976 ||[[സമസ്യ (ചലച്ചിത്രം)]] || ശങ്കരവാര്യർ|| കലാരത്നം|| കെ തങ്കപ്പൻ |- |1976 || [[കന്യാദാനം]]||ജഗദീശ് ||സി സി ബേബി || [[ഹരിഹരൻ (സംവിധായകൻ)|ടി ഹരിഹരൻ ]] |- |1976 ||[[തെമ്മാടി വേലപ്പൻ]] ||രാഘവൻ ||ജി പി ബാലൻ || [[ഹരിഹരൻ (സംവിധായകൻ)|ടി ഹരിഹരൻ ]] |- |1976 ||[[യക്ഷഗാനം (ചലച്ചിത്രം)|യക്ഷഗാനം]] ||രവി ||മതിഒളി ഷണ്മുഖം || [[ഷീല]] |- |1976 ||[[തീക്കനൽ]] ||വിനോദ് || ജോർജ് തോമസ്‌|| [[മധു ]] |- |1976 ||[[ഹൃദയം ഒരു ക്ഷേത്രം]]||ഡോ.രമേഷ് ||[[പി സുബ്രമണ്യം]]||[[പി സുബ്രമണ്യം]] |- |1975 ||[[സിന്ധു (ചലച്ചിത്രം)|സിന്ധു]] ||രാജേന്ദ്രൻ || ആർ സോമനാഥൻ|| [[ജെ. ശശികുമാർ]] |- |1975 || [[സമ്മാനം (1975-ലെ ചലച്ചിത്രം)|സമ്മാനം]] ||രഘു ||[[തിരുപ്പതി ചെട്ടിയാർ]] || [[ജെ. ശശികുമാർ]] |- |1975 ||[[സ്വർണ്ണമത്സ്യം (ചലച്ചിത്രം)|സ്വർണ്ണമത്സ്യം]] ||രാഘവൻ ||പി‌എം ശ്രീനിവാസൻ || [[ബി കെ പൊറ്റക്കാട്]] |- |1975 ||[[സ്വാമി അയ്യപ്പൻ (ചലച്ചിത്രം)|സ്വാമി അയ്യപ്പൻ]] ||അതിഥിതാരം || [[പി സുബ്രമണ്യം]]||[[പി സുബ്രമണ്യം]] |- |1975 || [[ഓമനക്കുഞ്ഞ് ]] ||രാമു ||[[കെ.പി. കൊട്ടാരക്കര]] || [[എ.ബി. രാജ്]] |- |1975 ||[[അക്കൽദാമ (ചലച്ചിത്രം)|അക്കൽദാമ]] ||ഫെർണാണ്ടസ് ||[[മധു]] || [[മധു]] |- |1975 ||[[കാമം ക്രോധം മോഹം]] ||വിൻസെന്റ് ||[[മധു]] || [[മധു]] |- |1974||[[മാന്യശ്രീ വിശ്വാമിത്രൻ]]||മാർത്താണ്ഡൻ തമ്പി || [[മധു]]||[[മധു]] |- |1974 ||[[നീലക്കണ്ണുകൾ ]]||കുഞ്ഞുരാമൻ ||കെ പി എ സി ഫിലിംസ് || [[മധു]] |- |1974 ||[[ഭൂമീദേവി പുഷ്പിണിയായി]]||ജഗദീശ് || പികെ കൈമൾ|| [[ഹരിഹരൻ (സംവിധായകൻ)|ടി ഹരിഹരൻ]] |- |1974 ||[[ഒരു പിടി അരി ]]||ശ്രീകണ്ഠൻ നായർ || ടി മോഹൻ|| [[പി. ഭാസ്കരൻ]] |- |1974 ||[[യൗവനം (ചലച്ചിത്രം)|യൗവനം]]|| മോഹൻ||[[പി. സുബ്രമണ്യം]] || [[ബാബു നന്തൻകോട്]] |- |1973 ||[[ചുക്ക് (ചലച്ചിത്രം)|ചുക്ക്]] ||ചാക്കോച്ചൻ ||[[എം.ഒ. ജോസഫ്]] || [[കെ.എസ്. സേതുമാധവൻ]] |- |1973 ||[[സൗന്ദര്യപൂജ ]] ||രാജൻ||അജയചിത്ര || [[ബി കെ പൊറ്റക്കാട്]] |- |1973 ||[[ചെണ്ട (ചലച്ചിത്രം)|ചെണ്ട]] ||അപ്പു || [[എ. വിൻസെന്റ്]]|| [[എ. വിൻസെന്റ്]] |- |1973 ||[[ഏണിപ്പടികൾ (ചലച്ചിത്രം)|ഏണിപ്പടികൾ]] ||കേശവപ്പിള്ള ||[[കാമ്പിശ്ശേരി കരുണാകരൻ]] || [[തോപ്പിൽ ഭാസി]] |- |1973 ||[[പോലീസ് അറിയരുത്]] ||ജയിംസ് ||എം എസ് സെന്തിൽ കുമാർ || എം എസ് സെന്തിൽ കുമാർ |- |1973 ||[[നഖങ്ങൾ (1973-ലെ ചലച്ചിത്രം)|നഖങ്ങൾ]]||ശങ്കരൻ കുട്ടി || [[ഹരിപോത്തൻ]]|| [[എ. വിൻസെന്റ്]] |- |1973 ||[[സ്വപ്നം (ചലച്ചിത്രം)|സ്വപ്നം]] ||വിശ്വം || ശിവൻ|| ബാബു നന്തൻകോട് |- |1973 ||[[സ്വർഗ്ഗപുത്രി |സ്വർഗ്ഗപുത്രി]] ||ബാബു || [[പി സുബ്രമണ്യം]]||[[പി സുബ്രമണ്യം]] |- |1973||[[മനുഷ്യപുത്രൻ (ചലച്ചിത്രം)|മനുഷ്യപുത്രൻ]]||കാർത്തികേയൻ ||കടക്കാവൂർ തങ്കപ്പൻ || ബേബി,ഋഷി |- |1973 ||[[മഴക്കാറ്]]||പ്രഭാകരൻ || [[എസ്.കെ. നായർ]]|| [[പി എൻ മേനോൻ]] |- |1973 ||[[തിരുവാഭരണം (ചലച്ചിത്രം)|തിരുവാഭരണം]] ||രാഘവൻ || [[ഇ. കെ. ത്യാഗരാജൻ]]|| [[ജെ. ശശികുമാർ]] |- |1973 ||[[യാമിനി (ചലച്ചിത്രം)|യാമിനി]] ||ഗോപാലകൃഷ്ണൻ ||[[കെ സി ജോയ്]],[[എം എസ് ജോസഫ്]] || [[എം. കൃഷ്ണൻ നായർ (സംവിധായകൻ)|എം കൃഷ്ണൻ നായർ]] |- |1973 || [[മാധവിക്കുട്ടി (ചലച്ചിത്രം)|മാധവിക്കുട്ടി]] ||ഭാസ്കരൻ കുട്ടി || [[ഹരിപോത്തൻ |ഹരിപോത്തൻ]]|| [[തോപ്പിൽ ഭാസി|തോപ്പിൽ ഭാസി]] |- |1973 ||[[തെക്കൻ കാറ്റ്]] ||ബാബു|| [[ആർ.എസ്. പ്രഭു]]|| [[ജെ. ശശികുമാർ]] |- |1973||[[കാട് (ചലച്ചിത്രം)|കാട്]]||രാജേന്ദ്രൻ || [[പി സുബ്രമണ്യം]]||[[പി സുബ്രമണ്യം]] |- |1973 ||[[ഉദയം (ചലച്ചിത്രം)|ഉദയം]]||രാജശേഖരൻ || സുചിത്രമഞ്ജരി|| [[പി ഭാസ്കരൻ]] |- |1973 ||[[ദിവ്യദർശനം]] ||വേണു || ഭാരതിമേനോൻ || [[ജെ. ശശികുമാർ]] |- |1972 ||[[സ്വയംവരം]] ||വിശ്വനാഥൻ || ചിത്രലേഖ ഫിലിംസ്|| [[അടൂർ ഗോപാലകൃഷ്ണൻ]] |- |1972 ||[[ലക്ഷ്യം]] ||ശശി ||ജിപ്‌സൺ || ജിപ്‌സൺ |- |1972 ||[[ദേവി (മലയാള ചലച്ചിത്രം)|ദേവി]] || ||[[എം.ഒ. ജോസഫ്]] || [[കെ. എസ്. സേതുമാധവൻ]] |- |1972 ||[[അഴിമുഖം (ചലച്ചിത്രം)|അഴിമുഖം]] ||ഹംസ || കൃഷ്ണൻകുട്ടി , പി വിജയൻ|| [[പി വിജയൻ]] |- |1972 ||[[പുള്ളിമാൻ (1972-ലെ ചലച്ചിത്രം)|പുള്ളിമാൻ]] ||ദേവയ്യൻ ||പൊന്നപ്പൻ ഇ ||എൻ ബാലകൃഷ്ണൻ |- |1972 ||[[പ്രീതി (ചലച്ചിത്രം)|പ്രീതി]] ||കൃഷ്ണദാസ് ||കെ കെ എസ് കൈമൾ || [[വില്യം തോമസ്]] |- |1972 ||[[തീർത്ഥയാത്ര]] ||രാജഗോപാൽ || [[ആർ.എസ്. പ്രഭു]]|| [[എ. വിൻസന്റ്]] |- |1972||[[ആറടി മണ്ണിന്റെ ജന്മി]]|| പ്രസാദ്||[[പി ഭാസ്കരൻ]] ||[[പി ഭാസ്കരൻ]] |- |1972 ||[[സതി (ചലച്ചിത്രം)|സതി]] ||ഗോവിന്ദൻ നായർ || [[മധു]] ||[[മധു]] |- |1972 ||[[ഇനി ഒരു ജന്മം തരൂ]] ||രഘു || അമ്മ പ്രൊഡക്ഷൻസ്|| [[കെ വിജയൻ]] |- |1972 ||[[മനുഷ്യബന്ധങ്ങൾ]] ||മാധവൻ കുട്ടി ||കാർത്തിക ഫിലിംസ് || [[ക്രോസ്ബെൽറ്റ് മണി ]] |- |1972 ||[[പുത്രകാമേഷ്ടി]] || കേശവൻ നായർ/കരുണാകരൻ ഐ.പി എസ്|| പി എസ് ചെട്ടി,പി അപ്പു നായർ|| [[ക്രോസ്ബെൽറ്റ് മണി ]] |- |1972 ||[[ചെമ്പരത്തി (ചലച്ചിത്രം)|ചെമ്പരത്തി]] ||ബാലചന്ദ്രൻ ||[[എസ്.കെ. നായർ]] || [[പി എൻ മേനോൻ]] |- |1972 ||[[പണിമുടക്ക് (ചലച്ചിത്രം)|പണിമുടക്ക്]] ||കേശവൻ ||[[ പി എൻ മേനോൻ]],എം‌ ബി പിഷാരടി|| [[പി എൻ മേനോൻ]] |- |1972 || [[വിദ്യാർത്ഥികളേ ഇതിലേ ഇതിലേ]] || || മിന്നൽ|| [[ജോൺ ഏബ്രഹാം]] |- |1972 || [[നാടൻ പ്രേമം]] ||ഇക്കോരൻ ||എൻ വിശ്വേശ്വരയ്യ,പി‌ എസ് ഗോപാലകൃഷ്ണൻ || [[ക്രോസ്ബെൽറ്റ് മണി]] |- |1972||[[ഗന്ധർവ്വക്ഷേത്രം]]||സതീശൻ ||[[കുഞ്ചാക്കോ]] || [[എ. വിൻസെന്റ്]] |- |1972 ||[[സ്നേഹദീപമേ മിഴി തുറക്കു|സ്നേഹദീപമേ മിഴിതുറക്കൂ]]||കൃഷ്ണൻ നമ്പൂതിരി ||സുന്ദർലാൽ നഹാത,എസ് സൗന്തപ്പൻ || [[പി ഭാസ്കരൻ]] |- |1972 ||[[മാപ്പുസാക്ഷി (ചലച്ചിത്രം)|മാപ്പുസാക്ഷി ]] || കൃഷ്ണൻ കുട്ടി|| യുണൈറ്റഡ് പ്രൊഡ്യൂസേഴ്സ്|| [[പി എൻ മേനോൻ]] |- |1971 || [[കരകാണാക്കടൽ]] ||കറിയ || [[ഹരിപോത്തൻ]]|| [[കെ.എസ്. സേതുമാധവൻ ]] |- |1971 || [[സിന്ദൂരച്ചെപ്പ്]] ||കേശവൻ || [[യൂസഫലി കേച്ചേരി]]|| [[മധു]] |- |1971 ||[[ലൈൻ ബസ്സ്]] ||ഗോപി ||സി സി ബേബി || [[കെ.എസ്. സേതുമാധവൻ ]] |- |1971 ||[[മൂന്നു പൂക്കൾ]] ||വേണുഗോപാൽ || സുന്ദർലാൽ നഹാത,എസ് സൗന്തപ്പൻ|| [[പി ഭാസ്കരൻ]] |- |1971 ||[[ജലകന്യക ]] ||മാധവൻ ||കലാലയ ഫിലിംസ് || [[എം.എസ്. മണി]] |- |1971 ||[[ഇൻക്വിലാബ് സിന്ദാബാദ് (ചലച്ചിത്രം)|ഇൻക്വിലാബ് സിന്ദാബാദ് ]] ||ശ്രീധരൻ ||കെ എസ് ആർ മൂർത്തി || [[കെ.എസ്. സേതുമാധവൻ]] |- |1971 ||[[പ്രതിസന്ധി (ഹ്രസ്വചിത്രം)|പ്രതിസന്ധി]] ||സിദ്ദീഖ് || || [[അടൂർ ഗോപാലകൃഷ്ണൻ]] |- |1971 ||[[ശരശയ്യ]] || ഡോ. ഹരീന്ദ്രനാഥ്|| പിവി സത്യം,മുഹമ്മദ്‌ ആസം (ആസം ഭായ്)|| [[തോപ്പിൽ ഭാസി]] |- |1971 ||[[വിലയ്ക്കുവാങ്ങിയ വീണ]] ||വേണു || സുചിത്രമഞ്ജരി|| [[പി ഭാസ്കരൻ ]] |- |1971 ||[[ബോബനും മോളിയും (ചലച്ചിത്രം)|ബോബനും മോളിയും]] ||ബാലൻ ||രവി ഏബ്രഹാം || [[ജെ. ശശികുമാർ|ശശികുമാർ]] |- |1971 ||[[ആഭിജാത്യം]] || മാധവൻ||[[ആർ.എസ്. പ്രഭു]] || [[എ. വിൻസെന്റ്]] |- |1971 ||[[ഉമ്മാച്ചു (ചലച്ചിത്രം)|ഉമ്മാച്ചു]] || മായൻ|| താരാചന്ദ്ഭർജാത്യ|| [[പി ഭാസ്കരൻ]] |- |1971 ||[[കൊച്ചനിയത്തി]] ||രാജു ||[[പി സുബ്രമണ്യം]] || [[പി സുബ്രമണ്യം]] |- |1971 ||[[വിത്തുകൾ]] || ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ||ആരാധന മൂവീസ് || [[പി ഭാസ്കരൻ]] |- |1970 ||[[ഭീകര നിമിഷങ്ങൾ]]||വേണുഗോപാൽ || വി അരുണാചലം ,ചിന്ന അണ്ണാമലൈ|| [[എം. കൃഷ്ണൻ നായർ (സംവിധായകൻ)|എം കൃഷ്ണൻ നായർ]] |- |1970 ||[[തുറക്കാത്ത വാതിൽ]] ||വാസു || എ രഘുനാഥ്|| [[പി ഭാസ്കരൻ]] |- |1970 ||[[പ്രിയ]] ||ഗോപൻ || എൻ പി അബു|| [[മധു]] |- |1970 ||[[സ്ത്രീ (ചലച്ചിത്രം)|സ്ത്രീ]] ||രവി || മുഹമ്മദ്‌ ആസം (ആസം ഭായ്) || [[പി ഭാസ്കരൻ]] |- |1970 ||[[പളുങ്കുപാത്രം]]|| രവി||ശബരിനാഥൻ || [[തിക്കുറിശ്ശി സുകുമാരൻ നായർ|തിക്കുറിശ്ശി ]] |- |1970 ||[[നിലയ്ക്കാത്ത ചലനങ്ങൾ (ചലച്ചിത്രം)|നിലക്കാത്ത ചലനങ്ങൾ]] || സാം|| മിസ്സിസ് കെ സുകുമാരൻ|| കെ സുകുമാരൻ നായർ |- |1970 ||[[കാക്കത്തമ്പുരാട്ടി (ചലച്ചിത്രം)|കാക്കത്തമ്പുരാട്ടി]] ||രാജപ്പൻ ||സി ജെ ബേബി,പി സി ഇട്ടൂപ്പ് ||[[പി ഭാസ്കരൻ]] |- |1970 ||[[അഭയം]] || പ്രൊഫ. ബാലകൃഷ്ണൻ|| [[ശോഭന പരമേശ്വരൻ നായർ]]|| [[രാമു കാര്യാട്ട്]] |- |1970||[[സ്വപ്നങ്ങൾ]]|| ഡോ. ബാലകൃഷ്ണൻ||[[പി സുബ്രമണ്യം]] ||[[പി സുബ്രമണ്യം]] |- |1970 || [[ഓളവും തീരവും]]|| ബാപ്പുട്ടി||[[പി.എ. ബക്കർ]] || [[പി.എൻ. മേനോൻ]] |- |1970 || [[അമ്പലപ്രാവ് (ചലച്ചിത്രം)|അമ്പലപ്രാവ്]] ||രാജേന്ദ്രൻ ||താരാചന്ദ്ഭർജാത്യ || [[പി ഭാസ്കരൻ]] |- |1969 ||[[ജന്മഭൂമി (മലയാളചലച്ചിത്രം)|ജന്മഭൂമി]] ||ജോണി || [[ജോൺ ശങ്കരമംഗലം]]|| [[ജോൺ ശങ്കരമംഗലം]] |- |1969 ||[[കുരുതിക്കളം |കുരുതിക്കളം]] ||രഘു || സിനി യുണൈറ്റഡ്|| എ കെ സഹദേവൻ |- |1969 ||[[ആൽമരം (ചലച്ചിത്രം)|ആൽമരം]] ||ഗോപി || ടി കെ പരീക്കുട്ടി|| [[എ. വിൻസെന്റ്]] |- |1969 ||[[കള്ളിച്ചെല്ലമ്മ]] ||ചന്ദ്രപ്പൻ ||[[ശോഭന പരമേശ്വരൻ നായർ]] || [[പി ഭാസ്കരൻ]] |- |1969 ||[[വില കുറഞ്ഞ മനുഷ്യൻ]] ||രാജൻ || പി രാമസ്വാമി|| എം എ രാജേന്ദ്രൻ |- |1969 ||[[നദി (ചലച്ചിത്രം)|നദി]] ||സണ്ണി ||[[ഹരി പോത്തൻ]] || [[എ വിൻസന്റ്]] |- |1969 ||[[വെള്ളിയാഴ്ച (ചലച്ചിത്രം)|വെള്ളിയാഴ്ച]] ||രാജൻ ||എം എം നേശൻ|| എം എം നേശൻ |- |1969 ||[[വിരുന്നുകാരി]] ||സേതു || [[പി. വേണു]]||[[പി. വേണു]] |- |1969 ||[[സാത്ത് ഹിന്ദുസ്ഥാനി]] ||സുബോധ് സന്യാൽ || || |- |1969 ||''[[വീട്ടുമൃഗം]]'' ||വിജയൻ || [[പി സുകുമാരൻ]],[[ജി അർജ്ജുനൻ]]|| [[പി വേണു]] |- |1968 ||[[തുലാഭാരം]] || ബാബു|| [[ഹരിപോത്തൻ]]|| [[എ. വിൻസെന്റ്]] |- |1968||[[കടൽ (ചലച്ചിത്രം)|കടൽ]] ||ആന്റണി ||[[പി സുബ്രമണ്യം]] || [[പി സുബ്രമണ്യം]] |- |1968||[[വിപ്ലവകാരികൾ ]] ||മേനോൻ || [[പി സുബ്രമണ്യം]]|| [[പി സുബ്രമണ്യം]] |- |1968||[[അദ്ധ്യാപിക (ചലച്ചിത്രം)|അദ്ധ്യാപിക]] ||ചാക്കോ സാർ ||[[പി സുബ്രമണ്യം]] || [[പി സുബ്രമണ്യം]] |- |1968||[[വഴിപിഴച്ച സന്തതി]] ||ഉണ്ണി ||[[ഒ. രാംദാസ്]] || [[ഒ. രാംദാസ്]] |- |1968||[[മനസ്വിനി ]] || ഹരിദാസ്||എൻ വാസുമേനോൻ || പി ഭാസ്കരൻ |- |1968||[[രാഗിണി (ചലച്ചിത്രം)|രാഗിണി ]] ||രവി || കെ എൻ മൂർത്തി|| പി ബി ഉണ്ണി |- |1968||[[കറുത്ത പൗർണ്ണമി ]] || ബാലു||[[എൻ ജി മേനോൻ]] || നാരായണൻകുട്ടി വല്ലത്ത് |- |1967||[[കദീജ (ചലച്ചിത്രം)|കദീജ]] || ഡോ.സലിം||കലാരത്ന || [[എം. കൃഷ്ണൻ നായർ (സംവിധായകൻ)|എം കൃഷ്ണൻ നായർ]] |- |1967||[[കറുത്ത രാത്രികൾ]] ||ഡോ.ശാന്തൻ || [[പി. സുബ്രഹ്മണ്യം]]|| [[പി സുബ്രമണ്യം]] |- |1967||[[ചെകുത്താന്റെ കോട്ട]] ||ഭാസ്കരൻ || എം എം നേശൻ|| എം എം നേശൻ |- |1967||[[ഒള്ളതുമതി ]] || ബാബു||എം പി ചന്ദ്രശേഖര പിള്ള || കെ എസ് സേതുമാധവൻ |- |1967||[[അവൾ ]] || ജോയ്||മുഹമ്മദ് സർക്കാർ || പി എം എ അസീസ്‌ |- |1967 ||[[അന്വേഷിച്ചു കണ്ടെത്തിയില്ല]] ||ആന്റണി || കെ രവീന്ദ്രനാഥൻ നായർ|| [[പി ഭാസ്കരൻ]] |- |1967 ||[[ഉദ്യോഗസ്ഥ]] ||രാജശേഖരൻ || പി‌ എസ് ദാസ്,പി കെ ദേവദാസ് || വേണുഗോപാല മേനോൻ (പി വേണു) |- |1967 ||[[ലേഡി ഡോക്ടർ]] ||ജോണി ||[[പി സുബ്രമണ്യം]] || കെ സുകുമാരൻ നായർ |- |1967 ||[[അശ്വമേധം (ചലച്ചിത്രം)|അശ്വമേധം]]|| സദാനന്ദൻ|| [[ഹരിപോത്തൻ|ഹരി പോത്തൻ]]|| [[എ. വിൻസെന്റ്]] |- |1967 ||[[രമണൻ (ചലച്ചിത്രം)|രമണൻ]] || മാധവൻ|| [[ഡി എം പൊറ്റേക്കാട്]]|| ഡി എം പൊറ്റേക്കാട് |- |1967 ||[[നഗരമേ നന്ദി]] ||രാഘവൻ ||[[ശോഭന പരമേശ്വരൻ നായർ|ശോഭന പരമേശ്വരൻ നായർ]] || [[എ. വിൻസെന്റ്|എ വിൻസന്റ്]] |- |1966 ||[[തിലോത്തമ (ചലച്ചിത്രം)|തിലോത്തമ]] ||ഉസ്മാൻ || [[കുഞ്ചാക്കോ]]|| [[കുഞ്ചാക്കോ]] |- |1966 ||[[കരുണ (ചലച്ചിത്രം)|കരുണ]] ||യൂണിയൻ ലീഡർ ||കെ തങ്കപ്പൻ || കെ തങ്കപ്പൻ |- |1966 ||[[മാണിക്യക്കൊട്ടാരം]] ||വേണു ||എച്ച് എച്ച് അബ്ദുള്ള സേട്ട് || യു രാജഗോപാൽ |- |1966||[[അർച്ചന (ചലച്ചിത്രം)|അർച്ചന]]||രാജഗോപാലൻ ||റ്റി ഇ വാസുദേവൻ || കെ എസ് സേതുമാധവൻ |- |1966 ||[[പുത്രി (ചലച്ചിത്രം)|പുത്രി]] ||ബാബു ||[[പി സുബ്രമണ്യം]] || [[പി സുബ്രമണ്യം]] |- |1965 ||[[തൊമ്മന്റെ മക്കൾ]] ||കുഞ്ഞച്ചൻ || കാശിനാഥൻ|| ശശികുമാർ |- |1965 ||[[അമ്മു]] ||ഭാസി ||എം കേശവൻ || എൻ എൻ പിഷാരടി |- |1965 || [[മുറപ്പെണ്ണ്]]||കേശവൻ കുട്ടി ||ശോഭന പരമേശ്വരൻ നായർ || [[എ. വിൻസെന്റ്]] |- |1965 ||[[കല്യാണഫോട്ടോ ]] ||എസ്.ഐ ജോൺ || റ്റി ഇ വാസുദേവൻ|| ജെ ഡി തോട്ടാൻ |- |1965 ||[[കളിയോടം]] ||ഡോ.വേണു ||[[പി സുബ്രമണ്യം]] || [[പി സുബ്രമണ്യം]] |- |1965 ||[[ചെമ്മീൻ (ചലച്ചിത്രം)|ചെമ്മീൻ]] ||പരീക്കുട്ടി || ബാബു സേട്ട്|| രാമു കാര്യാട്ട് |- |1965 ||[[കാട്ടുപൂക്കൾ]] ||ജോണീ ||കെ തങ്കപ്പൻ || കെ തങ്കപ്പൻ |- |1965||[[മായാവി (1965-ലെ ചലച്ചിത്രം)|മായാവി]] ||മധു ||[[പി സുബ്രമണ്യം]] || ജി കെ രാമു |- |1965 ||[[സുബൈദ (ചലച്ചിത്രം)|സുബൈദ]] ||അഹമ്മദ് ||എച്ച് എച്ച് ഇബ്രാഹിം || [[എം എസ് മണി]] |- |1965 ||[[പട്ടുതൂവാല]] || ജോർജ്||[[പി സുബ്രമണ്യം]] || [[പി സുബ്രമണ്യം]] |- |1965 ||[[ജീവിതയാത്ര]] ||രാജൻ ||മാസ്റർ ഗണേഷ് || കൊട്ടാരക്കര ശശികുമാർ |- | 1965||[[സർപ്പക്കാട്]] || ഡോ.ബാലൻ||പി കെ സത്യപാൽ || [[ജെ ഡി തോട്ടാൻ]] |- |1964 ||[[ആദ്യകിരണങ്ങൾ]] ||പാപ്പച്ചൻ ||വി അബ്ദുള്ള,[[പി ഭാസ്കരൻ]] || [[പി ഭാസ്കരൻ]] |- |1964 ||[[മണവാട്ടി (ചലച്ചിത്രം)|മണവാട്ടി]] ||ബാബു || എം രാജു മാത്തൻ|| [[കെ.എസ്. സേതുമാധവൻ]] |- |1964 ||[[ഭാർഗ്ഗവീനിലയം]] ||കവി || [[ടി.കെ. പരീക്കുട്ടി]]|| [[എ. വിൻസെന്റ്]] |- |1964 ||[[കുട്ടിക്കുപ്പായം]] ||സിദ്ദീഖ് ||[[റ്റി ഇ വാസുദേവൻ]] || [[എം കൃഷ്ണൻ നായർ]] |- |1964 ||[[തച്ചോളി ഒതേനൻ (ചലച്ചിത്രം)|തച്ചോളി ഒതേനൻ]] ||പയ്യംവള്ളി ചന്തു ||[[ടി.കെ. പരീക്കുട്ടി|ടി കെ പരീക്കുട്ടി]] || എസ് എസ് രാജൻ |- |1963 ||[[അമ്മയെ കാണാൻ]] ||ബാലഗോപാൽ || വി അബ്ദുള്ള,[[പി ഭാസ്കരൻ]]|| [[പി ഭാസ്കരൻ]] |- |1963 ||[[മൂടുപടം]] ||കൊച്ചുകുഞ്ഞ് ||[[ടി കെ പരീക്കുട്ടി]] || [[രാമു കാര്യാട്ട്]] |- |1963 ||[[നിണമണിഞ്ഞ കാല്പാടുകൾ|നിണമണിഞ്ഞകാല്പാടുകൾ]] ||സ്റ്റീഫൺ || [[ശോഭന പരമേശ്വരൻ നായർ]]|| [[എൻ. എൻ. പിഷാരടി]] |} ====തമിഴ്==== *[[ധർമ്മദുരൈ]] (1991) ===സംവിധാനം=== *[[ഒരു യുഗസന്ധ്യ]] (1986) *[[ഉദയം പടിഞ്ഞാറ്]] (1986) *[[ആരാധന (ചലച്ചിത്രം)|ആരാധന]] (1977) – *[[ധീരസമീരേ യമുനാ തീരേ]] (1976) *[[തീക്കനൽ]] (1976) *[[അക്കൽദാമ (ചലച്ചിത്രം)|അക്കൽദാമ]] (1975) *[[കാമം ക്രോധം മോഹം]](1975) *[[മാന്യശ്രീ വിശ്വാമിത്രൻ]] (1974) *[[നീലക്കണ്ണൂകൾ|നീലക്കണ്ണുകൾ]] (1974) *[[സാഥി]] (1972) *[[സിന്ദൂരച്ചെപ്പ്]] (1971) *[[പ്രിയ]] (1970) ===നിർമ്മാണം<ref>{{cite web|title=മധു നിർമ്മിച്ച ചിത്രങ്ങൾ|url=https://malayalasangeetham.info/displayProfile.php?category=producer&artist=Madhu|publisher=മലയാളസംഗീത്ം ഇൻഫോ|accessdate=2019-11-29|5=}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>=== {| class="wikitable" ! ക്ര.നം. !!സിനിമ !!വർഷം !!സംവിധാനം |- | 1 || [[സതി (ചലച്ചിത്രം)|സതി]]||1972 ||[[മധു (നടൻ)|മധു]] |- |2 || [[മാന്യശ്രീ വിശ്വാമിത്രൻ]]||1974 ||[[മധു (നടൻ)|മധു]] |- | 3 || [[അക്കൽദാമ (ചലച്ചിത്രം)|അക്കൽദാമ]]||1975 ||[[മധു (നടൻ)|മധു]] |- | 4 || [[കാമം ക്രോധം മോഹം]]||1975 ||[[മധു (നടൻ)|മധു]] |- |5 || [[അസ്തമയം (ചലച്ചിത്രം)|അസ്തമയം]]||1978 || [[പി ചന്ദ്രകുമാർ]] |- | 6 || [[കൈതപ്പൂ (ചലച്ചിത്രം)|കൈതപ്പൂ]]||1978 ||[[രഘുരാമൻ]] |- | 7 || [[പ്രഭാതസന്ധ്യ]]|| 1979||[[പി ചന്ദ്രകുമാർ]] |- | 8 || [[ശുദ്ധികലശം]]|| 1979||[[പി ചന്ദ്രകുമാർ]] |- | 9 || [[വൈകി വന്ന വസന്തം |വൈകി വന്ന വസന്തം]]||1980 ||[[ബാലചന്ദ്ര മേനോൻ]] |- | 10 || [[ഗൃഹലക്ഷ്മി (ചലച്ചിത്രം)]]||1981 ||[[എം കൃഷ്ണൻ നായർ]] |- |11 || [[അർച്ചന ടീച്ചർ]]||1981 ||[[പി എൻ മേനോൻ]] |- | 12 || [[ഞാൻ ഏകനാണ്]]||1982 ||[[പി ചന്ദ്രകുമാർ]] |- | 13 || [[രതിലയം (ചലച്ചിത്രം)|രതിലയം]]||1983 ||[[പി ചന്ദ്രകുമാർ]] |- | 14 || [[ഉദയം പടിഞ്ഞാറ്]]||1986 ||[[മധു (നടൻ)|മധു]] |- | 15 || [[മിനി (ചലച്ചിത്രം)|മിനി]]||1995 ||[[പി ചന്ദ്രകുമാർ]] |} ===പിന്നണിഗാനം=== * സഹകരിക്കട്ടെ സഹകരിക്ക [Bit] ... രമണൻ (1967) * അറിയൂ [Bit] ... രമണൻ (1967) * രമണീയെന്നിൽ [Bit] ... രമണൻ (1967) ==അവലംബം== {{RL}} {{മികച്ച നടനുള്ള ഫിലിം ഫെയർ അവാർഡ് ലഭിച്ചവർ-മലയാളം}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== {{Commons category|Madhu (actor)}} *[http://malayalasangeetham.info/displayProfile.php?category=actors&artist=Madhu Profile in Malayalasangeetham.info] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250902094341/https://malayalasangeetham.info/displayProfile.php?category=actors |date=2025-09-02 }} [[വർഗ്ഗം:1933-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:സെപ്റ്റംബർ 23-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനിർമ്മാതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:മികച്ച കുട്ടികളുടെ ചിത്രത്തിന്റെ നിർമ്മാതാവിനുള്ള പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:അഭിനയത്തിനുള്ള കേരളസംസ്ഥാനസർക്കാർ പ്രത്യേകപുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രസംവിധായകർ]] [[വർഗ്ഗം:ജെ.സി. ദാനിയേൽ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:പത്മശ്രീ പുരസ്കാരം ലഭിച്ച മലയാളികൾ]] 44i8oz57c4eg19tyx17lo5u013cj9oy 0 9719 4673228 4139456 2026-10-03T22:08:45Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4673228 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Cheriyanad}} {{കേരളത്തിലെ സ്ഥലങ്ങൾ |സ്ഥലപ്പേർ= ചെറിയനാട് |അപരനാമം = ശിശുരാഷ്ട്രം,പള്ളിവിളക്കുകളുടെ നാട് |ചിത്രം = Cheriyanad.jpg |ചിത്രം വീതി = 200px |ചിത്രം തലക്കെട്ട് = ചെറിയനാട് റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ |ജില്ല/മഹാനഗരം/പട്ടണം/ഗ്രാമം=ഗ്രാമം |അക്ഷാംശം = 9.275759 |രേഖാംശം = 76.587001 |ജില്ല = ആലപ്പുഴ |ഭരണസ്ഥാപനങ്ങൾ = പഞ്ചായത്ത് |ഭരണസ്ഥാനങ്ങൾ = അദ്ധ്യക്ഷൻ |ഭരണനേതൃത്വം = വിലാസിനി കരുണാകരൻ |വിസ്തീർണ്ണം =14.15 |ജനസംഖ്യ = 20867 |ജനസാന്ദ്രത = 1475 |Pincode/Zipcode = 689511 |TelephoneCode = 0479 |പ്രധാന ആകർഷണങ്ങൾ = [[ചെറിയനാട് ശ്രീബാലസുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമീക്ഷേത്രം|ചെറിയനാട് ശ്രീബാലസുബ്രഹ്മണ്യ സ്വാ‍മി ക്ഷേത്രം]] ,<br /> കൊല്ലകടവ് മുസ്ലീം പള്ളി, <br /> ഇടവങ്കാട്ട് ക്രിസ്തീയ ദേവാലയം, <br /> ,ചെറിയനാട് ലൂർദ്ദ് മാതാ റോമൻ കത്തോലിക്ക പള്ളി <br/> ,ചെറിയനാട് സെന്റ്‌ ജൂഡ് മലങ്കര കത്തോലിക് പള്ളി |}} '''ചെറിയനാട്''' ({{lang-en|[[:en:Cheriyanad|Cheriyanad]]}}), [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ]] [[ചെങ്ങന്നൂർ താലൂക്ക്|ചെങ്ങന്നൂർ താലൂക്കിൽപ്പെട്ടതും]] [[മാവേലിക്കര|മാവേലിക്കരയ്ക്കും]] [[ചെങ്ങന്നൂർ|ചെങ്ങന്നൂരിനും]] ഇടയ്ക്കു (ഏതാണ്ട് 8 കി.മീ, തുല്യദൂരം) [[അച്ചൻ‌കോവിലാർ|അച്ചൻകോവിലാറിന്റെ]] വടക്കെ കരയിലുള്ളതുമായ ഒരു ഗ്രാമമാണ്. ചെറിയനാടെന്നാണു പേരെങ്കിലും വിസ്തൃതമായ ഒരു പ്രത്യേക ഗ്രേഡ് പഞ്ചായത്താണു ചെറിയനാട്. കാർഷികവൃത്തിയാണു ജനങ്ങളുടെ മുഖ്യമായ സാമ്പത്തിക സ്രോതസ്സ്.അതിപ്രസിദ്ദം ആയ ചെറിയനാട് ബാലസുബ്രഹ്മണ്യ ക്ഷേത്രം ഇവിടെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. <ref>{{Cite web |url=http://lsgkerala.in/cheriyanadpanchayat/general-information/description/ |title=പഞ്ചായത്തിലൂടെ |access-date=2013-02-21 |archive-date=2014-05-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140517195714/http://lsgkerala.in/cheriyanadpanchayat/general-information/description/ |url-status=dead }}</ref> [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലെ]] ആദ്യത്തെ വ്യവഹാര നിയന്ത്രിത - സമ്പൂർണ്ണ നിയമ സാക്ഷരതാ പഞ്ചായത്താണ് ചെറിയനാട്. 2006-07ൽ വർഷത്തെ ജില്ലയിലെ ഏറ്റവും മികച്ച ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിനുള്ള സ്വരാജ് ട്രോഫി ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{cite web|last=Swaraj Trophy|first=Winners|title=Swaraj Trophy|url=http://www.lsg.kerala.gov.in/en/SwarajTrophy_en.php|work=from ISG KERALA|accessdate=30 ഒക്ടോബർ 2014}}</ref> കൂടാതെ കേരളാ സർക്കാർ 2009ൽ മികച്ച ചെറിയനാടിനെ പഞ്ചായത്തായി തിരഞ്ഞെടുത്തിട്ടുണ്ട്.<ref>{{cite news|last=Cheriyanad|first=declared best panchayat|title=Cheriyanad declared best panchayat|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/cheriyanad-declared-best-panchayat/article353311.ece|accessdate=30 ഒക്ടോബർ 2014|newspaper=ദി ഹിന്ദു|date=13 ഫെബ്രുവരി 2009}} {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ദാരുശില്പ വിദഗ്ദ്ധരായ ഇടവങ്കാട് ആശാരിമാർ ചെറിയനാടിന്റെ അഭിമാനമായിരുന്നു. ഈ കുടുംബത്തിൽപ്പെട്ട കൊച്ചുകുഞ്ഞാചാരി ഗോവിന്ദനാചാരിക്ക് ശ്രീമൂലം തിരുനാൾ മഹാരാജാവിൽ നിന്ന് പട്ടും വളയും സമ്മാനമായി ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web |url=http://lsgkerala.in/cheriyanadpanchayat/history/ |title=ചരിത്രം |access-date=2013-02-21 |archive-date=2014-05-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140517175926/http://lsgkerala.in/cheriyanadpanchayat/history/ |url-status=dead }}</ref> ചെറിയനാട് ദേശദേവനായി കരുതി ജാതിമതഭേദമന്യേ ഏവരും സഹകരിക്കുന്ന [[ചെറിയനാട് ശ്രീബാലസുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമീക്ഷേത്രം|ചെറിയനാട് ശ്രീബാലസുബ്രഹ്മണ്യ സ്വാ‍മി ക്ഷേത്രം]] ‍സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നതിവിടെയാണ്.എല്ലാ വർഷവും തൈപ്പൂയത്തിനോട് അനുബന്ധിച്ച് നടത്തിവരുന്ന കാവടിയാട്ടവും,ഉത്സവത്തിനോട് അനുബന്ധിച്ചുള്ള പള്ളിവിളക്കും അതിപ്രസിദ്ദമാണ്.പള്ളിവിളക്കുകളുടെ നാട് എന്നും ഈ ദേശം അറിയപ്പെടുന്നു. ==പ്രാചീന ചരിത്രം == [[പ്രമാണം:Kollakadavu Jn Cheriyanad 2.jpg|ലഘുചിത്രം|കൊല്ലകടവ് ജങ്ഷൻ]] [[പ്രമാണം:Text on Flag post at Cheriyanad Temple.jpg|130px|ലഘുചിത്രം|വലത്ത്‌|ചെറിയനാട് ക്ഷേത്രത്തിലെ കൊടിമരപ്പറയിലെ ശ്ലോകത്തിലെ ഒരു ഭാഗം.]] 1200 കൊല്ലം മുൻപ് പടിഞ്ഞാറുഭാഗം [[കായംകുളം രാജവംശം|കായംകുളം രാജാവിന്റെയും]] കിഴക്കു ഭാഗം [[പന്തളം രാജവംശം|പന്തളം രാജാവിന്റെയും]] അധീനതയിൽ ആയിരുന്നു. ഗതാഗത വികസനമുണ്ടാകുന്നതിനു മുമ്പ് ചങ്ങാടക്കടത്തായിരുന്നു ഇവിടത്തെ പ്രധാന ഗതാഗതമാർഗ്ഗം. [[കൊല്ലകടവ്]] ആയിരുന്നു പ്രധാന ഇവിടുത്തെ [[കടത്ത്|കടത്തു]] മാർഗം. === പേരിനു പിന്നിൽ === ചെറിയ നാടായതിനാൽ ചെറിയനാട് എന്ന് പേരുവന്നതെന്നും അതല്ലാ [[ചെറിയനാട് ശ്രീബാലസുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമീക്ഷേത്രം|ചെറിയനാട് ക്ഷേത്രത്തിലെ]] കൊടിമരപ്പറയിലെ ശ്ലോകത്തിലെ ‘ശിശുരാഷ്ട്രം’ എന്ന പ്രയോഗത്തിൽ നിന്നാണ് ‘ചെറിയനാട്’ എന്ന പേര് കൈവന്നതെന്നും പറയപ്പെടുന്നു. == ഭൂമിശാസ്ത്രം == കുന്നുകളും സമതലങ്ങളും ഉള്ള ഈ പഞ്ചായത്തിൽ പശിമരാശി, ചെമ്മണ്ണ് എന്നിവ മണ്ണിനങ്ങൾ. ഇവിടുത്തെ ശരാശരി താപമാനം 25-31 ഡിഗ്രി സെൽഷ്യസുമാണ്. === അതിരുകൾ === * തെക്ക്-[[അച്ചൻകോവിലാർ|അച്ചങ്കോവിലാറ്]] * പടിഞ്ഞാറ്-അച്ചങ്കോവിലാറ്, പുലിയൂർ പഞ്ചായത്ത് * വടക്ക്-പുലിയൂർ പഞ്ചായത്ത് ,ആലാ പഞ്ചായത്ത് * കിഴക്ക്-ആലാ പഞ്ചായത്ത് , [[വെണ്മണി|വെണ്മണി പഞ്ചായത്ത്.]] == കൃഷികൾ == മാമ്പ്ര പാടത്തെ കൃഷിയാണ് എടുത്തുപറയാവുന്ന കൃഷിസ്ഥലം. പലതരത്തിലുള്ള [[നെല്ല്|നെൽ]] വിത്തുകളാണു ഇവിടെ [[കൃഷി]] ചെയ്തിരുന്നത്.[[വെള്ളരി]], [[മത്തൻ]],[[കുമ്പളം]], [[പടവലങ്ങ]], [[പാവയ്ക്ക]] തുടങ്ങിയ പച്ചക്കറികളും കൃഷി ചെയ്യുന്നുണ്ട്. <gallery caption="മാമ്പ്ര കൃഷി"> File:Mampara Agriculture Cheriyanad.jpg File:Mampara Agriculure.jpg File:Mampara Scene Cheriyanad.jpg File:Mampara Tapioca Agriculure (2).jpg </gallery> {{Panorama|image=File:Mampara Paddy Agriculure.jpg|alt ="മാമ്പ്ര പാടം"|height="100"|caption="മാമ്പ്ര പാടങ്ങളിൽ ഒന്ന്"}} === ജലപ്രകൃതി === 2450 മി.മീ വർഷ പാതം അനുഭവപ്പെടുന്ന പ്രദേശമാണ്. തോടുകളും കനാലുകളും കുളങ്ങളുമാണ് ഇവിടത്തെ മറ്റു ജലസ്രോതസ്സുകൾ. === സാമൂഹ്യ രാഷ്ട്രീയ സാംസ്കാരിക പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ === 19-താം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ആദ്യപകുതിയിൽ മിഷനറിമാർ ആരംഭിച്ച കോക്കാപ്പള്ളി സി.എം.എസ്. എൽ.പി സ്കൂൾ ഈ പഞ്ചായത്തിലെ ഏറ്റവും പഴക്കം ചെന്ന വിദ്യാലയമാണ്<ref>{{Cite web |url=http://lsgkerala.in/chengannurblock/history/ |title=ഇത് കാണുക |access-date=2013-02-21 |archive-date=2013-07-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130715201447/http://lsgkerala.in/chengannurblock/history/ |url-status=dead }}</ref>. നൂറു വർഷത്തിലേറെ പഴക്കമുള്ള ജെ.ബി സ്കൂളാണ് ഇവിടത്തെ ആദ്യത്തെ സർക്കാർ വിദ്യാലയം. == ഭരണ സം‌വിധാനം == [[പ്രമാണം:Cheriyanad Panchayat Office.jpg|ലഘുചിത്രം|ചെറിയനാട് പഞ്ചാ‍യത്ത് കാര്യാലയം]] === പഞ്ചാ‍യത്ത് രൂപവത്കരണം/ആദ്യകാല‍ ഭരണസമിതികൾ === 1/1/54-ൽ രൂപീകൃതമായ ചെറിയനാട് പഞ്ചായത്തിന്റെ ആദ്യ പ്രസിഡന്റ് ജി. നാരായണൻ ഉണ്ണിത്താനായിരുന്നു. രാജ്യത്ത് നിലവിലുള്ള വികേന്ദ്രീകൃത പഞ്ചായത്ത് ഭരണ സംവിധാന പ്രകാരമുള്ള ഗ്രാമ പഞ്ചായത്ത് സമിതി ഭരണം നടത്തുന്നു. വില്ലേജ് - ചെറിയനാട്<br /> ബ്ലോക്ക്-ചെങ്ങന്നൂർ <br /> താലൂക്ക് - ചെങ്ങന്നൂർ<br /> അസംബ്ലി മണ്ഡലം - ചെങ്ങന്നൂർ<br /> പാർലിമെന്റ് മണ്ഡലം - മാവേലിക്കര ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് വാർഡുകളുടെ എണ്ണം - 15<br /> വിസ്തീർണ്ണം - 14.15ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ<br /> ജനസംഖ്യ-20867<br /> പുരുഷന്മാർ-9975<br /> സ്ത്രീകൾ-10892<br /> ജനസാന്ദ്രത-1475 (ച.കി.മീ)<br /> സ്ത്രീ:പുരുഷ അനുപാതം-1092 : 1000<br /> മൊത്തം സാക്ഷരത - 94%<br /> സാക്ഷരത(പുരുഷന്മാർ)-96%<br /> സാക്ഷരത (സ്ത്രീകൾ)- 92%<br /> ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് പ്രസിഡന്റ് - prasanna rameshan ==പ്രധാന രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികൾ== 3 [[ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി]] (BJP) 2 [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്സ്]] (INC) 1 [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]] (CPIM) # [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ]] (CPI) #ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലീം ലീഗ്(IUML) #സോഷ്വൽ ഡെമോക്രാറ്റിക് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (SDPI) == സമ്പൂർണ്ണ നിയമ സാക്ഷരതാ പഞ്ചായത്ത് == [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലെ]] ആദ്യത്തെ '''വ്യവഹാര നിയന്ത്രിത - സമ്പൂർണ്ണ നിയമ സാക്ഷരതാ പഞ്ചായത്തായി''' ചെറിയനാട് പഞ്ചായത്ത് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 2008 നവംബർ 8 ന് സുപ്രീം കോടതി ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് കെ.ജി ബാലകൃഷൻ ചെറിയാനാട്ട് നടന്ന ചടങ്ങിൽ ഈ പ്രഖ്യാപനം നടത്തി. ഈ നേട്ടത്തിനുവേണ്ടിയുള്ള പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ച 1988 മുതൽ 2003 ജുലൈ 5 വരെയുള്ള കാലയളവിൽ 1124 കേസുകൾ തീർപ്പക്കി. 2003 ശേഷമുള്ള 683 കേസുകളിൽ 36 എണ്ണം ഒഴികെയുള്ള കേസുകൾ ഇതിനോടകം തീർപ്പാക്കിയിട്ടുണ്ട്. <ref>{{cite news|last=Kerala gets first litigation|first=-free village|title=First litigation-free village|url=http://ibnlive.in.com/news/kerala-village-gets-first-litigationfree-court/77764-3.html|accessdate=30 ഒക്ടോബർ 2014|newspaper=CNN IBN|date=09 നവംബർ 2008}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ഗതാഗതം== [[File:Cheriyanad Railway Station (2).jpg|thumb|ചെറിയനാട് തീവണ്ടിയാപ്പീസ്, മുൻവശം]] [[മാവേലിക്കര]] - [[കോഴഞ്ചേരി]] പാതയാ‍ണു(എം.കെ റോഡ്) പ്രധാനമായും നാടിന്റെ ഗതാഗത സ്രോതസ്സ്. ഈ പാത നാടിന്റെ മദ്ധ്യത്തിലൂടെ തന്നെയാണു പോകുന്നത്. ചെങ്ങന്നൂരിൽ നിന്നും മാവേലിക്കരയിൽ നിന്നും ഏതാണ്ട് 8 കി.മീ. ദൂരത്തിലാണ് ചെറിയനാടിന്റെ ഹൃദയഭാഗമായ പടനിലം നിലകൊള്ളുന്നത്. റെയിൽ ഗതാഗതവും ചെറിയനാടിന് കരഗതമാണ്. ചെങ്ങന്നൂരിനും മാവേലിക്കരയ്ക്കും ഇടയ്ക്കുള്ള ചെറിയനാട് റെയിൽവേസ്റ്റേഷൻ ഇപ്രദേശത്തുകാരുടെ സ്ഞ്ചാരാവശ്യങ്ങൾക്ക് ചെറിയ തോതിൽ സഹായം ചെയ്യുന്നുണ്ട്. 1956 ൽ [[റെയിൽവേ]] കേരളത്തിൽ വന്ന കാലം മുതൽക്കേ ഇവിടത്തെ സ്റ്റേഷൻ നിലവിലുണ്ടെങ്കിലും പാസഞ്ചർ വണ്ടികളല്ലാതെ മറ്റൊന്നും ഇവിടെ നിറുത്താതിരിക്കുന്നതിനാൽ സുസാധ്യമായ ഗതാഗത ഗുണങ്ങൾ ഇവിടത്തുകാർക്ക് ലഭിക്കുന്നില്ല. 1956 മുതൽ ഏതാണ്ട് 40 ഏക്കറോളം സ്ഥലം വികസന ലക്ഷ്യങ്ങൾക്കായി റെയിൽവേയുടെ കൈവശം ഉൺടായിട്ടും തികച്ചും അവികസിതമായും അപരിഷ്കൃതമായും ഈ റെയിൽവേസ്റ്റേഷൻ തുടരുന്നുവെന്നത് കുപ്രസിദ്ധമാണ്. വികസനലക് ഷ്യങ്ങൾക്കായി സ്വരുക്കൂട്ടിയ ഈ വസ്തു വനവൽക്കരണം നടത്തിയാണ് ഇപ്പോൾ റെയിൽവേ സംരക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഇത്തരത്തിൽ ഗ്രാമമധ്യത്തിൽ കാടുകയറിക്കിടക്കുന്നത് പരിസരവാസികൾക്കും ഗ്രാമവാസികൾക്കു പൊതുവേയും അതീവ ദുഃഖദായകമാണ്. അടുത്ത കാലത്തായി ചെറിയനാട് റെയിൽ സ്റ്റേഷൻ ഒരു ചരക്കു ഗതാഗത സ്റ്റേഷനാക്കി മാറ്റുന്നതിലേക്കായി വികസന പ്രവർതനങ്ങൾ നടന്നു വരുന്നു. ഇത് എറണാകുളം-കോട്ടയം-കായംകുളം പാത് ഇരട്ടിപ്പിക്കൽ പണികൾക്കൊപ്പം പൂർത്തീകരിക്കപ്പെടും എന്നു പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. റെയിൽ മേഖലയിൽ ഒരു ചെറിയ മുന്നേറ്റമായി ഇതിനെ കാണാവുന്നതാണ്. <gallery> File:Padanilam Junction Cheriyanad.jpg|ചെറിയനാട് പടനിലം ജങ്ഷൻ File:Kollakadavu Jn Cheriyanad 2.jpg|കൊല്ലകടവ് ജങ്ഷൻ File:Kollakadu Bridge Cheriyanad.jpg|കൊല്ലകടവ് പാലം File:Cheriyanad Railway Station sign board.jpg|റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ ബോർഡ്‌ File:Cheriyanad Railway Station Platform 1.jpg|റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ പ്ലാറ്റ്ഫോം File:Cheriyanad Railway Station Ticket Counter.jpg|റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ ടിക്കറ്റ് കൌണ്ടർ </gallery> == വിദ്യാഭ്യാസം == ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ വിദ്യാഭ്യാസ രംഗത്ത് ഏറ്റവുമധികം<ref>{{Cite web |url=http://lsgkerala.in/cheriyanadpanchayat/general-information/description/ |title=വിദ്യാഭ്യാസം |access-date=2013-02-21 |archive-date=2014-05-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140517195714/http://lsgkerala.in/cheriyanadpanchayat/general-information/description/ |url-status=dead }}</ref> പുരോഗതി കൈവരിച്ച ഒരു ഗ്രാമമാണ് ചെറിയനാട്. 1930-കളിലാണ് ഹൈസ്കൂളുകൾ സ്ഥാപിതമായതെങ്കിലും വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കിയ നിരവധിയാളുകൾ ഈ കൊച്ചുഗ്രാമത്തിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു. ചെറിയനാട് ഗവ. എൽ പി സ്കൂൾ , ചെറുവല്ലൂർ ഗവ. എൽ പി സ്കൂൾ , കൊല്ലകടവ് ഗവ. മുഹമ്മദൻസ് യു പി സ്കൂൾ. ( ഇപ്പോൾ ഹൈസ്കൂൾ ) സി.എം.എസ്. എൽ പി സ്കൂൾ , സചിവോത്തമ വിലാസം മലയാളം പള്ളിക്കൂടം (ഇപ്പോഴത്തെ ശ്രീ വിജയേശ്വരി ഹൈ സ്കൂൾ) എന്നിങ്ങനെ നിരവധി വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ ഉണ്ടിവിടെ. 1940-കളിലാണ് ഇവയെല്ലാം സ്ഥാപിതമാവുന്നത്. 1953-ലാണ് അന്നത്തെ രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യങ്ങളുടെ സമ്മർദ്ദഫലമായി ഈ പഞ്ചായത്തിൽ ഒരേവർഷം തന്നെ അടുത്തുഅടുത്തുതന്നെ രണ്ടു ഹൈസ്ക്കൂളുകൾ ആരംഭിച്ചത്. തിരുവിതാംകൂർ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ ഉടമസ്ഥതയിൽ ആരംഭിച്ച ഡി.ബി.എച്ച്.എസും, നേരത്തെ ഉണ്ടായിരുന്നതും കൊല്ലം ബിഷപ്പിന് കൈമാറ്റം ചെയ്തുകൊണ്ട് ഹൈസ്ക്കൂളാക്കി ഉയർത്തി ശ്രീവിജയേശ്വരി ഹൈസ്കൂൾ എന്നു പുനർനാമകരണം ചെയ്തതുമായ ''സചിവോത്തമ വിലാസം മിഡിൽ സ്കൂളു''മാണത്. അറുപതുകളുടെ ആരംഭത്തിൽ തുരുത്തിമേൽ പ്രദേശത്ത് എസ് എൻ യു പി എസ് ആരംഭിച്ചു. 1981-ൽ തുരുത്തിമേൽ പ്രദേശത്തു എസ്.എൻ ട്രസ്റ്റിന്റെ വകയായി എസ് എൻ കോളേജ്, ചെങ്ങന്നൂർ എന്ന പേരിൽ ഒരു കോളേജ് സ്ഥാപിതമായി.<br> ''' സ്കൂളുകൾ''' # ജെ.ബി.എസ് സ്കൂൾ(ബോയ്സ്&ഗേൾസ്),ചെറിയനാട് # ശ്രീനാരായണ വിലാസം അപ്പർ പ്രയ്മരി സ്കൂൾ,തുരുത്തിമേൽ # ശ്രീ വിജയേശ്വരി ഹൈ സ്കൂൾ,ചെറിയനാട് # ദേവസ്വം ബോർഡ് ഹൈയർ സെക്കന്ററി സ്കൂൾ,ചെറിയനാട് # സെന്റ് ജോസഫ് ഇംഗ്ലീഷ് മീഡിയം സ്കൂൾ,ചെറിയനാട്[http://stjosephschool.in/ ¹] # ഗവൺമെന്റ് മുഹമ്മദൻസ് ഹൈ സ്കൂൾ , കൊല്ലകടവ് <gallery caption="വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ" mode="packed-hover" perrow="4"> File:DBHS Cheriyanad.jpg|ദേവസ്വം ബോർഡ് ഹൈയർ സെക്കന്ററി സ്കൂൾ File:DBHSS Cheriyanad.jpg|ദേവസ്വം ബോർഡ് ഹൈയർ സെക്കന്ററി സ്കൂൾ HSS ബ്ലോക്ക്‌ File:JBS SChool Cheriyanad.jpg|ജെ.ബി.എസ് സ്കൂൾ File:St. Joseph English Mediuam School Cheriyanad.jpg|സെന്റ് ജോസഫ് ഇംഗ്ലീഷ് മീഡിയം സ്കൂൾ File:Vijayaschool.JPG|ചെറിയനാട്ട് വിജയേശ്വരി ഹൈസ്കൂൾ File:Govt. Muhammadan HS Kollakadavu Cheriyanad.jpg|ഗവൺമെന്റ് മുഹമ്മദൻ യു.പി. സ്കൂൾ, കൊല്ലകടവ് </gallery> ''' കലാശാലകൾ''' # എസ്.എൻ കോളേജ്, ചെറിയനാട് == പ്രധാന സ്ഥാപനങ്ങൾ == ===സർക്കാർ സ്ഥാപനങ്ങൾ=== * ഗവൺമെന്റ് ഹോമിയോ ഡിസ്പെൻസറി * ഗവൺമെന്റ് വെറ്റിനറി ഡിസ്പെൻസറി * ഗവൺമെന്റ് ആയുർവേദ ഡിസ്പെൻസറി * മാവേലി സ്റ്റോർ * ലാഭം മാർക്കറ്റ് === ബാങ്കുകൾ === * [[കേരള ഗ്രാമീൺ ബാങ്ക്]], കൊല്ലകടവ്. * [[സെൻട്രൽ ബാങ്ക് ഓഫ് ഇന്ത്യ]] * കാത്തലിക്ക് സിറിയൻ ബാങ്ക് * ജില്ലാ സഹകരണ ബാങ്ക്, കൊല്ലകടവ്. * [[ഫെഡറൽ ബാങ്ക്]] === പൊതുമേഖല സ്ഥാപനം === * ചെറിയനാട് ടെലഫോൺ എക്സ്-ചേഞ്ച് * സഞ്ജീവിനി മൾട്ടിസ്പെഷ്യലിറ്റി ഹോസ്പിറ്റൽ, ആലകോട് [[File:Sanjeevini Multispeciality Hospital, Cheriyanad.jpg|thumb|സഞ്ജീവിനി മൾട്ടിസ്പെഷ്യലിറ്റി ഹോസ്പിറ്റൽ]] === ആരാധനാലയങ്ങൾ === ചെറിയനാട്ടെ പ്രധാന ക്ഷേത്രമാണ്‌ [[ചെറിയനാട് ശ്രീബാലസുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമീക്ഷേത്രം|ചെറിയനാട് ശ്രീബാലസുബ്രഹ്മണ്യസ്വാ‍മി ക്ഷേത്രം.]] പത്തു ദിവസം നീണ്ടു നിൽക്കുന്ന ഉത്സവവും തൈപ്പൂയ മഹോൽസവവും പ്രധാന ആഘോഷങ്ങളാണ്‌. 42 ദിവസത്തെ വ്രതാനുഷ്ഠാനങ്ങളുടെ പൂർത്തീകരണമാണു തൈപ്പൂയ മഹോൽസവം. ഇതിനു പുറമെ ക്രിസ്തീയ ദേവാലയങ്ങളും മുസ്ലിം ദേവാലയങ്ങളും ഇവിടെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. പ്രസിദ്ധമായ [[കൊല്ലകടവ്]] മുസ്ലീം പള്ളിയും (ജുമാ മസ്ജിദ്) ഇടവങ്കാട്ട് ക്രിസ്തീയ ദേവാലയവും ഇവിടെയാണ്. സെന്റ് ജൂഡ് മലങ്കര കത്തോലിക്കാ ദേവാലയത്തിൽ വിശുദ്ധ [[യൂദാ ശ്ലീഹാ|യൂദാ ശ്ലീഹായുടെയും]] വിശുദ്ധ [[അൽഫോൻസാമ്മ|അൽഫോൻസാമ്മയുടെയും]] തിരുശേഷിപ്പ് (Relic) സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്ന ഏക തീർഥാടന പള്ളിയാണിത്. {{cn}} * [[ചെറിയനാട് ശ്രീബാലസുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമീക്ഷേത്രം|ചെറിയനാട് ശ്രീബാലസുബ്രഹ്മണ്യസ്വാ‍മി ക്ഷേത്രം]] * സെന്റ് ജൂഡ് മലങ്കര കത്തോലിക്കാ ദേവാലയം. * ഇടവങ്കാട്ട് സെന്റ് മേരീസ് ഓർത്തഡോക്സ് പള്ളി <!-- http://orthodoxchurch.in/?attachment_id=11170--> * കണ്ഠാളൻകാവ് ശിവക്ഷേത്രം * നെടുവരംകോട് ശിവക്ഷേത്രം. * പടനിലം പള്ളി. <!-- പേര് പിന്നീട് നൽകാം--> * ലൂർദ് മാതാ കത്തോലിക്കാ പള്ളി, മാമ്പള്ളിപ്പടി * കോടുകുളഞ്ഞി സി.എസ്.ഐ പള്ളി [http://csichristchurch.net ^{വെബ്സൈറ്റ്}] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191227083703/http://csichristchurch.net/ |date=2019-12-27 }} * ഞാഞ്ഞൂക്കാട് ശ്രീ ബാലസുബ്രമണ്യ സ്വാമി ക്ഷേത്രം. *ആലകോട് സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാ‍മി ക്ഷേത്രം. <gallery> File:Cheriyanad_Temple_East_Gopuram.jpg|ശ്രീ ബാലസുബ്രഹ്മണ്യ സ്വാ‍മി ക്ഷേത്രത്തിന്റെ കിഴക്കേഗോപുരം File:St.George Orthodox Church Edavankad Cheriyanad.jpg|ഇടവങ്കാട്ട് സെന്റ് മേരീസ് ഓർത്തഡോക്സ് പള്ളി File:Lourdes (Matha) Catholic Church, Cheriyanad.jpg|ലൂർദ് മാതാ കത്തോലിക്കാ പള്ളി, മാമ്പള്ളിപ്പടി <!-- |പടനിലം പള്ളി. --> File:Jama Masjid Kollakadavu Cheriyanad.jpg|കൊല്ലകടവ് മുസ്ലീം പള്ളി (ജുമാ മസ്ജിദ്) File:St.Jude's Malankara Catholic Church Cheriyanad Full View.jpg|സെന്റ് ജൂഡ് കത്തോലിക്കാ ദേവാലയം. </gallery> ==== ഉത്സവങ്ങൾ ==== * ചെറിയനാട് ശ്രീബാലസുബ്രഹ്മണ്യസ്വാ‍മി ക്ഷേത്രത്തിലെ [[മകരം|മകരമാസം]] [[ഉത്രാടം]] നാൾ കൊടിയേറി പത്തുനാൾ നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന തിരുവുത്സവം, മകരമാസത്തിലെ [[തൈപ്പൂയം]] നാൾ നടത്തുന്ന [[തൈപ്പൂയം|കാവടിയാട്ട]] മഹോത്സവം, ഉത്സവത്തോടനുബന്ധിച്ചുള്ള പുറപ്പാട് (വിശിഷ്ടമായ പള്ളിവിളക്ക് ഘോഷയാത്ര ഇതോടനുബന്ധിച്ചാണ്) എന്നിവയാണു പ്രധാന ഉത്സവങ്ങൾ. എല്ലാമാസവും ഷഷ്ഠിദിനത്തിൽ ഷഷ്ഠിവ്രതം നോക്കി അഭീഷ്ടകാര്യസിദ്ധിക്കായി സ്ത്രീജന ഭക്തർ ധാരാളമായി വന്നു ചേരുന്നു. * [[കൊല്ലകടവ്]] മുസ്ലീം ദേവാലയത്തിലെ ചന്ദനക്കുട മഹോത്സവം. <br /> === പ്രസിദ്ധ വ്യക്തികൾ === കുപ്രസിദ്ധ പിടികിട്ടാപ്പുള്ളി സുകുമാരക്കുറുപ്പ് ചെറിയനാട് സ്വദേശി ആയിരുന്നു.മാവേലിക്കര എംഎൽഎ ആർ.രാജേഷ് കൊല്ലകടവ് സ്വദേശിയാണ്,പ്രശസ്ത ശിൽപ്പിയും സംസ്ഥാന അവാർഡ് ജേദാവുമായ ജോൺസ് കൊല്ലകടവും ചെറായനാട് സ്വദേശിയാണ് == അവലംബം == <references/> == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * [http://www.lsgkerala.in/cheriyanadpanchayat/ ISG KERALA] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141108163146/http://lsgkerala.in/cheriyanadpanchayat/ |date=2014-11-08 }} {{Commons category|Cheriyanad}} [[വിഭാഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ]] pjnbau76arsg4jf4ferjeh4foj1xnbw 0 9752 4673284 4644301 2026-10-04T02:55:54Z Martinkottayam 84843 4673284 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|P Bhaskaran}} {{Infobox writer <!-- for more information see [[:Template:Infobox writer/doc]] --> | name = പി. ഭാസ്കരൻ | image = പി.ഭാസ്കരൻ.jpg | caption = | native_name = | native_name_lang = mal | birth_date = {{Birth date|df=yes|1924|4|21}} | birth_place = [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ]], [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല]], [[കൊച്ചി]] | father =Nandyelathu Padmanabha Menon | mother =Pulloottupadathu Ammalu Amma | spouse = Indira | death_date = {{death date and age|df=yes|2007|2|25|1924|4|21}} | death_place = [[തിരുവനന്തപുരം]] | occupation = [[കവി]], [[ഗാനരചയിതാവ്]], [[ചലച്ചിത്രസംവിധായകൻ]] | website = {{URL|http://www.pbhaskaran.net}} |partners=പത്മനാഭമേനോന്റെയും (പിതാവ്) <br> അമ്മാളു അമ്മ (മാതാവ്)}} മലയാളത്തിലെ ഒരു പ്രശസ്ത കവിയും, ഗാനരചയിതാവുമായിരുന്നു<ref>{{cite news|title = കവർസ്റ്റോറി|url = http://www.madhyamam.com/weekly/383|publisher = [[മാധ്യമം ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്]] ലക്കം 686|date = 2011 ഏപ്രിൽ 18|accessdate = 2013 മാർച്ച് 12|language = മലയാളം}}</ref> '''പി.ഭാസ്കരൻ''' (ഭാസ്കരൻ മാസ്റ്റർ, 1924 ഏപ്രിൽ  21- 2007 ഫെബ്രുവരി 25)<ref name="മലയാളം"/>. ഗാനരചയിതാവ്, ചലച്ചിത്രസംവിധായകൻ, ചലച്ചിത്രനടൻ, [[ആകാശവാണി]] പ്രൊഡ്യൂസർ, സ്വാതന്ത്ര്യ സമര സേനാനി, ആദ്യകാല കമ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രവർത്തകൻ, പത്രപ്രവർത്തകൻ എന്നിങ്ങനെ വിവിധ നിലകളിലും അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു.ഇന്നത്തെ [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല|തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിൽ]]<nowiki/>പ്പെട്ട [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ|കൊടുങ്ങല്ലൂരിൽ]] കവിയും അഭിഭാഷകനും സ്വാതന്ത്ര്യസമരസേനാനിയുമായിരുന്ന നന്തിലത്ത് പത്മനാഭമേനോന്റെയും പുല്ലൂറ്റുപാടത്ത് അമ്മാളു അമ്മയുടെയും ഒമ്പതുമക്കളിൽ ആറാമത്തെ സന്തതിയായി 1924 ഏപ്രിൽ 21-നാണ് പുല്ലൂറ്റുപാടത്ത് ഭാസ്കരൻ എന്ന പി. ഭാസ്കരൻ ജനിച്ചത്. [[മലയാളം|മലയാള]] ഗാനശാഖയ്ക്ക് ഗണ്യമായ സംഭാവനകൾ നൽകിയ പ്രതിഭാശാലി എന്നനിലയിൽ ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്ന ഇദ്ദേഹം [[ഏഷ്യാനെറ്റ്|ഏഷ്യാനെറ്റിന്റെ]] സ്ഥാപക ചെയർമാനായും, [[കെ.എഫ്.ഡി.സി|കെ.എഫ്.ഡി.സിയുടെ]] ചെയർമാനായും, [[ദേശാഭിമാനി ദിനപത്രം|ദേശാഭിമാനി ദിനപത്രത്തിന്റെ]] പത്രാധിപരായും, [[ജയകേരളം മാസിക]], [[ദീപിക വാരിക]] എന്നിവയുടെ പത്രാധിപ സമിതി അംഗമായും സേവനമനുഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട് . == ആദ്യകാലജീവിതം == ഇന്നത്തെ [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല|തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിൽ]] പെട്ട [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ|കൊടുങ്ങല്ലൂരിൽ]] കവിയും അഭിഭാഷകനും സ്വാതന്ത്ര്യസമരസേനാനിയുമായിരുന്ന നന്തിലത്ത് പത്മനാഭമേനോന്റെയും പുല്ലൂറ്റുപാടത്ത് അമ്മാളു അമ്മയുടെയും ഒമ്പതുമക്കളിൽ ആറാമത്തെ സന്തതിയായി 1924 ഏപ്രിൽ 21-നാണ് പുല്ലൂറ്റുപാടത്ത് ഭാസ്കരൻ എന്ന പി. ഭാസ്കരൻ ജനിച്ചത്. ഭാസ്കരൻ അഞ്ചാം ക്ലാസിൽ പഠിക്കുമ്പോൾ പത്മനാഭമേനോൻ മരിച്ചു. [[ശൃംഗപുരം]] ഗവ: ബോയ്സ് ഹൈസ്കൂളിലും [[മഹാരാജാസ് കോളേജ്|മഹാരാജാസ് കോളേജിലുമായാണ്]] അദ്ദേഹം വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കിയത്. ഏഴാം ക്ലാസിൽ പഠിക്കുമ്പോൾ കവിതകൾ എഴുതിത്തുടങ്ങിയ ഭാസ്കരന്റെ ആദ്യകവിതകൾ അധികവും അക്കാലത്തെ മാസികകളിലൂടെയാണ് പുറത്തുവന്നത്. == രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനം == വിദ്യാഭ്യാസകാലത്ത് പുരോഗമന പ്രസ്ഥാനങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരുന്ന ഭാസ്കരൻ 1942-ൽ [[ക്വിറ്റിന്ത്യാ സമരം|ക്വിറ്റിന്ത്യാ സമര]]ത്തോടനുബന്ധിച്ച് ജയിൽ വാസം വരിക്കുകയുണ്ടായി. പിന്നീട് [[കമ്യൂണിസ്റ്റ്]] പ്രസ്ഥാനങ്ങളുടെ സഹയാത്രികനായി മാറിയ അദ്ദേഹം അക്കാലത്ത് ഒളിവിലും തടവിലും കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ഓൾ കൊച്ചിൻ സ്റ്റുഡന്റ്സ് അസോസിയേഷൻ എന്ന വിദ്യാർത്ഥിസംഘടനയുടെ ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായി അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. വയലാർ വെടിവെപ്പിനെ കുറിച്ച് അദ്ദേഹം രചിച്ച ''വയലാർ ഗർജ്ജിക്കുന്നു'' എന്ന സമാഹാരം [[തിരുവിതാംകൂർ|തിരുവിതാംകൂറിൽ]] ദിവാൻ [[സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യർ]] നിരോധിച്ചിരുന്നു. വളരെ പിന്നീട് അദ്ദേഹം രാഷ്ട്രീയം പൂർണ്ണമായും ഉപേക്ഷിച്ച് സാഹിത്യ സാംസ്കാരിക പ്രവർത്തകനായി. ഇക്കാലത്താണ് അദ്ദേഹം അന്ന് മദിരാശി എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന [[ചെന്നൈ]] നഗരത്തിലെത്തുന്നത്. 'ജയകേരളം' എന്ന പേരിൽ അന്നുണ്ടായിരുന്ന ഒരു മാസികയിൽ അദ്ദേഹം ചേർന്നു. == കലാജീവിതം == തന്റെ ഇരുപതാമത്തെ വയസിൽത്തന്നെ ആദ്യ കവിതാസമാഹാരം പുറത്തിറക്കിയ അദ്ദേഹം, എക്കാലത്തും [[കാല്പനികത്വം|കാല്പനികത]] ലളിതമായി ചിത്രീകരിക്കാനാണ് ശ്രമിച്ചിട്ടുള്ളതെന്നാണ് നിരൂപകരുടെ അഭിപ്രായം. മലയാളചലച്ചിത്രഗാനശാഖയിൽ സംസ്കൃതാതിപ്രസരവും, മറ്റുഭാഷകളിലെ ഗാനങ്ങളുടെ തത്സമങ്ങളും വിളങ്ങിനിന്നിരുന്ന കാലത്ത്, ഒരു ലളിത ഗാന ശൈലി ഉണ്ടാക്കിയത് ഭാസ്കരൻ മാസ്റ്റർ ആണെന്ന് ഏവരും സമ്മതിക്കും. {{cquote|മലയാള ഭാഷയുടെ പിതാവ് [[തുഞ്ചത്തെഴുത്തച്ഛൻ|തുഞ്ചത്തെഴുത്തച്ഛനാണെങ്കിൽ]] മലയാള ഗാനങ്ങളുടെ പിതാവ് പി. ഭാസ്കരൻ ആണ്}} എന്നാണ് [[യൂസഫലി കേച്ചേരി]] പറഞ്ഞിട്ടുള്ളത്. കാൽപ്പനികതക്ക് ജനകീയത നൽകിയ അദ്ദേഹം, നിരാശാന്തമായ ആധുനിക സാഹിത്യത്തിൽ വിശ്വസിച്ചിരുന്നില്ല. 1949-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ''അപൂർവ്വസഹോദരർകൾ'' എന്ന തമിഴ് ചിത്രത്തിലെ ബഹുഭാഷാഗാനത്തിൽ ഏതാനും മലയാളം വരികളാണ് അദ്ദേഹം എഴുതിയ ആദ്യ ചലച്ചിത്രഗാനം. മലയാളത്തിൽ ''ചന്ദ്രിക'' എന്ന‍ ചിത്രത്തിനാണ് ആദ്യം പാട്ടെഴുതിയത്. ''നീലക്കുയിൽ'' എന്ന ചിത്രത്തിലെ ഗാനങ്ങളോടെ പി. ഭാസ്കരൻ മലയാളചലച്ചിത്ര മേഖലയുടെ അനിവാര്യ ഘടകമായി. രാഷ്ട്രപതിയുടെ രജതകമലം നേടിയ ഈ ചിത്രം [[രാമു കാര്യാട്ട്|രാമു കാര്യാട്ടും]] പി. ഭാസ്കരനും ചേർന്ന് സംവിധാനം ചെയ്തതാണ്<ref name="മലയാളം">{{cite news|title = സിനിമ|url = http://malayalamvaarika.com/2013/may/31/essay8.pdf|publisher = [[മലയാളം വാരിക]]|date = 2013 മെയ് 31|accessdate = 2013 ഒക്ടോബർ 08|language = മലയാളം|archive-date = 2016-03-06|archive-url = https://web.archive.org/web/20160306110437/http://malayalamvaarika.com/2013/may/31/essay8.pdf|url-status = dead}}</ref>. [[ഇരുട്ടിന്റെ ആത്മാവ്|''ഇരുട്ടിന്റെ ആത്മാവ്'',]] ''[[ജഗദ്ഗുരു ആദിശങ്കരൻ|ജഗത്ഗുരു ആദിശങ്കരാചാര്യർ]]'', ''[[കള്ളിച്ചെല്ലമ്മ]]'' തുടങ്ങി 47 ചിത്രങ്ങൾ സംവിധാനം ചെയ്തു. ഏഴു ചിത്രങ്ങൾ നിർമ്മിച്ചിരുന്നു. ചലച്ചിത്ര രംഗത്തെ സമഗ്ര സംഭാവനക്ക് [[ജെ.സി. ഡാനിയേൽ പുരസ്കാരം|ജെ.സി. ദാനിയേൽ പുരസ്കാരം]] ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. ''അല്ലിയാമ്പൽ കടവിലന്നരയ്ക്കു വെള്ളം..<ref name="മാധ്യമം">{{cite news|title = പാട്ടോർമ്മ|url = http://www.madhyamam.com/weekly/487|publisher = [[മാധ്യമം ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്]] ലക്കം 691|date = 2011 മെയ് 30|accessdate = 2013 മാർച്ച് 18|language = മലയാളം}}</ref>, കദളി വാഴക്കൈയിലിരുന്ന്.., മാമലകൾക്കപ്പുറത്ത്.., പുലർകാല സുന്ദര സ്വപ്നത്തിൽ..'' തുടങ്ങി ഒട്ടനവധി പ്രസിദ്ധ ഗാനങ്ങൾ പി. ഭാസ്കരന്റേതായിട്ടുണ്ട്. 2003-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ''സൗദാമിനി'' എന്ന ചിത്രത്തിനുവേണ്ടിയാണ് അദ്ദേഹം അവസാനമായി ഗാനരചന നിർവ്വഹിച്ചത്. [[എം.എസ്. ബാബുരാജ്]], [[കെ. രാഘവൻ]] എന്നിവരാണ് ഭാസ്കരന്റെ ഗാനങ്ങളിൽ ഭൂരിപക്ഷത്തിനും ഈണം പകർന്നത്. [[വി. ദക്ഷിണാമൂർത്തി]], [[ജി. ദേവരാജൻ]], [[എം.കെ. അർജ്ജുനൻ]] തുടങ്ങിയവരും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഗാനങ്ങൾക്ക് ഈണം പകർന്നിട്ടുണ്ട്. പി. ഭാസ്കരനും [[വയലാർ രാമവർമ്മ|വയലാർ രാമവർമ്മയും]] എഴുതിയ ഗാനങ്ങൾ അറുപതുകളിലും എഴുപതുകളിലും മലയാളചലച്ചിത്രഗാനലോകത്ത് ഒരു സുവർണകാലം സൃഷ്ടിച്ചു. ഇരുവരും ഇക്കാലത്ത് തുല്യശക്തികളായി നിലകൊണ്ടു. [[കെ.ജെ. യേശുദാസ്|കെ.ജെ. യേശുദാസും]] [[എസ്. ജാനകി|എസ്. ജാനകിയുമാണ്]] അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഗാനങ്ങൾ കൂടുതൽ ആലപിച്ചത്. ''ഓർക്കുക വല്ലപ്പോഴും'', ''[[ഒറ്റക്കമ്പിയുള്ള തമ്പുരു (കവിത)|ഒറ്റക്കമ്പിയുള്ള തമ്പുരു]]'', ''വയലാർ ഗർജ്ജിക്കുന്നു'', ''ഒസ്യത്ത്'', ''പാടുന്ന മൺ‌തരികൾ'', ''ഓടക്കുഴലും ലാത്തിയും'' തുടങ്ങിയവയാണ് പ്രധാന കൃതികൾ. ''ഒറ്റക്കമ്പിയുള്ള തമ്പുരു'' എന്ന കൃതിക്ക് 1981-ൽ [[ഓടക്കുഴൽ പുരസ്കാരം|ഓടക്കുഴൽ പുരസ്കാരവും]], 82-ൽ [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരവും]] ലഭിച്ചു. [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ]] ഫെലോഷിപ്പും ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. 2000 ൽ [[വള്ളത്തോൾ പുരസ്കാരം‌|വള്ളത്തോൾ അവാർഡും]] ലഭിച്ചു<ref>[http://malayalam.oneindia.in/news/2000/08/07/ker-award.html പി.ഭാസ്കരന് വള്ളത്തോൾ സമ്മാനം]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. [[File:Bust of P. Bhaskaran in Thiruvananthapuram.jpg|thumb|തിരുവനന്തപുരത്തെ പി. ഭാസ്കരന്റെ പ്രതിമ]] == മരണം == ജീവിതത്തിന്റെ അവസാനകാലത്ത് [[മേധാക്ഷയം|അൾഷിമേഴ്സ് രോഗം]] ബാധിച്ച ഭാസ്കരന് അടുത്ത ബന്ധുക്കളെപ്പോലും തിരിച്ചറിയാനോ, പഴയ കാര്യങ്ങൾ ഓർമ്മിച്ചെടുക്കാനോ ഒന്നും കഴിഞ്ഞിരുന്നില്ല. ഒരിക്കൽ ഗായിക [[എസ്. ജാനകി|എസ്. ജാനകിക്ക്]] [[തിരുവനന്തപുരം]] വഴുതക്കാട്ടെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ വീട്ടിൽ വന്നപ്പോഴുണ്ടായ അനുഭവം അതിനുദാഹരണമായി പ്രശസ്ത ചലച്ചിത്രസംഗീതനിരൂപകൻ രവിമേനോൻ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.<ref>{{Cite book|title=പൂർണ്ണേന്ദുമുഖി|last=[[രവിമേനോൻ]]|first=|publisher=മാതൃഭൂമി ബുക്സ്|year=2015|isbn=9788182665590|edition=2|location=കോഴിക്കോട്|publication-place=കോഴിക്കോട്|pages=30 -33|chapter=തളിരിട്ട കിനാക്കൾ}}</ref> ജാനകിയെ ഓർമ്മയില്ലാതിരുന്ന കവി അവർ പാടിക്കൊടുത്ത തന്റെ ഗാനങ്ങൾ മുഴുവൻ ഓർത്തെടുത്ത് കൂടെപ്പാടി. ഓർമ്മക്കുറവ് അദ്ദേഹത്തെ തെല്ലും അലട്ടിയിരുന്നില്ല അപ്പോൾ. പക്ഷേ ആ ഗാനങ്ങൾ താനാണ് എഴുതിയത് എന്ന കാര്യം കവിക്ക് ഓർമ്മയില്ലായിരുന്നു. പൊട്ടിക്കരഞ്ഞുകൊണ്ടാണ് ജാനകി മടങ്ങിയത്. 2007 ആയപ്പോയേക്കും അദ്ദേഹം തീർത്തും അവശനായിക്കഴിഞ്ഞിരുന്നു. ഒടുവിൽ 2007 ഫെബ്രുവരി 25-ന് ഉച്ചയ്ക്ക് 1:10-ന് തന്റെ 83-ആം വയസ്സിൽ അദ്ദേഹം ഈ ലോകത്തോട് വിടപറഞ്ഞു. മൃതദേഹം പിറ്റേ ദിവസം പൂർണ ഔദ്യോഗിക ബഹുമതികളോടെ തൈക്കാട് ശാന്തികവാടം ശ്മശാനത്തിൽ സംസ്കരിച്ചു. രാഷ്ട്രീയ-കലാ-സാംസ്കാരിക രംഗങ്ങളിലെ നിരവധി പ്രമുഖർ അദ്ദേഹത്തിന് അന്ത്യാഞ്ജലി അർപ്പിച്ചു. == സിനിമകൾ (സംവിധായകൻ, നിർമാതാവ്) == * [[നീലക്കുയിൽ (ചലച്ചിത്രം)|നീലക്കുയിൽ]] ( രാമു കാര്യാട്ടിനൊപ്പം) (1954) * [[രാരിച്ചൻ എന്ന പൗരൻ]] (1956) * [[നായരു പിടിച്ച പുലിവാൽ]] (1958) * [[ഭാഗ്യജാതകം|ഭാഗ്യ ജാതകം]] (1962) * [[ലൈല മജ്നു|ലൈലാ മജ്നു]] (1962) * [[അമ്മയെ കാണാൻ]] (1963) * [[ആദ്യകിരണങ്ങൾ]] (1964) * [[ശ്യാമള ചേച്ചി]] (1965) * [[തറവാട്ടമ്മ]] (1966) * [[അന്വേഷിച്ചു കണ്ടെത്തിയില്ല]] (1967) * [[ഇരുട്ടിൻറെ ആത്മാവ്]] (1967) * [[പരീക്ഷ (ചലച്ചിത്രം)|പരീക്ഷ]] (1967) * [[ലക്ഷപ്രഭു]] (1968) * [[അപരാധിനി]] (1968) * [[മനസ്വിനി]] (1968) * [[കാട്ടുകുരങ്ങ്]] (1969) * [[കള്ളിച്ചെല്ലമ്മ]] (1969) * [[മൂലധനം (ചലച്ചിത്രം)|മൂലധനം]] (1969) * [[അമ്പലപ്രാവ് (ചലച്ചിത്രം)|അമ്പലപ്രാവ്]] (1970) * [[കാക്കത്തമ്പുരാട്ടി (ചലച്ചിത്രം)|കാക്കത്തമ്പുരാട്ടി]] (1970) * സ്ത്രീ (1970) * [[തുറക്കാത്ത വാതിൽ]] (1970) * [[കുരുക്ഷേത്രം (ചലച്ചിത്രം)|കുരുക്ഷേത്രം]] (1970) * [[മൂന്നു പൂക്കൾ]] (1971) * [[മുത്തശ്ശി (ചലച്ചിത്രം)|മുത്തശ്ശി]] (1971) * [[നവവധു]] (1971) * [[ഉമ്മാച്ചു (ചലച്ചിത്രം)|ഉമ്മാച്ചു]] (1971) * [[വിലയ്ക്കുവാങ്ങിയ വീണ|വിലയ്ക്കു വാങ്ങിയ വീണ]] (1971) (നിർമ്മാതാവും സംവിധായകനും) * [[വിത്തുകൾ]] (1971) * [[ആറടി മണ്ണിൻറെ ജന്മി]] (1972) (നിർമ്മാതാവും സംവിധായകനും) * [[സ്നേഹദീപമേ മിഴി തുറക്കു|സ്നേഹദീപമേ മിഴിതുറക്കൂ]] (1972) * [[രാക്കുയിൽ]] (1973) (Only as Producer) * [[ഉദയം (ചലച്ചിത്രം)|ഉദയം]] (1973) (Producer & Director) * [[വീണ്ടും പ്രഭാതം]] (1973) * [[അരക്കള്ളൻ മുക്കാൽകള്ളൻ|അരക്കള്ളൻ മുക്കാൽക്കള്ളൻ]] (1974) * [[ഒരു പിടി അരി]] (1974) * [[തച്ചോളിമരുമകൻ ചന്തു|തച്ചോളി മരുമകൻ ചന്തു]] (1974) (നിർമ്മാതാവും സംവിധായകനും) * [[ചുമടുതാങ്ങി (ചലച്ചിത്രം)|ചുമടുതാങ്ങി]] (1975) * [[മറ്റൊരു സീത]] (1975) * [[അപ്പൂപ്പൻ (ചലച്ചിത്രം)|അപ്പൂപ്പൻ]] (1976) * [[വഴിവിളക്ക്]] (1976) * [[ശ്രീമദ് ഭഗവത്ഗീത (ചലച്ചിത്രം)|ശ്രീമദ് ഭഗവദ്ഗീത]] (1977) (നിർമ്മാതാവും സംവിധായകനും) * [[ജഗദ്ഗുരു ആദിശങ്കരൻ]] (1977) (നിർമ്മാതാവും സംവിധായകനും) * [[വിളക്കും വെളിച്ചവും]] (1978) * [[എനിക്ക് വിശക്കുന്നു]] (1983) ==അവലംബം== {{Reflist}} [[വർഗ്ഗം:മലയാളകവികൾ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രഗാനരചയിതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രസംവിധായകർ]] [[വർഗ്ഗം:ഓടക്കുഴൽ പുരസ്കാരജേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:മികച്ച ഗാനരചയിതാവിനുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജെ.സി. ദാനിയേൽ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:വള്ളത്തോൾ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കവിതക്കുള്ള കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളനാടക ഗാനരചയിതാക്കൾ|മലയാള നാടകഗാനരചയിതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:1924-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:2007-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഏപ്രിൽ 21-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഫെബ്രുവരി 25-ന് മരിച്ചവർ]] {{kerala-writer-stub}} il3vkbppokenqq7i70gssbc75y59pwd 0 10119 4673295 4667631 2026-10-04T03:11:45Z Vinayan Therakkal 223344 /* ഐതീഹ്യം */ അക്ഷരപിശക് തിരുത്തി 4673295 wikitext text/x-wiki {{വൃത്തിയാക്കേണ്ടവ}} {{Hdeity infobox| <!--Wikipedia:WikiProject Hindu mythology--> | | Image = Kali.jpg | Caption = ഭദ്രകാളി | Name = ഭദ്രകാളി, മഹാകാളി, ചാമുണ്ഡ, ആദിശക്തി കാളി, കാലരാത്രി, ദശ മഹാവിദ്യ, ഭുവനേശ്വരി | Devanagari = काली | Sanskrit_Transliteration = Kālī | Pali_Transliteration = | Tamil_script = | Affiliation = <nowiki>ആദിപരാശക്തി, </nowiki>[[ഭുവനേശ്വരി]], [[ദുർഗ്ഗ]], [[പാർവതി]], [[ചണ്ഡിക]], [[ചാമുണ്ഡി]], [[സപ്തമാതാക്കൾ]], ദശമഹാവിദ്യമാർ | Abode = ശ്മശാനം, രണഭൂമി | Weapon = വാൾ, ത്രിശൂലം | Mount = സിംഹം (ഭദ്രകാളി- വേതാളം, കാലരാത്രി - കഴുത) | Planet = ചൊവ്വ, പക്ഷബലമില്ലാത്ത ചന്ദ്രൻ, കേതു, ശനി }} ആദിമകാലങ്ങളിൽ മാതൃദായക്കാരായ പുരാതന [[ദ്രാവിഡർ|ദ്രാവിഡ ഗോത്രങ്ങളുടെയും]] പിന്നീട് ശാക്തേയരുടെയും കാലക്രമേണ [[ഹിന്ദു|ഹൈന്ദവരുടേയും]] ആരാധനാ മൂർത്തിയായിത്തീർന്ന ഭഗവതിയാണ്‌ '''മഹാകാളി അഥവാ ഭദ്രകാളി അല്ലെങ്കിൽ ആദിശക്തി കാളി (അതുമല്ലെങ്കിൽ കാലരാത്രി)''' {{തെളിവ്|7-ഫെബ്രവരി-2008}}. ഭദ്രകാളി അഥവാ ഭദ്രാഭഗവതി ചുരുക്കത്തിൽ ഭഗവതി എന്ന പേരിലും അറിയപ്പെടുന്നു. [[ചാമുണ്ഡി]] (അല്ലെങ്കിൽ ചാമുണ്ഡേശ്വരി), [[ഭുവനേശ്വരി]] തുടങ്ങിയ പേരുകളിൽ അറിയപ്പെടുന്നത് ഇതേ ഭഗവതി തന്നെ. ശാക്തേയ മതത്തിലും, കൗള മാർഗത്തിലും ആരാധിക്കപ്പെടുന്ന ദൈവവും കാളി തന്നെ. സംഹാരം, ശക്തി, വിജയം, സുരക്ഷ, ഐശ്വര്യം, വിദ്യ, ഭയമോചനം, ദുഷ്ടരിൽ നിന്നും രക്ഷ, ദുഃഖ വിമുക്തി, രോഗമുക്തി, കുടുംബത്തിന്റെ നിലനിൽപ്പ്, മോക്ഷം എന്നിവയുടെ ദൈവമായി ഭദ്രകാളിയെ കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. കേരളീയരുടെ കുലദൈവം ഭദ്രകാളി എന്ന ഭഗവതിയാണ്. കേരളത്തിൽ ഏതാണ്ട് എല്ലാ പ്രദേശങ്ങളിലും ചെറുതും വലുതുമായ ഭദ്രകാളി ക്ഷേത്രങ്ങളും കാവുകളും കാണാം. ദേശ ദൈവം, കുല ദൈവം, കുടുംബ ദൈവം (ധർമ്മ ദൈവം), ഇഷ്ട ദൈവം തുടങ്ങിയ പല ഭാവങ്ങളിൽ ഭഗവതി ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു. വീടുകളുടെ മുകൾ ഭാഗത്ത്‌ മച്ചകത്തമ്മ എന്ന പേരിലും, ശാക്തേയ പീഠത്തിലും, പൂജാമുറിയിലും കാവുകളിലും മറ്റും ഭദ്രകാളി ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു. ഹൈന്ദവ, ശാക്തേയ വിശ്വാസപ്രകാരം ജഗദീശ്വരിയും പ്രകൃതിയുമായ ആദിപരാശക്തിയാണ് ഭദ്രകാളി എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. കാളി സംഹാരമൂർത്തിയാണ്. ഭഗവതിയുടെ മംഗളകരവും ഐശ്വര്യകരവുമായ ഭാവമാണ് ഭദ്രകാളി എന്നാണ് വിശ്വാസം. ശാക്തേയ പാരമ്പര്യമുള്ള ഇടങ്ങളിൽ എല്ലാം ഭഗവതിയുടെ ആരാധന കാണാം. "ഭദ്രം എന്നാൽ മംഗളമായ/ ഐശ്വര്യമുള്ള/ സുരക്ഷിതമായ/ നന്മയുള്ള തുടങ്ങിയ അർത്ഥങ്ങൾ കൽപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. ഭദ്രമായ കാലത്തെ നല്കുന്നവൾ (മംഗളകാരിണി, ഐശ്വര്യദായിനി)" എന്നതാണ് ഭദ്രകാളി എന്ന വാക്കിന്റെ അർത്ഥം. കാളി എന്നാൽ “കാളുന്നവൾ, കറുത്തവൾ, കാലത്തെ (സമയത്തെ) നിയന്ത്രിക്കുന്നവൾ, കാരുണ്യത്തിന്റെ ഭഗവതി" തുടങ്ങിയ പല രീതിയിൽ വിശേഷിപ്പിച്ചു കാണാറുണ്ട്. കറുത്ത നിറത്തോടുകൂടിയ ഈ ഭഗവതി കരിങ്കാളി എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. [[കുങ്കുമം]] ഭഗവതിയുടെ പ്രസാദമായി ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്ന വസ്തുവാണ്. മണിദ്വീപം എന്ന ലോകത്ത് വസിക്കുന്ന ഭുവനേശ്വരിയായി ഭദ്രകാളി സങ്കൽപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. ദേവി മാഹാത്മ്യത്തിൽ ഭുവനേശ്വരിയുടെ ഉഗ്രഭാവമായി ഭദ്രകാളിയെ ചിത്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. പൊതുവേ കാളി അധർമ്മം, അനീതി, തിന്മ തുടങ്ങിയവയെ ഉന്മൂലനം ചെയ്യുകയും രോഗദുരിതങ്ങളെ സുഖപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്ന ഭഗവതി ആയിട്ടാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. ദുഷ്ടരെ ശിക്ഷിക്കുകയും ശിഷ്ടരെ രക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഭദ്രകാളി സങ്കല്പം കേരളത്തിലും പ്രബലമാണ്. തിന്മയുടെ മേലുള്ള നന്മയുടെ വിജയമാണ് [[പരാശക്തി]] സങ്കൽപ്പം. സ്ത്രീയാണ് സൃഷ്ടിയുടെ ആധാരം എന്ന കാഴ്ചപ്പാടിൽ നിന്നാണ് ശാക്തേയർ [[പരാശക്തി|ആദിപരാശക്തിയായ]] [[കാളി|കാളിയെ]] ആരാധിച്ചു തുടങ്ങിയത്. ശാക്തേയ സമ്പ്രദായത്തിൽ സ്ത്രീക്ക് നൽകുന്ന പ്രാധാന്യം ഇതിന്‌ തെളിവായി ചൂണ്ടിക്കാണിക്കപ്പെടുന്നു. ഭഗവതിയെ ആരാധിക്കുന്നവർ സ്ത്രീകളെ ബഹുമാനിക്കേണ്ടതുണ്ട് എന്നാണ് വിശ്വാസം. യാതൊരു കാരണവശാലും അവർ സ്ത്രീകളോട് മോശമായി പെരുമാറാൻ പാടില്ല എന്നാണ് ആചാരം. സ്ത്രീകൾ സന്തോഷിക്കുന്ന ഇടങ്ങളിൽ ഭഗവതിയുടെ അനുഗ്രഹം ഉണ്ടാകുമെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ആദികാലങ്ങളിൽ ഗോത്ര ജനത കാളിയെ പ്രകൃതി, ഊർവ്വരത, മണ്ണിന്റെ ഫലഭൂയിഷ്ടത എന്നി ഭാവങ്ങളിൽ ആരാധിച്ചിരുന്നു. കാർഷിക സമൃദ്ധി, യുദ്ധ വിജയം, രോഗമുക്തി, കുടുംബത്തിന്റെ ഐശ്വര്യം അല്ലെങ്കിൽ സമ്പത്ത്, സന്താനങ്ങളുടെ അഭിവൃദ്ധി, കുലത്തിന്റെ നിലനിൽപ്പ്, വ്യാപാരത്തിന്റെ അഭിവൃദ്ധി, മോക്ഷം എന്നിവയ്ക്കായി ഭഗവതിയെ ആരാധിക്കുന്ന രീതി വ്യാപകമായിരുന്നു. പുരാതന കാലങ്ങളിൽ ആരാധിക്കപ്പെട്ടിരുന്ന ‘കൊറ്റവൈ‘ എന്ന യുദ്ധദൈവമാണ് ഇന്നത്തെ [[ദുർഗ്ഗ]], ഭദ്രകാളി സങ്കൽപ്പങ്ങളിൽ ആരാധിക്കപ്പെട്ടിരുന്നത് എന്ന്‌ ചരിത്രം പറയുന്നു. ശൈവ വൈഷ്ണവ ബൗദ്ധ മതങ്ങളും അബ്രഹാമിക മതങ്ങളും ഉടലെടുക്കുന്നതിന് മുൻപ് തന്നെ ലോകത്തിൽ മാതൃ ദൈവ ആരാധന വ്യാപകമായിരുന്നു. ക്രിസ്തുവർഷത്തിനു മുമ്പ് വളരെ പുരാതന കാലം മുതൽക്കേ തന്നെ ലോകത്തിൽ മാതൃദൈവ സങ്കൽപ്പം നിലനിന്നിരുന്നു. മാതൃദൈവ ആരാധന, പ്രകൃതി ആരാധന സിന്ധുനാഗരികതയ്ക്ക് മുൻപേ തന്നെ ഭാരതത്തിലും നിലനിന്നിരുന്നു. ഇത് ഉർവ്വരതാ സങ്കൽപവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് കിടക്കുന്നു. ഭഗവതി ക്ഷേത്രങ്ങളിലും കാവുകളിലും ഇന്നും തുടർന്നുവരുന്ന ആചാരാനുഷ്ഠാനങ്ങൾ ഇത്തരം പ്രകൃതി ആരാധനയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു കിടക്കുന്നു. കാടിനെ കാക്കുന്ന കാവ് പ്രകൃതി സംരക്ഷണത്തിന്റെയും ജീവ വൈവിദ്ധ്യത്തിന്റെയും ഭാഗമായ കാളി ആരാധനാ സങ്കൽപവുമായി ചേർന്ന് നിൽക്കുന്നു. പ്രകൃതിയും വികൃതിയും ഭഗവതിയായി സങ്കൽപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. മറ്റുള്ള ദൈവ സങ്കൽപ്പങ്ങളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി മത്സ്യമാംസാദി നിവേദ്യങ്ങളോട് കൂടിയ പഞ്ചമകാര പൂജ ഭദ്രകാളിക്ക് പ്രധാനമാണ്. ശാക്തേയ പൂജയിലും, കൗള മാർഗത്തിലും ഇത്തരം നിവേദ്യങ്ങൾ നിർബന്ധമാണ് എന്നത് അതിനുള്ള തെളിവാണ്. എന്നാൽ ഇന്ന് പല ക്ഷേത്രങ്ങളിലും ഇവ പകരം മറ്റു പല വസ്തുക്കളും ഉപയോഗിച്ച് കാണുന്നു. മണ്ടയ്ക്കാട് ക്ഷേത്രത്തിലെ മത്സ്യ പൊങ്കാല, മാടായിക്കാവിലെ കോഴി നിവേദ്യം, ചെട്ടികുളങ്ങരയിലെ കൊഞ്ചും മാങ്ങാ, കൊടുങ്ങല്ലൂരിലെ കോഴിക്കല്ല് മൂടൽ, കോഴി സമർപ്പണം, കോഴിയും പിടിയും തുടങ്ങിയ ഉദാഹരണം. ഹൈന്ദവ, ശാക്തേയ വിശ്വാസപ്രകാരം ആദിപരാശക്തിയുടെ മൂന്ന് പ്രധാന ഭാവങ്ങളിൽ ഒന്നായി മഹാകാളിയെ കണക്കാക്കുന്നു. മഹാലക്ഷ്മി, മഹാസരസ്വതി എന്നിവരാണ് മറ്റ് രണ്ടുപേർ. കാളിയെ ശ്രീ [[പാർവതി]]യുടെ കറുത്ത രൂപമായി ശൈവർ വിശ്വസിക്കുന്നു. വേഗം അനുഗ്രഹം ചൊരിയുന്നവളും, ഐശ്വര്യദായിനിയും, ആപത്തുകളിൽ രക്ഷകയുമാണ് ഈ ഭഗവതി. കാളിയുടെ സൗമ്യവും രൗദ്രവുമായ പത്ത് രൂപങ്ങൾ ദശമഹാവിദ്യ എന്നറിയപ്പെടുന്നു. സപ്തമാതാക്കളിൽ പ്രധാനിയായ [[ചാമുണ്ഡി]]യും കാളി തന്നെയാണ്. ഭഗവത് കാവുകൾ മലയാള നാടിൻ്റെ ആരാധന സമ്പ്രദായത്തിൻ്റെ മുഖമുദ്രയാണ്. കൊടുങ്ങല്ലൂർക്കാവ്, പനയന്നാർക്കാവ്, മാടായിക്കാവ് എന്നിവ പ്രസിദ്ധമാണല്ലോ. [[കാവ്]] എന്ന പദത്തിന് ചെറിയ കാട്, വൃക്ഷങ്ങളും ചെടികളും ഇടത്തിങ്ങി വളരുന്ന സ്ഥലം എന്നിങ്ങനെ അർത്ഥങ്ങൾ കണക്കാക്കാം. കാവുകളിൽ സാധാരണ രാജസിക, താമസിക ഗണങ്ങളിൽ പെട്ട ദേവതാസങ്കല്പങ്ങളെയാണ് ആരാധിക്കുക. ഇവർ ഉഗ്രമൂർത്തികളും രക്ഷാദേവതകളും ആണ്. കേരളത്തിൽ ഭദ്രകാളിയെ ആദ്യമായി പ്രതിഷ്ഠിച്ചത് കൊടുങ്ങല്ലൂരിലാണ്. കേരളത്തിലെ 64 ഭഗവതീ ക്ഷേത്രങ്ങളുടെ മാതൃക്ഷേത്രമായിട്ടാണ് തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ കൊടുങ്ങല്ലൂർ ശ്രീ കുരുംബ ഭഗവതീ ക്ഷേത്രത്തെ കണക്കാക്കുന്നത്. ഇവിടെ നിന്ന് ഭഗവതിയെ ആവാഹിച്ചു കൊണ്ടു പോയി മറ്റു ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ പ്രതിഷ്ഠിച്ചതായി പറയപ്പെടുന്നു. പ്രസിദ്ധമായ ആറ്റുകാൽ പൊങ്കാലയ്ക്ക് ഭഗവതി കൊടുങ്ങല്ലൂരിൽ നിന്ന് വരുന്നുവെന്നാണ് സങ്കൽപ്പം. ഇതുപോലെ കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ മാടായിക്കാവിൽ നിന്നും ഭഗവതിയെ ആവാഹിച്ച് കൊണ്ടുപോയി കുടിയിരുത്തിയ അനേകം ക്ഷേത്രങ്ങൾ കേരളത്തിലുണ്ട്. ഭാരതത്തിൽ എല്ലായിടത്തും കാളി ആരാധന നിലവിലുണ്ട്. വിവിധ പ്രദേശങ്ങളിൽ പല പ്രാദേശികമായ പേരുകളിൽ കാളിയെ ആരാധിച്ചു വരുന്നുണ്ട്. കേരളത്തിൽ ശ്രീകുരുംബ, തമിഴ്നാട്ടിൽ മാരിയമ്മൻ, കർണാടകയിൽ [[ചാമുണ്ഡി]], ബംഗാളിൽ ഭവതാരിണി എന്നെല്ലാം അറിയപ്പെടുന്നതും കാളി തന്നെ. പൊതുവേ അവർണ്ണ വിഭാഗങ്ങളും പിന്നോക്ക സമുദായക്കാരുമാണ് ഭദ്രകാളിയെ കൂടുതലായി ആരാധിച്ചു കണ്ടിരുന്നത്. [[നവരാത്രി]]യുടെ ഏഴാം ദിവസം [[കാലരാത്രി]] എന്ന പേരിൽ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നതും കാളി തന്നെ. കാളി ഭക്തരുടെ കൂട്ടത്തിൽ കാളിദാസൻ, തെന്നാലി രാമൻ, ശ്രീരാമകൃഷ്ണ പരമഹംസർ, സ്വാമി വിവേകാനന്ദൻ തുടങ്ങിയ പ്രസിദ്ധരായ ഒരു വലിയ നിര തന്നെയുണ്ട്. ഭദ്രകാളിയെ ആരാധിക്കുന്നതിനു പ്രത്യേക നിഷ്ഠയോ നിവേദ്യമോ ആചാരങ്ങളോ ഇല്ലെന്നാണ് സങ്കല്പം. ഭഗവതിപൂജ വൈദീക ആരാധന സമ്പ്രദായത്തിന് കീഴിൽ ഉൾപെടുന്നില്ല എന്നതാണ് ഇതിന്റെ ഒരു പ്രധാന കാരണം. ഭക്തർക്ക് ഇഷ്ടമുള്ള രീതിയിൽ പൂജിക്കാവുന്നതാണ്. ജാതിഭേദമില്ലാതെ ആർക്കും ഭഗവതിയെ ആരാധിക്കാം. അബ്രാഹ്മണർ പൂജ നടത്തുന്ന ധാരാളം ഭദ്രകാളീ ക്ഷേത്രങ്ങളും കുടുംബക്കാവുകളും ഇന്നും കേരളത്തിൽ ഉണ്ട്. ഭക്തർക്ക് ഇഷ്ടമുള്ള ഭക്ഷണം നിവേദ്യമായി സമർപ്പിക്കാം എന്നാണ് വിശ്വാസം. ആറ്റുകാൽ പൊങ്കാല തന്നെ ഉത്തമ ഉദാഹരണം. പണ്ട് കാലത്ത് വീടുകളിൽ മച്ചകത്ത് ഭഗവതിയായും, ഇന്ന് മുകൾ നിലയിലും കുടുംബ ദൈവമായി ഭഗവതിയെ കാണാം. ശാക്തേയ വിധിപ്രകാരം തറവാട്ടിലെ അംഗങ്ങൾ തന്നെ നേരിട്ട് ഭഗവതിയെ പൂജിക്കുന്ന രീതി ഇന്നും വ്യാപകമാണ്. ഈ ഭഗവതിക്ക് അശുദ്ധി ഇല്ല.<ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrIQhzmvmVjsGQAuQd3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzIEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1667641190/RO=10/RU=https%3a%2f%2fen.wikipedia.org%2fwiki%2fKali/RK=2/RS=Li7L2kJU5d489qb1VvNBoC3ZRPM-|title=en.wikipedia.org › wiki › Kali - Wikipedia}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=നവംബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == വിശ്വാസം == ഹൈന്ദവ, ശാക്തേയ വിശ്വാസപ്രകാരം പ്രപഞ്ചനാഥയായ ആദിപരാശക്തിയുടെ ഉഗ്രഭാവമാണ് ഭദ്രകാളി. മണിദ്വീപ നിവാസിനിയായ ഭുവനേശ്വരി തന്നെയാണ് ഭദ്രകാളി എന്ന്‌ ദേവി പുരാണങ്ങൾ പറയുന്നു. ഭദ്രകാളി മാഹാത്മ്യത്തിൽ ഈ ദേവിയെ പറ്റി വിശദമായി വർണ്ണിക്കുന്നു. ദേവി ഭാഗവതപ്രകാരം ആദിപരാശക്തിയുടെ അഥവാ ഭുവനേശ്വരിയുടെ മൂന്ന് പ്രധാന ഭാവങ്ങളിൽ മംഗളകരവും സർവ്വ രക്ഷാകരവുമായ ഭാവമാണ് മഹാകാളി. [[മഹാലക്ഷ്മി|മഹാലക്ഷ്മിയും]] [[സരസ്വതി|മഹാസരസ്വതിയും]] ആണ് മറ്റു ഭാവങ്ങൾ. ആ ജഗദീശ്വരിയുടെ ത്രിഗുണങ്ങളാണ് ബ്രഹ്മാ, വിഷ്ണു, മഹേശ്വരന്മാരാകുന്ന ത്രിമൂർത്തികൾ. ഭദ്രകാളി വീര്യത്തിന്റെയും കരുണയുടെയും ദൈവമായാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. വേഗം അനുഗ്രഹം ചൊരിയുന്ന സങ്കല്പം. ഭദ്രകാളിയെ മഹാലക്ഷ്മി, മഹാസരസ്വതി ഭാവങ്ങളിലും ആരാധിക്കാറുണ്ട്. കാളിക പുരാണം ഭഗവതിയുടെ മാഹാത്മ്യകഥകൾ വർണ്ണിക്കുന്നു. “സ്ത്രീണാം നിന്ദാം പ്രഹരം ച കൗടില്യം വാ അപ്രിയംവച ആത്മനോഹിത മന്വിച്ഛൻ കാളീ ഭക്തോ വിവർജ്ജയേൽ“ അഭിവൃദ്ധിയെ ആഗ്രഹിക്കുന്ന കാളീഭക്തൻ സ്ത്രീകളെ നിന്ദിക്കാനോ ഉപദ്രവിക്കാനോ അവരോട് കളവ് പറയുകയോ അഹിതം പറയുകയോ പാടില്ല. അങ്ങനെ ചെയ്താൽ ഭദ്രകാളീ കോപമായിരിക്കും ഫലം. കാളി ഭക്തർ സ്ത്രീകൾക്ക് ബഹുമാനവും തുല്യ അംഗീകാരവും നൽകേണ്ടതുണ്ട് എന്നാണ് വിശ്വാസം. സ്ത്രീകളിൽ ഭഗവതി വസിക്കുന്നു എന്ന സങ്കൽപ്പമാണ് ഇതിന്റെ കാരണം. ഭഗവതി ഉപാസകർ സ്ത്രീകളോട് അപമര്യാദയായി ഇടപെടാൻ പാടില്ല എന്ന്‌ പ്രത്യേകം നിഷ്‌ക്കർഷിക്കാറുണ്ട്. സ്ത്രീകൾ സന്തോഷിക്കുന്ന ഇടങ്ങളിൽ ഭഗവതി ഐശ്വര്യം ചൊരിയുന്നു എന്ന്‌ വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ഭഗവതിയുടെ പൂജയിൽ സ്ത്രീകൾ പങ്കെടുക്കുന്നത് വിശേഷമാണ് എന്നാണ് സങ്കല്പം. പ്രത്യേകമായി നടത്തുന്ന ഭഗവതി പൂജയിൽ സ്ത്രീക്ക് അശുദ്ധി ഒന്നും ഇല്ല. വീടുകളുടെ മുകൾ ഭാഗത്ത്‌ മച്ചിൽ ഭഗവതി എന്ന പേരിലും, ശാക്തേയ പീഠത്തിലും, പൂജാമുറിയിലും ഭഗവതി ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു. കുടുംബത്തിന്റെ സാമ്പത്തികം, പ്രതാപം, സന്താനങ്ങളുടെ അഭിവൃദ്ധി, വ്യാപാരത്തിന്റെ പുരോഗതി എന്നിവ നിലനിർത്താൻ വേണ്ടിയാണ് ഇതെന്നാണ് വിശ്വാസം. ഭഗവതിയെ പൗർണമി ദിവസം (പൂർണ്ണ ചന്ദ്രൻ) [[ദുർഗ്ഗ|ദുർഗ്ഗയായും]] അമാവാസി ദിവസം [[കാളി]] ആയും സങ്കൽപ്പിക്കുന്നു. ദുർഗ്ഗാദേവിയുടെ തിരുനെറ്റിയിൽ നിന്നുദിച്ച ശക്തിയാണ് മഹാകാളി. കാലസ്വരൂപിണിയായ അവളുടെ പ്രധാന സ്വഭാവം സംഹാരമാണ്. അവൾ അജ്ഞാനത്തെയും അധർമ്മത്തെയും ഇല്ലാതാക്കുന്നവളാണ്. ശിവൻ്റെ കോപത്തിൽ നിന്ന് ജനിച്ചവളാണ് ഭദ്രകാളി. ഉഗ്രരൂപമുണ്ടെങ്കിലും അവളുടെ ഉള്ളിൽ കരുണയുണ്ട്. ഭക്തരക്ഷയാണ് അവളുടെ പ്രധാന ദൗത്യം. ദാരികനെ നിഗ്രഹിച്ചതിലൂടെ ധർമ്മത്തെ നിലനിർത്തിയ ശക്തിയാണ് ഭദ്രകാളി. ലളിതാസഹസ്രനാമത്തിൽ “മഹേശ്വരീ മഹാകാ‍ളീ മഹാഗ്രാസാ മഹാശനാ അപർണ്ണാ ചണ്ഡികാ ചണ്ഡമുണ്ഡാസുരനിഷൂദിനീ“ എന്നുള്ള കാളി നാമങ്ങൾ കാണാം. കാളിയുടെ സൗമ്യവും സുന്ദരവുമായ രൂപം സുമുഖീകാളി എന്നറിയപ്പെടുന്നു. സമ്പത്തും ഐശ്വര്യവും പ്രദാനം ചെയ്യുന്ന ഭഗവതി ആണിത്. പല ക്ഷേത്രങ്ങളിലും ഭദ്രകാളി സുമുഖികാളി രൂപത്തിൽ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു. നവരാത്രിയുടെ അവസാന നാളിൽ സുഭദ്ര എന്ന പേരിലും ഭഗവതി ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു. ഒരു കൊച്ചു പെൺകുട്ടിയുടെ രൂപത്തിൽ ഉള്ള ഭഗവതി ബാലഭദ്ര എന്നറിയപ്പെടുന്നു. കല്പാന്തത്തിൽ അഖില ബ്രഹ്മാണ്ഡത്തെയും ഭഗവതി തന്നിൽ ലയിപ്പിക്കുന്നു. പുന സൃഷ്ടിയുടേയും ശക്തി ഭഗവതിയാണ്. ശാന്ത രൗദ്രസ്വരൂപങ്ങളിൽ കാളി വിരാജിക്കുന്നു. യുദ്ധഭൂമിയിലും, ശ്മശാനത്തിലും വസിക്കുന്ന ഭഗവതി ആരോഗ്യത്തിന്റെ ദൈവം കൂടിയാണ്. മഹാമാരികളിൽ നിന്നും മഹാരോഗങ്ങളിൽ നിന്നും രക്ഷയ്ക്കായി ഭഗവതിയെ ആരാധിച്ചു കാണാറുണ്ട്. കൊടുങ്ങല്ലൂർ, തിരുമാന്ധാകുന്ന്, മണ്ടയ്ക്കാട് തുടങ്ങിയ ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ രോഗനാശത്തിനായി ഭക്തർ ദർശനം നടത്തി വരുന്നത് ഇതിന് ഉദാഹരണമാണ്. ക്ഷിപ്രപ്രസാദിയും ഇഷ്ട വരദായിനിയുമായ ഭദ്രകാളി ഭയം, ശത്രുപീഡ, രോഗം, ദാരിദ്ര്യം, പ്രകൃതിദുരന്തം പോലെയുള്ള ആപത്തുകളിൽ നിന്നും ഭക്തരെ രക്ഷിക്കുന്നവളാണ് എന്നാണ് വിശ്വാസം. പഞ്ചഭൂതങ്ങളിൽ പെട്ട അഗ്നിയോടാണ് കാളിയെ ഉപമിച്ചിരിക്കുന്നത്. പ്രകൃതിയും വികൃതിയുമായി കാളികയെ ഉപാസകർ സങ്കൽപ്പിക്കുന്നു. അതിനാൽ പ്രകൃതി സംരക്ഷണത്തിന്റെ ഭാഗമായി കാവുകളിൽ ഭഗവതിയെ ആരാധിച്ചു വരുന്നു. ദശമഹാവിദ്യകൾ, സപ്‌തമാതാക്കൾ, നവദുർഗ്ഗ എന്നിവരിൽ പ്രധാനിയായി കാളിയെ കണക്കാക്കുന്നു. [[ദേവീമാഹാത്മ്യം]] പതിനൊന്നാം അദ്ധ്യായത്തിലെ "ജ്വാലാകരാളമത്യുഗ്രമശേഷാ സുരസൂദനം ത്രിശൂലം പാതു നോ ഭീതേർ ഭദ്രകാളി നമോസ്തുതേ” എന്ന ശ്ലോകത്തിൽ മഹാലക്ഷ്മിയുടെ കറുത്ത ഭാവമായി ഭദ്രകാളിയെ ചിത്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. കാളീ സഹസ്രനാമത്തിൽ ഭഗവതിയെ കാലഭൈരവന്റെ (ശിവന്റെ) ഭാര്യയായി അവതരിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. അതിനാൽ പാർവതിയും കാളിയും ഒന്ന് തന്നെ എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. ലളിത സഹസ്രനാമത്തിൽ “മഹേശ്വരീ മഹാകാ‍ളീ മഹാഗ്രാസാ മഹാശനാ അപർണ്ണാ ചണ്ഡികാ ചണ്ഡമുണ്ഡാസുരനിഷൂദിനീ“ എന്ന്‌ ഭഗവതിയെ സ്തുതിക്കുന്നതായി കാണാം. രാജസ, സാത്വിക ഭാവങ്ങളിലും ഭഗവതി ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു. ബാലഭദ്ര, സുമുഖികാളി തുടങ്ങിയ ഭാവങ്ങൾ ഭഗവതിയുടെ സൗമ്യസുന്ദര ഭാവങ്ങളാണ്. ആദിശക്തി, മഹാകാളി, ദാരികനെ വധിച്ച ഭദ്രകാളി, അഥർവാണ ഭദ്രകാളി, ചാമുണ്ഡേശ്വരി, വാർത്താളി എന്നിവ കാളിയുടെ വിവിധ ഭാവങ്ങൾ ആണ്. ദേവി പുരാണങ്ങൾ പ്രകാരം മഹാകാളിയും മഹാലക്ഷ്മിയും മഹാസരസ്വതിയും ഒന്ന്തന്നെ എന്നാണ് വിശ്വാസം‌. സമയത്തിന്റെ (കാലത്തിന്റെ) ഭഗവതിയാണ് കാലി അഥവാ കാളി എന്നാണ് സങ്കല്പം. പ്രകൃതിയും വികൃതിയുമാണ് ഭഗവതി എന്നാണ് വിശ്വാസം. ജീവജാലങ്ങളെ പോറ്റി വളർത്തുന്നവളും അവയെ സംഹരിക്കുന്ന വളുമായ പ്രകൃതിയാണ് കാളിയെന്ന് ശക്തി ഉപാസകർ കരുതുന്നു. അജ്ഞാനത്തിന്റെ അന്ധകാരം ഇല്ലാതാക്കി ജ്ഞാനത്തിന്റെ പ്രകാശം പരത്തുന്നവൾ എന്ന് താന്ത്രികർ വിശ്വസിക്കുന്നു. തമിഴ് ഇതിഹാസകാവ്യമായ [[ചിലപ്പതികാരം|ചിലപ്പതികാരത്തിലെ]] വീരനായിക [[കണ്ണകി|കണ്ണകിയെ]] (ഭാര്യാദൈവം) കാളിയോട് ഉപമിച്ചു കാണാറുണ്ട്. തോറ്റം പാട്ടിൽ വടക്കും കൊല്ലത്തെ കന്യാവ് ഭദ്രകാളിയുടെ അവതാരമായി വർണ്ണിക്കപ്പെടുന്നു. ഭഗവതീ പൂജക്ക്‌ ജാതി വർണ്ണങ്ങൾ ബാധകമല്ലാത്ത തിനാൽ പൊതുവേ എല്ലാ ഹൈന്ദവ വിഭാഗങ്ങളും ഭദ്രകാളിയെ ആരാധിക്കാറുണ്ട്. എന്നിരുന്നാലും പൊതുവേ അവർണ്ണ വിഭാഗങ്ങളാണ് ഭഗവതിയെ കൂടുതലും ആരാധിക്കുന്നത്. കുലദൈവമായും കുടുംബദൈവമായും, ദേശദൈവമായും, ഉപാസനാമൂർത്തിയായും ഇഷ്ടദൈവമായും മച്ചികത്തെ ഭഗവതിയായുമൊക്കെ ഭദ്രകാളി ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു. ശാക്തേയ കൗള വിശ്വാസപ്രകാരം പഞ്ചമ കാരങ്ങളായ മത്സ്യം, ഭക്ഷ്യയോഗ്യമായ മാംസം (പൂവൻ കോഴി), മധു, മൈഥുനം, മുദ്ര എന്നിവ സമർപ്പിച്ചു പ്രാർത്ഥിച്ചാൽ ഭഗവതിയുടെ അനുഗ്രഹത്തിന് കാരണമാകും എന്നാണ് ആചാരം. ഇക്കാരണത്താൽ ശക്തിപൂജയിൽ സസ്യേതര ഭക്ഷണം നിവേദിക്കാറുണ്ട്. ഉദാഹരണത്തിന് ഭക്ഷ്യയോഗ്യമായ [[കോഴി]], [[മത്സ്യം]] എന്നിവ കറിയാക്കിയോ അല്ലാതെയോ നിവേദിച്ചു കൊണ്ടുള്ള പൂജകൾ ശാക്തേയ സമ്പ്രദായത്തിൽ കാണാവുന്നതാണ്. എന്നാൽ ഇന്നിതിന് പകരമായി [[കുമ്പളങ്ങ]] ഉപയോഗിച്ചു കാണാറുണ്ട്. പണ്ടു കാലത്ത് കാർഷിക സമൃദ്ധിക്കായി ഭഗവതിയെ ആരാധിച്ചിരുന്നു. മകര കൊയ്ത്തിന് ശേഷം പാടത്ത് നിന്നും ലഭ്യമായ നെല്ല് കുത്തിയ അരി ഉപയോഗിച്ച് ഐശ്വര്യത്തിനും രക്ഷയ്ക്കുമായി ഭഗവതിക്ക് [[പായസം]] തയ്യാറാക്കി നിവേദിച്ചിരുന്നു. ഇതാണ് ക്രമേണ [[പൊങ്കാല]] എന്ന ആചാരമായി മാറിയത്. ഇന്ന് ഭഗവതി ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ [[പൊങ്കാല]] അതിപ്രധാനമാണ്. കൃഷിക്ക് ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന കാളകളെയും കുതിരകളെയും രാജാവിന്റെ പ്രതീകമായ ആനകളെയും മറ്റും അലങ്കരിച്ചു ഭഗവതി സന്നിധിയിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി ആഘോഷമായി ഉത്സവം നടത്തിയിരുന്നു. പിന്നീട് കാലക്രമേണ അലങ്കരിച്ച പൊയ്ക്കാളകളെയും പൊയ്ക്കുതിരകളെയും ഉപയോഗിച്ച് കൊണ്ടുള്ള ഉത്സവങ്ങൾ നിലവിൽ വന്നു. ശക്തിയാരാധനയുടെ നാടായിരുന്നു കേരളം. പുരാതനമായ ഗോത്രാരാധന കാലം മുതൽക്കേ തന്ത്രത്തിന്റെ ഏതൊരു ശാഖയിലേക്കും പടർന്ന് പന്തലിച്ചതാണ് പരാശക്തിയുടെ ആരാധന. കേരളത്തിൽ ഭദ്രകാളിയെ പൊതുവെ രണ്ട് ധ്യാനങ്ങളിൽ ആണ് ആരാധിക്കുന്നത്, അവ: 'അഞ്ജനാചലനിഭാ....', 'കാളീം മേഘ സമപ്രഭാം....' എന്നീ രണ്ട് ധ്യാനങ്ങളാണ്. ആദ്യത്തേതിൽ ഖഡ്ഗം, ഖേടകം, കപാലം, ശൂലം എന്നിവകൾ ധരിച്ചതും രണ്ടാമത്തേതിൽ ഖഡ്ഗം, ഖേടകം, കപാലം, ദാരികശിരസ്സ് എന്നിവകൾ ധരിച്ച് വേതാളത്തിന്റെ പുറത്തിരിക്കുന്ന 'ശക്തിഭൈരവി' എന്ന ഭഗവതിയെയാണ് പൂജിക്കുന്നത് (രണ്ട് ധ്യാനത്തിലും ശക്തിഭൈരവി തന്നെ). ഈ ഭഗവതി ദാരിക വധത്തിനായി മഹാദേവന്റെ മൂന്നാം തൃക്കണ്ണിൽ നിന്നും പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട ഭദ്രകാളി തന്നെയെന്ന് തന്ത്രം പരാമർശിക്കുന്നു. ഇതിൽ നിന്നും വിഭിന്നമായ പല കാളി സങ്കൽപ്പങ്ങൾ കേരളത്തിലുണ്ട്. അതിൽ ഒന്നാണ് 'രുരുജിത്' എന്ന തന്ത്ര സമ്പ്രദായം. രുരു എന്ന അസുരനെ ജയിച്ച ആദിപരാശക്തിയുടെ രൗദ്രരൂപമായ കാളിയെ പൂജിക്കുന്ന വിധാനം. നിലവിൽ കേരളത്തിൽ 13 ക്ഷേത്രങ്ങളിലാണ് രുരുജിത് വിധാനം നിലവിൽ ഉള്ളത്. കോലത്തിരിയുടെ പരദേവതയായ മാടായിക്കാവിലമ്മ, നീലേശ്വരം രാജകുടുംബത്തിന്റെ പരദേവതയായ മന്നംപുറത്ത്കാവിലമ്മ, വള്ളുവനാടിന്റെ പരദേവതയായ തിരുമാന്ധാംകുന്നിലമ്മ, സാമൂതിരിയുടെ ആരാധനാമൂർത്തിയായ വളയനാട് ഭഗവതി, ഇവ കൂടാതെ മാമാനിക്കുന്നത്ത്കാവ്, തിരുവഞ്ചേരികാവ്, കളരിവാതുക്കൽകാവ്, പിഷാരികാവ്, കളിയാംവെല്ലികാവ്, കൊടിക്കുന്നത്ത്കാവ്, കൊടുങ്ങല്ലൂർ ശ്രീകുരുമ്പകാവ്, മുത്തൂറ്റ്കാവ്, വലിയ പനയന്നാർകാവ്. ഇത്രയുമാണ് കേരളത്തിലെ 13 ശാക്തേയ രുരുജിത് കേന്ദ്രങ്ങൾ. മാതൃസദ്ഭാവം എന്ന തന്ത്രഗ്രന്ഥത്തിലാണ് ഈ ഭഗവതിയുടെ ആരാധന സമ്പ്രദായങ്ങളെ പറ്റി പരാമർശിക്കുന്നത്. രുരുവിനെ കൊന്ന ഉഗ്രരൂപിണിയായ കാളിയെ പൊതുവെ രണ്ട് ധ്യാനങ്ങളിലാണ് സങ്കൽപ്പിക്കാറ്: ഒന്നാമത്തേത് : "സദ്യഃ സംഗരസംഗതാസുരശിരഃ ശ്രേണീ..... ", രണ്ടാമത്തേത് : "ശംഭുസ്ഥാ...." എന്ന് തുടങ്ങുന്ന രണ്ട് ധ്യാനങ്ങൾ. ഇതിൽ ആദ്യത്തെ ധ്യാനത്തിൽ വർണ്ണന ഇപ്രകാരം; യുദ്ധത്തിൽ വധിക്കപ്പെട്ട അസുരന്മാരുടെ ശിരസ്സുകൾ കോർത്ത മാല (ഉത്തരീയമായി) ധരിച്ചിരിക്കുന്നവളും, കൈകളിൽ പരിച, കപാലം, മണിനാഗം, ഓട്ടുമണി, ഖഡ്ഗം, ഖട്വാംഗം, ത്രിശൂലം, ദാരികശിരസ്സ് എന്നിവ ധരിച്ചവളുമായ ആ മഹാഭൈരവിയെ ധ്യാനിക്കുന്നു. കൊടുങ്ങല്ലൂർ, തിരുമാന്ധാംകുന്ന് എന്നിവിടങ്ങളിൽ ഈ ധ്യാനപ്രകാരമുള്ള രൂപമാണുള്ളത്. ഇനി രണ്ടാമത്തെ ധ്യാനത്തിലെ വർണ്ണന: 'ശിവന്റെ ഹൃദയത്തിൽ അധിവസിക്കുന്നവളും, തിളങ്ങുന്ന ചന്ദ്രക്കല ചൂടിയ കിരീടം ധരിച്ചവളും, കയ്യിൽ പാശം, അങ്കുശം, ശൂലം, കപാലം എന്നിവ ഏന്തിയവളും, തലയോട്ടികൾ കൊണ്ടുള്ള മാല അണിഞ്ഞവളും, മൂന്നു കണ്ണുകളോടു കൂടിയവളും, ചുവന്ന വസ്ത്രങ്ങളും ചന്ദനവും ധരിച്ചവളും, സർവ്വ ആഭരണങ്ങളാലും ശോഭിക്കുന്നവളും, കറുപ്പ് നിറമുള്ളവളുമായ ആ മംഗളസ്വരൂപിണിയായ ഭഗവതി നമ്മെ എപ്പോഴും കാത്തുരക്ഷിക്കട്ടെ'. വളയനാട് ഭഗവതിയുടെ ധ്യാനം ഇപ്രകാരം ആകുന്നു.<ref name=":0" /> ശാക്തേയ പൂജ, ഭഗവതി സേവ, കടുംപായസം , രക്ത പുഷ്പ്പാഞ്ജലി, പൂവൻ കോഴിയെ നടക്ക് വെക്കൽ, കോഴി നിവേദ്യം, മഞ്ഞൾ, കുരുമുളക്, തവിട്, ചെമ്പട്ട് എന്നിവ സമർപ്പിക്കൽ, അഭിഷേകം, ചെമ്പരത്തിമാല, തെച്ചിപ്പൂമാല, വേപ്പിലമാല, വാളും ചിലമ്പും സമർപ്പിക്കൽ, ഗുരുതി, പൊങ്കാല എന്നിവയൊക്കെ ഈ ഭഗവതിയുടെ വഴിപാടുകളാണ്. ഭദ്രകാളി സന്നിധികളിലെ പ്രധാന വഴിപാട് ഗുരുതിയാണ്. പ്രധാനമായും പൂവൻകോഴിയാണ് ഇത്തരത്തിൽ ഗുരുതിക്ക് ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത്. ക്ഷേത്രങ്ങളിലെ മൃഗബലി നിരോധിച്ച ശേഷം കോഴിക്ക് പകരം കുമ്പളങ്ങ ഉപയോഗിക്കുന്ന ആചാരം പ്രചാരത്തിലായി. കൂടാതെ കോഴിയെ നടയിൽ സമർപ്പിക്കുന്ന ആചാരവും നിലവിൽ വന്നു. എന്നിരുന്നാലും ചില ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ കോഴി ഇറച്ചി വിഭവങ്ങൾ കൊണ്ടുള്ള നിവേദ്യവും കാണാവുന്നതാണ്. ഇത് ഭക്തർ പ്രസാദം എന്ന പേരിൽ ഭക്ഷണമായി ഉപയോഗിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. കളമെഴുത്തും പാട്ടുമാണ് മറ്റൊരു ഇഷ്ട വഴിപാട്. പൊങ്കാല, മുടിയേറ്റ്, പറണേറ്റ്, കെട്ടുകാഴ്ച, തോറ്റം പാട്ട്, മാലപ്പുറം പാട്ട്, തെയ്യം, കോമരം തുള്ളൽ തുടങ്ങിയ കേരളീയ അനുഷ്ഠാനങ്ങൾ ഭദ്രകാളിയുമായി ബന്ധപ്പെടുത്തി കാണാറുണ്ട്<ref>{{Citation|last=Nikhilananda|first=Swami|title=The Ramakrishna Order|date=2021-08-19|url=http://dx.doi.org/10.4324/9781003226673-17|work=Holy Mother|pages=240–254|publisher=Routledge|access-date=2022-11-05}}</ref><ref name=":0">{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrIfmy3F2VmZdI8HU13Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzcEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1717930039/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.manoramaonline.com%2fliterature%2fbookreview%2fkeralathile-kali-seva.html/RK=2/RS=UTZEGFaMNtPHrqukhTLKHcjWoVI-|title=കേരളത്തിലെ കാളീ സങ്കൽപ്പങ്ങളും ആരാധനയും|website=കേരളത്തിലെ കാളീ സങ്കൽപ്പങ്ങളും ആരാധനയും}}</ref>. == ഭഗവതി സ്തുതികൾ, പ്രാർഥന ശ്ലോകങ്ങൾ == ഭദ്രകാളി മാഹാത്മ്യം, ദേവി ഭാഗവതം, കാളിക പുരാണം, ഭഗവതി പുരാണം, കാളി സഹസ്രനാമം, ലളിത സഹസ്രനാമം, ഭദ്രകാളി പത്ത്, ദേവി മഹാത്മ്യം തുടങ്ങിയവ കാളി പ്രാധാന്യം ഉള്ള പ്രസിദ്ധമായ ഗ്രന്ഥങ്ങളോ സ്തുതികളോ ആണ്. അവയിൽ ചിലത് താഴെ കൊടുക്കുന്നു. === പ്രാർഥന ശ്ലോകങ്ങൾ === 1. ദേവി മാഹാത്മ്യം സർവ്വമംഗളമാംഗല്യേ ശിവേ സർവ്വാർത്ഥസാധികേ ശരണ്യേ ത്ര്യംബകേ ഗൗരീ നാരായണി നമോസ്തുതേ ശരണാഗത ദീനാർത്ത പരിത്രാണപരായണേ സർവ്വസ്യാർത്തിഹരേ ദേവീ നാരായണി നമോസ്തുതേ ജ്വാലാ കരാള മത്യുഗ്രം അശേഷാസുരസൂദനം തൃശൂലം പാതു നോ ഭീതേർ ഭദ്രകാളി നമോസ്തുതേ രോഗാനശേഷാന പഹംസി തുഷ്ടാ രുഷ്ടാ തു കാമാൻ സകലാനഭീഷ്ടാൻ ത്വാമാശ്രിതാനാം ന വിപന്നരാണാം ത്വാമാശ്രിതാ ഹ്യാശ്രയതാം പ്രയാന്തി സർവ്വബാധാ പ്രശമനം ത്രൈലോകസ്യാഖിലേശ്വരീ ഏവമേവ ത്വയാ കാര്യം അസ്മദ്വൈരി വിനാശനം. 2. കാളി കാളി മഹാകാളി ഭദ്രകാളി നമോസ്തുതേ കുലം ച കുലധർമ്മം ച മാം ച പാലയ പാലയ. 3. മഹാകാളി നമസ്തുഭ്യം നമസ്തുഭ്യം സുരേശ്വരി ഭദ്രകാളി നമസ്തുഭ്യം നമസ്തുഭ്യം ദയാനിധേ. 4.ഓം ജയന്തി മംഗളാ കാളീ ഭദ്രകാളീ കപാലിനീ ദുർഗ്ഗാ ക്ഷമാ ശിവാ ധാത്രീ സ്വാഹ സ്വധാ നമോസ്തുതേ. ജയത്വം ദേവി ചാമുണ്ഡേ ജയ ഭൂതാർത്തിഹാരിണി ജയ സർവ്വഗതേ ദേവി കാളരാത്രി നമോസ്തുതേ. (അർത്ഥം: എല്ലാ സ്ഥലത്തും ജയിക്കുന്ന ജയന്തിയായും , മംഗളസ്വരൂപിയായ മംഗളയായും, കാളിയായും, ഭദ്രകാളിയായും, കപാലമാലയണിഞ്ഞ കപാലിനിയായും, ദുർഗ്ഗയായും, ക്ഷമയുള്ളവളായും, ശിവപ്രിയയായ ശിവയായും , ഭൂമീരൂപത്തിൽ ധാത്രിയായും, സ്വാഹാദേവിയായും, സ്വാധാദേവിയായും ഭവിച്ചിരിക്കുന്ന നിൻതിരുവടിയെ ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു.) 5. '''ഭദ്രകാളി പത്ത്''' കണ്ഠേകാളി!മഹാകാളി! കാളനീരദവർണ്ണിനി! കാളകണ്ഠാത്മജാതേ!ശ്രീ ഭദ്രകാളി നമോസ്തുതേ. ദാരുകാദി മഹാദുഷ്ട- ദാനവൗഘനിഷൂദനേ ദീനരക്ഷണദക്ഷേ!ശ്രീ ഭദ്രകാളീ നമോസ്തുതേ. ചരാചരജഗന്നാഥേ! ചന്ദ്ര,സൂര്യാഗ്നിലോചനേ!ചാമുണ്ഡേ! ചണ്ഡമുണ്ഡേ!ശ്രീ ഭദ്രകാളീ നമോസ്തുതേ. മഹൈശ്വരപ്രദേ!ദേവീ! മഹാത്രിപുരസുന്ദരി! മഹാവീര്യേ!മഹേശീ!ശ്രീ ഭദ്രകാളീ!നമോസ്തുതേ. സർവ്വവ്യാധിപ്രശമനി! സർവ്വമൃത്യുനിവാരിണി! സർവ്വമന്ത്രസ്വരൂപേ!ശ്രീ ഭദ്രകാളി നമോസ്തുതേ. പുരുഷാർത്ഥപ്രദേ!ദേവീ! പുണ്യാപുണ്യഫലപ്രദേ! പരബ്രഹ്മസ്വരൂപേ ശ്രീ ഭദ്രകാളീ നമോസ്തുതേ. ഭദ്രമൂർത്തേ!ഭഗാരാദ്ധ്യേ! ഭക്തസൗഭാഗ്യദായികേ! ഭവസങ്കടനാശേ!ശ്രീ ഭദ്രകാളീ നമോസ്തുതേ. നിസ്തുലേ!നിഷ്ക്കളേ!നിത്യേ നിരപായേ!നിരാമയേ! നിത്യശുദ്ധേ!നിർമ്മലേ!ശ്രീ ഭദ്രകാളീ നമോസ്തുതേ. പഞ്ചമി!പഞ്ചഭൂതേശി! പഞ്ചസംഖ്യോപചാരിണി! പഞ്ചാശൽ പീഠരൂപേ! ശ്രീ ഭദ്രകാളി നമോസ്തുതേ. കന്മഷാരണ്യദാവാഗ്നേ! ചിന്മയേ!സന്മയേ!ശിവേ! പത്മനാഭാഭിവന്ദ്യേ!ശ്രീ ഭദ്രകാളീ നമോസ്തുതേ. ഭദ്രകാളിപ്പത്തു ഭക്ത്യാ ഭദ്രാലയേ ജപോൽജവം ഓതുവോർക്കും ശ്രവിപ്പോർക്കും പ്രാപ്തമാം സർവ മംഗളം. 6. ഈശ്വരി പരമേശ്വരി ജഗദീശ്വരി മഹേശ്വരി ദേവി ദേവി മഹാഭയങ്കരി ഭദ്രകാളി നമോസ്തുതേ. 7.ഓം ആയുർദേഹി ധനംദേഹി വിദ്യാംദേഹി മഹേശ്വരീ സമസ്തമഖിലം ദേഹി ദേഹിമേ പരമേശ്വരീ. 8. ‘’‘ദേവി മാഹാത്മ്യം’‘’ യാ ദേവീ സർവ്വ ഭൂതേഷു ശക്തിരൂപേണ സംസ്ഥിതാ  നമഃസ്തസ്യൈ നമഃസ്തസ്യൈ നമഃസ്തസ്യൈ നമോ നമഃ <div></div> 9. ലളിത സഹസ്രനാമം... ‘ഭവാനീ ഭാവനാഗമ്യാ ഭവാരണ്യകുഠാരികാ ഭദ്രപ്രിയാ ഭദ്രമൂർത്തിർ ഭക്ത സൗഭാഗ്യദായിനീ’ (41) ‘മഹേശ്വരീ മഹാകാളീ മഹാഗ്രാസാ മഹാസനാ അപർണാ ചണ്ഡികാ ചണ്ഡമുണ്ഡാസുരനിഷൂദിനീ‘ (145) == വിവിധ പേരുകൾ == ആദിപരാശക്തി, മഹാമായ, ജഗദംബ, കാളിക, കർണാടകയിൽ ചാമുണ്ഡേശ്വരി അഥവാ ചാമുണ്ഡി, തമിഴ്നാട്ടിൽ മാരിയമ്മൻ, മലബാറിൽ ശ്രീ കുരുംബ, മധ്യപ്രദേശിൽ ഉജ്ജയിനി മഹാകാളി, ബംഗാളിൽ ഭവതാരിണി, അസാമിൽ കാമാഖ്യ, ഭൈരവി, രക്തേശ്വരി, രുധിരമാലാ, വടക്കൻ ചൊവ്വ, നീലകേശി, കുണ്ഡലിനി, ഇച്ഛാശക്തി, പ്രകൃതി, കൊറ്റവൈ, ഊർവ്വരത, [[ഭുവനേശ്വരി]], കരിനീലി, പുതിയ ഭഗവതി, ശ്രീഭദ്ര, സുമുഖീകാളി, ബാലഭദ്ര, മംഗളാദേവി, വാർത്താളി, നരസിംഹി, ഭഗവതി തുടങ്ങിയവ ഭദ്രകാളിയുടെ വിവിധ ഭാവങ്ങളോ പേരുകളോ ആയി അറിയപ്പെടുന്നു. == നവരാത്രിയിൽ == കാളി ആരാധനയ്ക്ക് ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ദിവസങ്ങളാണ് [[നവരാത്രി]] ദിവസങ്ങൾ. നവരാത്രിയുടെ ഏഴാം ദിവസത്തിൽ ഭഗവതിയെ പ്രത്യേകമായി കാലരാത്രി മാതാവ് അല്ലെങ്കിൽ കാളിയായി ആരാധിക്കുന്നു. വിജയദശമി ഭദ്രകാളി അജ്ഞാനത്തിന് മേൽ വിജയം നേടിയ ദിവസമായി വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. കാളിദാസന് അറിവ് പകർന്ന ഭഗവതി സന്നിധിയിൽ വിദ്യാരംഭം നടത്തുന്നത് ഐശ്വര്യമാണ് എന്ന് ശക്തി ഉപാസകർ കരുതുന്നു. നവരാത്രിയുടെ അധിദൈവമായി ആരാധിക്കുന്നത് കാളിയെയാണ്. കാളിയെ ആരാധിച്ചാൽ ഒട്ടും തന്നെ അരക്ഷിതാവസ്ഥ ഉണ്ടാകില്ല എന്നാണ് വിശ്വാസം. ക്രിയാശക്തി ആയതിനാൽ പ്രവർത്തി വിജയത്തിന് ഭഗവതിയെ ഭജിക്കണം. അതുകൊണ്ട് തന്നെയാണ് കാളി നവരാത്രിയുടെ അധിദൈവം ആകുന്നത്.<ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrIfmzjH2VmfeU9Pg93Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzEEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1717932132/RO=10/RU=https%3a%2f%2fml.wikipedia.org%2fwiki%2f%25E0%25B4%25A8%25E0%25B4%25B5%25E0%25B4%25B0%25E0%25B4%25BE%25E0%25B4%25A4%25E0%25B5%258D%25E0%25B4%25B0%25E0%25B4%25BF/RK=2/RS=9bSC3R7zhLXqfhhPfxUfRe8lxKk-|title=നവരാത്രി - വിക്കിപീഡിയ|website=ml.wikipedia.org}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജൂലൈ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == ദശ മഹാവിദ്യ == ആദിപരാശക്തിയായ മഹാകാളി ഉഗ്ര, സൗമ്യ രൂപങ്ങളിൽ പത്ത് മഹാവിദ്യകളുടെ രൂപം ധരിക്കുന്നു. എല്ലാ വിദ്യകളുടെയും ആദിയാണ് കാളീമാതാവ്. ശിവനു ചുറ്റുമുള്ള 10 ദിശകളിൽ വർത്തിക്കുന്ന പരാശക്തിയുടെ 10 ആവിഷ്കാരങ്ങളെയാണ് ദശമഹാവിദ്യയിലൂടെ വിവരിക്കുന്നത്. ശിവന്റെ മുന്നിൽ കാളിയും, മുകളിൽ താരയും, താഴെ ഭൈരവിയും, വലത് ഭാഗത്ത് ഛിന്നമസ്തയും, ഇടത് ഭാഗത്ത് ഭുവനേശ്വരി, പിന്നിൽ ബഗളാമുഖിയും, ആഗ്നേയം അഥവാ തെക്ക് കിഴക്കിൽ ധൂമാവതിയും, നിര്യതി അഥവാ തെക്ക് പടിഞ്ഞാറിൽ കമല (അഥവാ താന്ത്രിക ലക്ഷ്മി), വായുകോണിൽ അഥവാ വടക്ക് പടിഞ്ഞാറിൽ മാതംഗി (താന്ത്രിക സരസ്വതി), ഇശാനകോണിൽ അഥവാ വടക്ക് കിഴക്കിൽ ത്രിപുര സുന്ദരിയും (ഷോഡശി അഥവാ ശ്രീവിദ്യ) സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrIe4RQIGVm1f88x0t3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzUEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1717932241/RO=10/RU=https%3a%2f%2fneramonline.com%2f%25E0%25B4%2595%25E0%25B4%259F%25E0%25B4%2599%25E0%25B5%258D%25E0%25B4%2599%25E0%25B5%25BE-%25E0%25B4%2587%25E0%25B4%25B2%25E0%25B5%258D%25E0%25B4%25B2%25E0%25B4%25BE%25E0%25B4%25A4%25E0%25B4%25BE%25E0%25B4%2595%25E0%25B5%258D%25E0%25B4%2595%25E0%25B4%25BF-%25E0%25B4%2585%25E0%25B4%25A4%25E0%25B5%258D%25E0%25B4%25AD%25E0%25B5%2581%2f/RK=2/RS=iDatut78IxhHLm_6HvpDnFwkR1M-|title=കടങ്ങൾ ഇല്ലാതാക്കി അത്ഭുതങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്ന ശക്തി|website=neramonline.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജൂലൈ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == വിശേഷ ദിവസങ്ങൾ == ആഴ്ചയിലെ ചൊവ്വ, വെള്ളി, ശനി ദിവസങ്ങൾ കൂടാതെ അമാവാസി, [[പൗർണ്ണമി]], മാസത്തിലെ ഒന്നാം തീയതി, ജന്മ നക്ഷത്ര ദിവസം തുടങ്ങിയവ ദിവസങ്ങൾ ഭദ്രകാളി പൂജയ്ക്ക് പ്രധാനമാണ്. [[നവരാത്രി]], ഭരണി ദിവസം പ്രത്യേകിച്ച് മകര മാസത്തിലെ ഭരണി, കുംഭ ഭരണി, മീന ഭരണി, മകരച്ചൊവ്വ, പത്താമുദയം, കർക്കിടക മാസം, ഭദ്രകാളി ഏകാദശി (അപര ഏകാദശി), [[ദീപാവലി]], [[തൃക്കാർത്തിക]] എന്നിവ ഭദ്രകാളിക്ക് പ്രാധാന്യമുള്ള വിശേഷ ദിവസങ്ങൾ ആണ്. ഭദ്രകാളിയുടെ തിരുനാളാണ് ഭരണി. കാളി ദാരികന് മേൽ വിജയം നേടിയ ദിവസമായ ഭരണി പല രീതിയിൽ ആഘോഷിക്കപ്പെടുന്നു. കേരളത്തിലെ പല ക്ഷേത്രങ്ങളിലും കുംഭ ഭരണി, മീന ഭരണി (ഫെബ്രുവരി/ മാർച്ച്‌/ ഏപ്രിൽ) തുടങ്ങിയവ ഗംഭീരമായി ആഘോഷിച്ചു വരുന്നു. മറ്റൊന്ന് നവരാത്രിയാണ്. നവരാത്രിയിലെ എല്ലാ ദിവസങ്ങളും കാളി പൂജയ്ക്ക് പ്രധാനം, പ്രത്യേകിച്ച് അവസാന മൂന്ന് ദിവസങ്ങളായ 7, 8, 9 ദിവസങ്ങൾ ഭദ്രകാളി പൂജയ്ക്ക് ഉത്തമം എന്നാണ് വിശ്വാസം. കാളിദാസന് വിദ്യ പകർന്ന ഭഗവതിക്ക് മുൻപിൽ വിജയദശമി ദിവസം വിദ്യാരംഭം കുറിക്കുന്നതും പ്രധാനം എന്ന്‌ വിശ്വാസം. ഭഗവതിയുടെ അനുഗ്രഹം കൂടുതലായി ലഭിക്കുന്ന ദിവസമാണ് ഭദ്രകാളി ഏകാദശി എന്ന് വിശ്വാസം. മേടമാസത്തിലെ (മെയ്‌/ ജൂൺ) അപരാ ഏകാദശിയാണ് ഭദ്രകാളി ഏകാദശിയായി ആചരിക്കുന്നത്. ചിലർ തങ്ങളുടെ ജന്മനക്ഷത്രം തോറും ഭഗവതി പൂജ നടത്തുന്നത് വിശേഷമായി കാണുന്നു. ശനി ദോഷ ദുരിതങ്ങൾ അനുഭവിക്കുന്നവർ ശനിയാഴ്ച ഭദ്രകാളി ആരാധന നടത്തുന്നത് പ്രധാനമാണ് എന്ന് വിശ്വാസമുണ്ട്. ശാക്തേയ വിശ്വാസപ്രകാരം ശനിയെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന ഭഗവതി കൂടിയാണ് കാളി. ഒഡിഷ, വെസ്റ്റ് ബംഗാൾ, ആസ്സാം തുടങ്ങിയ ഭാഗങ്ങളിൽ അമാവാസി ദിവസം കൂടിയായ ദീപാവലി കാളിപൂജയായി ആഘോഷിക്കപ്പെടുന്നു. == കാളിയാമം == അർദ്ധരാത്രി ഏകദേശം 12 മണി മുതൽ പുലർച്ചെ മൂന്ന് വരെയുള്ള സമയമാണ് കാളിയാമം എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. കാളിയാമത്തിലെ ഭദ്രകാളി പൂജ ഭഗവതിയുടെ അനുഗ്രഹത്തിന് ഏറ്റവും അനുയോജ്യമാണ് എന്നാണ് വിശ്വാസം. ചൊവ്വ, വെള്ളി, പൗർണമി, അമാവാസി, ഭരണി, നവരാത്രി, തൃക്കാർത്തിക, ദീപാവലി ദിവസങ്ങളിലെ കാളിയാമം അതിപ്രധാനമാണ് എന്നാണ് വിശ്വാസം. == രുരുജിത് വിധാനം == രുരുജിത്, ദക്ഷജിത്, ദാരികജിത്, മഹിഷജിത് എന്നിങ്ങനെ വ്യത്യസ്‌ത ഭാവങ്ങളിലുള്ള കാളീ പ്രതിഷ്ഠകൾ ഭാരതത്തിലുണ്ട്. പക്ഷെ കേരളത്തിൽ കാണപ്പെടുന്ന താന്ത്രികരീതി കാശ്മീരി താന്ത്രിക ശൈലിയിലുള്ള രുരുജിത്താണ്. ഇനി രുരുജിത് എന്നാൽ എന്താണെന്ന് നോക്കാം. രുരു എന്ന അസുരനെ നിഗ്രഹിച്ച ദേവീഭാവത്തിലുള്ള പ്രതിഷ്ഠാ സംവിധാനമാണ് രുരുജിത്. അതീവ പ്രഭാവമുള്ള ഇത്തരം ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ, തട്ടകത്തമ്മയായ ശ്രീ ഭദ്രകാളിക്കൊപ്പം ശ്രീകോവിലിൽ, രൗദ്രസ്വരൂപിണിയായ ചാമുണ്ഡിയെയും ശ്രീകോവിലിനോട് ചേർന്ന് തന്നെ സപ്തമാതൃക്കളെയും പ്രതിഷ്‌ഠ നടത്തുന്നു. സപ്ത മാതൃക്കൾക്കൊപ്പം തന്നെ വീരഭദ്രൻ, ഗണപതി എന്നീ പ്രതിഷ്‌ഠകളും ക്ഷേത്രത്തിന് പുറത്ത് ക്ഷേത്രപാലക പ്രതിഷ്ഠയും ഉണ്ടാകും. രുരുജിത് തന്ത്രശാസ്ത്ര പ്രകാരം പ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയിട്ടുള്ള ശാക്തേയ കാവുകളിൽ ക്ഷേത്രനാഥൻ ശിവനാണെങ്കിലും ഭഗവതിയ്ക്കാണ് പ്രാധാന്യം കൂടുതൽ. രുരുജിത് വിധാനത്തിലുള്ള പ്രതിഷ്ഠാ ക്ഷേത്രങ്ങൾ കൂടുതലായും മലബാറിൽ ആണുള്ളത്. സാധാരണ കേരള തന്ത്ര സമുച്ചയാദി ഗ്രന്ഥങ്ങൾ പ്രകാരമുള്ള രീതിയല്ല, ക്ഷേത്ര മാതൃകയും മൂർത്തി പ്രതിഷ്ഠാ വിധാനവും തികച്ചും വ്യത്യസ്തമാണ്. മുഖ്യ ദേവത കാളിയോ ഉഗ്രചണ്ഡിയോ (ചാമുണ്ഡ ) ആയിരിക്കും. ഉഗ്രസ്വരൂപിണിയായ ചാമുണ്ഡിക്ക് വിഗ്രഹം ഉണ്ടാകില്ല. പീഠം മാത്രമേ ഉണ്ടാകൂ. പ്രതിഷ്ഠയുടെ രൗദ്രഭാവം മൂലം ഭക്തർക്ക് നട തുറന്നു ദർശനവും സാധ്യമല്ല. "ഉത്താരാഭിമുഖം സാംഗം നിരംഗം പ്രാങ്‌മുഖം ഭവേൽ പശ്ചിമാഭിമുഖം ഭിന്നമിതി ത്രേധാനി ഗദ്യതേ " എന്ന രീതിയിൽ വടക്കോട്ടു നോക്കി ദേവിയും സപ്ത മാതൃക്കളും. കിഴക്കോട്ടു നോക്കി ഭൈരവ ശിവനും പടിഞ്ഞാറോട്ടു നോക്കി ക്ഷേത്രപാലനും ഈ വിധത്തിൽ ആയിരിക്കും പ്രതിഷ്ഠ. ശാക്തേയ പാരമ്പര്യത്തിലധിഷ്ഠിതമായി രിക്കും ഇവിടുത്തെ ആചാരങ്ങൾ. അത് പോലെ നിവേദ്യാദികൾക്കും തികച്ചും വ്യത്യാസമുണ്ട്. തൃച്ചന്ദനം, അരി വറുത്ത് പൊടിച്ചത്, മഞ്ഞൾ, പട്ട്, ചിലമ്പ്, ഗുരുതി, പയർ ഇവ കൂടാതെ മദ്യവും മാംസവും നൽകാറുണ്ട്. രുരുജിത് വിധാനത്തിൽ മാംസം കൊടുക്കാനുള്ള പ്രമാണം ഇപ്രകാരം ആകുന്നു. "സമിദാജ്യന്ന സിദ്ധാർത്ഥ മാംസ്യന്യഥ തിലായവാ: ദ്രവ്യാണി വ്രീഹ്യാശ്ചാജ്യം സര്വാദ്രഷ്ടാശതം ഹൂതി " ചമത, നെയ്യ്, ഹവിസ്സ്, കടുക്, മാംസം, എള്ള്, യവം, നവര നെല്ല്, എന്നിവ കൊടുക്കണം എന്ന് പറയുന്നു. ഇതിൽ മാംസം അടയും, മദ്യം കഷായ തീർത്ഥവും ആകുന്നു. ഇത് വൈദീക പുരോഹിതർ പിന്നീട് മാറ്റം വരുത്തിയതാകാം. ഇപ്രകാരമുള്ള കേരളത്തിലെ ചില ക്ഷേത്രങ്ങൾ ഇവയാകുന്നു. മന്നംപുറത്തു കാവ് (നീലേശ്വരം) മാടായി കാവ് ( കണ്ണൂർ) മാമാനത് കാവ് (കണ്ണൂർ) കളരിവാതുക്കൽ (കണ്ണൂർ) കാട്ടാമ്പള്ളി കാവ് ( കണ്ണൂർ) തിരുവഞ്ചേരിക്കാവ് (കണ്ണൂർ) അമ്മൻകൊട്ടം (കണ്ണൂർ) ലോകനാർ കാവ് (കോഴിക്കോട്) പിഷാരി കാവ് (കോഴിക്കോട് ) വളയനാട് കാവ് (കോഴിക്കോട് ) കൊടികുന്നു ഭഗവതി (പാലക്കാട് ) തിരുമാന്ധാംകുന്നു കാവ് (മലപ്പുറം ) കൊടുങ്ങല്ലൂർ കാവ് (തൃശൂർ) പരുമല പനയന്നാർ കാവ് (പത്തനംതിട്ട) മുത്തൂറ്റ് കാവ് ( തിരുവല്ല) കളയപുരം ഭഗവതി കാവ് (കൊല്ലം). == പുരാണ കഥകൾ == ശ്രീ ഭദ്രകാളി മാഹാത്മ്യം, കാളികാ പുരാണം, ദേവി മാഹാത്മ്യം തുടങ്ങിയവ പ്രകാരം ആദിപരാശക്തിയായ കാളി സാക്ഷാൽ പ്രപഞ്ചനാഥയാണ്. അതിനാൽ ജഗദംബ എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ആ ഭഗവതി സർവരക്ഷകയായ, അധർമ്മനാശിനിയായ, ഭക്തരെ രക്ഷിക്കുന്ന, ദുഷ്ടരെ ശിക്ഷിക്കുന്ന, ഐശ്വര്യങ്ങൾ നൽകുന്ന, മോക്ഷദായിനിയായ, കരുണാമയിയായ, മാതൃവാത്സല്യമുള്ള, ജഗദീശ്വരി തന്നെ ആകുന്നു. വിവിധ പുരാണങ്ങൾ പ്രകാരമുള്ള കാളിയുടെ അവതാരകഥകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. മണിദ്വീപനിവാസിനിയായ ഭുവനേശ്വരി തന്നെയാണ് ശ്രീ ഭദ്രകാളി എന്ന്‌ ദേവി പുരാണങ്ങൾ പറയുന്നു.  ദേവീമാഹാത്മ്യപ്രകാരം ആദിയിൽ ആദിപരാശക്തിയായ ഭഗവതിയിൽ നിന്നാണ് മനോഹരമായ കറുത്ത വർണ്ണത്തോടുകൂടിയ മഹാകാളി അവതരിക്കുന്നത്. ഭാഗവതത്തിൽ [[വിഷ്ണു|മഹാവിഷ്ണുവിനെ]] മുൻനിർത്തി മധുകൈടഭന്മാരെ വധിക്കുവാൻ വേണ്ടിയാണ് ആദ്യമായി മഹാകാളി അവതരിക്കുന്നത്. വിഷ്ണുവിന്റെ കർണ്ണപുടത്തിൽ നിന്നും പിറന്ന മധുകൈടഭന്മാർ ബ്രഹ്മഹത്യയ്ക്ക് ഒരുങ്ങിയപ്പോൾ [[ബ്രഹ്മാവ്| ബ്രഹ്മാവിന്റെ]] പ്രാർഥനപ്രകാരമാണ് പരാശക്തി ഇപ്രകാരം അവതരിച്ചത്. കാളിക പുരാണത്തിൽ ഒരിക്കൽ ഹിമാലയത്തിലെ മാതംഗമുനിയുടെ ആശ്രമത്തിൽ ചെന്ന് ദേവന്മാർ ജഗദീശ്വരിയെ സ്തുതിച്ചു. സ്തുതികേട്ട് പ്രസന്നയായ ആദിപരാശക്തി ദേവന്മാർക്ക് ദർശനം കൊടുത്ത് നിങ്ങൾ ആരെയാണ് സ്തുതിക്കുന്നത് എന്നു ചോദിച്ചു. ആ സമയം ഭഗവതിയുടെ ശരീരത്തിൽ നിന്ന് കറുത്ത വർണ്ണത്തോടു കൂടിയ ഒരു വീരനാരി പ്രകടയായി. ഇവർ എന്നെയാണ് സ്തുതിക്കുന്നത് എന്ന് പറഞ്ഞു. കൃഷ്ണ വർണ്ണത്തോടു കൂടിയ അവളുടെ നാമം കാളി എന്നായി. [[ദക്ഷൻ|ദക്ഷന്റെ]] യാഗത്തിൽ അപമാനിതയായ സതി ആത്മാഹൂതി ചെയ്തപ്പോൾ കോപിഷ്ടനായ ശിവൻ തൻ്റെ ജട പിഴുതെടുത്ത് നിലത്ത് അടിച്ചു. അതിൽ നിന്നും വീരഭദ്രനോടൊപ്പം ഭദ്രകാളി അവതരിച്ചു. ദക്ഷന്റെ യാഗം മുടക്കി അവർ ദക്ഷനെ വധിച്ചു. ശിവപുരാണപ്രകാരം ശിവപത്നിയായ പാർവതിയുടെ താമസിക രൂപമാണ് കാളി. ബാലഗണപതിയുടെ ശിരസ്സ് മഹാദേവൻ ഛേദിച്ചപ്പോൾ കോപിഷ്ടയായ പാർവതി മഹാകാളിയായി മാറി. ദേവീകോപം ഭയന്ന ത്രിമൂർത്തികൾ ഗണപതിക്ക് ആനയുടെ ശിരസ്സ് നൽകി കാളിയോട് ക്ഷമാപണം നടത്തി. ദേവി മാഹാത്മ്യത്തിൽ ശുംഭ നിശുംഭന്മാരുടെ ആജ്ഞപ്രകാരം ചണ്ഡികാദേവിയെ പിടിച്ചുകൊണ്ടു പോകാൻ വന്ന ചണ്ഡമുണ്ഡന്മാരെ വധിക്കാൻ ആ ചണ്ഡികയുടെ നെറ്റിയിൽ നിന്നും അവതരിച്ച കാളിയാണ് ചാമുണ്ഡേശ്വരി അഥവാ ചാമുണ്ഡി. ഇതാണ് സപ്ത മാതാക്കളിൽ പ്രധാനിയായ ചാമുണ്ഡി. പിന്നീട് [[രക്തബീജൻ|രക്തബീജനെ]] വധിക്കാൻ ചണ്ഡികയെ സഹായിച്ചതിനാൽ കാളി രക്തചാമുണ്ഡി എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. ദേവിയും രക്തബീജനും തമ്മിൽ യുദ്ധം ഉണ്ടായപ്പോൾ യുദ്ധ ഭൂമിയിൽ പതിക്കുന്ന രാക്ഷസന്റെ രക്തവും മാംസവും ഭദ്രകാളി ഭക്ഷിക്കുകയും അങ്ങനെ രക്തബീജൻ വധിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. ഒരിക്കൽ ശിവപത്നിയായ പാർവതിയെ വിവാഹം കഴിക്കാൻ വേണ്ടി രുരു എന്ന രാക്ഷസൻ കൈലാസത്തിന്റെ സമീപത്ത് ബ്രഹ്മാവിനെ തപസ് ചെയ്തു. എന്നാൽ ബ്രഹ്മാവ് ഈ വരം നൽകാൻ തയ്യാറായില്ല. എന്നാൽ രുരുവും തപസിൽ നിന്നു പിന്മാറാൻ തയ്യാറായില്ല. കോപിഷ്ടയായ പാർവ്വതി കാളിയായി രുരുവിനോട് യുദ്ധം ചെയ്തു. തൻ്റെ ത്രിശൂലത്താൽ രുരുവിന്റെ ചർമ്മവും മുണ്ഡവും വേർപ്പെടുത്തി അവനെ നിഗ്രഹിച്ചതിനാൽ പാർവ്വതി ചാമുണ്ഡി എന്നറിയപ്പെട്ടു. [[കർണാടക|കർണാടകയിൽ]] കാളി ചാമുണ്ഡേശ്വരിയായി ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു. കേരളത്തിൽ പല ക്ഷേത്രങ്ങളിലും രുരുജിത് വിധാനത്തിലാണ് ഭദ്രകാളി പ്രതിഷ്ഠ. [[മാർക്കണ്ഡേയപുരാണം|മാർക്കണ്ഡേയപുരാണത്തിലെ]] ഭദ്രോൽപ്പത്തി പ്രകരണത്തിൽ ശിവപുത്രിയായ [[ഭദ്രകാളി|ഭദ്രകാളിയുടെ]] അവതാരവും മാഹാത്മ്യവും വർണ്ണിക്കുന്നുണ്ട്. മലയാളികളുടെ കുലദൈവം കൂടിയാണ് ദാരികജിത്തായ ഈ ഭദ്രകാളി. സ്ത്രീപുരുഷ സംഗമത്തിലൂടെ പിറക്കാത്ത ഒരു കന്യകയ്ക്ക് മാത്രമേ തന്നെ വധിക്കാൻ സാധിക്കാവു എന്ന് ബ്രഹ്മാവിൽ നിന്നും വരം നേടിയ ദാരികാസുരൻ ത്രിലോകങ്ങളും കീഴടക്കി. ദാരികന്റെ ഉപദ്രവത്താൽ വലഞ്ഞ ദേവന്മാർ മഹാദേവനെ ശരണം പ്രാപിച്ചു. ലോക സംരക്ഷണാർത്ഥം ശ്രീപരമേശ്വരൻ തന്റെ ത്രിക്കണ്ണ് തുറന്നു. അതിൽ നിന്നും ഭീകരവും രൗദ്രവുമായ ഭാവത്തോടു കൂടി ഭദ്രകാളി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. ശിവപുത്രിയായ ഭദ്രകാളി മഹായുദ്ധത്തിൽ ദാരികനെ നിഗ്രഹിച്ചു. ദാരികന്റെ ഒരു തുള്ളി രക്തം പോലും നിലത്തു വീഴാതെ കാളിയുടെ വാഹനമായ വേതാളിയും ഭൂതങ്ങളും പാനം ചെയ്തു. ദാരിക ശിരസ്സും കൈയ്യിലെന്തികൊണ്ട് വേതാള കണ്ഠമേറി ഭഗവതി കൈലാസത്തിലേക്ക് തിരിച്ചു. ദാരിക നിഗ്രഹത്തിന് ശേഷം കൈലാസത്തി ലെത്തി തന്നെ വണങ്ങിയ ഭദ്രകാളിയോട് ഭഗവാൻ മഹാദേവൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു: "ഭുവനത്തിനെല്ലാം ഭദ്രത നൽകുന്ന നീ ഭദ്രകാളി എന്ന നാമത്തിൽ പ്രസിദ്ധയായി തീരും. ലോകരുടെ സംസാരദുഃഖം ഒഴിക്കുവാൻ സദാ ഉണർവോടെയിരിക്കുക. ദുഷ്ടരെ നിഗ്രഹിച്ച് സകലർക്കും ആരാധ്യയായി ഭൂമിയിൽ നീ വസിക്കുക. എല്ലാവരും നിന്നെ കുലദൈവമായി പൂജിക്കും. നിവേദ്യങ്ങളാൽ സന്തോഷിപ്പിക്കും. ചിലർ മത്സ്യവും മാംസവും മദ്യവും നൽകി പൂജിക്കും. നിന്റെ ചരിത്രം, സ്തോത്രം എന്നിവ പാരായണം ചെയ്യുന്നവന് സർവാഭീഷ്ടങ്ങളും നീ നൽകണം. അവരുടെ മൂന്ന് വിധത്തിലുള്ള ദുഃഖങ്ങളെയും നീ അകറ്റണം. സൽ സന്താനങ്ങളോടും സമ്പൽ സമൃദ്ധിയോടും കൂടി അവരെല്ലാം ദീർഘകാലം സുഖമായി ജീവിക്കണം." എന്റെ നാമം ജപിക്കുന്നിടത്ത് എന്റെ സാന്നിധ്യം ഉണ്ടായിരിക്കുമെന്നും കലിയുഗത്തിൽ ഭക്തരുടെ ആധിവ്യാധികൾ വേഗം തന്നെ പരിഹരിക്കുമെന്നും ഭഗവതി പറഞ്ഞു. സാക്ഷാൽ മഹാദേവന്റെ വാക്കുകളിൽ നിന്ന് തന്നെ ഭദ്രകാളിയുടെ പൂജാക്രമത്തിലെ സവിശേഷത നമുക്ക് ഗ്രഹിക്കാം. അതായത് കാളിമാതാവിന് ആരിലും ഒരു ഭേദവുമില്ല. യാതൊരു ഭേദവുമില്ലാതെ ആർക്കും എപ്പോഴും ദേവിയെ പൂജിക്കാം. അതിന് പ്രത്യേക ചിട്ട അവശ്യമില്ല. അവരവർ കഴിക്കുന്നത് തന്നെ ഭഗവതിക്കും സമർപ്പിക്കുന്നതാണ് നല്ലത്. തന്ത്രശാസ്ത്രം അഭ്യസിച്ചവർക്കു ദേവിയുടെ ഉപാസന വിധിപ്രകാരം നടത്താം. എന്നാൽ ഭദ്രകാളിയുടെ പൂജയിലും ഉപാസനയിലും ഇങ്ങനെയുള്ള നിയമങ്ങൾ ഒന്നുമില്ലെന്ന് പറയുന്നു. ഭക്തിയോടെ പ്രാർത്ഥിക്കുകയും കഴിവിനൊത്ത വിധം എന്തും സമർപ്പിച്ച് പൂജിക്കുകയും ചെയ്താൽ ഭദ്രകാളി സർവ്വാഭീഷ്ടദായിനിയാണ് എന്നാണ് വിശ്വാസം. രാമായാണത്തിൽ സഹസ്രമുഖ രാവണനെ വധിക്കാനായി സീതയും ഒരിക്കൽ കാളിയായി മാറുന്നുണ്ട്. [[നരസിംഹം|നരസിംഹമൂർത്തിയുടെ]] കോപത്തെ തടുത്ത് അദ്ദേഹത്തെ ശാന്തനാക്കാൻ സാക്ഷാൽ [[കാലഭൈരവൻ|കാലഭൈരവന്റെ]] തൃക്കണ്ണിൽ നിന്നും സിംഹ മുഖത്തോടെ അത്യുഗ്രമൂർത്തിയായി കാളി അവതരിച്ചു. ഇതാണ് അഥർവാണ ഭദ്രകാളി അഥവാ പ്രത്യംഗിരാദേവി (നരസിംഹി). എത്ര കടുത്ത ദുരിതങ്ങളെയും ഈ ഭഗവതി തടയുമെന്നും ഭക്തരെ നേർവഴിയിലേക്ക് തിരിച്ചു വിടുമെന്നുമാണ് വിശ്വാസം. വരാഹ രൂപം പൂണ്ട കാളി വാർത്താളി അല്ലെങ്കിൽ വാരാഹി പഞ്ചമി എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു. വരാഹ ഭഗവാന്റെ ശക്തിയും ലളിതാ പരമേശ്വരിയുടെ സൈന്യാധിപയും കൂടിയാണ് വാരാഹിദേവി. പന്നിമുഖി, പഞ്ചുരുളി എന്നെല്ലാം ഈ ഭഗവതി അറിയപ്പെടുന്നു. എല്ലാ വിദ്യകളുടെയും ആദിയാണ് സാക്ഷാൽ കാളീമാതാവ്. ആദിശക്തി എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. അവളുടെ വിഭൂതികളാണ് മറ്റെല്ലാ വിദ്യകളും. കാളിയുടെ പത്ത് രൂപങ്ങളായ ഈ മഹാവിദ്യകൾ അനന്ത സിദ്ധികൾ പ്രദാനം ചെയ്യാൻ സമർത്ഥരാണ് എന്നാണ് വിശ്വാസം. ഇവർ താര, ചിന്നമസ്ത, ഭുവനേശ്വരി, ത്രിപുര സുന്ദരി തുടങ്ങി കമല ദേവി അഥവാ മഹാലക്ഷ്മിയിൽ അവസാനിക്കുന്നു. നവരാത്രി ഏഴാം ദിവസം ആരാധിക്കപ്പെടുന്ന കാലരാത്രി, ഭക്തരെ മഹാമാരികളിൽ നിന്നും ദുഃഖ ദുരിതങ്ങളിൽ നിന്നും സംരക്ഷിക്കുന്നവൾ ആണെന്നാണ് വിശ്വാസം. നവരാത്രിയുടെ ഏഴാം നാൾ കാലരാത്രി അഥവാ ഭദ്രകാളിക്കാണ് പ്രാധാന്യം. അതിനാൽ ഭദ്രകാളി ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ഈ ദിവസം വിശേഷമാണ്. ചിലയിടങ്ങളിൽ രോഗനാശകരമായ വേപ്പിലമാലയും മഞ്ഞൾപ്പൊടിയും ധരിച്ച കാളീരൂപങ്ങൾ കാണാം. ഭദ്രകാളിയുടെ മൂലസ്ഥാനമായ കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭഗവതിക്ഷേത്രത്തിൽ ഭക്തർ മഞ്ഞളും കുരുമുളകും തവിടും അഭിഷേകം നടത്തുന്നത് രോഗനാശം ഉദ്ദേശിച്ചാണത്രെ. സന്തതികൾക്ക് കരുണയും സംരക്ഷണവും നൽകുന്ന മാതാവാണ് ദക്ഷിണ കാളി. ഭക്തർക്ക് സർവ്വമംഗളങ്ങളും നൽകുന്ന വരദായിനിയാണ് ഭദ്രകാളി. ശ്മശാനങ്ങളിൽ യോഗികൾ ആരാധിക്കുന്ന ഉഗ്രരൂപമാണ് ശ്മശാന കാളി. കാലചക്രത്തെ നിയന്ത്രിക്കുന്നളാണ് മഹാകാളി. ഭക്തർക്ക് ഐശ്വര്യങ്ങൾ പ്രദാനം ചെയ്യാൻ ഭഗവതി സ്വീകരിച്ച സൗമ്യ സുന്ദരരൂപമാണ് സുമുഖീകാളി. മഹാലക്ഷ്മിക്ക് സമമാണ് ഈ ഭഗവതി. കുട്ടികളോട് ഏറെ വാത്സല്യമുള്ള ഭദ്രകാളി ബാലഭദ്ര എന്നും അറിയപ്പെട്ടു. ഒരു കൊച്ചു പെൺകുട്ടിയുടെ രൂപത്തിലുള്ള ഭഗവതിയാണിത്. ദാരിക വധത്തിന് ശേഷം അങ്കക്കലിയടങ്ങാതെ കൈലാസത്തിലേക്ക് പുറപ്പെട്ട ഭദ്രകാളിയെ ശാന്തയാക്കാൻ ശിവന്റെ ഉപദേശപ്രകാരം ഗണപതിയും നന്ദികേശനും രണ്ടു കൊച്ചു കുട്ടികളുടെ രൂപത്തിൽ വഴിയിൽ കിടന്നു. കുട്ടികളെ കണ്ട മാത്രയിൽ കാളി ശാന്തയാവുകയും അവരെ എടുത്തു ലാളിക്കുകയും ചെയ്തു എന്നാണ് കഥ. [[ശ്രീരാമകൃഷ്ണ പരമഹംസൻ]] കാളിയെ ജഗദംബയായിട്ടാണ്‌ ആരാധിച്ചിരുന്നത്. അദ്ദേഹത്തിന് ഭഗവതിയുമായി സംസാരിക്കാൻ സാധിച്ചിരുന്നു എന്ന് ഐതീഹ്യമുണ്ട്. സംസാര സാഗരത്തെ തരണം ചെയ്യിക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന മഹാകാളി ഭവതാരിണി എന്നറിയപ്പെട്ടു. വിഡ്ഢിയായ ഒരുവൻ വിശ്വവിഖ്യാതനായ മഹാകവി [[കാളിദാസൻ]] ആയത് കാളീദേവിയുടെ അനുഗ്രഹം കൊണ്ടാണെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. == ഐതീഹ്യം == ദുഷ്ട ശക്തികളെ ഉന്മൂലനം ചെയ്യുക മാത്രമല്ല വിദ്യാവിജയം, പാണ്ഡിത്യം, കീർത്തി, ഉന്നതസ്ഥാന ലബ്ധി, സമ്പത്ത് എന്നീ അനുഗ്രഹങ്ങൾ നൽകുന്ന ഭഗവതി കൂടിയാണ് എന്ന്‌ ഐതീഹ്യം. മഹാകവിയായ കാളിദാസന് വിദ്യയും ബുദ്ധിയും പകർന്നത് വിദ്യാസ്വരൂപിണിയായ ശ്രീ ഭദ്രകാളി ആണെന്നാണ് വിശ്വാസം. അറിവോ വിവേകമോ തീരെയില്ലാത്ത രുദ്രനെ പണ്ഡിതയായ ഒരു യുവതി യാദൃച്ഛികമായി വിവാഹം ചെയ്തെന്നും അധികം താമസിയാതെ രുദ്രന് സാമാന്യ ബുദ്ധിപോലും ഇല്ലെന്നു മനസ്സിലാക്കി വീട്ടിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കിയെന്നുമാണ് കഥ. അങ്ങനെ നിരാശനായി അലഞ്ഞുതിരിഞ്ഞു നടക്കവേ ഒരു വൃദ്ധയുടെ ഉപദേശപ്രകാരം രുദ്രൻ വനമധ്യത്തിലെ കാളീക്ഷേത്രത്തിൽ രാത്രി കാളിയാമത്തിൽ എത്തിച്ചേർന്നു. ദേവി അപ്പോൾ ദേശാടനത്തിനായി പുറത്തു പോയിരിക്കുകയായിരുന്നു. രുദ്രൻ അകത്തു കയറി വാതിലടച്ചു. തിരിച്ചുവന്ന കാളി അകത്താര്‌ എന്നു ചോദിച്ചപ്പോൾ രുദ്രൻ പുറത്താര്‌ എന്ന മറുചോദ്യം ഉന്നയിച്ചു. പുറത്തു കാളിയെന്ന് ഭഗവതി പറഞ്ഞപ്പോൾ അകത്തു ദാസനെന്നു രുദ്രൻ മറുപടി നൽകി. കാളിദാസൻ്റെ ബുദ്ധിശൂന്യതയും നിഷ്കളങ്കതയും തിരിച്ചറിഞ്ഞ ഭഗവതി അവനോട് നാക്ക് പുറത്തേയ്ക്ക് നീട്ടാൻ ആവശ്യപ്പെടുകയും കാളിദാസൻ്റെ നാവിൽ ഭഗവതി തൻ്റെ ശൂലാഗ്രത്താൽ ഹരിശ്രീ എഴുതുകയും ചെയ്തുവത്രെ. വിദ്യാരംഭം ഭഗവതിയിൽ നിന്നു നേരിട്ട് ലഭിച്ചതിനാലാണ്‌ കാളിദാസന്റെ കവിതകൾക്ക് ഇത്രയും മഹത്ത്വം വന്നതെന്നാണ്‌ വിശ്വാസം. പണ്ഡിതനായിത്തീർന്ന കാളിദാസൻ തിരിച്ച് ഗൃഹത്തിലെത്തിയപ്പോൾ പത്നി അസ്തി കശ്ചിത് വാഗർത്ഥ: (പ്രത്യക്ഷമായ ജ്ഞാനം അങ്ങേക്ക് കൈവന്നിട്ടുണ്ടോ) എന്ന് അന്വേഷിച്ചു. പത്നിയോടുള്ള ബഹുമാനം ഇദ്ദേഹം തന്റെ മൂന്നു കൃതികളുടെ ആരംഭത്തിൽ ഇപ്രകാരം പ്രദർശിപ്പിക്കുന്നു. ഈ മൂന്നു പദങ്ങളുപയോഗിച്ചാണ് ഈ കൃതികൾ ആരംഭിക്കുന്നത്. കുമാരസംഭവം 'അസ്തി' (അസ്ത്യുത്തരസ്യാം..) എന്ന പദത്തോടെയും മേഘദൂതം 'കശ്ചിത്' (കശ്ചിത് കാന്താവിരഹഗുരുണാ..) എന്ന പദത്തോടെയും രഘുവംശം 'വാഗർത്ഥ': (വാഗർത്ഥാവിവ സമ്പൃക്തൗ..) എന്ന പദത്തോടെയും ആരംഭിക്കുന്നു. വികട കവിയായ തെന്നാലി രാമനും ആ കഴിവ് സിദ്ധിക്കപ്പെട്ടതു ഭദ്രകാളിയുടെ അനുഗ്രഹം കൊണ്ടാണത്രേ. കാളി ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ വിദ്യാരംഭം കുറിക്കുന്നത് വിശേഷമായി കരുതുന്നത് അതുകൊണ്ടാണ് എന്നാണ് വിശ്വാസം. അതുകൊണ്ട് വാഗീശ്വരിയായ സരസ്വതിക്ക് തുല്യയായി കാളിയെ സങ്കൽപ്പിക്കാറുണ്ട്. വിക്രമാദിത്യ കഥകളിലും ഭദ്രകാളീ സാന്നിധ്യം കാണാം. വിക്രമാദിത്യൻ ഉജ്ജയിനി കാളി ക്ഷേത്രത്തിൽ ഭഗവതിയെ ആരാധിച്ചിരുന്നതായി കഥകളിൽ പറയുന്നു. വികടകവിയും തെലുങ്ക് കവിയുമായ തെന്നാലി രാമന് ആ കഴിവ് സിദ്ധിച്ചത് വിദ്യാദായിനിയായ ഭദ്രകാളിയുടെ അനുഗ്രഹം കൊണ്ടാണെന്നു വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ഒരിക്കൽ, തെനാലി ഗ്രാമം വരൾച്ചകൊണ്ട് വല്ലാതെ വലഞ്ഞു. അപ്പോഴാണ് ആ ഗ്രാമത്തിലേക്ക് അന്യദേശത്തുനിന്ന് ഒരു സന്യാസി വന്നു ചേർന്നത്. അദ്ദേഹം അവിടെ കാലു കുത്തിയ പാടേ തെനാലിയിൽ മഴ പെയ്യാൻ തുടങ്ങി. ആളുകൾ സന്തോഷത്താൽ തുള്ളിച്ചാടി. "അങ്ങ് ഇവിടെ വന്നത് ഞങ്ങളുടെ മഹാഭാഗ്യമാണ്. അല്ലെങ്കിൽ ഇവിടം മരുഭൂമി പോലെ നശിക്കുമായിരുന്നു!" ഇതു കേട്ടുകൊണ്ടാണ് തെനാലിരാമൻ അങ്ങോട്ടു വന്നത്. "ഈ സന്യാസി ഇവിടെ വന്നില്ലെങ്കിലും ഇതേ സമയത്ത് മഴ പെയ്യുമായിരുന്നു" തെനാലിയുടെ അഭിപ്രായം കേട്ട് ആളുകൾ ക്ഷുഭിതരായി. സന്യാസിയെങ്ങാനും ശപിച്ചാൽ? തങ്ങളുടെ ഗ്രാമം മുഴുവനും നശിക്കുമെന്ന് അവർ ഭയപ്പെട്ടു. അന്നേരം, സന്യാസി അവനെ അടുത്തേക്ക് വിളിച്ചു. അല്പനേരം രാമനുമായി സംസാരിച്ചപ്പോൾത്തന്നെ അവന്റെ വിശാലമായ ചിന്താഗതിയും അറിവും അദ്ദേഹത്തിനു വ്യക്തമായി. അങ്ങനെ രാമനിൽ മതിപ്പു തോന്നിയ അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: "നിനക്കു ഞാൻ ചില ഉപദേശങ്ങൾ തരാം. കാളിമന്ത്രവും പഠിപ്പിക്കാം. അതുമൂലം നീ കേമനാകും" പിന്നീട്, സന്യാസിയിൽനിന്നും കാളിമന്ത്രം പഠിച്ചു. അതിനുശേഷം അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: "നീ ഇവിടെയുള്ള കാളിക്ഷേത്രത്തിൽ ഇന്ന് അർധരാത്രി കാളിയാമത്തിൽ ചെന്ന് തുടർച്ചയായി കാളി മന്ത്രം ജപിക്കുക. ഭഗവതിയുടെ അനുഗ്രഹം നിനക്കു ലഭിക്കും" അനന്തരം, സന്യാസി അവിടെ നിന്നും യാത്രയായി. അന്ന് അർദ്ധ രാത്രിയിൽ രാമൻ കാളിക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു. ഏകദേശം പന്ത്രണ്ട് മണിയോട് കൂടി കാളിയാമത്തിൽ അമ്പലത്തിനുള്ളിൽ കടന്ന്, മന:പാഠമാക്കിയ കാളിമന്ത്രം ജപിക്കാൻ തുടങ്ങി. താമസിയാതെ രാമൻ ഉറക്കമായി. ശ്രീ ഭദ്രകാളി ഉഗ്രരൂപത്തിൽ, ആയിരം മുഖങ്ങളും കരുണാർദ്രമായ കണ്ണുകളോടും കൂടി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. രാമൻ നോക്കിയപ്പോൾ കൈകൾ രണ്ടുമാത്രം. എന്തോ ഓർത്തിട്ടെന്നപോലെ രാമൻ പൊട്ടിച്ചിരിക്കാൻ തുടങ്ങി. “നീ എന്താണ് ചിരിക്കുന്നത്?” ഭക്ത വാത്സല്യത്തോടെ ഭഗവതി ചോദിച്ചു. “ഞാൻ ഒരു കാര്യം ഓർത്തു ചിരിച്ചു പോയതാണ്. എനിക്ക് മൂക്കൊലിപ്പ് വരുമ്പോൾ തുടച്ചുതുടച്ച്‌ എന്റെ കൈകൾ മടുത്തുപോകാറുണ്ട്. അങ്ങനെയെങ്കിൽ, ആയിരം മൂക്കുള്ള ഭഗവതിക്ക് മൂക്കൊലിപ്പ് വന്നാലോ? ആ രണ്ടു കയ്യും വച്ചുകൊണ്ട് ആയിരം മൂക്ക് എന്തു ചെയ്യും? രാമന്റെ വർത്തമാനം കേട്ടിട്ട് ഭഗവതിക്കും ചിരി വന്നു. രാമനിൽ സംപ്രീതയായി രണ്ട് സ്വർണക്കിണ്ണങ്ങൾ അവനു നേരെ നീട്ടിയിട്ടു പറഞ്ഞു: “വലത് കിണ്ണത്തിലെ പാൽ കുടിച്ചാൽ നീ വളരെ അറിവുള്ളവനാകും. ഇടതുകിണ്ണത്തിലെ പാലിന് പുളിരസമുണ്ട്. അത് കുടിച്ചാൽ നിനക്ക് ധനവാനാകാം" “അടിയനൊരു സംശയം, ധനം പുളിക്കുമെന്നു പഴമക്കാര് പറയുന്നത് എന്തുകൊണ്ടാണ് ഭഗവതി?” “മിക്കവാറും ധനവും സമ്പാദിക്കുന്ന വഴികൾ മധുരിക്കുന്നവയല്ല. ഇതിൽനിന്ന് ഏതെങ്കിലും ഒരു കിണ്ണം മാത്രം നീ എടുത്തുകൊള്ളൂ" “എനിക്ക് രണ്ടു കിണ്ണത്തിലെയും പാലിന്റെ രുചി അറിയണം" “എങ്കിൽ, ഇതാ രണ്ടു കിണ്ണവും. ഇതിൽ വിരൽ തൊട്ട് നാവിൽ വച്ചു നോക്കൂ" രണ്ടും വാങ്ങിയ രാമൻ, പെട്ടെന്ന് മുഴുവൻ പാലും അകത്താക്കി! കാളി ദേഷ്യപ്പെട്ടു. അപ്പോൾ രാമൻ പറഞ്ഞു: "അടിയനു ധനവും അറിവും ഒരുപോലെ വേണം. എന്നോടു ക്ഷമിച്ചാലും" “എന്നെ ധിക്കരിച്ച നീ ഒരു വികടകവി ആയിത്തീരട്ടെ" “ഭഗവതി, അടിയനു മാപ്പു തരണം. എനിക്ക്... വികടകവിയല്ല, കവിതന്നെ ആകണം" രാമൻ കരയാൻ തുടങ്ങി. മനസ്സലിഞ്ഞ ഭദ്രകാളി പറഞ്ഞു: “നീ ഒരേ സമയം കവിയും വികടകവിയുമാകും. എന്നാൽ, ഒരു വിദൂഷകൻ എന്ന നിലയിൽ നീ പ്രശസ്തനാകും" രാമനെ അനുഗ്രഹിച്ചിട്ട് , മഹാവിദ്യയായ ഭഗവതി അപ്രത്യക്ഷയായി. മഹാ പണ്ഡിതനായ വാഗ്ഭടാനന്ദനും ആ കഴിവ് സിദ്ധിക്കപ്പെട്ടത് ശ്രീഭദ്രകാളിയുടെ അനുഗ്രഹം കൊണ്ടാണെന്ന് ഐതീഹ്യം. ഭദ്രകാളി ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ വിദ്യാരംഭം കുറിക്കുന്നത് വിശേഷമായി കരുതുന്നത് ഇതുകൊണ്ടാണ്.<ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrIfmyKGWVmu888kE13Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzcEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1717930506/RO=10/RU=https%3a%2f%2fml.wikipedia.org%2fwiki%2f%25E0%25B4%2595%25E0%25B4%25BE%25E0%25B4%25B3%25E0%25B4%25BF%25E0%25B4%25A6%25E0%25B4%25BE%25E0%25B4%25B8%25E0%25B5%25BB/RK=2/RS=RULP3EySu8.Pmxlj5FXiFC3Kgjw-|title=കാളിദാസൻ - വിക്കിപീഡിയ|website=ml.wikipedia.org › wiki}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജൂലൈ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> <ref>{{Cite book|url=https://www.worldcat.org/oclc/54781426|title=Images of Indian goddesses : myths, meanings, and models|last=Wangu|first=Madhu Bazaz|date=2003|publisher=Abhinav Publications|isbn=81-7017-416-3|location=New Delhi|oclc=54781426}}</ref><ref>{{Cite web|url=Sankaranarayanan, Sri (2001). Glory of the Divine Mother: Devi Mahatmyam. Nesma Books India. p. 127. ISBN 978-8187936008.|title=}}</ref> ------------------------------- ==പാണ്ഡിത്യം പ്രദാനം ചെയ്യുന്ന ശ്രീഭദ്രകാളിദേവി== ശ്രീഭദ്രകാളീദേവി ദുഷ്ടശക്തികളെ ഉന്മൂലനം ചെയ്യുക മാത്രമല്ല, ഭക്തർക്ക് വിദ്യാവിജയം, പാണ്ഡിത്യം, കീർത്തി, ഉന്നതസ്ഥാന ലബ്ധി എന്നീ അനുഗ്രഹങ്ങൾ നൽകുന്ന ഉത്തമ ദേവതയാണ് എന്നാണ് വിശ്വാസം. ഭദ്രകാളി ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ വിദ്യാരംഭം കുറിക്കുന്നത് വിശേഷമായി കരുതപ്പെടുന്നു. ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് കാളിദാസന്റെ ഐതിഹ്യം പ്രസിദ്ധമാണ്. വിദ്യയില്ലാത്ത രുദ്രൻ എന്ന യുവാവ് ഉജ്ജയിനിയിലെ മഹാകാളി ക്ഷേത്രത്തിലെത്തുകയും, രാത്രിയിൽ ദേവി പുറത്തു പോയ സമയത്ത് ശ്രീകോവിലിനകത്ത് കയറി വാതിലടയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. തിരിച്ചെത്തിയ ദേവി 'അകത്താര്?' എന്ന് ചോദിച്ചപ്പോൾ രുദ്രൻ 'പുറത്താര്?' എന്ന് മറുചോദിച്ചു. ദേവി 'പുറത്തു കാളി' എന്ന് പറഞ്ഞപ്പോൾ 'അകത്തു ദാസൻ' എന്ന് രുദ്രൻ മറുപടി നൽകി. ഈ വാക്ചാതുര്യത്തിൽ പ്രസാദിച്ച ദേവി അവനു സർവ്വവിദ്യകളും നൽകി അനുഗ്രഹിച്ചു. അങ്ങനെ രുദ്രൻ കാളിദാസനായി മാറി. പാണ്ഡിത്യം ലഭിച്ച ശേഷം ഭവനത്തിൽ തിരിച്ചെത്തിയ കാളിദാസനോട് ഭാര്യ 'അസ്തി കശ്ചിത് വാഗർത്ഥ:' എന്ന് ചോദിച്ചു. ഈ മൂന്നു പദങ്ങളിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ടാണ് കാളിദാസൻ തന്റെ മൂന്നു മഹാകാവ്യങ്ങൾ രചിച്ചതെന്നു പറയപ്പെടുന്നു. 'അസ്തി'യിൽ തുടങ്ങുന്ന കുമാരസംഭവവും, 'കശ്ചിത്'ൽ തുടങ്ങുന്ന മേഘദൂതവും, 'വാഗർത്ഥഃ'യിൽ തുടങ്ങുന്ന രഘുവംശവും അങ്ങനെ രചിക്കപ്പെട്ടവയാണ്. കാളിദാസനു മാത്രമല്ല, തെനാലിരാമനും വാഗ്ഭടാനന്ദനും കവിത്വസിദ്ധി ലഭിച്ചത് ശ്രീഭദ്രകാളിയുടെ അനുഗ്രഹത്താലാണെന്നും വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ദേശാടനത്തിലൂടെ ജനക്ഷേമം ഇച്ഛിക്കുന്ന ഏക ദേവതയാണ് ശ്രീഭദ്രകാളീദേവി എന്നും കരുതപ്പെടുന്നു.<ref>വിനയൻ തേറായ്ക്കൽ, ''വ്രതാനുഷ്ഠാനങ്ങളിലൂടെ തീർത്ഥയാത്ര'', പേ. 117-119</ref> == പ്രധാനപ്പെട്ട ക്ഷേത്രങ്ങൾ == === ദേശീയ തലത്തിൽ === <nowiki>*</nowiki>ഉജ്ജയിനി മഹാകാളി ക്ഷേത്രം, മധ്യപ്രദേശ് <nowiki>*</nowiki>കാളിഘട്ട് കാളി ക്ഷേത്രം, കൽക്കട്ട <nowiki>*</nowiki>ദക്ഷിണേശ്വർ ഭവതാരിണി ക്ഷേത്രം, വെസ്റ്റ് ബംഗാൾ <nowiki>*</nowiki>കൊല്ലൂർ മൂകാംബിക ക്ഷേത്രം, കർണാടക <nowiki>*</nowiki>മൈസൂർ ചാമുണ്ഡേശ്വരി ക്ഷേത്രം, കർണാടക <nowiki>*</nowiki>കാമാഖ്യ ദേവി ക്ഷേത്രം, ആസാം <nowiki>*</nowiki>കുരുക്ഷേത്ര ശ്രീ ഭദ്രകാളി ദേവികൂപ്, ഹരിയാന <nowiki>*</nowiki>മണ്ടയ്ക്കാട് ഭഗവതി അമ്മൻ ക്ഷേത്രം, കന്യാകുമാരി ജില്ല, തമിഴ്നാട് <nowiki>*</nowiki>സമയപുരം മാരിയമ്മൻ ക്ഷേത്രം, തിരുച്ചിറപ്പള്ളി, തമിഴ് നാട് === കേരളത്തിലെ പ്രസിദ്ധ ക്ഷേത്രങ്ങൾ === <nowiki>*</nowiki>ആറ്റുകാൽ ശ്രീ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം, തിരുവനന്തപുരം <nowiki>*</nowiki>കൊടുങ്ങല്ലൂർ ശ്രീ കുരുംമ്പ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം, തൃശ്ശൂർ <nowiki>*</nowiki>ചോറ്റാനിക്കര ശ്രീ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം, എറണാകുളം <nowiki>*</nowiki>ചെട്ടികുളങ്ങര ശ്രീ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം, മാവേലിക്കര <nowiki>*</nowiki>തിരുമാന്ധാംകുന്ന്‌ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം, അങ്ങാടിപ്പുറം, മലപ്പുറം <nowiki>*</nowiki>പാറമേക്കാവ് ഭഗവതി ക്ഷേത്രം, തൃശ്ശൂർ <nowiki>*</nowiki>ഇടത്തരികത്ത് ഭഗവതി ക്ഷേത്രം, ഗുരുവായൂർ ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്ര സന്നിധി <nowiki>*</nowiki>വള്ളിയാംകാവ് ദേവിക്ഷേത്രം, പെരുവന്താനം, ഇടുക്കി <nowiki>*</nowiki>മലയാലപ്പുഴ ദേവി ക്ഷേത്രം, പത്തനംതിട്ട <nowiki>*</nowiki>കടമ്മനിട്ട ഭഗവതി ക്ഷേത്രം, പത്തനംതിട്ട <nowiki>*</nowiki>വളയനാട് ഭഗവതി ക്ഷേത്രം, കോഴിക്കോട് <nowiki>*</nowiki>മാടായിക്കാവ് ഭഗവതി ക്ഷേത്രം, കണ്ണൂർ <nowiki>*</nowiki>പരുമല വലിയ പനയന്നാർകാവ് ദേവി ക്ഷേത്രം, പത്തനംതിട്ട <nowiki>*</nowiki>ഉത്രാളിക്കാവ് രുധിര മഹാകാളി ക്ഷേത്രം, തൃശ്ശൂർ <nowiki>*</nowiki>ചവറ കാട്ടിൽ മേക്കതിൽ ശ്രീദേവി ക്ഷേത്രം, കൊല്ലം <nowiki>*</nowiki>ചിറ്റൂർ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം, പാലക്കാട് <nowiki>*</nowiki>എമൂർ ഹേമാംമ്പിക ക്ഷേത്രം, പാലക്കാട്‌ <nowiki>*</nowiki>‌വെള്ളായണി ദേവിക്ഷേത്രം, തിരുവനന്തപുരം <nowiki>*</nowiki>മുഴക്കുന്ന് മൃദംഗശൈലേശ്വരി ക്ഷേത്രം, കണ്ണൂർ <nowiki>*</nowiki>തേക്കടി മംഗളാദേവി ക്ഷേത്രം, ഇടുക്കി <nowiki>*</nowiki>കണിച്ചു കുളങ്ങര ഭഗവതി ക്ഷേത്രം, മാരാരിക്കുളം വടക്ക്, ആലപ്പുഴ <nowiki>*</nowiki>വലിയ കൂനമ്പായിക്കുളം ശ്രീ ഭദ്രകാളീ ക്ഷേത്രം, വടക്കേവിള, കൊല്ലം <nowiki>*</nowiki>വരമ്പതി കാളിമല, വെള്ളറട, തിരുവനന്തപുരം <nowiki>*</nowiki>ചെറുവള്ളി ദേവിക്ഷേത്രം, പൊൻകുന്നം, കോട്ടയം (ജഡ്ജി അമ്മാവൻ ക്ഷേത്രം) മായിക്കൽ ക്ഷേത്രം, മുതുകുളം, കായംകുളം <nowiki>*</nowiki>കൊടിമൂട്ടിൽ ശ്രീ ഭദ്രകാളി ക്ഷേത്രം,പാരിപ്പള്ളി, കൊല്ലം === ഇടത്തരം ക്ഷേത്രങ്ങൾ === <nowiki>*</nowiki> ശാർക്കര ദേവി ക്ഷേത്രം, ചിറയിൻകീഴ്, തിരുവനന്തപുരം <nowiki>*</nowiki>കടയ്ക്കൽ ദേവി ക്ഷേത്രം, കടയ്ക്കൽ, കൊല്ലം <nowiki>*</nowiki>തൃപ്പോരിട്ടക്കാവ് ഭഗവതീ ക്ഷേത്രം,പനയറ, വർക്കല. <nowiki>*</nowiki>കടമ്മനിട്ട ഭഗവതി ക്ഷേത്രം, പത്തനംതിട്ട <nowiki>*</nowiki>ഉദിയന്നൂർ ദേവി ക്ഷേത്രം, തിരുവനന്തപുരം <nowiki>*</nowiki>കരിക്കകം ശ്രീ ചാമുണ്ഡി ക്ഷേത്രം, തിരുവനന്തപുരം <nowiki>*</nowiki>തൊഴുവൻകോട് ശ്രീ ചാമുണ്ഡി ക്ഷേത്രം, തിരുവനന്തപുരം <nowiki>*</nowiki>മുണ്ടയാംപറമ്പ് ഭഗവതി ക്ഷേത്രം, കണ്ണൂർ <nowiki>*</nowiki>മട്ടന്നൂർ വള്ളിയോട്ട്ചാൽ കലശസ്ഥാനം <nowiki>*</nowiki>നെല്ലിക്കുളങ്ങര ഭഗവതി ക്ഷേത്രം, പാലക്കാട്‌ <nowiki>*</nowiki>ശ്രീ മണപ്പുള്ളി ഭഗവതി ക്ഷേത്രം, പാലക്കാട്‌ <nowiki>*</nowiki>ചിനക്കത്തൂർ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം, പാലപ്പുറം, ഒറ്റപ്പാലം, പാലക്കാട്‌ <nowiki>*</nowiki>പട്ടാഴി ദേവി ക്ഷേത്രം, കൊല്ലം <nowiki>*</nowiki>പാവുംമ്പാ കാളി ക്ഷേത്രം, കൊല്ലം <nowiki>*</nowiki>പറവൂർ കാളികുളങ്ങര ഭഗവതി ക്ഷേത്രം, എറണാകുളം <nowiki>*</nowiki>വെളുത്താട്ടു വടക്കൻ ചൊവ്വ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം, കെടാമംഗലം, വടക്കൻ പറവൂർ, എറണാകുളം <nowiki>*</nowiki>കുറ്റിക്കാട്ട് ദേവി ക്ഷേത്രം, മൂലവട്ടം, കോട്ടയം <nowiki>*</nowiki>മണർകാട് ശ്രീ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം, കോട്ടയം <nowiki>*</nowiki>ചമയംകര ഭഗവതി ക്ഷേത്രം, തിരുവഞ്ചൂർ, കോട്ടയം <nowiki>*</nowiki>കാരിക്കോട് ഭഗവതി ക്ഷേത്രം, തൊടുപുഴ, ഇടുക്കി ജില്ല <nowiki>*</nowiki>വെള്ളൂട ഭഗവതി ക്ഷേത്രം, മടിക്കൈ, കാസർഗോഡ് <nowiki>*</nowiki>മുട്ടക്കുളം ദേവി ക്ഷേത്രം, കായംകുളം, ആലപ്പുഴ ജില്ല, കേരളം <nowiki>*</nowiki> കടമ്പനാട് ശ്രീ ഭഗവതി ധർമ്മശാസ്താ ക്ഷേത്രം, പത്തനംതിട്ട <nowiki>*</nowiki>വാരനാട് ദേവി ക്ഷേത്രം, ചേർത്തല, ആലപ്പുഴ === ചെറിയ ക്ഷേത്രങ്ങൾ === <nowiki>*</nowiki>കൊല്ലൂർവിള ഭരണിക്കാവ് ദേവി ക്ഷേത്രം, കൊല്ലം <nowiki>*</nowiki>പുത്തൻവീട്ടിൽ ഭദ്രാ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം, കരിന്തോട്ടുവ, കൊല്ലം <nowiki>*</nowiki>പുതിയകാവ് ഭഗവതി ക്ഷേത്രം, കൊല്ലം <nowiki>*</nowiki>ജന്മംകുളം ഭഗവതി ക്ഷേത്രം, കൊല്ലം <nowiki>*</nowiki>തൃപ്പനയം ഭഗവതി ക്ഷേത്രം, കൊല്ലം <nowiki>*</nowiki>പുറ്റിങ്ങൽ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം, കൊല്ലം === കാവുകൾ === • കള്ളിക്കാട് ശ്രീ ഭദ്രകാളി കാവ്‌, ചടയമംഗലം, കൊല്ലം • കള്ളിയിൽ ശ്രീ ഭദ്രകാളി - ഭുവനേശ്വരീ ക്ഷേത്രം നല്ലൂർ, <ref>കള്ളിയിൽ ശ്രീ ഭദ്രകാളി - ഭുവനേശ്വരീ ക്ഷേത്രം നല്ലൂർ, ഫറോക്ക്</ref> == ചരിത്രം == ഇന്ന് മേർഘഡ് സംസ്കാരം എന്നു വിളിക്കുന്ന പുരാതനമായ നാഗരികതയുടെ കാലത്ത് അമ്മദൈവങ്ങളെയാണ് ആരാധിച്ചിരുന്നത്. മേർഘഡിന്റെ ഭാഗമായ കുള്ളി എന്ന സ്ഥലത്ത് 6000 വർഷങ്ങൾക്കു മുൻപ് ഉണ്ടായിരുന്ന കാർഷികഗ്രാമങ്ങളിൽ നിന്നാണ് ഇന്ത്യയിൽ ആദ്യമായി സ്ത്രീ ദൈവങ്ങളെ ആരാധിച്ചിരുന്നതായി തെളിവുകൾ ലഭിക്കുന്നത്. <ref>ബഷാം; ദ വണ്ടർ ദാറ്റ് വാസ് ഇന്ത്യ. സുർജീത്ത് പബ്ലിക്കേഷൻസ്, ഇംഗ്ലീഷ്; ന്യൂഡെൽഹി ഇന്ത്യ </ref> [[സംഘകാലം|സംഘകാലത്ത്]] മറവരുടെ ദൈവമായിരുന്നു [[കൊറ്റവൈ]] (പാർവതി). [[ചേരരാജാക്കന്മാർ]] യുദ്ധത്തിനു പുറപ്പെടുന്നതിനു മുൻപ് കൊറ്റവൈക്ക് ബലി അർപ്പിക്കുകയും കള്ള് നിവേദിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. കൊറ്റവൈയാണ് പിന്നീട് കാളിയായി രൂപാന്തരപ്പെട്ടത് എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു <ref>പി.കെ.ഗോപാലകൃഷ്ണൻ രചിച്ച “കേരളത്തിൻറെ സാംസ്കാരികചരിത്രം” </ref>. [[ജൈനമതം|ജൈനരുടെ]] ദേവതകളായ [[മംഗളാ ദേവി|മംഗളാദേവിയും]] അംബികയും പലയിടങ്ങളിൽ കാളിയായും [[ദുർഗ്ഗ|ദുർഗ്ഗയായും]] രൂപാന്തരപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ദ്രാവിഡരുടെ പ്രധാന ആരാധനാ മൂർത്തി അമ്മദൈവമായിരുന്നു. മാതൃദായകക്കാരായിരുന്ന അവർക്ക് പിതാവിനേക്കാൾ മാതാവിനോട് കൂടുതൽ ബഹുമാനം ഉണ്ടായിരുന്നിരിക്കണം. എന്നാൽ ദക്ഷിണേന്ത്യയിൽ പിതാവ് ([[ശിവൻ]]‍) മാതാവ് ([[കാളി]],[[പാർവ്വതി]],[[ദുർഗ്ഗ]]) പുത്രൻ ([[മുരുകൻ]]‍) എന്നിങ്ങനെ ഒരു കുടുംബത്തെ ആരാധിച്ചിരുന്നു. വൈദികകാലത്തെ ([[ഋഗ്വേദം]]) ആര്യന്മാർക്ക് അമ്മ ക്ഷേത്രങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. അമ്മ ദൈവങ്ങളെ അവർ ആരാധിച്ചിരുന്നുമില്ല. [[ദസ്യു|ദസ്യുക്കളുടെ]] ഉഷാരാധനയെ [[ഇന്ദ്രൻ]] തകർക്കുന്നതായും മറ്റും ഋഗ്വേദത്തിലുള്ള പരാമർശങ്ങൾ ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നു. നേരേ മറിച്ച് ആര്യർക്കും മുൻപ് താമസിച്ചിരുന്ന ജനവിഭാഗങ്ങൾ [[ഉർവരാരാധ|ഉർവരതയേയും]] [[സൂര്യദേവൻ|സൂര്യനേയും]] മറ്റും അമ്മയുടെ രൂപത്തിൽ ആരാധിച്ചിരുന്നു. ഇന്ത്യയിലെ ഇതര പ്രദേശങ്ങളെ അപേക്ഷിച്ച് കേരളത്തിലും ബംഗാളിലുമാണ് ദേവിക്ഷേത്രങ്ങൾ കൂടുതലായി കാണുന്നത്. ദ്രാവിഡരുടേയും, ഇന്തോ-ആര്യന്മാരുടേയും, വടക്കു കിഴക്കൻ പ്രദേശങ്ങളിൽ മംഗളോയിഡ് വംശജരുടേയും മുന്നേറ്റമുണ്ടായപ്പോൾ പ്രോട്ടോ ആസ്റ്റ്രലോയ്ഡ് വംശജർക്ക് പ്രാബല്യം നിലനിന്ന പ്രദേശങ്ങൾ കേരളവും ബംഗാളുമായിരുന്നു. അതുകൊണ്ട് ഇന്ത്യയുടെ ആദിമസംസ്കാരം കൂടുതൽ പ്രകടമായത് ഈ രണ്ട് സംസ്ഥാനങ്ങളിലാണ്. ദേവിക്ക് നൽകി വന്ന സർവ്വപ്രധാനമായ സ്ഥാനം അവയിൽ ഒന്നുമാത്രം. ഋഗ്വേദത്തിൽ ദേവിമാർ പൊതുവിൽ ദേവന്മാരേക്കാൾ വളരെ പ്രാധാന്യം കുറഞ്ഞവരാണ്‌. [[മനുസ്മൃതി|മനുസ്മൃതിയിൽ]] മരണമടഞ്ഞ പിതാക്കന്മാർക്കായി ബലിയർപ്പിക്കേണ്ടതിനെപ്പറ്റി പറയുന്നു. <ref>മനുസ്മൃതി 3.81-92</ref>നിത്യേനയുള്ള വൈശ്വദേവ ഭക്ഷണ തർപ്പണത്തെക്കുറിച്ച് പരാമർശിക്കുന്നതിൽ ഒരുരുള പിതൃബലിയായി പ്രത്യേകം നൽകണം. അവസനത്തെ ഉരുള മുജ്ജന്മ പാപത്താൽ മാറാരോഗം ബാധിച്ചവർക്കും മതഭ്രഷ്ടരായവർക്കും പട്ടികൾക്കും വേണ്ടി വെറും തറയിലാണ് വെക്കേണ്ടത്. എന്നാൽ ഇതിലെങ്ങും പിതൃക്കൾക്കൊപ്പം സഞ്ചരിക്കേണ്ട അമ്മമാരെപ്പറ്റി പരാമർശമില്ല. മാതൃദായകക്കാരായിരുന്ന ദ്രാവിഡരിൽ നിന്ന് പിതൃദായ സമ്പ്രദായത്തിലേക്കുള്ള വ്യത്യാസം ഇവിടെ പ്രതിഫലിക്കുന്നു. അമ്മമാർ വെറും ഭാര്യമാരാവാനായി നുഴഞ്ഞുകയറിയവർ മാത്രമായിത്തീരുന്നു. അഷ്ടകങ്ങൾ എന്നറിയപ്പെടുന്ന വാർഷികമായ ശ്രാദ്ധമൂട്ടിലും അമ്മമാർക്കവകാശമില്ല. വേദസമ്പ്രദായം അനുവദിക്കുന്നില്ലെങ്കിലും പിന്നീട് ബ്രാഹ്മണമതം ദേവിമാരെന്ന നിലയിൽ അമ്മമാർക്ക് വേണ്ടിയുള്ള ബലി തർപ്പണങ്ങൾ ഇന്ത്യയിലെ അനാര്യൻ അംശങ്ങളിൽ നിന്നും കടം കൊള്ളുന്നു. ഇത്തരത്തിൽ മുൻതലമുറയിലെ അമ്മമാരല്ലാത്ത മറ്റേതോ ദേവിമാർക്കായി (പൊതുവായ മാതൃത്വം-ത്രയംബക-മൂന്നുപേർ) വഴിയരികിൽ ശ്രാദ്ധമൂട്ടുന്ന രീതി പഴയകാലത്തെ ഇന്ത്യൻ സാഹിത്യകൃതികളിൽ കാണുന്നുണ്ട്. <ref>[[ശൂദ്രകൻ]]‍-[[മൃച്ഛകടികം]]</ref> [[മഹാഭാരതം|മഹാഭാരതത്തിൽ]] ഗംഗയെ ദേവിയായി ചിത്രീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ ഗംഗ സ്വർഗ്ഗലോകത്തിലെ നദിയാണെന്നും [[പ്രദീപൻ]] എന്ന രാജാവിനെ വിവാഹം കഴിക്കാൻ മനുഷ്യരൂപം പൂണ്ടതാണെന്നും പറയുന്നു. എന്നാൽ പ്രദീപന്റെ മകനായ [[ശാന്തനു|ശാന്തനുവിനെ]] വിവാഹം കഴിക്കേണ്ടിവരുന്ന ഗംഗ അവളുടെ ആദ്യത്തെ ഏഴുപുത്രന്മാരേയും നദിയിൽ ഒഴുക്കിക്കൊല്ലുന്നു. <ref>മഹാഭാരതം 1.93.44</ref>ഇത് അമ്മ ദൈവങ്ങൾക്ക് അർപ്പിക്കേണ്ടിയിരുന്ന ബലിയെയാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നതെന്ന് ഡി.സി.കൊസാംബി കരുതുന്നു. ആദ്യകാലത്തെ അമ്മ ദൈവാരാധന ജലവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരുന്നു എന്നാൺ ഇത് കാണിക്കുന്നത്. ഗംഗയുടെ എട്ടാമത്തെ പുത്രനായ ഭീഷ്മർ സഹോദരനുവേണ്ടി അപഹരിച്ചുകൊണ്ടുവരുന്ന അംബ, അംബിക, അംബാലിക എന്നീ രാജകുമാരിമാരും ജലവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു (അംബു, അംബുസ്, ആംഫി - അമ്മ എന്നാണ് ഈ വാക്കുകളുടെ അർത്ഥവും). ‍ [[ബുദ്ധമതം|ബുദ്ധമതത്തിന്റെ]] തകർച്ചയ്ക്കു ശേഷം ഏറ്റവും അധികം പ്രാധാന്യം നൽകപ്പെട്ടിരുന്നത് അമ്മദൈവങ്ങൾക്കാണ്. ബുദ്ധബിംബങ്ങൾ കണ്ടുകിട്ടിയ സ്ഥലങ്ങളിലെല്ലാം ഭഗവതിയെ പ്രതിഷ്ഠിച്ച ക്ഷേത്രങ്ങൾ കാണാം. ഭരണിക്കാവ്, കാവുമുടി, കിളിവൂരെന്നിങ്ങനെയുള്ള സ്ഥലങ്ങളിലെല്ലാം ബുദ്ധബിംബങ്ങൾ കണ്ടുകിട്ടിയിട്ടുള്ളത് ക്ഷേത്രങ്ങളിൽനിന്നോ അവയുടെ സമീപ പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്നോ ആണ്. അവിടെയെല്ലാം പൂജിക്കപ്പെടുന്ന ദൈവം ഭഗവതിയാണുതാനും.<ref>[[കെ. ദാമോദരൻ]] രചിച്ച “പ്രാചീന കേരളം”,അദ്ധ്യായം പന്ത്രണ്ട്</ref>അമ്മദൈവത്തിന് കാളി, ഭഗവതി, ദുർഗ, കരിനീലി എന്നിങ്ങനെ പല പേരുകളുമുണ്ട്<ref>{{Cite web|url=McDermott, Rachel Fell (2001). Singing to the Goddess: Poems to Kali and Uma from Bengal. Oxford University Press. ISBN 978-0198030706.|title=}}</ref>. == അവലംബം ==<!-- പുരുഷദൈവങ്ങളേക്കാളധികം സ്ത്രീദൈവങ്ങൾക്ക് പ്രാധാന്യമുള്ള നാടാണ് കേരളം. കുടുംബത്തിന്റെ നായികയും കൃഷിയുടെ സംരക്ഷകയുമായ സ്ത്രീ ഗോത്രത്തിന്റെ നാഥയെന്ന നിലയ്ക്കു സമുദായത്തിൽ മാന്യത നേടിയ കാലത്താണ് അമ്മ ദൈവങ്ങളും ആരാധിക്കപ്പെട്ടത്. മിക്ക ഗോത്രസമുദായക്കാരും ഒരു രൂപത്തിൽ അല്ലെങ്കിൽ മറ്റൊരു രൂപത്തിൽ കാളിയെ പൂജിക്കുന്നവരാണ്. മിക്ക വീടുകളിലും കുലദൈവമായ ഭഗവതിയെ കുടിയിരുത്തിയിട്ടുണ്ടാവും. കൊല്ലത്തിൽ ഒരിക്കൽ ഭഗവതിസേവയോ ഗുരുസിയോ കോഴിവെട്ടോ പൊലെയുള്ള ചടങ്ങുകളും ഉണ്ടാവും. കാർമേഘം പോലെ കറുത്തവളാണ് കാളിയെന്ന് പല കൃതികളിലും കാണാം. കാളിയ്ക്ക് പല രൂപങ്ങളുമുണ്ട്. ഭഗവതി രൗദ്രമൂർത്തി മാത്രമാണ് എന്ന പൊതുധാരണ ശരിയല്ല. ബാലഭദ്ര, സുമുഖീകാളി എന്നിവ സൗമ്യസുന്ദരഭാവങ്ങൾ. കണ്ടങ്കാളിയും കരിങ്കാളിയുമാണ് കൂടുതൽ ശക്തിയുള്ളത്. സംഹാരമൂർത്തിയായ രുധിര മഹാകാളിയാണ് ഏറ്റവും ശക്തി കൂടിയത്, ഭക്തനു പോലും നേരിട്ട് ദർശനം പാടില്ല എന്നതാണ് പ്രത്യേകത. അങ്ങനെ സംഭവിച്ചാൽ ആപത്താണ് എന്നാണ് വിശ്വാസം. [[വസൂരി]] മുതലായ വ്യാധികളിൽ നിന്ന് ജനങ്ങളെ രക്ഷിയ്ക്കാൻ കാളിക്ക് സാധിക്കുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. ആദിശക്തി, മഹാകാളി, ഭദ്രകാളി, ചാമുണ്ഡി, പ്രകൃതി, പരമാത്മാവ് , ബാലത്രിപുര, കാളരാത്രി, പ്രത്യംഗിര എന്നിവ ഈ ദേവിയുടെ അവതാരങ്ങൾ തന്നെ. ദുർഗ്ഗാദേവിയുടെ രൗദ്രഭാവമായാണ് ഭദ്രകാളിയെ സങ്കല്പിച്ചിട്ടുള്ളത്‌. അസുരനെ നിഗ്രഹിക്കാനായി അവതരിച്ച ഘോരരൂപം. അജ്ഞാനത്തെ നശിപ്പിച്ച് ജ്ഞാനം നൽകി ലോകത്തെ സംരക്ഷിക്കുക എന്നതാണ് ദുർഗ്ഗയുടെ കറുത്ത ഭാവമായ ‘കാളി’ യുടെ ധർമ്മം. വേദങ്ങളിൽ അഗ്നിയുമായി ബന്ധപ്പെടുത്തിയാണ് കാളിയെ അവതരിപ്പിക്കുന്നത്‌. അഗ്നിയുടെ ദേവതക്ക് ഏഴ് തിളങ്ങുന്ന നാവുകളാണുള്ളത്. ‘കാളി’ അതിൽ കറുത്ത നാവിനെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു. രുദ്രന്റെ തൃക്കണ്ണിലെ അഗ്നിയിൽ നിന്നുമാണ് കാളിയെ സൃഷ്ടിച്ചത് എന്നു പറയുമ്പോൾ പ്രപഞ്ചസൃഷ്ടിയുടെ മാതാവായ ശക്തിയെതന്നെ മകളായും കഥകളിലൂടെ വ്യഖ്യാനിക്കുന്നു. ശക്തിസ്വരുപിണിയായ ഈ ദേവിയെ പലരൂപത്തിലും ആരാധിക്കുന്നുണ്ട്. താന്ത്രികർ മുപ്പതിലധികം ഭാവങ്ങളിൽ ഓരോ ആഗ്രഹങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് വിവിധ രൂപത്തിൽ ആരാധിക്കുന്നു എന്ന് പറയുന്നുണ്ട്. കാളി എന്ന വാക്ക് ‘കല’ എന്ന പദത്തിൽ നിന്നും ഉണ്ടായതാണ്. കല സമയത്തെ കുറിക്കുന്നു. കാളി സമയത്തിന്റെ ദേവികൂടിയാണ്. ദുർഗ്ഗയുടെ മറ്റു ഭാവങ്ങളെ അപേക്ഷിച്ച് കാളിയുടെ രൂപം ഭയാനകമാണ്. പുറത്തേക്ക് നീട്ടിയ നാവ്‌, ഒരു കയ്യിൽ ശരീരം വേർപെട്ട തല, വാർന്നൊലിക്കുന്ന രക്തം. അരക്കെട്ടിൽ മുറിച്ചെടുത്ത കൈകൾ തൂക്കിയിട്ടിരിക്കുന്നു. ഭയാനകമായ ഈ രൂപത്തെ പൂജിക്കുന്നതിനു പിന്നിലും ഒരു രഹസ്യമുണ്ട്. നമ്മെ ഭയപ്പെടുത്തുന്ന രൂപത്തെ ആദരിക്കുമ്പോൾ ഭയം അപ്രത്യക്ഷമാകുന്നു എന്ന തത്ത്വം. കാളിയെ ഇത്രയും ഭീകരിയാക്കിയ ചിത്രകാരൻ ഓരോ അംഗങ്ങൾക്കും പ്രതീകാത്മകമായി കൊടുത്തിരിക്കുന്ന വ്യാഖ്യാനം അറിയാൻ ശ്രമിക്കാതെ കാളിയെ അധഃകൃതരുടെ മൂർത്തിയാണെന്നും; അതുമല്ല, സവർണ്ണരായ പരിവാരങ്ങളുടെ ഇഷ്ടമൂർത്തിയെന്നും വാദമുണ്ട്. കാളിയുടെ പുറത്തേക്ക് നീണ്ടു കിടക്കുന്ന നാവ് മൗനത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. (നാവ് പുറത്തേക്ക് നീട്ടിയാൽ സംസാരിക്കാൻ കഴിയില്ല.) കണ്ണിലെ കൃഷ്ണമണിയുടെ കറുപ്പാണ് കാളിയ്ക്ക്. ഈ കറുത്തമണി ഇല്ലായിരുന്നെങ്കില് കാഴ്ചയില്ല, ജ്ഞാനമില്ല. കാളി ജ്ഞാനത്തിന്റെ പ്രതീകമാണ്, പ്രകാശം നൽകുന്നവളാണ്. ജ്ഞാനത്തിന്റെ പ്രകാശം മൌനത്തിലാണ്. ജീവിതത്തിന്റെ എല്ലാ പ്രശ്നങ്ങൾക്കും കാരണമായ അഹങ്കാരത്തിന്റെ ഉറവിടമാണ് തല. നിങ്ങൾക്ക് ഒരാളോട് വെറുപ്പു തോന്നുന്നുവെങ്കില്, അത് ആ വ്യക്തിയുടെ ശരീരത്തോടല്ല; ദുഷ്ചിന്തകളുള്ള ശിരസ്സിനോടായിരിയ്ക്കും. ഒരുവന് പഞ്ചേന്ദ്രിയങ്ങളിലൂടെ കിട്ടുന്ന അറിവ് പരിമിതമാണ്. ലോകം പരിമിതമായ അറിവിൽ കുടുങ്ങിക്കിടക്കുന്നു. ശാസ്ത്രവും ഈ പരിമിതമായ അറിവാണ് നൽകുന്നത്. പഞ്ചേന്ദ്രിയങ്ങൾക്കപ്പുറമുള്ള അറിവ് - ആന്തരികമായ ജ്ഞാനം - പഞ്ചേന്ദ്രിയങ്ങളിലൂടെ നേടാൻ സാധ്യമല്ല. ‘തല മുറിക്കപ്പടുക’ എന്നതിന്റെ അർത്ഥം അഹങ്കാരത്തെ ഇല്ലാതാക്കി ഉള്ളിലേക്ക് ഇറങ്ങിച്ചെല്ലുക, ധ്യാനാവസ്ഥയിൽ എത്തിച്ചേരുക എന്നാണ്. ആ ജ്ഞാനത്തിലൂടെയാണ് ലോകത്തെ അറിയേണ്ടത്. ദേവിയുടെ ഒരു കയ്യിൽ ‘അഭയ മുദ്രയും, മറുകയ്യിൽ ‘വരദ’ മുദ്രയുമാണ്. ജീവജാലങ്ങൾക്ക് ഭയത്തെ അകറ്റി ക്ഷേമകരമായിട്ടുള്ളതിനെ ചോദിക്കാതെതന്നെ കൊടുക്കുവാൻ തക്കവണ്ണം സർവ്വജ്ഞയാണ് ദേവി. മുറിച്ച കൈകൾ അരക്കെട്ടിൽ ചുറ്റിയിരിക്കുന്നു. കയ്യ് കർമ്മത്തിന്റെ പ്രതീകമാണ് കർമ്മം ചെയ്യുമ്പോൾ ഫലം അനുഭവിക്കുന്നു. ഈ ഫലം കൂലിയാണ്. ഫലേച്ഛയില്ലാതെ കർമ്മം ചെയ്യുമ്പോൾ ലഭിക്കുന്ന കൃപ സമ്മാനമാണ്. ശാശ്വതമായിട്ടുള്ള കൃപ ജ്ഞാനമാണ്. ജ്ഞാനത്തിന്റെ പ്രതീകമാണ് അരക്കെട്ടിൽ ചുറ്റിയിരിക്കുന്ന കയ്യ്. {{Hinduism-stub}} {{ഹിന്ദു ദൈവങ്ങൾ}}{{Shaktism}}{{Hindu deities and texts}} [[വർഗ്ഗം:ഹൈന്ദവദൈവങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ദേവിഭാഗവതത്തിലെ കഥാപാത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:മഹാവിദ്യ]]--> [[വർഗ്ഗം:ഹൈന്ദവദൈവങ്ങൾ]] 9kdhjqz1qapjv2u4phddplhy504oog2 0 12824 4673140 3764501 2026-10-03T13:12:20Z Malikaveedu 16584 4673140 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Salman Rushdie}} {{Infobox writer | honorific_prefix = [[Knight Bachelor|Sir]] | honorific_suffix = {{post-nominals|country=GBR|CH|FRSL|size=100%}} | image = Salman Rushdie, 2024.jpg | caption = Rushdie in 2024 | birth_name = Ahmed Salman Rushdie | birth_date = {{birth date and age|1947|06|19|df=y}} | birth_place = [[Bombay]]<!-- redirects to [[Mumbai]] -->, [[British India]] | death_date = | death_place = | occupation = {{Cslist|Writer|professor}} | citizenship = {{plainlist | * India (until 1964) * UK (from 1964)<ref>{{cite web |title=Salman Rushdie |url=https://www.oxfordreference.com/view/10.1093/oi/authority.20110803100433765 |url-status=live |access-date=21 August 2022 |website=Oxford Reference |archive-url=https://web.archive.org/web/20220923145236/https://www.oxfordreference.com/view/10.1093/oi/authority.20110803100433765 |archive-date=23 September 2022}}</ref> * US (from 2016) }} | education = [[King's College, Cambridge]] ([[Bachelor of Arts|BA]]) | genre = {{flatlist | * [[Magical realism]] * satire * [[postcolonialism]]}} | subject = {{flatlist | * [[Historical criticism]] * [[travel writing]]}} | spouse = {{plainlist | * {{marriage|Clarissa Luard|1976|1987|end=div}} * {{marriage|[[Marianne Wiggins]]|1988|1993|end=div}} * {{marriage|Elizabeth West|1997|2004|end=div}} * {{marriage|[[Padma Lakshmi]]|2004|2007|end=div}} * {{marriage|[[Rachel Eliza Griffiths]]|2021}} }} | children = 2 | relatives = [[Mishka Rushdie Momen]] (niece) [[Natalie Rushdie]] (daughter-in-law) | website = {{URL|salmanrushdie.com}} | signature = Rushdie signature.svg }} '''സൽമാൻ റഷ്ദി''' ([[ഉർദു]]: سلمان رشدی, ഹിന്ദി:अख़्मद सल्मान रश्दी) (ജനനപ്പേര് '''അഹ്മെദ് സൽമാൻ റഷ്ദി''', [[ജൂൺ 19]], [[1947]]-നു [[ഇന്ത്യ]]യിലെ [[ബോംബെ]] നഗരത്തിൽ ജനിച്ചു) ഒരു [[ഇംഗ്ലണ്ട്|ബ്രിട്ടീഷ്]]-[[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യൻ]] ഉപന്യാസകാരനും നോവലിസ്റ്റുമാണ്. രണ്ടാമത്തെ നോവലായ ''[[മിഡ്നൈറ്റ്സ് ചിൽഡ്രൺ]]'' (അർദ്ധരാത്രിയുടെ കുഞ്ഞുങ്ങൾ) (1981) ആയിരുന്നു അദ്ദേഹത്തെ പ്രശസ്തിയിലേക്ക് ഉയർത്തിയത്. ഈ കൃതിക്ക് [[ബുക്കർ സമ്മാനം]] ലഭിച്ചു. മിക്കവാറും എല്ലാ കൃതികളുടെയും പശ്ചാത്തലം [[ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡം]] ആണ്. എങ്കിലും അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃതികളുടെ പ്രധാന ആശയം കിഴക്കും പടിഞ്ഞാറും തമ്മിലുള്ള നീണ്ടതും ധന്യവും പലപ്പോഴും ദുഃഖപൂർണ്ണവുമായ ബന്ധങ്ങളുടെയും കുടിയേറ്റങ്ങളുടെയും ബന്ധവിച്ഛേദങ്ങളുടെയും കഥയാണ്. റഷ്ദിയുടെ നാ‍ലാമത്തെ നോവൽ ആയ ''[[ദ് സാറ്റാനിക്ക് വേഴ്സെസ്]]'' (1988) മുസ്ലീം സമുദായത്തിൽ നിന്നു് ശകതമായ വിമർശനങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കി. പല വധഭീഷണികൾക്കും റഷ്ദിയെ വധിക്കുവാനായി [[ആയത്തുള്ള ഖുമൈനി]] പുറപ്പെടുവിച്ച [[ഫത്‌വ]]യ്ക്കും ശേഷം അദ്ദേഹം വർഷങ്ങളോളം ഒളിവിൽ താമസിച്ചു. ഈ കാലയളവിൽ വളരെ വിരളമായി മാത്രമേ പൊതുവേദിയിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടുള്ളൂ. എങ്കിലും കഴിഞ്ഞ ദശാബ്ദത്തിൽ സാധാരണ സാഹിത്യ ജീവിതം നയിക്കുവാൻ കഴിഞ്ഞു. 2022 ആഗസ്റ്റ് 12ന് ന്യൂയോർക്കിലെ ഷടാക്വ ഇൻസ്റ്റിട്യൂഷനിൽ പ്രഭാഷണത്തിനെത്തിയ അദ്ദേഹം ഗുരുതരമായി ആക്രമിക്കപ്പെട്ടു. https://www.mathrubhumi.com/news/world/salman-rushdie-stabbed-on-stage-at-new-york-event-1.7780894 == പ്രസിദ്ധീകരിച്ച കൃതികൾ == * ''[[ഗ്രിമസ്]]'' (1975) * ''[[മിഡ്നൈറ്റ്സ് ചിൽഡ്രൺ]]'' (1981) * ''[[ഷെയിം (നോവൽ)|ഷെയിം]]'' (1983) * ''[[ദ് ജാഗ്വാർ സ്മൈൽ: എ നിക്കരാഗ്വൻ ജേർണി]]'' (1987) * (നോവൽ)|ദ് സാറ്റാനിക് വേഴ്സെസ്]]'' (1988) * ''[[ഹാരൂൺ ആന്റ് ദ് സീ ഓഫ് സ്റ്റോറീസ്]]'' (1990) * ''[[ഇമാജിനറി ഹോം‌ലാന്റ്സ്]]: ഉപന്യാസങ്ങളും നിരൂപണവും, 1981 - 1991'' (1992) * ''[[ഈസ്റ്റ്, വെസ്റ്റ്]]'' (1994) * ''[[ദ് മൂർസ് ലാസ്റ്റ് സൈ]]'' (1995) * ''[[ദ് ഗ്രൌണ്ട് ബിനീത്ത് ഹെർ ഫീറ്റ്]]'' (1999) * ''[[ഫ്യൂറി (നോവൽ)|ഫ്യൂറി]]'' (2001) * ''[[സ്റ്റെപ് എക്രോസ് ദിസ് ലൈൻ: ശേഖരിച്ച സാഹിത്യേതര രചനകൾ 1992 - 2002]]'' (2002) * ''[[ഷാലിമാർ ദ് ക്ലൌൺ]]'' (2005) == പുരസ്കാരങ്ങൾ == സൽമാൻ റുഷ്ദിക്കു ലഭിച്ച അവാർഡുകളിൽ ചിലത്: * സാഹിത്യത്തിനുള്ള [[ബുക്കർ സമ്മാ‍നം]] * [[ജെയിംസ് റ്റെയ്റ്റ് ബ്ലാക്ക് മെമ്മോറിയൽ പ്രൈസ്]] (സാഹിത്യം) * [[ആർട്ട്സ് കൌൺസിൽ]] റൈറ്റേഴ്സ്' അവാർഡ് * [[ഇംഗ്ലീഷ്-സ്പീക്കിംഗ് യൂണിയൻ]] അവാർഡ് * [[ബുക്കർ ഓഫ് ബുക്കേഴ്സ്]] ബുക്കർ സമ്മാനം ലഭിച്ച കൃതികളിൽ ഏറ്റവും നല്ല നോവലിനുള്ള പുരസ്കാരം * [[പ്രി ദു മില്യൂർ ലീവ്ര് എത്രാഞ്ഷേർ]] (Prix du Meilleur Livre Etranger) * [[വിറ്റ്ബ്രെഡ് നോവൽ അവാർഡ്]] * [[റൈറ്റേഴ്സ് ഗിൽഡ് അവാർഡ്]] (കുട്ടികളുടെ പുസ്തകത്തിന്) == പുറംകണ്ണികൾ == {{Commons category|Salman Rushdie}} *[http://www.salman-rushdie.com സൽമാൻ റഷ്ദി] ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ് *{{C-SPAN|salmanrushdie}} *{{Charlie Rose view|132}} *{{IMDb name|0750723}} *[http://journalisted.com/salman-rushdie Article archive] at [[Journalisted]] *{{Worldcat id|lccn-n80-146294}} *{{Aljazeeratopic|person/salman-rushdie}} *{{Guardiantopic|books/data/author/salman-rushdie}} *{{NYTtopic|people/r/salman_rushdie}} *[http://www.contemporarywriters.com/authors/?p=auth87 Contemporary writers: Salman Rushdie]. British Council: Arts *{{cite journal| url=http://www.theparisreview.org/interviews/5531/the-art-of-fiction-no-186-salman-rushdie| title=Salman Rushdie, The Art of Fiction No. 186| author= Jack Livings| date=Summer 2005| work=The Paris Review }} *[http://www.nytimes.com/books/99/04/18/specials/rushdie.html ''New York Times'' special feature on Rushdie, 1999] * [[മിഡ്നൈറ്റ്സ് ചിൽഡ്രൺ]]പഠനങ്ങൾ [http://www.amazon.co.uk/dp/819067885X Indian Literature: A Critical Casebook] {{Man Booker Prize Winners}} {{അപൂർണ്ണ ജീവചരിത്രം}} [[വർഗ്ഗം:1947-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂൺ 19-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ബുക്കർ സമ്മാനം നേടിയ ഇന്ത്യൻ എഴുത്തുകാർ]] [[വർഗ്ഗം:ആവിഷ്കാര സ്വാതന്ത്ര്യം]] 0kg7gbpjtqdnrdi1mdzywvardyx94wb 4673141 4673140 2026-10-03T13:15:15Z Malikaveedu 16584 4673141 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Salman Rushdie}} {{Infobox writer | honorific_prefix = [[Knight Bachelor|Sir]] | honorific_suffix = {{post-nominals|country=GBR|CH|FRSL|size=100%}} | image = Salman Rushdie, 2024.jpg | caption = Rushdie in 2024 | birth_name = Ahmed Salman Rushdie | birth_date = {{birth date and age|1947|06|19|df=y}} | birth_place = [[Bombay]]<!-- redirects to [[Mumbai]] -->, [[British India]] | death_date = | death_place = | occupation = {{Cslist|Writer|professor}} | citizenship = {{plainlist | * India (until 1964) * UK (from 1964)<ref>{{cite web |title=Salman Rushdie |url=https://www.oxfordreference.com/view/10.1093/oi/authority.20110803100433765 |url-status=live |access-date=21 August 2022 |website=Oxford Reference |archive-url=https://web.archive.org/web/20220923145236/https://www.oxfordreference.com/view/10.1093/oi/authority.20110803100433765 |archive-date=23 September 2022}}</ref> * US (from 2016) }} | education = [[King's College, Cambridge]] ([[Bachelor of Arts|BA]]) | genre = {{flatlist | * [[Magical realism]] * satire * [[postcolonialism]]}} | subject = {{flatlist | * [[Historical criticism]] * [[travel writing]]}} | spouse = {{plainlist | * {{marriage|Clarissa Luard|1976|1987|end=div}} * {{marriage|[[Marianne Wiggins]]|1988|1993|end=div}} * {{marriage|Elizabeth West|1997|2004|end=div}} * {{marriage|[[Padma Lakshmi]]|2004|2007|end=div}} * {{marriage|[[Rachel Eliza Griffiths]]|2021}} }} | children = 2 | relatives = [[Mishka Rushdie Momen]] (niece) [[Natalie Rushdie]] (daughter-in-law) | website = {{URL|salmanrushdie.com}} | signature = Rushdie signature.svg }} '''സൽമാൻ റഷ്ദി''' ([[ഉർദു]]: سلمان رشدی, ഹിന്ദി:अख़्मद सल्मान रश्दी) (ജനനപ്പേര് '''അഹ്മെദ് സൽമാൻ റഷ്ദി''', [[ജൂൺ 19]], [[1947]]-നു [[ഇന്ത്യ]]യിലെ [[ബോംബെ]] നഗരത്തിൽ ജനിച്ചു) ഒരു [[ഇംഗ്ലണ്ട്|ബ്രിട്ടീഷ്]]-[[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യൻ]] ഉപന്യാസകാരനും നോവലിസ്റ്റുമാണ്. രണ്ടാമത്തെ നോവലായ ''[[മിഡ്നൈറ്റ്സ് ചിൽഡ്രൺ]]'' (അർദ്ധരാത്രിയുടെ കുഞ്ഞുങ്ങൾ) (1981) ആയിരുന്നു അദ്ദേഹത്തെ പ്രശസ്തിയിലേക്ക് ഉയർത്തിയത്. ഈ കൃതിക്ക് [[ബുക്കർ സമ്മാനം]] ലഭിച്ചു. മിക്കവാറും എല്ലാ കൃതികളുടെയും പശ്ചാത്തലം [[ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡം]] ആണ്. എങ്കിലും അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃതികളുടെ പ്രധാന ആശയം കിഴക്കും പടിഞ്ഞാറും തമ്മിലുള്ള നീണ്ടതും ധന്യവും പലപ്പോഴും ദുഃഖപൂർണ്ണവുമായ ബന്ധങ്ങളുടെയും കുടിയേറ്റങ്ങളുടെയും ബന്ധവിച്ഛേദങ്ങളുടെയും കഥയാണ്. റഷ്ദിയുടെ നാ‍ലാമത്തെ നോവൽ ആയ ''[[ദ് സാറ്റാനിക്ക് വേഴ്സെസ്]]'' (1988) മുസ്ലീം സമുദായത്തിൽ നിന്നു് ശകതമായ വിമർശനങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കി. പല വധഭീഷണികൾക്കും റഷ്ദിയെ വധിക്കുവാനായി [[ആയത്തുള്ള ഖുമൈനി]] പുറപ്പെടുവിച്ച [[ഫത്‌വ]]യ്ക്കും ശേഷം അദ്ദേഹം വർഷങ്ങളോളം ഒളിവിൽ താമസിച്ചു. ഈ കാലയളവിൽ വളരെ വിരളമായി മാത്രമേ പൊതുവേദിയിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടുള്ളൂ. എങ്കിലും കഴിഞ്ഞ ദശാബ്ദത്തിൽ സാധാരണ സാഹിത്യ ജീവിതം നയിക്കുവാൻ കഴിഞ്ഞു. 2022 ആഗസ്റ്റ് 12ന് ന്യൂയോർക്കിലെ ഷടാക്വ ഇൻസ്റ്റിട്യൂഷനിൽ പ്രഭാഷണത്തിനെത്തിയ അദ്ദേഹം ഗുരുതരമായി ആക്രമിക്കപ്പെട്ടു.<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/news/world/salman-rushdie-stabbed-on-stage-at-new-york-event-7915f386|title=സൽമാൻ റുഷ്ദിക്ക് നേരേ ന്യൂയോർക്കിൽ ആക്രമണം; കുത്തേറ്റു, അക്രമി പിടിയിൽ}}</ref> == പ്രസിദ്ധീകരിച്ച കൃതികൾ == * ''[[ഗ്രിമസ്]]'' (1975) * ''[[മിഡ്നൈറ്റ്സ് ചിൽഡ്രൺ]]'' (1981) * ''[[ഷെയിം (നോവൽ)|ഷെയിം]]'' (1983) * ''[[ദ് ജാഗ്വാർ സ്മൈൽ: എ നിക്കരാഗ്വൻ ജേർണി]]'' (1987) * (നോവൽ)|ദ് സാറ്റാനിക് വേഴ്സെസ്]]'' (1988) * ''[[ഹാരൂൺ ആന്റ് ദ് സീ ഓഫ് സ്റ്റോറീസ്]]'' (1990) * ''[[ഇമാജിനറി ഹോം‌ലാന്റ്സ്]]: ഉപന്യാസങ്ങളും നിരൂപണവും, 1981 - 1991'' (1992) * ''[[ഈസ്റ്റ്, വെസ്റ്റ്]]'' (1994) * ''[[ദ് മൂർസ് ലാസ്റ്റ് സൈ]]'' (1995) * ''[[ദ് ഗ്രൌണ്ട് ബിനീത്ത് ഹെർ ഫീറ്റ്]]'' (1999) * ''[[ഫ്യൂറി (നോവൽ)|ഫ്യൂറി]]'' (2001) * ''[[സ്റ്റെപ് എക്രോസ് ദിസ് ലൈൻ: ശേഖരിച്ച സാഹിത്യേതര രചനകൾ 1992 - 2002]]'' (2002) * ''[[ഷാലിമാർ ദ് ക്ലൌൺ]]'' (2005) == പുരസ്കാരങ്ങൾ == സൽമാൻ റുഷ്ദിക്കു ലഭിച്ച അവാർഡുകളിൽ ചിലത്: * സാഹിത്യത്തിനുള്ള [[ബുക്കർ സമ്മാ‍നം]] * [[ജെയിംസ് റ്റെയ്റ്റ് ബ്ലാക്ക് മെമ്മോറിയൽ പ്രൈസ്]] (സാഹിത്യം) * [[ആർട്ട്സ് കൌൺസിൽ]] റൈറ്റേഴ്സ്' അവാർഡ് * [[ഇംഗ്ലീഷ്-സ്പീക്കിംഗ് യൂണിയൻ]] അവാർഡ് * [[ബുക്കർ ഓഫ് ബുക്കേഴ്സ്]] ബുക്കർ സമ്മാനം ലഭിച്ച കൃതികളിൽ ഏറ്റവും നല്ല നോവലിനുള്ള പുരസ്കാരം * [[പ്രി ദു മില്യൂർ ലീവ്ര് എത്രാഞ്ഷേർ]] (Prix du Meilleur Livre Etranger) * [[വിറ്റ്ബ്രെഡ് നോവൽ അവാർഡ്]] * [[റൈറ്റേഴ്സ് ഗിൽഡ് അവാർഡ്]] (കുട്ടികളുടെ പുസ്തകത്തിന്) == പുറംകണ്ണികൾ == {{Commons category|Salman Rushdie}} *[http://www.salman-rushdie.com സൽമാൻ റഷ്ദി] ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ് *{{C-SPAN|salmanrushdie}} *{{Charlie Rose view|132}} *{{IMDb name|0750723}} *[http://journalisted.com/salman-rushdie Article archive] at [[Journalisted]] *{{Worldcat id|lccn-n80-146294}} *{{Aljazeeratopic|person/salman-rushdie}} *{{Guardiantopic|books/data/author/salman-rushdie}} *{{NYTtopic|people/r/salman_rushdie}} *[http://www.contemporarywriters.com/authors/?p=auth87 Contemporary writers: Salman Rushdie]. British Council: Arts *{{cite journal| url=http://www.theparisreview.org/interviews/5531/the-art-of-fiction-no-186-salman-rushdie| title=Salman Rushdie, The Art of Fiction No. 186| author= Jack Livings| date=Summer 2005| work=The Paris Review }} *[http://www.nytimes.com/books/99/04/18/specials/rushdie.html ''New York Times'' special feature on Rushdie, 1999] * [[മിഡ്നൈറ്റ്സ് ചിൽഡ്രൺ]]പഠനങ്ങൾ [http://www.amazon.co.uk/dp/819067885X Indian Literature: A Critical Casebook] {{Man Booker Prize Winners}} {{അപൂർണ്ണ ജീവചരിത്രം}} [[വർഗ്ഗം:1947-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂൺ 19-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ബുക്കർ സമ്മാനം നേടിയ ഇന്ത്യൻ എഴുത്തുകാർ]] [[വർഗ്ഗം:ആവിഷ്കാര സ്വാതന്ത്ര്യം]] ff2ru7b9n9be9dm7fs3m6042yfzxpem 4673146 4673141 2026-10-03T13:27:22Z Malikaveedu 16584 4673146 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Salman Rushdie}} {{Infobox writer | honorific_prefix = [[Knight Bachelor|Sir]] | honorific_suffix = {{post-nominals|country=GBR|CH|FRSL|size=100%}} | image = Salman Rushdie, 2024.jpg | caption = Rushdie in 2024 | birth_name = Ahmed Salman Rushdie | birth_date = {{birth date and age|1947|06|19|df=y}} | birth_place = [[Bombay]]<!-- redirects to [[Mumbai]] -->, [[British India]] | death_date = | death_place = | occupation = {{Cslist|Writer|professor}} | citizenship = {{plainlist | * India (until 1964) * UK (from 1964)<ref>{{cite web |title=Salman Rushdie |url=https://www.oxfordreference.com/view/10.1093/oi/authority.20110803100433765 |url-status=live |access-date=21 August 2022 |website=Oxford Reference |archive-url=https://web.archive.org/web/20220923145236/https://www.oxfordreference.com/view/10.1093/oi/authority.20110803100433765 |archive-date=23 September 2022}}</ref> * US (from 2016) }} | education = [[King's College, Cambridge]] ([[Bachelor of Arts|BA]]) | genre = {{flatlist | * [[Magical realism]] * satire * [[postcolonialism]]}} | subject = {{flatlist | * [[Historical criticism]] * [[travel writing]]}} | spouse = {{plainlist | * {{marriage|Clarissa Luard|1976|1987|end=div}} * {{marriage|[[Marianne Wiggins]]|1988|1993|end=div}} * {{marriage|Elizabeth West|1997|2004|end=div}} * {{marriage|[[Padma Lakshmi]]|2004|2007|end=div}} * {{marriage|[[Rachel Eliza Griffiths]]|2021}} }} | children = 2 | relatives = [[Mishka Rushdie Momen]] (niece) [[Natalie Rushdie]] (daughter-in-law) | website = {{URL|salmanrushdie.com}} | signature = Rushdie signature.svg }} '''സൽമാൻ റഷ്ദി''' ([[ഉർദു]]: سلمان رشدی, ഹിന്ദി:अख़्मद सल्मान रश्दी) (ജനനപ്പേര് '''അഹ്മെദ് സൽമാൻ റഷ്ദി''', [[ജൂൺ 19]], [[1947]]-നു [[ഇന്ത്യ]]യിലെ [[ബോംബെ]] നഗരത്തിൽ ജനിച്ചു) ഒരു [[ഇംഗ്ലണ്ട്|ബ്രിട്ടീഷ്]]-[[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യൻ]] ഉപന്യാസകാരനും നോവലിസ്റ്റുമാണ്. രണ്ടാമത്തെ നോവലായ ''[[മിഡ്നൈറ്റ്സ് ചിൽഡ്രൺ]]'' (അർദ്ധരാത്രിയുടെ കുഞ്ഞുങ്ങൾ) (1981) ആയിരുന്നു അദ്ദേഹത്തെ പ്രശസ്തിയിലേക്ക് ഉയർത്തിയത്. ഈ കൃതിക്ക് [[ബുക്കർ സമ്മാനം]] ലഭിച്ചു. മിക്കവാറും എല്ലാ കൃതികളുടെയും പശ്ചാത്തലം [[ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡം]] ആണ്. എങ്കിലും അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃതികളുടെ പ്രധാന ആശയം കിഴക്കും പടിഞ്ഞാറും തമ്മിലുള്ള നീണ്ടതും ധന്യവും പലപ്പോഴും ദുഃഖപൂർണ്ണവുമായ ബന്ധങ്ങളുടെയും കുടിയേറ്റങ്ങളുടെയും ബന്ധവിച്ഛേദങ്ങളുടെയും കഥയാണ്. റഷ്ദിയുടെ നാ‍ലാമത്തെ നോവൽ ആയ ''[[ദ് സാറ്റാനിക്ക് വേഴ്സെസ്]]'' (1988) മുസ്ലീം സമുദായത്തിൽ നിന്നു് ശകതമായ വിമർശനങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കി. പല വധഭീഷണികൾക്കും റഷ്ദിയെ വധിക്കുവാനായി [[ആയത്തുള്ള ഖുമൈനി]] പുറപ്പെടുവിച്ച [[ഫത്‌വ]]യ്ക്കും ശേഷം അദ്ദേഹം വർഷങ്ങളോളം ഒളിവിൽ താമസിച്ചു. ഈ കാലയളവിൽ വളരെ വിരളമായി മാത്രമേ പൊതുവേദിയിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടുള്ളൂ. എങ്കിലും കഴിഞ്ഞ ദശാബ്ദത്തിൽ സാധാരണ സാഹിത്യ ജീവിതം നയിക്കുവാൻ കഴിഞ്ഞു. 2022 ആഗസ്റ്റ് 12ന് ന്യൂയോർക്കിലെ ഷടാക്വ ഇൻസ്റ്റിട്യൂഷനിൽ പ്രഭാഷണത്തിനെത്തിയ അദ്ദേഹം ഗുരുതരമായി ആക്രമിക്കപ്പെട്ടു.<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/news/world/salman-rushdie-stabbed-on-stage-at-new-york-event-7915f386|title=സൽമാൻ റുഷ്ദിക്ക് നേരേ ന്യൂയോർക്കിൽ ആക്രമണം; കുത്തേറ്റു, അക്രമി പിടിയിൽ}}</ref> == ആദ്യകാല ജീവിതം == 1947 ജൂൺ 19-ന് ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലെ ബോംബെയിൽ (1995 മുതൽ മുംബൈ) ഒരു കാശ്മീരി മുസ്ലീം കുടുംബത്തിലാണ് റുഷ്ദി ജനിച്ചത്.<ref>{{cite web|url=http://www.kirjasto.sci.fi/rushdie.htm|title=Salman Rushdie|last=Liukkonen|first=Petri|website=Books and Writers|publisher=[[Kuusankoski]] Public Library|location=Finland|archive-url=https://web.archive.org/web/20080113033937/http://www.kirjasto.sci.fi/rushdie.htm|archive-date=13 January 2008|url-status=dead}}</ref><ref name="BritshC">{{cite web|url=https://literature.britishcouncil.org/writer/salman-rushdie|title=Salman Rushdie – Literature|access-date=24 December 2018|website=literature.britishcouncil.org|archive-url=https://web.archive.org/web/20190829213354/https://literature.britishcouncil.org/writer/salman-rushdie|archive-date=29 August 2019|url-status=live}}</ref><ref name="Kashmiri">[http://www.litencyc.com/php/speople.php?rec=true&UID=3889 ''Literary Encyclopedia'': "Salman Rushdie"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191012011816/https://www.litencyc.com/php/speople.php?rec=true&UID=3889|date=12 October 2019}}. Retrieved 20 January 2008</ref> കേംബ്രിഡ്ജിൽ വിദ്യാഭ്യാസം നേടിയ, അഭിഭാഷകനും പിന്നീട് വ്യവസായിയായി മാറിയ അനീസ് അഹമ്മദ് റുഷ്ദിയുടെയും അധ്യാപികയായ നെഗിൻ ഭട്ടിന്റെയും മകനാണ് അദ്ദേഹം. == പ്രസിദ്ധീകരിച്ച കൃതികൾ == * ''[[ഗ്രിമസ്]]'' (1975) * ''[[മിഡ്നൈറ്റ്സ് ചിൽഡ്രൺ]]'' (1981) * ''[[ഷെയിം (നോവൽ)|ഷെയിം]]'' (1983) * ''[[ദ് ജാഗ്വാർ സ്മൈൽ: എ നിക്കരാഗ്വൻ ജേർണി]]'' (1987) * (നോവൽ)|ദ് സാറ്റാനിക് വേഴ്സെസ്]]'' (1988) * ''[[ഹാരൂൺ ആന്റ് ദ് സീ ഓഫ് സ്റ്റോറീസ്]]'' (1990) * ''[[ഇമാജിനറി ഹോം‌ലാന്റ്സ്]]: ഉപന്യാസങ്ങളും നിരൂപണവും, 1981 - 1991'' (1992) * ''[[ഈസ്റ്റ്, വെസ്റ്റ്]]'' (1994) * ''[[ദ് മൂർസ് ലാസ്റ്റ് സൈ]]'' (1995) * ''[[ദ് ഗ്രൌണ്ട് ബിനീത്ത് ഹെർ ഫീറ്റ്]]'' (1999) * ''[[ഫ്യൂറി (നോവൽ)|ഫ്യൂറി]]'' (2001) * ''[[സ്റ്റെപ് എക്രോസ് ദിസ് ലൈൻ: ശേഖരിച്ച സാഹിത്യേതര രചനകൾ 1992 - 2002]]'' (2002) * ''[[ഷാലിമാർ ദ് ക്ലൌൺ]]'' (2005) == പുരസ്കാരങ്ങൾ == സൽമാൻ റുഷ്ദിക്കു ലഭിച്ച അവാർഡുകളിൽ ചിലത്: * സാഹിത്യത്തിനുള്ള [[ബുക്കർ സമ്മാ‍നം]] * [[ജെയിംസ് റ്റെയ്റ്റ് ബ്ലാക്ക് മെമ്മോറിയൽ പ്രൈസ്]] (സാഹിത്യം) * [[ആർട്ട്സ് കൌൺസിൽ]] റൈറ്റേഴ്സ്' അവാർഡ് * [[ഇംഗ്ലീഷ്-സ്പീക്കിംഗ് യൂണിയൻ]] അവാർഡ് * [[ബുക്കർ ഓഫ് ബുക്കേഴ്സ്]] ബുക്കർ സമ്മാനം ലഭിച്ച കൃതികളിൽ ഏറ്റവും നല്ല നോവലിനുള്ള പുരസ്കാരം * [[പ്രി ദു മില്യൂർ ലീവ്ര് എത്രാഞ്ഷേർ]] (Prix du Meilleur Livre Etranger) * [[വിറ്റ്ബ്രെഡ് നോവൽ അവാർഡ്]] * [[റൈറ്റേഴ്സ് ഗിൽഡ് അവാർഡ്]] (കുട്ടികളുടെ പുസ്തകത്തിന്) == പുറംകണ്ണികൾ == {{Commons category|Salman Rushdie}} *[http://www.salman-rushdie.com സൽമാൻ റഷ്ദി] ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ് *{{C-SPAN|salmanrushdie}} *{{Charlie Rose view|132}} *{{IMDb name|0750723}} *[http://journalisted.com/salman-rushdie Article archive] at [[Journalisted]] *{{Worldcat id|lccn-n80-146294}} *{{Aljazeeratopic|person/salman-rushdie}} *{{Guardiantopic|books/data/author/salman-rushdie}} *{{NYTtopic|people/r/salman_rushdie}} *[http://www.contemporarywriters.com/authors/?p=auth87 Contemporary writers: Salman Rushdie]. British Council: Arts *{{cite journal| url=http://www.theparisreview.org/interviews/5531/the-art-of-fiction-no-186-salman-rushdie| title=Salman Rushdie, The Art of Fiction No. 186| author= Jack Livings| date=Summer 2005| work=The Paris Review }} *[http://www.nytimes.com/books/99/04/18/specials/rushdie.html ''New York Times'' special feature on Rushdie, 1999] * [[മിഡ്നൈറ്റ്സ് ചിൽഡ്രൺ]]പഠനങ്ങൾ [http://www.amazon.co.uk/dp/819067885X Indian Literature: A Critical Casebook] {{Man Booker Prize Winners}} {{അപൂർണ്ണ ജീവചരിത്രം}} [[വർഗ്ഗം:1947-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂൺ 19-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ബുക്കർ സമ്മാനം നേടിയ ഇന്ത്യൻ എഴുത്തുകാർ]] [[വർഗ്ഗം:ആവിഷ്കാര സ്വാതന്ത്ര്യം]] azsfzbh2sx7md84qrgv8nvw30yr9qex 4673148 4673146 2026-10-03T13:30:21Z Malikaveedu 16584 /* ആദ്യകാല ജീവിതം */ 4673148 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Salman Rushdie}} {{Infobox writer | honorific_prefix = [[Knight Bachelor|Sir]] | honorific_suffix = {{post-nominals|country=GBR|CH|FRSL|size=100%}} | image = Salman Rushdie, 2024.jpg | caption = Rushdie in 2024 | birth_name = Ahmed Salman Rushdie | birth_date = {{birth date and age|1947|06|19|df=y}} | birth_place = [[Bombay]]<!-- redirects to [[Mumbai]] -->, [[British India]] | death_date = | death_place = | occupation = {{Cslist|Writer|professor}} | citizenship = {{plainlist | * India (until 1964) * UK (from 1964)<ref>{{cite web |title=Salman Rushdie |url=https://www.oxfordreference.com/view/10.1093/oi/authority.20110803100433765 |url-status=live |access-date=21 August 2022 |website=Oxford Reference |archive-url=https://web.archive.org/web/20220923145236/https://www.oxfordreference.com/view/10.1093/oi/authority.20110803100433765 |archive-date=23 September 2022}}</ref> * US (from 2016) }} | education = [[King's College, Cambridge]] ([[Bachelor of Arts|BA]]) | genre = {{flatlist | * [[Magical realism]] * satire * [[postcolonialism]]}} | subject = {{flatlist | * [[Historical criticism]] * [[travel writing]]}} | spouse = {{plainlist | * {{marriage|Clarissa Luard|1976|1987|end=div}} * {{marriage|[[Marianne Wiggins]]|1988|1993|end=div}} * {{marriage|Elizabeth West|1997|2004|end=div}} * {{marriage|[[Padma Lakshmi]]|2004|2007|end=div}} * {{marriage|[[Rachel Eliza Griffiths]]|2021}} }} | children = 2 | relatives = [[Mishka Rushdie Momen]] (niece) [[Natalie Rushdie]] (daughter-in-law) | website = {{URL|salmanrushdie.com}} | signature = Rushdie signature.svg }} '''സൽമാൻ റഷ്ദി''' ([[ഉർദു]]: سلمان رشدی, ഹിന്ദി:अख़्मद सल्मान रश्दी) (ജനനപ്പേര് '''അഹ്മെദ് സൽമാൻ റഷ്ദി''', [[ജൂൺ 19]], [[1947]]-നു [[ഇന്ത്യ]]യിലെ [[ബോംബെ]] നഗരത്തിൽ ജനിച്ചു) ഒരു [[ഇംഗ്ലണ്ട്|ബ്രിട്ടീഷ്]]-[[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യൻ]] ഉപന്യാസകാരനും നോവലിസ്റ്റുമാണ്. രണ്ടാമത്തെ നോവലായ ''[[മിഡ്നൈറ്റ്സ് ചിൽഡ്രൺ]]'' (അർദ്ധരാത്രിയുടെ കുഞ്ഞുങ്ങൾ) (1981) ആയിരുന്നു അദ്ദേഹത്തെ പ്രശസ്തിയിലേക്ക് ഉയർത്തിയത്. ഈ കൃതിക്ക് [[ബുക്കർ സമ്മാനം]] ലഭിച്ചു. മിക്കവാറും എല്ലാ കൃതികളുടെയും പശ്ചാത്തലം [[ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡം]] ആണ്. എങ്കിലും അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃതികളുടെ പ്രധാന ആശയം കിഴക്കും പടിഞ്ഞാറും തമ്മിലുള്ള നീണ്ടതും ധന്യവും പലപ്പോഴും ദുഃഖപൂർണ്ണവുമായ ബന്ധങ്ങളുടെയും കുടിയേറ്റങ്ങളുടെയും ബന്ധവിച്ഛേദങ്ങളുടെയും കഥയാണ്. റഷ്ദിയുടെ നാ‍ലാമത്തെ നോവൽ ആയ ''[[ദ് സാറ്റാനിക്ക് വേഴ്സെസ്]]'' (1988) മുസ്ലീം സമുദായത്തിൽ നിന്നു് ശകതമായ വിമർശനങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കി. പല വധഭീഷണികൾക്കും റഷ്ദിയെ വധിക്കുവാനായി [[ആയത്തുള്ള ഖുമൈനി]] പുറപ്പെടുവിച്ച [[ഫത്‌വ]]യ്ക്കും ശേഷം അദ്ദേഹം വർഷങ്ങളോളം ഒളിവിൽ താമസിച്ചു. ഈ കാലയളവിൽ വളരെ വിരളമായി മാത്രമേ പൊതുവേദിയിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടുള്ളൂ. എങ്കിലും കഴിഞ്ഞ ദശാബ്ദത്തിൽ സാധാരണ സാഹിത്യ ജീവിതം നയിക്കുവാൻ കഴിഞ്ഞു. 2022 ആഗസ്റ്റ് 12ന് ന്യൂയോർക്കിലെ ഷടാക്വ ഇൻസ്റ്റിട്യൂഷനിൽ പ്രഭാഷണത്തിനെത്തിയ അദ്ദേഹം ഗുരുതരമായി ആക്രമിക്കപ്പെട്ടു.<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/news/world/salman-rushdie-stabbed-on-stage-at-new-york-event-7915f386|title=സൽമാൻ റുഷ്ദിക്ക് നേരേ ന്യൂയോർക്കിൽ ആക്രമണം; കുത്തേറ്റു, അക്രമി പിടിയിൽ}}</ref> == ആദ്യകാല ജീവിതം == 1947 ജൂൺ 19-ന് ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലെ ബോംബെയിൽ (1995 മുതൽ മുംബൈ) ഒരു കാശ്മീരി മുസ്ലീം കുടുംബത്തിലാണ് റുഷ്ദി ജനിച്ചത്.<ref>{{cite web|url=http://www.kirjasto.sci.fi/rushdie.htm|title=Salman Rushdie|last=Liukkonen|first=Petri|website=Books and Writers|publisher=[[Kuusankoski]] Public Library|location=Finland|archive-url=https://web.archive.org/web/20080113033937/http://www.kirjasto.sci.fi/rushdie.htm|archive-date=13 January 2008|url-status=dead}}</ref><ref name="BritshC">{{cite web|url=https://literature.britishcouncil.org/writer/salman-rushdie|title=Salman Rushdie – Literature|access-date=24 December 2018|website=literature.britishcouncil.org|archive-url=https://web.archive.org/web/20190829213354/https://literature.britishcouncil.org/writer/salman-rushdie|archive-date=29 August 2019|url-status=live}}</ref><ref name="Kashmiri">[http://www.litencyc.com/php/speople.php?rec=true&UID=3889 ''Literary Encyclopedia'': "Salman Rushdie"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191012011816/https://www.litencyc.com/php/speople.php?rec=true&UID=3889|date=12 October 2019}}. Retrieved 20 January 2008</ref> കേംബ്രിഡ്ജിൽ വിദ്യാഭ്യാസം നേടിയ, അഭിഭാഷകനും പിന്നീട് വ്യവസായിയായി മാറിയ അനീസ് അഹമ്മദ് റുഷ്ദിയുടെയും അധ്യാപികയായ നെഗിൻ ഭട്ടിന്റെയും മകനാണ് അദ്ദേഹം. തന്റെ യഥാർത്ഥ പ്രായത്തേക്കാൾ കുറവായി കാണിക്കുന്നതിനായി തിരുത്തലുകൾ വരുത്തിയ ജനന സർട്ടിഫിക്കറ്റ് സമർപ്പിച്ചതായി കണ്ടെത്തിയതിനെത്തുടർന്ന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവിനെ ഇന്ത്യൻ സിവിൽ സർവീസിൽ (ICS) നിന്ന് പുറത്താക്കിയിരുന്നു.<ref>{{cite news|title=Revealed after 76 yrs: Rushdie's dad's secret humiliation in London|url=https://mumbaimirror.indiatimes.com/mumbai/cover-story//articleshow/16179053.cms|website=mumbaimirror.indiatimes.com|access-date=13 September 2018|date=15 December 2014|archive-date=19 June 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180619140432/https://mumbaimirror.indiatimes.com/mumbai/cover-story//articleshow/16179053.cms|url-status=live}}</ref> == പ്രസിദ്ധീകരിച്ച കൃതികൾ == * ''[[ഗ്രിമസ്]]'' (1975) * ''[[മിഡ്നൈറ്റ്സ് ചിൽഡ്രൺ]]'' (1981) * ''[[ഷെയിം (നോവൽ)|ഷെയിം]]'' (1983) * ''[[ദ് ജാഗ്വാർ സ്മൈൽ: എ നിക്കരാഗ്വൻ ജേർണി]]'' (1987) * (നോവൽ)|ദ് സാറ്റാനിക് വേഴ്സെസ്]]'' (1988) * ''[[ഹാരൂൺ ആന്റ് ദ് സീ ഓഫ് സ്റ്റോറീസ്]]'' (1990) * ''[[ഇമാജിനറി ഹോം‌ലാന്റ്സ്]]: ഉപന്യാസങ്ങളും നിരൂപണവും, 1981 - 1991'' (1992) * ''[[ഈസ്റ്റ്, വെസ്റ്റ്]]'' (1994) * ''[[ദ് മൂർസ് ലാസ്റ്റ് സൈ]]'' (1995) * ''[[ദ് ഗ്രൌണ്ട് ബിനീത്ത് ഹെർ ഫീറ്റ്]]'' (1999) * ''[[ഫ്യൂറി (നോവൽ)|ഫ്യൂറി]]'' (2001) * ''[[സ്റ്റെപ് എക്രോസ് ദിസ് ലൈൻ: ശേഖരിച്ച സാഹിത്യേതര രചനകൾ 1992 - 2002]]'' (2002) * ''[[ഷാലിമാർ ദ് ക്ലൌൺ]]'' (2005) == പുരസ്കാരങ്ങൾ == സൽമാൻ റുഷ്ദിക്കു ലഭിച്ച അവാർഡുകളിൽ ചിലത്: * സാഹിത്യത്തിനുള്ള [[ബുക്കർ സമ്മാ‍നം]] * [[ജെയിംസ് റ്റെയ്റ്റ് ബ്ലാക്ക് മെമ്മോറിയൽ പ്രൈസ്]] (സാഹിത്യം) * [[ആർട്ട്സ് കൌൺസിൽ]] റൈറ്റേഴ്സ്' അവാർഡ് * [[ഇംഗ്ലീഷ്-സ്പീക്കിംഗ് യൂണിയൻ]] അവാർഡ് * [[ബുക്കർ ഓഫ് ബുക്കേഴ്സ്]] ബുക്കർ സമ്മാനം ലഭിച്ച കൃതികളിൽ ഏറ്റവും നല്ല നോവലിനുള്ള പുരസ്കാരം * [[പ്രി ദു മില്യൂർ ലീവ്ര് എത്രാഞ്ഷേർ]] (Prix du Meilleur Livre Etranger) * [[വിറ്റ്ബ്രെഡ് നോവൽ അവാർഡ്]] * [[റൈറ്റേഴ്സ് ഗിൽഡ് അവാർഡ്]] (കുട്ടികളുടെ പുസ്തകത്തിന്) == പുറംകണ്ണികൾ == {{Commons category|Salman Rushdie}} *[http://www.salman-rushdie.com സൽമാൻ റഷ്ദി] ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ് *{{C-SPAN|salmanrushdie}} *{{Charlie Rose view|132}} *{{IMDb name|0750723}} *[http://journalisted.com/salman-rushdie Article archive] at [[Journalisted]] *{{Worldcat id|lccn-n80-146294}} *{{Aljazeeratopic|person/salman-rushdie}} *{{Guardiantopic|books/data/author/salman-rushdie}} *{{NYTtopic|people/r/salman_rushdie}} *[http://www.contemporarywriters.com/authors/?p=auth87 Contemporary writers: Salman Rushdie]. British Council: Arts *{{cite journal| url=http://www.theparisreview.org/interviews/5531/the-art-of-fiction-no-186-salman-rushdie| title=Salman Rushdie, The Art of Fiction No. 186| author= Jack Livings| date=Summer 2005| work=The Paris Review }} *[http://www.nytimes.com/books/99/04/18/specials/rushdie.html ''New York Times'' special feature on Rushdie, 1999] * [[മിഡ്നൈറ്റ്സ് ചിൽഡ്രൺ]]പഠനങ്ങൾ [http://www.amazon.co.uk/dp/819067885X Indian Literature: A Critical Casebook] {{Man Booker Prize Winners}} {{അപൂർണ്ണ ജീവചരിത്രം}} [[വർഗ്ഗം:1947-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂൺ 19-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ബുക്കർ സമ്മാനം നേടിയ ഇന്ത്യൻ എഴുത്തുകാർ]] [[വർഗ്ഗം:ആവിഷ്കാര സ്വാതന്ത്ര്യം]] 6wtjawkrbsc1idu2t3l5k8ra9fm5spa 0 14906 4673132 4672518 2026-10-03T12:12:55Z Vishkailas 214655 /* വിവിധയിനം മുട്ടക്കോഴികൾ, ഇറച്ചിക്കോഴികൾ */ 4673132 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|hen}} {{Taxobox | name = കോഴി | status = വളർത്തു പക്ഷി | image = Male and female chicken sitting together.jpg | image_width = 200px | image_caption = A [[rooster]] (left) and hen (right) | regnum = [[Animal]]ia | phylum = [[Chordate|Chordata]] | classis = [[Bird|Aves]] | ordo = [[Galliformes]] | familia = [[Phasianidae]] | subfamilia = [[Phasianinae]] | genus = ''[[Junglefowl|Gallus]]'' | species = ''[[Red Junglefowl|Gallus gallus]]'' | subspecies = '''''Gallus gallus domesticus''''' <br> ([[Carolus Linnaeus|Linnaeus]], 1758) | binomial = | binomial_authority = | synonyms = '''Chicken''' : [[Rooster|Cock]] or [[Rooster]] (m), Hen (f) }} [[പക്ഷി|പക്ഷികളിൽ]] [[Phasianidae|ഫാസിയാനിഡ]] കുടുംബത്തിലെ ഉപകുടുംബമായ [[Phasianinae|ഫാസിയാനിനയിലെ]] ഒരിനമാണ് '''കോഴി'''(ഹിന്ദി:मुर्गा). ലോകമെമ്പാടും മനുഷ്യർ [[മുട്ട|മുട്ടക്കും]] [[ഇറച്ചി|ഇറച്ചിക്കുമായി]] വളർത്തുന്ന [[പക്ഷി|പക്ഷിയാണിത്]]. തുറന്നു വിട്ടു വളർത്തുമ്പോൾ കീട നിയന്ത്രണം (Pest control) ഇവയുടെ മറ്റൊരു ഗുണമാണ്. ഇവയുടെ [[മുട്ട]], ഇറച്ചി തുടങ്ങിയവ ഏറെ പോഷക സമൃദ്ധവും ആരോഗ്യകരവുമാണ് എന്ന്‌ ശാസ്ത്രം തെളിയിക്കുന്നു. പ്രോട്ടീൻ, വിറ്റാമിനുകൾ, ധാതുക്കൾ എന്നിവ ഉയർന്ന തോതിൽ കാണപ്പെടുന്നത് കൊണ്ടാണ് കോഴിയിറച്ചി, മുട്ട എന്നിവ പോഷകാഹാരം എന്ന്‌ പറയപ്പെടുന്നത്. കൊഴുപ്പ് കുറഞ്ഞ മെലിഞ്ഞ മാംസമായ കോഴിയിറച്ചിയിൽ അടങ്ങിയ ഗുണമേന്മയുള്ള  പ്രോട്ടീൻ ശരീരത്തിന് നല്ല രീതിയിൽ ലഭ്യമാകുന്ന (Bioavailability) തരത്തിലുള്ളതാണ് എന്നതാണ് ഒരു പ്രധാനപ്പെട്ട ഗുണം. കൊഴുപ്പ് കുറഞ്ഞ മാംസമായതിനാൽ [[പ്രമേഹം|പ്രമേഹം,]] [[കൊളസ്ട്രോൾ|കൊളസ്ട്രോൾ,]] [[അമിതവണ്ണം]] പോലെയുള്ള തുടങ്ങിയ രോഗാവസ്ഥ ഉള്ളവർക്ക് പോലും കോഴിയിറച്ചി സുരക്ഷിതമായി ഉപയോഗിക്കാൻ സാധിക്കുന്നുണ്ട്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ [[ആരോഗ്യം]], ശാരീരിക ക്ഷമത അഥവാ ഫിറ്റ്നസ് തുടങ്ങിയവ നിലനിർത്താൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന പലരും കോഴിയിറച്ചി, മുട്ട തുടങ്ങിയവ ഉപയോഗിച്ചു കാണാറുണ്ട്. വളരുന്ന കുട്ടികൾ, ഗർഭിണികൾ, [[വ്യായാമം]] ചെയ്യുന്നവർ, ശാരീരിക അധ്വാനം ആവശ്യമുള്ള തൊഴിലുകൾ ചെയ്യുന്നവർ, അത്ലറ്റുകൾ തുടങ്ങിയവർ തങ്ങളുടെ പോഷക ലഭ്യതയ്‌ക്കായി കോഴി ഇറച്ചിയെ ആശ്രയിക്കാറുണ്ട്. ചരിത്രപരമായി പറഞ്ഞാൽ ഇണക്കി വളർത്തപ്പെട്ട [[ചുവന്ന കാട്ടുകോഴി|ചുവന്ന കാട്ടുകോഴികളുടെ]] പിൻ തലമുറയാണ് ഇന്നു കാണുന്ന വളർത്തുകോഴികൾ. ഇന്ന് കാണുന്ന പല കോഴികളും സങ്കരയിനങ്ങളാണ്. സാധാരണ ഗതിയിൽ കോഴികൾ മുട്ടക്കോഴി, ഇറച്ചി കോഴി, അലങ്കാര കോഴി എന്നിങ്ങനെ പല രീതിയിൽ കാണപ്പെടുന്നു. മികച്ച മുട്ടക്കോഴി ഇനങ്ങളാണ് ഹൈ ലൈൻ ബ്രൗൺ, ISA ബ്രൗൺ, ബി വി 380, ഇൻഡ് ബ്രൗൺ, [[വൈറ്റ് ലെഗോൺ|വൈറ്റ് ലെഗോൺ (അതുല്യ)]], ഓസ്ട്രലോർപ്, റോട് ഐലൻഡ് റെഡ്, കൈരളി, ഗ്രാമലക്ഷ്മി, സോണാലി തുടങ്ങിയവ. ഇവ ധാരാളം മുട്ടകൾ ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നു. എന്നാൽ [[ബ്രോയിലർ]] പെട്ടന്ന് വളർച്ച പ്രാപിക്കുന്ന ഇറച്ചി കോഴിയാണ്. മുട്ട കോഴികൾക്കും, ഇറച്ചി കോഴികൾക്കും പോഷക സമൃദ്ധമായ ആഹാരം ആവശ്യമാണ്. കാണാൻ മനോഹരിതയുള്ള അലങ്കാര കോഴി വർഗ്ഗത്തിൽ ഉൾപ്പെട്ട ഇനങ്ങളാണ് ബ്രഹ്മാ, സിൽക്കി മുതലായവ. ഈജിപ്റ്റിലെ നാടൻ കോഴിയിനമായ ഫയോമി, സോണാലി തുടങ്ങിയവ ഇന്ന് കേരളത്തിൽ വളർത്തി വരുന്നുണ്ട്. കരിങ്കോഴി എന്നറിയപ്പെടുന്ന കറുത്ത നിറമുള്ള കടക്കനാത് ഇന്ത്യയിൽ കാണപ്പെടുന്ന ഒരു തദ്ദേശീയ കോഴി ഇനമാണ്. വൈറ്റ് ലെഗോൺ, ഫയോമി പോലെയുള്ള ഇനങ്ങൾ അമിതമായി ഭാരമുള്ള കോഴികൾ അല്ല. അതിനാൽ നായ പോലെയുള്ള ശത്രുക്കളെ കണ്ടാൽ ഇവ പെട്ടന്ന് ഓടി രക്ഷപെടുകയോ പറക്കുകയോ ചെയ്യാൻ കഴിവുള്ളവയാണ്. അതിനാൽ പലരും ഇവയെ വീട്ടു മുറ്റത്ത് തുറന്നു വിട്ടു വളർത്താറുണ്ട്. ഇവ പലപ്പോഴും മരങ്ങൾ, മതിലുകൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ പറന്ന് കയറുന്നതായി കാണാം. കോഴികളുടെ ആരോഗ്യത്തിന് വൃത്തിയുള്ള കൂട്, ശുദ്ധമായ വെള്ളം, നല്ല തീറ്റ, വൃത്തിയുള്ള പരിസരം എന്നിവ പ്രധാനമാണ്. സാധാരണ കോഴികളിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായി [[കാട]] പക്ഷി, [[ടർക്കി കോഴി]] ([[കൽക്കം]]), [[ഗിനിക്കോഴി]], [[അലങ്കാര കോഴികൾ]] തുടങ്ങിയ ഇനങ്ങളും കാണപ്പെടുന്നു. [[ടർക്കി കോഴി]] ([[കൽക്കം]]), [[ഗിനിക്കോഴി]] തുടങ്ങിയവ അലങ്കാരത്തിനായും, കൂടാതെ ഇവ പാമ്പ് പോലെയുള്ള ഇഴജന്തുക്കളുടെ ശത്രു ജീവികൾ കൂടിയായതിനാൽ വീടിന്റെ പരിസരങ്ങളിലെ [[പാമ്പ്]] ശല്യം കുറയ്ക്കുവാൻ വേണ്ടിയും വളർത്താറുണ്ട്. [[File:കോഴി.ogv|thumb|കോഴി (വീഡീയോ)]] == ഇണ == കോഴി വർഗത്തിൽ പെട്ട മിക്ക പക്ഷികൾക്കും ആൺ പക്ഷികൾക്ക് വളഞ്ഞ [[തൂവൽ]] ചേർന്ന അങ്കവാൽ ഉണ്ട്. കൂടതെ തലയിലെ ചുവന്ന് പൂവ്, ചുവന്ന താടി എന്നിവയും ഇവയുടെ ശാരീരിക പ്രത്യേകതകളാണ്. ഒരു പറ്റത്തിലെ മുഴുവൻ പിടകളോടും [[പൂവൻ കോഴി]] ഇണ ചേരും . == പ്രത്യേകതകൾ == ഇവക്ക് പരിമിതമായ ദൂരം മാത്രമേ പറക്കാൻ സാധിക്കുകയുള്ളൂ. പ്രദേശങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് അന്നാട്ടിലെ നാടൻ ഇനങ്ങളുടെ രൂപത്തിൽ വ്യത്യാസം കാണുന്നു. അടയിരുന്ന് 21 ദിവസം ആകുമ്പോൾ മുട്ട വിരിയും. അടയിരിക്കുന്നത് പെൺ കോഴികളാണ്. വിരിഞ്ഞ് കഴിഞ്ഞാൽ കുഞ്ഞുങ്ങളെ നന്നായി ഇവ സംരക്ഷിക്കും. പിന്നീട് മുട്ട ഇടാൻ ആകുമ്പോൾ കുഞ്ഞുങ്ങളെ ഇവ ആട്ടി ഓടിക്കും. ആ സമയം പിറകിലെ പീലികൾ കൊഴിഞ്ഞു പോകുകയും ചെയ്യും. ശേഷം ഇവ മുട്ടയിടുന്നു. ഒരു നിശ്ചിത കാലാവധി മാത്രമേ ഇവ മുട്ടയിടുകയുള്ളു. മുട്ടയിട്ടു കഴിഞ്ഞാൽ ഇവ വീണ്ടും പൊരുന്നുന്നു. അപ്പോൾ ഇവയെ വീണ്ടും അടവെയ്ക്കാം. ഇവയുടെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രത്യേകത ഇവ കുഞ്ഞൂങ്ങളെ നന്നായി സംരക്ഷിക്കുമെന്നതാണ്. ഇന്ന് ജനങ്ങൾ ഇത്തരം തനി നാടൻ കോഴികളെ ഒഴിവാക്കുന്നു. ഇവയുടെ മുട്ട ചെറുതാണ്. ഇത്തരം കോഴികളുടെ എണ്ണം ദിനംപ്രതി കുറഞ്ഞു വരുന്നു. == ഉപയോഗം == [[പ്രമാണം:Chicken inside Chicken coop - IMG 3105.jpg|ലഘുചിത്രം|കൊഴികൾ കൊഴിക്കൂട്ടിനകത്ത്]] മനുഷ്യർ കോഴിയെ വളർത്തുന്നത് പ്രധാനമായും [[കോഴിമുട്ട]], [[ഇറച്ചി]] എന്നിവയ്ക്കാണ്. കോഴി [[കാഷ്ടം]] വളമായി ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്. കോഴികളെ തമ്മിൽ അങ്കം വെട്ടിക്കുന്നത് വിനോദവും വ്യവസായവുമാണ്. ഇതിന് പരിശീലിപ്പിച്ചെടുക്കുന്ന കോഴികളെ [[അങ്കക്കോഴി]]കൾ എന്നാണ് വിളിക്കാറ്. [[കോഴിയങ്കം]] [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] നിയമവിരുദ്ധമാണ്. ടർക്കി ([[കൽക്കം]]), ഗിനി മുതലായ കോഴികളെ പാമ്പ്‌ മുതലായ ജീവികളുടെ ശല്യത്തിൽ നിന്നും രക്ഷനേടുവാനായി വീടുകളിൽ വളർത്താറുണ്ട്. ടർക്കി, ഗിനി തുടങ്ങിയവ പാമ്പിന്റെ ശത്രു വർഗ്ഗങ്ങളാണ്. അതിനാൽ പാമ്പുകളെ കണ്ടാൽ ടർക്കി, ഗിനി തുടങ്ങിയ കോഴികൾ ഉച്ചത്തിൽ ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കുകയും ആക്രമിക്കുകയും ചെയ്യാറുണ്ട്. ഇടത്തരം പാമ്പുകളെ വരെ ടർക്കി കോഴി ആഹാരമാക്കാറുണ്ട്. ഗിനിക്കോഴി പാമ്പുകളുടെയോ മറ്റു ഇഴജന്തുക്കളുടെയോ സാന്നിധ്യം കണ്ടാൽ ഉച്ചത്തിൽ ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കുന്നവയും കൂട്ടമായി ആക്രമിക്കുകയും ചെയ്യാറുണ്ട്. ചെറിയ പാമ്പുകളെ ഇവ ആഹാരമാക്കുന്നു. അതിനാൽ ടർക്കി കോഴി, ഗിനി കോഴി എന്നിവ വളരുന്ന പറമ്പുകളിൽ പൊതുവേ പാമ്പ് പോലെയുള്ള ജീവികളുടെ ശല്യം കുറവാണ് എന്ന്‌ വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു. <ref>[http://www.mangalam.com/news/detail/130456-crime.html]|mangalam.com</ref> ==കോഴിയിറച്ചിയിലെ പോഷകങ്ങൾ== പൊതുവേ ലോകം മുഴുവൻ ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്ന ഒരു ഇറച്ചിയാണ് കോഴിയിറച്ചി. പോഷകങ്ങളുടെ ഒരു മുഖ്യ ഉറവിടമാണ് കോഴി ഇറച്ചി. തൊലി നീക്കിയ കോഴി ഇറച്ചി കൊഴുപ്പ് കുറഞ്ഞതും പോഷകങ്ങൾ നിറഞ്ഞതുമാണ്. ഇത് ആരോഗ്യത്തിന് ഗുണകരമാണ്. കോഴിയുടെ നെഞ്ചിലെ മാംസം അഥവാ ‘ചിക്കൻ ബ്രെസ്റ്റ്’ പോഷക സമൃദ്ധമാണ്. ഇതിൽ മാംസ്യം അഥവാ പ്രോടീൻ കൂടുതലും കൊഴുപ്പ് തീരെ കുറവുമാണ്. എന്നാൽ കോഴിക്കാൽ അഥവാ ‘ചിക്കൻ ലെഗ്’ കൊഴുപ്പ് അടങ്ങിയിരിക്കുന്ന ഭാഗമാണ്. അതിനാൽ ഉയർന്ന കൊളെസ്ട്രോൾ തുടങ്ങിയ രോഗാവസ്ഥയുള്ളവർ ഈ ഭാഗം കുറച്ചു മാത്രമേ ഉപയോഗിക്കാൻ പാടുള്ളു. കോഴിയുടെ എല്ലുകളിൽ (Bone marrow/Cartilage) കോളാജൻ എന്ന പോഷകം അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. എന്നാൽ കോഴിയിറച്ചി എണ്ണയിൽ വറുത്തോ പൊരിച്ചോ ഉപയോഗിച്ചാൽ പോഷക ഗുണങ്ങൾ കാര്യമായി നഷ്ടപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ കറിവച്ചു കഴിക്കുന്നതാണ് ആരോഗ്യത്തിന് ഉത്തമം. USDA കണക്കുപ്രകാരം 100 ഗ്രാം കോഴിയിറച്ചിയിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്ന പോഷകങ്ങൾ അല്ലെങ്കിൽ നിത്യേന ആവശ്യമുള്ള പോഷകങ്ങളുടെ ശതമാനക്കണക്ക് (% Daily Value) താഴെ കൊടുക്കുന്നു. കാലറികൾ - 239 മൊത്തം കൊഴുപ്പ് - 14 g (21%) പൂരിത കൊഴുപ്പ് - 3.8 g (19%) സോഡിയം - 82 mg (3%) പൊട്ടാസ്യം - 223 mg (6%) പ്രോട്ടീൻ/ മാംസ്യം - 27 g (54%) കാൽസ്യം - 1% അയൺ - 7% വിറ്റാമിൻ B6 - 20% കൊബലമിൻ - 5% മഗ്നിഷ്യം - 5% USDA കണക്കുപ്രകാരം 100 ഗ്രാം ചിക്കൻ ബ്രെസ്റ്റിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്ന പോഷകങ്ങൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. കാലറി: 158 കൊഴുപ്പ്/ഫാറ്റ് : 3.24 g പ്രോടീൻ/മാംസ്യം: 32.1 g സോഡിയം: 47 mg പൊട്ടാസ്യം: 343 mg പന്റോതെനിക് ആസിഡ്: 1.58 mg മഗ്‌നീഷ്യം: 32 mg ഫോസ്ഫറസ്: 241 mg സെലിനിയം: 32µg == വിവിധയിനം മുട്ടക്കോഴികൾ, ഇറച്ചിക്കോഴികൾ == ധാരാളം മുട്ട കോഴികൾ, ഇറച്ചി കോഴികൾ എന്നിവ ഇന്ന് ലഭ്യമാണ്. ഹൈ ലൈൻ ബ്രൗൺ, ബി വി 380, വൈറ്റ് ലെഗോൺ (അതുല്യ), ഇന്റ് ബ്രൗൺ, ഓസ്ട്രലോർപ് തുടങ്ങിയവയാണ് അത്യുത്പാദനശേഷിയുള്ള മുട്ട കോഴികൾ. സോനാലി, കൈരളി, ഗ്രാമശ്രീ, ഗ്രാമപ്രിയ തുടങ്ങിയ ഇടത്തരം മുട്ട ഉത്പാദനമുള്ള കോഴികളാണ്. സാസോ അഥവാ സാസോ ടി റെയിൻബോ ഇറച്ചിക്കും മുട്ടയ്ക്കും ഒരുപോലെ ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു. ബ്രോയ്ലർ പോലെയുള്ള ഇറച്ചി കോഴികൾ തുടങ്ങിയവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. മുട്ട ഇടുന്ന കോഴികൾക്ക് പോഷകങ്ങൾ അടങ്ങിയ ലയർ തീറ്റ ആവശ്യമാണ്. എന്നാൽ അടുക്കള അവശിഷ്ടങ്ങൾ മാത്രം കൊടുത്തു വളർത്തുന്ന കോഴികളിൽ നിന്ന് ഉയർന്ന മുട്ട ഉത്പാദനം ലഭിക്കണമെന്നില്ല. ഉയർന്ന ഉത്പാദനക്ഷമതയുള്ള പൊതുവേ മുട്ടക്കോഴികളിൽ ആദ്യത്തെ രണ്ട് വർഷമാണ് മികച്ച മുട്ട ഉത്പാദനം ഉണ്ടാവുക, അതിന് ശേഷം കുറഞ്ഞു തുടങ്ങുന്നു. കൃത്യമായ സമയത്ത് വാക്സിനേഷനുകൾ നൽകി രോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുക. കൃത്യമായ വാക്സിനേഷനുകൾ (ഉദാഹരണത്തിന് ലസോട്ട, ഐ.ബി.ഡി, ഫൗൾ പോക്സ് തുടങ്ങിയവ) നൽകി വളർത്തിയാൽ രോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കാം. ‎വൃത്തിയുള്ള കൂടും ശുദ്ധജലവും ഉറപ്പാക്കുക. വിശദമായി താഴെ കൊടുക്കുന്നു. * ഹൈ ലൈൻ ബ്രൗൺ - ഏറ്റവും അത്യുത്പാദന ശേഷിയുള്ള മുട്ടക്കോഴി. തവിട്ട് നിറം. അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ ആസ്ഥാനമാക്കി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഹൈ ലൈൻ ഇന്റർനാഷണൽ എന്ന കമ്പനി വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത സങ്കരയിനം മുട്ട കോഴിയാണ് ഹൈ ലൈൻ ബ്രൗൺ (Hy-Line Brown). അത്യുത്പാദനശേഷിയുള്ള ഇവ വർഷത്തിൽ 320 മുതൽ 360 വരെ ബ്രൗൺ നിറത്തിലുള്ള മുട്ടകൾ ഇടാറുണ്ട്. മുട്ട ഉത്പാദനത്തിന് പോഷക സമൃദ്ധമായ ലയർ തീറ്റ ആവശ്യമാണ് (കൂടുകളിൽ അടച്ച് വളർത്തുമ്പോൾ ഏകദേശം 100-110 ഗ്രാം തീറ്റയും പറമ്പിൽ തുറന്നു വിട്ടു വളർത്തുമ്പോൾ 30-40 ഗ്രാം മുട്ട തീറ്റയും നൽകേണ്ടത് മുട്ട ഉത്പാദനത്തിന് ആവശ്യമാണ്). ഇന്ത്യയിൽ ശ്രീനിവാസ ഫാംസ് ഇവയുടെ വിതരണം നടത്തിയിരുന്നു. ഇന്ത്യയിലെ കാലാവസ്ഥയ്ക്ക് അനുയോജ്യമായ ഇനം. * ISA ബ്രൗൺ - ഫ്രാൻസിൽ ഉടലെടുത്ത അത്യുത്പാദന ശേഷിയുള്ള ഈ മുട്ടക്കോഴികൾ വർഷത്തിൽ പൊതുവെ 300 മുതൽ 320 വരെ തവിട്ട് നിറമുള്ള മുട്ടകൾ ഇടാറുണ്ട്. പരമാവധി 350 മുട്ടകൾ വരെ ഇട്ടതായും കണക്കുകൾ പറയുന്നു. തവിട്ട് നിറം. മുട്ട ഉത്പാദനത്തിന് പോഷക സമൃദ്ധമായ ലയർ തീറ്റ ആവശ്യമാണ്. * ബിവി 380 - അത്യുത്പാദന ശേഷിയുള്ള ഒരു മുട്ടക്കോഴി ഇനം. തവിട്ട് നിറം. ഇന്ത്യയിലെ വെങ്കഡെശ്വര റിസർച്ച് ആൻഡ് ബ്രീഡിങ് ഫാം പ്രൈവറ്റ് ലിമിറ്റഡ് എന്ന കമ്പനി വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത കോഴിയാണ് BV 380. വർഷം ഏകദേശം 280 മുതൽ 308 വരെ തവിട്ട് നിറമുള്ള മുട്ടകൾ ഇടുന്നു. ഉയർന്ന മുട്ട ഉത്പാദനത്തിന് പോഷക സമൃദ്ധമായ ലയർ തീറ്റ ആവശ്യമാണ് (കൂടുകളിൽ അടച്ച് വളർത്തുമ്പോൾ ഏകദേശം 100-110 ഗ്രാം മുട്ട തീറ്റ മുട്ട ഉത്പാദനത്തിന് ആവശ്യമാണ്). കേരളത്തിലെ കാലാവസ്ഥയ്ക്ക് അനുയോജ്യമായ ഇനം. * ഇന്റ് ബ്രൗൺ - ഇന്റ് ബ്രൗൺ (Indbro Brown / Ind Brown) കോഴികൾ ഉയർന്ന രീതിയിൽ മുട്ട ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്ന ഒരു ഹൈബ്രിഡ് ഇനമാണ്. ഇവ ഇന്ത്യയിൽ ഇൻഡ്ബ്രോ റിസർച്ച് ആൻഡ് ബ്രീഡിങ് ഫാംസ് എന്ന കമ്പനി വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത ഇനമാണ്. വർഷത്തിൽ ഏകദേശം 300 മുതൽ 345 വരെ തവിട്ട് നിറമുള്ള മുട്ടകൾ നൽകാൻ ഇവയ്ക്ക് കഴിവുണ്ട്. 80 ആഴ്ചകൾ കൊണ്ട് ഇവ 362 മുട്ടകൾ വരെ നൽകിയതായി ചൂണ്ടിക്കാണിക്കപ്പെടുന്നു. മറ്റുള്ള സങ്കരയിനം കോഴികളെ അപേക്ഷിച്ച് കുറഞ്ഞ തീറ്റച്ചെലവിൽ ഇവയെ വളർത്തിയെടുക്കാം. ഇടത്തരം വലിപ്പമുള്ള ഈ കോഴികൾക്ക് ഇളം ബ്രൗൺ അല്ലെങ്കിൽ ചുവപ്പ് കലർന്ന നിറമാണ് ഉള്ളത്. രോഗങ്ങളെ പ്രതിരോധിക്കാൻ ഇവയ്ക്ക് കഴിവുണ്ട്. നല്ല ആരോഗ്യവും ഉയർന്ന രോഗപ്രതിരോധ ശേഷിയുമുള്ള ഇവ കേരളത്തിലെ കാലാവസ്ഥയ്ക്ക് അനുയോജ്യമാണ്‌. കൂട്ടിനുള്ളിൽ (Cage) വളർത്തുമ്പോഴും ഫ്രീ റേഞ്ച് (Free Range) രീതിയിൽ അഴിച്ചുവിട്ടു വളർത്തുമ്പോഴും ഇവ മികച്ച ഉത്പാദനം തരാറുണ്ട്. നാടൻ കോഴിയുടേതിതിന് സമാനമായ രുചിയുള്ള ഇറച്ചി ഉത്പാദനം. * [[വൈറ്റ് ലഗോൺ|വൈറ്റ് ലഗോൺ (അതുല്യ വൈറ്റ്)]] - അത്യുത്പാദന ശേഷിയുള്ള വെളുത്ത നിറമുള്ള മുട്ടക്കോഴി ഇനം. ഇറ്റലിയിൽ ഉത്ഭവം. അവിടെ അമേരിക്ക, യുകെ തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളിലെത്തിയ ഇത് സങ്കരയിനം മുട്ടക്കൊഴിയായി മാറി. വർഷത്തിൽ ഏകദേശം 280-320 വെളുത്ത നിറമുള്ള മുട്ടകൾ വരെയിടുന്നു. അധികം ഭാരം വെക്കുന്ന കോഴിയല്ല. അതിനാൽ നായ തുടങ്ങിയ ശത്രുക്കളെ കണ്ടാൽ വേഗത്തിൽ ഓടാനും നന്നായി പറക്കാനും കഴിവുണ്ട് എന്നത് ഇതിന്റെ എടുത്തു പറയേണ്ട പ്രത്യേകതയാണ്. അതിനാൽ പറമ്പുകളിൽ തുറന്നു വിട്ടു വളർത്താനും അനുയോജ്യം. ഉയർന്ന മുട്ട ഉത്പാദനത്തിന് പോഷക സമൃദ്ധമായ ലയർ തീറ്റ ആവശ്യമാണ്. ഇവയുടെ തവിട്ട് നിറത്തിലുള്ള ബ്രൗൺ ലെഗോൺ ഇനവും നിലവിലുണ്ട്. കേരളത്തിൽ വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത അതുല്യ വൈറ്റ് കോഴി വൈറ്റ് ലെഗോൺ സങ്കര ഇനമാണ്. * ഓസ്ട്രലോർപ് - അത്യുത്പാദന ശേഷിയുള്ള ഒരു ഓസ്ട്രേലിയൻ മുട്ടക്കോഴി ഇനം. പൊതുവേ കറുത്ത നിറം. 250 മുതൽ 300 ബ്രൗൺ നിറമുള്ള മുട്ടകൾ വരെ പ്രതിവർഷം ഇടുന്നു. ചിലത് 360 തിന് മുകളിൽ മുട്ടകൾ ഇട്ടതായി കാണുന്നു. ഉയർന്ന മുട്ട ഉത്പാദനത്തിന് പോഷക സമൃദ്ധമായ ലയർ തീറ്റ ആവശ്യമാണ്. കൃത്യമായ സമയത്ത് വാക്സിനേഷനുകൾ നൽകി രോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുക. സുരക്ഷിതമായ കൂടും ശുദ്ധജലവും ഉറപ്പാക്കുക. * റോഡ് ഐലൻഡ് റെഡ് - 250 മുതൽ 300 വരെ തവിട്ട് നിറമുള്ള മുട്ടകൾ പ്രതിവർഷം ഇടുന്നു. അത്യുത്പാദന ശേഷിയുള്ള ചുവന്ന നിറത്തിലുള്ള ഒരു മുട്ടക്കോഴി ഇനം. അമേരിക്കയിൽ ഉടലെടുത്ത ഇനം. ഉയർന്ന മുട്ട ഉത്പാദനത്തിന് പോഷക സമൃദ്ധമായ ലയർ തീറ്റ ആവശ്യമാണ്. * ഗ്രാമ ലക്ഷ്മി - അടുക്കളമുറ്റത്തെ കോഴിവളർത്തലിന് അനുയോജ്യമായി വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത മികച്ച ഒരു സങ്കരയിനം മുട്ടക്കോഴിയാണ് ഗ്രാമ ലക്ഷ്മി അഥവാ അസ്ട്രോ വൈറ്റ്. അത്യുത്പാദന ശേഷിയുള്ള മുട്ടക്കോഴി ഇനങ്ങളായ വൈറ്റ് ലെഗോൺ പിടയും ഓസ്ട്രലോർപ് പൂവനും ഇണചേർത്തുണ്ടാക്കിയ അസ്ട്രോ വൈറ്റ് എന്ന ഗ്രാമലക്ഷ്മി മുട്ട കോഴികൾ വളർത്താൻ എളുപ്പമാണ്. വെളുപ്പിൽ കറുത്ത പുള്ളികൾ ഉള്ള തൂവലോട് കൂടിയ ഇവ പ്രതിവർഷം ഏകദേശം 180 മുതൽ 220 തവിട്ട് നിറത്തിലുള്ള മുട്ടകൾ ഇടാറുണ്ട്. ലയർ തീറ്റ നൽകുന്നത് മികച്ച മുട്ട ഉത്പാദനത്തിന് ആവശ്യമാണ്. * കൈരളി - 250-തോളം മുട്ടകൾ ഇടുന്ന മുട്ടക്കോഴി. കേരളത്തിന്റെ തനതായ നാടൻ കോഴി ഇനങ്ങളെ ഉൾപ്പെടുത്തി വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത മുട്ട കോഴിയാണ് കൈരളി. കൊല്ലം ജില്ലയിൽ ഡോക്ടർ ശശിധരൻ പതിനൊന്ന് വ്യത്യസ്ത കോഴികളെ ഉപയോഗിച്ച് വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത സങ്കരയിനം. വൈറ്റ് ലെഗോൺ, ഓസ്ട്രലോർപ് തുടങ്ങിയ ഉയർന്ന മുട്ട ഉത്പാദനം ഉള്ള കോഴികൾ, അസീൽ തുടങ്ങിയവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ഉയർന്ന രോഗ പ്രജിരോധ ശേഷി, കുറഞ്ഞ തീറ്റ ചിലവ്, പറമ്പുകളിൽ തുറന്നു വിട്ടു വളർത്താൻ അനുയോജ്യം. നായ തുടങ്ങിയ ശത്രുക്കളുടെ ആക്രമണം ഉണ്ടായാൽ വേഗത്തിൽ ഓടാനും പറക്കാനും കഴിവുണ്ട്. ചെറിയ രീതിയിലുള്ള (30-40%) ലയർ തീറ്റയും അടുക്കളയിലെ അവശിഷ്ടങ്ങളും നൽകി വളർത്താം. കൃത്യമായ സമയത്ത് വാക്സിനേഷനുകൾ നൽകി രോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുക. സുരക്ഷിതമായ കൂടും ശുദ്ധജലവും ഉറപ്പാക്കുക. * സാസോ (സാസോ ടി റെയിൻബോ) - ഇറച്ചിക്കും മുട്ടയ്ക്കും വേണ്ടി ഒരുപോലെ വളർത്താൻ കഴിയുന്ന നല്ല ഒരു കോഴിയിനമാണ് സാസോ. ഫ്രാൻസിൽ വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത ഇവ കൃത്യമായി തീറ്റ നൽകിയാൽ വളരെ പെട്ടെന്ന് വളരുന്നു. ഇവ 8 മുതൽ 16 ആഴ്ചകൾക്കുള്ളിൽ 2.5 മുതൽ അഞ്ച് കിലോയോളം ഭാരം വെക്കുന്നു. (13 ആഴ്ചകൾ കൊണ്ട് സാസോ പൂവൻ കോഴികൾ 4.8 കിലോയോളം ഭാരം വെക്കുന്നു. എന്നാൽ പിടകൾ 3.6 കിലോയോളം ഭാരം വെക്കുന്നു.) കൊഴുപ്പ് കുറഞ്ഞതും പ്രോട്ടീൻ സമൃദ്ധവുമായ ഇവയുടെ ഗുണമേന്മയുള്ള മാംസത്തിന് നാടൻ കോഴിയുടെ ഇറച്ചിയുടെ സ്വാദ് ഉണ്ട്. ഇവ വർഷത്തിൽ ഏകദേശം 150 മുതൽ 250 മുട്ടകൾവരെ ഇടുന്നു. നാടൻ കോഴികളെ പോലെ ഉയർന്ന രോഗപ്രതിരോധ ശേഷിയുമുണ്ട്. ഇവയെ വീട്ടുവളപ്പിലും ഫാമുകളിലും എളുപ്പം വളർത്താൻ സാധിക്കും. * സോണാലി - 180 മുതൽ 220 മുട്ടകൾവരെ വർഷത്തിൽ. റോഡ് ഐലൻഡ് റെഡ് പൂവൻ, ഫയോമി പിട എന്നിവയുടെ സങ്കരയിനം. മേല്പറഞ്ഞ രണ്ട്‌ ഇനങ്ങളുടെ ജനതിക ഗുണങ്ങൾ ഇവയിൽ കാണാം. ഫയോമിയുടെ ഭംഗി, ഉയർന്ന രോഗ പ്രതിരോധ ശേഷി, ചൂടുള്ള കാലാവസ്ഥയെ പ്രതിരോധിക്കാനുള്ള കഴിവ് എന്നിവയും റോഡ് ഐലൻഡ് റെഡ് കോഴിയുടെ ഉയർന്ന മുട്ട ഉത്പാദനശേഷിയും ചേർന്ന സങ്കരം. തീറ്റ ചിലവ് കുറവ്. വീടുകളിൽ വളർത്താൻ ഉത്തമം. ഫയോമിയെപോലെ വേഗത്തിൽ ഓടാനും മറ്റും സാധിക്കുന്നു. മുട്ട ഉത്പാദനത്തിന് ചെറിയ രീതിയിലുള്ള ലയർ കോഴി തീറ്റയും (30-40%) അടുക്കളയിലെ അവശിഷ്ടങ്ങളും ലയർ തീറ്റയും നൽകി വളർത്താം. കൃത്യമായ സമയത്ത് വാക്സിനേഷനുകൾ നൽകി രോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുക. സുരക്ഷിതമായ കൂടും ശുദ്ധജലവും ഉറപ്പാക്കുക. * ഈജിപ്ഷ്യൻ നാടൻ ഫയോമി-മുട്ടയ്ക്കും ഇറച്ചിക്കും അലങ്കാരത്തിനും ഒരുപോലെ ഗുണകരം. 150 മുതൽ 180 മുട്ടകൾ പ്രതിവർഷം ഇടുന്നു. കാണാൻ ഭംഗി ഉള്ളതിനാൽ അലങ്കാര കോഴിയായും ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഈജിപ്ഷ്യൻ നാടൻ കോഴി ഇനം. ഉയർന്ന രോഗ പ്രതിരോധ ശേഷി. ചൂടുള്ള കാലാവസ്ഥയ്ക്ക് അനുയോജ്യം. ഇവ പൊതുവേ ഒന്നിടവിട്ട ദിവസങ്ങളിൽ മുട്ട ഇടുന്നു. അധികം ഭാരം ഉണ്ടാകാറില്ല. നായ പോലെയുള്ള ശത്രുക്കൾ ആക്രമിക്കാൻ ശ്രമിച്ചാൽ വേഗത്തിൽ ഓടാനും പറക്കാനും കഴിവുണ്ട്. തുറന്നു വിട്ടു വളർത്താനും ഏറെ അനുയോജ്യം. തീറ്റ ചിലവ് കുറവ്. സോണാലി ഇവയുടെ ക്രോസ്സ് അഥവാ സങ്കരമാണ്. * ഗ്രാമശ്രീ കോഴികൾ: കേരള കാർഷിക സർവ്വകലാശാല വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത ഗ്രാമശ്രീ കോഴികൾ വർഷത്തിൽ 180 മുതൽ 220 വരെ മുട്ടകൾ തരുന്നു. അടുക്കളമുറ്റത്തെ കോഴിവളർത്തലിന് ഇത് മികച്ചതാണ്. നാലുമാസം കൊണ്ട് പൂവൻ കോഴികൾ ഒന്നര കിലോയിലധികം ഭാരത്തിലെത്തുന്നു. രോഗപ്രതിരോധ ശേഷി കൂടുതലാണ്. അഴിച്ചുവിട്ടും കൂട്ടിലിട്ടും ഒരുപോലെ വളർത്താം. ചെറിയ രീതിയിലുള്ള ലയർ തീറ്റയും അടുക്കളയിലെ അവശിഷ്ടങ്ങളും നൽകി വളർത്താം. കൃത്യമായ സമയത്ത് വാക്സിനേഷനുകൾ നൽകി രോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുക. സുരക്ഷിതമായ കൂടും ശുദ്ധജലവും ഉറപ്പാക്കുക. * ഈസ്റ്റെർ എഗ്ഗർ - അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ, ചിലി എന്നി രാജ്യങ്ങളിൽ ഉടലെടുത്ത ഈസ്റ്റെർ എഗ്ഗർ എന്നയിനം മുട്ട കോഴികൾ മറ്റു ഇനങ്ങളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായ രൂപത്തോടെ കാണപ്പെടുന്നു. ഇവയ്ക്ക് താടി, വ്യത്യസ്ത പൂവ് തുടങ്ങിയ പ്രത്യേകതകൾ കാണാം. ഇവയുടെ മുട്ട വ്യത്യസ്തവും മനോഹരവുമായ പച്ച, നീല, ഒലിവ്, പിങ്ക് നിറങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്നു. ഇവ വർഷത്തിൽ പരമാവധി 280 മുട്ടകൾവരെ ഇടാറുണ്ട്. തുറന്നു വിട്ടു വളർത്താനും അനുയോജ്യം. * [[ബ്രോയിലർ]] - പെട്ടെന്ന് വളർച്ച ഉണ്ടാകുന്ന ഇറച്ചി കോഴി ഇനം. പോഷക സമൃദ്ധമായ തീറ്റ ആവശ്യമാണ്. അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിൽ വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത ഇനം. കോർണിഷ് പൂവൻ കോഴികളും, വെളുത്ത പ്ലൈമൌത്ത് റോക്ക് ഇനവും ചേർന്ന സങ്കരയിനം. * * [[ഗ്രാമപ്രിയ]] * [[അസീൽ]] ==അലങ്കാരക്കോഴികൾ== * കൊളമ്പിയൻ ബ്രഹ്മ- അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിൽ ഉടലെടുത്ത ഇനം. വലിയ ശരീരവും കാലുകളിൽ പോലും മനോഹരമായ തൂവലുകളും ഉള്ള കാഴ്ചയ്ക്ക് ഭംഗിയുള്ള അലങ്കാര കോഴി. പ്രതിവർഷം ഏകദേശം 200 വലിയ മുട്ടകൾ വരെ ഇടുന്നു. പൂവൻ കോഴി അഞ്ച് കിലോയോളം ഭാരം വെക്കുന്നു. * സിൽക്കി - ഭംഗിയുള്ള ചൈനീസ് കോഴി ഇനം. വർഷത്തിൽ ഏതാണ്ട് 120 മുട്ടകൾ വരെ ഇടുന്നു. * ഈജിപ്ഷ്യൻ ഫയോമി- കാണാൻ ഭംഗിയുള്ള ഈജിപ്ഷ്യൻ നാടൻ കോഴി. പ്രതിവർഷം 150-200 മുട്ടകൾവരെ ഇടുന്നു. * വയടട്ട്- അമേരിക്കൻ കോഴി ഇനം. മനോഹരമായ പുള്ളിയുള്ള തൂവലുകൾ. പ്രതിവർഷം ഏതാണ്ട് 200 മുട്ടകൾ വരെ ഇടുന്നു. * പോളിഷ് ക്യാപ്- പോളണ്ടിൽ ഉടലെടുത്ത തൊപ്പിയുള്ള കോഴി ഇനം. മനോഹരമായ രൂപം. പ്രതിവർഷം 200 മുട്ടകൾവരെ ഇടുന്നു. * അമേരിക്കൻ ബന്റം - മനോഹരമായ മറ്റൊരു കോഴി ഇനം. കാണാൻ ഭംഗിയുള്ള രൂപം. * സെറാമ - മലേഷ്യൻ സെറാമ ഭംഗിയുള്ള ചെറിയ കോഴി ഇനമാണ്. ഇതൊരു ചെറിയ പോര് കോഴി ഇനമായും കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. * അസീൽ - പോരുകോഴി. തമിഴ് നാട്, ആന്ധ്രാ പ്രദേശ് പോലെയുള്ള സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ കോഴി പോരിന് ഉപയോഗിക്കുന്നു. ശക്തമായ ശരീരം. തത്തയോട് സാമ്യമുള്ള ചുണ്ടുകൾ. വർഷത്തിൽ പരമാവധി 60-70 മുട്ടകൾവരെ ഇടാറുണ്ട്. == നാടൻ കോഴികൾ == തലശേരി കോഴി, അസീൽ (പോര് കോഴി), നേക്കട് നെക്ക്, കരിംകോഴി തുടങ്ങിയവ. പൊതുവേ കേരളത്തിൽ കാണപ്പെടുന്ന നാടൻ കോഴികൾക്ക് കുറഞ്ഞ മുട്ട ഉത്പാദനം (ഉദാഹരണത്തിന് വർഷത്തിൽ ഏതാണ്ട് 100 മുട്ടകൾ അല്ലെങ്കിൽ അതിൽ താഴെ), മുട്ടയുടെ വലിപ്പക്കുറവ്, കുറഞ്ഞ ശരീരഭാരം, ചെറിയ വലിപ്പം, ഉയർന്ന രോഗ പ്രതിരോധ ശേഷി, കുറഞ്ഞ തീറ്റ ചിലവ്, , അടയിരിക്കുന്ന സ്വഭാവം, വേഗത്തിൽ ചലിക്കാനും സാമാന്യം പറക്കാനുമുള്ള കഴിവ് എന്നിവ പ്രത്യേകതകൾ. ഫയോമി എന്നയിനം ഈജിപ്ഷ്യൻ നാടൻ കോഴിയും കേരളത്തിൽ കാണപ്പെടുന്നു. ഇതിന്റെ ഒരു സങ്കരയിനമാണ് സൊണാലി മുട്ട കോഴികൾ. == കോഴി തീറ്റ == പ്രോട്ടീൻ, വിറ്റാമിനുകൾ, കാൽസ്യം തുടങ്ങിയ ധാതുക്കൾ എന്നിവ അടങ്ങിയ പോഷക സമൃദ്ധമായ തീറ്റ കോഴികൾക്ക് ആവശ്യമാണ്. ഇവ ഒരു കോഴിയ്ക്ക് വേണ്ടുന്ന പോഷകങ്ങൾ ഉറപ്പ് വരുത്തുന്നു. പല തരത്തിലുള്ള കോഴി തീറ്റകൾ ഇന്ന് വിപണിയിൽ ലഭ്യമാണ്. മുട്ട ഇടുന്ന കോഴികൾക്ക് ലയർ തീറ്റ അഥവാ മുട്ട തീറ്റയും, വളരുന്ന കോഴികൾക്ക് ഗ്രോവർ എന്ന പേരിലും, കോഴി കുഞ്ഞുങ്ങൾക്ക് സ്റ്റാർട്ടർ തുടങ്ങിയ പലതരം തീറ്റകൾ ലഭ്യമാണ്. അതോടൊപ്പം കുടിക്കാൻ ശുദ്ധ ജലവും ഉറപ്പ് വരുത്തുക. പ്രത്യേകിച്ച് കൂടുകളിൽ അടച്ചിട്ടു വളർത്തുന്ന ഉയർന്ന ഉത്പാദനക്ഷമതയുള്ള ഹൈ ലൈൻ ബ്രൗൺ, BV 380, അതുല്യ വൈറ്റ് പോലെയുള്ള മുട്ട കോഴികൾക്ക് നിശ്ചിത അളവിൽ (ഉദാഹരണത്തിന് 100-110 ഗ്രാം മുട്ട കോഴിത്തീറ്റ) ദിവസേന ഇത്തരം തീറ്റ, ശുദ്ധ ജലം എന്നിവ അത്യാവശ്യമാണ്. അടുക്കളയിൽ നിന്നുള്ള അവശിഷ്ടങ്ങൾ, തവിട്, ഇലകൾ തുടങ്ങിയവ കോഴികൾക്ക് നൽകാം. പറമ്പിൽ തുറന്നു വിട്ടു വളർത്തുന്ന മുട്ട കോഴികൾക്ക് അടുക്കള അവശിഷ്ടങ്ങൾ കൂടാതെ നിത്യേന 30-40 ഗ്രാം മുട്ട കോഴി തീറ്റ, ശുദ്ധ ജലം എന്നിവ ആവശ്യമാണ്. ഇത്തരം തീറ്റ കോഴികൾക്ക് വേണ്ടുന്ന പോഷകങ്ങളും, മുട്ട തോടിന് ആവശ്യമായ കാൽസ്യവും ഉറപ്പ് വരുത്തുന്നു. മുട്ട കോഴികൾക്ക് അമിതമായ അളവിൽ തീറ്റ കൊടുക്കുന്നത് ഒഴിവാക്കേണ്ടതാണ്. അമിതമായി തീറ്റ കൊടുത്താൽ കോഴികൾക്ക് കൊഴുപ്പ് വർധിക്കാനും മുട്ട ഉത്പാദനം കുറയുവാനും സാധ്യതയുണ്ട്. ഇറച്ചി കോഴികൾക്കും കൃത്യമായ അളവിൽ പ്രത്യേക കോഴിതീറ്റ ആവശ്യമാണ്. == കോഴി വളർത്തൽ == കോഴി വളർത്തൽ എന്നത് വരുമാനം നേടാൻ മാത്രമല്ല ഒരു വീട്ടിലെ ആവശ്യത്തിന് പോഷക സമൃദ്ധമായ നല്ല ആഹാരം ഉത്പാദിപ്പിക്കാനും സഹായിക്കുന്ന ഒരു മികച്ച വഴിയാണ്. ഇതിനായി മികച്ച കോഴി ഇനങ്ങൾ, വൃത്തിയുള്ള നല്ലൊരു കൂട്, പോഷകസമൃദ്ധമായ തീറ്റ, കൃത്യമായ പ്രതിരോധ കുത്തിവയ്പ്പുകൾ, ശരിയായ രീതിയിൽ സൂര്യ പ്രകാശം എന്നിവ ആവശ്യമാണ്. കോഴികൾക്ക് വായു സഞ്ചാരമുള്ളതും, വെളിച്ചം കടക്കുന്നതും, നനവില്ലാത്തതുമായ കൂട് ഒരുക്കുക. രോഗങ്ങൾ വരാതിരിക്കാൻ കൂടും പരിസരവും എപ്പോഴും വൃത്തിയായി സൂക്ഷിക്കുക. ചെറിയ കുട്ടികൾക്കും വലിയ കോഴികൾക്കും ആവശ്യത്തിന് സ്ഥലമുണ്ടെന്ന് ഉറപ്പുവരുത്തുക. ഗുണനിലവാരമുള്ള തീറ്റയും എപ്പോഴും ശുദ്ധമായ വെള്ളവും നൽകുക. വീട്ടിലെ ഭക്ഷണാവശിഷ്ടങ്ങൾ, ആവശ്യത്തിന് ധാന്യങ്ങളും, പച്ചക്കറി അവശിഷ്ടങ്ങളും, ഇലകളും നൽകാം. തുറന്ന് വിട്ടു വളർത്തുമ്പോൾ (ഫ്രീ റേഞ്ച് കോഴി വളർത്തൽ) കോഴികൾക്ക് സ്വാഭാവികമായി ഇര തേടാനും നടക്കാനും സ്വാതന്ത്ര്യം നൽകുന്ന ഒരു രീതിയാണ്. ഇതിൽ കോഴികൾക്ക് 10 ചതുരശ്രയടി സ്ഥലമെങ്കിലും പുറത്ത് മേയാൻ നൽകേണ്ടതുണ്ട്. ഇത് കോഴികളുടെ ആരോഗ്യം മെച്ചപ്പെടുത്താനും പോഷകസമൃദ്ധമായ മുട്ടകൾ ലഭിക്കാനും, തീറ്റച്ചെലവ് കുറയ്ക്കാനും, മുട്ടയ്ക്കും ഇറച്ചിക്കും സ്വാഭാവിക രുചി ഉണ്ടാകാനും ഈ രീതി നല്ലതാണ്. എന്നാൽ രാത്രിയിൽ സുരക്ഷിതമായി കൂടുകയറാൻ സൗകര്യം വേണം. നായ, കുറുക്കൻ, പരുന്തുകൾ തുടങ്ങിയ ശത്രുക്കൾ കോഴികൾക്ക് ഭീഷണിയാണ്. അതിനാൽ ഇവയിൽ നിന്നും കോഴികൾക്ക് സംരക്ഷണം നൽകുക. കേരളത്തിൽ നായ ശല്യം കാരണം വീടുകളിൽ കോഴി വളർത്തൽ ഒഴിവാക്കുന്നവരുണ്ട്. എന്നാൽ പൊതുവേ ഭാരം കുറഞ്ഞ വൈറ്റ് ലെഗോൺ, കൈരളി, ഫയോമി, നാടൻ കോഴികൾ പോലെയുള്ളവ നായ പിടിക്കാൻ ശ്രമിച്ചാൽ വേഗത്തിൽ ഓടിയോ പറന്നോ രക്ഷപെടാൻ കഴിവുള്ളവയാണ്. അതിനാൽ തുറന്നു വിട്ടു വളർത്താൻ ഇവ അനുയോജ്യമാണ് എന്ന്‌ പറയാം. എപ്പോഴും ശുദ്ധജലവും അനുബന്ധ തീറ്റയും ഇടയ്ക്കിടെ നൽകുക. കൃഷിയിടങ്ങൾക്ക് നാശം വരാത്ത രീതിയിൽ വേലി കെട്ടി തിരിക്കുക. ഒരു വ്യക്തി അയാളുടെ [[ആരോഗ്യം|ആരോഗ്യകരമായ]] ജീവിതത്തിന് വേണ്ടി മുട്ടകൾ കഴിച്ചിരിക്കണം എന്നാണ് ആരോഗ്യ വിദഗ്ദർ നിർദേശിക്കുന്നത്. അതിനാൽ വീടുകളിലെ കോഴി വളർത്തൽ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കേണ്ട ഒന്നാണ്. രണ്ട്‌ മുതൽ പത്ത് വരെ കോഴികളെ വളർത്തുന്ന ചെറുകിട യൂണിറ്റുകളാണ് വീട്ടുമുറ്റത്തെ കോഴിവളർത്തലിന് അനുയോജ്യം. ഉൽപാദനക്ഷമത കുറഞ്ഞ നാടൻ കോഴികൾക്ക് പകരം വീടുകൾക്ക് അനുയോജ്യമായ ഉൽപ്പാദനശേഷി കൂടിയ മുട്ട കോഴിയിനങ്ങൾ ഇന്ന് ലഭ്യമാണ്. തവിട്ടും, കറുപ്പും, വെളുപ്പും കലർന്ന ഗ്രാമശ്രീ, വെളുപ്പിൽ കറുത്തപുള്ളികളുള്ള ഗ്രാമലക്ഷ്മി (ആസ്ട്രോ വൈറ്റ്), കൈരളി, കാവേരി, കലിംഗ ബ്രൗൺ, സൊണാലി തുടങ്ങിയ കോഴി ഇനങ്ങൾ അടുക്കളമുറ്റങ്ങൾക്കു വേണ്ടി വികസിപ്പിച്ചവയാണ്. സ്വദേശിയും വിദേശിയുമായ വിവിധ കോഴിയിനങ്ങൾ തമ്മിൽ ജനിതക മിശ്രണം ചെയ്ത് ഉരിത്തിരിച്ചെടുത്ത ഈ സങ്കരയിനം കോഴികൾ അഞ്ച്-അഞ്ചര മാസം പ്രായമെത്തുമ്പോൾ മുട്ടയിടൽ ആരംഭിക്കും. ഒരു വർഷം ഏകദേശം 220 മുട്ടകൾ വരെ ഇവയിൽ നിന്നും കിട്ടും. ഒന്നര വർഷം പ്രായം നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന ലാഭകരമായ മുടയുൽപ്പാദനകാലം കഴിഞ്ഞാൽ ഇവയെ ഇറച്ചിക്കായി ഉപയോഗിക്കുകയോ വിൽക്കുകയോ ചെയ്യാം. രണ്ട് മാസം പ്രായമെത്തിയ ആവശ്യമായ രോഗപ്രതിരോധ കുത്തിവെയ്പുകൾ നൽകിയ മുട്ടക്കോഴി കുഞ്ഞുങ്ങളെ വളർത്താനായി വാങ്ങുന്നതാണ് അഭികാമ്യം. സർക്കാർ അംഗീകൃത നഴ്സറികളിൽ നിന്നോ, ഫാമുകളിൽ നിന്നോ കോഴി കുഞ്ഞുങ്ങളെ വാങ്ങാം. വീട്ടുമുറ്റത്ത് അഴിച്ചുവിട്ട് വളർത്തുന്ന കോഴികൾക്ക് രാത്രി പാർപ്പിക്കുന്നതിന് വേണ്ടി തടിയും കമ്പിവലയും ഉപയോഗിച്ച് ലളിതമായ പാർപ്പിടം പണിയാം. യഥേഷ്ടം കാറ്റും വെളിച്ചവും കടക്കുന്ന സുരക്ഷിതമായ കൂടുകൾ വേണം നിർമിക്കേണ്ടത്. ഒരു കോഴിക്ക് നിൽക്കാൻ കൂട്ടിൽ ഒരു ചതുരശ്രയടി സ്ഥല സൗകര്യം നൽകണം. തറനിരപ്പിൽ നിന്ന് രണ്ടടി എങ്കിലും ഉയരത്തിൽ വേണം കൂട് ക്രമീകരിക്കേണ്ടത്. പുരയിടത്തിൽ പൂർണമായും തുറന്ന് വിട്ട് വളർത്താൻ സൗകര്യമില്ലെങ്കിൽ കൂടിന് ചുറ്റും വേലികെട്ടി തിരിച്ച് അതിനുള്ളിൽ തുറന്ന് വിട്ട് വളർത്താം. ഒരു കോഴിക്ക് പത്ത് ചതുരശ്രയടി സ്ഥലം എന്ന കണക്കിൽ പത്ത് കോഴികൾക്ക് 100 ചതുരശ്ര അടി സ്ഥലം വേലികെട്ടിനുള്ളിൽ നൽകണം. തീറ്റപാത്രങ്ങളും വെള്ളപാത്രങ്ങളും കൂട്ടിൽ തന്നെ ക്രമീകരിക്കാം. കോഴികൾക്ക് മുട്ടയിടുന്നതിനായി ഒരടി വീതം നീളത്തിലും വീതിയിലും അരയടി ഉയരത്തിലും കാർഡ് ബോർഡു കൊണ്ടോ മരം കൊണ്ടോ ഉള്ള നെസ്റ്റ് ബോക്സ് കൂട്ടിലോ വേലി കെട്ടിനുള്ളിലോ നിർമിക്കണം. നെസ്റ്റ് ബോക്സിനുള്ളിൽ വൈക്കോലോ ഉണക്കപ്പുല്ലോ ചകിരിയോ വിരിച്ച് വിരിപ്പൊരുക്കാം. അഞ്ച് കോഴികൾക്ക് ഒന്ന് എന്ന അനുപാതത്തിൽ വേണം നെസ്റ്റ് ബോക്സുകൾ ക്രമീകരിക്കേണ്ടത്. സ്ഥല പരിമിതിയുള്ളവർക്ക് കോഴികളെ മുറ്റത്തോ, മട്ടുപ്പാവിലെ വളർത്തുന്നതിനായി തുരുമ്പെടുക്കാത്ത മോഡേൺ കൂടുകളും ഇന്നുണ്ട്. കുടിവെള്ള സൗകര്യമൊരുക്കാൻ കൂടിന് മുകളിൽ വാട്ടർ ടാങ്ക്, ഓട്ടോമാറ്റിക്ക് നിപ്പിൾ ഡ്രിങ്കർ സംവിധാനം, ഫീഡർ, എഗ്ഗർ ചാനൽ, കാഷ്ടം ശേഖരിക്കാൻ ട്രേ എന്നിവയെല്ലാം ഒരു കുടക്കീഴിൽ ഉൾക്കൊള്ളുന്നവയാണ് ഈ ഹൈടെക് കൂടുകൾ. വിലയൊരല്പം കൂടുമെങ്കിലും ഏറ്റവും ചുരുങ്ങിയ സ്ഥലത്ത് കോഴികളെ വളർത്താം എന്നതും ദീർഘകാലം ഈട് നിൽക്കുമെന്നതും ഈ കൂടുകളുടെ പ്രത്യേകതയാണ്. അത്യുൽപ്പാദനശേഷിയുള്ള ഹൈ ലൈൻ ബ്രൗൺ, ISA ബ്രൗൺ, BV 380, വൈറ്റ് ലെഗോൺ പോലുള്ള കോഴിയിനങ്ങളാണ് ഹൈടെക് കൂടുകൾക്ക് അനുയോജ്യം. ഒരു ദിവസം ഒരു കോഴിക്ക് വേണ്ടത് 100-120 ഗ്രാം വരെ തീറ്റയാണ്. അൽപ്പം കോഴി തീറ്റ അഥവാ ലയർ തീറ്റ (30 ഗ്രാം), വീട്ടിലെ മിച്ചാഹാരം, അടുക്കളയിൽ നിന്നുള്ള ഭക്ഷ്യ അവശിഷ്ടങ്ങൾ, വില കുറഞ്ഞ ധാന്യങ്ങൾ, തവിട്, പിണ്ണാക്ക്, പച്ചക്കറി അവശിഷ്ടങ്ങൾ എന്നിവയെല്ലാം വീട്ടുവളപ്പിലെ കോഴികൾക്ക് ആഹാരമായി നൽകാം. ഒപ്പം മുറ്റത്തും, പറമ്പിലും അവർ സ്വയം ബാക്കി ആഹാരം കണ്ടെത്തുകയും ചെയ്യും. അസോള, അഗത്തിച്ചീര, ചെമ്പരത്തിയില തുടങ്ങിയ പച്ചിലകളും, തീറ്റപ്പുല്ലും അരിഞ്ഞ് കോഴികൾക്ക് ഭക്ഷണം നൽകാം. സങ്കരയിനം മുട്ടക്കോഴികൾക്ക് പ്രത്യേകമായുള്ള ലയർ തീറ്റ 30 ഗ്രാം വരെ ദിവസവും നൽകാവുന്നതാണ്. എന്നാൽ കൂടുകളിൽ പൂർണസമയം അടച്ചിട്ട് വളർത്തുന്ന ബിവി 380 പോലെയുള്ള കോഴികളുടെ അത്യുൽപ്പാദനക്ഷമത പൂർണമായും കൈവരിക്കണമെങ്കിൽ ദിവസം 100-120 ഗ്രാം ലയർ തീറ്റ നൽകേണ്ടതുണ്ട്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ അഴിച്ച് വിട്ട് വളർത്തുന്ന കോഴികളെ അപേക്ഷിച്ച് കൂട്ടിനുള്ളിലിട്ട് പരിപാലിക്കുന്ന കോഴികളെ വളർത്താൻ അല്പം ചിലവേറും. വീട്ടുമുറ്റത്ത് അഴിച്ച് വിട്ട് വളർത്തുന്ന കോഴികൾക്ക് ഓരോ രണ്ട് അല്ലെങ്കിൽ പരമാവധി മൂന്ന് മാസത്തെ ഇടവേളയിൽ വിരയിളക്കുന്നതിനായുള്ള മരുന്നുകൾ നൽകണം. മുട്ടയിടാൻ ആരംഭിക്കുന്നതിന് തൊട്ടുമുൻപ് 15-16 ആഴ്ച പ്രായം കോഴിവസന്തക്കെതിരായ വാക്സിൻ കുത്തിവെയ്പ്പ് നൽകുകയും വേണം. == പ്രതിരോധ കുത്തിവെപ്പുകൾ == കോഴികൾക്ക് കൃത്യ സമയത്ത് പ്രതിരോധ കുത്തിവെപ്പുകൾ നൽകേണ്ടത് അത്യാവശ്യമാണ്. ഇത് കോഴികളെ രോഗങ്ങളിൽ നിന്നും മരണത്തിൽ നിന്നും സംരക്ഷിക്കുന്നു. ഉദാഹരണത്തിന് ലസോട്ട, ഐ.ബി.ഡി, ഫൗൾ പോക്സ് തുടങ്ങിയവയ്ക്കുള്ള പ്രതിരോധ കുത്തിവെപ്പുകൾ നൽകി വളർത്തിയാൽ കോഴികളെ പല രോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കാം. ഇവ മൃഗാശുപത്രികൾ വഴി ലഭ്യമാണ്. == കോഴി വളർത്തലിനെ ബാധിക്കുന്ന വെല്ലുവിളികൾ == <nowiki>*</nowiki>കോഴികൾക്ക് ഉണ്ടാകുന്ന രോഗങ്ങൾ: കൃത്യമായി വാക്സിനുകൾ നൽകിയും, കൂട് വൃത്തിയായി സൂക്ഷിക്കുന്നത് വഴിയും, ശുദ്ധ ജലത്തിന്റെ ലഭ്യത ഉറപ്പാക്കുന്നത് വഴിയും ഇത് ഒരു പരിധിവരെ തടയാവുന്നതാണ്. <nowiki>*</nowiki>തീറ്റ ചിലവ് : വർധിച്ചു വരുന്ന കോഴി തീറ്റയുടെ ചിലവ് കർഷകരെ ബാധിക്കാറുണ്ട്. <nowiki>*</nowiki>ശത്രുകളുടെ ആക്രമണം: നായ പോലെയുള്ള ജീവികൾ കോഴികളെ ആക്രമിക്കാറുണ്ട്. ഇത് കാരണം കോഴികളെ തുറന്നു വിട്ടു വളർത്താൻ ആളുകൾമടിക്കുന്നു. സുരക്ഷിതമായ കൂട് ഒരുക്കുക എന്നതാണ് പ്രധാനം. കോഴികളെ തുറന്നു വിട്ടു വളർത്തുമ്പോൾ പെട്ടന്ന് ഓടാനും ചെറിയ രീതിയിൽ പറന്ന്‌ രക്ഷപെടാനും കഴിവുള്ള (ഭാരം കുറഞ്ഞ) കോഴി ഇനങ്ങളെ തിരഞ്ഞെടുക്കുക വഴി ഒരു പരിധി വരെ ശത്രു ജീവികളുടെ ആക്രമണങ്ങളെ പ്രധിരോധിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു. ഉദാഹരണത്തിന് വൈറ്റ് ലെഗോൺ (അതുല്യ), കൈരളി, ഫയോമി, സൊണാലി തുടങ്ങിയവ. <nowiki>*</nowiki>പാമ്പ് പോലെയുള്ള ഇഴ ജന്തുകളുടെ ആക്രമണത്തെ ചെറുക്കാൻ [[ഗിനി]], [[കൽക്കം|കൽക്കം (ടർക്കി)]] തുടങ്ങിയവയ്ക്ക് കഴിവുണ്ട്. ഇവ പാമ്പ് മുതലായവയെ കണ്ടാൽ ഉച്ചത്തിൽ ശബ്ദമുണ്ടാക്കുകയും, അതിനെ ആക്രമിക്കുകയും, ചിലപ്പോൾ ഭക്ഷണമാക്കുകയും ചെയ്യാറുണ്ട്. <nowiki>*</nowiki>ചിക്കൻ ഉത്പന്നങ്ങൾ, മുട്ട എന്നിവയ്ക്ക് വിപണി കണ്ടെത്താൻ സാധിക്കാതെ വരുന്നത് മറ്റൊരു പ്രശ്നമാണ്. {{CC|Gallus gallus domesticus}} == ഇതും കാണുക == [[കാട്ടുകോഴി]] == മറ്റ് കണ്ണികൾ == [[വർഗ്ഗം:വളർത്തുമൃഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കോഴികൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഫാസിയാനിഡേ ജന്തുകുടുംബത്തിൽ പെട്ട പക്ഷികൾ]] ==അവലംബം== {{Reflist}} {{Bird-stub}} cde6cxvo69g6zh8bdkcblh5p4efdo27 0 15553 4673382 4647729 2026-10-04T11:36:27Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4673382 wikitext text/x-wiki {{featured}}{{Prettyurl|Galaxy}}[[പ്രമാണം:NGC 4414 (NASA-med).jpg|right|thumb|250px|[[സീതാവേണി (നക്ഷത്രരാശി)|സീതാവേണി രാശിയിലെ]] സർപ്പിളഗാലക്സിയായ ''[[NGC 4414]]''. ഭൂമിയിൽ നിന്ന് ഏതാണ്ട് രണ്ടു കോടി [[പാർസെക്‌]] ദൂരെ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഇതിന് 17000 പാർസെകോളം വ്യാസമുണ്ട്.'']] [[നക്ഷത്രം|നക്ഷത്രങ്ങൾ]], നക്ഷത്രാവശിഷ്ടങ്ങൾ, [[നക്ഷത്രാന്തരീയ മാദ്ധ്യമം]], വാതകങ്ങൾ, പൊടിപടലങ്ങൾ, [[തമോദ്രവ്യം]] എന്നിവയെല്ലാം ചേർന്ന് അത്യധികം പിണ്ഡമേറിയതും ഗുരുത്വാകർഷണ ബന്ധിതവുമായി തീർന്ന വ്യൂഹമാണ് '''താരാപഥം''' അഥവാ '''ഗാലക്സി''' (ഇംഗ്ലീഷ് : Galaxy)<ref name="sparkegallagher2000">{{cite book | author=Sparke, L. S.; Gallagher III, J. S. | year=2000 | title=Galaxies in the Universe: An Introduction | url=https://archive.org/details/galaxiesinuniver0000spar | publisher=Cambridge University Press | location=Cambridge | isbn=0-521-59704-4}} </ref><ref>{{cite web | author = Hupp, E.; Roy, S.; Watzke, M. | date = 2006-08-12 | url = http://www.nasa.gov/home/hqnews/2006/aug/HQ_06297_CHANDRA_Dark_Matter.html | title = NASA Finds Direct Proof of Dark Matter | publisher = NASA | accessdate = 2007-04-17 | archive-date = 2020-03-28 | archive-url = https://web.archive.org/web/20200328193824/https://www.nasa.gov/home/hqnews/2006/aug/HQ_06297_CHANDRA_Dark_Matter.html | url-status = dead }}</ref>. ക്ഷീരപഥത്തെ സൂചിപ്പിക്കാനുപയോഗിച്ചിരുന്ന ''പാലുപോലുള്ള'' എന്നർഥം വരുന്ന ''ഗാലക്സിയാസ്'' (''γαλαξίας'') എന്ന പദത്തിൽ നിന്നാണ് ''ഗാലക്സി'' എന്ന ഇംഗ്ലീഷ് വാക്ക് ഉരുത്തിരിഞ്ഞത്. ഒരു കോടിയോളം<ref>{{cite web | date = 2000-05-03 | url = http://www.eso.org/outreach/press-rel/pr-2000/pr-12-00.html | title = Unveiling the Secret of a Virgo Dwarf Galaxy | publisher = ESO | accessdate = 2007-01-03 | archive-date = 2012-07-29 | archive-url = https://archive.today/20120729/http://www.eso.org/outreach/press-rel/pr-2000/pr-12-00.html | url-status = dead }}</ref> (10⁷) നക്ഷത്രങ്ങൾ അടങ്ങുന്ന കുള്ളൻ ഗാലക്സികൾ തൊട്ട് ഒരു ലക്ഷം കോടി<ref name="M101">{{cite web | date=2006-02-28 | url = http://www.nasa.gov/mission_pages/hubble/science/hst_spiral_m10.html | title = Hubble's Largest Galaxy Portrait Offers a New High-Definition View | publisher = NASA | accessdate = 2007-01-03 }}</ref> (10¹²) നക്ഷത്രങ്ങൾ അടങ്ങുന്ന അതിസ്ഥൂല ഗാലക്സികൾവരെ പ്രപഞ്ചത്തിലുണ്ട്. താരാപഥത്തിലെ നക്ഷത്രങ്ങളെല്ലാം അതിന്റെ [[പിണ്ഡകേന്ദ്രം|പിണ്ഡകേന്ദ്രത്തെ]] ചുറ്റിസഞ്ചരിക്കുന്നു. നമ്മുടെ [[ഭൂമി|ഭൂമിയും]] ഉൾപ്പെടുന്ന [[സൗരയൂഥം]], [[ക്ഷീരപഥം]] എന്ന താരാപഥത്തിലാണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. സ്പഷ്ടമാകുന്ന രൂപമനുസരിച്ച് താരാപഥങ്ങളെ തരംതിരിച്ചിരിക്കുന്നു. ''ദീർഘവൃത്താകാര താരാപഥങ്ങൾ'' (എലിപ്റ്റിക്കൽ ഗാലക്സി)<ref>{{cite news | first=Aaron | last=Hoover | title=UF Astronomers: Universe Slightly Simpler Than Expected | publisher=Hubble News Desk | date=2003-06-16 | url=http://www.napa.ufl.edu/2003news/galaxies.htm | accessdate=2007-02-05 | archive-date=2007-02-25 | archive-url=https://web.archive.org/web/20070225064443/http://www.napa.ufl.edu/2003news/galaxies.htm | url-status=dead }}</ref>, ''സർപ്പിള താരാപഥങ്ങൾ'' (സ്പൈറൽ ഗാലക്സി) എന്നിവയാണ് സാധാരണ കാണുന്ന രൂപങ്ങൾ. വിചിത്രമോ അസാധാരണമോ ആയ രൂപമുള്ള താരാപഥങ്ങൾ ''പെക്യൂലിയർ ഗാലക്സികൾ'' എന്നറിയപ്പെടുന്നു. മറ്റ് താരാപഥങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ഗുരുത്വാകർഷണം മൂലമാണ് ഇവയുടെ ആകൃതിയിൽ മാറ്റങ്ങൾ വരുന്നത്. താരാപഥങ്ങൾ കൂടിച്ചേരുന്നതിന് വരെ ഇടയാക്കുന്ന ഇത്തരം പ്രവർത്തനങ്ങൾ നക്ഷത്രരൂപവത്കരണത്തിന്റെ നിരക്ക് വർദ്ധിപ്പിക്കാനും ''സ്റ്റാർബർസ്റ്റ് ഗാലക്സി'' എന്നയിനം താരാപഥങ്ങളുടെ രൂപവത്കരണത്തിനും കാരണമാകുന്നു. കൃത്യമായ ഘടന കൽപിക്കാനാകാത്ത ചെറിയ താരാപഥങ്ങളെ ''അനിയത താരാപഥങ്ങൾ'' (''irregular galaxies'') എന്നു വിളിക്കുന്നു<ref name="IRatlas">{{cite web | last = Jarrett | first = T.H. | url = http://www.ipac.caltech.edu/2mass/gallery/galmorph/ | title = Near-Infrared Galaxy Morphology Atlas | publisher = California Institute of Technology | accessdate = 2007-01-09 }}</ref>. 2 ലക്ഷം കോടിയിലേറെ (20¹²) താരാപഥങ്ങൾ [[ദൃശ്യപ്രപഞ്ചം|ദൃശ്യപ്രപഞ്ചത്തിൽ]] ഉള്ളതായി കണക്കാക്കുന്നു<ref>{{cite web | last = Mackie | first = Glen | date = 2002-02-01 | url = http://astronomy.swin.edu.au/~gmackie/billions.html | title = To see the Universe in a Grain of Taranaki Sand | publisher = Swinburne University | accessdate = 2006-12-20 | archive-url = https://web.archive.org/web/20260514195451/http://astronomy.swin.edu.au/~gmackie/billions.html | archive-date = 2026-05-14 | url-status = dead }}</ref>. മിക്ക താരാപഥങ്ങളുടെയും വ്യാസം ആയിരം [[പാർസെക്‌|പാർസെകിനും]] ഒരുലക്ഷം പാർസെകിനും ഇടയിലാണ്<ref name="M101" />. ഗാലക്സികൾ തമ്മിൽ മെഗാപാർസെക്കുകൾ ദൂരമുണ്ടായിരിക്കും<ref>{{cite web | author = Gilman, D. | url = http://www.hq.nasa.gov/office/pao/History/EP-177/ch4-7.html | title = The Galaxies: Islands of Stars | publisher = NASA WMAP | accessdate = 2006-08-10 | archive-date = 2012-08-02 | archive-url = https://archive.today/20120802/http://www.hq.nasa.gov/office/pao/History/EP-177/ch4-7.html | url-status = dead }}</ref>. താരാപഥങ്ങൾക്കിടയിലുള്ള [[സ്ഥലം]] സാന്ദ്രത തീരെക്കുറഞ്ഞ (ഒരു ക്യൂബിക്ക് മീറ്ററിൽ ഒരു അണുവിലും കുറവ്) വാതകം നിറഞ്ഞതാണ്. താരാപഥങ്ങൾ ചേർന്ന് ''ഗ്രൂപ്പുകളും'' ''ക്ലസ്റ്ററുകളും'', ഇവ കൂടിച്ചേർന്ന് ''സൂപ്പർക്ലസ്റ്ററുകളും'', ''ഷീറ്റുകളും'', ''ഫിലമെന്റുകളും'' നിർമ്മിക്കുന്നു. ഫിലമെന്റുകൾ ഇടയിലുള്ള, താരാപഥങ്ങൾ തീരെയില്ലാത്ത സ്ഥലങ്ങൾ ''ശൂന്യതകൾ'' (voids) എന്നറിയപ്പെടുന്നു<ref>{{cite web | url = http://www.damtp.cam.ac.uk/user/gr/public/gal_lss.html | title = Galaxy Clusters and Large-Scale Structure | publisher = University of Cambridge | accessdate = 2007-01-15 }}</ref> ഇതുവരെ കൃത്യമായി മനസ്സിലാക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ലെങ്കിലും താരാപഥങ്ങളുടെ പിണ്ഡത്തിന്റെ 90 ശതമാനത്തോളം സംഭാവന ചെയ്യുന്നത് [[തമോദ്രവ്യം|തമോദ്രവ്യമാണ്]]. പിണ്ഡം വളരെയേറെയുള്ള ''അതിസ്ഥൂല തമോദ്വാരങ്ങൾ'' (Supermassive Blackholes) താരാപഥകേന്ദ്രങ്ങളിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നുവെന്ന് ജ്യോതിശാസ്ത്രനിരീക്ഷണങ്ങൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. ചില താരാപഥങ്ങളുടെ കേന്ദ്രത്തിൽ കണ്ടുവരുന്ന ''സജീവതാരാപഥ കേന്ദ്രങ്ങൾക്ക്'' ഇവയാണ് പ്രധാന കാരണമെന്നും അനുമാനിക്കപ്പെടുന്നു. ക്ഷീരപഥത്തിന്റെ കേന്ദ്രത്തിലും ഇങ്ങനെയൊരു വസ്തു സ്ഥിതിചെയ്യുന്നതായാണ് മനസ്സിലാക്കുന്നത്<ref name="smbh">{{cite web | author = Finley, D.; Aguilar, D. | date=2005-11-02 | url = http://www.nrao.edu/pr/2005/sagastar/ | title = Astronomers Get Closest Look Yet At Milky Way's Mysterious Core | publisher = National Radio Astronomy Observatory | accessdate = 2006-08-10 }}</ref>. == നിരീക്ഷണചരിത്രം == നാം ഒരു താരാപഥത്തിലാണ് ജീവിക്കുന്നതെന്നും മറ്റനേകം താരാപഥങ്ങൾ പ്രപഞ്ചത്തിലുണ്ടെന്നുമുള്ള തിരിച്ചറിവ് ക്ഷീരപഥത്തെയും ആകാശത്തിലെ [[നീഹാരിക|നീഹാരികകളെയും]] കുറിച്ചുള്ള അനേകം കണ്ടെത്തലുകളുടെ ഫലമായുണ്ടായതാണ്. === ക്ഷീരപഥം === [[പ്രമാണം:Milky Way Galaxy and a meteor.jpg|[[ആകാശഗംഗ|ആകാശഗംഗയുടെ]] കേന്ദ്രം|250px|thumb]] ഗ്രീക്ക് തത്ത്വചിന്തകനായ [[ഡെമോക്രിറ്റസ്]] (ക്രി.മു. 450 - 370) ആണ് രാത്രിയിൽ ആകാശത്ത് കാണാനാകുന്ന ക്ഷീരപഥം (ആകാശഗംഗ) വിദൂരനക്ഷത്രങ്ങളുടെ കൂട്ടമാകാമെന്ന് ആദ്യമായി അഭിപ്രായപ്പെട്ടത്<ref>{{cite news | last=Burns | first=Tom | date=2007-07-31 | title=Constellations reflect heroes, beasts, star-crossed lovers | url=http://www.dispatch.com/live/content/now/stories/2007/07/stars.html | publisher=The Dispatch | accessdate=2008-03-18 }}</ref>. എന്നാൽ വലുതും അടുത്തടുത്തുള്ളതുമായ ഏറെ നക്ഷത്രങ്ങളുടെ ഉച്ഛ്വാസം കത്തിത്തീരുന്നതിന്റെ ഫലമാണ് ആകാശഗംഗ എന്നായിരുന്നു [[അരിസ്റ്റോട്ടിൽ]] (ക്രി.മു. 384-322) കരുതിയത്. ഈ കത്തൽ അന്തരീക്ഷത്തിന്റെ മാറ്റങ്ങളുണ്ടാകുന്ന മുകൾഭാഗത്താണ് നടക്കുന്നത് എന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു"<ref name=Montada>{{cite web |author=Josep Puig Montada |title=Ibn Bajja |publisher=[[Stanford Encyclopedia of Philosophy]] |url=http://plato.stanford.edu/entries/ibn-bajja |date=September 28, 2007|accessdate=2008-07-11}}</ref>. അറേബ്യൻ ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞനായ [[അൽഹാസൻ]] (965-1037) ആണ് ഈ വാദം തെറ്റാണെന്ന് തെളിയിച്ചത്<ref>{{citation | title=Great Muslim Mathematicians | first=Mohaini | last=Mohamed | year=2000 | publisher=Penerbit UTM | isbn=9835201579 | pages=49–50 | oclc=48759017 }}</ref>. ക്ഷീരപഥത്തിന്റെ [[ദൃഗ്‌ഭ്രംശം]] അളക്കാൻ ശ്രമിച്ച അദ്ദേഹം ക്ഷീരപഥത്തിന് ദൃഗ്‌ഭ്രംശമില്ലെന്നും അതിനാൽ [[ഭൂമി|ഭൂമിയിൽനിന്ന്]] ഏറെ ദൂരെയായിരിക്കണം അത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നതെന്നും അന്തരീക്ഷത്തിന്റെ ഭാഗമല്ലെന്നും കണ്ടെത്തി<ref>{{cite web | title=Popularisation of Optical Phenomena: Establishing the First Ibn Al-Haytham Workshop on Photography | author=Bouali, Hamid-Eddine; Zghal, Mourad; Lakhdar, Zohra Ben | publisher=The Education and Training in Optics and Photonics Conference | year=2005 | url=http://spie.org/etop/ETOP2005_080.pdf|accessdate=2008-07-08 | format=PDF}}</ref> ആകാശഗംഗ എണ്ണമില്ലാത്ത നക്ഷത്രങ്ങളുടെ വ്യൂഹമാണെന്ന് പേർഷ്യൻ ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞനായ [[അൽ-ബിറൂനി]] (973-1048) അഭിപ്രായപ്പെട്ടു<ref>{{MacTutor Biography | id=Al-Biruni | title=Abu Rayhan Muhammad ibn Ahmad al-Biruni }}</ref>. ആകാശഗംഗ വളരെയേറെ നക്ഷത്രങ്ങൾ ചേർന്നുണ്ടായതാണെന്നും [[ഭൗമാന്തരീക്ഷം|ഭൗമാന്തരീക്ഷത്തിലെ]] [[അപവർത്തനം]] മൂലമാണ് അത് തുടർച്ചയുള്ള ഒരു വസ്തു പോലെ തോന്നുന്നതെന്നും ഇബ്‌നു ബാജ്ജ പറഞ്ഞു<ref name=Montada/>. സ്ഥിതനക്ഷത്രങ്ങളുടെ ഒരു ഗോളത്തിലുള്ളതും ഗ്രഹങ്ങളെക്കാൾ വലിപ്പമേറിയതുമായ ചെറിയ നക്ഷത്രങ്ങൾ അടുക്കിവച്ചതാണ് ക്ഷീരപഥം എന്ന് ഇബ്നു ഖയ്യിം അൽ ജൗസിയ്യ (1292-1350) പരികൽപന നടത്തി<ref name=Livingston>{{citation | title=Ibn Qayyim al-Jawziyyah: A Fourteenth Century Defense against Astrological Divination and Alchemical Transmutation | first=John W. | last=Livingston | journal=Journal of the American Oriental Society | volume=91 | issue=1 | year=1971 | pages=96–103 [99] | doi=10.2307/600445}}</ref> നക്ഷത്രങ്ങളുടെ കൂട്ടമാണ് ആകാശഗംഗ എന്നതിന് ആദ്യത്തെ തെളിവ് ലഭിച്ചത് 1610-ലാണ്. തന്റെ [[ദൂരദർശിനി|ദൂരദർശിനിയുപയോഗിച്ച്]] ക്ഷീരപഥത്തെ നിരീക്ഷിച്ച [[ഗലീലിയോ ഗലീലി]] പ്രകാശം കുറഞ്ഞ വളരെയേറെ നക്ഷത്രങ്ങളെ അവിടെ കണ്ടു<ref>{{cite web | author=O'Connor, J. J.; Robertson, E. F. | month=November | year=2002 | url=http://www-gap.dcs.st-and.ac.uk/~history/Biographies/Galileo.html | title=Galileo Galilei | publisher=University of St. Andrews | accessdate=2007-01-08 }}</ref>. 1750-ൽ തോമസ് റൈറ്റ് എന്ന ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞൻ താരാപഥം എന്നത് പരിക്രമണം നടത്തുന്ന വളരെയേറെ നക്ഷത്രങ്ങളടങ്ങിയതും സൗരയൂഥത്തെപ്പോലെ (എന്നാൽ അതിലും വളരെ വലിയ അളവിൽ) ഗുരുത്വാകർഷണത്താൽ ബന്ധിക്കപ്പെട്ടതുമായ വ്യൂഹമാണെന്ന് ശരിയായി സിദ്ധാന്തിച്ചു. ഇങ്ങനെയുള്ള നക്ഷത്രങ്ങളുടെ ഡിസ്ക് ഡിസ്കിനകത്തുള്ള ഭൂമിയിൽ നിന്ന് നോക്കുമ്പോൾ ഒരു നാടയായി അനുഭവപ്പെടുന്നു<ref name="our_galaxy"/>. 1755-ൽ [[ഇമ്മാനുവേൽ കാന്റ്]] ഈ പരികൽപന വികസിപ്പിച്ചു. [[പ്രമാണം:Herschel-Galaxy.png|thumb|250px|left|1785-ൽ നക്ഷത്രങ്ങളുടെ എണ്ണത്തിന്റെ കണക്കുകളിൽ നിന്നും [[വില്യം ഹെർഷൽ]] നിർമ്മിച്ച ക്ഷീരപഥത്തിന്റെ രൂപം. സൗരയൂഥം ഇതിന്റെ കേന്ദ്രത്തിലാണെന്നാണ് കരുതിയിരുന്നത്]] ആകാശഗംഗയുടെ രൂപവും [[സൂര്യൻ|സൂര്യന്റെ]] അതിലെ സ്ഥാനവും വിശദീകരിക്കാനുള്ള ആദ്യത്തെ ശ്രമം നടത്തിയത് 1785-ൽ [[വില്യം ഹെർഷൽ|വില്യം ഹെർഷലായിരുന്നു]]. ആകാശത്തിലെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലുള്ള നക്ഷത്രങ്ങളുടെ എണ്ണം ശ്രദ്ധയോടെ അദ്ദേഹം കണക്കുകൂട്ടി. സൗരയൂഥം കേന്ദ്രത്തിൽ വരുന്ന രീതിയിൽ ക്ഷീരപഥത്തിന്റെ ചിത്രം നിർമ്മിക്കുകയും ചെയ്തു<ref>{{cite web | last=Marschall | first=Laurence A. | date=1999-10-21 | url=http://www.sciam.com/space/article/id/how-did-scientists-determ/topicID/2/catID/3 | title=How did scientists determine our location within the Milky Way galaxy--in other words, how do we know that our solar system is in the arm of a spiral galaxy, far from the galaxy's center? | publisher=Scientific American | accessdate=2007-12-13 }}</ref><ref>{{cite book | first=Karl F. | last=Kuhn | coauthors=Koupelis, Theo | year=2004 | title=In Quest of the Universe | url=https://archive.org/details/inquestofunivers0000kuhn | publisher=Jones and Bartlett Publishers | isbn=0763708100 | oclc=148117843 }}</ref>. അൽപം കൂടി മെച്ചപ്പെട്ട മാർഗ്ഗമുപയോഗിച്ച് 1920-ൽ ജാകോബസ് കാപ്റ്റെയ്ൻ വ്യാസം കുറഞ്ഞതും (ഏതാണ്ട് 15 കിലോപാർസെക്) സൂര്യൻ കേന്ദ്രത്തിനടുത്തുള്ളതുമായ എലിപ്സോയ്ഡ് ഗാലക്സിയാണ് ക്ഷീരപഥം എന്ന നിഗമനത്തിലെത്തി. [[ഗോളീയ താരവ്യൂഹം|ഗോളീയ താരവ്യൂഹങ്ങളുപയോഗിച്ച്]] ഹാർലോ ഷാർപ്‌ലി വികസിപ്പിച്ച ചിത്രം ഇതിൽ നിന്ന് ഏറെ വ്യത്യസ്തമായിരുന്നു : 70 കിലോപാർസെക് വ്യാസമുള്ളതും സൂര്യൻ കേന്ദ്രത്തിൽ നിന്ന് ഏറെ അകലെ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നതുമായ ഒരു പരന്ന ഡിസ്കിന്റെ രൂപമാണ് അദ്ദേഹം ആകാശഗംഗയ്ക് നൽകിയത്<ref name="our_galaxy" />. നക്ഷത്രാന്തരമാധ്യമത്തിലെ പൊടി പ്രകാശം തടഞ്ഞുവയ്ക്കുന്നത് ഇരുവരും കണക്കിലെടുത്തിരുന്നില്ല. 1930-ൽ ഈ പ്രഭാവം കൂടി കണക്കിലെടുത്ത് [[തുറന്ന താരവ്യൂഹം|തുറന്ന താരവ്യൂഹങ്ങളെ]] ഉപയോഗിച്ച് റോബർട്ട് ജൂലിയസ് ട്രംപർ നടത്തിയ പഠനങ്ങളിൽ നിന്നാണ് ഇന്ന് നാം മനസ്സിലാക്കിയിരിക്കുന്ന രീതിയിലുള്ള ക്ഷീരപഥത്തിന്റെ രൂപം ഉരുത്തിരിഞ്ഞത്<ref>{{cite journal | last = Trimble | first = V. | title=Robert Trumpler and the (Non)transparency of Space | journal=Bulletin of the American Astronomical Society | year=1999 | issue=31 | pages=1479 | url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1999AAS...195.7409T | accessdate = 2007-01-08 }}</ref> === നീഹാരികകളിൽ നിന്നുള്ള വ്യത്യാസം === [[പ്രമാണം:M51Sketch.jpg|thumb|right|250px|1845-ൽ റോസെ പ്രഭു വരച്ച [[വേൾപൂൾ ഗാലക്സി|വേൾപൂൾ ഗാലക്സിയുടെ]] രേഖാചിത്രം]] അസോഫി എന്ന പേരിലറിയപ്പെടുന്ന പേർഷ്യൻ ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞനായ അബ്ദുറഹ്‌മാൻ അൽ സൂഫിയാണ് ആദ്യമായി [[ആൻഡ്രോമിഡ ഗാലക്സി]] നിരീക്ഷിച്ച് രേഖപ്പെടുത്തിയത്. ഒരു ''ചെറിയ മേഘം'' എന്നാണ് അതിന്റെ രൂപമായി അദ്ദേഹം കരുതിയത്<ref name="NSOG">{{cite book | last=Kepple | first=George Robert | coauthors=Glen W. Sanner | title= The Night Sky Observer's Guide, Volume 1 | publisher= Willmann-Bell, Inc. | year= 1998 | isbn=0-943396-58-1 | pages=18 }}</ref>. [[യമൻ|യമനിൽ]] നിന്ന് ദൃശ്യമാകുന്ന [[വലിയ മഗല്ലനിക് മേഘം|വലിയ മഗല്ലനിക് മേഘവും]] അദ്ദേഹം നിരീക്ഷിച്ചു. പതിനാറാം നൂറ്റാണ്ടിൽ മഗല്ലൻ തന്റെ ലോകം ചുറ്റിയുള്ള യാത്ര നടത്തും വരെ യൂറോപ്യന്മാരാരും ഇതിനെ ദർശിച്ചിരുന്നില്ല<ref name="obspm">{{cite web | title=Observatoire de Paris (Abd-al-Rahman Al Sufi) | url=http://messier.obspm.fr/xtra/Bios/alsufi.html | accessdate=2007-04-19 }}</ref><ref name="obspm2">{{cite web | title=Observatoire de Paris (LMC) | url=http://messier.obspm.fr/xtra/ngc/lmc.html | accessdate=2007-04-19 }}</ref>. ആകാശഗംഗയ്ക്ക് പുറമെ ഭൂമിയിൽ നിന്ന് നിരീക്ഷിക്കപ്പെട്ട ആദ്യ താരാപഥങ്ങളാണിവ. ഈ കണ്ടെത്തലുകൾ അൽ സൂഫി ''സ്ഥിരനക്ഷത്രങ്ങളുടെ പുസ്തകം'' എന്ന തന്റെ ഗ്രന്ഥത്തിൽ കുറിച്ചിട്ടു. [[ക്രാബ് നീഹാരിക|ക്രാബ് നീഹാരികയുടെ]] സൃഷ്ടിക്ക് കാരണമായ [[SN 1054]] [[സൂപ്പർനോവ]] ചൈനയിലെയും അറബ് ലോകത്തെയും ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞന്മാർ നിരീക്ഷിച്ചിരുന്നു. നൂറ്റാണ്ടുകൾക്കുശേഷം ജോൺ ബെവിസ് (1731), [[ചാൾസ് മെസ്സിയർ]] (1758), റോസെ പ്രഭു (1840-കൾ) എന്നിവർ ക്രാബ് നീഹാരികയെത്തന്നെ നിരീക്ഷിച്ചു<ref>K. Glyn Jones (1976), "The Search for the Nebulae", ''Journal of the History of Astronomy'' '''7''': 67</ref>. നെബുലകൾ പോലെ തോന്നിയിരുന്ന കൂടുതൽ വസ്തുക്കളും ഇക്കാലത്ത് കണ്ടെത്തി. 1750-ൽ ''An original theory or new hypothesis of the universe'' എന്ന തന്റെ ഗ്രന്ഥത്തിൽ ആകാശഗംഗ നക്ഷത്രങ്ങളുടെ പരന്ന ഡിസ്കാണെന്നും ആകാശത്തിലെ ചില നെബുലകൾ ഇതുപോലുള്ള ആകാശഗംഗകളാകാമെന്നും തോമസ് റൈറ്റ് ശരിയായി സിദ്ധാന്തിച്ചു<ref name="our_galaxy">{{cite web | last=Evans | first=J. C. | date=1998-11-24 | url=http://physics.gmu.edu/~jevans/astr103/CourseNotes/ECText/ch20_txt.htm | title=Our Galaxy | publisher=George Mason University | accessdate=2007-01-04 | archive-date=2016-04-14 | archive-url=https://web.archive.org/web/20160414004141/http://physics.gmu.edu/~jevans/astr103/CourseNotes/ECText/ch20_txt.htm | url-status=dead }}</ref><ref>See text quoted from Wright's ''An original theory or new hypothesis of the universe'' by [[Freeman Dyson]], ''Disturbing the Universe'', 1979, pg 245, ISBN 0-330-26324-2</ref>. ''പ്രപഞ്ചദ്വീപുകൾ'' (island universe) എന്ന പദമാണ് ഇത്തരം നെബുലകളെ കുറിക്കാൻ ഇമ്മാനുവേൽ കാന്റ് ഉപയോഗിച്ചത്. പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തോടെ പ്രകാശമേറിയ 109 നെബുലകളുടെ (നെബുലകളെപ്പോലെ തോന്നിച്ചിരുന്ന ജ്യോതിശാസ്ത്രവസ്തുക്കളുടെ) പട്ടിക ചാൾസ് മെസ്സിയർ പുറത്തിറക്കി. ഇതിനുപിന്നാലെ വില്യം ഹെർഷലും 5000 നെബുലകളുടെ കാറ്റലോഗ് പുറത്തിറക്കി<ref name="our_galaxy" />. 1845-ൽ പുതിയ ദൂരദർശിനി നിർമ്മിച്ച് നിരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്തിയ റോസെ പ്രഭു ദീർഘവൃത്താകൃതിയുള്ള നെബുലകളെയും സർപ്പിളാകൃതിയുള്ള നെബുലകളെയും തമ്മിൽ വേർതിരിച്ചു. ഇവയിൽ ചിലതിൽ പ്രകാശം കേന്ദ്രീകൃതമായ ബിന്ദുക്കളുണ്ടെന്നുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ കണ്ടെത്തൽ കാന്റിന്റെ പരികൽപനയ്ക്ക് ഉപോൽബലകമായി<ref>{{cite web | last = Abbey | first = Lenny | url = http://labbey.com/Telescopes/Parsontown.html | title = The Earl of Rosse and the Leviathan of Parsontown | publisher = The Compleat Amateur Astronomer | accessdate = 2007-01-04 }}</ref> 1917-ൽ ഹെബർ കർട്ടിസ് ''ഗ്രേറ്റ് ആൻഡ്രോമിഡ നെബുലയിൽ'' (M31 എന്ന മെസ്സിയർ വസ്തു) S ആൻഡ്രോമിഡേ എന്ന [[നോവ]] നിരീക്ഷിച്ചു. ചിത്രങ്ങളിൽ പരതിയ അദ്ദേഹത്തിന് 11 നോവകൾ കൂടി കാണാനായി. ക്ഷീരപഥത്തിൽ കണ്ടിരുന്ന നോവകളെക്കാളും ഇവയുടെ ദൃശ്യകാന്തിമാനം 10 എങ്കിലും കൂടുതലാണെന്ന് (അതായത്, ഇവ 10000 മടങ്ങെങ്കിലും പ്രകാശം കുറഞ്ഞതാണെന്ന്) അദ്ദേഹം കണ്ടെത്തി. ഒന്നര ലക്ഷം പാർസെക്കാണ് ആൻഡ്രോമിഡയിലേക്കുള്ള ദൂരം എന്ന് ഇതിലൂടെ കണക്കാക്കിയ അദ്ദേഹം സർപ്പിളനീഹാരികകളെല്ലാം വെവ്വേറെ താരാപഥങ്ങളാണെന്നുള്ള പ്രപഞ്ചദ്വീപ് പരികൽപനയുടെ വക്താവായി<ref>{{cite journal | first=Heber D. | last=Curtis | authorlink=Heber Doust Curtis | title=Novae in Spiral Nebulae and the Island Universe Theory | journal=Publications of the Astronomical Society of the Pacific | year=1988 | volume=100 | pages=6 | url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1988PASP..100....6C | doi=10.1086/132128 }}</ref> [[പ്രമാണം:Pic iroberts1.jpg|thumb|250px|left|[[ആൻഡ്രോമിഡ ഗാലക്സി|ആൻഡ്രോമിഡ ഗാലക്സിയാണെന്ന്]] പിന്നീട് മനസ്സിലാക്കിയ ''ഗ്രേറ്റ് ആൻഡ്രോമിഡ നെബുലയുടെ'' 1899-ലെ ഫോട്ടോ]] 1920-ൽ കർട്ടിസും ഹാർലോ ഷാപു്ലിയും തമ്മിൽ ആകാശഗംഗ, സർപ്പിളനീഹാരികകൾ, പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ വിസ്തൃതി എന്നിവയെക്കുറിച്ച് വമ്പിച്ച വാദപ്രതിവാദം നടന്നു. ആകാശഗംഗയിലെ പൊടിമൂലമുള്ള ഇരുണ്ട വരകളെപ്പോലുള്ള ഭാഗങ്ങൾ ഗ്രേറ്റ് ആൻഡ്രോമിഡ നെബുലയിലും കാണപ്പെടുന്നു എന്നത് ആൻഡ്രോമിഡ യഥാർത്ഥത്തിൽ ഗാലക്സിയാണെന്നുള്ള തന്റെ സിദ്ധാന്തം ശരിയാണെന്ന് തെളിയിക്കാനായി കർട്ടിസ് ഉയർത്തിക്കാട്ടി. ആൻഡ്രോമിഡ ഉയർന്ന നീലനീക്കം കാണിക്കുന്നുവെന്നും അദ്ദേഹം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി<ref>{{cite web | first=Harold F. | last=Weaver | url = http://www.nap.edu/readingroom/books/biomems/rtrumpler.html | title = Robert Julius Trumpler | publisher = National Academy of Sciences | accessdate = 2007-01-05 }}</ref> 1920-കളിൽ തന്നെ ഈ സംവാദത്തിന് ഉത്തരമായി. ഏൺസ്റ്റ് ഈപിക് എന്ന ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞൻ 1922-ൽ ആൻഡ്രോമിഡയിലേക്കുള്ള ദൂരം കണക്കാക്കിയത് ആൻഡ്രോമിഡ നമ്മുടെ താരാപഥത്തിന് പുറത്താണെന്നതിന് തെളിവായി<ref>{{cite journal | first=E. | last=Öpik | authorlink=Ernst Öpik | title=An estimate of the distance of the Andromeda Nebula | journal=Astrophysical Journal | year=1922 | volume=55 | pages=406\u2013410 | url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1922ApJ....55..406O | doi=10.1086/142680 }}</ref>. മൗണ്ട് വിൽസണിലെ 100 ഇഞ്ച് വ്യാസമുള്ള ദൂരദർശിനിയുപയോഗിച്ച് കൂടുതൽ കൃത്യതയുള്ള പഠനങ്ങൾ നടത്തിയ [[എഡ്‌വിൻ ഹബിൾ]] ചില സർപ്പിളനീഹാരികകളുടെ വശങ്ങളിൽ സീഫിഡ് ചരനക്ഷത്രങ്ങൾ കണ്ടെത്തുകയും ഈ നക്ഷത്രങ്ങളെയുപയോഗിച്ച് നീഹാരികകളിലേക്കുള്ള ദൂരം കണക്കാക്കുകയും ചെയ്തു. ഇതിൽ നിന്ന് അവ ആകാശഗംഗയുടെ ഭാഗമാകുക സാധ്യമല്ലാത്തത്ര അകലെയാണെന്ന് അദ്ദേഹം സ്ഥാപിച്ചു<ref>{{cite journal | first=E. P. | last=Hubble | authorlink=Edwin Hubble | title=A spiral nebula as a stellar system, Messier 31 | journal=Astrophysical JournalEngl | year=1929 | volume=69 | pages=103–158 | url=http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/bib_query?1929ApJ....69..103H | doi=10.1086/143167 }}</ref>. 1936-ൽ താരാപഥങ്ങളെ വർഗ്ഗീകരിക്കാൻ ഹബിൾ കൊണ്ടുവന്ന രീതി ഇന്നും ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു<ref>{{cite journal | last = Sandage | first = Allan | title=Edwin Hubble, 1889–1953 | journal=The Journal of the Royal Astronomical Society of Canada | year=1989 | volume=83 | issue=6 | url=http://antwrp.gsfc.nasa.gov/diamond_jubilee/1996/sandage_hubble.html | accessdate = 2007-01-08 }}</ref> == ആധുനികഗവേഷണം == [[പ്രമാണം:GalacticRotation2.svg|right|thumb|250px|സാധാരണ സർപ്പിളഗാലക്സിയുടെ ഭ്രമണാരേഖം. (A) സൈദ്ധാന്തികമായ ഭ്രമണവേഗവും (B) നിരീക്ഷിക്കപ്പെട്ട ഭ്രമണവേഗവുമാണ്. ദൂരം താരാപഥകേന്ദ്രത്തിൽ നിന്നാണ്]] നക്ഷത്രാന്തരീയമാദ്ധ്യമത്തിലെ അറ്റോമിക [[ഹൈഡ്രജൻ]] വാതകം 21 സെന്റിമീറ്റർ തരംഗദൈർഘ്യമുള്ള [[മൈക്രോവേവ്]] വികിരണം പുറപ്പെടുവിക്കുമെന്ന് 1944-ൽ ഹെൻഡ്രിക് വാൻ ഡി ഹുൾസ്റ്റ് പ്രവചിച്ചു<ref>{{cite web | first = Joe | last = Tenn | url = http://www.phys-astro.sonoma.edu/BruceMedalists/vandeHulst/ | title = Hendrik Christoffel van de Hulst | publisher = Sonoma State University | accessdate = 2007-01-05 | archive-date = 2012-05-29 | archive-url = https://archive.today/20120529/http://www.phys-astro.sonoma.edu/BruceMedalists/vandeHulst/ | url-status = dead }}</ref>. ഈ വികിരണം 1951-ൽ നിരീക്ഷിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. നക്ഷത്രാന്തരമാധ്യമത്തിലെ പൊടി ഈ വികിരണത്തെ ആഗിരണം ചെയ്യുന്നില്ല എന്നതിനാൽ വാതകത്തിന്റെ ഡോപ്പ്ലർ നീക്കം കണക്കാക്കാൻ ഈ വികിരണം ഉപയോഗിക്കാം. ഈ തത്ത്വമുപയോഗിച്ച് ആകാശഗംഗയെക്കുറിച്ച് നടത്തിയ കൂടുതൽ കൃത്യമായ പഠനങ്ങളിൽ നിന്ന് താരാപഥത്തിന്റെ കേന്ദ്രത്തിന് ഭ്രമണം ചെയ്യുന്ന ബാർഡ് സർപ്പിള ഘടനയാണുള്ളതെന്ന പരികൽപന ഉരുത്തിരിഞ്ഞു<ref>{{cite journal | author=López-Corredoira, M.; Hammersley, P. L.; Garzón, F.; Cabrera-Lavers, A.; Castro-Rodríguez, N.; Schultheis, M.; Mahoney, T. J. | title=Searching for the in-plane Galactic bar and ring in DENIS | journal=Astronomy and Astrophysics | year=2001 | volume=373 | pages=139–152 | url=http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/nph-bib_query?bibcode=2001A%26A...373..139L | accessdate = 2007-01-08 | doi=10.1051/0004-6361:20010560 }}</ref>. കൂടുതൽ കൃത്യതയുള്ള റേഡിയോ ദൂരദർശിനികളുപയോഗിച്ച് മറ്റ് താരാപഥങ്ങളിലെയും ഹൈഡ്രജൻ വാതകം നിരീക്ഷിക്കാനായി. 1970-കളിൽ [[വേര റൂബിൻ]] താരാപഥങ്ങളുടെ ഭ്രമണവേഗതയെക്കുറിച്ച് നടത്തിയ പഠനങ്ങളിൽ നിന്നും ദൃശ്യമായ പിണ്ഡം മാത്രമുപയോഗിച്ച് കൂടിയ ഭ്രമണവേഗത പൂർണ്ണമായി വിശദീകരിക്കാനാകില്ലെന്ന് മനസ്സിലായി. പ്രകാശം പുറത്തുവിടാത്ത [[തമോദ്രവ്യം | തമോദ്രവ്യത്തിന്റെ]] സാന്നിദ്ധ്യമുപയോഗിച്ച് ഈ പ്രശ്നം വിശദീകരിക്കാനാകുമെന്ന് കരുതുന്നു<ref>{{cite web | url = http://www.petergruberfoundation.org/Rubin.htm | title = 2002 Cosmology Prize Recipient—Vera Rubin, Ph.D. | publisher = Peter Gruber Foundation | accessdate = 2007-01-05 }}</ref> 1990-കളിൽ [[ഹബിൾ ബഹിരാകാശ ദൂരദർശിനി]] കൂടുതൽ മെച്ചപ്പെട്ട നിരീക്ഷണങ്ങൾക്ക് വഴിവച്ചു. കാണാനാകാത്ത [[തമോദ്രവ്യം]] ചെറുതും പ്രകാശം കുറഞ്ഞതുമായ നക്ഷത്രങ്ങളാൽ മാത്രം നിർമ്മിതമല്ല എന്ന പ്രധാന കണ്ടെത്തൽ ഇങ്ങനെയുണ്ടായി<ref>{{cite news | title=Hubble Rules Out a Leading Explanation for Dark Matter | publisher=Hubble News Desk | date=1994-10-17 | url=http://hubblesite.org/newscenter/archive/releases/1994/41/text/ | accessdate = 2007-01-08 }}</ref>. [[ഹബിൾ ഡീപ് ഫീൽഡ്]] നിരീക്ഷണത്തിൽ നിന്നും പ്രപഞ്ചത്തിൽ ഏതാണ്ട് 1.25×10¹¹ താരാപഥങ്ങളുണ്ടെന്നും കണക്കാക്കാനായി<ref>{{cite web | date=2002-11-27 | url = http://imagine.gsfc.nasa.gov/docs/ask_astro/answers/021127a.html | title = How many galaxies are there? | publisher = NASA | accessdate = 2007-01-08 }}</ref>. ദൃശ്യപ്രകാശത്തിനു പുറമെയുള്ള വൈദ്യുതകാന്തികവർണ്ണരാജിയിലെ വികിരണങ്ങളിൽ നിരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്താൻ സഹായിക്കുന്ന റേഡിയോ ദൂരദർശിനികൾ, ഇൻഫ്രാറെഡ് കാമറകൾ, എക്സ്-റേ ദുരദർശിനികൾ എന്നിവയുപയോഗിച്ച് ഹബിളിന് കാണാൻ സാധിക്കാതിരുന്ന താരാപഥങ്ങളും നമുക്ക് നിരീക്ഷിക്കാനായിട്ടുണ്ട്. ആകാശഗംഗ മറയ്ക്കുന്ന ആകാശഭാഗത്തിലെ താരാപഥങ്ങൾ ഇതിൽ പെടുന്നു<ref>{{cite journal | author=Kraan-Korteweg, R. C.; Juraszek, S. | title=Mapping the hidden universe: The galaxy distribution in the Zone of Avoidance | journal=Publications of the Astronomical Society of Australia | year=2000 | volume=17 | issue=1 | pages=6–12 | url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1999astro.ph.10572K | accessdate=2008-11-01 }}</ref> == തരങ്ങളും രൂപവും == [[പ്രമാണം:Hubble sequence photo.png|thumb|300px|ഹബിളിന്റെ വർഗ്ഗീകരണരീതിയനുസരിച്ചുള്ള താരാപഥങ്ങളുടെ വർഗ്ഗീകരണം. ''E'' - ദീർഘവൃത്താകാരഗാലക്സി, ''S'' - സർപ്പിളഗാലക്സി, ''SB'' - ബാർഡ് സർപ്പിളഗാലക്സി<ref group=note>ഹബിൾ വർഗീകരണരീതിയുടെ ഇടതുഭാഗത്തുള്ള താരാപഥങ്ങളെ "early-type" എന്നും വലതുഭാഗത്തുള്ളവയെ "late-type" എന്നും ചിലപ്പോൾ വിളിക്കാറുണ്ട്.</ref>]] താരാപഥങ്ങളെ മൂന്ന് പ്രധാന തരങ്ങളായി വർഗ്ഗീകരിക്കാം : ദീർഘവൃത്താകാരം (elliptical), സർപ്പിളം (spiral), ഇറെഗുലർ (irregular). കുറച്ചുകൂടി വിശദമായ വർഗ്ഗീകരണരീതിയാണ് ഹബിളിന്റെ രൂപവിജ്ഞാനീയപരമായ വർഗ്ഗീകരണരീതി (Hubble sequence). രൂപത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിമാത്രമാണ് ഹബിൽ രീതി താരാപഥങ്ങളെ വർഗ്ഗീകരിക്കുന്നത് എന്നതിനാൽ സ്റ്റാർബർസ്റ്റ് ഗാലക്സികളിലെ നക്ഷത്രരൂപവത്കരണത്തിന്റെ തോത്, സജീവതാരാപഥകേന്ദ്രങ്ങൾ മുതലായവയെ അത് അവഗണിക്കുന്നു. === ദീർഘവൃത്താകാരം === ഹബിൾ വർഗ്ഗീകരണരീതി ദീർഘവൃത്താകാരഗാലക്സികളെ അവയുടെ ellipticity അനുസരിച്ച് തരം തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. ഏതാണ്ട് ഗോളാകൃതിയുള്ളവയായ E0 മുതൽ എലിപ്റ്റിസിറ്റി വളരെക്കൂടുതലുള്ള E7 വരെയാണ് ഈ തരങ്ങൾ. ഈ താരാപഥങ്ങളുടെ രൂപം എലിപ്സോയ്ഡൽ (ellipsoidal) ആയതിനാൽ ഏത് ദിശയിൽ നിന്ന് നോക്കിയാലും ഇവ ദീർഘവൃത്താകാരമായി അനുഭവപ്പെടും. ഘടനയിൽ കാര്യമായ പ്രത്യേകതകളില്ലാത്ത ഇവയിൽ നക്ഷത്രാന്തരമാധ്യമവും അധികമുണ്ടാകില്ല. അതിനാൽ തുറന്ന താരവ്യൂഹങ്ങളും പുതിയ നക്ഷത്രങ്ങളുടെ രൂപവത്കരണവും ഇവയിൽ കുറവാണ്. പ്രായമേറിയതും താരാപഥകേന്ദ്രത്തെ വിവിധ ദിശകളിൽ ഭ്രമണം ചെയ്യുന്നതുമായ നക്ഷത്രങ്ങളാണ് ഇവയിൽ ഏറെ കാണപ്പെടുക. ഗോളീയ താരവ്യൂഹങ്ങളുമായി ഇവ ഏറെ സാമ്യം പുലർത്തുന്നു<ref name="elliptical">{{cite web | last = Barstow | first = M. A. | year = 2005 | url = http://www.star.le.ac.uk/edu/Elliptical.shtml | title = Elliptical Galaxies | publisher = Leicester University Physics Department | accessdate = 2006-06-08 | archive-date = 2012-07-29 | archive-url = https://web.archive.org/web/20120729081504/http://www.star.le.ac.uk/edu/Elliptical.shtml | url-status = dead }}</ref> ഏറ്റവും വലിയ താരാപഥങ്ങൾ ഭീമൻ ദീർഘവൃത്താകാരഗാലക്സികളാണ്. ഗാലക്സികൾ കൂട്ടിമുട്ടുകയും കൂടിച്ചേരുകയും ചെയ്യുന്നതിന്റെ ഫലമായാണ് ഇവ രൂപം കൊള്ളുന്നതെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. സർപ്പിളഗാലക്സികളുമായി താരതമ്യപ്പെടുത്തുമ്പോൾ ഇവ ഏറെ വലുതാകാം. വലിയ ഗാലക്സി ക്ലസ്റ്ററുകളുടെ കേന്ദ്രത്തിനടുത്തായാണ് ഇത്തരം ഭീമൻ ദീർഘവൃത്താകാരഗാലക്സികൾ സാധാരണ കാണപ്പെടാറ്<ref>{{cite web | date=2005-10-20 | url = http://curious.astro.cornell.edu/galaxies.php | title = Galaxies | publisher = Cornell University | accessdate = 2006-08-10 }}</ref>. ദീർഘവൃത്താകാരതാരാപഥത്തിന്റെ രൂപവത്കരണത്തിന് കാരണമാകുന്ന ഗാലക്സികളുടെ കൂട്ടിമുട്ടൽ വഴിയാണ് സ്റ്റാർബർസ്റ്റ്‌ ഗാലക്സികളും രൂപം കൊള്ളുന്നത്<ref name="elliptical" />. === സർപ്പിളം === [[പ്രമാണം:M104 ngc4594 sombrero galaxy hi-res.jpg|thumb|250px|ബാർഡ് അല്ലാത്ത സർപ്പിളഗാലക്സിയായ [[സോംബ്രെറോ ഗാലക്സി]]]] നക്ഷത്രങ്ങളുടെയും നക്ഷത്രാന്തരമാധ്യമത്തിന്റെയും ഭ്രമണം ചെയ്യുന്ന ഡിസ്കാലാണ് സർപ്പിളഗാലക്സികൾ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്. കേന്ദ്രഭാഗത്തായി പ്രായമേറിയ നക്ഷത്രങ്ങളുടെ തള്ളിച്ചയുമുണ്ടാകും. ഈ തള്ളിച്ചയിൽ നിന്ന് പ്രകാശമേറിയ ഭുജങ്ങൾ നീണ്ടുകിടക്കുന്നു. ''S'' എന്ന അക്ഷരമാണ് ഹബിൾ വർഗ്ഗീകരണരീതിയിൽ സർപ്പിളഗാലക്സികളെ പ്രതിനിധീകരിക്കാനുപയോഗിക്കുന്നത്. ഇതിനുപിന്നാലെ കേന്ദ്രത്തിലെ തള്ളിച്ചയുടെ വലിപ്പവും ഭുജങ്ങളുടെ ഇറുക്കവുമനുസരിച്ച് ''a'', ''b'', ''c'' എന്നീ അക്ഷരങ്ങളിലേതെങ്കിലുമൊന്ന് ഉപയോഗിക്കുന്നു. ''Sa'' ഗാലക്സിയുടെ ഭുജങ്ങൾ ഇറുകിയതും വ്യക്തതയില്ലാത്തതുമാണ്. ഇവയുടെ കേന്ദ്രത്തിലെ തള്ളിച്ച വളരെ വലുതായിരിക്കുകയും ചെയ്യും. ഇതിന് വിപരീതമായി ''Sc'' ഗാലക്സികളുടെ ഭുജങ്ങൾ തുറന്നതും കേന്ദ്രത്തിലെ തള്ളിച്ച ചെറുതുമായിരിക്കും<ref>{{cite web | last=Smith | first=Gene | date=2000-03-06 | url = http://casswww.ucsd.edu/public/tutorial/Galaxies.html | title = Galaxies — The Spiral Nebulae | publisher = University of California, San Diego Center for Astrophysics & Space Sciences | accessdate = 2006-11-30 }}</ref> സർപ്പിളഗാലക്സികളിൽ ഭുജങ്ങൾക്ക് ഏതാണ്ട് ലോഗരിതമിക് സർപ്പിളാകൃതിയായിരിക്കും. ഏകതാനമായി പരിക്രമണം നടത്തുന്ന നക്ഷത്രക്കൂട്ടത്തിൽ ചെറിയ മാറ്റം വരുത്തുന്നതുവഴി ഇങ്ങനെയൊരു രൂപമാണുണ്ടാവുക എന്ന് സൈദ്ധാന്തികമായി തെളിയിക്കാനാകും. നക്ഷത്രങ്ങളെപ്പോലെ സർപ്പിളഭുജങ്ങളും കേന്ദ്രത്തിനുചുറ്റും ഭ്രമണം നടത്തുന്നുവെങ്കിലും അവയുടെ കോണീയപ്രവേഗം സ്ഥിരമായിരിക്കും. അതായത്, നക്ഷത്രങ്ങൾ ഒരു ഭുജത്തിൽ നിന്ന് മറ്റൊന്നിലേക്ക് മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കും. ഉയർന്ന സാന്ദ്രതയുള്ള ദ്രവ്യത്തിന്റെയും സാന്ദ്രതാതരംഗങ്ങളുടെയും മേഖലകളാണ് ഭുജങ്ങൾ. നക്ഷത്രങ്ങൾ ഒരു ഭുജത്തിലൂടെ നീങ്ങുമ്പോൾ ഉയർന്ന സാന്ദ്രതയുള്ള പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ഗുരുത്വാകർഷണം നക്ഷത്രവ്യവസ്ഥകളുടെ പ്രവേഗത്തിൽ മാറ്റം വരുത്തുന്നു (ഭുജത്തിന്റെ മറുവശത്തുകൂടി നക്ഷത്രങ്ങൾ പുറത്തുവരുമ്പോൾ ഈ പ്രവേഗം വീണ്ടും സാധാരണനിലയിലാകും). ഭുജങ്ങളിലെ ഉയർന്ന സാന്ദ്രത നക്ഷത്രരൂപവത്കരണത്തിന് കാരണമാകുന്നതിനാൽ അവയിൽ പ്രകാശമേറിയതും പ്രായം കുറഞ്ഞതുമായ ധാരാളം നക്ഷത്രങ്ങളുണ്ടാകും എന്നതിനാലാണ് ഭുജങ്ങളെ നമുക്ക് കാണാൻ സാധിക്കുന്നത്. [[പ്രമാണം:Hubble2005-01-barred-spiral-galaxy-NGC1300.jpg|left|thumb|250px|ബാർഡ് സർപ്പിളഗാലക്സിയായ [[NGC 1300]]]] മിക്ക സർപ്പിളഗാലക്സികളിലും നീണ്ട ബാർ രൂപത്തിൽ നക്ഷത്രങ്ങൾ കേന്ദ്രത്തിന്റെ ഇരുവശങ്ങളിലേക്കും തള്ളിനിൽക്കുകയും ഒടുവിൽ ഭുജങ്ങളുടെ ഭാഗമാവുകയും ചെയ്യുന്നുണ്ടാകും<ref>{{cite journal | author=Eskridge, P. B.; Frogel, J. A. | title=What is the True Fraction of Barred Spiral Galaxies? | journal=Astrophysics and Space Science | year=1999 | volume=269/270 | pages=427–430 | url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1999Ap&SS.269..427E | doi=10.1023/A:1017025820201 }}</ref>. ഇവയെ ബാർഡ് സർപ്പിളഗാലക്സികൾ എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ഹബിൾ വർഗ്ഗീകരണരീതിയിൽ ഇവയെ സൂചിപ്പിക്കാൻ ''SB'', തുടർന്ന് മുകളിൽ വിവരിച്ചപോലെ ''a'', ''b'' അഥവാ ''c'' ഉപയോഗിക്കും. കേന്ദ്രത്തിൽ നിന്ന് പുറപ്പെടുന്ന സാന്ദ്രതാതരംഗങ്ങൾ മൂലമോ മറ്റൊരു താരാപഥവുമായുള്ള ടൈഡൽ ഗുരുത്വാകർഷണബലം മൂലമോ രൂപമെടുക്കുന്ന താൽക്കാലികഘടങ്കളാണ് ഇവ എന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു<ref>{{cite journal | author=Bournaud, F.; Combes, F. | title=Gas accretion on spiral galaxies: Bar formation and renewal | journal=Astronomy and Astrophysics | year=2002 | volume=392 | pages=83–102 | url=http://adsabs.harvard.edu/abs/2002A&A...392...83B | doi=10.1051/0004-6361:20020920 }}</ref>. വാതകങ്ങൾ ഭുജങ്ങളിലൂടെ കേന്ദ്രത്തിലേക്ക് നീങ്ങുന്നതിനാലാകാം, മിക്ക ബാർഡ് സർപ്പിളഗാലക്സികളുടെയും കേന്ദ്രങ്ങൾ സജീവമാണ്<ref>{{cite journal | author=Knapen, J. H.; Pérez-Ramírez, D.; Laine, S. | title=Circumnuclear regions in barred spiral galaxies — II. Relations to host galaxies | journal=Monthly Notice of the Royal Astronomical Society | year=2002 | volume=337 | issue=3 | pages=808–828 | url=http://adsabs.harvard.edu/abs/2002MNRAS.337..808K | doi=10.1046/j.1365-8711.2002.05840.x | accessdate=2008-11-01 }}</ref> 30 കിലോപാർസെക് വ്യാസവും ഒരു കിലോപാർസെക് കട്ടിയുമുള്ള ഡിസ്കിന്റെ രൂപത്തിലുള്ള വലിയൊരു ബാർഡ് സ്പൈറൽ ഗാലക്സിയാണ് ക്ഷീരപഥം<ref>{{cite journal | first=Alard | title=Another bar in the Bulge | journal=Astronomy and Astrophysics | year=2001 | volume=379 | issue=2 | pages=L44–L47 | url=http://adsabs.harvard.edu/abs/2001A&A...379L..44A | doi=10.1051/0004-6361:20011487 | unused_data=|;ast=C. }}</ref>. ഏതാണ്ട് 2×10¹¹ നക്ഷത്രങ്ങൾ നമ്മുടെ താരാപഥത്തിലുണ്ട്<ref>{{cite news | first = Robert | last = Sanders | title=Milky Way galaxy is warped and vibrating like a drum | publisher=UCBerkeley News | date=2006-01-09 | url=http://www.berkeley.edu/news/media/releases/2006/01/09_warp.shtml | accessdate=2006-05-24 }}</ref>. പിണ്ഡം സൂര്യന്റെ ഉദ്ദേശം 6×10¹¹ ഇരട്ടിയുമാണ്<ref>{{cite journal | author=Bell, G. R.; Levine, S. E. | title=Mass of the Milky Way and Dwarf Spheroidal Stream Membership | journal=Bulletin of the American Astronomical Society | year=1997 | volume=29 | issue=2 | pages=1384 | url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1997AAS...19110806B | accessdate=2008-11-01 }}</ref>. === മറ്റ് രൂപങ്ങൾ === [[പ്രമാണം:Hoag's object.jpg|thumb|റിങ്ങ് ഗാലക്സിക്ക് ഉദാഹരണമായ ഹോഗ്സ് ഒബ്ജക്റ്റ്]] മറ്റ് ഗാലക്സികളുമായുള്ള ടൈഡൽ പ്രതിപ്രവർത്തനം മൂലം അസാധാരണമായ സവിശേഷതകൾ കൈവരുന്ന താരാപഥങ്ങളാണ് വിചിത്രതാരാപഥങ്ങൾ അഥവാ പെക്യൂലിയർ താരാപഥങ്ങൾ. നഗ്നമായ കേന്ദ്രവും ഇതിനെച്ചുറ്റി വലയരൂപത്തിലുള്ള നക്ഷത്രങ്ങളും നക്ഷത്രാന്തരമാധ്യമവുമടങ്ങിയ റിങ്ങ് ഗാലക്സി ഈ തരത്തിന് ഉദാഹരണമാണ്. സർപ്പിള താരാപഥത്തിന്റെ കേന്ദ്രത്തിലൂടെ മറ്റൊരു ചെറിയ താരാപഥം കടന്നുപോകുമ്പോഴാണ് ഇവ ഉണ്ടാകുന്നതെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു<ref>{{cite journal | author=Gerber, R. A.; Lamb, S. A.; Balsara, D. S. | title=Ring Galaxy Evolution as a Function of "Intruder" Mass | journal=Bulletin of the American Astronomical Society | year=1994 | volume=26 | pages=911 | url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1994AAS...184.3204G | accessdate=2008-11-01 }}</ref>. ആൻഡ്രോമിഡ താരാപഥത്തിന്റെ ഇൻഫ്രാറെഡ് ചിത്രങ്ങളിൽ ഇതുപോലെ വലയങ്ങളടങ്ങിയ ഒരു ഘടന കാണാനാകുന്നതിനാൽ ഇങ്ങനെയുള്ള ഒരു പ്രതിഭാസം ആൻഡ്രോമീഡ താരാപഥത്തിലും നടന്നിട്ടുണ്ടെന്ന് അനുമാനിക്കുന്നു<ref>{{cite press release | publisher=Esa Science News | date=1998-10-14 | title=ISO unveils the hidden rings of Andromeda | url=http://www.iso.vilspa.esa.es/outreach/esa_pr/andromed.htm | accessdate=2006-05-24 | archive-date=1999-08-28 | archive-url=https://archive.today/19990828194420/http://www.iso.vilspa.esa.es/outreach/esa_pr/andromed.htm | url-status=dead }}</ref> ദീർഘവൃത്താകാര താരാപഥങ്ങളുടേയും സർപ്പിള താരാപഥങ്ങളുടേയും സ്വഭാവസവിശേഷതകളടങ്ങിയ, ഇവയ്ക്കിടയിലുള്ള രൂപമാണ് ലെന്റികുലർ ഗാലക്സി. ഹബിൾ വർഗ്ഗീകരണത്തിൽ ''S0'' ഉപയോഗിച്ചാണ് ഇവയെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നത്. നക്ഷത്രങ്ങളുടെ ദീർഘവൃത്താകൃതിയിലുള്ള പ്രഭാമണ്ഡലവും വ്യക്തമല്ലാത്ത ഭുജങ്ങളും ഇവയിലുണ്ടാകും<ref>{{cite web | date=2004-05-31 | url = http://www.cfa.harvard.edu/press/pr0419.html | title = Spitzer Reveals What Edwin Hubble Missed | publisher = Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics | accessdate = 2006-12-06 }}</ref>. ബാർഡ് ലെന്റികുലർ ഗാലക്സികളെ സൂചിപ്പിക്കാൻ''SB0'' ആണ് ഹബിൾ രീതിയിൽ ഉപയോഗിക്കുക. [[പ്രമാണം:Ngc5866 hst big.png|thumb|left|200px|ലെന്റികുലർ ഗാലക്സിയായ [[NGC 5866]]. കടപ്പാട്: [[നാസ]]/[[ഇസ]].]] ഇതിനുപുറമെ ദീർഘവൃത്താകാരമെന്നോ സർപ്പിളമെന്നോ വർഗ്ഗീകരിക്കാനാകാത്ത ഏറെ താരാപഥങ്ങളുണ്ട്. ഇവയെ അനിയത താരാപഥങ്ങൾ (irregular galaxies) എന്ന വർഗ്ഗത്തിൽ പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. Irr-I വർഗ്ഗത്തിലെ താരാപഥങ്ങൾക്ക് ഘടനയുണ്ടെങ്കിലും ഹബിൾ വർഗ്ഗീകരണരീതിയിലെ രൂപങ്ങളുമായി ഇവ വ്യക്തമായി ഒത്തുപോകുന്നില്ല. Irr-II താരാപഥങ്ങൾക്കാകട്ടെ ഹബിൾ രീതിയിലെ രൂപങ്ങളുമായി യാതൊരു സാമ്യവുമുണ്ടാകില്ല<ref>{{cite web | last=Barstow | first=M. A. | year=2005 | url=http://www.star.le.ac.uk/edu/Irregular.shtml | title=Irregular Galaxies | publisher=University of Leicester | accessdate=2006-12-05 | archive-date=2012-02-27 | archive-url=https://web.archive.org/web/20120227172628/http://www.star.le.ac.uk/edu/Irregular.shtml | url-status=dead }}</ref>. മഗല്ലനിക് മേഘങ്ങൾ കുള്ളൻ അനിയത താരാപഥങ്ങൾക്ക് ഉദാഹരണങ്ങളാണ്. === വാമനതാരാപഥങ്ങൾ === വലിയ ദീർഘവൃത്താകാര, സർപ്പിള താരാപഥങ്ങൾ ധാരാളമായി കാണപ്പെടുന്നുവെങ്കിലും പ്രപഞ്ചത്തിലെ താരാപഥങ്ങളിലേറെയും വാമനതാരാപഥങ്ങളാണ്. ആകാശഗംഗയുടെ നൂറിലൊന്നോളം വലിപ്പം മാത്രമുള്ള ഇവയിൽ നൂറുകോടിയോളം നക്ഷത്രങ്ങൾ മാത്രമേ കാണൂ. ഏതാണ്ട് 100 പാർസെക് മാത്രം വ്യാസമുള്ള തീരെച്ചെറിയ (Ultra-compact) വാമനതാരാപഥങ്ങളും അടുത്തിടെ കണ്ടെത്തുകയുണ്ടായി<ref>{{cite journal | author=Phillipps, S.; Drinkwater, M. J.; Gregg, M. D.; Jones, J. B. | title=Ultracompact Dwarf Galaxies in the Fornax Cluster | journal=The Astrophysical Journal | year=2001 | volume=560 | issue=1 | pages=201–206 | url=http://adsabs.harvard.edu/abs/2001ApJ...560..201P | doi=10.1086/322517 }}</ref> ഒരു വലിയ താരാപഥത്തെ ഒന്നിലേറെ വാമനതാരാപഥങ്ങൾ പരിക്രമണം ചെയ്തേക്കാം. ക്ഷീരപഥത്തിനുതന്നെ ഒരു ഡസണോളം ഇത്തരം ഉപതാരാപഥങ്ങളുണ്ട്. 300 മുതൽ 500 വരെ എണ്ണം ഇനിയും കണ്ടുപിടിക്കാത്തതായും ഉണ്ടാകാം<ref>{{cite news | first=Kimm | last=Groshong | title=Strange satellite galaxies revealed around Milky Way | publisher=NewScientist | date=2006-04-24 | url=http://space.newscientist.com/article/dn9043 | accessdate=2007-01-10 }}</ref>. വാമനതാരാപഥങ്ങളെ വാമനദീർഘവൃത്താകാരതാരാപഥം, വാമനസർപ്പിളതാരാപഥം, വാമന അനിയത താരാപഥം എന്നിങ്ങനെ തരം തിരിക്കാം. വാമനദീർഘവൃത്താകാരതാരാപഥങ്ങൾക്ക് വലിയ ദീർഘവൃത്താകാരതാരാപഥങ്ങളുമായി സാമ്യം തീരെക്കുറവായതിനാൽ അവയെ വാമന സ്ഫിറോയ്ഡൽ താരാപഥങ്ങൾ എന്നും വിളിക്കാറുണ്ട് ആകാശഗംഗയുടെ അടുത്തുള്ള 27 വാമനതാരാപഥങ്ങളെക്കുറിച്ച് നടത്തിയ പഠനം അവയിലെ നക്ഷത്രങ്ങളുടെ എണ്ണം എത്രതന്നെയായാലും അവയുടെ പിണ്ഡം ഏതാണ്ട് ഒരു കോടി [[സൗരപിണ്ഡം|സൗരപിണ്ഡമായിരിക്കുമെന്ന്]] കണ്ടെത്തി. താരാപഥങ്ങൾ പ്രധാനമായും [[തമോദ്രവ്യം | തമോദ്രവ്യത്താൽ]] നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടതാണെന്നും പിണ്ഡം ഒരളവിൽ കുറവാണെങ്കിൽ തമോദ്രവ്യത്തിന് ഗുരുത്വാകർഷണഫലമായി ബന്ധിതമാകാൻ കഴിയില്ലെന്നും ഇതിൽ നിന്ന് അനുമാനിക്കുന്നു<ref>{{cite web | first=Michael | last=Schirber | url=http://sciencenow.sciencemag.org/cgi/content/full/2008/827/3 | title=No Slimming Down for Dwarf Galaxies | publisher=ScienceNOW Daily News | date=2008-08-27 | accessdate=2008-08-27 | archive-date=2012-07-13 | archive-url=https://archive.today/20120713/http://sciencenow.sciencemag.org/cgi/content/full/2008/827/3 | url-status=dead }}</ref> == അസാധാരണ പ്രതിഭാസങ്ങൾ == === പരസ്പരപ്രവർത്തനം === ഒരു ക്ലസ്റ്ററിലെ താരാപഥങ്ങൾക്കിടയിലുള്ള ശരാശരി ദൂരം അവയുടെ വ്യാസത്തിന്റെ പത്തിരട്ടിയോളമേ വരൂ. അതിനാൽ അടുത്തടുത്തുള്ള താരാപഥങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള പരസ്പരപ്രവർത്തനത്തിന് സാധ്യത കൂടുതലാണ്. താരാപഥങ്ങളുടെ പരിണാമത്തിൽ ഇത് പ്രധാന പങ്കുവഹിക്കുന്നു. രണ്ട് താരപഥങ്ങൾ അവയുടെ വേഗതയുടെ പ്രത്യേകതമൂലം വളരെയടുത്തെത്തി അകന്നുപോവുകയാണെങ്കിൽ ടൈഡൽ പ്രതിപ്രവർത്തനം മൂലം അവയുടെ രൂപത്തിൽ മാറ്റങ്ങളുണ്ടാകാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. വാതകവും ധൂളികളും ഇത്തരം താരാപഥങ്ങൾ പരസ്പരം കൈമാറിയേക്കാം<ref name="umda">{{cite web | url = http://www.astro.umd.edu/education/astro/gal/interact.html | title = Galaxy Interactions | publisher = University of Maryland Department of Astronomy | accessdate = 2006-12-19 | archive-date = 2006-05-09 | archive-url = https://web.archive.org/web/20060509074300/http://www.astro.umd.edu/education/astro/gal/interact.html | url-status = dead }}</ref><ref name="suia">{{cite web | url = http://cosmos.swin.edu.au/entries/interactinggalaxies/interactinggalaxies.html?e=1 | title = Interacting Galaxies | publisher = Swinburne University | accessdate = 2006-12-19 }}</ref> [[പ്രമാണം:Antennae galaxies xl.jpg|left|250px|thumb|[[അത്തക്കാക്ക (നക്ഷത്രരാശി)|അത്തക്കാക്ക രാശിയിലെ]] പരസ്പരം പിണ്ഡം കൈമാറുന്ന [[ആന്റിന ഗാലക്സികൾ]] ഒടുവിൽ കൂടിച്ചേർന്ന് ഒരു താരാപഥമായി മാറും]] ഒരു താരാപഥം മറ്റൊന്നിലൂടെ കടന്നുപോവുകയും കൂടിച്ചേരാതിരിക്കാൻ മാത്രം സംവേഗം അവയ്ക്കുണ്ടാവുകയും ചെയ്യുമ്പോഴാണ് താരാപഥങ്ങളുടെ ഘട്ടനങ്ങൾ സംഭവിക്കുന്നത്. ഇങ്ങനെ വരുമ്പോൾ ഓരോ താരാപഥത്തിലെയും നക്ഷത്രങ്ങൾ യാതൊന്നുമായും കൂട്ടിമുട്ടാതെ മറ്റതിനുള്ളിലൂടെ മാറ്റങ്ങളൊന്നുമില്ലാതെ കടന്നുപോകും. എന്നാൽ രണ്ടിലെയും പൊടിയും വാതകങ്ങളും പ്രതിപ്രവർത്തിക്കും. നക്ഷത്രാന്തരമാധ്യമം ഞെരുക്കപ്പെടുന്നതിനാൽ ത്വരിതമായ നക്ഷത്രരൂപവത്കരണത്തിന് ഇത് വഴിവക്കും. ഘട്ടനം ചെയ്യുന്ന താരാപഥങ്ങളുടെ രൂപത്തിൽ വലിയ മാറ്റങ്ങൾ വരികയും ബാറുകൾ, റിങ്ങുകൾ, വാലുപോലുള്ള ഘടനകൾ എന്നിവ ഉണ്ടാകുകയും ചെയ്യാൻ സാധ്യതയുണ്ട്<ref name="umda" /><ref name="suia" /> ഇടയുന്ന താരാപഥങ്ങൾക്ക് ആവശ്യത്തിന് സംവേഗമില്ലാതെ വന്നാൽ അവയ്ക്ക് പരസ്പരം ഉള്ളിലൂടെ കടന്നുപോകാനാവില്ല. അതിനാൽ അവ കൂടിച്ചേർന്ന് ഒറ്റ താരാപഥമായി മാറുന്നു. ഇങ്ങനെ രൂപം കൊള്ളുന്ന താരാപഥത്തിന്റെ രൂപം ഘട്ടനം ചെയ്ത താരാപഥങ്ങളുടേതിൽ നിന്ന് ഏറെ വ്യത്യസ്തമായിരിക്കും. കൂടിച്ചേരുന്ന താരാപഥങ്ങളിൽ ഒന്ന് മറ്റേതിനെക്കാൾ ഏറെ വലുതാണെങ്കിൽ അതിന്റെ ഘടനയ്ക്ക് കൂടിച്ചേരൽ മൂലം കാര്യമായ വ്യത്യാസമൊന്നും വരില്ല. ചെറിയ താരാപഥമാകട്ടെ പൂർണ്ണമായും കീറിമുറിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യും. ഈ പ്രതിഭാസം ''ഗാലക്റ്റികു് കാനിബാളിസം'' (Galactic cannibalism) എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ക്ഷീരപഥം അതിന്റെ ഉപഗാലക്സികളായ ധനു വാമനതാരാപഥം (Sagittarius Dwarf Galaxy), ബൃഹച്ഛ്വാനം വാമനതാരാപഥം (Canis Major Dwarf Galaxy) എന്നിവയെ ഇങ്ങനെ ഭുജിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്<ref name="umda" /><ref name="suia" />. === സ്റ്റാർബർസ്റ്റ് === [[പ്രമാണം:M82 HST ACS 2006-14-a-large web.jpg|right|thumb|250px|സ്റ്റാർബർസ്റ്റ് ഗാലക്സിക്ക് ഉദാഹരണമായ [[Messier 82|M82]]. ഇതിലെ നക്ഷത്രരൂപവത്കരണനിരക്ക് സാധാരണ താരാപഥങ്ങളുടെ പത്തിരട്ടിയോളമാണ്<ref>{{cite web | date=2006-04-24 | url = http://hubblesite.org/newscenter/archive/releases/2006/14/image/a | title = Happy Sweet Sixteen, Hubble Telescope! | publisher = NASA | accessdate = 2006-08-10 }}</ref>]] ഭീമൻ തന്മാത്രാമേഘങ്ങളായി മാറുന്ന തണുത്ത വാതകത്തിൽ നിന്നാണ് താരാപഥങ്ങളിൽ നക്ഷത്രങ്ങൾ രൂപം കൊള്ളുന്നത്. ചില താരാപഥങ്ങളിലെ നക്ഷത്രരൂപവത്കരണനിരക്ക് വളരെ കൂടുതലാണ്. ഈ പ്രതിഭാസം സ്റ്റാർബർസ്റ്റ് എന്നറിയപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ ഈ ഉയർന്ന നിരക്കിൽ നക്ഷത്രരൂപവത്കരണം ഏറെക്കാലം തുടർന്നാൽ താരാപഥത്തിലെ വാതകം താരാപഥത്തിന്റെ ജീവിതകാലത്തെക്കാൾ വളരെവേഗം ഉപയോഗിച്ചുതീർന്നുപോകും. അതിനാൽ ഗാലക്സികളുടെ കാലയളവിൽ ചെറിയ സമയമായ ഏതാണ്ട് ഒരു കോടിയോളം വർഷമേ സ്റ്റാർബർസ്റ്റ് പ്രതിഭാസം നീണ്ടുനിൽക്കൂ. പ്രപഞ്ചം രൂപം കൊണ്ട ആദ്യകാലത്ത് സ്റ്റാർബർസ്റ്റ് ഗാലക്സികളുടെ എണ്ണം കൂടുതലായിരുന്നു<ref name="chandra">{{cite web | date=2006-08-29 | url = http://chandra.harvard.edu/xray_sources/starburst.html | title = Starburst Galaxies | publisher = Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics | accessdate = 2006-08-10 }}</ref>. ഇന്നും നക്ഷത്രരൂപവത്കരണത്തിന്റെ പതിനഞ്ച് ശതമാനത്തോളം നടക്കുന്നത് സ്റ്റാർബർസ്റ്റ് ഗാലക്സികളിലാണ്<ref>{{cite conference | author=Kennicutt Jr., R. C.; Lee, J. C.; Funes, J. G.; Shoko, S.; Akiyama, S. | title = Demographics and Host Galaxies of Starbursts | booktitle = Starbursts: From 30 Doradus to Lyman Break Galaxies | pages = 187- | publisher = Dordrecht: Springer |date=September 6–10, 2004 | location = Cambridge, UK | url = http://adsabs.harvard.edu/abs/2005sdlb.proc..187K | accessdate = 2006-12-11 }}</ref> സ്റ്റാർബർസ്റ്റ് ഗാലക്സികളെ ഇടതിങ്ങിയതും പൊടിനിറഞ്ഞതുമായ വാതകമേഖലകളെയും പുതുതായി രൂപം കൊണ്ട നക്ഷത്രളെയും ഉപയോഗിച്ച് തിരിച്ചറിയാം. പിണ്ഡമേറിയ പുതിയ നക്ഷത്രങ്ങൾ ചുറ്റുഭാഗത്തെ വാതകമേഘങ്ങളെ [[അയണീകരണം|അയണീകരിക്കുന്നതിലാൽ]] H II മേഖലകളും സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്നു<ref>{{cite web | last = Smith | first = Gene | date=2006-07-13 | url = http://casswww.ucsd.edu/public/tutorial/Starbursts.html | title = Starbursts & Colliding Galaxies | publisher = University of California, San Diego Center for Astrophysics & Space Sciences | accessdate = 2006-08-10}}</ref>. [[സൂപ്പർനോവ]] സ്ഫോടനങ്ങൾക്കും പിണ്ഡമേറിയ നക്ഷത്രങ്ങൾ കാരണമാകുന്നു. വികസിക്കുന്ന സൂപ്പർനോവ അവശിഷ്ടങ്ങൾ നക്ഷത്രാന്തരപ്രദേശത്തെ വാതകങ്ങളുമായി പ്രതിപ്രവർത്തിക്കുന്നതിനാൽ കൂടുതൽ നക്ഷത്രങ്ങളുടെ രൂപവത്കരണത്തിന് കാരണമാകുന്നു. ഇങ്ങനെ വാതകമേഖലയിലാകെ നക്ഷത്രരൂപവത്കരണം നടന്ന് വാതകങ്ങളെല്ലാം ഉപയോഗിച്ച് തീരുമ്പോൾ സ്റ്റാർബർസ്റ്റ് അവസാനിക്കുന്നു<ref name="chandra" /> കൂടിച്ചേരുന്നതോ പ്രതിപ്രവർത്തിക്കുന്നതോ ആയ ഗാലക്സികളിൽ സ്റ്റാർബർസ്റ്റ് രൂപവത്കരണത്തിന് സാധ്യത കൂടുതലാണ്. M81 താരാപഥവുമായി പ്രതിപ്രവർത്തിച്ചതിന്റെ ഫലമായി സ്റ്റാർബർസ്റ്റ് നടക്കുന്ന M82 ഇതിനുദാഹരണമാണ്. ഇറെഗുലർ ഗാലക്സികളിൽ ഇടവേളകളിൽ സ്റ്റാർബർസ്റ്റ് പ്രതിഭാസം നടക്കാറുണ്ട്<ref>{{cite web | last = Keel | first = Bill |month= September | year= 2006 | url = http://www.astr.ua.edu/keel/galaxies/starburst.html | title = Starburst Galaxies | publisher = University of Alabama | accessdate = 2006-12-11 }}</ref> === സജീവകേന്ദ്രങ്ങൾ === [[പ്രമാണം:M87 jet.jpg|left|thumb|250px|M87 റേഡിയോഗാലക്സിയുടെ സജീവകേന്ദ്രത്തിൽ നിന്നും പുറത്തുവരുന്ന കണികകളുടെ പ്രവാഹം]] ഊർജ്ജോത്പാദനത്തിന്റെ പ്രധാന പങ്ക് നക്ഷത്രങ്ങൾ, പൊടി പടലങ്ങൾ, നക്ഷത്രാന്തരമാധ്യമം എന്നിവയുടെ പുറമെനിന്നുള്ള താരാപഥങ്ങളെ സജീവതാരാപഥങ്ങൾ എന്നു വിളിക്കുന്നു. കേന്ദ്രത്തിലെ പിണ്ഡമേറിയ തമോദ്വാരത്തിന് ചുറ്റും ഭ്രമണം ചെയ്യുന്ന ' അക്രീഷൻ ഡിസ്ക്ക് ' എന്ന വിശദീകരണമാണ് സജീവ താരാപഥകേന്ദ്രങ്ങൾക്ക് നൽകിയിട്ടുള്ളത്. ഡിസ്കിൽ നിന്ന് തമോദ്വാരത്തിലേക്ക് വീഴുന്ന ദ്രവ്യത്തിന്റെ ഗുരുത്വോർജ്ജമാണ് വികിരണമായി മാറുന്നത്<ref name="keel">{{cite web | last = Keel | first = William C. | year = 2000 | url = http://www.astr.ua.edu/keel/galaxies/agnintro.html | title = Introducing Active Galactic Nuclei | publisher = The University of Alabama | accessdate = 2006-12-06 }}</ref>. പത്ത് ശതമാനത്തോളം സജീവ താരാപഥകേന്ദ്രങ്ങളിൽ നിന്ന് കേന്ദ്രത്തിന്റെ വിപരീതദിശകളിൽ [[പ്രകാശവേഗം|പ്രകാശവേഗത്തോടടുക്കുന്ന]] വേഗതയിൽ ദ്രവ്യം ഒരുജോഡി പ്രവാഹങ്ങളായി പുറത്തേക്കുവരുന്നതായി കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഇവ എങ്ങനെയാണുണ്ടാകുന്നത് എന്നതിനെക്കുറിച്ച് ഇനിയും വ്യക്തമായ ധാരണയായിട്ടില്ല<ref name="monster">{{cite web | author = Lochner, J.; Gibb, M. | url = http://imagine.gsfc.nasa.gov/docs/science/know_l2/active_galaxies.html | title = A Monster in the Middle | publisher = NASA | accessdate = 2006-12-20 }}</ref> [[എക്സ് കിരണം|എക്സ്-രശ്മികളുടെ]] രൂപത്തിൽ ധാരാളം ഊർജ്ജം പുറത്തുവിടുന്ന സജീവതാരാപഥങ്ങളെ ഊർജ്ജത്തിന്റെ അളവനുസരിച്ച് [[സീഫർട്ട് ഗാലക്സി|സീഫർട്ട് ഗാലക്സികൾ]] എന്നും [[ക്വാസാർ|ക്വാസാറുകൾ]] എന്നും വിളിക്കുന്നു. ഭൂമിയുടെ ദിശയിൽ പ്രകാശവേഗത്തോടടുത്ത വേഗതയുള്ള കണികാപ്രവാഹമുള്ള സജീവതാരാപഥങ്ങളാണ് [[ബ്ലാസാർ|ബ്ലാസാറുകൾ]] എന്ന് കരുതുന്നു. പ്രവാഹങ്ങളിൻ നിന്ന് റേഡിയോ തരംഗങ്ങൾ പുറപ്പെടുവിക്കുന്ന സജീവതാരാപഥങ്ങളാണ് [[റേഡിയോ താരാപഥം|റേഡിയോ താരാപഥം]]. നിരീക്ഷകന്റെ വീക്ഷണകോണിലെ വ്യത്യാസമുപയോഗിച്ച് ഇവ വ്യത്യസ്തമായി തോന്നുന്നതിന്റെ കാരണം വിശദീകരിക്കാം<ref name="monster" /> സജീവതാരാപഥകേന്ദ്രങ്ങളുമായും സ്റ്റാർബർസ്റ്റ് മേഖലകളുമായും ബന്ധപ്പെട്ടതാണെന്ന് അനുമാനിക്കുന്ന മറ്റൊരു തരം ഗാലക്സികളാണ് LINER (Low Ionization Nuclear Emission-line Region). ലൈനർ ഗാലക്സികളിൽ നിന്നുള്ള വികിരണം പരിശോധിച്ചാൽ ദുർബലമായി അയണീകരിക്കപ്പെട്ട മൂലകങ്ങളുടെ രേഖകൾ കാണാനാകും<ref name="heckman1980">{{cite journal | first= T. M. | last=Heckman | title=An optical and radio survey of the nuclei of bright galaxies — Activity in normal galactic nuclei | journal=Astronomy and Astrophysics | year=1980 | volume=87 | pages=152–164 | url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1980A&A....87..152H | accessdate=2008-11-01 }}</ref>. ആകാശഗംഗയുടെ സമീപതാരാപഥങ്ങളിൽ മൂന്നിലൊന്നോളം ലൈനർ കേന്ദ്രങ്ങളടങ്ങിയവയാണ്<ref name="keel" /><ref name="heckman1980" /><ref name="hoetal1997b">{{cite journal | author= Ho, L. C.; Filippenko, A. V.; Sargent, W. L. W. | title=A Search for "Dwarf" Seyfert Nuclei. V. Demographics of Nuclear Activity in Nearby Galaxies | journal=Astrophysical Journal | year=1997 | volume=487 | pages=568–578 | url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1997ApJ...487..568H | doi=10.1086/304638 }}</ref> == രൂപവത്കരണവും പരിണാമവും == താരാപഥങ്ങൾ രൂപം കൊള്ളുന്നതെങ്ങനെയെന്നും പ്രപഞ്ചചരിത്രത്തിൽ അവയുടെ പരിണാമമെങ്ങനെയാണെന്നും കണ്ടെത്തുക [[ജ്യോതിർഭൗതികം|ജ്യോതിർഭൗതികത്തിൽ]] വളരെ പ്രാധാന്യമുള്ള വിഷയമാണ്. ഗാലക്സികളുടെ പരിണാമത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചില സിദ്ധാന്തങ്ങൾ ഇന്ന് പരക്കെ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടെങ്കിലും ഈ വിഷയത്തിൽ ഇന്നും ഏറെ ഗവേഷണങ്ങൾ നടക്കുന്നുണ്ട്. === രൂപവത്കരണം === ഇന്ന് കൂടുതലായി അംഗീകരിക്കപ്പെട്ട പ്രപഞ്ചമാതൃകയനുസരിച്ച് ഒരു [[മഹാവിസ്ഫോടനം]] വഴിയാണ് പ്രപഞ്ചം രൂപം കൊണ്ടത്. മഹാവിസ്ഫോടനത്തിന് ഏതാണ്ട് മൂന്നുലക്ഷം വർഷങ്ങൾക്കുശേഷം [[ഹൈഡ്രജൻ|ഹൈഡ്രജന്റെയും]] [[ഹീലിയം|ഹീലിയത്തിന്റെയും]] [[ആറ്റം|ആറ്റങ്ങൾ]] രൂപം കൊള്ളാൻ തുടങ്ങി. ഈ കാലഘട്ടം ''റീകോമ്പിനേഷൻ യുഗം'' എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ഹൈഡ്രജൻ അയണീകൃതമല്ലാത്തതും പ്രകാശം വളരെ നന്നായി ആഗിരണം ചെയ്യുന്നതുമായ രൂപത്തിലായിരുന്നു. നക്ഷത്രങ്ങളൊന്നും രൂപം കൊണ്ടിരുന്നില്ലാത്തതിനാൽ ഈ കാലഘട്ടത്തെ ''ഇരുണ്ട യുഗം'' എന്നും വിളിക്കുന്നു. ആദിമദ്രവ്യത്തിലെ സാന്ദ്രതാവ്യതിയാനങ്ങളിൽ നിന്നാണ് വലിയ ഘടനകൾ രൂപം കൊള്ളാൻ തുടങ്ങിയത്. ഇതിന്റെ ഫലമായി [[Baryon|ബാരിയോണികു്]] ദ്രവ്യം തണുത്ത തമോദ്രവ്യമണ്ഡലങ്ങളിൽ കൂടിച്ചേരാൻ തുടങ്ങി<ref name = "hqrdvj">{{cite web | date=1999-11-18 | url = http://cfa-www.harvard.edu/~aas/tenmeter/proto.htm | title = Search for Submillimeter Protogalaxies | publisher = Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics | accessdate = 2007-01-10 }}</ref>. ഈ ആദിമഘടനകളാണ് പിന്നീട് നാം ഇന്നു കാണുന്ന രൂപത്തിലുള്ള താരാപഥങ്ങളായി മാറിയത് ആദ്യകാലത്തുതന്നെ താരാപഥങ്ങൾ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടിരുന്നു എന്നതിന് 2006-ലാണ് തെളിവു ലഭിച്ചത്. [[IOK-1]] എന്ന താരാപഥത്തിന്റെ ചുവപ്പുനീക്കം വളരെ കൂടുതലാണെന്നും (6.96) ഇത് മഹാവിസ്ഫോടനത്തിന് ഏതാണ്ട് 75 കോടി വർഷത്തിനുശേഷം മാത്രമായിരിക്കണം രൂപം കൊണ്ടതെന്നും കണ്ടെത്തപ്പെട്ടു. അതുവരെ കണ്ടെത്തിയതിൽ വച്ച് ഏറ്റവും ദൂരെയുള്ളതും ആദ്യം രൂപം കൊണ്ടതുമായ ഗാലക്സിയായിരുന്നു IOK-1<ref>{{cite journal | last = McMahon | first = R. | title=Journey to the birth of the Universe | url = https://archive.org/details/sim_nature-uk_2006-09-14_443_7108/page/150 | journal=Nature | year=2006 | volume=443 | doi = 10.1038/443151a | pages = 151 }}</ref>. Abell 1835 IR1916 മുതലായ ചില താരാപഥങ്ങൾക്ക് ഇതിനെക്കാൾ ഉയർന്ന ചുവപ്പുനീക്കമുണ്ടെന്നും അതിനാൽ ആദ്യം രൂപവത്കരിക്കപ്പെട്ടതു് ഇവയായിരിക്കണമെന്നും ചില ശാസ്ത്രജ്ഞന്മാർ വാദിക്കുന്നുവെങ്കിലും IOK-1 ന്റെ പ്രായത്തിനും ഘടനയ്ക്കുമാണ് കൂടുതൽ കൃത്യമായ കണക്കുകളുള്ളത്. ഇത്തരം പ്രാഗ്‌താരാപഥങ്ങളുടെ സാന്നിദ്ധ്യം ഇരുണ്ട യുഗങ്ങളിൽത്തന്നെ അവ രൂപം കൊണ്ടിരുന്നു എന്നതിനുള്ള തെളിവായി ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു<ref name = "hqrdvj"/> ആദ്യകാല താരാപഥരൂപവത്കരണത്തിന് കാരണമാകുന്ന പ്രക്രിയയുടെ വിശദാംശങ്ങൾ ഇനിയും കൃത്യമായി അറിവായിട്ടില്ല. ഇതിനെക്കുറിച്ചുള്ള സിദ്ധാന്തങ്ങളെ പ്രധാനമായും രണ്ടായി തരം തിരിക്കാം : ടോപ് ഡൗൺ (top-down), ബോട്ടം അപ്(bottom-up). എഗ്ഗെൻ-ലിൻഡൻ-ബെൽ മാതൃക (ELS മാതൃക) മുതലായ ടോപ് ഡൗൺ സിദ്ധാന്തങ്ങൾ വലിയ അളവിലുള്ളതും ഒരുമിച്ച് സംഭവിച്ചതുമായ ദ്രവ്യത്തിന്റെ കൂടിച്ചേരലിൽ നിന്നാണ് പ്രാഗ്താരാപഥങ്ങൾ രൂപം കൊണ്ടത് എന്നു പറയുന്നു. ഈ പ്രക്രിയ ഏതാണ്ട് പത്തുകോടി വർഷങ്ങളെടുക്കുന്നതാണ്<ref>{{cite journal | author=Eggen, O. J.; Lynden-Bell, D.; Sandage, A. R. | title=Evidence from the motions of old stars that the Galaxy collapsed | journal=Reports on Progress in Physics | year=1962 | volume=136 | pages=748 | url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1962ApJ...136..748E | accessdate=2008-11-01 | doi=10.1086/147433 }}</ref>. ബോട്ടം അപ് സിദ്ധാന്തങ്ങൾ പറയുന്നത്, ഗോളീയ താരവ്യൂഹങ്ങൾ മുതലായ ചെറിയ ഘടനകളാണ് ആദ്യം രൂപം കൊണ്ടതെന്നും ഇവ കൂടിച്ചേർന്നാണ് ഗാലക്സികൾ ഉണ്ടായതെന്നുമാണ്. സേൾ സിൻ മാതൃക (SZ മാതൃക) ഇതിനുദാഹരണമാണ്<ref>{{cite journal | author=Searle, L.; Zinn, R. | title=Compositions of halo clusters and the formation of the galactic halo | journal=Astrophysical Journal | year=1978 | volume=225 | issue=1 | pages=357–379 | url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1978ApJ...225..357S | doi=10.1086/156499 }}</ref>. തമോദ്രവ്യത്തിന്റെ ഹാലോകളെക്കൂടി കണക്കിലെടുക്കാനായി നിലവിലുള്ള സിദ്ധാന്തങ്ങളെ വികസിപ്പിക്കേണ്ടതുണ്ട് പ്രാഗ്‌ഗാലക്സികൾ രൂപം കൊള്ളാനും ചുരുങ്ങാനും തുടങ്ങുന്നതോടെ ആദ്യത്തെ ഹാലോ നക്ഷത്രങ്ങൾ (പോപ്പുലേഷൻ III നക്ഷത്രങ്ങൾ) അവയ്ക്കുള്ളിൽ രൂപം കൊള്ളാനാരംഭിച്ചു. ഇവ ഏതാണ്ട് പൂർണ്ണമായും ഹൈഡ്രജൻ, ഹീലിയം എന്നിവയാൽ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടവയും പിണ്ഡം വളരെയേറിയതുമായിരുന്നു. അതിനാൽ ഇവ വളരെവേഗം കത്തിത്തീരുകയും സൂപ്പർനോവകളായി മാറി നക്ഷത്രാന്തരമാധ്യമത്തിലേക്ക് ഭാരമൂലകങ്ങളെ പുറത്തുവിടുകയും ചെയ്തു<ref>{{cite journal | author=Heger, A.; Woosley, S. E. | title=The Nucleosynthetic Signature of Population III | journal=Astrophysical Journal | year=2002 | volume=567 | issue=1 | pages=532–543 | url=http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/nph-bib_query?bibcode=2002ApJ...567..532H | doi=10.1086/338487 }}</ref>. ആദ്യത്തെ തലമുറയിലെ നക്ഷത്രങ്ങൾ ചുറ്റുമുള്ള ഭാഗത്തെ ഹൈഡ്രജനെ അയണീകരിക്കുകയും പ്രകാശത്തിന് ആഗിരണം ചെയ്യപ്പെടാതെ സഞ്ചരിക്കാനാവുന്ന രീതിയിൽ നക്ഷത്രാന്തരമാധ്യമത്തെ മാറ്റുകയും ചെയ്തു<ref>{{cite journal | author=Barkana, R.; Loeb, A. | title=In the beginning: the first sources of light and the reionization of the universe | journal=Physics Reports | year=1999 | volume=349 | issue=2 | pages=125–238 | url=http://adsabs.harvard.edu/abs/2000astro.ph.10468B | doi=10.1016/S0370-1573(01)00019-9 }}</ref> === പരിണാമം === [[പ്രമാണം:Hubble - infant galaxy.jpg|right|thumb|250px|താഴെ ഇടതുഭാഗത്തുള്ള [[I Zwicky 18]] പുതുതായി രൂപം കൊണ്ട താരാപഥമാണ്<ref>{{cite news | author=Villard, R.; Samarrai, F.; Thuan, T.; Ostlin, G. | title=Hubble Uncovers a Baby Galaxy in a Grown-Up Universe | publisher=HubbleSite News Center | date=2004-12-01 | url=http://hubblesite.org/newscenter/archive/releases/2004/35/text/ | accessdate=2007-01-11}}</ref><ref>{{cite news | author=Weaver, D.; Villard, R. | title=Hubble Finds 'Dorian Gray' Galaxy | publisher=HubbleSite News Center | date=2007-10-16 | url=http://hubblesite.org/newscenter/archive/releases/2007/35/full/ | accessdate=2007-10-16 }}</ref>.]] താരാപഥരൂപവത്കരണത്തിന് ഏതാണ്ട് നൂറുകോടി വർഷത്തിനുള്ളിൽ താരാപഥത്തിനകത്ത് വ്യവസ്ഥകൾ പ്രത്യക്ഷപ്പെടാൻ തുടങ്ങുന്നു. ഗോളീയ താരവ്യൂഹങ്ങൾ, കേന്ദ്രത്തിലെ പിണ്ഡമേറിയ തമോദ്വാരം, കേന്ദ്രത്തിലെ തള്ളിച്ച, പോപ്പുലേഷൻ II നക്ഷത്രങ്ങൾ എന്നിവ രൂപം കൊള്ളുന്നു. അധികമായി ചേർക്കപ്പെടുന്ന ദ്രവ്യത്തിന്റെ അളവ് നിയന്ത്രിക്കുക വഴി കേന്ദ്രത്തിലെ തമോദ്വാരം താരാപഥത്തിന്റെ വളർച്ച നിയന്ത്രിക്കുന്നതിൽ പ്രധാന പങ്ക് വഹിക്കുന്നു<ref>{{cite news | title=Simulations Show How Growing Black Holes Regulate Galaxy Formation | publisher=Carnegie Mellon University | date=2005-02-09 | url=http://www.cmu.edu/PR/releases05/050209_blackhole.html | accessdate=2007-01-07 | archive-date=2012-06-04 | archive-url=https://archive.today/20120604/http://www.cmu.edu/PR/releases05/050209_blackhole.html | url-status=dead }}</ref>. ഈ ശൈശവദശയിൽ താരാപഥത്തിൽ നക്ഷത്രരൂപവത്കരണനിരക്ക് വളരെ ത്വരിതപ്പെടുന്നു<ref>{{cite news | first=Robert | last=Massey | title=Caught in the act; forming galaxies captured in the young universe | publisher=Royal Astronomical Society | date=2007-04-21 | url=http://www.ras.org.uk/index.php?option=com_content&task=view&id=1190&Itemid=2 | accessdate=2007-04-20 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20110716073704/http://www.ras.org.uk/index.php?option=com_content&task=view&id=1190&Itemid=2 | archivedate=2011-07-16 | url-status=live }}</ref> തുടർന്ന് 200 കോടിയോളം വർഷം കൊണ്ട് താരാപഥത്തിലെ ദ്രവ്യമാകെ ഒരു ഡിസ്കിന്റെ രൂപത്തിൽ അടിയുന്നു<ref>{{cite journal | last = Noguchi | first = Masafumi | title=Early Evolution of Disk Galaxies: Formation of Bulges in Clumpy Young Galactic Disks | journal=Astrophysical Journal | year=1999 | volume=514 | issue=1 | pages=77–95 | url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1999ApJ...514...77N | accessdate = 2007-01-16 | doi=10.1086/306932 }}</ref>. ഇതിനുശേഷവും നക്ഷത്രാന്തരമേഘങ്ങളിൽനിന്നും കുള്ളൻ ഗാലക്സികളിൽ നിന്നും താരാപഥം പിണ്ഡം നേടുന്നത് തുടരും<ref>{{cite web | author = Baugh, C.; Frenk, C. | month = May | year = 1999 | url = http://physicsweb.org/articles/world/12/5/9 | title = How are galaxies made? | publisher = Physics Web | accessdate = 2007-01-16 | archive-date = 2012-06-04 | archive-url = https://archive.today/20120604/http://physicsweb.org/articles/world/12/5/9 | url-status = dead }}</ref>. ഹൈഡ്രജനും ഹീലിയവുമാണ് ഈ ദ്രവ്യത്തിലെ പ്രധാന പങ്ക്. നക്ഷത്രങ്ങളുടെ പരിണാമവും മരണവും ഭാരമൂലകങ്ങളുടെ അളവ് വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും ഗ്രഹരൂപവത്കരണം സാധ്യമാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു<ref>{{cite conference | first = G. | last = Gonzalez | title = The Stellar Metallicity — Planet Connection | booktitle = Proceedings of a workshop on brown dwarfs and extrasolar planets | pages = 431 | year = 1998 | location = Puerto de la Cruz, Tenerife, Spain | url = http://adsabs.harvard.edu/abs/1998bdep.conf..431G | accessdate = 2007-01-16 }}</ref> പരസ്പരപ്രവർത്തനവും ഘട്ടനങ്ങളും താരാപഥങ്ങളുടെ പരിണാമത്തെ ഗണ്യമായി സ്വാധീനിക്കുന്നു. ആദ്യകാലത്ത് താരാപഥഘട്ടനങ്ങൾ വളരെ സാധാരണമായിരുന്നു. അതിനാൽ താരാപഥങ്ങളിലധികവും പെക്യൂലിയർ ഗാലക്സികളുമായിരുന്നു<ref name="sa296">{{cite journal | first=Christopher J. | last=Conselice | title=The Universe's Invisible Hand | url=https://archive.org/details/sim_scientific-american_2007-02_296_2/page/35 | journal=Scientific American | pages=35–41 | month=February | year=2007 | volume=296 | issue=2 }}</ref>. നക്ഷത്രങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള വലിയ അകലം മൂലം താരാപഥഘട്ടനങ്ങൾ നക്ഷത്രവ്യവസ്ഥകളെ കാര്യമായി ബാധിക്കുകയില്ല. എന്നാൽ സർപ്പിളഭുജങ്ങളിലെ വാതകങ്ങളിലെയും പൊടിയിലെയും ഗുരുത്വാകർഷണസ്വാധീനം മൂലം നക്ഷത്രങ്ങളുടെ വാലുപോലുള്ള വലിയ നിരകൾ രൂപം കൊള്ളുന്നു. ഇവ ടൈഡൽ വാലുകൾ എന്നറിയപ്പെടുന്നു. NGC 4676 താരാപഥത്തിലും ആന്റിന ഗാലക്സികളിലും ഇങ്ങനെയുള്ള ടൈഡൽ വാലുകൾ കാണാം<ref>{{cite news | author=Ford, H. ''et al.'' | title=Hubble's New Camera Delivers Breathtaking Views of the Universe | publisher=Hubble News Desk | date=2002-04-30 | url=http://hubblesite.org/newscenter/archive/releases/2002/11/image/d | accessdate=2007-05-08 }}</ref><ref>{{cite journal | last=Struck | first=Curtis | title=Galaxy Collisions | journal=Galaxy Collisions | year=1999 | volume=321 | url=http://xxx.lanl.gov/html/astro-ph/9908269/homepage.html | access-date=2009-09-06 | archive-date=2012-06-04 | archive-url=https://archive.today/20120604135330/http://xxx.lanl.gov/html/astro-ph/9908269/homepage.html | url-status=dead }}</ref>. 130 km/s വേഗതയിൽ ക്ഷീരപഥവും ആൻഡ്രോമിഡ ഗാലക്സിയും പരസ്പരം അടുത്തുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. ഏതാണ്ട് അഞ്ഞൂറ് കോടി വർഷങ്ങൾക്കുള്ളിൽ ഇവ തമ്മിൽ കൂട്ടിമുട്ടും. ആൻഡ്രോമിഡയുടെ വലിപ്പമുള്ള താരാപഥങ്ങളുമായി ക്ഷീരപഥം ഇതുവരെ ഘട്ടനത്തിലേർപ്പെട്ടിട്ടില്ലെങ്കിലും വാമനതാരാപഥങ്ങളുമായുള്ള ഘട്ടനങ്ങൾക്ക് കൂടുതൽ തെളിവുകൾ ലഭിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നുണ്ട്<ref>{{cite news | first=Janet | last=Wong | title=Astrophysicist maps out our own galaxy's end | publisher=University of Toronto | date=2000-04-14 | url=http://www.news.utoronto.ca/bin/000414b.asp | accessdate=2007-01-11 }}</ref>. ഇങ്ങനെ വലിയ ഘട്ടനങ്ങൾ അപൂർവ്വമാണ്. കാലം ചെല്ലുന്നതോടെ ഏതാണ്ട് തുല്യവലിപ്പമുള്ള താരാപഥങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള ഘട്ടനത്തിന് സാധ്യത കുറഞ്ഞുവരും. പ്രകാശമേറിയ മിക്ക ഗാലക്സികളും ബില്യൺ കണക്കിന് വർഷങ്ങളായി കാര്യമായ മാറ്റങ്ങളൊന്നുമില്ലാതെയാണിരിക്കുന്നത്. നക്ഷത്രരൂപവത്കരണത്തിന്റെ നിരക്കും ഉദ്ദേശം ആയിരം കോടി വർഷങ്ങൾ മുമ്പ് അതിന്റെ ഉയർന്ന നിലയിലെത്തി<ref>{{cite journal | first=Ben | last=Panter | coauthors=Jimenez, Raul; Heavens, Alan F.; Charlot, Stephane | title=The star formation histories of galaxies in the Sloan Digital Sky Survey | journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society | year=2007 | volume=378 | issue=4 | pages=1550–1564 | url=http://arxiv.org/abs/astro-ph/0608531 | accessdate=2008-06-04 | doi=10.1111/j.1365-2966.2007.11909.x }}</ref> ==== ഭാവി ==== തണുത്ത വാതകം ഉപയോഗിച്ചുതീർന്നിട്ടില്ലാത്ത ചെറിയ താരാപഥങ്ങളിലാണ് ഇന്ന് നക്ഷത്രരൂപവത്കരണത്തിലധികവും സംഭവിക്കുന്നത്<ref name="sa296" />. സർപ്പിളഭുജങ്ങളിൽ നക്ഷത്രാന്തര ഹൈഡ്രജനടങ്ങിയ തന്മാത്രാമേഘങ്ങളുള്ളിടത്തോളമേ ക്ഷീരപഥം പോലുള്ള സർപ്പിളതാരാപഥങ്ങളിൽ നക്ഷത്രരൂപവത്കരണം നടക്കൂ<ref>{{cite journal | author=Kennicutt Jr., R. C.; Tamblyn, P.; Congdon, C. E. | title=Past and future star formation in disk galaxies | journal=Astrophysical Journal | year=1994 | volume=435 | issue=1 | pages=22–36 | url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1994ApJ...435...22K | doi=10.1086/174790 }}</ref>. ദീർഘവൃത്താകാരതാരാപഥങ്ങളിൽ വാതകങ്ങൾ തീരെ കുറവാണെന്നതിനാൽ അവയിൽ നക്ഷത്രരൂപവത്കരണം നടക്കാറില്ല<ref>{{cite book | first=G. R. | last=Knapp | year=1999 | title=Star Formation in Early Type Galaxies | url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1998astro.ph..8266K | isbn=1-886733-84-8 | publisher=Astronomical Society of the Pacific | location=San Francisco, Calif. | oclc=41302839 }}</ref>. നക്ഷത്രരൂപവത്കരണത്തിനുള്ള അസംസ്കൃതവസ്തു പരിമിതമാണ്. ഹൈഡ്രജനെല്ലാം ഭാരമൂലകങ്ങളായി നക്ഷത്രങ്ങൾ മാറ്റുന്നതോടെ നക്ഷത്രരൂപവത്കരണത്തിന് പൂർണ്ണമായും അറുതിയാകും<ref name="cosmic_battle">{{cite web | author = Adams, Fred; Laughlin, Greg | date = 2006-07-13 | url = http://www.astrosociety.org/pubs/mercury/0001/cosmic.html | title = The Great Cosmic Battle | publisher = Astronomical Society of the Pacific | accessdate = 2007-01-16 | archive-date = 2012-07-31 | archive-url = https://archive.today/20120731/http://www.astrosociety.org/pubs/mercury/0001/cosmic.html | url-status = dead }}</ref> നക്ഷത്രരൂപവത്കരണത്തിന്റെ ഈ ദശ പതിനായിരം കോടി വർഷങ്ങൾ കൂടി തുടരുമെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. അതിനുശേഷം 10¹³–10¹⁴ വർഷത്തിനുള്ളിൽ ചെറുതും ഏറ്റവും കൂടുതൽ കാലം ജീവിക്കുന്നതുമായ [[ചുവപ്പുകുള്ളൻ]] നക്ഷത്രങ്ങൾ കൂടി കത്തിത്തീരുന്നതോടെ നക്ഷത്രയുഗത്തിന് അവസാനമാകും. ഇതിനുശേഷം [[തവിട്ടുകുള്ളൻ|തവിട്ടുകുള്ളൻമാർ]], [[വെള്ളക്കുള്ളൻ|വെള്ളക്കുള്ളൻമാർ]], [[ന്യൂട്രോൺ നക്ഷത്രം|ന്യൂട്രോൺ നക്ഷത്രങ്ങൾ]], [[വെള്ളക്കുള്ളൻ|തമോദ്വാരങ്ങൾ]] എന്നിവയാണ് താരാപഥത്തിൽ അവശേഷിക്കുക. ഒടുവിൽ gravitational relaxation മൂലം നക്ഷത്രങ്ങളെല്ലാം കേന്ദ്രത്തിലെ തമോദ്വാരത്തിലേക്ക് വീഴുകയോ ഘട്ടങ്ങളുടെ ഫലമായി താരാപഥത്തിൽ നിന്ന് ചുഴറ്റിയെറിയപ്പെടുകയോ ചെയ്യും<ref name="cosmic_battle" /><ref>{{cite web | last=Pobojewski | first=Sally | date=1997-01-21 | url=http://www.umich.edu/~urecord/9697/Jan21_97/artcl17.htm | title=Physics offers glimpse into the dark side of the universe | publisher=University of Michigan | accessdate=2007-01-13 | archive-date=2012-06-04 | archive-url=https://archive.today/20120604/http://www.umich.edu/~urecord/9697/Jan21_97/artcl17.htm | url-status=dead }}</ref> == താരാപഥവ്യൂഹങ്ങൾ == [[പ്രമാണം:Seyfert Sextet full.jpg|thumb|250px|സാന്ദ്രമായ താരാപഥഗ്രൂപ്പിന് ഉദാഹരണമാണ് സീഫർട്ട് സെക്സ്റ്ററ്റ്]] മിക്ക താരാപഥങ്ങളും മറ്റു ഗാലക്സികളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടാണ് കാണപ്പെടുന്നതെന്ന് നിരീക്ഷണങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. കഴിഞ്ഞ നൂറുകോടി വർഷങ്ങളായി തുല്യവലിപ്പമുള്ള താരാപഥങ്ങളുമായി യാതൊരു പരസ്പരപ്രവർത്തനവും നടത്തിയിട്ടില്ലാത്ത ഒറ്റപ്പെട്ട താരാപഥങ്ങൾ വിരളമാണ്. അഞ്ച് ശതമാനത്തോളം താരാപഥങ്ങൾ മാത്രമേ പ്രപഞ്ചത്തിൽ ഒറ്റപ്പെട്ടതായി കണ്ടെത്തിയിട്ടുള്ളൂ. ഇവതന്നെ പണ്ട് മറ്റു താരാപഥങ്ങളുമായി പരസ്പരപ്രവർത്തനം നടത്തിയിരിക്കാമെന്നും ഇവയെ വാമനതാരാപഥങ്ങൾ പരിക്രമണം ചെയ്യുന്നുണ്ടാകാമെന്നും കരുതപ്പെടുന്നു<ref group=note>ഒറ്റപ്പെട്ട താരാപഥങ്ങളെ സൂചിപ്പിക്കാൻ ''ഫീൽഡ് ഗാലക്സി'' എന്ന പദം ചിലപ്പോൾ ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്. എങ്കിലും ഒരു ക്ലസ്റ്ററിന്റെ ഭാഗമായതും ഗ്രൂപ്പുകളുടെയൊന്നും ഭാഗമല്ലാത്തതുമായ താരാപഥങ്ങളെയും ഈ പദം കൊണ്ട് വിവക്ഷിക്കാം.</ref>. ഒറ്റപ്പെട്ട താരാപഥങ്ങളിലെ വാതകം മറ്റ് താരാപഥങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ഗുരുത്വാകർഷണത്തിന്റെ ഭാഗമായി വിഘടിച്ചുപോകുന്നില്ല എന്നതിനാൽ ഇവയിൽ നക്ഷത്രരൂപവത്കരണനിരക്ക് ഉയർന്നതാകാനും സാധ്യതയുണ്ട്<ref>{{cite web | last = McKee | first = Maggie | date=2005-06-07 | url = http://www.newscientist.com/article.ns?id=dn7478 | title = Galactic loners produce more stars | publisher = New Scientist | accessdate = 2007-01-15 }}</ref>. [[ഹബ്ബിൾ നിയമം|ഹബിൾ നിയമമനുസരിച്ച്]] പ്രപഞ്ചം വികസിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. താരാപഥങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള ദൂരവും ഇതുമൂലം വർദ്ധിക്കുന്നു. പരസ്പരമുള്ള ഗുരുത്വാകർഷണം വഴി വ്യൂഹങ്ങളിലെ താരാപഥങ്ങൾക്ക് തമ്മിലുള്ള ദൂരം കൂടുന്നത് തടയാനാകും. പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ ആദ്യകാലത്ത് തമോദ്രവ്യസഞ്ചയങ്ങൾ പരസ്പരം ആകർഷിച്ചതുമൂലമാണ് താരാപഥഗ്രൂപ്പുകൾ രൂപം കൊണ്ടത്. ഗ്രൂപ്പുകൾ കൂടിച്ചേർന്ന് ക്ലസ്റ്ററുകളാവുകയും ചെയ്തു. ഈ കൂടിച്ചേരലിന്റെയും പുറത്തുനിന്നുള്ള വാതകം അകത്തെത്തുന്നതിന്റെയും ഫലമായി താരാപഥങ്ങൾക്കിടയിലുള്ള വാതകത്തിന്റെ ഊഷ്മാവ് വളരെയധികം (മൂന്നു മുതൽ പത്തു കോടി കെൽവിൻ വരെ) വർദ്ധിക്കുന്നു<ref>{{cite web | url = http://chandra.harvard.edu/xray_sources/galaxy_clusters.html | title = Groups & Clusters of Galaxies | publisher = NASA Chandra | accessdate = 2007-01-15 }}</ref>. ക്ലസ്റ്ററുകളിലെ പിണ്ഡത്തിന്റെ 70-80 ശതമാനം വരെ തമോദ്രവ്യവും 10-30 ശതമാനം ഈ ചൂടേറിയ വാതകവും ബാക്കിയുള്ള അൽപം മാത്രം താരാപഥങ്ങളുമാണ്<ref>{{cite web | last = Ricker | first = Paul | url = http://www.sdsc.edu/pub/envision/v15.2/ricker.html | title = When Galaxy Clusters Collide | publisher = San Diego Supercomputer Center | accessdate = 2008-08-27 | archive-date = 2012-08-05 | archive-url = https://archive.today/20120805/http://www.sdsc.edu/pub/envision/v15.2/ricker.html | url-status = dead }}</ref> പ്രപഞ്ചത്തിലെ മിക്ക താരാപഥങ്ങളും ചുറ്റുമുള്ളവയുമായി ഗുരുത്വബന്ധിതമാണ്. ഇവ ചേർന്ന് വ്യൂഹങ്ങളുടെ ഒരു ശ്രേണി നിർമ്മിക്കുന്നു. [[ഫ്രാക്റ്റൽ|ഫ്രാക്റ്റലിന്]] സമാനമാണ് ഈ ശ്രേണി. ഏറ്റവും ചെറിയ വ്യൂഹങ്ങളെ [[Galaxy group | ഗ്രൂപ്പുകൾ]] എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ഏറ്റവും സാധാരണമായ താരാപഥവ്യൂഹമാണ് ഗ്രൂപ്പ്. പ്രപഞ്ചത്തിലെ ഭൂരിഭാഗം താരാപഥങ്ങളും ബാരിയോണിക് പിണ്ഡവും ഗ്രൂപ്പുകളിലാണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്<ref>{{cite web | first = Michael | last = Dahlem | date = 2006-11-24 | url = http://www.atnf.csiro.au/people/mdahlem/sci/SCGs.html | title = Optical and radio survey of Southern Compact Groups of galaxies | publisher = University of Birmingham Astrophysics and Space Research Group | accessdate = 2007-01-15 | archive-date = 2007-06-13 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070613151936/http://www.atnf.csiro.au/people/mdahlem/sci/SCGs.html | url-status = dead }}</ref><ref>{{cite web | first = Trevor | last = Ponman | date = 2005-02-25 | url = http://www.sr.bham.ac.uk/research/groups.html | title = Galaxy Systems: Groups | publisher = University of Birmingham Astrophysics and Space Research Group | accessdate = 2007-01-15 | archive-date = 2009-02-15 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090215023446/http://www.sr.bham.ac.uk/research/groups.html | url-status = dead }}</ref>. ഗ്രൂപ്പുമായി ഗുരുത്വബന്ധിതമായിരിക്കണമെങ്കിൽ താരാപഥത്തിന്റെ ഗതികോർജ്ജം കുറവായിരിക്കണം. എന്നാൽ ഗതികോർജ്ജം വല്ലാതെ കുറയുകയാണെങ്കിൽ അംഗങ്ങളായ താരാപഥങ്ങൾ ഘട്ടനം നടത്തുകയും കൂടിച്ചേരുകയും ചെയ്യാൻ സാധ്യതയുണ്ട്<ref>{{cite journal | author=Girardi, M.; Giuricin, G. | title=The Observational Mass Function of Loose Galaxy Groups | journal=The Astrophysical Journal | year=2000 | volume=540 | issue=1 | pages=45–56 | url=http://adsabs.harvard.edu/abs/2000ApJ...540...45G | doi=10.1086/309314 }}</ref> [[File:Probing the distant past SDSS J1152+3313.tif|thumb|left|200px|[[ഗ്യാലക്സി ക്ലസ്റ്റർ]] SDSS J1152+3313.]] ആയിരക്കണക്കിന് താരാപഥങ്ങളുള്ളതും മെഗാപാർസെകുകൾ വ്യാസമുള്ളതുമായ വലിയ താരാപഥവ്യൂഹങ്ങളാണ് [[Galaxy cluster | ക്ലസ്റ്ററുകൾ]]. ക്ലസ്റ്ററുകളിൽ സാധാരണയായി ഒരു ഭീമൻ ദീർഘവൃത്താകാരതാരാപഥമുള്ളതായി കാണപ്പെടുന്നു. ഇതിനെ brightest cluster galaxy എന്ന് വിളിക്കുന്നു. കാലം ചെല്ലുംതോറും ഇത് ടൈഡൽ പ്രവർത്തനങ്ങളിലൂടെ ഉപഗാലക്സികളെ നശിപ്പിക്കുകയും അവയുടെ പിണ്ഡം സ്വന്തം ഭാഗമാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു<ref>{{cite journal | last=Dubinski | first=John | title=The Origin of the Brightest Cluster Galaxies | journal=Astrophysical Journal | year=1998 | volume=502 | issue=2 | pages=141–149 | url=http://www.cita.utoronto.ca/~dubinski/bcg/ | doi=10.1086/305901 | access-date=2009-09-06 | archive-date=2011-05-14 | archive-url=https://web.archive.org/web/20110514155953/http://www.cita.utoronto.ca/~dubinski/bcg/ | url-status=dead }}</ref> ഒറ്റപ്പെട്ടതും ഗ്രൂപ്പുകളുടെയും ക്ലസ്റ്ററുകളുടെയും ഭാഗമായതുമായ പതിനായിരക്കണക്കിന് താരാപഥങ്ങളുടെ വ്യൂഹങ്ങളാണ് [[Supercluster|സൂപ്പർക്ലസ്റ്ററുകൾ]]. ഇതിലും വലിയ വ്യൂഹങ്ങളെ ഷീറ്റുകൾ എന്നും ഫിലമെന്റുകൾ എന്നും വിളിക്കുന്നു. വിശാലമായ താരാപഥങ്ങൾതീരെക്കുറഞ്ഞ ഭാഗങ്ങളായ ശൂന്യതകൾക്ക് (voids) ചുറ്റുമാണ് ഇവ ഉണ്ടാവുക<ref>{{cite journal | last = Bahcall | first = Neta A. | title=Large-scale structure in the universe indicated by galaxy clusters | journal=Annual review of astronomy and astrophysics | year=1988 | volume=26 | pages=631–686 | url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1988ARA&A..26..631B | doi=10.1146/annurev.aa.26.090188.003215 }}</ref>. ഇതിലും ഉയർന്ന ദൂരങ്ങളിൽ പ്രപഞ്ചം ഏകജാതീയവും എല്ലാ ദിശകളിലും ഒരേ സ്വഭാവമുള്ളതുമായാണ് കാണപ്പെടുന്നത്<ref>{{cite journal | author=Mandolesi, N.; Calzolari, P.; Cortiglioni, S.; Delpino, F.; Sironi, G. | title=Large-scale homogeneity of the Universe measured by the microwave background | journal=Letters to Nature | year=1986 | volume=319 | pages=751–753 | url=http://www.nature.com/nature/journal/v319/n6056/abs/319751a0.html | doi=10.1038/319751a0 }}</ref> [[ലോക്കൽ ഗ്രൂപ്പ്]] എന്ന താരാപഥവ്യൂഹത്തിന്റെ ഭാഗമാണ് ക്ഷീരപഥം. ഒരു മെഗാപാർസെകോളം വ്യാസമുള്ളതും കുറച്ചു മാത്രം താരാപഥങ്ങളുള്ളതുമായ ഒരു ഗ്രൂപ്പാണിത്. ക്ഷീരപഥവും ആൻഡ്രോമിഡ ഗാലക്സിയുമാണ് ഇതിലെ പ്രകാശമേറിയ താരാപഥങ്ങൾ. ഗ്രൂപ്പിലെ മറ്റ് താരാപഥങ്ങളിലധികവും ഇവയുടെ ഉപഗാലക്സികളായ വാമനതാരാപഥങ്ങളാണ്<ref>{{cite journal | last=van den Bergh | first=Sidney | title=Updated Information on the Local Group | journal=The Publications of the Astronomical Society of the Pacific | year=2000 | volume=112 | issue=770 | pages=529–536 | url=http://adsabs.harvard.edu/abs/2000astro.ph..1040V | doi=10.1086/316548 }}</ref>. വർഗോ ക്ലസ്റ്റർ കേന്ദ്രമായുള്ള സൂപ്പർക്ലസ്റ്ററായ വർഗോ ക്ലസ്റ്ററിലെ അംഗമാണ് ലോക്കൽ ഗ്രൂപ്<ref name="tully1982">{{cite journal | first= R. B. | last=Tully | title=The Local Supercluster | journal=Astrophysical Journal | year=1982 | volume=257 | pages=389–422 | url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1982ApJ...257..389T | doi=10.1086/159999}}</ref> == വിവിധ തരംഗദൈർഘ്യങ്ങളുപയോഗിച്ചുള്ള നിരീക്ഷണം == [[പ്രമാണം:Looking for answers from the great beyond.jpg|200px|thumb|21 സെന്റിമീറ്റർ രേഖയുൾപ്പെടെയുള്ള റേഡിയോതരംഗങ്ങളുപയോഗിച്ച് താരാപഥങ്ങളെ നിരീക്ഷിക്കുന്ന പുനെയിലെ GMRT യുടെ ഒരു ഡിഷ്]] ക്ഷീരപഥത്തിന് പുറത്ത് താരാപഥങ്ങളെ കണ്ടെത്തിയശേഷം നിരീക്ഷണങ്ങളധികവും ദൃശ്യപ്രകാശമുപയോഗിച്ചായിരുന്നു നടത്തിയിരുന്നത്. മിക്ക നക്ഷത്രങ്ങളുടെയും വികിരണത്തിലധികവും ദൃശ്യപ്രകാശത്തിലാണ്. താരാപഥങ്ങളിലെ നക്ഷത്രങ്ങളുടെ നിരീക്ഷണം ദൃശ്യപ്രകാശമുപയോഗിച്ചുള്ള ജ്യോതിശാസ്ത്രനിരീക്ഷണങ്ങളുടെ പ്രധാന ഭാഗമായിരുന്നു. അയണീകരിക്കപ്പെട്ട H II മേഖലകളും പൊടി നിറഞ്ഞ സർപ്പിളഭുജങ്ങളും നിരീക്ഷിക്കാൻ ദൃശ്യപ്രകാശം ഉത്തമമായിരുന്നു നക്ഷത്രാന്തരമാധ്യമത്തിലെ പൊടി പ്രകാശത്തിന് അതാര്യമാണ്. തരംഗദൈർഘ്യമേറിയ ഇൻഫ്രാറെഡ് രശ്മികൾക്ക് ഇവ കൂടുതൽ സുതാര്യമാണെന്നതിനാൽ ഭീമൻ തന്മാത്രാമേഘങ്ങളെയും താരാപഥകേന്ദ്രങ്ങളെയും ആഴത്തിൽ നിരീക്ഷിക്കാൻ ഇൻഫ്രാറെഡ് ജ്യോതിശാസ്ത്രനിരീക്ഷണങ്ങൾ സഹായിക്കുന്നു<ref>{{cite web | url = http://www.ipac.caltech.edu/Outreach/Edu/Regions/irregions.html | title = Near, Mid & Far Infrared | publisher = IPAC/NASA | accessdate = 2007-01-02 | archive-date = 2012-05-29 | archive-url = https://archive.today/20120529/http://www.ipac.caltech.edu/Outreach/Edu/Regions/irregions.html | url-status = dead }}</ref>. വിദൂരതയിലുള്ളതും പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ ആദ്യഘട്ടങ്ങളിൽ രൂപമെടുത്തതും ഉയർന്ന ചുവപ്പുനീക്കം കാണിക്കുന്നതുമായ താരാപഥങ്ങളെക്കുറിച്ച് പഠിക്കാനും ഇൻഫ്രാറെഡ് സഹായിക്കുന്നു. നീരാവി, കാർബൺ ഡയോക്സൈഡ് എന്നിവ ഇൻഫ്രാറെഡ് കിരണങ്ങളുടെ ഒരു ഭാഗം ആഗിരണം ചെയ്യുന്നതിനാൽ വളരെ ഉയരത്തിൽ പറക്കുന്ന ബലൂണുകൾ, ശൂന്യാകാശം എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നാണ് ഇൻഫ്രാറെഡ് നിരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്തുന്നത്. ഗാലക്സികളെക്കുറിച്ചുള്ള ദൃശ്യപ്രകാശമുപയോഗിച്ചല്ലാത്ത ആദ്യ പഠനങ്ങൾ റേഡിയോ തരംഗങ്ങളുപയോഗിച്ചാണ് നടത്തിയത്. സജീവകേന്ദ്രങ്ങളുള്ള താരാപഥങ്ങൾ പ്രധാനമായും ഇങ്ങനെയാണ് നിരീക്ഷിക്കപ്പെട്ടത്. 5 MHz - 30 MHz ആവൃത്തിയുള്ള റേഡിയോ തരംഗങ്ങൾക്ക് അന്തരീക്ഷം സുതാര്യമാണ്<ref>{{cite web | url = http://radiojove.gsfc.nasa.gov/education/educ/radio/tran-rec/exerc/iono.htm | title = The Effects of Earth's Upper Atmosphere on Radio Signals | publisher = NASA | accessdate = 2006-08-10 | archive-date = 2012-05-29 | archive-url = https://archive.today/20120529/http://radiojove.gsfc.nasa.gov/education/educ/radio/tran-rec/exerc/iono.htm | url-status = dead }}</ref>. സജീവകേന്ദ്രങ്ങളിൽ നിന്ന് പുറത്തുവരുന്ന കണികാപ്രവാഹങ്ങളെക്കുറിച്ച് പഠിക്കാൻ വലിയ റേഡിയോ ഇന്റർഫെറോമീറ്ററുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു. അയണീകൃതമല്ലാത്ത ഹൈഡ്രജനിൽ നിന്ന് പുറപ്പെടുന്ന 21 സെന്റിമീറ്റർ റേഡിയോ രേഖയുപയോഗിച്ച് പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ ആദ്യകാലങ്ങളിൽ താരാപഥങ്ങളായി മാറിയ അയണീകൃതമല്ലാതിരുന്ന ദ്രവ്യത്തെയും നിരീക്ഷിക്കുന്നു.<ref>{{cite news | title=Giant Radio Telescope Imaging Could Make Dark Matter Visible | publisher=ScienceDaily | date=2006-12-14 | url=http://www.sciencedaily.com/releases/2006/12/061214135537.htm | accessdate=2007-01-02 }}</ref> ഊർജ്ജമേറിയ താരാപഥപ്രതിഭാസങ്ങളെ അതിനീലരശ്മികളുപയോഗിച്ചും എക്സ് രശ്മികളുപയോഗിച്ചും നടത്തുന്ന നിരീക്ഷണങ്ങളിലൂടെ കണ്ടെത്താം. വിദൂരസ്ഥമായ ഒരു താരാപഥത്തിലെ നക്ഷത്രത്തെ തമോദ്വാരം കീറിമുറിക്കുന്നത് അതിനീലനിരീക്ഷണങ്ങളിലൂടെയാണ് കാണാനായത്<ref>{{cite news | title=NASA Telescope Sees Black Hole Munch on a Star | publisher=NASA | date=2006-12-05 | url=http://www.nasa.gov/mission_pages/galex/galex-20061205.html | accessdate=2007-01-02 | archive-date=2012-06-04 | archive-url=https://archive.today/20120604/http://www.nasa.gov/mission_pages/galex/galex-20061205.html | url-status=dead }}</ref>. താരാപഥക്ലസ്റ്ററുകളിലെ ചൂടേറിയ വാതകങ്ങളുടെ രൂപരേഖ എക്സ് രശ്മികളുപയോഗിച്ച് നിർമ്മിക്കാം. എക്സ് റേ ജ്യോതിശാസ്ത്രത്തിലൂടെയാണ് താരാപഥകേന്ദ്രങ്ങളിലെ തമോദ്വാരങ്ങളെക്കുറിച്ച് സ്ഥിതീകരണമായത്<ref>{{cite web | first=Robert | last=Dunn | url=http://www-xray.ast.cam.ac.uk/xray_introduction/ | title=An Introduction to X-ray Astronomy | publisher=Institute of Astronomy X-Ray Group | accessdate=2007-01-02 }}</ref> == കുറിപ്പുകൾ == <references group="note"/> == അവലംബം == {{reflist|2}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == {{commonscat|Galaxies}} * [http://www.seds.org/messier/galaxy.html Galaxies, SEDS Messier pages]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110812221521/http://seds.org/messier/galaxy.html |date=2011-08-12 }} * [http://www.atlasoftheuniverse.com/ An Atlas of The Universe] * [http://www.nightskyinfo.com/galaxies Galaxies — Information and amateur observations] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150912191650/http://www.nightskyinfo.com/galaxies/ |date=2015-09-12 }} * [http://science.nasa.gov/headlines/y2002/08feb_gravlens.htm The Oldest Galaxy Yet Found] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060411094750/http://science.nasa.gov/headlines/y2002/08feb_gravlens.htm |date=2006-04-11 }} * [http://news.bbc.co.uk/2/hi/science/nature/2381935.stm The Oldest Star found in the Galaxy] * [http://www.bbc.co.uk/radio4/history/inourtime/inourtime_20060629.shtml Galaxies — discussed on BBC Radio 4's "In Our Time" programme] * [http://www.galaxyzoo.org Galaxy classification project, harnessing the power of the internet and the human brain] [[വർഗ്ഗം:താരാപഥങ്ങൾ]] s000h0wy5rqb7g7k2c926wsrwrjxa74 0 16539 4673238 4648015 2026-10-03T22:55:36Z InternetArchiveBot 146798 Bluelink 1 book for [[വിക്കിപീഡിയ:പരിശോധനായോഗ്യത|പരിശോധനായോഗ്യത]] (20261003)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 4673238 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Napoleone Buonaparte}} {{Infobox Emperor|name=നെപ്പോളിയൻ ഒന്നാമൻ |title=ഫ്രഞ്ചു ചക്രവർത്തി |image=Jacques-Louis David - The Emperor Napoleon in His Study at the Tuileries - Google Art Project.jpg |caption=''Napoleon in His Study'' by [[Jacques-Louis David]] (1812) |reign=[[20 March]] [[1804]] – [[6 April]] [[1814]]<br />[[1 March]] [[1815]] – [[22 June]] [[1815]] |coronation=[[2 December]] [[1804]] |othertitles=[[King of Italy]]<br />Mediator of the [[Swiss Confederation]]<br />Protector of the [[Confederation of the Rhine]] |full name=Napoléon Bonaparte |predecessor=[[Louis XVI of France|Louis XVI]] |successor=[[Louis XVIII of France|Louis XVIII]] |consort=[[Joséphine de Beauharnais]]<br />[[Marie Louise, Duchess of Parma|Marie Louise of Austria]] |issue=[[Napoleon II of France|Napoleon II]] |royal house=[[Bonaparte]] |royal anthem = |father=കാർലോ ബോണോപ്പാർട്ട് |mother=ലെറ്റിഷ്യ റുമോലിനോ |date of birth={{Birth date|1769|8|15|df=yes}} |place of birth=[[Ajaccio]], [[Corsica]] {{flagicon|France|royal}} |date of death={{Death date and age|1821|5|5|1769|8|15|df=yes}} |place of death=[[Saint Helena]] {{flagicon|UK}} |place of burial=[[Les Invalides]], [[Paris]] {{flagicon|France}} |signature=[[ചിത്രം:Firma Napoleón Bonaparte.svg|left|150px]] |}} '''നെപ്പോളിയൻ ബോണപ്പാർട്ട്''' ({{lang-fr|link=no|Napoléon Bonaparte}}; 15 ഓഗസ്റ്റ് 1769&nbsp;– 5 മെയ് 1821) ഒരു പതിറ്റാണ്ടു കാലം (1804- 1814) [[ഫ്രാൻസ്|ഫ്രഞ്ച്]] ചക്രവർത്തിയും സൈനികമേധാവിയുമായിരുന്നു{{sfn|AbbottI|1883|}}. 1789-ലെ [[ഫ്രഞ്ചു വിപ്ലവം|ഫ്രഞ്ചു വിപ്ലവത്തെ]] തുടർന്ന് 1792 സെപ്റ്റംബറിൽ അധികാരമേറ്റ ഒന്നാം റിപ്പബ്ലിക്കൻ ഭരണകൂടത്തിന്,സ്വന്തം നിലനില്പിനായി [[യൂറോപ്പ് |യൂറോപ്പിലെ]] മറ്റു രാജ്യങ്ങളുമായി നിരന്തരം പോരാടേണ്ടി വന്നു. [[ഫ്രഞ്ചു വിപ്ലവയുദ്ധങ്ങൾ]](French Revolutionary Wars)എന്ന് ചരിത്രത്തിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ഈ യുദ്ധങ്ങളിലാണ് നെപ്പോളിയൻ സൈനികനെന്ന നിലയിൽ രാഷ്ട്രത്തിന്റെ ശ്രദ്ധ പിടിച്ചു പറ്റിയത്. അതേ സമയത്ത് ഫ്രാൻസിന്റെ ആഭ്യന്തരസ്ഥിതിയും സങ്കീർണമായിരുന്നു.വിപ്ലവാനന്തരം നിലവിൽ നിന്ന ജനപ്രതിനിധിസഭക്ക് നിരന്തരം പേരുമാറ്റം സംഭവിച്ചു- [[നാഷണൽ അസംബ്ലി (ഫ്രഞ്ചു വിപ്ലവം)]](ജൂൺ -ജൂലൈ 1789) [[നാഷണൽ കോൺസ്റ്റിറ്റ്യുവന്റ് അസംബ്ലി(ഫ്രാൻസ്)]](1789 ജൂലൈ- 1791സപ്റ്റമ്പർ ), ലെജിസ്ലേറ്റീവ് അസംബ്ലി( 1791 ഒക്റ്റോബർ-1792 സപ്റ്റമ്പർ) എന്നിങ്ങനെ. 1792 സപ്റ്റമ്പറിൽ പൊതു തെരഞ്ഞെടുപ്പിലൂടെ അധികാരത്തിൽ വന്ന [[പ്രഥമ ഫ്രഞ്ചു റിപബ്ലിക്|പ്രഥമ ഫ്രഞ്ചു റിപബ്ലിക്കിന്റെ]](1792 സപ്റ്റമ്പർ.-1799 നവമ്പർ) ഭരണഭാരം [[നാഷണൽ കൻവെൻഷൻ(ഫ്രാൻസ്)|നാഷണൽ കൻവെൻഷനിൽ]] നിക്ഷിപ്തമായിരുന്നു . 1793-94 കാലത്തെ [[ഭീകരവാഴ്ച |ഭീകരവാഴ്ചക്കു]] ശേഷം 1795-ൽ നാഷണൽ കൺവെൻഷനു പകരമായി [[ഡയറക്റ്ററി ഭരണം(ഫ്രാൻസ്)|'''ഡയറക്റ്ററി''']] എന്ന പേരിൽ നേതൃത്വകൂട്ടായ്മയും രണ്ടു മണ്ഡലങ്ങളുള്ള ജനപ്രതിനിധി സഭയും ഭരണമേറ്റു. 1799-ൽ ഡയറക്റ്ററിയേയും രണ്ടു ജനപ്രതിനിധിസഭകളേയും അട്ടിമറിച്ച് [[കോൺസുലേറ്റ് ഭരണം(ഫ്രാൻസ്)|'''കോൺസുലേറ്റ്'''' ]] എന്ന ഭരണസംവിധാനം നടപ്പിലാക്കാൻ നെപ്പോളിയൻ മുൻകൈയെടുത്തു.{{sfn| AbbottI|1883| page=258}} രാഷ്ട്രത്തലവനെന്ന് സ്വയം പ്രഖ്യാപിച്ചില്ലെങ്കിലും, കോൺസുലേറ്റിന്റെ മുഖ്യ നേതാവെന്ന നിലക്ക് തുടർന്നുള്ള അഞ്ചു കൊല്ലങ്ങൾ നെപ്പോളിയൻ സ്വേഛാഭരണം നടത്തി. 1804-ൽ കോൺസുലേറ്റ് പിരിച്ചുവിട്ട് സ്വയം ചക്രവർത്തി പദമേറ്റു{{sfn|AbbottI|1883|p=272}}, <ref name= Napolianica>[http://www.napoleon.org/en/Template/chronologie.asp?idpage=460201&onglet=1. നെപോളിയാനിക വെബ്സൈറ്റ് ]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>ഫ്രാൻസിനെതിരെ അണിനിരന്ന യൂറോപ്യൻ സൈനിക ശക്തികളുടെ മേൽ നേടിയ വിജയം അദ്ദേഹത്തെ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും മികച്ച പട്ടാളമേധാവികളിലൊരാൾ എന്ന പ്രശംസക്കു അർഹനാക്കി. നെപ്പോളിയൻ യൂറോപ്പിലാകമാനം തന്റെ ആധിപത്യം സ്ഥാപിക്കാൻ പരിശ്രമിച്ചു. നെപ്പോളിയന്റെ ഈ നീക്കത്തിനെതിരെ മറ്റു യൂറോപ്യൻ ശക്തികൾ പലതവണ സംഘം ചേർന്ന് യുദ്ധത്തിനിറങ്ങി. [[ ഗ്രേറ്റ് ബ്രിട്ടൺ |ബ്രിട്ടന്റെ]] നേതൃത്വത്തിൽ നടന്ന പ്രസിദ്ധമായ [[വാട്ടർലൂ യുദ്ധം|വാട്ടർലൂ യുദ്ധത്തിൽ]] നെപ്പോളിയൻ പരാജിതനായി<ref>[https://books.google.co.in/books?id=9IIBAAAAYAAJ&hl=en വാട്ടർലൂ യുദ്ധം: രേഖകൾ -ജോൺ ബൂത്ത് 1815]</ref> രാഷ്ട്രീയാഭയം തേടിയ നെപ്പോളിയനെ ബ്രിട്ടീഷു ഭരണാധികാരികൾ [[സൈന്റ് ഹെലേന|സെന്റ് ഹെലന ദ്വീപിലേക്ക് ]] നാടു കടത്തി. 1821 മേയ് 5 ന് അൻപത്തിഒന്നാം വയസ്സിൽ സെന്റ് ഹെലെനയിലെ ലോംഗ്‌വുഡിൽ വച്ച് ഇദ്ദേഹം നിര്യാതനായി{{sfn|Barnett|1978|p=213}} ഉദരത്തിലെ കാൻസറായിരുന്നു മരണകാരണമെന്ന് [[പോസ്റ്റ്മോർട്ടം]] റിപ്പോർട്ട് രേഖപ്പെടുത്തുന്നു{{sfn|Arnott|1822|p=27}}. "അസാധ്യമായി ഒന്നുമില്ല" എന്നത് നെപ്പോളിയന്റെ പേരിലുള്ള പ്രസിദ്ധമായ വാക്യമായി അറിയപ്പെടുന്നു. എന്നാല് അദ്ദേഹം കൃത്യമായി ഉപയോഗിച്ച വാക്കുകൾ ഇതല്ല. "അസാധ്യം; അതൊരു ഫ്രഞ്ച് വാക്കല്ല" എന്നാണ് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞത്.{{തെളിവ്}} ==ജനനം, ബാല്യം == [[കോഴ്സിക്ക]] ദ്വീപിലെ അജാക്ഷിയോ എന്ന ഉൾനാടൻ പ്രദേശത്ത് കാർലോ ബോണപ്പാർട്ടിന്റെയും ലറ്റിഷ്യായുടെയും മകനായി [[1769]] [[ഓഗസ്റ്റ് 15]] ന് നെപോളിയൻ ജനിച്ചു.{{sfn|AbbottI|1883|p=18}}. നെപോളിയന്റെ ജനനത്തിന് തൊട്ടു മുമ്പ് 1768-ലാണ് [[ഇറ്റലി |ഇറ്റാലിയൻ]] ദ്വീപായിരുന്ന [[കോഴ്സിക്കാ]] ഫ്രാൻസിനു കൈമാറപ്പെട്ടത്{{sfn|AbbottI|1883|p=17}}, {{sfn|Barnett|1978|p=15}} . [[പാസ്കൽ പൗളി|പാസ്കൽ പൗളിയുടെ]] നേതൃത്വത്തിൽ കോഴ്സിക്കക്കാർ, ഇതിനെതിരായി പ്രക്ഷോഭം നടത്തിയെങ്കിലും{{sfn|Sloane|p=19}} ഫ്രഞ്ചു സൈന്യം അതൊക്കെ അടിച്ചമർത്തി. ഈ പ്രക്ഷോഭത്തിൽ കാർളോ ബോണപ്പാർട്ട് സജീവം പങ്കെടുത്തു. ഫ്രാൻസിന്റെ അധീനതയിലായെങ്കിലും കോഴ്സിക്കക്കാർ ഇറ്റാലിയൻ ഭാഷയോ ഇറ്റാലിയൻ സമ്പ്രദായങ്ങളോ, സ്വതന്ത്രകോഴ്സിക്ക എന്ന ആശയമോ കൈവിട്ടില്ല. ചെറുപ്പത്തിൽ നെപ്പോളിയന് മാതൃഭാഷയായ ഇറ്റാലിയനേ അറിയുമായിരുന്നുള്ളു.{{sfn|AbbottI|1883|p=17}},{{sfn|Scott|1839|p=141}}{{sfn|Sloane|p=40}}. കുടുംബത്തിന് പരമ്പരാഗതമായി മുന്തിരിത്തോട്ടങ്ങളും ഒലീവു തോട്ടങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നു. നെപോളിയന്റെ മൂത്തസഹോദരനായിരുന്നു ജോസെഫ്. ലൂസിയെൻ, എലീസാ, ലൂയിസ്, പോളിൻ,കരോളിൻ, ജെറോം എന്നിവർ ഇളയ സഹോദരങ്ങളായിരുന്നു. നെപ്പോളിയന്റെ ബാല്യത്തെക്കുറിച്ച് പല കഥകളും പ്രചാരത്തിലുണ്ട്. പക്ഷെ അവയ്ക്കൊന്നും വ്യക്തമായ തെളിവുകളില്ല. ബാല്യകാലത്ത് താൻ കലഹക്കാരനായിരുന്നുവെന്ന് നെപ്പോളിയൻ പിന്നീട് പറയുകയുണ്ടായി. നെപ്പോളിയന് ഗണിതത്തിൽ വലിയ താത്പര്യമുണ്ടായിരുന്നു.{{sfn|AbbottI|1883|p=20}}.{{sfn|Barnett|1978|p=16}}{{sfn|Bourrienne I|1831|p=20}} == വിദ്യാഭ്യാസം == പത്ത് വയസ്സ് വരെ നെപ്പോളിയൻ [[കോഴ്സിക്ക|കോഴ്സിക്കയിലെ]] സ്കൂളിലാണ് പഠിച്ചത്. കോഴ്സിക്കയുടെ സ്വാതന്ത്രത്തിനുവേണ്ടി പൊരുതിയ ധീരയോദ്ധാക്കളോട് കരുണ തോന്നിയ ഫ്രഞ്ച് സർക്കാർ, അവർക്ക് സർക്കാർ ജോലി നൽകുക മാത്രമല്ല ചെയ്തത്, മറിച്ച് അവരുടെ കുട്ടികൾക്ക് വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് വേണ്ടി സഹായവും അനുവദിച്ചു.അജാക്ഷിയോയിലെ ഫ്രഞ്ചു ഗവർണർ മാർബഫുമായി ബോണപാർട്ട് കുടുംബം സൗഹൃദത്തിലായിരുന്നു. മാർബഫ് വഴി കാർലോ ബോണപ്പാർട്ടിന് സർക്കാർ ജോലിയും മൂത്ത മകൻ ജോസെഫിന് വൈദികസ്കൂളിലും ഇളയമകൻ നെപ്പോളിയന് സൈനിക വിദ്യാലയത്തിലും പ്രവേശനവും തരപ്പെട്ടു.{{sfn|Scott |1839|p=142}},{{sfn|Sloane|p=41,42,43}},{{sfn|veusseuxI|1846|p=7}} [[1779]]- ൽ ഉത്തര ഫ്രാൻസിലെ‘ബ്രിന്ന്യേ’ സൈനിക സ്കൂളിൽ (école militaire de Brienne)പഠനം ആരംഭിച്ചു. ഈ സ്കൂൾ ഒരു തരത്തിൽ പ്രാരംഭ പടവായിരുന്നു. പട്ടാളപരിശീലനത്തേക്കാൾ ചരിത്രവും, ഭൂമിശാസ്ത്രവും,ഗണിതവും, സയൻസും ലാറ്റിൻ, ഫ്രഞ്ചു ഭാഷകളുമായിരുന്നു വിഷയങ്ങൾ. ഈ സ്കൂളിലെ അവസാനപ്പരീക്ഷാഫലമനുസരിച്ച് വിദ്യാർഥികൾക്ക് ഉയർന്ന സൈനികസ്കൂളുകളിലേക്ക് പ്രവേശനം ലഭിച്ചു. ഭൂമിശാസ്ത്രത്തിലും ഗണിതശാസ്ത്രത്തിലും കേമനായ നെപ്പോളിയന് വായനാശീലവും ഉണ്ടായിരുന്നു{{sfn|Scott |1839|p=143}},{{sfn|Sloane|p=51-52}}. [[ജൂലിയസ് സീസർ |സീസർ]], [[അലക്സാണ്ടർ]] എന്നിവരായിരുന്നു ആ ബാലന്റെ ആരാധനാപുരുഷന്മാർ{{sfn|Barnett|1978|p=16}}. ബ്രിന്ന്യേയിലെ സഹപാഠികൾ നെപോളിയന്റെ ഇറ്റാലിയൻ രീതികളെ പരിഹസിച്ചിരുന്നു{{sfn|Bourrienne I|1831|p=32}}. ''നാപോളിയോൺ ബൂണോപാർതെ'' എന്ന് ഇറ്റാലിയൻ രീതിയിലാണ് നെപോളിയൻ തന്റെ പേർ ഉച്ചരിച്ചത്{{sfn|Barnett|1978|p=17}},{{sfn|Sloane|p=37-38}}. Buonaparte എന്ന ഇറ്റാലിയൻ ചുവയുള്ള കുടുംബപ്പേര് ഫ്രഞ്ചു രീതിയിലുള്ള Bonaparte എന്നായി മാറിയത് വളരെക്കാലം കഴിഞ്ഞാണ്{{sfn|Gaurgaud |1903|p=35}},{{sfn|Barnett|1978|p=43}}. 1784-ൽ ബ്രിന്ന്യേ പഠനം വിജയകരമായി പൂർത്തിയാക്കിയശേഷം നെപ്പോളിയന് വിഖ്യാതമായ പാരിസ് മിലിട്ടറി സ്കൂളിൽ ( Paris Ecole Militaire) പ്രവേശനം ലഭിച്ചു{{sfn|Scott|1839|p=143}}. നാവികവിഭാഗമായിരുന്നു നെപോളിയൻ ഇച്ഛിച്ചതെങ്കിലും പീരങ്കിപ്പട്ടാളത്തിലാണ് (artillery division) പ്രവേശനം ലഭിച്ചത്. {{sfn|Barnett|1978|p=19}}. == സൈനികജീവിതം -പ്രാരംഭം 1785-1791== === 1785 സപ്റ്റമ്പർ -1796 സപ്റ്റമ്പർ -''ഒന്നാം ആർട്ടിലറി റെജിമെന്റ്(വാലെൻസ്)'' === 1785 സപ്റ്റമ്പറിൽ നെപ്പോളിയന്റെ സൈനിക പരിശീലനം പൂർത്തിയായി. പതിനാറുകാരനായ നെപോളിയൻ ഒന്നാം പീരങ്കിപ്പടയിൽ(La Fere-Artillerie) [[വാലൻസ്]] എന്ന സ്ഥലത്ത് സബ് ലെഫ്റ്റനൻറായിട്ടായിരുന്നു ആദ്യ നിയമനം{{sfn|Scott |1839|p=145}} {{sfn|Barnett|1978|p=21}}. ഒഴിവ് സമയത്ത് പുരാതന [[ഗ്രീക്ക്]] തത്ത്വചിന്തയും ചരിത്രപ്രസിദ്ധരായ പോരാളികളുടെ യുദ്ധനയതന്ത്രങ്ങളും വായിച്ച് മനസ്സിലാക്കുകയും വായിക്കുന്ന പ്രധാന ആശയങ്ങൾ കുറിച്ചെടുത്ത് സൂക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന സ്വഭാവവും അദ്ദേഹത്തിന് ഉണ്ടായിരുന്നു. മറ്റ് രാജ്യങ്ങളുടെ ഭൂപടം വരയ്ക്കുന്നത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രധാനവിനോദങ്ങളിൽ ഒന്നായിരുന്നു.{{sfn|LockhartI |1835|p=16}} ===1786 സപ്റ്റമ്പർ- 1788 ജൂൺ -''അവധിയിൽ (കോഴ്സിക്ക)'' === 1786-സപ്റ്റമ്പറിൽ നെപോളിയൻ അവധിയെടുത്ത് കോഴ്സിക്കയിലേക്കു തിരിച്ചു. പത്തുവയസ്സിൽ പഠിക്കാൻ പോയതില്പിന്നെ ഏഴു വർഷക്കാലത്തിനു ശേഷമുള്ള ആദ്യത്തെ വരവായിരുന്നു ഇത്. 1785-ഫെബ്രുവരിയിൽ നെപോളിയന്റെ പിതാവ് കാർളോ ബോണപാർട്ട് ഉദരരോഗം ബാധിച്ച് നിര്യാതനായശേഷം{{sfn|Gaurgaud |1903|p=36}},{{sfn|veusseuxI|1846|p=10}} വീട്ടിലെ സാമ്പത്തിക നില തകരാറിലായിരുന്നു. മൾബറി കൃഷിക്കായി ലൂയി പതിനാറാമന്റെ സർക്കാർ നല്കാമെന്ന് ഏറ്റിരുന്ന ധനസഹായം കിട്ടാതെ വന്നതായിരുന്നു പ്രധാന കാരണം{{sfn|Barnett|1978|p=22}}{{sfn|Sloane|p=70-71}}. അതൊക്കെ ശരിയാക്കിയെടുക്കാൻ രണ്ടു വർഷത്തോളമെടുത്തു. പിന്നീട് 1788 ജൂണിലാണ് നെപോളിയൻ തന്റെ റെജിമെന്റിൽ തിരിച്ചെത്തിയത്. അപ്പോഴേക്കും റെജിമെന്റ് വാലൻസിൽ നിന്ന് ഓക്സോണിലേക്ക് മാറിയിരുന്നു ===1788 ജൂൺ- 1789 സപ്റ്റമ്പർ ''ഒന്നാം ആർട്ടിലറി റെജിമെന്റ് (ഓക്സോൺ)''=== പതിനഞ്ചു മാസങ്ങൾ നെപോളിയൻ റെജിമ്ന്റിൽ സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. ഒഴിവു സമയം മുഴുവനും എഴുത്തും വായനയുമായി കഴിച്ചു കൂട്ടി. 1789-ജൂലൈ പതിനാലിന് നടന്ന [[ബസ്റ്റീൽ ഭേദനം |ബസ്റ്റീൽ ഭേദനത്തിന്റെ]] അലകൾ അഞ്ചു ദിവസത്തിനകും ജൂലൈ 19-ന് ഓക്സോണിലുമെത്തി. പടയാളികളിൽ രാജഭക്തരും വിപ്ലവാനുകൂലികളും ഉണ്ടായിരുന്നു. വിപ്ലവാനുഭാവികൾ പ്രത്യക്ഷമായി ആഘോഷങ്ങൾ നടത്തി. ഫ്രാൻസിലെ മാറി വരുന്ന രാഷ്ട്രീയാന്തരീക്ഷം കോഴ്സിക്കയിൽ അധികാരസ്ഥാനം നേടാൻ തനിക്കു പ്രയോജനകരമായേക്കാമെന്ന കണക്കുകൂട്ടലുകളോടെ നെപോളിയൻ വീണ്ടും അവധിക്ക് അപേക്ഷിച്ചു. {{sfn|Barnett|1978|p=25}},{{sfn|Sloane|p=77}}. ===1789 സപ്റ്റമ്പർ -1791 ഫെബ്രുവരി- ''അവധിയിൽ (കോഴ്സിക്ക)'' === കോഴ്സിക്കയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യമായിരുന്നില്ല നെപോളിയന്റെ ലക്ഷ്യമെന്നും, മറിച്ച് കോഴ്സിക്കൻ നേതാവെന്ന നിലക്ക് , ഫ്രഞ്ചുവിപ്ലവപ്രസ്ഥാനത്തിൽ അധികാരസ്ഥാനം നേടുകയായിരുന്നു നെപോളിയന്റെ ലക്ഷ്യമെന്നും ചരിത്രകാരന്മാർ വിലയിരുത്തുന്നു.{{sfn|Barnett|1978|p=25,26}}. കോഴ്സിക്കയിലെ പിന്തിരിപ്പൻ കൂട്ടായ്മകൾ വിപ്ലവത്തിനെതിരാണെന്ന സന്ദേശം നെപോളിയൻ പാരീസിലേക്കെത്തിച്ചു{{sfn|Sloane|p=102}}. കോഴ്സിക്കൻ സ്വാതന്ത്ര്യസമരനേതാവ് പൗളിയുമായുള്ള വിരോധത്തിന് ഇതു തുടക്കം കുറിച്ചു. കോഴ്സിക്ക ഫ്രാൻസിന്റെ അവിഭാജ്യഘടകമാണെന്ന വിപ്ലവസർക്കാർ (നാഷണൽ കോൺസ്റ്റിറ്റ്യുവന്റ് അസംബ്ലി) പ്രഖ്യാപിച്ചു. നെപോളിയൻ നാഷണൽ അസംബ്ലിയുടെ ദൃഷ്ടിയിൽ ശ്രദ്ധേയനായി. അജാക്ഷിയോ മുനിസിപ്പൽ കൗൺസിലിലേക്കുള്ള തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ സഹോദരൻ ജോസെഫിനെ വിജയിപ്പിക്കാൻ നെപോളിയൻ കിണഞ്ഞു പരിശ്രമിച്ചതായി പറയപ്പെടുന്നു{{sfn|Sloane|p=115}}. ===1791 ഫെബ്രുവരി-1791 ജൂൺ ''ഒന്നാം ആർട്ടിലറി റെജിമെന്റ് (ഓക്സോൺ)'' === മറ്റു യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങൾ ഫ്രാൻസിനെതിരെ യുദ്ധസന്നാഹങ്ങൾ തുടങ്ങി. ഫ്രഞ്ചു സൈനികർക്ക് സ്വന്തം റെജിമെന്റുകളിൽ ഡ്യൂട്ടുിക്കു ഹാജരാവാനുള്ള ഉത്തരവു ലഭിച്ചു. 1791 ഫെബ്രുവരിയിൽ നെപോളിയൻ ഡ്യൂട്ടിക്കു ഹാജരായി. റെജിമെന്റിൽ നല്ലൊരു പങ്ക് രാജഭക്തരും (റോയലിസ്റ്റ്സ്) ഉണ്ടായിരുന്നു. നെപോളിയനെ അവർ സൗഹാർദ്ദത്തോടെയല്ല സ്വീകരിച്ചത്. നെപോളിയൻ പഴയപടി വായനയും എഴുത്തുമായി ഒഴിവു സമയം ചെലവഴിച്ചു. ===1791 ജൂൺ- 1791 ഒക്റ്റോബർ ''നാലാം ആർട്ടില്ലറി റെജിമെന്റ് (വാലെൻസ്)'' === ജൂൺ ഒന്നിന് വാലെൻസിൽ തമ്പടിച്ചിരുന്ന 4th ആർട്ടില്ലറി റെജിമെന്റിലേക്ക് നെപോളിയൻ മാറ്റപ്പെട്ടു. അതേ ആഴ്ചയാണ് വാറേനിൽ വെച്ച് ലൂയി പതിനാറാമനേയും മേരി അന്റോണൈറ്റിനേയും ഓടിരക്ഷപ്പെടുന്നതിനിടയിൽ വിപ്ലവകാരികൾ തിരിച്ചറിഞ്ഞു പിടികൂടിയത്. ഈ സംഭവത്തെത്തുടർന്ന് പട്ടാളക്കാർക്ക് പുതിയ പെരുമാറ്റച്ചട്ടങ്ങൾ നിലവിൽ വന്നു. തങ്ങളുടെ കൂറ് ഭരണഘടനയോടു മാത്രമാണെന്നും, '''നാഷണൽ കോൺസ്റ്റിറ്റ്യുവന്റ് അസംബ്ലി'''യുടെ ( വിപ്ലവ സർക്കാർ) ഉത്തരവുകൾ മാത്രമേ തങ്ങൾ അനുസരിക്കൂ എന്നും എല്ലാ സൈനികരും പ്രതിജ്ഞയെടുക്കേണ്ടി വന്നു{{sfn|Barnett|1978|p=26}}. രാജാവിനോടും രാജഭരണത്തോടും കൂറുണ്ടായിരുന്ന അസംഖ്യം സൈനികർ പട്ടാളത്തിൽ നിന്നു പിരിഞ്ഞു പോയതോടെ ശേഷിച്ചവർക്ക് ഉദ്യോഗക്കയറ്റം എളുപ്പമായി.നെപോളിയന് ലഫ്റ്റനന്റ് പദവി ലഭിച്ചു{{sfn|Barnett|1978|p=26}}. ഇവിടേയും ഒഴിവു സമയങ്ങളിൽ നെപോളിയൻ ഒട്ടനേകം പുസ്തകങ്ങൾ വായിച്ചതായി പറയപ്പെടുന്നു{{sfn|Sloane|p=127-128}}. ===1791 ഒക്റ്റോബർ 1792 മെയ് ''അവധിയിൽ (കോഴ്സിക്ക)''=== നാഷണൽ കോൺസ്റ്റിറ്റ്യുവന്റ് അസംബ്ലിക്കു പകരം പതിയൊരു ഭരണസംവിധാനം '''ലെജിസ്ലേറ്റീവ് അസംബ്ലി''' പ്രാബല്യത്തിൽ വന്നു{{sfn|Scott |1839|p=54}} . വീണ്ടുമൊരു ഭാഗ്യപരീക്ഷണത്തിനായി നെപോളിയൻ അവധിയെടുത്ത് കോഴ്സിക്കയിൽ എത്തി{{sfn|Scott |1839|p=146}} . ബോണപാർട്ട് കുടുംബത്തലവനെന്ന നിലയിൽ നെപോളിയൻ തറവാട്ടു കാര്യങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ തുടങ്ങി. കോഴ്സിക്കൻ സന്നദ്ധസേന രൂപീകരിച്ച് അതിന്റെ ലെഫ്റ്റനന്റ് കേണൽ പദവിയിലേക്ക് തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടാനുള്ള യോഗ്യത തനിക്കുണ്ടെന്ന് നെപോളിയൻ വിശ്വസിച്ചു{{sfn|Sloane|p=135-136}}. ആ സ്ഥാനത്തിന് സൈനികവും രാഷ്ട്രീയവുമായ നിയമസാധുത ഉണ്ടാവുകയും ചെയ്യും.കോഴ്സിക്കയിൽ അധികാരമുറപ്പിക്കാൻ നെപ്പോളിയൻ പലതവണ ശ്രമിച്ചു പക്ഷെ ആ പദ്ധതികൾ നടന്നില്ല{{sfn|Sloane|p=118-119}}. പൗളിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ സ്വതന്ത്ര കോഴ്സിക്കക്ക് പിന്തുണ നല്കാഞ്ഞതിനാൽ നെപോളിയനെതിരായി പ്രത്യേകിച്ചും ബോണപാർട്ട് കുടുംബത്തിനെതിരായി പൊതുവേയും ജനരോഷം തിരിഞ്ഞു . നെപോളിയൻ ഫ്രാൻസിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു.{{sfn|Barnett|1978|p=43}} == സൈനിക ജീവിതം -ഒന്നാം ഘട്ടം 1792- 1795 == [[പ്രമാണം:Henri Félix Emmanuel Philippoteaux - Portrait of Napoleon Bonaparte (cropped).jpg|thumb|right|200px|നെപ്പോളിയൻ ബോണപ്പാർട്ട്- 1792-ൽ]] ===പശ്ചാത്തലം === ====പ്രഥമ ഫ്രഞ്ചു റിപ്പബ്ലിക് : നാഷണൽ കൻവെൻഷൻ 1792- 1795==== {{പ്രധാനലേഖനം|പ്രഥമ ഫ്രഞ്ചു റിപ്പബ്ലിക് }} 1792 സപ്റ്റമ്പർ 22-ന് ഫ്രാൻസിലെ ആദ്യത്തെ റിപ്പബ്ലിക്കൻ ഗവണ്മെൻറ് അധികാരത്തിൽ വന്നു. അന്നു തന്നെ calendrier républicain français എന്ന പുതിയ [[റിപബ്ലിക്കൻ കലണ്ടർ (ഫ്രാൻസ്)|റിപബ്ലിക്കൻ കലൻഡറും]] തുടക്കം കുറിച്ചു.(ഈ കലൻഡർ ഫ്രഞ്ചു വിപ്ലവ കലൻഡർ(calendrier révolutionnaire français) എന്നും അറിയപ്പെട്ടു). '''നാഷണൽ കൺവെൻഷൻ''' എന്ന ജനപ്രതിനിധിസഭയിലായിരുന്നു അധികാരം കേന്ദ്രീകൃതമായിരുന്നത്. ഭരണനിർവഹണത്തിനായി വിവിധ കമ്മിറ്റികൾ രൂപീകരിക്കപ്പെട്ടു. ഇവയിൽ പ്രധാനമായിരുന്നു പൊതു സുരക്ഷാ സമിതി (Committee for Public Safety).മാക്സിമില്യൻ റോബേസ്പിയറായിരുന്നു ഈ സമിതിയുടെ മുഖ്യൻ. രാജാവിന്റേയും രാജകുടുംബാംഗങ്ങളുടേയും കുറ്റവിചാരണകളും പരസ്യമായ വധശിക്ഷയും [[ഭീകരവാഴ്ച |ഭീകര വാഴ്ചക്ക് ]] വഴിതെളിച്ചു. മറ്റു യൂറോപ്യൻ രാജശക്തികളുടെ സൈനികക്കൂട്ടായ്മ (First Coalition) ഫ്രാൻസിനെതിരെ സംഘടിതമായ പോരാട്ടം തുടങ്ങി. ഇതേ സമയം തന്നെയാണ് ഫ്രഞ്ചുകോളണിയായിരുന്ന [[ഹെയ്റ്റി |സാഡൊമിനിക്കിൽ ]] അടിമക്കച്ചവടത്തിനെതിരായുള്ള പ്രക്ഷോഭം മൂർച്ഛിച്ചത്. <ref>{{Cite web |url=http://chnm.gmu.edu/revolution/chap8a.html |title=Slavery & Haitian Revolution accessed 4 August 2015 |access-date=2015-08-04 |archive-date=2011-11-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111105214459/http://chnm.gmu.edu/revolution/chap8a.html |url-status=dead }}</ref>,<ref>{{Cite web |url=http://www.kreyol.com/the-haitian-revolution-toussaint |title=Haitian Revolution accessed 4 August 2015 |access-date=2015-08-04 |archive-date=2015-04-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150424033111/http://www.kreyol.com/the-haitian-revolution-toussaint |url-status=dead }}</ref> 1792 മെയ് മാസം അവസാനത്തോടെ പാരിസിൽ തിരിച്ചെത്തിയ നെപോളിയൻ കാപ്റ്റൻ പദവിയിലേക്കുയർത്തപ്പെട്ടു{{sfn|Sloane|p=153-154}},{{sfn|veusseuxI|1846|p=12}}. പക്ഷെ അതേ വർഷം ഒക്റ്റോബറിൽ നെപോളിയൻ വീണ്ടും കോഴ്സിക്കയിലെത്തി. ഇതിനകം കോഴ്സിക്കയുടെ ജനപ്രതിനിധിയായി നാഷണൽ കൻവെൻഷനിലേക്ക് സാലിസെറ്റി എന്ന പുതിയൊരു നേതാവ് തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടിരുന്നു{{sfn|Sloane|p=157-158}}. നെപോളിയൻ സാലിസെറ്റിയുമായി സൗഹൃദബന്ധം സ്ഥാപിച്ചു. സ്വതന്ത്രകോഴ്സിക്ക എന്ന അവകാശവാദവുമായി പൗളിയും അനുയായികളും സജീവമായി രംഗത്തുണ്ടായിരുന്നു. കോഴ്സിക്കയോടു തൊട്ടു കിടക്കുന്ന സാർഡീനിയൻ ദ്വീപസമൂഹം ബ്രിട്ടീഷുകാരുടെ അധീനതയിലായിരുന്നു.അവിടെ താവളമടിച്ചിരുന്ന ബ്രിട്ടീഷു സൈന്യം പൗളിയുടെ സഹായത്തിനു തയ്യാറായി{{sfn|Scott |1839|p=147}}. ഫ്രഞ്ചു റിപബ്ലിക്കിന്റെ അതിർത്തി താത്പര്യങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി ഈ ദ്വീപുസമൂഹത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ദ്വീപുകളിലൊന്നായ മഡലേന ദ്വീപ് ആക്രമിക്കാനുള്ള ഉദ്യമത്തിൽ നെപോളിയൻ ആദ്യമായി യുദ്ധരംഗത്തിറങ്ങി. ഈ ഉദ്യമം പരാജയത്തിലാണ് കലാശിച്ചത്. പൗളിയുമായുള്ള സംഘർഷം മൂത്തതിനാൽ ബോണപാർട്ട് കുടുംബം ഒന്നടങ്കം കടൽ കടന്ന് ആദ്യം നൈസിലും പിന്നീട് മാഴ്സെയിലിലും വാസമുറപ്പിച്ചു. {{sfn|Scott |1839|p=148}},{{sfn|veusseuxI|1846|p=14}} === വിജയങ്ങൾ, ഉദ്യോഗക്കയറ്റങ്ങൾ=== നൈസിൽ വെച്ച് യാദൃച്ഛികമായിട്ടാണ് നെപോളിയൻ, കോഴ്സിക്കൻ നേതാവ് സാലിസെറ്റിയേയും ഫ്രഞ്ചു ജനറൽ ഡെഗീറിനേയും കണ്ടുമുട്ടിയത്. സാലിസെറ്റി സ്വാധീനമുള്ള രാഷ്ടീയനേതാവായിത്തീർന്നിരുന്നു. സാലിസെറ്റിയുടെ ശുപാർശയോടെ ഇറ്റലിയൻ റെജിമെന്റിൽ നെപോളിയന് ഇടം ലഭിച്ചു{{sfn|Sloane|p=191-192}}. ഈ റെജിമെന്റിന്റെ പ്രഥമദൗത്യം [[ടൂലോൺ|ടൂലോണിലേക്കായിരുന്നു]]. അതിപ്രധാനമായ ടൂലോൺ തുറമുഖപട്ടണത്തിൽ രാജഭക്തർ (റോയലിസ്റ്റ്സ്) വിപ്ലവത്തിനെതിരെ പ്രതികരിച്ചു.അവർക്ക് സായുധപിൻബലവുമായി [[ബ്രിട്ടൻ |ബ്രിട്ടീഷ്]]-[[സ്പെയിൻ|സ്പാനിഷ്]] യുദ്ധക്കപ്പലുകൾ തുറമുഖത്തോടടുത്തു{{sfn|abbottI|183|p=50,51}}. ടൂലോൺ തിരിച്ചു പിടിക്കേണ്ടത് ഫ്രഞ്ചു റിപബ്ലിക്കിന്റെ അഭിമാനത്തിന്റെ മാത്രമല്ല നിലനില്പിന്റേയും പ്രശ്നമായിത്തീർന്നു. ഇതായിരുന്നു നെപോളിയന്റെ ആദ്യത്തെ വിജയകരമായ ദൗത്യം. ====ടൂലോൺ യുദ്ധം 1793 നവമ്പർ-ഡിസമ്പർ ==== [[പ്രമാണം:Napoleon à Toulon par Edouard Detaille.jpg|400Px|right|thumb|നെപോളിുയൻ ടുലോൺ യുദ്ധക്കളത്തിൽ -വർണചിത്രം]] ഫ്രാൻസിലെ പ്രധാന തുറമുഖമായ ടൂലോൺ തിരിച്ച് പിടിക്കാൻ സപ്റ്റമ്പറിൽ ജനറൽ ഫ്രാന്സ്വാ കാർതൂയുടെ കീഴിൽ പീരങ്കിപ്പടയുടെ ചുമതലയുമായി നെപോളിയൻ നിയോഗിക്കപ്പെട്ടു. നവമ്പറിൽ കാർതൂക്കു പകരം ജനറൽ ഡ്യൂഗോമിയർ പദവിയേറ്റു .നെപോളിയൻ പടയാളികൾക്കൊപ്പം നിന്നു പൊരുതി.{{sfn|abbottI|183|p=53,55}} നെപോളിയൻ പ്രയോഗിച്ച യുദ്ധതന്ത്രങ്ങൾ ജനറൽ ഡുഗോമിയറുടേയും ജനനേതാവ് പോൾ ബറാസ്സിന്റേയും വിശേഷ പ്രശംസ നേടിയെടുത്തു.യുദ്ധാനന്തരം ഇരുപത്തിനാലുകാരനായ നെപോളിയന് ചീഫ് ഓഫ് ബറ്റാലിയൻ(ബ്രിഗേഡിയർ) ആയി പദോന്നതി ലഭിച്ചു{{sfn|Scott |1839|p=151}}, {{sfn|Barnett |1978|p=35}},{{sfn|LockhartI |1835|p=21-27}},{{sfn|veusseuxI|1846|p=28}} ==== തിരിച്ചടികൾ 1794 ജൂൺ- 1795 ഓഗസ്റ്റ്==== ഫ്രഞ്ചു മധ്യധരണ്യാഴിയുടെ പ്രതിരോധം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനായി മാഴ്സെയിലുള്ള പഴയ സെന്റ് നികോളസ് കോട്ടയുടെ കേടുപാടുകൾ തീർക്കേണ്ട കാര്യം നെപോളിയൻ അധികാരികളുടെ പരിഗണനയിൽ പെടുത്തി. ആയുധങ്ങളും വെടിക്കോപ്പും സംഭരിച്ചു വെയ്ക്കാൻ ഇതു പ്രയോജനപ്പെടും എന്നായിരുന്നു നെപോളിയന്റെ കണക്കുകൂട്ടൽ. പക്ഷെ ഇതു പിന്നീട് പലേ തെറ്റിദ്ധാരണകൾക്കു വഴിവെച്ചു. റെജിമെന്റിലെ മേലധികാരികൾ നെപോളിയന്റെ പ്രവൃത്തികളെ ശക്തിയുക്തം ന്യായീകരിച്ചതിനാൽ നെപോളിയൻ വിവാദമുക്തനായി. ഭീകരവാഴ്ചയുടെ മുഖ്യനേതാവായിരുന്ന [[മാക്സിമിലിയൻ റോബേസ്പിയർ |മാക്സിമിലിയൻ റോബേസ്പിയറുടെ]] സഹോദരൻ അഗസ്റ്റിൻ റോബേസ്പിയറുമായുള്ള സൗഹൃദവും പിന്നീട് നെപോളിയന് വിനയായി ഭവിച്ചു. മാക്സിമിലിയനും അഗസ്റ്റിനും വധശിക്ഷക്കിരയായശേഷം അവരോട് അനുഭാവമുണ്ടായിരുന്നവരുടെ നേർക്കും സംശയദൃഷ്ടികൾ നീണ്ടു. നെപോളിയൻ ആ സമയത്ത് [[ജെനോവ|ജെനോവയിലെ]] പ്രതിരോധം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്ന തിരക്കിലായിരുന്നു. ആഗസ്റ്റ് ആദ്യത്തിൽ അറസ്റ്റു ചെയ്യപ്പെട്ടെങ്കിലും രണ്ടാഴ്ചക്കുശേഷം വിട്ടയക്കപ്പെട്ടു.{{sfn|Scott |1839|p=152}}. നെപോളിയൻ വീണ്ടും മിലിറ്ററിയിലേക്ക് തിരിച്ചു വന്നു. ==സൈനിക ജീവിതം രണ്ടാം ഘട്ടം 1795-1799 == ===പശ്ചാത്തലം : ഡയറക്റ്ററി ഭരണം 1795-1799 === {{പ്രധാന ലേഖനം| ഡയറക്റ്ററി ഭരണം}} [[ഭീകരവാഴ്ച]] ഫ്രാൻസിന്റെ രാഷ്ട്രീയ-സാമൂഹ്യ അന്തരീക്ഷത്തിൽ വലിയ കോളിളക്കങ്ങളുണ്ടാക്കി. 1792-ൽ ഏറെ പ്രതീക്ഷകോളോടെ നിലവിൽ വന്ന ഒന്നാം ഭരണഘടന അഴിച്ചു പണിയപ്പെട്ടു. [[നാഷണൽ കൻവെൻഷൻ(ഫ്രാൻസ്) |നാഷണൽ കൻവെൻഷൻ]] റദ്ദാക്കി, പകരം രണ്ടു ജനപ്രതിനിധി സഭകൾ (Council of five hundred and Council of ancients)നിലവിൽ വന്നു ഭരണനിർവഹണത്തിനായി [[ഡയറക്റ്ററി]] എന്ന അഞ്ചംഗ സമിതിയെ തെരഞ്ഞെടുക്കാൻ തീരുമാനമായി. പക്ഷെ ഇതിനെതിരായി 1795 ഒക്റ്റോബർ ആദ്യത്തിൽ പാരിസിൽ ഒരു വിഭാഗം ജനങ്ങൾ പ്രക്ഷോഭം കൂട്ടി. ഈ പ്രക്ഷോഭത്തെ അടിച്ചമർത്താൻ [[പോൾ ബറാസ്]] നെപോളിയൻ ബോണപാർട്ടിനെയാണ് ചുമതല ഏല്പിച്ചത്. നെപോളിയൻ തന്റെ ചുമതല കാര്യക്ഷമതയോടെ നിർവഹിച്ചു{{sfn|LockhartI |1835|p=33-35}}. നവമ്പർ 1795-ൽ ഡയറക്റ്ററി ഭരണം നിലവിൽ വന്നു. ഇതനുസരിച്ച് അഞ്ചംഗ ഡയറക്റ്ററിയും (executive) നിയമനിർമ്മാണത്തിനായി (legislative) അഞ്ഞൂറംഗങ്ങളടങ്ങിയ കൗൺസെ ദുസൈക്സോയും (lower house) ഇരുനൂറ്റി അമ്പത് അംഗങ്ങളുള്ള കൗൺസെ ദുഓൻഷ്യയും (upper house) രൂപം കൊണ്ടു. അഞ്ചംഗ ഡയറക്റ്ററിയിൽ പോൾ ബറാസ് മുഖ്യ അംഗമായതോടെ നെപോളിയന്റെ പ്രാധാന്യവും വർദ്ധിച്ചു{{sfn|abbottI|183|p=65}}.പാരിസ് പ്രാന്തത്തിന്റെ പ്രത്യേക ചുമതലയോടൊപ്പം ഫ്രഞ്ച് ആഭ്യന്തരസേനയുടെ ''കമാൻഡർ ഇൻ ചീഫ്'' എന്ന പദവിയും നെപോളിയനു ലഭിച്ചു.{{sfn|Barnett |1978|p=37-39}}. === ഒന്നാം യൂറോപ്യൻ സൈനികക്കൂട്ടായ്മ :ഇറ്റാലിയൻ ദൗത്യം=== [[പ്രമാണം:Europe, 1700 - 1714.png|thumb|250px|left| യൂറോപ്- പതിനെട്ടാം ശതകത്തിൽ]] രാജവാഴ്ച നിലവിലിരുന്ന യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങൾ ഫ്രഞ്ചു റിപബ്ലിക്കിനെതിരായി 1792 മുതൽ സംഘടിക്കാൻ തുടങ്ങിയിരുന്നു. [[ഓസ്ട്രിയ|ഓസ്ട്രിയയും]] [[ഇംഗ്ലണ്ട്|ഇംഗ്ലണ്ടും]] [[പ്രഷ്യ |പ്രഷ്യയുമടങ്ങുന്ന]] ഒന്നാം യൂറോപ്യൻ സൈനികക്കൂട്ടായ്മ (First Coalition) ഫ്രാൻസിന്റെ അതിർത്തികളിൽ അണിനിരന്നു. ഫ്രാൻസ് ഇതിനെതിരെ പ്രതികരിച്ചു. സൈനികശക്തിയുള്ള രാജ്യമായിരുന്ന ഓസ്ട്രിയ, [[ഇറ്റലി|ഇറ്റലിയിലെ]] പല നാട്ടുരാജ്യങ്ങളേയും കൈവശപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. ഓസ്ട്രിയൻ-പ്രഷ്യൻ സേനകളെ തോല്പിച്ച് [[വിയന്ന|വിയന്നയിലെത്തി]] ഓസ്ട്രിയയെ മുട്ടുകുത്തിക്കുകയായിരുന്നു ഫ്രഞ്ചു റിപബ്ലിക്കിന്റെ ലക്ഷ്യം. അതിനായി നാലു ഫ്രഞ്ചു സൈന്യ വിഭാഗങ്ങൾ ആസൂത്രണം ചെയ്യപ്പെട്ടു. ജനറൽ ജോർഡാനും മോറോയും കെല്ലർമാനും റൈൻ തിരത്തുകൂടെ വടക്കുകിഴക്കും നെപോളിയൻ തെക്കു കിഴക്കോട്ടും ആക്രമണം നയിക്കണം. പിന്നീട് മൂന്നു മുന്നണികളും [[ടൈറോൾ |ടൈറോളിൽ]] വെച്ച് ഒത്തുചേർന്ന് വിയന്നയുടെ നേരെ മുന്നേറണം. ഇതായിരുന്നു യുദ്ധതന്ത്രം. {{sfn|Barnett |1978|p=43}}. [[പ്രമാണം:Strategic Situation of Europe 1796.jpg|thumb|250px|right| ഇറ്റാലിയൻ സൈനികദൗത്യം ]] [[ജോസ്ഫൈൻ ദു ബുവാർണെ |ജോസ്ഫൈനുമായുള്ള]] വിവാഹം നടന്ന് രണ്ടു ദിവസത്തിനകം 1796 മാർച്ച് 10-ന്, ഇറ്റാലിയൻ സൈനികദൗത്യത്തിന്റെ തലവനായി നെപോളിയൻ നൈസിലേക്കു പുറപ്പെട്ടു{{sfn|veusseuxI|1846|p=29}}. ഫ്രാൻസിന്റെ തെക്കുകിഴക്കൻ ഭാഗത്ത് ഇറ്റലിയുടെ വടക്കു പടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തിയിലെ പീഡ്മോൺ നാട്ടു രാജ്യമായിരുന്നു ആദ്യ ലക്ഷ്യം. ഈ സന്ദർഭത്തിലാണ് Buonaparte എന്നത് Bonaparte ആയതെന്നും {{sfn|Barnett |1978|p=43}} അതല്ല ഫ്രഞ്ചു പൗരന്മാരായപ്പോൾത്തന്നെ അങ്ങനെ എഴുതിത്തുടങ്ങിയെന്നും{{sfn|Gaurgaud |1903|p=35}} വ്യത്യസ്ത അഭിപ്രായങ്ങൾ ഉണ്ട്. ====പീഡ്മോൺ 1796 മാർച്ച്-ഏപ്രിൽ==== [[ആൽപ്സ്|ആൽപ്സ് മലനിരകൾക്കിടയിലെ]] പീഡ്മോൺ നാട്ടുരാജ്യത്തെ സഹായിക്കാൻ ഓസ്ട്രിയൻ സൈന്യം എത്തിയിരുന്നു. മോൺടോനോട്ടിലും മോൺഡോവിയിലും ഡീഗോവിലും വെച്ചു നടന്ന യുദ്ധങ്ങളിൽ നെപോളിയൻ നിശ്ശേഷം പരാജയപ്പെടുത്തി. മെയ് മാസത്തിൽ നടത്തിയ ഉടമ്പടിയനുസരിച്ച് പീഡ്മോൺ രാജാവ് നിരുപാധികം കീഴടങ്ങി. ====ലോഡി യുദ്ധം 1796 മെയ് ==== ലോഡി പ്രവിശ്യയിലെ ഓസ്ട്രിയൻ സേനയെ നെപോളിയൻ പരാജയപ്പെടുത്തി. ഈ യുദ്ധത്തിൽ നെപോളിയൻ സൈനികരോടൊപ്പം നിന്നു പൊരുതിയതായും അങ്ങനെ സൈനികരുടെ സ്നേഹാദരങ്ങൾ നേടിയെടുത്തതായും പറയപ്പെടുന്നു<ref>[http://www.britannica.com/event/Battle-of-Lodi. ലോഡി യുദ്ധം]]</ref>,{{sfn|LockhartI |1835|p=47,81}} ====മാൺടുവാ കീഴടക്കൽ 1796 ജൂലൈ 1797 ഫെബ്രുവരി- ==== തടാകങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട നാട്ടു രാജ്യമായിരുന്നു മാൺടുവാ. നാടുവാഴിയുടെ രക്ഷക്കായി ഓസ്ട്രിയൻ സൈന്യം അണി നിരന്നു. ലോണാറ്റോ, കാസ്റ്റിഗ്ലിയൻ,റോവെർട്ടേ, ബസ്സാനോ, കല്യാനോ, കാൾഡീറോ, അർകോൾ, റിവോളി എന്നിങ്ങനെ പലയിടത്തും വെച്ചു എട്ടു മാസങ്ങളോളം നടന്ന യുദ്ധങ്ങളിലൂടെ നെപോളിയൻ സൈനികരോടൊപ്പം നിന്ന് മാൺടുവ കീഴ്പെടുത്തി.{{sfn|AbbottI|1883|p=129-130}}. [[വെനീസ്]] നിഷ്പക്ഷത പാലിക്കാൻ സമ്മതിച്ചു{{sfn|LockhartI |1835|p=86}}. തെക്കോട്ടു നീങ്ങിയ നെപോളിയന്റെ സൈന്യവും [[റോം|റോമുമായി]] മൂന്നു ദിവസത്തെ യാത്രയുടെ ദൂരമേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളു. [[മാർപാപ്പ]] സമാധാന ഉടമ്പടിക്കു തയ്യാറായി{{sfn|AbbottI|1883|p=144}}. ഓസ്ട്രിയൻ സൈനികമേധാവി ആർച് ഡ്യൂക് ചാൾസും സന്ധിസംഭാഷണങ്ങൾക്കു തയ്യാറായി{{sfn|AbbottI|1883|p=145}},{{sfn|LockhartI |1835|p=84}} ====കാംപോഫെർമിയോ ഉടമ്പടി 1797 നവമ്പർ==== വടക്കുകിഴക്കൻ ഇറ്റലിയിലെ ഒരു കൊച്ചു ഗ്രാമമായിരുന്ന കാംപോഫെർമിയോയിൽ വെച്ച് നെപോളിയൻ പരാജിത രാഷ്ട്രങ്ങളുമായി ഉടമ്പടി ചെയ്തു. തന്റെ ഇറ്റാലിയൻ ദൗത്യത്തിന് നെപോളിയൻ വിജയകരമായ അന്ത്യം കുറിച്ചത് ഈ ഉടമ്പടിയിലൂടേയാണ്. 1792 മുതൽ 1797 വരെ ഫ്രഞ്ചു റിപബ്ലിക്കിനെതിരെ പൊരുതിയ ഒന്നാം യുറോപ്യൻ സൈനിക കൂട്ടായ്മയുടെ (First Coalition) ചരമക്കുറിപ്പു കൂടിയായിരുന്നു ഇത്. ഓസ്ട്രിയയുടേയും ഇറ്റലിയുടേയും പല പ്രദേശങ്ങളും ഫ്രഞ്ചു റിപബ്ലിക്കിന്റേതായി.{{sfn|AbbottI|1883|p=160,164}},{{sfn|LockhartI |1835|p=98-99}}. ====പാരിസിൽ 1797-ഡിസമ്പർ-1798 മെയ്==== വിജയികളായി തിരിച്ചെത്തിയ നെപോളിയനും സൈന്യവും ഏറെ പ്രശംസകൾക്കു പാത്രമായി{{sfn|Bourrienne I|p=111}},{{sfn|ThiersFH V|1838|p=183}} .നെപോളിയന്റെ വസതി നിന്നിരുന്ന പാതക്കുതന്നെ വിജയപഥം ( rue de la victoire) എന്നു പേരുമാറ്റം സംഭവിച്ചു{{sfn|Bourrienne I|p=126}}. നെപോളിയന് സമൂഹത്തിലെ വരേണ്യരുടെ സഭയായ ഫ്രഞ്ചു അകാദമിയിൽ( Institut de Francais) അംഗത്വം ലഭിച്ചു{{sfn|Bourrienne I|1831|p=126}},{{sfn|HewestonII|p=35}}. പക്ഷെ നെപോളിയന്റെ വർദ്ധിച്ചു വരുന്ന ജനസ്വാധീനം ഡയറക്റ്ററി അംഗങ്ങളെ അസ്വസ്ഥരാക്കി{{sfn|AbbottI|1883|p=166,172}}{{sfn|LockhartI |1835|p=101-102}}. മാത്രമല്ല, ഡയറക്റ്ററിയിലെ അംഗത്വത്തിനും നെപോളിയൻ ശ്രമിച്ചതായി പറയപ്പെടുന്നു{{sfn|Bourrienne I|1831|p=127}}, {{sfn|Barras|p=215,317}},{{sfn|ThiersFH V|1838|p=190}} . ഈ കാലഘട്ടത്തിലാണ് നെപോളിയന്റെ മൂത്തസഹോദരൻ ജോസെഫ് ബോണപാർട്ട് റോമിലേക്കുള്ള അംബാസഡറായി നിയമിക്കപ്പെട്ടത്.{{sfn|CorJoseph|p=30, Letter43}} . കാംപോഫെർമിയോ ഉടമ്പടിയിൽ ഇംഗ്ലണ്ട് ഭാഗഭാക്കായിരുന്നില്ല{{sfn|AbbottI|1883|p=170}}. ഫ്രാൻസിന്റെ അതിർത്തി രേഖകൾ അംഗീകരിക്കാനും പിടിച്ചെടുത്ത കോളനികൾ കൈമാറാനും ഇംഗ്ലണ്ട് തയ്യാറായെങ്കിലും ഫ്രഞ്ചു റിപബ്ലിക്ക് ഒത്തുതീർപ്പിന് തയ്യാറായില്ല. സാമ്പത്തികമായി ഏറെ ഞെരുക്കത്തിലായിരുന്ന ഫ്രഞ്ചു റിപബ്ലിക് നോട്ടമിട്ടത് ഇംഗ്ലണ്ടിന്റെ സമ്പന്നവും വിപുലവുമായ പൗരസ്ത്യ കോളനികളേയായിരുന്നു. ഇതിൽ പ്രധാനമായിരുന്നു [[ഇന്ത്യ]]. [[മധ്യധരണ്യാഴി |മധ്യധരണ്യാഴിയിൽ]] ഫ്രഞ്ചു നാവികസേനക്കാണ് മേൽക്കോയ്മ എന്നിരിക്കേ [[ഈജിപ്ത്]] കീഴടക്കി, അതു വഴി ഇന്ത്യയിലെത്താനായിരുന്നു ഡയറക്റ്ററിയുടേയും നെപോളിയന്റേയും പദ്ധതി{{sfn|AbbottI|1883|p=170,174}},{{sfn|LockhartI |1835|p=108}}. ഈ പദ്ധതിയുടെ ആസൂത്രണം മുഴുവനായത് 1798 മാർച്ചിലാണ്. പൗരസ്ത്യസേനാവിഭാഗത്തിന്റെ (Army of the Orient) തലവനായി നെപോളിയൻ നിയമിക്കപ്പെട്ടു. {{sfn|Barnett |1978|p=55-56}} ===ഈജിപ്തിലേക്ക് 1798 മെയ് -1799 ഓഗസ്റ്റ് === [[പ്രമാണം:Napoleons Campaign in Egypt 1798.jpg|250px|thumb|right| നെപോളിയൻറെ ഈജിപ്ത് യുദ്ധങ്ങൾ]] 1798 മെയ് 19-ന് നെപോളിയനും സൈന്യവും ഈജിപ്തിലേക്കു പുറപ്പെട്ടു{{sfn|LockhartI |1835|p=112}},{{sfn|ThiersFH V|1838|p=225}}. ഈജിപ്ത് വാണിരുന്നത് [[മംലൂക്ക് സാമ്രാജ്യം|മാമൂലെക്ക്]] എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന നാടുവാഴികളായിരുന്നു. ജൂലൈ രണ്ടിന് ഈജിപ്ഷ്യൻ തുറമുഖ പട്ടണം [[അലക്സാണ്ട്രിയ |അലക്സാൻഡ്രിയ]] അതിക്രമിച്ചു കൈവശപ്പെടുത്തി. മൂവായിരത്തോളം സൈനികരേയും യുദ്ധക്കപ്പലുകളേയും കീഴുദ്യോഗസ്ഥൻ ക്ലീബറുടെ ചുമതലയിൽ അലക്സാൻഡ്രിയയിൽത്തന്നെ നിർത്തിയശേഷം നെപോളിയനും ബാക്കി സൈന്യവും [[കെയ്റോ|കെയ്റോക്കു]] നേരെ നീങ്ങി. യുദ്ധക്കോപ്പുകളും മറ്റു ചരക്കുകളും ചങ്ങാടത്തിൽ കയറ്റി [[നൈൽ നദി|നൈൽ നദിയിലൂടെ]] അയക്കാനും അവക്ക് അകമ്പടിയെന്നോണം സൈന്യം കരയിലൂടെ പോകാനുമായിരുന്നു പ്ലാൻ. നെപോളിയനും സൈനികരോടൊപ്പം തന്നെ നീങ്ങി.{{sfn|AbbottI|1883|p=189}},{{sfn|Bourrienne I|1831|p=147}}, {{sfn|LockhartI |1835|p=116}} [[File:Napoleon-Gérome.jpg|thumb|left|നെപോളിയനും സൈന്യവും ഈജിപ്തിൽ ]] കെയ്റോക്കു നാലഞ്ചു മൈലകലെ വെച്ച് ഫ്രഞ്ചു സൈന്യം മുറാദ് ബേയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള മാമുലെക്കു് സൈന്യവുമായി ഏറ്റുമുട്ടി{{sfn|AbbottI|1883|p=193}}. ഈ ഏറ്റുമുട്ടലിനെ [[ പിരമിഡ് പിരമിഡ് യുദ്ധം|പിരമിഡ് യുദ്ധമെന്നു]](Battle of Pyramids) വിശേഷിപ്പിച്ചത് നെപോളിയൻ തന്നെയായിരുന്നു. കാരണം യുദ്ധഭൂമിയിൽ നിന്ന് പത്തു പതിനഞ്ചു മൈലകളേയുള്ള കൂറ്റൻ [[പിരമിഡുകൾ]] കാണാമായിരുന്നത്രെ.{{sfn|LockhartI |1835|p=117-118}} പിരമിഡ് യുദ്ധം നെപോളിയൻ നിഷ്പ്രയാസം ജയിച്ചു. കാരണം മാമുലുക്കു സൈന്യത്തേക്കാളും മികച്ച ആയുധങ്ങളും യുദ്ധതന്ത്രങ്ങളും ഫ്രഞ്ചു സൈന്യത്തിനുണ്ടായിരുന്നു{{sfn|Barnett |1978|p=58}}. സൈന്യത്തെ ചതുരാകൃതിയിലാണ് നെപോളിയൻ വിന്യസിച്ചത്, ഈ വിന്യാസം മികച്ച യുദ്ധതന്ത്രമായി അറിയപ്പെട്ടു.{{sfn|AbbottI|1883|p=192-194}}. ഈ യുദ്ധത്തോടെ നെപോളിയൻ ഈജിപ്തിൽ ആധിപത്യം സ്ഥാപിച്ചു. പക്ഷെ ഇതിനിടയക്ക് നെപോളിയന് അവശ്യം വേണ്ടിയിരുന്ന യുദ്ധസാമഗ്രികളുമായെത്തിയവയും അബൂക്കർ ഉൾക്കടലിൽ നങ്കുരമിട്ടിരുന്നവയുമായ എല്ലാ ഫ്രഞ്ചു കപ്പലുകളും 1798 ഓഗസ്റ്റ് ആദ്യവാരത്തിൽ ബ്രിട്ടീഷ് നാവികമേധാവി അഡ്നമിറൽ [[ഹൊറേഷ്യോ നെൽസൺ]] നശിപ്പിച്ചു{{sfn|AbbottI|1883|p=200-201}},{{sfn|LockhartI |1835|p=120}}. നൈൽ യുദ്ധം (Battle of Nile) എന്നറിയപ്പെട്ട ഈ പ്രതിക്രിയയോടെ നെപോളിയനും സൈന്യവും ഈജിപ്തിൽ കുടുങ്ങിപ്പോയി{{sfn|AbbottI|1883|p=202}}. ഈ സാഹചര്യത്തിൽ ഈജിപ്ത് ഒരു ഫ്രഞ്ചു കോളനിയെന്ന നിലയിൽ പ്രയോജനപ്പെടുത്താനും നെപോളിയന് കഴിയാതായി{{sfn|Barnett |1978|p=61}}. {{sfn|Bourrienne I|1831|p=154-155}} 1798 സപ്റ്റമ്പറിൽ [[തുർക്കി |തുർക്കി സുൽത്താൻ]] ഫ്രഞ്ചു റിപബ്ലിക്കിനെതിരെ യുദ്ധം പ്രഖ്യാപിച്ചു. [[സിറിയ |സിറിയയിലെ]] ഗവർണർ ജെസ്സാർ പാഷയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ പടയൊരുക്കം തുടങ്ങി. ഈജിപ്തിൽ നിന്ന് [[സീനായ്‌ ഉപദ്വീപ് |സിനായ് മരുഭൂമി]] താണ്ടി സിറിയയിലേക്കു കടന്ന് തന്ത്രപ്രാധാന്യമുള്ള അക്ര് കോട്ട (ഇന്ന് [[ഇസ്രായേൽ|ഇസ്രായേലിലെ]] അക്കോ) കൈവശപ്പെടുത്താൻ നെപോളിയൻ തീരുമാനിച്ചു{{sfn|AbbottI|1883|p=204}}. 1799 ഫെബ്രുവരിയോടെ തയ്യാറടുപ്പുകൾ പൂർത്തിയായി. സൈന്യത്തിന്റെ നീക്കം തുടങ്ങി. മൂന്നു മാസത്തോളം കോട്ട പിടിച്ചെടുക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ നടന്നെങ്കിലും പൂർണമായി വിഫലമായി. നെപോളിയനും സൈന്യവും കെയ്റോയിലേക്കു തിരിച്ചു വരാൻ തീർച്ചയാക്കി {{sfn|LockhartI |1835|p=130}}. ഇതിനകം സൈനികരിൽ വലിയൊരു ഭാഗം [[പ്ലേഗ്|പ്ലേഗു]] ബാധിതരായി. ആസന്ന മരണരായ സൈനികരെ അമിതമായ തോതിൽ [[കറുപ്പ് (സസ്യം) |ഓപിയം ]] നല്കി കൊല്ലാൻ നെപോളിയൻ സൈനിക ഡോക്റ്റർക്ക് ആദേശം നല്കിയെന്ന് പ്രസ്താവങ്ങളുണ്ട്; എന്നാൽ അത് വെറും തെറ്റിദ്ധാരണയുടെ ഫലമാണെന്ന് നെപോളിയൻ പിന്നീട് സെന്റ് ഹെലേനയിൽ വെച്ചു പറഞ്ഞുവത്രെ. {{sfn|LockhartI |1835|p=126,131-132}},{{sfn|Bourrienne I|1831|p=183,196}} ഇന്ത്യയിലെ [[ബ്രിട്ടീഷ് ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യ കമ്പനി |ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനി]] പട്ടാളത്തിനെതിരെ യുദ്ധത്തിലേർപ്പെട്ടിരുന്ന [[ടിപ്പു സുൽത്താൻ|ടിപു സുൽത്താനുമായി]] നെപോളിയൻ സമ്പർക്കം പുലർത്താൻ ശ്രമിച്ചതായി കാണുന്നു.{{sfn|Watson|2003|p=12-13|}}.<ref>[https://books.google.co.in/books?id=A28IAAAAQAAJ&printsec=frontcover&source=gbs_ge_summary_r&hl=en#v=onepage&q&f=false ടിപു സുൽത്താൻ-ഫ്രാൻസ് സൗഹൃദം- ഔദ്യോഗിക രേഖകൾ 1799]</ref> <ref>[https://books.google.co.in/books?id=dLURAAAAYAAJ&pg=PA341&hl=en#v=onepage&q&f=false Historical Sketches of the South of India, in an Attempt to Trace the History of Mysoor: From the Origin of the Hindoo Government of that State, to the Extinction of the Mohammedan Dynasty in 1799 by Mark Wilks 1817. page 380]</ref>,{{sfn|Bourrienne I|1831|p=171}} എന്നാൽ നാലാം മൈസൂർ യുദ്ധത്തിൽ ടിപു സുൽത്താൻ മരിച്ചതോടെ(1799 മെയ് 4) ഈ പദ്ധതികളൊക്കെ അലസിപ്പോയി. 1799 ജൂണിൽ ഫ്രഞ്ചു റിപബ്ലിക്കിനെതിരെയുള്ള യൂറോപ്യൻ ശക്തികളുടെ രണ്ടാം സൈനികക്കൂട്ടായ്മയിൽ ബ്രിട്ടനും ഒപ്പു വെച്ചു{{sfn|AbbottI|1883|p=206}}. ബ്രിട്ടന്റെ പിൻബലത്തോടെ അബുകീറിലിറങ്ങിയ [[ഓട്ടൊമൻ സാമ്രാജ്യം |ഓട്ടോമാൻ സൈന്യം]] നെപോളിയന്റെ സൈന്യത്തെ ആക്രമിച്ചു. ജൂലൈ 22-നു നടന്ന ഈ യുദ്ധത്തിൽ ഫ്രഞ്ചുസൈന്യം നിർണായകവിജയം നേടിയെടുത്തെങ്കിലും ഒരു മാസത്തിനകം, സൈന്യത്തിന്റെ ചുമതല കീഴുദ്യോഗസ്ഥൻ ക്ലീബറിനെ ഏല്പിച്ച് നെപോളിയൻ പാരിസിലേക്ക് തിരിച്ചു പോയി{{sfn|Barnett |1978|p=65}}, {{sfn|AbbottI|1883|p=238-240}}. കാരണം ഡയറക്റ്ററി അംഗങ്ങൾക്കിടയിലെ അധികാര വടംവലികളുടേയും ഫ്രാൻസിന്റെ അതിർത്തിപ്രവിശ്യകളിൽ രണ്ടാം യുറോപ്യൻ സൈനികക്കൂട്ടായ്മ തുടങ്ങിവെച്ച ആക്രമണങ്ങളുടേയും വിവരങ്ങൾ നെപോളിയനു ലഭിച്ചിരുന്നു.{{sfn|LockhartI |1835|p=135-136}}. മാത്രമല്ല ഈജിപ്തിൽനിന്ന് ഇന്ത്യയിലേക്കുള്ള പാതകളൊക്കെയും അടഞ്ഞു പോയിരുന്നു{{sfn|Gaurgaud |1903|p=70}},{{sfn|Bourrienne I|1831|p=211}}. ഡയറക്റ്ററിയിൽ നിന്ന് യാതൊരു വിധ നിർദ്ദേശങ്ങൾക്കും കാത്തു നില്ക്കാതെ നെപോളിയൻ സ്വേച്ഛയാ എടുത്ത തീരുമാനമായിരുന്നു ഇത്. ഇതേക്കുറിച്ച് ക്ലീബർ പിന്നീട് ഡയറക്റ്റിയോടു പരാതിപ്പെടുകയുണ്ടായി.{{sfn|Bourrienne I|1831|p=262-265}}.നെപോളിയനും അഞ്ചു കീഴുദ്യോഗസ്ഥന്മാരും ഓഗസ്റ്റ് 22-ന് അലെക്സാൻഡ്രിയയിൽ നിന്നു പുറപ്പെട്ട് ഒക്റ്റോബർ 9-ന് ഫ്രാൻസിലെ തെക്കുകിഴക്കേ തിരത്തുള്ള ഫ്രെജസ് എന്ന കൊച്ചു തുറമുഖപട്ടണത്തിൽ എത്തിച്ചേർന്നു. പിന്നീട് അവിടെനിന്ന് പാരിസിലേക്കു യാത്രയായി. നെപോളിയന്റെ ആകസ്മികമായ വരവ് ഡയറക്റ്ററിയും ജനങ്ങളും സ്വാഗതം ചെയ്യുകയാണുണ്ടായത്{{sfn|Bourrienne I|1831|p=219,223}},{{sfn|HewestonII|p=43}}{{sfn|LockhartI |1835|p=142}},{{sfn|BarrasIV|1876|p=32-33}}. ==അധികാരത്തിലേക്ക് 1799-1804 == ===പശ്ചാത്തലം=== {{പ്രധാനലേഖനം|ഡയറക്റ്ററി ഭരണം (ഫ്രാൻസ്)}} 1797 -1799 കാലത്ത് നെപോളിയൻ യുദ്ധരംഗത്തായിരുന്നപ്പോൾ ഡയറക്റ്ററിയുടെ ഔദ്ധത്യം ഫ്രഞ്ചുരാഷ്ട്രീയസാമൂഹ്യമേഖലകളിൽ വലിയ കോളിളക്കങ്ങളുണ്ടാക്കി{{sfn|BarrasIII|1831|p=xvii}}. *'''18 ഫ്രക്റ്റിഡോർ വർഷം V''' (4 സപ്റ്റമ്പർ.1797)-രാജഭക്തരെന്നു സംശയിക്കപ്പെട്ട 197 അംഗങ്ങളെ ഡയറക്റ്ററി നിയമസഭയിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കി{{sfn|ThiersFH V|1838|p=149-151}},{{sfn|BarrasIII|1831|p=23-28}} *'''22 ഫ്ലോറിൽ വർഷം VI''' (11 മെയ് 1798)-അരാജകത്വവാദികളെന്നു സംശയിക്കപ്പെട്ട 60 പേർക്ക് നിയമസഭാംഗത്വം നഷ്ടമായി{{sfn|BarrasIII|1831|p=257-63}}. *'''30 പ്രയറിയാ VII''' (18 ജൂൺ 1799)-ഭരണകൂടത്തിനുനേരെ (executive)നിയമസഭാംഗങ്ങളുടെ(legislative) വക തിരിച്ചടി- രണ്ടു ഡയറക്റ്റർമാർ രാജിവെച്ചൊഴിയാൻ നിർബന്ധിതരായി{{sfn|ThiersFH V|1838|p= 347-353}} . നിയമസഭകളും ഭരണകൂടവും തമ്മിലുള്ള സ്പർദ്ധ കാരണം ഭരണം അസാധ്യമായിത്തീർന്നിരുന്നു. അഞ്ചംഗ ഡയറക്റ്ററിയുടെ നേതൃത്വം പോൾ ബറാസിനും ഇമ്മാന്വേൽ ഷിയെസിനുമായിരുന്നു മറ്റു മൂന്നു പേർ മൂലാ, ഗോബിയർ,ഡൂക്കോസ് വെറും നാമമാത്ര അംഗങ്ങളും{{sfn|BarrasIII|1831|p=xv}},{{sfn|CorJoseph|p=2}}. ച്വാ എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന രാജഭക്തർ പശ്ചിമ പ്രവിശ്യകളിൽ ശക്തി പ്രാപിച്ചു വരികയായിരുന്നു. രണ്ടു നിയമസഭകളിലും സദാ ഉൾപ്പോരുകൾ നടന്നു{{sfn|BarrasIII|1831|p=xv}}. ദേശഭക്തരെന്ന് സ്വയം വിശേഷിപ്പിച്ച വിപ്ലവവാദികൾ(Jacobines) എല്ലാ മിതവാദികളേയും രാജഭക്തരായി (റോയലിസ്റ്റ്) മുദ്രകുത്തി; മിതവാദികൾ വിപ്ലവവാദികളെ അരാജകത്വവാദികളായി പഴിച്ചു{{sfn|BarrasIII|p=xv}},{{sfn|Barnett |1978|p=67}},. മിതവാദികളായിരുന്ന ബറാസും , ഷിയെസും നെപോളിയനുമായി പ്രത്യേകം പ്രത്യേകം ചർച്ചകൾ നടത്തി{{sfn|Gaurgaud |1903|p=73}},{{sfn|Bourrienne I|1831|p=225}}. പാർലമെന്റിന്റെ രണ്ടു സഭകളും ഡയറക്റ്ററിയുടെ അധികാരപരിധിയെ വെട്ടിച്ചുരുക്കുന്നതിനാൽ കാര്യക്ഷമമായ ഭരണനിർവഹണം നടക്കാനാവുന്നില്ല എന്നതായിരുന്നു ഇരുവരുടേയും പരാതികൾ.നിലവിലുള്ള ഭരണഘടന റദ്ദാക്കി രണ്ടു നിയമസഭകളും(legislative) പിരിച്ചു വിട്ട്, അധികാരം ഭരണാധികാരികളിൽ (executive) മാത്രം ഒതുങ്ങിനില്ക്കുന്ന പുതിയൊരു ഭരണസംവിധാനം നടപ്പാക്കാനായിരുന്നു ഷിയെസിന്റെ പദ്ധതി, ബറാസ്സിന് തന്റേതായ ചില ലക്ഷ്യങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. {{sfn|LockhartI |1835|p=142-143}},{{sfn|HewestonII|p=44-45}},{{sfn|BarrasIV|1876|p=xvii,xxi=xxiv}} . അധികാരകേന്ദ്രീകരണത്തിനായുള്ള ഉദ്യമത്തിൽ, ജനപ്രിയനായ സൈനികനേതാവ് നെപോളിയന്റെ പിൻബലം ഇരുവർക്കും വേണ്ടിയിരുന്നു. ഡയറക്റ്ററി അംഗത്വം വേണമെന്ന നെപോളിയന്റെ ആവശ്യം, വയസ്സ് 40 ആയിട്ടില്ലെന്ന കാരണത്താൽ വീണ്ടും നിരാകരിക്കപ്പെട്ടു.{{sfn|Bourrienne I|1831|p=232}}. എന്നാൽ സൈന്യത്തലവനായി നെപോളിയനെ നിയമിക്കാൻ ഷിയേസ് ഒരുക്കമായിരുന്നു. അതിരഹസ്യമായി ആസൂത്രണം ചെയ്ത രാഷ്ട്രീയ ഗൂഢാലോചന നടപ്പാക്കുന്നതിൽ നെപോളിയൻ ഷിയെസിനെ പിന്താങ്ങി{{sfn|Gaurgaud |1903|p=76}},{{sfn|Bourrienne I|1831|p=233}},{{sfn|BarrasIV|1876|p=77-80}}. ===ഡയറക്റ്ററിയുടെ പതനം -19 ബ്രുമേർ(10, നവമ്പർ 1799) === രാജ്യത്തിനകത്ത് ഭീകരവാദികൾ ആക്രമണത്തിനു മുതിരുന്നെന്നു ചൂണ്ടിക്കാട്ടി, നവമ്പർ ഒമ്പതിന് രാവിലെ എട്ടുമണിക്ക് പാർലമെന്റിന്റെ അസാധാരണയോഗം വിളിച്ചു കൂട്ടാൻ ഡയറക്റ്ററി തീരുമാനിച്ചു. നെപോളിയന്റെ ഇളയ സഹോദരൻ ലൂസിയൻ ബോണപാർട്ടായിരുന്നു അഞ്ഞൂറംഗ സമിതിയുടെ (lower house) അധ്യക്ഷൻ എന്നതും ഏറെ സഹായകരമായി{{sfn|Bourrienne I|1831|p=231}}. മൂന്നു മണിക്കൂർ മുമ്പു മാത്രമേ ഈ വിവരം അംഗങ്ങളെ, (അതും തങ്ങളുടെ അനുകൂലികളെ മാത്രം) അറിയിച്ചിരുന്നുള്ളു. ഈ യോഗത്തിൽ, രാജ്യത്തിനകത്തെ ഭീഷണി മുൻനിർത്തി നെപോളിയൻ പാരീസിനകത്തുള്ള സകല സൈനികഘടകങ്ങളുടേയും സർവാധികാരിയായി(കമാൻഡർ ഇൻ ചീഫ്) നിയമിക്കപ്പെട്ടു; അടുത്ത പാർലമെന്റ് യോഗം പാരിസിനു പുറത്ത്, സാക്ലൂവിൽവെച്ച് പിറ്റേന്ന് കൂടുമെന്നും തീരുമാനമായി{{sfn|HewestonII|p=49}}. ഈ തീരുമാനം പുറംലോകത്തെ അറിയിച്ചത് നെപോളിയൻ തന്നെയായിരുന്നു{{sfn|Bourrienne I|1831|p=234,237}}. 10 നവമ്പറിന് (വിപ്ലവ കലണ്ടർ 19 ബ്രൂമേർ) ഇരു സഭകളും സാക്ലൂവിൽ സമ്മേളിച്ചു.നെപോളിയൻ സൈന്യബലത്തോടെ രംഗത്തെത്തി. പ്രതിപക്ഷം അതിശക്തമായി പ്രതികരിച്ചെങ്കിലും രാഷ്ട്രീയ അട്ടിമറി നടന്നു{{sfn|Bourrienne I|1831|p=240}},{{sfn|LockhartI |1835|p=147-149}},{{sfn|HewestonII|p=54-55}}. ജനപ്രതിനിധിസഭകൾ പിരിച്ചു വിടപ്പെട്ടു. ഡയറക്റ്ററി അംഗങ്ങൾ അനിഷ്ടത്തോടെയെങ്കിലും രാജിവെച്ചൊഴിഞ്ഞു. ഭരണം താത്കാലികമായി നെപോളിയൻ,ഷിയെസ് , ഡൂക്കോസ് എന്ന മൂന്നംഗ കൗൺസിലിൽ നിക്ഷിപ്തമായി{{sfn|Barnett |1978|p=69}},{{sfn|Bourrienne I|1831|p=248}}. ===കോൺസുലേറ്റ് ഭരണം=== {{പ്രധാനലേഖനം|കോൺസുലേറ്റ് ഭരണം(ഫ്രാൻസ്)}} അന്നു രാത്രി പതിനൊന്നു മണിക്ക് നെപോളിയൻ ഫ്രഞ്ചു ജനതക്ക് ഒരു തുറന്ന കത്തെഴുതിയതായി ബൂറിയേൻ രേഖപ്പെടുത്തുന്നു{{sfn|Bourrienne I|1831|p=246}}. ഈ കത്തിൽ താൻ അധികാരമേൽക്കാൻ ഇടയായ സാഹചര്യങ്ങൾ നെപോളിയൻ വ്യക്തമാക്കി. രാജ്യത്തിനകത്തും പുറത്തുമുള്ള ഭീഷണികളും, ഭരണകൂടത്തിന്റെ കെടുകാര്യസ്ഥതയും ഫ്രാൻസിന്റെ അഖണ്ഡതക്കും വിപ്ലവാദർശങ്ങൾക്കും ഭീഷണിയായി ഭവിച്ചതു കണ്ട് ധാർമികരോഷം കൊണ്ട താൻ, രാഷ്ട്രത്തോടും ഭരണഘടനയോടും പ്രതിബന്ധതയുള്ള പട്ടാളക്കാരനെന്ന നിലയിൽ, ചുമതലാബോധമുള്ള പൗരനെന്ന നിലയിൽ ജനാധിപത്യവും സ്വാതന്ത്ര്യവും സംരക്ഷിക്കണമെന്ന സദുദ്ദേശത്തോടെ എടുത്ത തീരുമാനമാണിതെന്ന് നെപോളിയൻ ജനങ്ങളെ അറിയിച്ചു.{{sfn|Bourrienne I|1831|p=246}},{{sfn|AbbottI|1883|p=271}},{{sfn|HewestonII|p=58}} പിറ്റേന്ന് നെപോളിയനും കുടുംബവും വിജയപഥത്തിലെ (rue de la victoire) വീട്ടിൽ നിന്ന് ലക്സംബുർഗ് കൊട്ടാരത്തിലേക്ക് താമസം മാറ്റി{{sfn|Barnett |1978|p=70}},{{sfn|Bourrienne I|1831|p=253,257}},{{sfn|AbbottI|1883|p=271}}. ഒന്നാം കൗൺസിൽ എന്ന നിലക്ക് നെപോളിയൻ പുറപ്പെടുവിച്ച അതിപ്രധാനമായ പല ഉത്തരവുകളിൽ ചിലത് ഇപ്രകാരമായിരുന്നു . ==== അഭിപ്രായസ്വാതന്ത്ര്യം നിയന്ത്രിക്കപ്പെടുന്നു ==== രാജ്യത്തിനകത്തും പുറത്തുമുള്ള ശത്രുക്കൾ ഫ്രാൻസിനെ തകർക്കാൻ തക്കം പാർത്തിരിക്കയാണെന്ന മുഖവുരയോടേയാണ് 16 ജനവരി 1800-ന് ഈ ഉത്തരവ് പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടത്. നിലവിലിരുന്ന എഴുപത്തിമൂന്നു പത്രങ്ങളിൽ പതിമൂന്നു പത്രങ്ങൾക്കേ പ്രസിദ്ധീകരണാനുമതി നല്കിയുള്ളു. വർഷാന്ത്യത്തോടെ ഇത് ഇത് ഒമ്പതായി ചുരുങ്ങി. വാർത്തകളും പുസ്തകങ്ങളഉം ലഘുലേഖകളും കർശനമായ സെൻസർഷിപ്പിന് വിധേയമാക്കപ്പെട്ടു. തന്നെ ഇകഴ്ത്തിക്കാണിക്കുന്ന ഇംഗ്ലീഷുപത്രങ്ങൾക്ക് ഫ്രാൻസിനകത്ത് വിലക്കു കല്പിച്ചു. {{sfn|Bourrienne I|1831|p=285-286}},{{sfn|Barnett |1978|p=84}}. ഇൻസ്റ്റിറ്റിയൂട്ട് ദു ഫ്രാൻസ് എന്ന വരേണ്യസഭയിലെ രാഷ്ട്രീയവിശകലനം ഉൾപ്പെടെ പല വിഭാഗങ്ങളും റദ്ദാക്കി. ഉയർന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥരും, ബുദ്ധിജീവികളും സാധാരണജനതയും ചാരപ്പോലീസുകാരുടെ നിരീക്ഷണത്തിലായിരുന്നു{{sfn|Bourrienne I|1831|p=299-304}},{{sfn|Barnett |1978|p=85}}. ചാരപ്പോലീസ് അധികാരിയും സ്വകാര്യ സെക്രട്ടറിയുമായി{{sfn|Bourrienne I|1831|p=325}} നിയമിതനായ ബൂരിയേൻ പിന്നീട് ''നെപോളിയനെക്കുറിച്ചുള്ള സ്മരണകൾ'' എന്ന പുസ്തകമെഴുതി{{sfn|Bourrienne I|1831}}. ====ബാങ്ക് ദു ഫ്രാൻസ്==== നെപോളിയൻ ഫ്രാൻസിലെ വ്യാപാരികളും സ്വകാര്യ ബാങ്കുടമകളുമായി യി ചർച്ചകൾ നടത്തി{{sfn|HewestonII|p=70}}. ഫ്രാൻസിന്റെ സാമ്പത്തിക-വികസന പദ്ധതികൾക്കായി ബാങ്ക് ദു ഫ്രാൻസ് (Bank of France)18 ജനവരി 1800-ന് സ്താപിതമായി. <ref>[https://www.banque-france.fr/en/banque-de-france/history/the-milestones/1800-creation-of-the-banque-de-france.html ബാങ്ക് ദു ഫ്രാൻസ്]</ref>. ==== പുതിയ ഭരണഘടന, ജനഹിതപരിശോധന, ഭരണകൂടം==== [[പ്രമാണം:Constitution an VIII et le Empire Francais.png|thumb|250px|right|ഭരണസംവിധാനം നെപോളിയന്റെ വാഴ്ചക്കാലത്ത് ]] [[File:3consuls.jpg|250px|thumb|left| മൂന്നു കൗൺസിലുകൾ-കാംബസേഴ്സ്, നെപോളിയൻ, ലൂബ്രാൺ ]] പുതിയ ഭരണഘടനക്ക് രൂപം നല്കപ്പെട്ടു. മൂന്നംഗ കൗൺസിൽ ഭരണം നടത്തും. കൗൺസിലർമാരുടെ കാലാവധി പത്തുകൊല്ലം. കൗൺസിലിൽ തന്റെ സ്ഥാനം അദ്വിതീയമായിരിക്കണമെന്നും സഹകൗണസിലർമാരെ തെരഞ്ഞെടുക്കാനുള്ള അധികാരം തനിക്കുണ്ടായിരിക്കണമെന്നും നെപോളിയൻ ശഠിച്ചു. അങ്ങനെ അധികാരം നെപോളിയനിൽ കേന്ദ്രീകൃതമായി{{sfn|Barnett |1978|p=69}}.സഹകൗൺസിലർമാരായി കാംബസേഴ്സ്, ലൂബ്രാൺ എന്നിവരെ നെപോളിയൻ നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്തു. ട്രിബൂണാറ്റ്(lower house) ,സെനറ്റ് (upper house) പുതിയ ജനപ്രതിനിധിസഭകൾ നിലവിൽ വന്നു. ട്രിബൂണാറ്റിന് ബില്ലുകൾ അംഗീകരിക്കുകയോ നിരാകരിക്കാനോ ഉള്ള അധികാരമേ ഉണ്ടാവൂ. ഭേദഗതി ചെയ്യാനുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യം ഇല്ല. സെനറ്റിലെ പകുതി അംഗങ്ങളെ ഒന്നാം കൗൺസിൽ നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യും. അവർ മറ്റേ പകുതിയേയും.{{sfn|Barnett |1978|p=69}},{{sfn|LockhartI |1835|p=157-58}}. വിപ്ലവവർഷം എട്ടിലെ ഭരണഘടന (Constitution of the year VIII) എന്നറിയപ്പെട്ട ഈ പുതിയ ഭരണഘടന, 1799 ഡിസമ്പർ 13-ന് (22ഫ്രിമേർ, year VIII)ജനങ്ങൾക്കു മുമ്പാകെ സമർപ്പിക്കപ്പെട്ടു{{sfn|HewestonII|p=71}}.1800 ഫിബ്രവരി 7-ന് (18 Pluviose, year VIII) വമ്പിച്ച ഭൂരിപക്ഷത്തോടെ ഫ്രഞ്ചു ജനത ഇതംഗീകരിച്ചു.{{sfn|AbbottI|1883|p=280}},. കോൺസുലേറ്റ് ഭരണവ്യവസ്ഥക്ക് ജനകീയ അംഗീകാരം കൈവന്നു. {{sfn|Bourrienne I|1831|p=253- 254}}. ഫെബ്രുവരി 18-ന് (പ്ലൂവിയോസ്- 30)നെപോളിയൻ ട്യുല്ലെറി കൊട്ടാരത്തിലേക്ക് താമസം മാറ്റി{{sfn|Bourrienne I|1831|p= 305-307, 309-310}},{{sfn|AbbottI|1883|p=282}}. ഭരണഘടനയിൽ 7 അധ്യായങ്ങളിലായി 95 ഖണ്ഡികകളുണ്ടായിരുന്നു. പുതിയ ഭരണസംവിധാനത്തിൽ പ്രതിരോധം, ധനകാര്യം, നാവികവിഭാഗം,നീതിന്യായം, ആഭ്യന്തരം, പോലീസ്, വിദേശകാര്യം എന്നീ വകുപ്പുകളാണുണ്ടായിരുന്നത്. താമസിയാതെ ആഭ്യന്തരവകുപ്പു മന്ത്രിയായി നെപോളിയന്റെ ഇളയസഹോദരൻ ലൂസിയെൻ ചുമതലയേറ്റു{{sfn|Bourrienne I|1831|p= 254}}.൧ ====ഭരണം: നയങ്ങൾ, പരിഷ്കാരങ്ങൾ ==== *ഡയറക്റ്ററി വാഴ്ചക്കാലത്ത് രാഷ്ട്രീയക്കുറ്റം ചുമത്തി ഒരു പാടു പേർ തടവിലാക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. മാത്രമല്ല ഒളിവിൽ പോയവരുടെ ബന്ധുമിത്രാദികളെ തടവിലാക്കാനുള്ള നിയമവും (Loi des otages) ഡയറക്റ്ററി നടപ്പിലാക്കിയിരുന്നു. ഒന്നാം കൗൺസിലെന്ന നിലക്ക് നെപോളിയൻ ആദ്യമായി ചെയ്ത പ്രവർത്തികളിലൊന്ന് അകാരണമായി അറസ്റ്റുചെയ്യപ്പെട്ടവരെ മോചിപ്പിക്കുക എന്നതായിരുന്നു. രാഷ്ട്രീയകാരണങ്ങളാൽ ദേശബഹിഷ്കൃതരായ ഫ്രഞ്ചുപൗരന്മാർക്ക് തിരിച്ചു വരാനുള്ള സുഗമമായ വഴികളും ഒരുക്കിക്കൊടുത്തു. ഈ നടപടികളിലൂടെ നെപോളിയൻ തന്റെ ജനപിന്തുണ ഒന്നുകൂടി അരക്കിട്ടുറപ്പിച്ചു.{{sfn|Barnett |1978|p=70}},{{sfn|AbbottI|1883|p=277}},{{sfn|Bourrienne I|1831|p=289}}. *കേന്ദ്ര-പ്രാദേശിക ഭരണവ്യവസ്ഥകളും സ്ഥാപനങ്ങളും നെപോളിയൻ പുനഃസംഘടിപ്പിച്ചു. വകുപ്പുകളും ഉദ്യോഗസ്ഥരും ആഴ്ചതോറും നെപോളിയന്റെ നിരീക്ഷണത്തിന് വിധേയമായി. ഓരോമന്ത്രിയും പ്രതിദിന റിപോർട്ട് നല്കേണ്ടിയിരുന്നു.{{sfn|Barnett |1978|p=70-71}}. *സൈന്യത്തിന്റെ താത്പര്യങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കാൻ നെപോളിയൻ മറന്നില്ല. വിശിഷ്ട സേവനം അനുഷ്ഠിച്ചവർ പ്രത്യേക പുരസ്കാരങ്ങൾക്ക് അർഹരായി{{sfn|AbbottI|1883|p=285-286}}. *സാമ്പത്തികനില മെച്ചപ്പെടുത്താനായി നെപോളിയൻ പല പദ്ധതികളും ആസൂത്രണം ചെയ്തു.ഫ്രഞ്ചു അധീനപ്രദേശങ്ങളായിരുന്ന സ്വിറ്റ്സർലാൻഡ്, ഹോളണ്ട്, ജനോവ എന്നീ രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്ന് അധികകരം ഈടാക്കി{{sfn|Barnett |1978|p=70-71}}. ഭീഷണികളും അഴിമതിയും ഇല്ലാത്ത, നിയമാനുസൃതമായ ഭരണം നടത്തുമെന്ന ഉറപ്പു നല്കിയതിൽ ആശ്വാസം കൊണ്ട വ്യാപാരികളും ബാങ്കുടമകളും സർക്കാരിന് വായ്പ നല്കാൻ തയ്യാറായി{{sfn|Abbott|1883|p=285}}. *ലൂയി പതിനാറാമനെ കഴുവിലേറ്റിയ ദിനം (ജനവരി 21) വലിയ ആഘോഷങ്ങളോടെ വർഷന്തോറും കൊണ്ടാടിയിരുന്ന പതിവ് നെപോളിയൻ നിർത്തലാക്കി. ഇത് സഭ്യരായ മനഷ്യർക്ക് ചേർന്നതല്ലെന്നായിരുന്നു നെപോളിയന്റെ വാദം{{sfn|AbbottI|1883|p=284-85}},{{sfn|Bourrienne I|1831|p=280}}. *വിപ്ലവസർക്കാർ നിർബന്ധപൂർവം അടച്ചു പൂട്ടിയ എല്ലാ മതസ്ഥാപനങ്ങൾക്കും തുറന്നു പ്രവർത്തിക്കാനുള്ള സ്വതന്ത്ര്യം നെപോളിയൻ അനുവദിച്ചു കൊടുത്തു. ഈ നടപടി കുറെ പേരെ ,വിശേഷിച്ച് വിപ്ലവവാദികളേയും ബുദ്ധിജീവികളേയും പ്രക്ഷുബ്ധരാക്കി{{sfn|HewestonII|p=87-88}}. കാരണം ''മതരഹിതരാഷ്ട്രം'' വിപ്ലവമൂല്യങ്ങളിൽ ഒന്നായിരുന്നു. പക്ഷെ നെപോളിയൻ തന്റെ തീരുമാനത്തിൽ ഉറച്ചു നിന്നു, സാധാരണജനത നെപോളിയന്റെ കൂടെയായിരുന്നു.{{sfn|AbbottI|1883|p=277,367-369,372}}.നെപോളിയനും [[മാർപ്പാപ്പ|മാർപാപ്പയുമായുള്ള ]] [[കോൺകോർദാ|ഉടമ്പടിക്കു]] ശേഷം കതോലികാ സഭ വലിയ ആർഭാടത്തോടെ 11 ഏപ്രിൽ 1802-ന് [[നോത്ര ദാം ദേവാലയം|നോത്ര് ദാം കത്തീഡ്രലിൽ]] പുനരുദ്ഘാടനം നടത്തി. ഈ ചടങ്ങിൽ നെപോളിയൻ പങ്കെടുത്തെങ്കിലും [[തിരുവോസ്തി]] സ്വീകരിച്ചില്ല..{{sfn|AbbottI|1883|p=370-371}},{{sfn|Barnett |1978|p=86-87}},{{sfn|Bourrienne I|1831|p=392-394}},{{sfn|Scott|1839|p=267-268}},{{sfn|LockhartI |1835|p=207-208}}. *ഫ്രാൻസിനുവേണ്ടി വേണ്ടി ആത്മാർപണബോധത്തോടെ സേവനമർപ്പിക്കുന്നവർക്കായി വിശിഷ്ടസേവാമെഡലുകൾ([[ലെജൺ ഓഫ് ഓണർ(ഫ്രാൻസ്) |Ordre national de la Légion d'honneur]]) നല്കാൻ നെപോളിയൻ തീരുമാനിച്ചത് വളരെയേറെ വിവാദങ്ങൾക്ക് വഴിയൊരുക്കി. എല്ലാ വിധത്തിലുമുള്ള സ്ഥാനമാനങ്ങൾ റദ്ദാക്കിക്കൊണ്ടുള്ള ''സമത്വം'' എന്ന വിപ്ലവാദർശത്തിനു ഇതു തികച്ചു വിരുദ്ധമാണെന്നും, വരേണ്യവർഗത്തിന്റേയും പഴയപാരമ്പര്യങ്ങളുടേയും (ancient regime) തിരിച്ചു വരവാണിതെന്നും പരക്കെ വാദമുയർന്നു. എന്നാൽ പഴയപാരമ്പര്യങ്ങൾ ജന്മാവകാശങ്ങളായിരുന്നെന്നും , താൻ നടപ്പാക്കുന്നത് യോഗ്യത(merit)മാത്രം അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണെന്നുമുള്ള നെപോളിയൻറെ നിലപാട് ജനങ്ങൾ അംഗീകരിച്ചു..1802 മെയ് 19-ന് ഇതു നടപ്പിലായി.{{sfn|AbbottI|1883|p=382-384}},{{sfn|Bourrienne I|1831|p=414,}},{{sfn|LockhartI |1835|p=210-212}}. *പടിഞ്ഞാറൻ തീരപ്രവിശ്യയായ ലാവെൻഡി രാജഭക്തരുടെ ഒളിത്താവളവും ശക്തികേന്ദ്രവുമായിരുന്നു{{sfn|HewestonII|p=27}}. അവർ നിരന്തരം ആഭ്യന്തരസമരങ്ങൾ നടത്തി ഫ്രാൻസിന്റെ ക്രമസമാധാനം അവർ അലങ്കോേലപ്പെടുത്തി. ഇവരെ സഹായിക്കാൻ ബ്രിട്ടീഷ് നാവികസേനയും ഉണ്ടായിരുന്നു. നെപോളിയൻ അവരുടെ നേതാവിനേയും അനുയായികളേയും ചർച്ചകൾക്കായി പാരീസിലേക്കു ക്ഷണിച്ചു. ദേശഭക്തിയുടെ പേരിൽ അവരിൽ ബഹുഭൂരിപക്ഷം പേരേയും മനസാന്തരപ്പെടുത്താൻ നെപോളിയനു കഴിഞ്ഞു. {{sfn|AbbottI|1883|p=290-291}}. *നിയമങ്ങൾ ക്രോഡീകരിക്കാനുള്ള ഉദ്യമം ആരംഭിച്ചു. ഫ്രാൻസിലെ ബഹുമാന്യരായ ജഡ്ജിമാർ അടങ്ങിയ സമിതി രൂപീകരിക്കപ്പെട്ടു.1801-ൽ നിയമാവലി പൂർത്തിയായെങ്കിലും 1804-ലാണ് പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടത്{{sfn|Barnett |1978|p=83-84}},{{sfn|LockhartI |1835|p=213}}. ===രണ്ടാം യൂറോപ്യൻ സൈനികക്കൂട്ടായ്മ 1799-1802=== [[പ്രമാണം:Battle of Hohenlinden, by Schirmer.jpg|thumb|200px|left|ഹോൺലിൻഡൻ യുദ്ധം 3ഡിസമ്പർ 1800. ചുവപ്പ് ഫ്രഞ്ചു സൈന്യം . നീല ഓസ്ട്രിയൻ സൈന്യം]] അയൽശക്തികളായ ഓസ്ട്രിയയും ഇംഗ്ലണ്ടുമായി ഡയറക്റ്ററി വാഴ്ച ഏർപ്പെട്ടിരുന്ന വിപ്ലവയുദ്ധങ്ങളിൽ ഒത്തുതീർപ്പിലെത്താൻ നെപോളിയൻ ശ്രമിച്ചു{{sfn|Bourrienne I|1831|p=260-261}}. എന്നാൽ നെപോളിയന്റെ വർദ്ധിച്ചു വരുന്ന ജനസമ്മതി ഓസ്ട്രിയയും ഇംഗ്ലണ്ടും ആശങ്കയോടേയാണ് വീക്ഷിച്ചത്{{sfn|LockhartI |1835|p=164,166}},{{sfn|HewestonII|p=93-97}}. ====മാരെംഗോ, ഹോൺലിൻഡൻ യുദ്ധങ്ങൾ, ലൂണെവിൽ ഉടമ്പടി==== [[പ്രമാണം:Strategic Situation of Europe 1801.jpg|250px|thumb|right|യൂറോപ് ലൂണെവിൽ ഉടമ്പടിക്കു ശേഷം ]] വടക്ക് [[ഇംഗ്ലീഷ് ചാനൽ |ഇംഗ്ലീഷ് ചാനലിൽ]] ഇംഗ്ലീഷു നാവികസൈന്യവും കരയിൽ തെക്കു വടക്കായി ഓസ്ട്രിയൻ സൈന്യവും നിരന്നു. സമാധാന ശ്രമങ്ങൾ പരാജയപ്പെട്ടപ്പോൾ ഫ്രാൻസും യുദ്ധത്തിനുള്ള ഒരുക്കങ്ങൾ തുടങ്ങി{{sfn|AbbottI|1883|p=291-298}},{{sfn|Bourrienne I|1831|p=337}}. തങ്ങളോളം സാമ്പത്തിക ശേഷിയും സൈന്യബലവും ഇല്ലാത്ത ഫ്രാൻസിനെ തോല്പിക്കുക എളുപ്പമാവുമെന്ന് ഇംഗ്ലണ്ടും ഓസ്ട്രിയയും കരുതി{{sfn|AbbottI|1883|p=299}}. നെപോളിയന്റേയും കമാൻഡർ മോറോയുടേയും കീഴിൽ ഫ്രഞ്ചുസൈന്യം പൊരുതി.14 ജൂൺ 1800-നു നടന്ന മാരെംഗോ യുദ്ധത്തിൽ ഓസ്ട്രിയൻ സൈന്യത്തെ നിശ്ശേഷം പരാജയപ്പെടുത്തിയശേഷം നെപോളിയൻ ഓസ്ട്രിയയുമായി സമാധാന ഉടമ്പടിക്ക് തയ്യാറായി{{sfn|Abbott|1883|p=321-330}},{{sfn|Bourrienne I|1831|p=345-8}},{{sfn|Scott|1839|p=255-56}}. പക്ഷെ ഫ്രാൻസുമായി ഒറ്റക്ക് ഒത്തു തീർപ്പിലെത്താനുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യം ഓസ്ട്രിയക്ക് ഇല്ലായിരുന്നു. കാരണം , ബ്രിട്ടന്റെ അറിവോ സമ്മതമോ ഇല്ലാതെ ഓസ്ട്രിയ ഫ്രാൻസുമായി യാതൊരു ഇടപാടും നടത്തില്ലെന്നതായിരുന്നു ഓസ്ട്രിയക്കു ബ്രിട്ടൻ നല്കിയ സാമ്പത്തിക വായ്പയിലെ മുഖ്യ നിബന്ധന{{sfn|AbbottI|1883|p=332}}{{sfn|Scott|1839|p=258}}. ഈ വസ്തുത മറച്ചു വെച്ച് ഓസ്ട്രിയ സംഗതികൾ നീട്ടിക്കൊണ്ടു പോയി{{sfn|AbbottI|1883|p=333-34}},{{sfn|Bourrienne I|1831|p=381}},{{sfn|LockhartI |1835|p=190}}. ശൈത്യമാസങ്ങളിൽ ആൽപ്സ് പർവതത്തിൽ മഞ്ഞുവീഴ്ച തുടങ്ങി. ഈ സാഹചര്യത്തിൽ ഫ്രഞ്ചുപടനീക്കങ്ങൾ ഉണ്ടാകില്ലെന്ന ഓസ്ട്രിയൻ കണക്കുകൂട്ടലുകളെ പാടേ അട്ടിമറിച്ച്, ഫ്രഞ്ചു സൈന്യം ഓസ്ട്രിയയെ തെക്കും വടക്കും ആക്രമിച്ചു{{sfn|AbbottI|1883|p=335}}.ഹോൺലിൻഡൻ എന്ന സ്ഥലത്തു വെച്ചു നടന്ന യുദ്ധത്തിൽ ഓസ്ട്രിയ പരാജയപ്പെട്ടു.വിയന്നക്കു മുപ്പതു മൈലകലെ ഫ്രഞ്ചു സൈന്യം നിലകൊണ്ടു{{sfn|Bourrienne I|1831|p=383}},{{sfn|LockhartI |1835|p=195}}. ഗത്യന്തരമില്ലാതെ ഓസ്ട്രിയ ഒത്തു തീർപ്പിനു വഴങ്ങി. 1801 ഫെബ്രുവരി 9-ന് പ്രാബല്യത്തിൽ വന്ന ലൂൺവിൽ ഉടമ്പടി പ്രകാരം റൈൻ നദി ഫ്രാൻസിന്റെ സ്വാഭാവികവും പ്രകൃതിദത്തവുമായ വടക്കു കിഴക്കൻ അതിർത്തിയായി ഓസ്ട്രിയ അംഗീകരിച്ചു{{sfn|AbbottI|1883|p=336-339}},{{sfn|Bourrienne I|1831|p=384}},{{sfn|LockhartI |1835|p=195}}. ====ബ്രിട്ടന്റെ നാവിക ഉപരോധങ്ങൾ, അമിയേ ഉടമ്പടി ==== ഫ്രാൻസിന് [[ഇംഗ്ലീഷ് ചാനൽ|ഇംഗ്ലീഷുചാനലിലൂടേയുള്ള]] സഞ്ചാരസ്വാതന്ത്ര്യം ബ്രിട്ടീഷു കപ്പലുകൾ തടഞ്ഞു. ഇതോടെ ഫ്രാൻസിന്റെ സമുദ്രവാണിജ്യം മുടങ്ങി. അതുമാത്രമല്ല മറ്റേതൊരു രാജ്യത്തിന്റേയും കപ്പലുകൾ പരിശോധിച്ച് ഫ്രാൻസിലേക്കെന്നു സംശയിക്കപ്പെടാവുന്ന ചരക്കുകൾ കണ്ടുകെട്ടാനുള്ള അവകാശവും അധികാരവും തങ്ങൾക്കുണ്ടെന്ന് ഇംഗ്ലണ്ട് പ്രഖ്യാപിച്ചു{{sfn|AbbottI|1883|p=353}}. ലൂണെവിൽ ഉടമ്പടിയിലൂടെ ഫ്രാൻസുമായി ഇതിനകം മറ്റു യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങൾ സഖ്യം സ്ഥാപിച്ചിരുന്നു, റഷ്യയും ഈ സഖ്യത്തിൽ കൂട്ടുചേർന്നു{{sfn|LockhartI |1835|p=1196,198}}. അവരൊന്നിച്ച് ഇംഗ്ലണ്ടിന്റെ ഔദ്ധത്യത്തിനെതിരെ പ്രതികരിച്ചു. പക്ഷെ ബ്രിട്ടീഷു നാവികസേന ചെറുത്തു നില്പ് തുടർന്നു. {{sfn|AbbottI|1883|p=354}}. ബ്രിട്ടീഷ് നാവികസൈന്യത്തിന്റെ തലവൻ [[ഹൊറേഷ്യോ നെൽസൺ |നെൽസൺ]] ആയിരുന്നു{{sfn|AbbottI|1883|p=358}},{{sfn|Scott|1839|p=272}}. ചാനൽ കടന്ന് ഇംഗ്ലണ്ടിലെന്നല്ല, ലണ്ടനിൽത്തന്നെ ഫ്രഞ്ചു സൈന്യം എത്തുമെന്ന് നെപോളിയൻ പരസ്യമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു{{sfn|AbbottI|1883|p=357}}. ചാനലിന് ഇരു വശവത്തും [[ ബാൾട്ടിക് കടൽ |ബാൾട്ടിക് തീരത്തും]] ഇരു ചേരിയിലുള്ള സൈന്യങ്ങളും അണിനിരന്നു.[[കോപ്പൻഹേഗൻ |കോപൻഹേഗൻ]] തുറമുഖത്ത് നങ്കുരമിട്ടിരുന്ന [[റഷ്യ|റഷ്യൻ]]-[[ഡെന്മാർക്ക്|ഡാനിഷ്]]-[[സ്വീഡൻ|സ്വീഡിഷ്]] യുദ്ധക്കപ്പലുകളെ നെൽസൺ പാടെ തകർത്തു{{sfn|LockhartI |1835|p=199}}. തുടർന്ന് ഇംഗ്ലീഷു ചാനലിലെ ഫ്രഞ്ചു യുദ്ധക്കപ്പലുകളായി നെൽസണന്റെ ലക്ഷ്യം. ഓഗസ്റ്റ് പതിനാറിന് അർദ്ധരാത്രി നടന്ന അതിഘോരമായ യുദ്ധം ഇരു ചേരികൾക്കും കനത്ത നാശനഷ്ടങ്ങളുണ്ടാക്കി. വാണിജ്യഉപരോധങ്ങൾ യൂറോപ്പിൽനിന്ന് ഇംഗ്ലണ്ടിലേക്കുള്ള ചരക്കുനീക്കങ്ങളേയും സാരമായി ബാധിച്ചു. ഇംഗ്ലണ്ടിൽ യുദ്ധത്തിനെതിരായി ജനാഭിപ്രായം ശക്തിപ്പെട്ടു.{{sfn|Abbott|1883|p=356,358-359}},{{sfn|Scott|1839|p=272}}. ഇംഗ്ലണ്ട് സന്ധിസംഭാഷണത്തിനു തയ്യാറായി{{sfn|AbbottI|1883|p=360}},{{sfn|LockhartI |1835|p=202}} 1802 മാർച്ച് 25-ന് അമിയേ എന്ന ഫ്രഞ്ചു ഉൾനാടൻ പട്ടണത്തിൽവെച്ച് ഇംഗ്ലണ്ടും ഫ്രാൻസും ഒത്തുതീർപ്പിലെത്തി. ഫ്രഞ്ചു റിപബ്ലിക്കനെ അംഗീകരിക്കാൻ ഇംഗ്ലണ്ട് തയ്യാറായി. ആഗോളാടിസ്ഥാനത്തിൽ എല്ലാ ആംഗ്ലോ-ഫ്രഞ്ചു യുദ്ധങ്ങളിലും ഇടപാടുകളിലും നീക്കുപോക്കുകളുണ്ടായി. ഇതിൽ പ്രധാനമായിരുന്നത് [[മാൾട്ട| മാൾട്ടയുടേയും]] ഈജിപ്തിന്റേയും അധീശത്വമായിരുന്നു. ഇവ രണ്ടും നിഷ്പക്ഷമായി നിലനിർത്തൺമെന്ന നെപോളിയന്റെ നിർബന്ധത്തിന് വൈമനസ്യത്തോടേയെങ്കിലും ബ്രിട്ടൻ തത്കാലത്തേക്കു വഴങ്ങി{{sfn|Bourrienne I|1831|p=399, 407}}. ഫ്രാൻസിന്റെ പ്രതിനിധിയായി മൂത്തസഹോദരൻ ജോസെഫും ഇംഗ്ലണ്ടിന്റെ പ്രതിനിധിയായി [[കോൺവാലിസ് പ്രഭു|കോൺവാലിസ് പ്രഭുവും]] ഇതിൽ ഒപ്പു വെച്ചു.{{sfn|AbbottI|1883|p=361}}.{{sfn|Barnett|1978|p=78}},{{sfn|Scott|1839|p=273}} ===ആജീവനാന്തം ഒന്നാം കൗൺസിൽ === ഓസ്ട്രിയയുമായി ഒപ്പു വെച്ച [[ലൂണേവിൽ ഉടമ്പടി |ലൂണേവിൽ]] (1801 ഫെബ്രുവരി 9), ഇംഗ്ലണ്ടുമായി നടന്ന [[അമിയേ ഉടമ്പടി|അമിയേ]] (1802 മാർച്ച് 25)ഉടമ്പടികൾ ഫ്രാൻസിനെതിരായി അണിനിരന്ന യൂറേപ്യൻ ശക്തികളുടെ രണ്ടാം സൈനികക്കൂട്ടായ്മയുടെ അന്ത്യം കുറിച്ചു. ഏതാണ്ട് ഇതേ സമയത്തുതന്നെ [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ |അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളുമായും]] നെപോളിയൻ സഖ്യം പുതുക്കി{{sfn|AbbottI|1883|p=349}}. താത്കാലികമായെങ്കിലും ഫ്രാൻസിനകത്ത് ശാന്തിയും സമാധാനവും വിളയാടാൻ കാരണമായി. ഇതോടെ നെപോളിയന്റെ ജനസ്വാധീനവും വർദ്ധിച്ചു{{sfn|Scott|1839|p=274}}. ലണ്ടനിൽ രാഷ്ട്രീയാഭയം തേടിയിരുന്ന രാജവംശജർ അവകാശം സ്ഥാപിച്ചെടുക്കാൻ നേരിയ ശ്രമം നടത്തിയെങ്കിലും നെപോളിയൻ അതിനെ തീരെ അലക്ഷ്യപ്പെടുത്തി{{sfn|AbbottI|1883|p=299}},{{sfn|Bourrienne I|1831|p=330-33, 458-61}}. നെപോളിയന്റെ ജനസ്വാധീനം കണ്ടറിഞ്ഞ് ഒന്നാം കൗൺസലിന്റെ ഉദ്യോഗകാലാവധി ആജീവനാന്തമായിരിക്കണമെന്ന പരാമർശം ജനപ്രതിനിധിസഭകൾ ചർച്ച ചെയ്തു.കാംബേഴ്സാണ് ഇതിനു മുൻകൈ എടുത്തത്. ''നെപോളിയൻ ആജീവനാന്തം ഫ്രാൻസിന്റെ ഒന്നാം കൗൺസിലായിരിക്കും, പിൻഗാമിയെ നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യും'' എന്ന ഇരട്ട പ്രമേയം നെപോളിയനു മുമ്പാകെ സമർപ്പിക്കപ്പെട്ടു{{sfn|Bourrienne I|1831|p=444-447}},. പ്രമേയത്തിന്റെ രണ്ടാംഭാഗം നെപോളിയനു സമ്മതമായിരുന്നില്ല. ഒന്നാം ഭാഗം മാത്രം ജനഹിതപരിശോധനക്കു വിധേയമാക്കാൻ നെപോളിയൻ ശഠിച്ചതായി പറയുന്നു{{sfn|Abbott|1883|p=385-388}}. 1802 ഓഗസ്റ്റ് ആദ്യവാരത്തിൽ ജനഹിതപരിശോധന നടന്നു. മൂന്നരലക്ഷത്തോളം പേർ അനുകൂലമായും എണ്ണായിരം പേർ പ്രതികൂലമായും വോട്ടു ചെയ്തു. ജനാധിപത്യ വ്യവസ്ഥകളിലൂടെത്തന്നെ എല്ലാ അധികാരങ്ങളും നെപോളിയനിൽ കേന്ദ്രീകൃതമായി,{{sfn|Barnett |1978|p=88}},{{sfn|Bourrienne I|1831|p=451,454}},{{sfn|LockhartI |1835|p=213}}. [[പ്രമാണം:France 1803-04-A 20 Francs.jpg|250px|thumb|right| നെപോളിയന്റെ പേരിലിറങ്ങിയ സ്വർണ നാണയം: റിപബ്ലികൻ വർഷം 12 (1803-04)]] ഭരണഘടന ഭേദഗതി ചെയ്യപ്പെട്ടു. ഈയവസരത്തിൽ പിൻഗാമിയെ തെരഞ്ഞെടുക്കാനുള്ള നിർബന്ധത്തിനു നെപോളിയൻ വഴങ്ങിക്കൊടുത്തു. ഓഗസ്റ്റ് 15-ന് നെപോളിയന്റെ ജന്മദിനം ഫ്രാൻസ് ആഘോഷപൂർവം കൊണ്ടാടി. ഗവണ്മെന്റിലെ ഉയർന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥരും മതസ്ഥാപനങ്ങളിലെ അധികാരികളും, വിദേശരാജ്യപ്രതിനിധികളും നെപോളിയനെ അഭിനന്ദിക്കാനെത്തി. ക്രൈസ്തവപള്ളികളിൽ നെപോളിയന്റെ പേരിൽ പ്രാർഥനകൾ നടന്നു. ശബ്ബാത്തു ദിവസങ്ങളിൽ നെപോളിയനും ജോസ്ഫൈനും പള്ളിയിലെത്തി പ്രാർഥനകളിൽ പങ്കെടുക്കാൻ തുടങ്ങി, ജനങ്ങളിൽ പലരും അത് അനുകരിച്ചു.{{sfn|Abbott|1883|p=390}}. നെപോളിയന്റെ ശിരസ്സു മുദ്രിതമായ സ്വർണനാണയങ്ങൾ ഇറങ്ങി. ആഗസ്റ്റ് പതിനഞ്ച്, നെപോളിയന്റെ ജന്മദിനം ദേശീയ അവധിയായി{{sfn|Barnett |1978|p=88}}. [[പ്രമാണം:Pont des Arts vue depuis le quai rive droite.jpg|thumb|250px|right| സെയിൻ നദിക്കു കുറുകെ കാൽനടക്കാർക്കായുള്ള പാലം. ലൂവ്രിനേയും ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ദു ഫ്രാൻസിനേയും തമ്മിൽ ബന്ധിപ്പിക്കുന്നത് (Pont des Arts) ]] കതോലിക്കാ മതത്തോടും അയൽരാജാക്കന്മാരോടുമുള്ള നെപോളിയൻറെ സൗഹാർദ്ദപരമായ സമീപനം കാരണം മറ്റു യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങൾ ഫ്രാൻസിനോടുള്ള ശത്രത കൈവെടിഞ്ഞു. നെപോളിയൻ വിപ്ലവശക്തികളെ അടക്കി നിറുത്തുമെന്ന് അയൽരാജ്യങ്ങളും ഫ്രഞ്ചു ബുർബോൺ രാജവംശത്തിന്റെ തിരിച്ചുവരവ് നെപോളിയൻ അസാധ്യമാക്കിത്തീർക്കുമെന്ന് ഫ്രഞ്ചു ജനതയും ആശ്വാസം കൊണ്ടു{{sfn|AbbottI|1883|p=394}}. ഫ്രാൻസിൽ പൊതുവേ ശാന്തിയും സമാധാനവും വിളയാടി. ഫ്രാൻസിന്റെ വാണിജ്യ-വ്യാവസായിക മേഖലകൾ അഭിവൃദ്ധിപ്പെടുത്താൻ നെപോളിയൻ പരിശ്രമിച്ചു. പാരിസിൽ പ്രത്യേകിച്ചും ഫ്രാൻസിൽ പൊതുവേയും പല നിർമ്മാണപ്രവർത്തനങ്ങളും തുടങ്ങി. വേലിയേറ്റം തടയാനായും സെയിൻ നദിയുടെ ഇരുകരകളിലും കരിങ്കല്ലു പാകി ചിറകെട്ടി. ഇരു കരകളിലുമായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ലൂവ്രിനേയും ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ദു ഫ്രാൻസിനേയും തമ്മിൽ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന കാൽനടക്കാർക്കായുള്ള പാലം ( പോൺദീസാ- Pont des Arts) ഇക്കാലത്താണ് ഉദ്ഘാടനം ചെയ്യപ്പെട്ടത്. പാരീസ് നഗരത്തിലേക്ക് കുടിവെള്ളം കൊണ്ടു വരാനായി ഉർക്ക് നദിയിൽനിന്ന് പുതിയൊരു കനാൽ നിർമിച്ചു. പാരിസ് നഗരപരിധിക്ക് പുറത്ത് മൂന്നു സെമിത്തെരികൾ പണികഴിപ്പിച്ചു മോമാർത്ര്(വടക്ക്) , മൂൺപാർനസ്സ്(തെക്ക്) പേർലാഷസ്(കിഴക്ക്). ====അമീയേ ഉടമ്പടി ലംഘനം==== 1802- മാർച്ചിൽ അമീയേ ഉടമ്പടിയിൽ ഒപ്പുവെച്ചു. നെപോളിയൻ തന്റെ കരാറുകൾ പാലിക്കുകയും ചെയ്തു. ഈജിപ്തിലേക്കുള്ള ചവിട്ടു പടിയെന്ന നിലക്ക് മാൾട്ട തന്ത്രപ്രാധാന്യമുള്ള ദ്വീപായിരുന്നു 1803-മെയ് ആയിട്ടും ബ്രിട്ടൻ മാൾട്ടയിൽ നിന്നോ ഈജിപ്തിൽ നിന്നോ സൈന്യത്തെ പിൻവലിക്കാൻ കൂട്ടാക്കിയില്ല. മാത്രമല്ല ബ്രിട്ടീഷ് ഉത്പന്നങ്ങൾക്ക് ഫ്രാൻസിൽ സ്വതന്ത്ര വിപണി നല്കാൻ നെപോളിയൻ വിസമ്മതിച്ചതും ബ്രിട്ടനു രസിച്ചില്ല{{sfn|AbbottI|1883|p=395}}. ബ്രിട്ടനിൽ നെപോളിയനെതിരായ കടുത്ത പ്രചരണം ശക്തിപ്പെട്ടു. {{sfn|AbbottI|1883|p=396-97}}.. 1803 മെയ് 18-ന് ബ്രിട്ടൻ ഫ്രാൻസിനെതിരെ യുദ്ധം പ്രഖ്യാപിച്ചു{{sfn|Scott|1839|p=283}},{{sfn|LockhartI|1835|p=227}}.കടലിലേക്കിറങ്ങിയ ഫ്രഞ്ചു മുക്കുവരെ ബ്രിട്ടീഷു നാവികപ്പട തടവിലെടുത്തു. ഇതിനു പകരമെന്നോണം ഫ്രാൻസിലെ ബ്രിട്ടീഷു സന്ദർശകരെ നെപോളിയനും അറസ്റ്റു ചെയ്തു{{sfn|Scott|1839|p=287}}. ഫ്രഞ്ചു യുദ്ധക്കപ്പലുകൾ മാത്രമല്ല യാത്രാകപ്പലുകളും ചരക്കുകപ്പലുകളും ബ്രിട്ടീഷ് ആക്രമണത്തിന് ഇരയായി. യുദ്ധം വീണ്ടും തുടങ്ങുന്നതിന് കാരണം ബ്രിട്ടീഷു നിലപാടാണെന്ന് ചില ചരിത്രകാരന്മാർ പറയുന്നു {{sfn|AbbottI|1883|p=390-403}}.എന്നാൽ യുറോപ്പിലെ നിഷ്പക്ഷ നാട്ടുരാജ്യങ്ങളെ സ്വന്തം അധീനതയിൽ കൊണ്ടു വരാൻ നെപോളിയൻ ശ്രമിച്ചതിനെതിരായി ബ്രിട്ടൻ പ്രതികരിച്ചതാണെന്നും അഭിപ്രായമുണ്ട്. {{sfn|Scott|1839|p=275}}, {{sfn|Barnett|1978|p=92-94}}. യുദ്ധം അനിവാര്യമായിത്തീർന്നെന്ന വിവരം മെയ് 20-ന് നെപോളിയൻ ഫ്രഞ്ചു ജനതയെ അറിയിച്ചു.{{sfn|AbbottI1883|p=405-6}}. തുറമുഖപട്ടണമായ ബുളോൺ സർ മേറിൽ(Boulogne-sur-Mer)-ൽ വലിയ തോതിൽ കര-നാവിക സൈന്യങ്ങൾ താവളമടിച്ചു. കടൽതാണ്ടി ഇംഗ്ലണ്ടിനെ ആക്രമിക്കാനുള്ള പദ്ധതികൾ നെപോളിയൻ ഗൗരവമായി പരിഗണിച്ചുതുടങ്ങി{{sfn|AbbottI|1883|p=416}}. ഫ്രഞ്ചു യുദ്ധസന്നാഹങ്ങൾ കണ്ട് അമ്പരന്ന ബ്രിട്ടൻ അത്തരമൊരു സാധ്യത ഒഴിവാക്കാനായി,തയ്യാറെടുപ്പുകൾ നടത്തുക മാത്രമല്ല, {{sfn|AbbottI|1883|p=418}},{{sfn|Scott|1839|p=289}}, ഫ്രാൻസിൽ ആഭ്യന്തര കലഹങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കാനും നെപോളിയനെ വധിക്കാനുമുള്ള ഗൂഢാലോചനകൾക്ക് പിന്തുണ നല്കുകയും ചെയ്തു{{sfn|AbbottI|1883|p=419-420}},{{sfn|Scott|1839|p=292}}. സ്പർദ്ധ വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ ഇരു രാജ്യങ്ങളിലേയും പത്രങ്ങളും കൂട്ടു നിന്നു. {{sfn|LockhartI|1835|p=220-25}}. ====നെപോളിയനെതിരെ ഗൂഢാലോചനകൾ, വധശ്രമങ്ങൾ==== വിപ്ലവം അതിജീവിക്കാനായ ഫ്രാൻസിലെ ബൂർബോൺ രാജകുടുംബാംഗങ്ങൾ, രാജവാഴ്ച നിലനിന്നിരുന്ന ബ്രിട്ടനിലും മറ്റു യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങളിലും അഭയം തേടിയിരുന്നു. ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാറിന്റെ ധനസഹായത്തോടെ രാജവാഴ്ച പുനഃസ്ഥാപിക്കാനായി ഇവർ നിരന്തരം ഗൂഢാലോചനകൾ നടത്തി. ജാഗരൂകരായ ഫ്രഞ്ചു പോലീസുകാർ ഇതൊക്കെ തക്ക സമയത്ത് കണ്ടെത്തി,അലസിപ്പിച്ചു. {{sfn|AbbottI|1883|p=419}},{{sfn|Bourrienne II|1831|p=56-58}}. അമീയേ ഉടമ്പടി ലംഘിക്കപ്പെട്ട സാഹചര്യത്തിൽ ലണ്ടനിൽ വാസമുറപ്പിച്ച അർത്വാ പ്രഭു, ബെറി പ്രഭു, വാഴ്സയിൽ താമസമാക്കിയ [[ലൂയി പതിനെട്ടാമൻ|പ്രോവൻസ് പ്രഭു]](ലൂയി പതിനാറാമന്റെ സഹോദരൻ, പിന്നീട് ലൂയി പതിനെട്ടാമൻ) , ബാദനിൽ അഭയം തേടിയ ഓങ്കിയങ് പ്രഭു ഇവരൊക്കെ ചേർന്ന് 1804 ജനവരിയിൽ അതിബൃഹത്തായ മറ്റൊരു ഗൂഢാലോചന ആസൂത്രണം ചെയ്തു. ഈ ഗൂഢാലോചനയിൽ ബ്രിട്ടീഷു ഗവർമെന്റ് അധികാരികളും പങ്കാളികളായിരുന്നു.{{sfn|AbbottI|1883|p=419-420}}.രാജഭക്തനും പഴങ്കാല രാജസൈന്യത്തിലെ അംഗവുമായിരുന്ന [[ജോർജ് കദൗദൽ|കദൗദലിന്റേയും]] ഒരു കാലത്ത് വിപ്ലവവാദിയായിരുന്നെങ്കിലും പിന്നീട് രാജഭക്തരുടെ പക്ഷം ചേർന്ന [[ഷാങ്-ഷാൾസ് പിച്ചെഗ്രു |പിച്ചെഗ്രുവിന്റേയും]] നേതൃത്വത്തിൽ <ref>{{cite book|title =The Story of the War in La Vendée and the Little Chouannerie |url =https://archive.org/details/TheStoryOfTheWarInLaVendee |author= George James HILL (M.A.)|year=1856}}[https://books.google.co.in/books?id=3UNfAAAAcAAJ&printsec=frontcover&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false The Story of the War in La Vendée and the Little Chouannerie p234-237 ]</ref>. നൂറോളം തടിമിടുക്കുള്ള യോദ്ധാക്കൾ ഏതെങ്കിലും തരത്തിൽ ഫ്രാൻസിനകത്ത് നുഴഞ്ഞുകയറണം; പാരിസിൽ നിന്ന് നഗരാതിർത്തിയിൽ മാൽമിസോണിലുള്ള വസതിയിലേക്കു പോകുന്ന നെപോളിയനെ വഴിക്കുവെച്ചു ആക്രമിച്ച് തത്ക്ഷണം വധിക്കണം എന്നതായിരുന്നു പരിപാടി{{sfn|AbbottI|1883|p=420, 421}},{{sfn|Barnett|1978|p=98}} സംഭവം നടന്നയുടൻ അർത്വാ പ്രഭുവും ഓങ്കിയങ് പ്രഭുവും പാരിസിലെത്തി അവകാശവാദം ഉന്നയിക്കണം. പക്ഷെ ഇതു നടപ്പാക്കാനും അതിനുശേഷമുള്ള ഭവിഷ്യത്തുക്കൾ നിയന്ത്രണത്തിൽ കൊണ്ടുവരാനും ഫ്രഞ്ചു സൈന്യത്തിന്റെ പിന്തുണ അത്യന്താപേക്ഷിതമായിരുന്നു, ഇതിനായി ഗൂഢാലോചനക്കാർ ഫ്രഞ്ചു സൈന്യത്തിന്റെ മേധാവി മോറോയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു. {{sfn|Abbott|1883|p=420,422}}. നെപോളിയൻറെ ചാരവലയം ഗൂഢാലോചനയുടെ സർവവിവരങ്ങളും വെളിച്ചത്തു കൊണ്ടു വന്നു, നെപോളിയൻ അതൊക്കെ സെനറ്റിനു മുമ്പാകെ വെച്ച.{{sfn|AbbottI|1883|p=423}}. മോറോയടക്കം കുറ്റവാളികൾ അറസ്റ്റു ചെയ്യപ്പെട്ടു {{sfn|Abbott|1883|p=424}}, ചിലർ രക്ഷപ്പെടാൻ ശ്രമിച്ചു, ചിലർ കൊല്ലപ്പെട്ടു{{sfn|AbbottI|1883|p=426}},{{sfn|Bourrienne II|1831|p=67-68}} . കദൗദൽ രാജ്യദ്രോഹത്തിന് വധശിക്ഷക്കു വിധേയനാക്കപ്പെട്ടു{{sfn|AbbottI|1883|p=429,432}}. മോറോ അമേരിക്കയിലേക്ക് നാടുകടത്തപ്പെട്ടു{{sfn|AbbottI|1883|p=431}},{{sfn|Scott|1839|p=297}}.പിച്ചെഗ്രു ജയിലറയിൽ തൂങ്ങിമരിച്ച നിലയിൽ കാണപ്പെട്ടു ആത്മഹത്യയാണെന്നും അതല്ല ശ്വസം മുട്ടിച്ചു കൊന്നതാണെന്നും ഭിന്നാഭിപ്രായങ്ങൾ ഉണ്ട്.{{sfn|AbbottI|1883|p=431}},{{sfn|Scott|1839|p=296}},{{sfn|Bourrienne II|1831|p=39-42}} .അതിരഹസ്യമായ ഗൂഢാലോചനയിലൂടെ ബലപൂർവ്വം പാരീസിലേക്കു കടത്തിക്കൊണ്ടു വരപ്പെട്ട ഓങ്കിയങ് പ്രഭുവും വധശിക്ഷക്ക് ഇരയായി{{sfn|Scott|1839|p=299}},{{sfn|AbbottI|1883|p=437}},{{sfn|Barnett|1978|p=90-91}}.ഓങ്കിയോങ് പ്രഭു നിർദ്ദോഷിയായിരുന്നെന്നും അഭിപ്രായമുണ്ട്. {{sfn|Bourrienne II|1831|p=18-19}} == ചക്രവർത്തി പദം 1804-1814== നെപോളിയളിയനെ വധിക്കാനുള്ള ബൂർബോൺ ഗൂഢാലോചന ഫ്രഞ്ചു ജനതയെ ഇളക്കി മറിച്ചു. നെപോളിയനെ ഉടൻ നിയമപരമായിത്തന്നെ ഫ്രാൻസിന്റെ ചക്രവർത്തിയായി വാഴിക്കേണ്ടതാണെന്ന അഭിപ്രായം പരക്കെ ഉയർന്നു.{{sfn|AbbottI|1883|p=439}}. ''നെപോളിയൻ ഫ്രഞ്ചു റിപബ്ലിക്കിന്റെ ചക്രവർത്തിയായി ഭരണഭാരം ഏല്ക്കണം, നെപോളിയനു ശേഷം പുത്രനോ ദത്തുപുത്രനോ ഈ പദം ലഭിക്കും. ബോണപാർട്ടു കുടുംബത്തിന് രാജപദവി'' ഈ പ്രമേയത്തെ ഫ്രഞ്ചു നിയമസഭ ഏകകണ്ഠമായി പിന്താങ്ങി{{sfn|AbbottI|1883|p=440}},{{sfn|LockhartI|1835|p=250}}, {{sfn|Bourrienne II|1831|p=52}}. ജനഹിതപരിശോധന നടന്നു,മുപ്പതു ലക്ഷത്തിലധികം പേർ അഭിപ്രായം രേഖപ്പെടുത്തിയതിൽ മൂവായിരം പേർ മാത്രമേ എതിർപു പ്രകടിപ്പിച്ചുള്ളു. {{sfn|Scott|1839|p=302}} 1804 മെയ് 18-ന് നെപോളിയൻ ഈ പദവി സ്വീകരിച്ചു{{sfn|AbbottI|1883|p=441}}.{{sfn|Scott|1839|p=301}}. ബോണപാർട്ടു കുടുംബത്തിന് രാജത്വം കൈവന്നതോടെ നെപോളിയന്റെ സഹോദരന്മാർക്കും രാജത്വം ലഭിച്ചു{{sfn|LockhartI|1835|p=250}},{{sfn|Bourrienne II|1831|p=54}} . ഇത് 1792 സപ്റ്റമ്പർ 22-ന് നിലവിൽ വന്ന ഒന്നാം ഫ്രഞ്ചു റിപബ്ലികിന്റെ അന്ത്യം കുറിച്ചു, രാജവാഴ്ച പുനഃസ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു. നെപോളിയൻ ഭരണകൂടം അഴിച്ചു പണിതു. കാംബേഴ്സിനെ മുഖ്യ ചാൻസലറായും ലെബ്രൂണിനെ ട്രഷററായും നിയമിച്ചു.ജോസെഫ് ബോണപാർട്ടിനും ലൂസിയൻ ബോണപാർട്ടിനും അധികാര സ്ഥാനങ്ങൾ ലഭിച്ചു.{{sfn|LockhartI|1835|p=251}},{{sfn|HewestonII|p=321}},{{sfn|Bourrienne II|1831|p=53}}. ജൂലൈ പതിനഞ്ച് ഞായറാഴ്ച നെപോളിയനും ജോസ്ഫൈനും രാജോചിതമായ അലങ്കാരങ്ങളോടെ പൊതു ചടങ്ങിൽ പങ്കെടുത്തു. ''ചക്രവർത്തി നീണാൾ വാഴട്ടെ'' എന്ന ഘോഷത്തോടെ ചടങ്ങുകൾ അവസാനിച്ചു. {{sfn|Bourrienne II|1831|p=82-83}}. ===കിരീടധാരണം=== ====ഫ്രാൻസിന്റെ ചക്രവർത്തി==== [[പ്രമാണം:Crown of Napoleon I.png|thumb|200px|left| നെപോളിയന്റെ കിരീടം]] [[പ്രമാണം:Ingres, Napoleon on his Imperial throne.jpg|thumb|200px|right|നെപോളിയൻ സിംഹാസനത്തിൽ ]] രാജവാഴ്ച അവസാനിപ്പിച്ച ഫ്രഞ്ചു വിപ്ലവത്തിനു ശേഷം 1792-ൽ നിലവിൽ വന്ന പ്രഥമ ഫ്രഞ്ചു റിപബ്ലിക്കിൽ മതമോ മതപരമായ ചടങ്ങുകളോ അനുവദനീയമായിരുന്നില്ല. അതുകൊണ്ടുതന്നെ 1797-ൽ നടന്ന നെപോളിയന്റേയും ജോസ്ഫൈന്റേയും വിവാഹം സിവിൽ വിവാഹമായിരുന്നു.1799-ൽ നെപോളിയൻ ഒന്നാം കൗൺസിൽ ആയി അധികാരമേറ്റ ശേഷം മതസ്വാതന്ത്ര്യം അനുവദിച്ചു കൊടുത്തു. കിരീടധാരണത്തിന്റെ തലേന്നു രാത്രി ടുയിലെറി കൊട്ടാരവളപ്പിനകത്തെ കൊച്ചു പള്ളിയിൽ വെച്ചു നടന്ന സ്വകാര്യച്ചടങ്ങിൽ മാർപാപ്പ ജോസ്ഫൈൻ-നെപോളിയൻ വിവാഹത്തിന് ക്രൈസ്തവ സഭയുടെ അംഗീകാരം നല്കുകയും ദമ്പതികളെ ക്രൈസ്തവവിധികളനുസരിച്ച് ആശീർവദിക്കുകയും ചെയ്തു.{{sfn|AbbottI|1883|p=446}}. 1804 ഡിസമ്പർ 2-ന് മാർപാപ്പ പയസ് ഏഴാമന്റെ ആഭിമുഖ്യത്തിൽ , നോത്ര് ദാം പള്ളിയിൽ വെച്ച് നെപോളിയന്റേയും പത്നി ജോസ്ഫൈന്റേയും കിരീടധാരണച്ചടങ്ങ് ആർഭാടപൂർവം നടന്നു. അന്യദേശങ്ങളിൽ നിന്ന് വിശിഷ്ടാതിഥികൾ ചടങ്ങിൽ പങ്കെടുക്കാനെത്തി{{sfn|Bourrienne II|1831|p=97-99}}. [[ഴാക് ലൂയി ദാവീദ് |ഷാക് ലൂയി ഡേവിഡ്]] എന്ന ചിത്രകാരനേയാണ് ഈ ചടങ്ങിന്റെ വർണചിത്രം രചിക്കാൻ നെപോളിയൻ ചുമതലപ്പെടുത്തിയത്. ഡേവിഡ് ചടങ്ങിൽ സന്നിഹിതനായിരുന്നു. ഡേവിഡിന്റെ ചില കരടു സ്കെച്ചുകളിൽ നെപോളിയൻ സ്വയം കിരീടമെടുത്തണിയുന്നതായി കാണുന്നുണ്ട്. <ref>{{Cite web |url=http://www.louvre.fr/en/oeuvre-notices/napoleon-crowning-himself-emperor-pope |title=ലൂവ്ര് മ്യൂസിയം-ശേഖരങ്ങൾ |access-date=2015-07-16 |archive-date=2016-05-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160525232035/http://www.louvre.fr/en/oeuvre-notices/napoleon-crowning-himself-emperor-pope |url-status=dead }}</ref>. അങ്ങനെത്തന്നെയാണ് നടന്നതെന്ന് ചില പുസ്തകങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തുന്നു{{sfn|LockhartI|1835|p=252}},{{sfn|Scott|1839|p=302}},{{sfn|AbbottI|1883|p=446}}. [[പ്രമാണം:Jacques-Louis David, The Coronation of Napoleon.jpg|centre|thumb|600px |നെപോളിയന്റെ കിരീടധാരണം: പാരിസിലെ നോത്ര് ദാം കത്തീഡ്രലിൽ വെച്ച് ]] ====ഇറ്റലിയുടെ രാജാവ് ==== [[പ്രമാണം:Iron Crown.JPG|thumb|250px|right |ലോംബാർഡി കിരീടം]]ഫ്രഞ്ച് അധീനതയിലെ ഇറ്റാലിയൻ നാട്ടുരാജ്യങ്ങളും നെപോളിയൻ തങ്ങളുടെ രാജാവാകണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ടു. ഇറ്റലിയുടെ രാജാവെന്ന നിലക്കുള്ള ഈ കിരീടധാരണം 1805 മേ 26-ന് [[മിലാൻ|മിലാനിലെ]] കത്തീഡ്രലിൽ വെച്ചു നടന്നു. ഇറ്റലിയിലെ ലോംബാർഡി രാജവംശത്തിന്റെ പരമ്പരാഗതവും അതിപുരാതനവുമായ [[കാറൽമാൻ |ഷാർളിമെയ്ൻ]] കിരീടം അണിയവേ നെപോളിയൻ ഇപ്രകാരം പറഞ്ഞത്രെ ''ഈ കിരീടം എനിക്കു ദൈവദത്തമായി ലഭിച്ചതാണ്. ഇതിൽ തൊടാൻ ഒരുമ്പെടുന്നവനെ ഞാൻ വെറുതെ വിടില്ല'' {{sfn|AbbottI|1883|p=450-452}}. ==പ്രഥമ ഫ്രഞ്ചു സാമ്രാജ്യം == {{പ്രധാനലേഖനം|പ്രഥമ ഫ്രഞ്ചു സാമ്രാജ്യം}} ===ഭരണപരിഷ്കാരങ്ങൾ=== {{പ്രധാനലേഖനം|നെപോളിയന്റെ ഭരണപരിഷ്കാരങ്ങൾ}} ====മതസമീപനം- കോൺകോർദാ (Concordat)==== {{പ്രധാനലേഖനം|കോൺകോർദാ (ഫ്രാൻസ് 1801)}} പരമോന്നതമായ അദൃശ്യശക്തിയിൽ വിശ്വാസമുണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും{{sfn|AbbottI|p=366-7}} പൊതുജനങ്ങളെ ഏകോപിപ്പിക്കാനുള്ള ഒരു ഉപാധി എന്നതിൽക്കവിഞ്ഞ് നെപോളിയന് മതത്തോട് വലിയ പ്രതിപത്തിയൊന്നും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. ഈജിപ്ത് ആക്രമണകാലത്ത് ഇസ്ലാം മതത്തോടു കൂറു പ്രഖ്യാപിച്ചത് രാജ്യതന്ത്രത്തിന്റെ ഭാഗമായാണ്{{sfn|AbbottI|p=187,199}}. 1801-ൽ മാർപാപ്പ പയസ് ഏഴാമനുമായി അനുരഞ്ജനക്കരാർ ( കോൺകോർദാ -Concordat) ഉണ്ടാക്കിയതും ഇതേ ലക്ഷ്യത്തോടേയാണ്.ഫ്രഞ്ചു വിപ്ലവപ്രസ്ഥാനം രാജ്യത്തെ ക്രൈസ്തവസ്ഥാപനങ്ങളേയും മതാധികാരികളേയും ശത്രുക്കളായാണ് കണ്ടത്. ഫ്രാൻസിലെ നവഭരണഘടനയോട് കൂറുപ്രഖ്യാപിക്കാൻ കൂട്ടാക്കാഞ്ഞ മതാധികാരികൾ ഭീകരവാഴ്ചക്കാലത്ത് ഒട്ടേറെ പീഡിപ്പിക്കപ്പെട്ടു. ക്രിസ്തുമതത്തിൽ അടിയുറച്ചു വിശ്വസിച്ചിരുന്ന അയൽരാജ്യങ്ങൾ ഫ്രാൻസിനെതിരെ തിരിഞ്ഞു. ഫ്രാൻസിനകത്തും പുറത്തും സമാധാനം സ്ഥാപിക്കാനായുള്ള ഉപാധിയായാണ് നെപോളിയൻ കോൺകോർദാ ഉപയോഗിച്ചത്{{sfn|AbbottI|p=188,369-70}}. പ്രതീക്ഷിച്ചപോലെ ഓസ്ട്രിയയും റഷ്യയും ഈ ഉടമ്പടിയെ വാഴ്ത്തി{{sfn|AbbottI|p=370}}. ഫ്രാൻസിലെ മതസ്ഥാപനങ്ങൾ ഭരണകൂടത്തിന്റെ വരുതിയിൽ കൊണ്ടുവന്നതിലൂടെ വിപ്ലവവാദികളേയും കുറച്ചൊന്ന് ശാന്തരാക്കി. ====നെപോളിയന്റെ നിയമാവലി (Code Napoléon) ==== {{പ്രധാനലേഖനം|നെപോളിയന്റെ നിയമാവലി}} [[പ്രമാണം:Speyer (DerHexer) 2010-12-19 051.jpg|thumb|250px|right| ഫ്രഞ്ചു (സിവിൽ) നിയമാവലി]] [[പ്രമാണം:Code Civil 1804.png|250px|right|thumb|നിയമാവലി ഒന്നാം പേജ്]] ഫ്രാൻസിലെ വിവിധപ്രാന്തങ്ങളിൽ വിവിധതരം നിയമങ്ങളാണ് പ്രയോഗത്തിലുണ്ടായിരുന്നത്. ഇവയിൽ ഭൂരിഭാഗവും പഴക്കവഴക്കങ്ങളനുസരിച്ചുള്ളതും അലിഖിതങ്ങളുമായിരുന്നു. രാജശാസനങ്ങളും ക്രൈസ്തവസഭയുടെ നിർദ്ദേശങ്ങളും ജനജീവിതം സങ്കീർണമാക്കി. ഇതിനൊരു പ്രതിവിധിയായി നിയമങ്ങൾ ക്രോഡീകരിച്ച് ഫ്രാൻസിനകത്ത് ഒരൊറ്റ ഏകീകൃത നിയമാവലി നടപ്പിലാക്കിയത് നെപോളിയനാണ്<ref>[https://archive.org/details/codenapoleonorf00spengoog. നെപോളിയന്റെ നിയമാവലി]</ref> ഈ നിയമാവലി യൂറോപ്പിനകത്തും പുറത്തുമുള്ള മറ്റനേകം രാജ്യങ്ങൾക്ക് മാതൃകയായി. കാലത്തിനനുസരിച്ച് അനേകം ഭേദഗതികൾ വന്നിട്ടുണ്ടെങ്കിലും ഇത് ഇന്നും പ്രാബല്യത്തിലുണ്ട്<ref>[http://digitalcommons.law.lsu.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=4008&context=lalrev. ഫ്രഞ്ചു സിവിൽ കോഡ് ഇന്ന്. ശേഖരിച്ചത് സപ്റ്റമ്പർ 17, 2015]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> 1789-ൽ ഫ്രഞ്ചു വിപ്ലവസമിതി ഉദ്ഘോഷിച്ച [[മനുഷ്യാവകാശ-പൗരാവകാശ പ്രഖ്യാപനം (ഫ്രാൻസ് 1789)|മനുഷ്യാവകാശ-പൗരാവകാശ പ്രഖ്യാപനത്തിലെ]] മിക്ക പ്രസ്താവങ്ങൾക്കും നിയമസാധുത ലഭിച്ചു. ഇതിനൊക്കെ പുറമേ പരമ്പരാവകാശങ്ങളും പ്രത്യകാനുകൂല്യങ്ങളും നിർത്തലാക്കി പൊതു സ്ഥാപനങ്ങളിൽ യോഗ്യതയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ മാത്രം ഉദ്യോഗം നല്തുന്ന പുതിയ രീതി നടപ്പിലാക്കപ്പെട്ടു<ref>[http://www.britannica.com/topic/Napoleonic-Code നെപോളിയന്റെ നിയമാവലി-എൻസൈക്ലോപീഡിയ ബ്രിട്ടാനിക്ക- ശേഖരിച്ചത് സപ്റ്റമ്പർ 17, 2015 ]</ref>. ====ഫ്രഞ്ചു വിദ്യാഭ്യാസ ഘടന ==== ആൺകുട്ടികൾക്കായുള്ള ഫ്രഞ്ച് സ്തൂളുകളെ ക്രൈസ്തവസഭകളിൽ നിന്ന് അകറ്റി ദേശീയതലത്തിൽ ഏകീകൃത പാഠ്യപദ്ധതിയും പരീക്ഷാസമ്പ്രദായങ്ങളും നടപ്പിലാക്കിയത് നെപോളിയനാണ്. ക്രൈസ്തവസ്കൂളുകളിലെ വൈദികഅധ്യാപകർ പഴമയിൽ വിശ്വസിക്കുന്നവരും പുരോഗമനാശയക്കാരുമല്ലെന്നതിനാൽ അവർക്ക് യുവമനസ്സുകളെ പ്രചോദിപ്പിക്കാൻ ആകില്ലെന്ന് നെപോളിയൻ വാദിച്ചു. {{sfn|AbbottI|p=491}}. പക്ഷെ പെൺകുട്ടികളെ ഈശ്വരവിശ്വാസവും അനുസരണയുമുള്ളവരാക്കി വളർത്തിയെടുക്കേണമെന്ന അല്പം വ്യത്യസ്തമായ നിലപാടാണ് നെപോളിയൻ സ്വീകരിച്ചത്{{sfn|AbbottI|p=543}}. ===നെപോളിയന്റെ യുദ്ധങ്ങൾ === {{പ്രധാനലേഖനം|നെപോളിയന്റെ യുദ്ധങ്ങൾ}} ആദ്യം ഫ്രഞ്ചു വിപ്ലവത്തിനെതിരായും പിന്നീട് ഫ്രാൻസിന്റെ വർദ്ധിച്ചു വരുന്ന സൈനികശക്തിക്കെതിരായും ബ്രിട്ടനും യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങളും പലതവണ സംഘടിച്ചു. ഫ്രഞ്ചു റിപബ്ലിക് തുടങ്ങിവെച്ച യുദ്ധങ്ങൾ അങ്ങനെ പ്രഥമ ഫ്രഞ്ചു സാമ്രാജ്യത്തിന്റേയും നെപോളിയന്റേയും യുദ്ധങ്ങളായി മാറി.നെപോളിയൻ വലിയ തോതിൽ സൈനികസന്നാഹങ്ങൾ തുടങ്ങി. ഇംഗ്ലണ്ടിനെ ആക്രമിക്കാനുള്ള ഭാഗമായി അതി വിപുലമായ മഹാസേന (grand army) തയ്യാറായി. ====മൂന്നാം സൈനികക്കൂട്ടായ്മ(1804-1805)==== ഓങ്കിയോങ്ങ് പ്രഭുവിനെ തട്ടിക്കൊണ്ടു പോയി വധശിക്ഷ വിധിച്ചത് യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങളിൽ പരക്കെ വിദ്വേഷമുയർത്തി.വലിയൊരു തുക വായ്പയായി നല്കി ബ്രിട്ടൻ സ്വീഡനെ സ്വാധീനിച്ചു ഇവരോടൊപ്പം [[വിശുദ്ധ_റോമാസാമ്രാജ്യം]] ,[[ റഷ്യ]], [[നേപ്പ്ൾസ്]], [[സിസിലി]] എന്നീ രാജ്യങ്ങളും കൂട്ടു ചേർന്നു{{sfn|Barnett|1978|p=105-106}}.[[ട്രഫാൾഗർ യുദ്ധം |ട്രഫൽഗർ യുദ്ധത്തിൽ]] അഡ്മിറൽ നെൽസൺന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ബ്രിട്ടീഷ് നാവികസൈന്യം ഫ്രഞ്ചു നാവികപ്പടയെ നിശ്ശേഷം പരാജയപ്പെടുത്തിയെങ്കിലും ഉൽമ്, ഓസ്റ്റർലിറ്റ്സ് യുദ്ധങ്ങളിൽ നെപോളിയൻ നിർണായക വിജയം നേടി. പ്രസ്ബർഗിൽ വെച്ചു നടന്ന സമാധാന ഉടമ്പടിയിലൂടെ യൂറോപ്പിനറെ ഭൂപടം തിരുത്തപ്പെട്ടു. വിശുദ്ധ റോമൻ സാമ്രാജ്യം പലഭാഗങ്ങളായി വിഭജിക്കപ്പെട്ടു. സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ അധിപതി ഫ്രാൻസിസ് രണ്ടാമൻ സ്ഥാനത്യാഗം ചെയ്തു. ഫ്രാൻസിനും പ്രഷ്യക്കുമിടയിലായി, മുമ്പ് വിശുദ്ധ റോമാസാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്ന മുന്നൂറോളം നാട്ടുരാജ്യങ്ങളെ ഉൾക്കൊള്ളിച്ചുകൊണ്ട് പുതിയ '''റൈൻ സംയുക്തപ്രവിശ്യകൾ'''(Confederation of Rhine States) രൂപം കൊണ്ടു.{{sfn|Barnett|1978|p=121}}. ഫ്രാൻസിന്റെ അധികാരശക്തി പ്രഷ്യയുടെ അതിർത്തിയിലെത്തി. പ്രസ്ബർഗ് ഉടമ്പടിയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ 1806 മാർച്ചിൽ നേപ്പ്ൾസ് നാട്ടു രാജ്യത്തിന്റെ രാജാവായി മൂത്ത സഹോദരൻ ജോസെഫ് ബോണപാർട്ടിനേയും ജൂൺ മാസത്തിൽ ഹോളണ്ട് നാട്ടുരാജ്യത്തിന്റെ (ബറ്റാവിയ) രാജാവായി, ഇളയ സഹോദരൻ ലൂയി ബോണപാർട്ടിനേയും, അവരോധിച്ചു. അതേ സമയം തന്നെ നെപോളിയന്റെ സഹോദരീഭർത്താവ് മാർഷൽ ഷോകിം മുറാടിന് ബർഗ് പ്രവിശ്യയുടെ പ്രഭുവായി സ്ഥാനക്കയറ്റം ലഭിച്ചു. {{sfn|Barnett|1978|p=119,120}}. ജോസ്ഫൈന്റെ ആദ്യ വിവാഹത്തിലെ പുത്രൻ ഓജേൻ (en.യൂജീൻ) ഇറ്റലിയിലെ വൈസ്റോയ് ആയി നിയമിതനായി. ====നാലാം സൈനികക്കൂട്ടായ്മ(1806-1807)==== [[പ്രമാണം:Strategic Situation of Europe 1809.jpg|thumb|250px|right|യൂറോപ് 1809-ഫെബ്രുവരിയിലെ സ്ഥിതി.]] ഫ്രാൻസിനും ഫ്രാൻസിന്റെ സാമന്തരാജ്യങ്ങൾക്കുമെതിരായി പ്രഷ്യൻ- റഷ്യൻ നേതൃത്വത്തിൽ , സ്വീഡൻ, ഇംഗ്ലണ്ട്,സാക്സണി , സിസിലി എന്നിവർ സംഘടിച്ചു. ഫ്രഞ്ചു സൈന്യം പ്രഷ്യൻ -റഷ്യൻ സൈന്യങ്ങളെ നിശ്ശേഷം പരാജയപ്പെടുത്തിയെങ്കിലും ഇരുഭാഗത്തും വളരെയേറെ രക്തച്ചൊരിച്ചിലുണ്ടാക്കി. ഐയലു, ഓസ്റ്റർസ്റ്റാറ്റ്, ഫ്രീഡ്ലാൻഡ് എന്നിവിടങ്ങളിൽ വെച്ചു നടന്ന യുദ്ധങ്ങളായിരുന്നു അതിഘോരം{{sfn|Barnett|1978|p=128}}.1807ജൂലൈ മാസം ടിൽസിറ്റിൽ വെച്ചു് പ്രഷ്യയും റഷ്യയും ഫ്രാൻസുമായി പ്രത്യേകം പ്രത്യേകം സമാധാന ഉടമ്പടികളിൽ ഏർപ്പെട്ടു. പ്രഷ്യയുടെ പടിഞ്ഞാറൻ പ്രവിശ്യകളൊക്കെയും പോളണ്ടിന്റെ സിംഹഭാഗവും നെപോളിയന്റെ അധീനതയിലായി. മധ്യധരണ്യാഴിയിലെ ചില പ്രദേശങ്ങൾ നെപോളിയനു കൈമാറാമെന്നും ബ്രിട്ടീഷ് സമുദ്രവാണിജ്യത്തിനെതിരായി നെപോളിയനുമായി സഹകരിക്കാമെന്നും റഷ്യ സമ്മതിച്ചു. അങ്ങനെ യൂറോപ്പിലെ ഏറ്റവും വലിയ ശക്തി ഫ്രാൻസായി{{sfn|Barnett|1978|p=134}}. [[പ്രമാണം:Arc de triomphe Paris.jpg|thumb|right|250px|ആർക് ദു ട്രിയോംഫ്]] ഫ്രാൻസിന്റെ സൈനികവിജയങ്ങളുടെ പ്രതീകമായി വിജയകമാനത്തിന്റെ ([[ആർക് ദു ട്രിയോംഫ്]]) നിർമ്മാണം തുടങ്ങിയത് ഈ സമയത്താണ്. 1806 ഓഗസ്റ്റ് 15-നു നിർമ്മാണം ആരംഭിച്ച ഈ സ്മാരകം 1836 ജൂലൈ 29-നാണ് പണി പൂർത്തിയായി ഉദ്ഘാടനം ചെയ്യപ്പെട്ടത്. ====അഞ്ചാം സൈനികക്കൂട്ടായ്മ( 1809 ഏപ്രിൽ- ഒക്റ്റോബർ)==== ഇംഗ്ലണ്ടിനെതിരായി ഫ്രാൻസിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ '''യൂറോപ്പു വൻകര സഖ്യം''' സംഘടിപ്പിക്കാൻ നെപോളിയൻ ശ്രമിച്ചു. 1807 ഒക്റ്റോബറിൽ നെപോളിയന്റെ സൈന്യം ആശ്രിതരാജ്യമായ [[സ്പെയിൻ |സ്പെയിനിലൂടെ]] [[പോർത്തുഗൽ |പോർത്തുഗലിലേക്കു]] നീങ്ങി. ഇംഗ്ലണ്ടിന്റെ സമുദ്രവ്യാപാരത്തിനു സഹായം ചെയ്യുന്ന പോർത്തുഗലിന്റെ കര-നാവിക സേനകളെ ഇല്ലായ്മ ചെയ്യുകയായിരുന്നു ലക്ഷ്യം.പോർത്തുഗലും സ്പെയിനും അടങ്ങുന്ന [[ഐബീരിയൻ ഉപദ്വീപ്‌]] അങ്ങനെ യുദ്ധത്തിലേക്ക് (Peninsular Wars)വലിച്ചിഴക്കപ്പെട്ടു. നെപോളിയൻ പോർത്തുഗൽ കീഴടക്കി. പോർത്തുഗീസ് രാജകുടുംബം ബ്രസീലിൽ വാസമുറപ്പിച്ചു. ഈയവസരത്തിൽത്തന്നെ സ്പാനിഷ് രാജകുടുംബത്തിലെ ഉൾപ്പോരുകൾ ഒതുക്കിത്തീർക്കാനെന്ന ഭാവേന സ്പാനിഷ് രാജാവ് ചാൾസിനേയും കിരീടാവകാശിയും പുത്രനുമായ ഫെർഡിനൻഡിനേയും ബയോൺ എന്ന സ്ഥലത്തേക്കു ക്ഷണിച്ചു വരുത്തി സ്ഥാനത്യാഗം ചെയ്യാൻ നിർബന്ധിതരാക്കി{{sfn|AbbottII|1874|p=29-30}}. സ്പാനിഷ് സിംഹാസനത്തിൽ സ്വന്തം സഹോദരൻ ജോസെഫിനെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചു.{{sfn|AbbottII|1883|p=33-34}} . പക്ഷെ സ്പാനിഷ് ജനത ഇതിനെതിരെ ശക്തമായി പ്രതികരിച്ചു.സ്പെയിനിൽ ഉടനീളം കലാപങ്ങൾ പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടു. {{sfn|Barnett|1978|p=145}}.കലാപകാരികളുമായി 1808-ജൂലൈ മാസത്തിൽ [[ബെയ്ലിൻ യുദ്ധം |ബെയ്ലിൻ യുദ്ധത്തിൽ]] ഫ്രഞ്ചു സൈന്യത്തിന് ആയുധം വെച്ച് കീഴടങ്ങേണ്ടി വന്നു. സ്പെയിൻ ഇംഗ്ലണ്ടിന്റെ സഹായം തേടി.1808 ഓഗസ്റ്റ് ഒന്നിന് ലഫ്റ്റനന്റ് ജനറൽ [[ആർതർ വെല്ലസ്ലി ]] സൈന്യസന്നാഹങ്ങളോടെ പോർത്തുഗൽ തീരത്തിറങ്ങി.{{sfn|Barnett|1978|p=147-8}},{{sfn|AbbottII|1874|p=46}}. ഫ്രാൻസിനു പടിഞ്ഞാറ് ഓസ്ട്രിയും യുദ്ധത്തിനു തയ്യാറെടുത്തു. മഹാസേനയെ രണ്ടായി വിഭജിച്ച് കിഴക്കു് സ്പെയിനിലും പടിഞ്ഞാറ് ഓസ്ട്രിയൻ അതിർത്തിയിലും യുദ്ധം ചെയ്യേണ്ട സാഹചര്യം{{sfn|AbbottII|1874|p=47}} ഉളവാകുന്നതു കണ്ട് 1808 ഒക്റ്റോബറിൽ നെപോളിയൻ റഷ്യൻ സാർ അലക്സാണ്ടറുമായി എർഫുടിൽ വെച്ച് സൗഹൃദസമ്മേളനം നടത്തി. ഫ്രാൻസിന് റഷ്യൻ സൈനിക പിന്തുണ ഉറപ്പാക്കാനായിരുന്നു ഈ കൂടിക്കാഴ്ച. {{sfn|Barnett|1978|p=148}},{{sfn|AbbottII|1874|p=51-64}}.ഫ്രഞ്ചു പദ്ധതികളോട് സഹകരിക്കാൻ തയ്യാറാവാഞ്ഞതിനാൽ റോം പിടിച്ചെടുത്ത് മാർപാപ്പയെ ബലപൂർവം കടത്തിക്കൊണ്ടുപോയി സവോണയിലെ രാജധാനിയിൽ മൂന്നു വർഷത്തോളം തടവിൽ പാർപ്പിക്കുകയും ഉണ്ടായി.{{sfn|AbbottII|1874|p=156-157}} ഓസ്ട്രിയക്കു കൂട്ടായി ബ്രിട്ടനും സ്പെയിനും മറ്റു ചില ചെറിയ നാട്ടുരാജ്യങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും യുദ്ധം ഓസ്ട്രിയയും ഫ്രാൻസും തമ്മിലാണ് നടന്നത്. 1809 ഏപ്രിൽ 9-ന് ഓസ്ട്രിയ ഫ്രാൻസിന്റെ ആശ്രിതരാജ്യമായിരുന്ന ബവേറിയയെ ആകസ്മികമായി ആക്രമിച്ചു. തിരിച്ചടികൾ ഉണ്ടായെങ്കിലും വളരെ ചുരുങ്ങിയ സമയം കൊണ്ട് ഓസ്ട്രിയയെ തോല്പിക്കാൻ ഫ്രഞ്ചു സൈന്യത്തിനു കഴിഞ്ഞു. ഒക്റ്റോബർ 14-ന് [[ഷോൺബ്രൂൺ ഉടമ്പടി |ഷോൺബ്രുണിൽ]] വെച്ചു നടന്ന സന്ധിസംഭാഷണത്തിലൂടെ(വിയന്ന ഉടമ്പടിയെന്നും പറയാറുണ്ട്) പല ഓസ്ട്രിയൻ പ്രവിശ്യകളും നെപോളിയനു കൈമാറപ്പെട്ടു{{sfn|Barnett|1978|p=155}}. ജോസ്ഫൈനിൽ സന്താനങ്ങളുണ്ടാകുമെന്ന സാധ്യത ഇല്ലാതായതിനാൽ ജോസ്ഫൈനുമായി നിയമപരമായ വിവാഹവിച്ഛേദം 1809 ഡിസമ്പർ 15-നു നടന്നു{{sfn|AbbottII|1874|p=163}}. പക്ഷെ ഇരുവരും തമ്മിലുള്ള സൗഹൃദബന്ധം ജോസ്ഫൈന്റെ മരണം വരെ നിലനിന്നു{{sfn|AbbottII|1874|p=421-22}}. വംശം അന്യം നിന്നു പോകാതിരിക്കാനായി പുനർവിവാഹം ആവശ്യമായിത്തീർന്നു.പുതിയൊരു വിവാഹബന്ധത്തിലൂടെ റഷ്യൻ അഥവാ ഓസ്ട്രിയൻ രാജവംശങ്ങളുമായി സുദൃഢബന്ധം സ്ഥാപിച്ച് യൂറോപ്പിൽ സ്വന്തം അധികാരം ഉറപ്പു വരുത്താൻ നെപോളിയൻ ശ്രമിച്ചു.{{sfn|AbbottII|1874|p=170}} പക്ഷെ റഷ്യൻ ചക്രവർത്തി അലക്സാണ്ടറുടെ സഹോദരിയുമായുള്ള വിവാഹാലോചന മുടങ്ങിപ്പോയി{{sfn|AbbottII|1874|p=171-172}},{{sfn|Caulaincourt|p=10}}. പിന്നീട് ഓസ്ട്രിയൻ രാജകുമാരി മാരീയാ ലൂയിസുമായുള്ള നെപോളിയന്റെ വിവാഹത്തിന് ഓസ്ട്രിയ സമ്മതം മൂളി. പതിനെട്ടു വയസ്സുള്ള മാരിയ ലൂയിസയുമായുള്ള ആർഭാടപൂർവം 1810 മാർച്ച് 11-ന് വിയന്നയിൽ വെച്ചു നടന്നു{{sfn|AbbottII|1874|p=172-174}}. [[പ്രമാണം:Europe 1812 map en.png|250px|thumb|right|യൂറോപ് 1812-ൽ ]] ==പതനം == ===സൈനിക പരാജയങ്ങൾ=== ====റഷ്യയിലേക്കുള്ള പടയെടുപ്പ് ==== [[റഷ്യ|റഷ്യയിലേക്ക്]] നടത്തിയ പടയോട്ടമാണ് നെപ്പോളിയന്റെ ശക്തിക്ഷയത്തിന്റെ തുടക്കത്തിന് കാരണമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. ഫ്രാൻസിനുനേരെ റഷ്യയുടെ നിലപാട് സൗഹാർദ്ദപരമായിരുന്നില്ല. റഷ്യ ഇംഗ്ലണ്ടുമായി വാണിജ്യബന്ധം പുലർത്തുന്നതും റഷ്യൻ തുറമുഖങ്ങളിലൂടെ ഇംഗ്ലീഷു ചരക്കുകൾ യൂറോപ്പിന്റെ വിവിധഭാഗങ്ങളിലേക്ക് സുഗമമായി പ്രവേശിക്കുന്നതും നെപോളിയനും സ്വീകാര്യമായിരുന്നില്ല.സ്വീഡനെയും പോളണ്ടിനേയും ചൊല്ലി തുടങ്ങിയ തർക്കം മൂർധന്യത്തിലെത്തി{{sfn|Caulaincourt|p=12,37}}. നെപോളിയൻ സന്ധിസംഭാഷണങ്ങൾക്ക് ശ്രമിച്ചെങ്കിലും ഫലമുണ്ടായില്ല. {{sfn|AbbottII|1874|p=196-201}}.1812 ജൂൺ 21-ന് ഫ്രഞ്ചു സൈന്യം റഷ്യയിൽ പ്രവേശിച്ചു.{{sfn|AbbottII|1874|p=217}}. ഫ്രഞ്ച് സൈന്യവുമായി നേരിട്ടു യുദ്ധം ചെയ്യാതെ, പട്ടണങ്ങളും മറ്റും ഉപേക്ഷിച്ച് പിന്മാറുന്ന തന്ത്രമാണ് ഈ ആക്രമണത്തെ നേരിടാൻ റഷ്യൻ സൈന്യാധിപനായിരുന്ന [[കുട്ടുസോവ്]] സ്വീകരിച്ചത്. റഷ്യയുടെ വിശാലതയിൽ, ആക്രമണ സൈന്യത്തിന് ഈ തന്ത്രത്തെ നേരിടുകയെന്നത് അസാധ്യമായിരുന്നു.{{സൂചിക|൧|}} ഒടുവിൽ, സപ്റ്റമ്പർ 14-ന് ക്ഷീണിച്ചവശരായി മോസ്കോയിലെത്തിയ ഫ്രഞ്ച് സൈന്യം കണ്ടത് തീരെ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ട, കത്തിയെരിയുന്ന തലസ്ഥാനമാണ്. പിൻ‌വാങ്ങിയ റഷ്യൻ സൈന്യമാണ് തീ വെച്ചതെന്നും അതല്ല ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ട പട്ടണത്തിൽ സ്വാഭാവിക കാരണങ്ങൾ കൊണ്ടുണ്ടായ അഗ്നിബാധയാണ് എന്നുമൊക്കെ അഭിപ്രായമുണ്ട്{{sfn|AbbottII|1874|p=242-243}},{{sfn|Caulaincourt|p=109-}}. അതിനിശിതമായ റഷ്യൻ ശൈത്യകാലം അടുത്തെത്തിയതോടെ ഒക്റ്റോബറിൽ ഫ്രഞ്ച് സൈന്യത്തിന് പിൻവാങ്ങുകയല്ലാതെ വഴിയില്ലെന്നായി{{sfn|AbbottII|1874|p=239-241}}. അഞ്ചര ലക്ഷം യോദ്ധാക്കളുണ്ടായിരുന്ന സൈന്യം, ഡിസമ്പറിൽ പാരീസിൽ മടങ്ങിയെത്തിയപ്പോൾ ഏതാനും ആയിരമായി ചുരുങ്ങിയിരുന്നു{{sfn|AbbottII|1874|p=267}}. റഷ്യൻ ഒളിപ്പോരാളികളുടെ ആക്രമണത്തിനും റഷ്യയുടെ കടുത്ത കാലാവസ്ഥക്കും വിശപ്പിനും ഒക്കെ അനേകർ ഇരകളായി .ഫ്രഞ്ചു സൈന്യക്കിനു നേരിടേണ്ടിവന്ന യാതനകളുടെ വിശദമായ വിവരണം നെപോളിയന്റെ വിഖ്യാതമായ ഇരുപത്തൊമ്പതാം ബുള്ളറ്റിനിൽ ഉണ്ട്{{sfn|AbbottII|1874|p=254}}. നെപോളിയന്റെ സൈനികത്തളർച്ച മുതലെടുക്കാൻ ശത്രുസൈന്യങ്ങൾ ഒത്തുചേർന്നു.{{sfn|AbbottII|1874|p=272-273}} ====ആറാം സൈനികക്കൂട്ടായ്മ(1812-1814)==== ഇംഗ്ലണ്ട് ആറാം സൈനികക്കൂട്ടായ്മക്ക് കളമൊരുക്കി. 1813 മാർച്ചിൽ റഷ്യയും പ്രഷ്യയും ഫ്രാൻസിനെ ആക്രമിച്ചു.{{sfn|AbbottII|1874|p=273}} ഓസ്ട്രിയ നിഷ്പക്ഷത പാലിച്ചു. . ഓഗസ്റ്റിൽ , നെപോളിയന്റെ കണക്കുകൂട്ടലുകൾക്ക് വിപരീതമായി ഓസ്ട്രിയ ശത്രുപക്ഷത്ത് ചേർന്നു{{sfn|AbbottII|1874|p=306}}.1813 ഒക്റ്റോബർ 16മുതൽ 19 വരെ ലൈപ്സിഗിൽ വെച്ചു നടന്ന [[ലൈപ്സിഗ് യുദ്ധം|യുദ്ധത്തിൽ]] യുറോപ്യൻ സംയുക്തസേന ഫ്രഞ്ചു സൈന്യത്തെ നിരുപാധികം പരാജയപ്പെടുത്തി.{{sfn|AbbottII|1874|p=321-345}} യൂറോപ്യൻ സേന മുന്നോട്ടുവെച്ച നിബന്ധനകൾ നെപോളിയന് സ്വീകാര്യമായിരുന്നില്ല.{{sfn|AbbottII|1874|p=288-289}}. നെപോളിയനെതിരെ ഫ്രഞ്ചു ജനതയെ പ്രകോപിപ്പിക്കാനും സംഘടിപ്പിക്കാനുള്ള കുതന്ത്രങ്ങളും നടന്നു.{{sfn|AbbottII|1874|p=351}}. സ്പെയിൻ കീഴടക്കിയ ശേഷം ആർതർ വെല്ലസ്ലിയുടെ സൈന്യവും യൂറോപ്യൻ കൂട്ടായ്മയോടൊപ്പം , ഫ്രാൻസിനെ, പാരിസിനെ ലക്ഷ്യമാക്കി മുന്നേറിക്കൊണ്ടിരുന്നു.{{sfn|AbbottII|1874|p=354-360}}. 1814 ജനവരി 25-ന് പത്നി മരിയാ ലൂയിസയോടും മൂന്നു വയസ്സുള്ള പുത്രനോടും യാത്ര പറഞ്ഞ് നെപോളിയൻ ടുയിലെറി കൊട്ടാരത്തിൽ നിന്ന് യുദ്ധരംഗത്തേക്കു തിരിച്ചു. പത്നിയേയും പുത്രനേയും പിന്നീടൊരിക്കലും കാണാൻ നെപോളിയന് അവസരം കിട്ടിയില്ല.{{sfn|AbbottII|1874|p=358}}.ശത്രുസൈന്യം പാരീസിലെത്തുമെന്ന നില വന്നപ്പോൾ നെപോളിയൻ സന്ധിക്കു തയ്യാറായി.പക്ഷെ നെപോളിയന്റെ സൈനികനില മോശമായതോടെ ശത്രുസഖ്യത്തിന്റെ നിബന്ധനകളും കൂടിക്കൂടി വന്നു.{{sfn|AbbottII|1874|p=361-362}}. നെപോളിയൻ വിസമ്മതിച്ചു. അവസരം മുതലെടുത്ത് ശത്രു സൈന്യം പാരിസിലേക്കു കുതിച്ചു,ഫ്രഞ്ചു തലസ്ഥാനം ശത്രുക്കളുടെ അധീനതയിലായി.{{sfn|AbbottII|1874|p=374-376}} യൂറോപ്പിന്റെ സമാധാനത്തിനും ശാന്തിക്കും വിലങ്ങുതടിയായി നില്ക്കുന്നത് നെപോളിയനാണെന്ന് ആരോപിച്ച് ശത്രുസൈന്യം നെപോളിയനോട് സ്ഥാനമൊഴിയാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടു.ഗത്യന്തമില്ലാതെ നെപോളിയൻ [[നെപോളിയന്റെ സ്ഥാനത്യാഗം|സ്ഥാനത്യഗം]] ചെയ്യാൻ സമ്മതിച്ചു{{sfn|AbbottII|1874|p=390}}. ഏപ്രിൽ പതിനൊന്നിന് കരാറു തയ്യാറായി. ബോണപാർട്ടു കുടുംബത്തിന്റെ രാജകീയ പദവി നിലനിർത്തും. എൽബാ ദ്വീപിന്റെ പരിപൂർണ അധികാരം നെപോളിയന് ലഭിക്കും, കൂടാതെ നെപോളിയനും കുടുംബാംഗങ്ങൾക്കും നല്ലൊരു തുക വാർഷിക വേതനവും. 1500 സൈനികരും അംഗരക്ഷകരും നെപോളിയന് ഉണ്ടാകും. {{sfn|AbbottII|1874|p=405-406}}. നെപോളിയൻ ഇത്തരുണത്തിൽ ആത്മഹത്യചെയ്യാൻ ശ്രമിച്ചതായി ഊഹാപോഹങ്ങളുണ്ട്. പക്ഷെ അതു ശരിയല്ലെന്നും ഉദരാർബുദം മൂർഛിക്കുന്നതിന്റെ ലക്ഷണങ്ങളായിരുന്നെന്നും അഭിപ്രായങ്ങളുണ്ട്.{{sfn|AbbottII|1874|p=407}}.ഫോണ്ടേൻബ്ലൂ , പാരിസ് ഉടമ്പടികൾ പ്രകാരം നെപ്പോളിയൻ എൽബ ദ്വീപിലേക്ക് ബഹിഷ്കൃതനായി.{{sfn|AbbottII|1874|p=410,415,417}}. [[പ്രമാണം:Abdication napoleon02.jpg|thumb|250px| നെപോളിയന്റെ സ്ഥാനത്യാഗപത്രം ]] [[പ്രമാണം:Montfort - Adieux de Napoleon a la Garde imperiale.jpg|thumb|250px|right|നെപോളിയൻ വിട പറയുന്നു ]] [[പ്രമാണം:Napoleon's exile to Elba3.jpg|thumb|250px|left| നെപോളിയൻ എൽബയിലേക്ക് - ബ്രിട്ടീഷ് കാർട്ടൂൺ]] ഏപ്രിൽ 20-ന് നെപോളിയൻ എൽബയിലേക്കു യാത്രയായി. പോകുന്നതിനു മുമ്പ് തന്റെ സൈന്യത്തോടു വിടപറയാൻ നെപോളിയൻ മറന്നില്ല{{sfn|AbbottII|1874|p=418-9}}. പത്നി മരിയാ ലൂയിസക്കും [[നെപോളിയൻ രണ്ടാമൻ|പുത്രനും]] നെപോളിയനെ അനുഗമിക്കാനുള്ള അനുവാദം നിഷേധിക്കപ്പെട്ടു. അവരിരുവരും വിയന്നയിലെ രാജകൊട്ടാരത്തിൽ പിന്നീടുള്ള കാലം കഴിച്ചു കൂട്ടി {{sfn|AbbottII|1874|p=413-4}}. പുത്രൻ ഇരുപത്തൊന്നാം വയസ്സിൽ ക്ഷയരോഗബാധിതനായി മരിച്ചു. ജോസ്ഫൈൻ മെ 29-ന് രോഗബാധിതയായി മരിച്ചു.{{sfn|AbbottII|1874|p=422}} ഫ്രാൻസിൽ ബൂർബോൺ രാജവംശം വീണ്ടും സിംഹാസനത്തിലെത്തി; [[ലൂയി പതിനാറാമൻ |ലൂയി പതിനാറാമന്റെ]] ഇളയ സഹോദരൻ [[ലൂയി പതിനെട്ടാമൻ]] രാജാവായി{{sfn|AbbottII|1874|p=427}}. [[പ്രമാണം:Abdication Napoléon 1er - 22 juin 1815.JPG|250px|thumb|left|സ്ഥാനത്യാഗം രണ്ടാം തവണ ]] ====നെപോളിയൻ എൽബയിൽ ==== {{പ്രധാനലേഖനം|നെപോളിയൻ എൽബയിൽ}} ====വാട്ടർലൂ യുദ്ധം ==== {{പ്രധാനലേഖനം|വാട്ടർലൂ യുദ്ധം}} സിംഹാസനം വീണ്ടെടുക്കാൻ നെപോളിയൻ വീണ്ടും ശ്രമിച്ചു. എൽബയിൽ നിന്ന് രക്ഷപെട്ട് മാർച്ച് 20-ന് ഒരു ചെറു സൈന്യത്തോടൊപ്പം ഫ്രാൻസിലെത്തിയ നെപ്പോളിയൻ പാരിസിൽ പ്രവേശിച്ചു. ലൂയി പതിനെട്ടാമൻ ജീവരക്ഷാർഥം ഒളിവിൽ പോയി{{sfn|AbbottII|1874|p=464}}. അങ്ങനെ നെപ്പോളിയൻ വീണ്ടും ചക്രവർത്തിയായി. നെപോളിയന്റെ യുദ്ധസന്നാഹങ്ങൾക്കെതിരായി വിജയം വരെ പൊരുതാൻ ബ്രിട്ടനും യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങളും തയ്യാറായി. വടക്ക് ബെൽജിയൻ ഹോളണ്ടിൽ (അക്കാലത്ത് ബെൽജിയവും ഹോളണ്ടും ഒന്നിച്ചൊരു നാട്ടു രാജ്യമായിരുന്നു.) വെല്ലിംഗ്ടൺ പ്രഭുവിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ബ്രിട്ടീഷു സേന മുന്നോട്ടു നീങ്ങാൻ തയ്യാറായി നിന്നു. നെപോളിയൻ സൈന്യവുമായി വടക്കോട്ടു നീങ്ങി. [[വാട്ടർലൂ യുദ്ധം |വാട്ടർലൂവിൽ വെച്ച് ]] ഇരു സൈന്യങ്ങളും ഏറ്റുമുട്ടി{{sfn|AbbottII|1874|p=500-507}}. അതിഘോരമായ യുദ്ധത്തിൽ ഫ്രഞ്ചുസൈന്യം പരാജയപ്പെട്ടു. ക്ഷീണിച്ചവശനായി നെപോളിയൻ പാരിസിൽ തിരിച്ചെത്തിയ നെപോളിയൻ പാരാജയം സമ്മതിച്ചു കൊടുത്തു. {{sfn|AbbottII|1874|p=510}}.ജനാധിപത്യവാദികളും ബൂർബോൺരാജപക്ഷക്കാരും ഇരു ചേരികളിലായി ഫ്രാൻസ് ആഭ്യന്തരകലഹത്തിന്റെ വക്കിലെത്തി നില്ക്കയായിരുന്നു{{sfn|AbbottII|1874|p=511}}. ജൂൺ 22-ന് പുത്രൻ [[നെപോളിയൻ രണ്ടാമൻ| നെപോളിയൻ രണ്ടാമനു]] വേണ്ടി [[ നെപോളിയന്റെ സ്ഥാനത്യാഗം 1815|ചക്രവർത്തി സ്ഥാനം ഒഴിഞ്ഞു]]{{sfn|AbbottII|1874|p=519-20}}. പക്ഷെ മൂന്നു ദിവസത്തിനകം ഫ്രഞ്ചു നിയമസഭ ഇതു റദ്ദാക്കി. ജൂലൈ എട്ടിന് ലൂയി പതിനെട്ടാമൻ വീണ്ടും സിംഹാസനത്തിൽ അവരോധിക്കപ്പെട്ടു. 1815 മാർച്ച് 20 മുതൽ ജൂലൈ എട്ടുവരേയുള്ള നൂറുദിനങ്ങൾ [[നെപോളിയന്റെ നൂറു ദിനങ്ങൾ]] എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ഫ്രാൻസിൽ നിന്നു പുറത്തുകടക്കാനാകാത്ത വിധം നിരീക്ഷണത്തിലായിരുന്നെങ്കിലും അമേരിക്കയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെടാനുള്ള പദ്ധതി നെപോളിയനും വിശ്വസ്ത സൈനികരും കൂടി ആസൂത്രണം ചെയ്ത് നടപ്പിലാക്കാൻ ശ്രമിച്ചു.{{sfn|AbbottII|1874|p=521-22, 525}}. പക്ഷെ ബ്രിട്ടീഷ് നാവികസേന കപ്പൽ തടഞ്ഞ്, നെപോളിയനെ ഇംഗ്ലണ്ടിലെ പ്ലിമൗത് തുറമുഖപട്ടണത്തിൽ എത്തിച്ചു. പക്ഷെ നെപോളിയന് കരക്കിറങ്ങാനുള്ള അനുവാദം നിഷേധിക്കപ്പെട്ടു. {{sfn|AbbottII|1874|p=542-43}}. ഇംഗ്ലണ്ടിൽ കഴിയാൻ ആഗ്രഹിച്ചെങ്കിലും{{sfn|AbbottII|1874|p=539}} ഇംഗ്ലണ്ട് അദ്ദേഹത്തെ അറ്റ്ലാന്റിക് സമുദ്രത്തിലെ ഒരു ചെറിയ ദ്വീപായ [[സൈന്റ് ഹെലേന |സെയിന്റ് ഹെലേനയിലേക്ക്]] നാടുകടത്തുകയാണ് ഉണ്ടായത്{{sfn|AbbottII|1874|p=544-45}}. ==സെന്റ് ഹെലേനയിൽ== {{പ്രധാനലേഖനം|നെപോളിയൻ സെന്റ് ഹെലേനയിൽ}} [[പ്രമാണം:Testament de Napoléon Ier. Page 5 - Archives Nationales - AE-I-13-21a.jpg|thumb|250px|right| നെപോളിയന്റെ വിൽപത്രത്തിൽ നിന്നൊരു പേജ്]] [[പ്രമാണം:Napoleon sur son lit de mort Horace Vernet 1826.jpg|thumb|250px|left|നെപോളിയൻ-മരണക്കിടക്കയിൽ]] 1815 ഒക്റ്റോബർ 16-നാണ് നെപോളിയൻ സെന്റ് ഹെലേന ദ്വീപിൽ എത്തിയത്{{sfn|AbbottII|p=560}}. ആദ്യത്തെ കുറച്ചു നാളുകൾ ബ്രയേഴ്സ് എന്ന ഗ്രാമീണവസതിയിൽ കഴിച്ചശേഷം പിന്നീട് ലോംഗ്വുഡ് എന്ന വിജനമായ സ്ഥലത്തേക്ക് മാറ്റി താമസിക്കപ്പെട്ടു. താമസസൗകര്യങ്ങൾ തീരെ കുറവായിരുന്നു, വിരളമായെ സന്ദർശകർക്കു പ്രവേശനമുണ്ടായിരുന്നുള്ളു.{{sfn|OMeareI |1822}},{{sfn|OMeareII|1822}}, {{sfn|AbbottII|p=563}}.ജനറൽ ബർട്രാന്ഡും കുടുംബവും, ജനറൽ മോൺടലോംഗും കുടുംബവും ലസ്കാസാ പ്രഭുവും മക്കളും,പന്നെ ജനറൽ ഗോർഗൗഡ്, ഡോക്റ്റർ ഓമീറ ഇത്രയും പേരായിരുന്നു നെപോളിയനോടൊപ്പം ഉണ്ടായിരുന്നത്.{{sfn|AbbottII|p=577}}.സർ ഹഡ്സൺ ലോ എന്ന ബ്രിട്ടീഷ് കർക്കശനായ ഗവർണറുടെ നിരീക്ഷണത്തിൽ പിന്നീടുള്ള അഞ്ചര വർഷങ്ങൾ നെപോളിയൻ കഴിച്ചുകൂട്ടി. ഹഡ്സൺ ലോ പലപ്പോഴും അന്യായമായ രീതിയിൽ പെരുമാറി.{{sfn|AbbottII|p=584, 589, 594, 598-99,607}}. നെപോളിയന്റെ ആരോഗ്യനില മോശമായിത്തുടങ്ങി{{sfn|AbbottII|p=609}}. === മരണം,മരണകാരണം === 1821 ൽ സെന്റ് ഹെലീന ദ്വീപിൽ വച്ച് ഉദരരോഗം നിമിത്തം മരിച്ചു. മരണസമയത്ത് '''ഫ്രാൻസ്, സൈന്യം, സൈന്യത്തലവൻ, ജോസഫൈൻ''' എന്നീ വാക്കുകൾ ഉച്ചരിച്ചിരുന്നു{{sfn|AbbottII|p=649}}. സെന്റ് ഹെലീനയിൽ വച്ചുള്ള നെപ്പോളിയന്റെ മരണകാരണം ചരിത്രത്തിൽ പലവട്ടം വിവാദത്തിന്‌ കാരണമായിട്ടുണ്ട്. നെപ്പോളിയന്റെ കുടുംബാംഗങ്ങൾ തെരഞ്ഞെടുത്തതനുസരിച്ച് അദ്ദേഹത്തിന്റെ മൃതദേഹപരിശോധനക്ക് നേതൃത്വം നൽകിയ വിദഗ്ദ്ധൻ [[ഫ്രാൻസെസ്കോ അന്റോമാർക്കി]], [[ഉദരാർബുദം]] ആണ്‌ മരണകാരണമായി അദ്ദേഹത്തിന്റെ മരണസർട്ടിഫിക്കറ്റിൽ ചൂണ്ടിക്കാണിച്ചത്{{sfn|Arnott|1822}}. എന്നാൽ ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ രണ്ടാം പകുതിയിൽ [[ആർസെനിക്]] വിഷബാധയാണ്‌ മരണകാരണം എന്ന അഭിപ്രായം ശക്തി പ്രാപിച്ചു. ==ഭൗതികാവശിഷ്ടങ്ങൾ പാരീസിലേക്ക് == [[പ്രമാണം:Tumba de Napoleon Bonaparte.jpg|right|thumb|250px| നെപോളിയന്റെ അസ്ഥിപേടകം]] [[പ്രമാണം:Napoleon's Grave on St Helena Island.jpg|പകരം=Napoleon's Grave on St Helena Island|ലഘുചിത്രം|സെന്റ് ഹെലീന ദ്വീപിലെ നെപ്പോളിയന്റെ ശവകുടീരം]] തന്റെ ഭൗതികാവശിഷ്ടങ്ങൾ സെയിൻ നദിക്കരയിൽ സ്ഥാപിക്കണമെന്നായിരുന്നു നെപോളിയന്റെ അന്ത്യഭിലാഷം{{sfn|AbbottII|p=649}}. പക്ഷെ അതു നടപ്പാക്കാൻ ബ്രിട്ടീഷു ഭരണകൂടം സമ്മതിച്ചില്ല.{{sfn|AbbottII|p=649}}. സെയ്ന്റ് ഹെലനയിൽ, [[വാലി ഓഫ് ദ ടോംബ്|വാലി ഓഫ് ദ വില്ലോസിൽ]] അദ്ദേഹത്തെ സംസ്കരിക്കുവാൻ ബ്രിട്ടീഷ് ഗവർണർ ആവശ്യപ്പെട്ടതുപ്രകാരം നടപ്പാക്കപ്പെട്ടു.<ref name="McLynn655">{{Harvnb|McLynn|1998|p=655}}</ref> നെപോളിയന്റെ ഭൗതികാവശിഷ്ടങ്ങൾ ഫ്രാൻസിലേക്ക് തിരിച്ചു കൊണ്ടുവരാൻ പിന്നീടുള്ള പല ഫ്രഞ്ചു ഭരണാധികാരികളും ശ്രമിച്ചു. അവസാനം 1840 മേയിൽ ബ്രിട്ടൻ സമ്മതം നല്കി{{sfn|AbbottII|p=653}}.രാജോചിതമായ രീതിയിൽ ഫ്രഞ്ചു ജനത അവയെ പാരീസിലേക്കെത്തിച്ചു, സെയിൻ നദിക്കരയിൽ സൈനിക മന്ദിരത്തിൽ(Hôtel des Invalides) അടക്കം ചെയ്തു.{{sfn|AbbottII|p=659-666}} ==വ്യക്തിഗത ജീവിതം == {{പ്രധാനലേഖനം|ബോണപാർട്ട് വംശാവലി}} തന്റേയും ഫ്രാൻസിന്റേയും പേരും പെരുമയുമായിരുന്നു നെപോളിയന്റെ ജീവിതലക്ഷ്യങ്ങളെന്ന് ജീവചരിത്രകാരന്മാർ വിലയിരുത്തുന്നു{{sfn|BourrienneI|p=281-2}}. നെപോളിയൻ സ്വകാര്യ സമ്പത്ത് സമാഹരിച്ചതായി രേഖകളില്ല. തനിക്കതേപ്പറ്റി ചിന്തിക്കാൻ നേരമില്ലായിരുന്നെന്നും പക്ഷേ തന്റെ സഹോദരങ്ങൾ അങ്ങനെയല്ലെന്നുമായിരുന്നു നെപോളിയൻറെ അഭിമതം.{{sfn|Gaurgaud|p=142}}. ടുയിലെറി അരമനയിലെ നിലവറകളിൽ കോടികൾ വിലമതിക്കുന്ന രഹസ്യസ്വർണനിക്ഷേപം ഉണ്ടായിരുന്നുവെന്ന പ്രസ്താവന അടിസ്ഥാനരഹിതമായിരുന്നു{{sfn|BourrienneI|p=292}} .അഞ്ചരയടി പൊക്കം മാത്രം ഉണ്ടായിരുന്ന ചെറിയ ശരീരപ്രകൃതിക്കാരനായിരുന്നെങ്കിലും അസാമാന്യ ആകർഷണശക്തിയുണ്ടായിരുന്നുവെന്ന് അടുത്തിടപഴകിയവർ രേഖപ്പെടുത്തുന്നു{{sfn|AbbottI|p=59, 165}},{{sfn|CaulincourtI|p=13}}. സ്വന്തം സൈനികരെ ആവേശഭരിതരാക്കാനുള്ള നെപോളിയന്റെ അനിതരസാധാരണമായ കഴിവിനെപ്പറ്റി വെല്ലിംഗ്ടൺ പ്രഭുവും ഏറെ അത്ഭുതപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ഒരൊറ്റവ്യക്തിയുടെ നെപോളിയൻ എന്ന ഒരൊറ്റ വ്യക്തിയുടെ സാന്നിധ്യം നാല്പതിനായിരം സൈനികർക്കു തുല്യമാണ്.<ref>[http://www.napoleonguide.com/aquotes_welli.htm വെല്ലിംഗ്ടൺ പ്രഭു- ഉദ്ധരണികൾ]</ref> ===മാതാപിതാക്കൾ=== നെപോളിയന് പന്ത്രണ്ടു വയസ്സുള്ളപ്പോൾ ഉദരരോഗം ബാധിച്ച് അച്ഛൻ കാർളോ ബോണപാർട്ട് മരിച്ചു പോയി. അമ്മ മരിയാ ലെറ്റീഷ്യ ബോണപാർട്ട് നെപോളിയന്റെ ജീവിതത്തിൽ വലിയ സ്വാധീനം ചെലുത്തി{{sfn|AbbottI|p=19, 80}}. നെപോളിയൻ ചക്രവർത്തിയായശേഷം ലെറ്റീഷ്യക്ക് ''രാജമാതാവ്'' (Son Altesse Impériale, Madame Mère de l'Empereu) എന്ന സ്ഥാനപ്പേരും 300,000 ഫ്രാങ്ക് വാർഷികവേതനവും ലഭിച്ചു<ref name=Leitizia> [http://www.napoleon.org/en/reading_room/articles/files/mere_sothebys_0106.asp. നെപോളിയന്റെ മാതാവ് -ശേഖരിച്ചത് സെപ്റ്റമ്പർ 18, 2015]</ref>. നെപോളിയന്റെ ഉയർച്ചകളെപ്പറ്റി അവർക്ക് ആശങ്കകളുണ്ടായിരുന്നത്രെ. ഇതൊക്കെ എത്ര കാലത്തേക്ക് (Pourvu que ça dure!) എന്നവർ പറഞ്ഞത്രെ<ref name=Leitizia/>. നെപോളിയനോടൊപ്പം എൽബയിൽ അവർ കുറച്ചു കാലം വസിച്ചു. നെപോളിയനോടൊപ്പം സെന്റ് ഹെലേനയിൽ പാർക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചെങ്കിലും അതു സാധ്യമായില്ല. 1815-മുതൽ റോമിലേക്കു താമസം മാറ്റി. നെപോളിയന്റെ മരണവാർത്തയറിഞ്ഞ് ആഴ്ചകളോളം അവർ കിടപ്പിലായിരുന്നു. 1836-ൽ അന്തരിച്ചു<ref name=Leitizia/>. ===സഹോദരങ്ങൾ=== നെപോളിയിന് മൂത്തതായി ജോസെഫും , ലൂസിയെൻ, എലിസാ, പോളിൻ, കാരോളിൻ, ജെറോം സഹോദരന്മാരേയും സഹോദരീ ഭർത്താക്കന്മാരേയും നെപോളിയൻ ഉന്നതപദവികളിൽ പ്രതിഷ്ഠിച്ചു . സ്വയം ഫ്രഞ്ചു ചക്രവർത്തിപദത്തിലേറിയശേഷം മൂത്തസഹോദരൻ ജോസെഫ് ബോണപാർട്ടിനെ ആദ്യം സിസിലി-നേപ്പിൾസ് രാജ്യങ്ങളുടെ നാടുവാഴിയായും(1806-1808 ) പിന്നീട് സ്പെയിനിന്റെ രാജാവായും(1808-1813) വാഴിച്ചു.ജോസെഫ് അലസനാണെന്നും യുദ്ധത്തെക്കുറിച്ച് ഒന്നുമറിയില്ലെന്നുമാണ് നെപോളിയന്റെ അഭിപ്രായം{{sfn|Gaurgaud|p=145}}. നെപോളിയന്റെ പതനശേഷം ജോസെഫ് കുടുംബസമേതം അമേരിക്കയിൽ താമസമാക്കി. നെപോളിയൻ-ജോസെഫ് കത്തിടപാടുകൾ പല ഉൾക്കാഴ്ചകളും നല്കുന്നു <ref>[https://archive.org/details/confidentialcorr01naporich നെപോളിയൻ ജോസെഫിനെഴുതിയ കത്തുകൾ Vol.I]</ref>,<ref>[https://books.google.co.in/books?id=F1MRAAAAYAAJ&printsec=frontcover&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false നെപോളിയൻ- ജോസെഫ് കത്തിടപാടുകൾ Vol.II]</ref> ലൂസിയെൻ ബോണപാർട്ട് കൗൺസിൽ ഭരണകാലത്ത് ആഭ്യന്തരവകുപ്പു മന്ത്രിയായിരുന്നു<ref name=Lucien>[https://books.google.co.in/books?id=H1FeAAAAIAAJ&printsec=frontcover&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false. ലൂസിയെൻ ബോണപാർട്ട് സ്മരണകൾ-Volume I, p=95 ]</ref> അതിനുശേഷം സ്പെയിനിലെ അംബാസഡറായി നിയമിതനായി. പക്ഷേ ലൂസിയന്റെ വിവാഹത്തെച്ചൊല്ലി നെപോളിയനും ലൂസിയനും തെറ്റിപ്പിരിഞ്ഞു<ref >[http://www.britannica.com/biography/Lucien-Bonaparte ലൂസിയൻ ബോണപാർട്ട് എൻസൈക്ലോപീഡിയ ബ്രിട്ടാനിക്ക ശേഖരിച്ചത് സപ്റ്റമ്പർ 18, 2015 ]</ref>. ലൂസിയന്റെ സ്മരണകൾ വിശദവിവരങ്ങൾ നല്കുന്നു.<ref>[https://books.google.co.in/books?id=bLMvAAAAMAAJ&printsec=frontcover&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false. ലൂസിയൻ ബോണപാർട്ടിന്റെ സ്മരണകൾ I ]</ref> <ref>[https://books.google.co.in/books?id=yNU8AAAAYAAJ&printsec=frontcover&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false ലൂസിയൻ ബോണപാർട്ടിന്റെ സ്മരണകൾ II]</ref> മൂന്നാമത്തെ സഹോദരൻ ലൂയിസ് ബോണപാർട്ടിന് 1806-ൽ ഹോളൻഡിലെ രാജസ്ഥാനം ലഭിച്ചു. പക്ഷെ ലൂയിസിന് ഭരണനൈപുണ്യം തീരെ കുറവായിരുന്നെന്നു പറയപ്പെടുന്നു. ലൂയിസ് വിവാഹം ചെയ്തത് ജോസ്ഫൈന്റെ ആദ്യവിവാഹത്തിലെ പുത്രി ഓർട്ടൻസിനെയായിരുന്നു. പക്ഷെ ദാമ്പത്യജീവിതവും സുഖകരമായിരുന്നില്ല. പലേകാരണങ്ങൾ കൊണ്ടും 1810-ൽ സ്ഥാനത്യാഗം ചെയ്ത് ലൂയിസ് ഓസ്ട്രിയയിൽ അഭയം തേടി. അവിടെ എഴുത്തും വായനയുമായി കഴിച്ചു കൂട്ടി<ref>[http://www.britannica.com/biography/Louis-Bonaparte-king-of-Holland. ലൂയിസ് ബോണപാർട്ട് -എൻസൈക്ലോപീഡിയ ബ്രിട്ടാനിക്ക ശേഖരിച്ചത് സപ്റ്റമ്പർ 22, 2015]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. ലൂയിസിന്റെ മൂന്നാമത്തെ മകൻ ചാൾസ് ലൂയിസ്-നെപോളിയൻ ബോണപാർട്ട് (ജനനം 1808) '''നെപോളിയൻ മൂന്നാമൻ''' എന്നപേരിൽ രണ്ടാം ഫ്രഞ്ചു സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ചക്രവർത്തിയായി <ref>[http://www.britannica.com/biography/Napoleon-III-emperor-of-France. നെപോളിയൻ മൂന്നാമൻ- എൻസൈക്ലോപീഡിയ ബ്രിട്ടാനിക്കാ-ശേഖരിച്ചത് സപ്റ്റമ്പർ 22, 2015 ]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ഏറ്റവും ഇളയ സഹോദരൻ ജെറോം ബോണപാർട്ടിനെ വെസ്റ്റ്ഫാലിയ എന്ന ജർമൻ നാട്ടുരാജ്യത്തിലെ ഭരണാധികാരിയാക്കി. വാട്ടർലൂ യുദ്ധത്തിൽ നെപോളിയനോടൊത്ത് പൊരുതി. നെപോളിയന്റെ പതനശേഷം ഇറ്റലിയിൽ താമസമാക്കി. നെപോളിയൻ മൂന്നാമൻ ഫ്രഞ്ചു രാഷ്ട്രീയ രംഗത്തേക്കു വന്നപ്പോൾ ജെറോം ബോണപാർട്ടിന് ഔദ്യോഗികസ്ഥാനങ്ങൾ ലഭിച്ചു. <ref>[http://www.britannica.com/biography/Jerome-Bonaparte ജെറോം ബോണപാർട്ട് -എൻസൈക്ലോപീഡിയ ബ്രിട്ടാനിക്ക -ശേഖരിച്ചത് സപ്റ്റമ്പർ 22, 2015]</ref>,{{sfn|Gourgaud|p=147}} എലീസക്ക് ടസ്കാനിയിലേയും പോളിന് ഗുസ്ഖാലിയയിലെ പ്രഭ്വി സ്ഥാനങ്ങൾ ലഭിച്ചു. കരോളിന്റെ ഭർത്താവ് ജോഷിം മുറാട്ടിന് ബെർഗിലെ പ്രഭുസ്ഥാനവും (1806-1808 ) പിന്നീട് ജോസെഫ് ബോണപാർട്ടിനു ശേഷം സിസിലി -നേപിൾസിലെ രാജസിംഹാസനം(1808-1815) ലഭിച്ചതോടെ കരോളിന് രാജ്ഞി പദവിയും കിട്ടി. ബന്ധത്തിൽപെട്ട അമ്മാവൻ ജോസെഫ് ഫെഷിനെ കർദ്ദിനാൾ പദവിയിലേക്കുയർത്തിയതും നെപോളിയനായിരുന്നു.<ref>[http://www.britannica.com/biography/Joseph-Fesch കർദ്ദിനാൾ ഫെഷ് -എൻസൈക്ലോപീഡിയാ ബ്രിട്ടാനിക്ക, ശേഖരിച്ചത് സപ്റ്റമ്പർ 25, 2015]</ref> ===വിവാഹങ്ങൾ, പുത്രൻ === [[ജോസ്ഫൈൻ ദു ബുവാർണ്യെ]] ആയിരുന്നു നെപോളിയന്റെ ആദ്യഭാര്യ. 1796 മാർച്ച് 9-നാണ് ഈ പ്രേമവിവാഹം നടന്നത്. ജോസ്ഫൈൻറെ ഭർത്താവ് അലക്സാൻഡർ ബുവാർണ്യെ പ്രഭു ഫ്രഞ്ചു വിപ്ലവസമയത്ത് ഗില്ലോട്ടിന് ഇരയായി. ജോസ്ഫൈനും കുറച്ചു കാലം തടങ്കലിൽ കഴിയേണ്ടിവന്നു. പോൾ ബറാസ്സിന്റെ സുഹൃദ്വലയത്തിലെ അംഗമായിരുന്ന ജോസ്ഫൈൻ രണ്ടു കുട്ടികളുടെ മാതാവായിരുന്നു. ജോസ്ഫൈനിൽ സന്താനങ്ങൾ പിറക്കാതിരുന്നതുകൊണ്ടാണ് ജോസ്ഫൈനുമായി വിവാഹമോചനം നടത്തിയശേഷം നെപോളിയൻ രണ്ടാമതും വിവാഹം ചെയ്തത്{{sfn|AbbottI|p=550}}. ഇക്കാര്യം ജോസ്ഫൈനും അറിയാമായിരുന്നു{{sfn|AbbottI|p=374}}. അവർ തമ്മിലുള്ള സ്നേഹബന്ധം ജോസ്ഫൈന്റെ മരണം വരെ നിലനിന്നു.<ref>{{cite book|title =Confidential correspondence of the emperor Napoleon and the empress Josephine: including letters from the time of their marriage..|url =https://archive.org/details/confidentialcorr00napoiala|publisher= Mason broth.|year= 1856}}[https://books.google.co.in/books?id=GrlBAAAAcAAJ&printsec=frontcover&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Confidential correspondence of the emperor Napoleon and the empress Josephine: including letters from the time of their marriage...]</ref>. 1810 ജനുവരി 10-നാണ് നിയമപ്രകാരം വിവാഹമോചനം നടന്നത്. സെന്റ് ഹെലേനയിൽ വെച്ച് നെപോളിയൻ ജോസ്ഫൈനെപ്പറ്റി ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു. ''രാഷ്ട്രീയകാരണങ്ങൾ കൊണ്ടാണ് ഞാൻ ജെസ്ഫൈനിൽ നിന്ന് വിവാഹമോചനം നേടിയത്. പാവം എന്റെയീ ദുരിതാവസ്ഥ കാണേണ്ടി വരുംമുമ്പ് ഭാഗ്യവശാൽ അവൾ മരിച്ചു പോയി''.{{sfn|AbbottI|p=76}} ഫ്രഞ്ചു വിപ്ലവകാരികൾ ഗില്ലോട്ടിന് ഇരയാക്കിയ [[മേരി ആന്റൊനൈറ്റ്|മേരി അന്റോണൈറ്റിന്റെ]]സഹോദരപുത്രൻ ഓസ്ട്രിയൻ രാജാവ് ഫ്രാൻസിസ് രണ്ടാമന്റെ പുത്രി മരിയാ ലൂയിസയായിരുന്നു നെപോളിയന്റെ രണ്ടാം ഭാര്യ. രാഷ്ട്രതന്ത്രത്തിന്റെ ഭാഗമായിട്ടാണ് ഈ വിവാഹം നടന്നത്. സൈനികശക്തികളായിരുന്ന റഷ്യയേയും ഓസ്ട്രിയയേയും അനുനയിച്ച് നിർത്തേണ്ടത് നെപോളിയൻ ചക്രവർത്തിയുടെ ആവശ്യമായിരുന്നു. റഷ്യൻ ചക്രവർത്തി സാർ അലക്സാണ്ടറുടെ സഹോദരിയുമായുള്ള വിവാഹാലോചന അസഫലമായപ്പോഴാണ് മരിയാ ലൂയിസയുമായുള്ള ആലോചന തുടങ്ങിയത്. ഇതും നിഷ്ഫലമാകുമോ എന്ന് നെപോളിയന് ആശങ്കയുണ്ടായിരുന്നതായി പറയപ്പെടുന്നു. ഏപ്രിൽ ഒന്ന്-രണ്ട് തിയ്യതികളിൽ പാരിസിൽ വെച്ച് വിവാഹാഘോഷം നടന്നു. 1811 മാർച്ച് 20-ന് നെപോളിയന് പുത്രൻ, '''നെപോളിയൻ രണ്ടാമൻ''' ജനിച്ചു. നെപോളിയന്റെ പതനത്തിനു ശേഷം പുത്രനോടൊപ്പം വിയന്നയിലേക്ക് തിരിച്ചു പോകാൻ മേരി ലൂയിസ് നിർബന്ധിതയായി.<ref>[http://www.britannica.com/biography/Marie-Louise-Austrian-archduchess മരിയാ ലൂയിസ്- എൻസൈക്ലോപീഡിയ ബ്രിട്ടാനിക്ക ശേഖരിച്ചത് സപ്റ്റമ്പർ 18, 2015 ]</ref> നെപോളിയൻ ചക്രവർത്തിയുടെ നിയമാനുസൃതമായ പുത്രനും അനന്തരാവകാശിയും ആയിരുന്നു'''നെപോളിയൻ രണ്ടാമൻ''' . മുഴുവൻ പേര് നെപോളിയൻ ഫ്രാസ്വാ ചാൾസ് ജോസെഫ് ബോണപാർട്ട്. ക്ഷയരോഗബാധിതനായി ഇരുപത്തിയൊന്നാം വയസ്സിൽ വിയന്നയിൽ വെച്ചു നിര്യാതനായി. മരണാനന്തരം ''ലീഗ്ലോൺ''(കുഞ്ഞിപ്പരുന്ത്) എന്ന പേരിലറിയപ്പെട്ടു. ===ജോസ്ഫൈന്റെ മക്കൾ=== ജോസ്ഫൈന് ആദ്യവിവാഹത്തിൽ രണ്ടു മക്കളുണ്ടായിരുന്നു. നെപോളിയനുമായുള്ള വിവാഹം നടക്കുമ്പോൾ പുത്രൻ ഓജീന് (യൂജീൻ എന്നും പറയും)പതിനഞ്ചും പുത്രി ഓർട്ടെൻസിന് പതിമൂന്നുമായിരുന്നു പ്രായം. രണ്ടു കുട്ടികളേയും നെപോളിയൻ സ്വീകരിച്ചെങ്കിലും ബോണപാർട്ട് കുടുംബാംഗങ്ങളെന്ന നിലക്കുള്ള അവകാശങ്ങളൊന്നും നല്കിയില്ല. ജോസ്ഫൈൻ മക്കൾക്കുവേണ്ടി പ്രത്യേകാനുകൂല്യങ്ങൾ ഒരിക്കലും ആവശ്യപ്പെട്ടില്ല. പക്ഷെ ഇരുവരുടേയും കാര്യത്തിൽ നെപോളിയൻ അതീവ ശ്രദ്ധാലുവായിരുന്നു.{{sfn|AbbottI|p=75, 132}} ഓജീൻ പട്ടാളത്തിൽ ചേർന്നു, നെപോളിയനോടൊപ്പം ഈജിപ്തിലും{{sfn|AbbottI|p=179, 197, 254}} റഷ്യൻ ആക്രമണത്തിലും സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. 1805-1814 വരെ ഇറ്റലിയിലെ രാജപ്രതിനിധിയായിരുന്നു. നെപോളിയന്റെ പതനത്തോടെ സ്ഥാനത്യാഗം ചെയ്തു. അതിനുശേഷം നെപോളിയനുമായി ബന്ധം പുലർത്താൻ ഭാര്യവീട്ടുകാർ (ബവേറിയൻ രാജവംശം) സമ്മതിച്ചില്ല. ഓർട്ടെൻസിനെ വിവാഹം കഴിച്ചത് നെപോളിയന്റെ ഇളയസഹോദരൻ ലൂയിസ് ആയിരുന്നു. ഇരുവർക്കും ഈ വിവാഹത്തിൽ താത്പര്യമില്ലായിരുന്നു. ഈ വിവാഹത്തിന് മുൻകൈ എടുത്തത് ജോസ്ഫൈൻ ആണെന്നു പറയപ്പെടുന്നു{{sfn|AbbottI|p=376}}. പക്ഷെ ദാമ്പത്യം സുഖകരമായിരുന്നില്ല{{sfn|Hortense|p=80}}. ഇവർക്ക് മൂന്നു പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു. 1802-ൽ ജനിച്ച ആദ്യപുത്രൻ ''നെപോളിയൻ ലൂയിസ് ചാൾസ് ബോണപാർട്ട്'' അഞ്ചു വയസ്സിൽ മരിച്ചു പോയി. രണ്ടാമത്തെ പുത്രൻ നെപോളിയൻ ലൂയിസ് ബോണപാർട്ട് (ജ.1804) മൂന്നാമത്തെ പുത്രൻ ചാൾസ് ലൂയിസ്-നെപോളിയൻ ബോണപാർട്ട് (ജനനം 1808). ഇവരിരുവരും ചേർന്ന് നെപോളിയൻ കാലഘട്ടം പുനസ്ഥാപിക്കാൻ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും ശ്രമം ഉടനടി സഫലമായില്ല{{sfn|Hortense|p=373, 375-6}}. നെപോളിയൻ ലൂയിസ് ഇരുപത്തിയേഴാമത്തെ വയസ്സിൽ രോഗബാധിതനായി മരിച്ചു{{sfn|Hortense|p=380-1}}. ലൂയിസ് നെപോളിയൻ പിന്നീട് രണ്ടാം ഫ്രഞ്ചു റിപബ്ലിക്കിന്റെ പ്രസിഡൻഡും അതിനുശേഷം അധികാരം തട്ടിയെടുത്ത് '''നെപോളിയൻ മൂന്നാമൻ''' എന്നപേരിൽ രണ്ടാം സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ചക്രവർത്തിയുമായി<ref>[http://www.britannica.com/biography/Napoleon-III-emperor-of-France. നെപോളിയൻ III എൻസൈക്ലോപീഡിയ ബ്രിട്ടാനിക്ക ശേഖരിച്ചത് സപ്റ്റമ്പർ 23, 2015 ]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ===പ്രണയബന്ധങ്ങൾ, മറ്റു സന്താനങ്ങൾ=== നെപോളിയന് ഒരു പാടു പ്രണയബന്ധങ്ങളും അവരിൽ സന്താനങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നതായി കിംവദന്തികളുണ്ട്{{sfn|Gourgaud|p=245}},{{sfn|CaulincourtI|p=135}}. പോളിഷ് പ്രഭുകുടുംബത്തിലെ മേരി വാലെവ്സ്കയുമായുള്ള ബന്ധത്തെപ്പറ്റിയും അതിൽ ഒരാൺകുഞ്ഞ് പിറന്നതിനെപ്പറ്റിയും പല ചരിത്രകാരന്മാരും സൂചിപ്പിക്കുന്നു.അവർക്ക് പ്രതിമാസം പതിനായിരം ഫ്രാങ്ക് നല്കിയിരുന്നതായി നെപോളിയനും അംഗീകരിക്കുന്നു{{sfn|Gourgaud|p=245}}. മേരി വാലെവ്സ്കാ നെപോളിയനോടൊപ്പം എൽബയിലേക്ക് പോകാൻ തയ്യാറായിരുന്നു {{sfn|Gourgaud|p=245}}.മേരിയുടെ രണ്ടാമത്തെ പുത്രൻ അലക്സാൻഡർ ജോസെഫ് വാലെവ്സ്കിയുടെ പിതാവ് നെപോളിയനാണെന്നാണ് പരക്കേയുള്ള ധാരണ. === സുഹൃത്തുക്കൾ === നെപോളിയന് ആത്മാർഥ സുഹൃത്തുക്കൾ ഉണ്ടായിരുന്നോ എന്നോ അഥവാ ഉണ്ടായിരുന്നെങ്കിൽ അവരാരൊക്കെ എന്നും മറ്റുമുള്ള വിവരങ്ങൾ ലഭ്യമല്ല. നെപോളിയനോട് കൂറു പുലർത്തിയവരും വളരെ അടുത്ത് ഇടപഴകിയവരും ഉണ്ട്. അവരൊക്കെ സ്വന്തം അനുഭവങ്ങൾ പുസ്തകരൂപത്തിൽ പുറം ലോകവുമായി പങ്കു വെച്ചിട്ടുമുണ്ട്. പക്ഷേ ഇവയൊക്കെ തീർത്തും നിഷ്പക്ഷമല്ലെന്നും അഭിപ്രായമുണ്ട്. <ref>[http://www.napoleon-series.org/research/eyewitness/c_truth.html നെപോളിയനെപ്പറ്റിയുള്ള സ്മരണകൾ-അവയുടെ സത്യാവസ്ഥ]</ref> മിലിട്ടറി അകാഡമിയിൽ നെപോളിയന്റെ സഹപാഠിയും ഉറ്റസുഹൃത്തുമായിരുന്നു [[ലൂയി ആന്റ്വാ ഫാവുലെ ദു ബുറിയേൻ |ബുറിയേൻ]]{{sfn|AbbottI|p=44}}. നെപോളിയൻ ഒന്നാം കൗൺസിലർ ആയി സ്ഥാനമേറ്റപ്പോൾ ബുറിയേൻ നെപോളിയന്റെ പ്രൈവറ്റ് സെക്രട്ടറിയായി. പലേ തെറ്റിദ്ധാരണകൾ മൂലം 1802-ൽ ബുറിയേൻ ഈ പദവിയിൽ നിന്ന് നീക്കം ചെയ്യപ്പെട്ടു. 1805-ൽ വിദേശനയതന്ത്രപ്രതിനിധിയായി നിയമിക്കപ്പെട്ടു. തങ്ങളുടെ സൗഹൃദത്തെപ്പറ്റി ബുറിയേൻ തന്റെ പുസ്തകത്തിൽ സവിസ്തരം പ്രതിപാദിച്ചിട്ടുണ്ട്{{sfn|BourrienneI}},{{sfn|BourrienneII}}. നെപോളിയന് സുഹൃദ്ബന്ധങ്ങളിൽ വിശ്വാസമില്ലായിരുന്നെവന്ന് ബുറിയേൻ പ്രസ്താവിക്കുന്നു.{{sfn|BourrienneI|p=283}} ബുറിയേനുശേഷം പ്രൈവറ്റ് സെക്രട്ടറിയായി നിയമിക്കപ്പെട്ട [[മെനേവൽ |മെനേവലും ]] നെപോളിയനോട് വളരെ അടുത്ത് ഇടപഴകി. നെപോളിയനോടൊപ്പം എൽബയിലേക്കും സെന്റ് ഹെലേനയിലേക്കും നെപോളിയനെ അനുഗമിക്കാൻ മെനേവൽ സന്നദ്ധനായിരുന്നെങ്കിലും അധികാരസ്ഥർ അനുവദിച്ചില്ല. തന്റെ അനുഭവങ്ങളെപ്പറ്റി മെനവേലും പുസ്തകമെഴുതീട്ടുണ്ട്.{{sfn|Meneval}}.നെപോളിയനെ അനുഗമിക്കാൻ അനുവാദം ലഭിച്ച ജനറൽ മോൺതലേൻ നെപോളിയന്റെ മരണം വരെ സെന്റ് ഹെലേനയിൽ താമസിച്ചു. എഴുത്തുകാരനും, ഭൂപടനിർമതാവുമായിരുന്ന ലാസ്കസാസും മകനോടൊപ്പം നെപോളിയനെ അനുഗമിച്ചു. പക്ഷെ 1816-ൽ അന്നത്തെ ഗവർണർ ഹഡ്സൺ ലോ ലാസ്കസാസിനേയും മകനേയും സെന്റ് ഹെലേനയിൽ നിന്നു ബഹിഷ്കരിച്ചു. ലാസ്കസാസും സ്വന്തം അനുഭവക്കുറിപ്പുകളെഴുതീട്ടുണ്ട്<ref>{{cite book|title= Memoirs of St. Helena |author=Las Cases|year=1823|}}[https://archive.org/details/memorialdesainte00lasc സെന്റ് ഹെലേന സ്മൃതികൾ]</ref>. നെപോളിയനോടൊപ്പം സെന്റ് ഹേലനയിലെത്തിയ സൈനികനായിരുന്നു ഗൂർഗോയും സ്വന്തം ഡയറിക്കുറിപ്പുകളെഴുതീട്ടുണ്ട് {{sfn|Gourgaud|}}. ജനറൽ കൂലാങ്കോർ നെപോളിയന്റെ ഏറ്റവും അടുത്ത സൈനികോദ്യാഗസ്ഥനായിന്നു{{sfn|CaulincourtI}}. സെന്റ് ഹെലേനയിൽ നെപോളിയന്റെ ഡോക്റ്ററായിരുന്ന ഐറിഷുകാരൻ എഡ്വേഡ് മീറയും നെപോളിയനോട് ഏറെ അനുഭാവമുള്ള വ്യക്തിയായിരുന്നു{{sfn|O'Meara}}. ===ചില സ്വഭാവവിശേഷതകൾ=== നെപോളിയൻ വിധിയിൽ ദൃഢമായി വിശ്വസിച്ചു. വലിയ കർമങ്ങൾ ചെയ്യാൻ ജനിച്ചവനാണ് താനെന്ന് ഉറച്ചു വിശ്വസിച്ചു,മരണഭയം തീരെ തീരെഇല്ലായിരുന്നു .{{sfn|AbbottI|p=132, 134}} നെപോളിയന്റെ ഭാവഹാവങ്ങൾ മിന്നൽ വേഗത്തിൽ മാറിമറിയുമായിരുന്നു.{{sfn|BourrienneI|p=277}}. പക്ഷെ വിദ്വേഷമോ തീരാപ്പകയോ വെച്ചു പുലർത്തിയില്ല.{{sfn|AbbottI|p=242}} {{sfn|BourrienneI|p=289}}. അസാധാരണമായ സഹനശക്തി ഉണ്ടായിരുന്ന നെപോളിയന് മണിക്കൂറുകളോളം, വിശ്രമമില്ലാതെ കാൽനടയായോ കുതിരപ്പുറത്തോ സഞ്ചരിക്കാൻ നെപോളിയനു കഴിയുമായിരുന്നു.{{sfn|BourrienneI|p=277}}{{sfn|CaulincourtI|p=145-6}},. അറിവും പ്രതിഭയുമുള്ള സ്ത്രികളെ അംഗീകരിക്കാനുള്ള മനസ്ഥിതി നെപോളിയന് ഇല്ലായിരുന്നു.{{sfn|CaulincourtI|p=135}} == വംശപരമ്പര == {{translated page|en|Napoleon|version=758275255|insertversion=2460281|section=വംശപരമ്പര}} {{collapse top|Napoleon's ancestry}} <center> {{ahnentafel-compact5 |style=font-size: 90%; line-height: 110% |border=1 |boxstyle=padding-top: 0; padding-bottom: 0; |boxstyle_1=background-color: #fcc; |boxstyle_2=background-color: #fb9; |boxstyle_3=background-color: #ffc; |boxstyle_4=background-color: #bfc; |boxstyle_5=background-color: #9fe; |1= 1. ''' നെപ്പോളിയൻ ഒന്നാമൻ, ഫ്രഞ്ചു ചക്രവർത്തിയും ഇറ്റാലിയൻ രാജാവും ''' <br /> (1769–1821) |2= 2. [[Carlo Buonaparte|Carlo Maria Buonaparte]] <br /> (1746–1785) |3= 3. [[Letizia Ramolino|Maria Letizia Ramolino]] <br /> (1750–1836) |4= 4. [[Giuseppe Maria Buonaparte]] <br /> (1713–1763) |5= 5. Maria Saveria Paravicini <br /> (1715–bef. 1750) |6= 6. Giovanni Geronimo Ramolino (1723–1755) |7= 7. Angela Maria Pietrasanta (1725–1790) |8= 8. Sebastiano Nicola Buonaparte <br /> (1683–1720/60) |9= 9. Maria Anna Tusoli <br /> (1690–1760) |10= 10. Giuseppe Maria Paravicini |11= 11. Maria Angela Salineri |12= 12. Giovanni Agostino Ramolino |13= 13. Angela Maria Peri |14= 14. Giuseppe Maria Pietrasanta |15= 15. Maria Giuseppa Malerba |16= 16. Giuseppe Maria Buonaparte <br /> (1663–1703) |17= 17. Maria Colonna Bozzi <br /> (1668–1704) |18= 18. Carlo Tusoli |19= 19. Isabella |20= |21= |22= 22. Angelo Agostino Salineri |23= 23. Francetta Merezano |24= 24. Giovanni Girolamo Ramolino <br /> (1645–?) |25= 25. Maria Laetitia Boggiano |26= 26. Andrea Peri <br /> (1669–?) |27= 27. Maria Maddalena Colonna d'Istria |28= 28. Giovanni Antonio Pietrasanta |29= 29. Paola Brigida Sorba |30= |31= }}</center> {{Collapse bottom}} == കുറിപ്പുകൾ == {{കുറിപ്പ്|൧|}} ഫ്രഞ്ചുകാരുടെ ആക്രമണസൈന്യത്തിന് മുൻപിൽ പിന്മാറി ഓടുമ്പോഴും "ഞാൻ അവരെ കുതിരയിറച്ചി തീറ്റിക്കും" എന്ന് വീമ്പടിച്ചു കൊണ്ടിരുന്ന കുട്ടുസോവിനെ ഒരു കോമാളിയായാണ് അന്ന് പലരും കണക്കാക്കിയത്. റഷ്യയുടെ കാലാവസ്ഥ തന്നെ ആക്രമണസൈന്യത്തെ നശിപ്പിക്കാൻ മതി എന്ന വിശ്വാസമായിരുന്നു കുട്ടുസോവിന്റെ തന്ത്രത്തിന് അടിസ്ഥാനം<ref>ലിയോ ടൊൾസ്റ്റോയിയുടെ യുദ്ധവും സമാധാനവും എന്ന നോവൽ</ref> == അവലംബം == {{Reflist|16em}} {{refbegin}} *{{cite book |last= Abbott|first= John SC |title=The History of Napolean Vol.I |date=1883|ref=AbbottI|}},[https://books.google.co.in/books?id=g4ZJAAAAMAAJ&printsec=frontcover&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false The History of Napolean Vol.I] *{{cite book |last= Abbott|first= John SC |title= The History of Napoleon Vo.II|date=1874|ref=AbbottII}}[https://books.google.co.in/books?id=oHEPAAAAYAAJ&printsec=frontcover&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false The History of Napoleon Vo.II] *{{cite book|last=Arnott|first=Archibald|title=An account of the last illness,disease and postmortem appearances of Napolean Bonaparte]|publisher=John Murray|year=1822|ref=Arnott}},[https://books.google.co.in/books?id=tNVbAAAAQAAJ&printsec=frontcover&dq=Arnott,+A+Post+mortem+of+Napoleon&hl=en&sa=X#v=onepage&q&f=false An account of the last illness,disease and postmortem appearances of Napolean Bonaparte] *{{cite book|last= Barnett|first= Correlli|title=Bonaparte|url= https://archive.org/details/bonaparte0000barn|publisher= Hill & Wang, New York ||year=1978|ISBN=9781853266782|ref= Barnett}} *{{cite book|last= Barras|first=Paul|publisher=Harper & Brothers Franlkin Square, NewYork|year=1896|title= Memoirs of Barras: Member of the Directorate Volume III |url= https://archive.org/details/memoirsbarrasme07durugoog|ref=BarrasIII}}[https://archive.org/stream/memoirsbarrasme07durugoog#page/n12/mode/2up Memoirs of Barras: Member of the Directorate Volume III] *{{cite book|last=Barras|first=Paul|year=1896|title=Memoirs of Barras Vol IV|ref=BarrasIV}}[https://archive.org/stream/memoirsbarrasme06durugoog#page/n11/mode/1up Memoirs of Barras Vol IV] *{{cite book|last= Bonaparte|first= Napoleon|title=The Confidential Correspondence of Napoleon Bonaparte with His Brother Joseph Volume 1 |publisher= J. Murray|year= 1855|ref=CorJoseph|}}[https://books.google.co.in/books?id=a7LSAAAAMAAJ&pg=PR1&dq=napoleon+bonaparte+Correspondance&source=gbs_selected_pages&cad=3#v=onepage&q=napoleon%20bonaparte%20Correspondance&f=false The Confidential Correspondence of Napoleon Bonaparte with His Brother Joseph Volume 1] *{{cite book|last=Bourrienne|first=Louis A.F |title=Private Memoirs of Napolean Vol I|year= 1831|ref=Bourrienne I}}[https://books.google.co.in/books?id=gG4PAAAAYAAJ&printsec=frontcover&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Private Memoirs of Napolean Vol I] *{{cite book|last=Bourrienne|first= Louis A.F.|title=Private Memoirs of Napoleon Vol. II|year=1831|ref=Bourrienne II}}[https://books.google.co.in/books?id=2m0PAAAAYAAJ&printsec=frontcover&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Private Memoirs of Napoleon Vol. II] *{{cite book|last= de Caulincourt|first=Armand|title=Memoirs of Caulincourt|url= https://archive.org/details/recollectionsca00sorgoog|publisher=Henry Colburn |year=1838|ref=CaulincourtI}}[https://archive.org/details/recollectionsca02sorgoog കൂലാങ്കോറിന്റെ സ്മരണകൾ] *{{cite book|last= de Caulincourt| first=Armand|title=With Napoleon in Russia|publisher =Courier Corporation|year=2012|isbn=9780486148243|ref=Caulincourt}} *{{cite book|last=Gourgaud|first=Baron|title=Talks of Napoleon at Saint Helena|url=https://archive.org/details/talksnapoleonat00latigoog|year=1903|ref=Gourgaud}}[https://archive.org/stream/talkofnapoleonat007678mbp#page/n11/mode/2up Talks of Napoleon at Saint Helena] *{{cite book|last=Heweston|first=William|title=History of Napoleon Bonaparte and Wars of Europe Vol.2 |year=1815||ref=HewestonII}}[https://play.google.com/books/reader?printsec=frontcover&output=reader&id=C9NBAAAAcAAJ&pg=GBS.PP5 History of Napoleon Bonaparte and Wars of Europe Vol.2] *{{cite book|last= Lockhart|first= John G|title= The History of Napoleon Bonaparte, Volume I|year=1835|ref=LockhartI}}[https://books.google.co.in/books?id=LEc2AAAAMAAJ&printsec=frontcover&dq=the+history+of+napoleon+buonaparte+lockhart&hl=en&sa=X&ei=B9mLVZzPEobnuQSCvJmwDQ&ved=0CBwQ6AEwAA#v=onepage&q&f=false The History of Napoleon Bonaparte, Volume I] *{{cite book|last= O'Meara|first=Barry E|title=Napoleon in Exile or A voice from St. Helena Vol.I|year=1822|ref=OMeareI}}[https://archive.org/stream/napoleoninexile00frengoog#page/n8/mode/2up Napoleon in Exile or A voice from St. Helena Vol.I] *{{cite book|last=O'Meara|first=Barry E|title=Napoleon in Exile or A voice from St. Helena Vol.II|year=1822|ref=OMeareII}}[https://books.google.co.in/books?id=VHcRAAAAYAAJ&printsec=frontcover&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Napoleon in Exile or A voice from St. Helena Vol.II] *{{cite book|title= Memoirs of Napoleon|year= 1910|url= https://archive.org/details/bwb_T2-DNH-086|author= Meneval|publisher=PF Collier&Son|ref=Meneval}}[https://archive.org/stream/memoirsofnapoleo01mn#page/n7/mode/1up നെപോളിയനെക്കുറിച്ചുള്ള സ്മരണകൾ- മെനേവൽ ] *{{cite book|last=Scott|first=Walter|title= The Life of Napoleon|year=1839|ref=Scott}}[https://books.google.co.in/books?id=wXFAAAAAYAAJ&printsec=frontcover&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false The Life of Napolean] *{{cite book| last= Sloane|first= William M|title=The Life of Napoleon Bonaparte (Complete)|publisher= Library of Alexandria|year=1909| ISBN= 9781465589675|ref=Sloane}} *{{cite book|last=Thiers|first=MA|title=The history of the French revolution Volume V|publisher=Richard Bentley, London |year=1838|ref=ThiersFH V}} *{{cite book|last= Viusseux|first=Andre|title=Napoleon Bonaparte: His Sayings and his deeds|publisher= Charles Knight & Co|year=1846|ref=vieusseuxI}}[https://books.google.co.in/books/reader?id=37OKlelVqjsC&printsec=frontcover&output=reader&pg=GBS.PP9 Napoleon Bonaparte: His Sayings and his deeds] *{{cite book|last= Watson | first=William E. |title=Tricolor and Crescent: France and the Islamic World Perspectives on the twentieth century|url= https://archive.org/details/tricolorcrescent0000wats ||publisher=Greenwood Publishing Group|year= 2003|ISBN=9780275974701|ref=Watson}} *{{cite book|last =Wraxall|first=Lascelles|title=Memoirs of Queen Hortense-Mother of Napoleon III|publisher= Hurst& Backett|year=1864}}[https://archive.org/details/memoirsqueenhor01wehrgoog Memoirs of Queen Hortense-Mother of Napoleon III] {{refend}} ==ഗ്രന്ഥസൂചിക== {{refbegin|30em}} * {{Cite book|title=Life of Napoleon Bonaparte|last=Abbott|first=John|isbn=1-4179-7063-4|publisher=Kessinger Publishing|year=2005}} * {{Cite book|first=Ken|last=Alder|title=The Measure of All Things—The Seven-Year Odyssey and Hidden Error That Transformed the World|url=https://archive.org/details/measureofallthin0000alde_f1w3|publisher=[[Free Press (publisher)|Free Press]]|year=2002|isbn=0-7432-1675-X}} * {{Cite book|last=Alter|first=Peter|title=Unity and Diversity in European Culture c. 1800|url=https://archive.org/details/unitydiversityin0000unse_f1p7|editor=[[T. C. W. Blanning]] and [[Hagen Schulze]]|publisher=Oxford University Press|year=2006|isbn=0-19-726382-8}} * {{Cite book|title=Napoleon and Persia|first=Iradj|last=Amini|url=http://books.google.com/books?id=n5IOAAAAQAAJ&pg=PA12|year=2000|isbn=0-934211-58-2|publisher=Taylor & Francis}} * {{Cite book|title=World History of Warfare|url=https://archive.org/details/worldhistoryofwa00arch|first=Christon I.|last=Archer|coauthors=John R. Ferris, Holger H. Herwig|publisher=University of Nebraska Press|year=2002|isbn=0-8032-4423-1}} * {{Cite book|title=Between Salt Water And Holy Water: A History Of Southern Italy|url=https://archive.org/details/betweensaltwater00tomm|last=Astarita|first=Tommaso|year=2005|publisher=W. W. Norton & Company|isbn=0-393-05864-6}} * {{Cite book|year=1845|title=Recollections of the Emperor Napoleon|url=https://archive.org/details/recollectionsem00abelgoog|first=Lucia Elizabeth|last=Balcombe Abell|publisher=J. Murray|oclc=9123757}} * {{Cite book|url=http://books.google.com/books?id=Pw5jup_LyHAC&lpg=PA212&dq=%22total%20war%22%20napoleon&pg=PA13#v=onepage&q&f=false|title=The First Total War|last=Bell|first=David|isbn=0-618-34965-0|publisher=Houghton Mifflin Harcourt|year=2007}} * {{cite web|url=http://litmed.med.nyu.edu/Annotation?action=view&annid=10375|title=Execution of the Defenders of Madrid, 3&nbsp;May 1808|publisher=New York University|accessdate=18 November 2008|year=2002|last=Bertman|first=Sandra|archive-date=2021-03-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20210323212419/http://litmed.med.nyu.edu/Annotation?action=view|url-status=dead}} * {{Cite book|first=Rafe|last=Blaufarb|title=Napoleon: Symbol for an Age, A Brief History with Documents|url=https://archive.org/details/napoleonsymbolfo0000blau|year=2007|publisher=Bedford|isbn=0-312-43110-4}} * {{Cite book|last=Bordes|first=Philippe|title=Jacques-Louis David|publisher=Yale University Press|isbn=0-300-12346-9|year=2007}} * {{Cite book|last=Boycott-Brown|first=Martin|title=The Road to Rivoli: Napoleon's First Campaign|url=https://archive.org/details/roadtorivolinapo0000boyc|publisher=Cassell & Co|year=2001|isbn=0-304-35305-1}} * {{Cite book|last=Chandler|first=David|authorlink=David G. Chandler|title=The Campaigns of Napoleon, Volume 1|url=https://archive.org/details/campaignsofnapol00chan|publisher=9780025236608|year=1973|isbn=0-02-523660-1}} * {{Cite book|last=Chandler|first=David|title=The Campaigns of Napoleon|url=https://archive.org/details/campaignsofnapol00chan|publisher=Simon & Schuster|year=1995|isbn=0-02-523660-1}} * {{Cite book|last=Chandler|first=David|title=Napoleon|publisher=Leo Cooper|year=2002|isbn=0-85052-750-3}} * {{Cite book|last=Chesney|first=Charles|title=Waterloo Lectures:A Study Of The Campaign Of 1815|url=https://archive.org/details/waterloolectures0000char|publisher=Kessinger Publishing|year=2006|isbn=1-4286-4988-3}} * {{Cite book|year=2006|title=Blundering to Glory: Napoleon's Military Campaigns|url=https://archive.org/details/blunderingtoglor00conn_0|first=Owen|last=Connelly|publisher=Rowman & Littlefield|isbn=0-7425-5318-3}} * {{Cite book|title=The Billy Ruffian: The Bellerophon and the Downfall of Napoleon|url=https://archive.org/details/billyruffianbell0000cord_z6w0|first=David|last=Cordingly|year=2004|publisher=Bloomsbury|isbn=1-58234-468-X}} * {{Cite book|first=Vincent|last=Cronin|authorlink=Vincent Cronin|title=Napoleon|url=https://archive.org/details/napoleon0000cron_y3x1|publisher=HarperCollins|year=1994|isbn=0-00-637521-9}} * {{Cite book|title=Is Arsenic an Aphrodisiac?|url=https://archive.org/details/isarsenicaphrodi0000cull|last=Cullen|first=William|year=2008|publisher=Royal Society of Chemistry|isbn=0-85404-363-2}} * {{Cite book|title=As Befits a Legend|url=https://archive.org/details/asbefitslegendbu0000dris|publisher=Kent State University Press|isbn=0-87338-484-9|last=Driskel|first=Paul|year=1993}} * {{cite web|last=Dunan|first=Marcel|url=http://www.napoleon.org/fr/salle_lecture/articles/files/Taillenapo_RIN_89_oct1963_2006.asp|title=Napoleon's height|language=fr|accessdate=11 January 2009|publisher=La Fondation Napoléon|year=1963}} * {{Cite book|title=Napoleon:The Path to Power 1769–1799|url=https://archive.org/details/napoleonpathtopo0000dwye_u9d1|publisher=Bloomsbury|year=2008|last=Dwyer|first=Philip|isbn=978-0-7475-6677-9}} * {{Cite book|title=Roman Presences|url=https://archive.org/details/romanpresencesre00unse|publisher=Cambridge University Press|isbn=0-521-59197-X|year=1999|last=Edwards|first=Catharine}} * {{Cite book|isbn=0-313-31912-X|title=Conscription and democracy: The Draft in France, Great Britain, and the United States|publisher=Greenwood Publishing Group|year=2001|first=George Q.|last=Flynn}} * {{Cite book|last=Fremont-Barnes|first=Gregory|coauthors=Todd Fisher|title=The Napoleonic Wars: The Rise and Fall of an Empire|url=https://archive.org/details/napoleonicwarsri0000frem|publisher=Osprey|year=2004|isbn=1-84176-831-6}} * {{cite web|url=http://www.lib.unc.edu/ncc/gallery/napo.html|title=Death Mask of Napoleon|accessdate=4 August 2008|publisher=University of North Carolina|last=Fulghum|first=Neil|year=2007|archive-date=2013-06-22|archive-url=https://www.webcitation.org/6HZlE2nZJ?url=http://www.lib.unc.edu/ncc/gallery/napo.html|url-status=dead}} * {{Cite book|last=Gates|first=David|title=The Spanish Ulcer: A History of the Peninsular War|url=https://archive.org/details/spanishulcerhist0000gate_o1o7|publisher=Da Capo Press|year=2001|isbn=0-306-81083-2}} * {{Cite book|last=Gates|first=David|title=The Napoleonic Wars, 1803–1815|publisher=Pimlico|isbn=0-7126-0719-6|year=2003}} * {{Cite book|first=Pieter|last=Geyl|authorlink=Pieter Geyl|title=Napoleon For and Against|origyear=1947|year=1982|publisher=Penguin Books|isbn=0-452-00057-2}} * {{Cite book|title=1805: Austerlitz: Napoleon and the Destruction of the Third Coalition|url=https://archive.org/details/1805austerlitzna0000goet|publisher=Greenhill Books|first=Robert|last=Goetz|year=2005|isbn=1-85367-644-6}} * {{Cite book|url=http://books.google.com/books?id=FUaIGHxCIEwC&pg=PA181&dq=napoleon+height#PPA181,M1|title=Size Matters|year=2006|publisher=Houghton Mifflin Harcourt|last=Hall|first=Stephen|isbn=0-618-47040-9}} * {{cite web|title=The Claremont Institute: The Little Tyrant, A review of ''Napoleon: A Penguin Life''|url=http://www.claremont.org/publications/crb/id.1038/article_detail.asp|accessdate=30 May 2008|publisher=The Claremont Institute|author=Hanson, Victor Davis|year=2003|archive-date=2013-06-22|archive-url=https://www.webcitation.org/6HZlFG9oP?url=http://www.claremont.org/publications/crb/id.1038/article_detail.asp|url-status=dead}} * {{Cite book|first=Robert|last=Harvey|year=2006|title=The War of Wars|url=https://archive.org/details/warofwarsepicstr0000harv|publisher=Robinson|isbn=978-1-84529-635-3}} *{{Cite journal|journal=Clinical Chemistry|url=http://www.clinchem.org/cgi/reprint/54/12/2092|title=The Death of Napoleon, Cancer or Arsenic?|last=Hindmarsh|first=J. Thomas|coauthors=John Savory|volume=54|page=2092|doi=10.1373/clinchem.2008.117358|publisher=American Association for Clinical Chemistry|year=2008|accessdate=10 October 2010|issue=12}} * {{Cite book|title=Race, Racism, and Science|url=https://archive.org/details/isbn_9791851094485|publisher=ABC-CLIO|isbn=1-85109-448-2|last=Jackson|first=John|year=2004}} * {{Cite book|last=Johnson|first=P.|title=Napoleon: A life|publisher=Penguin Books|year=2002|isbn=0-670-03078-3|url=http://www.amazon.com/Napoleon-Penguin-Lives-Paul-Johnson/dp/0670030783/}} * {{Cite book|first=Inari|last=Karsh|title=Empires of the Sand: The Struggle for Mastery in the Middle East, 1789–1923|publisher=Harvard University Press|year=2001|isbn=0-674-00541-4|url=http://books.google.com/books?id=UBilaKRKkC&pg=PA11}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * {{Cite book|first=Don|coauthors=Petie Kladstrup|last=Kladstrup|title=Champagne: How the World's Most Glamorous Wine Triumphed Over War and Hard Times|url=https://archive.org/details/champagnehowworl0000klad|publisher=William Morrow|isbn=0-06-073792-1|year=2005}} * {{Cite book|first=Marie Adelaide Belloc|last=Lowndes|authorlink=Marie Adelaide Belloc Lowndes|title=Where Love And Friendship Dwelt|publisher=Macmillan|year=1943|oclc=67554055}} * {{Cite book|title=Dom Pedro: The Struggle for Liberty in Brazil and Portugal, 1798–1834|url=https://archive.org/details/dompedrostruggle0000maca|last=Macaulay|first=Neill|publisher=Duke University Press|year=1986|isbn=0-8223-0681-6}} * {{Cite book|last=Markham|first=Felix|title=Napoleon|publisher=Mass Market Paperback|year=1988|isbn=0-451-62798-9|url=http://www.questia.com/PM.qst?a=o&d=10369968}} * {{Cite book|first=Frank|last=McLynn|title=Napoleon|publisher=Pimlico|year=1998|isbn=0-7126-6247-2|url=http://www.amazon.co.uk/Napoleon-Frank-McLynn/dp/0712662472}} * {{cite web|url=http://www-history.mcs.st-andrews.ac.uk/HistTopics/Measurement.html|title=The history of measurement|publisher=St Andrew's University|accessdate=18 July 2008|year=2003|last=O'Connor|first=J|coauthors=E F Robertson}} * {{Cite book|year=2003|last=Outhwaite|first=William|isbn=0-631-22164-6|publisher=Blackwell|title=The Blackwell Dictionary of Modern Social Thought}} * {{Cite journal|publisher=HeinOnline|title=1954 Hague Convention for the Protection of Cultural Property in the Event of Armed Conflict|edition=vol 28|last=Poulos|first=Anthi|journal=International Journal of Legal Information|year=2000|url=http://heinonline.org/HOL/LandingPage?collection=journals&handle=hein.journals/ijli28&div=12&id=&page=}} * {{Cite book|year=2007|title=[[The Crime of Napoleon|Napoleon's Crimes: A Blueprint for Hitler]]|publisher=Oneworld Publications|first=Claude|last=Ribbe|authorlink=Claude Ribbe|isbn=1-85168-533-2}} * {{Cite book|last=Roberts|first=Andrew|title=Napoleon and Wellington|url=https://archive.org/details/napoleonwellingt0000robe_d5v0|publisher=Weidenfeld and Nicholson|isbn=0-297-64607-9|year=2001}} * {{Cite book|url=http://books.google.com/?id=MdMZqhMzfpYC&pg=PR9&dq=bogeyman+napoleon+nursery+%22bonaparte+will+pass%22#PPA93,M1|title=Heavy Words Lightly Thrown|publisher=Granta|isbn=1-86207-765-7|year=2004|last=Roberts|first=Chris}} *{{Cite book|isbn=1-84520-817-X|first=Raffael|last=Scheck|publisher=Berg|title=Germany, 1871–1945: A Concise History|url=https://archive.org/details/germany18711945c0000sche|year=2008}} *{{Cite book|last=Schom|first=Alan|authorlink=Alan Schom|title=Napoleon Bonaparte|url=https://archive.org/details/napoleonbonapart00scho|year=1997|publisher=HarperCollins|isbn=978-0-06-017214-5}} *{{Cite book|last=Schwarzfuchs|first=Simon|publisher=Routledge|year=1979|isbn=0-19-710023-6|title=Napoleon, the Jews and the Sanhedrin|url=https://archive.org/details/napoleonjewssanh0000schw}} *{{cite web|url=http://www.adb.online.anu.edu.au/biogs/A030078b.htm|title=Balcombe, Alexander Beatson (1811–77)|publisher=Australian Dictionary of Biography Online|last=Thomson|first=Kathleen|accessdate=27 May 2008|year=1969|archive-date=2013-05-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20130515154458/http://adb.anu.edu.au/biography/balcombe-alexander-beatson-2922|url-status=dead}} * {{Cite book|title=The Way the World Works|url=https://archive.org/details/wayworldworks0000wann|last=Wanniski|first=Jude|publisher=Regnery Gateway|isbn=0-89526-344-0|year=1998}} * {{Cite book|title=Tricolor and crescent|first=William|last=Watson|url=http://books.google.com/books?id=o4vrUbMK5eEC&pg=PA13|isbn=0-275-97470-7|publisher=Greenwood Publishing Group|accessdate=12 June 2009|year=2003}} * {{Cite book|last=Wells|first=David|title=The Penguin Dictionary of Curious and Interesting Geometry|publisher=[[Penguin Books]]|isbn=0-14-011813-6|year=1992}} * {{Cite book|title=Napoleon's Submarine|year=1972|last=Wilkins|first=William|isbn=0-450-01028-7|publisher=New English Library|origyear=1944}} * {{Cite journal|last=Wilson|first=J|date=2 August 1975|title=Dr. Archibald Arnott: Surgeon to the 20th Foot and Physician to Napoleon|journal=[[British Medical Journal]]|issue=vol.3|accessdate=7 June 2008|pmc=1674241|pmid=1097047|volume=3|pages=293–5|doi=10.1136/bmj.3.5978.293}} * {{Cite book|last=Wood|first=Philip|title=The Law and Practice of International Finance Series|publisher=Sweet & Maxwell|year=2007|isbn=1-84703-210-9}} {{refend}} ==പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ== {{Portal|Corsica}} {{Sister project links|Napoleon Bonaparte|b=European History/Napoleon Bonaparte and the Rise of Nationalism|s=Author:Napoleon Bonaparte}} * [http://www.napoleonguide.com/index.htm The Napoleonic Guide] * [http://www.napoleon-series.org/ Napoleon Series] * [http://www.napoleonicsociety.com/ International Napoleonic Society] * {{IMDb character|27456|Napoléon Bonaparte (Character)}} * [http://www.pbs.org/empires/napoleon/home.html Biography] by the US [[Public Broadcasting Service]] * [http://www.inside-longwood.com/index.html Inside Longwood] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160207064822/http://www.inside-longwood.com/index.html |date=2016-02-07 }} descriptions of Longwood House & other places on St. Helena, articles on Napoleon's captivity * [[Alan Schom]] [http://www.booknotes.org/Watch/91435-1/Alan+Schom.aspx Interview on his book ''Napoleon Bonaparte''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120423071123/http://www.booknotes.org/Watch/91435-1/Alan+Schom.aspx |date=2012-04-23 }} on ''[[Booknotes]]'', 26 October 1997 * {{Gutenberg author | id=Napoleon+I,+Emperor+of+the+French}} * {{Internet Archive author}} * {{Gutenberg|no=3567|name=Memoirs of Napoleon}} * {{Gutenberg|no=14300|name=The Life of Napoleon I|author=John Holland Rose|authorlink=John Holland Rose}} * {{Gutenberg|no=17579|name=The History of Napoleon Buonaparte|author=John Gibson Lockhart|authorlink=John Gibson Lockhart}} * {{Gutenberg|no=24360|name=The Life of Napoleon I.|author=William Milligan Sloane|authorlink=William Milligan Sloane}} Vol. 1/4 * [http://www.shapell.org/Collection/Historical-Figures/Bonaparte-Napoleon Napoleon Personal Manuscripts & Letters] {{Gutenberg|no=27289|name=The Life of Napoleon I.|author=William Milligan Sloane|authorlink=William Milligan Sloane}} Vol. 3/4 *[https://dr.library.brocku.ca/handle/10464/6173 Letter written by Napoleon Buonaparte (Bonaparte) to Guillaume Thomas Francois Raynal RG 523] Brock University Library Digital Repository {{S-start}} {{S-hou|[[House of Bonaparte]]|name=Emperor Napoleon I of France}} {{s-break}} {{S-off|}} {{s-break}} {{S-bef|before=[[French Directory]]}} {{s-ttl|title=Provisional Consul of France|years=11 November&nbsp;– 12 December 1799|alongside=<br />[[Roger Ducos]] and [[Emmanuel Joseph Sieyès]]}} {{s-non|reason=Became [[French Consulate|Consul]]}} {{s-break}} {{s-new|reason=[[French Consulate|Consulate created]]}} {{s-ttl|title=First Consul of France|years=12 December 1799&nbsp;– 18 May 1804|alongside=<br />[[Jean Jacques Régis de Cambacérès]] (Second Consul)<br />[[Charles-François Lebrun, duc de Plaisance|Charles-François Lebrun]] (Third Consul)}} {{s-non|reason=Became [[First French Empire|Emperor]]}} {{s-break}} {{s-new|reason=[[Italian Republic (Napoleonic)|Italian Republic created]]}} {{s-ttl|title=President of the Italian Republic|years=26 January 1802&nbsp;– 17 March 1805}} {{S-non|reason=Became [[Kingdom of Italy|King of Italy]]}} {{s-break}} {{S-reg|}} {{s-break}} {{s-vac|last=[[Louis XVI of France]]|reason=French Revolution|as=King of the French}} {{s-ttl|title=[[Emperor of the French]]|years=18 May 1804&nbsp;– 11 April 1814}} {{S-aft|after=[[Louis XVIII of France]]|as=King of France and Navarre}} {{s-break}} {{s-vac|last=[[Charles V, Holy Roman Emperor]]|as=last crowned monarch, 1530}} {{s-ttl|title=[[King of Italy]]|years=17 March 1805&nbsp;– 11 April 1814}} {{s-vac|next=[[Victor Emmanuel II of Italy|Victor Emmanuel II of Savoy]]}} {{s-break}} {{S-bef|before=Louis XVIII of France|as=King of France and Navarre}} {{s-ttl|title=Emperor of the French|years=20 March&nbsp;– 22 June 1815}} {{S-aft|after=Louis XVIII of France|as=King of France and Navarre <br />([[Napoleon II]] '''according to his will only''')}} {{s-break}} {{s-vac|last=[[Louis XVI of France]]}} {{s-ttl|title=[[Co-Prince of Andorra]]|years=1806&nbsp;– 11 April 1814}} {{S-aft|after=[[Louis XVIII of France]]}} {{s-break}} {{s-break}} {{s-bef|before=none}} {{s-ttl|title=Sovereign of the Island of Elba|years=11 April 1814&nbsp;– 20 March 1815}} {{S-aft|after=none}} {{s-break}} {{s-new|reason=State created}} {{s-ttl|title=Protector of the [[Confederation of the Rhine]]|years=12 July 1806&nbsp;– 19 October 1813}} {{s-non|reason=Rhine Confederation dissolved|reason2=successive ruler:<br />[[Francis II, Holy Roman Emperor]]<br />as President of the [[German Confederation]]}} {{s-break}} {{S-pre|}} {{s-break}} {{s-new}} {{s-tul|title=Emperor of the French|years=11 April 1814&nbsp;– 20 March 1815}} {{s-vac|next=Napoleon II}} {{S-end}} {{Napoleonic Wars}} {{French Revolution navbox}} {{Imperial House of France (First French Empire)}} {{Bonaparte family}} {{Kings of france}} {{German Confederations 1806–1871}} {{French Pretenders}} {{Heads of state of France}} {{French Consulate}} {{Authority control}} geclc6bshps21ykkwjpk7jfu1hcgsmx 0 21803 4673379 4649141 2026-10-04T11:00:30Z Vinayan Therakkal 223344 /* പ്രത്യേക ആചാരങ്ങൾ */ അക്ഷരപിശക് തിരുത്തി 4673379 wikitext text/x-wiki {{featured}} {{prettyurl|Kodungallur kurumba temple}} {{Infobox Mandir |image = BhagavathiTemple,KDR2.JPG <!-- Kodungallur kurumba temple.jpg --> |caption=ശ്രീ കുരുംബ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം |creator = |proper_name = ശ്രീ കുരുംബ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം |date_built = [[സംഘകാലം]] |primary_deity = [[ശ്രീ ഭദ്രകാളി]] ([[കണ്ണകി]], [[പരാശക്തി|ആദിപരാശക്തി]]), [[സപ്തമാതാക്കൾ]], [[പരമശിവൻ]] |architecture = [[തെക്കേ ഇന്ത്യൻ]], [[കേരളീയ രീതി]] |location =[[കൊടുങ്ങല്ലൂർ]], [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല]], [[കേരളം]] |coordinates = }} [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല|തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിൽ]] [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ|കൊടുങ്ങല്ലൂരിലുള്ള]] ഒരു പ്രസിദ്ധമായ മഹാക്ഷേത്രമാണ്‌ '''ശ്രീ കുരുംബ ഭഗവതിക്ഷേത്രം'''. ഭഗവതിയുടെ മൂലകേന്ദ്രമായി കരുതപ്പെടുന്ന ഇത് "ലോകാംബിക ക്ഷേത്രം" എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. കേരളത്തിൽ ആദ്യമായി [[പരാശക്തി|ആദിപരാശക്തിയെ]] [[ഭദ്രകാളി]] ഭാവത്തിൽ [[ശ്രീചക്രം|ശ്രീചക്ര]] സമേതയായി പ്രതിഷ്ഠിച്ചത് കൊടുങ്ങല്ലൂരിലാണ് എന്നതാണ് പ്രധാന പ്രത്യേകത. ഇതിനുവേണ്ടി വളരെയധികം താന്ത്രികവിദ്യകൾ പ്രയോഗിയ്ക്കപ്പെട്ടതായി പറയുന്നു. കാവ് സമ്പ്രദായമുള്ള ഇവിടെ മറ്റുള്ള ക്ഷേത്രങ്ങളിലെ പോലെ കൊടിമരം കാണപ്പെടുന്നില്ല. രുരുജിത് വിധാനത്തിലുള്ള ക്ഷേത്രമാണിത്. ഇവിടുത്തെ ദ്രാവിഡ ഭഗവതി ''കൊടുങ്ങല്ലൂരമ്മ'' എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധയാണ്. പ്രത്യക്ഷ ഫലം നൽകുന്ന ഭഗവതി അഥവാ പ്രത്യക്ഷ ദൈവം (പ്രത്യക്ഷ മൂർത്തി) എന്ന്‌ കൊടുങ്ങല്ലൂരമ്മ അറിയപ്പെടുന്നു. ഭഗവതിയോടൊപ്പം [[സപ്തമാതാക്കൾ|സപ്തമാതാക്കളായ]] ബ്രാഹ്മി, വൈഷ്ണവി, മഹേശ്വരി, ഇന്ദ്രാണി, [[വാരാഹി]], കൗമാരി, [[ചാമുണ്ഡി]] എന്നിവരുടെ ഗണപതി, വീരഭദ്രൻ എന്നിവരോടൊപ്പമുള്ള അപൂർവമായ പ്രത്യേക പ്രതിഷ്ഠയും ഇവിടെ കാണാവുന്നതാണ്. കേരളത്തിൽ ഇന്ന് കാണുന്ന പല ഭഗവതീ ക്ഷേത്രങ്ങളും കുരുംബക്കാവുകളും ഇവിടുന്നു ആവാഹിച്ചു കൊണ്ടുപോയി പ്രതിഷ്ഠിച്ചതാണെന്ന്‌ പറയപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ കേരളത്തിലെ മറ്റ് 64 ഭഗവതീക്ഷേത്രങ്ങളുടെ മാതൃക്ഷേത്രം ആയിട്ടാണ് കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. [[പരമശിവൻ]] ആണ് ക്ഷേത്രനാഥൻ. പുരാതന കേരളത്തിലെ [[നൂറ്റെട്ട് ശിവാലയങ്ങൾ|108 ശിവക്ഷേത്രങ്ങളിൽ]] ഈ ക്ഷേത്രം ഉൾപ്പെടുന്നു. 108 ശിവാലയ സ്തോത്രത്തിൽ ഇത് കാണാൻ സാധിക്കും. എന്നാൽ ഇവിടെ ശിവനേക്കാൾ പ്രാധാന്യം ഭഗവതിയ്ക്കാണ്. ഉപദേവതകളായി [[ഗണപതി]], [[വീരഭദ്രൻ]], [[ക്ഷേത്രപാലകൻ]], [[ചാമുണ്ഡി|തവിട്ടുമുത്തി]], [[വസൂരിമാല]], [[നാഗദൈവങ്ങൾ]] എന്നിവർക്കും പ്രതിഷ്ഠകളുണ്ട്. [[മകരം|മകരമാസത്തിലെ]] (ജനുവരി 14/ 15) [[താലപ്പൊലി]], [[മീനം|മീനമാസത്തിലെ]] (മാർച്ച്‌-ഏപ്രിൽ) [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭരണി|ഭരണി മഹോത്സവം]], [[കന്നി|കന്നിമാസത്തിലെ]] (സെപ്റ്റംബർ-ഒക്ടോബർ) [[നവരാത്രി]], മേടമാസത്തിലെ (മെയ്‌) ചന്താട്ടം, മകര മാസത്തിലെ ചൊവ്വ, കർക്കിടക മാസത്തിലെ ചോതി ഉത്സവം എന്നിവയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ആണ്ട് വിശേഷങ്ങൾ. പൊതുവെ ഈ ദിവസങ്ങളിൽ വൻ ഭക്തജനത്തിരക്കാണ് ഉണ്ടാവുക. [[അടികൾ]] എന്ന സമുദായക്കാരാണ് ഇവിടുത്തെ പൂജാരിമാർ. [[ശാക്തേയം|ശാക്തേയ,]] കൗളമാർഗത്തിലുള്ള പൂജകളാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ ഉണ്ടായിരുന്നത്. കുന്നത്ത്, മഠത്തിൽ, നീലത്ത് എന്നീ അടികൾ കുടുംബക്കാർക്കാണ് പരമ്പരാഗതമായി പൂജാധികാരം. പുരാതനമായ മാതൃ ദൈവ സങ്കല്പം, ഊർവരത, കാർഷിക സംസ്കാരം എന്നിവയുടെ പിന്തുടർച്ചയാണ് ഈ ക്ഷേത്രം എന്ന്‌ കരുതപ്പെടുന്നു. കേരളത്തിലെ ഒരു പ്രധാനപ്പെട്ട തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രം കൂടിയാണിത്. ചൊവ്വ, വെള്ളി, ശനി, പൗർണമി, അമാവാസി, മാസത്തിലെ ഒന്നാം തീയതി തുടങ്ങിയവ ദർശനത്തിന് പ്രധാനം. == ചരിത്രം == [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ]] ആസ്ഥാനമാക്കി [[കേരളം]] ഭരിച്ചിരുന്ന ചേരൻ ചെങ്കുട്ടുവനാണ് ആദ്യമായി [[കണ്ണകി]]യെ പ്രതിഷ്ഠിച്ച് ക്ഷേത്രനിർമ്മാണം നടത്തിയത്. ശ്രീ കുരുംബ ഭഗവതി ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്നും ഏകദേശം 300 മീറ്റർ തെക്കുമാറി [[ദേശീയപാത 66 (ഇന്ത്യ)|ദേശീയപാത 66-നോട്]] ചേർന്ന് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനമായി കുരുംബക്കാവ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ഇവിടെയാണ് ചേരൻ ചെങ്കുട്ടവൻ ആദ്യമായി കണ്ണകി പ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയത്. ചേരൻ ചെങ്കുട്ടവൻ പ്രതിഷ്ഠിച്ച കണ്ണകിയുടെ സ്മാരക ശിലക്ക് പിന്നെയും ഒരുപാട് മാറ്റങ്ങൾ വന്നു. പിൽക്കാലത്തു നിലവിൽ വന്നതാണ് ഇന്ന് കാണുന്ന ഭഗവതി ക്ഷേത്രം. എ. ശങ്കരമേനോൻ എഴുതിയ ‘എ സർവേ‌ ഓഫ് കേരള ഹിസ്റ്ററി’ പോലെയുള്ള ചില പുസ്തകങ്ങളിൽ ആദിമ യുദ്ധ ദൈവമായ കൊറ്റവൈ ആയിരുന്നു കൊടുങ്ങല്ലൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെ ആരാധനാമൂർത്തി എന്ന്‌ കാണാം. ഈ ഭഗവതി പിൽക്കാലത്ത് പലവിധ പരിണാമങ്ങളിലൂടെ ഭദ്രകാളി എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടു. ഇത് മാതൃ ദൈവാരാധന, ഊർവരത, കാർഷിക സംസ്കാരം, യുദ്ധവിജയം എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ദൈവമായിരുന്നു. പത്തിനിക്കടവുൾ (അഥവാ ഭാര്യാദൈവം) എന്ന പേരിലാണ്‌ [[ചിലപ്പതികാരം|ചിലപ്പതികാരത്തിലെ]] വീരനായികയായ (അവതാര കാളി) കണ്ണകി അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. ചെങ്കുട്ടുവന്റെ കാലത്ത് ജൈനമതം കൊടുങ്ങല്ലൂരിന്റെ പരിസരങ്ങളിൽ സ്വാധീനം നേടിയിരുന്നു. [[കണ്ണകി|പത്തിനിക്കടവുൾ]] എന്നാണ് കണ്ണകിയെ വിശേഷിപ്പിച്ചിരുന്നത്. കണ്ണകിയുടെ വിഗ്രഹം നിർമ്മിക്കാനുള്ള കല്ല് അനേകം രാജാക്കന്മാരെ കീഴ്പ്പെടുത്തിയ ശേഷം ഹിമാലയത്തിൽ നിന്ന് കൊണ്ടു വന്നതാണെന്ന് സംഘകാല സാഹിത്യങ്ങളിൽ വർണ്ണിക്കുന്നുണ്ട്. ഇതിന്റെ പ്രതിഷ്ഠാ ചടങ്ങുകളിൽ അനേകം രാജാക്കന്മാർ പങ്കെടുത്തിരുന്നു. [[സിലോൺ|സിലോണിലെ]] [[ഗജബാഹു ഒന്നാമൻ]] അവരിൽ ഒരാളായിരുന്നു. [[മഹായാമൻ]] [[പാലി|പാലിഭാഷയിൽ]] രചിച്ച [[മഹാവംശം|മഹാവംശത്തിൽ]] എ.ഡി. 2-ആം നൂറ്റാണ്ടിൽ [[ഗജബാഹു]] [[സിലോൺ|സിലോണിൽ]] വാണിരുന്നതായും വഞ്ചിയിൽ വന്ന് പത്തിനീദേവി പ്രതിഷ്ഠാഘോഷത്തിൽ പങ്കെടുത്തതായും പറഞ്ഞുകാണുകയാൽ <ref> {{cite book |last=ഇളയത്|first=കുഞ്ഞിക്കുട്ടൻ|authorlink=കുഞ്ഞിക്കുട്ടൻ ഇളയത്|coauthors= |title=കേരളത്തിലെ പ്രധാന ക്ഷേത്രങ്ങളിലൂടെ |year=2002|publisher=H & C Publishing House |location= Thrissur }} </ref> 1800 വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് കൊടുങ്ങല്ലൂരിൽ കണ്ണകീപ്രതിഷ്ഠ നടന്നതായി കണക്കാക്കാം. ചേരൻ ചെങ്കുട്ടവൻ പ്രതിഷ്ഠിച്ച വിഗ്രഹം ഒറ്റമുലയുള്ള കണ്ണകിയുടെതായിരുന്നു എന്നാണ്‌ സാഹിത്യ പരാമർശം. എന്നാൽ ഇന്ന് വസൂരിമാലക്ക് മാത്രമേ ഇതുമായി ആകാരസാമ്യം കാണപ്പെടുന്നുള്ളൂ. ക്ഷേത്രത്തിലെ രഹസ്യ അറയിൽ കണ്ണകിയുടെ അവശിഷ്ടങ്ങൾ ഉണ്ടെന്ന് ശ്രീ. വി.റ്റി.ഇന്ദുചൂഡൻ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു. <ref> {{cite book |last=കൃഷ്ണപിള്ള|first=നാലാങ്കൽ|authorlink=നാലാങ്കൽ കൃഷ്ണപിള്ള|coauthors= |title=മഹാക്ഷേത്രങ്ങളുടെ മുന്നിൽ |year=1982|publisher=Sahitya Pravarthaka Co-operative Society Ltd |location= Kottayam }} </ref> ഭരണി ഉത്സവം ആരംഭിച്ചതിനെപ്പറ്റി നിരവധി നിഗമനങ്ങളുണ്ട്. ചോളന്മാരെ നേരിടാൻ പുറപ്പെടുന്നതിനു മുമ്പ് ആത്മീയമായും സാമുദായികമായും ഉന്നതി കൈവരിക്കാൻ കുലശേഖരരാജാവ് രാമവർമ്മകുലശേഖരൻ നടത്തിയ ഏതെങ്കിലും ആചാരമായി ഭരണി ഉത്സവത്തെ കണക്കാക്കുന്നു. <ref name="pgr"/> അശോകന്റെ കാലത്ത് ബുദ്ധമതത്തിന് പ്രചാരം സിദ്ധിക്കുകയും പിൽക്കാലത്ത് ചേര രാജാക്കൻമാർ ബുദ്ധമതം സ്വീകരിച്ചതോടെ<ref>{{Cite web|url=https://books.google.ae/books?id=Be3PCvzf-BYC&pg=PA109&lpg=PA109&dq=chera+and+buddhism&source=bl&ots=9kanUcjnDq&sig=Traf07JuSw-0dA9xhxEl3JclfY8&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwj69N6FgfrSAhWNhRoKHXAICgEQ6AEIKjAC#v=onepage&q=chera%20and%20buddhism&f=false|title=A Social History of India|access-date=|last=S. N.|first=Sadasivan|date=|website=|publisher=}}</ref> കാവും ബുദ്ധവിഹാരമായെന്നും അങ്ങനെ കുരുംബ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം മുമ്പ് ഒരു ബൗദ്ധകേന്ദ്രമായി മാറിയെന്നും പല ചരിത്രകാരന്മാരും അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു. <ref>സംഘകാലകൃതികളായ അകനാനൂറ്, പുറനാനൂറ്, മണിമേഖല തുടങ്ങിയവയിൽ ചേരരാജാക്കന്മാർ ബുദ്ധരായിരുന്നു എന്നും ആതൻ എന്ന അവരുടെ സ്ഥാനപ്പേരു അർഹതൻ എന്ന ബുദ്ധ സംജ്ഞയുടെ പ്രദേശികനാമമാണെന്നും പറയുന്നുണ്ട്. </ref> അവിടെ ബലിക്കല്ലായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന വൃത്താകാരത്തിലുള്ള ശിലയിന്മേൽ കാണുന്ന പത്മദളങ്ങൾ ഒരു ബൗദ്ധസ്തൂപത്തിൻറെ ഭാഗമായിരുന്നു ഈ ശിലയെന്ന് തോന്നിപ്പിക്കുന്നുണ്ടത്രെ. ബൗദ്ധരെ ഓടിക്കുവാൻ വേണ്ടിയാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ കോഴിബലിയും ഭരണിപ്പാട്ടും ആരംഭിച്ചതെന്ന വാദത്തിൽ കഴമ്പുണ്ടാകാമെന്ന് പി.കെ. ഗോപാലകൃഷ്ണൻ വിശ്വസിക്കുന്നു.<ref name="pkg"> {{cite book |last=ഗോപാലകൃഷ്ണൻ|first=പി.കെ|authorlink=പി.കെ.ഗോപാലകൃഷ്ണൻ|coauthors= |title=കേരളത്തിൻറെ സാംസ്കാരികചരിത്രം |year=1974|publisher=കേരള ഭാഷ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്|location= തിരുവനന്തപുരം }} </ref>. ഹിന്ദു മതത്തിലെ ശാക്തേയ ഉപാസനയിൽ ഉൾപ്പെടുന്ന പഞ്ച "മ" കാര പൂജയുടെ ഭാഗമാണ് ഭരണിപാട്ട്, കോഴിവെട്ട് എന്നിവ എന്ന് ഹൈന്ദവ ആചാരങ്ങളിൽ പഠനം നടത്തിയവർ പറയുന്നു. ഭൂമിദേവിയെ പ്രതിനിധാനം ചെയ്യുന്ന ഊർവരതാ പൂജയാണ്‌ ബലിയിലൂടെ അർത്ഥമാക്കുന്നതെന്നും അദ്ദേഹം കരുതുന്നു. <ref name="pkg" /> എന്നാൽ ഇത് ഒരു ജൈനക്ഷേത്രമായിരുന്നു എന്നാണ്‌ വി.വി.കെ. വാലത്ത് അഭിപ്രായപ്പെടുന്നത്. “കൊടും കല്ലൂര്“ ആണ് കൊടുങ്ങല്ലൂർ ആയതെന്നതും ജൈന ക്ഷേത്രങ്ങൾക്കാണ് “കല്ല്” എന്നു പറയാറുള്ളതും ഇത് ഒരു ജൈന ക്ഷേത്രമായിരുന്നു എന്നു വാദിക്കുന്നവർ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു. പിൽക്കാലത്ത് ശിവക്ഷേത്രമായി പരിണമിച്ചെങ്കിലും മുൻകാലത്ത് തൃക്കണാമതിലകം ശിവക്ഷേത്രവും മറ്റും ജൈന ക്ഷേത്രങ്ങളായിരുന്നു എന്ന പഴമ ഈ വാദത്തിനു ഉപോൽബലകമായി ചൂണ്ടിക്കാണിക്കപ്പെടുന്നു. <ref> {{cite book|last=വാലത്ത്|first=വി.വി.കെ.|authorlink=വി.വി.കെ. വാലത്ത്|coauthors= |title=കേരളത്തിലെ സ്ഥലനാമചരിത്രങ്ങൾ എറണാകുളം ജില്ല |year=1991|publisher=കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി|location= തൃശ്ശൂർ|isbn= 81-7690-105-9 }} </ref> [[ശൈവമതം|ശൈവമതത്തിന്റെ]] പ്രചാരത്തോടെ ഇത് അവരുടെ ക്ഷേത്രമായി മാറി. അങ്ങനെ ക്ഷേത്രത്തിൽ ശിവ പ്രതിഷ്ഠ നടന്നു. സ്ത്രീയാണ് സൃഷ്ടിയുടെ ആധാരം എന്ന സങ്കൽപ്പത്തിൽ നിന്നാണ് ശാക്തേയർ ആദിപരാശക്തിയായ കാളിയെ ആരാധിച്ചതെങ്കിലും പിന്നീടത് പാർവ്വതിയുടെ പര്യായമായി തീരുകയായിരുന്നു. <ref name= ports> {{cite book |last=കിളിമാനൂർ |first=വിശ്വംഭരൻ |authorlink=പ്രൊഫ. കിളിമാനൂർ വിശ്വംഭരൻ |coauthors= |editor= |others= |title=കേരള സംസ്കാര ദർശനം. |origdate= |origyear= |origmonth= |url= |format= |edition= |series= |date= |year= 1990.|month= ജുലൈ‌ |publisher=കാഞ്ചനഗിരി ബുക്സ്‌ കിളിമാനൂർ |location=കേരള |language= മലയാളം|isbn= |oclc= |doi= |id= |pages= |chapter= |chapterurl= |quote= }} </ref> അതോടെ പഴയ ഉടമസ്ഥർ അയിത്തക്കാരും അസ്പൃശ്യരുമായി പുറന്തള്ളപ്പെട്ടു. എങ്കിലും പൊതുസമൂഹത്തിൽ നിലനിന്നിരുന്ന പാരസ്പര്യം നിറഞ്ഞ സാമ്പത്തിക- ഉത്പാദന ബന്ധങ്ങളുടേയും സഹിഷ്ണുത കളുടെയും ഫലമായി ആണ്ടിലൊരിക്കൽ ക്ഷേത്രം സന്ദർശിക്കാനുള്ള അവസരം അവർക്ക് നല്കപ്പെട്ടു. ഇതോടനുബന്ധിച്ചു നടക്കുന്ന ഒരു പ്രധാന ചടങ്ങാണ് അശ്വതിനാളിലെ [[കാവുതീണ്ടൽ]] (ചിലർ കാവ് പൂകൽ എന്നും വിളിക്കുന്നു). മറ്റു ചിലർ അത് സ്വന്തം ഭൂമിയിൽ നിന്ന് കുടിയൊഴിപ്പിക്കപ്പെട്ട ആദിമജനതയുടെ രോഷപ്രകടനമായാണ്‌ കാണുന്നത്. യുദ്ധദൈവാരാധനയും (കൊറ്റവൈ ആരാധന), മാതൃദൈവ ആരാധനയും, ഊർവ്വരതാ സങ്കല്പങ്ങളും രതിയും ആഘോഷമാക്കി ജീവിച്ചുപോന്ന ഒരു ആദിമ ജനവിഭാഗത്തിന്റെ ആഘോഷ സങ്കല്പങ്ങളുടെ തുടർച്ച മാത്രമാണ് [[ഭരണിപ്പാട്ട്]] എന്ന് വ്യാഖ്യാനിക്കുന്ന ചരിത്രകാരന്മാരുണ്ട്. <ref name="r1"/> എന്നാൽ ഇത് ജീവിത പ്രാരാബ്ധങ്ങൾ മൂലം ബുദ്ധിമുട്ടുന്ന ജനങ്ങൾ തങ്ങളുടെ ദൈവത്തിന് നേർക്ക് ആത്മരോഷം പ്രകടിപ്പിക്കുന്നതാണെന്നും അഭിപ്രായമുണ്ട്. ഇന്നു ക്ഷേത്രഭരണം [[കൊച്ചി‍ ദേവസ്വം ബോർഡ്]] നിർവഹിക്കുന്നു. 1892 ഡിസംബർ 5-ന് സ്വാമി വിവേകാനന്ദൻ കൊടുങ്ങല്ലൂർ സന്ദർശിച്ചിരുന്നു, ഈ സന്ദർശനത്തിൽ കൊടുങ്ങല്ലൂർ കോവിലകത്തെ കൊച്ചുണ്ണിത്തമ്പുരാനുമായി അദ്ദേഹം സംഭാഷണം നടത്തുകയും ക്ഷേത്രം കാവൽക്കാരുടെ തടസ്സത്തെക്കുറിച്ച് സൂചിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. ഇതിന്റെ സ്മരണാർത്ഥം വിപുലമായ പരിപാടികൾ സംഘടിപ്പിക്കാറുണ്ട്. == ഐതിഹ്യങ്ങൾ == * കേരളത്തിൽ ആദിപരാശക്തിയായ "ഭദ്രകാളിയെ (മഹാകാളി) ആദ്യമായി കുടിയിരുത്തിയ ക്ഷേത്രമാണ് കൊടുങ്ങല്ലൂർ എന്നു പറയപ്പെടുന്നു. ദാരികനെന്നെ രക്ഷസനെ വധിച്ച ഭഗവതി കൊടുങ്ങല്ലൂർ എത്തിയെന്നും, അവിടെ പുലക്കാവിൽ വള്ളോന്റെ പൂജ സ്വീകരിച്ചു കൊണ്ട് കുടിയിരുന്നെന്നും, കൂടാതെ അവിടെയുള്ള മറ്റൊരു തറവാട്ടിലെ അറയിലും ഭഗവതി കുടിയിരുന്നെന്നാണ് ഐതീഹ്യം. പിന്നീട് ഭഗവതിയുടെ മാഹാത്മ്യം കേട്ടറിഞ്ഞ കൊടുങ്ങല്ലൂർ ആസ്ഥാനമാക്കി കേരളം ഭരിച്ചിരുന്ന ചേര രാജാവായ ചെങ്കുട്ടവൻ തന്റെ രാജ്യത്തിന്റെ രക്ഷക്കായി ഭഗവതിയെ ഇന്ന് കാണുന്ന ക്ഷേത്രത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠ നടത്തി എന്ന ഐതീഹ്യം കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭാഗത്ത്‌ പ്രബലമാണ്. കൊറ്റവൈ എന്ന ഭഗവതിയാണ് ഭദ്രകാളി എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്നതായി പറയപ്പെടുന്നു. * ദേശീയപാത 17ന് ചേർന്ന് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനമായി ശ്രീകുരുംബക്കാവ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ചേരൻ ചെങ്കുട്ടവൻ ആദ്യമായി കണ്ണകിയെ (കന്യാവ്) പ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയത് ഇവിടെയാണ് എന്നാണ് ചരിത്രം. ഇവിടെനിന്നും ഭഗവതിയെ ഇന്നത്തെ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് മാറ്റി പ്രതിഷ്ഠിച്ചു എന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത്. *കേരളത്തിൽ ഇന്ന് കാണുന്ന പല ഭഗവതീ ക്ഷേത്രങ്ങളും കുറുംബക്കാവുകളും ഇവിടുന്നു ആവാഹിച്ചു കൊണ്ട് പോയി പ്രതിഷ്ഠിച്ചതാനെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ കേരളീയരുടെ കുലദൈവം എന്ന്‌ കൊടുങ്ങല്ലൂരമ്മ അഥവാ ഭദ്രകാളി അറിയപ്പെടുന്നു. * പരശുരാമൻ പ്രതിഷ്ഠിച്ച നാല് ദേവിമാരിൽ "ലോകാംബികയെന്നാണ്" കൊടുങ്ങല്ലൂരമ്മ അറിയപ്പെടുന്നത്. കേരളത്തെ മഹാമാരികളിൽ നിന്നും ആപത്തുകളിൽ നിന്നും രക്ഷിക്കാനാണ് ഭഗവതിയെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചത് എന്നാണ് സങ്കല്പം. * പ്രത്യക്ഷ ഫലം നൽകുന്ന ദേവി അഥവാ പ്രത്യക്ഷ മൂർത്തി എന്ന്‌ കൊടുങ്ങല്ലൂരമ്മ അറിയപ്പെടുന്നു. ഭഗവതിയെ ദർശിച്ച് കുറച്ചു ദിവസങ്ങൾ കൊണ്ട് ഭക്തരുടെ പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് പരിഹാരം ഉണ്ടാകുന്നു എന്ന വിശ്വാസം കൊണ്ടാണിത്. കടുത്ത ആപത്തുകൾ, മാറാരോഗങ്ങൾ, പ്രശ്നങ്ങൾ എന്നിവ ഉണ്ടായാൽ അവ തടയാനോ ഇനി ഉണ്ടായാൽ തന്നെ വലിയ ആപത്തുകൾ ഉണ്ടാകാതെ സംരക്ഷിക്കാനോ കൊടുങ്ങല്ലൂരമ്മ ശക്തയാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. * കേരളത്തിലെ മറ്റ് കാളീക്ഷേത്രങ്ങളുടെ മാതൃക്ഷേത്രമായാണ് കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭഗവതീ ക്ഷേത്രം കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. ആറ്റുകാൽ, ചെട്ടികുളങ്ങര പോലെയുള്ള പ്രസിദ്ധ ക്ഷേത്രങ്ങളിലും ഭഗവതി കൊടുങ്ങല്ലൂരിൽ നിന്ന് വരുന്നു എന്നാണ് ഐതീഹ്യം. *ഭർത്താവിന്റെ മരണത്തിൽ മനംനൊന്ത് മധുരാനഗരം ദഹിപ്പിച്ച കണ്ണകി "മധുര മീനാക്ഷി" ആവശ്യപ്പെട്ട പ്രകാരം കൊടുങ്ങല്ലൂരിൽ എത്തിയതായും വടക്കേ നടയിൽ വച്ചു ജഗദംബയായ പരാശക്തിയിൽ ലയിച്ചു മോക്ഷം നേടിയതായും കഥയുണ്ട്. *ദുർഗ്ഗയുടെ തിരുനെറ്റിയിൽ നിന്നും അവതരിച്ചു ചണ്ഡമുണ്ഡന്മാരെ വധിച്ച ചാമുണ്ഡിയാണ് തവിടാട്ടു മുത്തിയെന്നാണ് ഐതീഹ്യം. *കൊടുങ്ങല്ലൂർ ക്ഷേത്രത്തിന്ന് ഭഗവതീ ക്ഷേത്രമെന്ന നിലയ്ക്കാണ് ഏറെ പ്രസിദ്ധിയെങ്കിലും ക്ഷേത്രനാഥൻ ശിവനാണ്.108 ശിവാലയങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെട്ട ക്ഷേത്രമാണിത്. *ഇവിടെ ദർശനം നടത്തിയാൽ രോഗങ്ങളും കടുത്ത ദുരിതങ്ങളും ഇല്ലാതാവും എന്നൊരു വിശ്വാസം ഭക്തർക്കുണ്ട്. <ref name="mpn">{{cite book | title = ക്ഷേത്രദർശനം | last = നാരായണൻ | first = എം.പി. | publisher = കൊച്ചിൻ ദേവസ്വം ബോർഡ് | year = 2008 | location = തൃശൂർ | authorlink = എം.പി.നാരായണൻ | coauthors = }} </ref> * കൊടുങ്ങല്ലൂരമ്മയുടെ അനുഗ്രഹത്താൽ ആണ് [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ കുഞ്ഞിക്കുട്ടൻ തമ്പുരാൻ|കുഞ്ഞിക്കുട്ടൻ തമ്പുരാൻ]] മഹാഭാരതം അനായാസേന മലയാളത്തി ലേക്ക് പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയത് എന്നൊരു വിശ്വാസമുണ്ട്.<ref name="pgr">{{cite book | title = ക്ഷേത്ര വിജ്ഞാനകോശം | last = രാജേന്ദ്രൻ | first = പി.ജി. | publisher = D.C.Books | year = 2000 | isbn = 81-2640-254-7 | location = Kottayam | authorlink = പി.ജി.രാജേന്ദ്രൻ | coauthors = }} </ref ഇവിടത്തെ <nowiki>[[കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭരണി|ഭരണി]]</nowiki> ഉത്സവത്തിനോടനുബന്ധിച്ചു നടക്കുന്ന കോഴിക്കല്ലു മൂടൽ, <nowiki>[[കാവുതീണ്ടൽ]]</nowiki>, <nowiki>[[ഭരണിപ്പാട്ട്]]</nowiki> എന്നിവ പ്രസിദ്ധമാണ്. <nowiki>== ചരിത്രം ==</nowiki> <nowiki><!-- [[ചിത്രം:കൊടുങ്ങല്ലൂർ-കുരുംബഭഗവതിക്ഷേത്രം.jpg|thumb|വടക്കേ നട ]] --></nowiki> ഈ <nowiki>[[ക്ഷേത്രം]]</nowiki> ആദ്യകാലത്ത് കേരളതീരത്തെ, അമ്മദൈവങ്ങളെ ആരാധിച്ചുപോന്ന പ്രാചീനജനവിഭാഗങ്ങളുടേതായിരുന്നു. പതിവ്രത <nowiki>[[ദൈവം]]</nowiki> എന്ന പത്തിനിക്കടവുൾ ആയിരുന്നു പ്രതിഷ്ഠ. <nowiki>[[സംഘകാലം|സംഘകാലത്ത്]]</nowiki> സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ട ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ (ഇന്നു കാണുന്ന ക്ഷേത്രമല്ല) സ്ഥാപകൻ <nowiki>[[ചേരൻ ചെങ്കുട്ടുവൻ|ചേരൻ ചെങ്കുട്ടുവനാണ്‌]]</nowiki>. <nowiki><ref>എ. ശ്രീധരമേനോൻ, കേരളശില്പികൾ. ഏടുകൾ 18-19, നാഷണൽ ബുക്ക് സ്റ്റാൾ കോട്ടയം 1988 </nowiki></ref> *ശ്രീ ഭദ്രകാളി മാഹാത്മ്യം, കാളികാ പുരാണം എന്നിവ പ്രകാരം ആദിശക്തിയായ കാളി പ്രപഞ്ചനാഥയാണ്. ലോകാംബികയായ കൊടുങ്ങല്ലൂരമ്മ സർവ്വജനരക്ഷകയായ, അധർമ്മനാശിനിയായ, ഭക്തരെ രക്ഷിക്കുന്ന, ദുഷ്ടരെ ശിക്ഷിക്കുന്ന, മോക്ഷദായിനിയായ, കരുണാമയിയായ, മാതൃവാത്സല്യമുള്ള, സാത്വികയായ ജഗദീശ്വരി തന്നെ ആകുന്നു. *കാളിക പുരാണത്തിൽ ഒരിക്കൽ ഹിമാലയത്തിലെ മാതംഗമുനിയുടെ ആശ്രമത്തിൽ ചെന്ന് ദേവന്മാർ ജഗദീശ്വരിയെ സ്തുതിച്ചു. സ്തുതികേട്ട് പ്രസന്നയായ ആദിപരാശക്തി ദേവന്മാർക്ക് ദർശനം കൊടുത്ത് നിങ്ങൾ ആരെയാണ് സ്തുതിക്കുന്നത് എന്നു ചോദിച്ചു. അപ്പോൾ ദേവിയുടെ ശരീരത്തിൽ നിന്ന് ഒരു വീരനാരി പ്രകടയായി, ഇവർ എന്നെയാണ് സ്തുതിക്കുന്നത് എന്ന് ഉത്തരം കൊടുത്തു. അവൾ കറുപ്പ് വർണ്ണത്തോട് കൂടിയവളായിരുന്നു. അതുകൊണ്ട് അവളുടെ നാമം കാളി എന്നായി. *മാർക്കണ്ഡേയപുരാണത്തിലെ ഭദ്രോൽപ്പത്തി പ്രകരണത്തിൽ ഒരു പ്രധാനപ്പെട്ട ഭദ്രകാളി സങ്കല്പമുണ്ട്. കേരളത്തിലെ ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ പൊതുവെ ആരാധിക്കപ്പെടുന്ന ശിവന്റെ തൃക്കണ്ണിലെ അഗ്നിയിൽ നിന്നും അവതരിച്ച വേതാള കണ്ഠസ്ഥിതയായ ഭഗവതിയാണിത്. *ദുഷ്ടനായ ദാരികാസുരനിൽ നിന്ന് സമസ്തലോകത്തെ രക്ഷിക്കാൻ പരമശിവന്റെ തൃക്കണ്ണിൽ നിന്ന് ഭദ്രകാളി ജനിക്കുകയും, ദാരികനിഗ്രഹത്തിനു ശേഷവും കോപം ശമിക്കാത്ത ദേവിയുടെ കോപമടക്കുവാൻ വേണ്ടി ഭൂതഗണങ്ങൾ തെറിപ്പാട്ടും, ബലിയും, നൃത്തവുമായി ദേവിയുടെ കോപം ശമിപ്പിച്ചു. ദേവി സന്തുഷ്ടയാവുകയും അതിന്റെ പ്രതീകാത്മകമായ ആചാരവും അനുഷ്ഠാനവുമാണ് കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭരണി എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. *ഇതിന്റെ ഭാഗമായി ഭക്തർ മുളംതണ്ടിൽ താളമിട്ടു ദേവീ സ്തുതികൾ പാടി നൃത്തമാടുകയും ക്ഷേത്രത്തിനു മൂന്ന് വലം വച്ചു ചെമ്പോലതകിടുകളിൽ അടിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു; ചെമ്പട്ടുടുത്തു വാളും ചിലമ്പും ധരിച്ച കോമരങ്ങൾ ഉറഞ്ഞു തുള്ളുന്നു. അതിനാൽ "ഭക്തിയുടെ രൗദ്രഭാവം" എന്നാണ് ഭരണി വിശേഷിക്കപ്പെടുന്നത്. *ശാക്തേയ സമ്പ്രദായത്തിലെ പഞ്ചമകാര പൂജയിലൂടെ (മത്സ്യം, മാംസം, മധു, മുദ്ര, മൈഥുനം തുടങ്ങിയ അഞ്ച് മകാരങ്ങൾ) പൂജയിലൂടെ ദേവി പ്രസാദിക്കും എന്നാണ് വിശ്വാസം. ഇത് കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭരണിക്ക് പ്രധാനമാണ്. അതിനാലാണ് ഉണക്ക ചെമ്മീൻ, മലരും ഭരണിക്ക് പോകുന്നവർ വാങ്ങുന്നതും, വീടുകളിൽ കോഴിയും പിടിയും തയ്യാറാക്കുന്നതും. *ദേവി ദാരികനിൽ വിജയം വരിച്ച രേവതി നാളിൽ "രേവതി വിളക്ക് " ആഘോഷിക്കുന്നു. കോഴി ബലിയുടെ പ്രതീകമായാണ് "ചുവന്ന പട്ടു കൊണ്ട് കോഴിക്കല്ല് മൂടൽ" എന്ന ചടങ്ങു നടത്തപ്പെടുന്നത്. ഇത് ദുരിതങ്ങൾ മാറാനുള്ള വഴിപാടായും നടത്തുന്നു. മഞ്ഞളും, കുരുമുളകും സമർപ്പിക്കുക എന്നതാണ് പകർച്ചവ്യാധികളും ദുരിതങ്ങളും ഒഴിയാൻ നടത്തുന്ന മറ്റൊരു വഴിപാട്. കോഴിയും പിടിയും ഉണ്ടാക്കി കഴിക്കുക എന്നതും മറ്റൊരു ആചാരമാണ്. *ഇന്നത്തെ ദേവിക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്നും ഏകദേശം 300 മീറ്റർ തെക്ക് മാറി [[ദേശീയപാത 17]]നോട് ചേർന്ന് റോഡിൻ കിഴക്കുഭാഗത്ത് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനമായി ശ്രീകുരുംബ അമ്മയുടെ മൂലക്ഷേത്രമായ ശ്രീകുരുംബക്കാവ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ഇവിടെയാണ്‌ ചേരൻ ചെങ്കുട്ടവൻ പത്തിനിക്കടവുൾ പ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയത് എന്ന്‌ ചരിത്രം. *എന്നാൽ പരശുരാമൻ തപസ്സ് ചെയ്തു പരാശക്തിയെ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുത്തിയെന്നും മഹാമേരുചക്രത്തിൽ കാളിയെ ആവാഹിച്ചെടുത്ത് പ്രതിഷ്ഠിച്ചെന്നും മറ്റൊരു ഐതിഹ്യം ഉണ്ട്. പിന്നീട് ശങ്കരാചാര്യരാണ് ദേവിയെ ഇന്നത്തെ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് മാറ്റി ശ്രീചക്രത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠിച്ചത് എന്നാണ് വിശ്വാസം.<ref name="nanda"> {{cite book |last=നന്ദകുമാർ|first=എസ്.എസ്.|authorlink=എസ്.എസ്.നന്ദകുമാർ|coauthors= |title=കൊടുങ്ങല്ലൂർ കാവിലമ്മ |year=1994 }} </ref> *മീനഭരണിയുടെ തലേന്ന് നടത്തപ്പെടുന്ന അശ്വതിപൂജ “തൃച്ചന്ദന ചാർത്ത്“ എന്നും അറിയപ്പെടുന്ന രഹസ്യപൂജയാണ്. ദാരികനുമായുള്ള യുദ്ധത്തിൽ ദേവിക്കുണ്ടായ മുറിവുകൾക്കുള്ള ചികിത്സയെയാണ് തൃച്ചന്ദന ചാർത്തൽ പൂജയെ സങ്കൽപ്പിക്കുന്നത്. തുടർന്ന് ഏഴുദിവസം നടയടച്ച് നടതുറപ്പു വരെയുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ നടത്തപ്പെടുന്ന പൂജകളെ ദേവിയുടെ വിശ്രമവും ഒപ്പം ഭഗവതിയുടെ പരിവാരങ്ങളുടെ ഉത്സവവും ആയിട്ടാണ് സങ്കല്പം.<ref name="nanda"/> == നിർമ്മാണശൈലി == <!-- [[ചിത്രം:കുരുംബഭഗവതിക്ഷേത്രം-കൊടുങ്ങല്ലൂർ.jpg|thumb|240px|കിഴക്കെ നട,ശിവൻറെ ദർശനം]] --> ക്ഷേത്രസമുച്ചയത്തിൻറെ മൊത്തം വിസ്തീർണം 10 ഏക്കർ ആണ്. ചതുരാകൃതിയിലുള്ള ചുറ്റമ്പലത്തിനുള്ളിലാണ് ശ്രീകോവിൽ. ധ്വജപ്രതിഷ്ഠയില്ല എന്നത് ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഒരു പ്രത്യേകതയാണ്‌. ഈ ക്ഷേത്രത്തിനു മുന്നിൽ നിരവധി അരയാലും, പേരാലും ഉണ്ട്. ക്ഷേത്ര നിർമ്മാണശൈലി പരിശോധിക്കുമ്പോൾ ശിവക്ഷേത്രത്തിന് വളരെ പ്രാധാന്യം നൽകിയിട്ടുള്ളതായി കാണുന്നു. ശിവൻറെ പ്രതിഷ്ഠയോട് ബന്ധപ്പെട്ടതാണ് മണ്ഡപത്തിൻ്റെ നിർമ്മാണരീതി. തിടപ്പള്ളി, വലിയ ബലിക്കല്ല്, നാലമ്പലം, ആനപ്പന്തൽ, മണ്ഡപം, ബലിക്കല്പുര, ഗണപതിപ്രതിഷ്ഠ, സപ്തമാതൃക്കൾ എല്ലാം തന്നെ ശിവ ക്ഷേത്രത്തിൻ്റെ ശിൽപ്പ ശാസ്ത്രവിധിപ്രകാരമാണ്. ശിവൻ്റെ ശ്രീകോവിലിനു നേർക്കാണ് മുഖമണ്ഡപം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. മുഖമണ്ഡപത്തിൻ്റെയും ബലിക്കല്പുരയുടേയും തട്ട് നവഗ്രഹങ്ങൾ കൊത്തിയ ഒറ്റപ്പലകയിൽ തീർത്തതാണ്. മണ്ണുത്തരം, ചിറ്റുത്തരം മുതലായവയിൽ രാമായണം, മഹാഭാരതം എന്നിവയുടെ ഭാഗങ്ങൾ ചിത്രീകരിച്ചിട്ടുണ്ട് . അതുപോലെ കരിങ്കൽ തൂണുകളിൽ മനോഹരമായ കൊത്തുപണികളും കാണാം. <!-- [[ചിത്രം:Kdr temple north gopuram door.jpg|thumb|left| വടക്കേ ഗോപുരവാതിൽ- [[പിത്തള]] കൊണ്ട് പൊതിഞ്ഞിരിക്കുന്നു]] --> [[ശ്രീകോവിൽ|ശ്രീകോവിലിന്റെ]]‍ കിഴക്കുഭാഗത്ത് ഒരു രഹസ്യ അറയാണ്. ഈ അറയ്ക്ക് പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്ത് ഒരു വാതിലുണ്ട്. അതിൻ്റെ മുഖം ശ്രീകോവിലിലേക്കാണ്‌‍. പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനമായിട്ടുള്ള ഈ കവാടം എല്ലായ്പ്പോഴും ചുവന്ന പട്ടുവിരിച്ച് മൂടിയിട്ടിരിക്കും. രഹസ്യ അറയ്ക്ക് [[ശ്രീമൂലസ്ഥാനം]] എന്നും പറയുന്നു. പരശുരാമൻ സൃഷ്ടിച്ച മഹാമേരുചക്രവും ശ്രീ ശങ്കരാചാര്യർ പ്രതിഷ്ഠിച്ച ശ്രീചക്രവും ഒപ്പം സംഹാരമൂർത്തിയായ "രുധിര മഹാകാളിയുടെ" പ്രതിഷ്ഠയും ഈ രഹസ്യ അറയിൽ ഉണ്ടെന്നാണ് വിശ്വസിച്ചുവരുന്നത്. ചേരൻ ചെങ്കുട്ടുവൻ മൂലപ്രതിഷ്ഠ (കണ്ണകി പ്രതിഷ്ഠ ) നിർവഹിച്ച സ്ഥലമായ ശ്രീമൂല സ്ഥാനമാണ് രഹസ്യഅറയാക്കിയിരിക്കുന്നത് എന്നും പറയപ്പെടുന്നുണ്ട്. ശ്രീകോവിലിലേക്കു മാത്രം ഒരു ചെറിയ കവാടമുള്ളതും, മറ്റു ഭാഗങ്ങൾ കരിങ്കല്ല് കൊണ്ട് അടച്ചു കെട്ടിയതുമായ രഹസ്യ അറയുടെ കവാടത്തിന് ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരവും രണ്ടടി വീതിയും കാണും. കവാടത്തിലേക്ക് കയറിച്ചെല്ലാൻ മൂന്ന് തൃപ്പടികളും ശ്രീകോവിലിനുള്ളിലുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിലെ ശിവൻ്റെ നടയ്ക്കുള്ള മണ്ഡപത്തിൻ്റെ വടക്കേ അറ്റത്തായി നാലമ്പലത്തിനുള്ളിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായിട്ടാണ് രണ്ട് നിലയുള്ള പള്ളിമാടം. നിത്യേന വിളക്കുവയ്പ്പ് നടത്തുന്ന പള്ളിമാടത്തിലാണ് ഭഗവതിയുടെ പള്ളിവാളും, ചിലമ്പും പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിക്കുന്നത്. അശ്വതി കാവുതീണ്ടലിനു നടയടച്ചതിന് ശേഷം, പൂയം നാളിൽ നട തുറക്കുന്നതു വരെ വഴിപാടുകൾ ഭക്തജനങ്ങൾ പള്ളിമാടത്തിനു മുന്നിലാണ് അർപ്പിക്കാറ്. == പ്രതിഷ്ഠകൾ == [[ചിത്രം:Kodungallur Bhagavathy.jpg|thumb|200px|കൊടുങ്ങല്ലൂരമ്മ]] ആദിപരാശക്തിയായ ശ്രീ [[ഭദ്രകാളി| "ഭദ്രകാളിയാണ്"]] ക്ഷേത്രത്തിലെ [[പതിഷ്ഠ| മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠ]]. വരിക്കപ്ലാവിൽ നിർമ്മിച്ച ബിംബത്തിൻ്റെ ദർശനം വടക്കോട്ടാണ്‌. ദാരുബിംബത്തിന് എടുത്തു മാറ്റാവുന്ന ഒരു സ്വർണ്ണഗോളകയും ഉണ്ട്. ദാരിക വധത്തിന് ശേഷം പ്രദർശിപ്പിച്ച വിശ്വരൂപത്തിൽ ഉഗ്രമായ രൗദ്രഭാവ ത്തിലാണിരിക്കുന്നത്. കാളിയുടെ നിറം കറുപ്പാണ്. ചാന്താട്ടം ചെയ്യുന്നതിനാൽ വിഗ്രഹവും കറുപ്പു നിറത്തിലാണ്. പ്രതിഷ്ഠയ്ക്ക് പീഠത്തോടുകൂടി ഉദ്ദേശം ആറടി ഉയരമുണ്ട്. വലത്തെ കാൽ മടക്കി ഇടത്തേത് തൂക്കിയിട്ട രൂപത്തിലാണ്‌ ഇരിപ്പ്. തലയിൽ കിരീടമുണ്ട്. ഭഗവതിയുടെ ഇടത്തെ കാതിൽ ആനയും വലത്തേ കാതിൽ സിംഹവുമാണ് കമ്മലായിട്ടുള്ളത്. മുഖത്ത് ദ്രംഷ്ടകളുണ്ട്. ബിംബത്തിൽ വൃത്താകാരത്തിലുള്ള താലിമാലകളും വഴിപാടായി ലഭിച്ചിട്ടുള്ള നിരവധി ആഭരണങ്ങളും ചാർത്താറുണ്ട്. ഭഗവതിയ്ക്ക് എട്ട് കൈകൾ കാണുന്നുണ്ട് എങ്കിലും കൈകളിലുള്ള ആയുധങ്ങൾ വ്യക്തമായി കാണാൻ കഴിയുന്നില്ല. എട്ട് കൈകളിൽ വലതുഭാഗത്ത് മുകളിൽ നിന്നും താഴോട്ട് ആദ്യത്തേതിൽ തൃശൂലവും രണ്ടാമത്തേതിൽ ഖട്വാഗവും, മൂന്നാമത്തേതിൽ കൈമുന്നിലേക്ക് മടക്കി മേൽ വയറിനോടൊപ്പം നിൽക്കുന്നതിൽ നന്ദകം വാളും, നാലാമത്തേതിൽ ദാരിക ശിരസ്സുമാണുള്ളത്. ഇടതുഭാഗത്ത് ഒന്നാമത്തേതിൽ മണിനാഗവും, രണ്ടാമത്തെതിൽ ചിലമ്പും, മൂന്നാമത്തതിൽ മുന്നിലേക്ക് നീട്ടിപ്പിടിച്ച വട്ടകവും, നാലാമത്തേതിൽ ഓട്ടുമണിയുമാണ് കാണാൻ കഴിയുക. പ്രതിഷ്ഠയ്ക്ക് മുന്നിൽ അഷ്ടബന്ധമിട്ട് പീഠത്തിലുറപ്പിച്ച ബലികല്ലുണ്ട്. ഇതിന് പ്രത്യേക സ്വർണ്ണ ഗോളകയും പ്രഭാമണ്ഡലവും ഉണ്ട്. ശ്രീചക്ര പ്രതിഷ്ഠയുള്ള ക്ഷേത്രമാണിത്. [[പ്രമാണം:Kannaki_staue_as_created_by_Cheran_Chenkuttavan.jpg|ലഘുചിത്രം|ചേരൻ ചെങ്കുട്ടുവൻ പ്രതിഷ്ഠിച്ച കണ്ണകിവിഗ്രഹം]] === രഹസ്യ അറ === പ്രധാന ശ്രീകോവിലിന് കിഴക്കുഭാഗത്തായി ഒരു രഹസ്യ അറയുണ്ട്. ഇതിൻ്റെ പടിഞ്ഞാറു ഭാഗത്ത് ഉള്ളിൽ നിന്ന് ബന്ധിച്ച മരം കൊണ്ടുള്ള ഒരു വാതിലുണ്ട്. അതായത് മുഖ്യ ശ്രീകോവിലിൽ നിന്ന് കിഴക്കോട്ടു കടക്കത്തക്കരീതിയിലാണ് ഈ അറ. രഹസ്യ അറയുടെ വാതിൽ ചുവന്ന പട്ട് കൊണ്ട് മൂടിയിരിക്കും. ഈ രഹസ്യ അറയ്ക്ക് "ശ്രീമൂലസ്ഥാനം" എന്ന പേരും ഉണ്ട്. ഉള്ളിൽ അഷ്ടബന്ധമിട്ട് ഉറപ്പിച്ചതും, സ്വർണ്ണ ഗോളക കൊണ്ട് പൊതിഞ്ഞതുമായ രുധിര മഹാകാളിയുടെ മൂലബിംബവും അഞ്ചു ശ്രീചക്രങ്ങളും പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. "രുധിര മഹാകാളി" കോപമൂർത്തിയായതിനാൽ നേരിട്ട് ദർശനം പാടില്ലത്രെ; അതിനാൽ ഈ വിഗ്രഹം കറുത്ത തുണിയിട്ട് മൂടിയിരിക്കുകയാണ്, പകരം ഭക്തർക്കു ദർശിക്കാൻ വടക്കു ദിക്കിലേക്ക് ദർശനമായി ഭദ്രകാളിയുടെ മറ്റൊരു ദാരുബിംബവും അതിന് മുമ്പിലായി ത്രിപുര സുന്ദരിയുടെ അർച്ചനാ ബിംബവും പ്രഭാമണ്ഡലവും പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. അതാണ് കൊടുങ്ങല്ലൂരമ്മയായി നാം ദർശിക്കുന്നത്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പരമാധികാരി വലിയ തമ്പുരാനോ അമ്മത്തമ്പുരാട്ടിയോ ക്ഷേത്രദർശനത്തിന് വരുന്ന സമയത്തോ [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ രാജവംശം|കൊടുങ്ങല്ലൂർ കോവിലകത്തെ]] ഒരു സന്തതിയെ ഒന്നാംപിറന്നാളിന്‌ രുധിര മഹാകാളിക്ക് മുന്നിൽ (പടിഞ്ഞാറേ നടയ്ക്കൽ) അടിമ കിടത്താൻ കൊണ്ടുവരുമ്പോഴോ മാത്രമേ ശ്രീകോവിലിന്റെ പടിഞ്ഞാറെ നട തുറക്കുകയുള്ളു. തമ്പുരാനോ തമ്പുരാട്ടിയോ നടയ്ക്കൽ എത്തി നമസ്ക്കരിച്ചു കഴിഞ്ഞാൽ പടിഞ്ഞാറെ നടയ്ക്കൽ സ്ഥാപിച്ചിട്ടുള്ള മണി അഞ്ച് പ്രാവശ്യം മുഴക്കും. ഈ അവസരത്തിൽ ശ്രീകോവിലിന്റെ പടിഞ്ഞാറെനടയുടെ വലത്തെ കതകു മാത്രം തുറന്നുകൊടുക്കും. തമ്പുരാൻ നമസ്കരിച്ച് എഴുന്നേൽക്കും മുൻപ് നട അടച്ചുകഴിയും. ചെങ്കുട്ടവൻ കണ്ണകിയെ മൂലപ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയ സ്ഥലമാകാം പിന്നീട് രഹസ്യ അറയായത്. രഹസ്യ അറയിൽ നിന്ന് കിഴക്കുഭാഗത്തേക്ക് ഉദ്ദേശം നൂറടിയോളം ദൂരത്തിൽ ഒരു തുരംഗം ഉണ്ടായിരുന്നു. മീനഭരണി കഴിഞ്ഞ് നട അട അടച്ചുകിടക്കുന്ന ദിവസങ്ങളിൽ നടതുറപ്പുവരെ അടികളാണ് എല്ലാ പൂജകളും നിർവ്വഹിക്കുന്നത്. ഓരോ യാമത്തിലും ഓരോ പൂജയെന്ന കണക്കിലാണ് ഇത് നടത്തുന്നത്. ഇതിന്നായി അടികൾ ഈ തുരംഗത്തിൽ കൂടിയായിരുന്നുവത്രെ പണ്ട് പോയിരുന്നത്. എന്നാൽ ഇപ്പോൾ ഈ തുരംഗം അടഞ്ഞുകിടക്കുന്നു. പുറമെ നിന്നുള്ള പ്രവേശന ദ്വാരത്തിൽ ഇപ്പോൾ ഒരു ദീപസ്‌തംഭവും ഭണ്ഡാരവും സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഉത്സവത്തിന് ആനകളെ ഇന്നും ഈ തുരംഗത്തിന്നു മുകളിലൂടെ കടത്തിവിടാറില്ല. ആനകൾ അവിടെയെത്തിയാൽ പ്രദക്ഷിണം മുഴുമിക്കാതെ മടങ്ങുകയാണ് പതിവ്. <ref name="nanda"/> === പരമശിവൻ === മറ്റൊരു മുഖ്യ പ്രതിഷ്ഠയായ [[ശിവൻ|ശിവന്റെ]] ദർശനം കിഴക്കോട്ടാണ്. ശിവക്ഷേത്രത്തിന്റെ തറ കരിങ്കല്ലുകൊണ്ടും ചുമരുകൾ വെട്ടുകല്ലുകൊണ്ടും തീർത്തതാണ്. [[നന്ദി]] പ്രതിഷ്ഠ ഇവിടെയില്ല. ശിവക്ഷേത്രത്തിന്റെ കിഴക്കുഭാഗത്തുള്ള [[ബലിക്കല്ല്]] സാമാന്യം വലുതാണ്. ശിവന് പ്രത്യേക ഉത്സവങ്ങളും ധ്വജവും ഇല്ല. === ക്ഷേത്രപാലകൻ === [[ചിത്രം:BhagavathiTemple,KDR4.JPG|thumb|200px|ക്ഷേത്രപാലകന്റെ ക്ഷേത്രം‍]] ഭദ്രകാളി ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്ന ഒരു പ്രതിഷ്ഠ ആണിത്. കൊടുങ്ങല്ലൂർ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ സംരക്ഷകൻ ആയിട്ടാണ് സങ്കല്പം. വടക്കേനടയിൽ നിന്ന് അല്പം കിഴക്കോട്ട് നീങ്ങി കാണുന്നതാണ് [[ക്ഷേത്രപാലകൻ|ക്ഷേത്രപാലക]]ന്റെ പ്രതിഷ്ഠ. ശിവചൈതന്യം നിറഞ്ഞ മൂർത്തിയാണിത്. 12 അടിയോളം ഉയരമുണ്ട്. ഇതാണ് [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] ഏറ്റവും ഉയരം കൂടിയ വിഗ്രഹം. മലബാറിലെ ക്ഷേത്രപാല ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ക്ഷേത്രപാലൻ കൊടുങ്ങല്ലൂരിൽ നിന്ന് വന്നു എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. ഇത് [[തമിഴ്നാട്|തമിഴ്നാട്ടിലെ]] [[ചതുക്കപ്പൂതം|ചതുക്കപൂതമാണെന്നും]] അതല്ല കാലഭൈരവനാണെന്നും അഭിപ്രായമുണ്ട്.<ref name="pgr"/> [[ശർക്കരപ്പായസം|ശർക്കരപായസത്തിൽ]] [[തൈര്|തൈര്‌]] ചേർത്ത [[പുളിഞ്ചാമൃതം|പുളിഞ്ചാമൃതമാണ്‌]] പ്രത്യേക നിവേദ്യം. ക്ഷേത്രപാലകന്റെ നടയ്ക്ക് മുന്നിലുള്ള കല്ലിലാണ് മുട്ട് ഇറക്കുന്നതിനുള്ള [[നാളികേരം]] ഉടക്കുക. ദേവീക്ഷേത്രത്തിലേക്കുള്ള തുലാഭാരം ക്ഷേത്രപാലകന്റെ നടയിലാണ് നടത്തി വരുന്നത്. ഇവിടത്തെ പ്രത്യേക വഴിപാട് ചമയമാണ്. വൈകീട്ട് ക്ഷേത്രപാലകന്റെ ക്ഷേത്രം കുലവാഴ, കുരുത്തോല, കരിക്കിൻകുല എന്നിവകൊണ്ട് അലങ്കരിക്കുകയും, ദേവി ക്ഷേത്രത്തിലെ ദീപാരാധനയ്ക്ക് ശേഷം ക്ഷേത്രപാലകന്റെ മുമ്പിൽ നാളികേരം എറിഞ്ഞ് ഉടയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ശേഷം ക്ഷേത്രപാലകനെ 101 വസ്ത്രം ഉടുപ്പിക്കും. മുഖത്ത് ചന്ദനം ചാർത്തി തണ്ണീരാമൃതം നിവേദ്യം നൽകും. ഇതിനെയാണ് ചമയം എന്ന് പറയുന്നത്. ഇന്ത്യയിലെ ശക്തിപീഠക്ഷേത്രങ്ങളിൽ കാവൽദൈവമായി കാലഭൈരവനെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിക്കുന്നതും ഇതിന്‌ സമാനമായി ചൂണ്ടിക്കാണിക്കപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ ഇത് കാലഭൈരവൻ ആണെന്നും വിശ്വാസമുണ്ട്. === തവിടാട്ട് മുത്തി (തവിട്ട് മുത്തി) === <!-- [[ചിത്രം:തവിടാട്ട്മുത്തി.jpg|thumb|200px|left| തവിടാട്ട് മുത്തി]] --> [[കാളി]] രൂപത്തിലുള്ള ഭഗവതിയാണിത്. മേൽക്കൂരയോ ചുറ്റുമതിലോ ഇല്ല. പുറത്ത് ശിവന്റെ നടക്കൽ ഇടതുഭാഗത്തായാണ് പ്രതിഷ്ഠ. [[തവിട്]] കൊണ്ട് ഉഴിഞ്ഞിടുകയാണ് പ്രധാന വഴിവാട്. തവിട്ടുമുത്തിക്ക് തവിട് ആടിക്കാം എന്ന വഴിപാട് നേർന്നാൽ വിട്ടുമാറാത്ത ശ്വാസകോശ സംബന്ധമായ അസുഖങ്ങൾ മാറിക്കിട്ടും എന്നാണ് വിശ്വാസം. ഏകദേശം രണ്ടടി ഉയരമുള്ള പീഠത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുള്ള ഒന്നര അടി ഉയരമുള്ള തവിട്ടുമുത്തിയുടെ വിഗ്രഹം എട്ട് തൃകൈകളോടുകൂടിയ ദേവിരൂപമാണ്. ഇവിടെ നിത്യപൂജയോ നിവേദ്യമോ ഇല്ല. ഭക്തജനങ്ങൾ വഴിപാടായി ആടിക്കുന്ന തവിടാണ് തവിട്ടുമുത്തിക്ക് പൂജയും നിവേദ്യവും. തവിട് ആടിക്കാനുള്ള അവകാശം പത്മശാലീയ എന്ന സമുദായക്കാർക്ക് ആണ്. === വസൂരിമാല === [[ചിത്രം:BhagavathiTemple,KDR5.JPG|thumb|200px|വസൂരിമാലയുടെ ക്ഷേത്രം]] പടിഞ്ഞാറെ നടയിലുള്ള പ്രതിഷ്ഠയാണ് വസൂരിമാല. ദേവീഭക്തയായി മാറിയ ദാരികന്റെ പത്നി മനോദരി ആണിതെന്ന് ഐതിഹ്യം. വടക്കോട്ടാണ് ദർശനം. ഇതിന് മേൽക്കൂരയില്ല. വിഗ്രഹത്തിന് 4 അടിയോളം ഉയരമുണ്ട്. [[മഞ്ഞൾ|മഞ്ഞൾപ്പൊടി]] ആടിക്കലാണ് പ്രധാന വഴിപപട്. പ്രത്യേക ക്ഷേത്രം ഉണ്ടെങ്കിലും നിത്യപൂജയില്ല. പകരം സപ്തമാതൃക്കളുടെ ക്ഷേത്രത്തിൽ പ്രത്യേക പീഠത്തിൽ വസൂരിമാല സങ്കല്പത്തിൽ നിത്യപൂജയും നിവേദ്യങ്ങളും നടത്തി വരികയാണ് പതിവ്. വസൂരിമാലയ്ക്കുള്ള വഴിപാടാണ് ഗുരുതി. പത്മദളം വരച്ച് കുരുമുളക്, മഞ്ഞൾ എന്നിവ തൂവുകയാണ് ഇവിടത്തെ പ്രധാന വഴിപാട്. വസൂരിമാല ഭൂമിദേവിയെ പ്രതിനിധാനം ചെയ്യുന്നതായി കരുതപ്പെടുന്നുണ്ട്. പത്മദളം സ്ത്രീലിംഗത്തിൻ്റെ പ്രതീകമായതുകൊണ്ട് അതു വരച്ച് ജീവരക്തമൊഴുക്കി ദേവിയെ ഓജസ്വിനിയാക്കുന്ന പ്രക്രിയയാണ് ഈ പൂജയിൽ അന്തർഭവിച്ചിട്ടുള്ളത് എന്നു കരുതേണ്ടിയിരിക്കുന്നു. വസൂരി പോലുള്ള അസുഖങ്ങൾ വരാതെ ഇരിക്കാനും ഈ വഴിപാട് ചെയ്യുന്നു എന്നൊരഭിപ്രായവുമുണ്ട്. വസൂരിമാല എന്ന പേരുതന്നെ അതിനുള്ള തെളിവായി കണക്കാക്കാവുന്നതാണ്. വസൂരിമാലയുടെ നടയ്ക്കലാണ് പണ്ട് “ഗുരുതി” നടന്നിരുന്നത്. ഇപ്പോഴും ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ വസൂരിമാലയ്ക്കാണ് കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭഗവതി ക്ഷേത്രത്തിലെ ഗുരുതി ചാർത്തുക. ദാരികന്റെ വധം ഉറപ്പായപ്പോൾ പത്നിയായ മനോദരി ശിവനെ തപസ്‌ ചെയ്യുകയും വസൂരി രോഗത്തിന്റെ വിത്തുകൾ വരമായി വാങ്ങുകയും ചെയ്തു. മനോദരി ഇത് ആദ്യം പ്രയോഗിച്ചത് തന്റെ ഭർത്താവിന്റെ ഘാതകിയായ ഭദ്രകാളിയുടെ നേർക്കാണ്. ഇതറിഞ്ഞ ശിവൻ ഘണ്ഠാകർണ്ണനെ സൃഷ്ടിക്കുകയും അദ്ദേഹം ഭഗവതിയുടെ രോഗം ഭേദം ആക്കുകയും ചെയ്തു. ഭഗവതി പിന്നീട് മനോദരിയുടെ കയ്യും കാലും ഛേദിക്കുകയും പശ്ചാത്തപിച്ച മനോദരിയെ "വസൂരി" എന്ന് പേരിട്ട് കൈലാസത്തിലേക്ക് കൂട്ടിക്കൊണ്ടുപോവുകയും ചെയ്തു എന്നാണ് ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പുരാണകഥ. === സപ്തമാതൃക്കൾ === ശിവൻ്റെ ശ്രീകോവിലിൻ്റെ തെക്കു ഭാഗമായിട്ടാണ് സപ്തമാതൃക്കളുടെ പ്രതിഷ്ഠ. ഭഗവതിയുടെ ശ്രീകോവിലിന്റെ തുടർച്ചയാണിത്. ആദിപരാശക്തിയുടെ ഏഴു ഭാവങ്ങൾ ആണ് [[സപ്തമാതാക്കൾ]] എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. ഭഗവതിയുടെ ശ്രീകോവിലിനോട് ചേർന്ന് പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് ഭിത്തിയുടെ തുടർച്ചയായി, കിഴക്കുപടിഞ്ഞാറ് നീളത്തിൽ വടക്കോട്ട് ദർശനമായി മൂന്ന് നടകളായി പ്രത്യേക പ്രാധാന്യത്തോടെ പ്രതിഷ്ഠിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. പ്രധാന മൂർത്തിയായ ഭഗവതിയേയും കൂട്ടിയാൽ അഷ്ടമാതൃക്കളാകും. സപ്തമാതൃക്കളായ [[ബ്രാഹ്മി]] (അഥവാ ബ്രഹ്മാണി), [[മഹേശ്വരി]], [[വൈഷ്ണവി]], [[കൌമാരി]], [[ഇന്ദ്രാണി]], [[വാരാഹി]], [[ചാമുണ്ഡി]] എന്നീ ഏഴ് ദേവികളെയും അംഗരക്ഷകരായി [[ഗണപതി]], [[വീരഭദ്രൻ]] എന്നിവരേയും പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഭഗവതി പ്രതിഷ്ഠ നിർമ്മിച്ച അതേ വരിക്കപ്ലാവിൻ്റെ തടി കൊണ്ടാണ് സപ്തമാതൃക്കളുടെ വിഗ്രഹവും നിർമിച്ചിട്ടുള്ളത് എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. വസൂരിമാലയെ സങ്കൽപ്പിച്ചുള്ള നിത്യപൂജയും നിവേദ്യങ്ങളും സപ്തമാതൃക്കളുടെ ക്ഷേത്രത്തിലാണ് നടത്തിവരുന്നത്. === കുരുംബക്കാവ് === [[പ്രമാണം:Turmeric polluting oftemple kdlr.jpg|ലഘുചിത്രം|മഞ്ഞൾപൊടി വഴിപാട് ]] ശ്രീ കുരുംബ ഭഗവതി ക്ഷേത്രത്തിൽനിന്നും ഏകദേശം 300 മീറ്റർ തെക്ക് മാറി ദേശീയപാത 17ന് ചേർന്ന് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനമായി ശ്രീകുരുംബക്കാവ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ചേരൻ ചെങ്കുട്ടവൻ ആദ്യമായി കണ്ണകിയെ (കന്യാവ്) പ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയത് ഇവിടെയാണ് എന്നാണ് ചരിത്രം. ഇവിടെയാണ് കൊടുങ്ങല്ലൂർ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ മൂലകേന്ദ്രം. ഇവിടെനിന്നും ഭഗവതിയെ ഇന്നത്തെ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് മാറ്റി പ്രതിഷ്ഠിച്ചു എന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത്. താലപ്പൊലിയോടനുബന്ധിച്ചുള്ള രാപകൽ എഴുന്നള്ളിപ്പ് ആരംഭിക്കുന്നത് ഇവിടെ നിന്നുമാണ്. താലപ്പൊലി മഹോത്സവത്തോട് അനുബന്ധിച്ച് എത്തിച്ചേരുന്ന [[കുഡുംബി]] സമുദായക്കാർ ദേവി ക്ഷേത്രത്തിൽ നട തള്ളാനുള്ള ചെമ്മരിയാടുകളെയും പഴക്കുലയും വാദ്യഘോഷങ്ങളോടെ ആനയിക്കുന്നതും ശ്രീകുരുംബക്കാവിൽ നിന്നുമാണ്. പരിസര വാസികളുടേയും ഭക്തജനങ്ങളുടേയും പരിശ്രമഫലമായി നിത്യേന ഉള്ള വിളക്കുവയ്പ്പ് മുടങ്ങാതെ നടന്നുപോരുന്നു. == പൂജകൾ == <!-- [[ചിത്രം:Pooja schedule kurumba temple kodungallur.jpg‎|left|‌‌thumb|180px|പൂജാ സമയങ്ങൾ]] --> ക്ഷേത്രത്തിലെ തന്ത്രികൾ താമരശ്ശേരി മേയ്ക്കാട്ടുമനയിലെ അംഗങ്ങളാണ്. നമ്പൂതിരിമാരിൽനിന്ന് അല്പം താഴെ എന്ന് കരുതുന്ന [[അടികൾ]] എന്ന പൂജാരിമാരാണ് ശാക്തേയ പൂജകൾ നിർവ്വഹിക്കുന്നത്. സാത്വിക പൂജകൾ നടത്തുന്നത് നമ്പൂതിരിമാരാണ്. ഓത്തില്ലാത്ത നമ്പൂതിരിമാരേ പൂജയ്ക്ക് വരാറുള്ളു. അടികൾ ക്ഷേത്രത്തിൻറെ ചുമതല മൂന്ന് മഠങ്ങൾക്കായി പങ്കുവച്ചിരുന്നു. അവ മഠത്തിൽ മഠം, കുന്നത്തു മഠം, നീലത്തും മഠം എന്നിങ്ങനെയാണ്. ക്ഷേത്രത്തിലെ പല ചടങ്ങുകളിലും അബ്രാഹ്മണസമ്പർക്കമാണ് മുന്നിൽ നിൽക്കുന്നത്. ക്ഷേത്രഭരണം കൊച്ചിൻ ദേവസ്വം ബോർഡ് നിർവഹിക്കുന്നു. === സുവാസിനീപൂജ === മംഗല്യവതികളായ സ്ത്രീകൾ കുടുംബഐശ്വര്യത്തിനും നെടുമംഗല്യത്തിനും ഉത്തമദാമ്പത്യത്തിനും വേണ്ടി നേരിട്ട് നടത്തുന്ന സമൂഹ അർച്ചനയാണിത്. [[കുഡുംബി]] സമുദായത്തിലെ സ്ത്രീകൾ ആണ് പ്രധാനമായും കൊടുങ്ങല്ലൂർ താലപ്പൊലി ദിവസത്തിൽ സുവാസിനീപൂജ ആചരിക്കുന്നത് . == വഴിപാടുകൾ == <!-- [[ചിത്രം:കതിന.jpg|thumb| വെടിവഴിപാടിനായി കതിനകളൊരുക്കി വച്ചിരിക്കുന്നു]] --> * എറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട വഴിപാട് വെടിവഴിപാടാണ്. വലിയ വെടി, ചെറിയ വെടി എന്നിങ്ങനെ രണ്ടു തരം വഴിപാടുകൾ ഉണ്ട്. ബുദ്ധമതത്തിന്റെ മറ്റൊരു സംഭാവനയായാണ്‌{{തെളിവ്}} കതിന വെടികളെ കാണുന്നത്. * ഗുരുതിയാണ്‌ മറ്റൊരു വഴിപാട്. ശത്രുദോഷത്തിനും മാനസികപ്രശ്നങ്ങൾക്കും പരിഹാരമായി ചെയ്യുന്ന വഴിപാടാണിത്. ഗുരുതി വഴിപാട് നടത്തിവരുന്നത് വസൂരിമാല ക്ഷേത്രനടയ്ക്കലാണ്. ഉഗ്രരൂപിണിയായ ദേവിയുടെ ഉഗ്രത വർദ്ധിക്കാതിരിക്കാനാണ് ഗുരുതിപൂജ നടത്തിയിരുന്നത് എന്നാണ് വിശ്വാസം. വൃശ്ചിക- ധനു മാസങ്ങളിലെ മണ്ഡലകാലങ്ങളിലും, മീനഭരണിക്ക് തുടക്കം കുറിക്കുന്നതുതൊട്ട് ക്ഷേത്രനട തുറക്കും വരെയും ഗുരുതി വഴിപാട് നടത്താറില്ല. * വസൂരിമാലയ്ക്ക് മഞ്ഞൾപ്പൊടി ആടിക്കലാണ് പ്രധാന വഴിപാട്. ഒരു പ്രാവശ്യം ആടിച്ച പൊടി വീണ്ടും ആടിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്. * ക്ഷേത്രപാലകന് പ്രധാന വഴിപാട് ചമയമാണ്‌. 101 നാളികേരം ഉടയ്ക്കലും 101 വസ്ത്രം ഉടുപ്പിക്കലും ഇതിൽ പെടും. ക്ഷേത്രപാലകനുള്ള മറ്റൊരു വഴിപാട് പുളിഞ്ചാമൃതമാണ്. <!-- [[ചിത്രം:വസൂരിമാല.jpg‎|thumb|വസൂരിമാലക്ക് മഞ്ഞൾ ചാർത്തുന്ന ഭക്തർ, ചേരൻ ചെങ്കുട്ടവൻ സ്ഥാപിച്ച ഒറ്റമുലച്ചി കണ്ണകിയാണ് ഇതെന്ന് ചിലർ കരുതുന്നു]] --> * തവിടാടുമുത്തിക്കുള്ള പ്രധാന വഴിപാട് തവിട് ആടിക്കലാണ്. അതിനുള്ള അവകാശം പത്മശാലീയർക്കാണ്. ശ്വാസകോശ സംബന്ധമായ രോഗങ്ങൾ മാറിക്കിട്ടും എന്നാണ് വിശ്വാസം. * ഒറ്റയപ്പവും ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടായി നടത്തപ്പെടുന്നു. ഗുരുതി പുഷ്പാഞ്ജലി, രക്ത പുഷ്പാഞ്ജലി, ശത്രുസംഹാര പുഷ്പാഞ്ജലി, മഹിഷാസുര മർദ്ദിനി പുഷ്പാഞ്ജലി എന്നിവയും പ്രധാന വഴിപാടുകളിൽ ഉൾപ്പെടും. [[പ്രമാണം:Kodungallur bharani komaram.jpg|ലഘുചിത്രം|ഭരണി തുള്ളാൻ എത്തിയ കോമരങ്ങൾ ]] == വിശേഷ ദിവസങ്ങൾ == === മീനഭരണി === {{Main|കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭരണി}} <!-- [[ചിത്രം:Bharani-flags kodungallur.jpg||thumb|200px| കുംഭഭരണിനാൾമുതൽ ക്ഷേത്രം കൊടിതോരണങ്ങൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കുന്നു‍]] --> ക്ഷേത്രത്തിലെ അറിയപ്പെടുന്ന പ്രധാന ഉത്സവങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് മീനഭരണി. ഭരണി എന്നാണറിയപ്പെടുന്നത്. താലപ്പൊലിയാണ് മറ്റൊരു ഉത്സവം. കുംഭ മാസത്തിലെ ഭരണിക്ക് ആരംഭിച്ചു മീന മാസത്തിലെ ഭരണിക്ക് അവസാനിക്കുന്ന ഭരണി ഉത്സവം മാർച്ച്‌, ഏപ്രിൽ മാസങ്ങളിലായി നടക്കുന്നു. ‌ഭദ്രകാളിയും ദാരികനും തമ്മിലുള്ള യുദ്ധമാണ് ഈ ആഘോഷത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനം എന്ന്‌ വിശ്വാസം. അമ്മയായ ഭഗവതിയെ കണ്ടാരാധിക്കാൻ വേണ്ടിയുള്ള ഒരു കൂട്ടം ജനങ്ങളുടെ കൂടിച്ചേരൽ ആണ് ഈ ഉത്സവം. ഈ ഉത്സവത്തിനു വരുന്നവരിൽ അധികവും കേരളത്തിന്റെ വടക്കൻ ജില്ലകളിൽ (കടത്തനാടൻ) നിന്നുള്ളവരാണെന്നത് ഒരു പ്രത്യേകതയാണ്‌. ഇന്നും കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭരണി ഈ പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്നുള്ളവർക്ക് ഉത്സവമാണ്‌. കൊടുങ്ങല്ലൂരും ചേരന്റെ രണ്ടാം തലസ്ഥാനമായ തൊണ്ടി (തിണ്ടിസ്) പട്ടണം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഈ സ്ഥലങ്ങളും തമ്മിലുള്ള പുരാതന കാലത്തെ ബന്ധമായിരിക്കണം ഈ ആചാരങ്ങൾക്ക് പിന്നിൽ എന്ന് ചില ചരിത്രകാരന്മാർ കരുതുന്നു. <ref> {{cite book |last=വേലായുധൻ |first= പണിക്കശ്ശേരി|authorlink= വേലായുധൻ പണിക്കശ്ശേരി|coauthors= |editor= |others= |title=സഞ്ചാരികൾ കണ്ട കേരളം|origdate= |origyear= |month= |url= |format= |edition= 2001|series= |date= |year= |month= |publisher= കറൻറ് ബുക്സ്|location= കോട്ടയം|language= മലയാളം|isbn=81-2401-053-6 |oclc= |doi= |id= |pages=434 |chapter= |chapterurl= |quote= }} </ref> <!-- [[ചിത്രം:Podikkalam aalthara.jpg|thumb|മറ്റു ദേശക്കാർക്ക് അവകാശമുള്ള ആൽത്തറകളിൽ ഒന്ന്]] --> ഭഗവതിയുടെ ദ്രാവിഡബന്ധം വെളിവാക്കുന്ന ധാരാളം ചടങ്ങുകൾ മീനഭരണിക്ക്‌ കാണാൻ കഴിയും. കാവുതീണ്ടല്, മന്ത്രതന്ത്രാദികൾ ഇല്ലാത്ത കൊടിയേറ്റം, കോഴികല്ല്‌ മൂടല്, കോഴിയും പിടിയും എന്ന വിഭവം തയ്യാറാക്കൽ, പാലക്കാവേലൻറെ വരവ്‌, ഉണക്ക ചെമ്മീൻ, മലർ തുടങ്ങിയവ വാങ്ങുക എന്നി പ്രത്യേക അനുഷ്ഠാനങ്ങളാണ്. കൊടിയേറ്റ് ചടങ്ങ് കുംഭമാസത്തിലെ ഭരണിനാളിൽ നടക്കുന്നു. ഇതിനെ ഭരണിവേല കൊടിയേറുക എന്നാണ്‌ പറയുന്നത്. <ref name="pckartha"/> തലേ ദിവസം നടക്കുന്ന ചടങ്ങായ (അശ്വതി നാളിൽ) അശ്വതീകാവുതീണ്ടലാണ്‌ എങ്കിലും പ്രധാനപ്പെട്ടത്. മീനഭരണി ദിവസം ക്ഷേത്രത്തിൽ യാതൊരാഘോഷവുമില്ല. പിന്നീട് പൂയം നാളിലെ നടതുറപ്പ് ആണ് പ്രധാനം. കുംഭമാസത്തിലെ ഭരണിദിവസമുള്ള കൊടിയേറ്റുമുതൽ മീനമാസത്തിലെ അശ്വതിനാൾ വരെയുള്ള ദിവസങ്ങളാൺ ആഘോഷങ്ങൾ മുഴുവനും. ഇക്കാലയളവിൽ കേരളത്തിലെ മിക്ക ദ്രാവിഡ ക്ഷേത്രങ്ങളിലും പൂരം, കുത്തിയോട്ടം, കെട്ടുകാഴ്ച എന്നീ ആഘോഷങ്ങൾ നടക്കുന്നു. അശ്വതിനാളിനു മുന്നേ തന്നെ വിദൂരദേശങ്ങളിൽ നിന്നും നിരവധി പേർ കാവിലെത്തും. വ്രതാനുഷ്ഠാനത്തോടെ എത്തുന്ന ഭക്തരെ ഭരണിക്കാർ എന്നാണ്‌ വിളിക്കുക.<ref name="pckartha"/> [[പ്രമാണം:Komarangal.jpg|ലഘുചിത്രം|the devotees of Kodungallur bhagavati in special attire and weapon of old age]] [[കുംഭം|കുംഭമാസത്തിലെ]] കൊടിയേറ്റിനോടനുബന്ധിച്ച് നടക്കുന്ന ചടങ്ങുകളിൽ ആശാരിയും തട്ടാനും ചേർന്ന് നടത്തുന്ന ഒന്നുണ്ട്. വീരാശാരിയും മലയൻ തട്ടാൻ എന്നു വിളിക്കുന്ന തട്ടാനുമാണവർ. തട്ടാൻ മണികിലുക്കി അമ്പലം വലം വെച്ച് ചടങ്ങുകൾക്ക് തുടക്കം കുറിക്കുന്നു. തുടർന്ന് പ്ലാപ്പിള്ളിത്തറവാട്ടിലെ മൂത്തന്മാർ ക്ഷേത്രം ശുദ്ധമാക്കുന്നു. അതോടെ അമ്പലത്തിനു ചുറ്റുമുള്ള എല്ലാ ആലിന്മേലും ഗോപുരത്തിലും കൊടിക്കൂറകൾ കെട്ടുന്നു. അതോടെ ഭരണിക്കാലം ആരംഭിക്കുകയായി.<ref name="pckartha"/> [[മീനം|മീനത്തിലെ]] തിരുവോണദിവസം മുതൽ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് ഭക്തജനപ്രവാഹം തുടങ്ങും. എല്ലാദേശത്തു നിന്നും ജനങ്ങൾ സംഘം ചേർന്ന് ഭരണിക്കാരായി വന്നു ചേരുന്നു. അശ്ലീലം കലർന്ന നാടൻ പാട്ടുകളോ പുരാണ കഥകളോ ഭഗവതി സ്തുതികളോ പാടി മണികെട്ടിയ വടിയുമായാണ്‌ അവർ വരിക. ഭഗവതിയെപ്പോലെ വാളും ചിലമ്പും പൂമാലകളും ധരിച്ച കോമരങ്ങളും ഇക്കൂട്ടത്തിൽ ഉണ്ടാകും. [[വയനാട്]], [[കണ്ണൂർ]], [[തലശ്ശേരി]], [[പാലക്കാട്]] എന്നിവടങ്ങളിൽ നിന്ന് സംഘമായി കാൽനടയായി വരുന്നവരും ഉണ്ട്. ഭരണിക്ക് പോകുന്നതിനു ഏഴുദിവസത്തെ വ്രതാചരണം അത്യാവശ്യമായിരുന്നു. [[ശബരിമല|ശബരിമലക്ക്]] പോകുന്നതു പോലുള്ള സന്നാഹങ്ങളും പൂജകളും കഴിച്ചാണ്‌ ഇവർ എത്തിയിരുന്നത്. പലരും കുടുംബ ക്ഷേത്രങ്ങളിലും കാവുകളിലും പൂജകൾ നടത്തിയിട്ടാണ് ഇങ്ങോട്ടേക്ക് വരുന്നത്. എല്ലാ ജാതിയില്പെട്ടവർക്കും കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭരണിക്ക് പോകാം എന്നും ആദിമകാലങ്ങളിൽ നിരവധി കോഴികളെ അറുത്ത് വെള്ളത്തിനു പകരം മദ്യം തർപ്പണം ചെയ്യുന്ന പതിവായിരുന്നു എന്നാണ്‌ വില്യം ലോഗൻ രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്. ശാക്തേയപൂജക്ക് ജാതിയോ താന്ത്രിക ആചാരങ്ങളോ നിർബന്ധം അല്ലാ എന്നതും മറ്റൊരു പ്രത്യേകത ആണ്.<ref> {{cite book |last=വില്യം| first= ലോഗൻ|authorlink=വില്യം ലോഗൻ |coauthors=|editor= ടി.വി. കൃഷ്ണൻ|title=മലബാർ മാനുവൽ|origdate= |origyear= |month= |url= |format= |edition= 6-‍ാം|series= |date= |year= |month= |publisher= മാതൃഭൂമി|location= കോഴിക്കോട്|language= മലയാളം|isbn=81-8264-046-6 |oclc= |doi= |id= |pages=440|chapter= |chapterurl= |quote= }} </ref> === കോഴിക്കല്ല് മൂടൽ === മീനഭരണിക്ക് പത്തു്‌ ദിവസം മുൻപാണ്‌ കോഴിക്കല്ലു മൂടൽ എന്ന ചടങ്ങ്. ആദ്യകാലങ്ങളിൽ നടക്കൽ കോഴിയെ അറുത്ത് ബലി കൊടുക്കുന്ന പതിവുണ്ടായിരുന്നു. മൃഗബലി പൊതുക്ഷേത്രങ്ങളിൽ നിരോധിച്ചതുമൂലം അതിനു പകരമായി ചുവന്ന പട്ട് കൊണ്ട് ബലിക്കല്ല് മൂടുന്ന ചടങ്ങാണ്‌ ഇപ്പോൾ നടത്തപ്പെടുന്നത്. കൂടാതെ പ്രതീകാത്മകമായി കുമ്പളങ്ങ മുറിക്കലും കോഴിയെ പറപ്പിക്കലും നടത്തിവരുന്നു. നിരോധനം വരുന്നതിനു മുന്പ് വടകരയിലെ തച്ചോളി വീട്ടിലെ അവകാശമായിരുന്നു ആദ്യത്തെ കോഴിയെ ബലി കഴിക്കുക എന്നത്. കോഴി ബലിയുള്ളപ്പോൾ കാവിന്റെ പരിസരത്തും, വീടുകളിലും കോഴി ഇറച്ചി കൊണ്ടുള്ള ഒരു വിശേഷ വിഭവം ഉണ്ടാക്കുന്നു. കോഴിയും പിടിയും എന്നാണ് ആ വിഭവത്തിന്റെ പേര്. ഇത് ഭഗവതിയുടെ പ്രസാദമായി കണക്കാക്കുന്നു. കോഴി ഇറച്ചി കൊണ്ട് ഉണ്ടാക്കുന്ന ഒരു മാംസേതര വിഭവമാണ് ഇത് മറ്റുള്ള ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ കാണാൻ സാധിക്കില്ല. ഇന്നും ആചാരത്തിന്റെ തുടർച്ചയെന്നോണം വീടുകളിൽ ഭരണി നാളിൽ സ്വാദിഷ്ഠമായ കോഴിയും പിടിയും അരി പായസവും വയ്ക്കുന്നു. ചിലരൊക്കെ രാത്രിയിൽ ഇവ വീതും വയ്ക്കുന്നു. രാത്രിയിൽ മുറിയടച്ചു ഇലയിൽ മരിച്ചുപോയ കാരണവന്മാർക്ക് വിളക്ക് വച്ച് മേല്പറഞ്ഞ ഭക്ഷണം കൊടുക്കുന്നതിനാണ് ‘വീത് ’ എന്ന് പറയുന്നത്. കോഴിക്കല്ല് മൂടിയാൽ പിന്നെ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടായ വെടി നിർത്തിവക്കുന്നു. പിന്നീട് നടതുറപ്പിനുശേഷമേ വീണ്ടും ഇത് പുനരാരംഭിക്കുകയുള്ളൂ. കോഴിക്കല്ല് മൂടൽ ചടങ്ങിനു ശേഷം, രേവതി നാളിൽ കളമെഴുത്തുപാട്ടുണ്ട്. അതിൻ കടത്തനാട്ടുകാർക്കാണ് അവകാശം. രേവതി ദിവസം സന്ധ്യയോടെ ദാരികന് മേൽ ഭഗവതിയുടെ വിജയം വിളിച്ചറിയിച്ചു കൊണ്ട് രേവതി വിളക്ക് തെളിയിക്കുന്നു.<ref name="pckartha"/> === കാവുതീണ്ടൽ (അഥവാ (കാവ് പൂകൽ) === [[ചിത്രം:Kodungallur Bharani.jpg|thumb|200px| കാവു തീണ്ടുന്ന കോമരങ്ങൾ]] ഭരണിനാളിനു തലേദിവസം അശ്വതി നാളിൽ നടക്കുന്ന പ്രത്യേക ചടങ്ങാണ് കാവുതീണ്ടൽ. ചിലപ്പോൾ കാവ് പൂകൽ എന്നും ഈ ചടങ്ങ് അറിയപ്പെടുന്നു. അശ്വതി ദിവസം രാവിലെ ഏഴ് മണിക്ക് പുലപ്പാടത്തു കാവിൽ നിന്നുള്ള വള്ളോൻ ആഘോഷമായി വന്നു ക്ഷേത്രത്തെ വലം വച്ചു പോകുന്നു. അന്ന് ഉച്ചക്ക് പന്ത്രണ്ട് മണിയോടെ ക്ഷേത്രത്തിൻറെ വടക്കേ നട അടച്ചുപൂട്ടും, പിന്നീട് ക്ഷേത്രത്തിനകത്തേക്ക് ആരേയും പ്രവേശിപ്പിക്കുകയില്ല. അത്താഴപൂജക്ക് ശേഷം അശ്വതീപൂജ എന്ന പേരിൽ രഹസ്യമായ മറ്റൊരു ചടങ്ങൂകൂടി നടത്തപ്പെടുന്നു. ദേവിയുടെ പ്രതിഷ്ഠയിൽ നിന്നും നിന്ന് ആഭരണങ്ങൾ എല്ലാം അഴിച്ചുമാറ്റി തൃച്ചന്ദനപ്പൊടി ചാർത്തുന്നു. ഭഗവതി ഒരു സാധാരണക്കാരിയായി മാറുന്നു എന്നാണ് സങ്കൽപ്പം. ദാരികനുമായുള്ള യുദ്ധത്തിൽ മുറിവേറ്റ ഭഗവതിക്കുള്ള ചികിത്സ എന്നാണ് ഇതിന്റെ പിന്നിലുള്ള വിശ്വാസം.<ref name="pckartha"> {{cite book |last= പി.സി|first=കർത്താ |authorlink=പ്രൊഫ.പി.സി.കർത്താ ‍|coauthors= |editor= |others= |title=ആചാരാനുഷ്ഠാനകോശം |origdate= |origyear=1998 |month=നവംബർ|url= |format= |accessdate= 2008 |edition=ദ്വിതീയ പതിപ്പ് |series= |date= |year=2003 |month= |publisher=ഡി.സി. ബുക്സ്|location=കേരളം |language=മലയാളം |isbn=81-7130-860-0 |oclc= |doi= |id= |pages= |chapter= |chapterurl= |quote= }} </ref> <!-- [[ചിത്രം:കോഴിക്കല്ല്-കുരുംബക്ഷേത്രം.jpg|thumb|left|250px|ക്ഷേത്രത്തിലെ ബലിക്കല്ല് - കോഴിക്കല്ല് എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഇതിലെ പദ്മദളങ്ങൾ ബൌദ്ധപാരമ്പര്യം തെളിയിക്കുന്നു]] --> ഇതിനുശേഷം നടതുറന്നു കഴിഞ്ഞാൽ [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ രാജവംശം|കൊടുങ്ങല്ലൂർ കോവിലകത്തെ]] വലിയ തമ്പുരാനെ ദേവിയുടെ ഭക്തന്മാരും [[ഒന്നു കുറെ ആയിരം യൊഗക്കാർ|യോഗക്കാരും]] ചേർന്ന് ആനയിച്ച് കൊണ്ടുവരുന്നു. അദ്ദേഹം കിഴക്കേ നടയിലുള്ള നിലപാടുതറയിൽകയറി കോയ്മ സ്വീകരിക്കുന്നതോടെ കാവ്തീണ്ടൽ അഥവാ കാവ് പൂകൽ ആരംഭിക്കുകയായി. കാവുതീണ്ടൽ എന്നു പറയുന്നത് ആദ്യകാലത്ത് കാവുമായി ബന്ധമുണ്ടായിരുന്ന എല്ലാ ജാതിക്കാർക്കും പിന്നീട് ക്ഷേത്രം വിലക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ വർഷത്തിലൊരിക്കൽ കാവിൽ പ്രവേശിക്കാനായി ഒരുക്കപ്പെട്ട ഒരു ദിനമാണ്‌. അതിന്റെ ഓർമ്മക്കായി ദേവീഭക്തന്മാരും കോമരങ്ങളും ഉറഞ്ഞ്തുള്ളി മൂന്നുവട്ടം ക്ഷേത്രത്തെ വലം വക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ മേൽക്കൂരയിലെ ചെമ്പ് പലകയിൽ അടിച്ചുകൊണ്ടാണ്‌ ഈ പ്രദക്ഷിണം വക്കൽ നടക്കുന്നത്. ഇതിനുശേഷം ഏഴുദിവസം കഴിഞ്ഞു പൂയം നാളിലെ ക്ഷേത്രനട തുറക്കൂ. ഇതിനെ പൂയത്തന് നാളിൽ നടതുറപ്പ് എന്നാണ്‌ പറയുക. (മീന ഭരണി ദിവസം ഭഗവതിക്ക് വരിയരി പായസം നിവേദിക്കുന്നു. ഇതല്ലാതെ മറ്റു ചടങ്ങുകൾ ഒന്നും ഭരണി ദിവസം നടക്കുന്നില്ല).<ref name="pckartha"/> കാവുതീണ്ടൽ കഴിഞ്ഞ് പിറ്റേ ദിവസം മീന ഭരണി ദിവസം വരിനെല്ലിന്റെ [[പായസം|പായസമാണ്‌]] നിവേദ്യമായി നൽകുക. പിറ്റേന്ന് മുതൽ ഒരോ നേരത്താണ്‌ പൂജ. ശാക്തേയ വിധിപ്രകാരമുള്ള പ്രത്യേക രഹസ്യ പൂജകൾ ആണിത്. വടക്കേ നട അടഞ്ഞു കിടക്കുന്നതിനാൽ അടികൾ കിഴക്കേ നട വഴിയാണ്‌ പൂജ ചെയ്യാനകത്ത് കയറുക. ആ ദിവസങ്ങളിൽ ഭക്തർക്ക് ദർശിക്കാൻ വേണ്ടി ഭഗവതിയെ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ മുകൾ ഭാഗത്തുള്ള പള്ളി മാടത്തിൽ സങ്കല്പിച്ചു ഇരുത്തുന്നു. <ref name="pckartha"/> ;കോമരങ്ങൾ രേവതി നാളിൽ കോമരങ്ങളേയും ഭക്തജനങ്ങളേയും കൊണ്ട് കാവ് നിറയുന്നു. ഒരോ ദേശത്തു നിന്നും എത്തുന്നവർക്ക് അവരുടേതായ ആൽത്തറകൾ കാവിലുണ്ട്. അവകാശത്തറകൾ എന്നാണിവ അറിയപ്പെടുന്നത്. കാവു തീണ്ടൽ സമയത്ത് അവകാശമുള്ളവർ ഒഴികെ ആരും ഈ തറകളിൽ കയറാറില്ല. ===പൂയത്തൻ നാളിലെ നടതുറപ്പ് (പൂയം തൊഴൽ) === മീനത്തിലെ അശ്വതി ദിവസം ഉച്ചയ്ക്ക് അടയ്ക്കുന്ന ക്ഷേത്ര നട തുടർന്ന് ഏഴ് ദിവസം അടച്ചിട്ടു പ്രത്യേക പൂജകൾ നടത്തുന്നു. ഇതിന് ശേഷം പൂയം ദിവസം ദർശനത്തിനായി നട തുറക്കുന്നു. ഇതിനെ പൂയത്തൻ നാളിലെ നടതുറപ്പ് എന്ന്‌ അറിയപ്പെടുന്നു. അന്ന് ഭഗവതിയെ സർവാഭരണ വിഭൂഷിതയായി, ഏറ്റവും സന്തുഷ്ടയായി ആണ് കാണാൻ സാധിക്കുക എന്നാണ് സങ്കല്പം. അന്ന് ദർശനം നടത്തുന്നത് ഏറെ ഐശ്വര്യകരമാണ് എന്നാണ് വിശ്വാസം. അതുകൊണ്ട് തന്നെ പൂയം തൊഴാൻ വലിയ തിരക്കാണ് അനുഭവപ്പെടുന്നത്. അതോടുകൂടി കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭരണി ഉത്സവത്തിലെ ചടങ്ങുകൾ പൂർണ്ണമാകുന്നു. === കൊടുങ്ങല്ലൂർ താലപ്പൊലി === [[മകരം]] 1 മുതൽ 4 ദിവസം (സാധാരണ ഗതിയിൽ ജനുവരി 14 അല്ലെങ്കിൽ 15 മുതൽ) നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന കൊടുങ്ങല്ലൂരിലെ പ്രസിദ്ധമായ മറ്റൊരു ഉത്സവമാണ് [[താലപ്പൊലി]]. മകരമാസത്തിലെ (ജനുവരി/ ഫെബ്രുവരി) സംക്രാന്തി മുതൽ നടക്കുന്ന ഒരു ഗംഭീര ഉത്സവമാണ് ഇത്. ഭരണി ഉണ്ടാകാറുള്ളത് പോലെയുള്ള ചടങ്ങുകൾ ഈ ഉത്സവത്തിന് ഉണ്ടാകാറില്ല. പകരം ഘോഷയാത്രകളും, ആനച്ചമയങ്ങളും, മേളവും, സുവാസിനീ പൂജ തുടങ്ങിയ നാരീ പൂജകളും മറ്റും ഇതിന്റെ ഭാഗമാണ്. വിളവെടുപ്പുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഈ ഉത്സവം, ഭക്തജനങ്ങളെ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് ആകർഷിക്കുന്നു. ഈ ദിവസങ്ങളിൽ ഭഗവതിയെ തൊഴുന്നത് ഐശ്വര്യവും സമൃദ്ധിയും നൽകുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. പ്രധാന ചടങ്ങുകൾ: * മകര സംക്രാന്തി ദിവസം വൈകുന്നേരം ആരംഭിക്കുന്നു. നാല് ദിവസം നീണ്ടുനിൽക്കുന്നു. ഇത് മിക്കവാറും ജനുവരി മാസത്തിലെ 14 അല്ലെങ്കിൽ 15 തീയതികളിലായി വരുന്നു. * 1001 വെടിവെച്ച് ക്ഷേത്രത്തിൽ ആഘോഷം തുടങ്ങുന്നു. * താലപ്പൊലിക്ക് രണ്ട് ദിവസം മുൻപ് തന്നെ സംഘക്കളി എന്ന ചടങ്ങ് ആരംഭിക്കുന്നു. * പഞ്ചവാദ്യം, പാണ്ടി, പാഞ്ചാരി വാദ്യഘോഷങ്ങളോടെ വലിയ ആനച്ചമയ ഘോഷയാത്രകൾ നടക്കും. * സുവാസിനീ പൂജ: മകരസംക്രാന്തിയിലെ ആദ്യ ദിവസം 'സുവാസിനി പൂജ' നടത്തുന്നു. കുടുംബി സമുദായക്കാർ ഇതിൽ ധാരാളമായി പങ്കെടുക്കാറുണ്ട്. ശർക്കരയും തേങ്ങയും അരിപ്പൊടിയും ചേർത്തുള്ള നിവേദ്യം ഭക്തർക്ക് നൽകുന്നു. സുവാസിനി പൂജ എന്നാൽ സ്ത്രീകളെ (സുവാസിനികളെ) പരാശക്തിയുടെ അംശമായി കണ്ട് പൂജിക്കുകയും ആദരിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ചടങ്ങാണിത്, ഇത് സ്ത്രീകളെ 'ജഗദീശ്വരി'യുടെ രൂപമായി കാണുന്നു. അവരെ ആദരിക്കുകയും പൂജിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇത് പരാശക്തിയായ ഭഗവതിയുടെ  സ്മരണയുടെയും ആരാധനയുടെയും ഒരു രൂപമാണ്. * പ്രത്യേകത: പകൽ ശീവേലിയും രാത്രി എഴുന്നള്ളിപ്പുമാണ്‌ താലപ്പൊലിയുടെ ചടങ്ങുകൾ. ഒരോ ദിവസവും സ്ത്രീകൾ താലത്തിൽ കൊണ്ടുവരുന്ന ധനധാന്യങ്ങൾ വാദ്യമേള അകമ്പടിയോടെ ഭഗവതിക്ക് മുന്നിൽ ചൊരിയുന്നതാണ്‌ പ്രധാന ചടങ്ങ്. ഐശ്വര്യവും സമൃദ്ധിയുമാണ് ഇതിന്റെ ഫലം എന്നാണ് വിശ്വാസം. ഈ ഉത്സവം, ഈ പ്രദേശത്തെ ഉത്സവ പ്രതീതിയിലാക്കുന്നു. * ദർശന സമയം: ധാരാളം ഭക്തർ എത്തുന്നതിനാൽ ക്ഷേത്രം കൂടുതൽ സമയം തുറന്നിരിക്കുന്നു. മിക്കവാറും ദിവസം മുഴുവൻ ദർശനം സാധ്യമാണ്. പഴയകാവുകളിൽ നടത്തപ്പെട്ടിരുന്ന പുരാതനമായ കൊയ്ത്തുത്സവങ്ങളുടെ പരിഛേദങ്ങളാണിവ. ഊർവരത, സമൃദ്ധി, കാർഷിക വിളവെടുപ്പ്, ഐശ്വര്യം, ശക്തി ആരാധന എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ആഘോഷമാണ് ഇത്. 9 മുതൽ 11 ആനകളെ എഴുന്നള്ളിക്കുന്ന നാലു ദിവസത്തെ ഗംഭീരമായ താലപ്പൊലിയുത്സവത്തിന് കേരളത്തിൽ പ്രശസ്തരായ കലാകാരന്മാർ പങ്കെടുക്കുന്ന മേളം, പഞ്ചവാദ്യം, കരിമരുന്നു പ്രയോഗം എന്നിവയുണ്ടാകും. രാത്രി താലപ്പൊലിയായിരുന്നു പണ്ട്. 85 വർഷമായിട്ട് അത് പകലത്തേയും പ്രധാന കാഴ്ചയാണ്‌‍. അതുപോലെ മുൻ കാലങ്ങളിൽ 7 ദിവസത്തെ താലപ്പൊലി ഉണ്ടായിരുന്നുവത്രെ. <ref name="mpn" /> ബുദ്ധമതക്കാരുടെ ''കതിനാ'' എന്ന ചടങ്ങുമായി ഇതിന്‌ സാമ്യമുണ്ട്.{{fact}} ക്ഷേത്ര നടത്തിപ്പിനാവശ്യമായ വിഭവസമാഹരണമാണ്‌ ഇതു കൊണ്ട് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്. മകര സംക്രമദിവസത്തിൽ ആയിരത്തൊന്നു കതിനാവെടികൾ മുഴങ്ങുന്നതോടെയാണ്‌ താലപ്പൊലിയുടെ തുടക്കം. വ്രതശുദ്ധകളായ കന്യകമാർ മംഗളവസ്തുക്കളും കാഴ്ചദ്രവ്യങ്ങളും നിറച്ച താലം ദേവിക്ക് വാദ്യഘോഷങ്ങളോടെ സമർപ്പിക്കുന്നു. അതാണ്‌ താലപ്പൊലി. താലപ്പൊലി ആരംഭത്തോടെ [[സംഘക്കളി]] ആരംഭിക്കും. ശാസ്താക്കളി, പാനയംകളി, യാത്രാക്കളി എന്നൊക്കെ ഈ അനുഷ്ഠാനത്തിനു പേരുണ്ട്. നൂറ്റൊന്നു ദിവസത്തെ 'കുളി'യും 51 ദിവസത്തെ വ്രതവും നോറ്റ് ചുവന്ന വസ്ത്രങ്ങൾ ധരിച്ച [[മലയരയൻ|മലയരയന്മാർ]] [[ഇരുമുടിക്കെട്ട്|ഇരുമുടിക്കെട്ടുകളുമായി]] വന്നെത്തുന്നു. താലപ്പൊലിക്ക് രണ്ട് ദിവസം മുൻപേ [[ചൊവ്വര]] ദേശത്തെ [[നമ്പൂതിരി|നമ്പൂതിരിമാർ]] വന്ന് സംഘക്കളി നടത്തുന്നു. [[കുടുംബി|കുടുംബികൾ]] ചെമ്മരിയാടുകളെ ഭഗവതിക്ക് നടയ്ക്ക് വെക്കുന്നു. ഈ പ്രാരംഭച്ചടങ്ങുകൾക്ക് ശേഷം നാലുദിവസത്തെ താലപ്പൊലിയുത്സവം നടക്കുന്നു. <ref name="pckartha" /> ഒന്നാം താലപ്പൊലിയുടെ പൂർണചുമതല ഒന്നു കുറെ ആയിരം യോഗത്തിനാണ്. യോഗക്കാരുടെ കൂട്ടമിരുത്തലും തമ്പുരാൻറെ സാന്നിദ്ധ്യവും പഴയ ചരിത്രസംഭവങ്ങൾക്ക് സാക്ഷ്യം വഹിക്കുന്നു. മറ്റ് മൂന്ന് ദിവസത്തെ താലപ്പൊലി നടത്തുന്നത് കൊച്ചിൻ ദേവസ്വം ബോർഡാണ്. എന്നാൽ പണ്ട് രണ്ടാം ഉത്സവം അയിരൂർ അയ്യായിരം നായർ കരയോഗവും, മൂന്നാം ദിവസത്തെ കൊച്ചികോവിലകവും നാലാം‍ ദിവസത്തെ കൊടുങ്ങല്ലൂർ തമ്പുരാക്കന്മാരും നടത്തിവന്നിരുന്നു. രണ്ടാം താലപ്പൊലി നടത്തിയിരുന്ന അയ്യൂരായിരം എന്ന യോഗക്കാർ കൊല്ലവർഷം 1075 നോടടുപ്പിച്ച് നാമാവശേഷമായിത്തീർന്നു. അതിനുശേഷം ദേവസ്വമാണ്‌ നേരിട്ട് നടത്തുന്നത്. അഞ്ച് മുതൽ എട്ട് വരെയും പണ്ട് താലപ്പൊലി ഉണ്ടായിരുന്നു. അഞ്ചാം താലപ്പൊലി [[ഈഴവർ|ചോവന്മാരും]] ആറാം താലപ്പൊലി [[വാലന്മാരും്‍|അരയന്മാരും]] ഏഴ് [[കണകർ|കണകന്മാരും]] എട്ടാമത്തേത് [[ചെറുമർ|ചെറുമരുമാണ്‌]] നടത്തിയിരുന്നത്. പിൽക്കാലത്ത് അത് നാല് ദിവസമായി ചുരുങ്ങി. <ref name="mpn"/> === ചാന്താട്ടം === [[മേടം|മേടമാസത്തിലെ]] [[കാർത്തിക (നക്ഷത്രം)|കാർത്തിക]] നാളിലെ ചാന്താട്ടം പ്രധാനമാണ്. തേക്കിൻകറ, ഗോരോചനം, കസ്തൂരി എന്നിവ കൂട്ടിച്ചേർത്ത് ഉണ്ടാക്കുന്ന ചാന്ത് ഉപയോഗിച്ചാണ് തടിയിൽ നിർമ്മിച്ചിട്ടുള്ള ദേവി വിഗ്രഹത്തിന് ചാന്താട്ടം നടത്തുന്നത്. ആടിയ ചാന്ത് തൊടുന്നത് സ്ത്രീകൾക്ക് നെടുമംഗല്യത്തിൻ ഉത്തമമാണെന്ന് കരുതുന്നു. === നവരാത്രി === ക്ഷേത്രത്തിൽ ആഘോഷിക്കുന്ന മറ്റൊരു ഉത്സവമാണ് [[നവരാത്രി]] ഉത്സവം. സെപ്റ്റംബർ-ഒക്ടോബർ മാസങ്ങളിലായി ഇത് നടക്കുന്നു. ഒൻപത് ദിവസം നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന പ്രസിദ്ധമായ ഉത്സവം ആണിത്. ഭഗവതിയെ ഒൻപത് ഭാവങ്ങളിൽ ഈ ദിവസങ്ങളിൽ ആരാധിക്കുന്നു. ഇതിന്റെ അവസാനത്തെ 3 ദിവസങ്ങൾ ഏറെ പ്രധാനമാണ്. പത്താം ദിവസമായ വിജയദശമി നാളിൽ രാവിലെ [[വിദ്യാരംഭം]] നടക്കുന്നു. കലാസാംസ്കാരിക പരിപാടികളും ഈ ദിവസങ്ങളിൽ നടക്കുന്നു. == പ്രത്യേക ആചാരങ്ങൾ == [[പ്രമാണം:Kurumba temple navaratri.jpg|ലഘുചിത്രം|നവരാത്രി ആഘോഷഭാഗമായുള്ള ആയിരം വിളക്ക്]]<!-- [[ചിത്രം:Coconut-breaking table-kdlr.jpg‎|thumb|ക്ഷേത്രപാലൻറെ മുന്നിലുള്ള നാളികേരം ഉടക്കുന്ന കല്ല്- ഭരണി നാളിലെ ഇവിടെ ഉടക്കപ്പെടുന്ന നാളികേരത്തിന്‌ കുഡുംബി സമുദായത്തിൽപ്പെട്ടവർക്കാണ്‌ അവകാശം <ref name="pckartha"/> ]] --> മറ്റു ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായി ഇവിടത്തെ ചില ആചാരങ്ങളും ചടങ്ങുകളും നടത്തുന്നത് ദ്രാവിഡ ഗോത്രത്തിൽ പെട്ടവരാണ്‌. * ക്ഷേത്രപാലന്റെ നടയ്ക്കൽ ഉടയ്ക്കുന്ന നാളികേരത്തിന്റെ അവകാശം എടമുക്കിലുള്ള കുഡുംബി സമുദായക്കാർക്കാണ്‌. അതിന്‌ അവർ കൊല്ലം തോറും കർക്കടമാസം സംക്രാന്തിക്ക് ക്ഷേത്രപരിസരം മുഴുവനും ചെത്തി വൃത്തിയാക്കണം. <ref name="pckartha"/> * വസൂരിമാലക്ക് മഞ്ഞപ്പൊടി ആടിക്കുവാനുള്ള അവകാശം പ്ലാപ്പിള്ളി, തേറോടം എന്നീ രണ്ടു വീടുകളിലെ സ്ത്രീകൾക്കാണുള്ളത്. എല്ലാ നടക്കലുമുള്ള ദീപസ്തംഭങ്ങൾ തെളിയിക്കലും പ്രസാദങ്ങൾ കൊടുക്കലും വടക്കേ നടയിലുള്ള ആൽ‌ത്തറകളിൽ പൂരുരുട്ടാതി മുതൽ ഇരുന്നു കന്നിവെളിച്ചപ്പാടന്മാരെ വെട്ടിത്തെളിയിച്ചു വാളും ചിലമ്പും കൊടുക്കാനുള്ള അധികാര അവകാശങ്ങളും മേൽ പറഞ്ഞ രണ്ടു വീടുകളിലേയും ആണുങ്ങൾക്കുള്ളതാണ്‌. * മേല്പ്പറഞ്ഞ രണ്ടുവീട്ടിലേയും സ്ത്രീകളും പുരുഷന്മാരുമാണ്‌ ദേവിയുടെ ക്ഷേത്രത്തിലെ അടിച്ചുതളി, പാത്രം തേപ്പ്, പൂവുകൊടുക്കൽ, മലരുവറക്കൽ, അരിയടിക്കൽ, മഞ്ഞൾ പൊടിക്കൽ എന്നീ ചുമതലകൾ ചെയ്തു പോരുന്നത്. വർഷങ്ങളായി ഇതിനു വീഴ്ചയൊന്നും വരുത്തിയിട്ടില്ല. * കേരളത്തിലെ പഴയ ആചാരങ്ങളിൽ ഒന്നായ “കൂട്ടമിരിപ്പ്” ([[തറക്കൂട്ടം]]) ഇപ്പോൾ കേരളത്തിൽ കൊടുങ്ങല്ലൂർ ക്ഷേത്രത്തിൽ മാത്രമേയുള്ളു. മലയാള മാസം ഒന്നാം തിയതിയാണ് കിഴക്കെനടയിൽ കൂട്ടമിരിപ്പ്. ഇത് പഴയ കാലത്തെ സഭയാണെന്ന് വിശ്വാസം. സങ്കടക്കാരാരുമില്ലെങ്കിലേ കൂട്ടം പിരിയാവൂ എന്നും ക്രമമുണ്ടായിരുന്നത്രെ. '''ഭരണിപ്പാട്ട്''' ഭരണിപ്പാട്ട് രണ്ടു തരമുണ്ട്. ദേവിയെ ഭക്തിയോടെ സ്തുതിക്കുന്നവയും തെറിപ്പാട്ടുകളും. ധാരളം കഥ അഖ്യാനങ്ങളുള്ള പാട്ടുകളുണ്ട് എങ്കിലും ഭരണിപ്പാട്ട് പൊതുവെ അറിയപ്പെടുന്നത് തെറിപ്പാട്ടുകൾ എന്നാണ്. കോഴിക്കല്ലു മൂടൽ ചടങ്ങു കഴിഞ്ഞാൽ ഉടനെ തന്നെ വടക്കേ ഗോപുരത്തിൽ ഭരണിപ്പാട്ട് തുടങ്ങുന്നു. തൃശൂരിലെ വല്ലച്ചിറയിൽ നിന്ന് വരുന്ന സംഘമാണ് ആദ്യമായി പാടി ത്തുടങ്ങുന്നത്. ഇവർക്ക് കോമരങ്ങൾ ഇല്ല. ഇവരിലെ കാരണവർ ദേവിയെ സ്തുതിച്ച് പാടൂമ്പോൾ മറ്റുള്ളവർ തന്നാരം പാടുന്നു. ഊരകത്തമ്മയും കൊടുങ്ങല്ലുരമ്മയും തമ്മിലുള്ള സംവാദം ഇവരുടെ പാട്ടിലുണ്ട്. <ref>http://shodhganga.inflibnet.ac.in:8080/jspui/bitstream/10603/17501/7/07_chapter%202.pdf</ref> അശ്വതിനാൾ മുതൽ എഴുനാൾ നട അടച്ചിടുന്നത് ദേവി തീണ്ടാരിയായതിനാൽ ആണെന്ന് ഒരു സങ്കല്പമുണ്ട്. ഈ സമയത്ത് ദേവിയെ സംതൃപ്തിപ്പെടുത്താനാണ് തെറിപ്പാട്ടുകൾ പാടുന്നത് എന്നാണ് വിശ്വാസം. തെറിപ്പാട്ടുകളെ വീണ്ടും മൂന്നായി തിരിക്കാവുന്നതാണ്. ഒന്ന് വളരെ നാടൻ എന്നു തോന്നിക്കുന്ന പാട്ടുകൾ ആണ്. അതിൽ ആലങ്കാരികമായി ലൈംഗികാവയവങ്ങളേ കുറിച്ചും ലൈംഗികക്രിയകളെക്കുറിച്ചും പ്രകൃതിയിലെ മറ്റു പലതിനോടുപമിച്ചും പാടുന്നു. രണ്ടാമത്തേത് പ്രശസ്തമയ പുരാണകഥകളെ ആസ്പദമാക്കി ഉള്ളവയാണ്. ഇവയിൽ നിന്നെല്ലാം വ്യത്യസ്തമാണ് മൂന്നാമത്തെ തരം. ഇതിൽ ആദ്യം പാടുന്ന ഈരടിയും പിന്നീട് പാടുന്ന തന്നാരവുമായി യാതൊരു ബന്ധവും കാണണമെന്നില്ല. ഇവ നിരന്തരം പുതുക്കി ക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നവയും സമകാലീന സംഭവങ്ങൾ വരെ ഉൾപ്പെടുന്നവയായിരിക്കും എന്നാണിതിൻ്റെ പ്രത്യേകത. കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭഗവതി പ്രത്യക്ഷത്തിൽ വരുന്നത് ഈ പാട്ടുകളിലാണ്. പുരാണകഥാപാത്രങ്ങളെ പോലെ തന്നെ കേരളത്തിലെ മറ്റു ദൈവങ്ങളും ഇതിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടാറുണ്ട്. കാവിൻ്റെ ചെമ്പു മേഞ്ഞ മേൽകൂര, ടാറിട്ട റോഡ്, പോലീസ്, കമ്പിത്തപാൽ, ചെങ്കൽച്ചൂള, ക്രിസ്മസ്കേക്ക് തുടങ്ങിയ പലതും, ആധുനിക കാലത്തെ രാഷ്ട്രീയക്കാർ വരെ ഇതിൽ വിഷയങ്ങളായി ഭവിക്കുന്നു. '''തൃച്ചന്ദനച്ചാർത്ത്''' മീനഭരണിയുടെ തലേന്ന് നടത്തപ്പെടുന്ന അശ്വതിപൂജ “തൃച്ചന്ദന ചാർത്ത്“ എന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന രഹസ്യ പൂജയാണ്. ദാരികനുമായുള്ള യുദ്ധത്തിൽ ദേവിക്കുണ്ടായ മുറിവുകൾക്കുള്ള ചികിത്സയായിട്ടാണ് തൃച്ചന്ദന ചാർത്തൽ പൂജയെ സങ്കല്പിക്കുന്നത്. ഉച്ചകഴിഞ്ഞ് ശ്രീകോവിൽ കഴുകി വൃത്തിയാക്കുന്നു. മറ്റു പൂജകൾക്കായി ഉപയോഗിക്കുന്ന വിളക്കുകളും പാത്രങ്ങളും ഈ പൂജയ്ക്ക് ഉപയോഗിക്കില്ല. എല്ലാം വേറേ വേണമെന്നാണ് ചട്ടം. ഇതിൻ്റേത് വേറെ ഒന്നിനും ഉപയോഗിക്കാറില്ല. താന്ത്രികമായ ആരാധനാ വിധികളാണ് ഇതിലെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. ഈ കർമ്മം ചെയ്യുന്നത് അടികൾമാരാണ്. മൂന്ന് പ്രധാന മഠങ്ങളായ കുന്നത്തുമഠം, മഠത്തിൽ മഠം, നിലത്തു മഠം എന്നീ മഠങ്ങളിലെ കാരണവന്മാരായ അടികൾമാരാണിവർ. തലേ ദിവസം ഇതിനു വേണ്ടി അവർ കഠിനവ്രതം നോൽക്കുന്നു. ദേവിക്ക് ചാർത്താനുള്ള തൃച്ചന്ദനം രഹസ്യവിധിയുള്ള കൂട്ടാണ്. പല മരുന്നുകളും മറ്റും ചേർന്നതാണിത് എന്നു കരുതുന്നു ഈ രഹസ്യക്കൂട്ട് ഈ മൂന്ന് പേർക്കു മാത്രമേ അറിയൂ. ഏഴരയാമം ( മൂന്നു മണിക്കൂർ) നീളുന്നതാണീ പൂജ. കാറ്റ് കടക്കാത്ത ശ്രീകോവിലിൽ അടച്ചിരുന്നാണ് പൂജകൾ ചെയ്യുന്നത്. പ്രധാന സാമഗ്രി മഞ്ഞൾപ്പൊടി തന്നെയാണ്. മഞ്ഞൾപ്പൊടി കരിക്കിൻ വെള്ളത്തിൽ കുഴച്ചാണ് തൃച്ചന്ദനം ഒരുക്കുക. ഇളനീർ മൂട് വെട്ടിയതും ത്രിമധുരവുമാണ് നിവേദ്യം. ഉച്ചക്ക് മൂന്ന് അടികൾമാരും വട്ടക്കുളത്തിൽ കുളിച്ച് വന്ന് ഒരു മണിയോടെ ശ്രീകോവിലിൽ കടന്ന് വാതിലടച്ച് പൂജയാരംഭിക്കുന്നു. ആ സമയത്ത് ചുറ്റമ്പലത്തിലുള്ള പ്രദക്ഷിണ വഴിയിൽ ആരും ഉണ്ടാകാൻ പാടില്ല. ഇതിൽ സവർണ്ണാവർണ്ണ ഭേദം ഒന്നും ഇല്ല. പൂജ തുടങ്ങുന്നതിനു മുന്ന് കൊടുങ്ങല്ലൂർ വലിയ തമ്പുരാൻ കാവിലെത്തണം എന്നുണ്ട്. തമ്പുരാൻ കാവിലെ ബലിക്കൽ പുരയിൽ ഇരിക്കുന്നു. പൂജ കഴിയുന്നതുവരെ അദ്ദേഹം അവിടെ നിന്നു മാറില്ല. പൂജ കഴിഞ്ഞ് തമ്പുരാൻ കിഴക്കേ നടയിൽ ഇരിക്കുകയും കാവു തീണ്ടലിന് അനുമതി കൊടുക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇതിനെ ‘നിലപാട്‘ എന്നാണ് പറയുക. നാലുമണി കഴിയുമ്പോൾ പൂജ അവസാനിക്കുന്നു. പൂജ കഴിഞ്ഞ് അടികൾമാർ പുറത്തു വന്ന് നടയടക്കും. തുടർന്ന് കാവ് തീണ്ടൽ (കാവ് പൂകൽ) നടക്കുന്നു. തൃച്ചന്ദനച്ചാർത്ത് പൂജ കഴിഞ്ഞ് അടക്കുന്ന ക്ഷേത്രനട ഏഴ് ദിവസം അടച്ചിട്ടു പ്രത്യേക പൂജകൾ നടത്തുന്നു. ഇതിന് ശേഷം പൂയം ദിവസം നട തുറപ്പ് നടത്തുന്നു. == ലോകാംബികയായ കൊടുങ്ങല്ലൂർ അമ്മ == കേരളത്തിലെ ഭദ്രകാളിദേവി ക്ഷേത്രങ്ങളുടെ മൂലസ്ഥാനമെന്ന ഖ്യാതി നേടിയ മഹാക്ഷേത്രമാണ് കൊടുങ്ങല്ലൂരിലെ ശ്രീകുരുംബക്കാവ് ഭഗവതി ക്ഷേത്രം. പടിഞ്ഞാറ് ദിക്കായ കൊടുങ്ങല്ലൂരിൽ ലോകാംബികയായും, തെക്ക് കന്യാകുമാരിയിൽ ബാലാംബികയായും, വടക്ക് കൊല്ലൂരിൽ മൂകാംബികയായും, കിഴക്ക് കരിമലയിൽ ഹേമാംബികയായും പരശുരാമൻ വ്യത്യസ്ത ഭാവങ്ങളിൽ പ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയെന്നാണ് ഐതിഹ്യം.<ref>തേറായ്ക്കൽ, വിനയൻ (2025). ''വ്രതാനുഷ്ഠാനങ്ങളിലൂടെ തീർത്ഥയാത്ര''. പുറം 41.</ref> == പ്രധാന ചടങ്ങുകൾ == മീനഭരണി മഹോത്സവം, കോഴിക്കല്ലുമൂടൽ, കാവുതീണ്ടൽ എന്നിവ പ്രസിദ്ധമാണ്. അശ്വതിനാളിൽ നടക്കുന്ന പ്രത്യേക ചടങ്ങാണ് കാവ് തീണ്ടൽ. കാവ് തീണ്ടലിനുശേഷം വടക്കേ നടയടയ്ക്കും. തൃച്ചന്ദനപ്പൊടി ചാർത്തിയതിനുശേഷം നടതുറക്കുകയുള്ളൂ. അപ്പോഴത്തെ ദർശന പുണ്യവും സർവ്വൈശ്വര്യങ്ങളും പ്രദാനം ചെയ്യുമെന്നാണ് വിശ്വാസം.<ref>തേറായ്ക്കൽ, വിനയൻ (2025). ''വ്രതാനുഷ്ഠാനങ്ങളിലൂടെ തീർത്ഥയാത്ര''. പുറം 42.</ref> മകരമാസത്തിലെ നാല് ദിവസം നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന താലപ്പൊലി മഹോത്സവം, മേടമാസത്തിലെ കാർത്തിനാളിലെ ചാന്താട്ടം, കർക്കിട സംക്രമദിനം, കലശദിനം, നവരാത്രി എന്നീ ചടങ്ങുകൾക്കും വളരെ പ്രാധാന്യമുണ്ട്. == ശ്രീമൂലസ്ഥാനം == ക്ഷേത്രത്തിന്റെ കിഴക്കുഭാഗത്ത് വളരെ പ്രാധാന്യമുള്ള രഹസ്യഅറ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നുണ്ട്. ഈ അറയ്ക്ക് പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് ഒരു വാതിലുകാണാം. അതിനഭിമുഖമായി ഒരു വാതിൽ ശ്രീകോവിലിലെ പ്രധാനപ്രതിഷ്ഠയായ കൊടുങ്ങല്ലൂരമ്മയിലേക്കാണെന്നതാണ് പ്രത്യേകത. പടിഞ്ഞാറെ ദർശനമായിട്ടുള്ള അറയുടെ പ്രധാനകവാടം എല്ലായ്പോഴും ചുവന്നപട്ട് വിരിച്ച് മൂടിയിട്ടിരിക്കുന്നതുകാണാം. ഇതിനെ 'ശ്രീമൂലസ്ഥാനം' എന്ന പേരിലറിയപ്പെടുന്നു.<ref>തേറായ്ക്കൽ, വിനയൻ (2025). ''വ്രതാനുഷ്ഠാനങ്ങളിലൂടെ തീർത്ഥയാത്ര''. പുറം 43.</ref> ശ്രീപരശുരാമൻ സൃഷ്ടിച്ച മേരുചക്രവും സംഹാരമൂർത്തിയായ രുധിരമഹാകാളിദേവിയുടെ പ്രതിഷ്ഠയും ഈ അറയ്ക്കുള്ളിൽ കൂടിക്കൊള്ളുന്നതായിട്ടാണ് വിശ്വാസം. ഇവിടെ കൂടിക്കൊള്ളുന്ന സംഹാരമൂർത്തിയായ രുധിരമഹാകാളിയുടെ രുദ്രഭാവത്തിലായതിനാൽ നേരിട്ടുള്ള ദർശനം പാടില്ലത്രെ. രുധിരമഹാകാളിദേവിയുടെ ഒരു പ്രതിബിംബം മാത്രമാണ് വടക്കേനടയിലൂടെയുള്ള ദർശനസൗഭാഗ്യം നൽകുന്നത്. == മറ്റു വിവരങ്ങൾ == പെരുമാൾ ഭരണത്തിനുശേഷം കൊടുങ്ങല്ലൂർ രാജകുടുംബത്തിന് പ്രത്യേക അവകാശമുള്ള ക്ഷേത്രമാണിത്. കൊച്ചിൻ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ കീഴിലുള്ള മഹാക്ഷേത്രങ്ങളിലൊന്നാണ്. പടുകൂറ്റൻ ആൽവൃക്ഷങ്ങളുമായി കൊടുങ്ങല്ലൂർ പട്ടണത്തിന്റെ ഹൃദയഭാഗത്ത് പത്ത് ഏക്കറോളമുള്ള ഭൂമിയിലാണ് കൊടുങ്ങല്ലൂർ അമ്മ കൂടിക്കൊള്ളുന്നത്.<ref>തേറായ്ക്കൽ, വിനയൻ (2025). ''വ്രതാനുഷ്ഠാനങ്ങളിലൂടെ തീർത്ഥയാത്ര''. പുറം 43.</ref> == ഒ.കെ.യോഗം == കേരളത്തിൽ പ്രശസ്തവും വളരെ പഴക്കമുള്ളതുമായ ഒരു യോഗസഭയാണ് കൊടുങ്ങല്ലൂരിലെ [[ഒന്നുകുറെ ആയിരം യോഗം]]. ചേരമാൻ പെരുമാളിൻറെ നേതൃത്വത്തിൽ പെരുമാളും വിശ്വസ്തരായ നായർ സ്നേഹിതന്മാരുംകൂടി ആയിരം പേർ അടങ്ങിയ നായർ സൈന്യമായിരുന്നു ഇത്. പെരുമാളിൻറെ കാലശേഷം ഒഴിവിലേക്ക് മറ്റൊരാളെ നിയമിക്കാത്തതിനെ തുടർന്ന് 999 പേർ മാത്രമായതിനാലാണ് ഒന്നുകുറച്ച് ആയിരം യോഗം എന്ന പേർ ഉണ്ടായത്. കാലക്രമേണ ഇത് ലോപിച്ച് "ഒന്നുകുറെ ആയിരം യോഗം" എന്നും ഇന്ന് "ഒ.കെ.യോഗം" എന്നും അറിയപെടുന്നു. പെരുമാൾ ഭരണത്തിനുശേഷം [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ രാജവംശം|കൊടുങ്ങല്ലൂർ രാജകുടുംബം]] നിലവിൽ വന്നതോടെ ഒ.കെ.യോഗവും കൊടുങ്ങല്ലൂർ രാജാക്കന്മാരും ഒത്തുചേർന്ന് ക്ഷേത്രകാര്യങ്ങൾ ആലോചിച്ചിരുന്നു എന്നും അതിൻറെ തുടർച്ചയായി എല്ലാ മലയാളമാസം ഒന്നാം തിയതി രാവിലെ പന്തീരടിപൂജയ്ക്കു ശേഷം ക്ഷേത്രത്തിൻറെ കിഴക്കേനടയിൽ പ്രദക്ഷിണവഴിയിൽ "നിഴലിരിക്കൽ" എന്ന ചടങ്ങ് നടത്തിവരുന്നതായി പറയപ്പെടുന്നു. ക്ഷേത്രകാര്യങ്ങൾ ചർച്ച ചെയ്യുന്നതിനു വേണ്ടി കൂട്ടം ഇരിക്കുന്നതിനെയാണ് നിഴലിരിക്കൽ എന്നു പറഞ്ഞുവരുന്നത്. യോഗത്തിലെ കുറഞ്ഞപക്ഷം 32 ആളുകൾ ഈ ചർച്ചയിൽ പങ്കെടുക്കണമെന്ന് നിർബന്ധമുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ദിവസങ്ങളിലെ ചടങ്ങുകൾ ഒ.കെ.യോഗം നേരിട്ടാണ് നടത്തിവരുന്നത്. താലപ്പൊലി മഹോത്സവത്തിൻറെ തുടക്കം കുറിച്ചുകൊണ്ടുള്ള 1001 കതിനാവെടിയും ഒന്നാം ദിവസത്തെ താലപ്പൊലി മഹോത്സവവും ഇന്നും മുടക്കം വരാതെ ഒ.കെ.യോഗമാണ് നടത്തിവരുന്നത്. വിവിധ സേവനപ്രവർത്തനങ്ങൾക്കുവേണ്ടിയും മറ്റും സഹായധനമായിട്ടും വർഷംതോറും നല്ലൊരു സംഖ്യ യോഗം ചെലവാക്കിവരുന്നുണ്ട്. == എത്തിച്ചേരുവാനുള്ള വഴി == * ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള റെയിൽ‌വേ സ്റ്റേഷൻ - [[ഇരിങ്ങാലക്കുട]]. ഏകദേശം 17 കിലോമീറ്റർ അകലെ. ധാരാളം എക്സ്പ്രസ്സ്‌ ട്രെയിനുകൾ ഇവിടെ നിർത്താറുണ്ട്. * ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള പ്രധാന റെയിൽ‌വേ സ്റ്റേഷൻ - [[തൃശ്ശൂർ]] - 35 കിലോമീറ്റർ അകലെ, മറ്റൊന്ന് ആലുവ. * ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള പട്ടണം - [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ]] * ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള വിമാനത്താവളം - [[കൊച്ചി അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം]] - 30 കിലോമീറ്റർ അകലെ. * കൊല്ലം-കൊടുങ്ങല്ലൂർ ജലപാതക്കരികിലാണ് ഈ ക്ഷേത്രം. == ചിത്രശാല == <center> <gallery caption="ക്ഷേത്രത്തോടനുബന്ധിച്ച ചിത്രങ്ങൾ" widths="140px" heights="100px" perrow="4"> ചിത്രം:Shree Kurumba Bhagavathy Temple, Kodungallur.JPG| ചിത്രം:BhagavathiTemple,KDR3.JPG|കിഴക്കെ നട ചിത്രം:BhagavathiTemple,KDR2.JPG ചിത്രം:BhagavathiTemple,KDR6.JPG|വടക്കെ നട പന്തൽ <!-- ചിത്രം:Kdlr temple vazhipadu.jpg --> </gallery> </center> == അവലംബം == {{reflist|2}} <!---- കുറിപ്പ് നല്കുമ്പോൾ ഈ വരി ഒഴിവാക്കുക ==കുറിപ്പുകൾ== <div class="references-small" style="-moz-column-count:2; column-count:2;"> </div> കുറിപ്പ് നല്കുമ്പോൾ ഈ വരി ഒഴിവാക്കുക.--> == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == {{commons category|Kodungallur Bhagavathy Temple}} * http://www.trichur.net/travel/kodungallur.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090308131140/http://www.trichur.net/travel/kodungallur.html |date=2009-03-08 }} * http://www.india9.com/i9show/Kodungallur-Bhagavathy-Temple-14615.htm {{ഫലകം:Famous Hindu temples in Kerala}} {{തൃശ്ശൂർ ജില്ല}} [[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ദേവീക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:നൂറ്റെട്ട് ശിവക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ശിവക്ഷേത്രങ്ങൾ]] mwnb2451km1go5w0hgjhh2syhdyw5k1 0 26771 4673278 4671214 2026-10-04T02:49:20Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4673278 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|J. K. Rowling}}{{Infobox writer|name=ജെ.കെ. റൗളിംഗ്|honorific_suffix={{post-nominals|country=GBR|CH|OBE|HonFRSE|FRCPE|FRSL|size=100%}}|image=J. K. Rowling 2010.jpg|caption=Rowling at the [[White House]] in 2010|birth_name=Joanne Rowling|birth_date={{Birth date and age|df=yes|1965|7|31}}|birth_place=[[Yate]], Gloucestershire, England|pseudonym={{unbulleted list|J. K. Rowling|Robert Galbraith}}|occupation={{hlist|Author|philanthropist|film producer|television producer|screenwriter}}|alma_mater={{ubl|[[University of Exeter]]|[[Moray House School of Education|Moray House]]{{efn|name=Moray}}}}|period=1997–present|genre={{hlist|Fantasy|drama|[[young adult fiction]]|[[crime fiction]]}}|subject=|movement=|spouse={{unbulleted list|{{marriage|Jorge Arantes|1992|1995|end=divorced}}|{{marriage|Neil Murray|26 December 2001}}}}|children=3|relatives=|website={{URL|jkrowling.com}}|signature=}}[[ഹാരി പോട്ടർ]] മാന്ത്രിക കഥകളുടെ സ്രഷ്ടാവാണ് '''ജെ.കെ. റൗളിങ്''' അഥവാ '''ജോവാൻ റൌളിംഗ്''' <ref>[http://news.bbc.co.uk/1/hi/uk/793844.stm Caine heads birthday honours list]. BBC News. 17 June 2000. Retrieved 25 October 2000.</ref><ref>[http://content.scholastic.com/browse/contributor.jsp?id=3578 JK Rowling Biography] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071231114333/http://content.scholastic.com/browse/contributor.jsp?id=3578 |date=2007-12-31 }}. Scholastic.com. Retrieved 20 October 2007.</ref>. 1990- ൽ [[മാഞ്ചസ്റ്റർ|മാഞ്ജസ്റ്ററിൽ]] നിന്നും [[ലണ്ടൻ]] വരെ നടത്തിയ തീവണ്ടി യാത്രയ്ക്കിടയിലാണ് കഥ എഴുതാനുള്ള പ്രചോദനം റോളിങ്ങിനു ലഭിച്ചത്, . ഹാരി പോട്ടർ പുസ്തകങ്ങൾ ഇന്ന് ലോകപ്രശസ്തമാണ്. 40 കോടി ഹാരി പോട്ടർ പുസ്തകങ്ങൾ ലോകമെമ്പാടും വിറ്റഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.<ref>{{cite web|title=Potter tops 400 million sales|author=Flood, Alison|work=theBookseller.com|url=http://www.thebookseller.com/news/61161-page.html|publisher=The Bookseller|date=17 June 2008|accessdate =12 September 2008}}</ref>. ഈ പുസ്തകങ്ങൾ സിനിമകളായും ആവിഷ്ക്കരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ഇവയിൽ ആദ്യ രണ്ടു ചലച്ചിത്രങ്ങളിൽ കലാസംവിധാനം നിർവഹിച്ചത് റൌളിംഗ് തന്നെ ആയിരുന്നു.<ref>{{cite news |url=http://uk.movies.ign.com/articles/034/034099p1.html |title=Chris Columbus Talks Potter |accessdate=2007-07-08 |first=Brian |last=Linder |date=2000-03-30 |publisher=IGN |archive-date=2008-12-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081206110502/http://uk.movies.ign.com/articles/034/034099p1.html |url-status=dead }}</ref><ref>[http://www.businesswire.com/news/home/20100920005538/en/Warner-Bros.-Pictures-Worldwide-Satellite-Trailer-Debut%C2%A0Harry Business Wire - Warner Bros. Pictures mentions J. K. Rowling as producer.]</ref> ദാരിദ്ര്യത്തിൽ നിന്നും കോടിപതിയായി മാറിയ അപൂർവ്വം ചില വ്യക്തിത്വങ്ങളിൽ ഒരാളാണ് റൌളിംഗ്. മാർച്ച്‌ 2010 ൽ [[ഫോബ്സ്|ഫോർബ്സ് മാസിക]] പ്രസിദ്ധീകരിച്ച കണക്കുകൾ പ്രകാരം ഒരു ബില്ലിയൻ ഡോളർ ആണ് റൌളിംഗിന്റെ ആസ്തി.<ref>[http://billionaires.forbes.com/topic/Joanne_%28J.K.%29_Rowling Forbes topic page on J.K. Rowling] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100729141957/http://billionaires.forbes.com/topic/Joanne_%28J.K.%29_Rowling |date=2010-07-29 }}. Retrieved March 2010.</ref> 2008 ൽ സുണ്ടായ്‌ ടൈംസ്‌ നൽകിയ പട്ടികയിൽ ബ്രിട്ടനിലെ സ്ത്രീകൾക്കിടയിൽ റോളിങ്ങിനു പന്ത്രണ്ടാം സ്ഥാനം നൽകിയിരുന്നു.<ref name="richlist">[http://business.timesonline.co.uk/tol/business/specials/rich_list/article3761853.ece Sunday Times Rich List – Joanne Rowling] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110612080035/http://business.timesonline.co.uk/tol/business/specials/rich_list/article3761853.ece |date=2011-06-12 }}; [http://business.timesonline.co.uk/tol/business/specials/rich_list/rich_list_search/?l=8 Women's Rich List – Joanne Rowling] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090502101348/http://business.timesonline.co.uk/tol/business/specials/rich_list/rich_list_search/?l=8 |date=2009-05-02 }}. ''[[The Sunday Times]]''. 27 April 2008. Accessed 20 May 2008.</ref> 2007 ൽ ഫോർബ്സ് മാസിക റോളിങ്ങിനെ ലോകത്തിൽ ഏറ്റവും പ്രതാതപഃശക്തിയുള്ള നാൽപത്തെട്ടാമത്തെ വ്യക്തിയായി തിരഞ്ഞെടുത്തു.<ref>[http://www.forbes.com/lists/2007/53/07celebrities_JK-Rowling_CRTT.html #48 J.K. Rowling]. ''[[Forbes Magazine]]''. 14 June 2007. Retrieved 20 October 2007.</ref> ടൈംസ്‌ മാസിക റൌളിംഗിനെ 2007-ലെ മികച്ച രണ്ടാമത്തെ വ്യക്തിത്വമായി തിരഞ്ഞെടുത്തു. ഇവരുടെ സാമൂഹ്യ സേവന പ്രവർത്തനങ്ങളും, ഹാരി പോട്ടർ കഥകളുടെ പ്രശസ്തിയും കണക്കിലെടുത്തുകൊണ്ടാണ് അവർക്ക് ഈ ബഹുമതി സമ്മാനിക്കപ്പെട്ടത്‌.<ref>[http://www.time.com/time/specials/2007/personoftheyear/article/0,28804,1690753_1695388_1695436,00.html Person of the Year 2007 Runners-Up: J.K. Rowling] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071221164141/http://www.time.com/time/specials/2007/personoftheyear/article/0,28804,1690753_1695388_1695436,00.html |date=2007-12-21 }}. ''Time Magazine''. 23 December 2007. Retrieved 23 December 2007.</ref>. മൾട്ടിപ്പിൾ സ്ക്ലീറോസിസ് ബാധിച്ചവർക്കായും, ഒറ്റയ്ക്ക് ജീവിക്കുന്ന അമ്മമാർക്ക് വേണ്ടിയും പ്രവർത്തിക്കുന്ന സംഘടനകൾക്ക് റൌളിംഗ് വലിയ തുകകൾ സംഭാവനയായി നൽകിവരുന്നുണ്ട്. 2012 സെപ്റ്റംബർ 27-നു് ജെ.കെ. റൗളിംഗ് എഴുതിയ മുതിർന്നവർക്കു വേണ്ടിയുള്ള ആദ്യ നോവൽ ''ദ കാഷ്വൽ വേക്കൻസി'' ലിറ്റിൽ ബ്രൗൺ ആന്റ് ദ കമ്പനി പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു.<ref>{{cite web|last=BBC News|title=JK Rowling announces new book title|url=http://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-17693206|accessdate=12 April 2012}}</ref> == പേര് == ജെ.കെ. റൌളിംഗ് എന്ന തൂലികാനാമത്തിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നതെങ്കിലും ശരിയായ പേര് ജോവാൻ റൌളിംഗ് എന്നാണ്.<ref name=bio>[http://www.accio-quote.org/articles/1998/autobiography.html "The Not Especially Fascinating Life So Far of J. K. Rowling"] J. K. Rowling. From accio-quote.org. Retrieved 28 April 2008.</ref> റൗളിങ്ങിന്റെ പ്രസാധകരായ ബ്ലൂംസ് ബെറിയുടെ നിർദ്ദേശപ്രകാരമാണ് പേര് ജെ.കെ.റൌളിംഗ് എന്നാക്കി മാറ്റിയത്. ഒരു [[സ്ത്രീ]] എഴുതിയ [[നോവൽ]] വായിക്കാൻ ആൺകുട്ടികൾക്ക് താല്പര്യക്കുറവുണ്ടാകുമെന്നു കരുതി, എഴുത്തുകാരിയുടെ ഒന്നാം പേര് പുറത്തുവിടാൻ ബ്ലൂംസ്ബെറി വിമുഘത കാണിക്കുകയായിരുന്നു. ഉൽപമായ 'കെ' എന്നത് മുത്തശിയായ കാതലീൻ അഡ ബല്ഗെന്റെ ആദ്യ പേരിന്റെ ആദ്യ അക്ഷരമാണ്.;<ref>Powell, Kimberly. [http://genealogy.about.com/od/famous_family_trees/p/jk_rowling.htm "J. K. Rowling Family Tree"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140711182318/http://genealogy.about.com/od/famous_family_trees/p/jk_rowling.htm |date=2014-07-11 }}. ''About.com''. Retrieved 13 August 2010.</ref>. കാതലീൻ എന്നത് ഒരിക്കലും അവരുടെ ശരിയായ പേരിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നില്ല. അവർ ''ജോ'' എന്ന് വിളിക്കുന്നതാണ് ഇഷ്ട്ടപ്പെട്ടിരുന്നത്.<ref>Canadian Broadcasting Corporation. [https://web.archive.org/web/20011027070501/http://www.angelfire.com/mi3/cookarama/cbcint_1.html "J.K. Rowling: CBC Interview #1"]. ''The Hogwarts Express''. 26 October 2000. Retrieved 19 March 2006.</ref> ജോ എന്നാണു അവരെ വീട്ടിൽ വിളിച്ചിരുനത്.വിവാഹത്തിനു ശേഷം ''ജോവാൻ മുറേ'' എന്ന പേരാണ് അവർ സ്വീകരിച്ചത്..<ref name=david>[http://books.guardian.co.uk/news/articles/0,,2143434,00.html Judge rules against JK Rowling in privacy case]. ''Guardian Unlimited''. 7 August 2007. Retrieved 21 August 2007.</ref><ref name=dt>Greig, Geordie, [http://www.telegraph.co.uk/news/uknews/1507438/There-would-be-so-much-to-tell-her....html "There would be so much to tell her..."] ''Daily Telegraph''. 10 January 2006. Retrieved 08 August 2010.</ref> == ആദ്യകാല ജീവിതം == 31 ജൂലൈ 1965 ൽ പീറ്റർ ജെയിംസ്‌ റൌളിംഗിന്റെയും ആനി റൌളിംഗിന്റെയും മകളായി ജനിച്ചു. ബ്രിസ്റ്റോളിൽ നിന്നും പത്തു കിലോ മീറ്റർ വടക്ക് മാറി യേറ്റ് എന്ന സ്ഥലത്താണ് റൌളിംഗ് ജനിച്ചത്‌.<ref name="rowling-bio">[http://www.jkrowling.com/textonly/en/biography.cfm "J. K. Rowling's biography"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081217022342/http://www.jkrowling.com/textonly/en/biography.cfm |date=2008-12-17 }}. J.K. Rowling's Official Site. Retrieved 17 March 2006.</ref> റൌളിംഗിന്റെ അനുജത്തി ഡയാന (ഡി) 1967 ജൂൺ 28 നാണ് ജനിച്ചത്‌.<ref>[http://www.hp-lexicon.org/muggle/encyc/muggle-r.html HPL: Muggle Encyclopedia — R] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101216194901/http://www.hp-lexicon.org/muggle/encyc/muggle-r.html |date=2010-12-16 }}. Retrieved 11 April 2008.</ref> അനിയത്തി ജനിക്കുമ്പോൾ റോളിങ്ങിനു പ്രായം വെറും 23 മാസങ്ങളായിരുന്നു. റൌളിംഗിന് വെറും നാല് വയസ്സ് പ്രായമുള്ളപ്പോൾ അവരുടെ കുടുംബം വിന്റെർബേൻ എന്ന ഗ്രാമത്തിലേക്ക് താമസം മാറി.<ref>{{cite book |author=Colleen A. Sexton |title=J. K. Rowling |publisher=Twenty-First Century Books |location=Brookfield, Conn |year=2008 |page= 13|isbn=0-8225-7949-9 |oclc= |doi= |url=http://books.google.ca/books?id=J_IPN8UMf7IC&pg=PA13}}</ref> സെന്റ്‌. മൈക്കിൾ പ്രൈമറി വിദ്യാലയത്തിലായിരുന്നു അവരുടെ പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം.<ref>''Winterbourne Family History Online,'' [http://www.frenchaymuseumarchives.co.uk/Archives/Schools/St_Michaels_Register_1966-70.rtf St Michael’s School Admission Register 1966–1970] – Rowling listed as admission No.305. Retrieved 14 August 2006.</ref><ref>{{cite news |url=http://latimesblogs.latimes.com/herocomplex/2010/07/jk-rowling-turns-45-saturday-here-are-10-magical-facts-about-the-harry-potter-author.html |title=Happy birthday J.K. Rowling -- here are 10 magical facts about the 'Harry Potter' author|newspaper=Los Angeles Times |date=July 31, 2010 |accessdate=2010-08-08 | work=The Los Angeles Times}}</ref> ഈ വിദ്യാലയത്തിലെ പ്രധാനാധ്യാപകനായിരുന്ന അല്ബെർട്ട് ഡൺ ആണ് പിൽക്കാലത്ത്‌ ഹാരി പോട്ടറിന്റെ പ്രധാനാധ്യാപകനായിരുന്ന ആൽബസ് ഡമ്ബിൾഡോർ എന്ന കഥാപാത്രത്തെ മെനഞ്ഞെടുക്കാൻ പ്രചോദനമേകിയത് എന്ന് റൌളിംഗ് പറയുകയുണ്ടായി.<ref>{{cite book |author=Kirk, Connie Ann |title=J. K. Rowling: a biography |publisher=Greenwood Press |location=Westport, Conn |year=2003 |page=28 |isbn=0-313-32205-8 |oclc= |doi= |url=http://books.google.ca/books?id=GJgbW9c9mpwC&pg=PA28&lpg=PA28}}</ref><br /> <br /> കുട്ടിയായിരിക്കെത്തന്നെ മാന്ത്രിക കഥകളെഴുതുകയും അവ അനുജത്തിക്ക് വായിച്ചു കേൾപ്പിച്ചു കൊടുക്കുയും ചെയ്യുമായിരുന്നു ജോ. അവർ ആദ്യമായി എഴുതിയ കഥ 'റാബിറ്റ്' ആയിരുന്നു. ഈ കഥ ഒരു മുയലും അതിന്റെ കുടുംബും സ്ട്രോബറികൾ കഴിക്കുന്നതിനെ പറ്റിയുള്ളതായിരുന്നു. മീസിൽസ് രോഗം ബാധിച്ച മുയലിനെ ശ്രീമതി.തേനീച്ച എന്ന തടിയൻ ഈച്ച കാണാൻ വരുന്നതായിരുന്നു കഥാതന്തു. ഈ കഥ എഴുതുമ്പോൾ ജോവിനു അഞ്ചോ ആറോ വയസ്സായിരുന്നു പ്രായം.<ref name=bio /> ഒൻപതാം വയസ്സിൽ വയില്സിലെ ടുത്സ്ഹിൽ എന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് ജോ മാറിത്താമസിച്ചു. കൌമാരപ്രായത്തിലെത്തിയ ജോവിനെ അവളുടെ അമ്മായിയാണ് ക്ലാസിക്കുകളെ അവളെ പരിചയപ്പെടുത്തിയത്. ജെസ്സിക്ക മിറ്സ്ഫോർഡിന്റെ ആത്മകഥ വായിക്കാൻ നൽകിയതും അവർ തന്നെ. '<ref name=hons>Rowling, JK. [http://www.telegraph.co.uk/arts/main.jhtml?xml=/arts/2006/11/26/bomit05.xml The first It Girl] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071011210518/http://www.telegraph.co.uk/arts/main.jhtml?xml=%2Farts%2F2006%2F11%2F26%2Fbomit05.xml |date=2007-10-11 }}. ''[[The Daily Telegraph]]''. 26 November 2006. Retrieved 20 October 2007.</ref> ഈ പുസ്തകം വായിച്ചു കഴിഞ്ഞതിനു ശേഷം ജോ ജെസ്സിക്കയുടെ ഒരു ആരാധകയായി മാറുകയും ചെയ്തു.പിന്നീട് ഈ എഴുത്തുകാരിയുടെ മുഴുവൻ പുസ്തകങ്ങളും ജോ വായിക്കുകയുണ്ടായി.<ref name=harryandme>Fraser, Lindsey. [http://thescotsman.scotsman.com/ViewArticle.aspx?articleid=2376441 Harry and me]. ''[[The Scotsman]]''. 2 November 2002: interview with Rowling, edited excerpt from ''Conversations with J.K. Rowling''. [http://www.accio-quote.org/articles/2002/1102-fraser-scotsman.html Mirror site] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120205213016/http://www.accio-quote.org/articles/2002/1102-fraser-scotsman.html |date=2012-02-05 }}</ref> <br /> ഹൈസ്ക്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം വൈഡൻ സ്കൂളിലും കോളേജിലും വച്ചായിരുന്നു. ഇതേ കോളേജിൽ ശാസ്ത്ര വകുപ്പിന് കീഴെ ജോയുടെ അമ്മ ടെക്നീഷ്യനായി ജോലി നോക്കിപ്പോന്നു.<ref>Sean Smith, "J.K. Rowling: A Biography" (Michael O'Mara, London, 2003), p. 55</ref> ഹെമൈണി ഗ്രാന്ജർ എന്ന ഹാരി പോട്ടർ കഥാപാത്രം സ്വന്തം കൌമാരത്തെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു എന്ന് റൌളിംഗ് പിന്നീട് പറയുകയുണ്ടായി.<ref>Feldman, Roxanne. [http://www.accio-quote.org/articles/1999/0999-slj-feldman.htm The Truth about Harry] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070817220334/http://www.accio-quote.org/articles/1999/0999-slj-feldman.htm |date=2007-08-17 }}, ''School Library Journal'', September 1999.</ref> താൻ പതിനൊന്നു വയസ്സുകാരി ആയിരുന്നപ്പോഴുള്ള അതെ വ്യക്തിത്വമാണ് ഹെമൈണിക്കുള്ളതെന്നും അവർ വെളിപ്പെടുത്തി. സീൻ ഹാരിസ് എന്ന ആത്മ സുഹൃത്ത്‌ ഫോർഡ്‌ ആജ്ലിയ എന്ന കാറിന്റെ ഉടമയായിരുന്നു. ഇത് തന്റെ പുസ്തകത്തിന്‌ പ്രചോദനമായിട്ടുണ്ട് എന്ന് അവർ അഭിപ്രായപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. റൊൺ വീസ്ലി എന്ന് പേരുള്ള ഹാരിയുടെ ആത്മ മിത്രം സീനിൽ നിന്നും പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ടു സൃഷ്ട്ടികപ്പെട്ടതാണത്രേ.<ref>Fraser, Lindsey. ''Conversations with J.K. Rowling'', pg 19–20, Scholastic.</ref> ദ സ്മിത്ത്‌, ദ ക്ലാഷ് എന്നിവയാണ് അവരുടെ ഇഷ്ട്ടപ്പെട്ട സംഗീത ട്രൂപ്പുകൾ.<ref>Fraser, Lindsey. ''Conversations with J.K. Rowling,'' pg 29 Scholastic.</ref> പാരിസിൽ ഒരു വർഷം പഠിച്ച ശേഷം ലണ്ടനില്ലെ ആമ്നെസ്ടി ഇന്റെർ നാഷണലിൽ ഗവേഷകയായും ദ്വിഭാഷാ സെക്രട്ടറിയായും അവർ സേവനമനുഷ്ടിച്ചു.<ref>Norman-Culp, Sheila. [http://www.accio-quote.org/articles/1998/1198-ap-normanculp.html British author rides up the charts on a wizard's tale] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071214212419/http://www.accio-quote.org/articles/1998/1198-ap-normanculp.html |date=2007-12-14 }}. Associated Press. 1998. Retrieved 6 December 2007.</ref> 1990-ൽ നാല് മണിക്കൂർ വൈകി ഓടിയ മാഞ്ജസ്റ്റർ-ലണ്ടൻ യാത്രയിലാണ് മായാജാലം പഠിക്കുന്ന കൌമാരപ്രായക്കാരനായ ബാലനെ കുറിച്ച് എഴുതാൻ റൌളിംഗിന് പ്രചോദനം ലഭിച്ചത്.<ref name=loer/> ബോസ്റ്റൺ ഗ്ലോബിനോട് അവർ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട് : "ഈ ആശയം എനിക്ക് എങ്ങനെ കിട്ടി എന്നത് അറിയില്ല. ഹാരിയാണ് എല്ലാത്തിനും തുടക്കം. മറ്റു കഥാപാത്രങ്ങൾ പൊടുന്നനെ എന്റെ മനസ്സിലേക്ക് വരികയായിരുന്നു.<ref name="rowling-bio" /><ref name=loer>Loer, Stephanie. [http://www.accio-quote.org/articles/1999/1099-bostonglobe-loer.html All about Harry Potter from quidditch to the future of the Sorting Hat] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071010001706/http://www.accio-quote.org/articles/1999/1099-bostonglobe-loer.html |date=2007-10-10 }}. ''[[The Boston Globe]]''. 18 October 1999. Retrieved 10 October 2007.</ref> ട്രെയിൻ ഇറങ്ങിയതും അവർ നേരെ ഫ്ലാറ്റിലേക്ക് പോയി എഴുത്ത് ആരംഭിക്കുകയായിരുന്നു.<ref name="rowling-bio" /><ref>[http://www.accio-quote.org/articles/2002/1102-aebiography.htm "Harry Potter and Me"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070817010715/http://www.accio-quote.org/articles/2002/1102-aebiography.htm |date=2007-08-17 }}. BBC Christmas Special. 13 November 2002. Retrieved 25 February 2007.</ref> {{ഉദ്ധരണി|ആറാം വയസ് മുതൽ ഞാൻ തുടർച്ചയായി എഴുതാറുണ്ട്. എന്നാൽ ഒരു ആശയത്തേക്കുറിച്ച് ഞാൻ ഒരിക്കലും ഇത്ര ആവേശം കൊണ്ടിട്ടില്ല. ഞാൻ നാല് മണിക്കൂർ സമയം (വൈകിയോടിയ ട്രെയിൻ) ഇരുന്ന് ചിന്തിച്ചു. ഓരോ വിശദാംശങ്ങളും എന്റെ തലച്ചോറിൽ പൊട്ടിമുളച്ചു. താൻ ഒരു മാന്ത്രികനാണെന്നറിയാത്ത കണ്ണടയിട്ട കറുത്ത മുടിയുള്ള മെലിഞ്ഞ ആ ആൺകുട്ടി എനിക്ക് കൂടുതൽ കൂടുതൽ യഥാർത്ഥ്യമായിക്കൊണ്ടിരുന്നു.}} അതെ വർഷം ഡിസംബർ മാസത്തിൽ റൌളിംഗിന്റെ അമ്മ മൾട്ടിപ്പിൾ സ്ക്ലീരോസിസ് വന്നു മരണമടഞ്ഞു.<ref name="rowling-bio"/> ഇതേപ്പറ്റി റൌളിംഗ് പിന്നീട് പറഞ്ഞത്‌ :"അമ്മ മരിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന നേരത്ത് ഞാൻ ഹാരി പോട്ടർ രചനയിലായിരുന്നു. അവരോടു ഞാൻ ഹാരിയെ പറ്റി ഒരിക്കലും പറഞ്ഞിരുന്നില്ല.<ref name=dt/> ഈ മരണം റൌളിംഗിനെ കുറച്ചൊന്നുമല്ല സ്വാധീനിച്ചത്.<ref name=dt/><ref>J.K. Rowling's Official Site, [http://www.jkrowling.com/textonly/en/links_ms.cfm "MS Society Scotland"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070724183417/http://www.jkrowling.com/textonly/en/links_ms.cfm |date=2007-07-24 }}. Retrieved 22 March 2006.</ref> ഈ സംഭവം കാരണം ആദ്യത്തെ പുസ്തകത്തിൽ ഹാരിയുടെ നഷ്ടങ്ങൾ തന്മയത്വതോട് കൂടി അവതരിപ്പിക്കാൻ അവർക്ക് സാധിച്ചു.<ref>[http://www.accio-quote.org/articles/2006/0626-ch4-richardandjudy.html Transcript of Richard and Judy] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070904070825/http://www.accio-quote.org/articles/2006/0626-ch4-richardandjudy.html |date=2007-09-04 }}. ''[[Richard & Judy]]'', Channel Four Corporation (UK). 26 June 2006. Retrieved 4 July 2006.</ref> റൌളിംഗ് പിന്നീട് പോർച്ചുഗലിലെ പോർട്ടോ എന്ന സ്ഥലത്ത് ഇംഗ്ലീഷ് അധ്യാപികയായി ജോലി ചെയ്തു.<ref name=harryandme /> ഈ കാലയളവിൽ പോർച്ചുഗീസ് മാധ്യമപ്രവർത്തകനായിരുന്ന ജോർജ് ആരാന്റാസ്സിനെ പരിചയപ്പെട്ടു. 16 ഒക്ടോബർ 1992-ൽ അവർ വിവാഹിതരായി. അവരുടെ മകൾ ജസ്സിക്ക ഇസബെൽ റൌളിംഗ് ആരാന്റസ് ജൂലൈ 27, 1993-ൽ ജനിച്ചു. 1993-ൽ അവർ ഈ ബന്ധം വേർപിരിഞ്ഞു.ഇതേ വർഷം ഡിസംബർ മാസത്തിൽ അവർ മകളോടൊപ്പം എടിൻബറോയിലുള്ള അനിജത്തിയുടെ വസതിയിലേക്ക് താമസിക്കാൻ പോയി.<ref name="rowling-bio" /> ഇക്കാലത്ത് റൌളിംഗിന് നിരാശാരോഗം പിടിപെട്ടു.<ref name="cnn23mar08">[http://edition.cnn.com/2008/SHOWBIZ/03/23/rowling.depressed/index.html "Harry Potter author: I considered suicide"]. CNN. 23 March 2008. Retrieved 23 March 2008.</ref> ഈ കാലയളവിലുള്ള അനുഭവങ്ങളാണ് ആത്മാവ് വലിച്ചെടുക്കുന്ന ഭീകര ജന്തുക്കളായ ഡിമെന്റർമാരെ സൃഷ്ടിക്കാൻ റൌളിംഗിന് പ്രചോദനമായത്.<ref>[http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/arts/823330.stm Harry Potter's magician]. BBC News. 18 February 2003. Retrieved 30 December 2007.</ref> ജസ്സിക്കയുടെ ജന്മത്തിനും ഭർത്താവുമായുള്ള വേർപാടിനും ശേഷം അവർ പോർച്ചുഗൽ വിടുകയും തുടർന്ന് അവർ PGCE(postgraduate certificate of education) എന്ന കോഴ്സ് പഠിക്കുവാൻ ചേർന്നു. സ്കോട്ട്ലാൻഡിൽ അധ്യാപികയാവണമെങ്കിൽ ഈ ബിരുദം നിർബന്ധമാണ് എന്നതായിരുന്നു കാരണം. 1995 ഓഗസ്റ്റ്‌ മാസത്തിൽ അവർ പഠനം തുടങ്ങി.<ref>Sean Smith, "J.K. Rowling, A Biography," pp. 128–129</ref> കുറച്ചു കാലം സർക്കാർ ഒറ്റ അമ്മമാർക്ക് നൽകിവരുന്ന തുച്ചമായ തുക കൊണ്ടാണ് അവർ അരിഷ്ടിച്ചു ജീവിച്ചു പോന്നത്.<ref>{{cite book |author=Melissa Anelli |title=Harry, A History: The True Story of a Boy Wizard, His Fans, and Life Inside the Harry Potter Phenomenon |publisher=Pocket |location=New York |year=2008 |page=44 |isbn=1-4165-5495-5 |oclc= |doi= |url=http://books.google.ca/books?id=E5V4zfHYaw0C&pg=PA44}}</ref> സ്കോട്ട്ലാൻഡിലെ കാപ്പിക്കടകലിളിരുന്നാണ് റൌളിംഗ് ഹാരി പോട്ടർ പുസ്തകത്തിന്റെ ആദ്യ അധ്യായങ്ങൾ എഴുതിയത്. ഒരു കൊച്ചു ഫ്ലാറ്റ് മുറിയിലായിരുന്നു അക്കാലത്ത് അവരുടെ താമസം. മകളെ ഉറക്കാൻ കിടത്തിയ ശേഷം കിട്ടുന്ന വളരെ കുറച്ചു സമയത്തായിരുന്നു എഴുത്ത്.<ref name="rowling-bio" /><ref name="dole">{{cite news |url=http://www.telegraph.co.uk/culture/books/3666215/From-the-dole-to-Hollywood.html |title=From the dole to Hollywood |newspaper=Daily Telegraph|accessdate=2010-08-08|author=Dunn, Elisabeth|date= 30 June 2007 | location=London}}</ref><ref name="hpandme">[http://www.accio-quote.org/articles/2001/1201-bbc-hpandme.htm "Harry Potter and Me"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070305182235/http://www.accio-quote.org/articles/2001/1201-bbc-hpandme.htm |date=2007-03-05 }}. BBC Christmas Special. 28 December 2001. Transcribed by "Marvelous Marvolo" and Jimmi Thøgersen. ''Quick Quotes Quill.org''. Retrieved 17 March 2006.</ref> 2001-ൽ ബി.ബി.സി. ചാനലിന് നൽകിയ അഭിമുഖത്തിൽ താൻ തണുപ്പിൽ നിന്നും രക്ഷ നേടാനാണ് കാപ്പിക്കടകളിൽ അഭയം പ്രാപിച്ചത് എന്ന പരദൂഷണം അവർ തള്ളിക്കളഞ്ഞു. പിന്നീട് ഒരു അമേരിക്കൻ ചാനലിന് നൽകിയ അഭിമുഖത്തിൽ മകളെ ഉറക്കാനുള്ള എളുപ്പം കണക്കിലെടുത്താണ് കപ്പിക്കടകളിലേക്ക് നടന്നിരുന്നതെന്നു അവർ വെളിപ്പെടുത്തി.<ref name="hpandme" /> == ഹാരി പോട്ടർ പുസ്തകങ്ങൾ == {{Main|ഹാരി പോട്ടർ}} [[പ്രമാണം:The elephant house.jpg|thumb|"The Elephant House" – one of the cafés in Edinburgh in which Rowling wrote the first ''Harry Potter'' novel.<ref name=cafe>{{cite web|title=How JK Rowling has us spellbound|author=Damien Henderson|publisher=The Herald|year=2007|url=http://www.heraldscotland.com/how-jk-rowling-has-us-spellbound-1.852126|accessdate=2010-07-06}}</ref>]] === ഹാരി പോട്ടർ ആന്റ് ദ ഫിലോസഫേഴ്സ് സ്റ്റോൺ === {{Main|ഹാരി പോട്ടർ ആന്റ് ദ ഫിലോസഫേഴ്സ് സ്റ്റോൺ}} 1995ൽ ''ഹാരി പോട്ടർ ആന്റ് ദ ഫിലോസഫേഴ്സ് സ്റ്റോൺ'' പൂർത്തിയായി. ഒരു പഴയ ടൈപ്പ്‌ റൈററ്റിൽ വളരെ കഷ്ടപ്പെട്ടാണ് പുസ്തകത്തിന്റ രണ്ടു പ്രതികൾ അവർ ടൈപ്പ് ചെയ്തു എടുത്തത്. റൗളിങ് പുസ്തകത്തിന്റെ കൈയെഴുത്തുപ്രതി ഏജന്റുമാർക്കയച്ചു. റൗളിങ് ശ്രമിച്ച രണ്ടാമത്തെ ഏജന്റ് അവരെ പ്രതിനിധീകരിച്ച് പുസ്തകത്തിന്റെ കൈയെഴുത്ത്‌പ്രതി ബ്ലൂംസ്ബെറിക്ക് അയക്കാമെന്ന് സമ്മതിച്ചു. എട്ട് പ്രസാധകർ ഫിലോസഫേഴ്സ് സ്റ്റോൺ നിരസിച്ചശേഷം ബ്ലൂംസ്ബേറി മുൻകൂർ പ്രതിഫലമായി £2,500 നൽകിക്കൊണ്ട് പുസ്തകം പ്രസിദ്ധീകരണം ഏറ്റെടുത്തു.<ref>{{cite web|publisher=BusinessWeek Online| url=http://www.businessweek.com/magazine/content/05_22/b3935414.htm| title=Nigel Newton | first=John| last=Lawless| accessdate = 2006-09-09}}</ref> ഹാരി പോട്ടർ പുസ്തകങ്ങൾ എഴുതാൻ തുടങ്ങിയപ്പോൾ അത് ഏത് പ്രായക്കാരെ ഉദ്ദേശിച്ചാണ് എന്നൊന്നും റൗളിങ് ചിന്തിച്ചിരുന്നില്ല. എങ്കിലും പ്രസാധകർ ഒമ്പത് മുതൽ പതിനൊന്നു വയസുവരെയുള്ള കുട്ടികളെയാണ് കേന്ദ്രീകരിച്ചത്.<ref>{{cite web|url=http://www.kidsreads.com/harrypotter/jkrowling.html|title=Harry Potter - Brought to you by Kidsreads.com<!-- Bot generated title -->|access-date=2010-10-11|archive-date=2007-12-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20071224052440/http://www.kidsreads.com/harrypotter/jkrowling.html|url-status=dead}}</ref> [[1997]] ജൂലൈയിൽ ബ്ലൂംസ്ബെറി യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡത്തിൽ ആദ്യ ഹാരി പോട്ടർ പുസ്തകം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. അമേരിക്കയിൽ പുസ്തകത്തിന്റെ പ്രസിദ്ധീകരണാവകാശം 105,000 ഡോളറിന് സ്കോളാസ്റ്റിക്സ് നേടി. അറിയപ്പെടാത്ത ഒരു ബാലസാഹിത്യകാരിക്ക് (അന്ന്) സാധാരണ ലഭിക്കുന്നതിലും വളരെയധികമായിരുന്നു ആ തുക.<ref>{{cite news|url=http://www.nytimes.com/2007/04/21/business/web21interview.html?_r=2&pagewanted=1|title=A Brief Walk Through Time at Scholastic|last=Rozhon|first=Tracie|work=[[The New York Times]]|date=[[2007-04-21]]|accessdate = 2007-04-21|page=C3}}</ref> 1998 സെപ്റ്റംബറിൽ അമേരിക്കയിൽ പുസ്തകം പുറത്തിറങ്ങി. ഫിലോസഫേഴ്സ് സ്റ്റോൺ എന്നത് ആൽക്കെമിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതായതിനാൽ അമേരിക്കക്കാർ അങ്ങനെയൊരു പേര് മായാജാലം എന്ന വിഷയവുമായി ചേർത്തുകാണില്ല എന്ന് പ്രസാധകർ ഭയന്നു. അതിനാൽ അമേരിക്കയിൽ പുസ്തകത്തിന് ഹാരി പോട്ടർ ആന്റ് ദ സോഴ്സറേഴ്സ് സ്റ്റോൺ എന്ന പേര് സ്വീകരിക്കാൻ സ്കോളാസ്റ്റിക് തീരുമാനിച്ചു. === ഹാരി പോട്ടർ ആന്റ് ദ ചേമ്പർ ഓഫ് സീക്രട്ട്‌സ് === {{Main|ഹാരി പോട്ടർ ആന്റ് ദ ചേമ്പർ ഓഫ് സീക്രട്ട്‌സ്}} [[1998]], [[ജൂലൈ 2]]-ന് പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടു. ലോകവ്യാപകമായി ഈ പുസ്തകത്തിന്റെ 12 കോടി പതിപ്പുകൾ ഇതുവരെ വിറ്റഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. 1998-ലെ ഏറ്റവും മികച്ച ബാലസാഹിത്യ പുസ്തകത്തിനുള്ള ബ്രിട്ടീഷ് ബുക്ക് അവാർഡ് ഉൾപ്പെടെ റൌളിംഗ് പല പുരസ്കാരങ്ങൾ നേടി. ഈ പുസ്തകത്തോടെ റൌളിംഗ് കൂടുതൽ പ്രശസ്തയായി. === ഹാരി പോട്ടർ ആന്റ് ദ പ്രിസണർ ഓഫ് അസ്കബാൻ === {{Main|ഹാരി പോട്ടർ ആന്റ് ദ പ്രിസണർ ഓഫ് അസ്കബാൻ}} [[1999]], [[ജൂലൈ 8]]-നാണ് പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടത്. 1999-ലെ കോസ്റ്റ ബുക്ക് അവാർഡ്, ബ്രാം സ്റ്റോക്കർ അവാർഡ് എന്നിവ ഉൾപ്പെടെ പല പുരസ്കാരങ്ങൾ നേടി. സ്മാർട്ടീസ് പ്രൈസ് മൂന്നാം തവണയും റൌളിംഗ് ഈ പുസ്തകത്തോടെ നേടി. മറ്റു പുസ്തകങ്ങൾക്ക് ഈ അവാർഡ്‌ നേടിക്കൊടുക്കാൻ വേണ്ടി റൌളിംഗ് മനഃപൂർവം ഈ പുസ്തകം എൻട്രികളിൽ നിന്നും പിൻവലിക്കുകയായിരുന്നു. ലോകവ്യാപകമായി ഇതിന്റെ 6.1 കോടി പതിപ്പുകൾ വിറ്റഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.ഈ പുസ്തകം റൌളിംഗിനെ ധനികയാക്കി. === ഹാരി പോട്ടർ ആന്റ് ദ ഗോബ്ലറ്റ് ഓഫ് ഫയർ === {{Main|ഹാരി പോട്ടർ ആന്റ് ദ ഗോബ്ലറ്റ് ഓഫ് ഫയർ}} [[2000]], [[ജൂലൈ 8]]-ന് വൻ പ്രചാരണത്തോടെ പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടു. കഥയിൽ ഒരാൾ കൊല്ലപ്പെടും എന്ന് പ്രസിദ്ധീകരണത്തിനു മുമ്പേ റൗളിങ് നടത്തിയ പ്രസ്താവന ഈ പുസ്തകം കൂടുതൽ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെടാൻ കാരണമായി. [[2001]]-ലെ [[ഹ്യൂഗോ അവാർഡ്]] നേടി. ലോകമൊട്ടാകെ ഇതിന്റെ 6.6 കോടി പതിപ്പുകൾ വിറ്റഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. === ഹാരി പോട്ടർ ആന്റ് ദി ഓർഡർ ഓഫ് ദ ഫീനിക്സ് === {{Main|ഹാരി പോട്ടർ ആന്റ് ദി ഓർഡർ ഓഫ് ദ ഫീനിക്സ്}} ലോകവ്യാപകമായി ഇതിന്റെ 5.5 കോടി പതിപ്പുകൾ വിറ്റഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ഈ പുസ്തകം വളരെ വലുതായി പോയി എന്ന് റൌളിംഗ് പിന്നീട് അഭിപ്രായപ്പെട്ടു. ഒരുപാട് ഭാഗങ്ങൾ വെട്ടിച്ചുരുക്കാമായിരുന്നു എന്ന് റൌളിംഗ് അഭിപ്രായപ്പെട്ടു. ഈ പുസ്തകത്തിന്റെയും സീരീസിലെ മുൻപത്തെ പുസ്തകത്തിന്റെയും ഇടയ്ക്ക് മൂന്നു വർഷത്തെ ഇടവേള വന്നു. === ഹാരി പോട്ടർ ആന്റ് ദ ഹാഫ്-ബ്ലഡ് പ്രിൻസ് === {{Main|ഹാരി പോട്ടർ ആന്റ് ദ ഹാഫ്-ബ്ലഡ് പ്രിൻസ്}} [[2005]], [[ജൂലൈ 16]]-ന് പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടു. പുസ്തകത്തിന്റെ പ്രസിദ്ധീകരണത്തിനുശേഷം 24 മണിക്കൂറിനുള്ളിൽ 90 ലക്ഷം പതിപ്പുകളാണ് വിറ്റഴിയപ്പെട്ടത്. അപ്പോൾ ഇത് ഒരു റെക്കോർഡായെങ്കിലും ഈ പരമ്പരയിലെ അവസാന പുസ്തകമായ ഹാരി പോട്ടർ ആന്റ് ദ ഡെത്‌ലി ഹാലോസ് തന്നെ ഈ റെക്കോർഡ് പിന്നീട് തകർത്തു. ഈ പുസ്തകത്തിന്റെ ആദ്യ രണ്ടു അധ്യായങ്ങൾ ശ്രേണിയിലെ മൂന്നാം പുസ്തകമായ [[ഹാരി പോട്ടർ ആന്റ് ദ പ്രിസണർ ഓഫ് അസ്കബാൻ]] എന്ന പുസ്തകത്തിൽ ചേർക്കാനാണ് ഉദ്ദേശിച്ചിരുന്നതെന്ന് റൌളിംഗ് പിന്നീട് പറയുകയുണ്ടായി. ഇത് എഴുതുന്നതിനു മുൻപ് റൌളിംഗ് രണ്ടു മാസം കഥ വീണ്ടും വീണ്ടും ആവർത്തിച്ചു മനസ്സിൽ ഉറപ്പിച്ചു കൊണ്ടേ ഇരുന്നു. === ഹാരി പോട്ടർ ആന്റ് ദ ഡെത്‌ലി ഹാലോസ് === {{Main|ഹാരി പോട്ടർ ആന്റ് ദ ഡെത്‌ലി ഹാലോസ്}} ജെ.കെ. റൗളിങ് എഴുതിയ ഹാരി പോട്ടർ പരമ്പരയിലെ ഏഴാമത്തേതും അവസാനത്തേതുമായ പുസ്തകമാണ് ഹാരി പോട്ടർ ആന്റ് ദ ഡെത്‌ലി ഹാലോസ്. [[2007]], [[ജൂലൈ 21]]-നാണ് ഇത് പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടത്. ലോകവ്യാപകമായി ഇതിന്റെ 4.4 കോടി പതിപ്പുകൾ വിറ്റഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. പരമ്പരയിലെ ഏറ്റവും കുറവ് പതിപ്പുകൾ വിൽക്കപ്പെട്ട പുസ്തകം ഇതാണ്.പുസ്തകത്തിന്റെ പ്രസിദ്ധീകരണത്തിനുശേഷം 24 മണിക്കൂറിനുള്ളിൽ 1.1 കോടി പതിപ്പുകളാണ് വിറ്റഴിയപ്പെട്ടത്. ഇത് ഒരു റെക്കോർഡാണ്. ഈ പുസ്തകം എഴുതിക്കൊണ്ടിരുന്ന വേളയിൽ റൌളിംഗ് തന്നെപ്പറ്റി ഒരു ഡോക്യുമെന്ററി ചിത്രീകരിക്കാൻ സമ്മതം നൽകി. അതിനായി അവർ താൻ പണ്ട് താമസിച്ചിരുന്ന സ്ഥലങ്ങളിലേക്ക് യാത്ര ചെയ്യുക ഉണ്ടായി. ഈ അനുഭവം അവരെ കണ്ണീരണിയിപ്പിച്ചു. === പരമ്പരയുടെ പൂർത്തീകരണം === പരമ്പരയിലെ അവസാന പുസ്തകം 2006-ൽ എഴുതുമെന്ന്, തന്റെ വെബ്സൈറ്റിലൂടെ 2005 ഡിസംബറിൽ റൗളിങ് പ്രഖ്യാപിച്ചു. അതിനുശേഷം അവരുടെ ഓൺലൈൻ ഡയറിയിൽ ഹാരി പോട്ടർ ആന്റ് ദ ഡെത്‌ലി ഹാലോസിന്റെ എഴുത്തിലെ പുരോഗതിയേക്കുറിച്ച് വിവരങ്ങൾ വന്നുകൊണ്ടിരുന്നു. 2007 ജൂലൈ 11 പുസ്തകത്തിന്റെ പ്രസിദ്ധീകരണ തിയതിയായി തീരുമാനിച്ചു. എഡിൻബർഗിലെ ബാൽനൊരാൽ ഹോട്ടലിൽവച്ച് 2007 ജനുവരി 11ന് പുസ്തകം പൂർത്തിയായി. പുസ്തകം പൂർത്തീകരിച്ച മുറിയിലെ ഒരു ഹേംസ് ശില്പപത്തിന് പുറകിൽ റൗളിങ് ഇങ്ങനെ ഒരു കുറിപ്പ് എഴുതിവച്ചു. "ജെ.കെ. റൗളിങ്, ഈ മുറിയിൽവച്ച് (652) 2007 ജനുവരി 11-ന്, ഹാരി പോട്ടർ ആന്റ് ദ ഡെത്‌ലി ഹാലോസിന്റെ എഴുത്ത് പൂർത്തീകരിച്ചു." ഏഴാം പുസ്തകത്തിന്റെ അവസാന അദ്ധ്യായത്തിന്റെ പൂർത്തീകരണം ഏകദേശം 1990-ൽത്തന്നെ കഴിഞ്ഞുവെന്ന് റൗളിങ് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. 2006 ജൂണിൽ ബ്രിട്ടീഷ് അഭിമുഖ പരിപാടിയായ റിച്ചാഡ്&റൂഡിയിൽ പങ്കെടുത്ത റൗളിങ് പുസ്തകത്തിന്റെ അവസാന അദ്ധ്യായത്തിൽ താൻ ചില മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തിയതായി പറഞ്ഞു. ആദ്യമെഴുതിയപ്പോൾ കൊല്ലപ്പെട്ടതായി ചിത്രീകരിച്ച ഒരു കഥാപാത്രം മരിക്കാതിരിക്കുകയും അതോടൊപ്പം തുടർന്ന് ജീവിക്കുന്നതായി മുമ്പ് ചിത്രീകരിച്ചിരുന്ന രണ്ട് കഥാപാത്രങ്ങളെ കൊലചെയ്യപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നതാണ് ആ മാറ്റങ്ങൾ എന്ന് റൗളിങ് പ്രസ്താവിച്ചു. ഹാരിയുടെ ഹോഗ്‌വാർട്ട്‌സിലെ പഠനം കഴിഞ്ഞുള്ള ജീവിതത്തേക്കുറിച്ച് മറ്റ് എഴുത്തുകാർ കഥയെഴുതാതിരിക്കുന്നതിനായി ഹാരിയെ "കൊല്ലുന്നതിലെ" യുക്തി താൻ മനസ്സിലാക്കുന്നുവെന്നും അവർ പറഞ്ഞു. മാർച്ച് 28 2007ന് ബ്ലൂംസ്ബെറിയുടെ മുതിർന്നവർക്കും കുട്ടികൾക്കും ഉള്ള പതിപ്പുകളുടേയും യുഎസിൽ പുറത്തിറക്കുന്ന സ്കോളാസ്റ്റിക് പതിപ്പിന്റേയും മുഖചിത്രങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. == ഹാരി പോട്ടർ പരമ്പരയ്ക്ക് ശേഷം == പതിനേഴ് വർഷം കൊണ്ടാണ് റൗളിങ് ഏഴ് [[ഹാരി പോട്ടർ]] പുസ്തകങ്ങൾ എഴുതിയത്. 2000ൽ ഹാരി പോട്ടറിന്റെ അമേരിക്കൻ പ്രസാധകരായ സ്കോളാസ്റ്റിക്സിന് നൽകിയ അഭിമുഖത്തിൽ, മാന്ത്രിക ലോകത്തിൽ ഹോഗ്‌വാർട്ട്‌സിനുശേഷം ഒരു സർവകലാശാല ഇല്ല എന്ന് റൗളിങ് പറഞ്ഞു. ഏഴാം പുസ്തകം കഴിഞ്ഞും പരമ്പര തുടരുന്ന കാര്യത്തേക്കുറിച്ച് അവർ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു "ഒരിക്കലും എഴുതില്ല എന്നു ഞാൻ പറയുന്നില്ല. എന്നാൽ എട്ടാം പുസ്തകം എഴുതാൻ ഇപ്പോൾ പദ്ധതിയില്ല." എട്ടാമത് ഒരു പുസ്തകം എഴുതുകയാണെങ്കിൽ അതിലെ പ്രധാന കഥാപാത്രം ഹാരി ആയിരിക്കില്ല എന്നും അങ്ങനെയൊരു പുസ്തകം കുറഞ്ഞത് പത്ത് വർഷത്തിന് ശേഷമേ ഉണ്ടാകൂ എന്നും റൗളിങ് പിന്നീട് പറഞ്ഞു. കാരുണ്യപ്രവർത്തനങ്ങൾക്കായി പണം സമാഹരിക്കുന്നതിനായി ക്വിഡിച്ച് ത്രൂ ഏജസ്, ഫന്റാസ്റ്റിക് ബീസ്റ്റ്സ് ആന്റ് വേർ റ്റു ഫൈന്റ് ദെം എന്നിവപോലുള്ള പുസ്തകങ്ങൾ എഴുതുന്ന കാര്യം പരിഗണിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ടെന്ന് റൗളിങ് പറഞ്ഞു. പരമ്പരയിൽ ഉൾപ്പെടാത്ത വിവരങ്ങളും ഉൾപ്പെടുത്തി ഒരു ഹാരി പോട്ടർ വിജ്ഞാനകോശം നിർമ്മിക്കുക എന്നതാണ് മറ്റൊരു നിർദ്ദേശം. 2007 ഫെബ്രുവരിയിൽ പരമ്പരയുടെ പൂർത്തീകരണത്തെക്കുറിച്ച് റൗളിങ് തന്റെ വെബ്സൈറ്റിൽ ചില കാര്യങ്ങൾ എഴുതി. പരമ്പര പൂർത്തീകരിച്ചപ്പോഴുണ്ടായ മിശ്രിത ‌വികാരങ്ങളെ 1850-ൽ [[ചാൾസ് ഡിക്കൻസ്]], [[ഡേവിഡ് കോപ്പർഫീൽഡ്|ഡേവിഡ് കോപ്പർഫീൽഡിന്റെ]] ആമുഖത്തിൽ പ്രകടിപ്പിച്ച വികാരത്തോടാണ് അവർ താരതമ്യം ചെയ്തത്. ഹാരി പോട്ടർ ലോകത്തെ സംബന്ധിച്ച ഒരു വിജ്ഞാനകോശം താൻ "മിക്കവാറും" എഴുതും എന്ന് 2004 ജൂലൈ 24ന് ഒരു ആഭിമുഖത്തിൽ റൗളിങ് പറഞ്ഞു. == പ്രശസ്തയായതിന് ശേഷമുള്ള ജീവിതം == പുസ്തകമെഴുതിലൂടെ ബില്ല്യൻ ഡോളറോളം സമ്പാദിച്ച ഏക വ്യക്തി റൌളിംഗ് ആണെന്ന് ഫോർബ്സ് മാസിക കണ്ടെത്തി.<ref>Watson, Julie and Kellner, Tomas. [http://www.forbes.com/maserati/billionaires2004/cx_jw_0226rowlingbill04.html "J.K. Rowling And The Billion-Dollar Empire"]. ''[[Forbes.com]]''. 26 February 2004. Retrieved 19 March 2006.</ref> ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും കൂടുതൽ പണമുള്ളവരിൽ റൌളിംഗിന് 1,062 ആണ് സ്ഥാനം.<ref>[http://www.forbes.com/lists/2008/10/billionaires08_Joanne-(JK)-Rowling_CRTT.html #1062 Joanne (JK) Rowling]. [[Forbes.com]]. Accessed 16 March 2008; [http://www8.contactmusic.com/news.nsf/article/oprah%20is%20richest%20female%20entertainer_1019476 Oprah is Richest Female Entertainer] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070121180914/http://www.contactmusic.com/news.nsf/article/oprah%20is%20richest%20female%20entertainer_1019476 |date=2007-01-21 }}. Contact Music. Retrieved 20 January 2007.</ref> 2004ൽ റൌളിംഗിനെ ബില്ലിയണെയർ ആയി പ്രഖ്യാപിച്ച ഫോർബ്സ് മാസികയോട്, താൻ ബില്ലിയണെയർ അല്ലെന്നും, പക്ഷേ ധാരാളം പണം കയ്യിലുണ്ടെന്നും അവർ വെളിപ്പെടുത്തി.<ref>[http://www.msnbc.msn.com/id/8599597/page/2/ J.K. Rowling, the author with the magic touch] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071106122220/http://www.msnbc.msn.com/id/8599597/page/2/ |date=2007-11-06 }}. MSN. Retrieved 9 August 2007.</ref> ''സണ്ടേ ടൈംസ്‌'' എന്ന മാധ്യമം അവർക്ക് ബ്രിട്ടനിലെ പണക്കാരുടെ പട്ടികയിൽ നൽകിയത് 144 ആം സ്ഥാനമാണ്.<ref name="richlist"/> 2001-ൽ അവർ സ്കോട്ട്ലണ്ടിലെ ടേ നദിക്കരയിൽ പത്തൊമ്പതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ട ഒരു ആഡാംബര വീട് വിലയ്ക്കുവാങ്ങി.<ref name="Hogwarts hideaway for Potter author">Nichols, Michelle. [http://news.scotsman.com/latestnews/Hogwarts-hideaway-for-Potter-author.2278608.jp Hogwarts hideaway for Potter author]. ''[[The Scotsman]]''. 22 November 2001. Retrieved 25 October 2007.</ref> പിന്നീട് കെന്സിങ്ങ്സ്റ്റൺ എന്ന സ്ഥലത്ത് ഒൻപതു മില്ല്യൻ ഡോളർ വിലമതിക്കുന്ന ഒരു വില്ലയും സ്വന്തമാക്കി.<ref name="Hogwarts hideaway for Potter author"/> ഈ വീടിനു 24 മണിക്കൂറും അംഗ രക്ഷകരുടെ സേവനവും അവർ ലഭ്യമാക്കി.<ref>Collinson, Patrick. [http://www.guardian.co.uk/business/2005/apr/26/housingmarket.houseprices "Rub shoulders with Brucie for £4.3m, or Tony for £7,250"]. ''Guardian Unlimited''. 26 April 2005. Retrieved 29 October 2007.</ref> 2001 ഡിസംബർ 26 ന് മൈക്കിൾ മുറേ എന്ന ഡോക്റ്ററെ അവർ വിവാഹം ചെയ്തു.<ref>[http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/arts/1733882.stm Christmas wedding for Rowling]. BBC News. 30 December 2001. Retrieved 25 October 2007.</ref> മൈക്കിളിന്റെയും റൌളിംഗിന്റെയും രണ്ടാം വിവാഹമായിരുന്നു അത്. മൈക്കിൾ ഡോ.ഫിയോണാ ഡംകൻ എന്ന ആദ്യ ഭാര്യയോടു വേർപിരിഞ്ഞാണ് റൌളിംഗുമായുള്ള വിവാഹം തീരുമാനിച്ചത്. റൌളിംഗിന്റെയും മുറേയുടെയും മകൻ ഡേവിഡ്‌ ഗോർഡൻ റൌളിംഗ് മുറേ 2003 മാർച്ച്‌ 24 ന് ജനിച്ചു.<ref name="Baby joy for JK Rowling">{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/scotland/2883095.stm|title=Baby joy for JK Rowling|work= BBC News | date=24 March 2003 | accessdate=24 March 2010 | location=London}}</ref> മകനെ പരിപാലിക്കേണ്ടതുള്ളതുകൊണ്ട് റൌളിംഗ് കഥ എഴുത്ത് കുറച്ചു കാലത്തേക്ക് നിർത്തി വച്ചു. പരമ്പരയിലെ ആറാമത്തെ പുസ്തകം വൈകാനുള്ള കാരണം ഇതാണെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.<ref name="Baby joy for JK Rowling" /> റൌളിംഗിന്റെ അവസാന പുത്രി മേക്കാൻസീ 2005 ജനുവരി 23 നാണ് ജനിച്ചത്‌.<ref>J.K. Rowling's Official Site, [http://www.jkrowling.com/textonly/en/news_view.cfm?id=83 "JKR gives Birth to Baby Girl"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120112121859/http://www.jkrowling.com/textonly/en/news_view.cfm?id=83 |date=2012-01-12 }}. Retrieved 25 January 2005.</ref> ബ്രിട്ടിഷ് പ്രധാനമന്ത്രി ആയിരുന്ന ഗോർഡൻ ബ്രൌണിൻറെ പത്നി സാറാ ബ്രൌൺ റൌളിംഗിന്റെ അടുത്ത സുഹൃത്താണ്. ഒരു ജീവകാരുണ്യ പ്രവർത്തനത്തിൽ പങ്കാളികളായി ജോലി ചെയ്യുന്നതിനിടെ ആണ് രണ്ടു പേരും പരിചയപ്പെടുന്നത്.ബ്രൌൺ കുടുംബത്തിന്റെ ആദ്യ മകൻ ഫ്രേസർ ജനിച്ചപ്പോൾ ആശുപത്രിയിൽ വച്ച് അവരെ സന്ദർശിച്ച ആദ്യ വ്യക്തികളിൽ ഒരാൾ റൌളിംഗ് ആയിരുന്നു.<ref>{{cite web|title= Chancellor's daughter remembered at christening service|publisher=The Scotsman|year=2004|url= http://news.scotsman.com/gordonbrownsfamily/Chancellors-daughter-remembered-at-christening.2522714.jp|accessdate=16 April 2010}}</ref> റൌളിംഗ് സെന്റ്‌.ആൻഡ്രൂസ് സർവകലാശാലയിൽ നിന്നും, എഡിൻബറോ സർവകലാശാലയിൽ നിന്നും, അബ്രദീൻ സർവകലാശാലയിൽ നിന്നും, നേപിയർ സർവകലാശാലയിൽ നിന്നും ഓണററി ഡോകറ്ററേറ്റ് കരസ്ഥമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.<ref>{{cite news|title=J K Rowling given honorary degree at her alma mater|author=Sally Pook|year=2001|work=Daily Telegraph|url=http://www.telegraph.co.uk/news/uknews/1348603/J-K-Rowling-given-honorary-degree-at-her-alma-mater.html | location=London | date=15 July 2000 | accessdate=5 May 2010}}</ref><ref>{{cite web|title=‘Harry Potter’ author JK Rowling receives Honorary Degree|work=University of Aberdeen|url=http://www.abdn.ac.uk/mediareleases/release.php?id=638|year=2006}} Accessed 6 June 2008.</ref> 2008 ജൂണിൽ ഹാർവാർഡ്‌ സർവകലാശാലയിൽ നിന്നും ഓണററി ഡോകറ്ററേറ്റ് ലഭിച്ചു.<ref>{{cite web|title=J. K. Rowling To Speak at Commencement|author=CLAIRE M. GUEHENNO and LAURENCE H. M. HOLLAND|year=2008|work=The Harvard Crimson|url=http://www.thecrimson.com/article.aspx?ref=521567|access-date=2010-10-11|archive-date=2008-06-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20080615205621/http://www.thecrimson.com/article.aspx?ref=521567|url-status=dead}} Accessed 6 June 2008.</ref> 2009-ൽ ഫ്രഞ്ച് സർക്കാർ അവരെ ആദരിച്ചു. ഈ വേളയിൽ, തന്റെ തായ്‌വഴിയിലെ മുത്തച്ഛൻ ഫ്രെഞ്ച്കാരനായിരുന്നെന്നും, ഒന്നാം ലോക മഹാ യുദ്ധത്തിൽ പങ്കെടുത്തിരുന്നെന്നും അവർ വെളിപ്പെടുത്തി.<ref>{{Cite book |last=Keaten |first=Jamey |title=France honors Harry Potter author Rowling |url=http://www.google.com/hostednews/ap/article/ALeqM5jQpt5NWNHsrMKmdibG39R6NLqIwgD9649O3G0 |publisher=Associated Press |date=3 February 2009 |accessdate=3 February 2009 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090206195418/http://www.google.com/hostednews/ap/article/ALeqM5jQpt5NWNHsrMKmdibG39R6NLqIwgD9649O3G0 |archivedate=2009-02-06 |url-status=dead }}</ref> ==വിവാദം== ട്രാൻസ്ജെൻഡറുകളെ വേദനിപ്പിക്കുന്ന ട്വീറ്റ് വളരെയധികം വിവാദം സൃഷ്ടിച്ചു. ആർത്തവശുചിത്വം സംബന്ധിച്ച ലേഖനത്തിന്റെ തലക്കെട്ടിനെ കളിയാക്കിയതും വിമർശനമു ണ്ടായപ്പോൾ സ്വയം ന്യായീകരിക്കാൻ ശ്രമിച്ചതുമാണു റോളിങ്ങിനു വിനയായത്.പീപ്പിൾ ഹൂ മെൻസ്ട്രുവേറ്റ്’ (ആർത്തവമുള്ള ആളുകൾ) എന്ന പ്രയോഗത്തിനു പകരം സ്ത്രീകൾ എന്നു പറഞ്ഞാൽ പോരേയെന്നു പരിഹാസത്തോടെ ചോദിച്ചുള്ള നോവലിസ്റ്റിന്റെ ട്വീറ്റിനു വിമർശനവുമായി ആരാധകരുൾപ്പെടെ രംഗത്തെത്തി. സ്ത്രീകൾക്കു മാത്രമല്ല, ട്രാൻസ്ജെൻഡർ വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ടവർക്കും ആർത്തവമുണ്ടാകുമെന്ന് പ്രതിഷേധ ക്കാർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.<ref>https://www.manoramaonline.com/literature/literaryworld/2020/06/08/jk-rowling-gets-backlash-over-anti-trans-tweets.html</ref> == അവലംബം == {{Reflist|2}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * [http://www.jkrowling.com/ Official Website] * [http://www.JKRfan.com/ J.K. Rowling Fan Site] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110207190704/http://jkrfan.com/ |date=2011-02-07 }} * [http://www.telegraph.co.uk/arts/main.jhtml?xml=/arts/2006/11/26/bomit05.xml The first It Girl] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071011210518/http://www.telegraph.co.uk/arts/main.jhtml?xml=%2Farts%2F2006%2F11%2F26%2Fbomit05.xml |date=2007-10-11 }}: Rowling's article on Jessica Mitford for ''The Telegraph'' * [http://www.bloomsbury.com/magic/ Rowling's foreword to the anthology ''Magic''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110526151931/http://www.bloomsbury.com/magic/ |date=2011-05-26 }} * [http://harvardmagazine.com/go/jkrowling.html Video, audio and transcript] of Rowling's speech at [[Harvard University]]'s 2008 [[graduation|commencement]]. ==കുറിപ്പുകൾ== {{notelist}} [[വർഗ്ഗം:1965-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂലൈ 31-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ബ്രിട്ടീഷ് നോവലെഴുത്തുകാർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇംഗ്ലീഷ് ബാലസാഹിത്യകാരന്മാർ]] 2i83xmnl7bva40kryyyp0m9033pme5h 0 27497 4673221 4647994 2026-10-03T21:56:39Z InternetArchiveBot 146798 Bluelink 1 book for [[വിക്കിപീഡിയ:പരിശോധനായോഗ്യത|പരിശോധനായോഗ്യത]] (20261003)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 4673221 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Pierre de Coubertin}} {{Infobox President | name = Baron Pierre de Coubertin | image = Baron Pierre de Coubertin.jpg | imagesize = 220px | smallimage = | caption = | order = | office = 2nd [[Presidents of the International Olympic Committee|President of the International Olympic Committee]] | term_start = 1896 | term_end = 1925 | predecessor = [[Demetrius Vikelas]] | successor = [[Henri de Baillet-Latour]]<br />[[Godefroy de Blonay]] (Acting) | birth_date = {{Birth date|1863|01|01|df=yes}} | birth_place = Paris, France | death_date = {{Death date and age|1937|02|2|1863|01|01|df=yes}} | death_place = [[Geneva]], Switzerland | nationality = French | spouse = | children = | resting_place = | resting_place_coordinates = | residence = | alma_mater = | occupation = | profession = | religion = | signature = | website = | footnotes = }} [[പ്രമാണം:Coubertin.jpg|thumb]] ആധുനിക [[ഒളിമ്പിക്സ്|ഒളിമ്പിക്‌ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ]] പിതാവായി അറിയപ്പെടുന്നത്‌ ഫ്രഞ്ചുകാരനായ '''പിയേർ ദെ കൂബെർത്തേ'''നാണ് (Pierre de Frédy, Baron de Coubertin). അദ്ധ്യാപകനും ചരിത്രകാരനുമായിരുന്ന ഇദ്ദേഹം [[അന്താരാഷ്ട്ര ഒളിമ്പിക് കമ്മിറ്റി|അന്താരാഷ്ട്ര ഒളിമ്പിക് കമ്മിറ്റിയുടെ]] സ്ഥാപകൻ എന്ന നിലയിലാണ്‌ പ്രശസ്തിയാർജ്ജിച്ചത്. == പേരിനു പിന്നിൽ == == ആദ്യകാലം == [[ഫ്രാൻസ്|ഫ്രാൻസിലെ]] ഒരു സമ്പന്നകുടുംബത്തിൽ 1863 ജനുവരി 1-നാണ്‌ പിയറി ദെ കുബേർത്തിൻ ജനിച്ചത്. ചെറുപ്പത്തിൽത്തന്നെ കായികരംഗത്തോട് വലിയ കമ്പമുണ്ടായിരുന്ന ആ കുട്ടി [[കുതിര]]സവാരിയും [[ജിംനാസ്റ്റിക്സ്|ജിംനാസ്റ്റിക്സും]] വഞ്ചി തുഴയലുമൊക്കെ പഠിക്കാൻ തുടങ്ങി. പ്രഭുകുടുംബത്തിലെ അംഗമായിട്ടും [[പാരീസ്|പാരീസിലെ]] പാർക്കുകളിലൂടെ അവൻ ഓട്ടം പരിശീലിച്ചു. == കായികരംഗം == {{main|കായികം}} ആളുകൾ തമ്മിലുള്ള ചങ്ങാത്തത്തിനും പരസ്പരസഹകരണത്തിനും സ്പോർട്‌സ്‌ നല്ലൊരു മരുന്നാണെന്ന് അദ്ദേഹം ഉറച്ചുവിശ്വസിച്ചു. തമ്മിൽ പോരടിച്ചുനശിക്കുന്ന യൂറോപ്യൻ ഭരണാധികാരികൾക്ക്‌ സമാധാനത്തിന്റെയും ശാന്തിയുടെയും പാത കാട്ടിക്കൊടുക്കാൻ സ്പോർട്‌സിനു കഴിയും എന്നദ്ദേഹം കണക്കുകൂട്ടി. സ്പ്പോർട്‌സിനെ അവഗണിക്കുന്ന ഫ്രഞ്ച്‌ വിദ്യാഭ്യാസരീതിയെ കുബേർത്തിൻ വെറുത്തു. അപ്പോഴാണ്‌ [[ഇംഗ്ലണ്ട്|ഇംഗ്ലണ്ടിലെ]] വിക്റ്റോറിയൻ പബ്ലിക്‌ സ്കൂളുകളിൽ സ്പോർട്‌സിനു നൽകുന്ന പ്രാധാന്യത്തെകുറിച്ച്‌ അദ്ദേഹം മനസ്സിലാക്കിയത്‌. അതിനെക്കുറിച്ച്‌ വിശദമായി പഠിക്കാൻ കുബേർത്തിൻ പ്രഭു ഇംഗ്ലണ്ടിലെ [[ഷ്രോപ്ഷയർ]] ഗ്രാമത്തിലേക്ക്‌ ഒരു പഠനയാത്ര തന്നെ നടത്തി. അവിടെയുള്ള ഡോ. ബ്രൂക്ക്‌ എന്നയാൾ സ്ഥാപിച്ച [[മച്ച്‌ വെൻലോക്ക്‌ ഒളിംബിയൻ സൊസൈറ്റി]] വളരെ പ്രശസ്തമായിരുന്നു. സ്പോർട്‌സ്‌ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്‌ പ്രചാരം സൃഷ്ടിക്കാൻ കുബേർത്തിൻ പിന്നീട്‌ [[ജർമനി|ജർമനിയിലും]] [[സ്വീഡൻ|സ്വീഡനിലും]] [[യു.എസ്.എ.|അമേരിക്കയിലുമൊക്കെ]] പര്യടനങ്ങൾ‍ നടത്തി. കുബേർത്തിന്റെ ആശയങ്ങളോട്‌ ഈ രാജ്യങ്ങളിലെ വലിയൊരു വിഭാഗം താൽപര്യം പ്രകടിപ്പിച്ചു. തിരികെ പാരീസിലെത്തിയ കുബേർത്തിൻ പ്രഭു രാജ്യാന്തര കായികമൽസരങ്ങളെക്കുറിച്ചുതന്നെ ചിന്തിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു. പക്ഷേ, പാരീസിലെ പ്രഭുക്കന്മാർ ഇതൊരു ഭ്രാന്തൻ ചിന്തയായാണ്‌ കണക്കാക്കിയത്‌. == ഒളിമ്പിൿസ് == {{main|ഒളിമ്പിക്സ്}} സ്വന്തം നാട്ടിൽനിന്ന് കാര്യമായ പിന്തുണ കിട്ടിയില്ലെങ്കിലും മറ്റു പല രാജ്യങ്ങളിലെയും കായികപ്രേമികളും സംഘടനകളും ഒളിമ്പിക്‌ പ്രസ്ഥാനത്തിന്‌ പിന്തുണ നൽകി. തുടർന്ന് 1894-ൽ പാരീസിൽ ചേർന്ന യോഗം, [[രാജ്യാന്തര ഒളിമ്പിക്‌ കമ്മിറ്റി|രാജ്യാന്തര ഒളിമ്പിക്‌ കമ്മിറ്റിക്കു]] രൂപം നൽകുകയും ആദ്യ ഒളിമ്പിക്സ്‌ [[ഗ്രീസ്|ഗ്രീസിന്റെ]] തലസ്ഥാനമായ [[ഏതൻസ്|ഏതൻസിൽ]] വച്ചുനടത്താൻ തീരുമാനിക്കുകയുംചെയ്തു. 1896-ൽ കുബേർത്തിൻ ഈ കമ്മിറ്റിയുടെ പ്രസിഡന്റായി. ഇത്രയൊക്കെ കഷ്ടപ്പടുകൾ സഹിച്ചിട്ടും സ്വന്തം രാജ്യം ഒരിക്കലും അദ്ദേഹത്തെ വേണ്ട വിധത്തിൽ ആദരിച്ചിരുന്നില്ല. പ്രശസ്തമായ ദേശീയബഹുമതികളൊന്നും ലഭിക്കാതെയാണ്‌ അദ്ദേഹം അന്തരിച്ചത്‌. 1896 മുതൽ 1925 വരെ ഇന്റർനാഷനൽ ഒളിമ്പിക്‌ കമ്മിറ്റിയുടെ അധ്യക്ഷനായിരുന്നു. ഒളിമ്പിക്‌ കമ്മിറ്റിയുടെ ചരിത്രത്തിൽ ഏറ്റവും അധികം കാലം പ്രസിഡന്റായിരുന്നത്‌ അദ്ദേഹമായിരുന്നു-29 വർഷം. ഇക്കാലയളവിൽ അദ്ദേഹം 7 ഒളിമ്പിക്സുകളാണ്‌ സംഘ്ടിപ്പിച്ചത്‌. ജീവിതത്തിൽ ജയിക്കുകയല്ല പ്രധാനം, നല്ലവണ്ണം പൊരുതുകയാണ് എന്നാണ്‌ അദ്ദേഹം പറഞ്ഞത്. 1937 സെപ്റ്റംബർ 2-ന്‌ [[സ്വിറ്റ്‌സർലൻഡ്|സ്വിറ്റ്‌സർലൻഡിലെ]] [[ജനീവ|ജനീവയിൽ]] വച്ചായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ അന്ത്യം. ==അദ്ദേഹത്തിന്റെ രചനകൾ== കുബർത്തേന്റെ വിവിധ് ജേണലുകളിലും മാഗസിനിലും വന്ന രചനകൾ.<ref>MacAloon, pp. 340–342</ref><ref>[http://www.coubertin.ch/pdf/Coubertin%20Bibliography.pdf Full bibliography of Сoubertin's writings] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110706224301/http://www.coubertin.ch/pdf/Coubertin%20Bibliography.pdf |date=2011-07-06 }}. coubertin.ch</ref> * {{Cite book | title = Une Campagne de 21 ans. | publisher=Librairie de l'Éducation Physique | year = 1908 | location = Paris}} * {{Cite book | title = La Chronique de France (7 vols.) | publisher=Lanier | date = 1900–1906 | location = Auxerre and Paris }} * {{Cite book | title = L'Éducation anglaise en France | url = https://archive.org/details/leducationangla00coubgoog | publisher=Hachette | year = 1889 | location = Paris }} * {{Cite book | title = L'Éducation en Angleterre | url = https://archive.org/details/lducationenangl00coubgoog | publisher=Hachette | year = 1888 | location = Paris }} * {{Cite book | title = Essais de psychologie sportive | publisher=Payot | year = 1913 | location = Lausanne }} * {{Cite book | title = L'Évolution française sous la Troisième République | publisher=Hachette | year = 1896 | location = Paris}} * {{Cite book | title = France Since 1814 | url = https://archive.org/details/francesince181400coubrich | publisher=Macmillan | year = 1900 | location = New York }} * {{Cite book | title = La Gymnastique utilitaire | publisher=Alcan | year = 1905 | location = Paris }} * {{Cite book | title = Histoire universelle (4 vols.) | publisher=Société de l'histoire universelle | year = 1919 | location = Aix-en-Provence }} * {{Cite book | title = Mémoires olympiques | publisher=Bureau international de pédagogie sportive | year = 1931 | location = Lausanne }} * {{Cite book | title = Notes sur l'éducation publique | url = https://archive.org/details/notessurlducati00coubgoog | publisher=Hachette | year = 1901 | location = Paris}} * {{Cite book | title = Pages d'histoire contemporaine | publisher=Plon | year = 1908 | location = Paris }} * {{Cite book | title = Pédagogie sportive | publisher=Crés | year = 1922 | location = Paris }} * {{Cite book | title = Le Respect Mutuel | publisher=Alean | year = 1915 | location = Paris }} * {{Cite book | title = Souvenirs d'Amérique et de Grèce | publisher=Hachette | year = 1897 | location = Paris }} * {{Cite book | title = Universités transatlantiques | url = https://archive.org/details/universitstrans00coubgoog | publisher=Hachette | year = 1890 | location = Paris }} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== * [http://www.coubertin.ch/ The International Pierre De Coubertin Committee (CIPC)] – Lausanne * [http://www.sporteslettres.net/archives/coubertin/Coubertin-reader-of-Flaubert.pdf Coubertin reader of Flaubert] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071128113734/http://www.sporteslettres.net/archives/coubertin/Coubertin-reader-of-Flaubert.pdf |date=2007-11-28 }} * [http://www.wenlock-olympian-society.org.uk/archives/index.shtml/ The Wenlock Olympian Society] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090410111109/http://www.wenlock-olympian-society.org.uk/archives/index.shtml |date=2009-04-10 }} * [http://www.litteratureaudio.com/index.php/2008/07/26/coubertin-pierre-de-la-renovation-des-jeux-olympiques/ Discourse of Pierre de Coubertin at Sorbonne announcing the restoring of the Olympic games (in french, audio)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080817053852/http://www.litteratureaudio.com/index.php/2008/07/26/coubertin-pierre-de-la-renovation-des-jeux-olympiques/ |date=2008-08-17 }} [[Image:Speaker Icon.svg|20px]] * {{findagrave|6632086}} [[വർഗ്ഗം:കായികം]] [[വർഗ്ഗം:ജീവചരിത്രം]] [[വർഗ്ഗം:ജനുവരി 1-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1863-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഫെബ്രുവരി 2-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1937-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഒളിമ്പിക്സുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പട്ടികകൾ]] a0b9w9jdo8ydjyv89bziogsc1cp6r4v 0 41654 4673232 4653452 2026-10-03T22:30:20Z InternetArchiveBot 146798 Bluelink 1 book for [[വിക്കിപീഡിയ:പരിശോധനായോഗ്യത|പരിശോധനായോഗ്യത]] (20261003)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 4673232 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Alexander the Great}} {{Infobox Emperor |name =മഹാനായ അലക്സാണ്ടർ മൂന്നാമൻ |title =[[Basileus]] of Macedon, [[Hegemon]] of the [[League of Corinth|Hellenic League]], [[Pharaoh]] of Egypt, [[Shahanshah]] of Persia |image =Napoli BW 2013-05-16 16-24-01.jpg |caption =Alexander fighting Persian king [[Darius III of Persia|Darius III]]. From [[Alexander Mosaic]], from [[Pompeii]], [[Naples]], [[Museo Archeologico Nazionale]]. |reign =336-323 ബിസി |coronation = |predecessor =[[ഫിലിപ്പ് രണ്ടാമൻ|ഫിലിപ് II]] |successor =[[Alexander IV of Macedon|അലക്സാണ്ടർ IV]] |heir = |consort =[[റോക്സാന|ബാക്ട്രിയയിലെ റോക്സാന]] <br /> [[സ്റ്റാറ്റെരിയ II|പെർസ്യയിലെ സ്റ്റാറ്റെരിയ]] |issue =[[അലക്സാണ്ടർ IV of Macedon|അലക്സാണ്ടർ IV]] |royal house = |royal anthem = |father =[[മാസിഡോണിലെ ഫിലിപ് II]] |mother =[[ഒളിമ്പിയാസ്|എപിറസിലെ ഒളിമ്പിയാസ്]] |date of birth =[[ജൂലൈ 20]], [[356 BC]] |place of birth =[[പെല്ല]], [[മാസിഡോണിയ (പുരാതന സാമ്രാജ്യം)|മാസിഡോണിയ]] |date of death =[[ജൂൺ 10]], [[323 BC]] (33ആം വയസിൽ) |place of death =[[ബാബിലോൺ]] |place of burial= }} പുരാതന [[മാസിഡോണിയ (പുരാതന സാമ്രാജ്യം)|മാസിഡോണിയ]]യിലെ ഒരു [[ഗ്രീസ്|ഗ്രീക്ക്]] രാജാവായിരുന്നു '''അലക്സാണ്ടർ ചക്രവർത്തി'''. '''അലക്സാണ്ടർ മൂന്നാമൻ'''(20/21 ജുലൈ 356-10/11 ജൂൺ 323 ബീ.സി), '''മാസിഡോണിയക്കാരനായ അലക്സാണ്ടർ''' എന്നീ പേരുകളിലും അറിയപ്പെടുന്നു. ലോകചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രഗൽഭരായ സൈന്യാധിപരിൽ ഒരാളായി അലക്സാണ്ടർ വാഴ്ത്തപ്പെടുന്നു. യുദ്ധത്തിൽ ഇദ്ദേഹം ഒരിക്കലും പരാജയപ്പെട്ടിട്ടില്ല. മരണമടയുമ്പോഴേക്കും അലക്സാണ്ടർ പുരാതന ഗ്രീക്കുകാർക്ക് പരിചിതമായ പ്രദേശങ്ങൾ ഒട്ടുമിക്കവയും തന്നെ കീഴടക്കിയിരുന്നു. BC 334-ൽ ആർക്കീമെനിഡ്‌ സാമ്രാജ്യം കീഴടക്കിയ അദ്ദേഹം സൈന്യത്തെ [[ഏഷ്യാമൈനർ|ഏഷ്യാ മൈനാറിലേക്ക്‌]] നയിച്ചു. അവിടെ നിന്ന്‌ പത്തു വർഷത്തിനുള്ളിൽ തുടർച്ചയായ കീഴടക്കലുകളുടെ ഒരു പരമ്പര തന്നെയായിരുന്നു. പത്ത്‌ വർഷം കൊണ്ട്‌ തന്നെ [[പേർഷ്യൻ സാമ്രാജ്യം|പേർഷ്യയുടെ]] ആധിപത്യം അവസാനിപ്പിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തിനു കഴിഞ്ഞു. ഇസ്സസും ഗ്വാങ്ങമെല യുദ്ധങ്ങൾ എന്നിവ അതിൽ പ്രധാനമാണ്‌. [[ദാരിയൂസ് III|ദാരിയസ്സ്‌ മൂന്നാമനെ]] കീഴടക്കിക്കൊണ്ട്‌ ആദ്യ പേർഷ്യൻ സമ്രാജ്യം. അതേ സമയം തന്നെ [[അഡ്രിയാറ്റിക് കടൽ|അഡ്രിയാറ്റിക്ക്‌]] കടൽ മുതൽ [[സിന്ധു നദി]] വരെ തന്റെ സാമ്രാജ്യം വികസിപ്പിച്ചു. ബി.സി.326-ൽ അദ്ദേഹം [[ഇന്ത്യ]] കീഴടക്കി, എന്നാൽ സൈന്യത്തിന്റെ അഭിപ്രായം കണക്കിലെടുത്ത്‌ അദ്ദേഹം ഗ്രീസിലേക്ക്‌ തിരിച്ചു‌ പോയി.ബി.സി 323-ൽ [[ബാബിലോണിയ|ബാബിലോണിയയിൽ]] വച്ച്‌ അദ്ദേഹം അന്തരിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മരണത്തിനു ശേഷം തുടർച്ചയായ ആഭ്യന്തര യുദ്ധങ്ങൾതന്നെ അധികാരത്തിനായി നടക്കുകയുണ്ടായി. അതിനു ശേഷം അലക്സാൻഡറിന്റെ ബന്ധുവും ജനറലുമായിരുന്ന ഡിയഡോച്ചി (Diadochi)യാണ്‌ ഭരണം നയിച്ചത്. അലക്സാൻഡറുടെ പടയോട്ടത്തിന്റെ ഫലമായി സാംസ്ക്കാരിക സങ്കലനങ്ങൾ ഉണ്ടായി .[[ഗ്രീക്കോ-ബുദ്ധമതം|ഗ്രീക്കോ-ബുദ്ധിസം]] അവയിൽ ഒരു ഉദാഹരണമാണ്‌. ഇരുപതോളം നഗരങ്ങൾക്ക്‌ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേര്‌ ഉപയോഗിക്കാൻ തുടങ്ങി<!-- This links to a disambiguation page on purpose. -->.[[ഈജിപ്റ്റ്‌|ഈജിപ്റ്റിലെ]] അലക്സാൻഡ്രിയയാണ്‌ അതിൽ പ്രസിദ്ധമായത്. അലക്സാൻഡറിന്റെ വരവ് ഗ്രീക്ക്‌- കോളനിവൽക്കരണത്തിനും, ഗ്രീക്ക്‌ സംസ്ക്കാരത്തിന്റെ വ്യാപനത്തിനും, [[ഹെല്ലനിസ്റ്റിക് യുഗം|ഹെല്ലനിസ്റ്റിക്ക്‌ സംസ്ക്കാരത്തിന്റെ]] ഉദയത്തിനും കാരണമായി.15 -ആം നൂറ്റാണ്ടിൽ നിലനിന്നിരുന്ന [[ബൈസാന്റൈൻ സാമ്രാജ്യം|ബൈസാന്റേയിൻ(Byzantine) സാമ്രാജ്യവും]] 1920 വരെ [[മദ്ധ്യേഷ്യ|മദ്ധേഷ്യയിലും]] ,അനാറ്റോളിയയുടെ കിഴക്കും ഗ്രീക്ക്‌ സംസാരിക്കുന്നവരുടെ എണ്ണം കൂടുതലായിരുന്നതും അലക്സാണ്ടറുടെ കാലത്തെ ഗ്രീക്ക്-‌ സ്വാധീനം വ്യക്തമാക്കുന്നു. മറ്റ്‌ സൈന്യത്തിന്റെ എണ്ണവും സ്വന്തം സൈന്യത്തിന്റെ എണ്ണവും തമ്മിൽ താരതമ്യം ചെയ്യുന്ന രീതി ഇന്നും മിലിട്ടറി അക്കാഡമികൾ തുടർന്ന്‌ പോകുന്നു. ഇന്നും മിലിട്ടറി അക്കാഡമികൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ തന്ത്രങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച്‌ വരുന്നു.{{Sfn |Yenne|2010|page=viii}}{{cref |ii}}ഗുരുവായ [[അരിസ്റ്റോട്ടിൽ|അരിസ്റ്റോട്ടിലിനോടോപ്പം]] ലോകത്തെ എക്കാലവും സ്വാധീനിച്ച വ്യക്ത്തികളിൽ ഒരാളാണ്‌ അലക്സാൻഡർ.<ref>{{Cite web|url = http://www.theguardian.com/books/2014/jan/30/whos-most-significant-historical-figure|title = Guardian on Time Magazine's 100 personalities of all time}}</ref><ref>{{Cite web|url = http://www.ranker.com/crowdranked-list/the-most-influential-people-of-all-time|title = Ranker.com - The most influential people of all time}}</ref> ഫിലിപ്പ്‌ രണ്ടാമനിൽ നിന്ന്‌ ഇരുപതാം വയസ്സിൽ കിരീടം ഏറ്റെടുത്തു. [[ഏഷ്യ|ഏഷ്യയും]] വടക്ക് -കിഴക്ക്‌[[ആഫ്രിക്ക|ആഫ്രിക്കയും]] വരെ നീണ്ട്‌ കിടക്കുന്ന സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ അധിപനായി. ഗ്രീസ്‌ മുതൽ ഈജിപ്റ്റ്‌ വരെയും, പിന്നെ വടക്ക്‌ പടിഞ്ഞാറ്‌ ഇന്ത്യ വരെയും അലക്സാണ്ടർ തന്റെ മുപ്പത്‌ വയസ്സിനിടയിൽ പിടിച്ചടക്കി.<ref>{{cite web | place = UK | title = Alexander the Great (356–323 BC) | publisher = BBC | url = http://www.bbc.co.uk/history/historic_figures/alexander_the_great.shtml}}</ref> ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും കൂടുതൽ വിജയം നേടിയ സൈനിക നേതാവായി അദ്ദേഹത്തെ കരുതുന്നു.{{Sfn |Yenne|2010 | page = 159}} തത്വചിന്തകനായ [[അരിസ്റ്റോട്ടിൽ|അരിസ്‌റ്റോട്ടിലാണ്‌]] പതിനാറ്‌ വയസ്സു വരെ അദ്ദേഹത്തെ പഠിപ്പിച്ചിരുന്നത്‌. BC 336-ൽ അച്ഛനായ ഫിലിപ്പിൽ നിന്ന്‌ അധികാരം ഏറ്റെടുത്തു. അതിനുശേഷം ഫിലിപ്പ്‌ വധിക്കപ്പെടുകയാണുണ്ടായത്‌. അലക്സാണ്ടറിന്‌ ശക്തമായ ഒരു സാമ്രാജ്യവും അനുഭവസമ്പന്നരായ സൈനികരെയും അച്ഛനായ ഫിലിപ്പിൽ നിന്ന്‌ കിട്ടിയിരുന്നു. ഗ്രീസിന്റെ മുഴുവൻ നിയന്ത്രണവും അദ്ദേഹത്തിനായിരുന്നു.<ref>{{cite book|editor1-last=Heckel|editor1-first=Waldemar|editor2-last=Tritle|editor2-first=Lawrence .|title=Alexander the Great: A New History|url=https://archive.org/details/alexandergreatne0000unse|date=2009|publisher=Wiley-Blackwell|isbn=1405130822|page=[https://archive.org/details/alexandergreatne0000unse/page/99 99]|chapter=The Corinthian League}}</ref><ref>{{cite book|last1=Burger|first1=Michael|title=The Shaping of Western Civilization: From Antiquity to the Enlightenment|url=https://archive.org/details/shapingofwestern0000mich|date=2008|publisher=University of Toronto Press|isbn=1551114321|page=[https://archive.org/details/shapingofwestern0000mich/page/76 76]}}</ref>. അക്കീലിസിന്റെ പരമ്പരയിൽപ്പെട്ട ആളായിരുന്നു മാതാവായ ഒളിമ്പിയസ്‌. [[ഹെർക്കുലീസ്|ഹെർക്കുലീസിന്റെ]] പിൻതലമുറയിൽപ്പെട്ട വ്യക്തിയായിരുന്നു പിതാവായ ഫിലിപ്പ്‌ രാജാവും. ധീരനും പരാക്രമിയുമായ പുത്രനായിരിക്കും തങ്ങൾക്ക്‌ ജനിക്കുകയെന്ന്‌ ഇരുവർക്കും സ്വപ്ന ദർശനമുണ്ടായിരുന്നതായി പറയപ്പെടുന്നു. {{TOC limit|3}} Alpy redio ==ജനനം== [[File:Alexander1256.jpg|thumb|ഇസ്താംബൂളിലെ ആർക്കിേേയേ ളജിക്കൽ മ്യൂസിയത്തിലെ അലക്സാണ്ടറിന്റെ പ്രതിമ.]] അലക്സാൻഡർ ജനിച്ചത്‌ ഗ്രീക്ക്‌ മാസമായ ഹെകറ്റോംബയൊൻ(Hekatombaion)ണിൽ ആറാം തീയതിയാണ്.‌ ഇത്‌ ഏകദേശം ബി.സി 356 ജൂലൈ 20 ആം തീയതിയായി വരും.കൃത്യമായ തീയതി അറിയില്ല.<ref>{{cite web | url = http://www.livius.org/aj-al/alexander/alexander_t32.html#7 | title = The birth of Alexander the Great | work = Livius | quote = Alexander was born the sixth of [[Attic calendar|Hekatombaion]]. | accessdate = 16 December 2011 | archive-date = 2016-10-05 | archive-url = https://web.archive.org/web/20161005011405/http://www.livius.org/aj-al/alexander/alexander_t32.html#7 | url-status = dead }}</ref>മാസിഡോണിയയുടെ തലസ്ഥാനമായ പെല്ലയിലാണ്‌ അദ്ദേഹം ജനിച്ചത്‌.<ref>{{citation |title = Alexander of Macedon, 356–323 B.C.: a historical biography |series= Hellenistic culture and society | first = Peter | last = Green |edition= illustrated, revised reprint |publisher= University of California Press |year = 1970 |isbn= 978-0-520-07165-0 |page= xxxiii |url= https://books.google.com/books?id=g6Wl4AKGQkIC&pg=PA559&dq=alexander+the+great+356+OR+355&sa=X&ei=h78uT-uaFYSzhAe436jsCg&ved=0CF8Q6AEwCDgK#v=onepage&q=356&f=false | quote = 356 – Alexander born in Pella. The exact date is not known, but probably either 20 or 26 July.}}</ref>മാസിഡോണിയയുടെ രാജാവായ ഫിലിപ്പ്‌ രണ്ടാമനാണ്‌ അച്ഛൻ. ഫിലിപ്പ്‌ രണ്ടാമന്റെ നാലാമത്തെ ഭാര്യയായ ഒളിമ്പിയസാണ്‌ അമ്മ. എപ്പിരസിലെ രാജാവായ നിയോപ്റ്റോലിമസ്‌(Neoptolemus) ഒന്നാമന്റെ മകളാണ്‌ ഒളിമ്പിയസ്‌.<ref>"Renault, p. 28"</ref><ref>durant538</ref> ഫിലിപ്പിന്‌ ഏഴോ എട്ടോ ഭാര്യമാരുണ്ടായിരുന്നു. ഒളിമ്പിയസായിരുന്നു മുഖ്യപത്നി. ചിലപ്പോൾ അലക്സാണ്ടറിന്റെ ജനനത്തിലൂടെയാകാം.{{Sfn |Roisman|Worthington | 2010 | p= 171}} പല ഇതിഹാസകാരന്മാരും അലക്സാൻഡറിന്റെ ജനനവും കുട്ടിക്കാലവും രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്‌.<ref>"Roisman 2010 188"</ref> പുരാതന ഗ്രീക്ക്‌ ജീവചരിത്രകാരനായ [[പ്ലൂട്ടാർക്ക്|പ്ലൂട്ടാർക്കിന്റെ]] രേഖപ്പെടുത്തലിൽ വിവാഹത്തിനു ശേഷം ഫിലിപ്പ് ‌ ഒരു സ്വപ്നം കണ്ടതായി പറയുന്നു.ഒളിമ്പിയസിന്റെ ഗർഭപാത്രം സിംഹത്തിന്റെ ചിത്രം അടയാളപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. മറ്റോരു സ്വപ്നത്തിൽ ഫിലിപ്പ്‌ ഒളിമ്പിയസിന്റെ ഗർഭപാത്രത്തിൽ ഒരു മിന്നൽ ഏൽക്കുകയും അതിൽ നിന്നുണ്ടായ തീ ജ്വാലകൾ ഉയരുകയും വ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തതായും കണ്ടു.ഈ സ്വപ്നത്തിന് പ്ലൂട്ടാർക്ക്‌ വിവിധ തരത്തിൽ വ്യാഖ്യാനം നൽകിയിട്ടുണ്ട്‌. ഒളിമ്പിയസിന്റെ ഗർഭപാത്രത്തിലെ അടയാളം സീയൂസ്‌ ദേവന്റെ ചിത്രത്തിലേക്കാണ്‌ വിരൽ ചൂണ്ടുന്നതെന്നാണ്‌ അദ്ദേഹം പറയുന്നത്‌.അലക്സാൻഡർ ജനിച്ച ദിവസം ഫിലിപ്പ്‌ ചാൽസിഡൈസ്‌(Chalcidice)സിന്റെ ഉപദ്വീപായ പോറ്റിടിയ വളയാനുള്ള തയാറെടുപ്പുകൾ നടത്തുകയായിരുന്നു. കുട്ടി ജനിച്ച ദിവസം ചില ഭാഗ്യലക്ഷണങ്ങൾ കാണുകയുണ്ടായി. ഫിലിപ്പ്‌ രാജാവിന്റെ മുഖ്യസൈൈന്യാധിപനായ പാർമേനിയൊ, ഇല്യാര്യന്മാരുടെയും പിയൊണിയന്മാരുടെയും സംയുക്ത സൈന്യത്തെ യുദ്ധത്തിൽ കീഴ്പ്പെടുത്തി.രാജാവിന്റെ കുതിര ഒളിമ്പിക്സ്‌ മൽസരത്തിൽ വിജയിച്ചു.അതേ ദിവസം തന്നെ ലോകാദ്ഭുതങ്ങളിൽ ഒന്നായ ഇഫെസസി(Ephesus)ലെ ആർറ്റിമിസിന്റെ ക്ഷേത്രം കത്തിയെരിഞ്ഞു. മഗ്നേഷ്യയിലെ ഹെഗേസിയസ്‌(Hegesias of Magnesia) പറഞ്ഞതെന്തെന്നാൽ അത്‌ കത്തി തകർന്നു എന്തെന്നാൽ അലക്സാണ്ടറിന്റെ ജനനം കണ്ട്‌ ആർറ്റിമിസ്‌ അവിടെ നിന്നും പോയി.<ref>Renault, p. 28"</ref>ചില ഐതിഹ്യങ്ങൾ അലക്സാൻഡർ രാജാവായതിനു ശേഷം ഉണ്ടായതായിരിക്കാം. അദ്ദേഹം അതി മാനുഷനാണെന്നും ജന്മനാ മഹാനാണെന്നും വിശ്വസിപ്പിക്കാൻ<ref>"Roisman 2010 188"</ref>കുട്ടിക്കാലത്ത്‌ അലക്സാൻഡറിനെ വളർത്തിയത്‌ പരിചാരികയായ ലനിക(Lanika) ആയിരുന്നു. ഭാവിയിൽ അലക്സാൻഡറിന്റെ ജനറലായി മാറിയ ക്ലീറ്റസ്‌ ദി ബ്ലാക്കിന്റെ സഹോദരിയായിരുന്നു അവർ. അമ്മയുടെ ബന്ധുവായ കർക്കശക്കാരനായ ലയോണിദാസ്‌(Leonidas)-ൽ നിന്നും ഫിലിപ്പിന്റെ ജനറലായ ലൈസിമകസ്‌(Lysimachus)ൽനിന്നുംക്രൂരമായ ദേഹോപദ്രവമാണ്‌ കിട്ടിയത്‌. അലക്സാൻഡർ കുലീനനായ മാസിഡോണിയൻ യുവാവിനെപ്പോലെ [[കുതിര സഞ്ചാരം|കുതിരസവാരിയും]] വേട്ടയും ആയുധാഭ്യാസവും വായനയും വാദ്യോപകരണങ്ങൾ വായിക്കാനും പഠിച്ചു. <ref name="Roisman 2010 186">{{harvnb|Roisman|Worthington|2010|p= 186}}</ref> [[File:Alexander taming Bucephalus by F. Schommer, German, late 19th century.jpg|250px|left|By F. Schommer]] അലക്സാൻഡറിന്‌ പത്ത്‌ വയസ്സുള്ളപ്പോൾ തെസ്സ്ലിയിൽ നിന്നൊരു വ്യാപാരിയിൽ നിന്ന്‌ ഫിലിപ്പ്‌ ഒരു കാട്ടുകുതിരയെ വാങ്ങിച്ചു..കുതിരയെ കൊട്ടാരത്തിൽ കൊണ്ടു‌വന്നു. എന്നാൽ കുതിരയെ മെരുക്കാൻ ആർക്കും സാധിക്കുന്നില്ല. വീരന്മാരെയും കുതിരസവാരിക്കാരെയും കുതിര തള്ളിയിട്ടു. ഒടുവിൽ സേനാനായകൻ തന്നെ കുതിരപ്പുറത്ത്‌ കയറാൻ എത്തി. എന്നാൽ അദ്ദേഹവും കുതിരപ്പുറത്ത്‌ കയറുന്നതിൽ പരാജയപ്പെട്ടു. അതോടെ ഫിലിപ്പ് രാജാവ്‌ കുതിരയെ കൊണ്ട്‌ പോകാൻ ഉത്തരവിട്ടു.അപ്പോൾ അലക്സാണ്ടർ കുതിരപ്പുറത്ത്‌ കയറാൻ രാജാവിനോട്‌ അനുവാദം ചോദിച്ചു.ആദ്യം അനുവാദം കൊടുക്കാതിരുന്ന രാജാവ്‌ അലക്സാൻഡറിന്റെ നിർബന്ധത്തിനു വഴങ്ങി അനുവാദം നൽകി. സന്തോഷത്തോടെ അടുത്തെത്തിയ ബാലൻ കുതിരയെ തിരിച്ചുനിർത്തി കുതിരപ്പുറത്ത്‌ കയറുകയും മൈതാനത്തിലൂടെ ഓടിക്കുകയും ചെയ്തു. ഫിലിപ്പ്‌ രാജാവിന്‌ അത്ഭുതവും സന്തോഷവും തോന്നി. കുതിരപ്പുറത്ത്‌ നിന്നിറങ്ങിയ അലക്സാൻഡർ, രാജാവിനോട്‌ പറഞ്ഞു“ സ്വന്തം നിഴൽ കണ്ട്‌ ഭയപ്പെട്ടതിനാലാണ്‌ കുതിര മെരുങ്ങാത്തത്.‌ തിരിച്ച്‌ നിർത്തിയപ്പോൾ കുതിരക്ക്‌ നിഴൽ കാണാതായി.അപ്പോൾ അത്‌ ശാന്തമായി നിന്നു”. BALA9.<ref name = "Roisman 2010 186">{{harvnb|Roisman|Worthington|2010|p= 186}}</ref>പ്ലൂട്ടാർക്ക്‌ രേഖപ്പെടുത്തി.“ഫിലിപ്പ്‌ തന്റെ മകന്റെ കഴിവിലും ധൈര്യത്തിലും സന്തുഷ്ടനായി മകനെ കണ്ണീരോടെ ഉമ്മവെച്ചു എന്നിട്ട്‌ പറഞ്ഞു”നിന്റെ കഴിവിനുസരിച്ച്‌ മാസിഡോണിയ വളരെ ചെറുതാണ്.‌ നീ ഒരു പുതിയ സാമ്രാജ്യം കണ്ടുപിടിക്കേണ്ടിയിരിക്കുന്നു“. എന്നിട്ട്‌ ആ കുതിരയെ അലക്സാണ്ടറിന്‌ നൽകി. അലക്സാണ്ടർ ആ കുതിരയ്ക്ക് [[ബ്യൂസിഫാലസ്‌|ബ്യൂസിഫലസ്‌]] എന്ന്‌ നാമകരണം ചെയ്തു.ബ്യൂസിഫലസ്‌ എന്നാൽ “കാള തല” എന്നാണ്‌ അർത്ഥം. ബ്യൂസിഫലസ്‌ അലക്സാൻഡറിനെ വഹിച്ചു കൊണ്ട്‌ ഇന്ത്യ വരെ ഉണ്ടായിരുന്നു, അതിന്റെ അന്ത്യം വരെ.ബ്യൂസിഫലസ്‌ മരിച്ചതിനു ശേഷം (പ്ലൂട്ടാർക്കിന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ വയസ്സായി മരിച്ചതാണ്‌ 30ആം വയസ്സിൽ) അലക്സാൻഡർ ബ്യുസിഫലസിന്റെ സ്മരണക്കയി ഒരു നഗരത്തിന്‌ “ബ്യൂസിഫല” എന്ന്‌ പേരിട്ടു.<ref name=durant538>{{harvnb|Durant|1966|p=538}}</ref>{{Sfn |Renault|2001|p=39}} ==യൗവനവും വിദ്യാഭ്യാസവും== [[File:Aristotle tutoring Alexander.jpg|thumb|''[[Aristotle]] tutoring Alexander'', by [[Jean Leon Gerome Ferris]]]] 13 വയസ്സായപ്പോൾ ഫിലിപ്പ്‌ അലക്സാണ്ടറിന്‌ പറ്റിയ ഗുരുവിനെ അന്വേഷിക്കൻ തുടങ്ങി. ഇസൊക്രറ്റെസ്‌(Isocrates)ന്റെയും സ്പ്യൂസിപ്പുസ്‌(Speusippus)ന്റെയും അക്കാഡമികൾ പരിഗണിച്ചതിനു ശേഷം ഫിലിപ്പ്‌ തിരഞ്ഞെടുത്തത്‌ അരിസ്റ്റോട്ടിലിനെയാണ്‌. മീസ(Mieza)യിലെ നിംഫിലെ ക്ഷേത്രത്തിൽ ക്ലാസ്‌ സൗകര്യവും ഒരുക്കിക്കൊടുത്തു. ഫിലിപ്പ്‌ മറ്റൊരു വാഗ്ദാനവും നൽകി. അലക്സാണ്ടറിനെ പഠിപ്പിച്ചു കഴിഞ്ഞതിനു ശേഷം, അരിസ്റ്റോട്ടിലിന്റെ സ്വന്തം നഗരമായ സ്റ്റഗൈര(Stageira) പുനർ നിർമ്മിച്ച്‌ നൽകാമെന്ന്‌ പറഞ്ഞു. ഈ സ്ഥലം ഫിലിപ്പ്‌ ഇടിച്ച്‌ നിരത്തുകയും അടിമകളെ വാങ്ങാനും വില്ക്കാനും പുറത്താക്കിയവർക്ക്‌ ഇളവ്‌ നല്കി പാർപ്പിക്കാനും ഉപയോഗിക്കുകയായിരുന്നു.<ref>{{harvnb|Renault|2001|p=44}}</ref><ref>{{harvnb|McCarty|2004|p=15}}</ref>അലക്സാണ്ടറിനും മറ്റ്‌ മാസിഡോണിയൻ ഉന്നതകുലജാതരായ കുട്ടികൾക്കും മീസ ഒരു ബോർഡിങ്ങ്‌ സ്കൂൾ പോലെയായിരുന്നു. അവരിൽ ചിലരാണ്‌ ടോളമി, ഹെഫൈസ്റ്റയോൻ, കസ്സാൻഡർ തുടങ്ങിയവർ. പല വിദ്യാർഥികളും കൂട്ടുകാരും ഭാവിയിൽ ജനറൽമാരുമായി. ഇവരെ പൊതുവെ “കംപനിയൻസ്‌”(സഹപാഠികൾ)എന്ന്‌ അറിയപ്പെട്ടു. അരിസ്റ്റോട്ടിൽ അലക്സാണ്ടറിനെയും സഹപാഠികളെയും വൈദ്യം,തത്ത്വചിന്ത,ധർമ്മം,മതം, യുക്തിചിന്ത,കല തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങൾ പഠിപ്പിച്ചു. അരിസ്റ്റോട്ടിലിന്റെ ശിക്ഷണത്തിൽ അലക്സാണ്ടർ ഹോമറിന്റെ കടുത്ത ആരാധകനായിത്തീർന്നു. പ്രത്യേകിച്ച് ‌ [[ഇലിയഡ്|ഇലിയഡിന്റെ]]. അരിസ്റ്റോട്ടിൽ അതിന്റെ ഒരു ഭാഷ്യം അലക്സാണ്ടറിന്‌ നൽകി.അദ്ദേഹം തന്റെ യുദ്ധത്തിനോടൊപ്പാം വരെ അത്‌ സൂക്ഷിക്കുമായിരുന്നു.<ref>{{harvnb|Renault|2001|pp=45–47}}</ref><ref>{{harvnb|McCarty|2004|p=16}}</ref> ==യുദ്ധ രംഗത്തേക്ക്‌== [[File:AlexandreLouvre.jpg|250px|thumb|left|Roman copy of a [[herma]] by [[Lysippos]], [[Louvre Museum]]. Plutarch reports that sculptures by Lysippos were the most faithful.]] അലക്സാണ്ടറിന്‌ 16 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ അരിസ്റ്റോട്ടിലിന്റെ കീഴിലെ പഠനം അവസാനിച്ചു. ഫിലിപ്പ്‌ രാജാവ്‌ ബൈസാന്റിയത്തിനെതിരെ യുദ്ധത്തിന്‌ പോയപ്പോൾ രാജകൊട്ടാരത്തിന്റെയും പരിസര പ്രദേശത്തിന്റെയും ചുമതല അലക്സാണ്ടറിനായി.<ref>"Roisman 2010 188"</ref> ഫിലിപ്പിന്റെ അഭാവം മുതലെടുത്ത്‌ താർസിയൻ വർഗ്ഗത്തിലെ “മേഡി” വിഭാഗക്കാർ മാസിഡോണിയക്കെതിരെ കലാപം ആരംഭിച്ചു. അലക്സാണ്ടർ ഇതിനോട്‌ പെട്ടെന്ന്‌ പ്രതികരിച്ചു. അലക്സാണ്ടർ അവരുടെ പ്രദേശത്തേക്ക്‌ കുതിച്ചു. കലാപം അടിച്ചമർത്തി. തദ്ദേശീയരെ പുറത്താക്കി അദ്ദേഹം ഗ്രീക്ക്കാരുടെ കോളനി സ്ഥപിച്ചു. അതാണ്‌ “അലക്സാണ്ടർ പോളിസ്‌” എന്നറിയപ്പെട്ടത്‌.{{Sfn |Renault|2001|p=47}}{{Sfn |Bose|2003|p= 43}} ഫിലിപ്പ്‌ തിരിച്ച്‌ വന്നതിനു ശേഷം അലക്സാണ്ടറിനെയും കുറച്ച്‌ സൈന്യത്തെയും തെക്കൻ ത്രാസി(Thrace)ലെ കലാപം തടയാൻ അയച്ചു. അതിലും അലക്സാണ്ടർ വിജയിച്ചു. ബി.സി.338-ൽ ഫിലിപ്പിനും സൈന്യത്തിനോടുമൊപ്പംപതിനെട്ടു-കാരനായ അലക്സാണ്ടറും തെർമൊപയ്‌ലേ(Thermopylae)യിലൂടെ തീബൻ കാവൽ സൈന്യത്തെ നേരിട്ടു. ഇലാറ്റിയ(Elatea) നഗരത്തെ കൈവശമാക്കൻ പുറപ്പെട്ടു. കുറച്ച്‌ ദിവസം കൊണ്ട്‌ ഏഥൻസും തീബ്സും മാർച്ച്‌ ചെയ്തു. ഡിമോസ്തെനെസ്‌(Demosthenes) ആയിരുന്നു ഏഥീനിയന്മാരെ നയിച്ചിരുന്നത്‌. അവർ മാസിഡോണിയക്കെതിരെ യുദ്ധം ചെയ്യാൻ തീബ്സിനോട്‌ സഹായം അഭ്യർത്ഥിച്ചു. ഏഥൻസും ഫിലിപ്പും അവരുടെ ദൂതന്മാരെ തീബ്സിലേക്ക്‌ അയച്ചു. ആഥൻസിനൊപ്പം ചേരാനാണ്‌ തീബ്സ്‌ തീരുമാനിച്ചത്‌.{{Sfn |Bose|2003|pp=44–45}}{{Sfn |McCarty|2004|p=23}}ഫിലിപ്പ്‌ ആംപിസ്സ(Amphissa)യിലൂടെ മാർച്ച്‌ ചെയ്തു ഡെമോസ്തെനെസ്‌ അയച്ച കൂലിപ്പടയാളികളെ പിടിച്ച്‌ നഗരത്തെ കീഴടങ്ങൽ അംഗീകരിപ്പിച്ചു. ഫിലിപ്പ്‌ തിരിച്ച്‌ ഇലറ്റിയയിൽ എത്തി ഏഥൻസിനും തീബ്സിനും സമാധാന ശ്രമമെന്ന നിലയിൽ അവസാനമായി കീഴടങ്ങാൻ സന്ദേശം നൽകി. എന്നാൽ രണ്ടു പേരും ആ നിർദ്ദേശം തള്ളുകയാണ്‌ ചെയ്തത്‌.{{Sfn |Bose|2003|p=47}}{{Sfn |McCarty | 2004 |p= 24}} തെക്ക്‌ വശത്തു കൂടെ ഫിലിപ്പ്‌, മാർച്ച്‌ ചെയ്തു. ബൊയൊഷിയ(Boeotia)യിലെ ചേരൊനിയ(Chaeronea)യിൽ വച്ച്‌ എതിരാളികൾ അദ്ദേഹത്തെ തടഞ്ഞു. പിന്നെ പൊരിഞ്ഞ പോരാട്ടം തന്നെ നടന്നു. ഫിലിപ്പ്‌, സേനയുടെ വലതു വശവും അലക്സാണ്ടർ, സേനയുടെ ഇടതു വശവും കൂടെ ഫിലിപ്പിന്റെ വിശ്വസ്തരായ ജനറൽമാരും നയിച്ചു. പഴയ രേഖകൾ പ്രകാരം പല സമയത്തും ഇരു വശത്തിനും കടുത്ത പ്രയാസങ്ങൾ നേരിട്ടു. ഫിലിപ്പ്‌ തന്ത്രപൂർവം തന്റെ സേനയെ പിൻവലിച്ചു. എണ്ണത്തിൽ കൂടുതലായിരുന്ന യുദ്ധാനുഭവമില്ലാത്ത അഥീനിയൻ സൈനികർ അവരെ പിന്തുടർന്നു. അതോടെ അവരുടെ വരി മുറിഞ്ഞു. അലക്സാണ്ടറാണ്‌ തീബൻ സേനയുടെ വരി മുറിച്ചത്‌,പിന്നാലെ ഫിലിപ്പിന്റെ ജനറൽമാരും. ഛിന്നഭിന്നമായ എതിരാളികൾക്ക്‌ നാശനഷ്ടങ്ങളുണ്ടായി. ഫിലിപ്പ്,‌ സേനയോട് മുന്നോട്ട്‌ പോകാനും എതിരാളികളെ വളയാനും ഉത്തരവിട്ടു. അതോടെ അഥീനിയക്കാർ യുദ്ധത്തിൽ തോറ്റു. തീബ്സ്‌ വളയപ്പെട്ടു. ഇടതു വശത്ത്‌ ഒറ്റക്ക്‌ പൊരുതി അവരും പരാജയപ്പെട്ടു<ref>DiodXVI</ref>.ചറൊനിയയിലെ യുദ്ധത്തിനു ശേഷം ഫിലിപ്പും പെലോപൊന്നിസ്‌(Peloponnis)ലേക്ക്‌ മാർച്ച്‌ ചെയ്തു.അവിടത്തെ എല്ലാ നഗരത്തിലും ഇവർക്ക്‌ മികച്ച സ്വീകരണമാണ്‌ ലഭിച്ചത്‌ .എന്നാലും സ്പാർട്ട്‌(Sparta) അവരെ സ്വീകരിച്ചില്ലെങ്കിലും യുദ്ധം ചെയ്യാൻ തയ്യാറായില്ല.<ref>{{cite web| url = http://www.sikyon.com/sparta/history_eg.html |title=History of Ancient Sparta |work= Sikyon |accessdate= 14 November 2009| archiveurl = https://web.archive.org/web/20091210135050/http://www.sikyon.com/sparta/history_eg.html | archivedate= 10 December 2009 |url-status=live}}</ref>കോരിന്ത്‌(Corinth)ൽ വച്ച്‌ ഫിലിപ്പ്‌ “ഹെല്ലനിക്‌ ഉടമ്പടി” (പഴയ കാലത്ത്‌ ഗ്രീക്‌-പേർഷ്യൻ യുദ്ധത്തിലെ പേർഷ്യൻ വിരുദ്ധ ഉടമ്പടി)കൊണ്ട്‌ വന്നു. സ്പാർട്ട, ഒഴികെ, മറ്റ്‌ മിക്ക ഗ്രീക്ക്‌ നഗരത്തിലും ഈ ഉടമ്പടി പ്രാബല്യത്തിൽ വന്നു. ഫിലിപ്പ്‌ “ഹെഗെമോൻ”(Hegemon)(പരമോന്നതനായ സേനാനായകൻ) എന്ന്‌ സ്വയം നാമകരണം ചെയ്യുകയും പേർഷ്യൻ സാമ്രാജ്യം ആക്രമിക്കുകയാണ്‌ ലക്ഷ്യമെന്ന്‌ പ്രഖ്യപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.{{Sfn |McCarty|2004|p= 26}} ==പുറത്താക്കലും തിരിച്ചുവരവും== [[File:Mid-nineteenth century reconstruction of Alexander's catafalque based on the description by Diodorus.jpg|thumb|19th century depiction of Alexander's funeral procession based on the description of Diodorus]] ഫിലിപ്പ്‌ പെല്ലയിലെത്തിയതിനു ശേഷം ക്ലിയോപാട്ര യൂറിഡൈസു(Cleopatra Eurydice)മായി പ്രണയത്തിലേർപ്പെടുകയും വിവാഹിതരാവുകയും ചെയ്തു. ജനറലായ അറ്റാലസിന്റെ ബന്ധുവായിരുന്നു ക്ലിയോപാട്ര.<ref name="Roisman 2010 179">{{harvnb|Roisman|Worthington|2010|p=179}}</ref>ഈ വിവാഹത്തോടെ അലക്സാണ്ടറിന്റെ സ്ഥാനം പരുങ്ങലിലായി. ക്ലിയോപാട്രക്ക്‌ ജനിക്കുന്ന കുഞ്ഞ്‌ പൂർണമായും മാസിഡോണിയക്കാരനാകും. അലക്സാണ്ടറിന്റെ അമ്മ മാസിഡോണിയക്കാരിയല്ല. അങ്ങനെ നോക്കുമ്പോൾ അലക്സാൻഡർ പാതി മാസിഡോണിയക്കാരനാണ്‌.<ref>McCarty27</ref> [[File:Alexander-Empire 323bc.jpg|thumb|Alexander's empire was the largest state of its time, covering approximately 5.2&nbsp;million square km.]] {{Quote|ഫിലിപ്പിനെ സംബന്ധിച്ച്‌ ക്ലിയോപാട്ര തീരെ ചെറുപ്പമായിരുന്നു. ക്ലിയോപാട്രയുടെയും ഫിലിപ്പിന്റെയും വിവാഹത്തിനോടനുബന്ധിച്ച്‌ നടന്ന‌ മദ്യസല്ക്കാരത്തിൽ അലക്സാണ്ടറും അറ്റാലസും പങ്കെടുത്തിരുന്നു.ക്ലിയോപാട്രയുടെ അമ്മാവനായിരുന്ന അറ്റാലസ്‌ മദ്യ സല്ക്കാരത്തിനിടയിൽ മാസിഡോണിയക്കാർക്ക്‌ കിരീടവകാശിയായി ഒരു പുത്രനുണ്ടാകാൻ പ്രാർഥിക്കാമെന്ന്‌ പറയുകയും<ref name="Roisman 2010 179"/> ഇത്‌ കേട്ട അലക്സാൻഡർ കുപിതനാവുകയും കൈയിലിരുന്ന ഒരു കപ്പ്‌ അറ്റാലസിന്‌ നേർക്ക്‌ എറിയുകയും ചെയ്തു. ഇതോടെ ഫിലിപ്പ്‌ അറ്റാലസിന്റെ പക്ഷം ചേർന്ന്‌ സംസാരിച്ചുകൊണ്ട്‌ അലക്സാണ്ടറിനു നേരെ വാളെടുത്ത്‌ കുതിച്ചു. അലക്സാണ്ടറും വാളെടുത്ത്‌ തയ്യാറായി നിന്നു. രണ്ടു പേരുടെയും ഭാഗ്യത്തിന്‌ ഇരുവരും നിന്ന ദൂരം കാരണവും‌ അമിതമായി മദ്യപിച്ചിരുന്നതു കൊണ്ടും ഫിലിപ്പ്‌ അടി തെറ്റി നിലത്ത്‌ വീണു. അതുകണ്ട്‌ അലക്സാണ്ടർ പുച്ഛത്തോടെയും അധിഷേപ രൂപത്തിലും പറഞ്ഞു“ഇതാ ഒരു മനുഷ്യൻ യൂറോപ്പിൽ നിന്ന്‌ ഏഷ്യ വരെ പോകാൻ തയ്യാറെടുപ്പുകൾ നടത്തുന്നു.എന്നിട്ടും ഒരു മേശയിൽ നിന്നും അടുത്ത മേശയിലേക്ക്‌ പോകാൻ കഴിയുന്നില്ല”| ---പ്ലൂട്ടാർക്ക്‌,ഫിലിപ്പിന്റെ വിവാഹം}} ഇതിനു ശേഷം അലക്സാണ്ടറും മാതാവും മാസിഡോൻ വിട്ടു.ഒളിംപിയസ്‌ സഹോദരനായ ഇംപീരസിലെ രാജാവായ അലക്സാണ്ടർ ഒന്നമനോടൊപ്പം മൊളൊസ്സിയൻ(Molossians)സിയയുടെ തലസ്ഥാനമായ ഡോഡ്ണ(Dodona) യിൽ താമസിച്ചു..<ref name="Roisman 2010 180">{{harvnb|Roisman|Worthington|2010|p=180}}</ref>അലക്സാണ്ടർ ഇല്ല്യരിയയിൽ രാജാവിന്റെ അതിഥിയായി കഴിഞ്ഞു<ref name="Roisman 2010 180"/>.കുറച്ച്‌ വർഷങ്ങൾക്ക്‌ മുൻപ്‌ മാസിഡോണിയ ഇല്യേരിയയെ യുദ്ധത്തിൽ തോല്പിച്ചിരുന്നു. രാഷ്ട്രീയമായും സൈനികമായും കഴിവ്‌ തെളിയിച്ച മകനെ ഫിലിപ്പ്‌ തിരികെ വിളിച്ചു.<ref name="Roisman 2010 180"/> അലക്സാണ്ടർ ആറു മാസത്തിനു ശേഷം കുടുംബ- സുഹ്രുത്തായ ഡിമാരറ്റസി(Demaratus)ന്റെ ശ്രമ ഫലമായി അലക്സാണ്ടർ മാസിഡോണിൽ തിരിച്ചെത്തി.<ref>{{harvnb|Renault|2001|p=56}}</ref> [[File:Pella Lion Hunt Mosaic.jpg|thumb|left|Alexander (left) fighting an [[Asiatic lion]] with his friend [[Craterus]] (detail). 3rd century BC [[mosaic]], [[Pella]] Museum.]] അടുത്ത വർഷങ്ങളിൽ പേർഷ്യയിലെ കാരിയ(caria)യിലെ സറ്റ്രാപ്‌(ഗവർണർ)ആയിരുന്ന പിക്സോഡാരസ്‌(Pixodarus) തന്റെ മൂത്ത പുത്രിയെ അലക്സാൻഡറിന്റെ അർദ്ധസഹോദരനായ ഫിലിപ്പ്‌ അർഹിഡ്യൂസിന്‌ വിവാഹം ആലോചിച്ചു.<ref name="Roisman 2010 180"/> .ഒളിംപിയസും മറ്റ്‌ അലക്സാൻഡറിന്റെ കൂട്ടുകാരും ഇത്‌ ഫിലിപ്പ്‌ അർഡ്യൂസിനെ തന്റെ പിൻഗാമിയായി പ്രഖ്യാപിക്കാനുള്ള അവസരമായി എടുക്കുമെന്ന്‌ ഭയന്നു.<ref name="Roisman 2010 180"/> അലക്സാണ്ടർ ഒരു നടനെ പിക്സൊഡരസിന്റെ അടുത്തേക്ക്‌ അയച്ച്‌ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മകളെ ഫിലിപ്പിന്റെ ശരിക്കുള്ള മകനല്ലാത്ത അർഹിഡിയൗസിന്‌്‌ നൽകരുതെന്നും അലക്സാണ്ടറിന്‌ വിവാഹം ചെയ്ത്‌ നൽകാനും പറഞ്ഞ.ഈ ഈ വാർതത്‌ ഫിലിപ്പിന്തചെവിയിലുമെത്തി. ി പിക്സൊഡരൗസിന്റെ പുത്രിയെ വിവാഹം കഴിക്കുന്നതിൽ വഴക്ക്‌ പറയുകയും അവളേക്കാൾ മികച്ച മറൊറോരു പെുകുട്ടിയെ അലക്സാണറിരിന്റെ ജീവിതത്തിൽ വരണമെന്നാണ്‌ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആഗ്രഹമെന്നും പറഞ്ഞു.<ref name="Roisman 2010 180"/> ഫിലിപ്പ്‌ അലക്സാണ്ടറിന്റെ സുഹൃത്തുക്കളായ ഹാർപലസ്‌(Harpalus),നിയർചുസ്‌(Nearchus),ടോളമി,എരിഗ്യയോസ്‌(Erigyius) എന്നിവരെ പുറത്താക്കി.<ref>McCarty27</ref><ref>{{harvnb|Renault|2001|p=59}}</ref><ref>{{harvnb|Fox|1980|p=71}}</ref> [[File:Filip II Macedonia.jpg|left|thumb|250px|[[Philip II of Macedon]], Alexander's father.]] ബി.സി 336-ൽ ഏഗേ(Aegae)യിൽ തന്റെ മകളായ ക്ലിയോപാട്രയുടെയും ഇംപീരിസിലെ അലക്സാണ്ടറുമായി വിവാഹ വേളയിൽ ഫിലിപ്പ്‌ തന്റെ അംഗരക്ഷകന്മാരുടെ ക്യാപ്റ്റനായ പൗസനിയസിന്റെ കുത്തേറ്റ്‌ കൊല്ലപ്പെട്ടു.{{cref|vi}}തന്റെ നേർക്ക്‌ അറ്റാലസ്‌ ചെയ്ത തെറ്റ്‌ കണ്ടില്ലന്ന്‌ നടിച്ചു എന്നതായിരുന്നു പൗസനിയസ്‌ കൊലക്ക്‌ പറഞ്ഞ കാരണം. രക്ഷപ്പെടാൻ ശ്രമിച്ച അലക്സാൻഡറിന്റെ സഹചരികളായ പെർഡികസും (Perdiccas)ലിയന്നറ്റുസ്‌(Leonnatus)എന്നിവർ ഉടനെ കൊല്ലുകയും ചെയ്തു.അങ്ങനെ അലക്സാൻഡർ രാജാവും സൈന്യതലവനുമായി, ഇരുപതാം വയസ്സിൽ.<ref>{{harvnb|Renault|2001|pp=61–62}}</ref><ref name="Fox 1980 72"> {{harvnb|Fox|1980|p=72}}</ref> 1977ൽ തെസലോനികിയിൽ കണ്ടെത്തിയ ശവകുടീരം അലക്‌സാണ്ടർ ചക്രവർത്തിയുടെ പിതാവ്‌ ഫിലിപ്പ്‌ രണ്ടാമന്റേതാണെന്നു 2014ൽ സ്‌ഥിരീകരിച്ചിരുന്നു. രണ്ട്‌ അറകളുള്ള കുടീരം ശാസ്‌ത്രീയ പരിശോധനകളിലൂടെയാണു സ്‌ഥിരീകരിച്ചതെന്നു [[ഡിസ്കവറി ചാനൽ|ഡിസ്‌കവറി ചാനൽ]] റിപ്പോർട്ട്‌ ചെയ്തിരുന്നു. രാജാവിന്റെ 350 എല്ലുകളും കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്‌.1977ൽ ഗ്രീക്ക്‌ ഗവേഷകൻ മനോലിസ്‌ ആൻഡ്രോനികോസ്‌ ആണു ശവകുടീരം കണ്ടെത്തിയത്‌. എന്നാൽ ഇവിടെനിന്നു സ്‌ത്രീയുടെ ശരീര അവശിഷ്‌ടങ്ങൾ കണ്ടെത്തിയതാണ്‌ ആശയക്കുഴപ്പം ഉണ്ടാക്കിയത്‌. ഇത്‌ രാജ്‌ഞിയുടേതാണെന്നാണു വിശ്വാസം.ശവകുടീരത്തിൽനിന്നു ലഭിച്ച സ്വർണാഭരണങ്ങളാണ് രാജകുടുംബത്തിലേക്കുള്ള സൂചന നൽകിയത്‌. മൃതദേഹത്തിൽ കണ്ടെത്തിയ പരുക്ക്‌, കുടീരത്തിൽനിന്നു ലഭിച്ച ആയുധങ്ങൾ എന്നിവയും ഫിലിപ്പ്‌ രണ്ടാമന്റെ ശവകുടീരം തിരിച്ചറിയാൻ സഹായകമായി. ബി.സി. 359 മുതൽ 336 വരെയാണു ഫിലിപ്പ്‌ രണ്ടാമൻ മാസെഡോണിയ ഭരിച്ചത്‌<ref>http://mangalam.pc.cdn.bitgravity.com/print-edition/international/239400{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജൂലൈ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} kathha http://sundayshalom.com/?p=4540{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. == അധികാരത്തിലേക്ക് == [[File:Map Macedonia 336 BC-en.svg|thumb|The Kingdom of Macedon in 336&nbsp;BC.]] പിതാവായ [[ഫിലിപ്പ് രണ്ടാമൻ|ഫിലിപ് രണ്ടാമന്റെ]] മരണത്തോടെയാണ് അലക്സാണ്ടറിന് രാജപദവി ലഭിച്ചത്. ഫിലിപ് രാജാവ് ഗ്രീസിലെ വൻ‌കര സംസ്ഥാനങ്ങളെയെല്ലാം തന്നെ മാസിഡോണിയൻ ഭരണത്തിൻ കീഴിൽ കൊണ്ടുവന്നിരുന്നു. അധികാരത്തിലേറിയ അലക്സാണ്ടർ തന്റെ സിംഹാസനം സുരക്ഷിതമാക്കൻ ഏതിരാളികളെ ഉന്മൂലനം ചെയ്യാൻ തുടങ്ങി. അദ്ദേഹത്തിനെതിരെ നീക്കം നടത്തിയ ബന്ധുവായ അമ്യന്റസ്‌(Amyntas) നാലാമനെ വധിച്ചു.<ref name="Roisman 2010 190">{{harvnb|Roisman|Worthington|2010|p=190}}</ref>ലൈൻസെസ്റ്റിസ്‌ നിന്നുള്ള മാസിഡോണിയൻ രാജകുമാരന്മാരായ രണ്ടുപേരെയും വധിച്ചു. എന്നാൽ മൂന്നാമതൊരു രാജകുമരനായ അലക്സാണ്ടർ ല്യൻസെസ്റ്റെർ(Lyncesters)-രോട്‌ ദയ കാണിക്കുകയും ചെയ്തു. ക്ലിയോപാറ്റ്ര യൂറിഡിസിനെയും യൂറോപ്പയെയും ഫിലിപ്പിന്റെ മക്കളെയും ജീവനോടെ ചുട്ടുകരിക്കുകയാണ്‌ അലക്സാണ്ടറിന്റെ ദുഷ്ടയായ മാതാവ് ഒളിംപിയാസ്‌ ചെയ്തത്‌. എന്നാൽ ഈ വാർത്തയറിഞ്ഞ അലക്സാണ്ടർ ദുഖിതനാവുകയും, ഒളിംപിയാസിനോട്‌ കോപാകുലനാവുകയും ചെയ്തു. ഏഷ്യാമൈനറിന്റെ സേനാനായകനും ക്ലിയോപാട്രയുടെ അമ്മാവനുമായിരുന്ന അറ്റാലസിനെ<ref name="Green 2007 5–6">{{harvnb|Green|2007|pp=5–6}}</ref> വധിക്കാനും അലക്സാണ്ടർ ഉത്തരവിട്ടു.<ref name="Roisman 2010 190"/> അറ്റാലസ്‌ അതേസമയം ഡെമൊസ്തെനെസ്‌(Demosthenes)സുമായി ആഥൻസിനെ പരാജയപ്പെടുത്താൻ പദ്ധതി ആലോചിക്കുകയായിരുന്നു.. പല അവസരങ്ങളിലും നിന്ദിക്കുമായിരുന്നു. ക്ലിയോപ്പാട്രയുടെ മരണത്തിനു ശേഷവും അലക്സാണ്ടറിനെ അറ്റാലസ്‌ കുറ്റപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. അദ്ദേഹം ജീവിച്ചിരിക്കുന്നത്‌ തന്റെ ജീവന്‌ ഭീഷണിയായി അലക്സാണ്ടർ കരുതി.ഇതാണ്‌ അറ്റാലസിന്റെ വധത്തിലേക്ക്‌ നയിച്ചത്‌.<ref name="Green 2007 5–6"/> മനോനില തെറ്റിയ അർഹിഡിയസിനോടും അലക്സാണ്ടർ ദയ കാണിച്ചു. ഒളിംപിയയുടെ വിഷ പ്രയോഗത്തിലൂടെയാണ്‌ അർഹിഡിയസിന്റെ മനോനില തെറ്റിയതെന്നാണ്‌ വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നത്‌.<ref name="Fox 1980 72"/><ref>{{harvnb|Renault|2001|pp=70–71}} https://marianpathram.com/</ref> [[File:Fresco Alexander and Stateira.jpg|thumb|A mural in Pompeii, depicting the marriage of Alexander to Barsine (Stateira) in 324 BC. The couple are apparently dressed as Ares and Aphrodite.]] അധികാരത്തിലെത്തിയശേഷം അലക്സാണ്ടറിന്റെ ആദ്യ നീക്കം തെക്കൻ സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ കലാപം അടിച്ചമർത്തലായിരുന്നു. ഫിലിപ്പിന്റെ മരണവാർത്തയറിഞ്ഞ അദ്ദേഹം കീഴടക്കിയ പല പ്രദേശവും സ്വതന്ത്രമാവാൻ കലാപം ആരംഭിച്ചു. തീബ്സ്‌,ആഥൻസ്‌,തെസ്സലി എന്നിവയും മാസിഡോണിയയുടെ വടക്കുള്ള ത്രസിയൻ(Thracian) ഗോത്രങ്ങളും ഇവയിൽപ്പെടും. കലാപത്തിന്റെ വാർത്തയറിഞ്ഞ അലക്സാണ്ടർ പെട്ടെന്ന്‌ തന്നെ ഇതിനോട്‌ പ്രതികരിച്ചു. അലക്സാണ്ടർ 3,000 മാസിഡോണിയൻ കുതിര സൈന്യത്തോടെ തെസ്ലിയിലേക്ക്‌ സവാരി ചെയ്തു. അലക്സാണ്ടർ തെസ്സ്ലിയൻ സ്യൈനത്തെ ഒളിമ്പസ്‌ ‌ പർവതത്തിനും ഒസ്സ പർവതത്തിനുമിടയിൽ കണ്ടു. അദ്ദേഹം സൈന്യത്തോട്‌ ഒസ്സ പർവതത്തിലൂടെ സഞ്ചരിക്കാൻ പറഞ്ഞു. പിറ്റേന്ന്‌ ‌ ഉറക്കമുണർന്ന തെസ്സ്ലിയൻ സൈന്യം കണ്ടത്‌ അലക്സാണ്ടർ അവരുടെ സൈന്യത്തിന്റെ പിൻവശത്ത് നിലയുറപ്പിച്ചിരിക്കുന്നതാണ്. സ്വാഭാവികമായും അവർ കീഴടങ്ങി. അവരും അലക്സാണ്ടറിന്റെ കാലാൾപടയോടൊപ്പം ചേരുകയും തെക്കോട്ടു സഞ്ചരിച്ച്‌ പെലൊപ്പോണീസിലേക്ക്‌ എത്തുകയും ചെയ്തു.<ref>"Renault, p. 72"</ref><ref>{{harvnb|Fox|1980|p=104}}</ref><ref>{{harvnb|Bose|2003|p=95}}</ref> അലക്സാണ്ടർ തെർമൊപൈലേ(Thermopylae) നില്ക്കുകയും ആംഫിസ്യ്റ്റോണിക്ക്‌(Amphictyonic) സഖ്യത്തിന്റെ തലവനായി അംഗീകരിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. ആഥൻസ്‌ സമാധാനത്തിനായി അപേക്ഷിച്ചതിനാൽ അലക്സാണ്ടർ അവിടത്തെ വിപ്ലവകാരികളോട്‌ ക്ഷമിച്ചു. കോരിന്തിൽ എത്തിയപ്പോഴാണ്‌ ഡിയോജെനെസി(Diogenes)നെ കാണുന്നത്‌. അലക്സാണ്ടർ ഡിയോജെനെസിനോട്‌ ചോദിച്ചത്‌ “താങ്ങൾക്ക്‌ എന്തും ചെയ്ത്‌ തരാൻ കഴിവുള്ള അലക്സാണ്ടർ ചക്രവർത്തിയാണ്‌ ഞാൻ. എന്ത്‌ വേണമെങ്കിലും ചോദിച്ചു കൊള്ളൂ”. അതിനു മറുപടിയായി ഡിയോജനിസ്‌ പറഞ്ഞത്‌ ഇങ്ങനെയാണ്. അലക്സാണ്ടർ പണം വാഗ്ദാനം ചെയ്തപ്പോൾ [[ഡയോജനസ്|ഡയോജനിസ്]] ആവശ്യപ്പെട്ടത് പണം കൊണ്ട് നേടാനാവാത്തത് തരാനാണ്‌. ആർക്കും അതെന്താണെന്ന് മനസ്സിലായില്ല. അപ്പോൾ ഡിയോജനിസ് പറഞ്ഞു "പണം കൊണ്ട് നേടാനാവത്തത് ദാരിദ്ര്യമാണ്. അതാണ്‌ തനിക്കാവശ്യം".‌ അത് നല്കാനാണ്‌ ഡിയോജനിസ് ആവശ്യപ്പെട്ടത്. എന്തെങ്കിലും തന്നിൽ നിന്ന് വാങ്ങണമെന്ന് അലക്സാണ്ടർ അപേക്ഷിച്ചു. അപ്പോൾ ഡയോജനിസ് പറഞ്ഞു "എനിക്ക്‌ ‌ നേരെ വരുന്ന സൂര്യപ്രകാശത്തെ തടസ്സപ്പെടുത്താതെ ഒന്ന്‌ മാറി നില്ക്കാമോ ?”അത്കേട്ട്‌ ‌ ഡിയോജനിസിന്റെ മഹത്ത്വം അലക്സാണ്ടർക്ക്‌ മനസ്സിലായി.<ref>{{harvnb|Stoneman|2004|p=21}}</ref> അദ്ദേഹത്തിനെ വണങ്ങി തിരിച്ച്‌ വരാൻ നേരത്ത്‌ അലക്സാണ്ടർ സഹചാരികളോട്‌ പറഞ്ഞു. “ഇപ്പോൾ ഞാൻ ഉറപ്പിച്ചു, ഞാൻ അലക്സാണ്ടറായിരുന്നില്ലെങ്കിൽ ഡിയോജെനിസായേനെ”.<ref>{{harvnb|Dillon|2004|page=187–188}}</ref> കോരിന്തിൽ വച്ച്‌ ഹെഗെമോൻ എന്ന ഫിലിപ്പിന്റെ സ്ഥാനം ഏറ്റെടുത്തു. പേർഷ്യ ആക്രമിക്കനുള്ള യുദ്ധത്തിന്റെ സേനാനായകന്നായി നിയമിതനായി. ഇതേ അവസരത്തിൽ തന്നെ ത്രാസിയൻ കലാപത്തെപ്പറ്റിയുള്ള വാർത്തകളും കേട്ടിരുന്നു.<ref>Renault, p. 72</ref> == കിഴക്കൻ ദേശങ്ങളിലേക്കുള്ള സൈനികാക്രമണം == [[പ്രമാണം:MacedonEmpire.jpg|thumb|300px|അലക്സാണ്ടറുടെ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ഭൂപടം]] ലോകം മുഴുവൻ കീഴടക്കണം എന്ന ആഗ്രഹത്തിൽ മാസിഡോണിയയിൽ നിന്നു പുറപ്പെട്ട അലക്സാണ്ടർ, ബി.സി.ഇ. 334-ൽ തന്റെ 22-ആം വയസ്സിൽ 20,000 പേരടങ്ങുന്ന സൈന്യവുമായി യുദ്ധങ്ങൾ തുടങ്ങി. ഏഷ്യയിലേക്ക്‌ കടക്കും മുൻപ്‌ അലക്സാണ്ടറിന്‌ വടക്കൻ അതിർത്തികൾക്ക് സുരക്ഷ ഒരുക്കേണ്ടിയിരുന്നു. ബി.സി 335-ൽ അദ്ദേഹം ചില കലാപങ്ങൾ അടിച്ചമർത്തി.ആഫീപോളിസിൽ നിന്ന്‌, കീഴടങ്ങാത്ത "ത്രാസിയനി”ലേക്കും"ഹേമുസ്"‌ പർവതത്തിലേക്കും തിരിച്ചു. മാസിഡോണിയൻ സൈന്യം ത്രാസിയൻ സേനയെ മുകളിൽ നിന്ന്‌ നേരിട്ടു തോല്പിക്കുകയും ചെയ്തു.മാസിഡോണിയൻ സൈന്യം ട്രിബല്ലിയിലേക്ക്‌ മാർച്ച്‌ ചെയ്ത്‌ ലൈഗിനസ്‌ (Lyginus)(ഡാന്യുബെ നദിയുടെ പോഷക നദി) നദീ തീരത്ത്‌ അവരുടെ സൈന്യത്തെ തോല്പിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>{{harvnb|Arrian|1976|loc=I, 2}}</ref> അലക്സാൻഡർ മൂന്ന്‌ ദിവസം കൊണ്ട്‌ മാർച്ച്‌ ചെയ്ത്‌ [[ഡാന്യൂബ്|ഡാന്യുബെയിലെത്തി]] .അവിടെ ഗെറ്റേ(Getae)ഗോത്രവർഗ്ഗക്കാർ മറുകരയിൽ നിന്ന്‌ പ്രത്യാക്രമണം നടത്തി. രാത്രിയിൽ നദി കടന്ന അലക്സാണ്ടർ അത്ഭുതപ്പെട്ടു. കാരണം അവരുടെ സേനയിലെ ചെറു സംഘങ്ങൾ തമ്മിൽ ചെറുപോര്‌ നടന്നതിനാൽ പിൻവലിച്ചിരുന്നു. ഇല്ല്യേരിയയിലെ രാജാവും റ്റൗലന്റി(Taulanti)യിലെ രാജാവും അവരുടെ അതിർത്തി സംബന്ധിച്ച്‌ കലാപം തുടങ്ങി.<ref>{{harvnb|Arrian|1976|loc=I, 3–4}}</ref><ref>{{harvnb|Renault|2001|pp=73–74}}</ref> ക്ലീറ്റസിൽ നിന്ന്‌ വിവരമറിഞ്ഞ അലക്സാണ്ടർ ഇല്ല്യേരിയയിലേക്ക്‌ മാർച്ച്‌ നടത്തി ഒന്നൊന്നായി കീഴടക്കാൻ തുടങ്ങി. മറ്റ്‌ ഇരു സൈന്യവും അവരുടെ സൈന്യവുമായി രക്ഷപ്പെട്ടു. ഈ വിജയത്തോടെ വടക്കൻ അതിർത്തി പ്രദേശങ്ങൾ സുരക്ഷിതമാക്കി.<ref>{{harvnb|Arrian|1976|loc=I, 5–6}}</ref><ref>{{harvnb|Renault|2001|p=77}}</ref> എന്നാൽ അലക്സാണ്ടർ വടക്കോട്ട്‌ പടയോട്ടം നടത്തിയപ്പോൾ തീബ്സും അഥീനിയന്മാരും വീണ്ടും കലാപം ഉണ്ടാക്കാൻ ശ്രമിച്ചു. അതോടെ അലക്സാണ്ടർ തെക്കോട്ട്‌ യാത്ര തിരിച്ചു.<ref name="Roisman 2010 192">{{harvnb|Roisman|Worthington|2010|p=192}}</ref>അതോടെ മറ്റ്‌ നഗരങ്ങൾ വീണ്ടും അറച്ച്‌ നില്ക്കാൻ തുടങ്ങി. എന്നാൽ തീബ്സ്‌ പൊരുതാൻ തന്നെ തീരുമാനിച്ചു.നഗരം തുടച്ച്‌ നീക്കാനാണ്‌ അലക്സാണ്ടർ പറഞ്ഞത്‌. ക്രൂരമായ നരഹത്യയും 30,000 ആളുകളെ അടിമയായും മാസിഡോണിയൻ സൈന്യം പിടികൂടി.നഗരം ഇടിച്ച്‌ നിരത്തി.ബോയ്ഷിയൻ നഗരത്തിൽ അതിർത്തിമാറ്റി.നഗരമില്ലാതാക്കിക്കളഞ്ഞു. തീബ്സിന്റെ അന്ത്യത്തോടെ ആഥൻസ്‌ ഭയപ്പെട്ടു. ഗ്രീസിൽ സമാധാനം പുന:സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു.<ref name="Roisman 2010 192"/>അലക്സാണ്ടർ ഏഷ്യ പിടിച്ചടക്കാൻ വീണ്ടും ഇറങ്ങിത്തിരിച്ചു<ref>Roisman 2010 199</ref>{{harvnb|Roisman|Worthington|2010|p=199}} {{quote|പെല്ലൈയൻസിലെ യുവാക്കളും മാസിഡോണിയന്മാരും ലകെഡൈമോനിയനസും കൊരിന്തന്മാരും.അങ്ങനെ ഗ്രീക്ക്‌ ജനത മുഴുവനും അലക്സാൻഡറിനു പിന്നിൽ ഒന്നായി നിരന്നു.<ref>Pseudo-Kallisthenes, ''Historia Alexandri Magni'', [http://www.attalus.org/translate/alexander1c.html#25 1.25.1-4]</ref>}} [[File:Napoli BW 2013-05-16 16-25-06 1 DxO.jpg|thumb|Detail of Alexander Mosaic, showing [[Battle of Issus]], from the [[House of the Faun]], Pompeii.]] ബീ സി 334-ൽ അലക്സാൻഡറിന്റെ സൈന്യം ഹെല്ലെസ്പോണ്ട്‌(Hellespont) കടന്നു. പെല്ലൈയൻസിലെ യുവാക്കളും മാസിഡോണിയന്മാരും ലകെഡൈമോനിയന്മാരും കൊരിന്തന്മാരും ത്രാസ്‌,പൈ‍ാനിയ,ഇല്ല്യരിയ എന്നിവടങ്ങളിലെ അടിമകളും...അങ്ങനെ ഗ്രീക്ക്‌ ജനത മുഴുവനും അലക്സാൻഡറിനു പിന്നിൽ ഒന്നായി നിരന്നു. 48,100 സൈനികരും 6,100 കുതിരപ്പടയും 120 കപ്പൽപ്പടയിൽ 38,000 ജീവനക്കാരും ഉണ്ടെന്ന്‌ ടോളമിയിൽ മിന്ന്‌ മനസ്സിലാക്കാൻ സാധിച്ചു.<ref name="Roisman 2010 192"/> dഎന്നാൽ ഡയോഡോറസ്‌ ഇതേ കണക്കിൽ 5,100 കുതിരകളും 32,000 കാലാളും ഉണ്ടെന്നാണ്‌ രേഖപ്പെടുത്തിയത്‌. ഡയോഡൊറുസ്‌ ഇതു രേഖപ്പെടുത്തിയിരുന്നു ഏഷ്യയിൽ ഒരു സേന(ഏകദേശം 10,000സേന) മുൻപ്‌ തന്നെ ഉണ്ടായിരുന്നു എന്ന്‌.പോളിയനെനുസ്‌(Polyaenus)ന്റെ തന്ത്രമായിരുന്നു അത്‌.പേർഷ്യൻ സാമ്രാജ്യം കീഴടക്കാൻ ഏഷ്യൻ മണ്ണിൽ കൗന്തമെറിഞ്ഞ്‌ ഏഷ്യ ദൈവത്തിന്റെ വരദാനമായി അദ്ദേഹം സ്വീകരിച്ചെന്ന്‌ പറയുകയും ചെയ്തു.<ref name="Roisman 2010 192"/> ഇത്‌ അലക്സാണ്ടറിന്റെ യുദ്ധക്കൊതിയെയാണ്‌ വ്യക്തമാക്കുന്നത്.‌ ഫിലിപ്പിനെപ്പോലെ നയതന്ത്രത്തിലൂടെ രാജ്യം സ്വന്തമാക്കുന്ന രീതിയല്ലന്നും ഇത്‌ വ്യക്തമാക്കുന്നു.<ref name="Roisman 2010 192"/> പേർഷ്യൻ സൈന്യത്തിനെതിരെയുള്ള ഗ്രാനികുസിലെ(Granicus)യുദ്ധത്തിനു<ref>Ε. Grzybeck, Du calendrier macédonien au calendrier ptolémaïque, Basel, 1990, p. 63.</ref>ശേഷം അലക്സാണ്ടർ പേർഷ്യൻ പ്രദേശവും കലവറയുമായ സർദിസ്‌(sardis)ന്റെ കീഴടങ്ങൽ അംഗീകരിക്കുകയും ലോണിയൻ തീരത്തേക്ക്‌ പടനയിക്കുകയും ചെയ്തു. യുദ്ധത്തിലെ മനുഷ്യരുടെ ജീവന്‌ വില കൽപ്പിക്കുന്ന വ്യക്തിയായിരുന്നു അലക്സാൻഡർ. മാഹാത്മ്യമുള്ളവരുടെ‌ ‌ മരണത്തിൽ അദ്ദേഹം ദുഖിതനായിരുന്നു. അവരുടെ ബന്ധുജനങ്ങൾക്ക് നികുതിയിൽ നിന്നും പൊതു പ്രവർത്തനത്തിലും ഇളവുകൾ അനുവദിച്ചിരുന്നു. അത്‌ ‌ സ്വന്തം സൈനികനായാലും പേർഷ്യൻ സൈനികനായാലും മരിച്ച വ്യക്തികളെ അദ്ദേഹം ബഹുമാനിച്ചിരുന്നു.കാരിയയിലെ ഹലികർനസ്സുസ്‌(Helicarnassus)ൽ അലക്സാൻഡർ കുറേ പ്രദേശങ്ങൾ വിജയകരമായി വളയുകയും എതിരാളികളെ ആക്രമിക്കുകയും ചെയ്തു.കാരിയയിലെ പേർഷ്യൻ സ്വേച്ഛാധിപതിയായ ഒറോന്റൊബറ്റെസും(Orontobates) കൂല്പിപടയുടെ നായകനുമായ മെമ്നോൻ ഓഫ്‌ റോഡ്സ്‌ (Memnon of Rhodes)ഉം കടൽ ഉപേക്ഷിച്ചു പോയി.<ref>{{harvnb|Arrian|1976|loc=I, 20–23}}</ref>അലക്സാൻഡർ കാരിയയിലെ ഗവണ്മെന്റിനെ അഡയിലെക്ക്‌ അയച്ച്‌ അവിടം ഏറ്റെടുത്തു..<ref name="Arrian 1976 loc=I, 23">{{harvnb|Arrian|1976|loc=I, 23}}</ref> ഹെലികാർണസ്സുസിൽ അലക്സാൻഡർ ലൈസിയ(Lycia)പർവതത്തിലേക്കും പാംഫിലിയൻ സമതലത്തിലേക്കും മുന്നേറി.അങ്ങനെ പേർഷ്യൻ തീരങ്ങൾ മുഴുവൻ തന്റെ അധീനതയിലായന്ന്‌ അലക്സാൻഡർ ഉറപ്പിച്ചു.പാംഫ്യ്‌ലിയയിൽ നിന്ന്‌ മുന്നോട്ട്‌ പോകാൻ വേറെ പ്രധാന തുറമുഖമില്ലാത്തതിനാൽ അലക്സാൻഡർ ഉൾപ്രദേശത്തിലൂടെ നീങ്ങി.ടെർമെസ്സോസ്‌(Termessos)ൽ പിസിഡിയൻ നഗരം അലക്സാൻഡർ തകർത്തില്ല.<ref>{{harvnb|Arrian|1976|loc=I, 27–28}}</ref> ==ലെവന്റും സിറിയയും== [[File:Battle issus decisive.png|left|thumb|The [[Battle of Issus]], 333 BC]] അവസാനത്തെ അക്കമീനിയൻ രാജാവായിരുന്നു ദാരിയൂസ് III. അക്കമീനിയൻ രാജാവായ അന്താസെർക്സസിന്റെ അനന്തരവന്റെ മകനായി ബി.സി. 380-ൽ ദാരിയൂസ് III ജനിച്ചു. അന്താസെർക്സസിനെയും പുത്രനെയും വധിച്ചശേഷം പ്രധാനമന്ത്രി ബാഗോസ്, ദാരിയൂസിനെ രാജാവായി അവരോധിച്ചു. എന്നാൽ താമസിയാതെ ബാഗോസിനെ വധിച്ചുകൊണ്ട് ദാരിയൂസ് അധികാരം ഉറപ്പിച്ചു. ദാരിയൂസ് II-ന്റെ കാലത്ത് പേർഷ്യൻ ഭരണത്തിൽനിന്നു സ്വതന്ത്രമായ ഈജിപ്തിനെ വീണ്ടും അധീനപ്പെടുത്തിയത് ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ആദ്യകാല സൈനിക നേട്ടങ്ങളിൽ ഒന്നായി ഗണിക്കപ്പെടുന്നു. [[File:Battle granicus.png|thumb|The [[Battle of the Granicus]], 334 BC]] അലക്സാൻഡർ തെക്കോട്ട്‌ യാത്ര തുടരവെ,ബി.സി.ഇ.[[ദാരിയസ് മൂന്നാമൻ]] കോഡോമാനസിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള പേർഷ്യൻ [[ഹഖാമനി സാമ്രാജ്യം|ഹഖാമനി സൈന്യത്തെ]] നിർണായകമായി വലിയ സൈന്യത്തെ എളുപ്പത്തിൽ തോല്പിച്ചു. അതോടെ ഡാരിയസ്‌ പേടിച്ചോടി.<ref>{{harvnb|Arrian|1976|loc=I, 11–12}}</ref>അലക്സാണ്ടറിന്റെ ചില സംഘങ്ങൾ ഡാരിയസ്സിനെ പിന്തുടർന്നു. അലക്സാണ്ടർ ഡാരിയസ്സിന്റെ കൂടുബത്തെ ബഹുമാനത്തോടെ സംരക്ഷിച്ചു. ഇതിൽ നിന്നും അദ്ദേഹം കീടക്കിയവരോട്‌ കാണിക്കുന്ന ഔദാര്യവും ദയയും വ്യക്തമാണ്‌.യുദ്ധത്തിൽ ഡാരിയസിന്റെ സൈന്യം ചിതറി പ്പോയിരുന്നു ഭാര്യയെയും രണ്ട്‌ മക്കളെയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ അമ്മയേയും(സിസ്യ്ഗംബിസ്‌) അമൂല്യമായ നിധിയും ഉപേക്ഷിച്ചാണ്‌ അദ്ദേഹം ഒളിച്ചോടിയത്‌.ഒളിവിലിരുന്ന്‌ ഡാരിയസ്‌ ഒരു സമാധാന കരാർ മുന്നോട്ട്‌ വച്ചു.തന്റെ പകുതി രാജ്യം തരാമെന്ന ം പറഞ്ഞു.എന്നാൽ അലക്സാണ്ടർ താൻ ഏഷ്യയുടെ രാജാവായി ഒറ്റക്ക്‌ അറിയപ്പെടാനാണ്‌ ആഗ്രഹിക്കുന്നതെന്നും ആ സ്ഥാനം പങ്ക്‌ വയ്ക്കാൻ ആഗ്രഹമില്ലന്നും മറുപടി നൽകി. 332 ബിസിയിൽ ഡാരിയസ്‌ വീണ്ടും വീണ്ടും അലക്സാണ്ടറിനെ തോലിപിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു.എന്നാൽ ആ ശ്രമം വിഫലമായി.എന്നാൽ ഡാരിയസ്‌ കീഴടങ്ങാൻ കൂട്ടാക്കിയില്ല. ഡാരിയസ്‌ വീണ്ടും അലക്സാണ്ടറിനോട്‌ ഏറ്റുമുട്.ടി വീണ്ടും തോറ്റു.അതോടെ ഡാരിയസ്‌ മുൻപത്തേക്കൾ നല്ല ഒരു കരാർ മുന്നോട്ട്‌ വച്ചു.യൂഫ്രറ്റെസ്‌ വരേയുള്ള മുഴുുസ്ഥലവും ം ഭീമമായ തയുംുക അദ്ദേഹത്തിന്റെ കുടുംബത്തെ മോചിപ്പിക്കൻ നൽകാമെന്നും മൂത്ത പുത്രിയെ വിവാഹം ചെയ്തു തരാമെന്നും വാഗ്‌ദാനം നൽകി.ഈ പുതിയ ബന്ധം മറ്റ്‌ രാഷ്ട്ര നേതാക്കന്മാർക്ക്‌ തോൽവി ഭയപ്പെടാൻ തുടങ്ങി.ഇതോടെ ചില ബാർബറിയൻ രാജാക്കന്മാർ മരണ ഭയത്തോടെ അലക്സാണ്ടറിനു സ്ഥാനത്യാഗം ചെയ്തു. അലക്സാണ്ടർ സിറിയ കഴിഞ്ഞ്‌ ലെവന്റ്‌ തീരം ഏകദേശം മുഴുവൻ അധീനതയിലാക്കി.ബിസി 332-ൽ അദ്ദേഹം ടൈർ(Tyre)നെ ആക്രമിച്ചു.<ref>{{harvnb|Arrian|1976|loc=II, 16–24}}</ref><ref>{{harvnb|Gunther|2007|p=84}}</ref> സീഗെ(Siege) കുറേനാൾ നീണ്ട്‌ നിന്ന ബുദ്ധിമുട്ടി കീഴടക്കി.അലക്സാണ്ടർ കീഴടക്കിയ സൈനികരെയെല്ലാം കൂട്ടകൊല ചെയ്തു.അവരുടെ ഭാര്യമാരെ വിറ്റു,കുട്ടികളെ അടിമകളാക്കി.<ref>{{harvnb|Sabin|van Wees|Whitby|2007|p=396}}</ref> ==ഈജിപ്റ്റ്‌== [[File:Alexander Sarcophagus.jpg|left|thumb|Detail of Alexander on the [[Alexander Sarcophagus]].]] അലക്സാണ്ടർ ടൈർ നശിപ്പിച്ചതോടെ ഈജിപ്റ്റിലെ എല്ലാ രാജ്യങ്ങളും അടിയറവ്‌ പറഞ്ഞു. എന്നാൽ ഗാസ(Gaza) മാത്രം കീഴടങ്ങാൻ കൂട്ടാക്കിയില്ല. 'ഗാസ'ക്ക്‌ ചുറ്റും വലിയൊരു കോട്ടയുണ്ടായിരുന്നു. മാത്രമല്ല ഗാസ നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്‌ ഒരു മലയിലുമാണ്‌. അലക്സാണ്ടർ, നഗരത്തിലെത്തിയപ്പോൾ അപ്രതീക്ഷിത പ്രധിരോധവും കോട്ടയും കണ്ട്‌ വിദഗ്ദ്ധരോട്‌ അഭിപ്രായം തേടി. എഞ്ചിനീയർമാർ കോട്ടയുടെ ഉയരം കാരണം ഗാസ കീഴടക്കൽ ബുദ്ധിമുട്ടാണെന്ന്‌ വ്യക്തമാക്കി.<ref>{{harvnb|Arrian|1976|loc=II, 26}}</ref> എന്നാൽ, അലക്സാണ്ടർ ഇതൊരു വെല്ലുവിളിയായി സ്വയം സ്വീകരിച്ചു. അലക്സാണ്ടർ തന്റെ ആത്മവിശ്വാസത്താൽ അത്ഭുതം സാധ്യമാണെന്ന്‌ വിശ്വസിച്ചു. തുടർച്ചയായ മൂന്ന്‌ ശ്രമങ്ങൾക്ക്‌ ശേഷം കോട്ട തകർക്കാൻ അലക്സാണ്ടറിനായി. പക്ഷെ മുൻപത്തേതിനു വ്യത്യസ്ത‌മായി അലക്സാണ്ടറിനു ഷോൾഡറിൽ ഗുരുതരമായി മുറിവേറ്റു. ടൈർനെ പ്പോലെ എതിർസൈനികരെ കൂട്ടക്കൊല നടത്തുകയും പെണ്ണുങ്ങളെ വില്ക്കുകയും കുട്ടികളെ അടിമകളാക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>{{harvnb|Arrian|1976|loc=II, 26–27}}</ref> ജെറുസലേമിന്റെ വാതിൽ കീഴടക്കിക്കൊണ്ട്‌ തുറന്നു. അദ്ദേഹം ജെറുസലേമിൽ താമസിച്ചതിനു ശേഷം ഈജിപ്റ്റിലൂടെ തെക്കോട്ട്‌ പോയി. [[File:Roman - Medallion with Alexander the Great - Walters 591 - Obverse.jpg|thumb|This medallion was produced in [[Imperial Rome]], demonstrating the influence of Alexander's memory. [[Walters Art Museum]], [[Baltimore]].]] അലക്സാണ്ടർ ഈജിപ്റ്റിൽ ബിസി 332-ൽ വളരെ പുരോഗമിച്ചു<ref>{{harvnb|Ring|Salkin|Berney|Schellinger|1994|pp=49, 320}}</ref> അദ്ദേഹം താൻ മാസ്റ്റെർ ഓഫ്‌ ദ യൂണിവേഴ്സ്‌ ആണെന്നും അമുൻ(Amun)ന്റെ ദേവന്റെ മകനാണെന്നും ലിബ്യൻ മരുഭൂമിയിൽ വച്ച്‌ പറഞ്ഞു<ref>grimal</ref>.സിയൂസ്‌-അമ്മുൻ(Zwus-Ammon)നാണ്‌. അലക്സാണ്ടറിന്റെ യഥാർത്ഥ പിതാവെന്നും പരാമർശിക്കുന്ന കറൻസിയും ഇറങ്ങിയിരുന്നു.<ref>{{harvnb|Dahmen|2007|pp=10–11}}</ref> ഈജിപ്റ്റിൽ തങ്ങുമ്പോഴാണ്‌ 'അലക്സാണ്ട്രിയ' സ്ഥാപിക്കുന്നത്‌. പിന്നീട്‌ ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ മരണത്തിനു ശേഷം ഇത് ടോളമിയുടെ രാജ്യത്തിന്റെ തലസ്ഥാനമാവുകയും ചെയ്തു<ref>{{harvnb|Arrian|1976|loc=III, 1}}</ref>. ==അസ്സിറിയയും ബാബിലോണിയയും== ബിസി 331-ൽ ഈജിപ്റ്റ്‌ വിട്ടു. ബി.സി.ഇ. 331 നവംബർ 1-ന് ഉത്തര മെസപ്പൊട്ടേമിയയിലെ (ഇന്നത്തെ വടക്കൻ ഇറാഖിലേക്ക്‌) [[ഗോഗമാല യുദ്ധം|ഗൗഗാമാലയിൽ വച്ച് നടന്ന യുദ്ധത്തിൽ]], [[ദാരിയസ് മൂന്നാമൻ]] കോഡോമാനസിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള പേർഷ്യൻ [[ഹഖാമനി സാമ്രാജ്യം|ഹഖാമനി സൈന്യത്തെ]] എളുപ്പത്തിൽ തോല്പിച്ചു. <ref>{{harvnb|Arrian|1976|loc=III 7–15}}; also in a contemporary Babylonian account of the battle of Gaugamela, http://www.livius.org/aj-al/alexander/alexander_t40.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170224083355/http://www.livius.org/aj-al/alexander/alexander_t40.html |date=2017-02-24 }}</ref> അലക്സാണ്ടർ അദ്ദേഹത്തെ അർബേല(Arbela) വരെ പിന്തുടർന്നു. ഗൗഗമേലയാണ്‌ ഇരുവരും തമ്മിലുള്ള അവസാനത്തെ യുദ്ധം. ഡാരിയസ്,‌ എക്ബറ്റാന (Ecbatana)(ഇന്നത്തെ ഹമെഡൻ(Hamedan)) പർവതത്തിൽ ഓടി മറഞ്ഞു. ഈ സമയം അലക്സാണ്ടർ ബാബിലോൺ കീഴടക്കി. ==പേർഷ്യ== [[File:Al-khidr.jpg|left|thumb|Post-Islamic [[Persian miniature]] depicting [[Khidr]] and Alexander watching the Water of Life revive a salted fish]] ബാബിലോണിയയിൽ നിന്ന്‌ അലക്സാണ്ടർ ആക്കെമെനിഡി(Achaemenid)-ന്റെ ഒരു തലസ്ഥാനമായ സൂസ(susa)യിലേക്ക്‌ പോയി. അവിടെ ഇതിഹാസപരമായ നിധി സ്വന്തമാക്കി. അദ്ദേഹം ഒരു വലിയ സൈന്യത്തെ പേർഷ്യൻ ആഡംബര തലസ്ഥാനമായ പെർസെപോളിസിലേക്ക്‌ രാജധാനി വഴി അയച്ചു. അലക്സാണ്ടർ, തിരഞ്ഞെടുത്ത സൈന്യവുമായി സ്വയമേവ നഗരത്തിന്റെ പ്രധാന വീഥിയിലൂടെ സഞ്ചരിച്ചു. അരിയോബർസനെസ് ‌(Ariobarzanes) ന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ പേർഷ്യൻ സേന പേർഷ്യങ്ങേറ്റിൽ(ഇന്നത്തെ സാഗ്രോസ്‌ മലനിരകൾ) വെച്ച്‌ തടഞ്ഞു. എന്നാൽ അലക്സാണ്ടറിന്റെ സേന അത്‌ തകർത്ത്‌ മുന്നേറി. പെട്ടെന്നു തന്നെ പെർസെപോളിസിലെ നിധി കൊള്ളയടിക്കുകയും ചെയ്തു<ref>{{harvnb|Arrian|1976|loc=III, 18}}</ref> . പെർസെപോളിസിലെത്തിയതോടെ അലക്സാണ്ടർ തന്റെ സൈന്യത്തിന്, നഗരത്തെ കൊള്ളയടിക്കാൻ അനുവാദം നൽകി<ref>{{harvnb|Foreman|2004|page=152}}</ref> .അലക്സാണ്ടർ അഞ്ച്‌ മാസത്തോളം പെർസെപോളിസിൽ തങ്ങി<ref name="Morkot 1996 121">{{harvnb|Morkot|1996|p=121}}</ref>.ആ നാളുകളിലാണ്‌ സെർക്സെസ്‌(Xerxes)-ന്റെ കിഴക്കൻ പ്രദേശത്ത് തീ പടർന്ന്‌ പിടിക്കുകയും അത്‌ മറ്റ്‌ നഗരങ്ങളിലേക്ക്‌ വ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തത്‌. ഇത്‌ മദ്യലഹരി പിടിച്ച സമയത്ത്‌ അലക്സാണ്ടർ ചെയ്തതോ ആഥൻസിലെ അക്രോപോളിസിൽ രണ്ടാം പേർഷ്യൻ യുദ്ധത്തിൽ പേർഷ്യ നടത്തിയ തീവെപ്പിനു പ്രതികാരം ചെയ്തതോ ആകാം. ==ആർക്കീമിഡിയൻ സാമ്രാജ്യ തകർച്ചയും ഏഷ്യയും== [[Image:Batalla de Gaugamela (M.A.N. Inv.1980-60-1) 03.jpg|250px|At the Battle of Gaugamela 18th cent. ivory relief,Museo Arqueológico Nacional de España|M.A.N.,Madrid]] അലക്സാണ്ടർ ഡാരിയസ്സിനെ പിന്തുടർന്നു,ആദ്യം മീഡിയയി(Media)ലും പിന്നെ പാർത്ഥിയ(Parthia)യിലും{{Sfn |Arrian|1976|loc= III, 19–20}}.കൂടുതൽ നാൾ തന്റെ ജാതകം കൊണ്ട്‌ പോകാൻ പേർഷ്യൻ രാജാവിനു സാധിച്ചില്ല.തന്റെ സൈന്യത്തിലുള്ളവരാൽ തന്നെ അദ്ദേഹം വധിക്കപ്പെട്ടു{{Sfn |Arrian|1976| loc= III, 21}} A.ബെസ്സുസ്‌(Bessus),ബക്ട്രിയൻ രാജപ്രതിനിധി,അദ്ദേഹത്തിന്റെ ബന്ധു എന്നിവരാണ്‌ കുറ്റാരോപിതരായിരുന്നത്‌.അലക്സാണ്ടർ വരുന്നതറിഞ്ഞ്‌ ബെസ്സുസ്‌ ഡാരിയസ്സിനെ കുത്തികൊല്ലുകയും അടുത്ത ഡാരിയസ്‌ താനാണെന്ന്‌ പ്രഖ്യാപിക്കുകയും അർടാക്സെർ‌ക്സെസ് എന്ന പേരിൽ സ്വയം പേർഷ്യൻ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ രാജാവായി പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു. സൈന്യത്തോടൊപ്പം മധേഷ്യയിലേക്ക്‌ പിൻവാങ്ങുകയും [[ഗറില്ലായുദ്ധം|ഗറില്ല യുദ്ധത്തീന്‌]] അലക്സാണ്ടറിനെതിരെ ഒരുങ്ങുകയും ചെയ്തു{{Sfn |Arrian|1976|loc=III, 21, 25}} .ഡാരിയസ്സിന്റെ മൃത്ദേഹം അലക്സാണ്ടർ പൂർവാധികം ബഹുമതികളോടെ ആർകീമിഡിയൻ മരണനന്തര ചടങ്ങുകളോടെ നടത്തി{{Sfn | Arrian| 1976 | loc = III, 22}}.ഡാരിയസ്സിന്റെ മരണത്തോടെ ആർക്കീമെഡിയൻ സാമ്രാജ്യം നശിച്ചു<ref>BriefLife81</ref><ref>{{cite web|url=http://www.livius.org/aj-al/alexander/alexander10.html|title=The end of Persia|publisher=Livius|accessdate=16 November 2009|archive-date=2016-03-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20160316211044/http://www.livius.org/aj-al/alexander/alexander10.html|url-status=dead}}</ref> അലക്സാണ്ടർ ഡാരിയസ്സിനെ പിന്തുടർന്നു, ആദ്യം മീഡിയയി(Media)ലും പിന്നെ പാർത്ഥിയ(Parthia)യിലും{{Sfn |Arrian|1976|loc= III, 19–20}}.കൂടുതൽ നാൾ തന്റെ ജാതകം കൊണ്ട്‌ പോകാൻ പേർഷ്യൻ രാജാവിനു സാധിച്ചില്ല.ത ന്റെ സൈന്യത്തിലുള്ളവരാൽ തന്നെ അദ്ദേഹം വധിക്കപ്പെട്ടു{{Sfn |Arrian|1976| loc= III, 21}} A.ബെസ്സുസ്‌(Bessus),ബക്ട്രിയൻ രാജപ്രതിനിധി,അദ്ദേഹത്തിന്റെ ബന്ധു എന്നിവരാണ്‌ കുറ്റാരോപിതരായിരുന്നത്‌. അലക്സാണ്ടർ വരുന്നതറിഞ്ഞ്‌ ബെസ്സുസ്‌ ഡാരിയസ്സിനെ കുത്തിക്കൊല്ലുകയും അടുത്ത ഡാരിയസ്‌ താനാണെന്ന്‌ പ്രഖ്യാപിക്കുകയും അർടാക്സെർ‌ക്സെസ് എന്ന പേരിൽ സ്വയം പേർഷ്യൻ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ രാജാവായി പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു. സൈന്യത്തോടൊപ്പം മദ്ധ്യേഷ്യയിലേക്ക്‌ പിൻവാങ്ങുകയും [[ഗറില്ലായുദ്ധം|ഗറില്ല യുദ്ധത്തിന്‌]] അലക്സാണ്ടറിനെതിരെ ഒരുങ്ങുകയും ചെയ്തു{{Sfn |Arrian|1976|loc=III, 21, 25}} ഡാരിയസ്സിന്റെ മൃതദേഹം അലക്സാണ്ടർ പൂർവ്വാധികം ബഹുമതികളോടെ ആർക്കീമിഡിയൻ മരണാനന്തര ചടങ്ങുകളോടെ നടത്തി{{Sfn | Arrian| 1976 | loc = III, 22}}.ഡാരിയസ്സിന്റെ മരണത്തോടെ ആർക്കീമിഡിയൻ സാമ്രാജ്യം നശിച്ചു<ref>BriefLife81</ref><ref>{{cite web|url=http://www.livius.org/aj-al/alexander/alexander10.html|title=The end of Persia|publisher=Livius|accessdate=16 November 2009|archive-date=2016-03-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20160316211044/http://www.livius.org/aj-al/alexander/alexander10.html|url-status=dead}}</ref> [[File:2persian gate wall.JPG|thumb|Site of the [[Persian Gate]]; the road was built in the 1990s.]] ബെസ്സുസാൺ ഡാരിയസ്സിനെ ആക്രമിച്ച്‌ വധിച്ചതായി മനസ്സിലാക്കിയ അലക്സാണ്ടർ, ബേസ്സുസിനെ പിടിക്കാനായി പട നയിച്ചു. അങ്ങനെ മദ്ധ്യേഷ്യയിലേക്ക്‌ തിരിഞ്ഞു. പേർഷ്യക്കാരെ പരാജയപ്പെടുത്തിയതിനു ശേഷം അലക്സാണ്ടറിന്റെ കിഴക്കോട്ടുള്ള യാത്രയിൽ കാര്യമായ പ്രതിബന്ധങ്ങളൊന്നുമുണ്ടായിരുന്നില്ലബി.സി.ഇ. 330 വർഷക്കാലത്ത് അലക്സാണ്ടർ ഇന്നത്തെ [[അഫ്ഘാനിസ്താൻ|അഫ്ഘാനിസ്താനിലെത്തി]]. തന്റെ വലിയൊരു സേനാവ്യൂഹത്തെ അറാകൊസിയയിൽ (ഇന്നത്തെ [[കന്ദഹാർ]]) വിന്യസിച്ച് വടക്കുകിഴക്ക് ദിശയിൽ കാബൂൾ തടം ലക്ഷ്യമാക്കി നീങ്ങി. ബി.സി.ഇ. 330/329 വർഷത്തെ മഞ്ഞുകാലത്ത് ഇദ്ദേഹം [[കാബൂൾ]] താഴ്വരയിലെത്തി. ഇതിനു ശേഷം [[ഹിന്ദുകുഷ്|ഹിന്ദുകുഷിനു]] വടക്കോട്ട് കടന്ന് [[ബാക്‌ട്രിയ]] അധീനതയിലാക്കി. [[File:Alexander and Hephaestion.jpg|thumb|left|Alexander, left, and [[Hephaestion]], right]] തുടർന്നുള്ള രണ്ടുവർഷങ്ങളിൽ [[അമു ദാര്യ]] കടന്ന് ഇന്നത്തെ [[തുർക്ക്മെനിസ്താൻ]], [[ഉസ്ബെക്കിസ്താൻ]], [[താജികിസ്താൻ]] പ്രദേശങ്ങളിലേക്കുള്ള സൈനികപരിപാടികളുടെ താവളം [[ബാക്ട്ര]] ആയിരുന്നു. [[ഖുരാ ഖും]] സമതലം താവളമാക്കിയിരുന്ന [[സിഥിയൻ]] നേതാവ് [[സ്പിറ്റാമെനെസ്]] ആയിരുന്നു ഇക്കാലത്ത് അലക്സാണ്ടറുടെ പ്രധാന പ്രതിയോഗി. ഇദ്ദേഹവും പിൽക്കാലത്ത് തോല്പിക്കപ്പെട്ടു. തുടർന്ന് [[സിർ ദാര്യ|സിർ ദാര്യയുടെ]] തീരം വരെ അലക്സാണ്ടർ എത്തിച്ചേർന്നു. ഇവിടെ [[അലക്സാണ്ട്രിയ എസ്ചാറ്റ]] എന്ന ഒരു നഗരം സ്ഥാപിച്ചു. താജിക്കിസ്താനിലെ ഇന്നത്തെ [[ഖൂജന്റ്|ഖൂജന്റിനടുത്താണ്‌]] ഈ സ്ഥലം. അലക്സാണ്ടറുടെ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ വടക്കുകിഴക്കേ അതിരാണിത്. ബി.സി.ഇ ആറാം നൂറ്റാണ്ടിൽ [[സൈറസ്]] സ്ഥാപിച്ച പെർസെപോളിസ് നഗരവും ഇതിനടുത്താണ്.<ref name=afghans8/>. അവിടെ അലക്സാണ്ടർ കുറെ പുതിയ നഗരങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ചു ‘അലക്സാണ്ട്രിയ’എന്ന പേരിൽ. അതിൽ അഫ്ഗാനിസ്ഥനിലെ കാണ്ഡഹാർ,ഇന്നത്തെ താജിക്കിസ്ഥാനിലെ അലക്സാണ്ട്രിയ എസ്ചറ്റെ(Eschate) എന്നിവയും ഉൾപ്പെടും. അലക്സാണ്ടറിന്റെ പടയോട്ടം മീഡിയ,പാർഥിയ,അരിയ(Aria)(പടിഞ്ഞാറൻ അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ),ഡ്രങ്ങിയന(Drangiana),അരചോസിയ()Arachosia(തെക്കും മധ്യ്‌ അഫ്ഗാനിസ്ഥാനും),ബാക്ട്രിയ(Bactria),സ്ക്യ്തിയ(Scythia)എന്നി സ്ഥലങ്ങൾ ഉല്പ്പെടുന്നു<{{Sfn |Arrian|1976|loc=III, 23–25, 27–30; IV, 1–7}}. സോഗ്ഡിയാന(Sogdiana)യിലെ സ്വേചഛധിപതിയായ സ്പിറ്റമെനെസ്‌(Spitamenes)ന്റെ രക്ഷതയിൽ കഹിഞ്ഞ ബേസ്സുസിനെ ബി.സി.329ൽ അലക്സാണ്ടറിന്റെ വിശ്വസ്തനായ ടോളമി വധിച്ചു{{Sfn |Arrian|1976|loc= III, 30}} .പിന്നീട്‌ അലക്സാണ്ടർ ജെക്സർറ്റെസ്‌(Jexartes)ല്കുതിരകളുമായി അലഞ്ഞു തിരിഞ്ഞ്‌ നടക്കുന്ന സൈന്യ്വുമായി ഉടബടി ഉണ്ടാക്കി.ഇതറിഞ്ഞ സ്പിറ്റമെൻസസ്‌ സോഡിയനയിൽ കലാപം അഴിച്ചു വിട്ടു.അലക്സാണ്ടർ സ്ക്യ്തിയന്മാരെ ജെക്സർറ്റെസ്‌ യുദ്ധത്തിൽ പരാജയപ്പെടുത്തി പെട്ടെന്നു തന്നെ സ്പിറ്റമെനെസിനെ ഗബൈ()Gabai യുദ്ധത്തിൽ പരാജയപ്പെടുത്തി.സ്പിറ്റമെനെസ്‌ തന്റെ സൈനികരാൽ തന്നെ വധിക്കപ്പെട്ടു{{Sfn |Arrian|1976|loc = IV, 5–6, 16–17}}. ==പ്രശ്നങ്ങളും സംഭവങ്ങളും== [[File:The killing of Cleitus by Andre Castaigne (1898-1899) reduced.jpg|thumb|left|''The killing of [[Cleitus the Black|Cleitus]]'', [[André Castaigne]] 1898–1899]] ഈ സമയത്താണ്‌ അലക്സാണ്ടർ പേർഷ്യൻ രാജാക്കന്മാരുടെ സ്ഥാനപ്പേരായ 'ഷഹൻഷ' (King of King) സ്വീകരിച്ചത്. മറ്റ്‌ ചില കാര്യങ്ങളും അദ്ദേഹം സ്വീകരിച്ചു. പേർഷ്യൻ വസ്ത്രധാരണ രീതി, ആചാരങ്ങൾ എന്നിവ തന്റെ ദർബാരിൽ ഉപയോഗിച്ചു. കൈയിൽ ചുംബിക്കുന്ന പ്രതീകാത്മക പ്രൊസ്ക്യ്നെസിസ്‌(Proskynesis)ആചാരം, സാഷ്ടാംഗപ്രണാമം തുടങ്ങിയ പേർഷ്യൻ സാമൂഹിക മഹത്ത്വം പ്രകടിപ്പിക്കുന്നവയും സ്വീകരിച്ചു. ഗ്രീക്കുകാർ തങ്ങളുടെ പ്രദേശത്തെ ദേവനായാണ്‌ കണ്ടിരുന്നത്‌. ഇത്‌ അനേകം ജനങ്ങൾക്ക്‌ അദ്ദേഹത്തോട്‌ സിമ്പതി തോന്നാൻ കാരണമായി<ref>Morkot 1996 111</ref>. അദ്ദേഹത്തിന്റെ വ്യക്തി ജീവിതത്തിൽ കരിപുരളുന്ന ചില സംഭവങ്ങളും ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്‌. തന്റെ ഒരു ഉദ്യോഗസ്ഥനായ ഫിലോറ്റസ്‌(Philotas)നെ ജാഗ്രത കുറഞ്ഞെന്ന കുറ്റത്തിൽ അലക്സാണ്ടർ വധിച്ചു. പർമേനിയന്റെ മരണം.ഏറ്റവും വലിയ തെറ്റ്‌ ,തന്റെ ജീവൻ രക്ഷിച്ച ക്ലീറ്റസ്‌ ദ ബ്ലാക്കിനെ മറകൻഡ (Maracanda)(ഇന്നത്തെ ഉസ്ബെകിസ്ഥാൻ സമർകണ്ട)ൽ മദ്യ ലഹരിയിൽ വധിച്ചു. ക്ലീറ്റസ്‌ അലക്സാൻഡറിന്റെ പല ന്യായതെറ്റുകളും ചോദ്യം ചെയ്തിരുന്നു. മാസിഡോണിയൻ ജീവിത രീതി മറന്നുള്ള കുത്തഴിഞ്ഞ ജീവിതത്തെപ്പറ്റിയും ക്ലീറ്റസ്‌ ആക്ഷേപിച്ചു. അലക്സാണ്ടറിനേക്കാൾ കേമൻ അച്ഛനായ ഫിലിപ്പാണെന്നും ക്ലീറ്റസ്‌ പറഞ്ഞിരുന്നു<ref>BriefLife99</ref>. അതിനു ശേഷം മദ്ധ്യേഷ്യൻ പടയോട്ടത്തിലാണ്‌ അലക്സാണ്ടറിന്റെ ജീവിതത്തിന്റെ രണ്ടാം അദ്ധ്യായം തുറക്കുന്നത്‌. അതിൽ ഒന്നിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചരിത്രകാരനായ കല്ലിസ്തെനെസ്‌(callisthenes of olynthus)ഉം ഉൾപ്പെടുന്നു. ചരിത്രകാരനായ കല്ലിസ്തെനെസിന് പ്രൊസ്ക്യ്നെസ്സിസ്ന്റെ എതിർ നിരയെ നയിച്ചതാരാണെന്ന്‌ അവരുടെ സൈന്യത്തെപ്പറ്റി വിവരിക്കുന്നിടത്ത് പറയാൻ സാധിക്കുന്നില്ല<ref>{{harvnb|Heckel|Tritle|2009|pp=47–48}}</ref> ഇതിലും അലക്സാണ്ടറിന്റെ കൈകളാണെന്നാണ്‌ ചില ചരിത്രകാരന്മാരുടെ അഭിപ്രായം<!--historian solidarity?-->. ==മാസിഡോണിയ അലക്സാൻഡറിന്റെ അഭാവത്തിൽ== [[File:Name of Alexander the Great in Hieroglyphs circa 330 BCE.jpg|250px|thumb|Name of Alexander the Great in Egyptian hieroglyphs (written from right to left),c.330&nbsp;BC, Egypt.Louvre Museum]] അലക്സാണ്ടർ ഏഷ്യയിലേക്ക്‌ കടന്നപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഒരു ജനറലും ഫിലിപ്പ്‌ രണ്ടാമന്റെ പഴയ അംഗരക്ഷകനുമായ ആന്റിപറ്റെർ(Antipater)ന് ആയിരുന്നു<ref>"Roisman 2010 199"</ref>രാഷ്ട്രീയ സൈനിക ചുമതല. അലക്സാണ്ടർ തീബ്സ്‌ കൊള്ളയടിച്ചതോടുകൂടി അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭാവത്തിലും ഗ്രീസ്‌ ശാന്തമായിരുന്നു. ഇതിൽ നിന്ന്‌ ഒരു വ്യത്യാസമുണ്ടായിരുന്നത്‌ സ്പാർട്ടൻ രാജാവായ ആഗിസ് ‌(Agis) മൂന്നാമനാണ്‌. അദ്ദേഹം ബി.സി.331ൽ ആയുധമെടുത്തു. തൊട്ടടുത്ത വർഷം തന്നെ ആന്റിപറ്റെർ അദ്ദേഹത്തെ മെഗലോപ്പോളിസിലെ യുദ്ധത്തിൽ വധിച്ചു. ആന്റിപറ്റെറും ഒളിംപിയാസും പരസ്പരം വഴക്കിടുകയും രണ്ടുപേരും അലക്സാണ്ടറിനോട്‌ പരാതിപ്പെടുകയും ചെയ്തു. മൊത്തത്തിൽ അലക്സാണ്ടറിന്റെ ഏഷ്യൻ പടയോട്ട സമയത്ത് ഗ്രീസിൽ സമാധാനവും ഐശ്വര്യവും നിലനിന്നിരുന്നു. അലക്സാണ്ടർ തന്റെ രാജ്യത്തോട്‌ പല രാജ്യങ്ങളും കൂട്ടിച്ചേർക്കുകയും സമ്പത്ത്‌ വർദ്ധിപ്പികയും ചെയ്തു. സാമ്രാജ്യങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള വ്യാപാരവും വർധിപ്പിച്ചു.<ref>{{harvnb|Roisman|Worthington|2010|p=205}}</ref> അലക്സാണ്ടറിന്റെ തുടർച്ചയായ സൈനിക നടപടികളിൽ മാസിഡോണിയൻ ജനത ചിതറിപ്പോയി. പ്രതേകിച്ച്‌ അലക്സാണ്ടറിനു ശേഷം..<ref name="Roisman 2010 186"/> === വ്യക്തിബന്ധങ്ങൾ === [[File:Marriage of Alexander and Roxana by Sodoma.jpg|250px]] അമു ദാര്യക്ക് വടക്ക് ഇന്നത്തെ [[ഉസ്ബെക്കിസ്ഥാൻ|ഉസ്ബെക്കിസ്താൻ]] [[താജികിസ്താൻ]] അതിർത്തി പ്രദേശത്ത് മൗവാസെസ്, ഓക്സിയാർട്ടസ്, സിസിമിത്രസ് തുടങ്ങിയ സിഥിയൻ നേതാക്കൾ, അലക്സാണ്ടറോട് ധീരമായി പൊരുതിയിരുന്നു. അലക്സാണ്ടറോട് കീഴടങ്ങിയ ഓക്സിയാർട്ടസിനെ പാരോപനിസഡെ പ്രദേശത്തെ (ഇന്നത്തെ കാബൂൾ മേഖല) സത്രപ് ആയി വാഴിച്ചിരുന്നു. ഈ പ്രദേശം സം‌രക്ഷിക്കുന്നതിന്‌ ആവശ്യമുള്ള ബന്ധങ്ങളുള്ള ഒരു വിശ്വസ്തനായി അലക്സാണ്ടർ ഇദ്ദേഹത്തെ കണക്കാക്കി. റൊക്സാനയെ കല്യാണം കഴിച്ച്‌ ബാക്ട്രിയൻ രാജ്യപ്രതിനിധികളുമായുള്ള ബന്ധം അരക്കിട്ട്‌ ഉറപ്പിച്ചു. ഇതിനു പുറമേ ഇന്ത്യയിലേക്ക് തുടർന്നുള്ള മുന്നേറ്റസമയത്ത് മാസിഡോണിയൻ സേനക്ക് പുറകിൽ നിന്നുള്ള സം‌രക്ഷകനായും ഇദ്ദേഹത്തെ കണക്കാക്കിയിരിക്കണം. റോക്സനെ എന്ന ഓക്സിയാർട്ടസിന്റെ പുത്രിയെ അലക്സാണ്ടർ വിവാഹം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. അലക്സാണ്ടറുടെ മരണശേഷം ഈ ബന്ധത്തിൽ ജനിച്ച പുത്രനും അലക്സാണ്ടർ (നാലാമൻ) എന്ന പേരിലറിയപ്പെട്ടു<ref name=afghans8>{{cite book |last=Voglesang|first= Willem|authorlink= |coauthors= |title=The Afghans|year=2002 |publisher=Willey-Blackwell, John Willey & SOns, Ltd, UK.|location=LONDON|isbn=978-1-4051-8243-0|chapter= 8 - The Greeks|pages=[https://archive.org/details/afghans0000will/page/113 113]-122|url=https://archive.org/details/afghans0000will}}</ref>‌. അലക്സാണ്ടറിന് തന്റെ സുഹൃത്ത്, ജനറൽ, മാസിഡോണിയൻ പ്രഭുവിന്റെ മകൻ അംഗരക്ഷകനായ [[:en:Hephaestion|ഹെഫെസ്റ്റെൻ]] മായി അടുത്ത ബന്ധമുണ്ടായിരുന്നു. ഹെഫെഷന്റെ മരണം അലക്സാണ്ടറിനെ തകർത്തു. ഈ സംഭവം അവസാന നാളുകളിൽ അലക്സാണ്ടറിന്റെ ആരോഗ്യനില മോശമാകാനും മാനസികാവസ്ഥയെ അകറ്റാനും കാരണമായിരിക്കാം. അലക്സാണ്ടറിന്റെ ലൈംഗികത ആധുനിക കാലത്ത് വിവാദങ്ങൾക്ക് വിഷയമായിട്ടുണ്ട്. ചില ആധുനിക ചരിത്രകാരന്മാർ (ഉദാ. റോബിൻ ലെയ്ൻ ഫോക്സ്) വിശ്വസിക്കുന്നത് അലക്സാണ്ടറുടെ ഹെഫെസ്റ്റേഷനുമായുള്ള ബന്ധം ലൈംഗിക ബന്ധം മാത്രമായിരുന്നില്ല, അവരുടെ ലൈംഗിക ബന്ധങ്ങൾ തുടർന്നിരുന്നു, ഇത് ഏഥൻസ് പോലുള്ള ചില ഗ്രീക്ക് നഗരങ്ങളുടെ സാമൂഹിക മാനദണ്ഡങ്ങൾക്ക് വിരുദ്ധമാണ്. ചില ആധുനിക ഗവേഷകർ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു മാസിഡോണിയ (അല്ലെങ്കിൽ കുറഞ്ഞത് മാസിഡോണിയൻ കോടതി) മുതിർന്നവർ തമ്മിലുള്ള സ്വവർഗരതിയോട് കൂടുതൽ സഹിഷ്ണുത പുലർത്തിയിരിക്കാമെന്ന്. അലക്സാണ്ടറിന് സ്ത്രീകളോട് ജഡിക താൽപ്പര്യമുണ്ടായിരുന്നു എന്നതിന് പുരാതന സ്രോതസ്സുകളിൽ തെളിവുകളില്ലെന്ന് ഗ്രീൻ വാദിക്കുന്നു; ജീവിതാവസാനം വരെ അദ്ദേഹം ഒരു അവകാശിയെ സൃഷ്ടിച്ചില്ല. അലക്സാണ്ടർ IV ജനിക്കുന്നത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ മരണ ശേഷമാണ്. എന്നിരുന്നാലും, എട്ട് വർഷത്തിനിടെ മൂന്ന് തവണ പങ്കാളികളെ ഗർഭം ധരിപ്പിച്ച അലക്സാണ്ടറിന് അതേ പ്രായത്തിൽ തന്നെ പിതാവിനേക്കാൾ ഉയർന്ന മാട്രിമോണിയൽ റെക്കോർഡ് ഉണ്ടായിരുന്നുവെന്ന് ഓഗ്ഡൻ കണക്കാക്കുന്നു. ഈ ഗർഭാവസ്ഥകളിൽ രണ്ടെണ്ണം - സ്റ്റാറ്റിറ, ബാർസിൻ - എന്നിവ സംശയാസ്പദമായി അവ്യക്തമാണ്. === ഇന്ത്യയിലേക്ക് === [[File:Gandhara Buddha (tnm).jpeg|left|300px|thumb|The [[Gautama Buddha|Buddha]], in [[Greco-Buddhist art|Greco-Buddhist style]], 1st–2nd century AD, [[Gandhara]], ancient India. [[Tokyo National Museum]].]] ബി.സി.ഇ 327-ലെ വേനൽക്കാലത്ത് അലക്സാണ്ടർ [[ഹിന്ദുകുഷ്|ഹിന്ദുകുഷിന്‌]] തെക്കോട്ട് തിരിച്ചുകടന്നു. കാബൂൾ നദിക്കരയിലൂടെ സിന്ധൂതടത്തിലേക്കുള്ള തന്റെ സൈനികനീക്കം തുടർന്നു. രണ്ടു വിഭാഗങ്ങളായാണ്‌ അലക്സാണ്ടറുടെ സൈന്യം ഇന്ത്യയിലേക്ക് (ഇന്നത്തെ പാകിസ്താൻ) കടന്നത്. പെർഡിക്കസ്, ഹെഫേസ്റ്റ്യൻ എന്നീ സേനാനായകന്മാരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ഒരു സംഘം കാബൂൾ നദിക്കരയിലൂടെ നീങ്ങി [[ഖൈബർ ചുരം]] വഴിയും, അലക്സാണ്ടറുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള മറ്റൊരു സംഘം [[കാബൂൾ നദി|കാബൂൾ നദിക്ക്]] വടക്കുള്ള കുനാർ താഴ് വരയിലൂടെ വടക്കോട്ട് കടന്ന് [[ചിത്രാൽ|ചിത്രാലിനു]] തെക്കുഭാഗത്ത് പഞ്ച്കോറ നദികൾക്കിടയിലുള്ള പ്രദേശത്തുകൂടിയുമാണ് ഇന്നത്തെ പാക്കിസ്താനിൽ പ്രവേശിച്ചത്. [[ബിയാസ് നദി]] വരെ അലക്സാണ്ടറുടെ സൈന്യം എത്തിച്ചേർന്നു<ref name=rockliff>{{cite book |last=HILL |first= JOHN|authorlink= |coauthors= |title=THE ROCKLIFF NEW PROJECT - ILLUSTRATED GEOGRAPHY - THE INDIAN SUB-CONTINENT|year=1963 |publisher=BARRIE & ROCKLIFF |location=LONDON|isbn=|chapter=1-INTRODUCTION|pages=4|url=}}</ref>‌. (ഹൈഫാസിസ് എന്നാണ്‌ ഗ്രീക്കുകാർ ഈ നദിയെ വിളിക്കുന്നത്). ഈ നദീതീരമാണ്‌ അലക്സാണ്ടറുടെ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ കിഴക്കേ അതിര്‌<ref name=afghans8/>. ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിലേക്ക്‌ കടന്ന് ഗാന്ധാര രാജ്യത്തിന്റെ മുൻ നേതാവിനെ ക്ഷണിച്ചു.[[ഗാന്ധാരം]] പാക്കിസ്ഥാന്റെ വടക്കാണ്‌ ഇന്ന്‌. ഗാന്ധാര നേതാവ്‌ വരികയും തന്റെ പ്രദേശങ്ങൾ സമർപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ ചില മലഗോത്ര നേതാക്കന്മാരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ((അസ്പസയോയി(Aspasioi)യും അസ്സകെ‍ായി(Assakenoi) തുടങ്ങിയവർ)) കാംബോജസീലെ ചില പ്രദേശങ്ങൾ കീഴടങ്ങാൻ തയ്യാറായില്ല.ഇന്തൻ പുസ്തകങ്ങളിൽ ഇവരുടെ പേര്‌ 'അശ്വയന'യെന്നും 'അശ്വകയൻ' എന്നുമാണ്‌. ഇതേ സമയം,തക്സില(Taxila) ഭരിച്ചിരുന്ന ഓംഫിസ്‌(Omphis)(ഇന്ത്യൻ നാമൻ അംബി കുമാർ) പേടിയോടെ അലക്സാണ്ടറിനെ സമീപിച്ചു. ഇൻഡസ് മുതൽ ഹൈദസ്പെസ്(ഝലം) വരെ നീണ്ട് കിടക്കുന്ന സ്ഥലത്തെ രാജാവാണ്‌ അദ്ദേഹം. അംബി അദ്ദേഹത്തിന്‌ കാഴ്ച വസ്തുക്കൾ സമർപ്പിച്ചു. അലക്സാണ്ടർ പേർഷ്യൻ തുണിത്തരങ്ങളും സ്വർണ്ണവും വെള്ളിയും 30 കുതിരകളെയും മറ്റ് വിശിഷ്ട വസ്തുക്കളും നല്കി. അലക്സാണ്ടർ തന്റെ സൈന്യത്തെ ബലപ്പെടുത്തി രണ്ടായി ഭാഗിച്ചു. അംബി ഇൻഡസ് മുതൽ ഹാണ്ഡ്(ഃഉന്ദ്‍ാമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ഒരു പാലം നിർമ്മിച്ചു ഹെഫേസ്റ്റയോണിനെയും പെർഡിക്കസ്സിനെയും സഹായിച്ചു. സാധനങ്ങൾ സൈന്യത്തിനും അലക്സാണ്ടറിനും വിതരണം ചെയ്യാനും,തലസ്ഥനമായ ടക്സിലയിൽ സൗകര്യമൊരുക്കി. അംബി തന്റെ അതിഥിക്ക് തുറന്ന മനസ്സോടെ സഹായങ്ങൾ ചെയ്തു. അടുത്ത രാജ്യം കീഴടക്കാൻ അവിഭക്ത ഇന്ത്യയിലെ പഞ്ചാബ് പ്രവിശ്യയിൽ, സിന്ധു നദിയുടെ ഒരു ഉപനദിയായ ഹൈഡാസ്പസ് നദിയുടെ (ഇന്ന് ഝലം നദി എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു) കിഴക്കേ കരയിൽ ആണ് യുദ്ധം നടന്നത്. പിന്നീട് അലക്സാണ്ടർ ഈ യുദ്ധം നടന്ന സ്ഥലത്ത് ഒരു നഗരം സ്ഥാപിച്ച് അതിനെ നികേ എന്ന് വിളിച്ചു. ഇന്നുവരെ ഈ നഗരത്തെ കണ്ടെത്തിയിട്ടില്ല, അതുകൊണ്ടുതന്നെ യുദ്ധം നടന്ന സ്ഥാനം കൃത്യമായി നിർണ്ണയിക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ വിജയിച്ചിട്ടില്ല (ഭൂപ്രകൃതി ഇതിനകം ഗണ്യമായി മാറി). ഇന്ന് ഏറ്റവും സാദ്ധ്യതയുള്ള സ്ഥലമായി കരുതുന്നത് ഝലം നഗരത്തിന്റെ തൊട്ട് തെക്കുഭാഗത്തായി ആണ്, ഇവിടെ ഒരു പുരാതന പ്രധാനപാത നദിയെ മുറിച്ചുകടക്കുന്നു. ഇന്നത്തെ ജലാല്പൂർ/ഹരൻപൂർ എന്നീ നഗരങ്ങൾ ആയിരിക്കാം യുദ്ധസ്ഥലം എന്ന സിദ്ധാന്തം തെറ്റാണ്, കാരണം ഝലം നദി പുരാതന കാലത്ത് ഈ നഗരങ്ങളിൽ നിന്നും വളരെ അകലെയാണ് ഒഴുകിയിരുന്നത്.<ref>P.H.L. Eggermont, Alexander's campaign in Southern Punjab (1993).</ref> [[File:MacedonEmpire.jpg|thumb|Map of Alexander's empire and his route.]] അലക്സാണ്ടറിന് കിഴക്കോട്ട് പട നയിക്കുന്നതിന് പുരു രാജാവിനെ കീഴടക്കേണ്ടതുണ്ടായിരുന്നു. തന്റെ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ പാർശ്വത്തിൽ ഇത്ര ശക്തനായ ഒരു എതിരാളിയെ വിട്ടുപോവുന്നത് വീണ്ടുമുള്ള ഏതൊരു അധിനിവേശത്തെയും അപായപ്പെടുത്തുമായിരുന്നു. അതുവരെ കീഴടക്കിയ ഇന്ത്യൻ രാജാക്കന്മാരുടെ വിധേയത്വം ഉറപ്പിച്ചുനിറുത്തുന്നതിനും അലക്സാണ്ടർ എന്തെങ്കിലും ഒരു ശക്തിക്ഷയം പ്രദർശിപ്പിക്കുന്നത് അസാദ്ധ്യമായിരുന്നു. പോറസിന് (പുരു രാജാവിന്) തന്റെ രാജ്യത്തെ പ്രതിരോധിക്കേണ്ടിയിരുന്നു, അലക്സാണ്ടറിന്റെ മുന്നേറ്റത്തെ പ്രതിരോധിക്കുന്നതിന് ഏറ്റവും അനുയോജ്യമായ സ്ഥാനം പോറസ് തിരഞ്ഞെടുത്തു.യുദ്ധത്തിൽ പരാജയപ്പെട്ടെങ്കിലും അലക്സാണ്ടറിന്റെ ഏറ്റവും വിജയിയായ എതിരാളിയായി പോറസ് മാറി. ===അലക്സാണ്ടർ ഹൈഡാസ്പസ് നദി മുറിച്ചുകടക്കുന്നു=== [[File:AlexanderConquestsInIndia.jpg|thumb|Alexander's invasion of the Indian subcontinent]] പോറസ് ഝലം നദിയുടെ തെക്കൻ തീരത്ത് നിലയുറപ്പിച്ച് അലക്സാണ്ടറിന്റെ സൈന്യം നദി മുറിച്ചുകടക്കുന്നതിനെ ചെറുക്കാൻ തയ്യാറായി നിന്നു. ഝലം നദി ആഴമേറിയതും വേഗത്തിൽ നീങ്ങുന്നതുമായതിനാൽ നദി മുറിച്ചുകടക്കുന്നതിന് എതിരേയുള്ള ഏതൊരാക്രമണവും ആക്രമിക്കുന്ന സൈന്യത്തെ നശിപ്പിക്കാൻ പര്യാപ്തമായിരുന്നു. നേരിട്ട് നദി മുറിച്ചുകടക്കുന്നത് വിജയിക്കാൻ വളരെ സാദ്ധ്യത കുറവാണെന്ന് അറിയാമായിരുന്ന അലക്സാണ്ടർ നദിയിൽ മറ്റ് ആഴം കുറഞ്ഞ വഴികൾ നോക്കി. ഓരോ രാത്രിയും തന്റെ കുതിരപ്പടയെ അലക്സാണ്ടർ നദീതടത്തിനു മുകളിലേക്കും താഴേക്കും നടത്തി, പോറസ് എതിർവശത്ത് നിഴൽപോലെ പിന്തുടർന്നു. ഒടുവിൽ, തന്റെ പാളയത്തിൽ നിന്നും 17 മൈൽ അകലെ, അലക്സാണ്ടർ അനുയോജ്യമായ ഒരു കടവ് കണ്ടെത്തി. അലക്സാണ്ടർ ഭൂരിഭാഗം സൈന്യങ്ങളുമായി തന്റെ സൈന്യാധിപൻ ക്രറ്റേറസിനെ പിന്നിൽ വിട്ടു. അര്രിയന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ 6,000 കാലാളും 5,000 കുതിരപ്പടയാളികളും വരുന്ന ഒരു ശക്തമായ സൈന്യവുമായി അലക്സാണ്ടർ നദി മുറിച്ചുകടന്നു. പോറസ് തന്റെ മുഴുവൻ സൈന്യവുമായി അലക്സാണ്ടറിനെ ആക്രമിച്ചാൽ ക്രറ്റേറസ് നദി മുറിച്ചുകടക്കണമായിരുന്നു, എന്നാൽ പോറസ് തന്റെ സൈന്യത്തിൽ ഒരു ഭാഗം മാത്രമുപയോഗിച്ച് അലക്സാണ്ടറിനെ ആക്രമിച്ചാൽ ക്രറ്റേറസ് മറുകരെ തന്നെ നിലയുറപ്പിക്കണമായിരുന്നു. അലക്സാണ്ടർ തന്റെ സൈന്യ വിഭാഗത്തെ പെട്ടെന്ന് നദിയുടെ മുകൾ ഭാഗത്തേക്ക്, ഏറ്റവും രഹസ്യമായി കൊണ്ടുപോയി. തെറ്റായി ഒരു ദ്വീപിലാണ് അലക്സാണ്ടർ എത്തിച്ചേർന്നതെങ്കിലും, പെട്ടെന്നുതന്നെ അദ്ദേഹം മറുവശത്തേക്ക് മുറിച്ചുകടന്നു. പോറസ് തന്റെ എതിരാളിയുടെ കരുനീക്കം വീക്ഷിച്ചു, തന്റെ മകന്റെ കീഴിൽ ഒരു ചെറിയ കുതിരപ്പടയെയും രഥങ്ങളെയും അലക്സാണ്ടറിനെതിരെ യുദ്ധം ചെയ്യാൻ അയച്ചു. ഇവർക്ക് അലക്സാണ്ടർ നദിമുറിച്ചുകടക്കുന്നത് തടയാൻ കഴിയും എന്നായിരുന്നു പോറസിന്റെ കണക്കുകൂട്ടൽ. എന്നാൽ അതിനകം മുറിച്ചുകടന്നിരുന്ന അലക്സാണ്ടർ എളുപ്പത്തിൽ തന്റെ എതിരാളിയെ തോല്പ്പിച്ചു. പ്രത്യേകിച്ചും രഥങ്ങൾ നദീതീരത്തുള്ള ചെളിയിൽ പൂണ്ടുപോയി. മരിച്ചവരിൽ പോറസിന്റെ മകനും ഉൾപ്പെട്ടു. അലക്സാണ്ടർ തന്റെ ഭാഗത്തേക്ക് മുറിച്ചുകടന്നു എന്ന് മനസ്സിലാക്കിയ പോറസ് പെട്ടെന്ന് തന്റെ സൈന്യത്തിന്റെ ഏറ്റവും നല്ല ഭാഗവുമായി അലക്സാണ്ടറിനെ എതിരിടാൻ പോയി, സൈന്യത്തിന്റെ ചെറിയ ഒരു ഭാഗത്തെ ക്രാറ്റസ് നദി മുറിച്ചുകടക്കാൻ ശ്രമിക്കുകയാണെങ്കിൽ ക്രാറ്ററസിന്റെ സൈന്യങ്ങളെ നേരിടാനായി പിന്നിൽ വിട്ടു. ===യുദ്ധം=== [[File:Demetrius I of Bactria.jpg|300px|thumb|The [[Greco-Bactrian]] king [[Demetrius I of Bactria|Demetrius]] (reigned c. 200–180&nbsp;BC), wearing an elephant scalp, took over Alexander's legacy in the east by again invading [[India]], and establishing the [[Indo-Greek kingdom]] (180&nbsp;BC–10&nbsp;AD).]] അലക്സാണ്ടറിന്റെ സൈന്യം വിന്യസിച്ചിരുന്ന പ്രദേശത്ത് എത്തിയപ്പോൾ പോറസ് തന്റെ സേനയെ വിന്യസിച്ച് ആക്രമണം തുടങ്ങി. ഇന്ത്യൻ സൈന്യത്തിന്റെ ഇരുഭാഗത്തും കുതിരപ്പടയാളികളും, മദ്ധ്യത്തിൽ കാലാളുകളും അവയ്ക്കിടയിൽ സമദൂരത്തിൽ ആനകളും ആയിരുന്നു ഉണ്ടായിരുന്നത്. ആനകൾ മാസിഡോണിയൻ ഫാലങ്ക്സിന് (യുദ്ധ വിന്യാസത്തിന്) വലിയ നാശങ്ങൾ ഏല്പ്പിച്ചെങ്കിലും ഒടുവിൽ ഫാലങ്ക്റ്റായിയുടെ (നീണ്ട കുന്തങ്ങൾ നീട്ടിപ്പിടിച്ച്, പരിചകൾ കൊണ്ട് ഇടവില്ലാതെ മറച്ച്, ചതുരാകൃതിയിൽ വിന്യസിച്ച സൈനിക വിന്യാസം) നിബിഢമായ കുന്തങ്ങൾ കൊണ്ട് അവ തിരിഞ്ഞോടി, സ്വന്തം സൈനിക നിരകൾക്കു തന്നെ വലിയ നാശങ്ങൾ വരുത്തി. കുതിരപ്പടയുടെയും കാലാളിന്റെയും ഒരുമിച്ചുള്ള ആക്രമണം. [[File:The phalanx attacking the centre in the battle of the Hydaspes by Andre Castaigne (1898-1899).jpg|thumb|left|300px|''The [[phalanx]] attacking the centre in the [[Battle of the Hydaspes]]'' by André Castaigne (1898–1899)]] അലക്സാണ്ടർ കുതിരപ്പുറത്തുള്ള അമ്പെയ്ത്തുകാരെ അയച്ച് ഇന്ത്യൻ സൈന്യത്തിന്റെ ഇടതുവശത്തുള്ള കുതിരപ്പടയെ ആക്രമിച്ചുകൊണ്ടാണ് യുദ്ധം തുടങ്ങിയത്. പിന്നാലെ, ഇന്ത്യൻ സൈന്യത്തിന്റെ ശക്തി ക്ഷയിച്ച ഇടതുവശത്തെ അലക്സാണ്ടർ ആക്രമിച്ചു. ഇന്ത്യൻ കുതിരപ്പടയുടെ ബാക്കി ഭാഗങ്ങൾ തങ്ങളുടെ സൈന്യത്തിന്റെ ക്ഷീണിതമായ ഭാഗത്തിന്റെ രക്ഷയ്ക്കായി കുതിച്ചു, പക്ഷേ ഇതേ സമയം കോയെനസിന്റെ കുതിരപ്പടയാളികൾ ഇന്ത്യൻ സൈന്യത്തിന്റെ പിൻഭാഗത്ത് പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. ഇന്ത്യക്കാർ ഒരു ഇരട്ട ഫാലങ്ക്സ് രൂപവത്കരിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു, എന്നാൽ ഇതിനു വേണ്ടിവന്ന സങ്കീർണ്ണമായ നീക്കങ്ങൾ ഇന്ത്യൻ നിരകളിൽ കൂടുതൽ ആശയക്കുഴപ്പം ഉണ്ടാക്കി, ഇത് മാസിഡോണിയൻ കുതിരപ്പടയാളികളുടെ ജോലി എളുപ്പമാക്കി. അവശേഷിച്ച ഇന്ത്യൻ കുതിരപ്പടയാളികൾ രക്ഷയ്ക്കായി ആനകൾക്ക് ഇടയ്ക്ക് ഓടി, എന്നാൽ അപ്പൊഴേയ്ക്കും നിയന്ത്രണം നഷ്ടപ്പെട്ട ആനകൾ പിന്നാലെ യുദ്ധക്കളത്തിൽ നിന്നും ക്ഷീണിതരായി തിരിഞ്ഞോടി. അവശേഷിച്ച പോറസിന്റെ സൈന്യത്തെ മാസിഡോണിയൻ കുതിരപ്പടയാളികളും ഫാലങ്ക്സും വളഞ്ഞു. ഈ സമയത്ത് ഫാലങ്ക്റ്റായ് തങ്ങളുടെ പരിചകൾ കോർത്ത് പ്രതിരോധ കവചം ചമച്ച് ആശയക്കുഴപ്പത്തിലാഴ്ന്ന ശത്രുവിനു നേരെ നീങ്ങി. ധീരമായി പൊരുതിയതിനു ശേഷം പോറസ് കീഴടങ്ങി. യുദ്ധം അവസാനിച്ചു. ജസ്റ്റിന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ <ref>Justin, Epitome of Pompeius Trogus, 12.8</ref>, യുദ്ധത്തിനിടയിൽ പോറസ് അലക്സാണ്ടറിനെ വെല്ലുവിളിച്ചു, അലക്സാണ്ടർ കുതിരപ്പുറത്തേറി പോറസിന്റെ നേർക്കു കുതിച്ചു. ദ്വന്ദ്വയുദ്ധത്തിൽ അലക്സാണ്ടർ കുതിരപ്പുറത്തുനിന്നും നിലത്തുവീണു, അലക്സാണ്ടറിന്റെ അംഗരക്ഷകർ അലക്സാണ്ടറിനെ രക്ഷിച്ച് എടുത്തുകൊണ്ടുപോവുകയും പോറസിനെ ബന്ധനസ്ഥനാക്കുകയും ചെയ്തു. അലക്സാണ്ടറിന്റെ മറ്റ് എല്ലാ യുദ്ധങ്ങളെയും അപേക്ഷിച്ച് മാസിഡോണിയൻ നാശനഷ്ടങ്ങൾ ഹൈഡാസ്പസ് യുദ്ധത്തിൽ കനത്തതായിരുന്നു. ആര്രിയന്റെ കണക്കനുസരിച്ച് 310 മാസിഡോണിയരും ഡിയൊഡോറസിന്റെ കണക്കനുസരിച്ച് 1000 പേരും കൊല്ലപ്പെട്ടു. വിജയിയായ സൈന്യത്തിന് ഇത് വലിയ ഒരു സംഖ്യയാണേങ്കിലും ഇന്ത്യൻ ആനപ്പടയുടെ ഭാഗിക വിജയം പരിഗണിക്കുമ്പോൾ ഇത് സംഭവ്യമാണ്. ഈ യുദ്ധത്തിൽ ഇന്ത്യൻ നാശനഷ്ടങ്ങൾ ആര്രിയന്റെ കണക്കനുസരിച്ച് 23,000 പേരും,അലക്സാണ്ടറുമായി യുദ്ധം ചെയ്ത പുരുവിന്റെ സേനയിൽ 200 ആനകളും 300 രഥങ്ങളും, 30,000 കാലാൾഭടന്മാരുമുണ്ടായിരുന്നു<ref>HILL, JOHN (1963). "1-INTRODUCTION". THE ROCKLIFF NEW PROJECT - ILLUSTRATED GEOGRAPHY - THE INDIAN SUB-CONTINENT. LONDON: BARRIE & ROCKLIFF. p. 4.</ref> ഡിയൊഡോറസിന്റെ കണക്കനുസരിച്ച് മരിച്ചവർ: 12,000, ബന്ധനസ്ഥർ 9,000-എന്നും ആണ്. അര്രിയൻ നാശനഷ്ടങ്ങളിൽ തടവുകാരെയും എണ്ണിയിരുന്നു എന്ന് പരിഗണിച്ചാൽ ഈ രണ്ട് സംഖ്യകളും തമ്മിൽ വളരെ ഒത്തുപോകുന്നു എന്നുകാണാം. അവരുടെ സൈന്യത്തിന് ശക്തമായ പടച്ചട്ടകളുണ്ടായതിനാൽ പോറസിന്റെ സൈനികരുടെഅസ്ത്രപ്രയോഗം അവർക്ക് ഏശിയില്ല.പോറസിന്റെ സൈന്യത്തിന്റെ ശക്തമായ ആയുധമായ വലിയ വില്ലുകൾക്ക് ഇതിനെ തകർക്കാൻ കഴിയുമായിരുന്നു.പക്ഷേ അവ ശരിയായി ഉപയോഗിക്കാൻ അവർക്ക് കഴിഞ്ഞില്ല.ഒടുവിൽ പോറസ് അലക്സാണ്ടറിനുമുമ്പിൽ കീഴടങ്ങി.അലക്സാണ്ടർ പോറസിനോട് ഞാൻ എങ്ങനെയാണ് നിങ്ങളെ കാണേണ്ടത് എന്ന് ചോദിച്ചു. അതിന് ഒരു രാജാവ് മറ്റൊരു രാജാവിനെയെന്ന പോലെ എന്നായിരുന്നു മറുപടി. പോറസിന്റെ ധൈര്യവും യുദ്ധനൈപുണ്യവും രാജകീയ പെരുമാറ്റവും അലക്സാണ്ടറിൽ മതിപ്പുളവാക്കി, അലക്സാണ്ടർ പോറസിനെ അലക്സാണ്ടറിന്റെ പേരിൽ ഹൈഡാസ്പസ് ഭരിക്കാൻ അനുവദിച്ചു. തന്റെ തോളിൽ മുറിവേറ്റ്, ആറടിയിലേറെ ഉയരത്തിൽ എഴുന്നേറ്റുനിന്ന പോറസിനോട് നിങ്ങളോട് എങ്ങനെ പെരുമാറണം എന്നു ചോദിച്ച അലക്സാണ്ടറോട്, "പെരുമാറൂ അലക്സാണ്ടർ, ഒരു രാജാവിനോടെന്നപോലെ" എന്ന് പോറസ് മറുപടിപറഞ്ഞു.<ref>Rogers, p.200</ref> അലക്സാണ്ടർ തീർച്ചയായും ഒരു രാജാവായി പോറസിനോട് പെരുമാറി, തന്റെ കിരീടം നിലനിർത്താൻ പോറസിനെ അനുവദിച്ചു. അലക്സാണ്ടർ രണ്ട് നഗരങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ചു, തന്റെ വിജയത്തിന്റെ ഓർമ്മയ്ക്കായി യുദ്ധം നടന്ന സ്ഥലത്ത് സ്ഥാപിച്ച നികേ (മഹത്തായ വിജയം) എന്ന നഗരം, ഹൈഡാസ്പസിന്റെ മറുകരയിൽ, യുദ്ധത്തിനു തൊട്ടുപിന്നാലെ മരിച്ച തന്റെ വിശ്വസ്തനായ കുതിരയുടെ ഓർമ്മക്കായി സ്ഥാപിച്ച അലക്സാണ്ട്രിയ ബ്യൂസിഫാലസ് എന്ന നഗരം. ക്രി.മു. 326-ൽ അലക്സാണ്ടറിന്റെ സൈന്യം മഗധയുടെ അതിർത്തിയിൽ എത്തി. തുടർച്ചയായ യുദ്ധങ്ങൾ കൊണ്ട് ക്ഷീണിതരും വീണ്ടും മറ്റൊരു ഭീമമായ ഇന്ത്യൻ സൈന്യത്തെ നേരിടുന്ന സാദ്ധ്യതയിൽ ഭയചകിതരുമായ അലക്സാണ്ടറിന്റെ സൈന്യം അവർ പടിഞ്ഞാറേയ്ക്ക് തിരിച്ചുപോവണം എന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ടു. ഇത് നടന്നത് ഹൈഫസിസ് (ഇന്നത്തെ ബ്യാസ്) നദിയുടെ തീരത്താണ്. ഈ സ്ഥാനം ഹിമാചൽ പ്രദേശിലെ ഇൻഡോറ തെഹ്സിലിലെ 'കഥ്ഗഢ്' എന്ന സ്ഥലത്താണ് എന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. == മടക്കവും അന്ത്യവും == [[File:Porcelana de Alejandro Magno (M.A.N. Inv.2004-74-1) 01.jpg|300px|left|<small>18th cent. porcelain sculptural group ([[:Category:Museo Arqueológico Nacional de España|M.A.N.]], [[Madrid]])</small>]] ബി.സി.ഇ. 326-ൽ മാസിഡോണിയൻ സൈന്യം പിന്തിരിഞ്ഞ് നാട്ടിലേക്ക് മടങ്ങി<ref name=afghans8/>. [[സിന്ധൂനദി|സിന്ധൂനദിയിലൂടെ]] താഴേക്കുള്ള പാതയാണ്‌ അലക്സാണ്ടറും സംഘവും മടക്കയാത്രക്ക് തെരഞ്ഞെടൂത്തത്. (അന്നത്തെ സിന്ധുനദിയുടെ പാത ഇന്നത്തേതിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായിരുന്നു). [[പട്യാല]] വരെ എത്തിയ സംഘം അവിടെ നിന്നും രണ്ടായി പിരിഞ്ഞ് നാട്ടിലേക്ക് മടങ്ങി. നേർച്ചൂസിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ഒരു സംഘം കടൽമാർഗ്ഗം നാട്ടിലേക്ക് യാത്രയായപ്പോൾ അലക്സാണ്ടറുടെ നേതൃത്വത്തിൽ മറ്റുള്ളവർ [[മക്രാൻ തീരം|മക്രാൻ തീരത്തുകൂടെ]] കരമാർഗ്ഗം മടക്കയാത്ര നടത്തി<ref name=rockliff/>. ബി.സി.ഇ. 324-ആമാണ്ടിലെ വസന്തത്തിൽ അലക്സാണ്ടറുടെ സംഘം (ആറുവർഷങ്ങൾക്കു ശേഷം) പെർസെപോളിസിൽ തിരിച്ചെത്തി. ബി.സി.ഇ. 323 ജൂൺ മാസം [[ബാബിലോൺ|ബാബിലോണിൽ]] വെച്ചു ഒരു ജലയാത്ര നടത്തവേ [[മലമ്പനി]]യും [[ടൈഫോയ്ഡ്|ടൈഫോയ്ഡും]] വന്നാണ് ഇദ്ദേഹം മരണമടഞ്ഞത്. <ref>{{Cite web |url=http://digitalpaper.mathrubhumi.com/313669/Vidya/01-AUGUST-2014#page/1/1{{!}} |title=മാതൃഭൂമി വിദ്യ 01-ആഗസ്ത്-2014 |access-date=2014-08-06 |archive-date=2018-05-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180507022804/http://digitalpaper.mathrubhumi.com/313669/Vidya/01-AUGUST-2014#page/1/1{{!}} |url-status=dead }}</ref>വിഷബാധ മൂലമാകാമെന്നും ചില വാദങ്ങളുണ്ട്.<ref>http://www.independent.co.uk/news/science/mystery-of-alexander-the-greats-death-solved-ruler-was-killed-by-toxic-wine-claim-scientists-9054625.html</ref><ref>http://www.eyewitnesstohistory.com/alexanderdeath.htm</ref><ref>http://www.historytoday.com/james-romm/who-killed-alexander-great</ref> [[File:Babylonian astronomical diary recording the death of Alexander the Great (British Museum).jpg|thumb|A [[Babylonian astronomical diary]] (c. 323–322&nbsp;BC) recording the death of Alexander ([[British Museum]], London)]] ന്യൂസിലണ്ടിലെ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റി ഓഫ് ഒട്ടാഗോവിലെ ശാസ്ത്രജ്ഞരാണ് അലക്‌സാണ്ടർ ചക്രവർത്തിയുടെ മരണത്തിന് കാരണമായ വസ്തുതകൾ ലോകത്തിന് മുന്നിൽ അവതരിപ്പിക്കുന്നത്.അലക്സാണ്ടർ മരിച്ചത് വിഷവീഞ്ഞ് മൂലമാണെന്ന് ന്യൂസിലൻഡിലെ ഒട്ടാഗോ സർവകലാശാല വിഷപഠനകേന്ദ്രത്തിലെ ഡോ. ലിയോ ഷെപ് പറയുന്നു. ഹാനികരമല്ലാത്ത ചെടിയിൽനിന്ന് ഉൽപാദിപ്പിച്ച വീഞ്ഞായിരുന്നു അലക്സാണ്ടറുടെ ജീവനെടുത്തതെന്ന് ഇതുസംബന്ധിച്ച് 10 വർഷത്തോളമായി ഗവേഷണം നടത്തുന്ന അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കുന്നു. മരിക്കുന്നതിന് മുമ്പുള്ള പന്ത്രണ്ട് ദിവസങ്ങൾ അദ്ദേഹം കൊടിയ വേദന അനുഭവിക്കുകയും , പന്ത്രണ്ടാം നാൾ ദുരൂഹതകൾ ബാക്കിവച്ച് യാത്രയാകുകയുമായിരുന്നു. ബിസി 323 യിൽ മുപ്പത്തിരണ്ടാം വയസിലാണ് അലക്‌സാണ്ടർ ചക്രവർത്തി ലോകത്തോട് വിടപറഞ്ഞത്. കൊടിയ വിഷാംശം കലർന്ന വീഞ്ഞ് കഴിച്ചതാണ് മരണ കാരണമെന്നാണ് പുതിയ കണ്ടെത്തൽ. ഒരു പ്രത്യേക ചെടിയിൽ നിന്നും നിർമിച്ച വീഞ്ഞ് മാരകമായ വിഷാംശമായി മാറി. ഈ മാരക വിഷം ഉള്ളിൽ ചെല്ലുകയും അലക്‌സാണ്ടർ വലിയ ശാരീരിക ബുദ്ധിമുട്ട് അനുഭവിക്കുകയും മരിക്കുകയുമായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെത് സാധാരണ മരണമാണെന്ന് ഒരു കൂട്ടർ വാദിക്കുമ്പോൾ മറ്റ് ചരിത്രകാരന്മാർ വ്യത്യസ്ത അഭിപ്രായങ്ങൾ ഉയർത്തുകയുണ്ടായി.ചക്രവർത്തിയുടെ മരണത്തെക്കുറിച്ച് ചരിത്രകാരന്മാർ വ്യത്യസ്താഭിപ്രായമാണ് രേഖപ്പെടുത്തിയത്. രോഗബാധിതനായായിരുന്നു മരണമെന്ന് വാദിക്കുന്നവരും രഹസ്യമായി കൊലപ്പെടുത്തുകയായിരുന്നുവെന്ന് വാദിക്കുന്നവരുമുണ്ട്. കടുത്ത പനി മൂലമായിരുന്നു അലക്സാണ്ടറിൻെറ മരണമെന്നാണ് 1998ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച പഠനം വ്യക്തമാക്കിയത്. സ്റ്റൈക്സ് നദിയിൽനിന്ന് അലക്സാണ്ടർ കുടിച്ച ജലത്തിലെ ബാക്ടീരിയ മൂലം രോഗം ബാധിച്ചായിരുന്നു മരണമെന്ന് 2010ലെ പഠനം വാദിച്ചിരുന്നു. ഐതിഹാസികമായ ആ പോരാളിയെ ഒരു വിരുന്ന് സൽക്കാര ചടങ്ങിനിടയിൽ അതിവിദഗ്ദ്ധമായി കൊലപ്പെടുത്തുകയായിരുന്നു എന്നാണ് ഇവരുടെ വിലയിരുത്തൽ. പക്ഷേ ,ആധികാരികമല്ലാത്ത ഇത്തരം ഊഹാപോഹങ്ങളെ മുഴുവനും ഖണ്ഡിക്കുന്ന തരത്തിലാണ് [[ന്യൂസിലാന്റ്|ന്യൂസിലണ്ടിലെ]] ശാസ്ത്രജ്ഞരുടെ വാദങ്ങൾ .വിഷമയമല്ലാത്ത ഒരു ചെടിയിൽ നിന്നും ഉണ്ടാക്കിയ വീഞ്ഞ് മനഃപൂർവം വിഷലിപ്തമാകുന്ന തരത്തിലാക്കി അലക്‌സാണ്ടറിന് നൽകി. ആർസെനിക്ക്, ഷ്ട്രൈനൈൻ തുടങ്ങിയ മാരക വിഷാംശമാകാം ഉള്ളിൽ ചെന്നിരിക്കുക എന്നും പഠനം വിലയിരുത്തി. വെളുത്ത പൂക്കൾ നിറഞ്ഞ വെറട്രം ആൽബം എന്ന ചെടിയായിരിക്കാം ഇതെന്ന് ഗവേഷണത്തിൽ പങ്കാളിയായ ഡോ. പാറ്റ് വെട്ലി പറയുന്നു.വെറേട്രം വിഭാഗത്തിൽ പെടുന്ന വൈറ്റ് ഹെല്ലിബോർ എന്ന ചെടിയിൽ ഫെർമെന്റേഷൻ സംഭവിക്കുമ്പോൾ അത് വിഷമയമായി മാറും, ന്യൂസിലണ്ടിലെ നാഷണൽ പോയിസൺ സെന്റർ ടോക്‌സിക്കോളജിസ്റ്റും , അലക്‌സാണ്ടറുടെ മരണവുമായി ബന്ധിപ്പെട്ട പഠനങ്ങൾ നടത്തുകയും ചെയ്യുന്ന ഡോ. ലിയോ ഷെപ്പ് വിശദീകരിക്കുന്നു. ഗ്രീക് ആരോഗ്യശാസ്ത്രത്തിൽ വൈറ്റ് ഹെല്ലിബോർ മരുന്നായാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത് . എന്നാൽ ചില സമയങ്ങളിൽ അത് അപകടകാരിയാകും. നടക്കാനോ സംസാരിക്കാനോ പോലും കഴിയാത്ത വിധത്തിലേക്ക് അലക്‌സാണ്ടർ ചക്രവർത്തിയുടെ രോഗാവസ്ഥ കടുത്തിരുന്നു. ലോകം വിറപ്പിച്ച ആ ഭരണാധികാരിയുടെ ദുരന്തമുഖമായിരുന്നു അത്. ഹെംലോക്ക് ,ആക്കൊണൈറ്റ് ,വേംവുഡ്,ഹെൻബേൻ ആന്റ് ഓട്ടം കോക്കസ്സ് എന്നീ പേരുകളിലുള്ള വിഷാംശവും മരണകാരണമായിട്ടുണ്ടാകാമെന്നും സംശയങ്ങളുണ്ട് . ഒരു ഡോക്യുമെന്ററിയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കായി ബിബിസി ചാനലുമായി ബന്ധം സ്ഥാപിച്ചപ്പോൾ അവരുടെ കൂടി നിർദ്ദേശപ്രകാരമാണ് 2003 മുതൽ അലക്‌സാണ്ടറുടെ മരണത്തിന്റെ സങ്കീർണ്ണതകളിലേക്ക് കടന്ന് ചെല്ലുന്ന ഗവേഷണത്തിന് തുടക്കമിടാൻ ഷെപ്പ് തീരുമാനിച്ചത്. വൈറ്റ് ഹെല്ലിബോർ പുളിപ്പിച്ചതിനുശേഷം വൈനാക്കി ചക്രവർത്തിക്ക് നൽകിയത് തന്നെയാണ് മരണകാരണമെന്ന് ഷെപ്പ് പറയുന്നു. തുടക്കം കയ്പ് രസമാണെങ്കിലും കുടിക്കുന്തോറും മധുരമേറുന്ന ഈ പാനീയം ചക്രവർത്തി മുഴുവനായും കഴിച്ചിട്ടുണ്ടാവണം, ഷെപ്പ് പറയുന്നു.<ref>.www.madhyamam.com/news/265575/140112</ref> <ref>http://infomalayalee.com/index.php?page=newsDetail&id=39945 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140115175555/http://infomalayalee.com/index.php?page=newsDetail&id=39945 |date=2014-01-15 }} ,/Published on Sun, 01/12/2014</ref> ==അലക്സാണ്ടറുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചില സംഭവങ്ങൾ == [[Image:Alexander the Great in the Temple of Jerusalem.jpg|300px|Visiting the temple of God in Jerusalem; by Sebastiano Conca, ca. 1750]] അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ധാരാളം കഥകൾ പ്രചാരത്തിലുണ്ട്.മിക്കവയും സോഫോക്ലീസിന്റെ നാടകത്തിൽ നിന്നും പ്ലൂട്ടാർക്കിന്റെ രചനകളിൽ നിന്നുമാണ്‌ ലഭിച്ചിട്ടുള്ളത്. അനേകം രാജ്യങ്ങൾ കീഴടക്കി വിജയശ്രീലാളിതനായ അലക്‌സാണ്ടർ ചക്രവർത്തി ഭാരതത്തെ ആക്രമിക്കാനുള്ള തയ്യാറെടുപ്പിൽ, യുദ്ധത്തിനു പോകുന്നതിനു മുമ്പ് തന്റെ ഗുരുവായ അരിസ്റ്റോട്ടിലിനെ സന്ദർശിച്ചുകൊണ്ടു "താൻ ഭാരതത്തെ കീഴടക്കുവാൻ നീങ്ങുകയാണെന്നും. ജയിച്ചു വരുമ്പോൾ അങ്ങേയ്ക്ക് എന്താണ് കൊണ്ടുവരേണ്ടണെന്നും" ചോദിച്ചു. കുട്ടികൾ കളിപ്പാട്ടം ആവശ്യപ്പെടുന്ന ലാഘവത്തോടെ അരിസ്റ്റോട്ടിൽ പെട്ടെന്നു പറഞ്ഞു. "ഇവിടെ കിട്ടാത്തതെന്താണോ, അത് കൊണ്ടുവരിക."എന്താണ് ഉദ്ദേശിച്ചതെന്ന് അലക്‌സാണ്ടർക്ക് മനസ്സിലായില്ല<ref>http://www.quora.com/What-were-the-things-Aristotle-told-Alexander-to-bring-from-India-after-the-war</ref><ref>[https://books.google.co.in/books?id=id-9CQAAQBAJ&pg=PT116&lpg=PT116&dq=Aristotle+told+Alexander+to+bring+from+india&source=bl&ots=dTQCsFYvFp&sig=iZ3X0cPnMJZynurRIkbI-lSX-qE&hl=en&sa=X&ved=0CBwQ6AEwADgKahUKEwiigsTxy4DHAhWWB44KHYubAbw#v=onepage&q=Aristotle%20told%20Alexander%20to%20bring%20from%20india&f=false https://books.google.co.in/books?id=id-9CQAAQ]</ref>. നീരസമുണ്ടാകുമെന്നു കരുതി രണ്ടാമത് ചോദിച്ചുമില്ല. മരണസമയത്താണ്‌ അത് എന്താണെന്ന് അലക്സാണ്ടറിന്‌ മനസ്സിലാതായി വെളുപ്പെടുത്തിയത്. (Sudhi)അവസാനമായി അമ്മയെ ഒരു നോക്ക് കാണണമെന്നായിരുന്നു അലക്സാണ്ടറുടെ ആഗ്രഹം. എന്നാൽ ബാബിലോണിയയിൽ നിന്ന് മാസിഡോണിയയിൽ എത്താനുള്ള സമയം പോലും തനിക്കില്ല എന്ന സത്യം തന്റെ ഡോക്ടർമാരിൽ നിന്ന് അദ്ദേഹം മനസ്സിലാക്കുന്നു. ആദ്യമായി അലക്സാണ്ടർ കരയുന്നത് പടയാളികൾ കണ്ടു. മരണത്തെയോർത്തല്ല നിരർത്ഥകമായ ജീവിതത്തെ കുറിച്ചോർത്താണ് അലക്സാണ്ടർ കരഞ്ഞത്(Sudhi). മരിച്ചു കഴിഞ്ഞാൽ മൂന്നു കാര്യങ്ങൾ തനിക്ക് വേണ്ടി ചെയ്യാൻ അലക്സാണ്ടർ സൈനികർക്ക് ഉത്തരവ് നല്കിരുന്നു<ref>http://news.keralakaumudi.com/news.php?nid=60aa4791a25b95f86bee13d926677421</ref>. ഒന്ന്, തന്റെ ശവമഞ്ചം ചുമക്കുന്നത് തന്നെ ചികിൽസിച്ച ഡോക്ടർമാരാവണമെന്നും. ഡോക്ടർമാരുടെ സഹായികൾ തനിക്കു നൽകിയ മരുന്നുകളുടെ ഒഴിഞ്ഞതും ബാക്കിയുള്ളതുമായ കുപ്പികളുമായി കൂടെ ഉണ്ടാകണമെന്നും . മറ്റൊന്ന് നാളിതുവരെ ഞാൻ നേടിയ പണവും രത്‌നങ്ങളും സ്വർണങ്ങളുമെല്ലാം ശവമഞ്ചം കടന്നുപോകുന്ന വഴിയരികിൽ നിരത്തിവയ്ക്കണമെന്നും . മൂന്നാമത്തെ കാര്യം തന്റെ ഒഴിഞ്ഞ കൈകൾ രണ്ടും ശവപ്പെട്ടിക്കു പുറത്തേക്ക് എല്ലാവരും കാണുംവിധം തൂക്കിയിടണമെന്നും<ref>http://binscorner.com/pages/t/the-greats-last-words.html</ref>. .' അലക്‌സാണ്ടറുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട് സേവകർ ഒന്നും മനസ്സിലാകാതെ പരസ്പരം നോക്കി. അവരിൽ പ്രധാനിയും ഏറ്റവും വിശ്വസ്തനുമായ മന്ത്രി നിറകണ്ണുകളോടെ അലക്‌സാണ്ടറുടെ അടുത്തെത്തി ആശ്വസിച്ചപ്പോൾ.ഇവിടെ കിട്ടാത്തത് എന്തെങ്കിലും ഭാരതത്തിൽ കണ്ടെത്തിയാൽ അത് കൊണ്ടുവരാൻ അരിസ്റ്റോട്ടിൽ ആവശ്യപ്പെട്ടിരുന്നെന്നും. അങ്ങനെയൊന്ന് താൻ കണ്ടത് ഭാരതത്തിന്റെ ആത്മീയതയാണെന്നും അലക്സാണ്ടർ പറഞ്ഞു. ഡയോജനിസിനെ കണ്ടതു മുതൽ അലക്സാണ്ടർ ചിന്തിച്ചു തുടങ്ങി. ജീവിതത്തിന്റെ നിരർത്ഥകത ജനത്തിന് ബോധ്യപ്പെടുത്താനാണ് അലക്സാണ്ടർ മൂന്ന് കാര്യങ്ങൾ ആവശ്യപ്പെട്ടത്. ലോകത്തുള്ള ഏറ്റവും പ്രശസ്തരായ ഡോക്ടർമാരാണ് അലക്സാണ്ടറിനെ ചികിത്സിച്ചിട്ടുള്ളത്. അവർക്കോ അവർ നൽകിയ ഔഷധങ്ങൾക്കോ ഈശ്വരവിധിയെ മറികടന്ന് അലക്സാണ്ടറിനെ രക്ഷിക്കാനായില്ല എന്ന് ജനത്തിന് ബോധ്യപ്പെടാനാണ് തന്റെ ശവമഞ്ചം അവർ ചുമക്കണം എന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ടത്. ഞാൻ നേടിയ ധനവും രത്‌നങ്ങളും പണവുമൊന്നും എനിക്ക് ഒന്നും നേടിത്തന്നില്ല എന്നു കാണിക്കാനാണ് അവയെല്ലാം വഴിയരികിൽ നിരത്തിയിടാൻ പറഞ്ഞതെന്നും എത്ര വിജയങ്ങൾ നേടിയിട്ടും എന്തെല്ലാം സമ്പാദിച്ചിട്ടും ശൂന്യമായ കൈകളോടെയാണ് ഇവിടം വിടേണ്ടിവരുന്നത് എന്നു ശവമഞ്ചത്തിനു വെളിയിലേക്ക്‌ നീട്ടിയിട്ട തന്റെ കൈകൾ പറയുമെന്നും അലക്സാണ്ടർ പറഞ്ഞു<ref>https://bestofthestories.wordpress.com/2011/10/16/%E0%B4%85%E0%B4%B2%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%B8%E0%B4%BE%E0%B4%A3%E0%B5%8D%E0%B4%9F%E0%B4%B0%E0%B5%8D%E2%80%8D-%E0%B4%9A%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%B5%E0%B4%B0%E0%B5%8D%E2%80%8D%E0%B4%A4%E0%B5%8D</ref>. നമുക്കുവേണ്ടി നാം സമ്പാദിക്കുന്നതല്ല മറിച്ച് മറ്റുള്ളവർക്കുവേണ്ടി നാം ചെയ്യുന്നതു മാത്രമേ നിലനിൽക്കൂ. അലക്‌സാണ്ടർ എന്ന ചക്രവർത്തിയുടെ ജന്മത്തേക്കാൾ ഞാനിഷ്ടപ്പെടുന്നത് ലോകം ഭ്രാന്തനെന്നു വിളിക്കുന്ന ഡയോജനിസ് എന്ന ജ്ഞാനിയുടേതാണ്'അലക്സാണ്ടർ പറഞ്ഞു<ref>https://farectification.wordpress.com/2007/08/27/the-final-three-wishes-of-greek-king-alexander-the-great/</ref><ref>http://www.sunniforum.com/forum/showthread.php?70211-Alexander-the-great-s-last-words{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. അന്നേ ദിവസം ഏതാനും മണിക്കൂറുകളുടെ വ്യത്യാസത്തിലാണ് മഹാനായ ഡയോജനിസിന്റേയും അന്ത്യം എന്നത് മറ്റൊരു വസ്തുത<<ref name=Plutarch717>[[Plutarch]], ''Moralia'', 717c; [[Diogenes Laërtius]] vi. 79, citing [[Demetrius of Magnesia]] as his source. It is also reported by the [[Suda]], [http://www.stoa.org/sol-bin/search.pl?db=REAL&search_method=QUERY&login=guest&enlogin=guest&user_list=LIST&page_num=1&searchstr=delta%2C1143+&field=adlerhw_gr ''Diogenes'' δ1143] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924121324/http://www.stoa.org/sol-bin/search.pl?db=REAL&search_method=QUERY&login=guest&enlogin=guest&user_list=LIST&page_num=1&searchstr=delta%2C1143+&field=adlerhw_gr |date=2015-09-24 }}</ref><ref>NadodiOfficial/posts/197360170431559</ref> [[File:Diadochen1.png|200px|left]] ഒരിക്കൽ തന്റെ സൈന്യവുമായി കൊടും ചൂടിൽ മരുഭൂമിയിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുകയായിരുന്നു അലക്‌സാണ്ടർ. യാത്ര ആഴ്ചകൾ പിന്നിട്ടു. അപ്പോഴേക്കും കയ്യിൽ കരുതിയിരുന്ന വെള്ളം തീർന്നു. ചക്രവർത്തിയും സംഘവും ദാഹിച്ചു മരിക്കുമെന്ന സ്ഥിതിയിലെത്തി. എന്നിട്ടും യാത്ര തുടരാൻ തന്നെയായിരുന്നു അലക്സാണ്ടറിന്റെ തീരുമാനം. ഒരു ദിവസം ഉച്ചയായപ്പോൾ തന്റെ സൈനികരിൽ രണ്ടുപേർ എവിടെ നിന്നോ കുറച്ചു വെള്ളവുമായി ചക്രവർത്തിയുടെ അരികിലെത്തി. ഒരു കപ്പ് പോലും തികച്ചില്ല. അലക്സാണ്ടർ വെള്ളം വാങ്ങി. ഏവരും നോക്കി നില്ക്കെ അദ്ദേഹം അത് ചുട്ട് പൊള്ളുന്ന മണലിലേക്ക് ഒഴിച്ചു. ദാഹിച്ചു തൊണ്ട വരണ്ട് നിന്നിരുന്ന സേനാംഗങ്ങൾ ഈ കാഴ്ച കണ്ട് അമ്പരന്നു. അലക്സാണ്ടർ ചക്രവർത്തി പറഞ്ഞു.’കൂടെയുള്ളവർ ദാഹിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ ഒരാൾ മാത്രം ഈ വെള്ളം കുടിച്ച് ദാഹമകറ്റുന്നതിൽ അർത്ഥമില്ല എന്ന്. യഥാർത്ഥ നേതാവ് കൂടെയുള്ളവരെ, വിശ്വസിക്കുന്നവരെ, ചതിക്കില്ല എന്ന് ഈ പ്രവൃത്തിയിൽ നിന്നും അദ്ദേഹം കാണിച്ചു കൊടുത്തു<ref>{{Cite web |url=http://www.vayanamuri.com/archives/13911 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2015-07-22 |archive-date=2015-07-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150711171357/http://www.vayanamuri.com/archives/13911 |url-status=dead }}</ref>. മഹാനായ അലെക്‌സാണ്ടർ ചക്രവർത്തി സ്വന്തം സൈനികരുടെ പ്രവർത്തനക്ഷമത പരിശോധിക്കാൻ വേഷപ്രച്ഛന്നനായി പടയാളികളെ സന്ദർശിക്കുന്ന പതിവുണ്ടായിരുന്നു. ഒരിക്കൽ പരിശോധനയ്‌ക്കിടയിൽ, ഉറങ്ങുന്ന ഒരു പടയാളിയെ അലക്സാണ്ടർ കണ്ടു. തട്ടിയുണർത്തിയിട്ട്‌ ചക്രവർത്തി പേരെന്താണെന്ന് ചോദിച്ചു. ഉത്തരം അലക്സാണ്ടർ എന്നായിരുന്നു. ഇത് കേട്ട് “ഒന്നുകിൽ നീ നിന്റെ പേര്‌ മാറ്റണം ഇല്ലെങ്കിൽ സ്വഭാവം മാറ്റണം”എന്നാണ്‌ ചക്രവർത്തി പറഞ്ഞത്.<ref>http://gmnewsonline.com/newscontent.php?id=762#sthash.uDPf5ImM.dpuf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151013061551/http://gmnewsonline.com/newscontent.php?id=762#sthash.uDPf5ImM.dpuf |date=2015-10-13 }}.</ref> ===ഗോർഡിയൻ കെട്ട്=== അലക്‌സാണ്ടർ ചക്രവർത്തി പടയോട്ടത്തിനിടയിൽ ഗോർഡിയൻ നഗരത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു .അവിടെ വെച്ച്‌ ഗോർഡിയൻ നഗരത്തിലെ ക്ഷേത്രത്തിനെ പറ്റി കേൾക്കുകയും അവിടെയുള്ള കയറു കൊണ്ടുള്ള ഒരു കെട്ടിനെപ്പറ്റി അറിയാൻ ഇടയായി .ആ കെട്ട് അഴിക്കാൻ സാധിക്കുന്ന വ്യക്തി ഏഷ്യയുടെ ചക്രവർത്തിയായി തീരുമെന്നാണ് അനാട്ടിലെ വിശ്വാസം <ref>{{harvnb|Arrian|1976|loc=I, 3}}</ref>.ഗോർഡിയൻ കെട്ട് ഒന്ന് കാണാനും അഴിക്കാൻ ശ്രമിക്കാനും അലക്സാണ്ടർ ക്ഷേത്രത്തിൽ എത്തി. വളരെ കിണഞ്ഞു പരിശ്രമിച്ചിട്ടും ആ കെട്ട് അഴിക്കാർ അലക്സാണ്ടറിന് സാധിച്ചില്ല. ദേഷ്യം വന്ന അലക്സാണ്ടർ തന്റെ വാളെടുത്ത് ആ കെട്ട് മുറിച്ചു കളഞ്ഞു. ഏത് വിധേനയും തന്റെ ലക്ഷ്യം കാണുന്ന അലക്സാണ്ടറിന്റെ മനസ്സിനെയാണ് ഈ സംഭവത്തിലൂടെ ചരിത്രകാരന്മാർ നോക്കിക്കാണുന്നത്<ref>{{harvnb|Green|2007|p=351}}</ref>. ഏതായാലും അലക്സാണ്ടർ ഏഷ്യയുടെ ചക്രവർത്തിയായി തീർന്നു. == അലക്സാണ്ടറുടെ പിൻഗാമികൾ == [[പ്രമാണം:AlexanderTheGreat Bust.jpg|thumb|[[ബ്രിട്ടീഷ് മ്യൂസിയം|ബ്രിട്ടീഷ് മ്യൂസിയത്തിൽ]] സൂക്ഷിച്ചിട്ടുള്ള അലക്സാണ്ടറുടെ പ്രതിമ - ബി.സി.ഇ. രണ്ട്/ഒന്നാം നൂറ്റാണ്ടു കാലത്തേതാണെന്നു കരുതുന്നു. ഈ പ്രതിമ ഈജിപ്തിലെ അലക്സാണ്ട്രിയയിൽ നിന്നും എത്തിച്ചതാണെന്നും പറയപ്പെടുന്നു.]] അലക്സാണ്ടറുടെ മരണശേഷം, പിന്തുടർച്ചവകാശത്തിനുള്ള തർക്കങ്ങൾ ഏതാണ്ട് 20 വർഷത്തോളം നീണ്ടുനിന്ന യുദ്ധങ്ങൾക്ക് സാക്ഷ്യം വഹിച്ചു (ബി.സി.ഇ. 321-301) [[ഡയഡോക്കി]] അഥവാ [[പിൻ‌ഗാമികളുടെ യുദ്ധം]] (Wars of the successors) എന്ന് ഈ യുദ്ധങ്ങൾ അറിയപ്പെടുന്നു.<ref name=afghanI2>{{cite book |last=William Kerr Fraser-Tytler|authorlink= |coauthors= |title=AFGHANISTAN - A study of political development in Central and Southern Asia - Second Edition|year=1953 |publisher=Oxford University Press|location=LONDON|isbn=|chapter= Part - I The Country of Hindu Kush , Chapter 2 - THe Early Empires 500 BC-AD650|pages=[https://archive.org/details/afghanistan00020unse_v8y6/page/18 18]|url=https://archive.org/details/afghanistan00020unse_v8y6}}</ref> അലക്സാണ്ടറുടെ മരണത്തെത്തുടർന്ന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ സേനാനായകന്മാർക്കിടയിൽ അധികാരവടം‌വലി ശക്തമയി. യുദ്ധങ്ങളുടെ ഒരു പരമ്പര തന്നെ അരങ്ങേറി. അലക്സാണ്ടറുടെ ഭാര്യ റോക്സന്നെയും മകൻ [[അലക്സാണ്ടർ നാലാമൻ|അലക്സാണ്ടർ നാലാമനും]] ഈ സേനാനായകന്മാരുടെ കൈകളിലെ കളിപ്പാവകളായി മാറി (പിന്നീട് ബി.സി.ഇ. 311/310-ൽ [[കസ്സാണ്ടർ]], അലക്സാണ്ടറുടെ ഇവരെ കൊലപ്പെടുത്തി‌). മെസപ്പൊട്ടേമിയയിലെ സേനാനായകന്മാർക്കു പുറമേ അലക്സാണ്ടർ, കിഴക്കൻ ദേശങ്ങളിൽ ഭരണമേൽപ്പിച്ചു പോന്ന സത്രപരും ഒന്നു സചേർന്ന് അലക്സാണ്ടറൂടെ പിന്തുടർച്ചാവകാശത്തിനായി പൊരുതിയിരുന്നു.ബാക്ട്രിയയിലും സമീപപ്രദേശത്തും ഇങ്ങനെ തമ്പടിച്ചിരുന്ന ഏതാണ്ട് 23000-ത്തോളം വരുന്ന ഗ്രീക്ക്/മാസിഡോണിയൻ സൈനികരുണ്ടായിരുന്നു. ഇവരുടെ ഭീഷണിയെ ഒഴിവാക്കുന്നതിനായി, അക്കാലത്തെ അലക്സാണ്ടറൂടെ പിന്തുടർച്ചാവകാശികളുടെ പ്രതിനിധിയായി ഭരണം നടത്തിയിരുന്ന [[പെർഡിക്കാസ്]], പിത്തോൺ എന്ന സേനാനായകന്റെ നേഠൃത്വത്തിൽ 20,000 പേരടങ്ങുന്ന ഒരു സൈന്യത്തെ കിഴക്കോട്ടയച്ചു. കിഴക്കൻ ദേശത്തെ വിമതരെ തോല്പിച്ച് പിത്തൻ തന്റെ ലക്ഷ്യം വിജയകരമായി പൂർത്തിയാക്കിയെങ്കിലും മീഡിയയുടെ സത്രപ് ആയിരുന്ന പിത്തോണെ, ബി.സി.ഇ. 317-ൽ കിഴക്കൻ സത്രപരുടെ 6,500 പേരടങ്ങുന്ന ഒരു സേന പരാജയപ്പെടുത്തി. പിൽക്കാലത്ത് ആന്റിഗോണസ്, കിഴക്കൻ സത്രപരെ പരാജയപ്പെടുത്തിയെങ്കിലും പാരോപനിസഡേയിലെ റോക്സന്നെയുടെ പിതാവായ ഓക്സിയാർട്ടസിന്‌ സ്ഥാനനഷ്ടം സംഭവിച്ചില്ല<ref name=afghans8/>. ഈജിപ്തിലെ സത്രപ് ആയിരുന്ന ടോളമിയെ നേരിടാനെത്തിയ പെർഡിക്കാസിനെ, ടോളമിയുമായി ഗൂഢാലോചന നടത്തി ബി.സി.ഇ. 321/320-ൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സൈന്യത്തിലെ ചിലർ തന്നെ വധിച്ചു. മീഡിയയുടെ സത്രപ് ആയിരുന്ന പിത്തോണും പെർഡിക്കാസിന്റെ ഒരു സേനാനായകനായിരുന്ന സെല്യൂക്കസും ഇതിൽ പങ്കാളികളാണെന്ന് കരുതുന്നു. പെർഡിക്കാസിന്റെ പിൻഗാമിയായി മാസിഡോണിയയിൽ അധികാരത്തിലെത്തിയ [[ആന്റിപാറ്റർ]], ബാബിലോണിലെ സത്രപ് ആയി ബി.സി.ഇ. 321-ൽ സെല്യൂക്കസിനെ നിയമിച്ചു. എന്നാൽ 315-ബി.സി.ഇയിൽ ഏഷ്യാ മൈനറിലെ സത്രപ് ആയ ആന്റിഗോണസിനെ ഭയന്ന് സെല്യൂക്കസ് ഈജിപ്തിൽ അഭയം തേടുകയും, ബി.സി.ഇ. 312/311 കാലത്ത് തിരിച്ചെത്തി ബാബിലോൺ ആക്രമിച്ച് കീഴടക്കുകയും [[സെല്യൂക്കിഡ് സാമ്രാജ്യം|സെല്യൂക്കിഡ് സാമ്രാജ്യത്തിന്‌]] ആരംഭം കുറിക്കുകയും ചെയ്തു. == ചരിത്രപ്രാധാന്യം == [[File:Mappa di Eratostene.jpg|thumb|The Hellenistic world view after Alexander: [[ancient world map]] of [[Eratosthenes]] (276–194&nbsp;BC), incorporating information from the campaigns of Alexander and his successors.<ref>{{cite web | title = World map according to Eratosthenes (194 B.C.) | publisher = Henry Davis Consulting | work = henry-davis.com | url = http://www.henry-davis.com/MAPS/Ancient%20Web%20Pages/112.html | accessdate = 16 December 2011 | archive-date = 2018-09-29 | archive-url = https://web.archive.org/web/20180929075759/http://www.henry-davis.com/MAPS/Ancient | url-status = dead }}</ref>]] അലക്സാണ്ടറുടെ സൈന്യത്തോടൊപ്പം ഭൂമിശാസ്ത്രജ്ഞരും, സസ്യശാസ്ത്രജ്ഞരും, ചരിത്രകാരന്മാരും, ജീവചരിത്രകാരന്മാരും മറ്റുമടങ്ങുന്ന ഒരു സംഘവും കൂടിയുണ്ടായിരുന്നു. അലക്സാണ്ടറുടെ സൈനികനടപടികളുടേയും അവർക്ക് നേരിടേണ്ടിവന്ന ജനസമൂഹങ്ങളുടെയും ഈ പ്രദേശങ്ങളിലെ ഭൂഘടനയെക്കുറിച്ചും മറ്റും വിലപ്പെട്ട വിവരങ്ങൾ ഇവർ ശേഖരിച്ചു. ഏഷ്യയുടെ ചരിത്രത്തിന്റെ വിലപ്പെട്ട രേഖകളാണിവ. അലക്സാണ്ടറുടെ പടനീക്കങ്ങളെക്കുറിച്ച് സംഘത്തിലുണ്ടായിരുന്ന [[ആരിയൻ]] രചിച്ച ഗ്രന്ഥമാണ്‌ [[അനബാസിസ് അലക്സാണ്ട്രി]]<ref name=afghans8/>. അലക്സാണ്ടറുടെ കാലശേഷം ചില എഴുത്തുകാർ ഹിന്ദുകുഷ് മലനിരയെ കോക്കാസസ് എന്നും ഇന്ത്യൻ കോക്കാസസ് എന്നും വിളിച്ചിരുന്നു. ഗ്രീക്ക് ഐതിഹ്യങ്ങളിൽ ഭൂമിയുടെ അറ്റമായി കണക്കാക്കുന്ന മലയാണ് കോക്കാസസ്. അലക്സാണ്ടർ ഇതും മറികടന്നു എന്നു കാണിക്കത്തക്ക രീതിയിൽ അദ്ദേഹത്തെ പ്രസന്നനാക്കുന്നതിനായിരിക്കണം ഗ്രീക്ക് സൈനികർ ഈ മലനിരയെ കോക്കാസസ് എന്ന് വിളിച്ചതെന്നു കരുതുന്നു. ഏതാണ്ട് മൂന്നു വർഷം നീണ്ടുനിന്ന അലക്സാണ്ടറുടെ ഇന്ത്യൻ അധിനിവേശം വഴി യുറോപ്യന്മാർക്ക് ഇന്ത്യയെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ അറിയാനും ഇന്ത്യയെക്കുറിച്ച് പടിഞ്ഞാറൻ രാജ്യ ങ്ങളിൽ പ്രചരിച്ചിരുന്ന പല അബദ്ധധാരണകളും നീങ്ങാനും ഇടയായി<ref name=rockliff/>. ==അലക്സാണ്ട്രിയ== [[File:Plan of Alexandria c 30 BC Otto Puchstein 1890s EN.svg|thumb|left|Plan of Alexandria c. 30 BC]] കാബൂളിന് വടക്ക് കോക്കാസസ് മലനിരകൾക്കിടയിൽ അലക്സാണ്ടർ സ്ഥാപിച്ച നഗരം കോക്കാസസിലെ [[അലക്സാണ്ട്രിയ]] എന്നുമാണ് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. ഉത്തര-മദ്ധ്യ ഈജിപ്തിൽ മെഡിറ്ററേനിയൻ കടൽത്തീരത്തിന്റെ 32 കിലോമീറ്ററിലായി ഈ നഗരം വ്യാപിച്ച് കിടക്കുന്നു. പ്രകൃതി വാതക നിക്ഷേപവും സൂയസിൽ നിന്നുള്ള എണ്ണ പൈപ്പുകളും അലക്സാണ്ട്രിയയെ ഒരു പ്രധാന വ്യവസായ കേന്ദ്രമാക്കുന്നു. മെഡിറ്ററേനിയൻ കടലിനും ചെങ്കടലിനും ഇടയിലായുള്ള സ്ഥാനം മൂലം മുൻ കാലങ്ങളിൽ യൂറോപ്പും ഏഷ്യയും തമ്മിലുള്ള വ്യാപാരങ്ങളുടെ ഒരു കേന്ദ്രമായും അലക്സാണ്ട്രിയ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു. പുരാതന കാലത്ത് അലക്സാണ്ട്രിയ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ നഗരങ്ങളിലൊന്നായിരുന്നു. 334 ബി.സി.യിൽ ഒരു ഫറവോ പട്ടണത്തിനു ചുറ്റുമായി മഹാനായ അലക്സാണ്ടർ ചക്രവർത്തിയാണ് ഈ നഗരം സ്ഥാപിച്ചത്. 641-ലെ മുസ്ലീം ആക്രമണം വരെ ഈ നഗരം ഈജിപ്തിന്റെ തലസ്ഥാനമായിരുന്നു. അലക്സാണ്ട്രിയയിലെ ദീപസ്തംഭം, അലക്സാണ്ട്രിയയിലെ ഗ്രന്ഥശാല തുടങ്ങിയവ പുരാതന കാലത്ത് ഈ നഗരത്തിന് വളരെയധികം പ്രശസ്തി നേടിക്കൊടുത്തിരുന്നു. ==അലക്സാണ്ടറുടെ ജീവചരിത്രം== [[File:Alexander the Great - Wall painting in Acre, Israel.jpg|300px|left|thumb|Wall painting of Alexander the Great, at the wall of Acre's Auditorium, Israel]] അലക്സാണ്ടർ ചക്രവർത്തിയുടെ പടയോട്ടങ്ങളും റോമാസാമ്രാജ്യത്തിന്റെ വികാസവും വഴി രൂപപ്പെട്ട സംയോജിത ധാർമ്മികതയാണ് (syncretism) [[പ്ലോട്ടിനസ്|പ്ലോട്ടിനസിന്റെ]] നവപ്ലേറ്റോണിസത്തിൽ പ്രകടമായതെന്ന് സർവ്വേപ്പള്ളി രാധാകൃഷ്ണൻ അഭിപ്രായപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. യവന മതവിഭാഗങ്ങളുടെ യോഗാത്മകതയെ പുനരുജ്ജീവിപ്പിച്ച അതിന് അലക്സാണ്ട്രിയൻ യഹൂദമതവുമായും വേദാന്തദർശനവുമായും സമാനതകളുണ്ടെന്നും അദ്ദേഹം കരുതി.<ref>സർവ്വേപ്പള്ളി രാധാകൃഷ്ണൻ,പൗരസ്ത്യമതങ്ങളും പാശ്ചാത്യചിന്തയും (പുറങ്ങൾ 107-115)</ref> ഈ ജീവിതകഥകളിൽ താൻ അന്വേഷിച്ചത് ചരിത്രമല്ലെന്നും സ്വഭാവത്തിലെ നന്മതിന്മകൾ നായകന്മാരുടെ ജീവിതത്തേയും വിധിയേയും എങ്ങനെ രൂപപ്പെടുത്തി എന്നതാണെന്നും അലക്സാണ്ടറുടെ കഥയുടെ തുടക്കത്തിൽ പ്ലൂട്ടാർക്ക് ഏറ്റുപറയുന്നു. പലപ്പോഴും ചരിത്രത്തിലെ മഹാസംഭവങ്ങളെ അവഗണിക്കുന്ന അദ്ദേഹം ഹൃദ്യമായ ഉപാഖ്യാനങ്ങൾക്കും ആനുഷംഗികമായ തുച്ഛസംഭവങ്ങൾക്കും പ്രാധാന്യം കല്പിക്കുന്നു. ഏറെ പ്രഘോഷിക്കപ്പെടുന്ന നേട്ടങ്ങളേക്കാൾ ചരിത്രനായകന്മാരുടെ സ്വഭാവത്തിലേക്കു വെളിച്ചം വീശുന്നത് ഇത്തരം നിസ്സാരതകളാണെന്ന് അദ്ദേഹം കരുതി. തന്റെ നായകന്മാരുടെ ചിത്രങ്ങളെ സമഗ്രമാക്കാൻ പരമാവധി ശ്രമിച്ച പ്ലൂട്ടാർക്ക് ജീവചരിത്രരചനയെ ചിത്രകാരന്റെ തൊഴിലിനോടുപമിച്ചു. ബാഹ്യരൂപത്തിൽ സ്വഭാവത്തികവിനെ സംബന്ധിച്ച ഉൾക്കാഴ്ചകൾ തേടിയ അദ്ദേഹം പലപ്പോഴും ഉറപ്പില്ലാത്ത നിഗമനങ്ങളിൽ എത്തിച്ചേർന്നു. അലക്സാണ്ടർ ചക്രവർത്തിയുടെ കഥയിൽ നായകന്റെ കർമ്മകുശലതയുടെയും മഹത്ത്വാകാംക്ഷയുടെയും വിവരണത്തിന് ഏറെ പ്രാധാന്യം കല്പിക്കുന്ന പ്ലൂട്ടാർക്ക് സ്വഭാവത്തിലെ ഈ സവിശേഷതകൾ തുടക്കം മുതൽ പ്രകടമായിരുന്നുവെന്നു ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. അലക്സാണ്ടറുടെ ഇഷ്ടശില്പി ലിസ്സിപ്പസിന്റെ വിവരണം പിന്തുടർന്ന് നായകന്റെ ആകാരത്തിന്റെ സമഗ്രചിത്രവും അദ്ദേഹം അവതരിപ്പിക്കുന്നു. എങ്കിലും അലക്സാണ്ടറുടെ സ്വഭാവചിത്രീകരണത്തിൽ, പ്ലൂട്ടാർക്കിന് പലപ്പോഴും പിഴവു പറ്റുന്നുണ്ട്. ഒട്ടേറെ സന്ദർഭങ്ങളിൽ ആത്മസംയമനമില്ലാതെ പെരുമാറിയിട്ടുള്ള അലക്സാണ്ടറെ വലിയ സംയമിയായി അദ്ദേഹം ചിത്രീകരിക്കുന്നത് ഇതിനുദാഹരണമാണ്. ഏതായാലും കഥയുടെ അവസാനഭാഗമാകുമ്പോൾ നായകനോടുള്ള പ്ലൂട്ടാർക്കിന്റെ ആരാധനകുറയുന്നതു കാണാം."ഭാഗ്യം അല്ലെങ്കിൽ മഹാനായ അലക്സാണ്ടറുടെ നന്മ" എന്ന പ്ലൂട്ടാർക്ക് ലേഖനം, അലക്സാണ്ടറുടെ ജീവചരിത്രത്തോടു ചേർന്ന് നില്ക്കുന്നവയാണ്‌ ({{lang-el|Ἀλέξανδρος ὁ Μέγας}} ref>[https://simple.wikiquote.org/wiki/Alexander_the_Great – Alexander the Great: "Youths of the Pellaians and of the Macedonians and of the Hellenic Amphictiony and of the Lakedaimonians and of the Corinthians… and of all the Hellenic peoples, join your fellow-soldiers and entrust yourselves to me, so that we can move against the barbarians and liberate ourselves from the Persian bondage, for as Greeks we should not be slaves to barbarians."] Pseudo-Kallisthenes, ''Historia Alexandri Magni'', 1.15.1-4 <br>[https://simple.wikiquote.org/wiki/Alexander_the_Great – Alexander the Great: "Now you fear punishment and beg for your lives, so I will let you free, if not for any other reason so that you can see the difference between a Greek king and a barbarian tyrant, so do not expect to suffer any harm from me. A king does not kill messengers."] ''Historia Alexandri Magni of Pseudo-Kallisthenes'', 1.37.9-13 <br>[https://simple.wikiquote.org/wiki/Alexander_the_Great – Alexander the Great addressing his troops prior to the Battle of Issus: "There are Greek troops, to be sure, in Persian service — but how different is their cause from ours! They will be fighting for pay – and not much of at that; we, on the contrary, shall fight for Greece, and our hearts will be in it."] ''Anabasis Alexandri'' by Roman historian [[Arrian]], Book II, 7 <br>[https://simple.wikiquote.org/wiki/Alexander_the_Great – Alexander's letter to Persian king Darius in response to a truce plea: "Your ancestors came to Macedonia and the rest of Hellas (Greece) and did us great harm, though we had done them no prior injury. I have been appointed leader of the Greeks, and wanting to punish the Persians I have come to Asia, which I took from you."] ''Anabasis Alexandri'' by [[Arrian]]; translated as ''Anabasis of Alexander'' by P. A. Brunt, for the "Loeb Edition" Book II 14, 4 <br>[https://simple.wikiquote.org/wiki/Alexander_the_Great– – Alexander the Great: "If it were not my purpose to combine barbarian things with things Hellenic (Greek), to traverse and civilize every continent, to search out the uttermost parts of land and sea, to push the bounds of Macedonia to the farthest Ocean, and to disseminate and shower the blessings of the Hellenic justice and peace over every nation, I should not be content to sit quietly in the luxury of idle power, but I should emulate the frugality of Diogenes. But as things are, forgive me Diogenes, that I imitate Herakles, and emulate Perseus, and follow in the footsteps of Dionysos, the divine author and progenitor of my family, and desire that victorious Hellenes should dance again in India and revive the memory of the Bacchic revels among the savage mountain tribes beyond the Kaukasos."]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ''On the Fortune of Alexander'' by Plutarch, 332 a-b <br>[https://simple.wikiquote.org/wiki/Alexander_the_Great – Alexander addressing the dead Hellenes (the Athenian and Thebean Greeks) of the Battle of Chaeronea: "Holy shadows of the dead, I'm not to blame for your cruel and bitter fate, but the accursed rivalry which brought sister nations and brother people, to fight one another. I do not feel happy for this victory of mine. On the contrary, I would be glad, brothers, if I had all of you standing here next to me, since we are united by the same language, the same blood and the same visions."] ''Historiae Alexandri Magni'' by [[Quintus Curtius Rufus]] <br>[[q:Alexander I of Macedon|– Alexander I of Macedon, ancestor of Alexander the Great, member of the Argead dynasty: "Tell your king (Xerxes), who sent you, how his Greek viceroy of Macedonia has received you hospitably."]] [[Herodotus]], ''Histories'', 5.20.4, Loeb <br>[[q:Alexander I of Macedon|– Alexander I of Macedon, ancestor of Alexander the Great, member of the Argead dynasty, when he was admitted to the Olympic games: "Men of Athens... In truth I would not tell it to you if I did not care so much for all Hellas; I myself am by ancient descent a Greek, and I would not willingly see Hellas change her freedom for slavery. I tell you, then, that Mardonius and his army cannot get omens to his liking from the sacrifices. Otherwise you would have fought long before this. Now, however, it is his purpose to pay no heed to the sacrifices, and to attack at the first glimmer of dawn, for he fears, as I surmise, that your numbers will become still greater. Therefore, I urge you to prepare, and if (as may be) Mardonius should delay and not attack, wait patiently where you are; for he has but a few days' provisions left. If, however, this war ends as you wish, then must you take thought how to save me too from slavery, who have done so desperate a deed as this for the sake of Hellas in my desire to declare to you Mardonius' intent so that the barbarians may not attack you suddenly before you yet expect them. I who speak am Alexander the Macedonian."]] [[Herodotus]], ''Histories'', 9.45 (ed. A. D. Godley) <br>[https://books.google.com/books?id=CZsTAQAAIAAJ&redir_esc=y – Ian Worthington, English historian and archaeologist: "Not much need to be said about the Greekness of ancient Macedonia: it is undeniable."] Ian Worthington, ''Philip II of Macedonia'', Yale University Press, 2008 <br>[[q:Ulrich Wilcken|– Ulrich Wilcken: "When we take into account the political conditions, religion and morals of the Macedonians, our conviction is strengthened that they were a Greek race and akin to the Dorians. Having stayed behind in the extreme north, they were unable to participate in the progressive civilization of the tribes which went further south."]] [[Ulrich Wilcken]], ''Alexander the Great'', p. 22 <br>[[q:Strabo|– Strabo: "And Macedonia, of course, is a part of Greece."]] [[Strabo]]. VII, Frg. 9 (Loeb, H.L. Jones) <br>[[q:Herodotus|– Herodotus: "Now that these descendants of Perdiccas (Perdiccas I of Macedon, King of Macedonia from about 700 BCE to about 678 BCE) are Greeks, as they themselves say, I myself chance to know and will prove it in the later part of my history."]] [[Herodotus]], Book 5, Ch. 22, 1 (Loeb) <br>[https://web.archive.org/web/20150419070118/http://www.ucg.org/news-and-prophecy/alexander-reads-about-himself-book-daniel/ – Josephus: "And when the book of Daniel was showed to Alexander the Great, where Daniel declared that one of the Greeks should destroy the empire of the Persians, he supposed that himself was the person intended; and as he was then glad, he dismissed the multitude for the present."] [[Josephus]] 11.8.5 <br>[http://www.fordham.edu/halsall/ancient/arrian-bookVIII-India.asp – Arrian: "There a man appeared to them wearing a Greek cloak and dressed otherwise in the Greek fashion, and speaking Greek also. Those Macedonians who first sighted him said that they burst into teers, so strange did it seem after all these miseries to see a Greek, and to hear Greek spoken."] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141001221227/http://www.fordham.edu/halsall/ancient/arrian-bookVIII-India.asp |date=2014-10-01 }} [[Arrian]]: ''Anabasis Alexandri: Book VIII'' (Indica) <br>[[q:Livy|– Titus Livius: "The Aitolians, the Akarnanians, the Macedonians, men of the same speech, are united or disunited by trivial causes that arise from time to time; with aliens, with barbarians, all Greeks wage and will wage eternal war; for they are enemies by the will of nature, which is eternal, and not from reasons that change from day to day."]] [[Livy|Titus Livius]], ''Liber XXXI'', 29, 15 <br>[http://history-of-macedonia.com/2007/09/19/modern-historians-about-macedonia-david-h-levinson/ – David H. Levinson: "It should be noted that there is no connection between the Macedonians of the time of Alexander the Great who were related to other Hellenic tribes and the Macedonians of today, who are of Slavic Origin and related to the Bulgarians."] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180111212023/http://history-of-macedonia.com/2007/09/19/modern-historians-about-macedonia-david-h-levinson/ |date=2018-01-11 }} ''Encyclopedia of World Cultures'' (1991), by David H. Levinson, page 239. <br>[[q:N. G. L. Hammond|– Nicholas Hammond: "Philip was born a Greek of the most aristocratic, indeed of divine, descent... Philip was both a Greek and a Macedonian, even as Demosthenes was a Greek and an Athenian... The Macedonians over whom Philip was to rule were an outlying family member of the Greek-speaking peoples."]] [[N. G. L. Hammond|Nicholas Hummond]], ''Philip of Macedon'', Duckworth Publishing, 1998 <br>[[q:N. G. L. Hammond|– Nicholas Hammond: "All in all, the language of the Macedones was a distinct and particular form of Greek, resistant to outside influnces and conservative in pronunciation. It remained so until the fourth century when it was almost totally submerged by the flood tide of standardized Greek."]] [[N. G. L. Hammond|Nicholas Hummond]], ''A History of Macedonia'' Vol ii, 550-336 BC <br>[[q:N. G. L. Hammond|– Nicholas Hammond: "As members of the Greek race and speakers of the Greek language, the Macedonians shared in the ability to initiate ideas and create political forms."]] [[N. G. L. Hammond|Nicholas Hummond]], ''The Miracle that was Macedonia'', 1992, p. 206 <br> – M. Opperman, ''The Oxford Classical Dictionary'' 3rd ed. (1996) - Macedonia, Cults, page 905: "Nowadays historians generally agree that the Macedonian ethnos form part of the Greek ethnos; hence they also shared in the common religious and cultural features of the Hellenic world" <br>[[q:Robin Lane Fox|– Robin Lane Fox: 1) "Alexander was still the Greek avenger of Persian sacrilege who told his troops, it was said 'that Persepolis was the most hateful city in the world'. On the road there, he met with the families of Greeks who had deported to Persia by previous kings, and true to his slogan, he honoured them conspicuously, giving them money, five changes of clothing, farm animals, corn, a free passage home, and exemption from taxes and bureaucratic harassments." p. 256,<br>2) "To his ancestors (to a Persian's ancestors) Macedonians were only known as 'yona takabara', the 'Greeks who wear shields on their heads', an allusion to their broad-brimmed hats." p. 104,<br>3) "Alexander was not the first Greek to be honoured as a god for political favour." p. 131,<br>4) "In spirit, Alexander made a gesture to the Lydians' sensitivities, though his Greek crusade owed them nothing as they were not Greeks." p. 128.]] [[Robin Lane Fox]], ''Alexander the Great'', Penguin Books, UK, 1997 <br>[https://books.google.com/books/about/Encyclopedia_of_the_Archaeology_of_Ancie.html?id=XNdgScxtirYC&redir_esc=y – Katheryn A. Bard: "The Macedonians were originally one of several Greek tribes living on the northern frontier of the Hellenic world."] Katheryn A. Bard, ''Encyclopaedia of the Archaeology of Ancient Egypt'', Taylor & Francis, 1999, p. 460. <br>[http://www.amazon.com/Alexander-Merging-Universal-History-Benjamin/dp/B004IIBH8O – Benjamin Ide Wheeler: "That the Macedonians were Greek by race there can be no longer any doubt. They were the northernmost fragments of the race left stranded behind the barriers."] [[Benjamin Ide Wheeler]], ''Alexander the Great: The Merging of East and West in Universal History'', Elibron Classics, 2011</ref><ref name="Macedonians">{{harvnb|Zacharia|2008|loc=Simon Hornblower, "Greek Identity in the Archaic and Classical Periods", pp. 55–58}}; {{harvnb|Joint Association of Classical Teachers|1984|pp=50–51}}; {{harvnb|Errington|1990|pap=3–4}}; {{harvnb|Fine|1983|pp=607–608}}; {{harvnb|Hall|2000|p=64}}; {{harvnb|Hammond|2001|p=11}}; {{harvnb|Jones|2001|p=21}}; {{harvnb|Osborne|2004|p=127}}; {{harvnb|Hammond|1989|pp=12–13}}; {{harvnb|Hammond|1993|p=97}}; {{harvnb|Starr|1991|pp=260, 367}}; {{harvnb|Toynbee|1981|p=67}}; {{harvnb|Worthington|2008|pp=8, 219}}; {{harvnb|Chamoux|2002|p=8}}; {{harvnb|Cawkwell|1978|p=22}}; {{harvnb|Perlman|1973|p=78}}; {{harvnb|Hamilton|1974|loc=Chapter 2: The Macedonian Homeland, p. 23}}; {{harvnb|Bryant|1996|p=306}}; {{harvnb|O'Brien|1994|p=25}}.</ref><ref>Simon Hornblower, "Greek Identity in the Archaic and Classical Periods" in Katerina Zacharia, ''Hellenisms'', Ashgate Publishing, 2008, pp. 55–58.</ref> <ref>Simon Hornblower, "Greek Identity in the Archaic and Classical Periods" in Katerina Zacharia, ''Hellenisms'', Ashgate Publishing, 2008, pp. 55–58.</ref> == അവലംബം == {{reflist}} ==സ്രോതസ്സുകൾ== {{refbegin|30em}} ===പ്രാഥമിക സ്രോതസ്സുകൾ=== * {{Cite book|isbn=0-14-044253-7|authorlink=Arrian |last=Arrian |title=[[Anabasis Alexandri]] (The Campaigns of Alexander) |editor1-first=Aubrey |editor1-last=de Sélincourt|editor1-link=Aubrey de Sélincourt |year=1976 |publisher=[[Penguin Books]]|ref=harv}} * {{cite web |last=[[Diodorus Siculus]] |url=http://www.perseus.tufts.edu/cgi-bin/ptext?lookup=Diod.+toc |title=Library of History |publisher=[[Perseus Project]] |accessdate=14 November 2009 |year=1989 |ref=harv }} C.H. Oldfather, translator {{In lang|en}} * {{cite book |url=http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus:text:1999.01.0243 |title=Plutarch, Alexander |editor-first=Bernadotte |editor-last=Perrin |last=[[Plutarch]] |year=1919 |publisher=Perseus Project |accessdate=6 December 2011 |ref=harv }} {{In lang|en}} * {{cite book |url=http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Plutarch/Moralia/Fortuna_Alexandri*/home.html |title=Plutarch, On the Fortune of Alexander |last=Plutarch |publisher=[[Loeb Classical Library]] |editor-first=Frank Cole |editor-last=Babbitt |accessdate=26 November 2011 |volume=IV |year=1936 |ref=harv |pages=379‑487 }} {{In lang|en}} ===ദ്വിതീയ സ്രോതസ്സുകൾ=== * {{cite book|last=Barnett |first=C. |title=Bonaparte |url=https://archive.org/details/bonaparte0000barn |publisher=Wordsworth Editions |year=1997 |isbn=1-85326-678-7 |ref=harv}} * {{cite book|last=Baynes|first=Norman G.|title=Byzantium: An Introduction to East Roman Civilization|publisher=Baynes Press|year=2007|page=170|chapter=Byzantine art|isbn=978-1-4067-5659-3|url=http://books.google.com/?id=HdHiVlZ3ErIC&pg=PA170&dq=hellenistic+culture+in+byzantine+traditions&cd=39#v=onepage&q=hellenistic%20culture%20in%20byzantine%20traditions|ref=harv}} * {{cite book |url=http://books.google.com/books?id=N7mj2NhCGNYC&pg=PA101&dq=hephaestion+and+alexander+the+great+lover#v=onepage&q=hephaestion%20and%20alexander%20the%20great%20lover&f=false |title=Moses in the Hieroglyphs |first=Grant |last=Berkley |publisher=Trafford Publishing |year=2006 |isbn=1-4120-5600-4 |accessdate=13 January 2011 |ref=harv }} * {{cite book |first1=Pierre |last1=Cambon |first2=Jean-François |last2=Jarrige |chapter=Afghanistan, les trésors retrouvés: Collections du Musée national de Kaboul |title=Éditions de la Réunion des musées nationaux |year=2006 |url=http://books.google.com/?id=xJFtQgAACAAJ&dq=afghanistan,+les+tresors+retrouves |ref=harv |pages=297 |isbn=978-2-7118-5218-5 }} * {{cite book|last=Bose |first=Partha|title=Alexander the Great's Art of Strategy|publisher=Allen & Unwin| location= Crows Nest, N.S.W|isbn=1-74114-113-3|year=2003|ref=harv}} * {{cite book|last=Bosworth |first=A.B. |title=Conquest and Empire: The Reign of Alexander the Great |url=https://archive.org/details/conquestempirere0000bosw |location=New York |publisher=Cambridge University Press |year= 1988 |ref=harv}} * {{cite book|last=Cawthorne |first=Nigel |title=Alexander the Great |url=https://archive.org/details/alexandergreat0000cawt |publisher=Haus Publishing |year=2004 |isbn=1-904341-56-X |ref=harv}} * {{cite book|last1=Chamoux |first1=François |last2=Roussel |first2=Michel|title=Hellenistic Civilization |url=https://archive.org/details/hellenisticcivil0000cham |publisher=Blackwell Publishing |year=2003 |isbn=0-631-22242-1 |ref=harv}} * {{cite book |last=Connerney |first=R.D. |title=The upside-down tree: India's changing culture |url=http://books.google.com/?id=4WadcncjsRUC&pg=PA68&dq=sikandar+%2B+alexander#v=onepage&q=sikandar%20%2B%20alexander&f=false |publisher=Algora Publishing |year=2009 |isbn=0-87586-649-2 |ref=harv |pages=214 }} * {{cite book |last1=Curtis |first1=J. |last2=Tallis |first2=N. |last3=Andre-Salvini |first3=B. |title=Forgotten empire: the world of ancient Persia |page=154 |url=http://books.google.com/books?id=kJnaKu9DdNEC&pg=PA154&dq=Alexander+%2B+gojastak&hl=en&ei=Rd25TrynCsXJiQKasey8BA&sa=X&oi=book_result&ct=result& |publisher=University of California Press |year=2005 |isbn=0-520-24731-0 |ref=harv |pages=272 }} * {{cite book|last=Dahmen|first=Karsten|title=The Legend of Alexander the Great on Greek and Roman Coins |publisher=Taylor & Francis|isbn=0-415-39451-1|year=2007|ref=harv}} * {{cite book|last=Danforth|first=Loring M.|title=The Macedonian Conflict: Ethnic Nationalism in a Transnational World |publisher=Princeton University Press|isbn=0-691-04356-6|year=1997|ref=harv}} * {{cite book|last=Dillon|first=John M.|title=Morality and custom in ancient Greece|url=https://archive.org/details/moralitycustomin0000dill|publisher=Indiana University Press|isbn=978-0-253-34526-4|year=2004|ref=harv}} * {{cite book|authorlink=Will Durant |last=Durant|first=Will |title=The Story of Civilization: The Life of Greece |publisher=Simon & Schuster|isbn=0-671-41800-9|year=1966|ref=harv}} * {{cite journal |first=Patrick Leigh |last=Fermor |title=Mani: Travels in the Southern Peloponnese |url=http://books.google.com/?id=8V5QBkD7IIYC&printsec=frontcover&dq=patrick+leigh+fermor+mani#v=onepage&q=alexander%20&f=false |publisher=[[New York Book Review]] |year=2006 |isbn=1-59017-188-8 |ref=harv |pages=358 }} * {{cite book |last=Fischer |first=M.M.J. |title=Mute dreams, blind owls, and dispersed knowledges: Persian poesis in the transnational circuitry |page=66 |url=http://books.google.com/?id=KibBH6cI8BgC&pg=PA66&dq=Alexander+%2B+shahnameh#v=onepage&q=Alexander%20%2B%20shahnameh&f=false |publisher=[[Duke University Press]] |year=2004 |isbn=0-8223-3298-1 |ref=harv |pages=474 }} * {{cite book|title=Alexander the conqueror: the epic story of the warrior king|first=Laura|last=Foreman|publisher=Da Capo Press|year=2004|pages=217|url=http://books.google.com/books?id=rVEa4nzLkT4C&pg=PA152&dq=vandalism+in+Persepolis#v=onepage&q=vandalism%20in%20Persepolis&f=false|isbn=978-0-306-81293-4|ref=harv|access-date=2013-02-16|archive-date=2012-11-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20121112160927/http://books.google.com/books?id=rVEa4nzLkT4C&pg=PA152&dq=vandalism+in+Persepolis#v=onepage&q=vandalism%20in%20Persepolis&f=false|url-status=dead}} * {{cite book|authorlink=Robin Lane Fox|last=Fox|first=Robin Lane|title=Alexander the Great|format=Kindle Edition|publisher=ePenguin|year=2006|asin=B002RI9DYW|ref=harv}} * {{cite book|last=Fox|first=Robin Lane|title=The Search for Alexander|url=https://archive.org/details/searchforalexand00lane|publisher=Little Brown & Co. Boston|year=1980|isbn=0-316-29108-0|ref=harv}} * {{cite book|last=Gabriel|first=Richard A.|title=The Great Armies of Antiquity|publisher=Greenwood Publishing Group|year=2002|page=277|chapter=The army of Byzantium|isbn=0-275-97809-5|url=http://books.google.com/?id=y1ngxn_xTOIC&printsec=frontcover&q=romano-Hellenistic|ref=harv}} * {{cite book|editor-last=Gergel |editor-first=Tania|title=The Brief Life and Towering Exploits of History's Greatest Conqueror as Told By His Original Biographers|url=https://archive.org/details/alexandergreatse00gerg |publisher=Penguin Books|year=2004|isbn=0-14-200140-6|ref=harv}} * {{cite book|editor1-last=Glick|editor1-first=Thomas F. |editor2-last=Livesey|editor2-first= Steven John |editor3-last=Wallis |editor3-first=Faith |title=Medieval Science, Technology, and Medicine: An Encyclopedia |url=https://archive.org/details/medievalsciencet0000unse|publisher=Routledge |location=New York |year=2005 |isbn=0-415-96930-1 |ref=harv}} * {{cite book |last=Goldsworthy |first=A. |title=The Fall of Carthage |url=https://archive.org/details/fallofcarthagepu0000gold |publisher=Cassel |year=2003 |isbn=0-304-36642-0|ref=harv}} * {{cite book| first1=Anthony |last1=Grafton |coauthors=Most, Glenn W.; Settis, Salvatore (eds.) |title=The Classical Tradition | url=https://archive.org/details/classicaltraditi0000unse_l4k4 |year=2010 |publisher=Harvard University Press |isbn=978-0-674-03572-0 |ref=harv}} * {{cite book|authorlink=Peter Green (historian)|last=Green|first=Peter|title=Alexander the Great and the Hellenistic Age|url=https://archive.org/details/alexandergreathe0000gree|publisher=Phoenix|location=London|year=2007|isbn=978-0-7538-2413-9|ref=harv}} * {{cite book |first=Nicolas|last=Grimal|title=A History of Ancient Egypt |url=https://archive.org/details/historyofancient0000grim_o8d3|edition=reprint |publisher=Blackwell Publishing |year=1992 |isbn=978-0-631-17472-1|ref=harv}} * {{cite book|last=Gunther|first=John|title=Alexander the Great |url=https://archive.org/details/alexandergreat0000gunt|publisher=Sterling |isbn=1-4027-4519-2 |year=2007|ref=harv}} * {{cite book|last=Hammond |first=N.G.L. |title=A History of Greece to 323 BC |url=https://archive.org/details/historyofgreecet0000hamm |location=Cambridge University |year=1986 |ref=harv}} * {{cite book|authorlink=N. G. L. Hammond|last=Hammond|first=N.G.L.|title=Sources for Alexander the Great|publisher=Cambridge University Press|year=1983|isbn=978-0-521-71471-6|url=http://books.google.com/?id=gay_i14p9oEC&pg=PA72&lpg=PA72&dq=%22statue+of+Xerxes%22+alexander&q=|ref=harv}} * {{cite book |first=E.F. |last=Harrison |title=The language of the New Testament |url=http://books.google.com/?id=qh7b4o6JQpIC&pg=PA51&dq=armies+of+alexander+the+great+koine#v=onepage&q&f=false |publisher=Wm. B. Eerdmans Publishing |year=1971 |page=508 |isbn=0-8028-4786-2 |ref=harv }} * {{cite book|last=Holland|first= Tom|title=Rubicon: Triumph and Tragedy in the Roman Republic |url=https://archive.org/details/rubicon0000holl|year=2003 |publisher=Abacus|isbn=978-0-349-11563-4|ref=harv}} * {{cite book|last=Holt| first= Frank Lee|title=Alexander the Great and The Mystery of the Elephant Medallions|year=2003 |publisher=University of California Press|isbn=0-520-23881-8|ref=harv}} * {{cite book|last=Keay |first=John |title=India: A History |url=https://archive.org/details/indiahistoryfrom0000unse |publisher=Grove Press |year=2001 |isbn=0-8021-3797-0|ref=harv}} * {{cite book|last1 =Liddell |first1=Henry George |first2=Robert |last2=Scott |title=A Greek-English Lexicon on Perseus Digital Library |editor1-first=Sir Henry Stuart |editor1-last=Jones|editor2-first=Roderick |editor2-last=McKenzie |location=Oxford |publisher=Clarendon Press |year=1940 |ref=harv}} * {{cite book|last=Luniya |first=Bhanwarlal Nathuram|title=Life and Culture in Ancient India: From the Earliest Times to 1000 A.D. |year=1978 |publisher=Lakshmi Narain Agarwal|lccn=78907043|ref=harv}} * {{cite book|last=McCarty |first=Nick |title=Alexander the Great |publisher=Penguin|location=Camberwell, Victoria |year=2004 |isbn=0-670-04268-4|ref=harv}} * {{cite book|first=J. W. |last=McCrindle |chapter=Curtius |title=History of Punjab |volume=I |year=1997 |publisher=[[Punjabi University]] |location=Patiala |editor1-first=Fauja |editor1-last=Singh |editor2-first=L. M. |editor2-last=Joshi|ref=harv}} * {{cite book|url=http://books.google.co.uk/books?id=lMoOAAAAQAAJ&pg=PA54&dq=transplant+of+populations+from+Asia+to+Europe+and+in+the+opposite+direction+from+Europe+to+Asia#v=onepage&q&f=false|title=Outsiders in the Greek cities in the fourth century B.C.|last=McKechnie|first=Paul|page=54|publisher=Taylor & Francis|year=1989|isbn=0-415-00340-7|accessdate=28 December 2010|ref=harv}} * {{cite book|last=Morkot|first=Robert|title=The Penguin Historical Atlas of Ancient Greece|url=https://archive.org/details/penguinhistorica0000mork|publisher=Penguin|year=1996|ref=harv}} * {{cite book|last=Narain |first=AK|title=Alexander the Great: Greece and Rome–12 |year=1965|ref=harv}} * {{cite book|last=Ogden|first=Daniel |chapter=Alexander's Sex Life|title=Alexander the Great: A New History|url=https://archive.org/details/alexandergreatne0000unse|editor=Alice Heckel, Waldemar Heckel, Lawrence A. Tritle |publisher=Wiley-Blackwell |year=2009 |isbn=1-4051-3082-2|ref=harv}} * {{cite book|first=D. |last=Pingree |volume=15 |year=1978 |pages=533–633 |ref=harv |chapter=History of Mathematical Astronomy in India | title=Dictionary of Scientific Biography}} * {{cite book|last=Pratt|first=James Bissett|title=The Pilgrimage of Buddhism and a Buddhist Pilgrimage |year=1996 |publisher=Laurier Books |isbn=81-206-1196-9|ref=harv}} * {{cite book|last=Renault |first=Mary |title=The Nature of Alexander the Great |url=https://archive.org/details/natureofalexande0000rena_z9j4 |publisher=Penguin |year=2001 |isbn=0-14-139076-X |ref=harv}} * {{cite book |editor1-last= Ring |editor1-first=Trudy |editor2-last=Salkin |editor2-first=Robert M. |editor3-last=Berney|editor3-first=K. A. |editor4-last=Schellinger|editor4-first=Paul E. |title=International dictionary of historic places |year=1994 |isbn=978-1-884964-04-6 |location=Chicago |publisher=Fitzroy Dearborn, 1994–1996|ref=harv}} * {{cite book|last1=Roisman|first1=Joseph|last2=Worthington|first2=Ian|title=A Companion to Ancient Macedonia|publisher=John Wiley and Sons|year=2010|isbn=1-4051-7936-8|url=http://books.google.com/books?id=lkYFVJ3U-BIC|ref=harv}} * {{cite book|last1=Sabin |first1=P |last2=van Wees |first2=H |last3=Whitby |first3=M |title=The Cambridge History of Greek and Roman Warfare: Greece, the Hellenistic World and the Rise of Rome |url=https://archive.org/details/cambridgehistory0000unse_b8l8 |publisher=Cambridge University Press |isbn=0-521-78273-2|year=2007|ref=harv}} * {{cite book|last=Sacks|first=David|title=Encyclopedia of the Ancient Greek World |url=https://archive.org/details/encyclopediaofan0000sack|publisher=Constable and Co. |isbn=0-09-475270-2|year=1995|ref=harv}} * {{cite book|last=Stoneman|first=Richard|title=Alexander the Great |url=https://archive.org/details/isbn_2900415319323|publisher=Routledge |isbn=0-415-31932-3 |year=2004|ref=harv}} * {{cite book|last=Stoneman|first=Richard|title=The Novel in the Ancient World|url=https://archive.org/details/novelancientworl00schm|editor=Schmeling; Gareth L.|chapter=The Metamorphoses of Alexander Romance|pages=[https://archive.org/details/novelancientworl00schm/page/n602 601]–612|publisher=BRILL|year=1996|isbn=90-04-09630-2|ref=harv}} * {{cite book|last=Studniczka |first=Franz |title=Achäologische Jahrbook 9 |year=1894|ref=harv}} * {{cite book|last=Tripathi|first=Rama Shankar|title=History of Ancient India|year=1999|url=http://books.google.com/?id=WbrcVcT-GbUC|isbn=978-81-208-0018-2|ref=harv}} * {{cite book|title=Alexander the Great: A New History|editor1-last=Heckel|editor1-first=Waldemar|editor2-first=Lawrence A.|editor2-last=Tritle|publisher=Wiley-Blackwell|year=2009|pages=47–48|isbn=978-1-4051-3082-0|url=http://books.google.com/?id=jbaPwpvt8ZQC&pg=PA46&lpg=PA46&dq=callisthenes+of+olynthus+conspiracy&q=callisthenes%20of%20olynthus%20conspiracy|ref=harv}} * {{cite book |last=Wood |first=Michael |title=In the Footsteps of Alexander the Great: A Journey from Greece to Asia |publisher=University of California Press |year=2001 |url=http://books.google.com/?id=5wDWn1dL6HMC&pg=PA226&dq=alexander+the+great+%2B+fever#v=onepage&q=alexander%20the%20great%20%2B%20fever&f=false |ref=harv |isbn=978-0-520-23192-4 }} * {{cite book|last=Worthington|first=Ian|title=Alexander the Great: A Reader|url=http://books.google.com/?id=OiM51I7_A1gC&pg=PA175&dq=Alexander+Nicaea+Punjab#v=onepage&q=Alexander%20Nicaea%20Punjab&f=false|publisher=Routledge|isbn=0-415-29187-9|year=2003|ref=harv|pages=332}} * {{cite book|last=Yenne|first=Bill|title=Alexander the Great: Lessons From History's Undefeated General|url=https://archive.org/details/alexandergreatle0000yenn|publisher=Palmgrave McMillan|isbn=978-0-230-61915-9|year=2010|ref=harv}} {{refend}} ==കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക്== {{refbegin|colwidth=30em}} * {{cite journal|last=Badian |first=Ernst |title=Alexander the Great and the Unity of Mankind |journal=Historia |volume=7 |year=1958 |pages=425–444 |ref=harv}} * {{cite book|last1=Beazley |first1=JD |last2=Ashmole |first2=B. |title=Greek Sculpture and Painting |url=https://archive.org/details/greeksculpturepa0000beaz |publisher=Cambridge University Press |year=1932 |ref=harv}} * {{cite book|last=Bowra|first=Maurice|title=The Greek Experience|publisher=Phoenix Books|isbn=1-85799-122-2|year=1994 |ref=harv}} * {{cite book|last=Burn |first=A.R. |title=Alexander the Great and the Hellenistic Empire |url=https://archive.org/details/alexandergreathe0000arbu |edition=2 |location=London |publisher=English Universities Press |year=1951 |ref=harv}} * {{cite web|url=http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Curtius/home.html |last=Curtius |title=Curtius Rufus, History of Alexander the Great |publisher=penelope.uchicago.edu |accessdate=16 November 2009 |ref=harv}} {{In lang|la}} * {{cite book|last=Encyclopædia Britannica|url=http://books.google.ca/books?id=6_ctAAAAIAAJ&q=Nicaea+Mong&dq=Nicaea+Mong |title=Encyclopædia Britannica |publisher=Books.google.ca|volume=14 |accessdate=29 January 2011|year=1910}} * {{cite book|last=Engels |first=Donald W. |title=Alexander the Great and the Logistics of the Macedonian Army |url=https://archive.org/details/alexandergreatlo0000enge |location=Berkeley |publisher=University of California Press |year=1978|ref=harv}} * {{cite book|editor-last=Fawcett|editor-first=Bill|title=How To Lose A Battle: Foolish Plans and Great Military Blunders |url=https://archive.org/details/howtolosebattlef0000unse|publisher=Harper|isbn=0-06-076024-9|year=2006|ref=harv}} * {{cite book|last=Fuller |first=J.F.C. |title=The Generalship of Alexander the Great |location=London |publisher=Eyre and Spottiswoode |year=1958|ref=harv | url = http://books.google.com/books?id=q3M0NE2RJgYC&printsec=frontcover}} * {{cite book|authorlink=Peter Green (historian)|last=Green|first=Peter|title=Alexander of Macedon: 356–323 B.C. A Historical Biography|url=https://archive.org/details/alexanderofmaced0000gree|publisher=University of California Press|year=1992|isbn=0-520-07166-2|ref=harv}} * {{cite book|last=Greene|first=Robert|title=The 48 Laws of Power|url=https://archive.org/details/48lawsofpower00gree|publisher=Penguin Books|year=2000|page=[https://archive.org/details/48lawsofpower00gree/page/350 351]|isbn=0-14-028019-7|ref=harv}} * {{cite book|authorlink=N. G. L. Hammond|last=Hammond |first=N.G.L.|title=Alexander the Great: King, Commander, and Statesman |edition=3 |location=London |publisher=Bristol Classical Press|year=1994|ref=harv}} * {{cite book|authorlink=N. G. L. Hammond|last=Hammond |first=N.G.L.|title=The Genius of Alexander the Great |url=https://archive.org/details/geniusofalexande00nglh|location=Chapel Hill |publisher=University of North Carolina Press |year=1997|ref=harv}} * {{cite book|authorlink=N. G. L. Hammond|last=Hammond |first=N.G.L.|title=The Macedonian State: Origins, Institutions, and History|url=https://archive.org/details/macedonianstateo0000hamm|year=1989 |publisher=Oxford University Press|isbn=0-19-814883-6|ref=harv}} * {{cite web|url=http://www.forumromanum.org/literature/justin/english/index.html |last=Justin |title=Justin: Epitome of the Philippic History of Pompeius Trogus |publisher=forumromanum.org |year=1853 |accessdate=14 November 2009|ref = harv}} Rev. John Selby Watson, translator{{In lang|en}} * {{cite book|last=McCrindle |first=J.W. |title=The Invasion of India by Alexander the Great as Described by Arrian, Q Curtius, Diodorus, Plutarch, and Justin |url=http://books.google.com/books?id=A9YNAAAAIAAJ |location=Westminster |publisher=Archibald Constable and Co |year=1893|ref=harv}} * {{cite book |title=A Synoptic History of Classical Rhetoric |first=James Jerome|last=Murphy |coauthors=Richard A. Katula, Forbes I. Hill, Donovan J. Ochs |publisher=Lawrence Erlbaum Associates |year=2003 |page=17 |isbn=1-880393-35-2|ref=harv}} * {{cite book |last1=Nandan |first1=Y. |last2=Bhavan |first2=BV|title=British Death March Under Asiatic Impulse: Epic of Anglo-Indian Tragedy in Afghanistan |isbn=81-7276-301-8 |year=2003|publisher=Bharatiya Vidya Bhavan|location=Mumbai|ref=harv}} * {{cite book|last=O'Brien |first=John Maxwell |title=Alexander the Great: The Invisible Enemy |location=London |publisher=Routledge |year=1992|ref=harv}} * {{cite book|author=Pomeroy, S.|coauthors=Burstein, S.; Dolan, W.; Roberts, J.|year=1998|title=Ancient Greece: A Political, Social, and Cultural History|url=https://archive.org/details/ancientgreecepol00sara|publisher=Oxford University Press|isbn=0-19-509742-4|ref=harv}} * {{cite book|editor-last=Roisman |editor-first=Joseph |title=Alexander the Great Ancient and Modern Perspectives |url=https://archive.org/details/alexandergreatan0000unse |series=Problems in European Civilization |location=Lexington, MA. |publisher=D.C. Heath |year=1995|ref=harv}} * {{cite book|last=Savill |first=Agnes |title=Alexander the Great and His Time|url=https://archive.org/details/alexandergreathi0000savi_n3m7 |edition=3 |location=London|publisher=Barrie and Rockliff |year=1959|ref=harv}} * {{cite book |title=Kambojas Through the Ages |year=2005 |page=134 |first=Kirpal |last=Singh |ref=harv}} * {{cite book|last=Stewart |first=Andrew |series=Hellenistic Culture and Society |title=Faces of Power: Alexander's Image and Hellenistic Politics |volume=11|location=Berkeley|publisher=University of California Press |year=1993|ref=harv}} * {{cite book|last=Stoneman|first=Richard|title=Alexander the Great: A Life in Legend|url=https://archive.org/details/alexandergreatli00ston|publisher=Yale University Press|year=2008|isbn=978-0-300-11203-0 |ref=harv}} * {{cite book|last=Tarn |first=W.W. |title=Alexander the Great |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.499219 |location=Cambridge |publisher=Cambridge University Press |year= 1948|ref=harv}} * {{cite book|last=Wilcken|first=Ulrich|authorlink=Ulrich Wilcken|origyear=1932|title=Alexander the Great |location=New York|publisher=W. W. Norton & Company|year=1997|isbn=0-393-00381-7|ref=harv}} * {{cite book|last=Worthington|first=Ian|title=Alexander the Great: Man And God |url=https://archive.org/details/alexandergreatma0000wort| publisher=Pearson| isbn=978-1-4058-0162-1 | year=2004 | ref=harv}} {{refend}} == പുറം കണ്ണികൾ == {{Sister project links|n=no}} {{Wikisource author|Alexander III of Macedon}} * {{dmoz|Society/History/By_Time_Period/Ancient/Greece/People/Alexander_the_Great/}} * [http://www.livius.org/aj-al/alexander/alexander_z1b.html Alexander the Great: An annotated list of primary sources] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110514002230/http://www.livius.org/aj-al/alexander/alexander_z1b.html |date=2011-05-14 }} from Livius.org * [http://www.archaeology.org/online/features/alexander/tomb.html The Elusive Tomb of Alexander the Great:] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20041115053241/http://www.archaeology.org/online/features/alexander/tomb.html |date=2004-11-15 }} * Two Great Historians On Alexander the Great (conversations between historians James Romm and [[Paul Cartledge]]), on Forbes: [http://blogs.forbes.com/booked/2010/12/12/two-great-historians-on-alexander-the-great-part-one/ Part 1], [http://blogs.forbes.com/booked/2010/12/17/two-great-historians-on-alexander-the-great-part-two/ Part 2], [http://blogs.forbes.com/booked/2010/12/20/two-historians-talk-alexander-the-great-part-3/ Part 3], [http://blogs.forbes.com/booked/2011/01/03/two-great-historians-talk-alexander-the-great-part-4/ Part 4], [http://blogs.forbes.com/booked/2011/01/10/how-great-a-general-was-alexander/?boxes=financechannelforbes Part 5], [http://blogs.forbes.com/booked/2011/01/28/two-great-historians-talk-alexander-the-great-part-6/ Part 6] * Alexander the Great- National Geographic Documentary [http://www.youtube.com/watch?v=ZkZk4JCVXOw] {{start}} {{s-hou|[[Argead dynasty|ആർഗീഡ് രാജവംശം]]||356 BC||323 BC}} {{s-bef|before=[[Philip II of Macedon|ഫിലിപ്പ് രണ്ടാമൻ]]}} {{s-ttl|title=[[Kings of Macedon|മാസിഡോണിലെ രാജാവ്]]|years=336–323 BC}} {{s-aft|rows=4|after=[[Philip III of Macedon|ഫിലിപ്പ് മൂന്നാമൻ]] & [[Alexander IV of Macedon|അലക്സാണ്ടർ നാലാമൻ]]}} {{s-bef|rows=2|before=[[Darius III of Persia|ദാരിയസ് മൂന്നാമൻ]]}} {{s-ttl|title=[[ഷാ രാജാവ് (പേർഷ്യ)]]|years=330–323 BC}} |- {{s-ttl|title=[[ഈജിപ്റ്റിലെ ഫറവോ]]|years=332–323 BC}} {{s-bef|before=New Title}} {{s-ttl|title=[[King of Asia|ഏഷ്യയുടെ രാജാവ്]]|years=331–323 BC}} {{end}} {{Empires}} [[വർഗ്ഗം:ബി.സി. 356-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം: ബി.സി. 323-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂലൈ 20-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂൺ 10-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഗ്രീക്ക് രാജാക്കന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:അലക്സാണ്ടർ ചക്രവർത്തി]] [[വർഗ്ഗം:ദേവത്വം കല്പിക്കപ്പെട്ടവർ]] 328nobmr35sar9n8qtlup6yf5ze0pib 0 42874 4673225 4669348 2026-10-03T22:04:34Z InternetArchiveBot 146798 Bluelink 3 books for [[വിക്കിപീഡിയ:പരിശോധനായോഗ്യത|പരിശോധനായോഗ്യത]] (20261003)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 4673225 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Yemen}} {{Otheruses4|യെമൻ എന്ന രാജ്യത്തെക്കുറിച്ചുള്ളതാണ്|യമൻ എന്ന ഹൈന്ദവ ദേവനെക്കുറിച്ചറിയാൻ |യമൻ}} {{About|the country}} {{pp-vandalism|small=yes}} {{use british english|date=August 2026}} {{Use dmy dates|date=October 2025}} {{Infobox country | conventional_long_name = റിപ്പബ്ലിക് ഓഫ് യെമൻ | common_name = യെമൻ | native_name = {{native name|ar|ٱلْجُمْهُورِيَّةُ ٱلْيَمَنِيَّةُ|italics=off}}<br />{{small|{{transliteration|engvar=gb|ar|al-Jumhūriyyah al-Yamaniyyah}}}} | image_flag = Flag of Yemen.svg | image_coat = Emblem of Yemen (2).svg | coa_size = 120px | symbol_type = Emblem | national_motto = {{native phrase|ar|ٱللَّهُ، ٱلْوَطَنُ، ٱلثَوْرَةُ، ٱلْوَحْدَةُ|paren=off}}<br />{{transliteration|engvar=gb|ar|Allāh, al-Waṭan, ath-Thawrah, al-Waḥdah}}<br />"God, the Homeland, Revolution, Unity" | national_anthem = {{native name|ar|الجمهورية المتحدة|paren=off}}<br />{{transliteration|engvar=gb|ar|al-Jumhūriyyah al-Muttaḥidah}}<br />"[[National anthem of Yemen|United Republic]]"{{parabr}}{{center|[[File:United States Navy Band - United Republic.ogg|center]]}} | image_map = {{switcher|[[File:Yemen (orthographic projection)2.svg|frameless]]|Show globe|[[File:Yemen - Location Map (2013) - YEM - UNOCHA.svg|frameless]]|Show map of Yemen}} | map_caption = | image_map2 = | capital = [[സന]]{{efn|group="n"|Constitutional capital. Under ''de facto'' [[Houthis|Houthi]] control since 2014.}} | coordinates = {{Coord|15|20|54|N|44|12|23|E|region:YE|display=title}} | admin_center = [[ഏദൻ]]{{efn|group="n"|Claimed by the [[Presidential Leadership Council]] as its [[temporary capital|provisional capital]].<ref>{{cite news |last1=Al-Sakani |first1=Ali |title=Yemen inaugurates new presidential council |url=https://www.aljazeera.com/news/2022/4/19/yemen-inaugurates-new-presidential-council |access-date=8 May 2022 |work=[[Al Jazeera Arabic|Al Jazeera]] |date=19 April 2022 |quote=Yemen's Prime Minister Maeen Abdulmalik Saeed, along with other senior government officials, had also arrived in Aden, which serves as Yemen's temporary capital, before the swearing-in ceremony. |archive-date=8 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220508025532/https://www.aljazeera.com/news/2022/4/19/yemen-inaugurates-new-presidential-council |url-status=live }}</ref>}} | admin_center_type = Government seat | religion_year = 2020 | largest_city = capital | languages_type = Official language<br>and national language | languages = [[Modern Standard Arabic|അറബി]]<ref>{{cite web |title=Yemen's Constitution of 1991 with Amendments through 2015 |url=https://www.constituteproject.org/constitution/Yemen_2015.pdf?lang=en |website=Constitute Project |access-date=31 August 2020 |archive-date=15 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210415035011/https://www.constituteproject.org/constitution/Yemen_2015.pdf?lang=en |url-status=live }}</ref> | religion_ref = <ref name="CIA">{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/yemen/ |title=Yemen |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |publisher=CIA World Factbook |work=Central Intelligence Agency |date=6 December 2013 |access-date=24 January 2021 |archive-date=8 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210508223950/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/yemen |url-status=dead }}</ref> | demonym = [[Yemenis|Yemeni]] <br />[[Demographics of Yemen|Yemenite]] | government_type = Unitary [[Semi-presidential system|semi-presidential republic]] under a [[provisional government]] | leader_title1 = [[List of heads of state of Yemen|President]] of the [[Presidential Leadership Council]] | leader_name1 = [[റഷാദ് അൽ-അലിമി]]{{efn|group="n"|Disputed by [[Mahdi al-Mashat]] of the [[Houthis|Houthi]]-led [[Supreme Political Council]]. Despite not holding an official position in the government, [[Houthis|Houthi movement]] leader [[Abdul-Malik al-Houthi]] controls the SPC.}} | leader_title2 = [[Prime Minister of Yemen|പ്രധാന മന്ത്രി]] | leader_name2 = [[Shaea al-Zindani]]{{efn|group="n"|Disputed by [[Muhammad Ahmed Miftah]] of the Supreme Political Council}} | leader_title3 = [[List of speakers of the House of Representatives of Yemen|പ്രതിനിധിസഭയുടെ അധ്യക്ഷൻ]] | leader_name3 = [[സുൽത്താൻ അൽ-ബറകാനി]] | leader_title4 = [[Shura Council (Yemen)|ഷൂറ കൗൺസിൽ സ്പീക്കർ]] | leader_name4 = [[അഹമ്മദ് ഒബൈദ് ബിൻ ദാഗർ]] | legislature = [[പാർലമെന്റ്]] | upper_house = [[Shura Council (Yemen)|ഷൂറ കൗൺസിൽ]] | lower_house = [[House of Representatives (Yemen)|പ്രതിനിധിസഭ]] | sovereignty_type = [[History of Yemen|Establishment]] | established_event1 = [[Yemeni unification|ഏകീകരണം]] | established_date1 = 22 മെയ് 1990 | established_event2 = [[Constitution of Yemen|Current constitution]] | established_date2 = 16 May 1991 | area_km2 = 455,503<!-- See [[Talk:Yemen/Archive 3#RfC: Yemen's size]]. --><ref name="area">{{Cite web|url=https://ye.chm-cbd.net/sites/ye/files/2022-05/NSES.pdf|title=THE NATIONAL STRATEGY FOR ENVIRONMENTAL SUSTAINABILITY 2005–2015 AND NATIONAL ENVIRONMENTAL ACTION PLAN 2005–2010|publisher=Republic of Yemen Ministry of Water and Environment Environment Protection Agency|page=6|quote=The area of Yemen is 455,503 sq. km. most of which is rocky land|access-date=3 December 2024|archive-date=30 August 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250830101157/https://ye.chm-cbd.net/sites/ye/files/2022-05/NSES.pdf|url-status=live}}</ref> | area_rank = 54th<!-- Area rank should match [[List of countries and dependencies by area]]. --> | area_sq_mi = 175,870<!-- Do not remove per [[WP:MOSNUM]]. --> | percent_water = Negligible | population_estimate = {{IncreaseNeutral}} 32,684,503<ref>{{cite web |url=https://moh.gov.ye/storage/2086/%D8%A7%D9%84%D8%AA%D9%82%D8%B1%D9%8A%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AD%D8%B5%D8%A7%D8%A6%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%86%D9%88%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D9%86%D9%87%D8%A7%D8%A6%D9%8A-2023--_%D9%A1%D9%A0%D9%A4%D9%A3%D9%A0%D9%A4.pdf |title=Annual Statistical Health Report 2023 |page=11 |publisher=[[Ministry of Public Health and Population|Yemen Ministry of Health]] |website=www.moh.gov.ye |date=August 2024 |access-date=12 July 2025 }}{{Dead link|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> | population_estimate_year = 2023 | population_estimate_rank = 48th | population_density_km2 = 71.8 | population_density_sq_mi = 185.8 <!-- Do not remove per [[WP:MOSNUM]] --> | population_density_rank = 143rd | GDP_PPP = {{increase}} $69.960 billion<ref name="auto">{{cite web |title=World Economic Outlook Database, April 2025 |url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2025/april |website=IMF |language=en |access-date=13 October 2025 |archive-date=28 April 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250428212902/https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2025/April |url-status=live }}</ref> | GDP_PPP_year = 2025 | GDP_PPP_rank = 117th | GDP_PPP_per_capita = {{increase}} $1,670<ref name="auto1">{{cite web |title=World Economic Outlook Database, April 2025 |url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2025/april |language=en |access-date=13 October 2025 |archive-date=28 April 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250428212902/https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2025/April |url-status=live }}</ref> | GDP_PPP_per_capita_rank = 183rd | GDP_nominal = {{decrease}} $17.400 billion<ref name="auto"/> | GDP_nominal_year = 2025 | GDP_nominal_rank = 135th | GDP_nominal_per_capita = {{decrease}} $416<ref name="auto1"/> | GDP_nominal_per_capita_rank = 190th | Gini = 36.7 <!-- number only --> | Gini_year = 2014 | Gini_change = <!-- increase/decrease/steady --> | Gini_ref = <ref>{{cite web|url=https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI?end=2014&locations=YE&start=2014|title=GINI index (World Bank estimate)|publisher=[[World Bank]]|access-date=15 October 2017|archive-date=16 December 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201216223336/https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI?end=2014&locations=YE&start=2014|url-status=live}}</ref> | Gini_rank = | HDI = 0.470 <!-- number only --> | HDI_year = 2023 <!-- Use the year to which the HDI data refers, not the year of its publication --> | HDI_change = increase <!-- increase/decrease/steady --> | HDI_ref = <ref name="UNHDR">{{Cite web |date=6 May 2025 |title=Human Development Report 2025 |url=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2025reporten.pdf|url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250506051232/https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2025reporten.pdf |archive-date=6 May 2025 |access-date=13 May 2025 |publisher=[[United Nations Development Programme]] |language=en}}</ref> | HDI_rank = 184th | currency = [[യെമനി റിയാൽ]] | currency_code = YER | time_zone = [[UTC+03:00#Arabia Standard Time|AST]] | utc_offset = +3 | calling_code = [[Telephone numbers in Yemen|+967]] | cctld = [[.ye]]<br/>{{lang|ar|[[اليمن.]]}} | ethnic_groups = {{ubl | 92.8% [[Arabs|അറബികൾ]] | 3.7% [[Somalis in Yemen|സോമാലി]] | 1.1% [[Afro-Yemenis|ആഫ്രോ-അറബ്]] | 1.0% [[Indians in Yemen|Indo]]-[[Pakistanis in Yemen|Pakistani]] | 1.4% [[Demographics of Yemen|മറ്റുള്ളവർ]] }} | ethnic_groups_ref = <ref>{{Cite web |title=Yemen – Flora, Fauna, Ecosystems |url=https://www.britannica.com/place/Yemen/Plant-and-animal-life |access-date=8 September 2023 |website=[[Encyclopædia Britannica]] |language=en |archive-date=5 February 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240205061155/https://www.britannica.com/place/Yemen/Plant-and-animal-life |url-status=live }}</ref> | ethnic_groups_year = 2000 | religion = {{Tree list}} * ~99.1% [[Islam in Yemen|ഇസ്ലാം]] ([[State religion|official]]) ** 65% [[സുന്നി ഇസ്‌ലാം]] ** 35% [[ഷിയാ ഇസ്ലാം]] * ~0.9% [[Religion in Yemen|മറ്റുള്ളവർ]] {{Tree list/end}} }} [[മദ്ധ്യപൂർവേഷ്യ|മധ്യപൂർവേഷ്യയിൽ]] ഉൾപ്പെടുന്ന ഒരു രാജ്യമായ '''യെമൻ''' ({{IPAc-en|audio=En-us-Yemen.ogg|ˈ|j|ɛ|m|ə|n}}; {{lang-ar|ٱلْيَمَن|al-Yaman}}) ഔദ്യോഗികമായി '''റിപ്പബ്ലിക്ക് ഓഫ് യെമൻ''' ([[Arabic language|Arabic]]:<big> الجمهورية اليمنية </big>al-Jumhuuriyya al-Yamaniyya) എന്നറിയപ്പെടുന്നു .<ref>{{Cite web|url=https://www.britannica.com/place/Yemen|title=Yemen {{!}} History, Map, Flag, Population, Capital, & Facts {{!}} Britannica|access-date=16 April 2023|website=www.britannica.com|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20210510194421/https://www.britannica.com/place/Yemen|archive-date=10 May 2021|url-status=live}}</ref> സൊകോട്ര ദ്വീപസമൂഹവും ഉൾപ്പെടുന്ന തെക്കൻ അറേബ്യയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഈ രാജ്യം വടക്ക് [[സൗദി അറേബ്യ]], പടിഞ്ഞാറ് [[ചെങ്കടൽ]], കിഴക്ക് [[അറേബ്യൻ കടൽ]], തെക്ക് [[ഏഡൻ ഉൾക്കടൽ]], വടക്കുകിഴക്ക് [[ഒമാൻ]] എന്നിവയുമായി അതിർത്തി പങ്കിടുന്നു. [[ഹോൺ ഓഫ് ആഫ്രിക്ക]] ഉപദ്വീപിന് കുറുകെ [[ജിബൂട്ടി]], [[എരിട്രിയ|എറിത്രിയ]], [[സൊമാലിയ]] എന്നിവയുമായി ഇത് സമുദ്രാതിർത്തികളും പങ്കിടുന്നു. 455,503 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ (175,871 ചതുരശ്ര മൈൽ) വിസ്തൃതിയുള്ള യെമൻ, ഏകദേശം 2,000 കിലോമീറ്റർ (1,200 മൈൽ) തീരപ്രദേശമുള്ള, അറേബ്യൻ ഉപദ്വീപിലെ വിസ്തീർണ്ണം അനുസരിച്ച് രണ്ടാമത്തെ വലിയ രാജ്യവും<ref>{{Cite book |last=McLaughlin |first=Daniel |url=https://books.google.com/books?id=eQvhZaEVzjcC |title=Yemen |date=1 February 2008 |publisher=Bradt Travel Guides |isbn=978-1-84162-212-5 |page=3 |access-date=11 March 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200702224444/https://books.google.com/books |archive-date=2 July 2020 |url-status=live}}</ref> ജനസംഖ്യയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ രണ്ടാമത്തെ വലിയ രാജ്യവുമാണ്. [[അറബ് ലീഗ്]], [[ഐക്യരാഷ്ട്രസഭ]], [[ചേരിചേരാ പ്രസ്ഥാനം]], [[ഓർഗനൈസേഷൻ ഓഫ് ഇസ്ലാമിക് കോ ഓപറേഷൻ]] എന്നിവയിൽ അംഗമാണ്. സന നഗരം അതിന്റെ ഭരണഘടനാപരമായ തലസ്ഥാനവും ഏറ്റവും വലിയ നഗരവുമാണ്. പ്രധാനമായും മുസ്ലീം അറബികൾ അധിവസിക്കുന്ന യെമന്റെ ആകെ ജനസംഖ്യ 34.7 ദശലക്ഷമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു, ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ സ്ഥാനം കാരണം, 7,000 വർഷത്തിലേറെയായി യെമൻ പല സംസ്കാരങ്ങളുടെയും സംഗമസ്ഥാനമായി നിലകൊള്ളുന്നു. ആധുനിക എത്യോപ്യയുടെയും എറിത്രിയയുടെയും ചില ഭാഗങ്ങളിൽ സ്വാധീനം ചെലുത്തിയ ഒരു സമ്പന്നമായ വാണിജ്യ സാമ്രാജ്യം ക്രി.വ. 275-ന് മുമ്പായി പുരാതന ദക്ഷിണ അറേബ്യൻ രാജ്യമായ ഷേബയിലെ സബേയന്മാർ കെട്ടിപ്പടുത്തു.<ref name="Burrowes2010">{{Cite book |last=Burrowes |first=Robert D. |url=https://books.google.com/books?id=tjXRfqBv_0UC |title=Historical Dictionary of Yemen |date=2010 |publisher=[[Rowman & Littlefield]] |isbn=978-0-8108-5528-1 |page=319}}</ref><ref name="Simpson2002">{{cite book |author=St. John Simpson |title=Queen of Sheba: treasures from ancient Yemen |publisher=[[British Museum Press]] |year=2002 |isbn=0-7141-1151-1 |page=8}}</ref><ref name="British Museum2">{{cite web|url=https://www.britishmuseum.org/explore/online_tours/middle_east/ancient_south_arabia/the_kingdoms_of_ancient_south.aspx|title=The kingdoms of ancient South Arabia|access-date=22 February 2013|publisher=[[British Museum]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20150504061448/https://www.britishmuseum.org/explore/online_tours/middle_east/ancient_south_arabia/the_kingdoms_of_ancient_south.aspx|archive-date=4 May 2015|url-status=dead}}</ref> എ.ഡി. 275-ൽ ഇതിനു പകരമായി നിലവിൽ വന്ന ഹിംയാറൈറ്റ് രാജ്യം ഇന്നത്തെ യെമൻ പ്രദേശത്തിന്റെ ഭൂരിഭാഗവും ഉൾക്കൊണ്ടിരുന്ന, ജൂതമതത്തിന്റെ ശക്തമായ സ്വാധീനത്തിലായിരുന്ന പ്രദേശമായിരുന്നു.<ref>{{cite book |author=Yaakov Kleiman |title=DNA & Tradition: The Genetic Link to the Ancient Hebrews |publisher=Devora Publishing |year=2004 |isbn=1-930143-89-3 |page=70}}</ref> നാലാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ക്രിസ്തുമതവും തുടർന്ന് ഏഴാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ഇസ്ലാം മതവും ഇവിടെ അതിവേഗം വ്യാപിച്ചു. ഇസ്‌ലാം മതത്തിന്റെ പ്രചാരത്തോടെ ഇത് ഇസ്‌ലാമിക വിജ്ഞാനത്തിന്റെ ഒരു കേന്ദ്രമായി മാറുകയും ആദ്യകാല ഇസ്‌ലാമിക വിജയങ്ങളിൽ യമനി സൈന്യം നിർണായക പങ്കുവഹിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>{{cite book |author=Marta Colburn |title=The Republic of Yemen: Development Challenges in the 21st Century |publisher=CIIR |year=2002 |isbn=1-85287-249-7 |page=13}}</ref> നൂറ്റാണ്ടുകളോളം ഇതൊരു പ്രധാന [[കാപ്പി]] ഉൽപ്പാദക കേന്ദ്രമായി മാറുകയും മോക്ക തുറമുഖം വഴി കാപ്പി കയറ്റി അയയ്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. ഒമ്പതിനും പതിനാറിനും ഇടയിലുള്ള നൂറ്റാണ്ടുകളിൽ വിവിധ രാജവംശങ്ങൾ ഇവിടെ ഉദയം ചെയ്തു.<ref>{{cite book |author1=Karl R. DeRouen |title=Civil Wars of the World: Major Conflicts Since World War II, Volume 1 |author2=Uk Heo |publisher=[[ABC-CLIO]] |year=2007 |isbn=978-1-85109-919-1 |page=810}}</ref> പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ, ആ രാജ്യം ഓട്ടോമൻ, ബ്രിട്ടീഷ് സാമ്രാജ്യങ്ങൾക്കിടയിൽ വിഭജിക്കപ്പെട്ടു. ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിനുശേഷം യെമൻ രാജ്യം സ്ഥാപിതമായി; പിന്നീട്, 1962-ൽ വടക്കൻ യെമൻ ആഭ്യന്തരയുദ്ധത്തെത്തുടർന്ന് അത് യെമൻ അറബ് റിപ്പബ്ലിക് (വടക്കൻ യെമൻ) ആയി മാറുകയും ചെയ്തു. 1967-ൽ പീപ്പിൾസ് ഡെമോക്രാറ്റിക് റിപ്പബ്ലിക് ഓഫ് യെമൻ (ദക്ഷിണ യെമൻ) ബ്രിട്ടീഷ് ഏദൻ പ്രൊട്ടക്റ്ററേറ്റിൽ നിന്ന് സ്വാതന്ത്ര്യം നേടുകയും, മധ്യപൂർവ്വേഷ്യയിലെ ആദ്യത്തെയും ഏകവുമായ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രമായി മാറുകയും ചെയ്തു. 1990-ൽ ഈ രണ്ട് യെമൻ രാഷ്ട്രങ്ങളും ലയിച്ച് ആധുനിക യെമൻ റിപ്പബ്ലിക് രൂപീകൃതമായി. 'അറബ് വസന്ത'ത്തെത്തുടർന്ന് 2012-ൽ രാജിവെക്കുന്നത് വരെ അലി അബ്ദുള്ള സലേ ആയിരുന്നു ഇതിന്റെ ആദ്യ പ്രസിഡന്റ്.<ref>{{cite book |author=Laura Etheredge |title=Saudi Arabia and Yemen |publisher=[[The Rosen Publishing Group]] |year=2011 |isbn=978-1-61530-335-9 |page=137}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.yementimes.com/en/1550/opinion/488/Why-most-Yemenis-should-despise--ex-president-Ali-Abdullah-Saleh.htm|title=Why Most Yemenis Should Despise Ex-president Ali Abdullah Saleh|access-date=20 August 2015|last1=Burrowes|first1=Robert|website=[[Yemen Times]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20170616171932/http://www.yementimes.com/en/1550/opinion/488/Why-most-Yemenis-should-despise--ex-president-Ali-Abdullah-Saleh.htm|archive-date=16 June 2017|url-status=dead}}</ref> ദാരിദ്ര്യം, തൊഴിലില്ലായ്മ, അഴിമതി, ഭരണഘടന ഭേദഗതി ചെയ്യാനുള്ള പ്രസിഡന്റ് സാലിഹിന്റെ പദ്ധതി എന്നിവയ്‌ക്കെതിരായ തെരുവുപ്രക്ഷോഭങ്ങൾ രൂക്ഷമായതോടെ 2011 മുതൽ യെമൻ ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രതിസന്ധി നേരിട്ടുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്.<ref name="Gelvin">{{cite book |author=James L. Gelvin |title=The Arab Uprisings: What Everyone Needs to Know |url=https://archive.org/details/arabuprisingswha0000gelv |publisher=[[Oxford University Press]] |year=2012 |isbn=978-0-19-989177-1 |page=[https://archive.org/details/arabuprisingswha0000gelv/page/68 68]}}</ref> 2015-ഓടെ, അന്താരാഷ്ട്രതലത്തിൽ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ട സർക്കാരായ 'പ്രസിഡൻഷ്യൽ ലീഡർഷിപ്പ് കൗൺസിൽ', ഹൂതി പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ 'സുപ്രീം പൊളിറ്റിക്കൽ കൗൺസിൽ' എന്നിവയുൾപ്പെടെ ഭരണാധികാരത്തിനായി മത്സരിക്കുന്ന വിവിധ വിഭാഗങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള ആഭ്യന്തരയുദ്ധത്തിൽ രാജ്യം അകപ്പെട്ടു. ഈ സംഘർഷം രൂക്ഷമായ മാനുഷിക പ്രതിസന്ധിയിലേക്ക് രാജ്യത്തെ നയിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.<ref>{{cite web|url=http://muftah.org/houthis-successful-yemen/#.VCicqfldWSo|title=Capturing Sanaa: Why the Houthis Were Successful in Yemen|access-date=17 October 2014|date=2014|website=Muftah|archive-url=https://web.archive.org/web/20141021042202/http://muftah.org/houthis-successful-yemen/#.VCicqfldWSo|archive-date=21 October 2014|author=Mareike Transfeld|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.ipinst.org/wp-content/uploads/publications/ipi_e_pub_mediating_transition.pdf|title=Mediating Transition in Yemen: Achievements and Lessons|access-date=17 October 2014|date=2014|website=[[International Peace Institute]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20180414091345/https://www.ipinst.org/wp-content/uploads/publications/ipi_e_pub_mediating_transition.pdf|archive-date=14 April 2018|author=Steven A. Zyck|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.washingtonpost.com/blogs/monkey-cage/wp/2014/09/26/shifting-balances-of-power-in-yemens-crisis/|author=Silvana Toska|title=Shifting balances of power in Yemen's crisis|date=26 September 2014|newspaper=[[The Washington Post]]|access-date=24 October 2014|archive-date=6 October 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141006145424/http://www.washingtonpost.com/blogs/monkey-cage/wp/2014/09/26/shifting-balances-of-power-in-yemens-crisis/|url-status=live}}</ref><ref name="glorious">{{cite news|url=http://www.aljazeera.com/news/2015/02/houthi-leader-vows-defend-glorious-revolution-150207145038603.html|agency=[[Al Jazeera]]|title=Houthi leader vows to defend 'glorious revolution'|date=8 February 2015|access-date=7 February 2015|archive-date=8 February 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150208030516/http://www.aljazeera.com/news/2015/02/houthi-leader-vows-defend-glorious-revolution-150207145038603.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.aljazeera.com/indepth/opinion/yemen-fate-sealed-years-171123110813931.html|title=Yemen's fate was sealed six years ago|access-date=24 November 2017|last=Aboueldahab|first=Noha|website=[[Al Jazeera]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20200831080205/https://www.aljazeera.com/indepth/opinion/yemen-fate-sealed-years-171123110813931.html|archive-date=31 August 2020|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/world/2015/jun/05/saudi-led-naval-blockade-worsens-yemen-humanitarian-disaster|newspaper=[[The Guardian]]|title=Saudi-led naval blockade leaves 20&nbsp;m Yemenis facing humanitarian disaster|date=5 June 2015|first=Julian|last=Borger|author-link=Julian Borger|access-date=31 October 2015|archive-date=5 June 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150605084858/https://www.theguardian.com/world/2015/jun/05/saudi-led-naval-blockade-worsens-yemen-humanitarian-disaster|url-status=live}}</ref> സുസ്ഥിര വികസനത്തിന് കടുത്ത വെല്ലുവിളികൾ നേരിടുന്ന, ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ വികസനമുള്ള രാജ്യങ്ങളിലൊന്നായ യെമൻ മധ്യപൂർവേഷ്യയിലെയും [[ഉത്തരാഫ്രിക്ക|ഉത്തരാഫ്രിക്കയിലെയും]] ഏറ്റവും ദരിദ്രമായ രാജ്യങ്ങളിലൊന്നുമാണ്.<ref>{{cite web|url=https://www.worldbank.org/en/country/yemen/overview|title=Overview|access-date=2 February 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20240426131826/https://www.worldbank.org/en/country/yemen/overview|archive-date=26 April 2024|url-status=live}}</ref> 2019-ൽ, മാനുഷിക സഹായം ആവശ്യമുള്ളവരുടെ സംഖ്യ ഏറ്റവും കൂടുതലുള്ളത് യെമനിലാണെന്ന് [[ഐക്യരാഷ്ട്രസഭ]] റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിരുന്നു. ഏകദേശം 24 ദശലക്ഷം ആളുകൾ, അതായത് അവിടുത്തെ ജനസംഖ്യയുടെ 75 ശതമാനത്തോളം പേർക്ക് മാനുഷിക സഹായം ആവശ്യമായിരുന്നതായി റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടു.<ref name="ReliefWeb 2019">{{cite web|url=https://reliefweb.int/report/yemen/yemen-2019-humanitarian-needs-overview-enar|title=Yemen: 2019 Humanitarian Needs Overview [EN/AR]|access-date=17 June 2019|date=14 February 2019|website=ReliefWeb|publisher=United Nations Office for the Coordination of Humanitarian Affairs (OCHA)|archive-url=https://web.archive.org/web/20190617055834/https://reliefweb.int/report/yemen/yemen-2019-humanitarian-needs-overview-enar|archive-date=17 June 2019|url-status=live}}</ref> അറബ് ലീഗ്, ഐക്യരാഷ്ട്രസഭ, ചേരിചേരാ പ്രസ്ഥാനം, ഓർഗനൈസേഷൻ ഓഫ് ഇസ്‌ലാമിക് കോ-ഓപ്പറേഷൻ എന്നിവയിലെ അംഗമാണ് യെമൻ. == ചരിത്രം == === പ്രാചീന ചരിത്രം === [[അറേബ്യൻ ഉപദ്വീപ്|അറേബ്യൻ ഉപദ്വീപിലെ]] ഏറ്റവും പുരാതനവും സാംസ്കാരിക സമ്പന്നവുമായ ഒരു ചരിത്രം അവകാശപ്പെടാവുന്ന നാടാണ് യെമൻ. മറ്റു ജനവിഭാഗങ്ങളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി പുരാതനകാലം തൊട്ടുതന്നെ സ്ഥിരവാസികളണ് യെമെനികൾ. മറ്റു അറേബ്യൻ ജനതകൾ [[നാടോടികൾ|നാടോടികളോ]], അർധനടോടികളോ ആയിരുന്നു. ഇന്ന് ദരിദ്രരാജ്യങ്ങളുടെ നിരയിലാണെങ്കിലും സമ്പന്നമായ ഒരു സംസ്കാരമാണ് യെമെനി ജനതയ്ക്ക് അവകാശമെടാനുള്ളത്. ബി.സി. 1000 മുതൽ എ.ഡി. 200 വരെ ഇവിടെ നിലനിന്നിരുന്ന [[സബായിയൻ രാജവംശം]] [[മാരിബ്]] തലസ്ഥാനമാക്കിയാണ് യെമെൻ ഭരിച്ചിരുന്നത്. വിവിധ ഗോത്രങ്ങളെ ഒരു രാജ്യമെന്ന നിലയിൽ ഒരു കുടക്കീഴിൽ അണിനിരത്തുക എന്നതായിരുന്നു ഇവിടുത്തെ 'മുകാരിബ്' (Mukarrib) എന്ന പദവി വഹിച്ചിരുന്നവരുടെ ദൗത്യം; അതിനാൽ, 'ഏകോപിപ്പിക്കുന്നവൻ'<ref>{{cite book |author=Nicholas Clapp |url=https://archive.org/details/sheba00nich/page/204 |title=Sheba: Through the Desert in Search of the Legendary Queen |publisher=Houghton Mifflin Harcourt |year=2002 |isbn=0-618-21926-9 |page=[https://archive.org/details/sheba00nich/page/204 204]}}</ref> എന്നർത്ഥം വരുന്ന ഒരു സ്ഥാനപ്പേരാണ് സബയിലെ ഭരണാധികാരികൾ സ്വീകരിച്ചിരുന്നത്.<ref>{{harvp|McLaughlin|2008|p=5}}</ref> ഐതിഹ്യ പ്രകാരം [[നോഹ|നോഹയുടെ]] മൂത്ത പുത്രൻ ശേം സ്ഥാപിച്ചതാണ് ഈ പട്ടണം. സബായിയൻ കാലഘട്ടത്തിലാണ് [[റോമാ സാമ്രാജ്യം|റോമാക്കാർ]] യെമെനെ സന്തുഷ്ടമായ അറേബ്യ എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചത്. അക്കാലത്ത് [[കൃഷി|കൃഷിയും]] [[വ്യാപാരം|വ്യാപാരവും]] അഭിവൃദ്ധിപ്രാപിച്ചു. ജലസേചനത്തിനായി വൻതോതിൽ തോടുകളും അണക്കെട്ടുകളും നിർമ്മിച്ചു.ബി.സി. 940-ഓടെ നിർമ്മിച്ച മാരിബിലെ അണക്കെട്ട് പ്രസിദ്ധമാണ്.<ref>{{cite book |author1=Jerry R. Rogers |title=Water Resources and Environmental History |author2=Glenn Owen Brown |author3=Jürgen Garbrecht |date=1 January 2004 |publisher=ASCE Publications |isbn=0-7844-7550-4 |page=36}}</ref> നൂറ്റാണ്ടുകൾ അതിജീവിച്ച ഈ അണക്കെട്ട് എ.ഡി. 570 ൽ നാശനത്തിനു വിധേയമായി. കിഴക്കൻ, പടിഞ്ഞാറൻ സംസ്കാരങ്ങൾക്ക് മദ്ധ്യത്തിലായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന നീണ്ട കടൽത്തീരമുള്ള യെമൻ, അറേബ്യൻ ഉപദ്വീപിന്റെ പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്തെ വ്യാപാരപരമായി തന്ത്രപ്രധാനമായ ഒരു സ്ഥാനത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നതിനാൽ ദീർഘകാലമായി വിവിധ സംസ്കാരങ്ങളുടെ സംഗമസ്ഥാനമായി നിലകൊള്ളുന്നു. ബി.സി. 5000 മുതൽ തന്നെ വടക്കൻ യെമനിലെ പർവതപ്രദേശങ്ങളിൽ വലിയ ജനവാസകേന്ദ്രങ്ങൾ ഉയർന്നുവന്നിരുന്നു. അക്കാലത്ത് തെക്കൻ അറേബ്യയിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട നാല് രാജ്യങ്ങളായിരുന്നു സബ, ഹദ്രാമൗത്ത്, ഖതബാൻ, മഈൻ എന്നിവ.<ref name="v944">{{cite journal |last1=Atlas |first1=Sabeeha |last2=Qadir |first2=Altaf |date=September 30, 2024 |title=Chiefdom, Vassalage and Empire: The Political Structures of Arabia from the First CE to the Advent of Islam |url=https://www.sociostudies.org/journal/articles/3776764/ |journal=Social Evolution & History |volume=23 |issue=2 |pages=3–43 |doi=10.30884/seh/2024.02.01 |access-date=August 7, 2026 |doi-access=free}}</ref><ref name="British Museum22">{{cite web|url=https://www.britishmuseum.org/explore/online_tours/middle_east/ancient_south_arabia/the_kingdoms_of_ancient_south.aspx|title=The kingdoms of ancient South Arabia|access-date=22 February 2013|publisher=[[British Museum]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20150504061448/https://www.britishmuseum.org/explore/online_tours/middle_east/ancient_south_arabia/the_kingdoms_of_ancient_south.aspx|archive-date=4 May 2015|url-status=dead}}</ref> {{Sfn|Arbach|Rossi|2022|pp=40–41}} [[ബൈബിൾ|ബൈബിളിലെ]] പഴയനിയമത്തിൽ പറയുന്ന [[ശേബാരാജ്ഞി|ശേബാരാജ്ഞിയുടെ]] രാജ്യം സബായാണെന്ന് ({{langx|ar|سَـبَـأ}})<ref>{{qref|27|6-93|b=y}}</ref><ref>{{qref|34|15-18|b=y}}</ref> വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ഇതായിരുന്നു അക്കാലത്തെ ഏറ്റവും പ്രമുഖമായ രാജ്യസഖ്യം. യെമെനിൽ ഉത്പാദിപ്പിച്ചിരുന്ന കുന്തിരിക്കവും മിറായും വിവിധ രാജ്യങ്ങളിൽ എത്തി. കടൽവഴി ഇന്ത്യയുമായും കച്ചവടത്തിലേർപ്പെട്ടു. ക്രി.മു. മൂന്നാം നൂറ്റാണ്ടായപ്പോഴേക്കും ഖതബാൻ, ഹദ്‌റമൗത്ത്, മഈൻ എന്നിവ സബയിൽ നിന്ന് സ്വതന്ത്രമായി. മഈൻ സാമ്രാജ്യം ദെദാൻ വരെ വ്യാപിച്ചിരുന്നു;<ref>{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=l3JtAAAAMAAJ |title=Archaeological Encyclopedia of the Holy Land |publisher=Continuum |year=2001 |isbn=0-8264-1316-1 |editor-last=Negev |editor-first=Avraham |editor-link=Avraham Negev |location=New York and London |page=137 |chapter=Dedan |access-date=26 July 2021 |editor-last2=Gibson |editor-first2=Shimon |editor-link2=Shimon Gibson |archive-url=https://web.archive.org/web/20230923091525/https://books.google.com/books?id=l3JtAAAAMAAJ |archive-date=23 September 2023 |url-status=live}} (Snippet view).</ref> ബറാഖിഷ് ആയിരുന്നു അവരുടെ തലസ്ഥാനം. ക്രി.മു. 50-ൽ ഖതബാന്റെ പതനത്തിനുശേഷം, മഈനിനുമേൽ നിയന്ത്രണം സ്ഥാപിച്ചുകൊണ്ട് സബക്കാർ തെക്കൻ അറേബ്യയിൽ തങ്ങളുടെ ആധിപത്യം വീണ്ടെടുത്തു.<ref>{{cite book |author=Lionel Casson |title=The Periplus Maris Erythraei: Text with Introduction, Translation, and Commentary |publisher=Princeton University Press |year=2012 |isbn=978-1-4008-4320-6 |page=150}}</ref> ഇവരിൽ എ.ഡി. അഞ്ചാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ദാഫർ തലസ്ഥാനമാക്കി നിലവിൽവന്ന [[ഹിമ്യാറിറ്റുകൾ]] സബായിയൻ രാജവംശത്തെ അപ്രസക്തമാക്കി. അവർ [[ജൂതമതം]] ഔദ്യോഗിക മതമാക്കുകയും ക്രൈസ്തവരെ വധിക്കാനും തുടങ്ങി. ഇക്കാലത്ത് ഏലിയസ് ഗാലസ് സബേയർക്കെതിരെ ഒരു സൈനിക നീക്കം നടത്തി.<ref>{{cite book |author=Peter Richardson |title=Herod: King of the Jews and Friend of the Romans |publisher=Continuum |year=1999 |isbn=0-567-08675-5 |page=230}}</ref> മാരിബിൽ എത്തുന്നതിന് മുൻപുതന്നെ 10,000 പേരടങ്ങുന്ന റോമൻ സൈന്യം പരാജയപ്പെട്ടു.<ref>{{cite book |author=Hârun Yahya |title=Perished Nations |url=https://archive.org/details/perishednations0000yahy |publisher=Global Yayincilik |year=1999 |isbn=1-897940-87-4 |page=[https://archive.org/details/perishednations0000yahy/page/115 115]}}</ref> മാരിബിൽ എത്താൻ റോമക്കാർക്ക് ആറുമാസവും ഈജിപ്തിലേക്ക് മടങ്ങാൻ 60 ദിവസവും വേണ്ടിവന്നു.<ref>{{cite book |author=Jan Retso |title=The Arabs in Antiquity: Their History from the Assyrians to the Umayyads |publisher=Routledge |year=2013 |isbn=978-1-136-87282-2 |page=402}}</ref> ഹംദാനും ഹിംയാറും രാജപദവി അവകാശപ്പെടുകയും 'ഷെബയുടെയും ദു റൈദാനിന്റെയും രാജാവ്' എന്ന പദവി സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്തതോടെ രാജ്യം അരാജകത്വത്തിലേക്ക് കൂപ്പുകുത്തി.<ref>{{cite book |author=Clifford Edmund Bosworth |title=The Encyclopedia of Islam |publisher=Brill Archive |year=1989 |isbn=9004090827 |volume=6 |page=561}}</ref> സബായർക്കെതിരെ ദു റൈദാൻ അക്സമുമായി സഖ്യമുണ്ടാക്കി<ref>{{cite book |author=Stuart Munro-Hay |author-link=Stuart Munro-Hay |title=Ethiopia, the Unknown Land: A Cultural and Historical Guide |url=https://archive.org/details/ethiopiaunknownl0000munr |publisher=I. B. Tauris |year=2002 |isbn=1-86064-744-8 |page=[https://archive.org/details/ethiopiaunknownl0000munr/page/236 236]}}</ref>. ബാകിലിന്റെ തലവനും സാബയുടെയും ദു റയ്ദാനിന്റെയും രാജാവുമായിരുന്ന എൽ ഷാരിഹ് യഹ്ദിബ്, ഹിംയാറൈറ്റുകൾക്കും അക്സുമിനുമെതിരെ വിജയകരമായ സൈനിക നീക്കങ്ങൾ നടത്തി..<ref>{{cite book |author1=G. Johannes Botterweck |title=Theological Dictionary of the Old Testament |author2=Helmer Ringgren |publisher=Wm. B. Eerdmans Publishing |year=1979 |isbn=0-8028-2327-0 |volume=3 |page=448}}</ref> അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭരണകാലത്താണ് സന പ്രശസ്തിയിലേക്ക് ഉയർന്നത്; അദ്ദേഹം തന്റെ വസതിയായി ഗുംദാൻ കൊട്ടാരം നിർമ്മിച്ചത് അക്കാലത്തായിരുന്നു. ക്രി.വ. 100-നടുത്ത് ഹിംയാറൈറ്റുകൾ ഹംദാനിൽ നിന്ന് സനാ പിടിച്ചടക്കി.<ref>{{cite book |author=Jawād ʻAlī |publisher=Dār al-ʻIlm lil-Malāyīn |year=1968 |volume=2 |page=482 |language=ar |script-title=ar:الـمـفـصـّل في تـاريـخ العـرب قبـل الإسـلام |trans-title=Detailed history of Arabs before Islam |orig-year=Digitized 17 February 2007}}</ref> ഹാഷ്ദി ഗോത്രവർഗക്കാർ കലാപം നടത്തിക്കൊണ്ട് ക്രി.വ. 180-നടുത്ത് സനാ തിരിച്ചുപിടിച്ചു.<ref>{{cite book |author=Albert Jamme |title=Inscriptions From Mahram Bilqis (Marib) |publisher=Baltimore |year=1962 |page=392}}</ref> ക്രി.വ.. 275-ഓടെ ഷമ്മാർ യഹ്‌രിഷ് ഹദ്‌റമൗത്ത്, നജ്‌റാൻ, തിഹാമ എന്നിവ കീഴടക്കുകയും, അതുവഴി യമനെ ഏകീകരിക്കുകയും ഹിംയാറൈറ്റ് ഭരണം സുശക്തമാക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>{{cite book |author1=Dieter Vogel |title=Yemen |author2=Susan James |publisher=APA Publications |year=1990 |page=34}}</ref><ref>{{cite book |author=Klaus Schippmann |title=Ancient South Arabia: from the Queen of Sheba to the advent of Islam |publisher=Markus Wiener Publishers |year=2001 |isbn=1-55876-236-1 |pages=52–53}}</ref> ഹിംയാറികൾ ബഹുദൈവാരാധനയെ തള്ളിക്കളയുകയും ഏകദൈവാരാധനയിലൂന്നിയ 'റഹ്‌മാനിസ'ത്തെ പിൻതുടരുകയും ചെയ്തു.<ref>{{cite book |author=Francis E. Peters |url=https://archive.org/details/muhammadorigins00pete/page/48 |title=Muhammad and the Origins of Islam |publisher=SUNY Press |year=1994 |isbn=0-7914-1875-8 |page=[https://archive.org/details/muhammadorigins00pete/page/48 48]}}</ref> എ.ഡി. 515-ഓടെ ഹിംയാർ മതപരമായ അടിസ്ഥാനത്തിൽ കൂടുതൽ വിഭജിക്കപ്പെടുകയും, ആഭ്യന്തര സംഘർഷങ്ങൾ ഉടലെടുക്കുകയും അക്സുമൈറ്റ് ഇടപെടലിലേക്ക് നയിക്കുകയും ചെയ്തു. തങ്ങളുടെ ജൂത എതിരാളികൾക്കെതിരായ പോരാട്ടത്തിൽ ഹിംയാർ രാജവംശത്തിലെ അവസാനത്തെ രാജാവായ മാദി-കരിബ് യാഫൂറിന് അക്സൂം സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ പിന്തുണ ലഭിച്ചിരുന്നു.<ref name="Scott Johnson 282">{{cite book |author=Scott Johnson |title=The Oxford Handbook of Late Antiquity |date=1 November 2012 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-533693-1 |page=282}}</ref><ref>{{cite book |author=Irfan Shahîd |title=Byzantium and the Arabs in the 5th Century |publisher=Dumbarton Oaks |year=1989 |isbn=0-88402-152-1 |page=65}}</ref> ക്രൈസ്തവ വിശ്വാസിയായിരുന്ന മാദി-കരിബ്, ബൈസന്റൈൻ പക്ഷത്തുള്ള അറബികളുടെ സഹായത്തോടെ, തെക്കൻ ഇറാഖിലെ പേർഷ്യൻ സഖ്യകക്ഷികളായ ലഖ്മിദുകൾക്കെതിരെ സൈനിക നീക്കം നടത്തി.<ref name="Scott Johnson 2822">{{cite book |author=Scott Johnson |title=The Oxford Handbook of Late Antiquity |date=1 November 2012 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-533693-1 |page=282}}</ref> ക്രി.വ. 521-നടുത്ത് മാദി-കരിബ് യാഫൂറിന്റെ മരണശേഷം, ദു നുവാസ് എന്ന ഹിംയാറൈറ്റ് ജൂത യുദ്ധപ്രഭു അധികാരത്തിലെത്തി. ഹിമ്യർക്കാർ പേർഷ്യയെ ആക്രമിക്കണമെന്ന് ചക്രവർത്തി ജസ്റ്റിനിയൻ ഒന്നാമൻ ആഗ്രഹിച്ചിരുന്നു. അക്സുമിനെ മതപരമായി പരിവർത്തനം ചെയ്യുന്നതിലും<ref>{{Cite web|url=https://www.britannica.com/place/Byzantine-Empire|title=Byzantine Empire {{!}} History, Geography, Maps, & Facts {{!}} Britannica|access-date=17 January 2025|date=15 December 2024|website=www.britannica.com|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20190904022422/https://www.britannica.com/place/Byzantine-Empire|archive-date=4 September 2019|url-status=live}}</ref> സാംസ്കാരികമായി സ്വാധീനിക്കുന്നതിലും റോമാക്കാർ വിജയിച്ചു.<ref name="Scott Johnson 293">{{cite book |author=Scott Johnson |title=The Oxford Handbook of Late Antiquity |date=1 November 2012 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-533693-1 |page=293}}</ref> കെൻഡ ഗോത്രത്തിലെ രാജകുമാരനായ യസീദ് ബിൻ കബ്ഷാത്ത്, അബ്രഹായ്ക്കും അദ്ദേഹത്തിന്റെ അറബ്-ക്രിസ്ത്യൻ സഖ്യകക്ഷികൾക്കുമെതിരെ കലാപം നടത്തി. മാരിബ് അണക്കെട്ടിന് കേടുപാടുകൾ സംഭവിച്ചപ്പോൾ ഒരു വെടിനിർത്തൽ കരാറിലെത്തി.<ref>{{cite book |author=Scott Johnson |title=The Oxford Handbook of Late Antiquity |date=1 November 2012 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-533693-1 |page=285}}</ref> ക്രി.വ. 570-നടുത്ത് യമനിലെ ഭരണാധികാരിയായിരുന്ന അബ്രഹ മരിച്ചതിനെത്തുടർന്ന് സസ്സാനിഡുകൾ യെമൻ പിടിച്ചടക്കി. അവരുടെ ഭരണത്തിൻ കീഴിൽ, ഏദനും സനയും ഒഴികെയുള്ള യെമൻ ഗണ്യമായ സ്വയംഭരണാധികാരം ആസ്വദിച്ചു. ഈ പിടിച്ചടക്കൽ പുരാതന ദക്ഷിണ അറേബ്യൻ സംസ്കാരത്തിന്റെ അന്ത്യം കുറിച്ചു. ഇസ്‌ലാമിന്റെ ആഗമനം വരെ ആ രാജ്യം വിവിധ ഗോത്രങ്ങളായി വിഭജിക്കപ്പെട്ട നിലയിലായിരുന്നു.<ref>{{cite book |author=Scott Johnson |title=The Oxford Handbook of Late Antiquity |date=1 November 2012 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-533693-1 |page=298}}</ref> === ഇസ്‌ലാമിക കാലഘട്ടം === എ.ഡി. 630 ന് അടുത്ത് [[പേർഷ്യ|പേർഷ്യൻ]] ഭരണകാലത്താണ് [[ഇസ്ലാം|ഇസ്ലാം മതം]] യെമെനിൽ കടന്നുവരുന്നത്. വടക്കൻ യെമെൻ ഇസ്ലാമിലെ സയീദി വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ട [[ഇമാമുകൾ|ഇമാമുകളുടെ]] നിയന്ത്രണത്തിലായിരുന്നു. നജാഹിദ്, സുലൈഹിദ്, [[ഈജിപ്ത്|ഈജിപ്തുകാരായ]] അയൂബികൾ, തുർക്കോമൻമാരായ റസൂലിദുകൾ എന്നിവയായിരുന്നു മറ്റു പ്രബല ഇമാമുകൾ. പത്തൊമ്പതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ വടക്കൻ യെമെൻ [[ഒട്ടോമൻ സാമ്രാജ്യം|ഒട്ടോമൻ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ]] ഭാഗമായി. ഈ കാലത്ത് വടക്കൻ യെമെനിലെ നിയന്ത്രണം ഇമാമുകൾക്കും തെക്കൻ യെമെനിൽ [[ഏഡൻ]] തുറമുഖം കേന്ദ്രമാക്കി, [[ബ്രിട്ടീഷ് സാമ്രാജ്യം|ബ്രിട്ടീഷുകാരും]] നിയന്ത്രണം ഉറപ്പിച്ചിരുന്നു. ===ആധുനിക യെമെൻ=== ==ഗവർണ്ണറേറ്റുകളും ജില്ലകളും== 2004 ഫെബ്രുവരിയിലെ വിവരമനുസരിച്ച് രാജ്യത്തെ ഇരുപത് ഗവർണ്ണറേറ്റുകൾ അഥവാ മുഹഫസകളും (muhafazah) ഒരു മുനിസിപ്പാലിറ്റിയുമായും തിരിച്ചിരിക്കുന്നു.<ref>[http://www.statoids.com/uye.html Governorates of Yemen].</ref> ഒരോ ഗവർണ്ണറേറ്റിലേയും ജനസംഖ്യ താഴെയുള്ള പട്ടികയിൽ നൽകിയിരിക്കുന്നു. [[പ്രമാണം:Yemen governorates.png|thumb|right|400px|യെമനിലെ ഗവർണ്ണറേറ്റുകൾ]] [[പ്രമാണം:Yemeni-Governorates.png|thumb|right|400px|യെമനിലെ ഗവർണ്ണറേറ്റുകള് (അറബി നാമങ്ങൾ)]] {| class="wikitable sortable" |- bgcolor="#efefef" ! ഭാഗം !! തലസ്ഥാന<br />നഗരം !! ജനസംഖ്യ<br /> കനേഷുമാരി<br />2004 <ref>Central Statistical Organisation of Yemen. General Population Housing and Establishment Census 2004 Final Results [http://www.cso-yemen.org/content.php?lng=english&id=293] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130521130719/http://www.cso-yemen.org/content.php?lng=english&id=293 |date=2013-05-21 }}, Statistic Yearbook 2005 of Yemen [http://www.cso-yemen.org/books/book_year_2005/POPULATION/Population.htm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100620102015/http://cso-yemen.org/books/book_year_2005/POPULATION/Population.htm |date=2010-06-20 }}</ref>!!ജനസംഖ്യ<br />2006 ലെ<br />എസ്റ്റിമേഷൻ.<ref>Statistic Yearbook 2006 of Yemen [http://www.cso-yemen.org/publication/Statistical_Year_Book2006/Population.xls] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120226092744/http://www.cso-yemen.org/publication/Statistical_Year_Book2006/Population.xls |date=2012-02-26 }}</ref>!!കീ |- ! [['Adan Governorate|'Adan]] | [[Aden]] || 589,419 ||634,710 || 1 |- ! [['Amran Governorate|'Amran]] | [['Amran]] || 877,786 ||909,992|| 2 |- ! [[Abyan Governorate|Abyan]] | [[Zinjibar]] || 433,819 ||454,535|| 3 |- ! [[Ad Dali' Governorate|Ad Dali]] | || 470,564 ||504,533|| 4 |- ! [[Al Bayda' Governorate|Al Bayda']] | [[Al Bayda]] || 577,369 ||605,303|| 5 |- ! [[Al Hudaydah Governorate|Al Hudaydah]] | [[Al Hudaydah]] || 2,157,552 ||2,300,179|| 6 |- ! [[Al Jawf Governorate|Al Jawf]] | [[Al Jawf]] || 443,797 ||465,737|| 7 |- ! [[Al Mahrah Governorate|Al Mahrah]] | [[Al Ghaydah]] || 88,594 ||96,768|| 8 |- ! [[Al Mahwit Governorate|Al Mahwit]] | [[Al Mahwit]] || 494,557 ||523,236|| 9 |- ! [[Sana'a|Amanat Al Asimah]] | [[Sanaa]] || 1,747,834 ||1,947,139|| 10 |- ! [[Dhamar Governorate|Dhamar]] | [[Dhamar]] || 1,330,108 ||1,412,142|| 11 |- ! [[Hadhramaut Governorate|Hadramaut]] | [[Al Mukalla]] || 1,028,556 ||1,092,967|| 12 |- ! [[Hajjah Governorate|Hajjah]] | [[Hajjah]] || 1,479,568 ||1,570,872|| 13 |- ! [[Ibb Governorate|Ibb]] | [[Ibb]] || 2,131,861 ||2,238,537|| 14 |- ! [[Lahij Governorate|Lahij]] | [[Lahij]] || 722,694 ||761,160|| 15 |- ! [[Ma'rib Governorate|Ma'rib]] | [[Ma'rib]] || 238,522 ||251,668|| 16 |- ! [[Raymah Governorate|Raymah]] | || 394,448 ||418,659|| 17 |- ! [[Sa'dah Governorate|Sa'dah]] | [[Sa`dah]] || 695,033 ||746,957|| 18 |- ! [[Sana'a Governorate|Sana'a]] | [[San`a']] || 919,215 ||957,798|| 19 |- ! [[Shabwah Governorate|Shabwah]] | [[`Ataq]] || 470,440 ||494,638|| 20 |- ! [[Ta'izz Governorate|Ta'izz]] | [[Ta`izz]] || 2,393,425 ||2,513,003|| 21 |} ഗവർണ്ണറേറ്റുകല്ലാം ആകെ 333 ജില്ലകളായി തിരിച്ചിരിക്കുന്നു അവയെ 2,210 ഉപജില്ലകളായി തിരിച്ചിരിക്കുന്നു, അവയെ വീണ്ടും 38,284 വില്ലേജുകളായും തിരിച്ചിരിക്കുന്നു (2001 ലെ വിവരമനുസരിച്ച്). == ഭൂമിശാസ്ത്രം == [[പ്രമാണം:Yemen-map.png|thumb|യെമനിന്റെ ഭൂപടം|alt=Map of Yemen]] പാശ്ചിമേഷ്യയിൽ അറേബ്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിന് തെക്കുവശത്തായാണ്‌ യെമൻ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. അറേബ്യൻ കടൽ, ഏദൻ കടലിടുക്ക്, ചെങ്കടൽ എന്നിവ അതിർത്തികളാണ്‌. ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിൽ സൗദി അറേബ്യയുടെ തെക്കുഭാഗത്തായും ഒമാനിന്റെ പടിഞ്ഞാറായും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. [[പ്രമാണം:Tihama on the Red Sea near Khaukha, Yemen.jpg|thumb|200px|left|Tihama on the [[Red Sea]] near Khaukha]] ചെങ്കടലിലുള്ള ദ്വീപുകളായ ഹാനിഷ് ദ്വീപുകൾ, കമറാൻ, ബരീം എന്നിവയും അറേബ്യൻ കടലിലുള്ള സുഖുത്വറ ദ്വീപും യെമനിന്റെ ഭാഗമാണ്‌. ഏതാനും ദ്വീപുകൾ അഗ്നിപർവ്വതമുള്ളവയാണ്‌; ജബൽ-അൽ-ത്വയിറിൽ 2007 ലും അതിനുമുൻപ് 1883 ലും അഗ്നിപർവ്വത പൊട്ടിത്തെറി ഉണ്ടായിരുന്നു. 527,970 ചതുരശ്ര കി.മീറ്റർ വിസ്തൃതിയുള്ള യെമൻ വലിപ്പത്തിൽ ഫ്രാൻസിനു തൊട്ടുപിറകിലായി 49-ം‌മത്തെ സ്ഥാനത്താണ്‌. ഏതാണ്ട് തായ്‌ലാന്റിന്റെ അതേ വലിപ്പം. യെമനിന്റെ സ്ഥാനം {{coord|15|N|48|E|}}. അറേബ്യൻ മരുഭൂമിയിൽ ജനവാസമില്ലാത്തതിനാൽ തന്നെ ഉത്താരാതിർത്തി നിർണ്ണയിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല. രാജ്യത്തെ പ്രധാനമായും നാല് ഭൂമേഖലകളായിത്തിരിക്കാം: പശ്ചിമ തീരദേശങ്ങൾ, ഉയർന്ന പശ്ചിമ ഭൂമേഖല, ഉയർന്ന കിഴക്കൻ ഭൂമേഖല, പിന്നെ കിഴക്ക് റാബിഅ്-അൽ-ഖാലി. തീരഭാഗത്തുള്ള തിഹാമഹ് ("ചൂടൻ നിലങ്ങൾ") നിരപ്പായതും വളരെ വരണ്ട സമതലങ്ങളാണ്‌. വരണ്ടവയാണെങ്കിലും ലഗൂണുകളുടെ സാന്നിധ്യം ഇവിടെയുണ്ട്. ചന്ദ്രക്കലയുടെ ആകൃതിയിലുള്ള മണൽകുന്നുകൾ ഇവിടെ കാണാം. ജലത്തിന്റെ ബാഷ്പീകരണം വളരെ ഉയർന്ന നിരക്കിലായതു കാരണം ഉയർന്ന ഭൂപ്രദേശത്ത് നിന്നുള്ള അരുവികൾ ഒരിക്കലും കടലിലെത്തിചേരാറില്ല. കൂടാതെ അവ ഭൂഗർഭ ജലത്തിൽ മുഖ്യപങ്ക് വഹിക്കുന്നവയുമാണ്‌. നിലവിൽ ഇവയെ കൃഷി ആവശ്യത്തിനു വളരെകൂടുതൽ ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്നു. സനാആഅ് ന് 48 കി.മീ വടക്കുള്ള മദാറിൽ ദിനോസറിന്റെ കാല്പാടുകൾ കണ്ടെത്തിയിട്ടുമുണ്ട്, ഇതു സൂചിപ്പിക്കുന്നത് ഇവിടം മുൻപ് ചളിനിറഞ്ഞ സമതലമായിരുന്നു എന്നാണ്‌. തിഹാമ ചെന്നവസാനിക്കുന്നത് ഉയർന്ന പശ്ചിമ ഭൂപ്രദേശത്തിന്റെ കുത്തനെയുള്ള ചെരിവുകളിലാണ്‌. ഈ പ്രദേശങ്ങളിൽ ഭക്ഷ്യവസ്തുക്കളുടെ സാന്നിധ്യം കാരണമായി ജനങ്ങൾ കൂട്ടമായി താമസിക്കുന്നു, ഇവിടെയാണ്‌ അറേബ്യയിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ മഴ ലഭിക്കുന്നത്. ത‌അ്സിൽ 100 മുതൽ 760 മില്ലിമീറ്റർ വരെയും ഇബ്ബിൽ 1000 മി.മീ ന് മുകളിലും വാർഷികശരാശരി മഴ ലഭിക്കുന്നു. വളരെ വൈവിധ്യമാണ്‌ ഇവിടങ്ങളിലെ കൃഷി, സോർഘം (sorghum ) ആണ്‌ ഇവിടെ കൂടുതലും കാണപ്പെടുന്നത്. പരുത്തിയും പലതരത്തിലുള്ള പഴവർഗ്ഗങ്ങളും കൃഷിചെയ്തുവരുന്നു, മാങ്ങ ഇവിടെ വിലപിടിച്ച കാർഷികോല്പന്നമാണ്‌. പകൽസമയങ്ങളിൽ നല്ല ചൂടനുഭവപ്പെടുമെങ്കിലും രാത്രിയാവുന്നതോടെ താപനില ഗണ്യമായി കുറയുന്നു. ഉയർന്ന പ്രദേശങ്ങളിൽ കാലക്രമത്തിൽ ഒഴുകുന്ന അരുവികൾ കാണപ്പെടുന്നുവെങ്കിലും അവ ഒഴുകി കടലിൽ എത്തിച്ചേരുന്നില്ല, തിഹാമയിലെ ഉയർന്ന ബാഷ്പീകരണതോതാണിതിനു കാരണം. മധ്യഭാഗത്തു ഉന്നതപ്രദേശങ്ങൾ സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്നും ശരാശരി 2000 മീറ്റർ ഉയരമുള്ള ഫലകത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നവയാണ്‌. മഴ-നിഴൽ സ്വധീനം കാരണമായി പശ്ചിമ ഭാഗത്തെ ഉയർന്ന പ്രദേശങ്ങളേക്കാൾ വരണ്ട മേഖലയാണ്‌ ഇവ, എങ്കിലും അത്യാവശ്യം കൃഷിചെയ്യാനാവശ്യമായ മഴ ലഭിക്കാറുണ്ട്. ലോകത്തിലെ തന്നെ ഉയർന്ന താപനില വ്യത്യാസം ഇവിടെ അനുഭവപ്പെടുന്നു, പകൽ 30° സെൽഷ്യസും രാത്രി 0° സെൽഷ്യസുമാകുന്നത് സാധാരമാണ്‌. ജലസംഭരണം ജലസേചനത്തിനും ഗോതമ്പ് ബാർലി എന്നിവയുടെ കൃഷിക്കും സഹായിക്കുന്നു. ഈ മേഖലയിലാണ്‌ സന‌ആഅ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. 3,666 മീറ്റർ ഉയരമുള്ള ജബൽ-അൻ-നബി ഷുഐബ് ആണ്‌ രാജ്യത്തെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന ഭാഗം. കിഴക്കുവശത്തുള്ള റാബിഅ്-അൽ-ഖാലി ഇവയിൽനിന്നൊക്കെ താഴ്ന്നനിരപ്പിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു, ശരാശരി 1000 മീറ്റർ. മഴ തീരെ ഇല്ലാത്ത ഭാഗമാണിത്. == അവലംബം == <references/> {{ഏഷ്യ}} [[വർഗ്ഗം:ഏഷ്യൻ രാജ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പശ്ചിമേഷ്യൻ രാജ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഒന്നിലധികം വൻകരകളിലായി വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന രാജ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:യെമൻ]] [[വർഗ്ഗം:അറബ് ലീഗ് രാജ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയിൽ അംഗത്വമുള്ള രാജ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:മുസ്ലീം രാഷ്ട്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇസ്ലാമിക് റിപ്പബ്ലിക്കുകൾ]] eh895ylub7s84uqunhmwsl9qp6be3so 0 47329 4673283 4654062 2026-10-04T02:54:47Z Martinkottayam 84843 4673283 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Nilambur Aysha}} {{Infobox Person | name = നിലമ്പൂർ ആയിഷ | image = NILAMBUR AYISHA.jpg | image_size = 150px | caption = [[മലയാള നാടകം|മലയാള നാടക]]-[[മലയാള സിനിമ|ചലച്ചിത്ര]] അഭിനേത്രി | birth_place = നിലമ്പൂർ | death_place = | death_cause = | resting_place = | resting_place_coordinates = | residence = | nationality = [[ഇന്ത്യ]] | other_names = | known_for = നാടക ,സിനിമ നടി | education = | alma_mater = | employer = | occupation = | home_town = | title = | salary = | networth = | height = | weight = | term = | predecessor = | successor = | party = | boards = | religion = | spouse = | partner = | children = | parents = | relations = | signature = | website = | footnotes = }} ഒരു [[മലയാള നാടകം|മലയാള നാടക]]-[[മലയാള സിനിമ|ചലച്ചിത്ര]] അഭിനേത്രിയാണ് '''നിലമ്പൂർ ആയിഷ'''. [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം ജില്ലയിൽ]] [[നിലമ്പൂർ|നിലമ്പൂരിലെ]] സാധാരണ മുസ്‌ലിം കുടുംബത്തിലാണ് ആയിഷയുടെ ജനനം. രണ്ട് ആയിരം പതിനൊന്ന്-ലെ മികച്ച രണ്ടാമത്തെ നടിക്കുള്ള കേരള സർക്കാരിന്റെ പുരസ്കാരം ഇവർക്കു ലഭിച്ചു.<ref>{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/movies/malayalam/287826/ |title=ദിലീപ് നടൻ, ശ്വേത നടി, ഇന്ത്യൻ റുപ്പി മികച്ച ചിത്രം, മാതൃഭൂമി |access-date=2012-07-19 |archive-date=2014-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140305125805/http://www.mathrubhumi.com/movies/malayalam/287826 |url-status=dead }}</ref> ==ജീവിതരേഖ== [[1950]]-കളിൽ കേരളത്തിലാരംഭിച്ച രാഷ്‌ട്രീയ നാടക പ്രസ്ഥാനത്തിലൂടെയാണ്‌ നിലമ്പൂർ ആയിഷ അരങ്ങിലെത്തുന്നത്‌. [[ഇ.കെ. അയമു|ഇ.കെ. അയമുവിന്റെ]] ''ജ്ജ്‌ നല്ല മനിസനാവാൻ നോക്ക്‌'' ആയിരുന്നു ആയിഷ നടിച്ച ആദ്യനാടകം. മുസ്ലിം സമുദായത്തിൽനിന്ന് ഒരു വനിത നാടകരംഗത്തേക്ക് കടന്നതിന്റെ ഭാഗമായി ഒട്ടേറെ എതിർപ്പുകൾ ഇവർക്ക് നേരിടേണ്ടിവന്നു. ഇതിനെയെല്ലാം അതിജീവിച്ച് അമ്പതിലേറെ വർഷത്തോളം ഇവർ നാടകവേദിയിൽ തുടരുന്നു. നൂറിലേറെ നാടകങ്ങളുമായി പന്ത്രണ്ടായിരം-ലേറെ വേദികളിൽ ഇവർ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.<ref name =mathru1>{{cite web | url =http://www.mathrubhumi.com/static/others/newspecial/index.php?id=288029&cat=888 | title =ഇത് വൈകിയെത്തിയ വസന്തം:നിലമ്പൂർ ആയിഷ | date =2012 ജൂലൈ 20 | accessdate =ജൂലൈ 22, 2012 | publisher =മാതൃഭൂമി | language = | archive-date =2012-07-20 | archive-url =https://web.archive.org/web/20120720080518/http://www.mathrubhumi.com/static/others/newspecial/index.php?id=288029&cat=888 | url-status =dead }}</ref> മലയാള നാടകവേദിക്ക് നല്കിയ സമഗ്രസംഭാവനകളെ മാനിച്ച് [[2008]]-ൽ [[എസ്.എൽ. പുരം സദാനന്ദൻ പുരസ്കാരം]] നല്കി കേരള സർക്കാർ ഇവരെ ആദരിച്ചു.<ref name =mathru2>{{cite web | url =http://malayalam.webdunia.com/newsworld/news/keralanews/0808/15/1080815005_1.htm | title = എസ്‌.എൽ.പുരം പുരസ്‌കാരം നിലമ്പൂർ ആയിഷയ്‌ക്ക്‌ |date=2008 ഓഗസ്റ്റ് 15 | accessdate =ജൂലൈ 22, 2012 | publisher = മാതൃഭൂമി| language =}}</ref> ഇവർ ഏറെ നാൾ [[ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങൾ|ഗൾഫിൽ]] ജോലി ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. '''ജീവിതത്തിൻറെ അരങ്ങ്''' എന്ന പേരിൽ ആത്മ കഥ പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടു ==സിനിമകൾ== *''[[കണ്ടംവെച്ച കോട്ട്]]'' *''[[കുട്ടിക്കുപ്പായം]]''<ref name="മാധ്യമം">{{cite news|title = മദ്രാസ്‌ മെയിൽ|url = http://www.madhyamam.com/weekly/450|publisher = [[മാധ്യമം ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്]] ലക്കം 690|date = 2011 മെയ് 16|accessdate = 2013 മാർച്ച് 16|language = മലയാളം}}</ref> * ''[[സുബൈദ]]'' * ''[[കാത്തിരുന്ന നിക്കാഹ്]]'' *''[[പാലേരി മാണിക്യം]]'' *''[[ഊമക്കുയിൽ പാടുമ്പോൾ]]'' *ഉയിർ (2026) ==നാടകങ്ങൾ== *''[[ഇത് ഭൂമിയാണ്]]'' *''ഉള്ളത് പറഞ്ഞാൽ'' *''കരിങ്കുരങ്ങ്''<ref>{{cite news|title = കൺമഷി|url = http://www.madhyamam.com/weekly/1441|publisher = [[മാധ്യമം ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്]] ലക്കം 750|date = 2012 ജൂലൈ 09|accessdate = 2013 മെയ് 08|language = മലയാളം}}</ref> * ''[[ഈ ദുനിയാവിൽ ഞാനൊറ്റയ്ക്കാണ്]]'' ==പുരസ്കാരം== *മികച്ച നടിക്കുള്ള സംസ്ഥാന സംഗീത നാടക അക്കാദമി പുരസ്കാരം (2002)<ref>{{cite news|title=കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമി പുരസ്കാരങ്ങൾ|url=http://www.keralasangeethanatakaakademi.com/images/fellowship/award_02.jpg|accessdate=2013 ഓഗസ്റ്റ് 19|newspaper=കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമി|date=2013 ഓഗസ്റ്റ് 19|archive-date=2013-08-19|archive-url=https://archive.today/20130819125942/http://www.keralasangeethanatakaakademi.com/images/fellowship/award_02.jpg|url-status=bot: unknown}}</ref> *സമഗ്രസംഭാവനയ്ക്കുമുള്ള [[എസ്.എൽ. പുരം സദാനന്ദൻ പുരസ്കാരം]] *മികച്ച രണ്ടാമത്തെ നടിക്കുള്ള കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം - രണ്ട് ആയിരം പതിനൊന്ന് ==അവലംബം== <references/> ==പുറം കണ്ണികൾ== * [http://www.deshabhimani.com/periodicalContent4.php?id=519] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304220341/http://www.deshabhimani.com/periodicalContent4.php?id=519 |date=2016-03-04 }} സായാഹ്നത്തിലെ അഭ്രശോഭ - എ പി സജിഷ [[വർഗ്ഗം:ജനിച്ച വർഷം ഇല്ലാത്ത ജീവചരിത്രലേഖനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ജനിച്ച ദിവസം ഇല്ലാത്ത ജീവചരിത്രലേഖനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളനാടകനടിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:മലപ്പുറം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മികച്ച രണ്ടാമത്തെ നടിക്കുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:എസ്.എൽ.പുരം സദാനന്ദൻ പുരസ്‌കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മികച്ച നടിക്കുള്ള കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] gkovuflvzq6l3l3wx0jn3lrrx2tevti 0 49257 4673267 4629164 2026-10-04T01:56:25Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4673267 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Jishnu}} {{featured}} {{Infobox person | name = ജിഷ്ണു രാഘവൻ | image = [[File:Jishnu Raghavan 1.png|thumb|250px|''2002ൽ ജിഷ്ണു'']]| | birth_name = ജിഷ്ണു ആലിങ്കിൽ | birth_date = ഏപ്രിൽ 23 | birth_place = [[കണ്ണൂർ]], <br> [[കേരളം]], [[ഇന്ത്യ]] | death_date = മാർച്ച് 25, 2016 (വയസ്സ് 36) | death_place = [[കൊച്ചി]], [[കേരളം]], [[ഇന്ത്യ]] | occupation = {{hlist|നടൻ|മെക്കാനിക്കൽ എഞ്ചിനീയർ|സാമൂഹിക പ്രവർത്തകൻ}} | yearsactive = 1987; 2002–2016 | spouse = ധന്യ രാജൻ | parents = [[രാഘവൻ (നടൻ)|രാഘവൻ]] <br> ശോഭ | height = 1.89 m<ref>http://www.imdb.com/name/nm1517703/</ref> | relatives = ജ്യോത്സ്ന (സഹോദരി) <br> [[നൈല ഉഷ]] (കസിൻ) }} '''ജിഷ്ണു രാഘവൻ ആലിങ്കിൽ''' (23 ഏപ്രിൽ 1979 - 25 മാർച്ച് 2016), <ref>{{Cite web|url=https://www.ritzmagazine.in/actor-jishnu-raghavan-still-an-inspiration/|title=Actor Jishnu Raghavan still an inspiration|website=ritzmagazine.in|date=25 March 2016|language=en}}</ref> '''ജിഷ്ണു''' എന്നറിയപ്പെടുന്നു , പ്രധാനമായും മലയാളം സിനിമകളിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട ഒരു ഇന്ത്യൻ നടനായിരുന്നു . നടൻ രാഘവന്റെ മകനായിരുന്നു . തന്റെ ആദ്യ ചിത്രമായ ''[[നമ്മൾ]]'' (2002)<ref>{{Cite web|url=https://www.sify.com/movies/nammal-review-malayalam-pcluy2cdbfgbg.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20220512003335/https://www.sify.com/movies/nammal-review-malayalam-pcluy2cdbfgbg.html|url-status=dead|archive-date=12 May 2022|title=Nammal|work=[[Sify]]|date=24 April 2003}}</ref> എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് അദ്ദേഹം കൂടുതൽ അറിയപ്പെടുന്നത്, അതിന് മികച്ച നടനുള്ള കേരള ഫിലിം ക്രിട്ടിക്‌സ് അസോസിയേഷൻ അവാർഡും മികച്ച പുരുഷ നവാഗതത്തിനുള്ള മാതൃഭൂമി ഫിലിം അവാർഡും ലഭിച്ചു. ''[[:en:Traffic (2016 film)|ട്രാഫിക്]] (2016)<ref>{{cite news |url=http://www.hindustantimes.com/movie-reviews/traffic-review-tight-screenplay-stellar-performance-make-this-a-must-watch/story-MgoVinQ7aH079d4yOARlUJ.html |title=Traffic review: Tight script, stellar performances make it a must-watch |date=6 May 2016 |newspaper=[[Hindustan Times]] |accessdate=29 August 2017}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/malayalam-film-actor-jishnu-raghavan-dies/articleshow/51546874.cms|title=Malayalam film actor Jishnu Raghavan dies|website=The Times of India|date=25 March 2016|language=en}}</ref> ==ആദ്യകാല ജീവിതവും വിദ്യാഭ്യാസവും== ചലച്ചിത്ര നടനും സംവിധായകനുമായ രാഘവന്റെയും ശോഭയുടെയും മകനാണ് ജിഷ്ണു . ചെന്നൈയിലും പിന്നീട് തിരുവനന്തപുരത്തെ ഭാരതീയ വിദ്യാഭവനിലും സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം നടത്തി . കോഴിക്കോട് നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്‌നോളജിയിൽ മെക്കാനിക്കൽ എഞ്ചിനീയറിംഗിൽ ബി.ടെക് പഠിച്ചു .<ref>{{cite web|url=https://www.samakalikamalayalam.com/chalachithram-film/2021/sep/24/producer-jolly-joseph-about-jishnus-father-raghavan-and-other-old-artist-131461.html|title='വല്ലപ്പോഴും കിട്ടുന്ന അവസരങ്ങൾ കൊണ്ടാണ് രാഘവേട്ടൻ ജീവിക്കുന്നത്, ജിഷ്ണു ഉണ്ടായിരുന്നെങ്കിലോ?'; കുറിപ്പ്|website=samakalikamalayalam.com |language=ml}}</ref><ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/i-used-to-love-housework-jishnu-raghavan/articleshow/51310883.cms?from=mdr|title=I used to love housework: Jishnu Raghavan|website=The Times of India|date=24 January 2017 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/it-is-difficult-to-believe-jishnu-is-no-more-raghavan/articleshow/52007649.cms|title=It is difficult to believe Jishnu is no more: Raghavan|website=timesofindia.indiatimes.com|date=27 April 2016|language=en}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/jishnu-gifts-a-cup-of-tea-to-his-parents/articleshow/49712472.cms|title=Jishnu gifts a cup of tea to his parents|website=timesofindia.indiatimes.com|date=8 November 2015|language=en}}</ref> ==അഭിനയ ജീവിതം== ===1987; 2002–2006: അരങ്ങേറ്റവും മുന്നേറ്റവും=== 1987-ൽ അച്ഛൻ സംവിധാനം ചെയ്ത കിളിപ്പാട്ട് എന്ന ചിത്രത്തിലാണ് ജിഷ്ണു ആദ്യമായി ബാലതാരമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടത്, അത് ഇന്ത്യൻ പനോരമയിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 2002-ൽ നവാഗതനായ സിദ്ധാർത്ഥ് ഭരതനൊപ്പം കമൽ സംവിധാനം ചെയ്ത നമ്മൾ എന്ന ചിത്രത്തിലെ നായകനായി മോളിവുഡിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചു, അത് അദ്ദേഹത്തിന് അംഗീകാരം നേടിക്കൊടുത്തുകൊണ്ട് വാണിജ്യ വിജയമായി മാറി. ഈ ചിത്രത്തിലെ അഭിനയത്തിന് മാതൃഭൂമി ഫിലിം അവാർഡുകളും മികച്ച നവാഗത നടനുള്ള കേരള ഫിലിം ക്രിട്ടിക്‌സ് അവാർഡും ലഭിച്ചു. വാളത്തോട്ട് തിരിഞ്ഞാൽ നാലമത്തെ വീട് , ചൂണ്ട , സ്വാതന്ത്ര്യം , പറയം എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലെ നായക വേഷങ്ങളിലൂടെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കരിയർ തുടർന്നു., ടൂ വീലറും ഞാണും . തുടർന്ന് ദിലീപിനൊപ്പം നേരറിയൻ സിബിഐ, പൗരൻ , യുഗപുരുഷൻ എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലും ചക്കരമുത്ത് എന്ന ചിത്രത്തിലെ നെഗറ്റീവ് റോളിലും അദ്ദേഹം അഭിനയിച്ചു .<ref>{{Cite web|url=https://www.rediff.com/movies/2006/nov/10chak.htm|title = Lohithadas disappoints with Chakkaramuthu |author=Paresh C Palicha |website=Rediff |date=10 November 2006}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/say-no-to-hartal-jishnu/articleshow/46862151.cms|title=Say no hartal: Jishnu|website=timesofindia.indiatimes.com|date=9 April 2015|language=en}}</ref><ref name="hindu">{{cite web|url= http://www.thehindu.com/thehindu/fr/2005/08/26/stories/2005082601050100.htm|title= The trio in action again|date=26 August 2005|accessdate=6 November 2016|author=Prema Manmadhan|archive-date=6 December 2017|url-status= dead|work= [[The Hindu]]|archiveurl= https://web.archive.org/web/20171206100917/http://www.thehindu.com/thehindu/fr/2005/08/26/stories/2005082601050100.htm }}</ref><ref name="sify">{{cite web|url= http://www.sify.com/movies/nerariyan-cbi-review-malayalam-pclvModhgbebf.html|title=Nerariyan CBI|date=10 September 2005|accessdate=11 November 2016|agency=[[Sify]]|author=Moviebuzz|archive-date=6 December 2017|archiveurl= https://web.archive.org/web/20171206093508/http://www.sify.com/movies/nerariyan-cbi-review-malayalam-pclvModhgbebf.html }}</ref> ===2012–2014: ഇടവേളയും തിരിച്ചുവരവും=== അംഗീകാരമില്ലാത്ത കുറച്ച് സിനിമകൾക്കൊപ്പം, ഗ്രാമീണ മേഖലകളിൽ ഇൻഫർമേഷൻ ടെക്നോളജി വികസിപ്പിക്കുന്നതിനായി അദ്ദേഹം സിനിമാ വ്യവസായത്തിൽ നിന്ന് ഒരു ഇടവേള എടുത്തു. പിന്നീട് ചലച്ചിത്രരംഗത്തേക്ക് തിരിച്ചെത്തിയ അദ്ദേഹം നിദ്ര , ഓർഡിനറി , ബാങ്കിംഗ് അവേഴ്‌സ് മുതൽ വരെ ഉസ്താദ് ഹോട്ടലിൽ അതിഥി വേഷം ചെയ്തു 2012-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ പ്രഭുവിന്റെ മക്കളിൽ അഭിനയിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തിന് അവസരം ലഭിച്ചു. 2013-ൽ അന്നും ഇന്നും എന്നും , റെബേക്ക ഉതുപ്പ് കിഴക്കേമല എന്നീ ചിത്രങ്ങളിൽ അദ്ദേഹം പ്രധാന വേഷങ്ങൾ ചെയ്തു . മുംബൈയിലെ ബാരി ജോൺ തിയേറ്റർ സ്റ്റുഡിയോയിലും അഭിനയം പരീക്ഷിച്ചു. അതേ വർഷം തന്നെ അദ്ദേഹം തന്റെ വരാനിരിക്കുന്ന ചിത്രങ്ങളായ മിസ്ഫിറ്റ് , സിദ്ധാർത്ഥ ശിവ , ഇന്ത്യൻ കോഫി ഹൗസ് , ഐഫോൺ എന്നിവയ്‌ക്കൊപ്പം തന്റെ പിതാവ് രാഘവനും വിനീതിനുമൊപ്പം ഒപ്പുവച്ചു , എന്നാൽ ഈ ചിത്രങ്ങൾ തിയേറ്ററുകളിൽ റിലീസ് ചെയ്തിരുന്നില്ല. 2014.<ref name=TH>Vijay George (23 February 2012). [http://www.thehindu.com/arts/cinema/article2923500.ece "An emotional journey"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224205647/http://www.thehindu.com/arts/cinema/article2923500.ece |date=2012-02-24 }}. ''[[The Hindu]]''. Retrieved 11 November 2012.</ref>''<ref>{{Cite web|url=https://www.ibtimes.co.in/actor-jishnu-raghavan-dies-celebs-offer-condolences-672075|title=Actor Jishnu Raghavan dies; celebs offer condolences|website=ibtimes.co.in|date=25 March 2023|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/jishnu-raghavan-is-a-cancer-survivor-/articleshow/30038868.cms|title=Jishnu Raghavan is a cancer survivor!|website=timesofindia.indiatimes.com|date=8 February 2014|language=en}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/jishnu-to-play-the-lead-in-i-phone/articleshow/22938701.cms?from=mdr|title=Jishnu to play the lead in I Phone|website=The Times of India|date=23 September 2013 |language=en}}</ref> ===2014–2016: ആരോഗ്യ രോഗവും അവസാന ചിത്രവും=== ക്യാൻസറുമായുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആദ്യ പോരാട്ടത്തിനിടെ, അദ്ദേഹത്തിന്റെ സുഹൃത്തുക്കൾ സ്‌പീച്ച്‌ലെസ്സ് എന്ന പേരിൽ ഒരു ഹ്രസ്വചിത്രം നിർമ്മിച്ചു ഇത് ക്യാൻസർ ബാധിച്ച് ജീവിതം മാറ്റിമറിച്ച ഒരു കോളേജ് അധ്യാപകനെക്കുറിച്ചാണ്. ജിഷ്ണുവിന്റെ സുഹൃത്ത് കൂടിയായ ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാതാവ് ഷഫീർ സെയ്ത്താണ് ഈ ഹ്രസ്വചിത്രത്തിലെ നായകൻ . ചികിത്സ തുടരുന്നതിന് മുമ്പ്, ലക്ഷ്മി പ്രിയ ചന്ദ്രമൗലിയ്‌ക്കൊപ്പം 2015ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ കള്ളപ്പാടം എന്ന ചിത്രത്തിലെ നായകനായി കോളിവുഡ് അരങ്ങേറ്റം പൂർത്തിയാക്കി , ഇതിന് നല്ല അവലോകനങ്ങൾ ലഭിച്ചു . 2016-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ട്രാഫിക് എന്ന ചിത്രത്തിലെ നെഗറ്റീവ് റോളിലൂടെയാണ് അദ്ദേഹം ബോളിവുഡിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്, അത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ അവസാന ചിത്രമായിരുന്നു. ഷോർട്ട് ഫിലിമിലും അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്ആദർശ് ബാലകൃഷ്ണയ്‌ക്കൊപ്പമുള്ള കർമ്മ ഗെയിംസ് , 2013-ൽ ചിത്രീകരിച്ച് 2017-ൽ പുറത്തിറങ്ങി. ഇത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആദ്യ സംവിധാന സംരംഭമായിരുന്നു. ഈ ഹ്രസ്വചിത്രം പ്രകാശനം ചെയ്തുകൊണ്ട് ആദർശ് ബാലകൃഷ്ണ ജിഷ്ണുവിന് ആദരാഞ്ജലികൾ അർപ്പിച്ചു.<ref>{{cite news|last1=Ramachandran|first1=Mythily|title=Kallappadam a story of survival in the industry|url=http://gulfnews.com/life-style/celebrity/desi-news/south-india/kallappadam-a-story-of-survival-in-the-industry-1.1474742|access-date=20 March 2015|work=[[Gulf News]]|date=19 March 2015}}</ref><ref name="deccanchronicle">{{cite web|url=http://www.deccanchronicle.com/150321/entertainment-movie-review/article/movie-review-kallappadam-solid-piece-writing|work=Deccan Chronicle|title=Movie review 'Kallappadam': A solid piece of writing|access-date=10 November 2016}}</ref><ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/speechless-short-film-about-actor-jishnu/articleshow/38917407.cms|title='Speechless' short film about actor Jishnu|website=The Times of India|date=23 July 2014 |language=en}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.newindianexpress.com/cities/kochi/2016/mar/27/Jishnu-Raghavan-Leaves-the-Stage-Mid-show-916513.html|title=Jishnu Raghavan Leaves the Stage Mid-show|website=The New Indian Express|date=27 March 2016 |language=en}}</ref><ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/prithviraj-bemoans-jishnus-demise/articleshow/51562295.cms|title=Prithviraj bemoans Jishnu's demise|website=The Times of India|date=26 March 2016|language=en}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.ibtimes.co.in/actor-jishnu-raghavans-inspiring-facebook-post-icu-will-make-your-day-669975|title=Actor Jishnu Raghavan's inspiring Facebook post from ICU will make your day|website=ibtimes.co.in|date=9 March 2016|language=en}}</ref> ==വ്യക്തിജീവിതം== കോളേജിൽ ജൂനിയറും ആർക്കിടെക്റ്റുമായ തന്റെ ദീർഘകാല കാമുകി ധന്യ രാജനെ 2007-ൽ വിവാഹം കഴിച്ചു. <ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/morning-jishnu-will-text-me-that-i-am-there-dhanya/articleshow/55558699.cms|title=Every day Jishnu used to text me he is alive|website=The Times of India|date=22 November 2016 |language=en}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.thenewsminute.com/kerala/jishnus-indomitable-spirit-cancer-struck-malayali-actor-and-his-inspiring-online-posts-40037|title=Jishnu's indomitable spirit: The cancer-struck Malayali actor and his inspiring online posts|website=thenewsminute.com|date=9 March 2016 |language=en}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.kairalinewsonline.com/2016/03/26/42762.html|title=തകർത്ത് വാരിയ കൗമാരം; തളരാത്ത യൗവനം; ജിഷ്ണുവിന്റെ അപൂർവചിത്രങ്ങൾ കാണാം|website=kairalinewsonline.com|date=21 November 2016|language=ml}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==മരണം== 2014-ൽ ജിഷ്ണുവിന് കാൻസർ ഉണ്ടെന്ന് കണ്ടെത്തി. കാൻസർ ഭേദമാകുകയും പിന്നീട് 2015-ൽ വീണ്ടും രോഗം ബാധിക്കുകയും ചെയ്തു അതിന് അദ്ദേഹം ചികിത്സ നടത്തി. 2016 മാർച്ച് 25 ന് കൊച്ചിയിലെ അമൃത ഹോസ്പിറ്റലിൽ വച്ച് 36 ആം വയസ്സിൽ അദ്ദേഹം മരിച്ചു .<ref>{{cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/mollywood/270316/buddies-tribute-to-warrior-pal-jishnu.html|title=Buddies' tribute to warrior pal Jishnu|website=Deccan Chronicle|date=27 March 2016 |language=en}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.ndtv.com/entertainment/what-jishnu-raghavan-posted-on-facebook-days-before-he-died-1290548|title=What Jishnu Raghavan Posted on Facebook Days Before he Died|website=ndtv.com|date=26 March 2016 |language=en}}</ref><ref>{{cite web|url=https://malayalam.samayam.com/malayalam-cinema/celebrity-news/actress-jomol-shared-a-memory-about-late-actor-jishnu-raghavan/articleshow/100986870.cms|title=മരിച്ചു കിടക്കുന്നതാണ് കണ്ടത്! അറിഞ്ഞപ്പോൾ തന്നെ ഹോസ്പിറ്റലിൽ പോയി;ജിഷ്ണുവിന്റെ ഓർമ്മയിൽ ജോമോൾ!|website=malayalam.samayam.com|date=14 June 2023|language=ml}}</ref> ==ഫിലിമോഗ്രഫി== ===ഫിലിമുകൾ=== {| class="wikitable" |- ! വർഷം ! ചലച്ചിത്രം ! കഥാപാത്രം ! ഭാഷ ! റഫ. |- |- | 1987 | ''കിളിപ്പാട്ട്'' | കുട്ടി | മലയാളം അരങ്ങേറ്റം | <ref name="jishn">{{cite news|title=A promising career cut short by cancer |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malayalam-actor-jishnu-raghavan-a-promising-career-cut-short-by-cancer/article8401215.ece|work=The Hindu|date=27 Mar 2016}}</ref> |- | 2002 | ''[[നമ്മൾ]]'' |ശിവൻ | മലയാളം | <ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/movies/movie-news/jishnu-nammal-and-ordinary-films.html#|title=‘നമ്മളി’ലൊരാളായി, തികച്ചും ‘ഓർഡിനറി’യായി|website=www.manoramaonline.com|date=25 March 2016|language=ml}}</ref> |- | rowspan="2"|2003 | ''[[ചൂണ്ട (ചലച്ചിത്രം)|ചൂണ്ട]]'' |ദേവൻ | മലയാളം | <ref>{{Cite web|url=https://www.deccanherald.com/india/malayalam-actor-loses-battle-to-cancer-517074.html|title=Malayalam actor loses battle to cancer|website=www.deccanherald.com|date=25 March 2016|language=en}}</ref> |- | ''[[വലത്തോട്ട് തിരിഞ്ഞാൽ നാലാമത്തെ വീട്]]'' |അജിത് ശേഖർ | മലയാളം | <ref>{{Cite web|url=https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2022/12/21/actress-bhavana-posts-throwback-picture-debut-movie-nammal-jishnu-kamal.html|title='Couldn't have asked for a better debut'. Bhavana posts throwback pic from 20 years ago|website=www.onmanorama.com|date=21 December 2022|language=en}}</ref> |- | rowspan="2"|2004 | ''[[പറയാം]]'' |രാജു | മലയാളം | <ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/bhavana-menon-on-20-years-of-nammal-i-still-remember-the-way-i-sulked-when-they-finished-my-make-up-saying-no-one-is-gonna-recognize-me/articleshow/96361587.cms|title=Bhavana Menon on 20 years of ‘Nammal’: I still remember the remember the way I sulked when they finished my make-up, saying, ‘no one is gonna recognize me’|website=timesofindia.indiatimes.com|date=20 December 2022|language=en}}</ref> |- | ''[[ഫ്രീഡം]]'' | ലാലൻ | മലയാളം | <ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/malayalam/freedom-on-mazhavil-manorama/articleshow/49748425.cms|title=Freedom on Mazhavil Manorama|website=The Times of India|date=18 November 2015 |language=en}}</ref> |- | rowspan="2"|2005 | ''[[നേരറിയാൻ സി.ബി.ഐ.]]'' |സായികുമാർ | മലയാളം | <ref name="hindu 2">{{cite web|url=http://www.thehindu.com/thehindu/fr/2005/12/30/stories/2005123001380100.htm|title=Boom year for mollywood|work=[[The Hindu]]|date=30 December 2005| archive-date=6 December 2017|url-status=dead|archiveurl= https://web.archive.org/web/20171206095725/http://www.thehindu.com/thehindu/fr/2005/12/30/stories/2005123001380100.htm }}</ref> |- | ''[[പൗരൻ (ചലച്ചിത്രം)|പൗരൻ]]'' |വിദ്യാർത്ഥി നേതാവ് | മലയാളം | <ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/regional/movie-details/news-interviews/follow-your-dream-and-money-will-follow-jishnu/articleshow/10325184.cms|title=Follow your dream and money will follow|website=timesofindia.indiatimes.com|date=12 October 2011|language=en}}</ref> |- | 2006 | ''[[ചക്കരമുത്ത്]]'' |ജീവൻ ജോർജ് | മലയാളം | <ref>{{Cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/mollywood/250316/malayalam-actor-jishnu-raghavan-passes-away-battling-cancer.html|title=Malayalam actor Jishnu Raghavan passes away battling cancer|website=www.deccanchronicle.com|date=25 March 2016|language=en}}</ref> |- | 2008 | ''ഞാൻ'' | ജിഷ്ണു | മലയാളം |<ref>{{Cite web|url=https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/jishnu-raghavan-actor-malayalam-film-mollywood-deaths.html|title=5 memorable faces of Jishnu|website=www.onmanorama.com|date=25 March 2016|language=en}}</ref> |- | 2010 | ''[[യുഗപുരുഷൻ]]'' |അയ്യപ്പൻ | മലയാളം | <ref>{{Cite web|url=https://www.sify.com/movies/yugapurushan-review-malayalam-pclx1Iefihbeg.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20220325082014/https://www.sify.com/movies/yugapurushan-review-malayalam-pclx1Iefihbeg.html|url-status=dead|archive-date=25 March 2022|title=Yugapurushan|website=Sify.com|access-date=8 April 2022}}</ref> |- | rowspan="4"|2012 | ''[[നിദ്ര (2012)|നിദ്ര]]'' |വിശ്വൻ | മലയാളം |<ref>Sanjith Sidhardhan (13 February 2012). [https://web.archive.org/web/20131109162805/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-02-13/news-interviews/31054320_1_siddharth-bharathan-flick-movies "Jishnu returns for meaningful cinema"]. ''[[The Times of India]]''. Retrieved 11 November 2012.</ref> |- | ''[[ഓർഡിനറി]]'' |ജോസ് മാഷ് | മലയാളം |<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/regional/movie-details/news-interviews/jishnu-returns-after-the-break/articleshow/10218747.cms|title=Jishnu returns, after the break|website=timesofindia.indiatimes.com|date=3 October 2011|language=en}}</ref> |- | ''[[ഉസ്താദ് ഹോട്ടൽ]]'' |മെഹറൂഫ് | മലയാളം |<ref>{{Cite web|title=Ustad Hotel&nbsp;–Super Opening|url=http://www.sify.com/movies/ustad-hotel-super-opening-news-malayalam-mhekURdcejcsi.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20160316121311/http://www.sify.com/movies/ustad-hotel-super-opening-news-malayalam-mhekURdcejcsi.html|archive-date=16 March 2016|access-date=2016-03-09|website=[[Sify]]}}</ref> |- |''[[ബാങ്കിംഗ് അവേഴ്സ് 10 ടു 4]] '' |അവിനാഷ് ശേഖർ | മലയാളം |<ref name="Review 2">{{cite web|title=Movie Review: Banking Hours|url=http://www.sify.com/movies/banking-hours-10-4-review-malayalam-15009384.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20130327023253/http://www.sify.com/movies/banking-hours-10-4-review-malayalam-15009384.html|url-status=dead|archive-date=27 March 2013|author=Moviebuzz|website=[[Sify]]|date=6 October 2012|accessdate=7 October 2012}}</ref> |- | rowspan="3"|2013 | ''[[പ്ലേയേഴ്സ്]]'' |ഹരികൃഷ്ണൻ | മലയാളം |<ref>{{cite web|url=https://www.malayalachalachithram.com/listsongs.php?m=3633|title=Players|publisher=malayalachalachithram.com}}</ref> |- | ''[[അന്നും ഇന്നും എന്നും]]'' | ശ്രീധർ | മലയാളം |<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/rajesh-nairs-new-film-is-for-all-generations/articleshow/13409640.cms?from=mdr|title=Rajesh Nair's new film is for all generations|website=timesofindia.indiatimes.com|date=9 June 2012|language=en}}</ref> |- | ''[[റെബേക്ക ഉതുപ്പ് കിഴക്കേമല]] '' |കുരുവിള കാട്ടിങ്ങൽ | മലയാളം |<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/rebecca-uthup-kizhakkemala-inspired-by-the-story-of-gold/articleshow/17900303.cms|title=Rebecca Uthup Kizhakkemala inspired by the story of Gold|website=timesofindia.indiatimes.com|date=6 January 2013|language=en}}</ref> |- |2015 |''[[കല്ലപ്പാടം]]'' |അരുൺ |തമിഴ് അരങ്ങേറ്റം |<ref name="indiatimes">{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movie-reviews/Kallappadam/movie-review/46646386.cms|publisher=timesofindia.indiatimes.com|title=Kallappadam Movie Review, Trailer, & Show timings at Times of India|newspaper=The Times of India |access-date=10 November 2016}}</ref> |- |2016 |''[[ട്രാഫിക്]]'' |ഹേമാൻ |ഹിന്ദി അരങ്ങേറ്റം |<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/jishnu-to-make-his-bollywood-debut/articleshow/25937809.cms|title=Jishnu to make his Bollywood debut|website=timesofindia.indiatimes.com|date=17 November 2013|language=en}}</ref> |} ===ഷോർട്ട് ഫിലിമുകൾ=== {| class="wikitable" ! വർഷം ! തലക്കെട്ട് ! ഭാഷ ! കുറിപ്പുകൾ ! റഫ. |- | 2017 | ''കർമ്മ ഗെയിമുകൾ'' | ഹിന്ദി | പ്രധാന വേഷം | <ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/news/karma-games-is-my-tribute-to-jishnu-aadarsh/articleshow/62025622.cms|title=Karma Games is my tribute to Jishnu: Aadarsh|website=The Times of India|date=11 December 2017 |language=en}}</ref> |- |} ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== {| class="wikitable" !വർഷം !വിഭാഗം !ഒരു സിനിമ !ഫലം |- ! style="background:#bfd7ff;" colspan="4" |''ഏഷ്യാനെറ്റ് ഫിലിം അവാർഡുകൾ'' |- |2002 |ഏറ്റവും ജനപ്രിയ അഭിനേതാക്കൾ |''നമ്മൽ'' |{{won}} |- |2002 |ഈ വർഷത്തെ യൂത്ത് ഐക്കൺ |''നമ്മൽ'' |{{won}} |- |2003 |മികച്ച നടൻ |''നേർത്ത'' |{{nom}} |- |2006 |പ്രത്യേക ജൂറി പുരസ്കാരത്തെ ആദരിക്കുന്നു |''നേരറിയൻ സി.ബി.ഐ'' |{{won}} |- |2006 |മികച്ച സ്വഭാവ നടൻ |''നേരറിയൻ സി.ബി.ഐ'' |{{won}} |- |2007 |അഭിനയത്തിനുള്ള പ്രത്യേക ജൂറി അവാർഡ് |''ചക്കര മുത്തു'' |{{nom}} |- |2013 |മികച്ച സഹനടൻ |''സാധാരണ'' |{{won}} |- ! style="background:#bfd7ff;" colspan="4" |''കേരള ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് അസോസിയേഷൻ അവാർഡുകൾ'' |- |2002 |മികച്ച നടൻ |''നമ്മൽ'' |{{won}} |- |2007 |അഭിനയത്തിനുള്ള പ്രത്യേക ജൂറി അവാർഡ് |''ചക്കര മുത്തു'' |{{won}} |- |2012 |മികച്ച രണ്ടാമത്തെ നടൻ |''ബാങ്കിംഗ് സമയം 10 ​​മുതൽ 4 വരെ'' |{{won}} |- |2014 |മികച്ച നടൻ |''അന്നും ഇന്നും എന്നും'' |{{won}} |- ! style="background:#bfd7ff;" colspan="4" |''ഫിലിംഫെയർ അവാർഡുകൾ സൗത്ത്'' |- |2003 |മികച്ച നടൻ - മലയാളം |''നമ്മൽ'' |{{won}} |- |2006 |മികച്ച സഹനടൻ |''നേരറിയൻ സി.ബി.ഐ'' |{{won}} |- |2013 |മികച്ച സഹനടൻ |''നിദ്ര'' |{{nom}} |- ! style="background:#bfd7ff;" colspan="4" |''SIIMA അവാർഡ്'' |- |2012 |മികച്ച സഹനടൻ - മലയാളം |''നിദ്ര'' |{{won}} |- |2015 |മികച്ച പുരുഷ അരങ്ങേറ്റം - തമിഴ് |''കല്ലപ്പാടം'' |{{nom}} |- ! style="background:#bfd7ff;" colspan="4" |''വനിതാ ഫിലിം അവാർഡ്'' |- |2013 |മികച്ച സഹനടൻ |''നിദ്ര'' |{{won}} |- |2014 |പ്രത്യേക ഷോ (പുരുഷന്മാർ) |''അന്നും ഇന്നും എന്നും'' |{{won}} |- ! style="background:#bfd7ff;" colspan="4" |''മാതൃഭൂമി ഫിലിം അവാർഡ്'' |- |2003 |മികച്ച പുരുഷ അരങ്ങേറ്റം |''നമ്മൽ'' |{{won}} |- ! style="background:#bfd7ff;" colspan="4" |''സീ സിനി അവാർഡുകൾ'' |- |2017 |മികച്ച സഹനടൻ - പുരുഷൻ |''ഗതാഗതം'' |{{nom}} |} ==അവലംബം== <references/> == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == *[http://www.imdb.com/name/nm1517703/ ജിഷ്ണു IMDB ൽ] *[http://www.indiaglitz.com/channels/malayalam/article/34314.html ജിഷ്ണുവിന്റെ തിരിച്ചു വരവ്!] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080317031843/http://www.indiaglitz.com/channels/malayalam/article/34314.html |date=2008-03-17 }} {{Wikiquote|ജിഷ്ണു രാഘവൻ}} {{Commons category|Jishnu (actor)}} {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:ജനിച്ച വർഷം ഇല്ലാത്ത ജീവചരിത്രലേഖനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഏപ്രിൽ 23-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:2016-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മാർച്ച് 25-ന് മരിച്ചവർ]] fbpmw6gpgjqgszuog9pma3ye4rit5ui 0 51256 4673292 4670855 2026-10-04T03:08:49Z ~2026-53304-92 223759 /* അൽഫോൻസാ സൂക്തങ്ങൾ */ 4673292 wikitext text/x-wiki {{copy edit|for=വിജ്ഞാനകോശ സ്വഭാവമില്ല. അത്|date=2026 സെപ്റ്റംബർ}} {{prettyurl|Alphonsamma}}{{Infobox Saint |name=വിശുദ്ധ അൽഫോൻസാമ്മ |birth_date=[[ഓഗസ്റ്റ് 19]], [[1910]] |death_date=[[ജൂലൈ 28]], [[1946]] |feast_day=[[ജൂലൈ 28]] |venerated_in=[[കത്തോലിക്കാസഭ]] |image=alphonsama.jpg |imagesize=150 px |caption='''അൽഫോൺസാ മുട്ടത്തുപാടം''' |birth_place=[[കോട്ടയം ജില്ല]], [[കേരളം]], [[ഇന്ത്യ]] |death_place=[[ഭരണങ്ങാനം]] |titles=[[വിശുദ്ധപദവി|വിശുദ്ധപദവിയിലേയ്ക്ക്]] ഉയർത്തപ്പെടുന്ന ആദ്യത്തെ ഇന്ത്യൻവനിത |beatified_date=February [[1986]] |beatified_place=[[കോട്ടയം]] |beatified_by=[[ജോൺ പോൾ രണ്ടാമൻ മാർപ്പാപ്പ]] |canonized_date=[[ഒക്ടോബർ 12]], [[2008]] |canonized_place= |canonized_by=[[ബെനഡിക്ട് പതിനാറാമൻ മാർപ്പാപ്പ]] |attributes= |patronage= ശാരീരികവും അല്ലാത്തതുമായ രോഗശാന്തി,<br />മാതാപിതാക്കളുടെ ദീർഘായുസ്സ്<br /> |major_shrine= |suppressed_date= |issues= |prayer= |prayer_attrib= }} [[കത്തോലിക്കാസഭ|കത്തോലിക്കാസഭയിലെ]] ഒരു വിശുദ്ധയും ഭാരതത്തിൽനിന്ന് വിശുദ്ധപദവിയിലേയ്ക്ക് ഉയർത്തപ്പെട്ട ആദ്യവനിതയുമാണ്‌ '''വിശുദ്ധ അൽഫോൻസാമ്മ''' എന്നറിയപ്പെടുന്ന '''അന്നക്കുട്ടി മുട്ടത്തുപാടം''' (ജീവിതകാലം: [[1910]] [[ഓഗസ്റ്റ് 19]] – [[1946]] [[ജൂലൈ 28]]). ഇന്ത്യൻ തപാൽസ്റ്റാമ്പിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട ആദ്യത്തെ മലയാളി വനിതയാണ് അൽഫോൻസാമ്മ. ==ജീവിതരേഖ== [[പ്രമാണം:Bharananganam01.jpg|thumb|right|250px|ഭരണങ്ങാനത്തെ അൽഫോൻസാ തീർത്ഥാടനകേന്ദ്രം, വിശുദ്ധയായി പ്രഖ്യാപിക്കുന്നതിനു മുൻപ് ചിത്രീകരിച്ചത്]] [[File:Saint Alphonsa Tomb.jpg|thumb|right|250px|ഇതിനുള്ളിലാണ് അൽഫോൻസാമ്മയുടെ കബറിടം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്, വിശുദ്ധയായി പ്രഖ്യാപിച്ചശേഷം പുതുക്കി പണിത രൂപത്തിൽ]] ===ജനനം=== [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം ജില്ലയിൽ]] [[ചങ്ങനാശ്ശേരി അതിരൂപത|ചങ്ങനാശ്ശേരി സീറോ മലബാർ കത്തോലിക്കാ അതിരൂപതയിലെ]] [[കുടമാളൂർ]] ഇടവകയിൽ ഉൾപ്പെട്ട [[ആർപ്പൂക്കര ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ആർപ്പൂക്കര]] ഗ്രാമത്തിലെ മുട്ടത്തുപാടത്ത് ജോസഫിന്റെയും മേരിയുടെയും നാലാമത് മകളായി 1910 ഓഗസ്റ്റ് 19 - ന് ജനിച്ചു<ref name="test1"/>. അന്നക്കുട്ടി എന്ന പേരാണ് അവർ മകൾക്കു നൽകിയത്. [[ചെമ്പകശ്ശേരി]] രാജഭരണകാലത്ത് മുട്ടത്തുപാടം കുടുംബം പള്ളി സ്ഥാപനത്തോടനുബന്ധിച്ച് ആർപ്പൂക്കരയിൽ സ്ഥിരതാമസമാക്കുകയും പിന്നീട് കൊട്ടാരം വൈദ്യന്മാരായി പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നതായി പറയപ്പെടുന്നു.<ref>സഹനസാഫല്യം അഥവാ വിശുദ്ധ അൽഫോൻസാമ്മ (ഗ്രന്ഥം), മാണി ജോസഫ് അറേക്കാട്ടിൽ, കോട്ടയം, ഏട് 10</ref> ഇന്നും ഈ കുടുംബത്തിലെ ചില അംഗങ്ങൾ വൈദ്യന്മാരായി അറിയപ്പെടുന്നു. അന്നക്കുട്ടിയുടെ ജനനത്തിനുമുമ്പ്, അമ്മ ഒരു സർപ്പത്തെക്കണ്ടു ഭയപ്പെട്ടതിനെത്തുടർന്ന് ഗർഭകാലം തികയുന്നതിനു മുമ്പ്, എട്ടാം മാസത്തിലാണ് അന്നക്കുട്ടി ജനിച്ചത്.<ref name="test1">{{Cite web |url=http://www.catholic.org/international/international_story.php?id=29975 |title=catholic.org |access-date=2011-09-17 |archive-date=2008-10-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081029010118/http://www.catholic.org/international/international_story.php?id=29975 |url-status=dead }}</ref> [[പ്രമാണം:Saint_Alphonsa_1996_stamp_of_India.jpg|ലഘുചിത്രം|(വിശുദ്ധ) അൽഫോൻസായുടെ നാമത്തിൽ 1996ൽ ഇന്ത്യൻ തപാൽ വകുപ്പ്, ഗവണ്മെന്റ് ഓഫ് ഇന്ത്യ, പുറത്തിറക്കിയ തപാൽ സ്റ്റാമ്പ്‌.]] ഓഗസ്റ്റ് 27 - ന് പരിശുദ്ധ കന്യകാമറിയത്തിന്റെ പേരിലുള്ള കുടമാളൂർ ഇടവക ദേവാലയത്തിൽവച്ച് സ്നാനം നൽകി. പ്രസവത്തിനുശേഷം അന്നക്കുട്ടിയുടെ മാതാവിന്റെ അസുഖം ദിനംപ്രതി വർദ്ധിച്ചുവന്നു. ഈ വേളയിൽ അവരെ കാണുവാൻ വന്ന സഹോദരി [[മുട്ടുചിറ]] മുരിക്കൻ അന്നമ്മയോട് തന്റെ കുഞ്ഞിന്റെ കാര്യത്തിൽ ശ്രദ്ധിക്കണമെന്ന് അഭ്യർത്ഥിച്ചു അന്നക്കുട്ടി ജനിച്ച് ഇരുപത്തിയേഴാം ദിവസം അമ്മ മരിച്ചു. പരിപാലിക്കാൻ ആരുമില്ലാതിരുന്നതിനാൽ മാതൃസഹോദരി അന്നമ്മ അന്നക്കുട്ടിയെ മുട്ടുചിറയിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി. എങ്കിലും, ഗർഭിണിയായിരുന്ന അന്നമ്മയ്ക്ക് കുഞ്ഞിനെ അധികനാൾ നോക്കുവാൻ സാധിക്കാതിരുന്നതിനാൽ വീട്ടിൽ തിരികെ കൊണ്ടുപോയി. അവിടെ കുഞ്ഞിനെ പരിപാലിച്ചത് വല്ല്യമ്മ ത്രേസ്യാമ്മയാണ്. ഇക്കാലയളവിൽ കരപ്പൻ എന്ന അസുഖം പിടിപെട്ട് കുഞ്ഞിന്റെ മേനി മുഴുവൻ വൃണപ്പെട്ടിരുന്നു. രോഗത്തിന്റെ പിടിയിൽനിന്നു വർഷങ്ങൾകൊണ്ടാണ് സുഖംപ്രാപിച്ചത്<ref>സഹനസാഫല്യം അഥവാ വിശുദ്ധ അൽഫോൻസാമ്മ (ഗ്രന്ഥം), മാണി ജോസഫ് അറേക്കാട്ടിൽ, കോട്ടയം, ഏട് 13</ref>. ===ബാല്യം=== കുടമാളൂർ പള്ളിയിൽ 1917 നവംബർ 27 - ന് അന്നക്കുട്ടി അദ്യകുർബ്ബാന കൈക്കൊണ്ടു.<ref>{{Cite web |url=http://www.saintalphonsamission.com/page-Biography.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2011-09-17 |archive-date=2013-02-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130213090219/http://www.saintalphonsamission.com/page-Biography.html |url-status=dead }}</ref>. ചെറുപ്പത്തിൽത്തന്നെ അന്നക്കുട്ടി പാവങ്ങളോട് അനുകമ്പ കാട്ടിയിരുന്നു. ആർപ്പൂക്കരയിലെ തൊണ്ണംകുഴി സർക്കാർ സ്കൂളിൽ എ.ഇ. അന്ന എന്ന പേരിൽ വിദ്യാഭ്യാസത്തിനായി 1916 മേയ് 16 മാസത്തിൽ ചേർത്തു. സ്കൂളിൽ ചേർക്കുവാൻ ഒപ്പംപോയ പിതാവിന്റെ സഹോദരനായ ഏലൂപ്പറമ്പിൽ ഈപ്പന്റെ പേരിൽനിന്നാണ് എ.ഇ. എന്ന ഇനിഷ്യൽ ചേർക്കപ്പെട്ടതെന്ന് അനുമാനിക്കപ്പെടുന്നു. അന്നക്കുട്ടിയെ പെട്ടെന്നു സഹപാഠികൾക്ക് ഇഷ്ടപ്പെട്ടു. പഠിപ്പിക്കുന്ന കാര്യങ്ങൾ ഓരോ ദിവസവും മനഃപാഠമാക്കിയിരുന്നു. സഹവിദ്യാർഥികളുടെ കുസൃതികളെ അവൾ സന്തോഷത്തോടെ നേരിട്ടു. മറ്റുള്ളവർ വിഷമിപ്പിച്ചാലും പരാതിയും പരിഭവവുംകൂടാതെ അവരോടു പെരുമാറിയിരുന്നു. 1920-ൽ, മൂന്നാം ക്ലാസ് പഠനം പൂർത്തിയാക്കിയ അന്നക്കുട്ടിയെ, പിതാവ് അതേ വർഷം ജൂൺ 30 - ന് മുട്ടുച്ചിറ ഗവൺമെന്റ് സ്കൂളിൽ നാലാം ക്ലാസിൽ ചേർത്തു. മുട്ടുച്ചിറ പുതുക്കരി കുടുംബാംഗമായിരുന്നു അന്നക്കുട്ടിയുടെ അമ്മ മേരി. അമ്മയുടെ സഹോദരിയായ മുട്ടുച്ചിറ മുരിക്കൻ അന്നമ്മയുടെ വീട്ടിൽ താമസിച്ചായിരുന്നു പഠനം. അങ്ങനെ 1920 മുതൽ അന്നക്കുട്ടിയ്ക്ക്, വല്ല്യമ്മ വളർത്തമ്മയായി. അന്നക്കുട്ടിയുടെ മുട്ടത്തുപാടം കുടുംബംപോലെ പേരുകേട്ടതായിരുന്നു മുരിക്കൻ കുടുംബവും. അന്നക്കുട്ടിയെ ഭംഗിയുള്ള വസ്ത്രങ്ങൾ അണിയിക്കുന്നതിലും അവ വൃത്തിയായി സൂക്ഷിക്കുന്നതിലും വല്ല്യമ്മ ശ്രദ്ധിച്ചിരുന്നു. ദേവാലയത്തിൽ തന്നോടോപ്പമാണ് അവർ വളർത്തുമകളെ കൊണ്ടുപോയിരുന്നത്<ref>സഹനസാഫല്യം അഥവാ വിശുദ്ധ അൽഫോൻസാമ്മ (ഗ്രന്ഥം), മാണി ജോസഫ് അറേക്കാട്ടിൽ, കോട്ടയം, ഏട് 16 - 17</ref>. അന്നക്കുട്ടിക്കു പതിനൊന്നു വയസ്സായതോടെ ബാലാരിഷ്ഠതകൾ നീങ്ങി, ആരോഗ്യവും സൗന്ദര്യവും കൈവന്നു. ===കൗമാരവും വിവാഹാലോചനകളും=== കൗമാരപ്രായത്തിലേക്കു കടന്ന അന്നക്കുട്ടിയുടെ സൗന്ദര്യം എല്ലാവരിലും അസൂയ ജനിപ്പിക്കുന്നതായിരുന്നു<ref>സഹനസാഫല്യം അഥവാ വിശുദ്ധ അൽഫോൻസാമ്മ (ഗ്രന്ഥം), മാണി ജോസഫ് അറേക്കാട്ടിൽ, കോട്ടയം, ഏട് 22 - 25</ref>. മോടിയായി വസ്ത്രം ധരിച്ച് പള്ളിയിലും സ്കൂളിലും പോകുന്ന അന്നക്കുട്ടിയെ ശ്രദ്ധിക്കുന്നവർ അനുദിനം വർദ്ധിച്ചുവന്നു. സൗന്ദര്യവും ഐശ്വര്യവും ഒത്തുചേർന്ന അന്നക്കുട്ടിയെ തങ്ങളുടെ കുടുംബത്തിലേക്ക് വിവാഹം കഴിപ്പിച്ച് ആനയിക്കുവാൻ പല മാതാപിതാക്കളും ആഗ്രഹിച്ചു. അവർ ഇക്കാര്യം മുരിക്കൻ തറവാട്ടിലേക്ക് ദല്ലാൾമാരു വഴി അറിയിച്ചുതുടങ്ങി. പന്ത്രണ്ടു വയസാകുമ്പോൾ വിവാഹംനടത്തിയിരുന്ന അക്കാലത്ത് അന്നക്കുട്ടിയെയും വിവാഹം കഴിപ്പിച്ചയക്കണമെന്ന് പേരമ്മ ആഗ്രഹിച്ചു. അവർ ഇക്കാര്യം ഭർത്താവിനോടു പറയുകയും സൽസ്വഭാവിയായ ഒരാളെക്കൊണ്ട് അന്നക്കുട്ടിയെ വിവാഹംകഴിപ്പിക്കുവാൻ അവർ തീരുമാനിക്കുകയുംചെയ്തു. അന്നക്കുട്ടിയെ മഠത്തിൽ ചേർക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ച് അവർ ചിന്തിച്ചിരുന്നില്ല. കൂടാതെ വിവാഹാലോചനകൾ നടക്കുന്ന വിവരം അന്നക്കുട്ടിയുടെ ശ്രദ്ധയിൽ പെട്ടിരുന്നുമില്ല. അക്കാലത്ത് ചെറുക്കന്റെയും പെണ്ണിന്റെയും പിതാവ്, പിതൃസഹോദരന്മാർ, അമ്മാവന്മാർ എന്നിവർ പരസ്പരംകണ്ട് തീരുമാനങ്ങൾ പറഞ്ഞുറപ്പിച്ചാണ് വിവാഹങ്ങൾ നടന്നിരുന്നത്. അവരുടെ തീരുമാനങ്ങൾക്ക് വധൂവരന്മാർ വഴങ്ങുക എന്ന രീതി മാത്രമേ അക്കാലത്തു നിലനിന്നിരുന്നുള്ളു. വിവാഹമുറപ്പിക്കാൻ തീയതി നിശ്ചയിച്ചശേഷമാണ് അന്നക്കുട്ടി വിവരമറിയുന്നത്. യാതൊരു കാരണവശാലും വിവാഹത്തിനു സമ്മതം നൽകില്ലെന്നു ദൃഢനിശ്ചയംചെയ്ത അന്നക്കുട്ടി, ശാന്തശീലനായ പേരപ്പനോട് അക്കാര്യം തുറന്നുപറഞ്ഞു. ===തീപ്പൊള്ളൽ=== എന്നാൽ, തന്നിൽ ദൃശ്യമായിരിക്കുന്ന സൗന്ദര്യത്തിനു മങ്ങലേറ്റാൽ എല്ലാ ആലോചനകളും അക്കാരണത്താൽ പിന്മാറപ്പെടുമെന്ന ചിന്ത അന്നക്കുട്ടിയിൽ ഈ വേളയിൽ ഉടലെടുത്തു. അതിനായി ശരീരഭാഗം പൊള്ളിക്കുക എന്ന തീരുമാനത്തിലും അന്നക്കുട്ടി എത്തിച്ചേർന്നു ആ പ്രവർത്തിക്കായി മകരക്കൊയ്ത്തു കഴിഞ്ഞ കളത്തിലെ പതിരുകൾ തീയിട്ടു നശിപ്പിക്കുന്ന കൂന തിരഞ്ഞെടുക്കുവാൻ അവൾ തയ്യാറായി. അടുക്കളയിൽ നിന്നും തീപ്പൊള്ളൽ ഏൽപ്പിച്ചാൽ അത് തന്റെ കള്ളക്കളിയാണെന്നു മറ്റുള്ളവർ തെറ്റിദ്ധരിച്ചാലോ എന്നു കരുതിയാണ് അന്നക്കുട്ടി ഉമിത്തീ തിരഞ്ഞെടുത്തത്. ഉമിത്തീയാണെങ്കിൽ പുറമെനിന്നുള്ള ദർശനത്തിൽ എല്ലായ്പ്പോഴും ചാരം മൂടി തീ അദൃശ്യമായ അവസ്ഥയിലുമായിരിക്കും. എല്ലാം തീരുമാനിച്ചുറപ്പിച്ച അന്നക്കുട്ടി പുലർകാലെ ഉമിത്തീയുടെ സമീപത്തെത്തി കാൽ കൂനയിലേക്ക് കുത്തി. നിർഭാഗ്യവശാൽ പ്രതീക്ഷിച്ചതിലും ആഴമുണ്ടായിരുന്ന കൂനയിൽ ഒരു കാൽ കുത്തിയ അന്നക്കുട്ടിയുടെ ഇരു കാലുകളും കൂനയിലേക്ക് പതിച്ചു. ''തീയിൽ മുട്ടോളം താണു പോകുകയും അതിലൂടെ അങ്ങോട്ടുമിങ്ങോട്ടും ഓടി കരയിൽ പ്രവേശിക്കുവാൻ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും ഇതിനിടയിൽ തീ വസ്ത്രത്തിലും മുടിയിലും പിടിക്കുകയും രക്ഷപെട്ടത് ദൈവകൃപയാൽ മാത്രമാണെന്നും അല്ലാത്തപക്ഷം ആ ഉമിത്തീയിൽ കത്തിച്ചാമ്പലാകുമായിരുന്നു'' എന്ന് അന്നക്കുട്ടി പിന്നീട് സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. അന്നക്കുട്ടിയുടെ കാൽത്തളകൾ ചുട്ടുപഴുക്കുകയും അസഹനീയമായ വേദന മൂലം തൂത്തപ്പോൾ കാലിലെ തൊലി ഉരിഞ്ഞു പോകുകയും ചെയ്തു. പുലർകാലെ മുരിക്കൻ വീട്ടിൽനിന്നും ഉയർന്ന ദീനരോദനത്താൽ അയൽ‌വാസികൾ ഓടിയെത്തുകയും വേദന മൂലം പുളയുന്ന അന്നക്കുട്ടിക്ക് അവർ പ്രഥമശുശ്രൂഷ നൽകുകയും അവരെ ആശ്വസിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. പുറം തൊലി പൂർണ്ണമായും അടർന്നു പോയതിനാൽ അന്നക്കുട്ടിയുടെ പാദങ്ങൾ വെള്ള നിറത്താൽ കാണപ്പെട്ടു. ഭവനത്തിലില്ലാതിരുന്ന പേരപ്പനെ ഉടൻ തന്നെ ആളയച്ചു വരുത്തി. കാലിൽ ഒട്ടിച്ചേർന്ന കാൽത്തളകൾ തട്ടാനെ വരുത്തി മുറിച്ച് നീക്കം ചെയ്തു. ഈ സമയം അന്നക്കുട്ടിയുടെ പിതാവിനെയും ആളയച്ചു വരുത്തി. ഈ രംഗം കണ്ട് അന്നക്കുട്ടിയുടെ പിതാവ് ഹൃദയം നൊന്തു കരഞ്ഞു. തുടർന്നുള്ള ദിനങ്ങളിൽ അന്നക്കുട്ടിയുടെ അദ്ധ്യാപകരും സഹപാഠികളും ഭവനത്തിലെത്തുകയും അവളെ ആശ്വസിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. ഒരു വൈദ്യൻ കൂടിയായ വല്യപ്പന്റെ നിർദ്ദേശാനുസരണം അന്നക്കുട്ടിയെ കൂടുതൽ ചികിത്സക്കായി ആർപ്പൂക്കരയിലെത്തിച്ചു. അതിവിശിഷ്ടവും ദുർലഭവുമായിരുന്ന ഔഷധപ്രയോഗത്തിലൂടെ അന്നക്കുട്ടിയുടെ കാലിലെ വൃണം ഭേദപ്പെടുത്തി. എങ്കിലും കാലിൽ ഒരു കരിവാളിപ്പ് അവശേഷിച്ചിരുന്നു. ===വിദ്യാഭ്യാസം=== കാലിലുണ്ടായ പൊള്ളൽമൂലം, ആറാംതരത്തിൽ പഠിക്കുമ്പോൾ, കൃത്യമായി സ്കൂളിൽ ഹാജരാകാനും വർഷാവസാനപ്പരീക്ഷ എഴുതാനും സാധിച്ചില്ല. ആ വർഷം ക്ലാസ്സിൽ പരാജയപ്പെട്ടു. അസുഖം ഭേദമായതിനെത്തുടർന്ന്, അതിനടുത്ത വർഷമാണ് ആറാം ക്ലാസ് വിജയിച്ചത്. അന്നക്കുട്ടിയുടെ ഉറച്ച തീരുമാനംമൂലം പേരമ്മ വിവാഹാലോചനകളിൽനിന്നു സാവധാനം പിന്നാക്കം മാറി. എങ്കിലും അന്നക്കുട്ടിക്ക് തന്റെ ഇംഗിതങ്ങൾ അറിയാമായിരുന്ന പേരപ്പൻതന്നെയായിരുന്നു ഏകയാശ്രയം. വിവാഹം തടസ്സപ്പെടാൻ ചെറിയ പരുക്കുണ്ടാക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ തന്റെ കാലിൽ പൊള്ളലേല്പിച്ച അന്നക്കുട്ടി തനിക്കു സംഭവിച്ച പരുക്കിൽ വിഷമിച്ചു. അതൊരുപക്ഷേ തന്റെ ജീവൻതന്നെ അപകടത്തിലാക്കുമായിരുന്നെന്ന് അവൾ ഭയപ്പെട്ടിരുന്നു. ആറാം തരം ജയിച്ചശേഷം അന്നക്കുട്ടി മുട്ടുചിറ ഗവ. യു.പി. സ്കൂളിൽനിന്നു പിരിഞ്ഞ്, മുട്ടുച്ചിറ ഭവനത്തിൽ പേരമ്മയെ സഹായിച്ചു കഴിഞ്ഞുകൂടി. ===സ്ഥൈര്യലേപനം=== 1925 ജനുവരി 21-നാണ് അന്നക്കുട്ടി മുട്ടുചിറ പള്ളിയിൽവച്ചു സ്ഥൈര്യലേപനം സ്വീകരിച്ചത്. ===സഭാ പ്രവേശനം=== ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ മുട്ടുചിറ കർമ്മലീത്ത മഠത്തിൽനിന്നു കന്യാസ്ത്രീകൾ പേരമ്മയുടെ അടുക്കലെത്തി അന്നക്കുട്ടിയെ മഠത്തിൽ ചേർക്കുവാനായി നിർബന്ധിച്ചിരുന്നു. മഠത്തിൽ ചേരുക എന്നതിലുപരിയായി ഏതു സഭ സ്വീകരിക്കണമെന്ന് അന്നക്കുട്ടി മുൻകൂട്ടി നിശ്ചയിച്ചിരുന്നില്ല. മറ്റുള്ളവരുടെ തീരുമാനംപോലെ എന്തും സ്വീകരിക്കുവാൻ അന്നക്കുട്ടി തയ്യാറായിരുന്നു. ആ നാളുകളിൽ മുട്ടുചിറ പള്ളിയിൽ വിശ്രമജീവിതംനയിച്ചിരുന്ന മുരിക്കൻ പോത്തച്ചനും, അരുവിത്തുറ പള്ളിവികാരിയായിരുന്ന മുട്ടത്തുപാടത്ത് യൗസേപ്പച്ചനും അന്നക്കുട്ടിയ്ക്ക് ഭാവി ഉപദേശം നൽകി. വിശുദ്ധ ഫ്രാൻസിസ് അസ്സീസ്സിയെ ആദ്ധ്യാത്മികനേതാവായി കാണുന്ന ക്ലാരിസ്റ്റ് കോൺഗ്രിഗേഷനിൽ ചേരുക എന്നതായിരുന്നു അവർ നൽകിയ ഉപദേശം. അതിനായി അവർ ഭരണങ്ങാനം മഠത്തിൽനിന്ന് ഉർസുലാമ്മയെയും ചില കന്യാസ്ത്രീകളെയും മുട്ടുചിറയിലെത്തിച്ചു. അവരും അന്നക്കുട്ടിയുംതമ്മിൽ പള്ളിമുറിയിൽവച്ച് നേരിൽക്കാണുകയും സംസാരിക്കുകയുംചെയ്തു. എല്ലാവർക്കും അന്നക്കുട്ടിയിൽ മതിപ്പുണ്ടാകുകയും അവൾ തങ്ങളുടെ മഠത്തിൽ ചേരണമെന്ന് ആഗ്രഹിക്കുകയും ചെയ്തു. അന്നക്കുട്ടിയെ ഭരണങ്ങാനത്തിനു ക്ഷണിച്ചുകൊണ്ട് അവർ യാത്രയായി. ആ സഭയിൽത്തന്നെ ചേരുവാൻ തീരുമാനിച്ച അന്നക്കുട്ടി, തന്റെ മഠപ്രവേശനദിനം കാത്ത്, സന്തോഷവതിയായിത്തീർന്നു. വിവാഹവസ്ത്രങ്ങൾ ഒരുക്കുകയായിരുന്ന കുടുംബാംഗങ്ങൾ ഈ സമയം അന്നക്കുട്ടിക്കാവശ്യമായ വെള്ള വസ്ത്രങ്ങൾ ഒരുക്കുവാൻ തുടങ്ങി. 1927 ൽ [[പന്തക്കുസ്താ ദിനം|പന്തക്കുസ്താ ദിനത്തിലാണ്]] അന്നക്കുട്ടി ഭരണങ്ങാനം ഫ്രാൻസിസ്കൻ ക്ലാരമഠത്തിൽ പ്രവേശിച്ചത്. അന്നക്കുട്ടിയുടെ ജന്മഗൃഹത്തിനു സമീപമുള്ള അർപ്പൂക്കര അങ്ങാടി പള്ളിയിൽ പന്തക്കുസ്താതിരുനാളിൽ സംബന്ധിച്ച ശേഷമാണ് അന്നക്കുട്ടിയും പിതാവും ഭരണങ്ങാനത്തേക്ക് യാത്ര തിരിച്ചത്. മഠത്തിലെത്തിയ അന്നക്കുട്ടിയെ മദർ സുപ്പീരിയർ ഊർസുലാമ്മ അവരെ സ്വീകരിച്ചു. അന്നക്കുട്ടിയുടെ പിതാവിന്റെ പിതൃസഹോദരനായ മുട്ടത്തുപാടത്ത് യൗസേപ്പച്ചനാണ് അന്നക്കുട്ടിക്കു മഠത്തിൽ പ്രവേശിക്കുവാനുള്ള ധനമായി പത്രമേനിയടക്കം 700 രൂപ നൽകിയത്. പുതിയ സാഹചര്യവുമായി അതിവേഗം ഇണങ്ങിച്ചേർന്ന അന്നക്കുട്ടി അധികാരികളടക്കം എല്ലാവരുടെയും പ്രീതി വളരെ പെട്ടെന്നു നേടിയെടുത്തു. തുടർന്ന് ഭരണങ്ങാനം മഠം വക വിദ്യാലയത്തിൽ ഏഴാം ക്ലാസ് വിദ്യാഭ്യാസത്തിനായി ചേർന്നു. പഠനത്തോടൊപ്പം സാഹിത്യസമാജപ്രവർത്തനങ്ങളിലും അന്നക്കുട്ടി പ്രവർത്തിച്ചു. വൈകാതെ സമാജം സെക്രട്ടറിയായി അന്നക്കുട്ടിയെ തിരഞ്ഞെടുത്തു. ഒരു പ്രസംഗകയുമായി അവൾ മാറി. അന്നക്കുട്ടിയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങളും സൗന്ദര്യത്തിലും അസുയാലുക്കളായ ചിലരിൽ നിന്നും അവൾക്ക് പലവിധ അസൗകര്യങ്ങളും അനുഭവിക്കേണ്ടി വന്നു. അത്തരക്കാരോടു പോലും അവൾ സൗമ്യമായാണ് പെരുമാറിയിരുന്നത്. ===ശിരോവസ്ത്രസ്വീകരണം=== കന്യാസ്ത്രീയാകുന്നതിന്റെ ആദ്യപടിയായി 1928 [[ഓഗസ്റ്റ് 2|ഓഗസ്റ്റ് രണ്ടിന്‌]] [[വിശുദ്ധ അൽഫോൻസ് ലിഗോരി|വിശുദ്ധ അൽഫോൻസ് ലിഗോരിയുടെ]] തിരുനാൾ ദിവസം കൂട്ടുകാരോടൊപ്പം അന്നക്കുട്ടി ശിരോവസ്ത്രം സ്വീകരിച്ചു. ഈ ദിവസത്തിന്റെ പ്രത്യേകത മൂലമായിരിക്കാം മഠാധികാരികൾ അന്നേ ദിവസം ''അൽഫോൻസ'' എന്ന നാമവും അന്നത്തെ പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നത്. അങ്ങനെ അന്നക്കുട്ടിക്ക് അൽഫോൻസ എന്ന നാമം സ്വീകരിക്കുവാനുള്ള ഭാഗ്യം സിദ്ധിച്ചു. ഏഴാം ക്ലാസ് വിജയിച്ച അൽഫോൻസയെ തുടർവിദ്യാഭ്യാസം നടത്തി അദ്ധ്യാപികയാക്കുവാനാണ് മഠാധികാരികൾ തീരുമാനിച്ചത്. ഭരണങ്ങാനത്ത് ഏഴാം തരം മാത്രം പഠനസൗകര്യമേ അക്കാലത്ത് ലഭിച്ചിരുന്നുള്ളു. അതിനാൽ അൽഫോൻസയെ അധികാരികൾ [[ചങ്ങനാശേരി]] [[വാഴപ്പള്ളി|വാഴപ്പള്ളിയിലെ]] ആരാധനാ മഠം വക സ്കൂളിൽ ചേർക്കുവാൻ തീരുമാനിച്ചു. അങ്ങനെ 1929 മേയ് മാസത്തിൽ അൽഫോൻസ ചങ്ങനാശ്ശേരി ക്ലാരമഠത്തിലെ ബോർഡിങ്ങിൽ നിന്ന് വാഴപ്പള്ളി സ്കൂളിൽ എട്ടാം ക്ലാസ് പഠനമാരംഭിച്ചു. ===സഭാവസ്ത്രസ്വീകരണം=== സഭാവസ്ത്രസ്വീകരണത്തിനായി അൽഫോൻസ ഭരണങ്ങാനത്ത് തിരിച്ചെത്തുകയും 1930 മേയ് 19-ന് ഭരണങ്ങാനം ഫൊറോന പള്ളിയിൽ വച്ച് [[ചങ്ങനാശ്ശേരി അതിരൂപത|ചങ്ങനാശ്ശേരി രൂപതാ]] മെത്രാൻ മാർ ജെയിംസ് കാളാശ്ശേരിയിൽ നിന്നും മറ്റ് ഏഴു പേരോടൊപ്പം സഭാവസ്ത്രം സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. അന്നു മുതൽ തൂവെള്ള വസ്ത്രത്തിൽ നിന്നും തവിട്ടു നിറമുള്ള സന്യാസ വേഷത്തിലേക്ക് അൽഫോൻസ മാറി. തുടർന്ന് കുറച്ചു ദിവസങ്ങൾക്കു ശേഷം അൽഫോൻസ ചങ്ങനാശ്ശേരിയിലേക്ക് തിരിച്ചെത്തുകയും എട്ടാം ക്ലാസ് പഠനം തുടരുകയും ചെയ്തു. എട്ടാം തരം വിജയിച്ച അൽഫോൻസ തുടർന്ന് ഒൻപതാം ക്ലാസിൽ പരാജിതയായി. ===രോഗപീഡകൾ=== തുടർന്ന് ഭരങ്ങാനത്ത് തിരിച്ചെത്തിയ അൽഫോൻസ മഠത്തിലെ പ്രവർത്തങ്ങളിൽ മുഴുകി. അൽഫോൻസയുടെ ഇരുപത്തിയൊന്നാമത് വയസ്സിൽ അവളെ രക്തസ്രാവം ബാധിക്കുകയും ധാരാളം ചികിത്സകൾ നടത്തുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ അവയിലൊന്നും ഫലം ലഭിക്കാത്തതിനാൽ [[എറണാകുളം]] ജനറൽ ആശുപത്രിയിൽ എത്തിച്ച് അൽഫോൻസയെ ശസ്ത്രക്രിയയ്ക്കു വിധേയമാക്കി. അതിലൂടെ താത്കാലികമായെങ്കിലും അവൾക്ക് സൗഖ്യം ലഭിച്ചു. തുടർന്ന് കോട്ടയം ജില്ലയിലെ [[വാകക്കാട്]] എന്ന സ്ഥലത്തെ ക്ലാരമഠം വക പ്രൈമറി സ്കൂളിൽ മൂന്നാം തരത്തിലെ അദ്ധ്യാപികയായി പ്രവർത്തിച്ചു. എന്നാൽ അനാരോഗ്യം നിമിത്തം ഒരു വർഷം മാത്രമാണ് ആ സ്ഥാനത്തു തുടരുവാൻ സാധിച്ചത്. ===നൊവിഷ്യേറ്റ് === കഠിനമായ രോഗപീഡകളാൽ 1933 മാർച്ച് മാസത്തിൽ അദ്ധ്യാപനവൃത്തി ഉപേക്ഷിച്ച് ഭരണങ്ങാനത്തേക്ക് തിരിച്ചു. രോഗത്തിന്റെ കാഠിന്യത്താൽ തുടർന്നുള്ള രണ്ടു വർഷക്കാലം മഠത്തിൽതന്നെ കഴിച്ചുകൂട്ടി. രോഗാവസ്ഥ തുടർന്നാൽ നൊവിഷ്യേറ്റിൽ അൽഫോൻസയെ എങ്ങനെ പ്രവേശിപ്പിക്കും എന്ന ചിന്ത മഠാധികാരികളിൽ ഈ സമയം ഉടലെടുത്തിരുന്നു. വ്രതവാഗ്ദാനത്തിന് ഒരുക്കമായുള്ള കർക്കശവും അന്തിമവുമായ നൊവിഷ്യേറ്റ് എന്ന കാലഘട്ടത്തിലാണ് വ്യക്തി സ്വയവും അധികാരികളും പരീക്ഷിക്കുന്നത്. രോഗമില്ലാത്തവർ പോലും ക്ലേശിക്കുന്ന ഈ സാഹചര്യം അൽഫോൻസ എങ്ങനെ പൂർത്തിയാക്കും എന്നതായിരുന്നു അധികാരികളെ അലട്ടിയിരുന്നത്. തുടർന്ന് 1935 ഓഗസ്റ്റ് മാസം ചങ്ങനാശ്ശേരി ക്ലാരമഠത്തിൽ നൊവിഷ്യേറ്റിനായി പ്രവേശിക്കപ്പെട്ടു. അൽഫോൻസയെ ഭരണങ്ങാനം മഠത്തിൽ സ്വീകരിച്ച ഉർസുലാമ്മയും സി.എം.ഐ. വൈദികനും അൽഫോൻസയുടെ ഇടവകാംഗവുമായ ളൂയീസച്ചനുമാണ് യഥാക്രമം ഗുരുത്തിയമ്മയായും ആദ്ധ്യാത്മിക ഗുരുവായും ലഭിച്ചത്. നൊവിഷ്യേറ്റ് ആരംഭിച്ച് ആദ്യനാളുകളിൽ തന്നെ അൽഫോൻസയെ രോഗം വീണ്ടും ബാധിച്ചു. അതിനാൽ നൊവിഷ്യേറ്റിനിടയിൽ പഠനം അവസാനിപ്പിച്ച് അൽഫോൻസയെ തിരിച്ചയക്കുവാനായി മഠാധികാരികൾ തീരുമാനമെടുത്തു. എന്നാൽ ഈ സാഹചര്യത്തിൽ നിന്നും ഒരാളെ തിരിച്ചയക്കാനായി രൂപതാ മെത്രാന്റെ അനുമതി ആവശ്യമായതിനാൽ അധികാരികൾ ചങ്ങനാശ്ശേരി മെത്രാൻ കാളാശ്ശേരിയെ വിവരമറിയിച്ചു. അൽഫോൻസയ്ക്കൊപ്പം മറ്റു മൂന്നു പേരെയും ചില രോഗങ്ങൾ ബാധിച്ചിരുന്നു. മെത്രാൻ ഇവരെ സന്ദർശിക്കുകയും അൽഫോൻസയെ തിരിച്ചയക്കേണ്ടതില്ല എന്നു തീരുമാനിക്കുകയും മറ്റു മൂന്നു പേരെ ഭവനത്തിലേക്ക് അയക്കുകയും ചെയ്തു. ഈ രോഗവസ്ഥകൾ യാതൊരു വിധ കുറവും സംഭവിക്കാതെ വർദ്ധിച്ചുവന്നു. ളൂയീസച്ചന്റെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം സ്വസഭാസ്ഥാപകനായ ചാവറ കുരിയാക്കോസ് ഏലിയാസച്ചന്റെ നവനാൾ ചൊല്ലുവാൻ അദ്ദേഹം ഉപദേശിച്ചു. സ്ഥിരമായി അൽഫോൻസ ഇതനുഷ്ഠിച്ചു വന്നു. രോഗത്താൽ വലഞ്ഞിരുന്ന അൽഫോൻസയെ പലരും രാത്രിയിൽ വീക്ഷിച്ചിരുന്നു. ഒരു ദിവസം അൽഫോൻസ രാത്രിയിൽ ഒറ്റയ്ക്ക് മറ്റാരോടോ സംസാരിക്കുന്നതായി ഗുരുത്തിയമ്മയുടെ ശ്രദ്ധയിൽപെട്ടു. അവർ അൽഫോൻസയോട് അപ്പോൾ തന്നെ ഇതേ പറ്റി തിരക്കിയപ്പോൾ ''അമ്മ ചാവറയച്ചനെ കാണുന്നില്ലേ ഞാൻ അച്ചനോടാണ് സംസാരിക്കുന്നത്'' എന്ന് മറുപടി പറഞ്ഞു. ഉടൻ തന്നെ അൽഫോൻസ കട്ടിലിൽ എഴുന്നേറ്റിരുന്നു. സ്വയം ശരീരം ചലിപ്പിക്കാൻ പോലും ബുദ്ധിമുട്ടിയിരുന്ന അൽഫോൻസയുടെ മാറ്റം കണ്ടപ്പോൾ അവൾ രോഗത്തിൽ നിന്നും രക്ഷപെട്ടിരിക്കുന്നു എന്ന് ഗുരുത്തിയമ്മക്ക് തോന്നി. അൽഫോൻസ കുര്യാക്കോസച്ചൻ തന്റെ രോഗം മാറ്റി എന്ന് പറയുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ ഈ വിവരം അൽഫോൻസയുടെ ആവശ്യപ്രകാരം ആരോടും അറിയിച്ചിരുന്നില്ല. പിറ്റേന്ന് രാവിലെ അൽഫോൻസ ദിവ്യബലിയിൽ സംബന്ധിക്കുകയും ചെയ്തു. കുര്യാക്കോസച്ചനാൽ രക്തസ്രാവത്തിൽ നിന്നും മോചിതയായെങ്കിലും വീണ്ടും മറ്റു രോഗപീഡകളാൽ ഇനിയും ദുരിതങ്ങൾ നേരിടേണ്ടി വരുമെന്ന് അവൾക്ക് അതോടൊപ്പം അരുളപ്പാടും ലഭിച്ചിരുന്നു. ===നിത്യവ്രതവാഗ്‌ദാനം=== രോഗപീഡകളിൽ നിന്നും താൽകാലികമായെങ്കിലും മോചിതയായ അൽഫോൻസ 1936 ഓഗസ്റ്റ് 12-ന് ചങ്ങനാശ്ശേരി മഠത്തിൽ വച്ച് നിത്യവ്രതവാഗ്ദാനം നടത്തി. തുടർന്ന് ഏതാനും ദിവസങ്ങൾക്കു ശേഷം അൽഫോൻസ ഭരണങ്ങാനത്ത് എത്തിച്ചേർന്നു. ആഘോഷവേളകളിൽ പങ്കെടുക്കാനോ ദൂരയാത്രകൾ നടത്തുന്നതിനോ അൽഫോൻസ താൽപര്യം കാണിച്ചിരുന്നില്ല. തികച്ചും ഒരു സന്യാസിനിയായി തന്നെ അവൾ കഴിഞ്ഞുകൂടി. തന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളോ ഏതെങ്കിലും തരത്തിലുള്ള കഴിവുകളോ അവൾ മറ്റുള്ളവരെ ബോധ്യപ്പെടുത്തുവാൻ ആഗ്രഹിച്ചിരുന്നില്ല. പ്രത്യേകിച്ചും ഒരു ഭക്ഷണത്തോടും പ്രത്യേക താൽപര്യം കാണിക്കാതിരുന്ന അൽഫോൻസ ഭക്ഷണകാര്യങ്ങളിൽ മിതത്വം പാലിച്ചിരുന്നു. നിത്യവ്രതവാഗ്‌ദാനത്തിനു ശേഷം അൽഫോൻസ വീണ്ടും രോഗത്തിന്റെ പിടിയിലമർന്നു. കഠിനമായ പനിയും ചുമയും അവളെ പിടികൂടി. ക്ഷയരോഗമെന്നു തെറ്റിദ്ധരിച്ചാണ് പലരും അവളെ വീക്ഷിച്ചിരുന്നത്. ചികിത്സകൾ യാതൊരു ഫലവും നൽകാതിരുന്നതിനാൽ വീണ്ടും പ്രാർഥനയുടെ വഴിയിലേക്ക് ഏവരും തിരിഞ്ഞു. ചാവറ കുര്യാക്കോസച്ചന്റെയും കൊച്ചുത്രേസ്യായുടെയും നൊവേനകൾ പ്രത്യേകമായി നടത്തി. നൊവേനയുടെ എട്ടാം ദിവസം പോലും 105 ഡിഗ്രി അനുഭവപ്പെട്ടിരുന്ന പനി ഒൻപതാം ദിവസം പൂർണ്ണമായും വിട്ടു മാറിയതായി അനുഭവപ്പെട്ടു. ചാവറ കുര്യാക്കോസച്ചനും കൊച്ചുത്രേസ്യാ പുണ്യവതിയും തനിക്കു പ്രത്യേകം പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടതായി അൽഫോൻസ പിറ്റേന്ന് പറയുകയുണ്ടായി. അങ്ങനെ 1936 ഡിസംബറിൽ അൽഫോൻസ വീണ്ടും രോഗവിമുക്തയായി. എന്നിരുന്നാലും പനിയുടെ ശാരീരികാസ്വസ്ഥതകൾ ഇടയ്ക്കിടെ അവളെ പിന്തുടർന്നിരുന്നു. പലതരം രോഗപീഡകൾ അലട്ടുമ്പോഴും അൽഫോൻസ പ്രസന്നവദനായി തന്നെ കാണപ്പെട്ടിരുന്നു. തന്നിൽ കുടിയിരുന്ന വിശുദ്ധി അവൾ മറ്റുള്ളവരിലേക്ക് പകർന്നു നൽകാൻ തയ്യാറായിരുന്നു. നവസന്യാസിനികൾക്ക് അൽഫോൻസ എന്നും ആത്മമിത്രമായിരുന്നു. ഒരിക്കൽ അൽഫോൻസ അവർക്കായി ഒരു സദൂപദേശം തന്നെ നൽകിയിരുന്നു. അതിപ്രകാരമായിരുന്നു:- ''ഗോതമ്പുമണികൾ നല്ലതുപോലെ ഇടിച്ചുപൊടിക്കുമ്പോൾ വെൺമയുള്ള മാവു ലഭിക്കുന്നു. അതു ചുട്ടെടുക്കുമ്പോൾ വിശുദ്ധ കുർബാനയ്ക്കുള്ള ഓസ്തിയായിത്തീരുന്നു. ഇതുപോലെ നാമൊരോരുത്തരും കഷ്ടാരിഷ്ടതകളാൽ ഞെക്കിഞെരുക്കപ്പെട്ട് ഓസ്തിപോലെ ആയിത്തീരണം. മുന്തിരിപ്പഴങ്ങൾ ചക്കിലിട്ട് ഞെരിക്കുമ്പോൾ നല്ല ചാറ് നല്ല വീഞ്ഞായിത്തീരുന്നു. അവ വെറുതെ വച്ചിരുന്നാൽ നമുക്കു വീഞ്ഞു കിട്ടുകയില്ലല്ലോ. കഷ്ടതകളാൽ ദൈവം നമ്മെ ശുദ്ധീകരിക്കുമ്പോൾ നല്ല വീഞ്ഞു പോലെ നാം ഗുണമേന്മയേറിയവരായിത്തീരുന്നു.'' ===തുടരുന്ന രോഗപീഡകൾ=== പനിയും ചുമയും വീണ്ടും വർധിച്ചതിനാൽ പലരും അൽഫോൻസയ്ക്ക് ക്ഷയരോഗമെന്നു തെറ്റിദ്ധരിച്ചു. ഈ ആശങ്ക മൂലം അവർ ഒരു ഡോക്ടറെ വരുത്തി വിശദമായ പരിശോധന നടത്തുകയും ക്ഷയരോഗമല്ലെന്നു സ്ഥിരീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. സഹസന്യാസിനിമാർ ദേവാലയത്തിലും മഠം വക ചാപ്പലിലും മറ്റും പ്രാർഥനകൾക്കായി പോകുമ്പോഴും അൽഫോൻസ തന്റെ കട്ടിലിൽ തന്നെ പ്രാർത്ഥനകളുമായി കഴിഞ്ഞുകൂടി. 1940 ഒക്ടോബർ മാസം സന്ധ്യാപ്രർഥനകൾക്കായി എല്ലാവരും ചാപ്പലിൽ കൂടിയ സമയത്ത് അൽഫോൻസ തന്റെ കട്ടിലിൽ പ്രാർഥനയുമായി ഒതുങ്ങിക്കൂടിയ സമയത്ത് ഒരു കാൽപ്പെരുമാറ്റം കേട്ടു. അവിടേക്ക് തന്റെ ദൃഷ്ടികളെ അയച്ചപ്പോൾ കറുത്തിരുണ്ട ഒരു മനുഷ്യനെ കണ്ടു. ഭയന്നു നിലവിളിച്ച അൽഫോൻസയുടെ ശബ്ദം കേട്ട മറ്റുള്ളവർ ഉടൻ ഓടി എത്തുകയും കള്ളൻ രക്ഷപ്പെടുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ മോഷണവസ്തുക്കൾ അവിടെ നിന്നും ലഭിച്ചതിനാൽ സംഭവം സത്യമെന്നു മറ്റുള്ളവർ വിശ്വസിച്ചു. ഈ സംഭവത്താൽ ഭയപ്പെട്ട അൽഫോൻസ തളർന്നു പോയി. ഓർമ്മശക്തി പോലും നഷ്ടപ്പെട്ട അൽഫോൻസ ബുദ്ധിമാന്ദ്യം സംഭവിച്ചതു പോലെ പുലമ്പിക്കൊണ്ടിരുന്നു. എന്നാൽ തന്റെ പദവിക്കു നിരക്കാത്ത തരത്തിലുള്ള ഒരു സംഭാഷണവും അവളിൽ നിന്നും പുറത്തുവന്നില്ല. അൽഫോൻസയിൽ അസൂയപൂണ്ടിരുന്നവർ പോലും ഈ വേളയിൽ അവളെ വളരെ മതിപ്പോടെ വിലയിരുത്തി. പിന്നീട് ചികിത്സകൾ നടത്തി അവളുടെ ഓർമ്മ തൽസ്ഥിതി പ്രാപിച്ചു. അടുത്തതായി അൽഫോൻസയെ കാത്തിരുന്നത് ഉദരഭാഗത്തായുള്ള ഒരു പരുവാണ്. വലിപ്പമേറിയ പരുവിന്റെ വേദനയാൽ മാസങ്ങളോളം കട്ടിലിൽ ഒരേ കിടപ്പുതന്നെ കിടക്കേണ്ടി വന്നിരുന്നു. ഇതു മൂലം ശരീരമാസകലം നീരു വ്യാപിക്കുകയും [[പരു]] പൊട്ടി വൃണമായി മാറുകയും ചെയ്തു. നോവിഷ്യേറ്റ് സമയത്ത് അൽഫോൻസാമ്മയെ സന്ദർശിച്ചിട്ടുള്ള കാളാശേരി മെത്രാൻ ഈ അവസരത്തിലും അവരെ സന്ദർശിച്ചു. തുടർന്ന് പലപ്പോഴും പാലാ പ്രദേശത്തു എത്തുന്ന അവസരങ്ങളിൽ അദ്ദേഹം അൽഫോൻസാമ്മയെ സന്ദർശിക്കുകയും സമ്മാനങ്ങൾ നൽകുകയും ചെയ്തിരുന്നു. നേരിട്ടു സന്ദർശിക്കാൻ സാധിക്കാത്ത അവസരങ്ങളിൽ കത്തുകൾ അയച്ചും മറ്റും മെത്രാൻ അൽഫോൻസാമ്മയ്ക്ക് ആശ്വാസമരുളിയിരുന്നു. അസഹനീയമായ വേദനയും തുടർച്ചയായുണ്ടാകുന്ന ഛർദ്ദിയും മൂലം അൽഫോസൻസാമ്മ വളരെ അവശതയിലെത്തുകയും രോഗപീഡകൾ തുടരുന്നതു മൂലം മരിച്ചു പോകുകയും ചെയ്യുമെന്നു മറ്റുള്ളവർ കരുതി. അവർ അൽഫോൻസാമ്മയ്ക്ക് അന്ത്യകൂദാശ നൽകുന്നതിനെക്കുറിച്ച് ആലോചിക്കുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ താൻ ഇപ്പോൾ മരിക്കുകയില്ലെന്നും ഒപ്രുശുമ ഇപ്പോൾ നൽകേണ്ടതില്ലെന്നും അവൾ അറിയിച്ചു. എങ്കിലും ചാപ്ലയിൽ അച്ചൻ അൽഫോൻസാമ്മയ്ക്ക് [[രോഗീലേപനം]] എന്ന കൂദാശ നൽകി. പിന്നീട് അവൾക്ക് ചെറുസൗഖ്യം ലഭിച്ചു. നാളുകളോളം രോഗത്താൽ വലഞ്ഞ അൽഫോൻസാമ്മ 1940 സെപ്റ്റംബർ 30-ന് തനിച്ച് കിടക്കയിൽ എഴുന്നേറ്റിരുന്നു. വിശുദ്ധ കൊച്ചുത്രേസ്യായുടെ ചരമദിനത്തിലാണ് അവൾ മുൻകൂട്ടി അറിയിച്ച പ്രകാരം താൽക്കാലികമായെങ്കിലും സൗഖ്യം ഉണ്ടായത്. ഒരിക്കലും പഠിക്കാത്ത തമിഴ് ഭാഷയിലുള്ള പുസ്തകങ്ങൾ അവൾ വായിച്ച് അവ മറ്റുള്ളവർക്ക് പറഞ്ഞു മനസ്സിലാക്കി നൽകിയിരുന്നു. ഈ അവസരങ്ങളിൽ അവൾ തന്റെ ജോലികൾ യഥാവിധി നിർവഹിച്ചിരുന്നു. റോമിളൂസ് സി.എം.ഐ. വൈദികനെയാണ് ളൂയീസച്ചനു ശേഷം അൽഫോൻസാമ്മയ്ക്ക് ആദ്ധ്യാത്മിക നിയന്താതാവായി ലഭിച്ചത്. അൽഫോൻസാമ്മയെ വാഴ്ത്തപ്പെട്ടവളായി പ്രഖ്യാപിക്കുന്ന അവസരത്തിൽ ളൂയീസച്ചൻ സന്നിഹിതനായിരുന്നു. ===പാരവശ്യം=== തുടരുന്ന രോഗപീഡകളാൽ 1945 ജൂലൈ മാസത്തിൽ കഠിനമായ പാരവശ്യം അൽഫോൻസാമ്മയ്ക്ക് അനുഭവപ്പെട്ടു. ഈ സമയത്ത് കട്ടിൽ കിടന്ന് ഉരുളുന്ന അവളുടെ ദേഹം തണുത്തു മരവിക്കുകയും വിയർത്തു വിളറുകയും ചെയ്തു. ഈ അവസ്ഥ ഒരു അവസരത്തിൽ അഞ്ചു മണിക്കൂറോളം തുടർന്നിരുന്നു. മാസങ്ങളോളം ഈ അസ്വസ്ഥതകൾ തുടർന്നു. ഈ അവസരത്തിൽ ആഴ്ചയിൽ രണ്ടോ മൂന്നോ ദിവസം മാത്രമാണ് അവൾ ദിവ്യകാരുണ്യം സ്വീകരിച്ചിരുന്നത്. ഒരിക്കൽ മദർ അൽഫോൻസാമ്മയോട് ചോദിച്ചു:'' മറ്റുള്ളവരുടെ രോഗങ്ങൾ സുഖപ്പെടുത്തുവാൻ പ്രാർഥിച്ച് കാര്യം സാധിച്ചുകൊടുക്കുന്ന കുഞ്ഞിന് സ്വന്തം രോഗം കുറയ്ക്കുവാൻ അപേക്ഷിക്കരുതോ?'' എന്ന്. ''ഇതല്ല ഇതിൽ കൂടുതൽ വേദന അനുഭവിക്കുവാൻ ഞാൻ സന്നദ്ധയാണ്. സുഖസന്തോഷങ്ങളിൽ മുഴുകി ദൈവത്തിൽ നിന്നകന്നു കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഇന്നത്തെ ലോകം നാശോന്മുഖതയിൽ നിന്നും പിന്തിരിയുന്നതിനും സമാധാനവും സ്നേഹവും നിലനിൽക്കുന്നതിനും വേണ്ടി കൂടുതൽ കൂടുതൽ സഹിക്കുവാൻ ഞാൻ സന്നദ്ധയാണ്. ഈ ബലിവസ്തുവിനെ ആയതിനു ഞാൻ വിട്ടുകൊടുക്കുകയാണ്. '' എന്നാണ് അൽഫോസാമ്മ മറുപടി നൽകിയത്. പാരവശ്യത്തോടൊപ്പം തുടർന്ന് [[മലേറിയ]] രോഗവും അൽഫോൻസാമ്മയെ ബാധിച്ചു. കാളാശേരി പിതാവിനും മഠത്തിലെ തന്നെ മറ്റൊരു സന്യാസിനിക്കും ഈ അവസരത്തിൽ മലേറിയ ബാധിച്ചിരുന്നു. ===മരണ ഒരുക്കം=== ഈ രോഗാവസ്ഥകളിൽ ഇനി അധികനാൾ ജീവിച്ചിരിക്കില്ലെന്നു ബോധ്യമായതിനാലാവാം അൽഫോൻസാമ്മ 1946 ജൂൺ അവസാനം അവൾ റോമുളൂസ് അച്ചന് കത്തെഴുതി. ഉടൻ ഭരണങ്ങാനത്തെത്തിച്ചേരണമെന്നായിരുന്നു കത്തിലെ ഉള്ളടക്കം. അപ്രകാരം അച്ചൻ ജൂലൈ 5-ന് ഭരണങ്ങാനത്തെത്തിച്ചേർന്നു. അച്ചനോട് അൽഫോൻസ തന്റെ അവസ്ഥ മൂലം മറ്റുള്ളവർക്കുണ്ടാകുന്ന ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ അച്ചനെ ബോധിപ്പിച്ചു. അച്ചന്റെ ഉപദേശങ്ങൾ സശ്രദ്ധം വീക്ഷിച്ച അവൾ അവസാനം ''ഞാൻ ഏറ്റവും വേഗം മരിക്കുവാൻ പ്രാർഥിക്കട്ടെ'' അന്ന് അച്ചനോട് അഭ്യർഥിച്ചു. മനസ്സില്ലാമനസ്സോടെ അച്ചൻ ''ദൈവത്തിനിഷ്ടമെങ്കിൽ'' എന്നു ചേർത്തു പ്രാർഥിക്കുവാൻ അനുവാദം നൽകി. ഇടക്കിടെ തന്നെ സന്ദർശിച്ചിരുന്ന ഭരണങ്ങാനം പള്ളി വികാരിയും മഠം അധികാരിയുമായ കുരുവിള പ്ലാത്തോട്ടത്തോട് തന്റെ മരണത്തിന്റെ തലേദിവസം 1946 ജൂലൈ 27-ന് ശനിയാഴ്ച തന്നെ സന്ദർശിച്ചപ്പോൾ ''നാളെ ഒരു യുദ്ധമുണ്ട്. ഞാൻ അതിനായി ഒരുങ്ങുകയാണ്'' എന്ന് അൽഫോൻസാമ്മ അറിയിച്ചു. ===മരണം=== 1946 ജുലൈ മാസം 28 ഞായറാഴ്ച രാവിലത്തെ കുർബാനയിൽ പൂർണ്ണമായും പങ്കെടുക്കാനായി അൽഫോൻസ നേരത്തെതന്നെ ചാപ്പലിലെത്തി. കുർബാന ആരംഭിച്ച് അല്പസമയത്തിനകം അൽഫോൻസയെ പാരവശ്യം പിടികൂടി. വിഷമത കലശലായതിനാൽ അവൾ തന്റെ മുറിയിലേക്ക് നടന്നു നീങ്ങി കട്ടിലിൽ കിടന്നു. ഗബ്രിയേലമ്മ എത്തി അൽഫോൻസയ്ക്ക് പരിചരണം നൽകി. രാവിലെ 8 മണിക്ക് ആരംഭിച്ച അവശതകൾ രണ്ടു മണിക്കൂറോളം തുടർന്നു. 10 മണിയോടെ അല്പം ശമനം ലഭിച്ചെങ്കിലും മണിക്കൂറുകൾക്കുള്ളിൽ പാരവശ്യം വീണ്ടും തുടങ്ങി. രോഗാവസ്ഥ ഗുരുതരമായി തുടർന്നതിനാൽ അന്ത്യകൂദാശ നൽകുവാനായി വൈദികനേയും ഒപ്പം ഡോക്ടറേയും വരുത്തി. രോഗം ശക്തിപ്പെട്ട് ഉച്ച തിരിഞ്ഞു 3 മണിയോടെ അൽഫോൻസ ദൈവസന്നിധിയിലേക്ക് മടങ്ങി<ref>സ്നേഹ ബലി അഥവാ അൽഫോൻസാമ്മ (ഗ്രന്ഥം), ഫാ. റോമുളൂസ് സി. എം. ഐ, ഏട് 156</ref>. പിറ്റേന്ന് ബന്ധുക്കളുടെയും, മറ്റു കന്യാസ്ത്രീകളുടെയും സാന്നിധ്യത്തിൽ അൽഫോൻസയെ ഭരണങ്ങാനം സിമിത്തേരി കപ്പേളയിൽ സംസ്കരിച്ചു. സഹസന്യാസിനിമാരാണ് അൽഫോൻസയുടെ ശരീരം സെമിത്തേരി കപ്പേളയിലേക്ക് വഹിച്ചത്. മഠത്തിൽനിന്നും സെമിത്തേരി കപ്പേളയി ശവസംസ്കാര വേളയിൽ റോമുളൂസച്ചൻ ചരമ പ്രസംഗം നടത്തി<ref>സ്നേഹ ബലി അഥവാ അൽഫോൻസാമ്മ (ഗ്രന്ഥം), ഫാ. റോമുളൂസ് സി. എം. ഐ, ഏട് 163</ref>. ===അത്ഭുതങ്ങൾ=== 1985 ൽ ഒരു കുട്ടിയുടെ അസുഖം അൽഫോൻസാമ്മയെ പ്രാർത്ഥിച്ചതിനാൽ സുഖപ്പെടുകുയുണ്ടായി. ഈ അത്ഭുതപ്രവൃത്തിയാണ് അൽഫോൻസാമ്മയെ വിശുദ്ധയായി പ്രഖ്യാപിക്കാനായി വത്തിക്കാൻ നടപടികളെടുക്കാൻ കാരണം <ref name="മനോരമ ഓൺലൈൻ ലേഖനം1">{{cite web|url=http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?programId=1073753693&contentId=2512288&contentType=EDITORIAL&articleType=Malayalam%20News&BV_ID=@@@|title=Malayala Manorama News Story, March 7, 2008|publisher=മലയാളമനോരമ|ശേഖരിച്ച തീയതി=2009-10-08|access-date=2012-04-08|archive-date=2012-02-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20120213151020/http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?programId=1073753693&contentId=2512288&contentType=EDITORIAL&articleType=Malayalam%20News&BV_ID=@@@|url-status=dead}}</ref><ref name="ഹിന്ദുഓൺനെറ്റ്1">{{cite web|url=http://www.hinduonnet.com/thehindu/mag/2007/09/02/stories/2007090250100500.htm|title=A life of suffering, September 02, 2007|publisher=ഹിന്ദു|സ്വീകരിച്ച തീയതി=2009-10-08|access-date=2012-04-08|archive-date=2011-04-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20110405154454/http://www.hinduonnet.com/thehindu/mag/2007/09/02/stories/2007090250100500.htm|url-status=dead}}</ref>. ബിഷപ്പ് സെബാസ്റ്റ്യൻ ഇതെക്കുറിച്ച് പറയുന്നു. ഞാൻ വയനാട്ടിലായിരിക്കുമ്പോൾ ജൻമനാ കാലിനു അസുഖം ബാധിച്ച ഒരു കുട്ടിയെ കാണാനിടയായി. ആ കുട്ടിയുടെ കാലുകൾ ജനിച്ചപ്പോൾ തന്നെ ഉള്ളിലേക്കു വളഞ്ഞിരിക്കുകയായിരുന്നു. നടക്കാൻ അവന് ഒരു വടിയുടെ സഹായം ആവശ്യമായിരുന്നു. ഇത് കണ്ട് സഹതാപം പൂണ്ട ഞാൻ , എന്റെ കുപ്പായത്തിന്റെ പോക്കറ്റിലുണ്ടായിരുന്ന അൽഫോൻസാമ്മയുടെ ചിത്രങ്ങളുള്ള രണ്ട് കാർഡുകൾ അവന് നൽകിയശേഷം പ്രാർത്ഥിക്കുവാൻ പറഞ്ഞു. അവന് അതിൽ സംശയാലുവായിരുന്നു , കാരണം അവൻ ഒരു മുസ്ലീം കുട്ടിയായിരുന്നു. ഞാൻ പറഞ്ഞു, ദൈവം വളരെ ശക്തിയുള്ളവനാണ്. ഏതാനും മാസങ്ങൾക്കുശേഷം അവൻ എന്നെ കാണാൻ വന്നു ആദ്യ കാഴ്ചയിൽതന്നെ എനിക്കവനെ തിരിച്ചറിയാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. അവന്റെ അസുഖമെല്ലാം പൂർണ്ണമായി സുഖപ്പെട്ടിരുന്നു.അവർ തിരിച്ചുപോകുന്നതിനു മുമ്പ് ഞങ്ങൾ ഒരുമിച്ച് ഒരു ചിത്രം എടുക്കുകയുണ്ടായി <ref>"കൊറിൻ.ജി.ഡിംപ്സി 1999 pp. 150-176"</ref> ===നാമകരണ നടപടികൾ=== അൽഫോൻസായുടെ ധന്യ ജീവതത്തിന്റെ പ്രസിദ്ധി, അവളുടെ നാമകരണ നടപടികൾ ഉടൻ ആരംഭിക്കണമെന്ന അഭ്യർത്ഥനകളിലേക്കു നയിക്കപ്പെട്ടു. നാനാ ദിക്കുകളിൽ നിന്നുള്ള അഭ്യർത്ഥനകൾ മാനിച്ചു [[പാലാ രൂപത|പാലാ രൂപതയുടെ]] പ്രഥമ [[മെത്രാൻ]] [[മാർ സെബാസ്റ്റ്യൻ വയലിൽ]] നാമകരണ നടപടികൾക്കു തുടക്കം കുറിച്ചു. ഇതിന്റെ ഭാഗമായി മെത്രാന്റെ നിർദ്ദേശ പ്രകാരം പ്രാഥമിക അന്വേഷണം നടത്തുവാൻ [[മോൺ. ജെ. സി. കാപ്പൻ]] നിയമിതനായി. ആഴത്തിലുള്ള അന്വേഷണങ്ങൾക്ക് ശേഷം, നാമകരണ നടപടികൾ ഉടൻ ആരംഭിക്കണമെന്ന അനുകൂല ശുപാർശയോടു കൂടിയ അന്വേഷണ ഫലം അദ്ദേഹം [[മെത്രാൻ|മെത്രാന്]] സമർപ്പിച്ചു. ഈ ശുപാർശ പ്രകാരം [[1953]] [[ഡിസംബർ 2]]നു ഫാ.റോമയോ സി.എം.ഐ പ്രധാന ജഡ്ജിയായി [[രൂപതാ കോടതി]] രൂപവത്കരിച്ചു. രണ്ടാമത്തെ [[രൂപതാ കോടതി]] [[1955|1955ൽ]] പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചു. [[1957]] ഏപ്രിൽ 13ന് അൽഫോൻസാമ്മയുടെ കബറിടം തുറന്നു പരിശോധന നടത്തി. [[1960|1960ൽ]] മൂന്നാമെത്തെ കോടതി സ്ഥാപിതമായി. നാമകരണ നടപടികളുടെ ഭാഗമായി ആദ്യ ഒമ്പത് വർഷം കൊണ്ട് തന്നെ 822 തവണ ട്രൈബൂണൽ കൂടുകയും, 126 സാക്ഷികളെ വിസ്തരിക്കുകയും ചെയ്തു. ===വാഴ്ത്തപ്പെടൽ=== [[File:Bhm B8.jpg|thumb|right|200px|ഭരണങ്ങാനത്തെ അൽഫോൻസാമ്മയുടെ കബറിടം]] മരിച്ചുകഴിഞ്ഞ് ഏതാണ്ട് 40 വർഷങ്ങൾക്കുശേഷം 1986 [[ഫെബ്രുവരി 8|ഫെബ്രുവരി എട്ടാം]] തീയതി അൽഫോൻസാമ്മയെ [[ജോൺ പോൾ രണ്ടാമൻ മാർപ്പാപ്പ]] വാഴ്ത്തപ്പെട്ടവളായി പ്രഖ്യാപിച്ചു <ref>http://cs.nyu.edu/kandathi/devasahayam.html#alphonsa {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100811215443/http://cs.nyu.edu/kandathi/devasahayam.html#alphonsa |date=2010-08-11 }} St. Alphonsa Anna Muttathupadam of the Immaculate Conception, F. C. C.</ref>. കോട്ടയത്തു വച്ച് അൽഫോൻസാമ്മയെയും [[ചാവറയച്ചൻ|ചാവറയച്ചനേയും]] ഒരേ ദിവസമാണ് വാഴ്ത്തപ്പെട്ടവരായി പ്രഖ്യാപിച്ചത്. ===വിശുദ്ധപദവി=== {{Indian Christianity}} [[2007]] [[ജൂൺ 1|ജൂൺ ഒന്നിനു]] [[ബെനഡിക്ട് പതിനാറാമൻ മാർപ്പാപ്പ]] വാഴ്ത്തപ്പെട്ട അൽഫോൻസായുടെ മാധ്യസ്ഥതയിൽ നടന്ന അത്ഭുതം സ്ഥിരീകരിച്ചു അതു സംഭവിച്ച രേഖയിൽ ഒപ്പുവച്ചു. [[2008]] [[മാർച്ച് 1|മാർച്ച് ഒന്നാം]] തിയതി [[ബെനഡിക്ട് പതിനാറാമൻ മാർപ്പാപ്പ]] അൽഫോൺസാമ്മയെ വിശുദ്ധപദവിയിലേയ്ക്ക് ഉയർത്താൻ തീരുമാനിക്കുകയും, [[2008]] [[ഒക്ടോബർ 12|ഒക്ടോബർ പന്ത്രണ്ടിന്‌]] മറ്റു മൂന്ന് വാഴ്ത്തപ്പെട്ടവരോടൊപ്പം വാഴ്ത്തപ്പെട്ട അൽഫോൻസാമ്മയെ വിശുദ്ധ എന്ന് ഔദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു<ref>{{cite web |url=http://www.ndtv.com/convergence/ndtv/story.aspx?id=NEWEN20080042832&ch=3%2F2%2F2008%203%3A26%3A00%20PM |title=Sister Alphonsa to be declared saint |publisher=NDTV |access-date=2008-10-05 |archive-date=2008-10-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081015050528/http://www.ndtv.com/convergence/ndtv/story.aspx?id=NEWEN20080042832&ch=3%2F2%2F2008%203%3A26%3A00%20PM |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.oecumene.radiovaticana.org/en1/Articolo.asp?c=190137 |title=Pope Announces Canonisation of India's First Native Woman Saint |publisher=Vatican Radio}}</ref>. ==തിരുനാൾ== എല്ലാ വർഷവും [[ജൂലൈ]] മാസം 19മുതൽ 28 വരെ വിശുദ്ധ അൽഫോൻസാമ്മയുടെ തിരുന്നാൾ ആഘോഷിക്കാൻ പതിനായിരങ്ങൾ അൽഫോൻസാ ജീവിച്ചിരുന്നതും, വിശുദ്ധയുടെ കബറിടം സ്ഥിതി ചെയുന്നതുമായ ഭരണങ്ങനത് ഒത്തു ചേരുന്നു.അൽഫോൻസാമയുടെ നാമത്തിൽ ഉള്ള ആദ്യത്തെ പള്ളിയായ st അൽഫോൻസാ church kolayad ഇതേ ദിവസങ്ങളിൽ ഒത്തുചേരുന്നു ==തീർത്ഥാടനം== കോട്ടയം ജില്ലയിലെ കുടമാളൂരിലെ ജന്മഗൃഹമായ മുട്ടത്തു പാടം വീട്, അൽഫോൺസാമ്മയെ [[ജ്ഞാനസ്നാനം]] നടത്തിയ കുടമാളൂർ സെന്റ് മേരീസ് ഫെറോന പള്ളി, മുട്ടുചിറ മുരിക്കൻ തറവാട്, ഭരണങ്ങാനത്തെ സെന്റ് അൽഫോൺസാ കോൺവെന്റ്, ഭരണങ്ങാനത്തെ കബറിടം എന്നിവ വിശ്വാസികൾ ധാരാളമായി സന്ദർശിക്കുന്നു. ==അൽഫോൻസാമ്മ - നാഴികക്കല്ലുകൾ== {| class="wikitable" |- !ജീവിതരേഖ !! ദിവസം |- |ജനനം ||1910 ഓഗസ്റ്റ് 19 |- |ജ്ഞാനസ്നാനം ||1910 ഓഗസ്റ്റ് 27 |- |ആദ്യ കുർബ്ബാന സ്വീകരണം||1917 നവംബർ 27 |- |ശിരോവസ്ത്ര സ്വീകരണം || 1928 ഓഗസ്റ്റ് 2 |- | സഭാവസ്ത്ര സ്വീകരണം || 1930 മേയ് 19 |- |നിത്യവ്രത വാഗ്ദാനം || 1936 ഓഗസ്റ്റ് 12 |- |മരണം ||1946 ജുലൈ 28 |- |നാമകരണ കോടതി രൂപവത്കരണം ||1953 ഡിസംബർ 2 |- |അപ്പസ്തോലിക കോടതി ആരംഭം || 1980 ജുലൈ 15 |- |വാഴ്ത്തപ്പെടൽ || 1986 ഫെബ്രുവരി 8 |- |വിശുദ്ധ|| 2008 ഒക്ടോബർ 12 |} ==അൽഫോൻസാ സൂക്തങ്ങൾ== #കഠിനമായ വേദനകളിലും വലിയ പരീക്ഷണങ്ങളിലും മണവാളനോടുള്ള സ്നേഹ ബന്ധത്തിൽ എന്നെ ഓർപ്പിച്ചു നിർത്തിയത് കുരിശിൻ ചുവട്ടിലെ സ്ത്രീയാണ്. #മനസറിവോടെ ഒരു നിസാര പാപം പോലും ചെയ്തു നല്ല ദൈവത്തെ ഉപദ്രവിക്കുന്നെതിനേക്കാൾ മരിക്കുന്നതാണ് എന്നിക്കിഷ്ടം..... #aaa കോട്ടയം ജില്ലയിലെ കുടമാളൂരിലുള്ള മുട്ടത്തുപാടത്ത് കുടുംബത്തിൽ ജോസഫിന്റെയും മേരിയുടെയും മകളായാണ് അവർ ജനിച്ചത്. 'അന്നക്കുട്ടി' എന്നായിരുന്നു കുട്ടിക്കാലത്തെ പേര്. ഇന്ത്യയിൽ നിന്ന് വിശുദ്ധ പദവിയിലേക്ക് ഉയർത്തപ്പെട്ട ആദ്യത്തെ വനിതയാണ് വിശുദ്ധ അൽഫോൻസാമ്മ. വിശുദ്ധ അൽഫോൻസാമ്മയുടെ ജീവിതചരിത്രം, മരണത്തീയതി അല്ലെങ്കിൽ വിശുദ്ധ പദവി എന്നിവയെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ അറിയണോ? ==ചിത്രശാല== <gallery> File:St.Alphonsa Shrine Church & Pilgrime Center 04.jpg File:St.Alphonsa Shrine Church & Pilgrime Center 03.jpg File:St.Alphonsa Shrine Church & Pilgrime Center 02.jpg File:St.Alphonsa Shrine Church & Pilgrime Center 01.jpg </gallery> == അവലംബം == {{Reflist|2}} ==പുറം കണ്ണികൾ== {{commons category|Saint Alphonsa}} *[http://www.alphonsa.net/ ഔദ്യോഗിക വെബ്‌സൈറ്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090316045848/http://www.alphonsa.net/ |date=2009-03-16 }} *[http://cs.nyu.edu/kandathi/devasahayam.html#alphonsa വിശുദ്ധ അൽഫോൻസാമ്മ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100811215443/http://cs.nyu.edu/kandathi/devasahayam.html#alphonsa |date=2010-08-11 }} *[http://www.catholic-forum.com/saints/sainta1g.htm ഇന്ത്യയിൽ നിന്നുള്ള വിശുദ്ധ അൽഫോൻസാമ്മ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090620040916/http://www.catholic-forum.com/saints/sainta1g.htm |date=2009-06-20 }} *[http://www.vatican.va/holy_father/john_paul_ii/homilies/1986/documents/hf_jp-ii_hom_19860208_stadio-kattayam_en.html ജോൺ പോൾ മാർപാപ്പ രണ്ടാമൻ അൽഫോൻസാമ്മയെ വിശുദ്ധയായി പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു] [[വർഗ്ഗം:1910-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം: 1946-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഓഗസ്റ്റ് 19-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂലൈ 28-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ ക്രൈസ്തവ സന്യാസിനിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:സിറോ മലബാർ സഭയിലെ വിശുദ്ധർ]] [[വർഗ്ഗം:സീറോ മലബാർ കത്തോലിക്കർ]] 3skyx81zdr8mev81olnga3qtp0ns5yu 0 56226 4673137 4659397 2026-10-03T12:47:51Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4673137 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Thrissur_Kole_Wetlands}}{{Infobox body of water | name = '''Thrissur-Ponnani Kole Wetlands''' | image = Koal fileds of Thrissur.jpg | caption = A view of Kole Wetlands with birds. A scene from Thomana in [[Thrissur Metropolitan Area]] | alt = A view of Kole Wetlands with birds | image_bathymetry = | caption_bathymetry = | location = [[Thrissur District]] and [[Malappuram District]], [[Kerala]] | coordinates = {{coord|10.536|76.176|display=title,inline}} | pushpin_map = Kerala | pushpin_alt = Location of the Thrissur-Ponnani Kole wetlands within Kerala | type = Freshwater | inflow = [[Chalakudy River]], [[Bharathappuzha River]] | outflow = none | catchment = | countries = [[India]] | length = | width = | area = {{convert|13640|ha|acre|abbr=on}} | depth = | max_depth = | volume = | residence_time = | shore = | elevation = | frozen = | islands = | settlements = [[Thrissur]], [[Ponnani]] | module = }} [[ചിത്രം:Koal agriculture kerala.jpg|thumb| കോൾനിലത്തെ നെൽകൃഷി]] സമുദ്ര നിരപ്പിൽ നിന്നും താഴെ കിടക്കുന്ന വയൽ പ്രദേശങ്ങളാണ് കോൾനിലങ്ങൾ എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. കേരളത്തിൽ [[ആലപ്പുഴ]], [[തൃശ്ശൂർ]], [[മലപ്പുറം]] ജില്ലകളിൽ ഇത്തരം പാട ശേഖരങ്ങളുണ്ട്. [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല|തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ]] [[തൃശൂർ]], [[മുകുന്ദപുരം താലൂക്ക്|മുകുന്ദപുരം]], [[ചാവക്കാട് താലൂക്ക്|ചാവക്കാട്]], [[തലപ്പിള്ളി താലൂക്ക്|തലപ്പിള്ളി]] (ഇപ്പോൾ [[കുന്നംകുളം താലൂക്ക്|കുന്നംകുളം]]) താലൂക്കുകളിലും, [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ]] [[പൊന്നാനി താലൂക്ക്|പൊന്നാനി]] താലൂക്കിലും ഉൾപ്പെടുന്ന; കോൾനിലം, കോൾപാടം എന്നീ പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന പാടശേഖരം ഏതാണ്ട് പതിമൂവായിരത്തോളം ഹെക്റ്റർ പ്രദേശത്ത് വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു. ഇവയിൽ [[തൃശൂർ]], [[മുകുന്ദപുരം താലൂക്ക്|മുകുന്ദപുരം]], [[ചാവക്കാട് താലൂക്ക്|ചാവക്കാട്]] എന്നീ താലൂക്കുകളിലെ കോൾപാടങ്ങളെ തൃശൂർ കോൾനിലമായും, [[തലപ്പിള്ളി താലൂക്ക്|തലപ്പിള്ളി]] (ഇപ്പോൾ [[കുന്നംകുളം താലൂക്ക്|കുന്നംകുളം]]), [[പൊന്നാനി താലൂക്ക്|പൊന്നാനി]] എന്നീ താലൂക്കുകളിലെ കോൾപാടങ്ങളെ പൊന്നാനി കോൾനിലമായും വേർതിരിച്ചിരിക്കുന്നു. കോൾനിലങ്ങൾ കേരളത്തിന്റെ പ്രധാനപ്പെട്ട നെല്ലുല്പാദനമേഖലയാണ്. കിഴക്കൻ മലകളിൽ നിന്നും മഴവെള്ളത്തോടൊപ്പം ഒഴികി വരുന്ന ഫലഭൂയിഷ്ടമായ മണ്ണ് ഇവിടെ അടിഞ്ഞു കൂടുകയും കൃഷിക്ക് അനുയോജ്യമാവുകയും ചെയ്യുന്നു. സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്നും 0.5 മീറ്റർ മുതൽ 1 മീറ്റർ വരെ താഴ്ന്ന് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഇവിടെ മഴക്കാലത്ത് വെള്ളം കെട്ടിക്കിടക്കുന്നു. സമ്പന്നമായ [[തണ്ണീർത്തടം|തണ്ണീർത്തട]] ജൈവവ്യവസ്ഥ (Wetland eco-system) കൂടിയായ കോൾനിലങ്ങൾ ഒട്ടനവധി ജനുസ്സുകളിലെ ശുദ്ധജലമത്സ്യങ്ങൾക്കും [[ചെമ്മീൻ]], [[തവള]], ഞവിണി, [[കക്ക]], [[ഞണ്ട്]] എന്നിവക്കും പാമ്പ്, കീരി, നീർനായ് പോലുള്ള [[സസ്തനി|സസ്തനികൾക്കും]] സ്ഥിരവാസികളും ദേശാടനക്കാരുമായ നിരവധി പക്ഷികൾക്കും ആവാസകേന്ദ്രമാണ്.<ref> {{cite book |last= സുജിത്കുമാർ|first=സി.കെ.|authorlink=സി.കെ. സുജിത്കുമാർ|coauthors= |editor= |others= |title=കൃഷിമലയാളം|origdate= |origyear=March 2008|url= |format= |accessdate=August 2008|edition=പ്രഥമ പതിപ്പ് |series= |date= |year=1999|month= |publisher=അക്ഷര സംസ്കൃതി|location=കണ്ണൂർ|language=മലയാളം |isbn=|oclc= |doi= |id= |pages= |chapter= |chapterurl= |quote= }} </ref> മഴക്കാലത്തിനു ശേഷം പാടത്തെ വെള്ളം പുറത്തേക്ക് (ഉയർന്ന പ്രദേശത്തേക്ക്) പമ്പ് ചെയ്ത് കളഞ്ഞാണു കൃഷിക്ക് നിലമൊരുക്കുന്നത്. പഴയ കാലത്ത് പൽ ചക്രങ്ങൾ ഘടിപ്പിച്ച [[തേവ് യന്ത്രങ്ങൾ]] ചവിട്ടിയാണു കൃഷിക്കാർ ഇതു സാധ്യമാക്കിയിരുന്നത്. ഇപ്പോൾ വലിയ [[പറ]] മോട്ടോറുകൾ ഉപയോഗിച്ച് കുറേയേറെ കൃഷി സ്ഥലങ്ങൾ ഒന്നിച്ചാണു ഇങ്ങനെ വെള്ളം തേവി മാറ്റുന്നത്. തേവി മാറ്റിയ വെള്ളം തിരിച്ച് പാടത്തേക്ക് വരാതെ തടയാൻ വലിയ മൺ വരമ്പുകൾ പണിയും. ചില സമയങ്ങളിൽ ഈ വരമ്പുകളിൽ [[മട]]വീണാൽ വെള്ളം തിരിച്ച് പാടത്തേക്കിറങ്ങി കൃഷി മുഴുവൻ നശിച്ച് പോകും.മഴക്കാലത്ത് നശിച്ച് പോകാത്ത [[പൊക്കാളി]] കൃഷി ഇവിടെ ചെയ്തു വരുന്നു. [[File:ഒമ്പ്തുമുറി_പാടശേഖരം_1.jpg|thumb|കോൾ പാടങ്ങൾക്ക് സമീപം കാണാവിന്ന ഒരു ബോർഡ്, തൃശ്ശൂരിലെ ഒരു പാടശേഖരത്തിൽ നിന്നും ]] == ചരിത്രം == പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ട് മുതൽ കോൾ നിലങ്ങളിൽ നെൽകൃഷി ആരംഭിച്ചതായി പറയപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ തൃശൂർ-പൊന്നാനി കോൾ നിലങ്ങളിൽ നെൽകൃഷി രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത് 1916 മുതലാണ്. == ഭൂമിശാസ്ത്രം == [[ചിത്രം:Koal fileds of Thrissur.jpg|thumb|തൃശൂരിലെ തൊമ്മാനയിലെ കോൾ പാടങ്ങൾ, കൃഷിയിറക്കുന്നതിനു മുൻപ്]] കിഴക്ക് പശ്ചിമഘട്ടത്തിന്റെ കുന്നിൻ നിരകൾ (Spur hills) പടിഞ്ഞാറ് [[അറബിക്കടൽ|അറബിക്കടലിനാലും]] വലയം ചെയ്യപ്പെട്ടു കിടക്കുന്നു. [[തൃശ്ശൂർ|തൃശൂർ]], [[മലപ്പുറം]] ജില്ലകളിലായാണ്‌ ഇത് പടർന്നു കിടക്കുന്നത്. ജൈവ സമ്പുഷ്ടമായ ഹൂമസിനാൽ ആവരണം ചെയ്യപ്പെട്ട കളിയുള്ള മണ്ണാണ്‌ കോൾ നിലങ്ങളിലേത്. ഈ നിലങ്ങളുടെ തെക്കേ അതിർത്തി [[മുരിയാട് തടാകം|മുരിയാട് കായലും]] വടക്ക് [[മുള്ളൂർക്കായൽ|മുള്ളൂർക്കായലും]] പടിഞ്ഞാറ് [[കനോലി കനാൽ|കനോലി കാനാലും]] കിഴക്ക് കരഭൂമിയുമാണ്. വർഷത്തിൽ ഏകദേശം 7 മാസവും(ഏതാണ്ട് ജൂൺ മുതൽ നവംബർ വരെ) കോൾ നിലങ്ങളിൽ വെള്ളം കെട്ടിക്കിടക്കുന്നു. സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് താഴ്ന്ന് കിടക്കുന്നതിനാൽ നവബറിൽ മഴ തീരുന്നതോടെ ജലനിരപ്പ് താഴുകയും കടലിൽ നിന്ന് ഉപ്പുവെള്ളം കയറുകയും ചെയ്യും. ഏനമാവ്, മുളയം, കൊട്ടൻകെട്ട് എന്നിവടങ്ങളിൽ റെഗുലേറ്ററുകൾ നിർമ്മിച്ച് ഉപ്പുവെള്ളത്തിന്റെ കയറ്റം നിയന്ത്രിച്ച് ഈ പാടങ്ങളിൽ മുണ്ടകൻ, പുഞ്ച കൃഷികളിറക്കുന്നു. വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ മൺസൂൺ മേഘങ്ങൾ മടങ്ങിപ്പോകുന്നതുവരെ ജലനിരപ്പ് താഴാറില്ല. അതിനുശേഷം കുറേശെയായി ജലനിരപ്പ് താഴുകയും ധനു മാസം അവസാനത്തോടെ [[ജലചക്രം|ജലചക്രങ്ങൾ]] ഉപയോഗിച്ച് വറ്റിക്കാവുന്ന തരത്തിലെത്തിച്ചേരാറുമുണ്ട്. തൃശൂർ ജില്ലയിലും മലപ്പുറം ജില്ലയിലുമായി ഏകദേശം 13,632 ഹെക്ടർ (33,690 ഏക്കർ) വിസ്തൃതിയിൽ കോൾ തണ്ണീർത്തടങ്ങൾ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു. തെക്ക് ചാലക്കുടി നദി മുതൽ വടക്ക് ഭാരതപ്പുഴ വരെയും പൊന്നാനി താലൂക്ക് വരെയും ഈ പ്രദേശം വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു. കോൾ തരിശുഭൂമിയുടെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളെ കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും ചെറിയ നദികളിൽ ഒന്നായ ഏനമാവ് നദിയുമായും, കനോലി കനാലുമായും, ചേറ്റുവ നദിയുമായും, തുടർന്ന് അറബിക്കടലുമായും ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന കനാലുകളുടെയും കുളങ്ങളുടെയും ഒരു ശൃംഖലയിലൂടെ തൃശൂർ നഗരത്തിനും തൃശൂർ ജില്ലയ്ക്കും കോൾ ണ്ണീർത്തടങ്ങൾ പ്രകൃതിദത്ത ഡ്രെയിനേജ് സംവിധാനമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഇത് മൺസൂൺ കാലത്ത് കേച്ചേരി, കരുവന്നൂർ നദികൾ എന്നിവയിൽ നിക്ഷേപിക്കപ്പെടുന്ന അലൂവിയം മണ്ണിനാൽ ഫലഭൂയിഷ്ഠമാണ്.<ref>{{cite web |url=http://www.hindu.com/mag/2007/10/14/stories/2007101450020200.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20071016093454/http://hindu.com/mag/2007/10/14/stories/2007101450020200.htm |url-status=dead |archive-date=2007-10-16 |work=[[The Hindu]] |title=Warning bells in Kole |date=2007-10-14 |access-date=2012-06-07}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.ecoinsee.org/6bconf/Theme%20A/AB.3.2%20Jeena.pdf |title=Agriculture-wetland interactions and sustainability of rice cultivation in the Kole land, Kerala |publisher=Jeena T Srinivasan |access-date=2012-06-07 |archive-date=2013-07-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130729141828/http://www.ecoinsee.org/6bconf/Theme%20A/AB.3.2%20Jeena.pdf |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.hindu.com/2011/01/08/stories/2011010860470300.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20110424070830/http://www.hindu.com/2011/01/08/stories/2011010860470300.htm |url-status=dead |archive-date=2011-04-24 |work=[[The Hindu]] |title=Project to protect kole wetlands |date=2011-01-08 |access-date=2012-06-07}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.hindu.com/2011/04/18/stories/2011041854330700.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20110719072933/http://www.hindu.com/2011/04/18/stories/2011041854330700.htm |url-status=dead |archive-date=2011-07-19 |work=[[The Hindu]] |title=Migratory fish spotted in kole land |date=2011-04-18 |access-date=2012-06-07}}</ref> == ജന്തുജാലങ്ങൾ == [[File:Puzhakkal river tourism 4.jpg|thumb|left|കോൾ തണ്ണീർത്തടങ്ങളിലൂടെ ഒഴുകുന്ന നദികളിൽ ഒന്നായ പുഴക്കൽ നദി, നെൽകൃഷിക്ക് വെള്ളം നൽകുന്നു]] പക്ഷികളുടെ എണ്ണത്തിൽ, ഒറീസയിലെ ചിലിക്ക തടാകത്തിനും ഗുജറാത്തിലെ അമിപൂർ ടാങ്കിനും ശേഷം ഇന്ത്യയിലെ മൂന്നാമത്തെ വലിയ പക്ഷി മേഖലയാണ് തൃശൂർ കോൾ തണ്ണീർത്തടങ്ങൾ. ഇന്ത്യയിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട പക്ഷി മേഖലകളിൽ ഒന്നായി ബേർഡ് ലൈഫ് ഇന്റർനാഷണൽ ഇതിനെ അംഗീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. പഠനങ്ങൾ പ്രകാരം, സ്പോട്ട്-ബിൽഡ് പെലിക്കൻ, ഡാർട്ടർ, ഓറിയന്റൽ ഡാർട്ടർ, ബ്ലാക്ക്-ഹെഡഡ് ഐബിസ്, പെയിന്റഡ് സ്റ്റോർക്ക്, ബ്ലാക്ക്-ബെല്ലിഡ് ടെർൺ, സിനിയറിയസ് കഴുകൻ, ഗ്രേറ്റർ സ്പോട്ടഡ് ഈഗിൾ തുടങ്ങി 241 ഇനം പക്ഷികളുണ്ട്.<ref>{{cite web |url=http://www.zoosprint.org/ZooPrintJournal/2000/October/344-349.pdf |title=Birds of Kole wetlands, Thrissur, Kerala |publisher=C Sivaperuman and E. A. Jayson |access-date=2012-06-07 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304055135/http://www.zoosprint.org/ZooPrintJournal/2000/October/344-349.pdf |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-02-13/kochi/31054874_1_ramsar-wetland-garganey |archive-url=https://archive.today/20130103102600/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-02-13/kochi/31054874_1_ramsar-wetland-garganey |url-status=dead |archive-date=2013-01-03 |work=[[The Times of India]] |title=Wetland birds in Kerala on the rise |access-date=2012-06-07}}</ref>കാരാൻക്സ്, സൈപ്രിനിഡേ, കണ്ടൽക്കാടുകളുടെ ചുവന്ന സ്നാപ്പർ, മെഗാലോപ്സ് സൈപ്രിനോയിഡുകൾ, ബാരാമുണ്ടി തുടങ്ങിയ മത്സ്യങ്ങളും കോൾ തണ്ണീർത്തടത്തിൽ കാണപ്പെടുന്നു.<ref>{{cite web |url=http://www.hindu.com/2011/04/18/stories/2011041854330700.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20110719072933/http://www.hindu.com/2011/04/18/stories/2011041854330700.htm |url-status=dead |archive-date=2011-07-19 |work=[[The Hindu]] |title=Migratory fish spotted in kole land |date=2011-04-18 |access-date=2012-06-07}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.thehindu.com/news/cities/Kochi/article81897.ece |title=Hunting of wetland birds on the rise |work=The Hindu |access-date=2012-06-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101106095545/http://www.thehindu.com/news/cities/Kochi/article81897.ece |archive-date=2010-11-06 |url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.hindu.com/mag/2007/07/22/stories/2007072250120700.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20070823215559/http://www.hindu.com/mag/2007/07/22/stories/2007072250120700.htm |url-status=dead |archive-date=2007-08-23 |work=[[The Hindu]] |title=Feathered friends |date=2007-07-22 |access-date=2012-06-19}}</ref> [[File:Sunrise over the Pullu Padam with a Morning drizzle.jpg|thumb|Sunrise over the Pullu Padam with a Morning drizzle]] [[File:Bird's Nest Thrissur Kole Wetlands DSC 5179.jpg|thumb|Bird's Nest Thrissur Kole Wetlands]] == ഭീഷണി == തൃശൂർ പോലുള്ള നഗരങ്ങളുടെയും പട്ടണങ്ങളുടെയും വ്യാപനമാണ് കോൾ തണ്ണീർത്തടങ്ങൾക്കുള്ള പ്രധാന ഭീഷണി. നിർമ്മാണ വ്യവസായത്തിലെ, പ്രത്യേകിച്ച് മധ്യ കേരളത്തിലെ റിയൽ എസ്റ്റേറ്റ് ബിസിനസ്സിലെ കുതിച്ചുചാട്ടം കോൾ തണ്ണീർത്തടങ്ങൾക്ക് മുന്നറിയിപ്പ് മുഴക്കിയിരിക്കുന്നു.<ref>{{cite journal|url=http://www.environmentportal.in/files/Real%20Estate%20and%20Agricultural.pdf|title=Real estate and Agricultural Wetlands in Kerala|journal=Economic & Political Weekly|publisher=PP Nikhil Raj and PA Azeez|volume=44|issue=5|pages=63–66|access-date=10 November 2013|archive-date=2024-12-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20241227201418/https://www.environmentportal.in/files/Real%20Estate%20and%20Agricultural.pdf|url-status=dead}}</ref>തെങ്ങ് കൃഷി, കെട്ടിടങ്ങളുടെയും വീടുകളുടെയും നിർമ്മാണം, മണലും കളിമണ്ണും ഖനനം ചെയ്യുന്നതിനും ഇഷ്ടിക ചൂളകൾ നിർമ്മിക്കുന്നതിനുമായി വയലുകൾ മാറ്റൽ, തണ്ണീർത്തട പക്ഷികളെ വേട്ടയാടൽ എന്നിവയാണ് കോൾ തണ്ണീർത്തടങ്ങൾക്കുള്ള പ്രധാന ഭീഷണികൾ. കനോലി കനാലിലെ വെള്ളം കയറുന്നതിനാൽ ശുദ്ധജലക്ഷാമവും ജലത്തിന്റെ ഗുണനിലവാരവും തൃശൂർ ജില്ലയിലെ കോൾ തണ്ണീർത്തടങ്ങളുടെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്ന് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.<ref>{{cite web |url=http://www.thehindu.com/news/cities/Kochi/article81897.ece |title=Hunting of wetland birds on the rise |work=The Hindu |access-date=2012-06-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101106095545/http://www.thehindu.com/news/cities/Kochi/article81897.ece |archive-date=2010-11-06 |url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.hindu.com/2011/04/18/stories/2011041854330700.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20110719072933/http://www.hindu.com/2011/04/18/stories/2011041854330700.htm |url-status=dead |archive-date=2011-07-19 |work=[[The Hindu]] |title=Migratory fish spotted in kole land |date=2011-04-18 |access-date=2012-06-19}}</ref> == കോൾ വികസന ഏജൻസി == [[File:Koal agriculture kerala.jpg|thumb|right| തൃശൂർ മെട്രോപൊളിറ്റൻ പ്രദേശത്തെ കോൾ തരിശുഭൂമികളിലെ നെൽകൃഷി]] [[File:Farming Thrissur Kole Wetlands DSC 5193 7360.jpg|thumb|തൃശൂർ കോൾ തണ്ണീർത്തടങ്ങളിലെ കൃഷി]] തൃശൂർ കോൾ പാടങ്ങളുടെ സമഗ്ര വികസനത്തിനായി 425 കോടി രൂപയുടെ പദ്ധതിക്ക് ഇന്ത്യാ ഗവൺമെന്റ് അംഗീകാരം നൽകി. അടിസ്ഥാന സൗകര്യ വികസനം, ബണ്ടുകളുടെ നിർമ്മാണം, കനാലുകൾ, റോഡുകൾ, കോൾ പാടങ്ങളിലെ കാർഷിക യന്ത്രവൽക്കരണം എന്നിവയ്ക്കായി ഈ ഫണ്ട് ഉപയോഗിക്കും. 15 കോടി രൂപയിൽ കോൾ പാട വികസനത്തെക്കുറിച്ച് പഠിക്കാൻ ഒരു ഗവേഷണ കേന്ദ്രം സ്ഥാപിക്കും. കോൾ വികസന പദ്ധതി നടപ്പിലാക്കുന്നതിനായി കേരള ഗവൺമെന്റ് ഒരു പ്രത്യേക വാഹനം പ്രയോഗത്തിൽ കൊണ്ടുവന്നിട്ടുണ്ട്. പാക്കേജ് നടപ്പിലാക്കുന്നത് ഏകോപിപ്പിക്കുന്നതിന് തൃശൂർ ജില്ലാ കളക്ടറെ പ്രത്യേക ഓഫീസറായി നിയമിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{cite web |url=http://www.thehindu.com/news/states/kerala/article3497118.ece |title=Complaints on fair value of land to be redressed in 3 months |work=The Hindu |access-date=2012-06-19}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.thehindu.com/todays-paper/article2926651.ece |title=Rs.425 crore for Kole land development |work=The Hindu |access-date=2012-06-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120721060242/http://www.thehindu.com/todays-paper/article2926651.ece |archive-date=2012-07-21 |url-status=dead}}</ref> പദ്ധതി നടപ്പിലാക്കുന്നതിനായി, കോൾ കൃഷി വികസനത്തിനായി കേരള ഗവൺമെന്റ് ജൂൺ 30 ന് തൃശൂർ സിറ്റിയിൽ കോൾ വികസന ഏജൻസി (കെഡിഎ) എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഒരു ഏജൻസി തുറന്നു. പദ്ധതി നടപ്പിലാക്കുന്നതിനുള്ള പ്രത്യേക ഓഫീസർ തൃശൂർ ജില്ലാ കളക്ടറാണ്.<ref>{{cite web |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-06-24/kochi/32392817_1_thrissur-ponnani-kda |archive-url=https://archive.today/20130103072945/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-06-24/kochi/32392817_1_thrissur-ponnani-kda |url-status=dead |archive-date=2013-01-03 |work=[[The Times of India]] |title=Kole package to be launched on Chingam 1 |access-date=2012-06-27}}</ref> == കോൾ ബേർഡേഴ്‌സ് കളക്ടീവ് == കോൾ വെറ്റ്‌ലാൻഡുകളുടെ സമ്പന്നമായ ജൈവവൈവിധ്യം, പാരിസ്ഥിതിക പ്രാധാന്യം, കാർഷിക സാധ്യത എന്നിവയിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ട്, പൊതുവായ കാഴ്ചപ്പാടുള്ള ഒരു കൂട്ടം വ്യക്തികൾ ഒത്തുചേർന്ന് കോൾ ബേർഡേഴ്‌സ് കളക്ടീവ് രൂപീകരിച്ചു. കോൾ വെറ്റ്‌ലാൻഡുകളുടെ സത്തയെ ആദരിച്ചുകൊണ്ട്, 2024 മുതൽ "കാണപടവുകൾ" എന്ന പേരിൽ വാർഷിക ഫോട്ടോ പ്രദർശനങ്ങൾ ഈ കൂട്ടായ്മ നടത്തിവരുന്നു. 2025 ഏപ്രിൽ 30 മുതൽ മെയ് 7 വരെ തൃശൂർ ലളിതകലാ അക്കാദമി ആർട്ട് ഗാലറിയിൽ "കാണപടവുകൾ 2.0" നടന്നു. കോൾ വെറ്റ്‌ലാൻഡുകളിൽ നിന്നുള്ള 100-ലധികം ഫോട്ടോഗ്രാഫർമാർ പകർത്തിയ 200-ലധികം ശ്രദ്ധേയമായ ഫോട്ടോഗ്രാഫുകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഈ പ്രദർശനം പ്രകൃതിയുടെ മഹത്വത്തിന്റെയും തണ്ണീർത്തട പ്രേമികളുടെ പിന്തുണയോടെ കോൾ ബേർഡേഴ്‌സ് കളക്ടീവിന്റെ അക്ഷീണ പരിശ്രമത്തിന്റെയും ആഘോഷമായിരുന്നു. == കൃഷി == ആഴം കുറഞ്ഞ നിലങ്ങളിലാണ് മുണ്ടകൻ കൃഷി. സെപ്റ്റംബറിൽ വെള്ളം വറ്റിച്ച് നിലം തയ്യാറാക്കി മാസാവനത്തോടെ വിത്ത് വിതയ്ക്കുകയോ നടുകയോ ചെയ്യുന്നു. 110-125 ദിവസം മൂപ്പുള്ള ഉൽപാദനശേഷി കൂടിയ വിത്തിനങ്ങളാണ് ഉപയോഗിക്കുക. ജ്യോതി, കാഞ്ചന, അഹല്യ, മട്ട ത്രിവേണി, ഉമ എന്നിവയാണ് പ്രധാന ഇനങ്ങൾ.ഡിസംബറോടെ ഇവ കൊയ്തിന്ന് പാകമാകുന്നു. പുഞ്ചകൃഷി തുടങ്ങുന്നത് ജനുവരിയിലാണ്. താഴ്ന്ന നിലങ്ങളിൽ നിന്ന് വെള്ളം വറ്റിച്ച് കൃഷിചെയ്യുന്നു. വിത്ത് വിതച്ച പാടത്ത് വെള്ളം വറ്റിക്കുകയും നിലത്ത് വിള്ളൽ വീഴ്ത്തുകയും ചെയ്യും. പിന്നീട് വെള്ളം കയറ്റും. ഈ സമയത്താണ് ആദ്യത്തെ വളം ചേർക്കൽ. മുണ്ടകൻ വിളവെടുത്ത പാടങ്ങളിൽ രണ്ടാമതൊരു പുഞ്ചകൃഷി കുടി നടത്താറുണ്ട്. വിതച്ച് പാടം വറ്റിക്കുന്നത് കൊണ്ട് കളശല്യം അധികമാണ്.കള പറിയ്ക്കലാണ് കോൾകൃഷിയുടെ പ്രധാന ബുദ്ധിമുട്ട്. ഏപ്രിൽ മാസത്തോടെ വിളവെടുപ്പിന്റെ സമയമാകും. പുഞ്ചകൃഷിക്ക് പലപ്പോഴും വെള്ളത്തിന്റെ അഭാവം ഉണ്ടാകാറുണ്ട്. അതിനാൽ മൂപ്പ് കുറഞ്ഞ നെല്ലിനങ്ങളാണ് കൃഷിക്കായി തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നത്. [[പീച്ചി അണക്കെട്ട്|പീച്ചി]], [[ചിമ്മിണി ഡാം|ചിമ്മിനി ഡാമുകളിൽ]] നിന്നാണ് ഇവിടുത്തെ പുഞ്ചകൃഷിയിൽ അവസാനകാലത്തേക്കുള്ള വെള്ളം ലഭ്യമാവുന്നത്. ==പ്രത്യേകതകൾ== ജൈവ വൈവിധ്യ പ്രധാനമായ ഈ പ്രദേശങ്ങൾ പലതും [[റാംസർ സൈറ്റ്|റാംസർ സൈറ്റുകളായി]] പ്രക്യാപിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.1971 ൽ ഇറാനിലെ [[റാംസർ]]എന്ന സ്ഥലത്ത് വെച്ച് നടന്ന അന്തർദേശീയ വെറ്റ്ലാന്റ് കൺവെൻഷനിലാണ് ഇത്തരം ജൈവ വൈവിദ്യ മേഖലകളുടെ സംരക്ഷണത്തിനായി റാംസർ സൈറ്റുകളായി പ്രഖ്യാപിക്കാൻ തുടങ്ങിയത്<ref name="test1">[http://wwf.panda.org/who_we_are/wwf_offices/india/]wwf .</ref> == കേരളത്തിലെ മറ്റു കൃഷിഭൂമികൾ == [[ചിത്രം:Koal fileds fishing.JPG|thumb|കോൾനിലങ്ങൾ മഴക്കാലത്തിനുശേഷം വറ്റിച്ച് കുട്ട ഉപയോഗിച്ച് മീൻ പിടിക്കുന്നു]] *[[പാണ്ടിനിലങ്ങൾ]] *[[പടുവം]] *[[പുതയൽ നിലങ്ങൾ]] *[[കരപ്പുറം]] *[[കുട്ടാടൻ പാടങ്ങൾ]] *[[കരഞ്ഞാലുകൾ]] *[[മ്രരംകൊളമ്പുകൾ]] *[[ആത്തി]] *[[കയ്പാട് നിലങ്ങൾ]] *[[തിടിൽ നിലങ്ങൾ]] *[[കൊളേക്ക]] == പരാമർശങ്ങൾ == <References/> {{commons category|Thrissur Kole Wetlands}} [[വിഭാഗം:കേരളത്തിലെ നെൽപ്പാടങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ നെൽകൃഷിരീതികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സംരക്ഷിതപ്രദേശങ്ങൾ]] h8w7qa79d6tbsr70lghsmzwxzq70hln 0 60362 4673244 4589840 2026-10-03T23:26:53Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4673244 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Jayabharathi}} {{Infobox person | name = ജയഭാരതി | image = Jayabharathi at 61st FF (cropped).jpg | caption = Jayabharathi at the [[61st Filmfare Awards South]], 2014 | birthname = ലക്ഷ്മി ഭാരതി | othername = | birth_date = {{birth date and age|1954|06|28}} | birth_place = [[കൊല്ലം]], കേരളം<ref>{{Cite web |title=19ാം വയസ്സിൽ 100 സിനിമകൾ; ‘ചിരിക്കുമ്പോഴും കരയുമ്പോഴും വായ് പൊത്താത്ത നടി’: ജയഭാരതിക്ക് ഇന്ന് സപ്തതി |url=https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2024/06/28/seventieth-birthday-of-jayabharathi.html |access-date=2024-06-28 |website=www.manoramaonline.com |language=ml}}</ref> | parents = ശിവശങ്കരൻ പിള്ള<br>ശാരദ <ref>{{Cite web |title=19ാം വയസ്സിൽ 100 സിനിമകൾ; ‘ചിരിക്കുമ്പോഴും കരയുമ്പോഴും വായ് പൊത്താത്ത നടി’: ജയഭാരതിക്ക് ഇന്ന് സപ്തതി |url=https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2024/06/28/seventieth-birthday-of-jayabharathi.html |access-date=2024-06-28 |website=www.manoramaonline.com |language=ml}}</ref> | relatives = [[ജയൻ]] (കസിൻ) | spouse = {{Marriage|ഹരി പോത്തൻ|1974|1976|end=divorced}}<br />{{Marriage|[[സത്താർ]]|1979|2019 |end}} | children = [[കൃഷ് ജെ സത്താർ]] (b. 1984) }} [[മലയാളചലച്ചിത്രം|മലയാളചലച്ചിത്ര]] മേഖലയിലെ ഒരു നടിയാണ് '''ജയഭാരതി''' എന്നറിയപ്പെടുന്ന '''ലക്ഷ്മി ഭാരതി'''<ref name=":02">{{cite web|url=http://www.mathrubhumi.com/mb4eves/online/malayalam/kerala/women/articles/womaninnews-article-430097|title=അണയാതെ, അസ്തമിക്കാതെ ഒരുകാലം... - articles, womaninnews - Mathrubhumi Eves|accessdate=16 February 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140217044523/http://www.mathrubhumi.com/mb4eves/online/malayalam/kerala/women/articles/womaninnews-article-430097|archivedate=17 February 2014|url-status=dead}}</ref> (ജനനം: ജൂൺ 28, 1954). മലയാളത്തിൽ മുന്നൂറിലധികം ചിത്രങ്ങളിൽ അവർ അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്. മികച്ച നടിക്കുള്ള കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര അവാർഡും പ്രത്യേക ജൂറി അവാർഡ് - പ്രത്യേക പരാമർശവും രണ്ടുതവണ നേടിയിട്ടുണ്ട്.<ref name=":1">{{cite web|url=http://www.prd.kerala.gov.in/stateawares.htm|title=Kerala State Film Awards|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160303232254/http://www.prd.kerala.gov.in/stateawares.htm|archivedate=3 March 2016|url-status=dead}}</ref> 1969-ൽ സംവിധായകൻ പി. ഭാസ്കരൻ സംവിധാനം ചെയ്ത [[കാട്ടുകുരങ്ങ്]] എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് ജയഭാരതി ആദ്യമായി നായികാ വേഷത്തിൽ എത്തിയത്. പിന്നീട്, മലയാളത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രമുഖരായി നടിമാരിൽ ഒരാളായി മാറിയ അവർ, പ്രേം നസീർ, മധു, വിൻസെന്റ്, ജയൻ, എം. ജി. സോമൻ, കമൽ ഹാസൻ, രജനീകാന്ത് തുടങ്ങിയ പ്രമുഖ നടന്മാരോടൊപ്പം അഭിനയിച്ചു. 1970 കളിലും 1980 കളുടെ തുടക്കത്തിലും ജനപ്രിയരായ ഒരു ഓൺ-സ്ക്രീൻ ജോഡിയായിരുന്നു ജയഭാരതി-എം.ജി. സോമൻ. 1972-ൽ വിവിധ ചിത്രങ്ങളിലെ അഭിനയത്തിനും 1973-ൽ മാധവിക്കുട്ടി എന്ന ചിത്രത്തിലെ വേഷത്തിനും അവർ കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര അവാർഡുകൾ നേടി.<ref>{{cite web|url=http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=15344835&programId=7940855&channelId=-1073750705&BV_ID=@@@&tabId=3|title=Manorama Online Latest Malayalam News. Breaking News Events. News Updates from Kerala India|accessdate=22 March 2018|website=manoramaonline.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20150418132704/http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=15344835&programId=7940855&channelId=-1073750705&BV_ID=@@@&tabId=3|archive-date=18 April 2015|url-status=dead}}</ref> അവരുടെ പ്രശസ്തമായ ചിത്രങ്ങളിലൊന്നാണ് ഭരതൻ സംവിധാനം ചെയ്ത [[രതിനിർവേദം]], ഇത് കേരളത്തിന്റെ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ബോക്സ് ഓഫീസ് ഹിറ്റുകളിൽ ഒന്നായി മാറി. റിലീസ് ചെയ്ത് പതിറ്റാണ്ടുകൾക്ക് ശേഷവും ദക്ഷിണേന്ത്യയിലുടനീളം സമാനമായ നിർമ്മാണങ്ങൾക്ക് ഇത് പ്രചോദനം നൽകുന്നു.<ref>{{cite web|url=http://www.thepeninsulaqatar.com/Display_news.asp?section=Local_News&subsection=Qatar+News&month=May2006&file=Local_News2006052033716.xml|title=Nilolsavam to be staged on Thursday|accessdate=25 July 2009|publisher=The Peninsula On-line: Qatar's leading English Daily|archive-url=https://web.archive.org/web/20090809193527/http://www.thepeninsulaqatar.com/Display_news.asp?section=Local_News&subsection=Qatar+News&month=May2006&file=Local_News2006052033716.xml|archive-date=9 August 2009|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news|date=2011-02-17|title=Summer of '78|url=https://www.thehindu.com/features/cinema/Summer-of-78/article15448171.ece|access-date=2024-05-17|work=The Hindu|language=en-IN|issn=0971-751X|archive-date=2024-05-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20240517104417/https://www.thehindu.com/features/cinema/Summer-of-78/article15448171.ece|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news|date=2011-06-17|title=Re-exploring 'Rathinirvedam'|url=https://www.thehindu.com/features/metroplus/reexploring-rathinirvedam/article2112896.ece|access-date=2024-05-17|work=The Hindu|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> കലാമണ്ഡലം നടരാജൻ, രാജാറാം (വഴുവൂർ രാമയ്യ പിള്ളയുടെ ശിഷ്യൻ), വാഴുവൂർ സാംരാജ് പിള്ള എന്നിവരുടെ കീഴിൽ അഞ്ച് വയസ്സ് മുതൽ പരിശീലനം നേടിയ ശേഷം, കൗമാരപ്രായത്തിൽ തന്നെ ജയഭാരതി സിനിമയിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു. സിനിമാ സ്റ്റുഡിയോകൾ, നൃത്ത പരിശീലനങ്ങൾ, സ്റ്റേജ് പ്രകടനങ്ങൾ എന്നിവയെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയായിരുന്നു അവരുടെ അക്കാലത്തെ ജീവിതം. നടി ഇപ്പോൾ വീട്ടിൽ നിന്ന് നടത്തുന്ന അശ്വതി ആർട്സ് അക്കാദമി എന്ന നൃത്ത വിദ്യാലയത്തിന്റെ തിരക്കിലാണ്. കോയമ്പത്തൂരിൽ മറ്റൊന്ന് കൂടി അവർ ആരംഭിക്കുന്നു. 2003 ൽ, കേരളത്തിലും പരിസരത്തുമുള്ള ഒമ്പത് ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ജയഭാരതി നൃത്തം അവതരിപ്പിച്ചിരുന്നു. == അഭിനയജീവിതം == 1967-ലാണ് ജയഭാരതി അഭിനയം തുടങ്ങിയത്.<ref>http://www.imdb.com/name/nm0419653/</ref> [[ജെ. ശശികുമാർ]] സംവിധാനം ചെയ്ത ''[[പെൺമക്കൾ]]'' ആയിരുന്നു ജയഭാരതിയുടെ ആദ്യ സിനിമ.<ref name=mano>{{cite news|title =ബ്ലാക്ക് ആന്റ് വൈറ്റ് സത്യങ്ങൾ|url =http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/mmonline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=10508496&programId=1073753770&channelId=-1073751706&BV_ID=@@@&tabId=11|publisher =മലയാള മനോരമ|date =2011 നവംബർ 27|accessdate =നവംബർ 27, 2011|language =|archive-date =2012-02-15|archive-url =https://web.archive.org/web/20120215102926/http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=10508496&programId=1073753770&channelId=-1073751706&BV_ID=@@@&tabId=11|url-status =dead}}</ref> ആദ്യകാ‍ലത്ത് ചെറിയ വേഷങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ച ഇവർ പിന്നീട് നായിക വേഷങ്ങളിലും അഭിനയിച്ചു. ഏറ്റവും മികച്ച നടിക്കുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം രണ്ടു തവണ നേടിയിട്ടുണ്ട്. വിവിധ ചിത്രങ്ങളിലെ അഭിനയത്തിന് 1972-ലും ''മാധവിക്കുട്ടി'' എന്ന ചിത്രത്തിലെ അഭിനയത്തിന് 1973-ലുമാണ് ഈ പുരസ്കാരങ്ങൾ ലഭിച്ചത്.<ref>{{Cite web |url=http://www.prd.kerala.gov.in/stateawares.htm |title=Kerala State Film Awards1969-2008 |access-date=2011-11-27 |archive-date=2016-03-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303232254/http://www.prd.kerala.gov.in/stateawares.htm |url-status=dead }}</ref> ഏറ്റവും ഒടുവിൽ അഭിനയിച്ച ചിത്രം 1999-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ''[[ഏഴുപുന്നതരകൻ|എഴുപുന്ന തരകൻ]]'' എന്ന ചിത്രമാണ്. ==സ്വകാര്യജീവിതം== ലക്ഷ്മി ഭാരതി എന്നപേരിൽ 1954 ജൂൺ 28 ന് ശിവശങ്കരൻ പിള്ളയുടെ പുത്രിയായി അവർ ജനിച്ചു.<ref>{{cite web|url=http://www.mathrubhumi.com/mb4eves/online/malayalam/kerala/women/articles/womaninnews-article-430097|title=Archived copy|accessdate=2014-02-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140217044523/http://www.mathrubhumi.com/mb4eves/online/malayalam/kerala/women/articles/womaninnews-article-430097|archivedate=17 February 2014|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref> കേരളത്തിലെ കൊല്ലത്താണ് അവരുടെ കുടുംബത്തിന്റെ വേരുകൾ. മലയാള നടൻ [[ജയൻ|ജയൻ]] അവരുടെ ആദ്യ കസിൻ ആയിരുന്നു.<ref>{{cite news|title=ഓർമകൾ മരിക്കുമോ?|url=http://www.mathrubhumi.com/movies-music/flashback/kamalhasan-remembering-jayan-malayalam-news-1.671132|work=[[Mathrubhumi]]|language=Malayalam|date=25 July 2016|accessdate=15 November 2015|archive-date=2015-11-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20151115214916/http://www.mathrubhumi.com/movies-music/flashback/kamalhasan-remembering-jayan-malayalam-news-1.671132|url-status=dead}}</ref> ജയഭാരതിയുടെ അമ്മ ശാരദ പിള്ള, ജയന്റെ അച്ഛൻ മാധവൻ പിള്ളയുടെ സഹോദരിയാണ്.<ref>{{cite news|title=ഓർമകൾ മരിക്കുമോ?|url=http://www.mathrubhumi.com/movies-music/flashback/kamalhasan-remembering-jayan-malayalam-news-1.671132|work=[[Mathrubhumi]]|language=Malayalam|date=25 July 2016|accessdate=15 November 2015|archive-date=15 November 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151115214916/http://www.mathrubhumi.com/movies-music/flashback/kamalhasan-remembering-jayan-malayalam-news-1.671132|url-status=dead}}</ref> ചലച്ചിത്രനിർമ്മാതാവും നടൻ പ്രതാപ് പോത്തന്റെ സഹോദരനുമായിരുന്ന [[ഹരി പോത്തൻ |ഹരി പോത്തനെയാണ്]] ജയഭാരതി ആദ്യം വിവാഹം ചെയ്തത്. അദ്ദേഹത്തിനു രണ്ടു മക്കളുള്ള സമയത്തായിരുന്നു ഈ വിവാഹം. പിന്നീട് ഈ ബന്ധം വേർപെടുത്തി നടനായ [[സത്താർ (നടൻ)|സത്താറിനെ]] വിവാഹം ചെയ്തു. എന്നാൽ കുറേക്കാലത്തിനുശേഷം അവർ വേർപിരിഞ്ഞു താമസിച്ചുവെങ്കിലും അവസാനകാലത്ത് രമ്യതയിലായിരുന്നു<ref>{{Cite web |url=http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=12906915&programId=3982928&BV_ID=@@@&channelId=-1073750705&tabId=3 |title=മനോരമ ഓൺലൈൻ, Story Dated: Monday, November 26, 2012 17:26 hrs IST |access-date=2012-11-27 |archive-date=2012-11-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121127071808/http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=12906915&programId=3982928&BV_ID=@@@&channelId=-1073750705&tabId=3 |url-status=dead }}</ref>. 1984 ൽ ജനിച്ച ക്രിഷ് ജെ. സത്താർ (ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ) സത്താർ, ജയഭാരതി ദമ്പതികളുടെ ഏക പുത്രനാണ്. == അഭിനയിച്ച ചിത്രങ്ങൾ == === മലയാളം === ==== 1960s ==== {| class="wikitable sortable" !വർഷം !സിനിമ !കഥാപാത്രം ! class="unsortable" |കുറിപ്പുകൾ |- | rowspan="3" |1966 |''[[കടമറ്റത്തച്ചൻ (ചലച്ചിത്രം)|കടമറ്റത്തച്ഛൻ]]'' | | |- |''[[കണ്മണികൾ ]]'' | | |- |''[[പെൺമക്കൾ ]]'' | | |- | rowspan="3" |1967 |''[[കാണാത്ത വേഷങ്ങൾ]]'' | | |- |''[[കദീജ (ചലച്ചിത്രം)]]'' | | |- |''[[നാടൻ പെണ്ണ്]]'' |സൈനബ | |- | rowspan="9" |1968 |''[[കളിയല്ല കല്ല്യാണം]]'' | | |- |''[[വെളുത്ത കത്രീന]]'' |റോസ | |- |''[[അഞ്ചു സുന്ദരികൾ]]'' | | |- |''[[പാടുന്ന പുഴ]]'' |ശാരദ | |- |''[[വിദ്യാർത്ഥി]]'' | | |- |''[[കായൽകരയിൽ]]'' | | |- |''[[വിരുതൻ ശങ്കു]]'' |കാമാക്ഷി | |- |''[[അനാച്ഛാദനം]]'' | | |- |''[[തോക്കുകൾ കഥ പറയുന്നു]]'' |തങ്കം | |- | rowspan="10" |1969 |''[[ബല്ലാത്ത പഹയൻ]]'' |സൽമ | |- |''[[ഉറങ്ങാത്ത സുന്ദരി]]'' |മധുമതി | |- |''[[വീട്ടുമൃഗം]]'' | | |- |''[[മൂലധനം (ചലച്ചിത്രം)|മൂലധനം]]'' |നബീസു | |- |''[[വിരുന്നുകാരി]]'' |ശാന്ത | |- |''[[നേഴ്സ് (ചലച്ചിത്രം)|നഴ്സ്]]'' | | |- |''[[സന്ധ്യ (ചലച്ചിത്രം)|സന്ധ്യ]]'' | | |- |''[[കാട്ടുകുരങ്ങ്]]'' |അമ്പിളി | |- |''[[രഹസ്യം]]'' |സുലോചന | |- |''[[കടൽപ്പാലം (ചലച്ചിത്രം)|കടൽപ്പാലം]]'' |ഗീത | |- |} ==== 1970s ==== {| class="wikitable sortable" !വർഷം !സിനിമ !കഥാപാത്രം ! class="unsortable" |കുറിപ്പുകൾ |- | rowspan="15" |1970 |''കുരുക്ഷേത്രം'' | | |- |''സ്ത്രീ'' | | |- |''[[കാക്കത്തമ്പുരാട്ടി (ചലച്ചിത്രം)|കാക്കത്തമ്പുരാട്ടി]]'' |ശരള | |- |''മധുവിധു'' |മാലിനി | |- |''പ്രിയ'' | | |- |''ദത്തുപുത്രൻ'' |അന്നക്കുട്ടി | |- |''അമ്മയെന്ന സ്ത്രീ'' |ബിന്ദു | |- |''[[നിങ്ങളെന്നെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റാക്കി]]'' |മാല | |- |''ഡിറ്റക്ടീവ് 909 കേരളത്തിൽ'' | | |- |''നിലയ്ക്കാത്ത ചലനങ്ങൾ'' | | |- |''താര'' |ഉഷ | |- |''അനാഥ'' | | |- |''പളുങ്കുപാത്രം'' | | |- |''തുറക്കാത്ത വാതിൽ'' |നബീസ | |- |''വിവാഹിത'' |സുകുമാരി | |- | rowspan="18" |1971 |''വിലയ്ക്കു വാങ്ങിയ വീണ'' |സുനന്ദ | |- |''[[ഒരു പെണ്ണിന്റെ കഥ]]'' |തങ്കമ്മ | |- |''ഗംഗാസംഗമം'' |മോളി | |- |''കുട്ടിയേടത്തി'' |ജാനു | |- |''മാൻപേട'' | | |- |''പുത്തൻവീട്'' | | |- |''[[ശരശയ്യ (ചലച്ചിത്രം)|ശരശയ്യ]]'' |ശരള | |- |''സിന്ദൂരച്ചെപ്പ്'' |അമ്മാളു | |- |''മൂന്നുപൂക്കൾ'' | | |- |''ഇങ്കിലാബ് സിന്ദാബാദ്'' |വാസന്തി | |- |''കളിത്തോഴി'' |മല്ലിക | |- |''അവളൽപ്പം വൈകിപ്പോയി'' | | |- |''കൊച്ചനിയത്തി'' |ഇന്ദു | |- |''അച്ഛനും ബാപ്പയും'' |സൈനബ/ആമിന | |- |''ലൈൻബസ്'' |സരസമ്മ | |- |''[[കരകാണാക്കടൽ|കരകാണാക്കടൽ]]'' |മേരിക്കുട്ടി | |- |''വിദ്യാർത്ഥികളെ ഇതിലെ ഇതിലെ'' | | |- |''C.I.D.'' ''നസീർ'' |ശാന്തി | |- | rowspan="16" |1972 |''ആറടി മണ്ണിന്റെ ജന്മി'' |സുമതി | |- |''സതി'' | | |- |''Thottilla'' | | |- |''നൃത്തശാല'' |പ്രിയംവദ | |- |''അഴിമുഖം'' | | |- |''പ്രതികാരം'' |ശോഭ | |- |''ഇനിയൊരു ജന്മം തരൂ'' | | |- |''അനന്തശയനം'' | | |- |''ആദ്യത്തെ കഥ'' |പ്രേത സുന്ദരി |അതിഥി വേഷം |- |''അക്കരപ്പച്ച'' |ജാനമ്മ | |- |''മയിലാടുംകുന്ന്'' |ലിസ | |- |''മാപ്പുസാക്ഷി'' | | |- |''ലക്ഷ്യം'' | | |- |''മനുഷ്യബന്ധങ്ങൾ'' |നിർമ്മല | |- |ഒരു സുന്ദരിയുടെ കഥ |സുന്ദരി | |- |''പുനർജന്മം'' |രാധ, അരവിന്ദന്റെ അമ്മ | |- | rowspan="23" |1973 |''ശാസ്ത്രം ജയിച്ചു മനുഷ്യൻ തോറ്റു'' |സുലോചന | |- |''ആരാധിക'' |ഹേമ | |- |''ഗായത്രി'' | | |- |''പൊയ്മുഖങ്ങൾ'' | | |- |''മരം'' |ആമിന | |- |''ദിവ്യദർശനം'' |ഇന്ദിര | |- |''മനുഷ്യപുത്രൻ'' |മാധവി | |- |''ഏണിപ്പടികൾ'' | | |- |''തിരുവാഭരണം'' | | |- |''സൌന്ദര്യപൂജ'' | | |- |''മാധവിക്കുട്ടി'' | | |- |''കലിയുഗം'' | | |- |''മാസപ്പടി മാതുപിള്ള'' | | |- |''ഇന്റർവ്യൂ'' |സുശീല | |- |''യാമിനി'' |ഇന്ദിര | |- |''മനസ്സ്'' | | |- |''തൊട്ടാവാടി'' |സാവിത്രി | |- |''നഖങ്ങൾ'' |ഗോമതി | |- |''ലേഡീസ് ഹോസ്റ്റൽ'' |ലാലി | |- |''ഉർവശി ഭാരതി'' | | |- |''കാലചക്രം'' |രാധ | |- |''ജീസസ്'' |വെറോണിക്ക | |- |''അഴകുള്ള സെലീന'' |സെലീന | |- | rowspan="18" |1974 |''പാതിരാവും പകൽവെളിച്ചവും'' | | |- |''രഹസ്യരാത്രി'' |ശ്യാള | |- |''സ്വർണ്ണവിഗ്രഹം'' | | |- |''നൈറ്റ്ഡ്യൂട്ടി'' |വിമല | |- |''നീലക്കണ്ണുകൾ'' |മാളു | |- |''തച്ചോളി മരുമകൻ ചന്തു'' |തെക്കുമഠം മാതു | |- |''മാന്യശ്രീ വിശ്വാമിത്രൻ'' |പത്മം | |- |''പൂന്തേനരുവി'' |റോസിലി | |- |''ചന്ദ്രകാന്തം'' |രജനി | |- |''സേതുബന്ധനം'' |ലത | |- |''നീലക്കണ്ണുകൾ'' |മാളു | |- |''പഞ്ചതന്ത്രം'' |സിന്ധു/രാജകുമാരി സതി | |- |''അരക്കള്ളൻ മുക്കാൽക്കള്ളൻ'' |മങ്കമ്മ റാണി | |- |''അയലത്തെ സുന്ദരി'' |ശ്രീദേവ | |- |''ഭൂമിദേവി പുഷ്പിണിയായി'' |ഇന്ദു | |- |''രാജഹംസം'' |രാധ | |- |''അടിമക്കച്ചവടം'' |സീത | |- |''നെല്ല്'' |മാല | |- | rowspan="21" |1975 |''കാമം, ക്രോധം, മോഹം'' | | |- |''സമ്മാനം'' |വാസന്തി | |- |''ടൂറിസ്റ്റ് ബംഗ്ലാവ്'' | | |- |''സ്വർണ്ണ മത്സ്യം'' | | |- |''താമരത്തോണി'' | | |- |''ചീഫ്ഗസ്റ്റ്'' | | |- |''ഹലോ ഡാർലിങ്'' |ശ്യാമള | |- |''പ്രിയേ നിനക്കുവേണ്ടി'' | | |- |''കൊട്ടാരം വിൽക്കാനുണ്ട്'' | | |- |''സൂര്യവംശം'' | | |- |''ധർമ്മക്ഷേത്രേ കുരുക്ഷേത്രേ'' | | |- |''പത്മരാഗം'' | | |- |''പാലാഴി മഥനം'' | | |- |''ആലിബാബയും 41 കള്ളന്മാരും'' |മാർജിയാന | |- |''ലവ് മാര്യേജ്'' |മഞ്ജു | |- |''മക്കൾ'' | | |- |''പുലിവാൽ'' | | |- |''കല്യാണ സൌഗന്ധികം'' | | |- |''ചുമടുതാങ്ങി'' |ഇന്ദു | |- |''ചീനവല'' |പെണ്ണാൾ | |- |''ബാബുമോൻ'' |ഇന്ദുമതി | |- | rowspan="25" |1976 |''സെക്സില്ല സ്റ്റണ്ടില്ല'' | | |- |''രാത്രിയിലെ യാത്രക്കാർ'' | | |- |''കായംകുളം കൊച്ചുണ്ണിയുടെ മകൻ'' | | |- |''ചെന്നായ് വളർത്തിയ കുട്ടി'' | | |- |''നീ എന്റെ ലഹരി'' | | |- |''പുഷ്പശരം'' | | |- |''രാജയോഗം'' | | |- |''മാനസവീണ'' | | |- |''രാജാങ്കണം'' | | |- |''ഒഴുക്കിനെതിരെ'' | | |- |''വഴിവിളക്ക്'' | | |- |''അഭിനന്ദനം'' |ഗീത | |- |''സീമന്തപുത്രൻ'' | | |- |''അമ്മിണി അമ്മാവൻ'' |അമ്മിണി | |- |''സിന്ദൂരം'' | | |- |''അനുഭവം'' |മേരി | |- |''സുജാത'' | | |- |''അഗ്നപുഷ്പം'' |രശ്മി | |- |''അപ്പൂപ്പൻ'' |ബിന്ദു | |- |''തെമ്മാടി വേലപ്പൻ'' |സിന്ധു | |- |''ലൈറ്റ്ഹൌസ്'' |ഗീത | |- |''പ്രസാദം'' |സുമതി | |- |''കാമധേനു'' |ലക്ഷ്മി | |- |''പഞ്ചമി'' |പഞ്ചമി | |- |''അയൽക്കാരി'' |ഗീത | |- | rowspan="28" |1977 |''ശ്രീമദ് ഭഗവദ്ഗീത'' | | |- |''മകം പിറന്ന മങ്ക'' | | |- |''ഭാര്യാവിജയം'' | | |- |''രാജപരമ്പര'' | | |- |''അല്ലാഹു അക്ബർ'' | | |- |''പല്ലവി'' | | |- |''യുദ്ധകാണ്ഠം'' | | |- |''അപരാജിത'' | | |- |''തോൽക്കാൻ എനിക്ക് മനസ്സില്ല'' | | |- |''വരദക്ഷിണ'' | | |- |''ലക്ഷ്മി'' |നിർമ്മല | |- |''ശുക്രദശ'' | | |- |''രതിമന്മഥൻ'' |ശാലിനി | |- |''കർണ്ണപർവ്വം'' | | |- |''തുറുപ്പുഗുലാൻ'' | | |- |''ഹൃദയം സാക്ഷി'' | | |- |''മനസൊരു മയിൽ'' | |- |''അമ്മായി അമ്മ'' | | |- |''കാവിലമ്മ'' | | |- |''അവൾ ഒരു ദേവാലയം'' | | |- |''പഞ്ചാമൃതം'' |സ്റ്റെല്ല | |- |''സമുദ്രം'' |ശോഭന | |- |''അനുഗ്രഹം'' |ജ്യോതി | |- |''അപരാധി'' |ലിസി | |- |''ഇതാ ഇവിടെവരെ'' |അമ്മിണി | |- |''രണ്ടുലോകം'' |രാധ | |- |''കണ്ണപ്പനുണ്ണി'' |കുഞ്ഞുദേവി | |- |''ഗുരുവായൂർ കേശവൻ'' |നന്ദിനിക്കുട്ടി | |- | rowspan="38" |1978 |ആരും അന്യരല്ല |ഗ്രേസി | |- |റൌഡി രാമു |വാസന്തി | |- |നക്ഷത്രങ്ങളേ കാവൽ | | |- |കനൽക്കട്ടകൾ |രജനി | |- |സുന്ദരിമാരുടെ സ്വപ്നങ്ങൾ | | |- |സ്നേഹത്തിന്റെ മുഖങ്ങൾ |ലക്ഷ്മി | |- |വെല്ലുവിളി |ലക്ഷ്മി | |- |അവൾ ജീവിക്കുന്നു | | |- |''അടിമക്കച്ചവടം'' |സീത | |- |''ഓർക്കുക വല്ലപ്പോഴും'' | | |- |''കന്യക'' |മാലതി | |- |''സീമന്തിനി'' | | |- |''ലിസ'' |Herself | |- |''തീരങ്ങൾ'' | | |- |''ബീന'' |ബീന | |- |''പത്മതീർത്ഥം'' |മാലനി | |- |''അഷ്ടമുടിക്കായൽ'' | | |- |''രതിനിർവ്വദം'' |രതി | |- |''[[അവൾ വിശ്വസ്തയായിരുന്നു|അവൾ വിശ്വസ്തയായിരുന്നു]]'' |പത്മിനി | |- |''ബലപരീക്ഷണം'' |നിർമ്മല | |- |''കടത്തനാട്ടു മാക്കം'' |ഉണ്ണിയമ്മ | |- |''മിടുക്കിപ്പൊന്നമ്മ'' | | |- |''ആരും അന്യരല്ല'' |ഗ്രേസി | |- |''[[മറ്റൊരു കർണ്ണൻ|മറ്റൊരു കർണ്ണൻ]]'' | | |- |''മാറ്റൊലി'' |രാധ | |- |''മണ്ണ്'' | | |- |''മുദ്രമോതിരം'' |റാണി | |- |''പ്രാർത്ഥന'' | | |- |''പ്രേമശിൽപ്പി'' |ഭാരതി | |- |''കാത്തിരുന്ന നിമിഷം'' |രമണി/ദേവി | |- |''കൽപ്പവൃക്ഷം'' |രാധിക/റാണി | |- |''ജയിക്കാനായി ജനിച്ചവൻ'' | | |- |''ഈ മനോഹര തീരം'' |ശാരദ | |- |''വാടകയ്ക്ക് ഒരു ഹൃദയം'' |അശ്വതി | |- |''ഞാൻ ഞാൻ മാത്രം'' |ദേവു | |- |''ഇതാ ഒരു മനുഷ്യൻ'' |അമ്മിണി | |- |''അവകാശം'' | | |- |''ഹേമന്തരാത്രി'' |രാധ/ഉഷ | |- | rowspan="25" |1979 |''അങ്കക്കുറി'' |ഗീത | |- |''കള്ളിയങ്കാട്ടുനീലി'' |ലത/നീലി | |- |''ഉപാസന'' | | |- |''കണ്ണുകൾ'' |ജലജ | |- |''കതിർമണ്ഡപം'' | | |- |''വെള്ളായണി പരമു'' |ലക്ഷ്മിക്കുട്ടി | |- |''ഇവൾ ഒരു നാടോടി'' | | |- |''ചുവന്ന ചിറകുകൾ'' |സ്റ്റെല്ല മാത്യൂസ് | |- |''പെണ്ണൊരുമ്പെട്ടാൽ'' | | |- |''രക്തമില്ലാത്ത മനുഷ്യൻ'' |രുക്മിണി | |- |''സുഖത്തിനു പിന്നാലെ'' |രജനി | |- |''കാലം കാത്തുനിന്നില്ല'' | | |- |''[[ഇവിടെ കാറ്റിനു സുഗന്ധം]]'' |ഇന്ദു | |- |''അനുഭവങ്ങളേ നന്ദി'' | | |- |''ഓർമ്മയിൽ നീ മാത്രം'' |ശാന്തി | |- |''ഇഷ്ടപ്രാണേശ്വരി'' | | |- |''കോളജ് ബ്യൂട്ടി'' | | |- |''ഇന്ദ്രധനുസ്'' |സിന്ധു | |- |''മനസാ വാചാ കർമ്മണ'' |സുമിത്ര | |- |''കായലും കയറും'' |ജാനു | |- |''ഇതാ ഒരു തീരം'' |സുധ | |- |''[[ഇരുമ്പഴികൾ|ഇരുമ്പഴികൾ]]'' |മായ | |- |''[[സായൂജ്യം]]'' |രമ | |- |''മോചനം'' |ശ്രീദേവി | |- |''[[പുതിയ വെളിച്ചം]]'' |ലില്ലി | |- |} ==== 1980s ==== {| class="wikitable sortable" !വർഷം !സിനിമ !കഥാപാത്രം ! class="unsortable" |കുറിപ്പുകൾ |- | rowspan="13" |1980 |''[[അകലങ്ങളിൽ അഭയം]]'' | | |- |''[[തിരയും തീരവും]]'' |സാവിത്രി | |- |''[[ഒരു വർഷം ഒരു മാസം |ഒരു വർഷം ഒരു മാസം]]'' | | |- |''[[പ്രളയം (ചലച്ചിത്രം)|പ്രളയം]]'' |മാലതി | |- |''[[ഇവൾ ഈവഴി ഇത് വരെ]]'' | | |- |''ഏദൻതോട്ടം'' |ശാന്ത | |- |''അമ്മയും മകളും'' |ഭാരതി | |- |''പാലാട്ട് കുഞ്ഞിക്കണ്ണൻ'' |ആര്യമാല | |- |''ചന്ദ്രബിംബം'' |രതി | |- |''ചന്ദ്രഹാസം'' |രമ | |- |''[[കടൽക്കാറ്റ് (ചലച്ചിത്രം)|കടൽക്കാറ്റ്]]'' |ലിസി | |- |''[[കരിപുരണ്ട ജീവിതങ്ങൾ|കരിപുരണ്ട ജീവിതങ്ങൾ]]'' |സാവിത്രി | |- |''[[ഇത്തിക്കരപ്പക്കി (ചലച്ചിത്രം)|ഇത്തിക്കരപ്പക്കി]]'' | | |- | rowspan="13" |1981 |''ഇതാ ഒരു ധിക്കാരി'' |രമണി | |- |''ഇര തേടുന്ന മനുഷ്യർ'' | | |- |''[[സ്വരങ്ങൾ സ്വപ്നങ്ങൾ|സ്വരങ്ങൾ സ്വപ്നങ്ങൾ]]'' |ഇന്ദിര | |- |''പാതിരാസൂര്യൻ'' |രജനി | |- |''ചൂതാട്ടം'' | | |- |''[[ആക്രമണം (ചലച്ചിത്രം)|ആക്രമണം]]'' |ശാന്തി | |- |''[[അരിക്കാരി അമ്മു]]'' | | |- |''തീക്കളി'' |ഗീത | |- |''കൊടുമുടികൾ'' |സുനന്ദ | |- |''അഗ്നിശരം'' | | |- |''അഗ്നിയുദ്ധം'' | | |- |''അട്ടിമറി'' |ലക്ഷ്മി | |- |''അറിയപ്പെടാത്ത രഹസ്യം'' |ഗീത | |- | rowspan="7" |1982 |''നിറം മാറുന്ന നിമിഷങ്ങൾ'' | | |- |''തുറന്ന ജയിൽ'' |തുളസി | |- |''ആദർശം'' |സതി/ലക്ഷ്മി | |- |''തീരം തേടുന്ന തിര'' | | |- |''ജംബുലിംഗം'' |സുഭദ്ര | |- |''നാഗമഠത്തു തമ്പുരാട്ടി'' |സതി തമ്പുരാട്ടി | |- |''ഞാനൊന്നു പറയട്ടെ'' |ഭാർഗ്ഗവി | |- | rowspan="5" |1983 |''സ്വപ്നമേ നിനക്കു നന്ദി'' |നബീസ | |- |''താവലം'' |മീനാക്ഷി | |- |''മഹാബലി'' | | |- |''പ്രശ്നം ഗുരുതരം'' |Dr. സുജാത | |- |''സന്ധ്യ മയങ്ങും നേരം'' |യശോദ | |- | rowspan="2" |1985 |''മധുവിധു തീരുംമുമ്പേ'' | | |- |''കാണാതായ പെൺകുട്ടി'' |ഭാരതി | |- |1986 |''അവൾ കാത്തിരുന്നു അവനും'' | | |- | rowspan="3" |1987 |''ഇടവഴിയിൽ ഒരു കാലൊച്ച'' |പാർവ്വതി | |- |''മഞ്ഞമന്ദാരങ്ങൾ'' |സാറാ തോമസ് | |- |''ജനുവരി ഒരു ഓർമ്മ'' |പത്മാവതി | |- | rowspan="4" |1988 |''അമ്പലക്കര പഞ്ചായത്ത്'' | | |- |''മൂന്നാംപക്കം'' |പാച്ചുവിന്റെ അമ്മ | |- |''വിറ്റ്നസ്'' |Dr. ശ്രീദേവി | |- |''[[ധ്വനി (ചലച്ചിത്രം)|ധ്വനി]]'' |മാലതി | |- | rowspan="2" |1989 |''ദശരഥം'' |Dr. സീനത്ത് | |- |''അഥർവ്വം'' |മാളു | |- |} ==== 1990s ==== {| class="wikitable sortable" !വർഷം !സിനിമ !കഥാപാത്രം ! class="unsortable" |കുറിപ്പുകൾ |- | rowspan="4" |1990 |''വീണ മീട്ടിയ വിലങ്ങുകൾ'' | | |- |''ആലസ്യം'' | | |- |''നമ്മുടെ നാട്'' |ലക്ഷ്മി | |- |''നമ്പർ. 20 മദ്രാസ് മെയിൽ'' |ഗീത | |- |1991 |''വേമ്പനാട്'' | | |- |1992 |''ഊട്ടി പട്ടണം'' |ലക്ഷ്മി | |- |1993 |''കന്യാകുമാരിയിൽ ഒരു കവിത'' |സത്യഭാമ | |- |1994 |''വിഷ്ണു'' |Adv. പത്മജ മേനോൻ | |- | rowspan="2" |1996 |''മാൻ ഓഫ് ദ മാച്ച്'' |സുഹ്റ | |- |''കവാടം'' | | |- |1998 |''സൂര്യപുത്രൻ'' |ഹേമയുടെ അമ്മ | |- |1999 |''[[ഏഴുപുന്നതരകൻ|എഴുപുന്നതരകൻ]]'' |അശ്വതിയുടെ ആന്റി | |- |} ==== 2000s ==== {| class="wikitable sortable" !വർഷം !സിനിമ !കഥാപാത്രം ! class="unsortable" |കുറിപ്പുകൾ |- |2000 |''നക്ഷത്രങ്ങൾ പറയാതിരുന്നത്.'' |ശിവരഞ്ജിനിയുടെ അമ്മ | |- |2002 |''ഒന്നാമൻ'' |രവിയുടെ അമ്മ | |- |} == അവാർഡുകളും ബഹുമതികളും == {| class="wikitable" !വർഷം !പുരസ്കാരം !അവാർഡ് വിഭാഗം !അവാർഡ് ലഭിച്ച ചിത്രം |- |- bgcolor="#edf3fe" |1990 |ദേശീയ ചലച്ചിത്ര അവാർഡുകൾ |പ്രത്യേക ജൂറി അവാർഡ് / പ്രത്യേക പരാമർശം |''മറുപക്കം'' |- |1973 |കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര അവാർഡുകൾ |മികച്ച നടി |മാധവിക്കുട്ടി |- |1972 |കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര അവാർഡുകൾ |മികച്ച നടി |വിവിധ ചിത്രങ്ങൾ |} ==ഇതു കൂടി കാണുക== * [[:വർഗ്ഗം:ജയഭാരതി അഭിനയിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ|ജയഭാരതി അഭിനയിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] == അവലംബം == {{reflist}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == *{{imdb name|id=0419653|name=ജയഭാരതി}} [[വർഗ്ഗം:ജനിച്ച വർഷം അറിയാത്ത ജീവചരിത്രലേഖനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ജനിച്ച ദിവസം ഇല്ലാത്ത ജീവചരിത്രലേഖനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:മികച്ച നടിക്കുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജനിച്ച വർഷം ഇല്ലാത്ത ജീവചരിത്രലേഖനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:വിവാഹമോചിതരായ ചലച്ചിത്രദമ്പതികൾ]] {{actor-stub}} g1z50ewxhgbhjksc91hg63lgrh1zn12 0 61388 4673205 4582521 2026-10-03T18:50:23Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4673205 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Gouthami}}{{Infobox officeholder | name = ഗൗതമി | image = Gauthami.jpg | caption = ഗൗതമി 2013-ൽ | office = [[ഓൾ ഇന്ത്യ അണ്ണാ ദ്രാവിഡ മുന്നേറ്റ കഴകം]] ഡെപ്യൂട്ടി പ്രചരണ സെക്രട്ടറി | term_start = 21 October 2024 | term_end = | 1blankname = ജനറൽ സെക്രട്ടറി | 1namedata = [[എടപ്പാടി കെ. പളനിസ്വാമി]] | 2blankname = പ്രചാരണ സെക്രട്ടറി | 2namedata = [[എം. തമ്പിദുരൈ]] | predecessor = | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1968|07|02}} | birth_place = [[ഇച്ഛാപുരം]], [[Srikakulam District|ശ്രീകാകുളം]],[[ആന്ധ്രപ്രദേശ്]], ഇന്ത്യ | birth_name = ഗൗതമി തടിമല്ല | alma_mater = [[Gandhi Institute of Technology and Management|GITAM University, Visakhapatnam]] | occupation = {{hlist|[[നടി]]|[[സാമൂഹിക പ്രവർത്തക]]|[[വസ്ത്രാലങ്കാര ഡിസൈനർ]]|[[രാഷ്ട്രീയക്കാരി]]}} | party = [[ഓൾ ഇന്ത്യ അണ്ണാ ദ്രാവിഡ മുന്നേറ്റ കഴകം]]<br/>(2024-present) | otherparty = [[Bharatiya Janata Party]]<br/>(1997–2023) | spouse = {{Marriage|സന്ദീപ് ഭാട്ടിയ|1998| 1999|reason=divorced}} | partner = [[കമൽ ഹാസൻ]]<br/>(2005–2016) | children = 1 | relatives = [[സൗമ്യ ബൊല്ലപ്രഗഡ]] (മരുമകൾ) | parents = | website = {{URL|gautamitadimalla.com}} }} തെന്നിന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രങ്ങളിൽ പ്രധാനമായും അഭിനയിക്കുന്ന ഒരു ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടിയാണ് '''ഗൗതമി''' (Telugu:గౌతమి ) എന്നറിയപ്പെടുന്ന '''ഗൗതമി തടിമല്ല'''. == ആദ്യകാലം == ആന്ധ്രാപ്രദേശിലെ ശ്രീകാകുളം സ്വദേശികളുടെ ഒരു തെലുങ്ക് കുടുംബത്തിൽ ടി.ആർ. ശേഷഗിരി റാവു, വസുന്ധര ദേവി എന്നിവരുടെ മകളായി ഗൗതമി ജനിച്ചു. അവരുടെ പിതാവ്. റേഡിയേഷൻ ഓങ്കോളജിസ്റ്റും അമ്മ ഒരു പാത്തോളജിസ്റ്റും ഡയഗ്നോസ്റ്റിഷ്യനുമായിരുന്നു. ബെംഗളൂരുവിലെ ബിഷപ്പ് കോട്ടൺ ഗേൾസ് സ്കൂളിലാണ് അവർ പഠിച്ചത്. കുട്ടിക്കാലത്ത് വിശാഖപട്ടണത്തും കേരളത്തിലുമായിരുന്നു അവർ താമസിച്ചിരുന്നത്.<ref name="Hindu">{{cite news|last1=Rangan|first1=Baradwaj|date=11 July 2015|title=Gautami talks about her milestone movies and Kamal|url=http://www.thehindu.com/features/cinema/gautami-talks-about-papanasam-kamal-haasan/article7411378.ece?homepage=true|access-date=21 October 2020|work=[[The Hindu]]|archive-date=2020-10-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20201027094850/https://www.thehindu.com/features/cinema/gautami-talks-about-papanasam-kamal-haasan/article7411378.ece?homepage=true|url-status=dead}}</ref> == അഭിനയ ജീ‍വിതം == [[ക്രിസ്തു|ക്രിസ്തുവിനെ]] ആസ്പദമാക്കിയുള്ള ''ദയമായുധു'' എന്ന തെലുഗു ചിത്രത്തിലാണ് ഗൗതമി ആദ്യമായി അഭിനയിച്ചത്. തന്റെ ബിരുദ വിദ്യഭ്യാസ കാലത്താണ് ആദ്യ ചിത്രത്തിൽ അഭിനയിക്കാൻ അവസരം ലഭിക്കുന്നത്. തമിഴിൽ ''ഗുരു ശിഷ്യൻ'' എന്ന ചിത്രത്തിൽ [[രജനികാന്ത്|രജനികാന്തിനൊപ്പം]] അഭിനയിച്ചു. [[ഖുശ്ബു]],[[ഭാനുപ്രിയ]] എന്നിവരോടൊപ്പം തന്നെ ഗൗതമിയും 80കളുടെ അവസാനത്തിലും, 90കളുടെ പകുതിയിലും തമിഴിലെ മികച്ച നായിക നടിമാരിൽ ഒരാളായിരുന്നു. ''തേവർ മകൻ '' എന്ന ചിത്രത്തിലെ അഭിനയം ചലച്ചിത്രപ്രേക്ഷകർക്കിടയിൽ ശ്രദ്ധേയമായി. 1997 ൽ [[മണിരത്നം]] സംവിധാനം ചെയ്ത ''ഇരുവർ '' എന്ന ചിത്രത്തിൽ [[മോഹൻലാൽ]], [[ഐശ്വര്യ റായ്]], [[തബ്ബു]] എന്നിവരോടൊപ്പം അഭിനയിച്ചതും ശ്രദ്ധേയമാ‍യ ഒരു കഥാപാത്രമായിരുന്നു. കന്നട, ഹിന്ദി ഭാഷ ചിത്രങ്ങളിലും ഗൗതമി അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്. === മലയാളത്തിൽ === ഗൗതമി മലയാളത്തിലും ശ്രദ്ധേയമായ വേഷങ്ങൾ ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. [[മോഹൻലാൽ]] നായകനായി അഭിനയിച്ച ''ഹിസ് ഹൈനസ്സ് അബ്ദുള്ള'' എന്ന ചിത്രത്തിലെ വേഷം വളരെ ശ്രദ്ധേയമായ ഒന്നായിരുന്നു. ''ധ്രുവം'' എന്ന ചിത്രത്തിൽ [[മമ്മുട്ടി|മമ്മൂട്ടിയുടെ]] നായികയായി അഭിനയിച്ചു. ചുക്കാൻ എന്ന ചിത്രത്തിൽ [[സുരേഷ് ഗോപി|സുരേഷ് ഗോപിയുടെ]] നായികയായി അഭിനയിച്ചു == സ്വകാര്യ ജീവിതം == 1998, ജൂൺ 7 ന് ബിസിനസുകാരനായ സന്ദീപ് ഭാട്ടിയയെ വിവാഹം ചെയ്തുവെങ്കിലും ഒരു വർഷത്തിനകം ഇവർ പിരിഞ്ഞു. ദമ്പതികൾക്ക് 1999 ൽ ജനിച്ച സുബ്ബുലക്ഷ്മി എന്ന മകളുണ്ട്. 2005ൽ കമലഹാസനോടൊപ്പം ലിവ്-ഇൻ റിലേഷൻഷിപ് ആരംഭിച്ചു 2005 മുതൽ 2016 വരെ ഗൗതമി നടൻ കമൽഹാസനുമായി പ്രണയത്തിലായിരുന്നു. 2016 ൽ ഗൗതമി തന്റെ ബ്ലോഗിൽ അദ്ദേഹവുമായുള്ള ബന്ധം അവസാനിപ്പിച്ചതായി പ്രഖ്യാപിച്ചു.<ref name="IT Gautami split">{{cite web|url=http://indiatoday.intoday.in/story/kamal-haasan-gautami-split-living-together-13-years-live-in/1/799818.html|title=Kamal Haasan and Gautami part ways after living together for 13 years|access-date=1 November 2016|last=Bhattacharya|first=Ananya|date=1 November 2016|website=[[India Today]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20161102170331/http://indiatoday.intoday.in/story/kamal-haasan-gautami-split-living-together-13-years-live-in/1/799818.html|archive-date=2 November 2016|url-status=live}}</ref> == മലയാളത്തിൽ അഭിനയിച്ച ചിത്രങ്ങൾ == {| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |- bgcolor="#CCCCCC" align="center" ! വർഷം !! ചിത്രം !! വേഷം !! നടന്മാർ !! സംവിധാനം |- | 2003 || ''വരും വരുന്നു വന്നു'' || സം‌യുക്ത || [[ബാലചന്ദ്ര മേനോൻ]] || കെ.ആർ. രാമദാസ്, ഒ. രാമദാസ് |- | 1997 || ''വാചാലം'' || || [[മനോജ്‌ കെ. ജയൻ]] || ബിജു വർക്കി |- | 1995 || ''സാക്ഷ്യം'' ||സൂസന്ന || [[സുരേഷ് ഗോപി]] || [[മോഹൻ]] |- | 1994 || ''സുകൃതം'' || ലക്‌ചറർ മാലിനി || [[മമ്മൂട്ടി]], [[മനോജ്‌ കെ. ജയൻ]] || ഹരികുമാർ |- | 1994 || ''ചുക്കാൻ'' || ഗായത്രി || [[സുരേഷ് ഗോപി]] || [[തമ്പി കണ്ണന്താനം]] |- | 1993 || ''ധ്രുവം'' || മൈഥിലി || [[മമ്മൂട്ടി]] || [[ജോഷി]] |- | 1993 || ''ജാക്പോട്ട്'' || || [[മമ്മൂട്ടി]] || ജോമോൻ |- | 1993 || ''ആഗ്നേയം'' || ശോഭ മേനോൻ || [[ജയറാം]], [[നെടുമുടി വേണു]] || [[പി.ജി. വിശ്വംഭരൻ]] |- | 1992 || ''അയലത്തെ അദ്ദേഹം'' || സുലോചന || [[ജയറാം]] || [[രാജസേനൻ]] |- | 1992 || ''ഡാഡി'' || || [[സുരേഷ് ഗോപി]] [[അരവിന്ദ് സ്വാമി]] || [[സംഗീത് ശിവൻ]] |- | 1990 || ''ഹിസ് ഹൈനസ് അബ്ദുള്ള'' || രാധിക || [[മോഹൻ ലാൽ]] || [[സിബി മലയിൽ]] |- | 1990 || ''വിദ്യാരംഭം'' || || [[മുരളി]], [[ശ്രീനിവാസൻ]] || [[ജയരാജ്]] |- |} == അവലംബം == * http://www.imdb.com/name/nm0310221/ == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * {{imdb name|id=0310221|name=ഗൗതമി}} {{FilmfareTamilBestActress}} [[വർഗ്ഗം:1968-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂലൈ 2-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:തെലുഗു ചലച്ചിത്രനടിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ഹിന്ദി ചലച്ചിത്രനടിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌ചലച്ചിത്രനടിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ചലച്ചിത്ര ദമ്പതികൾ]] [[വർഗ്ഗം:തമിഴ്നാട് സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] jf1kamobz5fi9d2fcwc3n98vp1sosv6 0 67120 4673338 3633003 2026-10-04T07:13:59Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4673338 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Arctiidae}} {{Taxobox | name = ടൈഗർ നിശാശലഭം <br> Arctiidae | image = Apantesis phalerata.jpg | image_width = 240px | image_caption = Harnessed Tiger Moth<br />''Apantesis phalerata'' | regnum = [[Animal]]ia | phylum = [[Arthropod]]a | classis = [[Insect]]a | ordo = [[Lepidoptera]] | subordo = [[Macrolepidoptera]] | superfamilia = [[Noctuoidea]] | familia = '''Arctiidae''' | familia_authority = [[William Elford Leach|Leach]], 1815 | type_species = ''[[Arctia caja]]'' | type_species_authority = [[Linnaeus]], 1758 | diversity = 1,400-1,500 genera<br />Approximately 11,000 species | diversity_link = List of arctiid genera | subdivision_ranks = [[Subfamilies]] <!-- &nbsp;<ref>{{cite web |url=http://www.funet.fi/pub/sci/bio/life/insecta/lepidoptera/ditrysia/noctuoidea/arctiidae/index.html |title=Arctiidae Leach, 1815 |date=2000-02-18 |author=Markku Savela}}</ref> [thou shalt not cite Savela directly - see his webpage!] --> | subdivision = [[Arctiinae]]<br/> [[Ctenuchinae]] (including Syntominae)<br/> [[Lithosiinae]]<br/> [[Pericopinae]] }} [[ലെപിഡോപ്റ്റെറ]] (Lepidoptera) ശലഭഗോത്രത്തിലെ [[ആർക്റ്റിഡേ]] (Arctiidae) കുടുംബത്തിന്റെ ഉപകുടുംബമായ [[ആർക്റ്റിനേ]] (Arctiinae)യിൽ ഉൾപ്പെടുന്ന ശലഭങ്ങളാണ് '''ടൈഗർ നിശാശലഭം''' എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. ആഗോളവ്യാപകത്വമുള്ള ഈ ശലഭങ്ങൾക്ക് തടിച്ച ശരീരവും വർണാഭമായ ചിറകുകളുമാണുള്ളത്. തെക്കേ അമേരിക്കയിൽ മാത്രം ഇവയുടെ 125-ലധികം സ്പീഷീസുണ്ട്. 6,000 നിയോട്രോപിക്കൽ സ്പീഷീസുകൾ ഉൾപ്പെടെ 11,000 സ്പീഷീസുകളുടെ ലോകമെമ്പാടും കാണപ്പെടുന്ന നിശാശലഭങ്ങളുടെ വലുതും വൈവിധ്യപൂർണ്ണവുമായ ഉപകുടുംബമാണ് ആർക്റ്റിനൈ. (പണ്ട് കുടുംബത്തെ ആർക്റ്റിഡേ എന്ന് വിളിച്ചിരുന്നു)<ref name="scoble">Scoble, MJ. (1995). ''The Lepidoptera: Form, Function and Diversity''. Second ed. [[Oxford University Press]].</ref> == പ്രത്യേകതകൾ == ടൈഗർ നിശാശലഭങ്ങളുടെ ചിറകുകൾക്ക് ഓറഞ്ചും കറുപ്പും നിറങ്ങളാണുള്ളത്. വെളുത്തനിറമുള്ള ചിറകിൽ കറുത്ത പൊട്ടുകളോ അടയാളങ്ങളോ വരകളോ ഉള്ള ചില അപൂർവ ഇനങ്ങളും കാണുന്നു. ഇത്തരം ശലഭങ്ങളധികവും സാധാരണ വലിപ്പം മാത്രമുള്ളവയാണ്. ചിറകുകൾക്ക് 25-75 മി.മീ. വിസ്താരമുണ്ടായിരിക്കും<ref>http://entomology.ifas.ufl.edu/creatures/orn/spotted_oleander_caterpillar.htm</ref>. ശലഭങ്ങളുടെ പുഴുവിന്റെ ശരീരം നീളം കൂടിയ രോമം കൊണ്ട് ആവൃതമായിരിക്കും. മറ്റു ചിലയിനം പുഴുക്കളിലെ രോമങ്ങൾപോലെ ഇതിന്റെ രോമങ്ങൾ തുളച്ചു കയറാനോ കുത്താനോ ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്നവയല്ല. ടൈഗർ നിശാശലഭങ്ങളുടെ പുഴുക്കളെ സ്പർശിക്കുന്നത് അപകടകരമല്ല. സമാധിയിലെത്തുന്നതിനുമുമ്പ് പുഴുക്കൾ വദനഭാഗങ്ങളുടെ സഹായത്താൽ ഈ രോമങ്ങളെ നീക്കി, സിൽക്കിനോടൊപ്പം കൊക്കൂൺ നിർമ്മിക്കാനുപകരിക്കുന്നു. പുഴുക്കളധികവും വന്യ ഓഷധികൾ ഭക്ഷിച്ചു ജീവിക്കുന്നവയാണ്. വനവൃക്ഷങ്ങളുടേയും പഴവർഗസസ്യങ്ങളുടേയും ഇലകൾ ഭക്ഷിച്ചു ജീവിക്കുന്നവയും വിരളമല്ല. വ. അമേരിക്കയിൽ സാധാരണ കാണപ്പെടുന്നത് [[അപാന്റെസിസ്]] (Apantesis) ജീനസ്സിൽപ്പെടുന്ന ടൈഗർ നിശാശലഭങ്ങളാണ്. ഇവയുടെ ചിറകുകൾ കറുപ്പിൽ ഓറഞ്ചോ മഞ്ഞയോ നിറത്തിലുള്ള വരകളോ പുള്ളികളോ ഉള്ളവയായിരിക്കും. ഇംഗ്ലണ്ടിൽ കാണപ്പെടുന്ന ഇസബെല്ലാ ടൈഗർ നിശാശലഭങ്ങളുടെ പുഴുക്കൾക്ക് ചുവപ്പും കറുപ്പും രോമങ്ങൾ കാണപ്പെടുന്നു. == ചിത്രശാല == <gallery caption="ചിത്രങ്ങൾ" widths="140px" heights="100px" perrow="4"> Image:Grammia_parthenice.jpg|''[[Grammia parthenice]]'' Image:giant_leopard_moth_20050612_173823_1.1300x1210.jpg|[[Giant Leopard Moth]], ''Hypercompe scribonia'' Image:Nyctemera annulata (Weir).jpg|[[Magpie Moth]], ''Nyctemera annulata'' Image:Woolly-Bear-Caterpillar.jpg|Banded woolly bear, ''[[Pyrrharctia isabella]]'' Image:Arctia villica MHNT.jpg|''[[Arctia villica]]'' Image:Euchaetes.JPG| Late instar of [[Milkweed tussock moth]], ''Euchaetes egle'' </gallery> == അവലംബം == {{reflist}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == {{wikispecies|Arctiidae}} {{commons|Arctiidae}} *[http://www.mbarnes.force9.co.uk/belizemoths/colourplatesintrox.htm Belize Arctiidae Digital colour "plates"] *[http://www.mbarnes.force9.co.uk/jamaicamoths/colourplatesintro.htm Jamaica Actiidae Digital colour "plates"] *[https://web.archive.org/web/20120210185824/http://www.personal.uni-jena.de/~b6brgu2/ Digital images of Neotropical Arctiidae and Geometridae] *[http://szmn.sbras.ru/Lepidop/Arctiid.htm SZM] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20030821070635/http://szmn.sbras.ru/Lepidop/Arctiid.htm |date=2003-08-21 }} Digital images] on the [[University of Florida|UF]] / [[Institute of Food and Agricultural Sciences|IFAS]] Featured Creatures Web site *[http://entomology.ifas.ufl.edu/creatures/orn/spotted_oleander_caterpillar.htm ''Empyreuma affinis'', spotted oleander caterpillar] *[http://entomology.ifas.ufl.edu/creatures/veg/leaf/saltmarsh_caterpillar.htm ''Estigmene acrea'', saltmarsh caterpillar] *[http://entomology.ifas.ufl.edu/creatures/orn/ed_wasp_moth.htm ''Lymire edwardsii'', Edwards wasp moth, ] *[http://entomology.ifas.ufl.edu/creatures/orn/ole_cpillar.htm ''Syntomeida epilais'', oleander caterpillar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100916065732/http://entomology.ifas.ufl.edu/creatures/orn/ole_cpillar.htm |date=2010-09-16 }} *[http://entomology.ifas.ufl.edu/creatures/beneficial/leps/bella_moth.htm ''Utetheisa ornatrix'', bella moth] {{ശലഭം}} {{Taxonbar |from=Q18392591}} [[വർഗ്ഗം:നിശാശലഭങ്ങൾ]] ip9d6rc7tmmc74iz7oewkncoq01eqxa 0 70018 4673263 4099581 2026-10-04T01:25:38Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4673263 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|G.K. Vasan}} {{Infobox Indian politician | name = G. K Vasan | image = Ayya G. K Vasan.png | birth_name = Govindaswamy Karuppiah Vasan | birth_date = {{birth date |1964|12|28|df=y}} <!-- Do not add flag icons to place of birth/death, per [[Wikipedia:Don't overuse flags]] --> | birth_place = Sundara Perumalkoil, [[Tamil Nadu]], [[India]] | party =[[Tamil Maanila Congress|Tamil Maanila Congress (M)]] (From 2001-2002; From 2014-Till date) | spouse = Sunitha Vasan | children = G.K.V Pranav | nationality = Indian | website = [http://gkvasan.co.in/] |office=President, [[Tamil Maanila Congress|Tamil Maanila Congress (M)]]<ref name="Elected as President of Tamil Maanila Congress (M)">{{cite news|title=Elected as President of Tamil Maanila Congress|url=http://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/g-k-vasan-elected-chief-of-tamil-maanila-congress/articleshow/47039445.cms}}</ref>|parents= [[G K Moopanar|G.K Moopanar]] Kasthuri Moopanar|profession=[[Farmer]], [[Politician]]|otherparty=[[Indian National Congress]] (From 2002 - 2014)|alma_mater=[[New College, Chennai|The New College]], [[Madras University]]|native_name=<small>ஜி.கே. வாசன்</small>|office2=[[Ministry_of_Shipping_(India)|Union Minister of Shipping]]<ref name="UPA II List of Cabinet Ministers">{{cite news|title=UPA II List of Cabinet Ministers|url=http://zeenews.india.com/news/nation/manmohan-singhs-cabinet-full-list_808182.html}}</ref>|termstart2=May 2009|termend2=May 2014|preceded2=[[T R Baalu|T.R Baalu]]|succeeded2=[[Nitin Gadkari]]|office3=Minister of State (Independent Charge) of the [[Ministry_of_Statistics_and_Programme_Implementation|Ministry of Statistics & Programme Implementation]]<ref name="UPA I List of Ministers">{{cite news|title=UPA I List of Ministers|url=https://en.wikipedia.org/wiki/First_Manmohan_Singh_ministry}}</ref>|termstart3=Jan 2006|termend3=May 2009|succeeded3=[[D.V. Sadananda Gowda]]|office4=Member, Consultative Committee for the [[Ministry of Urban Development]]|termstart4=Oct 2004|termend4=Jan 2006|office5=Member, [[Ministry_of_Coal|Committee on Coal]] and [[Ministry_of_Steel|Steel]]|termstart5=Aug 2004|TERMEND5=Jan 2006|termend5=Jan 2006|office6=President, [[Tamil Nadu Congress Committee]] (A.I.C.C)<ref name="Vasan appointed TNCC chief">{{cite news|title=Vasan appointed TNCC chief|url=http://www.thehindu.com/2003/11/18/stories/2003111806630100.htm}} {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>|termstart6=Nov 2003|termend6=Feb 2006|office7=Member, Committee on Subordinate Legislation|termstart7=Jun 2003|termend7=Jul 2004|office8=Secretary, [[Indian_National_Congress]]|All India Congress Committee (A.I.C.C.)<ref name="Sonia Gandhi appointed Vasan AICC secretary">{{cite news|title=Sonia Gandhi appointed Vasan AICC secretary|url=http://www.frontline.in/static/html/fl1918/19180330.htm}}</ref>|termstart8=Aug 2002|termend8=Nov 2003|office9=Member, [[Ministry_of_Rural_Development_(India)|Committee on Urban and Rural Development]]|termstart9=Jan 2003|termend9=Feb 2004|office10=Member, Departmentally-Related Standing Committee on [[Ministry_of_Rural_Development_(India)|Urban and Rural Development]]|termstart10=Jun 2002|termend10=Jul 2004|office11=Member, Consultative Committee for the [[Ministry of Agriculture & Farmers Welfare|Ministry of Agriculture]]|termstart11=May 2002|termend11=Jan 2004|office12=[[Member of Parliament]] ([[Rajya Sabha]])<ref name="List of Rajya Sabha Members">{{cite news|title=List of Rajya Sabha Members|url=https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_Rajya_Sabha_members_from_Tamil_Nadu}}</ref>|termstart12=Apr 2002|termend12=May 2014|office13=President, [[Tamil Maanila Congress]] (M)<ref name="Moopanar's son elected TMC chief">{{cite news|title=Moopanar's son elected TMC chief|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/Moopanars-son-elected-TMC-chief/articleshow/620701219.cms}}</ref>|termstart13=Aug 2001|termend13=Aug 2002|primeminister2=[[Manmohan Singh]]|primeminister3=[[Manmohan Singh]]}}<small> [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയുടെ]] മുൻ കേന്ദ്ര [[കപ്പൽ]] ഗതാഗത മന്ത്രിയാണ് '''ജി.കെ. വാസന്'''‍. മുൻ [[ഇന്ത്യൻ നാഷ്ണൽ കോൺഗ്രസ്]] അംഗമാണ്. [[തമിഴ് മാനില കോൺഗ്രസ്]] സ്ഥാപകനായ [[ജി.കെ. മൂപ്പനാർ|ജി.കെ. മൂപ്പനാരുടെ]] മകനാണ്. പിതാവിന്റെ മരണശേഷം അല്പകാലം പാർട്ടിയെ നയിച്ച ഇദ്ദേഹം പിന്നീറ്റ് ഇന്ത്യൻ നാഷ്ണൽ കോൺഗ്രസിൽ ലയിച്ചു. [[മന്മോഹൻ സിങ്]] ആദ്യമായി നയ്ച്ച മന്ത്രിസഭയിൽ സഹമന്ത്രിയായിരുന്നു. നിലവിൽ [[രാജ്യസഭ|രാജ്യസഭാംഗമായ]] ഇദ്ദേഹം ആ പദവി വഹിക്കുന്നത് രണ്ടാം തവണയാണ്. {{India-politician-stub}} [[വർഗ്ഗം:കേന്ദ്ര കാബിനറ്റ് മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:തമിഴ്നാട്ടിൽ നിന്നും രാജ്യസഭയിൽ അംഗമായവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:1964-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:തമിഴ്നാട്ടിൽ നിന്നുമുള്ള ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]] r1uletk8m44co4ietd9j4llz185lm1f 0 107664 4673275 4565812 2026-10-04T02:43:44Z Vinayan Therakkal 223344 /* ഔഷധഗുണം */ അക്ഷരപിശക് തിരുത്തി 4673275 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Betel}} {{Taxobox | color = lightgreen | name = വെറ്റില | image = Piper betle plant.jpg | image_width = 240px | image_caption = A ''Piper betle'' plant | regnum = [[Plant]]ae | divisio = [[Flowering plant|Magnoliophyta]] | classis = [[Dicotyledon|Magnoliopsida]] | ordo = [[Piperales]] | familia = [[Piperaceae]] | genus = ''[[Piper (genus)|Piper]]'' | species = '''''P. betle''''' | binomial = ''Piper betle'' | binomial_authority = [[Carolus Linnaeus|L.]] }} [[ഇല]] രൂപത്തിൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു സുഗന്ധ വ്യഞ്ജനം '''വെറ്റില'''. (ഇംഗ്ലീഷ്: Betel, Betel leaf.) അതിപുരാതനകാലം മുതൽക്കു തന്നെ [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിൽ]] കൃഷി ചെയ്തു വരുന്ന ഒരു വിളയാണിത്. “[[പൈപ്പെറേസീ]]” (Piperaceae) കുടുംബത്തിൽപ്പെട്ട ഇത്. ഔഷധമൂല്യമുള്ള ഒരു വള്ളിച്ചെടിയുംകൂടിയാണിത്. വെറ്റിലയുടെ ഇല [[മുറുക്കാൻ]], [[പാൻ]] എന്നിവയിൽ ചേർത്ത് ഉപയോഗിക്കുന്നു. വെറ്റിലയിനങ്ങൾ പലതരത്തിൽ ഉണ്ട്. ഈ ചെടിയുടെ ജന്മദേശം [[മലയ|മലയായും]] [[സിംഗപ്പൂർ|സിംഗപ്പൂരുമാണെന്ന്]] പറയപ്പെടുന്നു.<ref>ഡോ.എസ്.നേശമണി രചിച്ച “ഔഷധ സസ്യങ്ങൾ“</ref> ഇന്ത്യയിൽ ഉഷ്ണമേഖലാപ്രദേശങ്ങളിലും ചതുപ്പുപ്രദേശങ്ങളിലും കൃഷിചെയ്തു വരുന്നു. [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] ഉൾനാടൻ പ്രദേശങ്ങളിലാൺ ഇതിൻറെ കൃഷി കൂടുതലായി കണ്ടുവരുന്നത്. ഉയർന്ന കരപ്പാടങ്ങളിലും, താഴ്ന്ന സ്ഥലങ്ങളിലും ഇത് വളർത്താം.<ref name="betel"/> അടയ്ക്കാത്തോട്ടങ്ങളിലും, തെങ്ങിൻ തോപ്പുകളിലും, ഇടവിളയായാണ് ഇത് സാധാരണ വളർത്താറുള്ളത്. നീർവാർച്ചയും, വളക്കൂറുമുള്ള മണ്ണിൽ വെറ്റില നന്നായി വളരും. ചെമ്മൺ പ്രദേശങ്ങളിലും വെറ്റില നന്നായി വളരും.<ref name="betel">{{Cite web |url=http://www.karshikakeralam.gov.in/ |title=കൃഷിവകുപ്പിൻറെ, കാർഷിക കേരളം എന്ന വെബ്സൈറ്റിൽ നിന്നും. |access-date=2009-06-03 |archive-date=2011-09-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110903185443/http://www.karshikakeralam.gov.in/ |url-status=dead }}</ref> രണ്ട് പ്രധാന കൃഷികാലങ്ങളാണ് വെറ്റിലയ്ക്ക് അനുയോജ്യമായത്; 1) മെയ്-ജൂണിൽ കൃഷിയിറക്കുന്ന ഇടവക്കൊടിയും, 2) ഓഗസ്റ്റ്-സെപ്തംബറിൽ കൃഷിയിറക്കുന്ന തുലാക്കൊടിയും.<ref name="betel"/> [[File:Piper betle.jpg|thumb|Betal leaves]] വളരെ പുരാതന കാലം മുതൽക്കുതന്നെ ഭാരതത്തിൽ നടന്നുവന്നിരുന്ന വിവാഹം, പൂജ മുതലായ പല മംഗളകാര്യങ്ങൾക്കും [[ദക്ഷിണ]] നൽകുവാൻ വെറ്റില ഉപയോഗിച്ചുവരുന്നുണ്ട്. കൂടുതലായും വെറ്റിലമുറുക്കുന്നതിനാണ്‌ സാധാരണ ഉപയോഗിക്കുന്നത് എങ്കിലും, ചിലതരം രോഗങ്ങൾക്കു പ്രതിരോധമരുന്നായും ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്.<ref name="ref1">[[ദേശാഭിമാനി ദിനപത്രം|ദേശാഭിമാനി ദിനപത്രത്തിലെ]]സ്ത്രീ സപ്ലിമെന്റിൽ സി.ആർ. ഹരിഹരന്റെ ലേഖനം. 2008 മെയ് 27 ചൊവ്വ. താൾ 3</ref> ഇന്ത്യയിൽ ഉഷ്ണമേഖലാപ്രദേശങ്ങളിലും ചതുപ്പുപ്രദേശങ്ങളിലും കൃഷിചെയ്തു വരുന്നു. ഈ ചെടി പുഷ്പ്പിക്കാറില്ല. പക്ഷെ അരിമ്പാറയുടെ ആകൃതിയിലും വലിപ്പത്തിലുമുള്ള ഒരുതരം കറുത്ത കായകൾ ചില വെറ്റിലകളുടെ അടിഭാഗത്തായി കാണപ്പെടുന്നു. പണ്ടത്തെ കാലത്ത് കേരളത്തിലെ ഒരു മുഖ്യ കൃഷിയായിരുന്നു വെറ്റിലക്കൊടി. വെറ്റില കൃഷി കൊണ്ട് മാത്രം ഉപജീവനം കഴിച്ചിരുന്ന ഒരു ജനത ജാതി മത ഭേദമെന്യേ (ബ്രാഹ്മണർ ഒഴികെ) അക്കാലത്ത് ഉണ്ടായിരുന്നു. == ഇതര ഭാഷകളിൽ == സംസ്കൃതത്തിൽ “താംബൂലവല്ലി” എന്നും തമിഴിൽ “വെറ്റ്രിലൈ” എന്നും തെലുങ്കിൽ “തമലപാകു” എന്നും വെറ്റിലക്കൊടി അറിയപ്പെടുന്നു. ==വെറ്റിലക്കൃഷി== പ്രായമനുസരിച്ച് വെറ്റിലക്കൊടികൾ നാല് തരത്തിലുണ്ട് . തണ്ട് നട്ട് അഞ്ചാറു മാസം പ്രായമായതിനെ '''"കുഞ്ഞിക്കൊടി''' ", 6 മാസം മുതൽ 2 കൊല്ലം വരെയുള്ളതിനെ '''"ഇളംകൊടി"''', രണ്ടു മുതൽ 3 1/2 കൊല്ലം വരെ പ്രായമുള്ളതിനെ '''"മുതുകൊടി''' " എന്നും, അതിനു മുകളിലോട്ട് പ്രായമുള്ളതിനെ '''"മുത്താച്ചിക്കൊടി"''' എന്നും വിളിച്ചിരുന്നു. (പ്രാദേശികമായി ഇതിനു മാറ്റങ്ങൾ കണ്ടേക്കാം). ഇതിൽ ഇളം കൊടിയിലാണ് വലിയ വെറ്റിലകൾ കാണുക. മുത്താച്ചിക്കൊടിയിലെ വെറ്റിലകൾ വളരെ ചെറുതായിരിക്കും. ശരാശരി ഒരു വെറ്റിലക്കൊടിയുടെ ആയുസ്സ് അഞ്ച് - അഞ്ചരക്കൊല്ലം ആണ്. ===തടമെടുക്കൽ=== സ്ഥലപരിമിതിക്കനുസരിച്ചും, ജലലഭ്യതയ്ക്കനുസരിച്ചും പിന്നെ നനയ്ക്കാനും വളമിടാനും പരിപാലിക്കാനും ഉള്ള ആളുകളുടെ ലഭ്യതയ്ക്കനുസരിച്ചും 12 തടം, 16 തടം, 20 തടം, 24 തടം, 28 തടം, 32 തടം 36 തടം, 40 തടം, 44 തടം, 48 തടം എന്നിങ്ങനെ ആയിരിക്കും തടങ്ങളുടെ എണ്ണം. തടങ്ങൾ തമ്മിൽ ഒന്നേകാൽ/ഒന്നര മീറ്റർ അകലമുണ്ടായിയിക്കും. കാല്മുട്ടിനോപ്പം ആഴവും കാണും. തടത്തിന്റെ വക്കുകൾ മഴവെള്ളം തടത്തിൽ ഒലിച്ചു പോവാതിരിക്കാൻ ചതുക്കുകൾ ഉണ്ടാക്കി '''"നിലം തല്ലി"''' കൊണ്ട് അടിച്ചുറപ്പിച്ചിരിക്കും. മഴക്കാലത്ത് (ഇടവത്തിലും തുലാമാസത്തിലും) നടുന്നതിനാൽ ഈ ചതുക്കുകൾ മഴവെള്ളം വീണ് മണ്ണ് വെറ്റിലത്തടത്തിലേക്ക് ഒലിച്ചു പോകാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. അത് ഒഴിവാക്കാൻ ഈന്തിന്റെ ഇല (പട്ട) കൊണ്ട് ഇതു മൂടിയിടുകയാണ് ചെയ്യാറ്‌. ===തണ്ട് നടൽ=== ഇതു പടർന്നു കയറുന്ന ഒരു ചെടിയാണ്. വെറ്റില പറിക്കാനുള്ള സൗകര്യത്തിനുവേണ്ടി ഇവയെ അധികം ഉയരത്തിലേക്ക് പടർത്താറില്ല. ഏറിയാൽ ഒരു '''ഏണിപ്പാട്''' (ഒരു മുളയുടെ ഏണിയുടെ നീളം - അതായത് ഏകദേശം ആറേഴു മീറ്റർ). ഇളംകൊടിയിലെയോ മുതുകൊടിയിലെയോ താഴേക്കു തൂങ്ങിനിൽക്കുന്ന നിലതെത്തെത്താറായ ആരോഗ്യമുള്ള തണ്ടുകൾ മുകളിൽവെച്ചു മുറിച്ചെടുത്ത് വെറ്റിലകൾ നുള്ളിക്കളഞ്ഞ്‌ 5 മുട്ടുകൾ വീതമുള്ള കഷണങ്ങളാക്കി അതിൻറെ 3 മുട്ടുകൾ മണ്ണിനടിയിലും 2 മുട്ടുകൾ മണ്ണിനു പുറത്തുമായിട്ടാണ് ഇവ നടാറ്. ഒരു തടത്തിൽ നാല് തണ്ടുകൾ വീതം. നട്ടുകഴിഞ്ഞാൽ തടത്തിൽ എപ്പോഴും ഈർപ്പം നിലനിർത്താൻ മൂന്നുനേരം നനച്ചുകൊടുക്കണം. പത്തുപതിനഞ്ചു ദിവസങ്ങൾക്കുള്ളിൽ തളിർ വരാൻ തുടങ്ങും. തടങ്ങളിൽ വെള്ളം കെട്ടിക്കിടക്കരുത് . പടരാൻ വേണ്ടി ഒരാൾ പൊക്കത്തിൽ ഉള്ള അധികം വണ്ണം ഇല്ലാത്ത മുളക്കഷണങ്ങൾ കുത്തിക്കൊടുക്കണം. ഇതിന്റെ അഗ്രഭാഗം ഒന്നിച്ചു ചൂടി കൊണ്ടോ '''പാന്തോം''' (തെങ്ങോലയുടെ മട്ടലിന്റെ പിൻഭാഗത്തെ തോല് ചീന്തിയെടുത്ത് ഉണക്കി കെട്ടാൻ പാകത്തിൽ ഒരു നിശ്ചിത അകലത്തിൽ വെച്ച് മുറിച്ച് വെള്ളത്തിൽ കുതിർത്ത് ചെറിയ നാരുകളാക്കി ചീന്തിയത്) കൊണ്ടോ കെട്ടണം. ===വളമിടലും നനയ്ക്കലും=== പ്രധാന വളം ചാണകവും പച്ചിലകളും (മലബാറിൽ ഉപ്പൂത്തിയില (വട്ടയില) യാണ് സാധാരണ ഉപയോഗിക്കാറ്. ചെറിയ തളിരിലകൾ വരാൻ തുടങ്ങിയാൽ ചാണകം കലക്കി ഒഴിച്ചുകൊടുക്കണം. പിണ്ണാക്കും ചിലർ ഇതിനു പുറമേ ചേർക്കാറുണ്ട്. രണ്ടു മാസം കൂടുമ്പോഴെങ്കിലും പച്ചിലകളും ചാണകവും ഇട്ടുകോടുക്കണം. ചെടി വലുതാവുന്നതിനനുസരിച്ച്‌ കാൽ പാത്രം (കുടം ) കൊണ്ട് ഒരു തടം , ഒരു പാത്രം കൊണ്ട് മൂന്നു തടം, ഒരു പാത്രം കൊണ്ട് രണ്ടു തടം , രണ്ടു പാത്രം കൊണ്ട് മൂന്നു തടം, ഒരു പാത്രം കൊണ്ട് ഒരു തടം എന്നിങ്ങനെയാണ് വെള്ളത്തിൻറെ അളവുകൾ. ചെടി വലുതായാൽ ദിവസവും രാവിലെയും വൈകുന്നേരവും ഒരു തടത്തിനു ഒരു മൺകുടം എന്ന തോതിൽ നനയ്ക്കണം. വേനൽക്കാലങ്ങളിൽ ചിലർ ദിവസം മൂന്നു പ്രാവശ്യം നനയ്ക്കാറുണ്ട്. നല്ല വളക്കൂറുള്ളതുകാരണം വെറ്റിലക്കൊടിയിലെ തെങ്ങുകൾക്ക് തൊടിയിലെ മറ്റു തെങ്ങുകളെ അപേക്ഷിച്ച് വിളവ്‌ കൂടുതൽ കിട്ടുമായിരുന്നു. ===വളച്ചുകെട്ടൽ=== തണ്ടിൽനിന്നു കൂടുതൽ തണ്ടുകൾ പൊട്ടിക്കൂടാൻ വേണ്ടി ചെയ്യുന്ന വിദ്യയാണിത്. ചെടി ഒരാൾ പൊക്കത്തിൽ വളർച്ച എത്തിയാൽ ഈ നാല് തണ്ടുകളും മുളയിൽ നിന്ന് പതുക്കെ അടർത്തിമാറ്റി വെറ്റിലകൾ നുള്ളിക്കളഞ്ഞു (മേൽഭാഗത്തെ തളിരിലകൾ ഒഴികെ) ഓരോ തണ്ടും തടത്തിൽ വളച്ചുവെച്ചു അഗ്രഭാഗം ഏകദേശം ഒരു മുഴത്തോളം ബാക്കിവെച്ചു മണ്ണിട്ട് മൂടി മുളയിൽ പാളനാരുകൊണ്ടോ (ഉണങ്ങിയ പാള വെള്ളത്തിൽ കുതിർത്ത് കെട്ടാൻ വേണ്ടി ഒരു നിശ്ചിത അകലത്തിൽ വെച്ച് മുറിച്ച് ചെറിയ നാരുകളായി ചീന്തിയെടുത്തത് ) പാന്തോം കൊണ്ടോ കെട്ടിക്കൊടുക്കണം. മാർദവം ഉള്ളതിനാൽ കുഞ്ഞിക്കൊടിയുടെ തണ്ടുകൾ കെട്ടാൻ പൊതുവെ പാളനാരാണ് ഉപയോഗിക്കുക. ===മുളകുത്തൽ=== പൊതുവായി തെങ്ങുകളുടെയും കവുങ്ങുകളുടെയും ഇടവിളയായി കൃഷി ചെയ്യുന്നതിനാൽ വളരെ കുറച്ചു കാലുകൾ മാത്രമേ കുഴിച്ചിടേണ്ടി വരാറുള്ളു. ഈ കാലുകളും തെങ്ങുകളും തമ്മിൽ ഒരു എണിപ്പാട് ഉയരത്തിൽ വെച്ച് വലിയ മുള നെടുകെ കീറിയത് കൊണ്ട് (ചിലപ്പോൾ കവുങ്ങോ മറ്റു മരങ്ങളോ ഉപയോഗിക്കും) ബന്ധിപ്പിക്കും. ഇവയെ '''"എണ്ട്യ''' " കൾ എന്ന് പറയുന്നു. വെറ്റിലക്കൊടിയുടെ വിസ്തീർണം സമചതുരത്തിലോ ദീഘചതുരത്തിലൊ ആയിരിക്കും. ഇടത്തരം മുള നാലായി ചീന്തി ഒരു എണിപ്പാടിനേക്കാൾ കുറച്ചു കൂടി അകലത്തിൽ വെച്ച് മുറിച്ച് വെറ്റിലത്തണ്ടിന് പോറൽ ഏൽക്കാതെ തടത്തിൽ കുത്തി ചൂടി കൊണ്ട് അഗ്രഭാഗം ഏകദേശം മുക്കാൽ മീറ്റർ താഴെ വെച്ചു കൂട്ടിക്കെട്ടി എണ്ട്യയോട് ചേർത്തുവെച്ചു കെട്ടണം. അതിന് ശേഷം തടത്തിൽ പൊട്ടിത്തുടങ്ങിയിരിക്കുന്ന തണ്ടുകളെല്ലാം പതുക്കെ ആദ്യത്തെ ചെറിയ മുളയിൽ നിന്ന് അടർത്തിമാറ്റി ഓരോ മുളം കുത്തിനും ആവശ്യമായിവരുന്ന തണ്ടുകൾ പുതുതായി കുത്തിയ വലിയ മുളയിൽ പാന്തോം കൊണ്ട് കെട്ടിക്കൊടുക്കണം. ===പതിവെറ്റിലയും കണ്ണി വെറ്റിലയും=== '''പതിവെറ്റില''' - ഇത് കുഞ്ഞിക്കൊടിയിലാണ് അധികവും കാണപ്പെടുന്നത്. വെറ്റിലച്ചെടിയിൽ ആദ്യം വരുന്ന വെറ്റില ആണിത്. ഏകദേശം പകുതി വാലറ്റമില്ലാത്ത ആലിലയുടെ ആകൃതി ആണിവയ്ക്ക്. '''കണ്ണി വെറ്റില''' - ഇത് ഇളം കൊടി മുതൽ കാണപ്പെടുന്നു. അപൂർവ്വമായി പതി വെറ്റിലയും. ഏകദേശം കുരുമുളകിന്റെ ഇലയുടെ ആകൃതി ആണിവയ്ക്ക്. ===വിളവെടുപ്പ് (വെറ്റില നുള്ളൽ)=== ഒന്നര - രണ്ടു മാസം കൂടുമ്പോൾ വെറ്റില നുള്ളിയെടുക്കാം. വെറ്റില നുള്ളുന്നത് '''മുളയേണി''' ഉപയോഗിച്ചാണ്. വെറ്റില നുള്ളുന്ന ആൾക്കാർ അവരുടെ രണ്ടു തള്ള വിരലുകളുടെയും നഖങ്ങൾ നീട്ടി വളർത്തി മൂർച്ച വരുത്തിയിരിക്കും. പെട്ടെന്ന് വെറ്റില നുള്ളാനുള്ള സൗകര്യത്തിനാണിത്. ഏണിയിൽ കയറി വെറ്റില നുള്ളി അരയിൽ പിൻഭാഗത്തായി കെട്ടി വെച്ചിരിക്കുന്ന '''"വെറ്റിലക്കൊട്ട"''' (ഓല കൊണ്ട് മെടഞ്ഞ ഏകദേശം 3/4 മീറ്റർ നീളമുള്ള കൊട്ട ) യിലേക്കിടുകയാണ് ചെയ്യാറ്. ===വെറ്റില ചായ്ക്കൽ=== രണ്ടോ മൂന്നോ സ്ത്രീകൾ (വെറ്റിലയുടെ ലഭ്യതയ്ക്കനുസരിച്ച്‌ ചിലപ്പോൾ അതിൽ കൂടുതലും) കൂട്ടിയിട്ട വെറ്റിലയ്ക്ക് ചുറ്റും ഇരുന്നാണ് വെറ്റില ചായ്ക്കാറ്‌). ഒരു '''"അടുക്ക് "''' (ഒരു കയ്യിൽ പിടിക്കാൻ മാത്രം കൊള്ളുന്നത്‌ - ഏകദേശം 25-30 വെറ്റില കാണും) ആയാൽ തെങ്ങോല വാട്ടിച്ചീന്തിയ നാരു കൊണ്ട് കെട്ടും. ഈ അടുക്കുകളെല്ലാം വെറ്റില ചായ്ക്കൽ തീർന്നാൽ പച്ചോല വാട്ടി മെടഞ്ഞ് വല്ലമുണ്ടാക്കി അതിൽ വാഴയില വെച്ച് അടുക്കുകളിലെ കെട്ടുകൾ അഴിച്ച് നാല് അടുക്കുകൾ ചേർത്തുവെച്ചു ഒരു '''"കെട്ട്"''' വീതം ആക്കി ഓരോ കെട്ടും ഓലനാരുകൊണ്ട് മധ്യത്തിലൂടെ കെട്ടി അടുക്കിവെയ്ക്കുന്നു. അവസാനം മുകളിലും വാഴയില വെച്ച് ചൂടി കൊണ്ട് വല്ലം കെട്ടി മുറുക്കുന്നു. ===ഇടകീറൽ=== മറ്റു മരങ്ങളുടെ വേരുകൾ കൊടിത്തടത്തിലെ വളം വലിച്ചെടുക്കുന്നത് തടയാൻ വേണ്ടി വെറ്റിലക്കൊടിയുടെ നാലുഭാഗത്തും അരയ്ക്കൊപ്പം ആഴത്തിലും ഏകദേശം ഒന്ന് ഒന്നേകാൽഅടി വീതിയിലും കിടങ്ങുകൾ കീറുന്നതിനെ ഇടകീറൽ എന്ന് പറയുന്നു. ഇക്കാലത്ത് (AD- 2013-ൽ ) വെറ്റില കൃഷി വളരെ കുറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. കൃഷിച്ചെലവ് കൂടിയതും വെറ്റിലകൃഷിയിൽ നിന്നുള്ള വരുമാനം കുറഞ്ഞതുമാകാം കാരണം. പണ്ടത്തെ വെറ്റിലച്ചന്തകൾ ഇല്ലാതായിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു ==വെറ്റിലച്ചന്ത== വെറ്റില വിപണനം ചെയ്യാൻ പണ്ടുകാലത്ത് വെറ്റിലച്ചന്തകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. റാളി (രണ്ടു ചക്രമുള്ള ഉന്തുവണ്ടി) വരുന്നതിനു മുൻപ് തലച്ചുമടായിട്ടാണ് വെറ്റിലക്കെട്ടുകൾ വെറ്റിലച്ചന്തകളിൽ എത്തിച്ചിരുന്നത്. പുതുമ നഷ്ടപ്പെടാതിരിക്കാൻ വഴിമദ്ധ്യേ ഈ വെറ്റില ക്കെട്ടുകൾ ഏതെങ്കിലും തോട്ടിലോ കുളത്തിലോ കുറച്ചുനേരം മുക്കി വെക്കുക പതിവുണ്ട്. == ഇനങ്ങൾ == തുളസി, വെണ്മണി, അരിക്കൊടി, കൽക്കൊടി, കരിലാഞ്ചി, കർപ്പൂരം, ചീലാന്തി കർപ്പൂരം, കുറ്റക്കൊടിനന്തൻ, പെരുംകൊടി, അമരവിളപ്രമുട്ടൻ.<ref name="betel"/> ==തിരൂർ വെറ്റില== തിരൂർ ആണ് കേരളത്തിലെ വെറ്റില കൃഷിയുടെ ആസ്ഥാനം. അതുപോലെ ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ വെണ്മണി എന്ന സ്ഥലത്തും വെറ്റിലകൃഷിയുണ്ട്. തിരൂർ വെറ്റിലക്ക് [[ഭൗമസൂചിക|ഭൗമസൂചികാംഗീകാരം]] ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. തിരൂർ വെറ്റിലയുടെ എരിവാണ് അതിന്റെ പ്രത്യേകത. ഉത്തരേന്ത്യക്കാരും പാകിസ്താൻ, ബംഗ്ലാദേശ് എന്നിവിടങ്ങളിലെ മുറുക്കുകാരും തിരൂർ വെറ്റിലയുടെ ആരാധകരാക്കുന്നതും ഈ എരിവുതന്നെ. തിരൂർ, തിരൂരങ്ങാടി, തനൂർ, മലപ്പുറം, കോട്ടക്കൽ, കുറ്റിപ്പുറം എന്നീ ബ്ലോക്ക്പഞ്ചായത്തുകളാണ് ഈ വെറ്റിലകൃഷിയുടെ ആസ്ഥാനം. പുതുക്കൊടി, നാടൻ എന്നീ ഇനങ്ങളാണ് പ്രശസ്തം. ഇവക്ക് പുറമേ [[കുഴിപ്പുറം വെറ്റില|കുഴിനാടൻ]], കരിനാടൻ, ചേലൻ എന്നീ പരമ്പരാഗത ഇനങ്ങളും കൃഷിചെയ്യപ്പെടുന്നുണ്ട്.<ref>'''തിരൂർ വെറ്റില ഭൗമസൂചികാംഗീകാർത്തിന്റെ പാതയിൽ''', കേരളകർഷകൻ, ഡിസംബർ 2018, പേജ് 34</ref> ==രസാദി ഗുണങ്ങൾ== രസം :തിക്തം, കടു ഗുണം :ലഘു, വിശദം, തീക്ഷ്ണം, രൂക്ഷം വീര്യം :ഉഷ്ണം വിപാകം :കടു <ref name="vns1">ഔഷധ സസ്യങ്ങൾ, ഡോ. നേശമണി, കേരള ഭാഷ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്</ref> ==ഔഷധയോഗ്യ ഭാഗം== ഇല, വേര്<ref name=" vns1"/> == ഔഷധഗുണം == * വെറ്റിലയുടെ ഇലയും വേരുമാണ് ഔഷധയോഗ്യമായ ഭാഗങ്ങൾ. * [[വാതം]], [[കഫം]] എന്നീ രോഗങ്ങളെ ശമിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള കഴിവ്. * വെറ്റിലയുടെ അണുനാശന ശക്തികൊണ്ട് താംബൂല ചർവണം ചെയ്യുമ്പോൾ വായിലുള്ള രോഗാണുക്കൾ നശിക്കുന്നു. * വെറ്റിലയുടെ വേര്‌ സ്ത്രീകളിൽ ഗർഭനിരോധനശക്തി ഉണ്ടാക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു. ==ഹൈന്ദവാചാരങ്ങളിൽ വെറ്റില== ഹൈന്ദവാചാരങ്ങളിൽ വെറ്റിലയ്ക്ക് മുഖ്യസ്ഥാനമാണുള്ളത്. ഐശ്വര്യത്തിന്റെയും സമൃദ്ധിയുടെയും അടയാളമായാണ് വെറ്റിലയെ വിശ്വസിച്ചുവരുന്നത്. വിവാഹം, കെട്ടുനിറ, പൂജാദികർമ്മങ്ങൾ എന്നിവയിലെല്ലാം വെറ്റില ഒഴിച്ചുകൂടാനാവാത്ത ഒന്നാണ്. പുരാണ വിശ്വാസം അനുസരിച്ച് വെറ്റിലയുടെ അഗ്രഭാഗത്ത് ലക്ഷ്മീദേവിയും, മധ്യഭാഗത്ത് സരസ്വതീദേവിയും, ഉൾഭാഗത്ത് മഹാവിഷ്ണുവും, പുറത്ത് ചന്ദ്രനും, കോണുകളിൽ ശ്രീപരമേശ്വരനും ബ്രഹ്മാവും വസിക്കുന്നുവെന്നാണ് വിശ്വാസം. ശിവപാർവ്വതിമാർ കൈലാസത്തിൽ മുളപ്പിച്ചെടുത്ത പവിത്രമായ സസ്യമെന്നാണ് ഐതിഹ്യം. ദക്ഷിണസമർപ്പണത്തിൽ വെറ്റിലയും പഴുക്കടക്കയും നിർബന്ധമാണ്. ദക്ഷിണ കൊടുക്കുമ്പോൾ വെറ്റിലയുടെ വാലറ്റം നമ്മുടെ നേർക്കായിരിക്കണം. എന്നാൽ വിവാഹചടങ്ങിനുശേഷം മുഖ്യകർമ്മിക്ക് ദക്ഷിണ കൊടുക്കുമ്പോൾ മാത്രം വാലറ്റം കൊടുക്കുന്നയാളിന് നേർക്കായിരിക്കണം എന്നാണ് പ്രമാണം. വിരുന്നുകളിലും മറ്റു ശുഭകാര്യങ്ങളിലും വെറ്റിലയും പാക്കും നൽകുന്നത് ഐശ്വര്യസമൃദ്ധിയുണ്ടാക്കും എന്നാണ് വിശ്വാസം.<ref>വിനയൻ തേറായ്ക്കൽ, ''വ്രതാനുഷ്ഠാനങ്ങളിലൂടെ തീർത്ഥയാത്ര''</ref> ==ചിത്രശാല== <gallery> File:Piper betle 11.JPG|വെറ്റില, തൃശ്ശൂരിൽ File:Betel_flower.jpg|വെറ്റപ്പൂ File:Piper_betle_plant_leaves.jpg|വെറ്റില </gallery> == അവലംബം == <references/> [[വർഗ്ഗം:സസ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഉത്തേജനവിളകൾ]] [[വർഗ്ഗം:മാലിദ്വീപിലെ സസ്യജാലം]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സസ്യജാലം]] {{plant-stub}} b8u24mjrtx13bbqr2by2a4uvmn7hysa 0 120398 4673381 3805021 2026-10-04T11:08:13Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4673381 wikitext text/x-wiki {{Infobox Military Conflict |conflict='''തളിക്കോട്ട യുദ്ധം''' |partof=[[ഇസ്മാമിക് ആധിപത്യം]] |date=ജനവരി 26, 1565 |place=[[തളിക്കോട്ട]] ഇന്നത്തെ [[കർണാടക ]] |result=ഡെക്കാൻ സുൽത്താനത്തുകളുടെ നിർണായക വിജയം |combatant1=[[വിജയനഗര സാമ്രാജ്യം]] |combatant2=[[ഡെക്കാൻ സുൽത്താനത്തുകൾ]] |commander1=[[അളിയ രാമരായ ]]{{KIA}} |commander2=[[അലി അദിൽ ഷാ I]]</br>[[ഇബ്രാഹിം കുലി കുതുബ് ഷാ വാലി]]</br>ഹുസൈൻ നൈസാം ഷാ I</br>അലി ബാരിദ്</br> , മറാഠാ പ്രമാണി രാജാ ഘോർപഡെ |strength1=140,000 കാലാൾപട, 10,000 കുതിരപ്പട 100-ൽപരം [[ആനപ്പട ]]<ref name="Magazine">[[India Today]] Collector's edition of History</ref> |strength2=80,000 foot, 30,000 കുതിരപ്പട അനേകം [[പീരങ്കികൾ]]<ref name="Magazine" /> |casualties1=1,00,000 (രാമരായരടക്കം) |casualties2=കണക്കുകൾ ലഭ്യമല്ല എങ്കിലും കനത്തതെന്ന് ഊഹം }} [[Vijayanagara Empire|വിജയനഗരസാമ്രാജ്യവും]] [[Deccan sultanates|ഡെകാൻ സുൽത്താനത്തുകളും]] തമ്മിൽ 1565 ൽ നടന്ന യുദ്ധമാണ് '''തളിക്കോട്ട യുദ്ധം.''' തളിക്കോട്ട എന്ന സ്ഥലപേര് കന്നഡയിൽ താളിക്കോട്ടെ എന്നും തെലുങ്കിൽ തളിക്കോട്ട എന്നുമാണ്. (Kannada ತಾಳಿಕೋಟೆ(or '''Tellikota''') ({{Lang-te|తళ్ళికోట}})<ref>{{Cite book|url=https://archive.org/details/AForgottenEmpireVijayanagarAContributionToTheHistoryOfIndia.RobertSewell|title=A Forgotten Empire (Vijayanagar): a contribution to the history of India|last=Sewell|first=Robert|publisher=George Allen and Unwin|year=1900|isbn=|location=London|pages=82,88-89, 192|ref=Sewell(1900)}}</ref>. തളിക്കോട്ട യുദ്ധം അവസാനിച്ചത് [[South India|തെക്കേ ഇന്ത്യയിലെ]] [[Hindu|ഹിന്ദു]] രാജ്യമായിരുന്ന വിജയനഗരസാമ്രാജ്യത്തിൻറെ തകർച്ചയിലാണ്. <ref name=":0">Sewell(1900), pp.192 </ref> ഇന്ന് വടക്കൻ [[Karnataka|കർണ്ണാടകയിലെ]] [[ബിജാപ്പൂർ ജില്ല, കർണ്ണാടക|ബീജാപൂർ ജില്ലയിൽ]] ഉൾപെടുന്ന തളിക്കോട്ട താലൂക്കിൻറെ ആസ്ഥാനം, തളിക്കോട്ട എന്ന ചെറു പട്ടണമാണ്. ചരിത്ര പുസതകങ്ങളിൽ തളിക്കോട്ട യുദ്ധം എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നതെങ്കിലും യഥാർഥ പടക്കളം [[കൃഷ്ണ നദി|കൃഷ്ണാനദിയുടെ]] വടക്കെകരയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന രാക്ഷസി-തംഗഡി (തംഗഡാഗി എന്നും പറയും) എന്നീ ഗ്രാമങ്ങൾക്കിടയിലുള്ള സമതലമായിരുന്നെന്നു പറയപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ ചില ചരിത്രകാരന്മാർ ഈ യുദ്ധത്തെ രാക്ഷസി-തംഗഡി യുദ്ധമെന്നും വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു <ref name=":0" />. രാക്ഷസി-തംഗഡി ഗ്രാമങ്ങൾ ഇന്ന് ബീജാപൂർ ജില്ലയിലെ മുദ്ദെ ബെഹാൽ താലൂക്കിൽ ഉൾപെടുന്നു<ref>{{Cite web|url=http://164.100.238.17/eng_contents/map.html|title=Muddebihal Taluk Map|access-date=2019-10-22|last=|first=|date=|website=Official Website of Vijaypura(Bijapur)|publisher=|archive-date=2019-10-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20191022104959/http://164.100.238.17/eng_contents/map.html|url-status=dead}}</ref>. == പശ്ചാത്തലം == [[ബീജാപ്പൂർ]], [[അഹമ്മദ്നഗർ]], [[ഗോൽക്കൊണ്ട]], [[ബിഡാർ]] എന്നിവിടങ്ങളിലെ സുൽത്താന്മാരുടെ സംയുക്ത സൈന്യവും [[വിജയനഗര സാമ്രാജ്യം|വിജയനഗര സൈന്യവും]] തമ്മിലായിരുന്നു യുദ്ധം. [[പ്രമാണം:Deccan sultanates 1490 - 1687 ad.png|ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|ദെൽഹി സുൽത്തനത്തുകൾ 1490-1687]] 1336-ലാണ് [[ദക്ഷിണേന്ത്യ|ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ]] [[കർണാടക]] പ്രദേശത്ത് വിജയനഗരം സ്ഥാപിതമായത്<ref>{{Cite book|url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.480302/page/n3|title=The History of the Vijayanagar Empire|last=Sharma|first=M.h.Rama|publisher=Popular Prakashan|year=1978|isbn=|location=Bombay(Mumbai)|pages=18-26|ref=Sharma}}</ref>,<ref>{{Cite book|url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.282482|title=Vijayanagara Sexcentenary Commemoration Volume|last=Heras|first=Rev.H.J|last2=Bhandarkar|first2=V.K|publisher=Vijayanagara Sexcentenary Association|year=1936|isbn=|location=Dharwar|pages=29-39|chapter=2. Vijayanagara Empire: A synthesis of South Indian Culture}}</ref> ഒരു ഹിന്ദുരാഷ്ട്രമായതിനാൽ അത് സ്വാഭാവികമായി ദക്ഷിണദേശത്തെ മുസ്‌ലിം രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്ന് ഒട്ടേറെ അഭയാർഥികളെ ആകർഷിച്ചു<ref>{{Cite book|url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.282482|title=Vijayanagara Sexcentenary Commemoration Volume|last=Rao|first=R.Rama|publisher=Vijayanagara Sexcentenary Association|year=1936|isbn=|location=Dharwar|pages=39-52|chapter=3. Hinduism under Vijayanagara Kings}}</ref>. രാജ്യത്തിന്റെ വളർച്ച വളരെ വേഗത്തിലായിരുന്നു. അചിരേണ [[വിജയനഗര സാമ്രാജ്യം|വിജയനഗരസാമ്രാജ്യം]] ഡെക്കാനിലെ പ്രബലശക്തിയായിത്തീർന്നു. വിജയനഗരത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രബല രാജാവായ [[കൃഷ്ണദേവരായർ|കൃഷ്ണദേവരായന്റെ]] കാലത്ത് (1509-50) വിജയനഗരത്തിന്റെ പ്രതാപം പാരമ്യത്തിലെത്തി.<ref>Sharma(1978), pp 113-170</ref> === "അളിയ" രാമരായർ === കന്നഡ-തെലുഗു ഭാഷകളിൽ അളിയ എന്ന പദത്തിന് മകളുടെ ഭർത്താവ് എന്നാണർഥം. കൃഷ്ണദേവരായരുടെ മകളുടെ ഭർത്താവായിരുന്ന രാമരായർ കൃഷ്ണദേവരായരുടെ വലം കൈയും പ്രധാനസൈന്യാധിപരിൽ ഒരാളും ഏതാനും പ്രവിശ്യകളുടെ ഭരണകർത്താവും ആയിരുന്നു<ref>{{Cite book|url=https://archive.org/details/bub_man_bc99fd0d7ddf7f556b285a125658560b/page/n3|title=The Aravidu Dynasty of Vijayanagara|last=Heras|first=Henry|publisher=Paul & Co|year=1927|isbn=|location=Madras|pages=25|ref=Heras}}</ref>. എങ്കിലും കൃഷ്ണദേവരായരുടെ മരണശേഷം സഹോദരൻ അച്യുതരായരാണ് സിംഹാസനമേറിയത്. അതോടെ രാമരായരുടെ പ്രാധാന്യം കുറഞ്ഞു. അച്യുതരായർക്കു ശേഷം പുത്രൻ വെങ്കടാദ്രിക്ക് ഒരു കൊല്ലം തികച്ചു ഭരിക്കാനായില്ല.<ref>Sharma pp.180-184</ref> കൊട്ടാര ഉപജാപങ്ങളിലൂടെ അടുത്ത കിരീടാവകാശിയായെത്തിയ സദാശിവരായൻ കുഞ്ഞായിരുന്നതിനാൽ രാമരായരാണ് രാജ പ്രതിനിധിയായി ഭരണം നടത്തിയത്<ref>Sharma pp.185</ref>. എന്നാൽ പ്രായപൂർത്തിയായ ശേഷവും സദാശിവരായർ പേരിന് മാത്രമായിരുന്നു രാജാവ്. യഥാർഥ ഭരണാധികാരി രാമരായരായിരുന്നു. തന്ത്രശാലിയായിരുന്ന രാമരായർ മുസ്ലീം സുൽത്താന്മാരെ പരസ്പരം കലഹിപ്പിച്ച് നേട്ടങ്ങൾ കൊയ്തിരുന്നു. ഈ നേട്ടങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തെ അഹംഭാവിയാക്കി മാറ്റുക മാത്രമല്ല, തത്ത്വദീക്ഷയില്ലാത്ത പല പ്രവർത്തനങ്ങൾ ചെയ്യാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. 1558-ൽ ഗോൽക്കൊണ്ടയും ബീജാപ്പൂരുമായി ചേർന്ന് രാമരായർ അഹമ്മദ്നഗർ ആക്രമിച്ചപ്പോൾ മുസ്ലീം ജനതയുടേയും അവരുടെ പുണ്യസ്ഥലങ്ങളുടേയും നേരെ കാണിച്ച അക്രമങ്ങൾ രാമരായനെതിരായി മുസ്ലീം വികാരം ആളിക്കത്തിച്ചു<ref>Sharma pp.208-212</ref>. വിജയനഗരത്തിന്റെ അനുപമമായ ഉയർച്ച അനൈക്യത്തിൽ കഴിഞ്ഞിരുന്ന മുസ്ലീം സുൽത്താന്മാർക്ക് തങ്ങളെ അഭിമുഖീകരിച്ചിട്ടുള്ള വിപത്ത് ബോധ്യപ്പെടുത്തി<ref>{{Cite book|url=https://archive.org/details/ferishtashistory01firi/page/n4|title=Ferishta's History of Dekkan from the first Mahummedan conquests|last=Scott|first=Jonathan|publisher=Shrewsbury|year=1794|isbn=|location=London|pages=293-295|ref=Scott}}</ref>. === രാഷ്ട്രീയ വിവാഹങ്ങൾ === ഉൾപോരുകളെല്ലാം മറന്ന് സംഘടിക്കാൻ തീരുമാനിച്ച സുൽത്താൻമാർ ഈ കൂട്ടായ്മയെ വിവാഹബന്ധങ്ങളിലൂടെ ഊട്ടിയുറപ്പിച്ചു. അഹ്മദ്നഗർ സുൽത്താൻ നൈസാംഷാ തൻറെ മൂത്ത പുത്രി [[ചാന്ദ് ബീബി|ചാന്ദ് ബീവിയുടെ]] വിവാഹം ബീജപൂർ സുൽത്താൻ അലി അദിൽഷായുമായും മറ്റൊരു പുത്രിയുടേത് ഗോൽക്കൊണ്ട സുൽത്താൻ കുത്തബ് ഷാഹിയുമായും നടത്തി. നൈസാം ഷായുടെ പുത്രൻ മൂർതസാ, ബീജപൂർ സുൽത്താൻ അലി അദിൽഷായുടെ സഹോദരി ഫലാബീബീ ഹദിയ സുൽത്താനയെ വേട്ടു<ref>Heras, pp.197</ref>. രാജകീയ തലത്തിൽ ഹിന്ദു-മുസ്ലീം ചേരിതിരിവ് ഉണ്ടായെങ്കിലും തളിക്കോട്ട യുദ്ധം വെറുമൊരു ഹിന്ദു-മുസ്ലീം യുദ്ധമായി കാണാനാവില്ലെന്ന് അഭിപ്രായപ്പെടുന്ന ചരിത്രകാരന്മാരും ഉണ്ട്<ref>{{Cite web|url=https://frontline.thehindu.com/arts-and-culture/heritage/article25880107.ece|title=Beyond the Hindu -Muslim Binary|access-date=2019-09-26|last=Sayeed|first=Vikhar Ahmed|date=2019-09-27|website=frontline.thehindu.com|publisher=|archive-url=https://web.archive.org/web/20200701114358/https://frontline.thehindu.com/arts-and-culture/heritage/article25880107.ece|archive-date=2020-07-01|url-status=dead}}</ref> == യുദ്ധത്തിനുള്ള ഒരുക്കങ്ങൾ == മുസ്ലീം സൈന്യങ്ങൾ ബീജാപ്പൂർ സുൽത്തനത്തിൽ സ്ഥിതി ചെയ്തിരുന്ന തളിക്കോട്ടയിൽ സന്ധിച്ചു<ref>Heras, pp.199</ref>,<ref>Scott, pp.413</ref>. കൃഷ്ണാനദിക്ക് ഇരുപത്തിയഞ്ചു മൈൽ വടക്കായി, ദോണിപ്പുഴയുടെ വലംകരയിലായിരുന്നു തളിക്കോട്ട സ്ഥിതി ചെയ്തിരുന്നത്<ref name=":1">{{Cite book|url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.282482|title=Vijayanagara Sexcentenary Commemoration Volume|last=Basu|first=K.K|publisher=Vijayanagara Empire Sexcentenary Association|year=1936|isbn=|location=Dharwar|pages=245-254|chapter=21. Talikota Battle : Before and After}}</ref>,<ref>Sewell, pp.89-90, 192</ref> . രാമരായർക്ക് എൺപതോ അതിലധികമോ പ്രായമായിരുന്നെന്നും പ്രായാധിക്യം കാരണം യുദ്ധക്കളത്തിൽ നിന്ന് വിട്ടു നിൽക്കണമെന്ന് സഹോദരന്മാർ വെങ്കടാദ്രി, തിരുമല (തിമ്മരാജ) എന്നിവർ അഭ്യർഥിച്ചതായും പറയപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ രാമരായർ കൂട്ടാക്കിയില്ല<ref>Heras pp.201</ref>. വിജയനഗരസാമ്രാജ്യം മൊത്തം ഒമ്പതു ലക്ഷത്തോളം ഭടന്മാരേയും ഒരുലക്ഷത്തോളം കുതിരകളേയും യുദ്ധക്കളത്തിൽ ഇറക്കിയത്രെ. ഈ സൈന്യവ്യൂഹം മൂന്നായി വിഭജിക്കപ്പെട്ടു , സഹോദരന്മാർ ഓരോ വിഭാഗത്തെ നയിക്കാൻ തയ്യാറെടുത്തു. === യുദ്ധതന്ത്രങ്ങൾ === 1564 ഡിസമ്പർ അവസാനത്തെ ആഴ്ച നിസാംഷായുടെ നേതൃത്വത്തിൽ സുൽത്തനത്ത് സൈന്യം തളിക്കോട്ടയിൽ നിന്ന് തെക്കോട്ടുള്ള നീക്കം ആരംഭിച്ചു. ശത്രുവിന്റെ ശക്തി മനസ്സിലാക്കിയ രാമരായർ വിപുലമായ സൈന്യത്തെ സജ്ജീകരിച്ച് കൃഷ്ണാനദിയുടെ ഇരുകരകളും പാലങ്ങളും പ്രതിരോധിച്ചിരുന്നു. സുൽത്തനത്ത് സൈന്യം കൃഷ്ണാനദിയുടെ വടക്കെകരയിൽ ദൂരെ മാറി രാക്ഷസി ഗ്രാമത്തിൽ തമ്പടിച്ചു. മുസ്ലീം സൈന്യത്തിന് കടക്കാനാവാത്തവിധം രാമരായരുടെ സൈന്യം നദിക്കു കുറുകേയുള്ള പാലങ്ങൾ കനത്ത ജാഗ്രതയിൽ കാത്തു. തന്ത്രശാലിയായ നിസാംഷാ സുൽത്തനത്ത് സൈന്യത്തെ നദിയോടടുപ്പിക്കാതെ കിഴക്കോട്ടു നയിച്ച്, വിജയനഗരസൈന്യത്തിന്റെ ശ്രദ്ധ തിരിച്ചു<ref name=":1" />. രാക്ഷസി ഗ്രാമത്തിനു പതിനഞ്ചു കിലോമീറ്റർ വടക്കുള്ള തഗഡി പാലത്തിലെ ജാഗ്രത കുറക്കുകയായിരുന്നു സുൽത്തനത്ത് സൈന്യത്തിൻറെ ലക്ഷ്യം. ഇതറിയാതെ വിജയനഗരസൈന്യവും ശത്രുസൈന്യത്തിനു സമാന്തരമായി കിഴക്കോട്ടു നീങ്ങി. നിർണായകനിമിഷത്തിൽ മുസ്ലീം സൈന്യത്തിലെ വലിയൊരു വിഭാഗം കുതിരപ്പട്ടാളം അതിവേഗം പിന്തിരിഞ്ഞ് തഗഡിയിലേക്കു കുതിച്ചു. ത്വരിതഗതിയിൽ പാലം കടന്ന് തെക്കെകരയിലെത്തി. വിജയനഗരസാമ്രാജ്യത്തിലെ ആനപ്പട്ടാളത്തിന് അത്രയും വേഗതയോടെ പാലത്തിനു സമീപമെത്തി പ്രതിരോധിക്കാനായില്ല<ref name=":1" /> . == യുദ്ധക്കളത്തിൽ == രാക്ഷസ-തംഗഡി ഗ്രാമങ്ങൾക്കിടയിലെവിടേയോ വെച്ച് ഇരു സൈന്യങ്ങളും ഏറ്റുമുട്ടി. നിർണായകമായ ഈ യുദ്ധം ആരംഭിച്ചത് 1565 ജനു. 23-നാണ്. രാമരായർ നൈസാം ഷായുടെ സൈന്യത്തേയും, വെങ്കടാദ്രി അലി അദിൽഷായുടെ സൈന്യത്തേയും തിമ്മരാജ ഇബ്രാഹിം കുതുബ്ഷായുടേയും അലി ബാരീദിൻറേയും സംയുക്തസൈന്യത്തേയും നേരിട്ടു<ref name=":2">Sharma (1978) pp.219</ref>,<ref>Scott, pp.296-297 </ref>. തന്റെ വിജയം സുനിശ്ചിതമാണെന്നുറപ്പിച്ച രാമരായർ, യുദ്ധത്തിനിടെ കുതിരപ്പുറത്തുനിന്നോ അഥവാ ആനപ്പുറത്തുനിന്നോ താഴെയിറങ്ങി, രാജപല്ലക്കിൽ ഉപവിഷ്ഠനായെന്നും, സ്വർണരത്നാദികൾ വാരിയെറിഞ്ഞ് സ്വന്തം ഭടന്മാരെ ഉത്തേജിതരാക്കിയെന്നും ഫെരിഷ്ത തന്റെ പുസ്തകത്തിൽ പറയുന്നു<ref name=":3">Scott, pp.297</ref>. വിജയനഗരസൈന്യം ആവേശത്തോടെ മുന്നേറിക്കൊണ്ടേയിരിക്കേ പൊടുന്നനേയാണ് യുദ്ധത്തിൻറെ ഗതി മാറി വീശിയത്. === പരാജയകാരണങ്ങൾ === നൈസാംഷായുടെ ആന കുതറിയോടി രാമരായരുടെ പല്ലക്കിനു നേരെ വന്നതോടെ ചുമട്ടുകാർ പല്ലക്കുപേക്ഷിച്ച് ഓടി രക്ഷപ്പെട്ടു. വീണ്ടും കുതിരപ്പുറത്തേറാൻ ശ്രമിച്ച രാമരായരെ, നൈസാം ഷായുടെ സൈനികർ കീഴ്പെടുത്തി, നൈസാംഷായുടെ മുന്നിലെത്തിച്ചു<ref>Heras, pp.213</ref>. ഷായുടെ സേനാധിപതി റൂമിഖാൻ രാമരായരുടെ തലയറുത്ത് കുന്തത്തിൽ കോർത്ത് യുദ്ധക്കളത്തിൽ പ്രദർശിപ്പിച്ചു<ref>Heras pp.214</ref>. ഇത് കണ്ട് പരിഭ്രാന്തരായ വിജയനഗരസൈന്യം ദിക്ഭാന്തരായി യുദ്ധക്കളം വിട്ടോടി. രാമരായരുടെ സഹോദരന്മാർ തിരുമലയും വെങ്കടാദ്രിയും കഠിനമായ പരിക്കുകളോടെ രണാങ്കണത്തിൽ നിന്ന് ഓടി രക്ഷപ്പെട്ടു. എന്നാൽ വിജയനഗരസൈന്യത്തിലുണ്ടായിരുന്ന രണ്ടു സേനാപതികൾ അവസാനനിമിഷത്തിൽ കൂറുമാറിയതാണ് പരാജയകാരണമെന്നും പറയപ്പെടുന്നു. ഇവരുടെ പൊടുന്നനെയുള്ള കാലുമാറ്റം വിജയനഗരസൈനികരെ അന്ധാളിപ്പിച്ചെന്നും തുടർന്നുണ്ടായ കുഴപ്പവും പരിഭ്രാന്തിയുമാണ് പിന്നീടുള്ള സംഭവങ്ങൾക്കു വഴിവെച്ചതെന്നും പറയപ്പെടുന്നു. <ref>Heras pp.211-214</ref>. == യുദ്ധാനന്തരം == മുസ്ലീം സൈന്യം സമ്പദ്സമൃദ്ധമായ വിജയനഗരം മുച്ചൂടും കൊള്ളയടിച്ചു അത് മാസങ്ങളോളം നീണ്ടു നിന്നു<ref>Sewell(1900) pp.92</ref>,<ref>Scott pp.298</ref>. മനോഹാരിത മുറ്റിനിന്നിരുന്ന നഗരമാകെ തല്ലിത്തകർത്ത് തരിപ്പണമാക്കി. ചേതോഹരങ്ങളായ മണിമേടകളും അംബരചുംബികളായ കൊട്ടാരങ്ങളും സുഭഗങ്ങളായ ക്ഷേത്രങ്ങളും നിശ്ശേഷം നശിപ്പിച്ചു. ലോകോത്തരങ്ങളായ ശില്പങ്ങൾ തകർന്നു. വിജയനഗരം ജീർണവസ്തുക്കളുടെ ഒരു വൻ കൂമ്പാരമായിത്തീരുന്നതുവരെ വിധ്വംസനം തുടർന്നു. ചരിത്രഗതിയെ മാറ്റിമറിച്ച യുദ്ധങ്ങളിലൊന്നാണ് തളിക്കോട്ട യുദ്ധം. വിജയനഗരത്തിന്റെ നാശം ദക്ഷിണ ഭാരതത്തിലെ ഏറ്റവും ശക്തമായ ഹൈന്ദവ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ അന്ത്യമാണ് കുറിച്ചത്. രാമരായന്റെ സഹോദരൻ തിരുമലരായർ ശത്രുരാജാക്കന്മാരുമായി ഒത്തു തീർപ്പിലെത്തി<ref>Sharma pp.224-226</ref>. രാജസ്ഥാനം കൈക്കലാക്കാനായി തിരുമലരായർ 1568-ൽ സദാശിവരായരെ കൊലപ്പെടുത്തി<ref>Sewell(1900) pp.93</ref>. എന്നാൽ പഴയ പ്രൗഢിയോടെ സാമ്രാജ്യം പുനഃസ്ഥാപിക്കാനുള്ള ശ്രമം വിജയിച്ചില്ല. == രാക്ഷസ-തംഗഡി : ചരിത്ര നാടകം == തളിക്കോട്ട യുദ്ധത്തെ ആസ്പദമാക്കി [[ഗിരീഷ് കർണാഡ്|ഗിരീഷ് കാർനാഡ്]] കന്നഡഭാഷയിൽ രചിച്ച ചരിത്ര നാടകമാണ് രാക്ഷസ-തംഗഡി <ref>{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/news/national/karnataka/karnads-new-historical-play-to-hit-the-stands-this-independence-day/article24422977.ece|title=Karnad's new historical play to hit the stands- The Hindu|access-date=2019-09-21|last=Khajane|first=Muralidhara|date=2018-07-15|website=thehindu.com|publisher=}}</ref>. പുസ്തകത്തിൻറെ ഇംഗ്ലീഷു പരിഭാഷയും ലഭ്യമാണ്.<ref>{{Cite book|title=Crossing to Talikota|last=Karnad|first=Girish|publisher=Oxford University Press, India|year=2019|isbn=978-0199496150|location=|pages=}}</ref> == അവലംബം == {{Reflist}} * == ഗ്രന്ഥസൂചി == * <br /> == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * [http://www.hampionline.com/ Hampi - A Guide To History And Tourism] * [http://www.india-forum.com/indian_history/The-post-Talikota-Struggle-074.html/ - The post-Talikota struggle] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110713025608/http://www.india-forum.com/indian_history/The-post-Talikota-Struggle-074.html/ |date=2011-07-13 }} {{Sarvavijnanakosam}} [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിൽ നടന്ന യുദ്ധങ്ങൾ]] 65o552dcz0gfw2no9087hvm48k1owxe 0 124125 4673200 4671587 2026-10-03T17:54:30Z Anil Jose Mukkathu 207970 /* (൨)കാളികാവ്: */ 4673200 wikitext text/x-wiki {{PU|Kuravilangad Church}} {{Unreferenced}} {{Infobox church |name = കുറവിലങ്ങാട് പള്ളി |fullname = മേജർ ആർക്കിഎപ്പിസ്‌കോപ്പൽ മർത്ത് മറിയം ആർച്ചുഡീക്കൻ തീർത്ഥാടന ദൈവാലയം |image = Kuravilangad palli.jpg|thumb|Major Archiepiscopal Marth Mariam Archdeacon Pilgrim Church |imagesize = |imagelink = https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Kuravilangad_palli.jpg |imagealt = |landscape = |caption = മേജർ ആർക്കിഎപ്പിസ്‌കോപ്പൽ മർത്ത് മറിയം ആർച്ചുഡീക്കൻ തീർത്ഥാടന ദൈവാലയം |location = [[കുറവിലങ്ങാട്]], [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം]] |country = [[ഇന്ത്യ]] |former name = കുറവിലങ്ങാട് മർത്തമറിയം ഫൊറോന പള്ളി |bull date = |founded date = എ.ഡി. 105 |founder = |dedication = |dedicated date = |consecrated date = |cult = |relics = |events = |past bishop = |people = |capacity = |length = <!-- {{convert|}} --> |width = <!-- {{convert|}} --> |width nave = <!-- {{convert|}} --> |height = <!-- {{convert|}} --> |diameter = <!-- {{convert|}} --> |other dimensions = |floor count = |floor area = <!-- {{convert|}} --> |dome quantity = |dome height outer = <!-- {{convert|}} --> |dome height inner = <!-- {{convert|}} --> |dome dia outer = <!-- {{convert|}} --> |dome dia inner = <!-- {{convert|}} --> |spire quantity = |spire height = <!-- {{convert|}} --> |materials = |bells = |bells hung = |bell weight = <!-- {{CwtQtrLb to kg|}} --> |parish = |deanery = |archdeaconry = |episcopalarea = |archdiocese = |metropolis = |diocese = [[പാലാ]] |province = |presbytery = |synod = |circuit = |district = [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം]] |division = |subdivision = | coordinates = {{coord|9|45|15|N|76|33|49|E|display=title}} }} [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം ജില്ലയിലെ]] പ്രശസ്തമായ ആദിമ മാർ തോമ്മാ നസ്രാണി തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രമാണ് '''മേജർ ആർക്കിഎപ്പിസ്‌കോപ്പൽ മർത്ത മറിയം ആർച്ചുഡീക്കൻ തീർത്ഥാടന ദൈവാലയം '''. ആഗോള മരിയൻ (കന്യകാ മറിയം) തീർത്ഥാടനത്തിനും, മൂന്ന് നോമ്പിനോട് അനുബന്ധിച്ചുള്ള കപ്പൽ പ്രദക്ഷിണത്തിനും പ്രസിദ്ധമായ ഈ ദേവാലയം [[പാലാ രൂപത|പാലാ രൂപതയുടെ]] കീഴിലാണ്. == ചരിത്രം == നൂറ്റാണ്ടൂകൾക്കുകൾക്കു മുൻപ് കന്നുകാലികളെ മേയിച്ചു നടന്ന് കാട്ടിലകപ്പെട്ട ഇടയബാലകർക്ക് പരിശുദ്ധ [[മറിയം|കന്യാമറിയം]] മുത്തിയമ്മയുടെ രൂപത്തിൽ ഇവിടെ വച്ച് ദർശനം നൽകുകയും ദാഹ ജലത്തിനായി നീരുറവ കാണിച്ചു കൊടുക്കുകയും ചെയ്തു എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. ഏ.ഡി. 105-ലാണ് ഈ ദേവാലയം നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടത്<ref>{{Cite web |url=http://www.manoramaonline.com/Cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=6402168&programId=7940922&channelId=-1073881579&BV_ID=@@@&tabId=9 |title=മനോരമ വെബ്‌സൈറ്റ് |access-date=2013-01-31 |archive-date=2013-04-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130427002150/http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=6402168&programId=7940922&channelId=-1073881579&BV_ID=@@@&tabId=9 |url-status=dead }}</ref>. പള്ളിയുടെ പഴയ മണിമാളികയിൽ സ്ഥാപനകാലം 105 എന്ന് വ്യക്തമായി എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. കുറവിലങ്ങാട് മുത്തിയമ്മയുടെ രൂപം ==ദേവാലയങ്ങൾ== ഇവിടെ ഒരേ ചുറ്റുവട്ടത്തു തന്നെ മൂന്ന് പള്ളികളുണ്ട്. ഒന്ന് ഇടവക പള്ളിയായ വലിയ പള്ളി. അതിന് തൊട്ട് കിഴക്ക് സെമിത്തേരിയിൽ [[വിശുദ്ധ യൗസേപ്പ്|വിശുദ്ധ ഔസേപ്പിന്റെ]] നാമത്തിൽ ഒരു കപ്പേള. അതിനും തെക്കായി [[സെബസ്ത്യാനോസ്|വിശുദ്ധ സെബസ്ത്യാനോസിന്റെ]] നാമത്തിൽ ചെറിയ പള്ളി. ===വലിയ പള്ളി=== പല പ്രാവശ്യം ഈ പള്ളി പുതുക്കി പണിതു. ഓരോ തവണയും വടക്കോട്ട് വീതിക്കുകയാണ് ചെയ്തത്. ആദ്യ പള്ളിയുടെ മദ്ബഹ പിന്നത്തെ പുതുക്കലോടെ തെക്കേയരികിലായി. തെക്കേ സങ്കീർത്തിയെന്ന് ഇതിന് പേരുമിട്ടു. അവിടെയുള്ള അൾത്താരയിലാണ് മാതാവിന്റെ കരിങ്കൽ പ്രതിമ. ആ അൾത്താരയ്ക്കു നേരേയാണ് കുരിശിൻതൊട്ടിയിലെ കൽക്കുരിശുകൾ. പള്ളിക്ക് വടക്കോട്ട് വീതി കൂട്ടി എന്നതിന് തെളിവ് ഈ കൽക്കുരിശുകൾ തന്നെ. 1960ലാണ് വലിയ പള്ളിയുടെ ഗോപുരങ്ങൾ പണിയുന്നത്, 2018 റവ ഡോ ജോസഫ് തടത്തിൽ വീതി കൂട്ടി അവസാനമായി പുതുക്കി പണിതു [[File:Topglasswork.jpg|thumb|]] മുത്തിയമ്മയുടെ കിരീടധാരണം [[File:Muthiyamma kallu.jpg|thumb|]] സുറിയാനി ലിഖിതങ്ങലുള്ള കൽമണ്ഡപം [[File:Ceilingkuravilangad.jpg|thumb|]] വലിയ പള്ളിയുടെ മുകളിലുള്ള സീലിങ് (ഭാവന ചിത്രം) ===ചെറിയ പള്ളി=== [[സെബസ്ത്യാനോസ്|വിശുദ്ധ സെബസ്ത്യാനോസിന്റെ]] നാമത്തിലുള്ള ഈ പള്ളി വളരെ ചേർത്തും. വലിയപള്ളിയ്ക് കിഴക്ക് ഉയർന്ന സ്ഥലത്ത് സ്ഥിതി ചെയുന്നു. ഇ പള്ളിയോടു ചേർന്നാണ് മണിമാളിക സ്ഥിതി ചെയുന്നത്. ===സെമിത്തേരി കപ്പേള=== ==കൽക്കുരിശ്== [[File:Steinkreuz Kuravilangad 1995.jpg|thumb|right|200px|കൽക്കുരിശ്]] കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ, ഒറ്റക്കല്ലിൽ തീർത്ത കൽക്കുരിശാണിത്. 48 അടി ഉയരമുള്ള കുരിശും അതിന്റെ കരിങ്കൽത്തറയും എ.ഡി.1575ൽ പണികഴിപ്പിച്ചവയാണ്. കരിങ്കൽത്തറയിൽ ഈശോയുടെ ശരീരത്തോടുകൂടിയ കുരിശും പെലിക്കൺ പക്ഷിയും മുന്തിരിക്കുലകളും കൊത്തിവച്ചിരിക്കുന്നു. ഒപ്പം താമരയിലകളും, ഇത് ബുദ്ധമത സ്വാധീനത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ചുറ്റുവിളക്ക് കത്തിക്കുക എന്ന നസ്രാണി പാരമ്പര്യമാണ് ഇവിടുത്തെ നേർച്ച.1616 ൽ പറങ്കി മെത്രാൻ മെനേസിസ് കുറവിലങ്ങാട് പള്ളിയിൽ വന്നപ്പോൾ, റോമൻ കത്തോലിക്കാ സഭയുടെ വിശ്വാസങ്ങൾക്കെതിരായ ആചാരങ്ങൾ എന്നാരോപിച്ച്, പിണിയാളുകളെ ഉപയോഗിച്ച് അന്നുണ്ടായിരുന്ന പടിപ്പുര മാളിക തകർക്കുകയും, കുരിശുംതൊട്ടിയിലെ കുരിശ് മറച്ചിടുകയും, കുളങ്ങൾ പൊളിച്ച് കളയുകയും ചെയ്തു. ആ കാലം വരെ, ക്ഷേത്രങ്ങളിലേപ്പോലെ പള്ളിക്കുളത്തിൽ കുളിച്ച് ദേഹശുദ്ധി വരുത്തി മാത്രമേ ജനങ്ങൾ ദേവാലയത്തിൽ പ്രവേശിച്ചിരുന്നുള്ളൂ. ഏറ്റവും പുറമേയുള്ള കുളത്തിൽ പുരുഷൻമാരും, രണ്ടാമത്തെ കുളത്തിൽ സ്ത്രീകളും, മൂന്നാമത്തെ കുറച്ച് ഉയർന്നു മാറിയുള്ള കുളത്തിൽ പുരോഹിതരുമാണ് ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത്.1752 മുതൽ 1796 വരെ പള്ളിയിലേയും, കുറവിലങ്ങാട്, ഏറ്റുമാനൂർ,കടുത്തുരുത്തി, കരകളിലേയും സർവ്വാധികാരിയായിരുന്ന, പള്ളി വീട്ടിൽ-മുറിഞ്ഞപ്പളിൽ(കൂറ്റനാൽ) കൂറ്റൻ മാപ്പിള എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന ചാക്കോ തരകനാണ് 1753-54 കാലഘട്ടത്തിൽ ഇവയൊക്കെ പുനർ നിർമിച്ചത്. മറിച്ചിട്ട കുരിശ് നിവർത്തിയത്, തരകൻ്റെ അഭ്യർത്ഥന മാനിച്ച് കടപ്പൂര് കൂറ്റനാൽ തറവാടിൻ്റെ സമീപത്തുള്ള കാഞ്ഞിരക്കാട്ട് നായർ കുടുംബത്തിലെ നാരായണി അമ്മൂമ്മയുടെ ചട്ടുകാലിയായ പിടിയാനയെ ഉപയോഗിച്ചാണ്.നാരായണി അമ്മൂമ്മ അവരുടെ വിശ്വാസ ആചാരപ്രകാരം ഏഴുദിവസം പള്ളിയിൽ വരികയും നോമ്പ് നോറ്റ് പ്രാർത്ഥിച്ചൊരുങ്ങിയാണ് പിടിയാനയെ കൊണ്ടുവന്ന് കുരിശ് നിവർത്തിയത്. മൂന്നാം തവണ ആന വലിച്ചപ്പോഴാണ് കുരിശ് നിവർന്നത് എന്നുമാണ് വാമൊഴിയറിവുകൾ. == മണിമാളിക == ചെറിയ പള്ളിയുടെ തെക്ക് വശത്തായാണ് മണിമാളിക. മൂന്ന് ഭീമൻ മണികളുള്ള ഈ മണിമാളിക [[1910|1910ൽ]] നിർമ്മിച്ചതാണ്. [[1911|1911ൽ]] [[ജർമ്മനി|ജർമിനിയിലെ]] ഹാമ്പുർഗിൽ നിന്ന് 30000 രൂപ മുടക്കി, നാല് മണികൾ കപ്പൽ മാർഗ്ഗം കൊണ്ടുവന്ന് ഇവിടെ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു. യാത്രാമദ്ധ്യേ ഒരെണ്ണം കടലിൽ നഷ്ടപ്പെട്ടു എന്നാണ് ചരിത്രം പറയുന്നത്. പള്ളിയിലെ രേഘകൾ പ്രകാരം മണികൾക്ക് യഥാക്രമം 1666 കി.ഗ്രാം , 1173 കി.ഗ്രാം, 710 കി.ഗ്രാം ഭാരമുണ്ട്. സപ്തസ്വരങ്ങൾ വായിക്കാമെന്ന് കരുതപ്പെടുന്ന ഈ മണികൾ ഭാരക്കൂടുതൽ മൂലം ചവിട്ടിയാണ് മുഴക്കുന്നത്. == തിരുനാളുകൾ == [[File:Pradhakshanam.jpg|thumb|]] മൂന്ന് നോമ്പ്, എട്ട് നോമ്പ്, വിശുദ്ധ സെബസ്ത്യാനോസിന്റെ തിരുന്നാൾ എന്നിവയാണ് ഇവിടുത്തെ പ്രധാന തിരുന്നാളുകൾ . ഇതിൽ തന്നെ മൂന്നു നോയമ്പ് തിരുനാൾ ആണ് ഏറ്റവും പ്രസിദ്ധവും, ആഘോഷ പൂർവ്വം കൊണ്ടാടുന്നതും. അമ്പതു നോയമ്പിനു പതിനെട്ടു ദിവസം മുന്നോടിയായാണ് മൂന്ന് നോയമ്പ് തിരുന്നാൾ കൊണ്ടാടുന്നതു. മൂന്ന് നോയമ്പ് തിരുനാളിലെ രണ്ടാം ദിവസത്തെ കപ്പൽ പ്രദക്ഷിണം വളരെ പ്രസിദ്ധമാണ്<ref>{{Cite web |url=http://www.stmarykuravilangad.org/Pilgrim.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2011-02-27 |archive-date=2011-09-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110928120732/http://www.stmarykuravilangad.org/Pilgrim.htm |url-status=dead }}</ref>. മാസദ്യവെള്ളിയാഴ്ചകളിൽ (മാസത്തിലെ ആദ്യത്തെ വെള്ളിയാഴ്ച) ഒട്ടേറെ തീർഥാടകർ എത്തുന്ന പതിവുള്ളതിനാൽ അന്നേ ദിവസം. ഒട്ടേറെ കുർബാനകളും നേര്ച്ച വഴിപാടുകളും നടക്കുന്നു. എല്ലാ മാസദ്യവെള്ളിയാഴ്ചകളും തിരുന്നാൾ ദിവസത്തിന് സമാനമായ പ്രതീതി ഉണ്ടാക്കുന്നു. പള്ളിയിലെ മൂന്നു നോയമ്പ് തിരുനാളിന് [[ഏറ്റുമാനൂർ മഹാദേവക്ഷേത്രം|ഏറ്റുമാനൂർ മഹാദേവക്ഷേത്രത്തിൽ]] നിന്ന് ആനയെ പ്രദക്ഷിണത്തിനയക്കുകയും, ക്ഷേത്രത്തിലെ ഉത്സവത്തിന് പള്ളിയിൽനിന്നും മുത്തുകുടകൾ കൊടുത്തയക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ചടങ്ങ് ഇപ്പോഴും നടക്കുന്നു. ==കപ്പൽ പ്രദക്ഷിണം== [[File:Kuravilangadu Kappalottam 2013.JPG|thumb|300px|'''<u><big>കുറവിലങ്ങാട് കപ്പലോട്ട പ്രദിക്ഷണം</big></u>''' ]] മൊസോപ്പൊട്ടോമിയ,ഇന്ത്യ,ചൈന എന്നീ ദേശങ്ങളിൽ ക്രിസ്തുവേദം അറിയിച്ച മാർ തോമ്മാ വിശുദ്ധൻ്റെ ശിഷ്യൻമാരിൽ ഒരുവനായ കടൈപ്പൂര്/കടപ്പൂര് ശിമയോൻ കത്തനാരുടെ/റമ്പാൻ്റെ പിൻമുറകുടുംബക്കാരും,ശിഷ്യകുടുംബക്കാരുമുൾപ്പെടുന്ന കടപ്പൂര് അഞ്ചു വീടര് എന്നറിയപ്പെടുന്ന അഞ്ച് അടിസ്ഥാന ,കുടുംബങ്ങൾക്കാണ് കപ്പൽ എടുക്കുന്നതിനുള്ള അവകാശം. കടപ്പൂര് വലിയവീട്/പെരിയവീട്, കത്തേടം/കത്തേടത്ത്, മഞ്ചേരിൽ/മാച്ചേരിൽ, പുതുശ്ശേരിൽ/പുതുച്ചേരിൽ, ചെമ്പൻകുളം, എന്നീ അഞ്ചു വീട്ടുകാരാണ് മൂന്നു നോമ്പ് തിരുനാളിന് കപ്പൽ വഹിക്കുന്നത്.ഈ അഞ്ചു കുടുംബങ്ങളും ബി.സി 700 ൽ അസീറിയൻ ആക്രമണം മൂലം ചിതറിപ്പോയ/നഷ്ടപ്പെട്ട അഞ്ച് യഹൂദ വംശങ്ങൾ ബിസി 587 ൽ ഇവിടെ എത്തിയതായാണ് പാരമ്പര്യം. ആദിമ കാലം മുതലേ മലഞ്ചരക്കുകളായ സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങൾ, തുണിത്തരങ്ങൾ, തുടങ്ങിയവയുടെ കച്ചവടമായിരുന്നു ഇവരുടെ മുഖ്യ തൊഴിൽ.ഇതിനാൽത്തന്നെ,കടൈ/കട അഥവാ കച്ചവട സ്ഥലം എന്നതിൽ നിന്നാണ് കടൈപ്പുര്/കടപ്പൂര് എന്ന സ്ഥലനാമം രൂപപ്പെട്ടത്.ഇതിൻ്റെ പടിഞ്ഞാറേ ഭാഗമായ കടൈ തുരുത്താണ് പിന്നീട് കടുത്തുരുത്തിയായി മാറിയത്. പുരാതന കാലം മുതലേ കളത്തൂര് ഉണ്ടായിരുന്ന മൂന്നുപീടിക ഇവരുടെ മുഖ്യ കച്ചവട കൈമാറ്റ സ്ഥലമായിരുന്നു. ആദിമ കാലഘട്ടങ്ങളിൽ ഗലീലി,നിനവേ, ഈജിപ്ത് തുടങ്ങിയ പ്രദേശങ്ങളിലേക്ക് കടുത്തുരുത്തിയിൽ നിന്നും, പുറക്കാട് നിന്നുമൊക്കെ കപ്പൽ/പത്തേമാരി മാർഗ്ഗം കച്ചവടം നടത്തിയിരുന്നു. കടപ്പൂരിലുടെ ഇപ്പോഴുള്ള തോട് പുരാതന കാലത്ത് മീനച്ചിലാറിലേക്ക് ബന്ധിപ്പിച്ചിരുന്ന ചെറിയ പുഴയായിരുന്നു. കടപ്പൂരിലുള്ള മാളിയേക്കൽ കടവിലൂടെയാണ് ചെറിയ യാനങ്ങൾ മുഖേന കച്ചവട വസ്തുക്കളുടെ കയറ്റിറക്ക് നടത്തിയിരുന്നത്. ആദിമ കാലങ്ങളിലൊരിക്കൽ മൈലാപ്പൂരിലേക്ക് കച്ചവട ചരക്കുമായി കടൽ മാർഗ്ഗം പോകും വഴി കപ്പൽ കടൽ ക്ഷോഭത്തിൽപ്പെട്ടപ്പോൾ "സുരക്ഷിതരായി തിരികെ തങ്ങളുടെ ദേശത്ത് ദൈവമാതാവിന് പള്ളി പണിത്, യൗനാൻ ദീർഘദർശിയെ അനുസ്മരിക്കുവിധം കപ്പൽ പ്രദക്ഷിണം നടത്തിെക്കൊള്ളാമെന്നുള്ള" നേർച്ചയാണ്, ലോകത്ത് വേറൊരിടത്തുമില്ലാത്ത കുറവിലങ്ങാട്ടു പള്ളിയിലെ കപ്പേലാട്ടവും, കപ്പൽ പ്രദിക്ഷണവും, വെച്ചൂട്ടും, ഉണ്ടാകുവാൻ കാരണം. കുറവിലങ്ങാട്ടു പള്ളിയുടെ വടക്കുപടിഞ്ഞാറായുള്ള പള്ളി വടേക്കടത്ത് പറമ്പിനും, വടക്ക്കിഴക്കായുള്ള കള്ളി പറമ്പിനും, മദ്ധ്യേയുള്ള പറമ്പും, തെക്ക്പടിഞ്ഞാറായുള്ള കാളിക്കാവ് പറമ്പിനും തെക്ക് കിഴക്കായുള്ള ശങ്കരപുരി പറമ്പിനും, മദ്ധ്യേയുള്ള പറമ്പും, കടപ്പൂര് കുടുംബങ്ങളുടേതായിരുന്നു.കൂടാതെ, പള്ളി നടക്കൽ തെക്കേടത്ത് പറമ്പ് കടപ്പൂരഞ്ചുവീടർക്കും പള്ളിയാവശങ്ങൾക്ക് കുറവിലങ്ങാട്ട് വരുമ്പോൾ പ്രത്യേകിച്ച് മൂന്നുേനാമ്പു കാലത്ത് താമസിക്കുവാനുള്ള സ്ഥലമായിരുന്നു. മാനശംഖൂ കേസിൽ കേസ് വാദിച്ച് ജയിച്ചതിന് പ്രതിഫലമായി മാണിക്കത്തനാർ കടപ്പൂര്കാരുടെ സ്ഥലം പള്ളിയുടെ പേർക്ക് എഴുതി വാങ്ങിച്ചു. കപ്പലോട്ടം സംബന്ധിച്ച കുറവിലങ്ങാട്ടെ ഒരു വാമൊഴി ഐതിഹ്യം ഇപ്രകാരമാണ്, കുറവിലങ്ങാട്ടെ ബ്രാഹ്മണ പാരമ്പര്യ അടിസ്ഥാന കുടുംബങ്ങളിൽ ഒന്നായ കലിംഗൽ/കല്ലിങ്ങൽ/കള്ളി/പള്ളിവീട്ടിൽ കുടുംബത്തിൽ നിന്നും ദത്ത് മാർഗ പിൻമുറയായി കടപ്പൂര് മഞ്ചേരിൽ തറവാട്ടിൽ ജനിച്ച സഹോദരങ്ങളാണ് കൂറ്റൻ മാപ്പിളമാർ എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന, ചാക്കോ തരകനും (1707-1808)മാത്തൂ തരകനും (1712-1756). പോർച്ചുഗീസുകാരുമായും ഡച്ചുകാരുമായും പരമ്പരാഗതമായി ഉണ്ടായിരുന്ന നേരിട്ടുള്ള കച്ചവട ബന്ധവും തരക് പിരിവ് സ്ഥാനവും, പിതാവായ ചാണ്ടി തരകനിൽ നിന്നും കൂറ്റൻ സഹോദരർക്ക് കൈമാറി കിട്ടിയ ഒന്നായിരുന്നു. കൂടാതെ, മാതൃ പിതാവിൽ നിന്നും കൈമാറിക്കിട്ടിയ വടക്കുംകൂർ രാജാവിൻ്റെ സൈനിക മേധാവിത്വ സ്ഥാനവും, പ്രമുഖ ഉപദേശി സ്ഥാനവും കൂറ്റൻ സഹോദരർക്ക് 1740 മുതൽ 1750 വരെ ഉണ്ടായിരുന്നു. 1735-40 കാലഘട്ടത്തിൽ വിദേശകച്ചവടക്കാർക്ക് തുറമുഖത്ത് ചരക്കെത്തിക്കുകയും  തരകുപിരിക്കുകയും മറ്റും ചെയ്തുവന്നിരുന്ന കൂറ്റൻ സഹോദരൻമാരുമായി  ഡച്ചുകാർ വലിയ സൗഹൃദത്തിലായി. അതിനാൽ ഡച്ചുകാർ ഡെൻമാർക്കിലേക്ക്  യാത്രയ്ക്ക് ക്ഷണിക്കുകയും, മൂത്തയാളായ ചാക്കോ തരകൻ ചരക്കുകപ്പലിൽ വിദേശയാത്രക്കു പോകുകയും  തിരികെ  വരുമ്പോൾ കപ്പൽ കടൽക്കാറ്റിപ്പെട്ട് അപകടാവസ്ഥയിലായപ്പോൾ,  തരകൻ നാവികരോട് ഒരു സഹായം അഭ്യർത്ഥിച്ചു. "തങ്ങളുടെ പൂർവ്വികർ പുരാതന കാലത്തെ കച്ചവടനാവികരായിരുന്നെന്നും, ഒരിക്കൽ, മൈലാപ്പൂര് ഭാഗത്തേക്ക് കച്ചവട ചരക്കുസാമഗ്രികളുമായി പോകും വഴി കപ്പൽ കടൽ ക്ഷോഭത്തിൽപ്പെട്ടപ്പോൾ സുരക്ഷിതരായി തിരികെ എത്തുന്നതിന്, തങ്ങളുടെ ദേശത്ത് ദൈവമാതാവിന് പള്ളി പണിത്, യൗനാൻ ദീർഘദർശിയെ അനുസ്മരിക്കുവിധം കപ്പൽ പ്രദക്ഷിണം നടത്തിെക്കൊള്ളാമെന്നുള്ള നേർച്ച ഉണ്ടായിരുന്നെന്നും, അതിൽ പള്ളി പണിതെങ്കിലും, ഇക്കാലമത്രയും കപ്പൽ ഉണ്ടാക്കി പ്രദിക്ഷണം നടത്തുവാൻ കഴിഞ്ഞിട്ടില്ലെന്നും, ഞാൻ കുറവിലങ്ങാട് മുത്തിയമ്മയുടെ ഒരു മാതൃഭക്തനാണ്, എനിക്ക്  ആ നേർച്ച വീണ്ടും നേർന്ന് നടത്തുവാൻ ആഗ്രഹമുണ്ട്. നിങ്ങൾ ഒരു കപ്പൽ പണിത് തന്ന് സഹായിക്കുമെങ്കിൽ ഞങ്ങൾക്ക്  ആ നേർച്ച  നിറവേറ്റുവാൻ കഴിയും. ആ നേർച്ച നേർന്ന ശേഷം ഞാൻ മുത്തിയമ്മയെ വിളിച്ചു പ്രാർത്ഥിച്ചാൽ അമ്മ  സഹായിച്ച് ഈ കടൽ ക്ഷോഭം മാറി നമ്മൾ സുരക്ഷിതരായിത്തീരും" എന്ന് പറഞ്ഞപ്പോൾ നാവികർ മറുപടിയായി  " നിങ്ങളുടെ വിശ്വാസപ്രകാരം ഇവ സംഭവിക്കുമെന്ന് നിങ്ങൾക്ക് ഉറപ്പാണെങ്കിൽ നേർച്ച നേർന്നുകൊള്ളൂ, ഞങ്ങൾ കപ്പൽ പണിത് സഹായിക്കാം" എന്ന് മറുപടി നൽകിയപ്പോൾ,കൂറ്റൻ മാപ്പിള കപ്പൽ പ്രദക്ഷിണ നേർച്ച നേർന്ന്, മുത്തിയമ്മയെ വിളിച്ചു പ്രാർത്ഥിച്ചതിനാൽ  കടൽ ശാന്തമായെന്നും, സന്തുഷ്ടരായ ഡച്ചു നാവികർ, കടുത്തുരുത്തി തുറമുഖത്ത് എത്തിയപ്പോൾ, ഒരു മരക്കപ്പലുണ്ടാക്കിെയന്നും, ഈ കപ്പൽ നിർമാണത്തിൽ സഹായിക്കുവാൻ, തരകൻ്റെ വീടായ കടപ്പൂര് കൂറ്റനാൽ മാളികയുടെ സമീപത്തുള്ള ആയോധന കളരി പരിശീലന കേന്ദ്രമായിരുന്ന കൊല്ലൻമാടയിലും ആശാരിമാടയിലും ആയുധ നിർമാണത്തിൽ സഹായക കുടുംബങ്ങളായി കുടിപാർപ്പിച്ച    കൊല്ലക്കൂടി, ആശാരിക്കൂടി, കണിയാൻകുടി, മൂശാരിക്കുടി, തട്ടാൻകുടി തുടങ്ങിയ ജോലിക്കാരെ   നിയോഗിച്ചു. കപ്പൽ നിർമാണം പൂർത്തിയാക്കി, കടുത്തുരുത്തി പള്ളിയിൽ കൊണ്ടുവന്നപ്പോൾ  പള്ളിക്കാർ അവകാശ വാദം ഉന്നയിക്കുകയും, അവർ, കപ്പൽ പള്ളിയുടെ ഉള്ളിൽ കടത്തുവാൻ ശ്രമിച്ചപ്പോൾ, ആനവാതിൽ,ചെറുതായിരുന്നതിനാൽ, ആ ശ്രമം  വിഫലമാകുകയും, പോം വഴി ആലോചിക്കും വരേക്ക്,  പള്ളിമുറ്റത്തു  വച്ചു കപ്പൽ പെയിൻ്റ് ചെയ്യുവാൻ ഏർപ്പാടാക്കുകയും, പെയിന്റിംഗ് ചെയ്യുന്ന വേളയിൽ പെയിൻ്റ്  കണ്ണിൽ തെറിച്ച്,പെയിൻ്റ് ചെയ്തവരുടെ  കണ്ണുകേടായെന്നും, തുടർന്ന്, കടുത്തുരുത്തി പള്ളിക്കോ, കുറവിലങ്ങാട്ടു പള്ളിക്കോ എന്ന് തർക്കമുണ്ടാവുകയും, അന്ന് കൂറ്റൻ മാപ്പിള  മദ്ധ്യസ്ഥം പറഞ്ഞ് കപ്പലും, പെയിന്റിംഗ് ജോലിക്കാരെയും, കുറവിലങ്ങാടിന് കൊണ്ടുവന്നു എന്നും, കുറവലങ്ങാടു പള്ളിമുറ്റത്തു വച്ചു കപ്പൽ പെയിന്റിംഗ് ചെയ്തപ്പോൾ, അവരുടെ, കണ്ണ് സുഖപ്പെട്ടതായും, കുറവിലങ്ങാട്ടുകാരുടെ ഇടയിൽ ഐതിഹ്യമുണ്ടായിരുന്നതായി പഴമക്കാർ പറഞ്ഞിരുന്നു. 1752 ൽ മാർത്തണ്ഡവർമ്മയുടെ കാലത്ത് വടക്കുംകൂർ രാജ്യം തിരുവതാംകൂറിൽ ലയിപ്പിച്ചതിനേ തുടർന്ന്,കൂറ്റൻ മാപ്പിളക്ക്, നഷ്ടപ്പെട്ട  തരക് പിരിവ് അധികാരവും തരകസ്ഥാനവും,കൂടാതെ, ശിക്ഷാ വിധി അധികാരവും, കുറവിലങ്ങാട്ടു പള്ളി നടത്തിപ്പും രാജകൽപന പ്രകാരം ലഭിച്ച സമയത്ത്, നേരത്തേ,  തൻ്റെ ഇടപെടൽ മൂലം കുറവിലങ്ങാട്ടു പള്ളിക്ക് ലഭിച്ച കപ്പൽ  സൂക്ഷിക്കുവാൻ പള്ളിക്കു വടക്കുഭാഗത്ത് കപ്പൽമുറിയും, പള്ളിക്കുമുൻവശത്തു പടിപ്പുരമാളികയും (മതിേലമാളിക എന്നും പേർ പറയാറുണ്ട്.) വി. സെബസ്ത്യാനോസ്സിൻ്റെ ചെറിയപള്ളിയിൽ കെടാവിളക്കു തൂക്കുവാൻ തൻെറ സ്വന്തം കണങ്കൈ രൂപത്തിലും അളവിലും ഒരു മര കൈയ്യും പണിതുണ്ടാക്കി.  ടി, കണങ്കൈ രൂപത്തിലുള്ള മര ക്കൈയ്യ്,  ഒരു കേടും വരാതെ, ഇപ്പോൾ, വലിയപള്ളിയുടെ,  വടക്കുപടിഞ്ഞാറേ  വശത്ത് മാറ്റിസ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്ന വാദ്യപ്പുരയ്ക്കകത്ത് സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നത് കാണാവുന്നതാണ്. കൂറ്റൻ മാപ്പിളയുടെ പിൻമുറ കുടുംബങ്ങൾ മുക്കം/മുക്കത്ത്, കൂറ്റാരപ്പള്ളി,ഇടത്തൊട്ടി,കൂറ്റനാൽ എന്നീ കുടുംബങ്ങളും, അവയുടെ ശാഖകളുമാണ്. ==അടിസ്ഥാന കുടുംബങ്ങൾ== (മാർ തോമ്മാ പാരമ്പര്യ കുടുംബങ്ങൾ) മാർ തോമ്മാ വിശുദ്ധൻ്റെ ശിഷ്യ പൗരോഹിത്യ കുടുംബങ്ങൾ കള്ളി,കാളികാവ്, കടപ്പൂര്, മാളിയേക്കൽ, ശങ്കരപുരി,പകലോമറ്റം, എന്നിവയായിരുന്നു. ==പാലയൂർ നാലു വീടര്:== ===(൧)കള്ളി=== (പുരാതന ഉച്ചാരണം= കല്ലി/കല്ലിങ്കൽ/കല്ലിങ്ങൽ/കലിംഗൽ) പുരാതന കാലത്ത് കാശ്മീരിലെ ബ്രാഹ്മണരിൽ പണ്ഡിറ്റ് വംശജനായ ദീർഘതമസ് എന്ന അന്ധ മുനി ചില സാഹചര്യങ്ങളാൽ ദത്ത് മാർഗ്ഗേണ കലിംഗ ദേശത്ത് വന്ന് വസിച്ചതിനാൽ പിൻമുറ കുടുംബങ്ങൾ കലിംഗബ്രാഹ്മണർ എന്നറിയപ്പെട്ടു. ഈ കുടുംബങ്ങൾ തലമുറകൾ പിന്നിട്ടപ്പോൾ കലിംഗ ദേശം അശോക ചക്രവർത്തിയുടെ ആക്രമണം നേരിട്ടതിനാൽ പിൻമുറ കുടുംബങ്ങൾ ആന്ധ്ര, കർണാടക, തമിഴ്നാട്, സിലോൺ, കേരളം എന്നിവിടങ്ങളിൽ വന്ന് താമസിച്ചു. പ്രാചീന തമിഴകത്തിലെ പതിമൂന്നു "നാടു'കളിലൊന്നായിരുന്നു കുടൈനാട്‌ /കോടൈനാട് അഥവാ പാലൈചേരം. പാലേശ്വരത്തെ പാലയൂർ ദേശത്ത് വസിച്ചിരുന്നതും,(1906 ലെ ഒരു രേഖ പ്രകാരം: പാലയൂർ പള്ളിക്ക് തെക്ക് "പാലയൂർ ദേശം സർവ്വേ 56ാം നമ്പർ സബ്ഡിവിഷൻ 2ാം നമ്പർ കള്ളിങ്ങൽ/കള്ളിയിങ്ങൽ/കല്ലിങ്ങൽ പറമ്പ്. ഇവിടെ ഒരു ഓത്തുശാലയുമുണ്ടായിരുന്നു.)ഇന്ത്യയിലെ സാമൂഹികാന്തരീക്ഷത്തിൽ രാജ ഭരണത്തിന്റെ നട്ടെല്ലും,ഔന്നത്യ തൊഴിലുമായിരുന്ന തരക് പിരിവ് അഥവാ ചുങ്കം പിരിവ് തൊഴിലായി നടത്തി വന്നിരുന്ന കലിംഗ കുടുംബക്കാർ മാർ തോമ്മാ വിശുദ്ധനിൽ നിന്നും ദിവ്യ സ്നാനം സ്വീകരിക്കുകയും കുടുംബനാഥന് ചുങ്കം പിരിവുകാരനായ മത്തിയാസ് അഥവാ മത്തായി ശ്ലീഹായുടെ പേര് വിശുദ്ധൻ നൽകുകയും, ഇളമുറക്കാരന് കേപ്പാ എന്ന പേര് നൽകി മൂപ്പൻ കത്തൈനാർ(മെത്രാൻ) പദവി നൽകുകയും ചെയ്തു. കേപ്പാ മൂപ്പൻ കത്തൈനാർ ചോഴരാജാവായ പാലിമറ്റം/പാലമറ്റം രാജാവിന്റെ മകളെ വിവാഹം ചെയ്യുകയും പിൻമുറയിൽ അഞ്ചാം തലമുറയോടെ AD 162 ൽ ആദ്യത്തെ പിരിവ് ശാഖ കല്ലിങ്കൽ എന്നറിയപ്പെടുകയും ചെയ്തു. എഡി 161 കാലത്തോടെ അധികാരമേറ്റ റോമൻ ചക്രവർത്തി മാർക്കസ് ഔറേലിയസ് അന്റോണിനസ് 161-180 തങ്ങളുടെ വ്യവഹാര രാജ്യങ്ങളിൽ ഉള്ള ക്രിസ്ത്യാനികളെ കൊന്നൊടുക്കാൻ തീരുമാനിച്ചതിൻ പ്രകാരം എഡി 169 ൽ കൊടുങ്ങല്ലൂരിലുണ്ടായിരുന്ന റോമൻ സൈനിക ക്യാമ്പിൽ നിന്ന് സൈനികരുടെ ആക്രമണം മൂലം മൂപ്പൻ കത്തൈനാരും, മറ്റു കത്തൈൻമാരും കൊല്ലപ്പെടുകയും ചെയ്തതോടെ കലിംഗൽ, കാളിയൻകാവ്,പാലമറ്റം,ചന്ദ്രപുരി, വലിയവീട്ടിൽ കൊടുങ്ങല്ലൂർ ശാഖ, എന്നീ കുടുംബക്കാർ അങ്കമാലിയിലേക്ക് താമസം മാറ്റുകയും,15 വർഷ ശേഷം അങ്കമാലിയിലേക്കും ആക്രമണങ്ങൾ ഉണ്ടായതോടെ ജലവാഹനങ്ങൾ എത്താത്ത ദൂരസ്ഥലവും മാളിയേക്കൽ കുടുംബക്കാരുടെ ബന്ധുക്കളുടെ ഇടവുമായ കടപ്പൂര് - കുറവിലങ്ങാട് ദേശത്തേക്ക് അവരെ തിരഞ്ഞു പിടിപ്പാതിരിപ്പാൻ അവരുടെ പേരും, ഗോത്രനാമവും മാറ്റി പറയുകയും ചെയ്ത് താമസിച്ചു വന്നു. ചന്ദ്രപുരി, പാലമറ്റം,വലിയവീട്ടിൽ കൊടുങ്ങല്ലൂർ ശാഖ, എന്നീ കുടുംബങ്ങൾ പിന്നീട് ഏ.ഡി 240 ൽ തിരികെ കൊടുങ്ങല്ലൂർക്ക് പോയി. ശാഖാപിരിവുകൾ: (1)എഡി 162 കേപ്പാ തരകൻ കല്ലിങ്കൽ കൊടുങ്ങല്ലൂർ, (2)എ.ഡി. 229 ഇട്ടി തരകൻ തേച്ചേരിൽ, പ്രയാറ്, ചെങ്ങന്നൂർ. ഇടശ്ശേരിയേത്ത്, കിഴുവള്ളിൽ,പുത്തേത്ത്, തുണ്ടിയേത്ത്, കൊച്ചേത്ത്, രാമഞ്ചിറയിൽ,മുളമൂട്ടിൽ, പുല്ലാമ്പള്ളിൽ etc... (3) എഡി 293 മാത്തൂ തരകൻ, തോപ്പിൽ/തോപ്പിലാൻ നിരണം,അങ്കമാലി, പള്ളിപ്പുറം, (4)എ.ഡി. 356 തോമ്മാ തരകൻ, കടവിൽ കടുത്തുരുത്തി (4a) എഡി 500 കടവിൽ നിരണം ശാഖ (4d) എഡി 800 കടവിൽ വൈക്കംചെമ്പ് ശാഖ (4d 7)എഡി 1400 (4d 8)എഡി 1500 ഔത കോട്ടയ്ക്കുപുറം അയ്‌മനംപറമ്പിൽ (4d 8a)മാത്തൻ നാഗപ്പുഴ എ.ഡി 1600 . കടവിൽ, അയ്മനംപറമ്പിൽ, ഏഴാനിക്കാട്ട്, ചെറുകുന്നത്ത്, കല്ലറയ്ക്കൽ, പുന്നക്കോട്ടിൽ, കളപ്പുരയിൽ, പനച്ചിമറ്റത്തിൽ, വലിയപുത്തൻപുരയിൽ, നിരവത്ത്, കൊച്ചുപുത്തൻപുരയിൽ, പൂന്തുരുത്തിൽ, അക്കരപ്പറമ്പിൽ, അരകുന്നേൽ, കിഴക്കാലായിൽ, അടുക്കോലിൽ, കോതവഴിയ്ക്കൽ, പുത്തൻപുരയ്ക്കൽ, അമ്പാട്ട്, ചാരനാൽ, പുയ്ക്കുന്നേൽ, കൊട്ടാരത്തിൽ, പനന്താനത്ത് (4k)എ.ഡി 1400 കോഴാ, കുര്യനാട് ശാഖ,(4k 1) അരീത്ര കട്ടയ്ക്കൽ, വട്ടംകുഴി, പാവയ്ക്കൽ, എടത്തിനാൽ, (4n)എ.ഡി 1750 ലൂക്കാ (ഒക്കാണ്ട്) നമ്പ്യപറമ്പിൽ വാഴക്കുളം (4n) നമ്പ്യാപറമ്പിൽ, പൂക്കാട്ട് നമ്പേലിൽ, പുതിയകുളങ്ങര, കൊച്ചുകുടി, പുതുശ്ശേരി, പുത്തൻപുര, ചീങ്കണ്ണിവളവിൽ, കൂറ്റമ്പാടത്ത്, കണിയാംകുടിയിൽ, പള്ളത്ത്, വടക്കേക്കര, പേപ്പതി, തയ്യിൽ, ചങ്ങനാപറമ്പേൽ, കളരിക്കതൊട്ടിയിൽ, തടത്തിൽ, തോട്ടുമാരിയിൽ, (5)എഡി 433 കുര്യാത് തരകൻ, അറയ്ക്കൽ, (5a)AD 522 അങ്കമാലി,വൈക്കം ചെമ്മനത്തുകര, വല്ലകം ,കുലശേഖരമംഗലം,ഉദയംപേരൂർ,കടുത്തുരുത്തി,കോക്കമംഗലം, (5a1)AD600 പയപ്പയർ(അന്ത്യാളം)പാലാ, (5a1a) കുര്യാത് കരോട്ട് അറയ്ക്കൽ, (5a1a1) ആഗസ്തി പാമ്പാക്കൽ,(5a1a2)ദേവസ്യ കണ്ടത്തിൽ,(5a1a3) കുര്യാത് പള്ളിക്കുന്നേൽ അറയ്ക്കൽ, (5a1a4)അവിരാകരോട്ട് അറയ്ക്കൽ തറവാട്, ,(5a1b)അവിരാ താഴത്ത് അറയ്ക്കൽ, (5a1b1) തൊമ്മൻ ചവണിയാങ്കൽ (5a1b2)ഉലഹന്നാൻ ചവറനാനിക്കൽ (5a1b3)ഉതുപ്പ് കുന്നുംപുറം (5a1b4)ഔസേപ്പ് ചെട്ടിപ്പുഴ (5a1b5)കുഞ്ഞവിരാ താഴത്ത് അറയ്ക്കൽ തറവാട് (5a1m)AD1600 കുര്യായ്പ് തൊമ്മൻ ഇലയ്ഞ്ഞിക്കൽ കോതമംഗലം,(5a2)തൃശൂർ. (5b)AD600 പള്ളിപ്പുറം, (5c)AD760 മൈലക്കൊമ്പ് (5e)AD 900 കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി (5e20)AD1630 രാമപുരം (5e25) AD1772(1)മാതു മൂലേച്ചാലിൽ x ഏലിയമ്മ ചെമ്പോലയിൽ ചുങ്കം 1752. (1A) എബ്രഹാം പള്ളാട്ട് 1772 ഇടയോടി. (1Aa)തയ്യിൽ (1Ab)കിഴക്കേ പുതിയിടം (1Ac)പടിഞ്ഞാരെ പുതിയിടം (1Ad) ഇലഞ്ഞിമറ്റം (1Ae)വരകുകാല (1Af)വാണിയപ്പുരയിൽ (1Ag) വെട്ടുകല്ലുംപുറം (1Ah)ചെമ്പകശ്ശേരിൽ (1Ai)തുളുശേരിൽ (1Aj) നെടുംചേരിൽ (1Ak)കുഴികൊമ്പിളിൽ (1Al)വാഴക്കുന്നേൽ (1B)തൊമ്മൻ മൂലേച്ചാലിൽ കിഴക്കേൽ ---- 1774 (1Ba)ചങ്കപ്പുര (1Bb)കൈപ്പള്ളി (Bc1) മുളഞ്ഞനാനി (1Bd)പഴെട്ടു (1ആയിരിക്കുക)ശൗര്യമ്മക്കൽ (1Bf)കിഴക്കേത്തൊട്ടി. (1C)മണ്ഡപത്തിൽ (1Ca) മത്തായി മണ്ഡപത്തിൽ ---- 1777 (1Ca1) മത്തായി (കുട്ടികളില്ല) (1Ca2). സ്കറിയ (താഴത്തു മണ്ഡപത്തിൽ). .(1D)പഴൂർ വടക്കേടത്ത് (1D) മാതു മൂലേച്ചാലിൽ (അവിവാഹിതൻ) ---- . . (1E) 1780 ഔസേഫ് പടിഞ്ഞാറേ മൂലേച്ചാലിൽ (കൊച്ചുപുരക്കൽ)---- 1788 (1Ea)ഔസേഫ് ---- -- (1Ea1) ഔസേഫ് കൊച്ചുപുരക്കൽ മറിയം -- (1Ea1A) വർക്കി (കൊച്ചേട്ടൻ) അന്നമ്മ കരിക്കണ്ടത്തിൽ (1Ea1B) ചാക്കോ (1Ea1Aa) ത്രേസ്യാമ്മ ചൊവ്വാട്ടുകുന്നേൽ (1Ea1Ab) അന്നമ്മ കൊമരത്തകുന്നേൽ (1Ea1A1) ജോസഫ് മറിയം കരോട്ടുചിറക്കൽ (1Ea1A1A) ജോർജ്ജ് (അപ്പച്ചൻ) മറിയക്കുട്ടി ചെറിയംപുറത്ത് (1Ea1A1B) ബേബി (1Ea1A1C) ജോയി (1Ea1A1D) ജോസ് (1EaA1a) അന്ന (സീനിയർ അന്ന, സിസ്റ്റേഴ്സ് ഓഫ് ചാരിറ്റി കോൺവെൻ്റ്, കൽക്കട്ട) (M5A1A1b) മേരി ലൂക്കോസ് വേണാട്ട് (1Ea1A1A1) സന്തോഷ്. . (1F)കൊച്ചുതൊമ്മൻ കുരുവിനാക്കുന്നേൽ ത്രേസ്യ പള്ളത്ത് 1795 (1Fa)കോലഭാഗത്ത്. . (1G) വർക്കി മൂലേച്ചാലിൽ തറവാട് 1800 (1Ga)മൂലേച്ചാലിൽ (1Gb)മുതലക്കുഴി (1Gc)വടക്കേ മുതലക്കുഴി (1Gd)കടപ്ലാക്കൽ (1Ge)മേനപ്പാട്ട് (1Gf)വില്ലന്തനാഥ് (1Gg)കാപ്പിലിപ്പറമ്പിൽ (1Gh)പുരയിടത്തിൽ (1Gi) കുന്നപ്പള്ളി (5M)1750 മരങ്ങാട്ടുപിള്ളി, മണക്കാട്ട് . (5N)1800 കുറവിലങ്ങാട്,തറവാട് (6)എഡി 626 കുര്യാത് തരകൻ, ഓരത്തിൽ, കുറവിലങ്ങാട്, ആരക്കുഴ, (7) എഡി739 മാത്തൂ തരകൻ, (8)എഡി 850കുണ്ടുകുളം,കുന്നംകുളം (8a)ആട്ടോക്കാരൻ തൃശൂർ (8b)എഡി 1300 കവലക്കാട്ട്,കൊരട്ടി (8b1)ചിറപ്പനത്ത് (8b2)വട്ടോളിൽ (8c) തേയ്ക്കാനത്ത് തൃശൂർ, അങ്കമാലി, ചാലക്കുടി, കിഴക്കമ്പലം, കോതമംഗലം,(8c1)കണ്ണാട്ട്/കണ്ണാടൻ കോതമംഗലം (9) എഡി 964 തോമ്മാ തരകൻ, കള്ളിക്കാട്ടിൽ/കള്ളിക്കാട്ട്/കള്ളിക്കാടൻ തൃശ്ശൂര്, അങ്കമാലി,കീഴില്ലം, കോലഞ്ചേരി. (10)എഡി 1109 വർക്കി മാത്തൂ തരകൻ, കല്ലറക്കൽ തരകൻ കുടുംബം, കൂർത്തമല(കുറുപ്പംപടി), ഉപശാഖകൾ: വൈക്കം,മാവേലിക്കര,ചങ്ങനാശ്ശേരി,കുറുപ്പംപടി, മൂലൻ,പൊയ്ക്കാട്ടിൽ,കൈപ്പനാട്ട്,കരിമ്പിൽ. (11) എഡി 1144 ഐപ്പ് തരകൻ കടുവെട്ടൂര്, തേവർതുണ്ടിയിൽ,പുള്ളിപ്പടവിൽ,മൂത്തമ്പാക്കൽ,വലിയ പുതുശ്ശേരിൽ,കാരിശ്ശേരിൽ. (12)ഏ.ഡി 1161 കുര്യാത് തരകൻ നെടുംചാലിൽ ചായൽ(നിലയ്ക്കൽ) (12a)ഏ.ഡി 1199 ഉണ്ണിഐപ്പ് (12a1)ഏ.ഡി 1227 കുര്യാത് നെല്ലിമറ്റത്തിൽ,കടാതി (12a1A)ഏ.ഡി 1265 കുര്യാത് നെല്ലിമറ്റത്തിൽ,കടാതി (12a1A1) ഏ.ഡി 1293 കുര്യാത് കുര്യാത് കട്ടച്ചിറയിൽ, പെരുവംമൂഴി,കടമറ്റം, (12a1A2) ഏ.ഡി 1298 പുരവത്(പ്രോത്ത്) കുര്യാത് നെല്ലിമറ്റത്തിൽ,കടാതി. (12a2)ഏ.ഡി 1232 കോരുള നെടുംചാലിൽ,കോതമംഗലം, (12a2A)ഏ.ഡി 1270 ഉണ്ണിഐപ്പ് കോരുള ? (12a2B)ഏ.ഡി 1270 ചുമ്മാര് കോരുള (12a2B1) കോരുള ചുമ്മാര് നെടുംചാലിൽ,കോതമംഗലം, (12a3)ഏ.ഡി 1237 ഉണ്ണിഐപ്പ് (12a3A)ഏ.ഡി 1237 ഉണ്ണിഐപ്പ് ഉണ്ണിഐപ്പ്, (12a3B)ഏ.ഡി 1275 ചെറിയാത് ഉണ്ണിഐപ്പ് (12a3B1) ചെറിയാത് ഉണ്ണിഐപ്പ് പോത്താനിക്കാട്ട്, മൈലക്കൊമ്പ്, ചെട്ടിയാംകുടി, പോത്താനിക്കാട്ട്, കാട്ടാംകോട്ടിൽ,വെട്ടുകല്ലേൽ,തോട്ടുപാട്ട്,മാണിക്കുന്നേൽ. തലമുറ (41A) ഏ.ഡി 1292 ഐപ്പ് മാത്തൂ തരകൻ,പള്ളിവീട്ടിൽ, തലമുറ (41C) ഏ.ഡി 1302 തൊമ്മി മാത്തൂ തരകൻ,പള്ളിവീട്ടിൽ, തലമുറ (42A) മാത്തൂ തൊമ്മി തരകൻ,പള്ളിവീട്ടിൽ, തേവർവയൽ,ഏ.ഡി 1330-? തലമുറ (42B) മാത്തൂ മാത്തൂ തരകൻ,പള്ളിവീട്ടിൽ തറവാട്, ഏ.ഡി 1335-?, തലമുറ (43A) തൊമ്മി മാത്തൂ തരകൻ,പള്ളിവീട്ടിൽ,മൂക്കൻതോട്ടം, ഏ.ഡി 1363-? കടുത്തുരുത്തി, കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി വെട്ടത്ത്,കിഴക്കരക്കാട്ട്,അരീക്കാട്,പനത്താനം,കൊച്ചുപ്ലാക്കൽ,കുഴിമുള്ളിൽ,തെരുവപ്പുഴ,വല്ലേൽ,തട്ടാംപള്ളി,പാലത്തൊടുക,എടമനപടവിൽ,കീരമ്പനാൽ,ചെമ്പനാനിക്കൽ,വരിയ്ക്കമായ്ക്കൽ, തലമുറ (43B) മാത്തൂ മാത്തൂ തരകൻ പള്ളിവീട്ടിൽതറവാട്,ഏ.ഡി 1368-? തലമുറ (44A)മാത്തൂ മാത്തൂ തരകൻ, പള്ളിവീട്ടിൽഏ.ഡി 1396-? തലമുറ (44B)കുര്യാത് മാത്തൂ തരകൻ, പള്ളിവീട്ടിൽതറവാട് ഏ.ഡി 1401-? തലമുറ (45A)കുര്യാത് കുര്യാത് തരകൻ, പനങ്കുഴയ്ക്കൽ,ഏ.ഡി 1429-? പിന്മുറ കുടുംബങ്ങൾ: നാലൊന്നുശ്ശേരിൽ,വെള്ളായിപ്പറമ്പിൽ,ആലാമ്പള്ളിൽ,പൂതുപ്പറമ്പിൽ,നാഴൂരിമറ്റം,പള്ളിക്കുന്നേൽ,കടുപ്പിൽ,പുന്നാപ്പള്ളിൽ,അരഞ്ഞാണിയിൽ,,ഒഴുകയിൽ,പാട്ടുപാറ,പന്തനാപ്പള്ളിൽ,വടക്കൻ്റേടത്ത്,കാളിയാർതോട്ടം,വട്ടക്കുന്നേൽ-വാലുമണ്ണേൽ,താഴമൺ, തലമുറ (45B) ഇത്താക്ക് കുര്യാത് തരകൻ,കുടക്കൽച്ചേരി,ഏ.ഡി 1434-? പിന്മുറ കുടുംബങ്ങൾ: ഏ.ഡി 1567-? കുടക്കശ്ശേരി അയർക്കുന്നം. പറമ്പിൽ, പുത്തൻപുരയ്ക്കൽ, തേവർവേലി,വേലച്ചേരി,കാവാലം. തലമുറ (45C) മാത്തൂ കുര്യാത് തരകൻ,പള്ളിവീട്ടിൽ തറവാട്,ഏ.ഡി 1439-? തലമുറ (46A)കുര്യാത് മാത്തൂ തരകൻ, പള്ളിവീട്ടിൽ തറവാട് ഏ.ഡി 1467-? തലമുറ (46B)കോരുള മാത്തൂ തരകൻ, പള്ളിവീട്ടിൽ തറവാട് ഏ.ഡി 1467-? തലമുറ (47A) മാത്തൂ കോരുള തരകൻ പള്ളിവീട്ടിൽ,തറപ്പിൽ,ഏ.ഡി 1500-? ×?പിന്മുറ കുടുംബങ്ങൾ: തറപ്പിൽ, വെള്ളിലാംതടം/വള്ളിയാംതടം, തലമുറ (47B)കുര്യാത് കോരുള തരകൻ, പള്ളിവീട്ടിൽ,1505-? ×? തലമുറ (48A) കോരുള കുര്യാത് തരകൻ, പള്ളിവീട്ടിൽ, കണ്ണൊഴുക്കത്ത് ഏ.ഡി 1555 -? × ? തലമുറ (48B)കുര്യാത് കുര്യാത് തരകൻ പള്ളിവീട്ടിൽ ഏ.ഡി 1538-? × ? തലമുറ (49A)മാത്തൂ കുര്യാത് തരകൻ പള്ളിവീട്ടിൽ,വെള്ളറേത്ത്.ഏ.ഡി 1566-? × കുഞ്ഞിക്കാമ്മ ? തലമുറ (49B)കോരുള കുര്യാത് തരകൻ പള്ളിവീട്ടിൽ ഏ.ഡി1571-? × ഏലമ്മ മാത്തൂ 1580-? ശങ്കൂരി/ശങ്കരപുരി തറവാട് തലമുറ (50A)കുഞ്ഞേലമ്മ കോരുള തരകൻ പള്ളിവീട്ടിൽ ഏ.ഡി1599-? × തൊമ്മൻ ഗണകച്ചുവട്/ശങ്കരമംഗലം(ശങ്കരപുരി)1590-? തലമുറ (50B) കുര്യാത് കോരുള തരകൻ പള്ളിവീട്ടിൽ ഏ.ഡി1604-? പിന്മുറ ഉണ്ടായില്ല. തലമുറ (50C)മാത്തൂ കോരുള തരകൻ പള്ളിവീട്ടിൽ ഏ.ഡി1610-? × ഏലമ്മ ചെറിയാ കുഴിവേലിൽ/തറയിൽ/പാലയ്ക്കൽ 1619-? തലമുറ (51A)കോരുള മാത്തൂ തരകൻ പള്ളിവീട്ടിൽ ഏ.ഡി1638-? × ? പിന്മുറ കുടുംബങ്ങൾ: കൈപ്പുഴക്കുന്നേൽ,പുത്തോട്ടിൽ,ചള്ളാകുഴിയ്ക്കൽ,പാപ്പൻചിറ,മാളികകരോട്ട്,ചൂട്ടുവേലിൽ,നടുവിലേൽ,നെടുമണ്ണിൽ,കുറുന്തോട്ടം, പേരൂർ. തലമുറ (51B) ചെറിയാ മാത്തൂ തരകൻ പള്ളിവീട്ടിൽ ഏ.ഡി1643-? × ? പിന്മുറ കുടുംബങ്ങൾ: വില്ലവത്തേത്, മണ്ണാക്കുഴി, പറപ്പള്ളി, കള്ളിമല,ചേന്ദംകരി,വൈദ്യൻവീട്ടിൽ. തലമുറ (51C)മാത്തൂ മാത്തൂ തരകൻ മുറിഞ്ഞപ്പള്ളിൽ1648-1747 × Adoptive Marriage to അന്നാമ്മ ചാണ്ടി പട്ടരുമഠം(ശങ്കരപുരി)1656-1742 തലമുറ (52A)കോരുള മാത്തൂ തരകൻ, മുറിഞ്ഞപ്പള്ളിൽ ഏ.ഡി1676-1685 (ചെറുപ്പത്തിലേ മരണപ്പെട്ടു) തലമുറ (52B) ചാണ്ടി മാത്തൂ തരകൻ, മുറിഞ്ഞപ്പള്ളിൽ തറവാട് ഏ.ഡി 1681-1777 × Adoptive Marriage to അന്നാമ്മ കോരുള പണിക്കർ കടപ്പൂര് മഞ്ചേരിൽ തറവാട് ഏ.ഡി1685-1775 തലമുറ (52C) ഏലമ്മ മാത്തൂ തരകൻ ഏ.ഡി1687-1767 × ചാക്കോ കോളൂർ 1678-1764 തലമുറ (53A) ചാക്കോ ചാണ്ടി തരകൻ (കൂറ്റൻ മാപ്പിള) ഏ.ഡി1707-1811 മുറിഞ്ഞപ്പള്ളിൽ തറവാട്ട്മാളിക (1752മുതൽ1795 വരെ തിരുവതാംകൂറിന് കീഴിലുള്ള ഏറ്റുമാനൂർ, കടുത്തുരുത്തി, കുറവിലങ്ങാട് പ്രദേശങ്ങളടങ്ങിയ ലോക്കൽ പ്രൊവിൻസ് നാടുവാഴി/"കോയ്മ"യും കുറവിലങ്ങാട് പള്ളി സർവ്വാധികാരിയുമായിരുന്നു) × മറിയാമ്മ തൊമ്മൻ പട്ടാശ്ശേരിൽ മാന്നാനം ഏ.ഡി1715-1807 തലമുറ (53B)മാത്തൂ ചാണ്ടി തരകൻ 1711-1755 (അവിവാഹിതനായിരിക്കേ രക്തസാക്ഷിത്വം വരിച്ചു മരണപ്പെട്ടു.മാത്തൂ തരകനും 1752 മുതൽ ഭാഗിക കോയ്മ അധികാരം ഉണ്ടായിരുന്നു.മാത്തൂ തരകൻ്റെ മരണത്തോടെ കള്ളിയില്ലം/പള്ളിവീട് തറവാട്ട് വംശ ശാഖ അന്യം നിന്നു.) തലമുറ (54A)അന്നമ്മ ചാക്കോ തരകൻ ഏ.ഡി1735-1830 × വർക്കി നെടുമറ്റം(പകലോമറ്റം)ഏ.ഡി1726-1811 തലമുറ(54B)ചാണ്ടി ചാക്കോ തരകൻ മുക്കം/മുക്കത്ത് ഏ.ഡി 1739-1836 × Adoptive Marriage to ഏലിയാമ്മ മേത്തിരേട്ട്(പകലോമറ്റം) ഏ.ഡി1748-1827 തലമുറ(54C)തൊമ്മി ചാക്കോ തരകൻ കൂറ്റനാൽ ഏ.ഡി 1743-1832 × ? തലമുറ(54D) ചാക്കോ ചാക്കോ തരകൻ കൂറ്റനാൽ(മുറിഞ്ഞപ്പള്ളിൽ തറവാട്ട്മാളിക) ഏ.ഡി 1747-1843 × ? ==(൨)കാളികാവ്:== പുരാതന ഉച്ചാരണം= കാളിയൻകാവ്) പ്രാചീന തമിഴകത്തിലെ പതിമൂന്നു "നാടു'കളിലൊന്നായ കുടൈനാട്‌ അഥവാ കോടൈനാടിൽ നിന്നും പിരിഞ്ഞ് ചൂർണ്ണിനദിയ്ക്കും(പെരിയാർ), വെള്ളാങ്ങല്ലൂർ, പെരിഞ്ഞനം ഭാഗത്ത് കടലിൽ പതിച്ചിരുന്ന കോടശ്ശേരിപുഴ/ അഥവാ കൂടൈപ്പുഴയ്ക്കും മദ്ധ്യേയായി അതിര് തിരിഞ്ഞുള്ള പ്രദേശമായിരുന്നു നീളൈചേരം(നെടുംപുറൈനാട്). അറബിക്കടലിനോട്‌ തൊട്ടുകിടന്നിരുന്ന നാലു നാടുകളിൽ വടക്കുനിന്ന്‌ മൂന്നാമത്തേതായിരുന്നു ഇത്‌. അലക്സാണ്ടർ ചക്രവർത്തി സാമ്രാജ്യങ്ങൾ കീഴടക്കി അഖണ്ഡ ഭാരത പ്രദേശമായ പഞ്ചാബ് പ്രവിശ്യയിൽ എത്തിയപ്പോൾ സൂര്യവംശം,ചന്ദ്രവംശം,ശൈവവംശം എന്നീ ബ്രാഹ്മണ കുടുംബങ്ങൾ തെക്കേ ഇന്ത്യയിലേക്ക് പാലായനം ചെയ്യുകയും പിൽക്കാലത്ത് ദത്ത് മാർഗ്ഗേണ രാജഭരണം കൈയ്യാളുകയും ചെയ്തു.ഇത്തരത്തിൽ ഭരിച്ചുവന്ന ശൈവ ബ്രഹ്മണ വംശജനായിരുന്ന കാളിയൻകാവ് ഒരു ചേര രാജാവാണ് ഇവിടെ ഭരണം നടത്തിയിരുന്നത്.(1906 ലെ ഒരു രേഖ പ്രകാരം: പാലയൂർ പള്ളിക്ക് പടിഞ്ഞാറ് പ്രധാന കുളത്തിനു വടക്ക് പടിഞ്ഞാറ് "പാലയൂർ ദേശം സർവ്വേ 50ാം നമ്പർ സബ്ഡിവിഷൻ 20ാം നമ്പർ കാളിയൻ വീട്ടിൽ പറമ്പ്, കാളിയൻകാവ്/കാവതിയാട്ട്) ഇദ്ദേഹം, മാർ തോമ്മാ വിശുദ്ധനിൽ നിന്നും ദിവ്യസ്നാനം സ്വീകരിക്കുകയും അവിരാഹമ്(അബ്രഹം) എന്ന പേര് സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. പിന്നീട്, ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ പിൻമുറക്കാരനായ യാക്കോവിന് കത്തൈനാർ(റമ്പാൻ) പദവി നൽകുകയും ചെയ്തു. (1)പാറ്റാനി (2)തേനാശ്ശേരി (3)കിണറ്റുങ്കൽ (4)ഓടാപന്തിയിൽ (5)അയ്ക്കരതാഴത്ത് (6)വടക്കേക്കര (7)തെക്കേക്കൂറ്റ് (8)തെക്കേൽ (9)പനച്ചിക്കൽ (10)ചാത്തമ്പടത്ത് ഒഴുകയിൽ (11)തേരകം നിൽക്കുന്നതിൽ (12)ഇഞ്ചിപ്പറമ്പിൽ (13)കൊല്ലപ്പള്ളിൽ (14)കരോട്ടേക്കുന്നേൽ (15)ഈഴക്കുന്നേൽ (16)കാവുങ്കൽ (17)കിഴക്കേടത്ത് (18)കാണക്കാരിത്തോട്ടം (19)തോട്ടപ്പള്ളി (20)വെളിയംകുളം (21)തെക്കേക്കൂറ്റ് (22)കൊച്ചുമല (23)പാറത്തൊട്ടിയിൽ (24)തട്ടുകപ്പറമ്പിൽ (25)പെരുമ്പായിൽ (26)കുടിലിൽ (27)മാളോലയിൽ (28)കാടങ്കുഴി (29)നായ്ക്കൻ മാടം (30)എടാട്ട് (31)തോട്ടപ്ര (32)തോട്ടപ്ലാക്കൽ (33)കിഴക്കേൽ (34)തെങ്ങുംപള്ളി, (35)തെങ്ങുംതറയിൽ, (36)കളീക്കൽ, (37)കാവനാൽ, (38)താഴില്ലത്ത്, (39)കരക്കാത്ത്, (40)വടക്കേടത്ത്, (41)തച്ചിലേത്ത്, (42)താന്നിക്കാപുറത്തുറ, (43)പുന്നവേലി, (44)ചാലുവേലിൽ, (45)മൂഴിക്കൽ, (46)പണ്ടാരകാപ്പിൽ, ഏ.ഡി 1200 പുളിക്കൽ, വടക്കേക്കര-> ഏഴുമാലി ഏ.ഡി 400 കിഴക്കേൽ കാളികാവ്,-> ഏ.ഡി 500 നിലയ്ക്കൽ -> (1) ഏ.ഡി. 1169 -വർക്കി & നൈനാൻ,പള്ളിവാതുക്കൽ തെക്കേവീട്ടിൽ കടമ്പനാട്, വലിയവീട്ടിൽ അങ്ങാടിയ്ക്കൽ, ==(൩)ശങ്കരപുരി:== (പുരാതന ഉച്ചാരണം= ശങ്കുരി/ചങ്കുരി/ചന്ദ്രപുരി) അലക്സാണ്ടർ ചക്രവർത്തി സാമ്രാജ്യങ്ങൾ കീഴടക്കി അഖണ്ഡ ഭാരത പ്രദേശമായ പഞ്ചാബ് പ്രവിശ്യയിൽ എത്തിയപ്പോൾ സൂര്യവംശം,ചന്ദ്രവംശം(ഇന്ദു വംശം), ശൈവവംശം, വൈഷ്ണവ വംശം എന്നീ ബ്രാഹ്മണ കുടുംബങ്ങൾ തെക്കേ ഇന്ത്യയിലേക്ക് പാലായനം ചെയ്യുകയും പിൽക്കാലത്ത് ദത്ത് മാർഗ്ഗേണ രാജഭരണം കൈയ്യാളുകയും ചെയ്തു.ഇത്തരത്തിൽ ഭരിച്ചുവന്ന ചന്ദ്രവംശ(ഇന്ദു ബ്രഹ്മണ വംശ)ജനായിരുന്ന മൈലാപ്പൂരിലെ ചന്ദ്രപുരി രാജാക്കന്മാർ മാർ തോമ്മാ വിശുദ്ധനിൽ നിന്നും ദിവ്യസ്നാനം സ്വീകരിക്കുകയും പൗലോസ്,പത്രോസ് എന്നീ പേരുകൾ സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. പിന്നീട്, ഇവർക്ക് കത്തൈനാർ(റമ്പാൻ) നൽകുകയും ചെയ്തു.മാർ തോമ്മാ വിശുദ്ധൻ്റെ മരണശേഷം എ.ഡി 72 ൽ ഇവർ കൊടുങ്ങല്ലൂരിൽ വന്ന് താമസിക്കുകയും,പിൻമുറകൾ ശാഖകളായി പാലയൂർ,കൊടുങ്ങല്ലൂർ എന്നിവിടങ്ങളിൽ ആയി താമസിച്ചു വരികയും എ.ഡി 500 ഓടെ തറവാട്ട് കുടുംബക്കാർ അങ്കമാലിയിൽ താമസമാക്കുകയും എ.ഡി 825 ഓടെ തറവാട്ട് കുടുംബക്കാർ വീണ്ടും പാലായനം ചെയ്ത് കുറവിലങ്ങാട് വന്ന് താമസമുറപ്പിയ്ക്കുകയും ചെയ്തതായാണ് കുടുംബ വംശവേരുകളുടെ കണക്കുകളിൽ നിന്നും വ്യക്തമായിട്ടുള്ളത്. പാലയൂര്, കൊടുങ്ങല്ലൂര്, പറവൂര്,ആലങ്ങാട്, എന്നീ പ്രദേശങ്ങളിലായുള്ള 1,വാകയിൽ/വാക്കയിൽ കുടുബക്കാരാണ് ശങ്കരപുരി കുടുംബത്തിലെ ആദ്യത്തെ പിരിവ് ശാഖ. തലമുറ(51) AD1702 മാത്തൻ തറവാട്(തലമുറ അന്യം നിന്നുപോയ്) തലമുറ(50) AD1659 മാപ്പിളപ്പറമ്പിൽ AD1664 മാത്തൻ കുറ്റിക്കൽ, AD1669 പാറേമാക്കൽ AD1674-തറവാട്, തലമുറ(49) AD1631തറവാട്, AD1626 അറക്കപറമ്പിൽ AD 1621ഗണകച്ചുവട് (ശങ്കരമംഗലം)ഇരവിപേരൂർ AD 1616F തലമുറ(48) AD1588തറവാട്, AD 1580 ഏലിയാമ്മ കോരുള തരകൻ പള്ളിവീട്ടിൽ തലമുറ(47) AD1560തറവാട്, AD1555 വഴക്കാല ത്രിക്കോതമംഗലം തലമുറ(46) AD1527തറവാട് , AD1522 AD1517 തലമുറ(45) AD1489തറവാട്, AD1484 വർക്കി വടക്കുംമുറിയിൽ ചമ്പക്കുളം തലമുറ(44) AD1456തറവാട്, AD1451മാത്തൻ പുളിങ്കുന്ന് AD1446 പൗലോസ് കരിമണ്ണൂർ AD1441വറീത് ശങ്കൂരിക്കൽ ഞാറക്കൽ തലമുറ(43) AD1413തറവാട്, AD1408, തലമുറ(42) AD1380തറവാട് AD1375അടങ്ങാപ്പുറത്ത് AD1370 തലമുറ(41) AD1342തറവാട്, AD1337 കുട്ടഞ്ചേരി, തളിയന്താനപുരം-കോട്ടയം തലമുറ(40) AD1309തറവാട്, AD1304, തലമുറ(39) AD1276തറവാട്, തലമുറ(38) AD1248തറവാട്, AD1220, AD1215, തലമുറ(37) AD1210തറവാട്, തലമുറ(36) AD1182തറവാട്, AD1177, തലമുറ(35) AD1149തറവാട്, AD1144, AD1139, തലമുറ(34) AD1111തറവാട്, AD1106, തലമുറ(33) AD1078തറവാട്, തലമുറ(32) AD1050തറവാട്, AD1045,കൈതവന തുമ്പമൺ തലമുറ(31) AD1017തറവാട്, തലമുറ(30) AD989തറവാട്, AD984,പുതിയിടം കളത്തൂർ, തലമുറ(29) AD956തറവാട്, AD951,നരിപ്പാറ, AD946, തലമുറ(28) AD918 തറവാട്, AD913 തറപ്പേൽ വലിയവീട് വയല,കുരാക്കാർ വലിയവീട്കൊട്ടാരക്കര, തലമുറ(27) AD885- തറവാട്, AD,875 ചെറുകുളം, 870-ആലയ്ക്കൽ/വട്ടത്താനത്ത്, തലമുറ(26) AD842തറവാട്, AD837 തെക്കേടത്ത് തലമുറ(25) കുറവിലങ്ങാട് AD809തറവാട്, AD804 തലമുറ(24) AD776തറവാട്, AD771F, AD766 തെക്കേക്കര, കുന്നംകുളം,തൃശൂർ,കോതമംഗലം, തലമുറ(23) AD738തറവാട്, AD733F, തലമുറ(22) AD705തറവാട് തലമുറ(21) AD677തറവാട്, AD672 AD644F, തലമുറ(20) AD616തറവാട്, AD611 ചിറയ്ക്കൽ തലമുറ(19) AD583തറവാട്, AD578വാച്ചാക്കൽ തലമുറ(18) AD550തറവാട് തലമുറ(17) AD522തറവാട് തലമുറ(16)അങ്കമാലി AD494തറവാട്, തലമുറ(15) AD466തറവാട്, AD461 തലമുറ(14) AD433തറവാട്, തലമുറ(13) AD405തറവാട്, AD400 തലമുറ(12) AD 372-തറവാട്, AD367- തലമുറ(11) AD339തറവാട്, തലമുറ(10) AD311തറവാട്, തലമുറ(09) AD283തറവാട്, തലമുറ(08) AD255തറവാട്, AD250 തലമുറ(07) AD222തറവാട്, AD217 തലമുറ(06) AD189തറവാട്, തലമുറ(05) AD 161 തറവാട്, തലമുറ(04) AD 133 തറവാട്, AD 128വാകയിൽ/വാക്കയിൽ തലമുറ(03) AD 100തറവാട്, തലമുറ(02) AD 72തറവാട്, AD67F, തലമുറ(01)പാലയൂർ AD 34 പൗലോസ് റമ്പാൻ, AD 39 പത്രോസ് (മൈലാപ്പൂർ നിന്നുള്ള ചന്ദ്രപുരി രാജാക്കന്മാർ എഡി 72 ൽ പാലയൂരിൽ വന്ന് താമസമാക്കി.) ==(൪)പകലോമറ്റം:== (പുരാതന ഉച്ചാരണം= പാലമറ്റം/പാലിമറ്റം) പ്രാചീന തമിഴകത്തിലെ പതിമൂന്നു "നാടു'കളിലൊന്നായ കുടൈനാട്‌ /കോടൈനാട് അഥവാ പാലൈചേരം/പാലേശ്വരം, വടക്ക്‌ പൊന്നാനിപ്പുഴയ്‌ക്കും, തെക്ക്‌ വെള്ളാങ്ങല്ലൂർ, പെരിഞ്ഞനം ഭാഗത്ത് കടലിൽ പതിച്ചിരുന്ന കോടശ്ശേരിപുഴ അഥവാ കൂടൈപ്പുഴയ്ക്കുമിടയ്‌ക്ക് അതിര് തിരിഞ്ഞുള്ള പ്രദേശമായിരുന്നു. അറബിക്കടലിനോട്‌ തൊട്ടുകിടന്നിരുന്ന നാലു നാടുകളിൽ വടക്കുനിന്ന്‌ രണ്ടാമത്തേതായിരുന്നു ഇത്‌. അലക്സാണ്ടർ ചക്രവർത്തി സാമ്രാജ്യങ്ങൾ കീഴടക്കി അഖണ്ഡ ഭാരത പ്രദേശമായ പഞ്ചാബ് പ്രവിശ്യയിൽ എത്തിയപ്പോൾ സൂര്യവംശം,ചന്ദ്രവംശം,ശൈവവംശം എന്നീ ബ്രാഹ്മണ കുടുംബങ്ങൾ തെക്കേ ഇന്ത്യയിലേക്ക് പാലായനം ചെയ്യുകയും പിൽക്കാലത്ത് ദത്ത് മാർഗ്ഗേണ രാജഭരണം കൈയ്യാളുകയും ചെയ്തു.(1906 വരെ ഒരു രേഖ പ്രകാരം: പാലയൂർ പള്ളിക്ക് ഒരു ഫർലോങ് പടിഞ്ഞാറ് "പാലയൂർ ദേശം സർവ്വേ 64ാം നമ്പർ സബ്ഡിവിഷൻ 7ാം നമ്പർ പകലോമറ്റം പറമ്പ്, ഈ സന്തതികൾ അവരുടെ കുടുംബനാമം പുലിക്കോട്ടിൽ എന്നും പറയുന്നു.)ഇത്തരത്തിൽ ഭരിച്ചുവന്ന ഒരു ചോഴരാജാവ് (പാലിമറ്റം/പാലമറ്റം രാജാവ് )മാർ തോമ്മാ വിശുദ്ധനിൽ നിന്നും ദിവ്യസ്നാനം സ്വീകരിക്കുകയും അന്ത്രയോസ് എന്ന പേര് സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. പിന്നീട്, ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ പിൻമുറക്കാരനായ ഇട്ടിക്ക്(ഇസഹാക്ക്) കത്തൈനാർ(റമ്പാൻ) പദവി വിശുദ്ധൻ മുഖേന നൽകുകയും ചെയ്തു. ഈ പൗരോഹിത്യ സ്ഥാനം പിൻമുറകളായി എ.ഡി 1500 വരെ തുടർന്നുവന്നു. ഇവരുടെ രാജ അധികാര സ്ഥാനം എ.ഡി 480 വരെ തുടർന്ന ശേഷം യഹൂദ വംശജനായ കാനായി തൊമ്മൻ്റെ പിന്മുറക്കാരായ വില്ലാർവട്ടം കുടുംബത്തിന് കൈമാറി. എ.ഡി. ആറാം നൂറ്റാണ്ടു മുതൽ 15-ാം നൂറ്റാണ്ടുവരെയായിരുന്നു ഇവരുടെ ഭരണം. പാലമറ്റം പല ശാഖകളായി പാലയൂർ,കൊടുങ്ങല്ലൂർ, അങ്കമാലി, എന്നിവിടങ്ങളിൽ ആയി താമസിച്ചു വരികയും എ.ഡി 480 ഓടെ തറവാട്ട് കുടുംബക്കാർ അങ്കമാലിയിൽ താമസമാക്കുകയും എ.ഡി 825 ഓടെ തറവാട്ട് കുടുംബക്കാർ വീണ്ടും പാലായനം ചെയ്ത് കുറവിലങ്ങാട് വന്ന് താമസമുറപ്പിയ്ക്കുകയും ചെയ്തതായാണ് കുടുംബ വംശവേരുകളുടെ കണക്കുകളിൽ നിന്നും വ്യക്തമായിട്ടുള്ളത്. പാലയൂര്, കൊടുങ്ങല്ലൂര്, പാലാ, പ്രദേശങ്ങളിലായുള്ള ''' തലമുറ(1)''''''ഏ.ഡി 1:പാലമറ്റം പുലിക്കോട്ടിൽ ''' (1),പുലിക്കോട്ടിൽ,(2)പുലിക്കുന്നേൽ,(3)നീലാങ്കൽ, കുടുബക്കാരാണ് പകലോമറ്റം കുടുംബത്തിലെ ആദ്യത്തെ പിരിവ് ശാഖ, ആദ്യ പിരിവ് ശാഖയിലെ തറവാട്ട് കുടുംബക്കാരണവർ ഔസേപ്പിൻ്റെ നേതൃത്വത്തിൽ 1790 ലെ ടിപ്പുവിൻ്റെ ആക്രമണ കാലത്ത് പാലയൂരിൽ നിന്നും ഇളവൂരിൽ കുന്നക്കാല പുരയിടത്തിൽ പാലമറ്റം എന്ന വീട്ടുപേരിൽ തന്നെ താമസമാക്കി. മകൻ ഇട്ടീര,മൂന്നാം തലമുറ ഔസേപ്പ്, നാലാം തലമുറ ഇട്ടീര, അഞ്ചാം തലമുറ ഔസേപ്പ്,വറീത്, ദേവസ്സി. 1700കളിൽ പാലയൂരിൽ നിന്നും ആലങ്ങാട് വന്ന് താമസിച്ച പാലമറ്റം കുടുംബക്കാർ 1790 ലെ ടിപ്പുവിൻ്റെ ആക്രമണ കാലത്ത് പാലമറ്റം വർക്കി കാരണവരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ കോതമംഗലത്ത് വന്ന് താമസം തുടങ്ങി. പിൽക്കാലത്ത് ചില ശാഖകൾ തിരികെ ആലങ്ങാട് വന്ന് താമസിച്ചു. പള്ളപറ, കടുകരി '''തലമുറ(14)''''''ഏ.ഡി 500:അങ്കമാലി പകലോമറ്റം ''' കോട്ടയ്ക്കൽ കുടുംബം പാലമറ്റം പാലിമറ്റം, ചക്യാത്ത്, നെടുംതകിടി പാലാ അങ്കമാലി പകലോമറ്റത്ത് നിന്നും ഏ.ഡി 800 ൽ കരപ്പുറം കൊറ്റംകുളങ്ങര മിയ്യാത്ത് കോവിലിനടുത്ത് താമസിച്ചു. പിൻമുറ കുടുംബങ്ങൾ: തോട്ടുങ്കൽ,ചെമ്മേത്ത്,വടക്കേഅറ്റം,വാടക്കുഴി,കണ്ടത്തിൽ,മേപ്രത്ത്,ചേന്നാട്ട്,പറമ്പിൽ,ഉള്ളാടംപറമ്പ്,വാഴക്കൂട്ടം,പൂങ്കാവ്,പറത്തറ വലിയവീട്ടിൽ,തുമ്പോളിതോട്ടുങ്കൽ ഏ.ഡി 1720:മാത്തൻ കളത്തുകുളങ്ങര ഇലഞ്ഞി. a)പൈലി തിരുത്തപ്പിള്ളി 1742 a1) കാഞ്ഞിരത്തുങ്കൽ a2)കിഴക്കേക്കൂറ്റ് a3)ഊന്നുകല്ലുംപുറം a4)പരവൻകുന്നേൽ a5)തിരുത്തപ്പിള്ളി തറവാട് a5a)നരിപ്പാറ a5b)ചേറ്റാനിയിൽ a5c)കാവുമ്പുറം a5d) വട്ടപ്പാറ b)വർക്കി നാറാണത്തുപറമ്പ് 1746 b1) പൈലി വയ്മേൽ b1a)കുഴിവേലിത്തടം b1b)നരിക്കുഴി b1c)നാരംവേലി b1d)പുലവേലി b2) ഉലഹന്നാൻ, നാറാണത്തുപറമ്പ് തറവാട് - ചിറ്റൂർ,തൊടുപുഴ c)ഐപ്പ് വട്ടംകണ്ടം 1750 ഇലഞ്ഞി c1) പൈലി നരിക്കുന്നേൽ c2)കുര്യൻ പുത്തൂർ (c3) യൗസേപ്പ് വട്ടംകണ്ടം തറവാട് (c3a) കുഴിക്കാട്ടിൽ, (c3b) കുഴികൊമ്പിൽ, (c3c) നരിക്കാട്ടുമറ്റം, (c3d) വടക്കേകുഴികൊമ്പിൽ, c3e) വട്ടക്കേരിൽ, c3f) പുത്തുക്കുടിലിൽ, c3g) പുത്തുക്കാട്ടിൽ, c3h) മേലറാ, (d)മാത്തൻ കുളത്തൂർ 1760 ആരക്കുഴ, (d1)നെല്ലിക്കുന്നേൽ, (d2)ഊരാളിക്കുന്നേൽ, (d3)ഇളയിടത്ത്, (d4)തച്ചിൽ, (d5)കുന്നത്ത്, (d6)കുളത്തൂർ തറവാട്, (d6a) തേക്കുംകാട്ടിൽ, (d6b)പാറയിൽ,(d6c)തെങ്ങുംകുടിയിൽ,(d6d)പക്കരിക്കുന്നേൽ,(d6d)താന്നിക്കൽ, (e) ഉലഹന്നാൻ കളത്തുകുളങ്ങര തറവാട് 1764 ഇലഞ്ഞി, (e1) കണ്ണീറ്റുകണ്ടം(e2) അന്തീനാട് കളത്തുകുളങ്ങര,(e2a)ചേനപ്പാടി,കരിനിലം,(e3)കളത്തുകുളങ്ങര തറവാട് (f) അബ്രഹാം കത്തനാർ(നെടുങ്ങോത്തച്ചൻ) <u>'''കുറവിലങ്ങാട്'''</u> '''തലമുറ(20)''''''ഏ.ഡി 820: പള്ളിവടക്കേടത്ത് ''' (a) AD 835 തെക്കേടം,വടക്കേടം അതിരമ്പുഴ (b) എഡി 1485 വടക്കേടത്ത് ഓമല്ലൂർ,(b1) തുണ്ടുമൺ,പുത്തൻപറമ്പിൽ,കടപ്ര. (c)കുടപ്പുഴ ചേനപ്പാടി, (d) ഇട്ടി വെട്ടിക്കുന്നേൽ,(d1) അവിരാ ഇട്ടി മണർകാട്,(d1)പനയമ്പാല,(d2)പാമ്പാടി,(d3) 1700 കൊച്ചുപുര കോതനല്ലൂർ,(d31) കീരങ്കേരി,തെക്കേക്കര, കാക്കശ്ശേരി, ചാരംകുളങ്ങര, പാറയിൽ,പുല്ലംങ്കണ്ണാപറമ്പിൽ, കുമാരമംഗലത്ത്,ആനിത്തോട്ടത്തിൽ,മലയിൽ,തട്ടാക്കുളങ്ങര (d4)അമയനല്ലൂർ (d2) തോമ്മാ ഇട്ടി മേലേടത്ത് അയിരൂർ. 1663 (1)ഇയ്യോബ് കുന്നുംപുറത്ത്,പാലാക്കുന്നേൽ,(2)തൊമ്മൻ കണ്ണമ്പള്ളി, ചാക്കോകൊല്ലമ്പറമ്പിൽ, അമ്പാട്ട്, 1850 ചാണ്ടി കൊല്ലമ്പറമ്പിൽ, (e)1780കുളത്തിനാപ്രായിൽ മറ്റക്കര,ഔസേപ്പ് കളപ്പുരയ്ക്കൽ, ഐപ്പ് ചെമ്മട്ടക്കുഴി,മത്തായി& ഉതുപ്പ് കുളത്തിനാപ്രായിൽ (f) പാലമറ്റം കുറിച്ചിത്താനം (a)പെരിയപ്പുറം കൂനങ്കിൽ,വെള്ളിയേപ്പള്ളി,മണിക്കൊമ്പ്,വെട്ടുവഴി,മീടാവള്ളി,വാഴ്ച, മാടപ്പള്ളി, '''തലമുറ(21) ഏ.ഡി 853 പറമ്പിൽ ''', ഏ.ഡി 900ചായൽ (നിലയ്ക്കൽ), ഏ.ഡി 1000 മൈലക്കൊമ്പ്, ഏ.ഡി 878 മുതലക്കോടം, ഏ.ഡി 952: തൊമ്മൻ പകലോമറ്റം, മൈലകൊമ്പ് ''' '''(4A)''''''ഏ.ഡി 980: പെരുമ്പിള്ളിച്ചിറ ഇട്ടി പണിക്കർ, മൈലക്കൊമ്പ്''' (4Aa) ഏ.ഡി 1014 തൊമ്മൻ പണിക്കർ മീനച്ചിൽ (4Aa1) ഇട്ടി അവിര പണിക്കർ പാറയിൽ,ഏ.ഡി 1042, ഉരുളികുന്നം,അയ്മനം, (4Aa1a) ചാക്കോ അവിരാ പാറയിൽ,ഏ.ഡി 1075, കുടമാളൂർ മണ്ണൂർകുളങ്ങര, (4Aa1a1)മുട്ടത്തുപാടം, (4Aa1a1A) ആണ്ടുമാലി, (4Aa1a1B) കൊതവറ, (4Aa1a1C) തട്ടാഴം, (4Aa1a1D)മുട്ടത്തുപാടം തറവാട് (4Aa1b) ഉലഹന്നാൻ അവിരാ വട്ടയ്ക്കാട്ട് ഏ.ഡി 1081,അയ്മനം,(4Aa1b1)വട്ടയ്ക്കാട്ട്കണ്ടാമുണ്ടാരി,,(4Aa1b2) പറമ്പിൽ , (4Aa1b3)കല്ലുങ്കത്ര,(4Aa1b4)കടവുകണ്ടം,,(4Aa1b5)കറുകപ്പടി,,(4Aa1b6)കുന്നത്തുമാലി, (4Aa1c) ഇട്ടി അവിരാ പണിക്കർ,പാറയിൽ ഏ.ഡി 1086, അയ്മനം ,(4Aa1c1)എറികാട്ട്, (4Aa1c2) പൊന്നാട്ട് , (4Aa1c3)മറ്റിത്ര, (4Aa1c4)തൊണ്ടുകുഴി,(,4Aa1c5)ചാലാശ്ശേരി,(4Aa1c6)പത്തിൽ,(4Aa1c7)കൈപ്പള്ളി, '''(4B)''''''ഏ.ഡി 985: വട്ടേക്കാട്ട് തൊമ്മൻ പണിക്കർ, മൈലക്കൊമ്പ്''' '''തലമുറ(22''''''ഏ.ഡി 886: തോമാ തരകൻ വലിയവീട്ടിൽ കുടശ്ശനാട്,പന്തളം''' (a)വിളയിൽ (a1) AD 1570 കുരികേശു തരകൻ കിഴക്കേവിളയിൽ, കുണ്ടറ, (a1A) ഉമ്മൻ തരകൻ (a1B)യോഹന്നാൻ തരകൻ (a1B1)ചെറിയാൻ തരകൻ (a1B2) മാത്തൻ തരകൻ തോണ്ടലിൽ, ഏഴംകുളത്ത്, ആനാങ്കോട്ട്, തോപ്പിലയ്യത്ത്,മങ്ങാട്,തേക്കുംവിള,ആറുവിലമല,താഴച്ചേരിൽ,അരുവിക്കര (A2)പടിഞ്ഞാറേവിളയിൽ (a2a) ഉമ്മൂമ്മൻതരകൻ മറുദായത്ത് A3 വലിയ വീട് ചാത്തന്നൂർ '''തലമുറ(23)ഏ.ഡി 919 കണികുടിയ്ക്കൽ(കണിയോടിയ്ക്കൽ'''''' (1)മാത്തൻ ഇറമ്പിൽ കിഴക്കമ്പലം ഇരപ്പൻപാറ (1a) ആരക്കുഴ വടക്കൻപറമ്പേൽ പാലാ: പൂനാട്ട് ശാഖകൾ നടുക്കര: ചെറുപറമ്പിൽ, '''തലമുറ(24)''''''ഏ.ഡി 1000: കാനാച്ചേരിൽ പുളിങ്കുന്ന്''' '''തലമുറ(25)''''''ഏ.ഡി 1174:നടയിൽ,കൂത്താട്ടുകുളം (1)പത്രോസ് കല്ലുവെട്ടാംകുഴി കൊരട്ടി (1a)കൊച്ചുപറമ്പിൽ വൈക്കം (25a)പെരുമ്പനാനി ഇട്ടി ഐപ്പ് വഴിത്തല,മൂലശ്ശേരിൽ,കാര്യേട്ടുങ്കര,പടിഞ്ഞാറേക്കൂറ്റ്,പട്ടാംകുളത്ത്,നെല്ലുവേലീൽ,പുതിയകുന്നേൽ,എലവുങ്കൽ,അറയിൽ,പാറത്തട്ടാൽ,പരക്കുന്നേൽ,തയ്യിൽ,വട്ടവ്ലാവിൽ,ഐക്കുനാലിൽ,കൊടിയംമാനാൽ,മൂന്നാംവേലിൽ,മുളഞ്ഞനാനി,വാഴയിൽ '''തലമുറ(26)''''''ഏ.ഡി 1174: ഔസേപ്പ് തരകൻ പള്ളിവാതുക്കൽ തുമ്പമണ്ണ്.''' d2)പനന്തോട്ടത്തിൽ കീഴ്‌വായ്‌പൂര്, (d3)എഡി 1793രാമനയ്യത്ത് മാവേലിക്കര '''തലമുറ(26)''''''ഏ.ഡി 1200: തന്നിക്കാപ്പുഴ''' ഉപശാഖകൾ: നെടുമറ്റം,ഔത മേത്തിരേട്ട്,ദേവസ്യ കണ്ണംകുളം, മത്തായി വലിയകുളത്തിൽ,തേമ്മാങ്കുഴി, ആറുതൊട്ടിയിൽ, മുക്കൂട്ടുതറ, 2 എഡി 1500 ഇട്ടി ഐപ്പ് ആലപ്പാട്ട് കുറവിലങ്ങാട്,തൃക്കളത്തൂർ, ഉടുമ്പന്നൂർ, കുറുപ്പംപടി, പുളിയായിൽ, കൊച്ചുവയലിൽ,പള്ളിയമ്പിൽ,പേരിയോർമറ്റം,കോൂട്ടൂർവടക്കേതിൽ,പൈങ്ങോട്ട്,വടക്കേമുറി,പാത്തിക്കൽ, മങ്ങാട്ടിൽ,തുണ്ടിയിൽ, പല്ലാട്ട്, അരീപ്പറമ്പിൽ,കാവുകാട്ട്, 3.കട്ടക്കയം പുത്തൻപുരയ്ക്കൽ കുടുംബയോഗം പൊൻകുന്നം, 4.എഡി 1170 വെട്ടിക്കുന്നേൽ മണർകാട്, കൊച്ചുപുര,കീരങ്കേരി, തെക്കേക്കര,കാക്കശ്ശേരി,ചാരം കുളങ്ങര,പാറയിൽ,പുല്ലങ്കണ്ണാപ്പറമ്പിൽ,കുമാരമംഗലത്ത്, കിഴക്കേക്കണ്ടനാട്ടിൽ,ആനിത്തോട്ടത്തിൽ,കീരങ്കേരിപ്പറമ്പിൽ,വാരുതുണ്ടത്തിൽ,മലയിൽ,തട്ടാക്കുളങ്ങര,തലമടയിൽ, തെക്കേചെരുവിൽ, കിഴക്കേചെരുവിൽ. 5.എഡി 1745 പുന്നത്തുറ.കല്ലുക്കുളങ്ങര കുടുംബയോഗം ചിറക്കടവ്, ഉപശാഖകൾ: എഡി 1783 ഔസേപ്പ് കുറിച്ചിത്താനം. പാലമറ്റം,അരണക്കണ്ടത്തിൽ, തുണ്ടത്തിൽ,മണിക്കൊമ്പേൽ,തൊഴുത്തുങ്കൽ,വെട്ടുവഴിയിൽ,മുളങ്ങാട്ടിൽ,ചായംപ്ലാക്കിൽ,മിടാവള്ളിൽ,വാഴ്ചയിൽ,വെട്ടുകല്ലാംകുഴിഎരുമേലി,തെക്കുംചേരിൽ,ചേർകുഴിയിൽ,കണിച്ചുകുളം,നെടുമ്പിള്ളിൽ,ചിറ്റക്കാട്ട്, പുത്തൻപുര,കുമ്പുളുങ്കൽ,കൂനങ്കിൽ, കുറിച്ചിത്താനം ശാഖാ കുടുംബയോഗം,7.കിഴക്കേക്കുറ്റ് കുടുംബയോഗം മോനിപ്പള്ളി, 9.എഡി 1665 അമ്പലക്കടവ് കുടുംബയോഗംകുറിച്ചി, 11പുളിയായിൽകുടുംബയോഗം അരീപ്പറമ്പ്,12കുമ്പന്താനത്തു കുടുംബയോഗം തലവടി,13.1630 വടശ്ശേരി പുതുപ്പള്ളി,14 1655 പാലാക്കുന്നേൽ മാമ്മൂട്,15 പാണ്ടിരിക്കൽ കുടുംബയോഗം മുണ്ടിയപ്പള്ളി,16 ചെമ്പോട്ടിക്കൽ കുടുംബയോഗം വലവൂർ,17 എഡി 900 പനന്തോട്ടം കുടുംബയോഗം കോട്ടാങ്ങൽ,17 പന്തളം ശാഖാകുടുംബയോഗം, 18 ഇടനാട് ശാഖാകുടുംബയോഗം, 19,ഏ.ഡി 1800 ഊഴിയാമന്നം പനയമ്പാല-മല്ലപ്പള്ളി, , 21 കൊല്ലമ്പറമ്പ് കണ്ണമ്പള്ളി കുടുംബയോഗം കുറുമ്പനാടം, 22 പുളിക്കലാത്തു കുടുംബയോഗം മറ്റക്കര,23 വെട്ടിക്കുന്നേൽ കുടുംബയോഗം മണർകാട്, 24 പുത്തൂർ കുടുംബയോഗം പെരുവ, 25 തയ്യിടയിൽ കുടുംബയോഗം പാമ്പാടി,26 കിഴക്കേൽ കുടുംബയോഗം മുത്തോലപുരം,27.അമരക്കാട് കുടുംബയോഗം അമയന്നൂർ, 28 പറമ്പിൽ കുടുംബയോഗം മുട്ടുചിറ, 29 താഴമൺ കുടുംബയോഗം അയിരൂർ,30 മണലോടി കുടുംബയോഗം നസ്രത്തുഹിൽ, 32 പാലത്ര കുടുംബയോഗം ആലപ്പുഴ, 33കളത്തുകുളങ്ങര കുടുംബയോഗം ഇലഞ്ഞി,34 മുക്കാടൻ കുടുംബയോഗം ചങ്ങനാശ്ശേരി,35 തുണ്ടിപ്പറമ്പിൽ കുടുംബയോഗം കുടമാളൂർ, 36 പാറാങ്കൽ കുടുംബയോഗം കുന്നന്താനം,37 പാറയിൽ മാപ്പിള കുടുംബയോഗം അയ്മനം, 38പന്തലുമാക്കീൽ - കമുകുംപിള്ളിൽ കുടുംബയോഗം,39 കുന്നുംപുറത്ത് കുടുംബയോഗം കല്ലൂപ്പാറ, 40 കട്ടക്കയം കുടുംബയോഗം, പാലാ,ചക്കാമ്പുഴ, 42 പൊട്ടനാട്ട് കുടുംബയോഗം കളത്തൂർ,44 കീരങ്കരി കുടുംബയോഗം ആർപ്പൂക്കര, 45 വട്ടമറ്റം കുടുംബയോഗം ചേർപ്പുങ്കൽ,46 വടക്കേടത്തു കുടുംബയോഗം ഓമല്ലൂർ, 47 ഏ.ഡി 1650 ഇയ്യോബ് പാലാക്കുന്നത്ത് താഴമൺ (47a)കട്ടക്കയം 48 വടക്കേടത്തു കുടുംബയോഗം തുമ്പമൺ,49വേങ്ങശ്ശേരി കുടുംബയോഗം ചീരഞ്ചിറ, 50വെള്ളാട്ടേത്ത് കുഴിയംമണ്ണിൽ കുടുംബയോഗം വയലത്തല, 51വലിയവീട്ടിൽ കുടുംബയോഗം മാവേലിക്കര,52തുമ്പമൺ പള്ളിവാതുക്കൽ കുടുംബയോഗം മണിമല,53ആഞ്ഞിലിമൂട്ടിൽ കുടുംബയോഗം പള്ളിപ്പാട്, 54പൂനാട്ട് കുടുംബയോഗം മൂവാറ്റുപുഴ, 55വല്യചാങ്ങവീട്ടിൽ കുടുംബയോഗം തട്ടയിൽ,56ആലാമ്പള്ളിൽ കുംടുംബയോഗം പാമ്പാടി,57പതാലിൽ കുടുംബയോഗം മൈലപ്ര, 58പള്ളിവാതുക്കൽ കുടുംബയോഗം തുമ്പമൺ,59കുഴിവേലി കുടുംബയോഗം മുട്ടുചിറ, 60കാട്ടുത്തയ്യിൽ കുടുംബയോഗം വാഴൂർ,61ചാമത്തിൽ കുടുംബയോഗം ചെങ്ങരൂർ,62ഐക്കരമേപ്രത്തു കുടുംബയോഗം മല്ലപ്പള്ളി, 63പള്ളിപ്പുറം കുടുംബയോഗം മരങ്ങാട്ടുപിള്ളി,64ചാലയ്ക്കൽ കുടുംബയോഗം ഇത്തിത്താനം, 68,1750 എസ്തപ്പാനോസ് തര്യൻ പതാലിൽ നെടുംകുന്നം, 691770 തോമാ പായിക്കാട് കാനം, 71രാമനയ്യത്ത് കുടുംബയോഗം ചെറുകോൽ, 73മണ്ണനാൽ കുടുംബയോഗംളാക്കാട്ടൂർ, 74പവ്വോത്തിക്കുന്നേൽ പാലയ്ക്കാമണ്ണിൽ മല്ലപ്പള്ളി, 75എഡി 1590 കണ്ണാമ്പടം, പുന്നയ്ക്കാപ്പള്ളിൽ,കൊല്ലപ്പള്ളിൽ അതിരമ്പുഴ, 77താന്നിമൂട്ടിൽ കുടുംബയോഗം വളഞ്ഞവട്ടം, 79പാലമറ്റത്ത് ഫാമിലി ട്രസ്റ്റ് കുടുംബയോഗം എളവൂർ,80കുരമറ്റം കുടുംബയോഗം തോട്ടയ്ക്കാട്, 81കാവാലം കുടുംബയോഗം ചങ്ങനാശ്ശേരി,82മമ്മരപ്പള്ളിൽ കുടുംബയോഗം കുറിയന്നൂർ, 83പാലമറ്റം കുടുംബയോഗം കോതമംഗലം,84തച്ചക്കാലിൽ കുടുംബയോഗം തുരുത്തിക്കാട്, 85വടക്കുംതല കുടുംബയോഗം കവുങ്ങുംപ്രയാർ,86പുത്തുപ്പള്ളിൽ കുടുംബയോഗം നിരണം, 87നടയ്ക്കൽ കുടുംബയോഗം മുട്ടുചിറ, 88സ്രാമ്പിക്കൽ കുടുംബയോഗം മുട്ടാർ, 89കരിങ്ങണാമറ്റം കുടുംബയോഗം പാമ്പാടി,90മാടപ്പുരയ്ക്കൽ കുടുംബയോഗം തായങ്കരി, 91കാണികാട് മേപ്പുറം നാരകത്തറ കുടുംബയോഗം ചമ്പക്കുളം, 92പിട്ടാപ്പിള്ളിൽ കുടുംബയോഗം മൂവാറ്റുപുഴ,93ചാവറ കുടുംബയോഗം ആർപ്പൂക്കര,94കാവിലെവീട്ടിൽ കുടുംബയോഗം തിരുവല്ല, 95മേച്ചേരിക്കുന്നേൽ കുടുംബയോഗം വെമ്പള്ളി,96താഴത്തേടത്ത് മത്തായിൽ കുടുംബയോഗം നാട്ടകം, 97വലിയമുണ്ടാക്കൽ കുടുംബയോഗം പുതുപ്പള്ളി,98കൊന്നയിൽ കുടുംബയോഗം ആയൂർ, 99ഈഴക്കുന്നേൽ കുടുംബയോഗം കോട്ടാങ്ങൽ,101കല്ലോലിൽ കുടുംബയോഗം ഇലയ്ക്കാട്, കുറവിലങ്ങാട്, 102മലയിൽ പടിഞ്ഞാറ്റേതിൽ കുടുംബയോഗം ചന്ദനപ്പള്ളി, 103തോട്ടുങ്കൽ കുടുംബയോഗം ആലപ്പുഴ,104കോട്ടയിൽ കുടുംബയോഗം മേൽപാടം, 105വടക്കേൽ കുടുംബയോഗം തൃക്കൊടിത്താനം ചങ്ങനാശ്ശേരി, 106കണിച്ചേരിൽ കുടുംബയോഗം നിരണം,107പാറക്കടവിൽ കുടുംബയോഗം കവിയൂർ, 108കളത്തൂർ കുടുംബയോഗം മണിമല, 109കുളപ്രത്താഴെ നെച്ചിക്കാട്ടിൽ കുടുംബയോഗം, ചേർപ്പുങ്കൽ, 110പറാട്ട് കുടുംബയോഗം കുറ്റൂർ, 111കയ്യാലകം കുടുംബയോഗം ഇത്തിത്താനം,112പൂവത്തൂർ കുടുംബയോഗം ചെങ്ങന്നൂർ,113മതിലുങ്കൽ കുടുംബയോഗം തിരുവല്ല, 114ഏഴുപറയിൽ കുടുംബയോഗം കോട്ടയം, 115കളിംകൂട്ടിൽ കുടുംബയോഗം വെള്ളൂർ, 116അറവാക്കൽ കുടുംബയോഗം തൃക്കൊടിത്താനം,117കോടിയാപുരയിടം കുടുംബയോഗം മല്ലപ്പള്ളി, 118ചിറയിൽ കുടുംബയോഗം വളമംഗലംതുറവൂർ, 119ഒഴക്കനാട്ട് കൂനാംപുറം കുടുംബയോഗം കാഞ്ഞിരത്താനം, 120പാലക്കുഴിയിൽ കുടുംബയോഗം വാകത്താനം, 121കുഴിനാപ്പുറത്ത് കുടുംബയോഗം ഓമല്ലൂർ,122കടപ്പിലാരിൽ കുടുംബയോഗം നിരണം, 123പയ്യമ്പള്ളിൽ കുടുംബയോഗം മല്ലപ്പള്ളി, 125നാഴൂരിമറ്റം കുടുംബയോഗം സൗത്ത് പാമ്പാടി,126,തോണ്ടലിൽ കുടുംബയോഗം അടൂർ, ==(൫)കടപ്പൂര്/കടൈപ്പൂര് അഞ്ചു വീടര് :== എഡി 1300 ന് മുമ്പ് മലയാള ദേശത്തെ സംസാരഭാഷയായിരുന്ന ശെന്തമിഴ്/പഴന്തമിഴ് ഭാഷ പ്രകാരം കടപ്പൂര് ദേശം കടൈപ്പൂര് എന്നാണറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്.ബിസി 300 ൽ കടൈപ്പൂര്,കടൈതുരുത്ത്, ദേശങ്ങൾ '''കടൈത്താനം''' എന്ന പേരിലാണ് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. പുരാതന കാലത്തെ വിശാല കടൈപ്പൂര് ദേശത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറേ അറ്റത്തുണ്ടായിരുന്ന കടൈതുരുത്താണ് പിൽക്കാലത്ത് കടുത്തുരുത്തിയായി മാറിയത്. കടൈ അഥവാ കട എന്ന വാക്കിന്റെ അർത്ഥം കച്ചവട കേന്ദ്രം എന്നാണ്. ബിസി 700 ൽ അസീറിയൻ ആക്രമണം മൂലം ചിതറിപ്പോയ യഹൂദ ഗോത്രങ്ങളിലെ ഏതാനുമാണ് കടപ്പൂര് അടിസ്ഥാന കുടുംബങ്ങൾ എന്നാണ് ഡി എൻ ഐ ഫലങ്ങൾ. ബിസി 587 ൽ അഖണ്ഡ ഭാരതപ്രദേശമായിരുന്ന പഷ്ത്തൂൺ മേഖലയിൽ നിന്നും ഇവിടെയെത്തിയ അവർ, കടൈയ്ക്കൻമാർ(കച്ചവടക്കാർ) എന്നറിയപ്പെടുകയും, വാസസ്ഥലം എന്നർത്ഥമുള്ള പുരം അഥവാ പൂര് ഉൾപ്പെട്ട കടൈയ്ക്കൻമാരുടെ വാസസ്ഥലം എന്ന അർത്ഥത്തിൽ ഈ കുടുംബങ്ങളുടെ വാസസ്ഥലമായിരുന്ന ഇടത്തിന്/ദേശത്തിന് കടൈപ്പൂര് എന്ന പേരുണ്ടാകുകയും ചെയ്തു. ചൂർണ്ണിപുറൈയ്ക്കും,ഇളംപുറൈ/വടുതലൈപുറൈയ്ക്കും മദ്ധ്യേ ഉണ്ടായിരുന്ന മലൈയംകരൈ(കാൽകരൈ) നാട് ഭരിച്ചിരുന്ന വൈഷ്ണവ ബ്രാഹ്മണ വംശജനായ മലൈയംകരൈ (മാളിയംകര) രാജാവിന്റെ മരുമകനും ജറുസലേം, ഗലീലി, നിനവേ, ഈജിപ്ത്, എഡെസ്സ, നിസ്സീബീസ്,പാർത്തിയ(തക്ഷശില) എന്നീ ദേശങ്ങളിലേക്ക് കച്ചവട ബന്ധം പുലർത്തിയിരുന്ന ആളും, മാർ തോമ്മാ വിശുദ്ധനെ തെക്കേ ഇന്ത്യയിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്ന ആളുമായ ഹബാൻ (അബ്ബാൻ) കടപ്പൂര് കുടുംബക്കാരനായിരുന്നു. ഹബാൻ്റെ മകനായ ശിമയോനെ മാർ തോമ്മാ വിശുദ്ധൻ പൗരോഹിത്യ പദവി നൽകി പ്രധാന ശിഷ്യരിൽ ഒരാളായി തിരഞ്ഞെടുക്കുകയും, ശിമയോൻ കത്തൈനാരെ പ്രധാന ആചാര്യർ/അർക്കാദിയോക്കൻ എന്നർത്ഥമുള്ള മഹാ ചേരൈ എന്ന സ്ഥാനം നൽകുകയും ചെയ്തു. മാർ തോമ്മാ വിശുദ്ധനിൽ നിന്നും ദിവ്യസ്നാനം സ്വീകരിച്ച് ക്രിസ്തു മതവിശ്വാസിയാകുവാൻ സന്നദ്ധതയുണ്ടായിരുന്ന 40 യഹൂദ ജനങ്ങളിൽ പ്രധാന വ്യക്തികൾ കടപ്പൂര് കുടുംബക്കാരായിരുന്നു. മഹാ ചേരൈ പദവിയുണ്ടായിരുന്ന ശിമയോൻ കത്തൈനാരുടെ/റമ്പാൻ്റെ പിൻമുറക്കാർ പിൽക്കാലത്ത് മഹാ ചേരൈ എന്ന വാക്ക് പിൽക്കാലത്ത് ലോപിച്ച് മാചേരൈ എന്നും പിന്നീട് മാച്ചേരിൽ എന്നറിയപ്പെടുകയും, AD 1300 ൽ മലയാള ഭാഷയുടെ രൂപീകരണത്തോടെ മഞ്ചേരിൽ എന്നറിയപ്പെടുകയും ചെയ്തു. പമ്പയാർ മുതൽ ചൂർണ്ണി നദി (പെരിയാർ) വരെ ദേശവ്യാപ്തിയുണ്ടായിരുന്ന തൃപ്പാലേശ്വരം/തിരുപാലൈചേരം(വെൺപാലൈനാട്) എന്ന നാട്ടുരാജ്യത്തിൻ്റെ ഭാഗമായിരുന്നു കടൈപ്പൂര് ദേശം. വളരെയേറെ ഡോൾമെൻ യഹൂദ കല്ലറകൾ ഇവിടങ്ങളിൽ ഉണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും ആധൂനിക കാലത്ത് എല്ലാം നശിപ്പിക്കപ്പെട്ടു. വലിയവീട്ടിൽ ഉണ്ണീട്ടൻ കത്തനാരുടെ കൈയ്യെഴുത്ത് പുസ്തകം കടപ്പൂര് കുറവിലങ്ങാട് ചരിത്രപുസ്തകം 1960 വരെ കുറവിലങ്ങാട് പള്ളിയിൽ ഉണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും അവ എങ്ങനെയോ, നഷ്ടപ്പെട്ടതിനാൽ കടപ്പൂര് കുടംബങ്ങളുടെ പൂർണ്ണ വിവരങ്ങൾ ലഭ്യമല്ല. ==കടപ്പൂര് വലിയവീട്== (പുരാതന തമിഴ് ഉച്ചാരണം= പെരിയവീട്.ഹീബ്രൂവിൽ വലിയ എന്നതിൻ്റെ അർത്ഥം ഉറപ്പിക്കപ്പെടുക എന്നതാണ്.) ബി.സി 700 ൽ അസീറിയൻ ആക്രമണം മൂലം ചിതറിപ്പോയ ഇസ്രയേൽ ഗോത്രങ്ങളിലൊന്നായ ശിമെയോൻ ഗോത്ര വംശക്കാർ ബി.സി 578 ൽ കടൈത്താനം കരയിൽ വന്ന് താമസമുറപ്പിച്ചു. വലിയ അഥവാ ഉറപ്പുള്ള/അടിസ്ഥാനമുള്ള വീട്ടുകാർ എന്ന അർത്ഥത്തിൽ വലിയവീട്ടുകാർ എന്നറിയപ്പെട്ടു. കടപ്പൂര് വലിയവീട്ടിൽ തറവാട് കുടുംബങ്ങൾ: (1)വലിയവീട്ടിൽ തറവാട്ട് ശാഖകൾ:-കടപ്പൂര്," (1a)ഈഴപ്പടം, (1b)പുതുക്കുഴി, (1c)വെൺപറമ്പ് (1d)പുന്നക്കാപടവ്, (1e)വാട്ടപ്പള്ളി(1f)അമ്പലത്തൂരുത്തൽ (1g)പുല്ലംപ്ലാവിൽ, (1h)കുറുപ്പന്തേട്ട്, (1j)തിരികയിൽ, (1k)കുഴികണ്ണിൽ, (1L)വരിക്കപ്ളാന്തടം, (1m)നീറന്താനം, '''(2)(BC 200) വലിയവീട്ടിൽ കൊല്ലം''' '''(3)(BC 100)വലിയവീട്ടിൽ ചായൽ(നിലയ്ക്കൽ)''' '''(4) (AD100)വലിയവീട്ടിൽ കൊച്ചി ''' '''(5)(AD200)വലിയവീട്ടിൽ മുചിറൈക്കോട്(കൊടുങ്ങല്ലൂർ)''' (5a)AD300 (5b)AD400 മേലത്ത് (5c)AD600 വലിയവീട്ടിൽ/ വലിയങ്കൽ/വള്ളിയങ്കൽ,കോട്ടക്കാവ്-N.പറവൂർ. (5b5)AD1300 പുത്തനങ്ങാടി ഞാറക്കൽ,(5b5a)AD1400 പുത്തനങ്ങാടി വൈക്കം. (5b6)AD1400 വൈപ്പുശ്ശേരി, ഓച്ചുന്തുരുത്ത്. (5b6e)AD1600 മന്ത്രിക്കൽ,വട്ടവനാൽ, കുറവിലങ്ങാട് (5b6g)AD1700 തെരുവിൽപറമ്പിൽ. (5b8)AD1600 വള്ളിയങ്കൽ,മാറിക (5b610)മാറാട്ടുകളം,ചങ്ങനാശ്ശേരി (5c)AD 850 വിതയത്തിൽ, (5d)AD 1300 ചൂണ്ടൽ, '''(6) മൂന്നു പീടികയ്ക്കൽ,ചേർപ്പുങ്കൽAD 500''' (3a) കളപ്പുരയ്ക്കൽ, ചേർപ്പുങ്കൽ, പാലാ,രാമപുരം, കുറവിലങ്ങാട്,തുമ്പയിൽ, പള്ളിപ്പുറം, നടുവിലേക്കൂറ്റ്, കുറവിലങ്ങാട്, ഇടത്തട്ടേൽ കല്ലൂർക്കാട് (3b) പുതുക്കുന്നത്ത് കടുത്തുരുത്തി,കോതമംഗലം, (3c)പൈനാടത്ത് അങ്കമാലി, (3d) മൂന്നു പീടികയ്ക്കൽ കളത്തൂര്,മുട്ടുച്ചിറ-മലബാർ, (3b) മൂന്നു പീടികയ്ക്കൽ പാലാ എഡി 1600, നെടിയശാല എഡി 1700 ,(3d3a)കൊളമ്പേൽ/പുലക്കുടി, (3e) കോക്കാട്ട് പിണ്ണാക്കനാട്, മൂക്കന്നൂർ, '''(7)AD 700കദളിക്കാട്ടിൽ,ആരക്കുഴ''' 42 ൽ അധികം കത്തൈനാർമാരുടെ കുഴിമാടത്തറകളുണ്ടായിരുന്ന ഒരു പ്രധാന പുരയിടമായിരുന്നു കടപ്പൂര് പെരിയവീട് പുരയിടം. 15-16 നൂറ്റാണ്ടുകളുടെ മധ്യത്തിൽ ജീവിച്ചിരുന്ന ഇട്ടിട്ടൻ കത്തനാരും 17-18 നൂറ്റാണ്ടുകളുടെ മധ്യത്തിൽ ജീവിച്ചിരുന്ന ഉണ്ണീട്ടൻ കത്തനാരും കടപ്പൂര് പെരിയവീട് അംഗങ്ങൾ ആയിരുന്നു. ==കത്തേടത്ത്== (പുരാതന ഉച്ചാരണം= കത്തേടം) കടപ്പൂര് ശിമയോൻ കത്തൈനാരെ അടക്കം ചെയ്ത കല്ലറയ്ക്ക് സമീപത്തേക്ക് (കത്തൻ്റെ ഇടത്തേക്ക്) മാറി താമസിച്ച കുടുംബക്കാർ കത്തേടത്തുകാര് എന്നറിയപ്പെട്ടു. (1)അച്ചൻമാക്കിൽ, (2)പന്തനാഴിയേൽ, (3) വയലാകുഞ്ഞാനായിൽ (4)വരകുകാലായിൽ, (5)ചാമക്കാലായിൽ, (6)ഉപ്പിടികുന്നേൽ, (7)പുത്തൻപുരയ്ക്കൽ (8)കറുത്തേടത്തു അടൂർ,മാവേലിക്കര,കിഴക്കമ്പലം, അങ്കമാലി, തൃശ്ശൂര്. (9)പനയ്ക്കൽ കുന്നംകുളം ==മഞ്ചേരിൽ:== കട Kada כדה ഭാഷ:ഹീബ്രു അർത്ഥം: ചരിത്ര പശ്ചാത്തലമുള്ള ഒരു ഹീബ്രു പേരാണ് കട. "ശുദ്ധിയുള്ള" അല്ലെങ്കിൽ "നിഷ്കളങ്ക" എന്നാണ് ഇതിനർത്ഥം. ഇത് വിശുദ്ധിയും ധാർമ്മിക നന്മയും നിറഞ്ഞ ഒരു ജീവിതത്തിനായുള്ള പ്രതീക്ഷയെ പ്രതീകപ്പെടുത്തുന്നു. കട നീതിമാനും സദ്‌ഗുണപൂർണ്ണവുമായ ജീവിതം നയിക്കേണ്ടതിന്റെ പ്രാധാന്യത്തെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു. ധാർമ്മിക തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ നടത്താനും മറ്റുള്ളവർക്ക് ഒരു മാതൃകയാകാനുമുള്ള പ്രതീക്ഷയും ഇത് വഹിക്കുന്നു. നന്മയ്ക്കും സത്യസന്ധതയ്ക്കും വേണ്ടി പരിശ്രമിക്കാൻ എല്ലാവരെയും ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്ന, തലമുറകളിലൂടെ കൈമാറ്റം ചെയ്യപ്പെട്ട ഒരു കാലാതീതമായ പേരാണ് കട.കൂടാതെ, തമിഴിൽ കടൈ എന്നത് കച്ചവട കേന്ദ്രം എന്നും,കവാടം എന്നും അർത്ഥമുണ്ട്. ആദിമ കാലത്തെ കടൈപ്പൂര് എന്ന വീട്ടുപേര് മാർ തോമ്മാ വിശുദ്ധൻ്റെ ശിഷ്യ ഗണത്തിലെ പ്രധാന ആചാര്യാർ(മാചേരൈ) സ്ഥാനം കിട്ടിയ ശേഷം മാചേരൈ എന്ന വീട്ടുപേരിലേക്ക് പരിവർത്തനം ചെയ്തതാവാം എന്ന് കരുതുന്നു. (പുരാതന ഉച്ചാരണം= മാച്ചേരിൽ.തമിഴിൽ மகா சேராய் മഹാ ചേരൈ എന്ന വാക്കിൻ്റെ അർത്ഥം പ്രധാന ആചാര്യാർ എന്നാണ്. മഹാ ചേരൈ എന്ന വാക്ക് പിൽക്കാലത്ത് ലോപിച്ച് മാചേരൈ അഥവാ മാച്ചേരി എന്നായത്.റമ്പാൻ പാട്ടിൽ മാർ തോമ്മാ വിശുദ്ധൻ്റെ ശിഷ്യരായ കടപ്പൂര് ശിമയോൻ കത്തൈനാരെയും, കലിംഗ കേപ്പാ മെത്രാനേയും രണ്ടായി പറഞ്ഞിരിക്കുന്നതിനാൽ യഹൂദ വംശ പാരമ്പര്യ കുടുംബങ്ങളായ 5 വീട്ടിൽ നിന്നും ഒരു മഹാചേരൈ അഥവാ അർക്കാദിയാക്കോനെയും, ബ്രാഹ്മണ വംശ പാരമ്പര്യ കുടുംബങ്ങളായ 5 വീട്ടിൽ നിന്നും ഒരു മൂപ്പൈൻ കത്തൈനാരെയും നിയോഗിച്ചു എന്ന് നിരൂപിക്കുകയേ തരമുള്ളൂ, ബി.സി 700 ൽ അസീറിയൻ ആക്രമണം മൂലം ചിതറിപ്പോയ ഇസ്രയേൽ ഗോത്രങ്ങളിലൊന്നായ എഫ്രായിം ഗോത്ര വംശക്കാർ ബി.സി 578 ൽ കടൈപ്പൂര് കരയിൽ വന്ന് താമസമുറപ്പിച്ചു. BC 400 ൽ വരെ മധുര ഭരിച്ചിരുന്ന പാണ്ഡ്യ രാജകുടുബത്തിൽ BC 400 ഓടെ ദത്ത് മാർഗ്ഗേണ ഒരാൾ പോകുകയും ദ്രാവിഡ ആചാര രീതികൾ പിന്തുടരുകയും ചെയ്തു. അവരുടെ പിൻമുറക്കാർ ഏ.ഡി 800 ൽ ഹിന്ദു സംസ്കൃതിയിലേക്ക് പരിവർത്തനം ചെയ്യുകയും, ഇടത്തിൽ എന്ന വീട്ടുപേരിൽ അറിയപ്പെടുകയും വിവിധ നാട്ടുരാജ്യങ്ങളിൽ ഭരണം നടത്തിവരികയും ചെയ്തുവന്നു. എഡി 161 കാലത്തോടെ അധികാരമേറ്റ റോമൻ ചക്രവർത്തി മാർക്കസ് ഔറേലിയസ് അന്റോണിനസ് 161-180 തങ്ങളുടെ വ്യവഹാര രാജ്യങ്ങളിൽ ഉള്ള ക്രിസ്ത്യാനികളെ കൊന്നൊടുക്കാൻ തീരുമാനിച്ചതിൻ പ്രകാരം എഡി 169 ൽ കൊടുങ്ങല്ലൂരിലുണ്ടായിരുന്ന റോമൻ സൈനിക ക്യാമ്പിൽ നിന്ന് സൈനികരുടെ ആക്രമണം മൂലം മൂപ്പൻ കത്തൈനാരും, മറ്റു കത്തൈൻമാരും കൊല്ലപ്പെടുകയും ചെയ്തതോടെ കലിംഗ, കാളിയൻകാവ്,പാലമറ്റം,ചന്ദ്രപുരി, വലിയവീട്ടിൽ കൊടുങ്ങല്ലൂർ ശാഖ, കടപ്പൂര് കൊടുങ്ങല്ലൂർ ശാഖ എന്നീ കുടുംബക്കാർ അങ്കമാലിയിലേക്ക് താമസം മാറ്റുകയും,15 വർഷ ശേഷം അങ്കമാലിയിലേക്കും ആക്രമണങ്ങൾ ഉണ്ടായതോടെ ജലവാഹനങ്ങൾ എത്താത്ത ദൂരസ്ഥലവും കടപ്പൂര് തറവാട്ടിടവുമായ കടപ്പൂര് - കുറവിലങ്ങാട് ദേശത്തേക്ക് അവരെ തിരഞ്ഞു പിടിപ്പാതിരിപ്പാൻ അവരുടെ പേരും, ഗോത്രനാമവും മാറ്റി പറയുകയും ചെയ്ത് താമസിച്ചു വന്നു. (1)വലിയവീട്ടിൽ (കൊടുങ്ങല്ലൂർ ശാഖ)എന്നത് വലിയാങ്കൽ/വള്ളിയാങ്കൽ,(2)കലിംഗ എന്നത് കല്ലിങ്കൽ,(3)കാളിയൻകാവ് എന്നത് കാളിയാങ്കൽ,(4)കടപ്പൂര് എന്നത് അടപ്പൂര് (പിൽക്കാലത്ത് കുറവിലങ്ങാടിന് തിരികെ പോയി),(5) മാല്യങ്കരയിലെ മാലിയം എന്നത് മാലിയേക്കൽ/മാളിയേക്കൽ,(6)ചന്ദ്രപുരി എന്നത് ശങ്കുരി/ശങ്കരപുരി,(7)പാലമറ്റം എന്നത് പകലോമറ്റം, എന്നീ കുടുംബങ്ങൾ പിന്നീട് ഏ.ഡി 240 ൽ തിരികെ കൊടുങ്ങല്ലൂർ,പറവൂർ, പാലയൂർ ദേശങ്ങളിലേക്ക് പോയി. '''(1)''''''മാച്ചേരിൽ/മഞ്ചേരിൽ തറവാട്ട് എഡി 18:''' (1a)എഡി. 1200 മാച്ചേരിൽ കളത്തൂർ,പാമ്പാടി, (1b) കോരുള ചാക്കോ മഞ്ചേരിൽ ഏ.ഡി 1589 (1b1)മാത്തൻ കോരുള മാഞ്ഞൂരാൻ ഏ.ഡി 1617 (1b2) ചാക്കോ കോരുള മഞ്ചേരിൽ ഏ.ഡി 1622 (1b2a) കോരുള ചാക്കോ മഞ്ഞപ്പിള്ളി ഏ.ഡി 1650 (1b2a1)മാണി കോരുള ഏ.ഡി 1720 (1b2a1A1) കോരുള മാണി ഏ.ഡി 1748 (1b2a1A1a) മാണി കോരുള ഏ.ഡി 1776 (1b2a1A1aA) കോരുള മാണി ഏ.ഡി 1804 x ഏലി തെക്കേവിളായിൽ കളത്തൂര്. (1b2a1A1aAa) മാണി കോരുള ഏ.ഡി 1827 x ഏലി വല്ലടിയിൽ, വയലാ. (1b2a1A1aAa1) വർക്കി മാണി പറമ്പേട്ട് ഏ.ഡി 1915, (1b2a1A1aAa2) മാത്തൻ മാണി പന്നിത്തുരുത്തേൽ ഏ.ഡി 1918, (1b2a1A1aAa3) മാണി മാണി പടികര ഏ.ഡി 1922, (1b2a1A1aAa4) ചാക്കോ മാണി ചാമക്കാലതറപ്പേൽ ഏ.ഡി 1925, (1b2a1A1aAa5) ഉലഹന്നാൻ മാണി മഞ്ഞപ്പള്ളി തറവാട് ഏ.ഡി 1928, (1b2b)ഐപ്പ് ചാക്കോ മഞ്ചേരിൽ തറവാട് ഏ.ഡി 1656 (1b2b1) ചാക്കോ ഐപ്പ് മഞ്ചേരിൽ തറവാട് ഏ.ഡി 1684 അഞ്ചൽപ്പെട്ടി,മുവാറ്റുപുഴ. (1b2b1A) ഐപ്പ് ചാക്കോ മഞ്ചേരിൽ ഏ.ഡി 1712 (1b2b1A1) ചാക്കോ ഐപ്പ് നെടുംപുറത്ത് തോട്ടക്കര, ഏ.ഡി 1740 (1b2b1A2) വർക്കി ഐപ്പ് മഞ്ചേരിൽ കാവന, ഏ.ഡി 1744 (1b2b1B) ചാക്കോ ചാക്കോ മഞ്ചേരിൽ തറവാട് ഏ.ഡി 1717 '''(2)അടപ്പൂര്.എഡി 250:''' (2a)ഏ.ഡി 600:കുന്നേൽ (2a1) ഏ.ഡി 700:മാറാച്ചേരിൽ (2a2)ഏ.ഡി 780:മാത്തൻകുന്നേൽ അതിരമ്പുഴ (2a1a) മണ്ണഞ്ചേരിൽ: ആലപ്പുഴ,അതിരമ്പുഴ, കുന്നുക്കുരുടി, കോതമംഗലം, (2a3)ഏ.ഡി 780:മണ്ണാറുകുന്നേൽ (2a4)എഡി1400 മുളവിനാക്കുന്നേൽ, (2a4a) പാലോട്ട് (2a4b) കടപ്പൂക്കാരൻ കടുത്തുരുത്തി, തൃശ്ശൂർ, (2a4c) കടപ്പൂരാൻ/കടപ്പൂർ പാലാ,കാഞ്ഞാർ, ഇടുക്കി, തോപ്രാംകുടി, അടിമാലി, മലബാർ (2a5)ഏ.ഡി 1640:മണ്ണൂർകുളങ്ങര കുന്നേൽ (2a6)കുടക്കച്ചിറക്കുന്നേൽ എഡി 1700 പാലാ (2a6) എഡി 1720 ഓടെ കുന്നേൽ തറവാട്ടിൽ വർക്കി എന്ന കാരണവർക്ക് ഒരു മകൾ മാത്രമൊഴികെ ബാക്കി എല്ലാമക്കളും മരണപ്പെട്ടതിനാൽ കുന്നേൽ തറവാട്ട് വംശം നിലച്ചുപോയി. *(4) ചെറുവത്തൂർ* പാലയൂര്, കൊടുങ്ങല്ലൂര്, തൃശ്ശൂര്, '''(5)നടുപറമ്പിൽ, പ്രവിത്തനം''' (5a)മറ്റത്തിൽ, ആലുവ, തെക്കേ വാഴക്കുളം, (5b) നടുപറമ്പിൽ പ്രവിത്താനം, മലയിഞ്ചി, ''' (6) കളമ്പുകാട്ടിൽ(ഏ.ഡി900''' (6a) കടപ്പൂര്, കുറവിലങ്ങാട്, മീനച്ചിൽ താലൂക്ക്, വൈക്കം (6b) ആരക്കുഴ ശാഖകൾ, '''(7)പൈനുംമൂട്ടിൽ''' കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി,മാവേലിക്കര, ==പുതുശ്ശേരി:== (പുരാതന ഉച്ചാരണം= പുതുച്ചേരൈ അഥവാ പുതിയ ആചാര്യാർ) ബിസി 1000 മുതൽ നിലനിന്നു പോരുന്ന ദാവീദ് രാജാവിൻറെ സാമ്രാജ്യം ബിസി 957 ആയപ്പോൾ ശിഥിലമായി പോകുകയും, ശേഷം ആ സാമ്രാജ്യം വടക്ക് ഇസ്രയേൽ എന്നും തെക്ക് ജുദായ എന്നും രണ്ടായി പിരിഞ്ഞു. ബിസി 587 കാലഘട്ടത്തിൽ ബാബിലോണിയൻസ് ഈ രാജ്യങ്ങളെ ആക്രമിച്ച് ഒന്നാം ദേവാലയവും നശിപ്പിക്കുകയും, ഒട്ടേറെ, ജൂതജനതയെ കൊലപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു.ശേഷിച്ച ജൂതന്മാർ ബാബിലോണിൽ നിന്നും തിരിച്ചു വരികയും, ഹെസക്കിയ രാജാവിൻറെ നേതൃത്വത്തിൽ ജെറുസലേം ദേവാലയം രണ്ടാമതും പുനർസൃഷ്ടിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. ബിസി 332 നോട് അടുപ്പിച്ച് മഹാനായ അലക്സാണ്ടർ ഇസ്രയേൽ പ്രവിശ്യ പിടിച്ചടക്കി.അലക്സാണ്ടറുടെ മരണത്തെ തുടർന്ന് ഇസ്രായേൽ സാമ്രാജ്യം, ഈജിപ്റ്റിലെ ടോളമി വംശത്തിന്റെ നിയന്ത്രണത്തിലും തുടർന്ന് സിറിയയിലെ സെല്യൂക്കിഡ് സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ കീഴിലുമായി.സെല്യൂക്കിഡ് രാജാക്കന്മാരിലൊരാളായ അന്ത്യോക്കസ് നാലാമൻ എപ്പിഫാനസ് (Antiochus IV Epiphanes)175 മുതൽ 168 വരെ രാജ്യം ഭരിച്ചു. ഇദ്ദേഹത്തിനും ഈജിപ്തുകാരുമായി നിരന്തരം യുദ്ധത്തിലേർപ്പെടേണ്ടിവന്നു (171-168). ഈ യുദ്ധംമൂലം പലസ്തീനും കൊയിലെ-സിറിയയും തിരിച്ചുപിടിക്കാൻ അന്ത്യോക്കസ് IV-ആമന് കഴിഞ്ഞു. അലക്സാൻഡ്രിയ പിടിച്ചെടുക്കാനുള്ള ശ്രമം റോമാക്കാരിടപെട്ട് വിഫലമാക്കി. ജൂതരിൽ ഗ്രീക്കുസംസ്കാരം അടിച്ചേല്പിക്കാൻ ഇദ്ദേഹം തീവ്രയത്നം നടത്തി. ബി.സി.168 -ൽ ജെറുസലേമിൽ അക്ര (Acra) എന്ന കോട്ടത്തളം പണിയുകയും, ഇതുവഴി, കുറേയേറെ യഹൂദരെ സ്വധീനിക്കുകയും,അവർ ഗ്രീക്ക് സംസ്കാരം സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്തു.ഗ്രീക്ക് സംസ്കാരം സ്വീകരിച്ച ഒരുവിഭാഗം ജൂതൻമാരുടെ സഹായത്തോടെ അന്ത്യോക്കസ് ജെറുസലേം പിടിച്ചെടുക്കാൻ ശ്രമിക്കുകയും ജൂതൻമാരുടെ ജൂതമതവിശ്വാസത്തിൽ ഇടപെടാനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ നടത്തുകയും ചെയ്തു. ഇതിനെ യാഥാസ്ഥിതിക ജൂതമത വിശ്വാസത്തിൽ ഉറച്ചു നിന്നവർ എതിർത്തു. ഇതിനെത്തുടർന്നാണ് മക്കാബീസ് പ്രക്ഷോഭം ആരംഭിക്കുന്നത്. ഇസ്രയേലിലെ ഹാസ്മോനിയൻ കുടുംബത്തിൽപ്പെട്ട മക്കാബി എന്ന യൂദാസിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ അവർ സെല്യൂക്കിഡ് സാമ്രാജ്യത്തിനെതിരെ പോരാടാൻ തയ്യാറായി. തുടർന്ന് നടന്ന ഏറ്റുമുട്ടലുകൾക്കൊടുവിൽ അവർ സെല്യൂക്കിഡ് സാമ്രാജ്യത്തെ പരാജയപ്പെടുത്തി. അതോടെ ഹാസ്മോനിയൻ എന്ന പുതിയൊരു രാജവംശത്തിന് തുടക്കമായി.ബി.സി 165 മുതൽ എ.ഡി. 63 വരെ ഹാസ്മോനിയൻ രാജവംശം നിലനിന്നു.ബിസി 63ന്റെ ആരംഭത്തിൽ റോമൻ ഭരണകൂടത്തിലെ ജനറൽ ആയിരുന്ന പോംപി ഇസ്രായേൽ നാടുകൾ പിടിച്ചടക്കി, ഇതിനെ തുടർന്ന് റോമാസാമ്രാജ്യത്തിന് കീഴിൽ ഹേരോദാ രാജാക്കന്മാർ സാമന്ത ഭരണാധികാരികളായി തുടർന്നു വന്നു, എ.ഡി നാലിൽ അവസാന ഹെരോദാ രാജാവിൻ്റെ മരണത്തോട് കൂടി റോമാ റോമാസാമ്രാജ്യം പൂർണമായും ഇസ്രയേലിൻ്റെ ഭരണം ഏറ്റെടുക്കുകയും, തുടർന്ന്, റോമാക്കാരുടെ ബഹുദൈവാരാധനയും ജൂതൻമാരുടെ ഏക ദൈവ ആരാധനയും തമ്മിൽ ഏറ്റുമുട്ടുന്ന സാഹചര്യം രൂപപ്പെടുകയും ചെയ്തു. ഈ കാലഘട്ടത്തിലാണ് യേശുവിന്റെ ജീവിതവും രക്തസാക്ഷിത്വവുമുണ്ടായത്. എ.ഡി. 66-ൽ, യഹൂദയിലെ റോമൻ പ്രൊക്യുറേറ്ററായ ഗെഷ്യസ് ഫ്ലോറസ്, യഹൂദരുടെ വിശുദ്ധ ക്ഷേത്ര ഭണ്ഡാരത്തിൽ നിന്ന് പണം പിടിച്ചെടുത്തപ്പോൾ, കോപാകുലരായ യഹൂദന്മാർ, അക്കാലത്തെ ഏറ്റവും വലിയ റബ്ബിയായ റബ്ബി അകിവയുടെ പിന്തുണയോടെ, ബാർ കൊച്ച്ബ എന്ന ഷിമോൺ ബാർ കൊസിബ, റോമാക്കാർക്കെതിരെ, സ്വാതന്ത്ര്യം വീണ്ടെടുക്കുന്നതിനും ക്ഷേത്രം പുനർനിർമ്മിക്കുന്നതിനുമായി, ഒരു കലാപത്തിന് നേതൃത്വം നൽകിക്കൊണ്ട്, യഹൂദ പോരാളികൾ യെരുശലേമിലേക്ക് ഇരച്ചുകയറി,താമസിയാതെ, പ്രാദേശിക റോമൻ പട്ടാളത്തെ വധിക്കുകയും റോമിൽ നിന്ന് സ്വാതന്ത്ര്യം പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു. കൊടിയ ക്ഷാമവും, പട്ടിണിയും നിറഞ്ഞ രക്തരൂക്ഷിതമായ ആ കലാപം നാല് വർഷം നീണ്ടുനിന്നു, ശേഷം,ഏകദേശം മൂന്നു മാസത്തിനുശേഷം, പിന്നീട് റോമൻ ചക്രവർത്തിയായി തീർന്ന സൈന്യധിപൻ ടൈറ്റസ് ഫ്ളാവിയസ്സിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ 30,000-ത്തിലധികം റോമൻ സൈന്യം പെട്ടെന്ന് നഗരത്തിലേക്ക് അതിക്രമിച്ചു കയറി ജൂതൻമാരുടെ കലാപംഅടിച്ചമർത്തി.ജറുസലേം നഗരവും ദേവാലയവും തകർക്കുകയും ചെയ്തു. ആലയപ്രദേശത്തിൻ്റെ പുറം മതിൽ പൊളിച്ചു.രണ്ടാം ദേവാലയത്തിന്റെ ചുവർ മാത്രമാണ് അവശേഷിച്ചത്. യഹൂദരെ, വൻതോതിൽ രക്തച്ചൊരിച്ചിലോടെ അടിച്ചമർത്തി. പിന്നീട്, റോമൻ സൈന്യം, വ്യക്തമായ കാരണമൊന്നുമില്ലാതെ പിൻവാങ്ങി. യഹൂദ കലാപകാരികൾ സന്തോഷിക്കുകയും ഉടൻ തന്നെ റോമാക്കാരെ, പിന്തുടരുകയും ചെയ്തു. യുദ്ധം ചെയ്യുന്ന കക്ഷികളെ വിട്ടുപോയതോടെ, ക്രിസ്ത്യാനികൾ യെരുശലേമിൽ നിന്ന് യോർദ്ദാൻ നദിക്കപ്പുറമുള്ള മലകളിലേക്ക് പലായനം ചെയ്‌തു. രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടിൽ റോമൻ ചക്രവർത്തി ഹഡ്രിയൻ ജൂതാരാധനക്ക് വിലക്ക് ഏർപ്പെടുത്തിയപ്പോൾ സൈമൺ ബാർകോ ഖ്ബയുടെ നേത്യത്വത്തിൽ ജൂതർ കലാപത്തിനൊരുങ്ങി. അഞ്ചു ലക്ഷത്തോളം ജൂതർക്ക് മരണം സംഭവിച്ചു. ജറുസലേമിൽ നിന്ന് ജൂതർ പുറത്താക്കപ്പെടുകയും മതാരാധന നിരോധിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. അതിനുശേഷം റോമാസാമ്രാജ്യത്തിന്റെ തകർച്ചയോടെ ഇസ്രായേൽ പ്രവിശ്യ ബൈസൻ്റിൻ സാമ്രാജ്യത്തിൻ്റേ കീഴിൽ വരികയും ഏഡി 313 മുതൽ 636 വരെ ഇസ്രയേൽ ബൈസൻ്റിൻ സാമ്രാജ്യത്തിൻ്റേ കീഴിലായിരുന്നു, അതിനുശേഷം മുസ്ലിം സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ഉദയത്തോടെ യഹൂദർ പാലായനം ചെയ്തു. എഡി 70 ൽ ജെറുസലേം ദേവാലയം നശിപ്പിക്കപ്പെട്ടതിനേ തുടർന്ന് എഡി 72 ലോ, എഡി 640 ൽ മുസ്ലിം സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ഉദയത്തോടെയോ കച്ചവടക്കാരായിരുന്ന കടൈപ്പൂര് കുടുംബക്കാർ കൂട്ടിക്കൊണ്ടു വന്ന് കടൈപ്പൂര് ദേശത്ത് പാർപ്പിച്ച പുതിയ ചേരിക്കാരെ പുതുചേരിക്കാർ എന്ന് വിളിക്കപ്പെട്ടു. (1)എഡി1400 നെല്ലാത്തൊട്ടി (2)കീരിത്താനം, (3)കാവുംപറമ്പ്, (4)പുഞ്ചാപറമ്പിൽ (5)ഏറ്റേപള്ളി, (6)കാഞ്ഞിരംതടം, (7)പുളിനിക്കും തടം, (8)മണിയാറടി, (9)മുണ്ടയ്ക്കൽ, (10)നരിക്കുഴി, (11)പാലമറ്റം, (12)കാവുപറമ്പ്, (13)കൊല്ലിത്താനം (14)വലിയപറമ്പിൽ (15)എഡി 700 ലോ മറ്റോ നിലയ്ക്കലിൽ(ചായൽ) മാറി താമസിച്ച പുതുച്ചേരി ശാഖക്കാർ എഡി 1400 ൽ ആലങ്ങാട് വന്ന് താമസിച്ചു. കരിയാറ്റിൽ, പടയാട്ടിൽ, (16)പുതുശ്ശേരി തൊടുപുഴ,കോതമംഗ ലം,കുറുപ്പംപടി,കോലഞ്ചേരി,അങ്കമാലി, പറവൂര്, എറണാകുളം, (17)പുതുശ്ശേരി അതിരമ്പുഴ (18) മുണ്ടയ്ക്കൽ പാല,രാമപുരം, തൊടുപുഴ, കോതമംഗലം, (19)മുണ്ടയ്ക്കൽ തരകൻ കുടുംബം കോതമംഗലം,(20)മുണ്ടയ്ക്കൽ കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി, ഇരിട്ടി, ==ചെമ്പൻകുളം== (പുരാതന ഉച്ചാരണം= ശെമ്മൻ കുലം)ബി.സി 700 ൽ അസീറിയൻ ആക്രമണം മൂലം ചിതറിപ്പോയ ഇസ്രയേൽ ഗോത്രങ്ങളിലൊന്നായ ശിമെയോൻ ഗോത്ര വംശക്കാർ ബി.സി 578 ൽ കടൈപ്പൂര് കരയിൽ വന്ന് താമസമുറപ്പിച്ചു. ശിമെയോൻ ഗോത്ര വംശജരായ കടപ്പൂര് വലിയവീട്ടിൽ നിന്നും ബി.സി 400 ൽ മൈലാപ്പൂര് രാജകുടുംബത്തിലേക്ക് ദത്ത് മാർഗ്ഗേണ ഒരാൾ പോകുകയും പിന്നീട് മാറി താമസിക്കുകയും ചെയ്തു. അവർ ശെമ്മൻ കുലക്കാർ എന്നറിയപ്പെട്ടു.പിൽക്കാലത്ത് അത് ചെമ്പൻകുലമെന്നും അറിയപ്പെട്ടു. കുറവിലങ്ങാട് പള്ളിയുടെ നിർമ്മാണ കാലത്ത് മൈലാപ്പൂരിൽ നിന്നും ചെമ്പൻകുലക്കാരിൽ ക്രിസ്തുമതം സ്വീകരിച്ച ഒരു കൂട്ടർ വന്നു താമസിച്ചു.പിൽക്കാലത്ത്, മലയാളത്തിൽ ഉച്ചാരണ വ്യതിയാനം സംഭവിച്ച് ചെമ്പൻകുളമെന്നും എന്നറിയപ്പെട്ടു. (1)ചെമ്പൻകുളം, (2)വാരിയാമറ്റം (3)പാതിരിമല, (4)വള്ളോമ്പ്ര, (5)അഴകംന്ത്ര (6)വടക്കേൽ, (7)പുതുശ്ശേരി തൊട്ടീൽ ==പിൽക്കാല കുടുംബങ്ങൾ== (1)'''നിധീരിൽ'''AD 1594 നിരണത്തെ പുരാതന കുടുംബമായ "മട്ടയ്ക്കൽ" നിന്ന്, AD 1594 ൽ മണ്ണയ്ക്കനാട് കാഞ്ഞിരക്കാട്ട് മനയിലെ നാരായണൻ നമ്പൂതിരിയുടെ ക്ഷണമനുസരിച്ച് ഇട്ടി (എബ്രഹാം) എന്ന യുവാവും അമ്മയും കുറവിലങ്ങാടിനടുത്ത് മണ്ണക്കനാട്ടേക്ക് വന്നു. ഇട്ടി എന്ന കുട്ടി നിധീരിക്കൽ കുടുംബത്തിന്റെ സ്ഥാപകനായി. നിധീരി,മറ്റുപള്ളി,മറ്റപ്പള്ളി,കൈതമറ്റം,ആര്യപ്പള്ളി,പൈനാപ്പള്ളിൽ,മറുകര,വട്ടംകുഴിത്തടത്തിൽ,തുറയ്ക്കൽ,ഞാറക്കുളം,കല്ലിടുക്കിൽ, എന്നിങ്ങനെ ശാഖകൾ. (2)'''മേനമ്പടം''' AD 1700 വടക്കുംകൂർ രാജഭരണകാലത്തെ ഒരു പ്രമുഖ ഇടപ്രഭുവായിരുന്ന മാമലശ്ശേരി കൈമളുടെ ക്ഷണപ്രകാരം കുറവിലങ്ങാട് വന്ന് താമസിച്ച കുടുംബമാണ് മേനമ്പടം. മൂശാരിപറമ്പിൽ,പൈനപ്പള്ളി, ഇഞ്ചക്കൽ,പറമ്പുതൊട്ടി,വഴുതനപ്പള്ളി,മധുരങ്കൊമ്പ്,കല്ലുവേലി,അപ്പോർമറ്റം, കളങ്കൊമ്പ്, തുകലമ്മാക്കിയിൽ, കടമ്പനാട്ട്, താഴത്തേൽ എന്നിങ്ങനെ ശാഖകൾ. (3)'''കോയിക്കൽ''' AD 1800 കുറവിലങ്ങാട്ടു പള്ളിവീട്ടിൽ ശാഖയായ പുത്തൻപുര കുടുംബത്തിൽ 1800 കാലത്ത് ഗർഭവൈദ്യ ശുശ്രൂഷയിൽ അസാധാരണ പാടവവും, ചിരകാല പരിചയവും ഉണ്ടായിരുന്ന ഒരു വയോധിക ഉണ്ടായിരുന്നു. ചെമ്പകശ്ശേരി രാജകുടുംബത്തിലെ ഒരു കൊച്ചുറാണിയുടെ പ്രസവം സങ്കീർണ്ണമായതിനെ തുടർന്ന്,ആളയ്ക്കുകയും, രാജകുടുംബാംഗങ്ങളുടെ ക്ഷണപ്രകാരം സേവനത്തിനായി കുടമാളൂർക്ക് പോകുകയും, വിസ്മ‌യാവഹമായി പ്രസവശുശ്രൂഷ നടത്തുകയും ചെയ്തതിനാൽ, വൈദ്യവയോധിക, രാജകുടുംബാംഗങ്ങളുടെ ഭക്ത്യാദരങ്ങൾക്കു വിഷയീഭൂതയായി, വൈദ്യവയോധികയുടെ പ്രവത്തന ങ്ങളിൽ ആകൃഷ്‌ടയായി കോവിലകത്തുണ്ടായിരുന്ന ഒരു കുമാരി അവരോടുകൂടി കുറവിലങ്ങാട്ടു പോരുവാൻ അത്യാധികം ആഗ്രഹം പ്രകടിപ്പിച്ചു. കോവിലധികാരികൾ കുമാരിയുടെ ആഗ്രഹസിദ്ധി കൈവരുത്തുവാൻ സന്നദ്ധരാവുകയും ചെയ്തതിനാൽ കുമാരി കുറവിലങ്ങാട്ടു പുത്തൻപുരയ്ക്കൽ വന്നു പാർക്കുകയും, പിൽക്കാലം അമ്മയും മകളും എന്നപോലെ കഴിയുകയും,യഥാകാലം കുമാരിയെ ചക്കളത്തുമ്യാലിൽ കുടുംബാംഗമായ ഒരു യുവാവിനേക്കൊണ്ട് വിവാഹം ചെയ്യിക്കുകയും. അവർക്ക് അധിവസിക്കുവാൻ ഒരു പുരയിടം നൽകുകയും ചെയ്തു.ആ പുരയിടം കോവിക്കൽ പുരയിടം എന്നറിയപ്പെടുകയും,പിൽക്കാലത്ത് കോയിക്കലായി പരിണമിക്കുകയും ചെയ്തു. കോയിക്കൽ, കവളാക്കുന്നേൽ, മൂവാങ്കൽ, വടകനാൽ എന്നിങ്ങനെ ശാഖകൾ. (4)'''തേവലക്കര-കുന്നേൽ''' AD 1700 AD 1700 അനുബന്ധ കാലഘട്ടത്തിൽ അഷ്ടമുടിക്കായലിനടുത്തുള്ള കരുനാഗപ്പള്ളി തേവലക്കരയിൽ നിന്നും താഴമംഗലത്തു മഠത്തിലെ ക്രിസ്‌തുമതം സ്വീകരിച്ച കൃഷ്‌ണൻ നമ്പൂതിരിയുടെയും ലക്ഷമി അന്തർജനത്തിൻ്റെയും സന്താനപരമ്പരയിൽപ്പെട്ട മദ്ധ്യതിരുവിതാംകൂറിലെ പല ഭാഗങ്ങളിൽ സഞ്ചാര ഭിഷഗ്വരനായി വർത്തിച്ച തേവലക്കര കോരവൈദ്യൻ പുരാതന കടപ്പൂര് ശാഖയായ അടപ്പൂര് കുടുംബാംഗം കളത്തൂർ കരയിൽ താമസിച്ചിരുന്ന കുന്നേൽ വക്കിയുടെ വീട്ടിൽ വന്ന് കുറെ നാളത്തെ ചികിത്സകൊണ്ട് അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ ഏകസന്താനമായിരുന്ന മകളുടെ (കുഞ്ഞുപെണ്ണ്) അസുഖം ദേദമാക്കി. ഇതിൽ സന്തുഷ്‌ടനായ വർക്കി കുഞ്ഞുപെണ്ണിനെ കോര വൈദ്യനു വിവാഹം ചെയ്തു‌കൊടുത്ത് അവിടെ താമസിപ്പിച്ചു.ഈ ദമ്പതികളുടെ നാലു പുത്രന്മാരിൽ ഒരാൾ വൈദികനാകുകയും, മറ്റുള്ളവർ വിവാഹിതരായി പാറേക്കുന്നേൽ, മേച്ചേരിക്കുന്നേൽ, മുളവിനാക്കുന്നേൽ എന്നീ പുരയിടങ്ങളിൽ പാർക്കുകയും ചെയ്തു.വൈദ്യൻറെ ഒരു പൗത്രൻ ദത്തുവഴിക്കും വിളങ്ങാട്ടു വീട്ടിൽ താമസിക്കുകയുണ്ടായി. വാക്കയിൽ, കൊന്നയ്ക്കൽ, മൂലയിൽ, വഴനയ്ക്കൽ, പുളിയനാപ്പള്ളി, കൊച്ചുതൊട്ടി, പാലേട്ട്, മണ്ണാനിക്കാട്ട്, കുഴികണ്ടത്തിൽ,തോട്ടിക്കാട്ടുക്കുന്നേൽ,കാശാംകാട്ടിൽ, എന്നിങ്ങനെ ശാഖകൾ. (5)'''മഠത്തിക്കുന്നേൽ''' AD 1650 പൂർവ്വിക നാലില്ലക്കാരുടെ ആഗമനാനന്തരം വടക്കൻ പ്രദേശത്തുനിന്നും കുറവിലങ്ങാട്ടു വന്നു അധിവാസമുറപ്പിച്ച ആളായിരുന്നു മഠത്തിക്കുന്നേൽ കുടുംബസ്ഥാപകൻ, ആദ്യഭാര്യയുടെ ചരമാനന്തരം പുനർ വിവാഹം ചെയ്ത ആ കുടുംബനാഥന് ഇരു ഭര്യമാരിലും കൂടി ഇരുപത്തിരണ്ട് പുത്രസന്താനങ്ങൾ ജാതരായെന്നും, അവരിൽ ഒരാൾ വൈദികവൃത്തി സ്വീകരിച്ചു ഒന്നാമത്തെ മഠത്തിക്കുന്നേൽ കത്തനാരായി പരിലസിച്ചുവെന്നുമാണു ചരിത്രം.കുറവിലങ്ങാട് പള്ളിക്ക് പടിഞ്ഞാറു വശം കാണുന്ന നെല്പാടത്തിനപ്പുറത്ത് വെള്ളായിപ്പറമ്പിൽ കരോട്ടേവീട്ടിന് തെക്കു വശത്തുള്ള കുന്നിന്മേൽ ആയിരുന്നു പുരാതന മാത്തിക്കുന്നേൽ തറവാടു് സ്ഥിതിചെയ്തിരുന്നതു്. കുട്ടംബസ്ഥാപകൻ്റെ പുത്ര പൗത്രാദികൾ വേറേ പുരയി ടങ്ങളിലേക്കും വിദൂര ഗ്രാമങ്ങളിലേയ്ക്കും മാറിപ്പാർത്തു. മാത്തിക്കുന്നേൽ, കരോട്ടേക്കുന്നേൽ, മടത്തി, വട്ടപ്പാറ, കണ്ണംകുഴ എന്നിങ്ങനെ ശാഖകൾ. (6)'''കളപ്പുരയ്ക്കൽ,തടിയനാനി''' AD 1800 അതിരമ്പുഴ ചന്തക്കു പടിഞ്ഞാറുവശത്തു നിന്നു സ്വല്പം ദൂരെ ഏതാനും ശതവർഷങ്ങൾക്കു മുമ്പു് താമസിച്ചിരുന്ന ഒരു ഭട്ടതിരി ക്രിസ്‌തുമതം സ്വീകരിച്ചതിനെ തുടർന്നു് പ്രതികൂല സാഹചര്യങ്ങളാൽ സ്വന്ത കുടുംബം പരിത്യജിച്ച് ദേശം മാറി താമസിക്കുവാൻ നിർബ്ബന്ധിതനായി. ആ ക്രൈസ്തവ ബ്രാഹ്‌മണൻ സൗകര്യപ്രദമായ ഒരു അധിവാസസ്ഥാനം കുറവിലങ്ങാട്ടിനു സമീപം കളത്തൂർ കരയിൽ സമ്പാദിച്ചു അവിടെ താമസമാക്കി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ സന്തതിമ്പരകൾ, തടിയനാനി, കളപ്പുരയ്ക്കൽ, ആദിയായ കുടുംബപ്പേരുകളോടുകൂടി കുറവിലങ്ങാടു്, കാളികാവ്, കളത്തൂർ അനുബന്ധ പ്രദേശങ്ങളിലായി അധിവസിക്കുന്നു. (7)'''കൊട്ടാരത്തിൽ''' AD 1720 കടപ്പൂര് വലിയവീട്ടിൽ ശാഖയായ കൊടുങ്ങല്ലൂർ വലിയവീട്ടിൽ നിന്നും ഏ.ഡി 800ൽ പിരിഞ്ഞ ഉപ ശാഖയാണ് വിതയത്തിൽ കുടുംബം. ഈ വിതയത്തിൽ കുടുംബക്കാരനായ ചെമ്പകശ്ശേരി രാജാവിന്റെ ഒരു സേവകനു ഏതോ കാരണവശാൽ കടമാളൂരിൽ നിന്നും മാറി കുറവിലങ്ങാട് പള്ളി പരിസരങ്ങളിൽ അധിവസിക്കണമെന്നും അത്യാശ തോന്നി. രാജാവു് ഔദാര്യപൂർവ്വം സേവകൻറെ ആഗ്രഹത്തെ അനുകൂലിച്ചും പള്ളിക്കു തെക്കുപടിഞ്ഞാറായി പുരയിടം വാങ്ങുന്നതിനുള്ള പണം നൽകുകയും, സേവകൻറെ പാർപ്പിടം കൊട്ടാരത്തിൽ എന്നറിയപ്പെടണമെന്നും ആജ്ഞാപിക്കയും ചെയ്തു. ഇങ്ങനെ കൊട്ടാരത്തിൽ കുടുംബം കുറവിലങ്ങാട്ടു സംജാതമായി. കൊട്ടാരത്തിൽ, പരിയാനിക്കൽ, മലയോലിക്കൽ ഇത്യാദി വീട്ടുപേരുകളോടുകൂടി പ്രസ്തുത കുടുംബാംഗങ്ങൾ കുറവിലങ്ങാട്ടും വിവിധ ദേശങ്ങളിലും കേരളത്തിനു പുറത്തും അധിവാസിക്കുന്നു. (8)'''മാളിയേക്കൽ''' നിരണം AD 1760 പഴയകാലങ്ങളിൽ മൺപാത്രങ്ങളാണല്ലോ കേരളത്തിൽ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത്. അന്ന് മൺപാത്രങ്ങളുടെ വിൽപ്പനയ്ക്കായി നിരണത്ത് നിന്നും കടപ്പൂര്, കുറവിലങ്ങാട് ദേശങ്ങളിൽ വന്നിരുന്ന നിരണം മാളിയേക്കൽ കുടുംബത്തിൽപ്പെട്ട ഒരു വ്യക്തിയെ കടപ്പൂര് കടവിൽ കൂറ്റൻ മാപ്പിള പുരയിടം നൽകി പാർപ്പിച്ചു. ഇവരുടെ പിൻമുറക്കാർ മാളിയേക്കൽ എന്ന വീട്ടുപേരിൽ അനുബന്ധ ദേശങ്ങളിൽ പാർത്തു വരുന്നു. (9)'''മന്ത്രിക്കൽ ''' AD 1653-ലെ കൂനൻ കുരിശു സത്യത്തോടനുബന്ധിച്ച് വടക്കൻ പറവൂര് കോട്ടക്കാവ് ഇടവകയിൽ നിന്നും കുറവിലങ്ങാട് വന്ന് താമസിച്ചു. (10)'''വട്ടവനാൽ''' AD 1653-ലെ കൂനൻ കുരിശു സത്യത്തോടനുബന്ധിച്ച് വടക്കൻ പറവൂര് കോട്ടക്കാവ് ഇടവകയിൽ നിന്നും കുറവിലങ്ങാട് വന്ന് താമസിച്ചു. ==പ്രധാന വ്യക്തികളും ചരിത്ര വും== == ഏ.ഡി 1-105, കടൈപ്പൂര് ശിമെയോൻ മാചേരൈ കത്തൈനാര് (അർക്കാദിയോക്കൻ/റമ്പാൻ)== == ഏ.ഡി 1479-, കലിംഗൽ/കള്ളി/പള്ളിവീട്ടിൽ-പനംങ്കുഴയ്ക്കൽ യാക്കോബ് വലിയ കത്തനാര് == == ഏ.ഡി 1485-, കടപ്പൂര് വലിയവീട്ടിൽ ഇട്ടിട്ടൻ കത്തനാര് == == ഏ.ഡി 1542-, പാലൈമറ്റം/പാലമറ്റം/ പകലോമറ്റം ഗീവറുഗീസ് കത്തനാർ അർക്കാദിയോക്കൻ == == ഏ.ഡി 1616-, കലിംഗൽ/കള്ളി/പള്ളിവീട്ടിൽ-പറമ്പിൽ ചാണ്ടികത്തനാർ മെത്രാപ്പോലീത്താ == == ഏ.ഡി 1622-14/04/1686, കടപ്പൂര് പുതുചേരൈ/പുതുശ്ശേരി നെല്ലാത്തൊട്ടി മാർത്തോമ്മാ രണ്ടാമൻ == == ഏ.ഡി 1633-, കലിംഗൽ/കള്ളി/പള്ളിവീട്ടിൽ മാത്തൻ കത്തനാർ അർക്കദിയാക്കോൻ == == ഏ.ഡി 1662-1770, കടപ്പൂര് വലിയവീട്ടിൽ ഉണ്ണീട്ടൻ കത്തനാര് == == ഏ.ഡി 1707-1808, അൽമായ പ്രമുഖൻ കടപ്പൂര് മാചേരൈ/മഞ്ചേരിലായ പള്ളിവീട്ടിൽ-മുറിഞ്ഞപ്പള്ളിൽ ചാക്കോ തരകൻ (കൂറ്റൻ മാപ്പിള) == == ഏ.ഡി 1713-1756, അൽമായ പ്രമുഖൻ കടപ്പൂര് മാചേരൈ/മഞ്ചേരിലായ പള്ളിവീട്ടിൽ-മുറിഞ്ഞപ്പള്ളിൽ മാത്തൂ തരകൻ (ഇളയ മാപ്പിള) == == ഏ.ഡി 05/05/1742 – 10/09/1786, കടപ്പൂര് പുതുചേരൈ/പുതുശ്ശേരി ആലങ്ങാട് കരിയാറ്റിൽ മാർ ഔസേപ്പ് മെത്രാപ്പൊലീത്താ == === '''ഏഷ്യയിലെ യേഹ്ശുവാ (יֵשׁוּעַ)" നസറായ (ܢܨܘܪܝܐ) വിശ്വാസ സമൂഹങ്ങൾ '''=== '''നസ്രാണി സമുദായ ചരിത്രം''' (1)AD 01, "യഹോവ രക്ഷിക്കുന്നു" എന്നർത്ഥമുള്ള യെഹോശുവ (ജോഷ്വ) എന്ന എബ്രായ നാമത്തിന്റെ ചുരുക്ക രൂപമായ യേഹ്ശുവാ (יֵשׁוּעַ)" നസറായ (ܢܨܘܪܝܐ) എന്ന പേരിൽ ദൈവപുത്രൻ അവതരിച്ചു. {ആസ്ഥാനം:നസറേത്ത്} (ഗലീലി, ഡെക്കപ്പോളിസ് , ജറുസലേം) ↓ (2)AD 26-33 അപ്പസ്തോലന്മാർ{ആസ്ഥാനം:യെരുശലേം}(മെഡിറ്ററേനിയൻ പ്രദേശങ്ങൾ) ↓ (3)AD 35 മൊസോപ്പൊട്ടോമിയൻ സഭ, സ്ഥാപകർ: •മാർ തോമ്മാ AD 45 വരെ, •മാർ ബത്തലോമിയ AD 69 വരെ, •മാർ തോമ്മാ ശിഷ്യനായ മാർ അദ്ദായി AD 33മുതൽ 45 വരെ, •മാർ തോമ്മാ ശിഷ്യനായ മാർ അഗ്ഗായി AD 45 മുതൽ 48 വരെ, •മാർ അദ്ദായി ശിഷ്യനായ മാർ മാറി AD 48 മുതൽ 81 വരെ,{ആസ്ഥാനം:യെദേസ} (പ്രഥമ സഭ: മൊസോപ്പൊട്ടോമിയൻ പ്രദേശങ്ങൾ) (3a) AD 50 ഏഷ്യൻ സഭ/അഖണ്ഡ ഭാരത സഭ, സ്ഥാപകൻ: •മാർ തോമ്മാ,AD 50 മുതൽ 72 വരെ. •മാർ തോമ്മാ ശിഷ്യനായ മാർ കേപ്പാ കലിംഗൽ മൂപ്പൻ കത്തൈനാര്(മെത്രാൻ) : പാലൈയൂര് ,മുചിരൈ പ്രദേശങ്ങൾ, പിൻമുറക്കാർ:കള്ളി/പള്ളി വംശ കുടുംബങ്ങൾ. •മാർ തോമ്മാ ശിഷ്യനായ മാർ ശിമെയോൻ കടൈപ്പൂര് മാചേരൈ കത്തൈനാര്(അർക്കാദിയോക്കൻ):മലൈയംകരയ്ക്കൽ/മാല്ല്യംകരൈ,തിരുപാലൈചേരം പ്രദേശങ്ങൾ,പിൻമുറക്കാർ:മാചേരി/മഞ്ചേരി വംശ കുടുംബങ്ങൾ. •മാർ തോമ്മാ ശിഷ്യനായ മാർ തോമ്മാ മലൈയംകരയ്ക്കൽ കത്തൈനാര്:നിരണം, കർക്കനാട് (കൊല്ലം),വേണാട്,നാഞ്ചൈനാട്,പാണ്ഡ്യനാട് പ്രദേശങ്ങൾ,പിൻമുറക്കാർ: മാളിയേക്കൽ വംശ കുടുംബങ്ങൾ. •മാർ തോമ്മാ ശിഷ്യരായ മാർ പിതറൈയൂസ്,പോലൈയൂസ് ചന്ദ്രപുരി: ചോഴൈനാട് പ്രദേശങ്ങൾ,മാർ തോമ്മാ വിശുദ്ധൻ മരണപ്പെട്ട ഏ.ഡി72ൽ പ്രാദേശിക ഭീഷണിയെത്തുടർന്ന് അവർ മുചിരിയിൽ വന്നു താമസിച്ചു.പിൻമുറക്കാർ: ശങ്കരപുരി വംശ കുടുംബങ്ങൾ. കൂടാതെ,പാലമറ്റം വംശകുടുംബത്തിൽ നിന്നും ഇട്ടിയാഹ്,കാളിയൻകാവ് വംശകുടുംബത്തിൽ നിന്നും അവിരാഹാം എന്നിങ്ങനെ കത്തൈനാർമാർ ഉണ്ടായിരുന്നു. {ആസ്ഥാനം:മലബാർ}(പ്രഥമ തറവാട് സഭ: ഏഷ്യ ) ↓ (3b)വിശുദ്ധ അന്ത്രയോസ് (St. Andrew the Apostle) റഷ്യൻ പ്രദേശങ്ങളിലും, കരിങ്കടൽ (Black Sea) തീരങ്ങളിലും, ഇന്നത്തെ ഉക്രൈന്റെ തലസ്ഥാനമായ കീവിലും (Kyiv) എത്തി കുരിശുനാട്ടി പ്രവചിച്ചു. (4) ഗ്രീക്ക് സഭ, ചെറിയ യാക്കോവ്,യൂദാ, ചെറിയ ശിമെയോൻ {ആസ്ഥാനം:ബാൽക്കൺ}(ദ്വിതീയ സഭ: തെക്ക് കിഴക്കൻ യൂറോപ്പ് , ആഫ്രിക്ക) (4a) റോമൻ സഭ,സ്ഥാപന കാലഘട്ടം AD 1, വിശ്വാസ സമൂഹ രൂപീകരണ കാലഘട്ടം AD 400, പത്രോസ്,മാർക്കോസ്,പൗലോസ്,ലൂക്കോസ്{ആസ്ഥാനം:റോമാ}(ദ്വിതീയ തറവാട് സഭ:യൂറോപ്യൻ പ്രദേശങ്ങൾ) മാർ തോമ്മാ വിശുദ്ധൻ്റെ ശിഷ്യ പാരമ്പര്യമുള്ള സമുദായം നസ്രാണി സമൂഹം എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടു. ==നാൾവഴി== {| class="wikitable" |- ! വർഷം (ക്രി.വ.) !! സംഭവം |- | ഒന്നാം നൂറ്റാണ്ട് || കുട്ടികൾക്ക് മാതാവിന്റെ ദർശനം |- | 105 || ഇടവക സ്ഥാപനം |- | 1550 || തെക്കു വശത്തുള്ള സങ്കീർത്തി ദേവാലയം |- | 1575 || കൽക്കുരിശു സ്ഥാപനം |- | 1668 || ചെറിയ പള്ളി സ്ഥാപനം |- | 1670 || പ്രധാന അൾത്താര സ്ഥാപനം |- | 1680 || വടക്കേ സങ്കീർത്തി സ്ഥാപനം |- | 1690 || സെമിത്തേരി പള്ളി സ്ഥാപനം |- | 1901 || വൈദിക മന്ദിരം സ്ഥാപനം |- | 1960 ||ദൈവാലയ നവീകരണം |- | 2018 || ദൈവാലയ വിപുലീകരണവും മേജർ ആർക്കി എപ്പിസ്‌കോപ്പൽ പദവിയും | 2019 || ഇടവക വികാരിക്ക് ആർച്ച്പ്രിസ്റ്റ് പദവി == ചിത്രശാല == <gallery> File:Kuravilangad Church vijayanrajapuram 06.jpg File:Kuravilangad_Church_-_കുറവിലങ്ങാട്_പള്ളി_16.jpg File:Kuravilangad_Church_-_കുറവിലങ്ങാട്_പള്ളി_02.jpg File:Kuravilangad_Church_-_കുറവിലങ്ങാട്_പള്ളി_03.jpg File:Kuravilangad_Church_-_കുറവിലങ്ങാട്_പള്ളി_08.jpg File:Kuravilangad_Church_-_കുറവിലങ്ങാട്_പള്ളി_09.jpg File:Kuravilangad_Church_-_കുറവിലങ്ങാട്_പള്ളി_10.jpg File:Kuravilangad_Church_-_കുറവിലങ്ങാട്_പള്ളി_11.jpg File:Kuravilangad_Church_-_കുറവിലങ്ങാട്_പള്ളി_12.jpg </gallery> ==അവലംബം== {{Reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== {{commons category|St. Mary’s Forane Church, Kuravilangad}} * [http://www.youtube.com/watch?v=XqD_u6czCKA കപ്പൽ പ്രദക്ഷിണം യു ട്യൂബിൽ] [[വർഗ്ഗം:കോട്ടയം ജില്ലയിലെ ക്രിസ്ത്യൻ പള്ളികൾ]] [[വർഗ്ഗം:സീറോ മലബാർ കത്തോലിക്കാ സഭയിലെ പള്ളികൾ]] 93mgw4whli2812d5846fm0pe97mn6az 0 136341 4673195 4616494 2026-10-03T16:48:46Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4673195 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Girls Islamic Organization}} {{വൃത്തിയാക്കേണ്ടവ}} {{Infobox organization |name = ജി.ഐ.ഒ |image = Gio flag.jpeg |motto = |formation = 1984 മാർച്ച് 5<ref name="BP544">{{cite book |title=Woman, Her History and Her Struggle for Emancipation |publisher=Bharathi Puthakalayam |page=544 |url=https://books.google.com.sa/books?id=NZmyUpHdPWYC&pg=PA544&lpg=PA544#v=onepage&q&f=false |accessdate=22 April 2020}}</ref><ref name="MRT7">{{cite book |author1=Muhammed Rafeeq, T |title=Development of Islamic movement in Kerala in modern times |location=Abstract |page=7 |url=https://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/52387/2/02_abstract.pdf#page-7 |accessdate=10 മാർച്ച് 2020}}</ref> |headquarters =അബുൽ ഫസൽ എൻക്ലേവ് പാർട്ട് 1, പാർട്ട് 1 അബുൽ ഫസൽ എൻക്ലേവ്, ബ്ലാക്ക് E, ജാമിയ നഗർ, ഓഖ്‌ല, ന്യൂഡൽഹി, ഡൽഹി 110025 |location = |leader_title =ദേശീയ പ്രസിഡന്റ് |leader_name =അഡ്വ. സുമയ്യ റോഷൻ |parent_organization = [[ജമാഅത്തെ ഇസ്ലാമി ഹിന്ദ്]] |affiliations = [[Islamism]], [[ഇസ്ലാം|ഇസ്ലാം]] |website = }} [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലെ]] വിവിധ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ പ്രവർത്തിച്ചുവരുന്ന ഇസ്‌ലാമിക വിദ്യാർത്ഥിനി സംഘടനയാണ് '''ഗേൾസ് ഇസ്ലാമിക് ഓർഗനൈസേഷൻ''' അഥവാ '''ജി.ഐ.ഒ'''<ref name="MI153">{{cite book |last1=Maidul Islam |title=Limits of Islamism |publisher=Cambridge University Press |page=153 |url=https://books.google.com.sa/books?id=6qmwBgAAQBAJ&lpg=PP1&pg=PA153#v=onepage&q&f=false |accessdate=11 April 2020}}</ref><ref name="Arndt248">{{cite book |last1=Arndt-Walter Emmerich |title=Islamic Movements in India: Moderation and its Discontents |publisher=Routledge |page=248 |url= https://books.google.com.sa/books?id=aXu9DwAAQBAJ&lpg=PT241&pg=PT248#v=onepage&q&f=false |accessdate=8 April 2020}}</ref><ref name="YS21">{{cite book |last1=Yōgīndar Sikkand |title=Struggling to be heard: South Asian Muslim voices |publisher=Global Media Publications |page=21 |url=https://books.google.com.sa/books?id=ChtuAAAAMAAJ&q=girls+islamic+organisation&dq=girls+islamic+organisation&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjXw9WUz9joAhUCxIUKHQ8ED84Q6AEIajAJ |accessdate=10 April 2020}}</ref><ref name="Arndt13">{{cite book |last1=Arndt-Walter Emmerich |title=Islamic Movements in India: Moderation and its Discontents |publisher=Routledge |page=13 |url=https://books.google.com.sa/books?id=aXu9DwAAQBAJ&lpg=PT241&pg=PT13#v=onepage&q&f=false |accessdate=8 April 2020}}</ref>. കേരളത്തിലെ ഒരു വിദ്യാർത്ഥിനി സംഘടനയായാണ് ജി.ഐ.ഒ. 1984 മാർച്ച് 5 ന് രൂപം കൊള്ളുന്നത്. പിന്നീട് ഇത് വിവിധ സംസ്ഥാനങ്ങളിലേക്ക് വ്യാപിക്കുകയായിരുന്നു<ref name="Arndt241">{{cite book |last1=Arndt-Walter Emmerich |title=Islamic Movements in India: Moderation and its Discontents |publisher=Routledge |page=241 |url= https://books.google.com.sa/books?id=aXu9DwAAQBAJ&lpg=PT241&pg=PT241#v=onepage&q&f=false |accessdate=8 April 2020}}</ref><ref name="MR137">{{cite book |last1=M Rahim |title=Changing Identity and Politics of Muslims in Malappuram District Kerala |page=137 |url=https://sg.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/95128/11/11_chapter%204.pdf#page=31 |accessdate=9 ജനുവരി 2020 |archive-date=2020-06-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200609114845/https://sg.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/95128/11/11_chapter%204.pdf#page=31 |url-status=dead }}</ref><ref name="MB157">{{cite book |last1=Mumtas Begum A.L. |title=Muslim women in Malabar Study in social and cultural change |page=157 |url=https://sg.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/19904/9/09_chapter%203.pdf#page=39 |accessdate=29 ഒക്ടോബർ 2019}}</ref><ref name="JPTH">{{cite news |last1=Jyoti Punwani |title=Profiles of prejudice |url=https://www.thehindu.com/opinion/op-ed/Profiles-of-prejudice/article12191950.ece?next&people&previous |accessdate=22 April 2020 |publisher=The Hindu |date=11 April 2013}}</ref><ref name="InT">{{cite news |title=News |url=https://www.indiatoday.in/india/story/mumbai-police-memo-girls-islamic-organisation-muslims-jamaat-e-islami-hind-157559-2013-04-01 |accessdate=22 April 2020 |publisher=India Today |date=1 April 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200422080626/https://www.indiatoday.in/india/story/mumbai-police-memo-girls-islamic-organisation-muslims-jamaat-e-islami-hind-157559-2013-04-01 |archivedate=22 April 2020}}</ref>, <ref name="ANI">{{cite news |title=Protest against CAA |url=https://www.aninews.in/news/national/politics/protest-against-caa-nrc-and-npr-in-kerala-by-girls-islamic-organisation-of-india20200115191021/ |accessdate=22 April 2020 |publisher=ANI News |date=15 January 2020 |archive-date=2020-01-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200116061207/https://www.aninews.in/news/national/politics/protest-against-caa-nrc-and-npr-in-kerala-by-girls-islamic-organisation-of-india20200115191021/ |url-status=dead }}</ref>. വിദ്യാർത്ഥിനികളിലും യുവതികളിലും ഇസ്‌ലാമിക പ്രവർത്തനം നടത്താനാണ് ജി.ഐ.ഒ രൂപീകരിക്കപ്പെട്ടത്<ref name=pb>{{cite web | title =വേറിട്ട മാതൃക തീർത്ത് തർത്തീൽ '12 | publisher =പ്രബോധനം വാരിക | url =http://www.prabodhanam.net/oldissues/detail.php?cid=1483&tp=1 | accessdate =2016-05-07 | archive-date =2020-07-19 | archive-url =https://web.archive.org/web/20200719082741/http://www.prabodhanam.net/oldissues/detail.php?cid=1483&tp=1 | url-status =dead }}</ref> <ref name=mb>{{cite web| title = ജി.ഐ.ഒ ഹയർസെക്കൻഡറി വിദ്യാർഥിസംഗമം| publisher = മാതൃഭൂമി ദിനപത്രം| url = http://www.mathrubhumi.com/malappuram/news/%E0%B4%9C%E0%B4%BF-%E0%B4%90-%E0%B4%92-%E0%B4%B9%E0%B4%AF%E0%B4%B0%E0%B5%8D%E2%80%8D%E0%B4%B8%E0%B5%86%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E2%80%8D%E0%B4%A1%E0%B4%B1%E0%B4%BF-%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%A6%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%BE%E0%B4%B0%E0%B5%8D%E2%80%8D%E0%B4%A5%E0%B4%BF%E0%B4%B8%E0%B4%82%E0%B4%97%E0%B4%AE%E0%B4%82-1.244964?pq=1.37565| accessdate = 2016-05-07}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. കണ്ണൂർ സ്വദേശി അഫീദ അഹ്മദ്‌ ആണ് കേരള ഘടകത്തിന്റെ പ്രസിഡന്റ് <ref>{{Cite web |url=https://jihkerala.org/%E0%B4%9C%E0%B4%BF-%E0%B4%90-%E0%B4%92-%E0%B4%95%E0%B5%87%E0%B4%B0%E0%B4%B3/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2020-08-10 |archive-date=2020-08-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200814105445/http://jihkerala.org/%E0%B4%9C%E0%B4%BF-%E0%B4%90-%E0%B4%92-%E0%B4%95%E0%B5%87%E0%B4%B0%E0%B4%B3/ |url-status=dead }}</ref> ==പ്രവർത്തനങ്ങൾ== സ്ത്രീ സുരക്ഷക്ക് വേണ്ടിയുള്ള ബോധവൽകരണം, വിദ്യാർഥികളുടെ അവകാശ സംരക്ഷണം, മുസ്ലിം സ്ത്രീകളുടെ അകാശ സംരക്ഷണം, പെൺകുട്ടികളുടെ ശാക്തീകരണം, വിദ്യാഭ്യാസ പ്രവർത്തനങ്ങൾ തുടങ്ങിയ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നു. സ്ത്രീകളുടെ പൊതുരംഗപ്രവേശനത്തിൽ ശക്തമായ നിലപാട് സ്വീകരിക്കുന്ന സംഘടന യാഥാസ്ഥിക വിഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള എതിർപ്പുകൾക്ക് മറുപടി പറഞ്ഞാണ് മുന്നോട്ട് പോവുന്നത്. <ref name=ar>{{cite web | title = കരുത്തുറ്റ പെൺകൂട്ടത്തിന്‌ - ജി.ഐ.ഒ പ്രസിഡന്റുമായുള്ള അഭിമുഖം | publisher = ആരാമം വനിതാമാസിക | url =http://www.aramamonline.net/oldissues/detail.php?cid=708&tp=1| accessdate = 2016-05-07}}</ref> ശിരോവസ്ത്രാവകാശവുമായി നടന്ന സമരത്തിൽ സജീവമായി പങ്കെടുത്തിട്ടുണ്ട്. 2016 മെയ് ഒന്നിലെ സി.ബി.എസ്.ഇ പ്രവേശന പരീക്ഷക്ക് ശിരോവസ്ത്ര നിരോധനം പിൻവലിക്കണമെന്നാവശ്യപ്പെട്ട് ജി.ഐ.ഒ, എസ്.ഐ.ഒ സംയുക്തമായി സമർപ്പിച്ച ഹരജിയിൽ അനുകൂലമായി വിധി നേടാനായിട്ടുണ്ട്. മതപരമായ മുൻഗണനകൾ ഭരണഘടനാപരമായ അവകാശമാണെന്നു വ്യക്‌തമാക്കിയാണ്‌ ജസ്‌റ്റിസ്‌ എ. മുഹമ്മദ്‌ മുഷ്‌താക്കിന്റെ ഉത്തരവ്‌<ref name=mg>{{cite web | title = മെഡിക്കൽ പ്രവേശന പരീക്ഷ: ശിരോവസ്‌ത്രത്തിന്റെ വിലക്ക്‌ നീക്കി | publisher = മംഗളം ദിനപത്രം | url = http://www.mangalam.com/print-edition/keralam/429426 | accessdate = 2016-05-07 }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസം<ref name="MB157"/>, പൊതുസേവനം, കരിയർ, മോട്ടിവേഷൻ, കൗൺസിലിങ് തുടങ്ങിയ മേഖലകളിലും ശ്രദ്ധിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. മുസ്ലിം സ്ത്രീകളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സെമിനാറുകളും സംവാദങ്ങളും സിംപോസിയങ്ങളും നടത്താറുണ്ട്. സ്ത്രീ പള്ളിപ്രവേശം, ശരീഅത്ത് വിവാദം, മുസ്ലിം പെൺകുട്ടികളുടെ വിവാഹപ്രായം, സ്ത്രീ സൗഹൃദതൊഴിലിടം, സാംസ്‌കാരിക അധിനിവേശം, മദ്യവിരുദ്ധ സമരം,<ref name=hindu>{{cite web | title =Demanding prohibition powers | publisher =The Hindu 23.11.2008 | url =http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/demanding-prohibition-powers/article1381202.ece | accessdate =2016-05-07 | archive-url =https://web.archive.org/web/20191220041045/https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/Demanding-prohibition-powers/article15347127.ece | archive-date =2019-12-20 | url-status =dead}}</ref> സുഭദ്രകുടുംബം സുസ്ഥിര സമൂഹം, ഇസ്ലാമിലെ സ്ത്രീയുടെ പദവിയും മഹത്ത്വവും എന്നീ വിഷയങ്ങളിൽ പ്രചാരണ പരിപാടികൾ സംഘടിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. സാമൂഹിക സേവനരംഗത്തും ആതുരശുശ്രൂശ രംഗത്തും സേവനങ്ങൾ നൽകിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. എൻഡോസൾഫാൻ, അട്ടപ്പാടി തുടങ്ങിയ ദുരിത ബാധിത പ്രദേശങ്ങൾ സന്ദർശിക്കുകയും ഐക്യദാർഢ്യം പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തതിട്ടുണ്ട്. സ്ത്രീധനം, ആർഭാടം, അന്ധവിശ്വാസങ്ങൾ തുടങ്ങിയ വിപത്തുകൾക്കെതിരെ ഇസ്ലാമിക മൂല്യങ്ങളിലൂന്നി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. പാരമ്പര്യവും നിയമങ്ങളും സ്ത്രീയെ രണ്ടാംകിടക്കാരാക്കുമ്പോൾ അതിനെ പൊളിച്ചെഴുതുകയാണ് വേണ്ടതെന്ന് ജി.ഐ.ഒ ആവശ്യപ്പെടുന്നു. <ref name=md>{{cite web | title = ലിംഗപദവിയുടെ വിവിധവശങ്ങൾ ചർച്ചചെയ്ത് ജി.ഐ.ഒ സെമിനാർ | publisher = മാധ്യമം ദിനപത്രം | url =http://www.madhyamam.com/kerala/2016/mar/13/183662 | accessdate = 2016-05-07}}</ref>. ഭരണകൂട ഭീകരകതക്കെതിരെ സ്ത്രീകളെ അണിനിരത്തിയുള്ള പരിപാടികളും സംഘടിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. ==അവലംബം== {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:വനിതാ സംഘടനകൾ]] [[വർഗ്ഗം:മുസ്ലിം സംഘടനകൾ]] == ബന്ധപെട്ട പേജുകൾ == * [[ജമാഅത്തെ ഇസ്‌ലാമി കേരള]] * [[സ്റ്റുഡന്റ്സ് ഇസ്‌ലാമിക് ഓർഗനൈസേഷൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ|എസ്.ഐ.ഒ]] == പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ == ‎[http://www.giokerala.org ജി.ഐ.ഒ കേരള വെബ്‌-സൈറ്റ്] tagfp7gx8cp9vx7pvis1qwejtt7dfuy 0 141518 4673169 4534055 2026-10-03T14:30:19Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4673169 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Khadeeja Mumtaz}} {{Infobox Writer <!-- for more information see [[:Template:Infobox Writer/doc]] --> | name = ഖദീജ മുംതാസ് | image = Dr.khadeeja_mumtaz.jpg | imagesize =250px | caption = ഖദീജ മുംതാസ് | pseudonym = | birthdate = | birthplace = |deathdate = | deathplace = | occupation = നോവലിസ്റ്റ്, ഡോക്ടർ | nationality = {{IND}} | genre = [[നോവൽ]] | subject = സാമൂഹികം | movement = | spouse = | awards = [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം]] | website = }} ഒരു മലയാള സാഹിത്യകാരിയും നോവലിസ്റ്റുമാണ് '''ഖദീജ മുംതാസ്'''. ഇംഗ്ലിഷ്''':Khadija Mumtaz.''' മികച്ച നോവലിനുള്ള കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ പുരസ്കാരം 2010-ൽ ''ബർസ'' എന്ന നോവൽ നേടിയിട്ടുണ്ട്<ref name="ksa">[http://www.keralasahityaakademi.org/pdf/Award-Announcement-%2710.pdf കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡുകൾ- കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി വെബ്‌സൈറ്റ്]</ref>. ബർസ എന്ന നോവൽ [[സൌദി അറേബ്യ|സൌദി അറേബ്യയിലെ]] പ്രവാസികളായ രണ്ട് ഡോക്ടർമാരുടെ കഥ പറയുന്നു. അവരുടേയും അവരെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയുള്ള മറ്റു ജീവിതങ്ങളും മനോഹരമായി വരച്ചു കാണിച്ചിരിക്കുന്നു ഈ സൃഷ്ടിയിൽ ==ജീവിതരേഖ== [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല|തൃശൂർ ജില്ലയിലെ]] [[കാട്ടൂർ, തൃശ്ശൂർ ജില്ല|കാട്ടൂരിൽ]] ജനിച്ച ഖദീജ മുംതാസ് [[ഇരിഞ്ഞാലക്കുട സെന്റ് ജോസഫ് കോളേജ്|ഇരിഞ്ഞാലക്കുട സെന്റ് ജോസഫ് കോളേജിൽ]] നിന്ന് പ്രീ-ഡിഗ്രി കോഴ്‌സ് (പിഡിസി) പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം [[ഗവൺമെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, കോഴിക്കോട്|കോഴിക്കോട് മെഡിക്കൽ കോളേജിൽ]] നിന്ന് [[എം.ബി.ബി.എസ്.|എംബിബിഎസ്]] ബിരുദം നേടി.  [[ഗൈനക്കോളജി|ഗൈനക്കോളജിയിൽ]] വൈദഗ്ദ്ധ്യം നേടിയ അവർ ഒരു രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത മെഡിക്കൽ പ്രാക്ടീഷണറും ആയി. കോഴിക്കോട് മെഡിക്കൽ കോളേജിൽ [[ഗൈനക്കോളജി|ഗൈനക്കോളജിയിലും]] [[ഒബ്സ്റ്റട്രിക്ക്‌സ്|പ്രസവചികിത്സയിലും]] പ്രൊഫസറായി ജോലി ചെയ്യുന്നു. തന്റെ സേവനത്തിന്റെ അവസാനഘട്ടത്തിൽ കാലിക്കറ്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജിൽ നിന്ന് മാറ്റിയതിൽ പ്രതിഷേധിച്ച് 2013 ജൂണിൽ സർക്കാർ സർവീസിൽ നിന്ന് സ്വമേധയാ വിരമിക്കുന്നതിന് അവൾ അപേക്ഷിച്ചു. <ref name="dchron">{{Cite news}}</ref> അവർ ഇപ്പോൾ കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ വൈസ് ചെയർമാനായും കേരളത്തിലെ തിരൂരിലുള്ള തുഞ്ചത്തെഴുത്തച്ഛൻ മലയാളം സർവകലാശാലയിലെ അക്കാദമിക് കൗൺസിൽ അംഗമായും തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. കോഴിക്കോട് മൊടക്കല്ലൂരിലെ മലബാർ മെഡിക്കൽ കോളേജിലെ ഒ ആൻഡ് ജിയിൽ വിസിറ്റിംഗ് പ്രൊഫസർ കൂടിയാണ്. == സാഹിത്യ ജീവിതം == ആദ്യമായി ''[[Chandrika Weekly|ചന്ദ്രിക]]'' വാരികയിൽ [[സീരിയൽ നോവൽ|സീരിയൽ]] ''നോവലായും'' പിന്നീട് 2004ൽ കറന്റ് ബുക്‌സിന്റെ പുസ്തകമായും പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ആത്മതീർഥങ്ങളിൽ മുങ്ങിനിവർന്ന് എന്ന നോവലിൽ കൂടിയാണ് മുംതാസ് തന്റെ സാഹിത്യ ജീവിതം ആരംഭിച്ചത്. ബർസ (2007) എന്ന നോവലിലൂടെ മുംതാസ് പ്രശസ്തിയിലേക്ക് ഉയർന്നു, അത് ''[[ബർസ|നിരൂപകവും]]'' ജനപ്രിയവുമായ വിജയമായിരുന്നു. <ref>[http://www.dcbooks.com/8th-impression-of-khadheeja-mumthss-barsa.html "Barsa—a story unveiling truths"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130511091832/http://www.dcbooks.com/8th-impression-of-khadheeja-mumthss-barsa.html|date=11 May 2013}}. [[ഡി.സി. ബുക്സ്|DC Books]]. 9 March 2013. Retrieved 3 July 2013.</ref> മുസ്‌ലിം സ്ത്രീകൾക്ക് ജീവിക്കാൻ നിർബന്ധിതരാകേണ്ടിവരുന്ന നിയന്ത്രണങ്ങളെ ശക്തമായതും എന്നാൽ നർമ്മവുമായ അവതരണത്തിന് നിരൂപക പ്രശംസ നേടിയ ഈ പുസ്തകം [[മലയാളസാഹിത്യം|മലയാള സാഹിത്യത്തിലെ]] ഒരു നാഴികക്കല്ലായി വാഴ്ത്തപ്പെട്ടു. <ref>[http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/article1108099.ece?css=print "Writer felicitated"] {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. ''The Hindu''. 21 January 2011. Retrieved 7 April 2012.</ref> 2010 <ref>[http://www.thehindu.com/news/states/kerala/article1451050.ece "Sahitya Akademi fellowships, awards presented"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110216072507/http://www.thehindu.com/news/states/kerala/article1451050.ece|date=16 February 2011}}. ''The Hindu''. 13 February 2011. Retrieved 11 December 2012.</ref> ലെ [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ്]] ഇതിന് ലഭിച്ചു. 2011 ജനുവരി 28-ന് [[കൊച്ചി|കൊച്ചിയിൽ]] നടന്ന 12-ാമത് അന്താരാഷ്ട്ര പുസ്തകോത്സവത്തിൽ <ref>[http://www.hindu.com/2011/01/29/stories/2011012959280200.htm "Reading habit poor in State"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110202190449/http://www.hindu.com/2011/01/29/stories/2011012959280200.htm|date=2 February 2011}}. ''The Hindu''. 29 January 2011. Retrieved 7 April 2008.</ref> റിലീസ് ചെയ്ത മുംതാസിന്റെ അടുത്ത നോവലായ ''ആതുരത്തിനും'' നിരൂപകരിൽ നിന്ന് മികച്ച അഭിപ്രായം ലഭിച്ചു. പ്രശസ്ത എഴുത്തുകാരി [[യു.എ. ഖാദർ|യു എ ഖാദർ]] പറയുന്നതനുസരിച്ച്, അവരുടെ പ്രശംസ നേടിയ ''ബർസയ്ക്ക്'' ശേഷം ഈ നോവൽ, ഒരു മെഡിക്കൽ പ്രാക്ടീഷണർ എന്ന നിലയിലുള്ള സ്വന്തം അനുഭവം കൊണ്ട് ഡോ. മുംതാസിനോട് അടുപ്പമുള്ള ഒരു മേഖലയെ ആവേശത്തോടെ കൈകാര്യം ചെയ്തതിനാൽ വൈവിധ്യമാർന്ന വായനയ്ക്കും വ്യാഖ്യാനങ്ങൾക്കും തുടക്കമിടുമെന്ന് ഉറപ്പാണ്. "കഥാപാത്രങ്ങളുടെ ആന്തരിക സംഘർഷങ്ങളിലൂടെ വികസിക്കുന്ന തനതായ ആഖ്യാനശൈലി കൃതിയിലുടനീളം വായനക്കാരുടെ ശ്രദ്ധ ആകർഷിക്കും," അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. <ref>[http://www.hindu.com/2011/03/16/stories/2011031659700500.htm "Khadija Mumthas' works lauded"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110324175630/http://www.hindu.com/2011/03/16/stories/2011031659700500.htm|date=24 March 2011}}. ''The Hindu''. 16 March 2011. Retrieved 3 July 2013.</ref> ==കൃതികൾ== ===നോവലുകൾ=== * [[ആത്മതീർഥങ്ങളിൽ മുങ്ങിനിവർന്ന്]]-2002 * [[ബർസ]] -2007<ref>{{Cite web|url=http://www.keralaculture.org/|title=ചെറുകാട് അവാർഡ്|access-date=2021-06-19|language=ml}}</ref> *[[ആതുരം]] - 2011 *നീട്ടിയെഴുത്തുകൾ ===ചെറുകഥാ സമാഹാരം=== *ബാല്യത്തിൽ നിന്ന് ഇറങ്ങിവന്ന ഒരാൾ *നാം ജീവിതങ്ങൾ ചുട്ടെടുക്കുമ്പോൾ ===ലേഖന സമാഹാരം=== *[[ഡോക്ടർ ദൈവമല്ല]] -2012 *പുരുഷനറിയാത്ത സ്ത്രീ മുഖങ്ങൾ *സർഗം സമൂഹം *ഖയാലാത്ത് *പ്രണയം, ലൈഗികത, സ്ത്രീ വിമോചനം<ref> https://keralabookstore.com/book/pranayam-lyngeekatha-streevimochanam/11263/</ref> *അവനവനോടുതന്നെയുള്ള സംസാരങ്ങൾ ===സയൻസ് ഫിക്ഷൻ=== *മാതൃകം-2012 *പിറക്കും മുമ്പേകരുതലോടെ ==അവലംബം== <references/> {{commons category|Khadija Mumtaz}} *http://www.dcbooks.com/blog/tag/novel/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110616224326/http://www.dcbooks.com/blog/tag/novel/ |date=2011-06-16 }} [[വർഗ്ഗം:നോവലിനുള്ള കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളം നോവലെഴുത്തുകാർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളത്തിലെ സ്ത്രീ എഴുത്തുകാർ‎]] [[വർഗ്ഗം:ചെറുകാട് അവാർഡ് ജേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഭിഷഗ്വരർ]] [[വർഗ്ഗം:കോഴിക്കോട് സർവ്വകലാശാലയിലെ പൂർവ്വ വിദ്യാർത്ഥികൾ]] [[വർഗ്ഗം:1955-ൽ ജനിച്ചവർ]] rslsl4ro87f7xisaonkhjbyippf83i9 0 160221 4673375 3804983 2026-10-04T10:46:33Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4673375 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Tapan Sinha}} {{Infobox actor |bgcolour = silver |name = তপন সিন্‌হা<br />Tapan Sinha |image = തപൻ സിൻഹ.jpg |caption = |birth_date = {{Birth date|df=yes|1924|10|2}} |birth_place = [[കൊൽക്കത്ത]], [[പശ്ചിമ ബംഗാൾ]] [[ഇന്ത്യ]] |death_date = {{Death date and age|df=yes|2009|01|15|1924|10|2}} |death_place = [[കൊൽക്കത്ത]] |spouse =അരുദ്ധതി ദേവി |academyawards = |filmfareawards = '''Best Screenplay''' <br /> 1991 Ek Doctor Ki Maut |nationalfilmawards = National Film Award for Best Director| <br /> 1991 Ek Doctor Ki Maut |signature=Tapan Sinha Signature.jpg }} ഒരു ഇന്ത്യൻ [[ചലച്ചിത്രസംവിധായകൻ|ചലച്ചിത്രസംവിധായകനും]], തിരക്കഥാകൃത്തും, സംഗീത സംവിധായകനുമായിരുന്നു '''തപൻ സിൻഹ''' ([[ബംഗാളി]]: তপন সিন্‌হা), (2 ഒക്ടോബർ 1924 – 15 ജനുവരി 2009). ==ജീവിതരേഖ== 1924-ൽ [[കൊൽക്കത്ത|കൊൽക്കത്തയിൽ]] ജനനം. [[ഭൗതിക ശാസ്ത്രം|ഭൗദ്ധിക ശാസ്ത്രത്തിൽ]] പാട്ണ സർവ്വകലാശാലയിൽ നിന്നും ബിരുദയും കൽക്കട്ട സർവ്വകലാശാലയിൽ നിന്ന് ബിരുദാനന്തര ബിരുദവും നേടി.<ref>[http://www.guardian.co.uk/film/2009/may/12/tapan-sinha-obituary-indian-filmmaker Award-winning Indian film-maker influenced by Capra and Wilder]</ref> 1950-ൽ ചലച്ചിത്രപഠനത്തിന് [[ലണ്ടൻ|ലണ്ടനിൽ]] പോകുകയും ചില ബ്രിട്ടീഷ് ചലച്ചിത്രങ്ങളിൽ പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്തു. 1954-ൽ ആദ്യചിത്രം അൻഗുഷ് പുറത്തിറങ്ങി. ആദ്യകാലങ്ങളിൽ ജോൺ ഫോഡ്, കാരോൾ റീഡ്, ബില്ലി വിൽഡർ തുടങ്ങിയ സമകാലീന ബ്രിട്ടീഷ്-അമേരിക്കൻ ചലച്ചിത്രകാരന്മാർ അദ്ദേഹത്തിൽ സ്വാധീനം ചെലുത്തി. 1957-ൽ കാബൂളിവാല എന്ന ചിത്രത്തിന് ബെർലിൻ അന്താരാഷ്ട്ര ചലച്ചിത്രമേളയിൽ ഗോൾഡൻ ബെയർ നാമനിർദ്ദേശം ലഭിച്ചു.<ref>http://www.imdb.com/event/ev0000091/1957</ref> 1988-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ആജ് കി റോബിൻഹുഡ് എന്ന ചിത്രത്തിന് ബെർലിൻ ചലച്ചിത്രമേളയിൽ യുനിസെഫ് പുരസ്ക്കരം നേടി.<ref>http://www.imdb.com/event/ev0000091/1988</ref> 1991-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ഏക്ക് ഡോക്റ്റർ കി മോത്ത് എന്ന ചിത്രം മികച്ച സംവിധായകനുള്ള സുവർണ്ണ കമലം ഉൾപ്പെടെ ധാരാളം പുരസ്ക്കാരങ്ങൾ നേടിയ ചലച്ചിത്രമാണ്.<ref>http://www.imdb.com/event/ev0000467/1991</ref> [[ബംഗാളി|ബംഗാളിക്കു]] പുറമേ [[ഹിന്ദി|ഹിന്ദിയിലും]], [[ഒറിയ|ഓറിയയിലും]] ഇദ്ദേഹം ചിത്രങ്ങൾ ഒരുക്കിയിട്ടുണ്ട്. ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ചിത്രങ്ങൾ ബെർലിൻ, വെനീസ്, ലണ്ടൻ, മോസ്ക്കോ, സാൻഫ്രാൻസിസ്ക്കോ, ലൊക്കാർണോ, എന്നിങ്ങനെ നിരവധി അന്താരാഷ്ട്ര ചലച്ചിത്രമേളകളിൽ പങ്കെടുത്തിട്ടുണ്ട്. സാൻഫ്രാൻസിസ്ക്കോ, തഷ്ക്കന്റ് ചലച്ചിത്രമേളകളിൽ ജൂറി അംഗമായും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. ==പുരസ്ക്കാരങ്ങൾ== ;1988 ബെർലിൽ അന്താരാഷ്ട്ര ചലച്ചിത്രമേള *UNICEF Award - Honorable Mention - Aaj Ka Robin Hood (1988) *ഗോൾഡൻ ബെയർ നാമനിർദ്ദേശം - Aaj Ka Robin Hood (1988) ;2001 കൈറോ അന്താരാഷ്ട്ര ചലച്ചിത്രമേള *ഗോൾഡൻ പിരമിഡ് നാമനിർദ്ദേശം - Daughters of This Century (2001) ;1971 മോസ്ക്കോ അന്താരാഷ്ട്ര ചലച്ചിത്രമേള *ഗോൾഡൻ പ്രൈസ് നാമനിർദ്ദേശം - Sagina Mahato (1971) ;1991 [[ദേശീയ ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം]] *സുവർണ്ണ കമലം - മികച്ച സംവിധായകൻ - ഏക്ക് ഡോക്റ്റർ കി മോത്ത് (1991) *രചത കമലം - മികച്ച രണ്ടാമത്തെ ചിത്രം - ഏക്ക് ഡോക്റ്റർ കി മോത്ത് (1991) ;1991 ഫിലിംഫെയർ അവാർഡ് * മികച്ച തിരക്കഥ - ഏക്ക് ഡോക്റ്റർ കി മോത്ത് (1991) ;BFJA Awards *Best Film, Best Director == അവലംബം == {{Reflist}} ==പുറമേനിന്നുള്ള കണ്ണികൾ== * {{imdb name|id=0802377|name=Tapan Sinha}} *[https://web.archive.org/web/20080828050317/http://dearcinema.com/tapan-sinha-the-dada-saheb-phalke-award/ Tapan Sinha: Saluting The Indomitable Human Spirit] * [http://www.boloji.com/cinema/tapansinha.htm The Films of Tapan Sinha] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101018063712/http://boloji.com/cinema/tapansinha.htm |date=2010-10-18 }} * [http://www.calcuttaweb.com/cinema/tapansinha.shtml Tapan Sinha at calcuttaweb.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070626130334/http://www.calcuttaweb.com/cinema/tapansinha.shtml |date=2007-06-26 }} * [http://ibnlive.in.com/news/veteran-filmmaker-tapan-sinha-dead/82797-8.html?from=rssfeed Tapan Sinha passes away] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110522133025/http://ibnlive.in.com/news/veteran-filmmaker-tapan-sinha-dead/82797-8.html?from=rssfeed |date=2011-05-22 }} {{ദാദാസാഹിബ് ഫാൽക്കെ പുരസ്കാരം}} [[വർഗ്ഗം:1924-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:2009-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഒക്ടോബർ 2-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജനുവരി 15-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മികച്ച സംവിധായകർക്കുള്ള ദേശീയ ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ദാദാസാഹിബ് ഫാൽക്കെ പുരസ്കാരജേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഹിന്ദി ചലച്ചിത്രസംവിധായകർ]] [[വർഗ്ഗം:ബംഗാളി ചലച്ചിത്രസംവിധായകർ]] pmv8l3cy0zzv7w85trucreo49he3azb 0 170456 4673202 4651530 2026-10-03T18:23:14Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4673202 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Grand Kerala Shopping Festival}}{{Infobox recurring event | name = Grand Kerala Shopping Festival | native_name = ഗ്രാൻഡ് കേരള ഷോപ്പിംഗ് ഫെസ്റ്റിവൽ | native_name_lang = ml | status = Active | genre = Shopping festival | begins = 22 December<ref>{{cite web | url=http://www.newindianexpress.com/states/kerala/Over-1-Crore-GKSF-Coupons-Disbursed/2013/12/28/article1969460.ece | archive-url=https://web.archive.org/web/20140106031555/http://www.newindianexpress.com/states/kerala/Over-1-Crore-GKSF-Coupons-Disbursed/2013/12/28/article1969460.ece | url-status=dead | archive-date=6 January 2014 | title=Over 1 Crore GKSF Coupons Disbursed }}</ref> | ends = 5 February | frequency = Annual | location = [[Kerala]] | country = India | years_active = 7 | first = 2007-2008<ref name="GKSF begins"/> | founder_name = [[Kerala Government]] | last = 2013-2014 | area = Kerala | website = https://www.shoppingfestival.in/ | organised = [[Government of Kerala]] }} [[കേരളം|കേരളത്തിന്റെ]] വാർഷിക വ്യാപാരമേളയാണ് '''ഗ്രാൻഡ് കേരള ഷോപ്പിങ് ഫെസ്റ്റിവൽ'''. കേരളത്തിന്റെ വ്യവസായ-വാണിജ്യ-വിനോദസഞ്ചാര മേഖലകളിൽ ശ്രദ്ധേയമാം വിധം മുന്നേറ്റം സൃഷ്ടിക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യത്താൽ സംസ്ഥാനസർക്കാർ സംഘടിപ്പിക്കുന്ന പരിപാടിയാണിത്. 2007 മുതലാണ് ഈ ആഘോഷത്തിനു തുടക്കം കുറിച്ചത്. ടൂറിസം വകുപ്പും ഇൻഡസ്ട്രീസ് ആന്റ് കൊമേഴ്സ് ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റും ധനകാര്യവകുപ്പും തദ്ദേശസ്വയം ഭരണസ്ഥാപനങ്ങളും സംയോജിച്ചാണ് പരിപാടികൾ സംഘടിപ്പിക്കുന്നത്. എല്ലാ വർഷവും ഡിസംബർ 1 മുതൽ ജനുവരി 15 വരെയാണ് ഫെസ്റ്റിവൽ സംഘടിപ്പിക്കുന്നത്<ref>{{Cite web |url=http://www.shoppingfestival.in/about-us.php |title=About GKSF |access-date=2011-12-01 |archive-date=2010-10-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101019040329/http://www.shoppingfestival.in/about-us.php |url-status=dead }}</ref>. == വിശദാംശങ്ങൾ == 2007 ഡിസംബർ 1 മുതൽ അതിന്റെ അടുത്ത വർഷം ജനുവരി 15 വരെ 46 ദിവസം നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന ഈ ഉത്സവം കേരള ടൂറിസത്തിന്റെ ബ്രാൻഡ് മൂല്യം ഉപയോഗിച്ച് കേരളത്തിന്റെ വാണിജ്യം, വ്യാപാരം, വ്യാവസായിക മേഖല എന്നിവയെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുകയും വികസിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെയാണ് നടക്കുന്നത്.<ref name="GKSF begins">{{cite news|title=Shopping festival begins|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/shopping-festival-begins/article1959420.ece|work=The Hindu|date=2 December 2007|access-date=24 January 2013|archive-date=2013-09-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20130927054507/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/shopping-festival-begins/article1959420.ece|url-status=dead}}</ref>5 ഒരു വർഷത്തിനുള്ളിൽ സംസ്ഥാനത്തെ അന്താരാഷ്ട്ര ഷോപ്പിംഗ് കേന്ദ്രമാക്കി മാറ്റുകയും പരമ്പരാഗത വ്യാപാര കേന്ദ്രങ്ങൾ വികസിപ്പിക്കുന്നതിന് തൊഴിൽ സൃഷ്ടിക്കുകയും ചെയ്യുക എന്നതാണ് ഈ ഉത്സവത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം.<ref>{{cite news|url=http://www.shoppingfestival.in/faq.php |title=GKSF FAQ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100821095542/http://shoppingfestival.in/faq.php |archive-date=21 August 2010 |df=dmy-all }}</ref> ഈ കാലയളവിൽ GKSF-ന് കീഴിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്തിട്ടുള്ള സ്റ്റോറുകളും കടകളും വിപുലമായ കിഴിവുകൾ, വാറ്റ് റീഫണ്ടുകൾ മുതലായവ വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു. ഉറപ്പായ ഷോപ്പിംഗ് അനുഭവത്തോടൊപ്പം, വാങ്ങുന്നവർക്ക് ഒരു നിശ്ചിത മൂല്യമുള്ള വാങ്ങലിനുള്ള സമ്മാന കൂപ്പണുകളും നൽകുന്നു. അവരെ ആഴ്ചതോറുമുള്ള മെഗാ ലക്കി ഡ്രോകളിലും ഉൾപ്പെടുത്തുന്നു. അന്താരാഷ്ട്ര വ്യാപാരത്തിന്റെയും വാണിജ്യത്തിന്റെയും ഭൂപടത്തിൽ കേരളത്തിന്റെ നഷ്ടപ്പെട്ട പ്രതാപം വീണ്ടെടുക്കുന്നതിനുള്ള ശക്തമായ ഒരു ചുവടുവയ്പ്പാണ് ഈ ഉത്സവം. ടൂറിസം മേഖലയിലെ വളർച്ച ഉപയോഗിച്ച് സംസ്ഥാനത്തെ ഒരു അന്താരാഷ്ട്ര വ്യാപാര, ടൂറിസം കേന്ദ്രമായി വികസിപ്പിക്കുക എന്നതാണ് സർക്കാർ ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. മറ്റ് രാജ്യങ്ങളിൽ നടക്കുന്ന ഷോപ്പിംഗ് ഫെസ്റ്റിവലുകളുമായി താരതമ്യപ്പെടുത്തുമ്പോൾ, ഈ ഉത്സവം മുഴുവൻ കേരള സംസ്ഥാനത്തെയും ഒരു ഭീമൻ ഷോപ്പിംഗ് മാളാക്കി മാറ്റുന്നു, അതിൽ വലിയ കളിക്കാരെ മാത്രമല്ല, ചെറുകിട, ഇടത്തരം വ്യവസായങ്ങളെയും ഉൾപ്പെടുത്തുന്നു. ആഭരണങ്ങൾ, ഇലക്ട്രോണിക് ഉപകരണങ്ങൾ, തുണിത്തരങ്ങൾ, കൺസ്യൂമർ ഡ്യൂറബിൾസ്, കാറുകൾ, ഓട്ടോകൾ എന്നിവ വിൽക്കുന്ന 3,000-ത്തിലധികം ഔട്ട്‌ലെറ്റുകൾ, ഹോട്ടലുകൾ, റെസ്റ്റോറന്റുകൾ, ഷോപ്പിംഗ് മാളുകൾ എന്നിവ നിരവധി ദിവസങ്ങൾ നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന ഈ ഷോപ്പിംഗ് ഫെസ്റ്റിവലിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ദുബായ്, സിംഗപ്പൂർ എന്നിവയെ പോലെ അഞ്ച് വർഷത്തിനുള്ളിൽ കേരളത്തെ ഒരു അന്താരാഷ്ട്ര ഷോപ്പിംഗ് ഡെസ്റ്റിനേഷനാക്കി മാറ്റുകയും അതുവഴി ധാരാളം വിനോദസഞ്ചാരികളെ സംസ്ഥാനത്തേക്ക് ആകർഷിക്കുകയും ചെയ്യുക എന്നതാണ് ഫെസ്റ്റിവലിന്റെ ലക്ഷ്യം. ഷോപ്പിംഗ് ഫെസ്റ്റിവലിനായി പ്രധാന നഗരങ്ങളിലും പട്ടണങ്ങളിലും വാണിജ്യ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ പ്രാദേശിക കേന്ദ്രങ്ങൾ ആസൂത്രണം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ജികെഎസ്എഫിന്റെ ആറാം സീസണിൽ (2012-2013) ഒരു സമകാലിക കലാമേളയും ഉണ്ടായിരുന്നു. 200-ലധികം കലാകാരന്മാരുടെ 300-ലധികം കൃതികൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന എക്സിബിഷൻ-കം-സെയിൽ, കേരള കലാകാരന്മാർക്ക് മാർക്കറ്റിംഗ് അവസരങ്ങളുടെ അഭാവം പരിഹരിക്കുന്നതിനുള്ള ആദ്യ ശ്രമമായിരുന്നു. തിരുവനന്തപുരത്തെ കനകക്കുന്ന് കൊട്ടാരത്തിൽ രണ്ട് പെയിന്റിംഗുകളുടെ വിൽപ്പനയോടെ മുഖ്യമന്ത്രി [[ഉമ്മൻ ചാണ്ടി]] മേള ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു.<ref>{{cite news|title=Contemporary Art Fair gives art its due|url=http://www.thehindu.com/news/cities/Thiruvananthapuram/contemporary-art-fair-gives-art-its-due/article4272599.ece|work=The Hindu|date=4 January 2013|access-date=26 February 2013}}</ref><ref>{{cite news|title=Fair sparked hope in artists|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/fair-sparked-hope-in-artists-says-kanayi/article4343151.ece|work=The Hindu|date=25 January 2013|access-date=26 February 2013}}</ref> ==അവലംബം== {{Reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== * [http://www.shoppingfestival.in/ ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ വ്യാപാരോത്സവങ്ങൾ]] 38bu04qw560lmtv26ctr05vlveecf23 0 176066 4673176 3918035 2026-10-03T15:08:48Z Vishkailas 214655 /* */ 4673176 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Rohu}} {{Taxobox | name = രോഹു | image = Labeo rohita.JPG | regnum = [[Animal]]ia | phylum = [[Chordate|Chordata]] | classis = [[Actinopterygii]] | ordo = [[Cypriniformes]] | familia = [[Cyprinidae]] | telugu name = korameenu | genus = ''[[Labeo]]'' | species = '''''L. rohita''''' | binomial = ''Labeo rohita'' | binomial_authority = [[Francis Buchanan-Hamilton|F. Hamilton]], 1822 }} ഇന്ത്യൻ കാർപ്പ് വിഭാഗത്തിൽ പെട്ട ഒരു മത്സ്യമാണ് '''രോഹിത''' എന്ന '''രോഹു'''. 25 കിലോഗ്രാം വരെ തൂക്കം വരുന്ന ശുദ്ധജല മത്സ്യമാണിത്. ജലാശയത്തിന്റെ അടിഭാഗത്തും ജലമദ്ധ്യത്തിലുമാണ് രോഹു ഇരതേടുന്നത്. സസ്യഭാഗങ്ങൾ, ജൈവവസ്തുക്കൾ, പ്ലവങ്ങൾ എന്നിവയാണ് ഇവയുടെ പ്രധാന ആഹാരം. പോഷക സമൃദ്ധവും ആരോഗ്യകരവുമായ ഒരു മത്സ്യമാണിത്. ആരോഗ്യത്തിന് ഉത്തമമായ ഒമേഗാ 3 ഫാറ്റി ആസിഡ് ഈ മത്സ്യത്തിൽ നിശ്ചിതമായ അളവിൽ കാണപ്പെടുന്നുണ്ട്. [[ഇന്ത്യ]]യിലെല്ലായിടത്തും കാണുന്ന ഈ [[മത്സ്യം]] വാണിജ്യാവശ്യത്തിന് കൃഷിചെയ്യാറുമുണ്ട്. == അവലംബം == {{reflist}} * {{ITIS |id=163681 |taxon=Labeo rohita |accessdate=30 January 2006}} *{{FishBase species|genus=Labeo|species=rohita|year=2005|month=November}} [[വർഗ്ഗം:മത്സ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഭക്ഷ്യയോഗ്യമായ മത്സ്യങ്ങൾ]] 6ock85m66p7n550gvdm268mi3tnt0b5 4673178 4673176 2026-10-03T15:09:16Z Vishkailas 214655 /* */ 4673178 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Rohu}} {{Taxobox | name = രോഹു | image = Labeo rohita.JPG | regnum = [[Animal]]ia | phylum = [[Chordate|Chordata]] | classis = [[Actinopterygii]] | ordo = [[Cypriniformes]] | familia = [[Cyprinidae]] | telugu name = korameenu | genus = ''[[Labeo]]'' | species = '''''L. rohita''''' | binomial = ''Labeo rohita'' | binomial_authority = [[Francis Buchanan-Hamilton|F. Hamilton]], 1822 }} ഇന്ത്യൻ കാർപ്പ് വിഭാഗത്തിൽ പെട്ട ഒരു മത്സ്യമാണ് '''രോഹിത''' എന്ന '''രോഹു'''. 25 കിലോഗ്രാം വരെ തൂക്കം വരുന്ന ശുദ്ധജല മത്സ്യമാണിത്. ജലാശയത്തിന്റെ അടിഭാഗത്തും ജലമദ്ധ്യത്തിലുമാണ് രോഹു ഇരതേടുന്നത്. സസ്യഭാഗങ്ങൾ, ജൈവവസ്തുക്കൾ, പ്ലവങ്ങൾ എന്നിവയാണ് ഇവയുടെ പ്രധാന ആഹാരം. പോഷക സമൃദ്ധവും ആരോഗ്യകരവുമായ ഒരു മത്സ്യമാണിത്. ആരോഗ്യത്തിന് ഉത്തമമായ ഒമേഗാ 3 ഫാറ്റി ആസിഡ് ഈ മത്സ്യത്തിൽ നിശ്ചിതമായ അളവിൽ കാണപ്പെടുന്നുണ്ട്. [[ഇന്ത്യ]]യിലെല്ലായിടത്തും കാണുന്ന ഈ [[മത്സ്യം]] വാണിജ്യാവശ്യത്തിന് കൃഷിചെയ്യാറുമുണ്ട്. == അവലംബം == {{reflist}} * {{ITIS |id=163681 |taxon=Labeo rohita |accessdate=30 January 2006}} *{{FishBase species|genus=Labeo|species=rohita|year=2005|month=November}} [[വർഗ്ഗം:മത്സ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഭക്ഷ്യയോഗ്യമായ മത്സ്യങ്ങൾ]] 90ycob9m6qcsvz2c6bcsgz6fhr50d2v 0 179883 4673332 4143350 2026-10-04T05:46:57Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4673332 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Talladega}} {{Infobox settlement |official_name = ടാലദീഗ |settlement_type = [[City]] |image_skyline = Talladega Alabama Courthouse Square.JPG |imagesize = |image_caption = Talladega Courthouse Square Historic District |image_seal = |image_map = Talladega_County_Alabama_Incorporated_and_Unincorporated_areas_Talladega_Highlighted.svg |mapsize = 250px |map_caption = Location in [[Talladega County, Alabama|Talladega County]] and the state of [[Alabama]] |image_map1 = |mapsize1 = |map_caption1 = |coordinates_region = US-AL |subdivision_type = [[List of countries|Country]] |subdivision_type1 = [[US state|State]] |subdivision_type2 = [[List of counties in Alabama|County]] |subdivision_name = [[United States]] |subdivision_name1 = [[Alabama]] |subdivision_name2 = [[Talladega County, Alabama|Talladega]] |government_type = |leader_title = |leader_name = |established_date = |area_magnitude = |area_total_km2 = 62 |area_total_sq_mi = 24 |area_land_km2 = 61.8 |area_land_sq_mi = 23.9 |area_water_km2 = 0.2 |area_water_sq_mi = 0.1 |elevation_ft = 558 |elevation_m = 170 |population_as_of = 2000 |population_footnotes = |population_total = 15143 |population_metro = |population_density_km2 = 244.2 |population_density_sq_mi = 631 |timezone = [[Central Time Zone (North America)|Central (CST)]] |utc_offset = -6 |latd = 33 |latm = 26 |lats = 5 |latNS = N |longd = 86 |longm = 6 |longs = 5 |longEW = W |timezone_DST = CDT |utc_offset_DST = -5 |postal_code_type = [[ZIP code]]s |postal_code = 35160-35161 |area_code = [[Area code 256|256]] |blank_name = [[Federal Information Processing Standard|FIPS code]] |blank_info = 01-74592 |blank1_name = [[Geographic Names Information System|GNIS]] feature ID |blank1_info = 0160707 |footnotes = |website = http://www.talladega.com/ }} [[യു. എസ്.|യു. എസ്സിൽ]] കിഴക്കൻ [[അലബാമ|അലബാമയിലെ]] ഒരു [[നഗരം|നഗരവും]] ഇതേ പേരിലുള്ള കൗണ്ടിയുടെ ആസ്ഥാനവും. ബിർമിങ്ഹാമിന് 64 കി. മീ. കിഴക്കുമാറി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ==കൃഷി-വ്യവസായം== [[പരുത്തി]], [[ചോളം]], വയ്ക്കോൽ എന്നിവയുടെ ഒരു പ്രധാന വാണിജ്യ-സംസ്കരണ കേന്ദ്രമാണ് ടാലദീഗ. പരുത്തി-ഇലാസ്റ്റിക് നൂലുകൾ, പൈപ്പ് ഫിറ്റിങ്ങുകൾ, തടിമില്ലുപകരണങ്ങൾ, തുണി, മെഷിനറി ഭാഗങ്ങൾ, തടിസാമഗ്രികൾ തുടങ്ങിയവ ഇവിടത്തെ പ്രധാന ഉത്പന്നങ്ങളിൽപ്പെടുന്നു. ടാലദീഗയുടെ സമീപപ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്ന് [[മാർബിൾ]] [[ഖനനം]] ചെയ്യുന്നുണ്ട്. ചില ഇരുമ്പയിര്-ടാൽക് ഖനികളും ഇതിനടുത്തായി കാണാം. ''ദി അലബാമ ഇന്റർനാഷണൽ സ്പീഡ് വേ'' (The Alabama International speed way) ടാലദീഗയിലാണ്. ==അതിർത്തി നഗരം== ടാലദീഗ ദേശീയ കോളജ്, അന്ധർക്കും ബധിരർക്കും ഉള്ള ഒരു സംസ്ഥാന സ്കൂൾ എന്നിവ ടാലദീഗയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ടാലദീഗ നാഷണൽ ഫോറസ്റ്റ് ഇതിനടുത്തുതന്നെയാണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. മുമ്പ് അമേരിന്ത്യരുടെ ഒരു ഗ്രാമം സ്ഥിതിചെയ്തിരുന്ന സ്ഥലത്താണ് 1830-കളിൽ ടാലദീഗ നഗരം സ്ഥാപിതമായത്. ''അതിർത്തി നഗരം'' എന്നർഥം വരുന്ന ''ടാലാ (talla)'', ''ദീഗാ (dega)'' എന്നീ രണ്ടു പദങ്ങളിൽ (ഇന്ത്യരുടെ) നിന്നുമാണ് ''ടാലദീഗ'' എന്ന പേര് നിഷ്പന്നമായിട്ടുള്ളത്. ആൻഡ്രൂ ജാക്സന്റെ നേതൃത്വത്തിലള്ള ഒരു വിഭാഗം ടെന്നസി വോളന്റിയർമാർ 1813-ൽ ക്രീക്ക് ഇന്ത്യരുടെ ഒരു വൻപടയെ ഇവിടെവച്ച് തോൽപ്പിച്ചിരുന്നു. 1832-ൽ ഇത് ഒരു കൗണ്ടിയായി. 1835-ൽ ടാലദീഗയെ അമേരിക്കൻ യൂണിയനിൽ ചേർത്തു. ==ചിത്രശാല== <gallery> File:Talladega County Alabama Courthouse.JPG|കോർട്ട് ഹൗസ് ടാലദീഗ File:Talladega College Savery Library.JPG|സേവറി ലൈബററി ടാലദീഗ File:Swayne Hall Talladega.jpg|സ്വായ്നെ ഹാൾ ടാലാദീഗ File:Alabama Institute for the Deaf and Blind.JPG|അന്ധ ബധിര സ്കൂൾ ടാലദീഗ </gallery> ==പുറംകണ്ണികൾ== *http://www.talladega.com/ *https://web.archive.org/web/20120619015905/http://www.city-data.com/city/Talladega-Alabama.html *http://www.talladegachamber.com/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120112080212/http://www.talladegachamber.com/ |date=2012-01-12 }} {{സർവ്വവിജ്ഞാനകോശം|ടാലദീഗ}} [[വർഗ്ഗം:അലബാമയിലെ നഗരങ്ങൾ]] 0va2e86o096wzg34vga9amno20tkvgb 0 191251 4673349 3953532 2026-10-04T08:33:54Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4673349 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Dartmouth, Massachusetts}} {{Infobox settlement |official_name = ഡാർട്മൗത്, മസാച്ചുസെറ്റ്സ് |nickname = |motto = |image_skyline = Dartmouth Town Hall.JPG |imagesize = |image_caption = Dartmouth Town Hall |image_seal = Seal of Dartmouth, Massachusetts.png |image_flag = |image_map = Dartmouth_ma_highlight.png |mapsize = 250px |map_caption = Location in Bristol County in Massachusetts |image_map1 = |mapsize1 = |map_caption1 = |coordinates_display = inline,title |coordinates_region = US-MA |subdivision_type = [[List of countries|Country]] |subdivision_name = [[United States]] |subdivision_type1 = [[Political divisions of the United States|State]] |subdivision_name1 = [[Massachusetts]] |subdivision_type2 = [[List of counties in Massachusetts|County]] |subdivision_name2 = [[Bristol County, Massachusetts|Bristol]] |established_title = Settled |established_date = 1650 |established_title2 = Incorporated |established_date2 = 1664 |established_title3 = |established_date3 = |government_type = [[Representative town meeting]] |leader_title = <!--[[Executive Administrator]]--> |leader_name = Izar Cool Dude |leader_title1 = <!--Board of <br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;Selectmen--> |leader_name1 = |area_magnitude = |area_total_km2 = 253.4 |area_total_sq_mi = 97.8 |area_land_km2 = 159.5 |area_land_sq_mi = 61.6 |area_water_km2 = 93.9 |area_water_sq_mi = 36.3 |population_as_of = 2010 |settlement_type = [[New England town|Town]] |population_total = 34032 |population_density_km2 = auto |population_density_sq_mi = |elevation_m = 38 |timezone = [[Eastern Standard Time Zone|Eastern]] |utc_offset = -5 |timezone_DST = [[Eastern Standard Time Zone|Eastern]] |utc_offset_DST = -4 |elevation_ft = 125 |latd = 41 |latm = 36 |lats = 52 |latNS = N |longd = 70 |longm = 58 |longs = 11 |longEW = W |website = http://www.town.dartmouth.ma.us/ |postal_code_type = ZIP code |postal_code = 02747/02748/02714 |area_code = [[Area code 508|508]] / [[Area code 774|774]] |blank_name = [[Federal Information Processing Standard|FIPS code]] |blank_info = 25-16425 |blank1_name = [[Geographic Names Information System|GNIS]] feature ID |blank1_info = 0618279 |footnotes = }} [[യു. എസ്.|യു. എസ്സിലെ]] തെക്കു കിഴക്കൻ [[മസാച്ചുസെറ്റ്സ്|മസാച്ചുസെറ്റ്സിലുള്ള]] [[നഗരം|നഗരമാണ്]] '''ഡാർട്മൗത്, മസാച്ചുസെറ്റ്സ്'''. ബ്രിസ്റ്റോൾ കൗണ്ടിയിൽ ഉൾപ്പെടുന്ന ഈ നഗരം ന്യൂബെഡ്ഫോർഡിന് 10 കിലോ മീറ്റർ തെക്കു പടിഞ്ഞാറ് [[അറ്റ്ലാന്റിക് മഹാസമുദ്രം|അത് ലാന്തിക് സമുദ്രത്തിലെ]] ബസാർഡ്സ് ഉൾക്കടൽ (Buzzards Bay) തീരത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. മുഖ്യമായും കാർഷികവൃത്തിയെ ആശ്രയിക്കുന്ന ഡാർട്മൗത് നഗരം ഒരു പ്രധാന വേനൽക്കാല സങ്കേതവും കൂടിയാണ്. മുമ്പ് ഇതൊരു കപ്പൽ നിർമ്മാണ കേന്ദ്രമായിരുന്നു. 1650 - ൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ട ഡാർട്മൗത് നഗരം 1664-ൽ പുനഃസംഘടിപ്പിച്ചു. [[ഇംഗ്ലണ്ട്|ഇംഗ്ലണ്ടിലെ]] ഡാർട്മത് പ്രദേശത്തിന്റെ പേരാണ് നഗരനാമത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനം. ജനസംഖ്യ: 27,244. ==ചിത്രശാല== <gallery> File:Round hill telescope.jpg File:Padanaram Bridge.JPG File:1899 SouthDartmouth public library Massachusetts.png File:UMass Dartmouth campus.JPG </gallery> ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== *http://www.town.dartmouth.ma.us/Pages/DartmouthMA_Assessor/index {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120420102933/http://www.town.dartmouth.ma.us/Pages/DartmouthMA_Assessor/index |date=2012-04-20 }} *https://web.archive.org/web/20120618125937/http://www.city-data.com/city/Dartmouth-Massachusetts.html *http://dartmouthma.com/ {{സർവ്വവിജ്ഞാനകോശം|ഡാ{{ർ}}ട്മത്|ഡാർട്മത്}} [[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കയിലെ വൻ‌നഗരങ്ങൾ]] d35zzjaf6y4esr7f77oa64ya73onj2a 0 191508 4673218 4342424 2026-10-03T21:47:01Z InternetArchiveBot 146798 Bluelink 1 book for [[വിക്കിപീഡിയ:പരിശോധനായോഗ്യത|പരിശോധനായോഗ്യത]] (20261003)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 4673218 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Galápagos_tortoise}}{{Taxobox | status = VU | status_system = iucn2.3 | status_ref = &nbsp;<ref name='iucnredlist.org'>{{IUCN2009.2|assessors=Tortoise & Freshwater Turtle Specialist Group |year=1996 |id=9011 |title=Chelonoidis nigra |downloaded=2012-01-11}}</ref> | image = Galapagos giant tortoise Geochelone elephantopus.jpg | image_width = 280px | image_alt=Adult Galápagos tortoise | regnum = [[Animal]]ia | phylum = [[Chordate|Chordata]] | classis = [[Reptile|Reptilia]] | ordo = [[Testudines]] | subordo = [[Cryptodira]] | familia = [[Testudinidae]] | genus = ''[[Chelonoidis]]'' | species = '''''C. nigra''''' | binomial = ''Chelonoidis nigra''<ref name='R2010'>{{Cite book |first=A.G.J. |last=Rhodin |first2=P.P. |last2=van Dijk |editor-last=Iverson |editor-first= J.B. |editor2-last=Shaffer |editor2-first=H.B |contribution=Turtles of the world, 2010 update: Annotated checklist of taxonomy, synonymy, distribution and conservation status |series=Turtle taxonomy working group |year=2010 |pages=33–34 |publisher=Chelonian Research Foundation |url=http://www.iucn-tftsg.org/wp-content/uploads/file/Accounts/crm_5_000_checklist_v3_2010.pdf |doi=10.3854/crm.5.000.checklist.v3.2010 |accessdate=2012-01-11}}</ref> | binomial_authority = ([[Jean René Constant Quoy|Quoy]] & [[Joseph Paul Gaimard|Gaimard]], 1824b<ref name='Quoy b'>{{cite book |last1=Quoy|first1=J.R.C.|last2=Gaimard|first2=J.P.|year=1824b|chapter=Sous-genre tortue de terre – ''testudo''. brongn. tortue noire – ''testudo nigra''. N.|editor-last=de Freycinet|editor-first=M.L.|title=Voyage autour du Monde&nbsp;... exécuté sur les corvettes de L. M. "L'Uranie" et "La Physicienne," pendant les années 1817, 1818, 1819 et 1820|url=https://archive.org/details/VoyageAutourduM00Loui|location=Paris|pages=174–175|language=fr}}</ref>) | subdivision_ranks = [[Subspecies]] | subdivision = {{hidden begin|title=Subspecies<ref name='iucnredlist.org'/>}} ''See: [[Subspecies of Galápagos tortoise]]'' * ''[[Chelonoidis nigra abingdoni|C. n. abingdoni]]'' (Extinct in the wild)<br /><small>[[Albert Günther|Günther]], 1877<ref name="Gunther 1877 85">{{Harvnb|Günther|1877|p=85}}</ref></small> * ''C. n. becki''<br /><small>[[Walter Rothschild, 2nd Baron Rothschild|Rothschild]], 1901<ref name='R1901'>{{cite journal |last=Rothschild |first=Walter |authorlink=Walter Rothschild, 2nd Baron Rothschild |year=1901 |title=On a new land-tortoise from the Galapagos Islands |journal= Novitates Zoologicae |volume=8 |page=372 |url=http://www.biodiversitylibrary.org/page/3268176 |accessdate=2012-01-11 |ref=harv}}</ref></small> * ''C. n. chathamensis''<br /><small>[[John Van Denburgh|Van Denburgh]], 1907<ref name='VD1907'>{{cite journal|last=Van Denburgh|first =John|authorlink=John Van Denburgh |year=1907|title=Preliminary descriptions of four new races of gigantic land tortoises from the Galapagos Islands|journal= Proceedings of the California Academy of Sciences, Series 4|volume= 1|pages=1–6 |url=http://biodiversitylibrary.org/page/31599075 |accessdate=2012-01-12|ref=harv}}</ref></small> * ''C. n. darwini''<br /><small>[[John Van Denburgh|Van Denburgh]], 1907<ref name='VD1907'/></small> * ''C. n. duncanensis''<br /><small>[[Samuel Garman|Garman]], 1917<ref name='Garman'>{{cite journal|last=Garman|first=Samuel|authorlink= Samuel Garman|year=1917| title=The Galapagos tortoises|journal= Memoirs of the Museum of Comparative Zoology at Harvard College|volume=30|issue= 4|pages=261–296|ref=harv}}</ref></small> * ''C. n. hoodensis''<br /><small>[[John Van Denburgh|Van Denburgh]], 1907<ref name='VD1907'/></small> * ''C. n. nigra'' (Extinct)<br /><small>[[Jean René Constant Quoy|Quoy]] & [[Joseph Paul Gaimard|Gaimard]], 1824b<ref name='Quoy b'/></small> * ''C. n. phantastica'' (Extinct)<small></br>[[John Van Denburgh|Van Denburgh]], 1907<ref name='VD1907'/></small> * ''C. n. porteri''<br /><small>[[Walter Rothschild, 2nd Baron Rothschild|Rothschild]], 1903<ref name='R1903'>{{cite journal |last=Rothschild |first=Walter |authorlink=Walter Rothschild, 2nd Baron Rothschild |year=1903 |title=Description of a new species of gigantic land tortoise from Indefatigable Island |journal=Novitates Zoologicae |volume=10 |page=119 |url=http://www.biodiversitylibrary.org/page/15771201 |accessdate=2012-01-11 |ref=harv}}</ref></small> * ''C. n. vicina''<br /><small>[[Albert Günther|Günther]], 1875<ref name='G1875'/></small> {{hidden end}} | synonyms = {{hidden begin|title=Species synonymy</small><ref name=Pritchard1996P49>{{Harvnb|Pritchard|1996|p=49}}</ref>}} * ''Testudo californiana'' <small></br>[[Jean René Constant Quoy|Quoy]] & [[Joseph Paul Gaimard|Gaimard]], 1824a<ref name='1824a'>{{cite journal|last=Quoy|first= J.R.C. |coauthors=Gaimard, J.P. |year=1824|title=Description d'une nouvelle espèce de tortue et de trois espèces nouvelles de scinques|journal= Bulletin des Sciences Naturelles et de Géologie|volume= 1|location= Paris|pages= 90–91|language=fr|ref=harv}}</ref> (''nomen oblitum'')</small> * ''Testudo nigra'' <small></br>[[Jean René Constant Quoy|Quoy]] & [[Joseph Paul Gaimard|Gaimard]], 1824b<ref name='Quoy b'/> (''nomen novum'')</small> * ''Testudo elephantopus'' <small></br>[[Richard Harlan|Harlan]], 1827<ref name='Harlan'>{{cite journal|last=Harlan|first=Richard|authorlink=Richard Harlan|year=1827 |title=Description of a land tortoise, from the Galápagos Islands, commonly known as the "Elephant Tortoise" |journal=Journal of the Academy of Natural Sciences of Philadelphia |volume=5|pages=284–292 |url=http://biodiversitylibrary.org/page/24657342 |accessdate=2012-01-11|ref=harv}}</ref> (''nomen dubium'')</small> * ''Testudo nigrita'' <small></br>[[André Marie Constant Duméril|Duméril]] and [[Gabriel Bibron|Bibron]], 1834<ref name='DB1834'>{{Cite document|last =Duméril|first=André Marie Constant|authorlink=André Marie Constant Duméril|coauthors = [[Gabriel Bibron|Bibron, Gabriel]]| year=1834| url=http://www.archive.org/details/erptologiegnral00bibrgoog |title=Erpétologie générale; ou, histoire naturelle complète des reptiles|publisher= Librarie Encyclopédique de Roret|location= France|language= French|ref =harv|postscript =<!-- Bot inserted parameter. Either remove it; or change its value to "." for the cite to end in a ".", as necessary. -->{{inconsistent citations}}}}</ref> (''nomen dubium'')</small> * ''Testudo planiceps'' <small></br>[[John Edward Gray|Gray]], 1853<ref>{{cite journal |last=Gray |first=John Edward |authorlink=John Edward Gray |year=1853 |title=Description of a new species of tortoise (''Testudo planiceps''), from the Galapagos Islands |journal=Proceedings of the Zoological Society of London |volume=21 |issue=1 |pages=12–13 |doi=10.1111/j.1469-7998.1853.tb07165.x |url=http://biodiversitylibrary.org/page/30747129 |accessdate=2012-01-11 |ref=harv}}</ref> (''nomen dubium'')</small> * ''Testudo clivosa'' <small></br>[[Samuel Garman|Garman]], 1917<ref name='Garman'/> (''nomen dubium'')</small> * ''Testudo typica'' <small></br>[[Samuel Garman|Garman]], 1917<ref name='Garman'/> (''nomen dubium'')</small> * ''Testudo (Chelonoidis) elephantopus'' <small></br>Williams, 1952<ref>{{cite journal|last=Williams|first=Ernest E.|coauthors=Anthony, Harold Elmer; Goodwin, George Gilbert |year=1952 |title=A new fossil tortoise from Mona Island West Indies and a tentative arrangement of the tortoises of the world |journal=Bulletin of the American Museum of Natural History |volume=99 |issue=9 |pages=541–560 |id={{hdl|2246/418}}|ref=harv}}</ref></small> * ''Geochelone (Chelonoidis) elephantopus'' <small></br>[[Peter Pritchard|Pritchard]], 1967<ref name='P1967'>{{cite book |last=Pritchard |first=Peter Charles Howard |authorlink=Peter Pritchard |year=1967 |title=Living turtles of the world |publisher=TFH Publications |location=New Jersey |page=156}}</ref></small> * ''Chelonoidis elephantopus'' <small></br>Bour, 1980<ref name='B1980'>{{cite journal |last=Bour |first= R. |year=1980 |title=Essai sur la taxinomie des Testudinidae actuels (Reptilia, Chelonii) |language=fr |journal=[[Bulletin du Muséum National d'Histoire Naturelle]] |location=Paris |volume=4 |issue=2 |page=546 |ref=harv}}</ref></small> {{hidden end}} {{hidden begin|title=Subspecies synonymy<ref name='R2010'/>}} ''C. n. nigra'' ([[Subspecies#Nominate subspecies|nominate subspecies]]) * ''Testudo californiana'' <small></br>[[Jean René Constant Quoy|Quoy]] & [[Joseph Paul Gaimard|Gaimard]], 1824a<ref name='1824a'/> (''nomen oblitum'')</small> * ''Testudo nigra'' <small></br>[[Jean René Constant Quoy|Quoy]] & [[Joseph Paul Gaimard|Gaimard]], 1824b<ref name='Quoy b'/> (''nomen novum'')</small> * ''Testudo galapagoensis'' <small></br>[[Georg Baur (paleontologist)|Baur]] 1889<ref name='B1889'/></small> ''C. n. abingdoni'' * ''Testudo ephippium''<br /><small>[[Albert Günther|Günther]], 1875<ref name='G1875'/> (partim, misidentified type specimen once erroneously attributed to what is now ''C. n. duncanensis'')</small> * ''Testudo abingdoni''<small></br>[[Albert Günther|Günther]], 1877<ref name="Gunther 1877 85"/></small> ''C. n. becki'' * ''Testudo becki''<small></br>[[Walter Rothschild, 2nd Baron Rothschild|Rothschild]], 1901<ref name='R1901'/></small> ''C. n. chathamensis'' * ''Testudo wallacei''<small><br />[[Walter Rothschild, 2nd Baron Rothschild|Rothschild]] 1902<ref name='R1902'>{{cite journal |last=Rothschild |first=Walter |authorlink=Walter Rothschild, 2nd Baron Rothschild |year=1902 |title=Description of a new species of gigantic land tortoise from the Galápagos Islands |journal=Novitates Zoologicae|volume=9|page=619 |url=http://biodiversitylibrary.org/page/3269130 |accessdate=2012-01-11 |ref=harv}}</ref> (''partim'', ''nomen dubium'')</small> * ''Testudo chathamensis''<small></br>[[John Van Denburgh|Van Denburgh]], 1907<ref name='VD1907'/></small> ''C. n. darwini'' * ''Testudo wallacei''<small><br />[[Walter Rothschild, 2nd Baron Rothschild|Rothschild]] 1902<ref name='R1902'/> (''partim'', ''nomen dubium'')</small> * ''Testudo darwini''<small></br>[[John Van Denburgh|Van Denburgh]], 1907<ref name='VD1907'/></small> ''C. n. duncanensis'' * ''Testudo ephippium''<br /><small>[[Albert Günther|Günther]], 1875<ref name='G1875'/> (''partim'', misidentified type)</small> * ''Geochelone nigra duncanensis''<small></br>[[Samuel Garman|Garman]], 1917<ref name='Garman'/> in [[Peter Pritchard|Pritchard]], 1996<ref name=Pritchard1996P49/>(''nomen nudum'')</small> ''C. n. hoodensis'' * ''Testudo hoodensis''<small></br>[[John Van Denburgh|Van Denburgh]], 1907<ref name='VD1907'/></small> ''C. n. phantastica'' * ''Testudo phantasticus''<small></br>[[John Van Denburgh|Van Denburgh]], 1907<ref name='VD1907'/></small> ''C. n. porteri'' * ''Testudo nigrita'' <small></br>[[André Marie Constant Duméril|Duméril]] and [[Gabriel Bibron|Bibron]], 1834<ref name='DB1834'/> (''nomen dubium'')</small> * ''Testudo porteri''<small></br>[[Walter Rothschild, 2nd Baron Rothschild|Rothschild]], 1903<ref name='R1903'/></small> ''C. n. vicina'' * ''Testudo microphyes''<br /><small>[[Albert Günther|Günther]], 1875<ref name='G1875'>{{cite journal |last=Günther|first=Albert|authorlink=Albert Günther|year=1875|title=Description of the living and extinct races of gigantic land-tortoises. parts I. and II. introduction, and the tortoises of the Galapagos Islands|journal=Philosophical Transactions of the Royal Society of London, Biological Sciences|volume=165|pages=251–284 |bibcode=1875RSPT..165..251G |doi=10.1098/rstl.1875.0007 |jstor=109147<!--|accessdate=2012-01-11--> |ref=harv}}</ref></small> * ''Testudo vicina''<small></br>[[Albert Günther|Günther]], 1875<ref name='G1875'/></small> * ''Testudo güntheri''</br><small>[[Georg Baur (paleontologist)|Baur]], 1889<ref name='B1889'>{{cite journal|url=http://www.iucn-tftsg.org/wp-content/uploads/file/Articles/Baur_1889b.pdf |last=Baur|first=G.|year=1889 |title=The Gigantic Land Tortoises of the Galapagos Islands |journal=The American Naturalist|volume=23|issue=276|pages=1039–1057|format=PDF|doi=10.1086/275045 |accessdate=2012-01-11|ref=harv}}</ref></small> * ''Testudo macrophyes''<br /><small>[[Samuel Garman|Garman]], 1917<ref name='Garman'/></small> * ''Testudo vandenburghi''<small></br>De Sola, R. 1930<ref name='DS1930'>{{cite journal|last=DeSola|first=Ralph|year=1930|title=The liebespiel of ''Testudo vandenburghi'', a new name for the mid-Albemarle Island Galápagos tortoise|url=https://archive.org/details/sim_copeia_1930-09-30_3/page/n21|journal=Copeia|volume=1930|issue=3|pages=79–80|jstor=1437060|doi=10.2307/1437060|ref=harv}}</ref> (''nomen nudum'')</small> {{hidden end}} }} ദക്ഷിണ അമേരിക്കയിലെ [[ഇക്വഡോർ|ഇക്വഡോ]]റിനു 1000 കിലോമീറ്റർ പടിഞ്ഞാറായി, ഭൂകമ്പ ലാവയാൽ രൂപപ്പെട്ടിട്ടുള്ള 7 ദീപുകളുടെ കൂട്ടമാണ്‌ [[ഗാലപ്പഗോസ്]]. ഈ ദ്വീപുകളിൽ കാണപ്പെടുന്ന ആമകളെ '''ഗാലപ്പഗോസ് ആമ''' (Galápagos tortoise or Galápagos giant tortoise :Chelonoidis nigra) എന്ന് വിളിക്കുന്നു . ഇന്ന് കാണപ്പെടുന്ന ഉരഗങ്ങളുടെ(Reptiles ) കൂട്ടത്തിൽ ഭാരമാനുസരിച്ചു ഇവക്കു പത്താം സ്ഥാനമാണുള്ളത്. 1.8 മീറ്റർ നീളമുള്ള ഇവയുടെ തൂക്കം 400 [[കിലോഗ്രാം|കിലോഗ്രാമിൽ]] കൂടുതലാണ്. കശേരുകങ്ങളുടെ കൂട്ടത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ആയുസുള്ള ഇവ നൂറിൽ കൂടുതൽ വർഷം ജീവിച്ചിരിക്കും. കൂട്ടിലാക്കപ്പെട്ട ഒരു [[ഹാരിയറ്റ് (ആമ)|ഗാലപ്പഗോസ് ആമ]] 170 വയസുവരെ ജീവിച്ചതായി രേഖപ്പെടുത്തിയിണ്ട്. പതിനാറാം നൂറ്റാണ്ടിൽ സ്പാനീഷ് സമുദ്ര പര്യവേഷകരാണ് ഈ ദീപസമൂഹങ്ങൾ കണ്ടെത്തിയത്. വിവിധ ദ്വീപുകളിലെ ഗാലപ്പഗോസ് ആമകളുടെ പുറം ചട്ടയിലും മറ്റു ശരീര ഘടനകളിൽ കണ്ട പരിണാമ വ്യതിയാനങ്ങളാണ് , [[പരിണാമസിദ്ധാന്തം]] ആവിഷ്ക്കരിക്കുവാൻ [[ചാൾസ് ഡാർവിൻ|ചാൾസ് ഡാർവിനു]] വഴിയൊരുക്കിയത് . അന്ന് അനേക ലക്ഷങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്ന ഇവയുടെ എണ്ണം മനുഷ്യർ കൊന്നൊടുക്കിയതിനാൽ 1970 കളിൽ മൂവായിരമായി കുറഞ്ഞു. പ്രകൃതി സംരക്ഷണ സംഘടനയായ ഐ.യു.സീ. എൻ ( International Union for Conservation of Nature ) ഇടപെട്ടതിനാൽ ഇരുപത്തിഒന്നാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ആരംഭത്തിൽ അവയുടെ എണ്ണം 19,500 ആയി വർദ്ധിച്ചിട്ടുണ്ട്. <gallery> File:Gigantic Turtle on the Island of Santa Cruz in the Galapagos.JPG| File:Side angle shot of a gigantic galapagos turtle on the island of santa cruz.JPG| File:A gigantic galapagos tortuga on the island of santa cruz.JPG| File:Gigantic galapagos turtle on the island of santa cruz.JPG| File:Galápagos tortoise - Chelonoidis nigra on the Santa Cruz Island - Galapagos.jpeg| File:The Galápagos tortoise or Galápagos giant tortoise (Chelonoidis nigra) - Santa Cruz Island.jpeg| </gallery> == അവലംബം == {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:ഗാലപ്പഗോസ് ദ്വീപുകൾ]] 77alzm71rxnfq8fp5vte3tqnzb2w8a4 0 191806 4673337 4560067 2026-10-04T07:10:03Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4673337 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Tessy Thomas}} {{Infobox person | name = ടെസ്സി തോമസ് | image = Tessy thomas.png | caption = | birth_name = | birth_date = ഏപ്രിൽ 1963 | birth_place = [[ആലപ്പുഴ]], [[കേരളം]] | education = ബി.ടെക്ക്. - [[തൃശ്ശൂർ എഞ്ചിനീയറിംഗ് കോളേജ്|ഗവ: എഞ്ചിനീയറിംഗ് കോളേജ് തൃശൂർ]],<br />എം. ടെക്ക്. - [http://en.wikipedia.org/wiki/Defence_Institute_of_Advanced_Technology ഡിഫൻസ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് അഡ്വാൻസ്ഡ് ടെക്നോളജി] [[പൂന]] | occupation = [[ശാസ്ത്രജ്ഞ]] | title = ശാസ്ത്രജ്ഞ | family = | spouse = സരോജ് കുമാർ | children = തേജസ് | relatives = | ethnicity = | nationality = ഇന്ത്യൻ | religion = | years_active= 1988 – ഇപ്പോഴും തുടരുന്നു | known_for = അഗ്നി മിസൈൽ പ്രോജക്ട് ഡയറക്ടർ [[അഗ്നി 5]] | award = | website = }} [[അഗ്‌നി - അഞ്ച്]] ഭൂഖണ്ഡാന്തര മിസൈലിന്റെ മുഖ്യശില്പിയും പ്രോജക്ട് മേധാവിയുമാണ് '''ടെസ്സി തോമസ്'''.<ref>http://malayalam.oneindia.in/news/2009/07/01/india-tessy-handle-ambitious-agni-5-project.html{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ''അഗ്‌നിപുത്രി'' എന്നും ഇന്ത്യയുടെ ''മിസൈൽ വനിത'' എന്നും മാധ്യമങ്ങൾ വിശേഷിപ്പിക്കുന്ന ടെസി തോമസ് പ്രതിരോധ ഗവേഷണ-വികസന സംഘടന ([http://en.wikipedia.org/wiki/Defence_Research_and_Development_Organisation ഡി.ആർ.ഡി.ഒ.])യിലെ മുഖ്യശാസ്ത്രജ്ഞയാണ്.<ref>{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/1560810/2012-04-20/india |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-04-19 |archive-date=2012-04-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120420040845/http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/1560810/2012-04-20/india |url-status=dead }}</ref> ഒരു മിസൈൽ പദ്ധതിയ്ക്കു നേതൃത്വം നൽകുന്ന ഇൻഡ്യയിലെ ആദ്യത്തെ വനിതയാണ് ടെസ്സി തോമസ്. ==ജീവിതരേഖ== [[ആലപ്പുഴ]] ജില്ലയിൽ [[തത്തംപള്ളി]] തൈപറമ്പിൽ തോമസിന്റെയും കുഞ്ഞമ്മയുടെയും മകളായി 1963ൽ ജനിച്ചു<ref>{{Cite web |url=http://www.malayaly.com/php/showProfileDisplay.php?linkid=0&id=128 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2013-03-01 |archive-date=2012-04-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120422154720/http://www.malayaly.com/php/showProfileDisplay.php?linkid=0&id=128 |url-status=dead }}</ref>. ആലപ്പുഴ സെന്റ് ജോസഫ്സ് സ്കൂളിലും കോളേജിലുമായിരുന്നു ടെസ്സി തോമസിന്റെ പഠനം. [[തൃശ്ശൂർ എഞ്ചിനീയറിംഗ് കോളേജ്|തൃശൂർ ഗവൺമെന്റ് എൻജിനിയറിങ് കോളേജിൽ]] നിന്നു ഇലക്ട്രിക്കൽ എൻജിനിയറിങ്ങിൽ ബി. ടെക്ക് ബിരുദവും [[പൂണെ|പുണെയിൽ]] [http://en.wikipedia.org/wiki/Defence_Institute_of_Advanced_Technology ഡിഫൻസ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് അഡ്വാൻസ്ഡ് ടെക്നോളജി] യിൽ നിന്ന് എം. ടെക്കും നേടി. 1988 മുതൽ ഡി.ആർ.ഡി.ഒ.യിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. == മിസൈൽ പദ്ധതികൾ == 3000 കിലോമീറ്റർ ദൂര പരിധിയുള്ള [[അഗ്നി-3|അഗ്നി - 3]] മിസൈൽ പദ്ധതിയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ടെസ്സി പങ്കാളിയായിരുന്നു. 2011ൽ വിജയകർമായി പരീക്ഷിച്ച [http://en.wikipedia.org/wiki/Agni-IV അഗ്നി - 4] മിസൈൽ പദ്ധതിയുടെ പ്രോജക്ട് ഡയറക്ടറും ടെസ്സി തോമസ് ആയിരുന്നു. 2009ൽ അവർ 5000 കിലോമീറ്റർ ദൂരപരിധിയുള്ള [[അഗ്നി 5|അഗ്നി - 5]] മിസൈൽ പദ്ധതിയുടെ പ്രോജക്ട് ഡയറക്ടറായി നിയമിതയായി. 2012 ഏപ്രിൽ 19നു അഗ്നി - 5 മിസൈൽ വിജയ്കരമായി പരീക്ഷിച്ചു.<ref>{{Cite web |url=http://www.thehindu.com/news/national/article3330921.ece |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2013-03-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120424030303/http://www.thehindu.com/news/national/article3330921.ece |archive-date=2012-04-24 |url-status=dead}}</ref> ==അവലംബം== <references/> ==പുറം കണ്ണികൾ== [http://www.deshabhimani.com/periodicalContent5.php?id=411 അഗ്നിച്ചിറകിൽ വിജയക്കുതിപ്പ്]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ശാസ്ത്രജ്ഞർ]] [[വർഗ്ഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളീയരായ സ്ത്രീ ശാസ്ത്രജ്ഞർ]] [[വർഗ്ഗം:1963-ൽ ജനിച്ചവർ]] cfoga5l7cprfa5y8r27bqx122ny71n8 0 197928 4673268 3804430 2026-10-04T01:56:33Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4673268 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|INSAT-4F}} {{Infobox Spacecraft | Name = INSAT 4F/GSAT 7 | Organisation = [[ഇന്ത്യൻ സ്പേസ് റിസർച്ച് ഓർഗനൈസേഷൻ|ഇസ്രോ]] | Major_Contractors = [[Indian Space Research Organisation Satellite Centre|ISRO Satellite Centre]], [[Space Applications Centre]] |Bus = | Mission_Type = [[Communications satellite|Communication]] | Launch = Aug 30th, 2013 | Carrier_Rocket = Ariane 5ECA | Launch_Site = Kourou ELA-3 | Mass = {{convert|2330|kg}} | Power = 2 deployable [[Photovoltaic module|solar panels]], batteries with 2kW of power | Orbit_regime = [[Geosynchronous orbit|Geosynchronous]] (planned) | Transponders = UHF, S-band, C-band and Ku-band transponders | Mission_Duration = 9 years (planned) | Orbit = 74° E }} [[ഭാരതീയ നാവികസേന|ഇന്ത്യൻ നാവികസേന]]യ്ക്കായി [[ഇന്ത്യൻ സ്പേസ് റിസർച്ച് ഓർഗനൈസേഷൻ|ഐ.എസ്.ആർ.ഒ.]] നിർമിച്ച [[വാർത്താവിനിമയ ഉപഗ്രഹം|വാർത്താവിനിമയ ഉപഗ്രഹമാണ്]] '''ജിസാറ്റ്-7'''(ഭൂസ്ഥിര ഉപഗ്രഹം - ജിയോ സിങ്ക്രണസ് സാറ്റലൈറ്റ്). ഫ്രഞ്ച് ഗയാനയിലെ കുരു ദ്വീപിൽനിന്ന് ആരിയാൻ-5 റോക്കറ്റുപയോഗിച്ച് 2013 ആഗസ്റ്റ് 30ന് വിക്ഷേപിച്ചു. രാജ്യത്തിന്റെ ഒരു സേനാവിഭാഗത്തിന് സ്വന്തമായി വാർത്താവിനിമയ ഉപഗ്രഹം ലഭിക്കുന്നത് ആദ്യമാണ്. പൂർണമായും സൈനികാവശ്യത്തിനായി [[ഇന്ത്യൻ സ്പേസ് റിസർച്ച് ഓർഗനൈസേഷൻ|ഐ.എസ്.ആർ.ഒ.]] നിർമ്മിക്കുന്ന ആദ്യ ഉപഗ്രഹമാണ് ജിസാറ്റ് -7.<ref>{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/1659003/2012-06-15/articles,columns |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-06-27 |archive-date=2012-06-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120618035137/http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/1659003/2012-06-15/articles,columns |url-status=dead }}</ref>ഐ.എസ്.ആർ.ഒ.യുടെ ജി.എസ്.എൽ.വി. റോക്കറ്റുപയോഗിച്ച് ജിസാറ്റ്-7 ബഹിരാകാശത്തെത്തിക്കാനാണ് ലക്ഷ്യമിട്ടിരുന്നത്. അതിന്റെ പരീക്ഷണ വിക്ഷേപണങ്ങളെല്ലാം തുടർച്ചയായി പരാജയപ്പെട്ടതിനെത്തുടർന്ന് യൂറോപ്യൻ ഏജൻസിയുടെ ആരിയാനെ ആശ്രയിക്കാൻ തീരുമാനിക്കുകയായിരുന്നു. ==ലക്ഷ്യം== 'പ്രോജക്ട് രുക്മിണി' എന്നുപേരിട്ട് ഇന്ത്യൻ പ്രതിരോധവകുപ്പ് നാവികസേനയ്ക്കായി നടപ്പാക്കുന്ന നെറ്റ്‌വർക്ക് കേന്ദ്രീകൃത യുദ്ധതന്ത്രത്തിന്റെ (നെറ്റ്‌വർക്ക് സെൻട്രിക് വാർഫെയർ) തുടക്കമായാണ് ജിസാറ്റ്-7 ന്റെ വിക്ഷേപണം. ഇന്ത്യൻ പ്രതിരോധസേനയുടെ ചരിത്രത്തിൽ ആധുനികീകരണത്തിന്റെ നാഴികക്കല്ലുകൂടിയാണിത്. അറബിക്കടലിലും [[ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്രം|ഇന്ത്യൻമഹാസമുദ്രത്തിലും]] [[ബംഗാൾ ഉൾക്കടൽ|ബംഗാൾ ഉൾക്കടലിലും]] ഒക്കെയായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന നാവികസേനാ വിഭാഗങ്ങൾക്ക് മേഖലയിലെ സുരക്ഷാഭീഷണി സംബന്ധിച്ച ആകെക്കൂടിയുള്ള കൃത്യമായ ചിത്രം ലഭ്യമാക്കുകയെന്നതാണ് പ്രാഥമികമായ ലക്ഷ്യം. [[നാവികസേന|നാവിക സേനയുടെ]] എല്ലാ കപ്പലുകളിലും മുങ്ങിക്കപ്പലുകളിലും വിമാനങ്ങളിലും താവളങ്ങളിലും ഇതിനുള്ള അനുബന്ധ ഉപകരണങ്ങൾ സജ്ജമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.ഉപഗ്രഹാധിഷ്ഠിത നെറ്റ്‌വർക്ക് കേന്ദ്രീകൃത യുദ്ധതന്ത്രം നടപ്പാക്കുന്നതിന്റെ ചുമതലക്കാരനായി റിയർ അഡ്മിറൽ കിഷൻ കെ. പാണ്ഡെയെ അസിസ്റ്റന്റ് ചീഫ് ഓഫ് നേവൽ സ്റ്റാഫായി നിയമിച്ചിട്ടുണ്ട്. ==വിക്ഷേപണം== 2013 ആഗസ്റ്റ് 30ന് ഫ്രഞ്ച് ഗയാനയിലെ കൗറുവിൽ നിന്നും യൂറോപ്യൻ ഏജൻസിയുടെ ആരിയാനെ (Ariane 5 ECA) റോക്കറ്റുപയോഗിച്ച് വിക്ഷേപിച്ചു <ref>{{Cite web |url=http://www.isro.org/pressrelease/scripts/pressreleasein.aspx?Aug30_2013 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2013-09-15 |archive-date=2013-12-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131217204640/http://www.isro.org/pressrelease/scripts/pressreleasein.aspx?Aug30_2013 |url-status=dead }}</ref>. ==സാങ്കേതിക വിശദാംശങ്ങൾ== 2330 കിലോഗ്രാം ഭാരവും രണ്ടായിരം വാട്ട്‌സ് പേലോഡ് ശക്തിയുമുള്ള ജിസാറ്റ് -7 ൽ യു.എച്ച്.എഫ്.(അൾട്രാ ഹൈ ഫ്രീക്വൻസി) , എസ്, സി, കെ.യു. ബാൻഡുകളിലുള്ള വാർത്താവിനിമയ സംവിധാനങ്ങളാണ് ഉൾപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്. [[ഭാരതീയ നാവികസേന|നാവികസേന]]യുടെ [[വിമാനവാഹിനിക്കപ്പൽ|വിമാനവാഹിനികൾ]], യുദ്ധക്കപ്പലുകൾ, [[അന്തർവാഹിനി|മുങ്ങിക്കപ്പലുകൾ]], [[പോർവിമാനം|പോർവിമാനങ്ങൾ]] എന്നിവയ്ക്ക് ഈ ഉപഗ്രഹസംവിധാനത്തിലൂടെ പരസ്​പരം ബന്ധപ്പെടാനും വിവരങ്ങൾ (ഡാറ്റ, ശബ്ദം, ചിത്രം, വീഡിയോ തുടങ്ങിയവ) കൈമാറാനും സേനാതാവളങ്ങളുമായി ആശയവിനിമയം നടത്താനും കഴിയും. നിരീക്ഷണത്തിനുപയോഗിക്കുന്ന പൈലറ്റില്ലാ വിമാനങ്ങളെയും ഭാവിയിൽ ഈ ഉപഗ്രഹപ്ലാറ്റ്‌ഫോമുമായി ബന്ധിപ്പിക്കും. അതോടെ കടൽ നിരീക്ഷണത്തിനുള്ള കണ്ണായും ജിസാറ്റ് -7 മാറും.<ref>{{Cite web |url=http://www.thehindu.com/news/national/article3497882.ece |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-06-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120711200407/http://www.thehindu.com/news/national/article3497882.ece |archive-date=2012-07-11 |url-status=dead}}</ref> ==വിവരകൈമാറ്റ പരിധി== ആഫ്രിക്കൻ ഭൂഖണ്ഡത്തിന്റെ കിഴക്കൻപ്രദേശം മുതൽ ചൈനയ്ക്ക് കിഴക്കുള്ള പസഫിക് സമുദ്രഭാഗം വരെയാണ് ജിസാറ്റ് -7 ന്റെ പ്രഖ്യാപിത വിവരകൈമാറ്റ പരിധി (ഫുട്പ്രിന്റ്). ഇന്ത്യയുടെ തന്ത്രപ്രധാന സമുദ്രമേഖലയായ പടിഞ്ഞാറ് ഗൾഫിനടുത്തുള്ള [[ഹോർമൂസ് കടലിടുക്ക്|ഹോർമൂസ് കടലിടുക്കു]] മുതൽ കിഴക്ക് [[മലാക്കാ കടലിടുക്ക്|മലാക്കാ കടലിടുക്കു]] വരെയുള്ള ഭാഗം ഇതിനുള്ളിലാണ്. [[ചൈന|ചൈനയ്ക്കും]] [[വിയറ്റ്‌നാം|വിയറ്റ്‌നാമിനുമിടയിൽ]] പസഫിക്കിന്റെ ഭാഗമായ സൗത്ത് ചൈനാ കടലിലും ഇന്ത്യയ്ക്ക് സൈനിക സാമ്പത്തിക താത്പര്യങ്ങളുണ്ട്. ==അവലംബം== <references/> ==പുറംകണ്ണികൾ== *ISRO's annual report for 2011-12 [http://www.isro.org/rep2011/index.htm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120414140403/http://isro.org/rep2011/Index.htm |date=2012-04-14 }} *http://space.skyrocket.de/doc_sdat/gsat-7.htm *http://www.isro.gov.in/scripts/ISROSearch.aspx?search=GSAT-7{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *ISRO plans to launch satellite for Navy in a few months[http://geonews.co.in/isro-plans-to-launch-satellite-for-navy-in-a-few-months/]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[വർഗ്ഗം:വാർത്താവിനിമയ ഉപഗ്രഹങ്ങൾ]] i8d15n65gsleny9h5ztsrauyeycx4cz 0 219157 4673187 4672450 2026-10-03T16:18:29Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4673187 wikitext text/x-wiki {{Refimprove}}{{Infobox deity<!--Wikipedia:WikiProject Hindu mythology--> | type = Hindu | image = Guruvayurappan.jpg | name = ഗുരുവായൂരപ്പൻ | Sanskrit_transliteration = Guruvāyūrappan | script_name = [[മലയാളം]] | script = ഗുരുവായൂരപ്പൻ | affiliation = [[മഹാവിഷ്‌ണു|ആദിനാരായണൻ]](മഹാവിഷ്‌ണു)/[[ശ്രീകൃഷ്ണൻ]] | god_of = [[മഹാവിഷ്ണു|ആദിനാരായണൻ]]/[[മഹാവിഷ്ണു]] | abode = [[വൈകുണ്ഠം]], [[ഗുരുവായൂർ]] | mantra = ഓം നമോ നാരായണായ <br/> ഓം നമോ ഭഗവതേ വാസുദേവായ <br/> ഓം ശ്രീകൃഷ്ണായ പരമാത്മനേ നമഃ | weapon= [[സുദർശന ചക്രം]], [[പാഞ്ചജന്യം]], [[കൗമോദകി]] ([[ഗദ]]), [[താമര]] | consort = [[ലക്ഷ്മി]] | mount = [[ഗരുഡൻ]] | planet = [[ഭൂമി]] }} [[തെക്കേ ഇന്ത്യ|തെക്കേ ഇന്ത്യയിൽ]], പ്രധാനമായും [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] ആരാധിയ്ക്കപ്പെടുന്ന ഭഗവാൻ [[മഹാവിഷ്ണു|മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ]] ഒരു രൂപഭേദമാണ് '''ഗുരുവായൂരപ്പൻ'''. [[ഗുരുവായൂർ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം|ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെ]] പ്രതിഷ്ഠാമൂർത്തി എന്ന അർത്ഥത്തിലാണ് ഈ രൂപത്തെ ഗുരുവായൂരപ്പൻ എന്ന് വിളിച്ചുപോരുന്നത്. രൂപഭാവങ്ങൾ കൊണ്ടും പൂജാരീതികൾ കൊണ്ടും മഹാവിഷ്ണുവാണെങ്കിലും, ഭക്തജനവിശ്വാസമനുസരിച്ച് ഗുരുവായൂരപ്പൻ [[ദശാവതാരം|ദശാവതാരങ്ങളിൽ]] ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട [[ശ്രീകൃഷ്ണൻ|ശ്രീകൃഷ്ണനാണ്]]. ഐതിഹ്യപരമായും ചരിത്രപരമായും ഏറെ പ്രാധാന്യം നേടിയ ഈ ദൈവത്തിന്, ഇപ്പോൾ [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയ്ക്കകത്തും]] പുറത്തുമായി നിരവധി ക്ഷേത്രങ്ങളുണ്ട്. ഇവയിലധികവും മലയാളികളുടെ കുടിയേറ്റത്തെത്തുടർന്നാണ് രൂപം കൊള്ളുന്നത്. == പ്രതിഷ്ഠ == ശിശുരൂപിയായ ചതുർഭുജമൂർത്തിയാണ് ഗുരുവായൂരിലെ പ്രതിഷ്ഠ. ''''പാതാളാഞ്ജനം'''' എന്ന അപൂർവ്വയിനം ശിലയിൽ തീർത്ത അതിമനോഹരമായ വിഗ്രഹത്തിന് ഏകദേശം നാലടി ഉയരമുണ്ട്. നാലു കൈകൾ ഉള്ള വിഗ്രഹത്തിൻ്റെ പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[സുദർശനചക്രം|സുദർശനചക്രവും]] പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[പാഞ്ചജന്യം|പാഞ്ചജന്യം]] എന്ന [[ശംഖ്|ശംഖും]] മുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[താമര]]യും മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ തലകീഴായി [[കൗമോദകി]] എന്ന [[ഗദ]]യും പിടിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. സാധാരണ വിഷ്ണുവിഗ്രഹങ്ങളെപ്പോലെ നിൽക്കുന്ന രൂപത്തിലുള്ളതാണ് ഗുരുവായൂരിലെ വിഗ്രഹവും. കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായാണ് ഗുരുവായൂരപ്പനെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. ഗുരുവായൂരപ്പൻ്റെ വിഗ്രഹത്തിന് പന്ത്രണ്ട് ഭാവങ്ങളുണ്ട്. ഓരോന്നിനും പ്രത്യേകം ദർശന ഫലങ്ങളുമുണ്ട്. തന്ത്രശാസ്ത്രപ്രകാരം, വിഷ്ണുവിഗ്രഹത്തിന് 24 രൂപഭേദങ്ങളുണ്ട്. കാഴ്ചയിൽ ഈ 24 പേരും ഒരേപോലെ തോന്നുമെങ്കിലും രൂപഭേദങ്ങൾ അനുസരിച്ച് ശംഖചക്രഗദാപത്മങ്ങൾ കാണപ്പെടുന്ന കൈകൾക്ക് വ്യത്യാസം ഉണ്ടാകും. പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[ചക്രം]], പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ശംഖ്]], മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ഗദ]], മുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[താമര]] എന്നിങ്ങനെ കാണപ്പെടുന്ന വിഷ്ണു വിഗ്രഹരൂപത്തിന് '''ജനാർദ്ദനൻ''' എന്നാണ് പേര്. ഗുരുവായൂരടക്കം കേരളത്തിലെ ഭൂരിപക്ഷം വൈഷ്ണവ ദേവാലയങ്ങളിലും ഈ രൂപത്തിലാണ് വിഗ്രഹമുള്ളത്. പാതാളാഞ്ജനശിലയിൽ തീർത്ത മൂലവിഗ്രഹം കൂടാതെ വേറെയും രണ്ട് വിഗ്രഹങ്ങൾ ഗുരുവായൂർ ശ്രീലകത്തുണ്ട്. അവയിൽ വലതുവശത്തുള്ളത് പഞ്ചലോഹത്തിൽ തീർത്ത ആറാട്ടുതിടമ്പും ഇടതുവശത്തുള്ളത് സ്വർണ്ണത്തിൽ തീർത്ത ശീവേലിത്തിടമ്പുമാണ്. ആദ്യത്തെ വിഗ്രഹം, ഇന്നത്തെ [[ആലപ്പുഴ ജില്ല]]യിൽ പെട്ട [[മാന്നാർ]] എന്ന സ്ഥലത്തുവച്ച് പണികഴിപ്പിയ്ക്കപ്പെട്ട, അല്പം രൗദ്രഭാവ ത്തോടുകൂടിയ മഹാവിഷ്ണു രൂപമാണ്. ഇതിന് ഏകദേശം ഒരടി ഉയരം വരും. വർഷത്തിലൊരിയ്ക്കൽ ആറാട്ടുദിവസം മാത്രമേ ഇത് എഴുന്നള്ളിയ്ക്കാറുള്ളൂ. രണ്ടാമത്തെ വിഗ്രഹം, മുമ്പുണ്ടായിരുന്ന തിടമ്പിന് കേടുവന്നതിനെത്തുടർന്ന് 1975-ൽ പണികഴിപ്പിച്ചതാണ്. [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ]] സ്വദേശിയായിരുന്ന വേലപ്പൻ ആചാരിയും പുത്രനായ കുട്ടൻ ആചാരിയും ചേർന്നാണ് ഈ തിടമ്പ് പണികഴിപ്പിച്ചത്. നിത്യശീവേലിയ്ക്ക് എഴുന്നള്ളിയ്ക്കുന്നത് ഈ വിഗ്രഹമാണ്. കേരളത്തിലെ എല്ലാ ഹൈന്ദവ ഭവനങ്ങളിലും ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ ചിത്രങ്ങൾ കാണാം. അവയിലധികവും ഗുരുവായൂരിലെ വിഗ്രഹത്തിന്റെ രൂപത്തിൽ തന്നെയാണ് നിർമ്മിച്ചിട്ടുള്ളതെങ്കിലും അപൂർവ്വം ചിലതിൽ ഉണ്ണിക്കണ്ണന്റെ രൂപത്തിലും വരച്ചുകാട്ടാറുണ്ട്. ഈ രൂപത്തിലുള്ള ചിത്രങ്ങളിൽ ഭഗവാൻ, ചുവന്ന പട്ടുകോണകം ചാർത്തി വലതുകയ്യിൽ [[വെണ്ണ]]യും ഇടതുകയ്യിൽ ഓടക്കുഴലും പിടിച്ച രൂപത്തിലാണ് കാണപ്പെടുന്നത്. ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ ഉഷഃപൂജ സമയത്തെ ദർശനരൂപമാണിത്. ഭഗവാന് ചാർത്തിയ കോണകം, ഭക്തർക്ക് പ്രസാദമായി നൽകാറുണ്ട്. ഉഷഃപൂജയ്ക്കുള്ള ഈ രൂപം കൂടാതെ പന്തീരടിപൂജയ്ക്കും ഉച്ചപ്പൂജയ്ക്കുമായി വേറെയും രണ്ട് അലങ്കാരങ്ങളുണ്ട്. അവയിൽ, ഉച്ചപ്പൂജയ്ക്കുള്ള അലങ്കാരം ഓരോ ദിവസവും ഓരോ രൂപത്തിലാണ്. സാധാരണയായി ശ്രീകൃഷ്ണരൂപങ്ങളിൽ, അവയിൽത്തന്നെ ഉണ്ണിക്കണ്ണന്റെ രൂപങ്ങളിൽ തന്നെയാണ് അലങ്കാരമുണ്ടാകാറുള്ളതെങ്കിലും ചില പ്രത്യേക അവസരങ്ങളിൽ മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ മറ്റുള്ള അവതാരങ്ങളായും അത്യപൂർവ്വമായി മറ്റുള്ള വൈഷ്ണവക്ഷേത്രങ്ങളിലെ മൂർത്തികളായും ഗുരുവായൂരപ്പനെ അലങ്കരിയ്ക്കാറുണ്ട്. കൂടാതെ, യഥാരൂപത്തിൽ തന്നെ ഭഗവാനെ അലങ്കരിച്ചുവരാറുണ്ട്. ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ ഉച്ചപ്പൂജയ്ക്കുള്ള അലങ്കാരം അതിവിശേഷമാണ്. === ഉച്ചപ്പൂജ അലങ്കാരവർണ്ണന === 2020 സെപ്റ്റംബർ മാസത്തിൽ ഗുരുവായൂരപ്പന് ദിവസേന ഉച്ചപ്പൂജ കഴിഞ്ഞുള്ള കളഭച്ചാർത്തിന്റെ വിശദമായ ഒരു വർണ്ണന ആരംഭിയ്ക്കുകയുണ്ടായി. ക്ഷേത്രം കീഴ്ശാന്തിയും ദീർഘകാലമായി ഉച്ചപ്പൂജ തൊഴുതുവരുന്ന വ്യക്തിയുമായ തിരുവാലൂർ ശ്രീകുമാരൻ നമ്പൂതിരിയാണ് ഇത് തുടങ്ങിയത്. [[അർബുദം]] ബാധിച്ച് ചികിത്സയിലായിരുന്ന സുധ എന്ന സ്ത്രീയ്ക്ക് കേൾക്കാനായി തുടങ്ങിയ ഈ ശ്രമം, പിന്നീട് സമൂഹമാധ്യമങ്ങളിലൂടെ വൻ ജനപ്രീതി പിടിച്ചുപറ്റുകയായിരുന്നു. [[കോവിഡ്-19 മഹാമാരി]] മൂലം ക്ഷേത്രത്തിൽ എത്തിച്ചേരാൻ സാധിയ്ക്കാതിരുന്ന ഭക്തർ, തങ്ങൾക്ക് ലഭിച്ച ഒരു അനുഗ്രഹമായി ഇതിനെ കാണുന്നു. ആദ്യകാലത്ത് വിവിധ യൂട്യൂബ് ചാനലുകളിൽ ലഭ്യമായിരുന്ന അലങ്കാരവർണ്ണന, 2021 ഒക്ടോബർ 28-ന് പൂർണ്ണമായും ദേവസ്വത്തിന് കീഴിലായി. == ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ ഐതിഹ്യകഥകൾ == ഗുരുവായൂരപ്പനുമായും ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രവുമായും ബന്ധപ്പെട്ട് നിരവധി ഐതിഹ്യകഥകളുണ്ട്. അവയിൽ പലതും ഇന്നും പ്രസിദ്ധമാണ്. അത്തരത്തിലുള്ള ചില കഥകളാണ് ഇവിടെ ചേർക്കുന്നത്. === ക്ഷേത്രോല്പത്തിയും ജനമേജയന്റെ കുഷ്ഠരോഗവും === [[നാരദപുരാണം|ശ്രീ നാരദപുരാണത്തിലേതെന്ന്]] ചിലർ പറയുന്നതും, എന്നാൽ അതിൽ ഇല്ലാത്തതുമായ '''ഗുരുപവനപുര മാഹാത്മ്യത്തിലാണ്''' ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഉദ്ഭവകഥ വിവരിക്കുന്നത്. [[കുരുവംശം|കുരുവംശത്തിലെ]] പിന്മുറക്കാരനും, [[അർജ്ജുനൻ|അർജ്ജുനന്റെ]] പൗത്രനും [[അഭിമന്യു]]വിന്റെ പുത്രനുമായ [[പരീക്ഷിത്ത്]], ശമീകമഹർഷിയുടെ പുത്രനായ ശൃംഗിയുടെ ശാപം മൂലം ഉഗ്രസർപ്പമായ [[തക്ഷകൻ|തക്ഷകന്റെ]] കടിയേറ്റ് അപമൃത്യു വരിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പുത്രനായ [[ജനമേജയൻ]], തന്റെ പിതാവിന്റെ മരണത്തിന് കാരണക്കാരനായ തക്ഷകനെയും അവന്റെ വംശത്തെയും ഒന്നാകെ ഉന്മൂലനം ചെയ്യാൻ '''[[സർപ്പസത്രയാഗം|സർപ്പസത്രം]]''' എന്ന മഹായാഗം നടത്തി. നിരപരാധികളായ അസംഖ്യം സർപ്പങ്ങൾ യാഗാഗ്നിയിൽ ചത്തൊടുങ്ങി. എന്നാൽ, [[അമൃത്]] കുടിച്ചവനായതിനാൽ, തക്ഷകൻ മാത്രം ചത്തില്ല. ഇതെത്തുടർന്ന്, ജനമേജയനെ ഉഗ്രമായ സർപ്പശാപം പിടികൂടുകയും അദ്ദേഹം [[കുഷ്ഠം|കുഷ്ഠരോഗ ബാധിതനാകുകയും]] ചെയ്തു. രോഗ വിമുക്തിയ്ക്കായി ഒരുപാട് വഴികൾ നോക്കിയെങ്കിലും ഒന്നും ഫലം കണ്ടില്ല. ഇതോടെ ജീവിതാശ നശിച്ചുപോയ ജനമേജയനെ കാണാൻ ഒരു ദിവസം [[ആത്രേയൻ|ആത്രേയമഹർഷി]] വരികയും രോഗവിമുക്തിയ്ക്കായി ഗുരുവായൂരപ്പനെ ഭജിക്കണമെന്ന് ഉപദേശിക്കുകയും ചെയ്തു. തുടർന്ന് അദ്ദേഹം ആ പ്രതിഷ്ഠയുടെ മാഹാത്മ്യം ജനമേജയന് പറഞ്ഞുകൊടുത്തു. ആ കഥ ഇങ്ങനെ: പദ്മകല്പത്തിന്റെ ആദിയിൽ [[ബ്രഹ്മാവ്]] സൃഷ്ടികർമ്മത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടുകൊണ്ടിരി ക്കുമ്പോൾ മഹാവിഷ്ണു അവിടെ പ്രത്യക്ഷനായി. തനിക്കും തന്റെ സൃഷ്ടികൾക്കും കർമ്മബന്ധം കൂടാതെ മുക്തി നേടാനുള്ള മാർഗ്ഗം കാട്ടണമെന്ന് [[ബ്രഹ്മാവ്]] അഭ്യർത്ഥിച്ചപ്പോൾ ഭഗവാൻ, [[ബിസ്മത്ത്|പാതാളാഞ്ജനശിലയിൽ]] തൻ്റെ ഒരു വിഗ്രഹം സൃഷ്ടിച്ച് അദ്ദേഹത്തിന് സമ്മാനിച്ചു. വരാഹകല്പം വരെ വിഗ്രഹം ഭക്തിയോടെ പൂജിച്ച ബ്രഹ്മാവ്, പിന്നീട് സന്താന ഭാഗ്യത്തിനായി മഹാവിഷ്ണുവിനെ ഭജിച്ചു കൊണ്ടിരുന്ന സുതപസ്സ് എന്ന പ്രജാപതിയ്ക്കും, പത്നിയായ പ്രശ്നിയ്ക്കും വിഗ്രഹം കൈമാറി. വിഗ്രഹം കിട്ടിയശേഷം പൂർവ്വാധികം ഭക്തിയോടെ ഭജനം തുടർന്ന അവർക്ക് മുമ്പിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട ഭഗവാൻ മൂന്നു ജന്മങ്ങളിൽ താൻ തന്നെ പുത്രനായി അവതരിയ്ക്കാമെന്ന് വാക്കുനൽകുകയും, ആ മൂന്നു ജന്മങ്ങളിലും ഈ വിഗ്രഹം പൂജിയ്ക്കാനുള്ള ഭാഗ്യമുണ്ടാകുമെന്ന് അരുൾ ചെയ്യുകയും ചെയ്തു.<ref>{{cite book | url=https://books.google.com.sg/books?id=zy4-AAAAIAAJ&pg=PA30&dq=Prsnigarbha&hl=en&sa=X&ei=te7HUazmGsbyrQex_oGwBA&ved=0CDkQuwUwAg#v=onepage&q=Prsnigarbha&f=false | title=Krsna | publisher=Taylor & Francis | author=A. C. Bhaktivedanta Swami Prabhupāda | pages=30 |accessdate=24 June 2013}}</ref> അതനുസരിച്ച് [[സത്യയുഗം|സത്യയുഗത്തിലെ]] ആദ്യജന്മത്തിൽ ഭഗവാൻ, സുതപസ്സിന്റെയും പൃശ്നിയുടെയും പുത്രനായി '''പൃശ്നിഗർഭൻ''' എന്ന പേരിൽ അവതരിച്ചു. പൃശ്നിഗർഭൻ [[ബ്രഹ്മചര്യം|ബ്രഹ്മചര്യത്തിന്റെ]] പ്രാധാന്യത്തെക്കുറിച്ച് സംസാരിയ്ക്കുകയും ഭക്തനായ [[ധ്രുവൻ|ധ്രുവനുവേണ്ടി]] പുതിയൊരു ലോകം സൃഷ്ടിച്ചു കൊടുക്കുകയും ചെയ്തു. [[ത്രേതായുഗം|ത്രേതായുഗത്തിലെ]] അടുത്ത ജന്മത്തിൽ സുതപസ്സ്, [[കശ്യപൻ|കശ്യപനായും]] പൃശ്നി [[അദിതി]]യായും പുനർജനിച്ചപ്പോൾ ഭഗവാൻ അവരുടെ പുത്രനായി '''[[വാമനൻ]]''' എന്ന പേരിൽ അവതരിച്ചു. പിന്നീട്, [[ദ്വാപരയുഗം|ദ്വാപരയുഗത്തിലെ]] അവസാനജന്മത്തിൽ സുതപസ്സ് വസുദേവരായും പൃശ്നി ദേവകിയായും പുനർജനിച്ചപ്പോൾ ഭഗവാൻ വീണ്ടും അവരുടെ എട്ടാമത്തെ പുത്രനായി ''' കൃഷ്‌ണൻ''' എന്ന പേരിൽ അവതരിച്ചു. ഈ മൂന്നുജന്മങ്ങളിലും അവർക്ക് ഭഗവദ്നിർമ്മിതമായ ദിവ്യവിഗ്രഹം പൂജിയ്ക്കാനുള്ള ഭാഗ്യമുണ്ടായി.<ref>{{cite book | url=https://books.google.com.sg/books?id=zLkrkjn1Yv0C&pg=PA238&dq=Prsnigarbha&hl=en&sa=X&ei=te7HUazmGsbyrQex_oGwBA&ved=0CEwQuwUwBg#v=onepage&q=Prsnigarbha&f=false | title=The Concise Śrīmad Bhāgavataṁ | publisher=SUNY Press | author=Swami Venkatesananda | year=1989 | pages=238 | isbn=1438422830 |accessdate=24 June 2013}}</ref> മാതാപിതാക്കൾ നിത്യപൂജ നടത്തിവന്നിരുന്ന ഈ വിഗ്രഹം, അവരുടെ കാലശേഷം ശ്രീകൃഷ്ണഭഗവാന്റെ കയ്യിൽ തന്നെയെത്തി. തന്റെ വാസസ്ഥാനമായ [[ദ്വാരക|ദ്വാരകയിൽ]] ഒരു ക്ഷേത്രം പണിയുകയും വിഗ്രഹം അവിടെ പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. ഭഗവാൻ ശ്രീകൃഷ്ണൻ, എന്നും രാവിലെ പത്നിമാരായ [[രുക്മിണി]]-[[സത്യഭാമ]] എന്നിവർക്കൊപ്പം ക്ഷേത്രത്തിലെത്തി പൂജ നടത്തുമായിരുന്നു. ഒടുവിൽ, ഭഗവാന് [[വൈകുണ്ഠം|വൈകുണ്ഠത്തിലേയ്ക്ക്]] മടങ്ങാൻ സമയമായി. സ്വർഗ്ഗാരോഹണത്തിന് തൊട്ടുമുമ്പ്, തന്റെ സുഹൃത്തും ശിഷ്യനും ഭക്തനുമായ [[ഉദ്ധവൻ|ഉദ്ധവരോട്]] ഭഗവാൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു: {{cquote|ഉദ്ധവരേ, ഇന്നേയ്ക്ക് ഏഴാം നാൾ മഹാപ്രളയമുണ്ടാകും. ഞാൻ ഉപേക്ഷിച്ച ദ്വാരക അതിൽ പൂർണ്ണമായും നശിച്ചു പോകും. എന്നാൽ, മൂന്ന് ജന്മങ്ങളിൽ ഞാനും എന്റെ മാതാപിതാക്കളും പൂജിച്ച ദിവ്യവിഗ്രഹം നശിക്കാൻ ഉള്ളതല്ല. ആ പുണ്യവിഗ്രഹം എടുത്ത് ഉചിതമായ സ്ഥാനത്ത് പ്രതിഷ്ഠിക്കാൻ ദേവഗുരുവായ [[ബൃഹസ്പതി|ബൃഹസ്പതിയോട്]] പറയുക. ആ പുണ്യകർമ്മത്തിന് ശേഷം [[ബദരിനാഥ്|ബദരീകാശ്രമത്തിലേയ്ക്ക്]] പോയി തപസ്സനുഷ്ഠിച്ച് എന്നെ പ്രാപിക്കൂ. അധർമ്മം നിറയുന്ന [[കലിയുഗം|കലിയുഗത്തിൽ]], ഭക്തജനങ്ങളെ രക്ഷിയ്ക്കാൻ ഞാൻ ആ വിഗ്രഹത്തിൽ കുടികൊള്ളും.}} ഭഗവാൻ പറഞ്ഞതുപോലെ അന്നേയ്ക്ക് ഏഴാം നാൾ മഹാപ്രളയമുണ്ടായി. ദേവശില്പിയായ [[വിശ്വകർമ്മാവ്]] നിർമ്മിച്ച ദ്വാരക, അതിൽ പൂർണ്ണമായും മുങ്ങി. തപസ്സിനായി പോകുന്നതിനുമുമ്പ് ഉദ്ധവർ ബൃഹസ്പതിയെ കണ്ട് കാര്യം പറഞ്ഞു. അദ്ദേഹം എത്തുമ്പോഴേയ്ക്കും ദ്വാരക സമുദ്രത്തിനടിയിലായി. മൂന്നു ജന്മങ്ങളിൽ ഭഗവാനും മാതാപിതാക്കളും പൂജിച്ച പരമപവിത്രമായ വിഷ്ണുവിഗ്രഹം, മഹാപ്രളയത്തെ അതിജീവിച്ച് കടലിൽ ഒഴുകിനടക്കുന്നത് അദ്ദേഹം കണ്ടു! പക്ഷേ, പ്രളയജലം കാരണം അദ്ദേഹത്തിന് വിഗ്രഹത്തിനടുത്തു വരെ പോകാനായില്ല. ബൃഹസ്പതി, തന്റെ ശിഷ്യനായ [[വായു|വായുദേവനെ]] വിളിച്ചുവരുത്തുകയും, വായുദേവൻ, സമുദ്രദേവനായ [[വരുണൻ|വരുണന്റെ]] സഹായത്തോടെ വിഗ്രഹം തന്റെ ഗുരുവിൻ്റെ അടുത്ത് എത്തിക്കുകയും ചെയ്തു. വിഗ്രഹവുമായി പുറപ്പെടാൻ ഒരുങ്ങുമ്പോഴാണ് അടുത്ത പ്രശ്നം വന്നത്: എവിടെ പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കണം? ബൃഹസ്പതിയും വായുദേവനും ആകാശ മാർഗ്ഗം സഞ്ചരിക്കവെ ഭാർഗ്ഗവ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത്, കടലിൽ നിന്ന് വളരെ അടുത്തായി അതിവിശാലമായ ഒരു തടാകം അവർ കണ്ടു. നിർമ്മലമായ ജലത്തോടുകൂടിയ ആ തടാകത്തിൽ, ആയിരക്കണക്കിന് താമരപ്പൂക്കൾ വിരിഞ്ഞു നിൽക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു. പക്ഷികൾ കളകൂജനം പൊഴിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു. മൃഗങ്ങൾ അങ്ങിങ്ങായി സ്വൈരവിഹാരം നടത്തുന്നു. ആ പ്രദേശത്തിനാകെ ഒരു ദിവ്യത്വമുണ്ടെന്ന് അവർക്ക് തോന്നി. ലോകത്തിൻ്റെ മാതാപിതാക്കളായ [[ശിവൻ|ശിവഭഗവാനും]] [[പാർവ്വതി|പാർവ്വതീദേവിയും]] അവിടെ ആനന്ദ താണ്ഡവമാടുന്നത് കണ്ട ബൃഹസ്പതിയും വായുദേവനും താഴെയിറങ്ങി ശിവപാർവ്വതിമാരെ വന്ദിച്ചു. താൻ ദേവഗുരുവിൻ്റെ ആഗമനം പ്രതീക്ഷിച്ച് ഇരിയ്ക്കുകയായിരുന്നുവെന്ന് ശിവഭഗവാൻ പറഞ്ഞു. തുടർന്ന്, ഈ സ്ഥലത്തിന്റെ മാഹാത്മ്യം അദ്ദേഹം ബൃഹസ്പതിയ്ക്ക് വിവരിച്ചു കൊടുത്തു: {{cquote|ബൃഹസ്പതേ, വിഷ്ണുഭഗവാന്റെ ഈ ദിവ്യവിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ഠിക്കാൻ ഏറ്റവും ഉചിതമായ സ്ഥലം ഈ ഭാർഗ്ഗവക്ഷേത്രം തന്നെയാണ്. [[പ്രാചീനബർഹിസ്സ്]] എന്ന രാജാവിന്റെ പുത്രന്മാരായ '''പ്രചേതസ്സുകൾ''' എന്ന യോഗിവര്യന്മാർ പ്രജാപതി സ്ഥാനം നേടാൻ കഠിന തപസ്സനുഷ്ഠിച്ചതും അവർക്ക് ഞാൻ '''[[രുദ്രഗീതം]]''' ഉപദേശിച്ചു കൊടുത്തതും ഇവിടെവച്ചാണ്. <ref>{{Cite web |url=http://www.guruvayurdevaswom.org/mlocation.shtml |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2018-07-09 |archive-date=2010-01-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100125035449/http://www.guruvayurdevaswom.org/mlocation.shtml |url-status=dead }}</ref>{{better source|date=April 2017}}ബൃഹസ്പതേ, ഗുരുവായ അങ്ങും വായുദേവനും ചേർന്ന് വിഷ്ണുപ്രതിഷ്ഠ നടത്തുന്ന ഈ പുണ്യസ്ഥലം, ഇനി '''ഗുരുവായൂർ''' എന്നറിയപ്പെടും. കലിയുഗത്തിലെ ദുരിതങ്ങളിൽ നിന്ന് രക്ഷ നേടാൻ ഭക്തർ ഇവിടെ വന്ന് ഭജിയ്ക്കും.}} ഇത്രയും കേട്ടതോടെ ബൃഹസ്പതിയ്ക്കും വായുദേവനും സന്തോഷമായി. ബൃഹസ്പതി, ഉടനെ ദേവശില്പിയായ വിശ്വകർമ്മാവിനെ വിളിച്ചുവരുത്തി. സ്ഥലമാകെ നോക്കിക്കണ്ട വിശ്വകർമ്മാവ്, അവിടെ എല്ലാ വാസ്തുശാസ്ത്ര നിബന്ധനകളുമനുസരിച്ച് മനോഹരമായ ഒരു ക്ഷേത്രം പണിതു. വിഷ്ണുഭഗവാനാൽ നിർമ്മിച്ചതും അവതാരമായ ശ്രീകൃഷ്ണൻ പൂജിച്ചതുമായ ആ പുണ്യവിഗ്രഹം, ബൃഹസ്പതിയും വായുദേവനും ചേർന്ന് എല്ലാ ആചാരവിധികളോടുകൂടി അവിടെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചു. ശിവഭഗവാൻ വിഗ്രഹത്തിന് ആദ്യപൂജ നടത്തി. പാർവ്വതീദേവി നിവേദ്യമുണ്ടാക്കി സമർപ്പിച്ചു. [[ഇന്ദ്രൻ|ഇന്ദ്രാദിദേവകൾ]] പുഷ്പവൃഷ്ടി നടത്തി. [[തുംബുരു]]-[[നാരദൻ|നാരദമഹർഷിമാരും]] [[യക്ഷന്മാർ|യക്ഷ]]-[[കിന്നരർ|കിന്നര]]-[[ഗന്ധർവ്വൻ|ഗന്ധർവ്വാദികളും]] സ്തുതിഗീതങ്ങൾ പാടി. ഗുരുവും വായുവും ഒരുമിച്ച് ഭഗവദ്വിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ഠിച്ച പുണ്യഭൂമിയ്ക്ക് '''ഗുരുവായൂർ''' എന്നും അവർ പ്രതിഷ്ഠിച്ച ഭഗവാന് 'ഗുരുവായൂരപ്പൻ' എന്നും പേരുകൾ വന്നു. ഈ മംഗളമുഹൂർത്തത്തിന് സാക്ഷ്യം വഹിച്ച പാർവ്വതീപരമേശ്വരന്മാർ, ''രുദ്രതീർത്ഥം'' എന്നുപേരുള്ള വലിയ തടാകത്തിന്റെ മറുകരയിലുള്ള മമ്മിയൂരിൽ ശക്തിപഞ്ചാക്ഷരീധ്യാനഭാവത്തിൽ സ്വയംഭൂവായി അവതരിച്ചു. അവിടെയും തൊഴുതാലേ ഗുരുവായൂർ ദർശനം പൂർത്തിയാകൂ. വൈകുണ്ഠത്തിലെ പോലെ ഇവിടെയും ഭഗവാൻ പൂർണ്ണ ചൈതന്യത്തിൽ കുടികൊള്ളുന്നതിനാൽ ഇവിടം ''ഭൂലോക വൈകുണ്ഠം'' എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. ഇത്രയും കേട്ടപ്പോൾ [[ജനമേജയൻ]] കുടുംബസമേതം ഗുരുവായൂരിലേയ്ക്ക് പുറപ്പെട്ടു. ഒരു വർഷക്കാലം അദ്ദേഹം അവിടെ ഭജനമിരുന്നു. അദ്ദേഹം [[മമ്മിയൂർ മഹാദേവക്ഷേത്രം|മമ്മിയൂരിലെ ശിവക്ഷേത്രത്തിലും]] ദർശനം നടത്തി. ഓരോ ദിവസം ചെല്ലുംതോറും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആരോഗ്യനില മെച്ചപ്പെട്ടു വരികയും ഒരു വർഷം തികയുന്നതിന്റെ തലേന്ന് രാത്രി അദ്ദേഹത്തിന് ഭഗവദ് ദർശനമുണ്ടാകുകയും അതോടെ രോഗം പൂർണ്ണമായും ഭേദമാകുകയും ചെയ്തു. നാട്ടിൽ തിരിച്ചെത്തിയ അദ്ദേഹം, പിന്നീട് അരോഗദൃഢഗാത്രനായി ഒരുപാടുകാലം ജീവിച്ചു. === പാണ്ഡ്യരാജാവിന്റെ കഥ === ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് പറഞ്ഞുകേൾക്കുന്ന മറ്റൊരു കഥയാണ് ഒരു [[പാണ്ഡ്യസാമ്രാജ്യം|പാണ്ഡ്യരാജാവിന്റേത്]]. ഈ രാജാവ്, ഒരു ദിവസം തന്റെ രാജ്യത്തെ ഏറ്റവും പ്രസിദ്ധനായ ജ്യോത്സ്യരെ വരുത്തുകയും അദ്ദേഹത്തിന് തന്റെ ജാതകം കാണിച്ചു കൊടുക്കുകയും ചെയ്തു. രാജാവിന്റെ ജാതകം പരിശോധിച്ച ജ്യോത്സ്യർ അദ്ദേഹം ഏഴ് ദിവസങ്ങൾക്കകം പാമ്പുകടിയേറ്റ് മരിയ്ക്കും എന്ന് വിധിയെഴുതി. ഇതറിഞ്ഞ് കുപിതനായ രാജാവ് ജ്യോത്സ്യരെ ജയിലിലടയ്ക്കാൻ തീരുമാനിച്ചെങ്കിലും മന്ത്രിമാർ അദ്ദേഹത്തെ തടഞ്ഞു. തുടർന്ന്, അപമൃത്യുവടയാനാണോ തന്റെ വിധി എന്നാലോചിച്ച് രാജാവ് ചിന്താധീനനായി ഇരിയ്ക്കേ സദസ്സിലുണ്ടായിരുന്ന ഒരു [[നമ്പൂതിരി]] പാപപരിഹാരത്തിന് ഗുരുവായൂരിൽ പോകണമെന്നും അവിടെ വച്ച് മരിച്ചാൽത്തന്നെയും മോക്ഷം കിട്ടുമെന്നും നിർദ്ദേശിച്ചു. അതനുസരിച്ച് രാജാവും കുടുംബാംഗങ്ങളും നമ്പൂതിരിയും ജ്യോത്സ്യരും ഒരുമിച്ച് ഗുരുവായൂരിലേയ്ക്ക് പുറപ്പെട്ടു. ഗുരുവായൂരിലെത്തിയ രാജാവ്, തന്റെ മരണം പ്രവചിച്ച ദിവസം വരെയും ഭജനമിരിയ്ക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു. അതനുസരിച്ചുള്ള എല്ലാ ചിട്ടകളും അദ്ദേഹം പാലിച്ചുപോന്നു. ദിവസങ്ങൾ കടന്നുപോയി. നാളെയാണ്, തൻ്റെ മരണമെത്തുന്ന ദിവസം! ഗുരുവായൂരപ്പനെ മനസ്സിൽ ധ്യാനിച്ച് അദ്ദേഹം ഉറങ്ങാൻ കിടന്നു. പിറ്റേന്ന് രാവിലെ ഉണർന്നുനോക്കിയ രാജാവ്, താൻ ജീവിച്ചിരിയ്ക്കുന്നതായി കണ്ട് അമ്പരന്നു. ഒരേസമയം സന്തോഷവും കോപവും തോന്നിയ രാജാവ്, ജ്യോത്സ്യരുടെ അടുത്ത് പോകുകയും അദ്ദേഹത്തെ ശാസിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. തലേന്നുരാത്രി താൻ ഒരു പാമ്പിനെ കണ്ടതുപോലുമില്ല എന്നായിരുന്നു രാജാവിന്റെ വാദം. അപ്പോൾ ജ്യോത്സ്യർ രാജാവിന്റെ കാലിലേയ്ക്ക് നോക്കുകയും അവിടെയുള്ള ഒരു പാട് കാണിച്ചുകൊടുക്കുകയും ചെയ്തു. അത് പാമ്പുകടിച്ച പാടായിരുന്നു! ഭഗവദ്കാരുണ്യം കൊണ്ടുമാത്രമാണ് താൻ രക്ഷപ്പെട്ടതെന്ന് മനസ്സിലാക്കിയ രാജാവ്, അപ്പോൾ ജീർണ്ണാവസ്ഥയിലായിരുന്ന ക്ഷേത്രം പുനരുദ്ധരിയ്ക്കുന്നതിന് നിർദ്ദേശം നൽകി. അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ ആഗ്രഹപ്രകാരം ക്ഷേത്രം, സ്വർണ്ണം കൊണ്ടും വെള്ളി കൊണ്ടും രത്നങ്ങൾ കൊണ്ടും പുതുക്കിപ്പണിയുകയും ശ്രീകോവിലിന്റെ ചുമരുകളിൽ മനോഹര ചിത്രങ്ങൾ വരച്ചുചേർക്കുകയും ചെയ്തു. തന്റെ സമ്പത്ത് മുഴുവൻ ഗുരുവായൂരപ്പന് ദാനം ചെയ്ത അദ്ദേഹം, ശിഷ്ടകാലം തികഞ്ഞ ഗുരുവായൂരപ്പഭക്തനായി ജീവിച്ചുപോന്നു.<ref name='G3'>{{Cite web |url=http://www.guruvayurdevaswom.org/htemple2.shtml |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2018-06-22 |archive-date=2009-06-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090628214507/http://www.guruvayurdevaswom.org/htemple2.shtml |url-status=dead }}</ref> === ശങ്കരാചാര്യരുടെ വീഴ്ച === ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ കഥകളിൽ സവിശേഷ പ്രാധാന്യത്തോടെ പറഞ്ഞു കേൾക്കാറുള്ളതാണ് [[അദ്വൈത സിദ്ധാന്തം|അദ്വൈത സിദ്ധാന്തത്തിന്റെ]] മുഖ്യപ്രയോക്താവായ [[ശങ്കരാചാര്യർ]]ക്ക് സംഭവിച്ച വീഴ്ച. ഒരു [[ഏകാദശി]]നാളിലാണ് ആ സംഭവം നടന്നതെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. ആ കഥ ഇങ്ങനെയാണ്: ഒരുപാട് യോഗസിദ്ധികൾ സ്വന്തമായി ഉണ്ടായിരുന്ന ശങ്കരാചാര്യർക്ക് ആകാശമാർഗ്ഗം സഞ്ചരിയ്ക്കാനുള്ള കഴിവുമുണ്ടായിരുന്നു. അദ്ദേഹം അത്തരത്തിൽ [[കാലടി]]യിൽ നിന്ന് [[ശൃംഗേരി]]യിലേയ്ക്ക് പോയിക്കൊണ്ടിരുന്ന സമയത്താണ് അത് സംഭവിച്ചത്. ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിന് മുകളിലൂടെയായിരുന്നു യാത്ര. ആകാശത്തുനിന്ന് ശങ്കരാചാര്യർ ക്ഷേത്രം കണ്ടെങ്കിലും അവിടെയിറങ്ങാനോ ഭഗവാനെ തൊഴാനോ അദ്ദേഹം ശ്രമിച്ചില്ല. ശ്രീകോവിലിന്റെ മുകളിലുള്ള ഭാഗം പിന്നിട്ട ഉടനെ ശങ്കരാചാര്യർ ഒറ്റ വീഴ്ച! അദ്ദേഹം നേരെ ചെന്നുവീണത് ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കേ നടയിലാണ്. ക്ഷേത്രത്തിൽ അപ്പോൾ ശീവേലി നടക്കുകയായിരുന്നു. ശീവേലി വടക്കേ നടയിലെത്തിയപ്പോൾ എഴുന്നള്ളിപ്പിന്റെ നേരെ മുന്നിൽ വച്ചാണ് ശങ്കരാചാര്യർ ചെന്നുവീണത്. ആളുകൾ പരിഭ്രാന്തരായി ഓടിക്കൂടി. ശങ്കരാചാര്യർക്ക് ബോധമുണ്ടായിരുന്നില്ല. എന്നാൽ, ശരീരത്തിലെവിടെയും പരുക്കുകളും കണ്ടില്ല. ശാന്തിക്കാർ വന്ന് പുണ്യതീർത്ഥം മുഖത്ത് തെളിച്ചതും ബോധം വീണ്ടെടുത്ത ശങ്കരാചാര്യർ, ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ നടയിൽ പോയി സാഷ്ടാംഗം പ്രണമിയ്ക്കുകയും സമസ്താപരാധം ഏറ്റുപറയുകയും ചെയ്തു. കുറച്ചുദിവസം കൂടി ക്ഷേത്രത്തിൽ തങ്ങിയ അദ്ദേഹം, ക്ഷേത്രത്തിലെ പൂജകളും ചടങ്ങുകളും പുനഃക്രമീകരിയ്ക്കുകയും, ഗുരുവായൂരപ്പനെ സ്തുതിച്ച് ''ഗോവിന്ദാഷ്ടകം'' എന്ന കൃതി രചിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. ഗുരുവായൂർ കിഴക്കേ നടയിലുള്ള [[ഗുരുവായൂർ പാർത്ഥസാരഥിക്ഷേത്രം|പാർത്ഥസാരഥിക്ഷേത്രത്തിലെ]] പ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയതും അദ്ദേഹമാണ്. === നെന്മിനി ഉണ്ണി === ഗുരുവായൂരിൽ തന്നെയുള്ള ഒരു ബ്രാഹ്മണകുടുംബമാണ് നെന്മിനി മന. ഈ കുടുംബത്തിൽ പെട്ടവർ ഇന്നും ഗുരുവായൂരിലുണ്ട്. ഈ കുടുംബത്തിന്റെ വകയായി ക്ഷേത്രത്തിന്റെ കിഴക്കേ നടയിൽ ഒരു ലോഡ്ജും ഹോട്ടലുമടക്കമുള്ള സൗകര്യങ്ങളുണ്ട്. എല്ലാ വർഷവും [[വൃശ്ചികം|വൃശ്ചികമാസത്തിലെ]] [[ഗുരുവായൂർ ഏകാദശി]]യോടനുബന്ധിച്ചുള്ള [[സപ്തമി]] വിളക്ക് സ്പോൺസർ ചെയ്യുന്നത് ഈ കുടുംബമാണ്. ഇവിടത്തെ പൂർവ്വികനായിരുന്ന ഒരു ഉണ്ണി നമ്പൂതിരിയുടെ കഥയാണ് ഇവിടെ കാണിയ്ക്കുന്നത്. നെന്മിനി മനയിലെ അച്ഛൻ നമ്പൂതിരി ആയിരുന്നു ഒരിയ്ക്കൽ ഗുരുവായൂരിലെ മേൽശാന്തി. ഒരു ദിവസം, അദ്ദേഹത്തിന് അത്യാവശ്യമായി ഒരു സ്ഥലം വരെ പോകേണ്ടിവന്നു. സഹായിയായ കീഴ്ശാന്തിയും അന്ന് ക്ഷേത്രത്തിൽ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. ഭഗവാന്റെ പൂജ മുടങ്ങുമല്ലോ എന്നാലോചിച്ച് വിഷമിച്ച മേൽശാന്തി, ഒടുവിൽ തന്റെ മകനായ ഉണ്ണിയെ പൂജയേല്പിയ്ക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു. പോകും മുമ്പ് മേൽശാന്തി, ഉണ്ണിയ്ക്ക് പൂജാവിധികളെല്ലാം പറഞ്ഞു കൊടുത്തു. ശ്രീകോവിലിനകത്ത് കയറിയ ഉണ്ണി, മലരുനിവേദ്യവും ഉഷഃപൂജയുമെല്ലാം വിധിപോലെ ചെയ്തു. അപ്പോഴാണ് ഉണ്ണി അത് ശ്രദ്ധിച്ചത്: നിവേദ്യച്ചോറ് മുഴുവൻ അതുപോലെത്തന്നെ ഇരിയ്ക്കുന്നു! ഉണ്ണി ആശങ്കാകുലനായി. തന്റെ പൂജ പിഴച്ചോ? ഭഗവാൻ നിവേദ്യം നേരിട്ടുണ്ണും എന്നായിരുന്നു അവന്റെ വിചാരം. പിന്നീട് അടുത്തുള്ള ഗൃഹത്തിൽ നിന്ന് ഉപ്പുമാങ്ങയും തൈരും കൊണ്ടുവരികയും അവ ചോറിന്റെ കൂടെ കൂട്ടിക്കുഴച്ചു വയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. പക്ഷേ, യാതൊരു ഫലവും കണ്ടില്ല. ഉണ്ണി പൊട്ടിക്കരയാൻ തുടങ്ങി. {{cquote|ഉപ്പുമാങ്ങയുമുറതൈരുമുണ്ടിനി കൈപ്പയ്ക്കാക്കൊണ്ടാട്ടം വേണോ-കൃഷ്‌ണാ പപ്പടവും മറ്റും വല്ലതും വേണെങ്കിൽ കൽപിച്ചുകൊൾക ഞാൻ കേട്ടു-കൊള്ളാം ഊണുകഴിക്കാഞ്ഞാലയ്യോ വിശന്നുപോം ക്ഷീണിച്ചുപോയിടും ദേഹമേറ്റം അച്ഛൻ വന്നാലെന്നെത്തല്ലു മറിഞ്ഞാലും അച്യുതനൂണുകഴിച്ചില്ലെങ്കിൽ.}} ആ കണ്ണീരുകണ്ട് ഉണ്ണിക്കണ്ണൻ, അവിടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുകയും ഉണ്ണിയുടെ കയ്യിൽ നിന്ന് ചോറ് മുഴുവൻ വാങ്ങിക്കഴിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. സന്തോഷത്താൽ മതിമറന്ന ഉണ്ണി, സമയം പോയതറിഞ്ഞില്ല. സമയം കഴിഞ്ഞിട്ടും നടതുറക്കാത്തതിൽ ക്ഷേത്രത്തിലെ കഴകക്കാരായ [[വാര്യർ|വാര്യരും]] [[മാരാർ|മാരാരും]] ആശങ്ക പ്രകടിപ്പിച്ചു. ഉണ്ണിയ്ക്ക് വല്ലതും സംഭവിച്ചോ എന്നായിരുന്നു അവരുടെ ചിന്ത. എന്നാൽ, തൊട്ടുപിന്നാലെ ഒഴിഞ്ഞ പൂജാപാത്രങ്ങളുമായി ഉണ്ണി പുറത്തെത്തി. പാത്രങ്ങൾ ഒഴിഞ്ഞിരിയ്ക്കുന്നത് കണ്ട വാര്യർ തനിയ്ക്ക് അവകാശപ്പെട്ട നിവേദ്യച്ചോറ് മുഴുവൻ ഉണ്ണി ഉണ്ടുതീർത്തു എന്ന് വിചാരിച്ചു. അയാൾ അവനെ വിളിച്ചുകൊണ്ടു പോകുകയും കയ്യിലുണ്ടായിരുന്ന വടിയെടുത്ത് അടിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. താനല്ല, ഭഗവാനാണ് എല്ലാം കഴിച്ചതെന്ന് ഉണ്ണി ഒരുപാടു തവണ പറഞ്ഞെങ്കിലും വാര്യർ അത് അംഗീകരിച്ചില്ല. ഒരുപാട് തവണ അയാൾ ഉണ്ണിയെ തല്ലി. ഇതിനിടയിൽ മേൽശാന്തി മടങ്ങിയെത്തി. വാര്യരിൽ നിന്ന് വിവരമറിഞ്ഞ അദ്ദേഹവും ഉണ്ണിയെ ഒരുപാട് തല്ലി. അപ്പോഴാണ് ശ്രീകോവിലിൽ നിന്ന് ഒരു അശരീരി മുഴങ്ങിയത്. ഉണ്ണി പറഞ്ഞതെല്ലാം ശരിയാണെന്നും അതിനാൽ തല്ലേണ്ടത് തന്നെയാണെന്നുമായിരുന്നു ആ അശരീരി. കുറ്റബോധം താങ്ങാനാകാതെ മേൽശാന്തിയും വാര്യരും ശ്രീകോവിലിനു മുന്നിൽ സാഷ്ടാംഗം പ്രണമിച്ചു. ഇതിൻ്റെ ഓർമ്മയ്ക്കായാണ് ഗുരുവായൂരപ്പന് ദിവസേന തൈര് നിവേദ്യവും നിറപുത്തരി ദിവസം ഉപ്പുമാങ്ങയും നിവേദിക്കുന്നത്. === നാരായണീയത്തിന്റെ ഉത്ഭവം === [[ശ്രീമദ്ഭാഗവതം|ശ്രീമദ്ഭാഗവതത്തെ]] ആസ്പദമാക്കി രചിച്ച പ്രസിദ്ധമായൊരു [[സംസ്കൃതസാഹിത്യം|സംസ്കൃതകാവ്യമാണ്]] '''[[നാരായണീയം]]'''. പണ്ഡിതശ്രേഷ്ഠനായ [[മേല്പുത്തൂർ നാരായണ ഭട്ടതിരി|മേല്പുത്തൂർ നാരായണ ഭട്ടതിരിയാണ്]] ഈ മഹാകാവ്യം രചിച്ചത്. പന്ത്രണ്ട് സ്കന്ധങ്ങളും പതിനായിരം ശ്ലോകങ്ങളുമടങ്ങിയ ഭാഗവതകാവ്യത്തെ, വെറും നൂറു ദശകങ്ങളിലും ആയിരം ശ്ലോകങ്ങളിലും ഒതുക്കിയ നാരായണീയം, ഭാഗവതത്തിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി കവി ഭഗവാനോട് സംവദിയ്ക്കുന്ന രീതിയിലാണ് രചിച്ചിട്ടുള്ളത്. ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രവുമായി അടുത്ത് ബന്ധമുള്ള ഈ കാവ്യം ഉദ്ഭവിയ്ക്കാൻ കാരണമായ ഒരു കഥയുണ്ട്. അതിങ്ങനെ: 1560-ൽ ഇന്നത്തെ [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം ജില്ലയിൽ]] [[തിരുനാവായ|തിരുനാവായയ്ക്കടുത്തുള്ള]] [[ചന്ദനക്കാവ് (മലപ്പുറം ജില്ല)|ചന്ദനക്കാവിലെ]] പണ്ഡിതകുടുംബമായ മേല്പുത്തൂർ ഇല്ലത്ത് ജനിച്ച നാരായണഭട്ടതിരി, മഹാപണ്ഡിതനായിരുന്ന അച്ഛൻ മാതൃദത്തഭട്ടതിരിയിൽ നിന്ന് [[മീമാംസ|മീമാംസയും]] മാധവൻ എന്ന ഗുരുവിൽ നിന്ന് [[ഋഗ്വേദം|ഋഗ്വേദവും]] ജ്യേഷ്ഠൻ ദാമോദരഭട്ടതിരിയിൽ നിന്ന് [[തർക്കശാസ്ത്രം|തർക്കശാസ്ത്രവും]] പഠിച്ചെടുത്തശേഷം, [[തൃക്കണ്ടിയൂർ അച്യുതപ്പിഷാരടി|തൃക്കണ്ടിയൂർ അച്യുതപ്പിഷാരടിയുടെ]] കീഴിൽ ഉപരിപഠനം നടക്കുന്ന കാലത്താണ് നാരായണീയത്തിന്റെ ഉദ്ഭവത്തിലേയ്ക്ക് നയിച്ച സംഭവങ്ങൾ നടന്നത്. ഗുരുതരമായ [[വാതരോഗം]] ബാധിച്ച അച്യുതപ്പിഷാരടിയെ മേല്പുത്തൂർ നല്ല രീതിയിൽ ശുശ്രൂഷിച്ചുപോന്നു. ഒടുവിൽ ഗുരുനാഥന്റെ അസുഖം മാറുകയും, അതേസമയം മേല്പുത്തൂരിന് അസുഖസൂചനകൾ തുടങ്ങുകയും ചെയ്തു. ഗുരുവിൽ നിന്ന് മേല്പുത്തൂർ അസുഖം ഇരന്നുവാങ്ങി എന്നാണ് കഥ. വാതരോഗം മാറാൻ നിരവധി ചികിത്സാരീതികൾ ചെയ്തുനോക്കിയെങ്കിലും ഒന്നും ഫലം കണ്ടില്ല. ഒടുവിൽ, സാക്ഷാൽ [[ധന്വന്തരി|ധന്വന്തരിമൂർത്തിയായ]] ഗുരുവായൂരപ്പൻ തന്നെ ശരണം എന്ന് വിചാരിച്ച മേല്പുത്തൂർ, 1587 ഓഗസ്റ്റ് 27-ന് (കൊല്ലവർഷം 763 ചിങ്ങം 16), [[ചിങ്ങം|ചിങ്ങമാസത്തിലെ]] [[തിരുവോണം (നക്ഷത്രം)|തിരുവോണം]] നാളിൽ, മാതാപിതാക്കൾക്കും അനുജനും കവിയുമായ ചെറിയ മാതൃദത്തഭട്ടതിരിയ്ക്കും ചില സഹായികൾക്കുമൊപ്പം ഗുരുവായൂരിലേയ്ക്ക് പുറപ്പെട്ടു. അമ്മാത്തായ പയ്യൂരില്ലമടക്കം പല സ്ഥലങ്ങളിലും തങ്ങിയ ശേഷം മൂന്നാം നാൾ അവർ ഗുരുവായൂരിലെത്തി. ഗുരുവായൂരിലെത്തിയതും ഭഗവാനെ സ്തുതിച്ച് ഒരു കവിതയെഴുതണമെന്ന് മേല്പുത്തൂരിന് തോന്നി. പക്ഷേ, എവിടെനിന്ന് തുടങ്ങണം, എങ്ങനെ തുടങ്ങണം എന്നൊന്നും അദ്ദേഹത്തിന് പിടികിട്ടിയില്ല. ഉറ്റ സുഹൃത്തും, [[മലയാളം|മലയാളഭാഷയുടെ]] പിതാവുമായ [[തുഞ്ചത്തെഴുത്തച്ഛൻ|തുഞ്ചത്തെഴുത്തച്ഛനെത്തന്നെ]] സമീപിയ്ക്കാമെന്ന് വിചാരിച്ച മേല്പുത്തൂർ, തന്റെ സഹായികളെ [[തൃക്കണ്ടിയൂർ|തൃക്കണ്ടിയൂരിലേയ്ക്ക്]] അയച്ചു. സഹായികൾ തൃക്കണ്ടിയൂരിലെ എഴുത്തച്ഛന്റെ വീട്ടിലെത്തുമ്പോൾ, അദ്ദേഹം തന്റെ [[അദ്ധ്യാത്മരാമായണം കിളിപ്പാട്ട്|അദ്ധ്യാത്മരാമായണം കിളിപ്പാട്ടിലെ]] വരികൾ ചൊല്ലിക്കൊണ്ട് ചാരുകസേരയിൽ ഇരിയ്ക്കുകയായിരുന്നു. സഹായികൾ എഴുത്തച്ഛനോട് ആഗമനോദ്ദേശ്യം പറഞ്ഞപ്പോൾ മേല്പുത്തൂരിനോട് 'മത്സ്യം തൊട്ടുകൂട്ടാൻ പറയൂ' എന്നാണ് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞത്. ഗുരുവായൂർ മടങ്ങിയെത്തിയ സഹായികൾ മേല്പുത്തൂരിനോട് വിവരം പറഞ്ഞപ്പോൾ അദ്ദേഹം സന്തോഷിച്ചു. ഇത് കണ്ട് സഹായികൾ സ്തബ്ധരായിപ്പോയി. [[മത്സ്യം (അവതാരം)|മത്സ്യം]] തൊട്ടുള്ള വൈഷ്ണവാവതാരങ്ങളെ സ്തുതിച്ച് കീർത്തനമെഴുതുക എന്നാണ് എഴുത്തച്ഛൻ പറഞ്ഞതിന്റെ അന്തരാർത്ഥം എന്ന് മേല്പുത്തൂർ അവരോട് പറഞ്ഞു. ''സാന്ദ്രാനന്ദാവബോധാത്മകമനുപമിതം...'' എന്ന് തുടങ്ങുന്ന നാരായണീയത്തിന്റെ ആദ്യദശകം പിറന്നത് അങ്ങനെയാണ്. തുടർന്ന്, ഓരോ ദിവസവും ഓരോ ദശകം എന്ന കണക്കിൽ നൂറുദിവസം കൊണ്ട് നൂറുദശകം പൂർത്തിയാക്കി. ഓരോ ദിവസം കഴിയുംതോറും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആരോഗ്യനില മെച്ചപ്പെട്ടുവന്നു. ഒടുവിൽ, നൂറാം ദിവസം അദ്ദേഹം നാരായണീയരചന പൂർത്തിയാക്കുകയും അദ്ദേഹത്തിന് വേണുഗോപാലരൂപത്തിൽ ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ ദർശനമുണ്ടാകുകയും അതോടെ അദ്ദേഹം രോഗവിമുക്തനാകുകയും ചെയ്തു. ക്ഷേത്രനാലമ്പലത്തിനകത്ത് തെക്കേ വാതിൽമാടത്തിലെ കിഴക്കേ അറ്റത്തെ തൂണിലിരുന്നാണ് മേല്പുത്തൂർ നാരായണീയം രചിച്ചത്. വാതരോഗം വന്ന് ശരീരം മുഴുവൻ തളർന്നുപോയ മേല്പുത്തൂർ ചൊല്ലുന്ന ശ്ലോകങ്ങളെല്ലാം അനുജൻ പകർത്തി എടുക്കുകയായിരുന്നു. ഭഗവാൻ്റെ നരസിംഹാവതാരത്തെ വർണ്ണിക്കാൻ കഴിയാതെ വിഷമിച്ച മേൽപ്പത്തൂരിന് മുമ്പിൽ ഗുരുവായൂരപ്പൻ നരസിംഹരൂപത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടുവത്രെ. നാരായണീയം രചിച്ചതോടുകൂടി ആരോഗ്യം വീണ്ടെടുത്ത അദ്ദേഹം, പിന്നീട് കുറഞ്ഞത് 86 വയസ്സ് വരെയെങ്കിലും ജീവിച്ചിരുന്നു. ഈ കാലഘട്ടത്തിനിടയിൽ അദ്ദേഹം [[കൊച്ചി]], [[അമ്പലപ്പുഴ]], [[കോഴിക്കോട്]], [[മൂക്കുതല]] തുടങ്ങിയ സ്ഥലങ്ങളിലായി ജീവിച്ചുപോരുകയും, അവിടങ്ങളിലെല്ലാം പ്രശസ്തനാകുകയും ചെയ്തു. [[പ്രക്രിയാ സർവ്വസ്വം]], [[ശ്രീപാദ സപ്തതി]], ഒരുപാട് [[ചമ്പു|ചമ്പുക്കൾ]], [[പ്രശസ്തി (ചരിത്രം)|പ്രശസ്തികൾ]] തുടങ്ങി വേറെയും ചില കൃതികൾ ഇക്കാലത്ത് അദ്ദേഹം രചിച്ചിട്ടുണ്ട്. മൂക്കുതലയിൽ വച്ചാണ് അദ്ദേഹം അന്തരിച്ചത്. അനായാസ മരണമായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്. === ജ്ഞാനപ്പാനയുടെ ഉത്ഭവം === മേല്പുത്തൂരിന്റെ സമകാലികനും ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ പരമഭക്തനുമായിരുന്ന മറ്റൊരു കവിയായിരുന്നു [[പൂന്താനം നമ്പൂതിരി]]. ഇന്നത്തെ മലപ്പുറം ജില്ലയിൽ തന്നെയുള്ള [[പെരിന്തൽമണ്ണ]]യ്ക്കടുത്ത് [[കിഴാറ്റൂർ|കീഴാറ്റൂരിലായിരുന്നു]] അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഇല്ലം. [[സംസ്കൃതം|സംസ്കൃതത്തിൽ]] വലിയ പാണ്ഡിത്യമില്ലാത്ത പൂന്താനം, മലയാളത്തിലാണ് കവിതകൾ രചിച്ചിരുന്നത്. തന്മൂലം സംസ്കൃത പണ്ഡിതന്മാർ അദ്ദേഹത്തെ ഒരുപാട് പരിഹസിച്ചിട്ടുണ്ട്. ''മലയാളത്തിലെ [[ഭഗവദ്ഗീത]]'' എന്നറിയപ്പെടുന്ന ' ''[[ജ്ഞാനപ്പാന]]''യാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഏറ്റവും പ്രസിദ്ധമായ കൃതി. ഈ കൃതി എഴുതാൻ കാരണമായ ഒരു സംഭവമുണ്ട്. അതിങ്ങനെ: ഏറെക്കാലം സന്താനഭാഗ്യമില്ലാതെ വിഷമിച്ചിരുന്ന പൂന്താനം, അതിനായി 'സന്താനഗോപാലം പാന' എന്ന കൃതി രചിച്ചു. അതിനെത്തുടർന്ന് അദ്ദേഹത്തിന് ഒരു മകനുണ്ടായി. എന്നാൽ, [[ചോറൂണ്|ചോറൂണിന്റെ]] ദിവസം അവൻ അഴിച്ചിട്ട വസ്ത്രങ്ങൾക്കിടയിൽ ശ്വാസം മുട്ടി മരിച്ചു. ഇതിലുണ്ടായ വിഷമമാണ് ജ്ഞാനപ്പാനയുടെ ഉദ്ഭവത്തിലേയ്ക്ക് നയിച്ചത്. നാമജപത്തിന്റെയും ഭക്തിയുടെയും പ്രാധാന്യം അറിയിയ്ക്കുന്നതിനോടൊപ്പം കടുത്ത സാമൂഹ്യവിമർശനവും ഉൾക്കൊണ്ട ഈ കൃതിയ്ക്ക്, കേരളീയസമൂഹത്തിൽ ലഭിച്ച സ്വാധീനം വലുതാണ്. {{cquote|കണ്ടുകണ്ടെന്നിരിയ്ക്കും ജനങ്ങളെ കണ്ടില്ലെന്ന് വരുത്തുന്നതും ഭവാൻ<br>രണ്ടുനാലുദിനം കൊണ്ടൊരുത്തനെ തണ്ടിലേറ്റി നടത്തുന്നതും ഭവാൻ.}} {{cquote|മാളികമുകളേറിയ മന്നന്റെ തോളിൽ മാറാപ്പ് കേറ്റുന്നതും ഭവാൻ.}} {{cquote|ഉണ്ണിയുണ്ടായി വേൾപ്പിപ്പതിലൊരു ഉണ്ണിയുണ്ടായിക്കണ്ടാവൂ ഞാനെന്നും<br>ഇത്ഥമോരോന്ന് ചിന്തിച്ചിരിയ്ക്കുമ്പോൾ ചത്തുപോകുന്നു പാവം ശിവ!ശിവ!}} {{cquote|അമ്മയ്ക്കും പുനരച്ഛന്നും ഭാര്യയ്ക്കും ഉണ്മാൻ പോലും കൊടുക്കുന്നില്ല ചിലർ.}} തുടങ്ങിയ വരികൾ വേദാന്തചിന്തയുടെയും സാമൂഹ്യവിമർശനത്തിന്റെയും ഉദാഹരണങ്ങളാകുമ്പോൾ ആദ്യഭാഗവും അവസാനഭാഗവും തികഞ്ഞ ഭക്തിയുടെ പ്രതീകങ്ങളായി മാറുകയാണ്. കലികാലത്ത് ഭക്തർക്ക് മോക്ഷത്തിനുള്ള ഏക ഉപാധി നാമപജമാണെന്ന് പൂന്താനം ഇതിലൂടെ സ്ഥാപിയ്ക്കുന്നു. {{cquote|ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ മനസ്സിൽ കളിയ്ക്കുമ്പോൾ<br>ഉണ്ണികൾ പിന്നെ വേണമോ മക്കളായ്?}} എന്ന വാക്യം, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭഗവദ്ഭക്തിയുടെ ഏറ്റവും വലിയ ഉദാഹരണമാണ്.<ref>{{cite news|title=Rendered with devotion|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-fridayreview/article657658.ece|date=March 13, 2009}} {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> വാർദ്ധക്യത്തിൽ [[വസൂരി]]രോഗം വന്ന് തളർന്നുപോയ പൂന്താനം അത് ഭേദമാകാൻ തന്റെ നാട്ടിലുള്ള [[അങ്ങാടിപ്പുറം തിരുമാന്ധാംകുന്ന് ഭഗവതിക്ഷേത്രം|തിരുമാന്ധാംകുന്നിലമ്മ]]യെ സ്തുതിച്ച് രചിച്ച ''ഘനസംഘം'' എന്ന സ്തോത്രവും വളരെ പ്രസിദ്ധമാണ്. 1964-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ''[[ഓമനക്കുട്ടൻ (ചലച്ചിത്രം|ഓമനക്കുട്ടൻ]]'' എന്ന ചിത്രത്തിലുപയോഗിച്ച ''കണികാണും നേരം'' രചിച്ചതും അദ്ദേഹമാണ്. [[നരനായിങ്ങനെ ജനിച്ചു ഭൂമിയിൽ|''നരനായിങ്ങനെ ജനിച്ചു ഭൂമിയിൽ'']] എന്ന അതിപ്രസിദ്ധമായ ശിവസ്തുതിയും അദ്ദേഹത്തിന്റേതാണ്. ഇവ കൂടാതെ വേറെയും കൃതികൾ രചിച്ച അദ്ദേഹം, ഗുരുവായൂരപ്പൻ്റെ ഐതിഹ്യ കഥകളിലെ സ്ഥിരം സാന്നിദ്ധ്യമാണ്. 93-ാ൦ വയസ്സിൽ അദ്ദേഹം ഉടലോടെ വൈകുണ്ഠം പൂകി എന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത്. === ഭക്തിയും വിഭക്തിയും === ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് കിടക്കുന്ന മറ്റൊരു ഐതിഹ്യകഥയാണ് ''ഭക്തിയും വിഭക്തിയും''. മേല്പുത്തൂരും പൂന്താനവുമാണ് ഈ കഥയിലെ കഥാപാത്രങ്ങൾ. സംസ്കൃതപണ്ഡിതന്മാർക്ക് അക്കാലത്ത് മലയാളകവികളോടും മലയാളകൃതികളോടുണ്ടായിരുന്ന പുച്ഛവും അവയിലെ ഭഗവാന്റെ നിലപാടുമാണ് ഈ കഥയിലെ പ്രമേയം. കഥ ഇങ്ങനെയാണ്: വാതരോഗം ബാധിച്ച് ഗുരുവായൂരിൽ മേല്പുത്തൂർ ഭജനമിരിയ്ക്കുന്ന കാലത്തുതന്നെ പൂന്താനവും ഭജനമിരിയ്ക്കാനുണ്ടായിരുന്നു. ഒരു ദിവസം, പൂന്താനം താൻ രചിച്ച സന്താനഗോപാലം പാന മേല്പുത്തൂരിന് കാണിച്ചുകൊടുക്കാൻ ചെന്നു. എന്നാൽ, സംസ്കൃതപണ്ഡിതനായിരുന്ന മേല്പുത്തൂർ, ആ ആവശ്യം നിരസിച്ചു. ഇത് പൂന്താനത്തെ അത്യധികം ദുഃഖിതനാക്കി. അന്നുരാത്രി, മേല്പുത്തൂരിന് വാതരോഗം വീണ്ടും മൂർച്ഛിച്ചു. അല്പസമയം അദ്ദേഹത്തിന് ബോധക്ഷയമുണ്ടായി. ബോധം വന്നപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന് ഭഗവാന്റെ ഒരു ദർശനമുണ്ടായി. ഭഗവാൻ പറഞ്ഞു: {{cquote|ഹേ മേല്പത്തൂരേ! പണ്ഡിത ശ്രേഷ്ഠനായ അങ്ങയുടെ വിഭക്തിയെക്കാൾ എനിയ്ക്ക് ഇഷ്ടം പാണ്ഡിത്യമില്ലാത്ത പൂന്താനത്തിന്റെ ഭക്തിയാണ്. അങ്ങ് നാളെത്തന്നെ അദ്ദേഹത്തെ കണ്ട് മാപ്പ് പറയുകയും ജ്ഞാനപ്പാന പരിശോധിച്ച് വിലയിരുത്തുകയും വേണം.}} ഇതനുസരിച്ച് പിറ്റേന്ന് രാവിലെ മേല്പുത്തൂർ, ക്ഷേത്രദർശനം കഴിഞ്ഞ് തെക്കേ നാലമ്പലത്തിലിരുന്ന് അന്നത്തെ ദശകവും പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം പൂന്താനത്തിനടുത്ത് പോകുകയും അദ്ദേഹത്തോട് മാപ്പുപറഞ്ഞ് ജ്ഞാനപ്പാന വായിച്ച് വിലയിരുത്തുകയും പൂന്താനത്തെ മുഗ്ദകണ്ഠം പ്രശംസിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു.<ref name="thehindu">{{cite news|title=To lovers of Krishna, in Tamil|url=http://www.thehindu.com/arts/books/article3657486.ece|newspaper=The Hindu|date=July 19, 2012|access-date=2019-12-06|archive-date=2012-07-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20120723041304/http://www.thehindu.com/arts/books/article3657486.ece|url-status=dead}}</ref> === 'പദ്മനാഭോ മരപ്രഭു' === ഇതും പൂന്താനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കഥയാണ്. സംസ്കൃതത്തിൽ പൂന്താനത്തിനുണ്ടായിരുന്ന പ്രാവീണ്യക്കുറവും അതുമൂലം അദ്ദേഹം നേരിട്ട അപമാനങ്ങളും അവയിലുള്ള ഭഗവാന്റെ പ്രതികരണവും അടങ്ങിയതാണ് ഈ കഥ. അതിങ്ങനെ: സംസ്കൃതത്തിൽ വലിയ പാണ്ഡിത്യമൊന്നും ഉണ്ടായിരുന്നില്ലെങ്കിലും പൂന്താനം നിത്യേന ക്ഷേത്രനടയിൽ വന്ന് [[വിഷ്ണു സഹസ്രനാമം]] വ്യാഖ്യാനം ചെയ്യുമായിരുന്നു. അപ്പപ്പോൾ വായയിൽ വരുന്ന രീതിയിലാണ് അദ്ദേഹം വ്യാഖ്യാനം കൊടുത്തിരുന്നത്. ഒരിയ്ക്കൽ, അത്തരത്തിൽ അദ്ദേഹം വിഷ്ണു സഹസ്രനാമത്തിലെ '''പദ്മനാഭോऽമരപ്രഭു''' എന്ന ഭാഗം '''പദ്മനാഭോ മരപ്രഭു''' എന്ന് തെറ്റായി ഉച്ചരിച്ച് അതിന് വ്യാഖ്യാനം കൊടുക്കുകയായിരുന്നു. അപ്പോൾ, സമീപത്തുണ്ടായിരുന്ന [[വേദം|വേദപണ്ഡിതന്മാരായ]] ചില ബ്രാഹ്മണർ പൂന്താനത്തെ അപഹസിച്ചു. ഈ സമയത്ത് അദ്ദേഹം മരപ്രഭു ആരാണെന്ന് വിചാരിച്ച് ചിന്താധീനനായി. അപ്പോൾ, മരപ്രഭുവും താൻ തന്നെയാണെന്ന് അറിയിച്ചുകൊണ്ട് ശ്രീലകത്തുനിന്ന് ഒരു അശരീരി മുഴങ്ങി. ഇത് കേട്ടതും പണ്ഡിതസമൂഹം ലജ്ജിച്ച് തലതാഴ്ത്തി. <ref>{{cite web|url=https://ml.wikisource.org/wiki/%E0%B4%90%E0%B4%A4%E0%B4%BF%E0%B4%B9%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%AE%E0%B4%BE%E0%B4%B2/%E0%B4%AA%E0%B5%82%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%BE%E0%B4%A8%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B5%81_%E0%B4%A8%E0%B4%AE%E0%B5%8D%E0%B4%AA%E0%B5%82%E0%B4%B0%E0%B4%BF |title=ഐതിഹ്യമാല/പൂന്താനത്തു നമ്പൂരി - വിക്കിഗ്രന്ഥശാല |language=ml|publisher=Ml.wikisource.org |date=2016-12-06 |accessdate=2016-12-20}}</ref> ഈ സംഭവത്തിന്റെ ഓർമ്മയ്ക്കായി ഗുരുവായൂർ തെക്കേ നടയിലെ ശ്രീവത്സം വി.ഐ.പി. റസ്റ്റ് ഹൗസ് വളപ്പിൽ മരപ്രഭുവിന്റെ അതിഭീമാകാരമായ ഒരു ശില്പം സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട്. കളിമണ്ണിൽ തീർത്ത ഇത്, അത്തരത്തിലുള്ള ഏറ്റവും വലിയ ശില്പമാണ്. 1995-ലാണ് ഈ ശില്പം സ്ഥാപിച്ചത്. പ്രശസ്ത ശില്പി [[ആലുവ]] പി.വി. രാമചന്ദ്രന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ 1200 പേർ ചേർന്ന് മൂന്നുമാസം കഠിനവ്രതം എടുത്താണ് ഈ ശില്പം നിർമ്മിച്ചെടുത്തത്.<ref>{{cite web|author=Ramachandran P.V. |url=http://guruvayoormaraprabhu.blogspot.in/ |title=Guruvayoor Maraprabhu |publisher=Guruvayoormaraprabhu.blogspot.in |date=2009-12-06 |accessdate=2016-12-20}}</ref> ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ പരമഭക്തനും മുൻ [[മുഖ്യമന്ത്രി (ഇന്ത്യ)|കേരള മുഖ്യമന്ത്രിയും]] അന്നത്തെ കേന്ദ്ര വ്യവസായ മന്ത്രിയുമായിരുന്ന [[കെ. കരുണാകരൻ|കെ. കരുണാകരനാണ്]] ഇത് ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തത്. കളിമണ്ണിനോടൊപ്പം പല ഔഷധകൂട്ടുകളും ഇതിൽ ചേർത്തിട്ടുണ്ട്. വൃക്ഷസങ്കല്പത്തിൽ ശരീരവും ധ്യാനഭാവത്തിലുള്ള ഭഗവാന്റെ ശിരസ്സും ഒത്തുച്ചേർന്ന ഈ ശില്പത്തിന് ജാപ്പനീസ് നിർമ്മാണശൈലിയാണ് അവലംബിച്ചത്. 2008-ൽ ഇതിനോട് ചേർന്ന് ഏതാനും ദിവ്യാത്മാക്കളുടെ രൂപങ്ങളും, 2011-ൽ പ്രഭാമണ്ഡലവും ചാർത്തുകയുണ്ടായി. ചുരുങ്ങിയ കാലം കൊണ്ടാണ് മരപ്രഭു ശില്പം ഗുരുവായൂരിലെ ഭക്തരുടെ ശ്രദ്ധ പിടിച്ചുപറ്റിയത്. ഇതിന്റെ ചെറുപതിപ്പുകളും ഇപ്പോൾ നിർമ്മാണത്തിലുണ്ട്.<ref>{{cite web |url=http://origin.mangalam.com/print-edition/keralam/305547 |title=ഗുരുവായൂർ മരപ്രഭു ചെറുപതിപ്പുകളുടെ നിർമ്മാണം ആരംഭിച്ചു &#124; mangalam.com |publisher=Origin.mangalam.com |date=2015-04-17 |accessdate=2016-12-20 |archive-date=2016-12-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161220161718/http://origin.mangalam.com/print-edition/keralam/305547 |url-status=dead }}</ref> ഇവയുടെ ശില്പിയും പി.വി. രാമചന്ദ്രനാണ്. === ഭാഗവതപ്രിയനായ കൊട്ടിയൂരപ്പൻ === ഇതും പൂന്താനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കഥയാണ്. ഗുരുവായൂരുമായി നേരിട്ട് ബന്ധമില്ലെങ്കിലും ഗുരുവായൂരപ്പൻ പൂന്താനത്തെ ധാരാളമായി അനുഗ്രഹിച്ചതായി കഥകളുള്ളതിനാൽ ഇതും ആ ഗണത്തിൽ പെടുത്താം. [[ഉത്തരകേരളം|ഉത്തരകേരളത്തിലെ]] പ്രസിദ്ധമായ [[കൊട്ടിയൂർ ശിവക്ഷേത്രം|കൊട്ടിയൂർ ക്ഷേത്രവുമായും]] അവിടത്തെ ദേവനായ പരമശിവനുമായാണ് ഈ കഥയ്ക്ക് നേരിട്ട് ബന്ധമുള്ളത്. പൂന്താനത്തിന്റെ ഭാഗവത പാരായണം എങ്ങനെ കൊട്ടിയൂരപ്പനെ പ്രസന്നനാക്കി എന്ന് ഈ കഥയിൽ കാണാം. ഒരിക്കൽ, ഒരു [[വൈശാഖം|വൈശാഖകാലത്ത്]] പൂന്താനം കൊട്ടിയൂരിൽ ദർശനത്തിനെത്തി. [[ബാവലിപ്പുഴ]]യിൽ കുളിച്ച് അക്കരെയും ഇക്കരെയുമുള്ള ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ദർശനം നടത്തിയ ശേഷം അദ്ദേഹം, വലിയൊരു സദസ്സിനെ സാക്ഷിയാക്കി തന്റെ ഭാഗവതപാരായണം തുടങ്ങി. ഭാഗവതത്തിലെ അതിപ്രധാനമായ ദശമസ്കന്ധത്തിലെ അറുപതാം അദ്ധ്യായമായ 'കർഹിചിദദ്ധ്യായ'മാണ് അദ്ദേഹത്തിന് അന്ന് വായിക്കാനുണ്ടായിരുന്നത്. പ്രസ്തുത അദ്ധ്യായത്തിലെ 'കർഹി ചിത് സുഖമാസീനം' എന്നു തുടങ്ങുന്ന ശ്ലോകം കാരണമാണ് അദ്ധ്യായത്തിന് ഇങ്ങനെയൊരു പേരുതന്നെ വന്നത്. പൂന്താനത്തിന്റെ ഭാഗവതപാരായണം കേട്ട സദസ്യർ, അദ്ദേഹത്തെ വാനോളം പുകഴ്ത്തി. തുടർന്ന്, താൻ വായിച്ചുതീർന്ന ഭാഗം അദ്ദേഹം മയിൽപ്പീലി വച്ച് അടച്ചു. പിറ്റേന്ന് രാവിലെ എണീറ്റ് ദിനകൃത്യങ്ങളെല്ലാം കഴിച്ച് പൂന്താനം ഗ്രന്ഥം തുറന്നുനോക്കുമ്പോൾ മയിൽപ്പീലി കർഹിചിദദ്ധ്യായത്തിന്റെ തുടക്കത്തിൽ തന്നെ ഇരിയ്ക്കുന്നു! തന്റെ ഓർമ്മക്കുറവായിരിയ്ക്കാം കാരണമെന്ന് വിചാരിച്ച അദ്ദേഹം, അന്നും അതേ അദ്ധ്യായം തന്നെ വായിച്ചു. രണ്ടു മൂന്നു ദിവസങ്ങളിൽ ഇത് ആവർത്തിച്ചപ്പോൾ ഇത് ഭഗവാന്റെ ലീലയാണെന്ന് അദ്ദേഹത്തിന് മനസ്സിലായി. അന്നും ഭാഗവതം വായിച്ച ശേഷം സന്തോഷത്തോടെ അദ്ദേഹം കൊട്ടിയൂർ വിട്ടു. അപ്പോഴാണ് തന്റെ ഭാഗവതഗ്രന്ഥം എടുക്കാൻ മറന്നുപോയ കാര്യം അദ്ദേഹം അറിഞ്ഞത്. തുടർന്ന് അദ്ദേഹം തിരിച്ച് കൊട്ടിയൂരിലേയ്ക്ക് പുറപ്പെട്ടെങ്കിലും അപ്പോഴേയ്ക്കും നടയടച്ചുകഴിഞ്ഞിരുന്നു. അദ്ദേഹം വാതിൽപ്പഴുതിലൂടെ നോക്കിയപ്പോൾ കണ്ട കാഴ്ച അതിശയകരമായിരുന്നു: ശിവഭഗവാൻ പാർവ്വതീദേവിയ്ക്ക് ഭാഗവതത്തിലെ കർഹിചിദദ്ധ്യായം വായിച്ചുകൊടുക്കുന്നു! അത് സശ്രദ്ധം കേട്ടുകൊണ്ടിരുന്ന ദേവി, ഭഗവാന്റെ വായന നന്നായെങ്കിലും പൂന്താനം വായിച്ചുകേൾക്കാനാണ് കൂടുതൽ രസകരമെന്ന് പറയുകയുണ്ടായി! പൂന്താനം പുറത്തുണ്ടെന്ന വിവരമറിഞ്ഞ ഭഗവാനും ദേവിയും, അദ്ദേഹത്തിന് ദർശനം നൽകുകയും, ഭാഗവതഗ്രന്ഥം തങ്ങളുടെ മറ്റൊരു വാസകേന്ദ്രമായ [[തൃശ്ശൂർ വടക്കുന്നാഥ ക്ഷേത്രം|തൃശ്ശൂർ വടക്കുന്നാഥക്ഷേത്രത്തിലെ]] മണ്ഡപത്തിന്റെ ഉത്തരത്തിലുണ്ടെന്ന് അറിയിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. അതനുസരിച്ച് പൂന്താനം, ഒരുപാട് ദൂരം സഞ്ചരിച്ച് [[തൃശ്ശൂർ|തൃശ്ശൂരിലെത്തുകയും]] വടക്കുന്നാഥനെയും ഉപദേവതകളെയും തൊഴുതശേഷം മണ്ഡപത്തിലെത്തി അതിന്റെ ഉത്തരത്തിൽ നിന്ന് ഗ്രന്ഥം തിരികെ എടുക്കുകയും ചെയ്തു. === ഗുരുവായൂരപ്പൻ മങ്ങാട്ടച്ചനായി === ഇതും പൂന്താനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കഥയാണ്. [[സാമൂതിരി]]യുടെ സൈന്യാധിപനായ [[മങ്ങാട്ടച്ചൻ|മങ്ങാട്ടച്ചന്റെ]] രൂപത്തിൽ വന്ന് ഗുരുവായൂരപ്പൻ പൂന്താനത്തെ രക്ഷിച്ചതാണ് ഈ കഥയിലെ ഉള്ളടക്കം. തന്റെ ഭക്തരെ രക്ഷിയ്ക്കാൻ ഭഗവാൻ ഏതു രൂപത്തിലും വരും എന്ന വിശ്വാസത്തിന്റെ തെളിവായി ഭക്തർ ഇതിന്റെ കണ്ടുവരുന്നു. കഥ ഇങ്ങനെയാണ്: ഒരിയ്ക്കൽ പൂന്താനം, കീഴാറ്റൂരിലുള്ള ഇല്ലത്തുനിന്ന് ഗുരുവായൂരിലേയ്ക്ക് യാത്ര ചെയ്യുകയായിരുന്നു. നേരം അർദ്ധരാത്രിയായിരുന്നു. ചുറ്റും കൂരിരുട്ട്. എങ്ങും കനത്ത നിശ്ശബ്ദത. തീർത്തും വിജനമായ പ്രദേശത്തുകൂടിയാണ് അദ്ദേഹം കടന്നുപോകുന്നുണ്ടായിരുന്നത്. പെട്ടെന്ന് അദ്ദേഹത്തെ ഒരു സംഘം അക്രമികൾ തടഞ്ഞുനിർത്തി ആക്രമിച്ചു. അവർ പൂന്താനത്തോട് വൻ തുക ആവശ്യപ്പെട്ടു. തന്റെ കയ്യിൽ ഒരു ഭാഗവതഗ്രന്ഥം മാത്രമാണുള്ളതെന്നും അത് തരാൻ തനിയ്ക്കാകില്ലെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞപ്പോൾ അക്രമികളിലൊരുത്തൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ തോളിലെ ഭാണ്ഡം പിടിച്ചുവലിയ്ക്കുകയും, മറ്റൊരുത്തൻ അദ്ദേഹത്തെ വടിയെടുത്ത് അടിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. വേദന താങ്ങാനാകത്തെ പൂന്താനം, ഇഷ്ടദേവനെ ഉറക്കെ വിളിച്ചു. അപ്പോൾ ദൂരെനിന്ന് ഒരു [[കുതിര]]യുടെ കുളമ്പടിശബ്ദം കേൾക്കാൻ തുടങ്ങി. ഓരോ നിമിഷം കഴിയുംതോറും അത് അടുത്തെത്താൻ തുടങ്ങി. സാമൂതിരിയുടെ സൈന്യാധിപനായ മങ്ങാട്ടച്ചനായിരുന്നു കുതിരപ്പുറത്ത്. മങ്ങാട്ടച്ചൻ, തന്റെ കയ്യിലെ വാളെടുത്ത് അക്രമികൾക്കുനേരെ ആഞ്ഞുവീശുകയും അവർ പേടിച്ചോടുകയും ചെയ്തു. തന്റെ ജീവൻ രക്ഷിച്ച മങ്ങാട്ടച്ചന് പൂന്താനം തന്റെ കയ്യിലെ മോതിരം ഊരി സമ്മാനിയ്ക്കാൻ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും അദ്ദേഹം അത് വാങ്ങാൻ തയ്യാറായില്ല. ഒടുവിൽ പൂന്താനത്തിന്റെ നിർബന്ധത്തിന് വഴങ്ങി അദ്ദേഹം അത് വാങ്ങുകയായിരുന്നു. മോതിരവും വാങ്ങിച്ച മങ്ങാട്ടച്ചൻ, ഉടനെ സ്ഥലം വിട്ടു. മനസ്സുനിറയെ സന്തോഷത്തോടെ പൂന്താനം യാത്ര തുടർന്നു. നേരം ഏഴരവെളുപ്പായി. ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രനട തുറക്കാനുള്ള സമയമായി. മേല്പുത്തൂരടക്കമുള്ള ഭക്തോത്തമന്മാർ, ഭഗവാന്റെ നിർമ്മാല്യം കണ്ടുതൊഴാൻ പുറത്ത് വരിയായി നിൽക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു. മേൽശാന്തി എഴുന്നേറ്റ് കുളികഴിഞ്ഞുവന്ന് ശ്രീകോവിലിന്റെ വാതിൽ തുറക്കാൻ കഠിനപ്രയത്നം തുടങ്ങി. എന്നാൽ, എത്ര ശ്രമിച്ചിട്ടും വാതിൽ തുറക്കുന്നില്ല! അപ്പോഴാണ്, '''കൃഷ്ണാ! ഗുരുവായൂരപ്പാ! ഭഗവാനേ!''' എന്ന വിളിയോടെ പൂന്താനം ക്ഷേത്രനടയിലെത്തിയത്. തൊട്ടുപിന്നാലെ, മേൽശാന്തിയ്ക്ക് നടതുറക്കാൻ സാധിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു! ക്ഷേത്രക്കുളത്തിൽ കുളിച്ച് ഭഗവാന്റെ നിർമ്മാല്യം തൊഴുത് പ്രദക്ഷിണം വച്ച് ശ്രീകോവിലിനടുത്തെത്തിയ പൂന്താനത്തെ മേൽശാന്തി വിളിയ്ക്കുകയും, അദ്ദേഹത്തിന് ഒരു മോതിരം സമ്മാനിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. പൂന്താനം മോതിരം പരിശോധിച്ചു നോക്കിയപ്പോൾ ഞെട്ടിപ്പോയി. അത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ തന്നെ മോതിരമായിരുന്നു! ഇതിനെക്കുറിച്ച് പൂന്താനം മേൽശാന്തിയോട് ചോദിച്ചപ്പോൾ തനിയ്ക്ക് ഭഗവാന്റെ സ്വപ്നദർശനമുണ്ടായെന്നും, ഭക്തനായ പൂന്താനത്തിന് മോതിരം തിരിച്ചു കൊടുക്കണമെന്ന് അതിൽ ഭഗവാൻ പറഞ്ഞുവെന്നും അദ്ദേഹം വിശദീകരിച്ചു. തന്റെ ജീവൻ രക്ഷിച്ചത് ഭഗവാൻ തന്നെയാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കിയ പൂന്താനം, ആ നടയിൽ വീണ് സാഷ്ടാംഗം പ്രണമിച്ചു. === വില്വമംഗലം സ്വാമിയാരും കുറൂരമ്മയും === ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ കഥകളിൽ ഒരിയ്ക്കലും ഒഴിവാക്കാൻ കഴിയാത്ത സാന്നിദ്ധ്യങ്ങളാണ് ഭക്തസന്ന്യാസിയായിരുന്ന [[വില്വമംഗലം സ്വാമിയാർ|വില്വമംഗലം സ്വാമിയാരും]] [[കുറൂരമ്മ]]യും. മേല്പുത്തൂരിന്റെയും പൂന്താനത്തിന്റെയും സമകാലികരായിരുന്നു ഇവരെന്നാണ് കേൾവി. ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ പരമഭക്തനായിരുന്ന വില്വമംഗലം സ്വാമിയാർ, പക്ഷേ എല്ലാ ദേവതകളെയും ഭജിച്ചിരുന്നു. കേരളത്തിലെ ഒരുപാട് മഹാക്ഷേത്രങ്ങളുടെ പിറവിയുടെ കാരണക്കാരനും അദ്ദേഹമാണ്. ഏത് ക്ഷേത്രത്തിൽ പോയാലും അവിടത്തെ മൂർത്തിയെ നേരിട്ടുകാണാനുള്ള കഴിവ് അദ്ദേഹത്തിനുണ്ടായിരുന്നു എന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത്. കുറൂരമ്മയാകട്ടെ, അക്ഷരാഭ്യാസം പോലുമില്ലാത്ത ഒരു അന്തർജനമായിരുന്നു. ഗുരുവായൂർ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല]]യിൽ തന്നെയുള്ള [[അടാട്ട്]] എന്ന സ്ഥലത്തെ കുറൂരില്ലത്തെ അമ്മയായിരുന്നതുകൊണ്ടാണ് ഇവരെ ''കുറൂരമ്മ'' എന്ന് വിളിച്ചുപോയിരുന്നത്. അവരുടെ കഥയാണ് ഇവിടെ പ്രധാനമായും പറയാനുള്ളത്. പുറയന്നൂർ ഇല്ലത്തെ ഗൗരി അന്തർജനമാണ് പിൽക്കാലത്ത് ''കുറൂരമ്മ'' എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധയായത്. അക്കാലത്ത് നമ്പൂതിരി സമുദായത്തിലെ ആചാരമനുസരിച്ച് വളരെ ചെറുപ്പത്തിൽ തന്നെ ഇവരെ വേളി കഴിപ്പിയ്ക്കുകയായിരുന്നു. കുറൂരില്ലത്തെ വലിയ നമ്പൂതിരിയാണ് അന്തർജനത്തെ വേളി കഴിച്ചുകൊണ്ടുവന്ന് ഇല്ലത്ത് കുടിയിരുത്തിയത്. നിർഭാഗ്യവശാൽ അധികം കഴിയും മുമ്പ് അദ്ദേഹം അന്തരിച്ചു. തികഞ്ഞ കൃഷ്ണഭക്തയായിരുന്ന അന്തർജനം, തന്റെ ദുഃഖങ്ങളെല്ലാം കൃഷ്ണപാദങ്ങളിൽ സമർപ്പിച്ച് കഴിഞ്ഞുകൂടി. അങ്ങനെയിരിയ്ക്കേ, ഒരു ദിവസം ഇല്ലത്ത് പണിക്കാരനായി ഒരു ഉണ്ണി കടന്നുവന്നു. കുറൂരമ്മ അവനെ പൂർണ്ണമനസ്സോടെ സ്വീകരിയ്ക്കുകയും തന്റെ കൂടെത്തന്നെ താമസിപ്പിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. അമ്മയ്ക്കുവേണ്ട എല്ലാ കാര്യങ്ങളും ഉണ്ണി തന്നെ ചെയ്തുവന്നു. അവൻ വികൃതി കാണിച്ചാൽ കുറൂരമ്മ ശാസിക്കുമായിരുന്നു. ഒരു ദിവസം, ഇല്ലത്ത് കൃഷ്ണപൂജ നടത്തുന്നതിനിടയിൽ വികൃതി കാട്ടിയപ്പോൾ കൂറൂരമ്മ അവനെ കരി നിറച്ച ഒരു കലത്തിൽ വച്ച് അടച്ചു. ഇതേ സമയം, തന്റെ മഠത്തിൽ സ്വാമിയാർ കൃഷ്ണപൂജ ചെയ്യുകയായിരുന്നു. ഭഗവാൻ വരാൻ വൈകുന്നത് കണ്ട സ്വാമിയാർ ഇതെന്ത് മറിമായമെന്ന് ചിന്തിച്ചിരുന്നു. ഒടുവിൽ, ദേഹമാസകലം കരിയുമായി ഭഗവാൻ സ്വാമിയാർക്കുമുന്നിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. വികൃതി കാട്ടിയതിന് കുറൂരമ്മ തന്നെ കലത്തിലടച്ചതിനാലാണ് താൻ വരാൻ വൈകിയതെന്ന് ഭഗവാൻ പറഞ്ഞു. കുറൂരമ്മ നിസ്സാരക്കാരിയല്ലെന്ന് സ്വാമിയാർക്ക് തോന്നി. താൻ ഉടനെ കുറൂരില്ലത്ത് പൂജയ്ക്ക് വരുന്നുണ്ടെന്ന് കുറൂരമ്മയോട് പറയാൻ അദ്ദേഹം ഭഗവാനോട് അഭ്യർത്ഥിച്ചു. ഇതിനിടയിൽ, അടുത്തുതന്നെയുള്ള മറ്റൊരു ഇല്ലമായ ചെമ്മങ്ങാട്ട് ഇല്ലത്തെ നമ്പൂതിരിയും ഇക്കാര്യമറിയുകയുണ്ടായി. അദ്ദേഹവും സ്വാമിയാരെ തന്റെ ഇല്ലത്തെ പൂജയ്ക്ക് വിളിച്ചു. ഇത് കുറൂരമ്മയോടുണ്ടായിരുന്ന അസൂയ കൊണ്ടാണെന്ന് ചിലർ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു. കാരണം, വില്വമംഗലം സ്വാമിയാർ ഒരു ഇല്ലത്ത് പൂജ നടത്താൻ വരുന്നത് അക്കാലത്ത് വലിയൊരു അംഗീകാരമായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. നിർഭാഗ്യവശാൽ രണ്ട് പൂജകളും പറഞ്ഞുവച്ചിരുന്നത് ഒരേ ദിവസമാണ്. എന്തു ചെയ്യണമെന്നറിയാതെ സ്വാമിയാർ വിഷമിച്ചു. അവസാനം, ചെമ്മങ്ങാട്ടേയ്ക്കുതന്നെ പോകാം എന്നായി അദ്ദേഹത്തിന്റെ തീരുമാനം. അതനുസരിച്ച് അന്നേദിവസം പ്രഭാതകൃത്യങ്ങളെല്ലാം വേഗം കഴിച്ച് സ്വാമിയാർ ചെമ്മങ്ങാട്ടേയ്ക്ക് പുറപ്പെട്ടു. വില്വമംഗലം സ്വാമിയാർ, ശങ്കരാചാര്യ പരമ്പരയിൽ പെട്ട സന്ന്യാസിയായതിനാൽ യാത്ര പുറപ്പെടും മുമ്പ് ശംഖനാദം മുഴക്കണമെന്ന് ചിട്ടയുണ്ട്. അതനുസരിച്ച് മഠത്തിലെ പരിചാരകർ ശംഖൂതാൻ ശ്രമിച്ചു. എന്നാൽ, എത്ര ശ്രമിച്ചിട്ടും ശംഖിൽ നിന്ന് ശബ്ദം വന്നില്ല. ഇതെന്ത് മറിമായം എന്നറിയാതെ പരിചാരകർ അമ്പരന്നു നിന്നപ്പോൾ താൻ കുറൂരില്ലത്തേയ്ക്ക് പോകണമെന്നാണ് ഭഗവാന്റെ ഇച്ഛ എന്നായിരുന്നു സ്വാമിയാരുടെ മറുപടി. അതനുസരിച്ച് യാത്ര കുറൂരില്ലത്തേയ്ക്ക് മാറ്റാൻ സ്വാമിയാർ തീരുമാനിച്ചു. ഈ സമയം, കുറൂരമ്മ സ്വാമിയാരുടെ പൂജയ്ക്കുള്ള ഒരുക്കങ്ങൾ നടത്തിക്കൊണ്ടിരിയ്ക്കുകയായിരുന്നു. ഉണ്ണിയും ഇല്ലത്തെ പരിചാരികയും അവരെ സഹായിച്ചു. പൂജാപുഷ്പങ്ങളും നിവേദ്യങ്ങളും [[ആവണപ്പലക]]യുമെല്ലാം ഒരുക്കിവച്ചു. സ്വാമിയാർ ഇല്ലത്തെത്തിയതും കുറൂരമ്മ അദ്ദേഹത്തെ കാലുകഴുകി സ്വീകരിയ്ക്കുകയും പൂജാമുറിയിലേയ്ക്ക് ആനയിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. തന്റെ ഇഷ്ടദേവന്റെ വിഗ്രഹം കണ്ട സ്വാമിയാർ ധ്യാനനിമഗ്നനായി. അദ്ദേഹം അടുത്തുണ്ടായിരുന്ന പൂക്കളിലോരോന്നായി ഭഗവദ്പാദങ്ങളിൽ സമർപ്പിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു. എന്നാൽ, അവ ചെന്നുവീണത് ഉണ്ണിയുടെ പാദങ്ങളിലാണ്! സ്തബ്ധനായ സ്വാമിയാർ, കുറൂരമ്മയുടെ പാദങ്ങളിൽ നമസ്കരിച്ചു. താൻ പൂജയും ധ്യാനവും കൊണ്ട് നേടിയ ഭാഗ്യം കുറൂരമ്മ വെറും നിഷ്കളങ്കഭക്തി കൊണ്ട് നേടി എന്നായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ പക്ഷം. ഉണ്ണിയായി കൂടെക്കൂടിയത് തന്റെ ഇഷ്ടദേവനാണെന്നറിഞ്ഞ കുറൂരമ്മ, ഉണ്ണിയുടെ പാദങ്ങൾ തൊട്ട് നമസ്കരിച്ചു. പിന്നീടും തികഞ്ഞ ഭക്തയായിത്തന്നെ ജീവിച്ച അവർ, 93-ആം വയസ്സിൽ ഉടലോടെ വൈകുണ്ഠലോകം പൂകി എന്നാണ് വിശ്വാസം. === മഞ്ജുള === ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെ കഴകക്കാരി ആയിരുന്ന ഒരു വാരസ്യാരായിരുന്നു മഞ്ജുള. കൃഷ്‌ണ ഭക്തയായ അവൾ നിത്യവും ഭഗവാന് ചാർത്താൻ മാലകെട്ടിക്കൊടുക്കുമായിരുന്നു. അങ്ങനെയിരിയ്ക്കേ ഒരുദിവസം, പതിവിലധികം പണിയുണ്ടായിരുന്നതിനാൽ വളരെ വൈകി മാത്രമാണ് അവൾക്ക് ക്ഷേത്രത്തിലെത്താനായത്. അപ്പോഴേയ്ക്കും നടയടച്ചു കഴിഞ്ഞിരുന്നു. നിരാശയായ മഞ്ജുള, കിഴക്കേ നടയിലുള്ള തന്റെ വാര്യത്തേയ്ക്ക് തിരിച്ചുനടന്നു. പോകുന്ന വഴിയിൽ, ഒരു [[ആൽമരം|ആൽമരത്തിന്റെ]] തറയിൽ അവൾ വിശ്രമിയ്ക്കാനിരുന്നു. അപ്പോൾ, ഭക്തോത്തമനായ പൂന്താനം, ദർശനം കഴിഞ്ഞ് മടങ്ങിവരികയായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന് മഞ്ജുളയെ പരിചയമുണ്ടായിരുന്നു. ദുഃഖിതയായി ഇരിയ്ക്കുന്നത് കണ്ട് കാര്യം തിരക്കിയപ്പോൾ കരഞ്ഞുകൊണ്ട് അവൾ പറഞ്ഞു. {{cquote| ഗുരുവായൂരപ്പന് മുടങ്ങാതെ പൂമാല ചാർത്തണമെന്ന അടിയൻ്റെ വ്രതം ഇന്നു മുടങ്ങി, നടയടച്ചുപോയി തിരുമേനി.}} മഞ്ജുളയെ ആശ്വസിപ്പിച്ച പൂന്താനം, ആൽച്ചുവട്ടിലെ കല്ലിൽ ഭഗവാനെ സങ്കല്പിച്ച് മാലചാർത്താൻ പറഞ്ഞു. ആദ്യമൊന്ന് ഞെട്ടിയെങ്കിലും അവൾ പൂന്താനത്തെ അനുസരിയ്ക്കുക തന്നെ ചെയ്തു. പിറ്റേന്ന് രാവിലെ നടതുറന്ന് നിർമ്മാല്യദർശനം നടത്തിയശേഷം മേൽശാന്തി, പതിവുപോലെ വിഗ്രഹത്തിൽ നിന്ന് ചന്ദനമുഴുക്കാപ്പും ആഭരണങ്ങളും മാലകളും നീക്കം ചെയ്തുകൊണ്ടിരിയ്ക്കുകയായിരുന്നു. എന്നാൽ, എത്ര മാറ്റാൻ ശ്രമിച്ചിട്ടും ഒരു മാല മാത്രം വിഗ്രഹത്തിൽ ഉറച്ചു നിൽക്കുന്നതായി മനസ്സിലാക്കി. മേല്പുത്തൂരും പൂന്താനവും വില്വമംഗലവുമടക്കമുള്ള ഭക്തോത്തമന്മാർ പുറത്തു നില്പുണ്ടായിരുന്നു. പരിഭ്രാന്തനായ മേൽശാന്തി പുറത്തുവന്ന് ഭഗവാന്റെ വാകച്ചാർത്തും അഭിഷേകവും മുടങ്ങിയതായി അറിയിച്ചു. അപ്പോൾ പൂന്താനം, തലേന്ന് രാത്രി നടന്നതെല്ലാം അദ്ദേഹത്തോട് പറഞ്ഞു. ഈ സമയം, വിഗ്രഹത്തിൽ നിന്ന് മാല ഊരിപ്പോകുകയും ചെയ്തു! മഞ്ജുളയുടെ ഭക്തിയിൽ ഭഗവാൻ പ്രസാദിച്ചു എന്നായിരുന്നു പൂന്താനത്തിന്റെ വിശദീകരണം. പോകുന്ന വഴിയിൽ മഞ്ജുള വിശ്രമിച്ചതും, അവൾ മാലചാർത്തിയ കല്ല് സ്ഥിതി ചെയ്തിരുന്നതുമായ ആൽമരം, ഇപ്പോൾ 'മഞ്ജുളാൽ' എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്ന് അര കിലോമീറ്റർ നേരെ കിഴക്കുമാറി, സ്വകാര്യ ബസ് സ്റ്റാൻഡിന്റെയും [[ഗുരുവായൂർ നഗരസഭ|നഗരസഭാ കാര്യാലയത്തിന്റെയും]] ഇടയിലാണ് ഈ ആൽമരം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. ഇതിന്റെ ചുവട്ടിൽ, ഭഗവദ്വാഹനമായ [[ഗരുഡൻ|ഗരുഡന്റെ]] ഭീമാകാരമായ ഒരു ശില്പമുണ്ട്. 1975-ൽ ഒരു ഭക്തൻ സമർപ്പിച്ച ഈ ശില്പം, ഇന്ന് ഗുരുവായൂർ പട്ടണത്തിന്റെ മുഖമുദ്രകളിലൊന്നാണ്. കിഴക്കുഭാഗത്തുനിന്ന് ഗുരുവായൂരിലേയ്ക്ക് വരുന്ന ഭക്തരെ സ്വാഗതം ചെയ്യുന്നത് ഈ ശില്പമാണ്. ക്ഷേത്രങ്ങളിലെ കൊടിമരങ്ങളിലും മണ്ഡപങ്ങളിലും കാണുന്ന രൂപത്തിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി, ശരിയ്ക്കും ഒരു [[പരുന്ത്|പരുന്തിന്റെ]] രൂപം തന്നെയാണ് ഈ ശില്പത്തിന്. സർപ്പപീഠത്തിൽ, അതീവരൗദ്രഭാവത്തോടെ നിൽക്കുന്ന ഈ ഗരുഡനെ വാഹനത്തിലിരിയ്ക്കുന്നവരടക്കം എല്ലാ ഭക്തരും കൈകൂപ്പിത്തൊഴുന്നു. ഇതിന്റെ മറുവശത്ത് ക്ഷേത്രത്തിലേയ്ക്ക് അഭിമുഖമായി പൂന്താനത്തിന്റെ പളുങ്കുശില്പവുമുണ്ട്. === കൃഷ്ണനാട്ടത്തിന്റെ ഉത്ഭവം === കേരളത്തിന്റെ തനതു കലാരൂപങ്ങളിൽ ഒന്നായ [[കൃഷ്ണനാട്ടം| കൃഷ്ണനാട്ടത്തെ]]ക്കുറിച്ച് പരാമർശിയ്ക്കാതെ ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ കഥകൾ പൂർത്തിയാക്കാൻ സാധിയ്ക്കില്ല. കോഴിക്കോട് സാമൂതിരി ആയിരുന്ന [[മാനവേദൻ|മാനവേദൻ രാജ]], ശ്രീകൃഷ്ണ ഭഗവാന്റെ ജീവിതം ആസ്പദമാക്കി രചിച്ച '''[[കൃഷ്ണഗീതി]]''' എന്ന സംസ്കൃത കാവ്യത്തിൽ നിന്നാണ് കൃഷ്ണനാട്ടം ഉദ്ഭവിച്ചത്. കേരളത്തിന്റെ മുഖമുദ്രയായ [[കഥകളി]]യുടെ ആദ്യരൂപങ്ങളിലൊന്നാണ് കൃഷ്‌ണനാട്ടം. ഇപ്പോൾ ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടായ കൃഷ്ണനാട്ടത്തിന്റെ ഉത്ഭവ കഥ ഇപ്രകാരമാണ്: കോഴിക്കോട് സ്വദേശിയായിരുന്നെങ്കിലും മാനവേദൻ രാജ കൂടുതൽ കാലവും ചെലവഴിച്ചത് ഗുരുവായൂരിൽ തന്നെയാണ്. അക്കാലത്തൊരിയ്ക്കൽ അദ്ദേഹം വില്വമംഗലം സ്വാമിയാരെ കാണുകയുണ്ടായി. തൻ്റെ ദിവ്യദൃഷ്ടി കൊണ്ട് ഭഗവാനെ നിത്യവും കാണുന്ന സ്വാമിയാരോട്, തനിയ്ക്കും അതിനുള്ള ഭാഗ്യം ഉണ്ടാക്കണമെന്ന് മാനവേദൻ അപേക്ഷിച്ചു. എന്നാൽ, ഭഗവാന്റെ അനുവാദമില്ലാതെ അത് സാധിയ്ക്കില്ല എന്നായിരുന്നു സ്വാമിയാരുടെ മറുപടി. പിറ്റേന്ന് രാവിലെ വീണ്ടും മാനവേദനെ കണ്ടപ്പോൾ ഭഗവാൻ അതിനുള്ള അനുവാദം നൽകിയെന്നും, എന്നാൽ ഒരിയ്ക്കലേ സാധിയ്ക്കൂ എന്നും സ്വാമിയാർ പറഞ്ഞു. അന്ന് ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിൽ [[കൂത്തമ്പലം| കൂത്തമ്പലമുണ്ടായിരുന്നില്ല]]. തദ്സ്ഥാനത്ത് ഒരു [[ഇലഞ്ഞി]]മരമാണ് ഉണ്ടായിരുന്നത്. സ്വാമിയാർ ഒന്ന് കാണിച്ചുകൊടുത്തതും അവിടെ ഓടക്കുഴലൂതിനിൽക്കുന്ന ഭഗവാനെ മാനവേദൻ കണ്ടു. തന്റെ ജന്മം സഫലമായെന്ന് മനസ്സിലാക്കിയ അദ്ദേഹം ഓടിച്ചെന്ന് ഭഗവാനെ ആലിംഗനം ചെയ്യാൻ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും ഭഗവാൻ അപ്പോഴേയ്ക്കും അപ്രത്യക്ഷനായിക്കഴിഞ്ഞിരുന്നു. ഭഗവാൻ നിന്നിടത്ത് കുറച്ച് മയിൽപ്പീലി കിടന്നിരുന്നു, ആ മയിൽപ്പീലി ഉപയോഗിച്ചാണ് മാനവേദൻ കൃഷ്ണനാട്ടത്തിലെ കിരീടം അലങ്കരിച്ചത്. തനിയ്ക്ക് ദർശനം കിട്ടിയ ഇലഞ്ഞി മരത്തിന്റെ തടികൊണ്ട് ഒരു കൃഷ്ണവിഗ്രഹം തീർത്ത് അതിനെ വാഴ്‌ത്തിക്കൊണ്ടാണ് അദ്ദേഹം കൃഷ്ണഗീതി രചിച്ചത്. അതിൻ്റെ തടികൊണ്ടുതന്നെയാണ് കൃഷ്‌ണനാട്ടത്തിലെ കിരീടം ചെയ്തെടുത്തത്. [[ജയദേവർ|ജയദേവരുടെ]] [[ഗീതഗോവിന്ദം|ഗീതഗോവിന്ദത്തെ]]യാണ് കൃഷ്ണഗീതിയ്ക്ക് മാതൃകയാക്കിയത്. തുടർന്ന്, ഒരു തുലാം 30-ന് അദ്ദേഹം തന്റെ കൃതി ഗുരുവായൂരപ്പനു മുന്നിൽ സമർപ്പിച്ചു. ആ ദിവസം ഇന്ന് കൃഷ്ണഗീതിദിനമായി ആചരിച്ചുവരുന്നു. === ചേലേപ്പറമ്പിന്റെ കഥ === ശ്രീമദ്ഭാഗവതത്തിൽ പറയുന്ന പ്രസിദ്ധമായ ഒരു കഥയാണ് അജാമിളമോക്ഷം. ബ്രാഹ്മണകുലത്തിൽ ജനിച്ചിട്ടും തന്റെ ജീവിതത്തിന്റെ സിംഹഭാഗവും എല്ലാവിധ ദുഷ്ടതകളോടും ജീവിച്ച [[അജാമിളൻ]] എന്നയാൾ, ജീവിതാവസാനത്തിലെ ഒരു നിമിഷം തന്റെ പുത്രനായ നാരായണനെ വിളിച്ചപ്പോൾ സാക്ഷാൽ നാരായണൻ തന്നെ വിളികേട്ടതും അയാളെ വൈകുണ്ഠ ത്തിലേയ്ക്ക് കൊണ്ടുപോയതുമാണ് ഈ കഥയിലെ സാരം. ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടും സമാനമായ ഒരു കഥ പറഞ്ഞുകേൾക്കുന്നുണ്ട്. ചേലേപ്പറമ്പ് എന്ന് ഇല്ലപ്പേരുണ്ടായിരുന്ന ഒരു നമ്പൂതിരിയാണ് ഈ കഥയിലെ പ്രധാന കഥാപാത്രം. ഒരു കവിയും, പ്രാസംഗികനുമൊക്കെയായിരുന്നിട്ടും തന്റെ ജീവിതത്തിന്റെ സിംഹഭാഗവും പലതരം ഹീനപ്രവൃത്തികളിലും ഏർപ്പെട്ട ചേലേപ്പറമ്പ്, വാർദ്ധക്യത്തിൽ ഗുരുവായൂരിലെത്തിയതും തുടർന്നുള്ള സംഭവവികാസങ്ങളുമാണ് ഈ കഥയുടെ ആകെത്തുക. കഥ ഇങ്ങനെ: ബ്രാഹ്മണകുലത്തിൽ ജനിച്ചെങ്കിലും, ചെറുപ്പത്തിൽ തന്നെ വേദപുരാണാദികളിൽ പ്രാവീണ്യം നേടിയെങ്കിലും, വളരെ കുത്തഴിഞ്ഞ ഒരു ജീവിതമാണ് ചേലേപ്പറമ്പ് നയിച്ചിരുന്നത്. സ്ത്രീസേവയിലും മദ്യപാനത്തിലും താത്പര്യം കിട്ടിയ അദ്ദേഹം സകലമാന തിന്മകളിലും വ്യാപരിച്ചു. ഒരുപാട് സ്ഥലങ്ങളിൽ നിന്ന് വിവാഹം കഴിച്ചു, അവയിലെല്ലാം സന്തതികളുണ്ടായി. പലരും അച്ഛനെ അറിയാതെ കാലം കഴിച്ചുകൂട്ടി. കാലം അങ്ങനെ കുറേ കടന്നുപോയി. അങ്ങനെയിരിയ്ക്കേ ഒരു ദിവസമാണ് ചേലേപ്പറമ്പ് ഗുരുവായൂരിലെത്തുന്നത്. എന്നാൽ ഗുരുവായൂരിൽ താമസമാക്കിയ ശേഷവും അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്വഭാവത്തിൽ വ്യത്യാസമൊന്നും കണ്ടില്ല. പരസ്ത്രീഗമനവും മോഷണവും മദ്യപാനവും അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിത്യവൃത്തിയായിരുന്നു. ക്ഷേത്രമിരിയ്ക്കുന്ന ഭാഗത്തേയ്ക്ക് അദ്ദേഹം തിരിഞ്ഞു നോക്കിയതു പോലുമില്ല. പരദൂഷണം മാത്രമായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ വായിൽ നിന്ന് പുറത്തുവന്നിരുന്നത്. അങ്ങനെ നാട്ടുകാരുടെ മൊത്തം സ്വൈരം കെടുത്തുന്ന ഒരാളായി അദ്ദേഹം മാറി. കാലം പിന്നെയും കടന്നുപോയി. ചേലേപ്പറമ്പിന് തൊണ്ണൂറു വയസ്സ് കഴിഞ്ഞു. എങ്കിലും സ്വഭാവത്തിൽ വലിയ വ്യത്യാസമൊന്നും കണ്ടില്ല. അങ്ങനെയിരിയ്ക്കേ ഒരു ദിവസമാണ് ആ സംഭവം നടക്കുന്നത്. അതിങ്ങനെ: ഒരു ദിവസം ഉച്ചയ്ക്ക് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രസാദ ഊട്ട് കഴിഞ്ഞ് ബ്രാഹ്മണർ ക്ഷേത്രത്തിൽ കൈ കഴുകുന്ന തിരക്കിലിരിയ്ക്കേ ചേലേപ്പറമ്പ് സമൃദ്ധമായി എണ്ണയും ഇഞ്ചയും തേച്ച് കുളത്തിൽ കുളിയ്ക്കുകയായിരുന്നു. ചേലേപ്പറമ്പിന്റെ പ്രവൃത്തികൾ കണ്ട് കുപിതനായ ബ്രാഹ്മണരിലൊരാൾ അദ്ദേഹത്തോട് പറഞ്ഞ കാര്യം ഇങ്ങനെയായിരുന്നു: {{quote|ഹേ ചേലേപ്പറമ്പേ, ഇതെന്താണ് അങ്ങ് കാണിയ്ക്കുന്നത്? എത്രയോ കോടി ജന്മങ്ങളിൽ അങ്ങു ചെയ്ത മഹാപുണ്യത്തിന്റെ ഫലമാണ് ഇപ്പോഴത്തെ ഈ ബ്രാഹ്മണജന്മം. അതും പോരാതെ ഇപ്പോൾ ഭൂലോകവൈകുണ്ഠത്തിലും എത്തിച്ചേർന്നിരിയ്ക്കുന്നു. എന്നിട്ടും എന്തേ മനസ്സുമാറുന്നില്ല? ദുഷ്ചിന്തകൾ പോകുന്നില്ല? കലികാലത്ത് മോക്ഷത്തിന് നാമജപം മാത്രമേ ഫലം ചെയ്യൂ എന്ന കാര്യം അങ്ങ് മറന്നുപോയോ? ഇനിയെങ്കിലും ഈ ദുഷ്പ്രവൃത്തികൾ മതിയാക്കൂ. ഭഗവദ്പാദങ്ങളെ ആശ്രയിയ്ക്കൂ. അങ്ങേയ്ക്ക് മോക്ഷം ലഭിയ്ക്കും.}} ഈ വാക്കുകൾ ചേലേപ്പറമ്പിനെ ഇരുത്തിച്ചിന്തിപ്പിച്ചു. അതുവരെയുള്ള തന്റെ ജീവിതം മുഴുവൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മനസ്സിലൂടെ കടന്നുപോയി. താൻ എത്രമാത്രം അധഃപതിച്ചുകഴിഞ്ഞെന്ന് അദ്ദേഹത്തിന് മനസ്സിലായി. കുളി കഴിഞ്ഞ് ഈറനോടെത്തന്നെ ചേലേപ്പറമ്പ് ക്ഷേത്രത്തിലേയ്ക്ക് നടന്നു. ചേലേപ്പറമ്പ് ക്ഷേത്രത്തിനകത്ത് കയറുന്നത് അവിടെയുണ്ടായിരുന്ന ഭക്തർ അത്ഭുതത്തോടെ നോക്കിനിന്നു. നാലമ്പലത്തിനകത്ത് കയറി ഭഗവാനെ തൊഴുത ശേഷം ചേലേപ്പറമ്പ് ശ്രീകോവിലിനുമുന്നിലെ മണ്ഡപത്തിൽ കയറി ഈ ശ്ലോകം ജപിച്ചു: {{quote|അബ്ദാർധേന ഹരിം പ്രസന്നമകരോദൗത്താനപാദിശ്ശിശുഃ സപ്താഹേന നൃപഃ പരീക്ഷിദബലാ യാമാർദ്ധതഃ പിംഗലാ ഖട്വാംഗോ ഘടികാദ്വയേന നവതിപ്രായോഽപി തന്ന വ്യഥേ, തം കാരുണ്യനിധിം പ്രപദ്യ ശരണം ശേഷായുഷാ തോഷയേ. <br> അർത്ഥം: ഉത്താനപാദപുത്രനായ [[ധ്രുവൻ]] അരവർഷം കൊണ്ട് (ആറുമാസംകൊണ്ട്) അങ്ങയെ പ്രസന്നനാക്കി. [[പരീക്ഷിത്ത്]] മഹാരാജാവ് സപ്താഹം (ഒരാഴ്ച) കൊണ്ടും [[പിംഗള]] അരയാമം കൊണ്ടും [[ഖട്വാംഗൻ]] രണ്ടുമണിക്കൂർകൊണ്ടും അങ്ങയെ പ്രസന്നനാക്കി. എന്നാൽ തൊണ്ണൂറുവയസ്സായിട്ടും എനിയ്ക്ക് അങ്ങയെ പ്രസാദിപ്പിയ്ക്കാൻ സാധിച്ചില്ല. അല്ലയോ ഗുരുവായൂരപ്പാ, അര നാഴിക (24 മിനിറ്റ്) മാത്രം ബാക്കിയുള്ള ഈ ആയുസ്സിനാലിതാ ഞാൻ അങ്ങയെ സന്തോഷിപ്പിയ്ക്കുന്നു.}} ഇത്രയും ചൊല്ലിയ ശേഷം ചേലേപ്പറമ്പ് മണ്ഡപത്തിൽ സാഷ്ടാംഗം നമസ്കരിച്ചു. ഏറെ നേരം കഴിഞ്ഞിട്ടും ചേലേപ്പറമ്പ് അങ്ങനെത്തന്നെ കിടക്കുന്നത് ശ്രദ്ധിച്ച ഭക്തർ അദ്ദേഹത്തിനടുത്തേയ്ക്ക് ഓടിയെത്തി. ചേലേപ്പറമ്പിന്റെ നാഡീസ്പന്ദനം നോക്കിയ അവർ, അദ്ദേഹം മരിച്ചുകഴിഞ്ഞെന്ന് മനസ്സിലാക്കി. അവസാനനിമിഷം സദ്ബുദ്ധി തോന്നിയ ചേലേപ്പറമ്പ്, ഭഗവാനിൽ ലയിച്ചുചേർന്നു എന്നാണ് വിശ്വാസം. . . === കിട്ടയുടെ ഇളനീർ === കേരളീയ ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ആറാട്ടിനോടനു ബന്ധിച്ച് ഉത്സവവിഗ്രഹത്തിൽ ഇളനീർ അഭിഷേകം നടത്തുന്നത് ഒരു ആചാരമാണ്. ആറാട്ടുകടവിൽ വിഗ്രഹമെത്തിച്ച് തന്ത്രിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ തീർത്ഥാവാഹനം നടത്തിയശേഷം വിഗ്രഹത്തിൽ ഇളനീർ കൊണ്ട് അഭിഷേകം നടത്തുന്നു. അതിനുശേഷമാണ് ആറാട്ട്. ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിൽ കുംഭമാസത്തിലെ ആറാട്ടിനോടനുബന്ധിച്ച് അഭിഷേകത്തിനുള്ള ഇളനീർ കൊണ്ടുവരുന്നത് ഗുരുവായൂരിനടുത്ത് [[ഇരിങ്ങപ്പുറം|ഇരിങ്ങപ്പുറത്തുള്ള]] തമ്പ്രാൻപടി കുടുംബക്കാരാണ്. [[ഈഴവർ|ഈഴവ]]സമുദായത്തിൽ പെട്ട ഇവർക്ക് ഈ അവകാശം ലഭിച്ചതിനെക്കുറിച്ച് ഒരു കഥയുണ്ട്. അതിങ്ങനെ: ഏറെ വർഷങ്ങൾക്കുമുമ്പ് നടന്ന കഥയാണിത്. അന്ന് ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിൽ ഈഴവർ അടക്കമുള്ള 'താഴ്ന്ന' ജാതിക്കാർക്ക് പ്രവേശനമുണ്ടായിരുന്നില്ല. ക്ഷേത്രപരിസരത്തൂടെ നടക്കാൻ പോലും അവർക്ക് അവകാശം ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ കിഴക്കുള്ള മഞ്ജുളാൽ വരെയേ അവർക്ക് പ്രവേശനം ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. അവിടെയുള്ള ഒരു പ്രത്യേക സ്ഥാനത്തിന് 'തീയരമ്പലം' എന്ന പേരിട്ടുവന്നിരുന്നു. എല്ലാ ഹിന്ദുക്കൾക്കും ഗുരുവായൂർ ദർശനത്തിനുള്ള അനുമതി ലഭിച്ചശേഷം അത് പൊളിച്ചുമാറ്റി. എങ്കിലും ഇന്നും അതിന്റെ സ്മരണയ്ക്കായി ഒരു കൽവിളക്ക് അവിടെ കാണാം. 2022-ൽ ഈ വിളക്ക് പൂർണ്ണമായും സ്വർണ്ണം പൂശുകയുണ്ടായി. [[ചാവക്കാട് താലൂക്ക്]] [[എസ്.എൻ.ഡി.പി.|എസ്.എൻ.ഡി.പി.]] യൂണിയൻ വകയാണ് ഇത് നവീകരിച്ചത്. ഈ കഥ നടക്കുന്ന കാലത്ത് മേല്പറഞ്ഞ കുടുംബത്തിലെ കാരണവർ കിട്ടയെന്ന് പേരുള്ള ഒരു കള്ളുചെത്തുകാരനായിരുന്നു. ഭാര്യയും മക്കളുമടക്കമുള്ള വലിയൊരു കുടുംബത്തിന്റെ ഉടമയായിരുന്ന കിട്ട, കള്ളുചെത്തിക്കിട്ടുന്ന വരുമാനം കൊണ്ടാണ് കുടുംബം നടത്തിപ്പോന്നിരുന്നത്. ദിവസവും ഒരു നൂറു തെങ്ങിൽ കയറി അയാൾ ചെത്തുമായിരുന്നു. ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ ഭക്തനായിരുന്ന കിട്ട, തനിയ്ക്ക് ഗുരുവായൂർ ദർശനത്തിന് അർഹതയില്ലാത്തതിൽ അഗാധമായി ദുഃഖിച്ചിരുന്നു. അങ്ങനെയിരിയ്ക്കേ ഒരു ദിവസം ഉച്ചയ്ക്ക്, ആറടിയിലധികം ഉയരത്തോടും കറുത്ത് സുന്ദരമായ ശരീരത്തോടുംകൂടി ഒരു യുവാവ് കിട്ടയുടെ വീട്ടിലേയ്ക്ക് കടന്നുവന്നു. ദാഹിച്ചവശനായ ആ യുവാവ് കിട്ടയെ കാണുകയും തനിയ്ക്ക് ഇളനീർ വേണമെന്നും താൻ അല്പം ധൃതിയിലാണെന്നും ഉടനെ ആറാട്ടുകടവിൽ എത്തിയ്ക്കണമെന്നും താൻ അവിടെയുണ്ടാകുമെന്നും അറിയിച്ചു. ആ യുവാവ് സാക്ഷാൽ ഗുരുവായൂരപ്പൻ തന്നെയായിരുന്നു! തുടർന്ന് കിട്ട, അടുത്തുള്ള തെങ്ങിൽ കയറി അല്പം ഇളനീർ വെട്ടിക്കൊണ്ടുവരികയും, വിവരങ്ങളെല്ലാം തന്റെ ജന്മിയോട് പറഞ്ഞശേഷം അദ്ദേഹത്തെ ഏല്പിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ ആറാട്ടുദിവസമായിരുന്നു അന്ന്. കിട്ടയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട ജന്മി, ഉടനെത്തന്നെ ഇളനീരുമായി രുദ്രതീർത്ഥത്തിലെ ആറാട്ടുകടവിലേയ്ക്ക് തിരിച്ചു. കിട്ട മഞ്ജുളാൽത്തറ വരെ അദ്ദേഹത്തെ അനുഗമിച്ചു. ഈ സമയത്ത് തന്ത്രിയ്ക്കും മേൽശാന്തിയ്ക്കും ഒരു അരുളപ്പാടുണ്ടായി. കിട്ട ഇളനീരുമായി മഞ്ജുളാൽത്തറയിലുണ്ടെന്നും ഉടനെ അവിടെ വന്ന് സ്വീകരിയ്ക്കണമെന്നുമായിരുന്നു അത്. തുടർന്ന് ഇരുവരും മഞ്ജുളാൽത്തറയിൽ എത്തുകയും കിട്ടയിൽ നിന്ന് ഇളനീർ വാങ്ങുകയും ചെയ്തു. ആ ഇളനീർ കൊണ്ടാണ് ഭഗവാന് അഭിഷേകം നടത്തിയത്. തുടർന്ന് എല്ലാ വർഷവും കിട്ടയുടെ കുടുംബത്തിനായിരിയ്ക്കും ഇളനീർ കൊണ്ടുവരാൻ അവകാശമെന്ന് തന്ത്രി പ്രഖ്യാപിച്ചു. അങ്ങനെയാണ് തമ്പ്രാൻപടി കുടുംബക്കാർക്ക് ഇളനീർ കൊണ്ടുവരാനുള്ള അവകാശം ലഭിച്ചത്. ഇപ്പോൾ കുടുംബം അതിസമ്പന്നമാണ്. എങ്കിലും പരമ്പരാഗതമായ അവകാശം കുടുംബാംഗങ്ങൾ ഭംഗിയായി നിറവേറ്റിപ്പോരുന്നു. === ഗുരുവായൂരപ്പൻ ചോദിച്ചുവാങ്ങിയ ഓണക്കോടി === ഗുരുവായൂരിൽ തന്നെയുള്ള പ്രസിദ്ധമായ ഒരു ബ്രാഹ്മണകുടുംബമാണ് മല്ലിശ്ശേരി മന. ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഊരാളന്മാരാണ് ഈ കുടുംബത്തിലുള്ളവർ. ഒരുകാലത്ത് നാടുവാഴിസ്ഥാനം അലങ്കരിച്ചിരുന്ന ഈ കുടുംബത്തിന് ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ പിതൃസ്ഥാനമാണ് കല്പിച്ചുപോരുന്നത്. തന്മൂലം, ഇവർ ശ്രീലകത്ത് കയറി പൂജകൾ നടത്താറില്ല. ഈ കുടുംബത്തിലെ ഒരു കാരണവർക്ക് ഭഗവാൻ ദർശനം നൽകിയ കഥയാണ് ഇവിടെ പ്രതിപാദിയ്ക്കുന്നത്. അതിങ്ങനെ: മല്ലിശ്ശേരി മനയിലെ കാരണവരായിരുന്ന കൃഷ്ണൻ നമ്പൂതിരിയ്ക്ക് പ്രായമേറെ ആയിട്ടും സന്താനസൗഭാഗ്യമുണ്ടായില്ല. ഇതിൽ ഏറെ ദുഃഖിച്ച അദ്ദേഹം സുഹൃത്തായ ഒരു ജ്യോത്സ്യരെ കാണാനിടയായി. അതിസമ്പന്നാണെങ്കിലും നമ്പൂതിരി ദാനധർമ്മങ്ങളൊന്നും നടത്താത്തതാണ് സന്താനങ്ങളില്ലാത്തതിന് കാരണമെന്ന് ജ്യോത്സ്യർ കണ്ടെത്തി. ഇതെത്തുടർന്ന് നമ്പൂതിരി, ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രപരിസരത്ത് അലഞ്ഞു തിരിഞ്ഞു നടക്കുന്ന കുട്ടികൾക്കും മറ്റും ധാരാളം ദാനധർമ്മങ്ങൾ നടത്താൻ തുടങ്ങി. അധികം കാലം കഴിയും മുമ്പ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ സഹധർമ്മിണിയായ അന്തർജനം ഗർഭിണിയായി. ഈ വിവരമറിഞ്ഞ് സന്തോഷവാനായ നമ്പൂതിരി, ഗുരുവായൂരപ്പന് വിശേഷാൽ വഴിപാടുകൾ കഴിച്ചു. തന്റെ വംശം നിലനിൽക്കുന്നതിനായി ഒരു പുത്രൻ തന്നെ ജനിയ്ക്കണമെന്ന് ആഗ്രഹിച്ച നമ്പൂതിരി, അവന് തന്റെയും ഭഗവാന്റെയും പേര് (കൃഷ്ണൻ) തന്നെ ഇടാമെന്നും ഇനിയുള്ള ഓരോ തലമുറയിലും ആദ്യത്തെ പുരുഷസന്തതിയ്ക്ക് കൃഷ്ണൻ എന്നുതന്നെ പേരിടണമെന്നും തീരുമാനിച്ചു. മാസങ്ങൾ കടന്നുപോയി. ചിങ്ങമാസത്തിലെ തിരുവോണം നാളിൽ അന്തർജനം ഒരു ആൺകുട്ടിയ്ക്ക് ജന്മം നൽകി. സന്തോഷവാനായ നമ്പൂതിരി, അവന് കൃഷ്ണൻ എന്നുതന്നെ പേരിട്ടു. ചെറിയ കൃഷ്ണൻ നമ്പൂതിരിയുടെ കളിചിരികളും തമാശകളും മല്ലിശ്ശേരി മനയെ സന്തോഷത്തിലാറാടിച്ചു. മാതാപിതാക്കൾക്ക് പ്രിയപ്പെട്ട സന്തതിയായിത്തന്നെ അവൻ വളർന്നുവന്നു. അങ്ങനെയിരിയ്ക്കേ അവന് ബ്രാഹ്മണാചാരപ്രകാരം [[ഉപനയനം|ഉപനയനത്തിനുള്ള]] സമയമായി. ചിങ്ങമാസത്തിൽ അവന്റെ പിറന്നാളിനോടടുത്താണ് ഉപനയനത്തിനുള്ള സമയം നിശ്ചയിച്ചത്. ആ സമയത്ത് നമ്പൂതിരി, അവിടെയുള്ള എല്ലാ കുട്ടികൾക്കുമായി ഓണക്കോടി വാങ്ങിച്ചുകൂട്ടിയതിനൊപ്പം തന്റെ ഉണ്ണിയ്ക്കും ഒരെണ്ണം വാങ്ങിയ്ക്കുകയും മറ്റുള്ള മുണ്ടുകൾ അതാത് കുട്ടികൾക്ക് കൊടുക്കുകയും ചെയ്തു. തുടർന്ന് ഇല്ലത്തേയ്ക്ക് തിരിച്ചുവരുന്നതിനിടയിൽ കാഴ്ചയിൽ അതീവസുന്ദരനായ ഒരു ബാലനെ അദ്ദേഹം കാണാനിടയായി. ഏകദേശം ഉണ്ണി നമ്പൂതിരിയുടെ അതേ പ്രായം തന്നെ തോന്നിയ്ക്കുന്ന അവൻ തനിയ്ക്കും ഒരു മുണ്ടുവേണമെന്ന് നമ്പൂതിരിയോട് ആവശ്യപ്പെട്ടു. മുണ്ടെല്ലാം താൻ കൊടുത്തുകഴിഞ്ഞെന്നും ഇനിയുള്ളത് തന്റെ ഉണ്ണിയ്ക്കാണെന്നും നമ്പൂതിരി മറുപടി പറഞ്ഞു. എന്നാൽ ആ മുണ്ട് തനിയ്ക്കുതന്നെ വേണമെന്ന ബാലന്റെ ശാഠ്യം സഹിയ്ക്കാൻ കഴിയാതായപ്പോൾ അവന് മുണ്ടു കൊടുക്കാൻ തന്നെ നമ്പൂതിരി തീരുമാനിച്ചു. പിറ്റേദിവസം ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രനട തുറന്നപ്പോൾ നമ്പൂതിരി അടക്കമുള്ള നിരവധി ഭക്തർ ദർശനത്തിനെത്തി. മേൽശാന്തി നടതുറന്ന് പൂജ തുടങ്ങിയപ്പോൾ ഭഗവാന്റെ കയ്യിലൊരു മുണ്ട്! ഈ സംഭവം കണ്ടെത്തിയ മല്ലിശ്ശേരി നമ്പൂതിരി സ്തബ്ധനായി. തന്റെ മുന്നിൽ വന്ന് ഓണക്കോടി ചോദിച്ചത് ഭഗവാൻ തന്നെയാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കിയ അദ്ദേഹം ആ നടയിൽ വീണ് സാഷ്ടാംഗം പ്രണമിച്ചു. പിന്നീട് അധികകാലം അദ്ദേഹം ജീവിച്ചിരുന്നില്ല. എന്നാൽ, അദ്ദേഹം നിശ്ചയിച്ചുവച്ചതുപ്രകാരം ഇന്നും മല്ലിശ്ശേരിയിലെ ഓരോ തലമുറയിലും ആദ്യ സന്തതിയ്ക്ക് കൃഷ്ണൻ എന്നുതന്നെ പേരിട്ടുവരുന്നു. === തേങ്ങയ്ക്ക് മുളച്ച കൊമ്പ് === ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ അത്ഭുതകഥകളിലെ മറ്റൊരു സാന്നിദ്ധ്യമാണ് കൊമ്പുമുളച്ച ഒരു തേങ്ങ. തന്റെ ഭക്തനും നാളികേര കർഷകനുമായ ഒരു ഗൃഹനാഥന്റെ വാക്കുകൾ ഭഗവാൻ സഫലമാക്കിയതാണ് ഇതിന്റെ ഇതിവൃത്തം. ഒരുപാടുകാലം കിഴക്കേ ഗോപുരത്തിൽ കെട്ടിത്തൂക്കിയിരുന്നതും ഇപ്പോൾ ദേവസ്വം വക മ്യൂസിയത്തിൽ പ്രദർശനത്തിന് വച്ചിരിയ്ക്കുന്നതുമായ ഈ തേങ്ങയുടെ വരവിന് പിന്നിലും രസകരമായ ഒരു ഐതിഹ്യകഥ പറഞ്ഞുകേൾക്കുന്നുണ്ട്. അതിങ്ങനെ: ഒരിയ്ക്കൽ, മമ്മിയൂർ ദേശത്തെ ഒരു ഗൃഹനാഥൻ തന്റെ വീട്ടിൽ ഒരുപാട് തെങ്ങിൻതൈകൾ നട്ടു. കാലപ്രവാഹത്തിൽ അവ വളർന്ന് വലിയ തെങ്ങുകളാകുകയും അവയിൽ തേങ്ങകളുണ്ടാകുകയും ചെയ്തു. ആദ്യമായുണ്ടായ തേങ്ങാക്കുല ഗൃഹനാഥൻ ഗുരുവായൂരപ്പന് സമർപ്പിയ്ക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു. അങ്ങനെയിരിയ്ക്കേ ഈ തേങ്ങാക്കുല സ്ഥലത്തെ ഒരു ജന്മിയുടെ ദൃഷ്ടിയിൽ പെട്ടുപോയി. ആ കുലയിലെ തേങ്ങ മുഴുവൻ തനിയ്ക്ക് വേണമെന്ന് അയാൾ ഗൃഹനാഥനോട് പറഞ്ഞു. അത് സാദ്ധ്യമല്ലെന്ന് ഗൃഹനാഥൻ തിരിച്ചും. അപ്പോൾ തേങ്ങയ്ക്കെന്താ കൊമ്പുണ്ടോ എന്ന് ജന്മി ചോദിയ്ക്കുകയും അതിന് മറുപടിയായി ഭഗവാൻ വിചാരിച്ചാൽ അതും അതിനപ്പുറവും സംഭവിയ്ക്കുമെന്ന് ഗൃഹനാഥൻ പറയുകയും ചെയ്തു. അത്യദ്ഭുതം! ആ കുലയിലെ ഓരോ തേങ്ങയ്ക്കും കൊമ്പുമുളച്ചുതുടങ്ങി! തുടർന്ന് ജന്മിയും ഗൃഹനാഥനും ചേർന്ന് ആ തേങ്ങാക്കുല ഗുരുവായൂരപ്പന് സമർപ്പിച്ചു. ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിൽ ദർശനത്തിന് വരുന്ന ഭക്തരുടെ ഏറ്റവും വലിയ ആകർഷണമായിരുനു ഈ തേങ്ങ. ഒരുപാടുകാലം കിഴക്കേ ഗോപുരത്തിൽ കെട്ടിത്തൂക്കിയിരുന്ന ഈ തേങ്ങ ഐശ്വര്യചിഹ്നമായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടു വന്നിരുന്നു. പിൽക്കാലത്ത്, ക്ഷേത്രത്തിൽ നടന്ന നവീകരണത്തിന്റെ ഭാഗമായി അത് അവിടെനിന്ന് മാറ്റുകയായിരുന്നു. ഇപ്പോൾ ദേവസ്വം മ്യൂസിയത്തിലാണ് ഈ തേങ്ങയുള്ളത്. നിരവധി ആളുകളാണ് ഇത് കേട്ടറിഞ്ഞ് ഇവിടേയ്ക്ക് വരുന്നത്. === ഗുരുവായൂരപ്പനും അമ്പലപ്പുഴ ശ്രീകൃഷ്ണനും === [[മൈസൂരു കടുവ|''മൈസൂരു കടുവ'']] എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധനായ [[ടിപ്പു സുൽത്താൻ]] മലബാറിൽ നടത്തിയ പടയോട്ടത്തിന്റെ സമയത്ത് ഗുരുവായൂരിന് വടക്ക് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരുപാട് പ്രസിദ്ധ ക്ഷേത്രങ്ങൾ (ഉദാ: [[തളിപ്പറമ്പ് രാജരാജേശ്വരക്ഷേത്രം]], [[കടലായി ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രം]], [[തിരുവങ്ങാട് ശ്രീരാമസ്വാമിക്ഷേത്രം]], [[കോഴിക്കോട് തളി മഹാദേവക്ഷേത്രം|കോഴിക്കോട് തളി മഹാക്ഷേത്രം]]) തകർക്കപ്പെടുകയുണ്ടായി. അവയിൽ പലതും പിൽക്കാലത്ത് പുനർനിർമ്മിയ്ക്കപ്പെട്ടെങ്കിലും ചിലതിൽ ഇന്നും പടയോട്ടത്തിന്റെ പാടുകൾ കാണാം. ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രവും ടിപ്പുവിന്റെ പടയാളികൾ തകർത്തുകളയുമോ എന്ന ആശങ്ക നാട്ടുകാരായ ഭക്തരിൽ ഉണർന്നുവന്നു. ക്ഷേത്രം തകർക്കപ്പെട്ടാലും കുഴപ്പമില്ല, പാതാളാഞ്ജനശിലയിൽ തീർത്ത വിഗ്രഹം തകർക്കപ്പെട്ടാൽ അതുപോലൊരു വിഗ്രഹം പിന്നീടുണ്ടാക്കിയെടുക്കാൻ പാടാണ് എന്ന് മനസ്സിലാക്കിയ ഭക്തർ, ക്ഷേത്രം ഊരാളനായ മല്ലിശ്ശേരി നമ്പൂതിരിപ്പാടിനെയും തന്ത്രി, ഓതിയ്ക്കന്മാർ, ശാന്തിക്കാർ, കഴകക്കാർ തുടങ്ങിയവരെയും വിവരമറിയിച്ചു. അപകടം മനസ്സിലാക്കിയ അവർ സുരക്ഷിതമായ ഒരു സ്ഥാനം അന്വേഷിച്ചുനടന്നപ്പോൾ കണ്ടെത്തിയത്, കേരളത്തിലെ മറ്റൊരു പ്രസിദ്ധ ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രമായ [[അമ്പലപ്പുഴ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം|അമ്പലപ്പുഴ ക്ഷേത്രമാണ്]]. [[അമ്പലപ്പുഴ]] അന്ന് [[തിരുവിതാംകൂർ|തിരുവിതാംകൂറിന്റെ]] ഭാഗമായിരുന്നു. അതിനാൽ, അങ്ങോട്ട് വിഗ്രഹം കൊണ്ടുപോകുന്നതിന് തിരുവിതാംകൂർ രാജാവിന്റെ അനുമതി വേണമായിരുന്നു. ''[[ധർമ്മരാജ]]'' എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധനായ [[കാർത്തിക തിരുനാൾ രാമവർമ്മ]]യായിരുന്നു അപ്പോഴത്തെ തിരുവിതാംകൂർ രാജാവ്. അമ്പലപ്പുഴയിലേയ്ക്ക് വിഗ്രഹം കൊണ്ടുവരുന്നതിന് അദ്ദേഹം തന്ത്രിയ്ക്കും ഊരാളന്മാർക്കും പൂർണ്ണ അനുമതി നൽകി. തുടർന്ന് ഘോഷയാത്രയായി വിഗ്രഹം അമ്പലപ്പുഴയിലെത്തിച്ചു. അവിടെ ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്തുള്ള പഴയ [[ചെമ്പകശ്ശേരി രാജ്യം|ചെമ്പകശ്ശേരി രാജവംശത്തിന്റെ]] കൊട്ടാരമായിരുന്ന തെക്കേ മഠത്തിൽ പ്രത്യേകം ശ്രീകോവിലും തിടപ്പള്ളിയും കിണറും പണിത് ഗുരുവായൂരപ്പനെ അവിടെ താത്കാലികമായി കുടിയിരുത്തി. ഇന്നും അമ്പലപ്പുഴയിൽ ആ ശ്രീകോവിലും തിടപ്പള്ളിയും കിണറുമെല്ലാമുണ്ട്. പിന്നീട് കുറച്ചുകാലം മാവേലിക്കരയിലെ എണ്ണയ്ക്കാട്ട് കൊട്ടാരത്തിലും ഗുരുവായൂരപ്പനെ കുടിയിരുത്തി. അതിനുശേഷമാണ് വീണ്ടും ഗുരുവായൂരിലേയ്ക്ക് വിഗ്രഹം കൊണ്ടുവന്നത്. ഇതിനിടയിൽ സമീപത്തുള്ള പല ക്ഷേത്രങ്ങളും തകർത്തശേഷം ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രം ആക്രമിയ്ക്കാൻ വന്ന ടിപ്പുവിന്, ചില ദുർനിമിത്തങ്ങൾ മൂലം ആ പദ്ധതി ഉപേക്ഷിയ്ക്കേണ്ടി വരികയും, പിന്നീട് അദ്ദേഹം ഗുരുവായൂരപ്പന് ചില സമർപ്പണങ്ങൾ നടത്തുകയും ചെയ്യുകയുണ്ടായി. ഗുരുവായൂരപ്പൻ അമ്പലപ്പുഴയിൽ കുടികൊണ്ടിരുന്ന കാലത്തുണ്ടായ രസകരമായ ചില സംഭവങ്ങൾ [[കൊട്ടാരത്തിൽ ശങ്കുണ്ണി]] തന്റെ പ്രസിദ്ധകൃതിയായ [[ഐതിഹ്യമാല|ഐതിഹ്യമാലയിൽ]] കുറിച്ചിട്ടുണ്ട്. ''ചില ഈശ്വരന്മാരുടെ പിണക്കം'' എന്ന പേരിലുള്ള ലേഖനത്തിലാണ് അദ്ദേഹം ഒരേ ഈശ്വരന്റെ രൂപഭാവങ്ങളായ ഗുരുവായൂരപ്പനും അമ്പലപ്പുഴ കൃഷ്ണനും തമ്മിൽ നടന്നതായി പറയപ്പെടുന്ന വഴക്കിന്റെ കഥ വിവരിയ്ക്കുന്നത്. ആ കഥ ഇങ്ങനെ പോകുന്നു: ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ നമസ്കാരസദ്യയ്ക്ക് വിളമ്പുന്ന വിഭവങ്ങൾ മറ്റുള്ള പാത്രങ്ങളിലേയ്ക്ക് മാറ്റുന്ന പതിവില്ല. എന്നാലും സാധാരണയായി അവയ്ക്ക് ക്ലാവുചുവ പിടിയ്ക്കാറുമില്ല. എന്നാൽ, അമ്പലപ്പുഴയിൽ ഭഗവാൻ കുടികൊണ്ട സമയത്ത് സദ്യയ്ക്കുണ്ടാക്കുന്ന [[കാളൻ]] മുതലായ കറികളിൽ ക്ലാവുചുവ ഉണ്ടാകുക പതിവായി. ഇത് ഗുരുവായൂരപ്പനോടുള്ള സ്പർദ്ധ നിമിത്തം അമ്പലപ്പുഴ കൃഷ്ണൻ ചെയ്തതാണെന്ന് ഭക്തർ പറഞ്ഞുപരത്തി. കുറച്ചുദിവസം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ അമ്പലപ്പുഴയിലെ പ്രസിദ്ധമായ [[അമ്പലപ്പുഴ പാൽപ്പായസം|പാൽപ്പായസനിവേദ്യത്തിൽ]] അട്ടയും പാറ്റയും കൊതുകും മറ്റും ചത്തുവീഴുന്ന സ്ഥിതിയും കാണാനിടയായി. ഇത് ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ പ്രതികാരമായും വ്യഖ്യാനിയ്ക്കപ്പെട്ടു. ഗുരുവായൂരപ്പനെ മാവേലിക്കരയിലേയ്ക്ക് മാറ്റുന്നതുവരെ ഇത്തരം പ്രശ്നങ്ങൾ തുടർന്നുകൊണ്ടിരുന്നു. എങ്കിലും ഗുരുവായൂരപ്പൻ അമ്പലപ്പുഴയിൽ കുടികൊണ്ട കാലം ഇരുക്ഷേത്രങ്ങൾക്കും കൂടുതൽ പ്രശസ്തിയുണ്ടാക്കി. പുതിയ ചില സങ്കല്പങ്ങൾ ഇരുക്ഷേത്രങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് പിറവിയെടുക്കുന്നതിന് ഇത് വഴിതെളിച്ചു. അമ്പലപ്പുഴയിൽ ഉച്ചപ്പൂജയ്ക്ക് പാൽപ്പായസം എഴുന്നള്ളിയ്ക്കുന്ന സമയത്ത് ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കേ നടയ്ക്കുമുകളിൽ ഒരു [[കൃഷ്ണപ്പരുന്ത്]] വട്ടമിട്ട് പറക്കുന്നത് കാണാം. ഇത് ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ സാന്നിദ്ധ്യമാണെന്ന് ഭക്തർ വിശ്വസിച്ചുവരുന്നു. തന്മൂലം ഗുരുവായൂരിൽ ഉച്ചപ്പൂജ അമ്പലപ്പുഴയിലെ ഉച്ചപ്പൂജയ്ക്ക് മുമ്പ് അവസാനിപ്പിയ്ക്കുകയും അതുകഴിഞ്ഞ ഉടനെ നടയടയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഗുരുവായൂരിലെ ഉച്ചശീവേലി വൈകീട്ട് നടതുറന്ന ശേഷമാണ് നടത്തുന്നത്. മറ്റൊരു ക്ഷേത്രത്തിലും ഈ പ്രത്യേകതയില്ല. === ചെമ്പൈയുടെ കഥ === [[കർണ്ണാടകസംഗീതം|കർണ്ണാടകസംഗീതചക്രവർത്തിയായിരുന്ന]] [[ചെമ്പൈ വൈദ്യനാഥ ഭാഗവതർ|ചെമ്പൈ വൈദ്യനാഥ ഭാഗവതരുമായും]] ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിന് അടുത്ത ബന്ധമുണ്ട്. കുട്ടിക്കാലം മുതലേ തികഞ്ഞ ഗുരുവായൂരപ്പഭക്തനായിരുന്ന ചെമ്പൈ, സംഗീതലോകത്ത് തനിയ്ക്ക് ലഭിച്ച സംഭാവനകളെല്ലാം ഗുരുവായൂരപ്പന് സമർപ്പിയ്ക്കുകയും തനിയ്ക്ക് ലഭിച്ച പൈസ കൊണ്ട് ഭഗവാന് നിരവധി തവണ ഉദയാസ്തമനപൂജ നടത്തുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്മരണയ്ക്കായാണ് എല്ലാ വർഷവും [[വൃശ്ചികം|വൃശ്ചികമാസത്തിൽ]] [[ഗുരുവായൂർ ഏകാദശി|ഗുരുവായൂർ ഏകാദശിക്കാലത്ത്]] [[ചെമ്പൈ സംഗീതോത്സവം]] നടത്തിവരുന്നത്. അദ്ദേഹവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് നിരവധി കഥകളുണ്ടെങ്കിലും അദ്ദേഹത്തിന് ശബ്ദം നഷ്ടപ്പെട്ടപ്പോഴുള്ള കഥയാണ് കൂടുതൽ പ്രസിദ്ധം. അതിങ്ങനെ: 1952-ലെ ഗുരുവായൂർ ഏകാദശിനാളിൽ പതിവിനുവിപരീതമായി കോഴിക്കോട്ടെ സാമൂതിരി കോവിലകത്തായിരുന്നു ചെമ്പൈയ്ക്ക് കച്ചേരി. പറഞ്ഞതനുസരിച്ച് അദ്ദേഹം കച്ചേരിയ്ക്കായി കോവിലകത്തെത്തിയെങ്കിലും അദ്ദേഹത്തിന്റെ നാവിൽ നിന്ന് ശബ്ദം പുറത്തുവന്നില്ല. ഇതിൽ ദുഃഖിതനായ അദ്ദേഹം പിന്നീട് ഗുരുവായൂരിലെത്തുകയും ശ്രീകോവിലിനുമുന്നിൽ നിന്ന് പൊട്ടിക്കരയുകയും ചെയ്തു. ആ സമയത്ത്, വൈദ്യകുലപതി [[വൈദ്യമഠം വലിയ നാരായണൻ നമ്പൂതിരി]] ക്ഷേത്രദർശനം നടത്തുന്നുണ്ടായിരുന്നു. ചെമ്പൈയുടെ വിഷമാവസ്ഥ മനസ്സിലാക്കിയ അദ്ദേഹം, ചെമ്പൈയെ പൂമുള്ളി മനയിലേയ്ക്ക് കൊണ്ടുപോകുകയും അവിടെ വച്ച് പത്തുദിവസം വിശദമായി ചികിത്സിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. ഒരു പ്രത്യേകതരം പൊടി പാലിൽ കലക്കി നൽകിയാണ് വൈദ്യമഠം ചെമ്പൈയെ ചികിത്സിച്ചത്. തദ്ഫലമായി ചെമ്പൈയ്ക്ക് ശബ്ദം തിരിച്ചുകിട്ടുകയും, അദ്ദേഹം വൈദ്യമഠത്തിൽ ഒരു കച്ചേരി അവതരിപ്പിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. പിന്നീട് മരണം വരെ അദ്ദേഹത്തിന് ഒരിയ്ക്കലും ശബ്ദം നഷ്ടപ്പെടേണ്ട സാഹചര്യമുണ്ടായില്ല. 1896 ഓഗസ്റ്റ് 28-ന് [[പാലക്കാട് ജില്ല]]യിലെ [[കോട്ടായി]]യ്ക്കടുത്ത് ചെമ്പൈ ഗ്രാമത്തിൽ, സംഗീതജ്ഞനായിരുന്ന അനന്തരാമഭാഗവതരുടെയും പാർവ്വതിയമ്മാളുടെയും മൂത്ത മകനായി ചിങ്ങമാസത്തിലെ [[ഭരണി]] നക്ഷത്രത്തിൽ ജനിച്ച വൈദ്യനാഥ ഭാഗവതർ, ചെറുപ്പത്തിലേ പിതാവിൽ നിന്ന് സംഗീതം അഭ്യസിച്ചു. എട്ടാമത്തെ വയസ്സിൽ, [[വെള്ളിനേഴി കാന്തള്ളൂർ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം|വെള്ളിനേഴി കാന്തള്ളൂർ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രത്തിൽ]] വച്ച് അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ച അദ്ദേഹം, ചെറുപ്പത്തിലേ [[വൈക്കം]], ഗുരുവായൂർ, [[തൃപ്പൂണിത്തുറ]], [[കൊല്ലൂർ]] തുടങ്ങി നിരവധി സ്ഥലങ്ങളിൽ കച്ചേരി അവതരിപ്പിച്ചു. പിൽക്കാലത്ത് അദ്ദേഹം [[വയലിൻ]] വായിയ്ക്കാനും പഠിച്ചു. ഇക്കാലത്തുതന്നെ അദ്ദേഹം നാട്ടിൽ വച്ച് കുട്ടികളെ സംഗീതം അഭ്യസിപ്പിയ്ക്കാൻ തുടങ്ങുകയും ചെയ്തു. ആദ്യകാലത്ത് അനുജനായിരുന്ന സുബ്രഹ്മണ്യഭാഗവതർക്കൊപ്പമാണ് ചെമ്പൈ കച്ചേരികൾ അവതരിപ്പിച്ചുവന്നത്. വയലിൻ വിദ്വാൻ കൂടിയായിരുന്ന അച്ഛൻ അനന്തരാമഭാഗവതർ വയലിനിലും തദ്ദേശീയരായ സംഗീതജ്ഞർ [[മൃദംഗം|മൃദംഗത്തിലും]] അകമ്പടി സേവിച്ചാണ് ഈ കച്ചേരികൾ നടന്നുപോയിരുന്നത്. പിന്നീട് അദ്ദേഹം [[ചെന്നൈ|ചെന്നൈയിൽ]] സ്ഥിരതാമസമാക്കുകയും ഒറ്റയ്ക്ക് കച്ചേരികൾ അവതരിപ്പിയ്ക്കാൻ തുടങ്ങുകയും ചെയ്തു. കർണാടകസംഗീതത്തിലെ അതികായനാകാൻ അദ്ദേഹത്തിന് അധികകാലം വേണ്ടിവന്നില്ല. [[അരിയക്കുടി രാമാനുജ അയ്യങ്കാർ]], [[മഹാരാജപുരം വിശ്വനാഥ അയ്യർ]] തുടങ്ങിയ അക്കാലത്തെ മഹാരഥന്മാരുടെ നിരയിലേയ്ക്ക് പതുക്കെ ചെമ്പൈയും ഉയർന്നുവന്നു. നിരവധി പ്രശസ്ത വാദ്യകലാകാരന്മാർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കച്ചേരികൾക്ക് അകമ്പടി സേവിച്ചുതുടങ്ങി. വയലിനിലും പ്രാവീണ്യം നേടിയ അദ്ദേഹം, ചില സംഗീതജ്ഞർക്ക് വയലിനിലും അകമ്പടി സേവിച്ചു. 1913 മുതൽ 1927 വരെയുള്ള കാലഘട്ടത്തിൽ കേരളത്തിലും തമിഴ്നാട്ടിലുമായി നിരവധി സ്ഥലങ്ങളിൽ അദ്ദേഹം കച്ചേരി അവതരിപ്പിച്ചു. 1913-ൽ തമിഴ്നാട്ടിലെ [[കരൂർ|കരൂരിൽ]] പെത്താച്ചി ചെട്ടിയാർ എന്ന പ്രമാണി നടത്തിയ സംഗീതോത്സവത്തിലെ കച്ചേരി, 1915-ൽ [[പുതുച്ചേരി]]യിൽ ഒരു വിവാഹത്തോടനുബന്ധിച്ച് നടത്തിയ കച്ചേരി, 1916-ൽ [[പാലക്കാട്|പാലക്കാട്ടു വച്ച്]] നടത്തിയ [[രാമനവമി]] സംഗീതോത്സവം, 1927-ൽ [[മദ്രാസ് സംഗീത അക്കാദമി]]യുടെ ഉദ്ഘാടനത്തോടനുബന്ധിച്ച് നടത്തിയ കച്ചേരി തുടങ്ങിയവ അതിൽ പ്രധാനമാണ്. സ്വന്തമായി കൃതികൾ രചിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിലും നിരവധി പ്രശസ്ത വാഗ്ഗേയകാരന്മാരെ പ്രോത്സാഹിപ്പിയ്ക്കുന്നതിൽ ചെമ്പൈ എപ്പോഴും ശ്രദ്ധിച്ചു. ''ലളിതാദാസൻ'' എന്ന തൂലികാനാമത്തിൽ കൃതികൾ രചിച്ചുവന്നിരുന്ന തൃപ്പൂണിത്തുറ സ്വദേശിയായിരുന്ന ടി.ജി. കൃഷ്ണയ്യർ, ''മീനാക്ഷീസുതൻ'' എന്ന തൂലികാനാമത്തിൽ കൃതികൾ രചിച്ചുവന്നിരുന്ന [[ബെംഗളൂരു]] നാഗരാജൻ എന്നിവർ അവരിൽ പ്രധാനികളാണ്. ലളിതാദാസൻ [[ഹംസാനന്ദി]] രാഗത്തിലും [[രൂപകതാളം|രൂപകതാളത്തിലും]] ചിട്ടപ്പെടുത്തിയ ''പാവന ഗുരുപവനപുരാധീശമാശ്രയേ'' എന്ന കൃതി, കർണാടകസംഗീതത്തിൽ ഗുരുവായൂരപ്പനെക്കുറിച്ച് രചിയ്ക്കപ്പെട്ട അപൂർവ്വം കൃതികളിൽ പ്രഥമസ്ഥാനം വഹിയ്ക്കുന്നു. ഈ കൃതി ചെമ്പൈ സ്ഥിരമായി കച്ചേരികളിൽ പാടുന്നത് വഴി പ്രസിദ്ധി നേടുകയും, അതുവഴി നിരവധി ഭക്തരെ ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിലേയ്ക്ക് ആകർഷിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. മീനാക്ഷീസുതൻ [[നാട്ട]] രാഗത്തിലും [[ആദിതാളം|ആദിതാളത്തിൽ]] ചിട്ടപ്പെടുത്തിയ ''രക്ഷമാം ശരണാഗതം'' എന്ന കൃതി, അദ്ദേഹത്തിന് ശബ്ദം തിരിച്ചുകിട്ടിയ ശേഷം ഗുരുവായൂരപ്പന് സമ്മാനമായി സമർപ്പിച്ചു. ആദ്യകാലത്ത് മലയാളകൃതികൾ പാടുന്നതിൽ ഉപേക്ഷ കാണിച്ചിരുന്ന ചെമ്പൈ, പിന്നീട് ഒരു സുഹൃത്തിന്റെ ആവശ്യമനുസരിച്ച് [[ഇരയിമ്മൻ തമ്പി]]യുടെ ''കരുണ ചെയ്വാനെന്തു താമസം കൃഷ്ണാ'' എന്ന കീർത്തനം പാടാൻ തുടങ്ങുകയും, പതുക്കെ ആ കൃതിയ്ക്കും പ്രചാരം ലഭിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. [[ശ്രീരാഗം|ശ്രീരാഗത്തിൽ]] ചിട്ടപ്പെടുത്തിയ ഈ കൃതി, അദ്ദേഹം [[യദുകുല കാംബോജി]] രാഗത്തിൽ പുതുതായി ചിട്ടപ്പെടുത്തിയാണ് അവതരിപ്പിച്ചത്. ഇത് പിന്നീട് അദ്ദേഹത്തിന്റെ മുഖമുദ്രയായി മാറി. വാതാപി ഗണപതിം ഭജേഹം, ശിവ ശിവ ശിവ എനരാദ, ക്ഷീരസാഗര തുടങ്ങിയ കൃതികളും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആലാപനശൈലിയിൽ ശ്രദ്ധിയ്ക്കപ്പെടുകയുണ്ടായി. കുട്ടിക്കാലം മുതലേ തികഞ്ഞ ഗുരുവായൂരപ്പഭക്തനായിരുന്ന ചെമ്പൈ, തന്റെ ജീവിതത്തിലെ സർവ്വ ഐശ്വര്യങ്ങൾക്കും കാരണക്കാരൻ ഗുരുവായൂരപ്പനാണെന്ന് അന്ത്യം വരെ വിശ്വസിച്ചുവന്നു. 1907-ലെ ഗുരുവായൂർ ഏകാദശിനാളിലാണ് അദ്ദേഹം ആദ്യമായി ഗുരുവായൂരിലെത്തുന്നത്. അന്ന് അനുജന്നും അച്ഛന്നുമൊപ്പം നടത്തിയ കച്ചേരിയ്ക്കുശേഷം മടങ്ങിപ്പോകാനൊരുങ്ങുമ്പോൾ പെട്ടെന്ന് ഏതാനും പോലീസുകാർ അദ്ദേഹത്തിന് മുന്നിലെത്തി. ഒരുനിമിഷം സ്തബ്ധരായിപ്പോയ ചെമ്പൈയോട് അവർ അടുത്ത കച്ചേരിയ്ക്ക് ക്ഷണിയ്ക്കുകയാണുണ്ടായത്. ഈ സംഭവത്തിനുശേഷം എല്ലാ വർഷവും ഏകാദശിനാളിൽ ഗുരുവായൂരിൽ വന്ന് കച്ചേരി നടത്തിപ്പോകുന്നത് അദ്ദേഹം പതിവാക്കി. ഒരിയ്ക്കലും പണം കൂട്ടിവയ്ക്കാൻ ഇഷ്ടപ്പെടാതിരുന്ന ചെമ്പൈ, തന്റെ സമ്പാദ്യത്തിന്റെ നല്ലൊരു ഭാഗവും ഗുരുവായൂരപ്പന് ഉദയാസ്തമനപൂജ നടത്താൻ ഉപയോഗിച്ചു. ബാക്കി വന്ന പണം കൊണ്ട് നിരവധി ജനക്ഷേമപ്രവർത്തനങ്ങളും അദ്ദേഹം നടത്തി. ജാതീയവും മതപരവുമായ പല വിലക്കുകളെയും മറികടന്ന് പ്രശസ്തരും അപ്രശസ്തരുമായ നിരവധി സംഗീതജ്ഞർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശിഷ്യത്വം സ്വീകരിച്ചു. [[കെ. ജെ. യേശുദാസ്]], [[ടി. വി. ഗോപാലകൃഷ്ണൻ]], [[പി. ലീല]], [[ജയവിജയന്മാർ (സംഗീതജ്ഞർ)|ജയവിജയന്മാർ]], [[മണ്ണൂർ രാജകുമാരനുണ്ണി]], [[ഒളപ്പമണ്ണ വാസുദേവൻ നമ്പൂതിരിപ്പാട്]], [[പൂമുള്ളി നീലകണ്ഠൻ നമ്പൂതിരിപ്പാട്]] തുടങ്ങിയവർ അവരിൽ പ്രമുഖരാണ്. നിരവധി പ്രശസ്തർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കച്ചേരികൾക്ക് അകമ്പടി വായിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും വയലിനിൽ [[മൈസൂർ ചൗഡയ്യ]]യും മൃദംഗത്തിൽ [[പാലക്കാട് മണി അയ്യർ|പാലക്കാട് മണി അയ്യരുമാണ്]] അദ്ദേഹത്തിന്റെ കച്ചേരികളിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ അകമ്പടി സേവിച്ചത്. മൂവരുമൊന്നിച്ചുള്ള കച്ചേരികൾ വളരെയധികം ജനപ്രീതി പിടിച്ചുപറ്റി. നിരവധി പുരസ്കാരങ്ങൾ ചെമ്പൈയെ തേടിയെത്തിയിട്ടുണ്ട്. മദ്രാസ് മ്യൂസിക്ക് അക്കാദമിയിൽ നിന്നു ലഭിച്ച ''സംഗീത കലാനിധി'' (1951), [[കേന്ദ്ര സംഗീത നാടക അക്കാദമി]] പുരസ്കാരം (1958), മദ്രാസ് ഫൈൻ ആർട്സ് സൊസൈറ്റിയിൽ നിന്നു ലഭിച്ച ''സംഗീതകലാ ശിഖാമണി'' (1964), [[കേരള കലാമണ്ഡലം]] വക സുവർണമുദ്ര (1965), [[ഭാരത സർക്കാർ]] വക [[പദ്മഭൂഷൺ]] (1973) തുടങ്ങിയവ അവയിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടവയാണ്. ഇവ കൂടാതെ, 1935-ൽ അക്കാലത്തെ പ്രസിദ്ധ ആത്മീയാചാര്യനായിരുന്ന [[സ്വാമി ശിവാനന്ദ]]യിൽ നിന്ന് ''സംഗീത സമ്രാട്ട്'', 1937-ൽ [[മൈസൂർ രാജ്യം|മൈസൂർ മഹാരാജാവിൽ]] നിന്ന് വിശേഷാൽ അംഗീകാരം, 1940-ൽ പ്രസിദ്ധ സംഗീതജ്ഞനും വാഗ്ഗേയകാരനുമായിരുന്ന [[ഹരികേശനല്ലൂർ മുത്തയ്യാ ഭാഗവതർ|മുത്തയ്യാ ഭാഗവതരിൽ]] നിന്ന് ''ഗായനഗന്ധർവ്വൻ'', [[കൊച്ചി രാജ്യം|കൊച്ചി]], [[ബറോഡ രാജ്യം|ബറോഡ]], [[വിജയനഗര സാമ്രാജ്യം|വിജയനഗരം]], [[ബൊബ്ബിലി രാജ്യം|ബൊബ്ബിലി]], [[ജയ്പൂർ രാജ്യം|ജയ്പൂർ]] എന്നീ നാട്ടുരാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള വിശേഷാൽ ബഹുമതികൾ തുടങ്ങിയവയും അദ്ദേഹം കരസ്ഥമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ഗുരുവായൂർ കൂടാതെ ജന്മനാട്ടിലെ പാർത്ഥസാരഥിക്ഷേത്രം, [[ഒറ്റപ്പാലം|ഒറ്റപ്പാലത്തെ]] [[പൂഴിക്കുന്ന് ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം]] എന്നിവിടങ്ങളിലും ചെമ്പൈ നിത്യേന കച്ചേരികൾ അവതരിപ്പിച്ചുപോന്നിരുന്നു. എത്ര തിരക്കുണ്ടായാലും ചെമ്പൈ പാർത്ഥസാരഥിക്ഷേത്രത്തിൽ കുംഭമാസത്തിലെ വെളുത്ത ഏകാദശി ആഘോഷം കൂടാൻ അദ്ദേഹം സ്ഥിരമായി വരുമായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആദ്യകാല വേദികളിലൊന്നായിരുന്ന പൂഴിക്കുന്ന് ക്ഷേത്രത്തിൽ [[നവരാത്രി]]യുടെ ആദ്യദിവസം നടക്കുന്ന കച്ചേരിയും അദ്ദേഹം ആജീവനാന്തം മുടക്കം കൂടാതെ നടത്തിപ്പോന്നു. അത്തരത്തിലൊരു ദിവസം തന്നെയാണ് അദ്ദേഹം ഈ ലോകത്തോട് വിടപറഞ്ഞതും. 1974 ഒക്ടോബർ 16-ന് നവരാത്രിയുടെ ആദ്യദിവസം പതിവുപോലെ അദ്ദേഹം പൂഴിക്കുന്ന് ക്ഷേത്രത്തിലെത്തിച്ചേരുകയും ഏകദേശം മൂന്ന് മണിക്കൂർ നേരം തുടർച്ചയായി കച്ചേരി അവതരിപ്പിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട കൃതികളെല്ലാം അന്ന് അദ്ദേഹം പാടി. അവയിൽ അവസാനം പാടിയത് ''കരുണ ചെയ്വാനെന്തു താമസം കൃഷ്ണാ'' എന്ന കൃതിയാണ്. കച്ചേരി അവസാനിപ്പിച്ചശേഷം പൂഴിക്കുന്ന് ക്ഷേത്രത്തിൽ തൊഴുത അദ്ദേഹം, നടയിൽ നിന്ന് പൊട്ടിക്കരയുകയും 78 വയസ്സുള്ള തന്നെ തിരിച്ചെടുത്തുകൂടേ എന്ന് ഭഗവാനോട് ആവശ്യപ്പെടുകയും ചെയ്തു. ആ സമയത്ത് അവിടെയുണ്ടായിരുന്ന ഒരു മാരാർ, ചെമ്പൈ 120 വയസ്സുവരെ ജീവിയ്ക്കണമെന്നാണ് തന്റെ ആഗ്രഹമെന്ന് പറഞ്ഞപ്പോൾ അത്രയൊന്നും തനിയ്ക്ക് വേണ്ടെന്നായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ മറുപടി. തുടർന്ന്, ശിഷ്യനായ വാസുദേവൻ നമ്പൂതിരിപ്പാടിന്റെ വീട്ടിലെത്തിച്ചേർന്ന അദ്ദേഹം, അവിടെവച്ച് അല്പസമയം ശിഷ്യനോട് സംസാരിയ്ക്കുകയും തുടർന്ന് സന്ധ്യാവന്ദനം ചെയ്യുന്നതിനിടയിൽ കുഴഞ്ഞുവീഴുകയും ചെയ്തു. വിവരമറിഞ്ഞ് ഓടിയെത്തിയ ശിഷ്യനായ [[പൂമുള്ളി നീലകണ്ഠൻ നമ്പൂതിരിപ്പാട്]] അദ്ദേഹത്തിന്റെ നാഡീസ്പന്ദനം പരിശോധിച്ചുനോക്കി മരണം സ്ഥിരീകരിച്ചു. അങ്ങനെ ആ മഹാസംഗീതജ്ഞൻ ഗുരുവായൂരപ്പനിൽ ലയിച്ചുചേർന്നു. ജന്മനാടായ ചെമ്പൈ ഗ്രാമത്തിൽ തന്നെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭൗതികശരീരം സംസ്കരിച്ചു. === [[ഗജരാജൻ ഗുരുവായൂർ കേശവൻ]] === ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കഥകളിൽ ഒരിയ്ക്കലും ഒഴിവാക്കാൻ പറ്റാത്ത കഥാപാത്രമാണ് ഗജരാജൻ ഗുരുവായൂർ കേശവന്റേത്. നീണ്ട 55 വർഷം ഗുരുവായൂർ ദേവസ്വത്തെ സേവിച്ച ഈ ഗജവീരൻ ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ ഭക്തരിൽ തന്നെ പ്രമുഖസ്ഥാനം അലങ്കരിയ്ക്കുന്നുണ്ട്. ഒരു ആന ചരിഞ്ഞ ശേഷം അതിന്റെ ജീവിതം ആസ്പദമാക്കി ഒരു ചിത്രം നിർമ്മിച്ചത് മറ്റൊരിടത്തും നടന്നതായി അറിയില്ല. ഒരു ആനയുടെ ചരമവാർഷികം എല്ലാ വർഷവും ആചരിച്ചുവരുന്നതും അങ്ങനെത്തന്നെ. ഇങ്ങനെ ജീവിച്ചിരുന്ന കാലത്തും ചരിഞ്ഞശേഷവും അത്ഭുതകഥാപാത്രമായി നിറഞ്ഞുനിൽക്കുന്ന കേശവൻ ഗുരുവായൂരിൽ എത്തിച്ചേരാനുണ്ടായ കാരണം ഇങ്ങനെയാണ്: [[ഏഷ്യ]]യിലെത്തന്നെ ഏറ്റവും വലിയ തേക്കുമരക്കാടുകൾ നിറഞ്ഞുനിൽക്കുന്ന [[നിലമ്പൂർ|നിലമ്പൂരിലാണ്]] കേശവൻ പിറന്നുവീണത്. എട്ടാം വയസ്സിൽ വാരിക്കുഴിയിൽ വീണ കേശവനെ സാമൂതിരി കുടുംബത്തിന്റെ ശാഖകളിലൊന്നായ [[നിലമ്പൂർ കോവിലകം]] ഏറ്റെടുക്കുകയായിരുന്നു. നിലമ്പൂർ കോവിലകത്തെ രണ്ടാമത്തെ കുട്ടിക്കൊമ്പനായിരുന്നു കേശവൻ. കോവിലകത്തെത്തിയ കേശവൻ അവിടെ കൂട്ടാനയ്ക്കൊപ്പം സുഖമായി കളിച്ചുവളർന്നു. അവന്റെ കളിചിരികളും തമാശകളും കോവിലകത്തുള്ളവരെയെല്ലാം സന്തോഷിപ്പിച്ചു. കോവിലകത്തെ കുട്ടികൾ കേശവനോടൊപ്പം കളിയ്ക്കുന്നതും പതിവായിരുന്നു. ഒരിയ്ക്കൽ പോലും ആരെയും ദ്രോഹിയ്ക്കാതെ നിന്ന അവൻ നാട്ടുകാർക്കും വളരെ പ്രിയങ്കരനായി മാറി. അങ്ങനെയിരിയ്ക്കേയാണ് [[മലബാർ കലാപം]] പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടത്. അതിന്റെ ഭാഗമായി നിരവധി ആപത്തുകൾ കോവിലകത്തുള്ളവർക്ക് നേരിടേണ്ടിവന്നു. ഇതിനെത്തുടർന്ന് കോവിലകത്തെ വലിയ തമ്പുരാനും തമ്പുരാട്ടിയും കുടുംബവും സ്വത്തുക്കളുടെ ഉത്തരവാദിത്തം മുഴുവൻ കാര്യസ്ഥനായ പണിയ്ക്കരെ ഏല്പിച്ച് [[തൃശ്ശൂർ|തൃശ്ശൂരിലേയ്ക്ക്]] താമസം മാറി. എന്നാൽ കലാപകാരികൾ പണിയ്ക്കരെ വധിച്ചതോടെ പ്രശ്നങ്ങൾ ആകെ ഗുരുതരമായി. തന്റെ സ്വത്തുക്കൾ നഷ്ടപ്പെടുമല്ലോ എന്നോർത്ത് ഭയപ്പെട്ട തമ്പുരാൻ, പൂജാമുറിയിൽ കയറി ഗുരുവായൂരപ്പനെ വിളിച്ചുപ്രാർത്ഥിയ്ക്കാൻ തുടങ്ങി. തന്റെ സ്വത്തുക്കൾക്ക് യാതൊരു കുഴപ്പവും പറ്റാതെ കാത്താൽ തന്റെ ആനകളിലൊരെണ്ണത്തിന്റെ താൻ നടയ്ക്കുവയ്ക്കുമെന്ന് അദ്ദേഹം നേർച്ച നേർന്നു. അങ്ങനെ കുറച്ചുമാസം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ സ്വത്തുക്കൾക്ക് യാതൊരു കുഴപ്പവും പറ്റിയില്ലെന്ന വിവരം തമ്പുരാൻ അറിയാനിടവരികയും തുടർന്ന് കേശവനെ ഗുരുവായൂരപ്പനുമുന്നിൽ നടയ്ക്കിരുത്താൻ തീരുമാനിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. അങ്ങനെ 1922 ജനുവരി നാലിന് കേശവനെ ഗുരുവായൂരപ്പനുമുന്നിൽ നടയ്ക്കിരുത്തി. കേശവൻ ക്ഷേത്രത്തിലെത്തുന്ന കാലത്ത് ഗുരുവായൂരിൽ ആനകളുടെ എണ്ണം വളരെക്കുറവായിരുന്നു. അവരിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനിയായിരുന്നത് [[ഗുരുവായൂർ പഴയ പത്മനാഭൻ|പദ്മനാഭൻ]] എന്ന ഗജവീരനാണ്. അക്കാലത്ത് കേരളത്തിലുണ്ടായിരുന്ന ഗജവീരന്മാരിൽ തലയെടുപ്പുകൊണ്ടും ആകാരഭംഗി കൊണ്ടുമെല്ലാം മുൻപന്തിയിലുണ്ടായിരുന്നത് പദ്മനാഭനായിരുന്നു. [[തൃശ്ശൂർ പൂരം|തൃശ്ശൂർ പൂരമടക്കം]] കേരളത്തിലെ ഭൂരിപക്ഷം ഉത്സവങ്ങളിലും അവനായിരുന്നു താരം. തിരുവിതാംകൂർ രാജാവായിരുന്ന [[മൂലം തിരുനാൾ രാമവർമ്മ|ശ്രീ മൂലം തിരുനാൾ രാമവർമ്മ]] അവന് ചാർത്തിയ വീരശൃംഖല ഇന്നും ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ സ്വർണ്ണക്കോലത്തിൽ ചാർത്തിയിട്ടുണ്ട്. നിത്യവും രണ്ടുശീവേലികൾക്ക്{{efn|അക്കാലത്ത് വൈകീട്ടത്തെ ശീവേലിയ്ക്ക് ആനയെഴുന്നള്ളിപ്പുണ്ടായിരുന്നില്ല.}} ഭഗവാനെ എഴുന്നള്ളിച്ചിരുന്നതും പദ്മനാഭന്റെ പുറത്താണ്. കേശവൻ ഗുരുവായൂരിലെത്തിയ ശേഷം പലപ്പോഴായി അവന് പദ്മനാഭന്റെ എഴുന്നള്ളത്ത് കാണാനിടവരികയും അതിന്റെ സ്വഭാവസവിശേഷകൾ മനസ്സിലാക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. പതുക്കെ അവൻ പദ്മനാഭൻ്റെ നിലയിലേയ്ക്ക് ഉയരുകയും ഒടുവിൽ പദ്മനാഭനെ കടത്തിവെട്ടുകയും ചെതു. 1934-ൽ [[പാലക്കാട് ജില്ല]]യിലെ [[കണ്ണമ്പ്ര വേല]]യ്ക്കിടയിലുണ്ടായ ഒരു അപകടത്തിൽ പദ്മനാഭൻ ചരിഞ്ഞതോടെ കേശവയുഗം ആരംഭിച്ചു. കേശവന്റെ പല സ്വഭാവസവിശേഷതകളും അവനെ പതുക്കെ ജനപ്രിയനാക്കി മാറ്റി. കേരളത്തിലെ പലയിടത്തെ ഉത്സവങ്ങളിലും അവൻ പങ്കെടുക്കാൻ തുടങ്ങി. എന്നാൽ എവിടെപ്പോയാലും തിടമ്പ് തന്റെ തലയിൽ തന്നെ വേണമെന്ന നിർബന്ധവും അവന്നുണ്ടായിരുന്നു. ഒരിയ്ക്കൽ, [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ|കൊടുങ്ങല്ലൂരിനടുത്ത്]] [[തിരുവഞ്ചിക്കുളം ശിവക്ഷേത്രം|തിരുവഞ്ചിക്കുളം ക്ഷേത്രത്തിലെ]] [[ശിവരാത്രി]] ഉത്സവത്തിന് എഴുന്നള്ളിയ്ക്കുന്ന സമയത്ത് പറ്റാനയ്ക്ക് കേശവനെക്കാൾ ഒരല്പം ഉയരം കൂടിയ സാഹചര്യം വന്നപ്പോൾ തിടമ്പു വച്ച് അളന്നുനോക്കാൻ അധികാരികൾ തീരുമാനിച്ചു. തിടമ്പുവച്ചപ്പോൾ കേശവന്റെ തലയെടുപ്പ് അപാരമായിരുന്നു. തൃശ്ശൂർ പൂരത്തിനും കേശവൻ പങ്കെടുക്കുന്നത് പതിവായി. [[തൃശ്ശൂർ പാറമേക്കാവ് ഭഗവതിക്ഷേത്രം|പാറമേക്കാവ്]], [[തൃശ്ശൂർ തിരുവമ്പാടി ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം|തിരുവമ്പാടി]] എന്നീ ഇരുവിഭാഗങ്ങൾക്കുവേണ്ടിയും അവൻ തിടമ്പേറ്റിയിട്ടുണ്ട്. കേശവന് രണ്ട് പാപ്പാന്മാരാണുണ്ടായിരുന്നത് - അച്യുതൻ നായരും മാണി നായരും. മാണിനായർ അസാമാന്യമായ ഉയരവും വണ്ണവുമുള്ള ശരീരത്തിനുടമയായിരുന്നെങ്കിൽ അച്യുതൻ നായർ മെലിഞ്ഞ് ശുഷ്കിച്ച ശരീരത്തിനുടമയായിരുന്നു. ഇവരുടെ സ്വഭാവത്തിലും വ്യത്യാസമുണ്ടായിരുന്നു. മാണി നായർ കേശവനെ ഭയപ്പെടുത്തി അനുസരിപ്പിയ്ക്കുന്ന പ്രകൃതക്കാരനായിരുന്നെങ്കിൽ അച്യുതൻ നായർ അവനെ ഒരു മകനെപ്പോലെയാണ് കണ്ടത്. സ്നേഹസമ്പന്നനായിരുന്ന അച്യുതൻ നായർ, ചിലപ്പോൾ കുറുമ്പുകാണിച്ചതിന് അടിച്ചാലും അതൊന്നും സാരമില്ല മകനേ എന്നുപറഞ്ഞ് അവനെ ആശ്വസിപ്പിയ്ക്കുമായിരുന്നു. ജീവിതാന്ത്യം വരെ അദ്ദേഹം കേശവനെ നോക്കിനടന്നു. ആദ്യകാലത്ത് മദപ്പാടുകാലത്ത് കാട്ടുന്ന ചില വിക്രിയകൾ കാരണം കേശവന് ''ഭ്രാന്തൻ കേശവൻ'' എന്നൊരു അപരനാമമുണ്ടായിരുന്നു. അക്കാലത്ത് ഈ രണ്ടുപാപ്പാന്മാരും ചേർന്ന് കേശവനെ നല്ലപോലെ നോക്കി. കേശവന്റെ ഭ്രാന്ത് മാറുന്നതായി വിധിപ്രകാരം അവനെ 41 ദിവസം ഭജനമിരുത്തുകയും ഭഗവാന് നേദിച്ച വെണ്ണ ജപിച്ചുനൽകുകയും ചെയ്തതോടെ കേശവന്റെ മനസ്സുമാറി. പിന്നീട് അവൻ കേരളീയ ഗജപ്രേമികളുടെ ഇഷ്ടതാരമായി മാറി. ഗജലക്ഷണശാസ്ത്രപ്രകാരമുള്ള പല യോഗ്യതകളും കേശവന്നുണ്ടായിരുന്നു. പതിനൊന്നരയടിയായിരുന്നു അവന്റെ ഉയരം. കൊമ്പിന്റെ കടവായിൽ നിന്നു പുറത്തേയ്ക്കുള്ള ദൂരം നാലരയടി. അപൂർവങ്ങളിൽ അപൂർവമായി കാണുന്ന ലക്ഷണമൊത്ത, നിരയൊത്ത 20 വെള്ള നഖങ്ങൾ. ഇതിനെല്ലാം പുറമേ അപൂർവ്വതയുള്ള അനേകം സ്വഭാവസവിശേഷതകളും. ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെ ചടങ്ങുകളെക്കുറിച്ചെല്ലാം വ്യക്തമായ അറിവുണ്ടായിരുന്ന കേശവൻ, തന്നെ ആവശ്യമുള്ള ചടങ്ങിന് മുമ്പ് ഒരുങ്ങിനിൽക്കുമായിരുന്നു. മദപ്പാടുകാലത്ത് ചില വേലത്തരങ്ങൾ കാണിയ്ക്കുന്ന കേശവൻ ഇടഞ്ഞോടിയാൽ പിന്നെ എത്ര ദൂരെയുള്ള സ്ഥലത്തായാലും ഗുരുവായൂരിൽ ചെന്നേ നിൽക്കുമായിരുന്നുള്ളൂ. ഒരിയ്ക്കൽ തൃശ്ശൂർ പൂരത്തിന് എഴുന്നള്ളിയ്ക്കുന്ന സമയത്ത് മദമിളകി [[തേക്കിൻകാട് മൈതാനം]] ചുറ്റി വടക്കുന്നാഥനെ പ്രദക്ഷിണം വച്ചശേഷമാണ് കേശവൻ സ്ഥലം വിട്ടത്. ജില്ലാ കളക്ടറും ഡി.എമ്മും അടക്കമുള്ള പല ഉദ്യോഗസ്ഥരും ഇടപെട്ടിട്ടും മയക്കുവെടി വയ്ക്കാൻ കഴിയുന്നുണ്ടായിരുന്നില്ല. അപ്പോൾ [[ചെർപ്പുളശ്ശേരി]] സ്വദേശിയായ അമ്പാടിയിൽ കൃഷ്ണൻ നായർ എന്നൊരാൾ ഓടിവന്ന് കേശവനെ തളച്ചുവെന്നാണ് കഥ. മറ്റൊരിയ്ക്കൽ, തൃശ്ശൂരിന് തെക്കുള്ള [[കൂർക്കഞ്ചേരി ശ്രീ മഹേശ്വര ക്ഷേത്രം|കൂർക്കഞ്ചേരി ക്ഷേത്രത്തിലെ]] [[തൈപ്പൂയം|തൈപ്പൂയത്തിന്]] എഴുന്നള്ളിയ്ക്കാൻ കൊണ്ടുപോകുന്ന വഴിയിൽ, തൃശ്ശൂരിൽ നിന്ന് ആറുകിലോമീറ്റർ മാത്രം ദൂരെ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന [[പുഴയ്ക്കൽ]] എന്ന സ്ഥലത്തുവച്ച് പെട്ടെന്ന് തിരിഞ്ഞുനടന്നതും രസകരമായ ഒരു സംഭവമാണ്. തന്റെ ജീവിതകാലത്ത് ഒരാളെ പോലും അവൻ കൊന്നിട്ടില്ല. ഒരിയ്ക്കൽ ഉച്ചതിരിഞ്ഞ സമയത്ത് മദമിളകിയ അവൻ, വഴിയിൽ വച്ച് ഏതാനും സ്കൂൾ കുട്ടികളെ കണ്ടപ്പോൾ അവരെ ഉപദ്രവിയ്ക്കാതെ നടന്നുപോയത് അതിനൊരു ഉദാഹരണമാണ്. മറ്റൊരിയ്ക്കൽ മദമിളകിയപ്പോൾ ഇടുങ്ങിയ വഴിയിലൂടെ ഓടിയ അവൻ, വഴിയിൽ കണ്ട കാലുകളില്ലാത്ത ഒരു രോഗിയെ ചവിട്ടാതെ കടന്നുപോയത് മറ്റൊരു ഉദാഹരണം. സമയത്ത് ശീവേലിയ്ക്ക് തിടമ്പെഴുന്നള്ളിയ്ക്കാനും ഇറക്കാനുമല്ലാതെ ഒരിയ്ക്കലും അവൻ മുൻകാലുകൾ താഴ്ത്തിക്കൊടുത്തിട്ടില്ല. തിടമ്പേറ്റുന്നയാൾ മാത്രമേ തന്റെ മുന്നിലൂടെ കയറാവൂ എന്ന നിർബന്ധവും അവന്നുണ്ടായിരുന്നു. തിടമ്പേറ്റിക്കഴിഞ്ഞാൽ അത് തലയിൽ നിന്ന് മാറ്റുന്നതുവരെ അവൻ തലയുയർത്തിത്തന്നെ നിൽക്കുമായിരുന്നു. ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ വിശേഷ ഉത്സവങ്ങൾക്കും കേശവന്റെ പുറത്ത് കയറ്റിയാണ് എഴുന്നള്ളത്തുകൾ നടന്നുവന്നിരുന്നത്. [[കുംഭം|കുംഭമാസത്തിലെ]] [[പൂയം]] നാൾ തൊട്ട് പത്തുദിവസം നടക്കുന്ന കൊടിയേറ്റുത്സവം, വൃശ്ചികമാസത്തിലെ ഗുരുവായൂർ ഏകാദശി, ശ്രീകൃഷ്ണാവതാരദിനമായ ചിങ്ങമാസത്തിലെ [[അഷ്ടമിരോഹിണി]] എന്നീ അവസരങ്ങളിൽ കേശവന്റെ പുറത്താണ് എഴുന്നള്ളിച്ചിരുന്നത്. ഗുരുവായൂരിലെ പല സുപ്രധാന സംഭവങ്ങളിലും അവന്റെ സാന്നിദ്ധ്യമുണ്ടായിരുന്നു. 1952-ൽ ഗുരുവായൂരിൽ ഇന്നുള്ള സ്വർണ്ണക്കൊടിമരത്തിനുള്ള തടി വെട്ടിക്കൊണ്ടുവന്നത് കേശവനാണ്. ആദ്യകാലത്ത് ക്ഷേത്രം തെക്കുഭാഗത്തുണ്ടായിരുന്ന കോവിലകപ്പറമ്പിൽ (ഇപ്പോൾ ദേവസ്വം വക പാഞ്ചജന്യം, ശ്രീവത്സം റെസ്റ്റ് ഹൗസുകൾ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന സ്ഥലത്ത്) സ്ഥലക്കുറവ് അനുഭപ്പെട്ടതിനെത്തുടർന്ന് ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്ന് മൂന്ന് കിലോമീറ്റർ വടക്കുമാറി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന [[പുന്നത്തൂർ കോട്ട]]യിലേയ്ക്ക് 1975 ജൂൺ 25-ന് ആനകളെ മാറ്റുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി നടത്തിയ ഗജരാജയാത്രയെ നയിച്ചതും കേശവനാണ്. പ്രായാധിക്യം വകവയ്ക്കാതെയുള്ള ആ യാത്ര പലരുടെയും മനസ്സിൽ ഇന്നും നിറഞ്ഞുനിൽക്കുന്നു. കേശവൻ ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിന് നൽകിയ സേവനങ്ങൾക്കുള്ള പ്രതിഫമായി 1972-ൽ ഗുരുവായൂർ ദേവസ്വം അവനെ ഗജരാജപട്ടം നൽകി ആദരിച്ചു. കേശവന്റെ സേവനത്തിന്റെ 50-ആം വാർഷികം പ്രമാണിച്ചാണ് അവന് ഈ വിശേഷാൽ ബഹുമതി ലഭിച്ചത്. അപ്പോൾ തന്നെയായിരുന്നു കേശവന്റെ ഷഷ്ടിപൂർത്തി ആഘോഷവും. ഇവയോടനുബന്ധിച്ച് ദേവസ്വം വകയായുള്ള എല്ലാ ആനകൾക്കും വിശേഷാൽ സദ്യ നൽകിയതും ശ്രദ്ധേയമായ ഒരു സംഭവമാണ്. ജീവിതത്തിന്റെ അവസാനകാലത്ത് കേശവൻ വിവിധ രോഗങ്ങളുമായി ബുദ്ധിമുട്ടി. 1976 നവംബർ 30-ന് ക്ഷേത്രത്തിൽ ഗുരുവായൂർ ഏകാദശിയോടനുബന്ധിച്ചുള്ള നവമി വിളക്ക് നടക്കുന്ന സമയമായിരുന്നു. കേശവന്റെ പുറത്താണ് അപ്പോഴും തിടമ്പേറ്റിയിരുന്നത്. രാത്രി ഏകദേശം പതിനൊന്നുമണി കഴിഞ്ഞപ്പോൾ പെട്ടെന്ന് കേശവന് ഒരു അസ്വസ്ഥത അനുഭവപ്പെട്ടു. ആനപ്പുറത്തുണ്ടായിരുന്നവർ ആശങ്കാകുലരായി താഴെയിറങ്ങി. തിടമ്പ് പറ്റാനയായിരുന്ന കുട്ടികൃഷ്ണന് നൽകിയശേഷം അവസാനമായി ഗുരുവായൂരപ്പനെ തൊഴുതുകൊണ്ട് കേശവൻ ക്ഷേത്രത്തിന് തെക്കുഭാഗത്തെ പറമ്പിലേയ്ക്ക് പുറപ്പെട്ടു. ക്ഷേത്രത്തിലെ കൊടിമരത്തിലേയ്ക്ക് അഭിമുഖമായി പാപ്പാന്മാർ അവനെ കെട്ടിനിർത്തി. തുടർന്നുവന്ന രണ്ടുദിവസം കടുത്ത ഉപവാസമനുഷ്ഠിച്ചുകൊണ്ടാണ് അവൻ കഴിച്ചുകൂട്ടിയത്. വിദഗ്ദ്ധരായ ആനഡോക്ടർമാർ മുഴുവൻ കേശവന്റെ രോഗവിവരമറിഞ്ഞ് അവനെ ചികിത്സിയ്ക്കാനെത്തി. എന്നാൽ എല്ലാ ചികിത്സകളും നിഷ്ഫലമാക്കിക്കൊണ്ട് കേശവന്റെ ആരോഗ്യസ്ഥിതി അനുദിനം വഷളായിക്കൊണ്ടിരുന്നു. ഡിസംബർ 2 വ്യാഴാഴ്ച. പുണ്യദിനമായ ഗുരുവായൂർ ഏകാദശിയായിരുന്നു അന്ന്. പുലർച്ചെ മൂന്നുമണിയായപ്പോൾ കൊടിമരത്തിന്റെ ഭാഗത്തേയ്ക്ക് നമസ്കരിച്ചുകിടന്നുകൊണ്ട് കേശവൻ അന്ത്യശ്വാസം വലിച്ചു. കേശവൻ ചരിഞ്ഞ വിവരമറിയിച്ചുകൊണ്ട് ക്ഷേത്രത്തിൽ കൂട്ടമണി മുഴങ്ങി. കേശവൻ മരിച്ചു എന്നാണ് നാട്ടുകാർ വിവരമറിയിച്ചത്. ഏകാദശിയോടനുബന്ധിച്ച് നടത്തുന്ന പല പരിപാടികളും കേശവന്റെ മരണത്തെത്തുടർന്ന് റദ്ദാക്കി. അങ്ങനെ ചടങ്ങുമാത്രമാക്കി ആ ഏകാദശി കടന്നുപോയി. കേരളം മുഴുവൻ കേശവന് അന്ത്യാഞ്ജലി അർപ്പിയ്ക്കാൻ കോവിലകപ്പറമ്പിലേയ്ക്ക് ഒഴുകിയെത്തി. വൈകീട്ട് ആറുമണിയ്ക്ക് [[വടക്കാഞ്ചേരി]]യ്ക്കടുത്തുള്ള [[അകമല]]യിലേയ്ക്ക് കൊണ്ടുപോയ കേശവന്റെ മൃതദേഹം അവിടെ വച്ച് ആചാരവിധികളോടെ സംസ്കരിച്ചു. പതിവിനുവിപരീതമായി അവനെ ദഹിപ്പിയ്ക്കുകയാണ് ചെയ്തതെന്നത് ശ്രദ്ധേയമാണ്. രാജ്യമെമ്പാടുമുള്ള പത്രങ്ങളിൽ അവന്റെ മരണവാർത്ത അടിച്ചുവന്നു. കേശവൻ ചരിഞ്ഞശേഷം 1977-ൽ അവന്റെ ജീവിതകഥ ആസ്പദമാക്കി ''[[ഗുരുവായൂർ കേശവൻ (ചലച്ചിത്രം)|ഗുരുവായൂർ കേശവൻ]]'' എന്ന പേരിൽ ഒരു ചിത്രം പുറത്തിറങ്ങി. [[ഭരതൻ (സംവിധായകൻ)|ഭരതൻ]] സംവിധാനം ചെയ്ത ഈ ചലച്ചിത്രത്തിൽ കേശവനെ അവതരിപ്പിച്ചത് [[നായരമ്പലം ശിവജി]] എന്ന ആനയാണ്. [[എം.ജി. സോമൻ]], [[ജയഭാരതി]], [[അടൂർ ഭാസി]], [[ഒടുവിൽ ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ]], [[സുകുമാരി]] തുടങ്ങിയവർ മറ്റ് പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങളെ അവതരിപ്പിച്ചു. ഈ ചിത്രം ബോക്സ് ഓഫീസിൽ അധികം ശ്രദ്ധിയ്ക്കപ്പെട്ടില്ലെങ്കിലും [[പി. ഭാസ്കരൻ]]-[[ജി. ദേവരാജൻ]] ടീം ഒരുക്കിയ ഇതിലെ ഗാനങ്ങൾ സൂപ്പർഹിറ്റുകളായി. ''നവകാഭിഷേകം കഴിഞ്ഞു'', ''ഉഷാകിരണങ്ങൾ പുൽകിപ്പുൽകി'', ''ഇന്നെനിയ്ക്ക് പൊട്ടുകുത്താൻ'', ''ധിംതതക്ക കൊടുമല ഗണപതി'', ''മാരിമുകിലിൻ കേളിക്കയ്യിൽ'' തുടങ്ങിയ ഈ ചിത്രത്തിലെ ഗാനങ്ങൾ ഇപ്പോഴും ജനപ്രിയമായി തുടരുന്നു. [[കെ.ജെ. യേശുദാസ്]], [[പി. ജയചന്ദ്രൻ]], [[പി. ലീല]], [[പി. മാധുരി]] എന്നിവരാണ് ഇവ ആലപിച്ചത്. 2007-ൽ കേശവന്റെ ജീവിതം ഒരു സീരിയലുമാക്കി മാറ്റി. [[സൂര്യ ടി.വി.]]യിൽ സംപ്രേഷണം ചെയ്ത ഈ സീരിയലിൽ കേശവനായി അഭിനയിച്ചത് ഇപ്പോൾ ജീവിച്ചിരിയ്ക്കുന്നവരിൽ ഏറ്റവും ഉയരം കൂടിയ ആനയായ [[തെച്ചിക്കോട്ടുകാവ് രാമചന്ദ്രൻ|തെച്ചിക്കോട്ടുകാവ് രാമചന്ദ്രനാണ്]]. കേശവൻ ചരിഞ്ഞ സ്ഥാനത്ത് അവന്റെ ഒരു പൂർണ്ണകായ പ്രതിമ ഗുരുവായൂർ ദേവസ്വം പണികഴിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. 1982-ൽ കേശവന്റെ ആറാം ചരമവാർഷികദിനത്തിലാണ് ഈ പ്രതിമ അനാച്ഛാദനം ചെയ്തത്. തുടർന്നുവന്ന എല്ലാ ഏകാദശിക്കാലത്തും ചരമദിനമായ ഏകാദശിയുടെ തലേന്ന് ദേവസ്വം വകയായുള്ള ആനകളെ കേശവന്റെ പ്രതിമ വരെ എഴുന്നള്ളിച്ചുകൊണ്ടുപോകുന്ന ചടങ്ങ് നടന്നുവരുന്നുണ്ട്. ഗുരുവായൂർ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷന്നടുത്തുള്ള [[ഗുരുവായൂർ തിരുവെങ്കടാചലപതിക്ഷേത്രം|തിരുവെങ്കടാചലപതിക്ഷേത്രത്തിൽ]] നിന്നുതുടങ്ങുന്ന ഈ യാത്ര റെയിൽവേ ഗേറ്റ് മുറിച്ചുകടന്ന് പാർത്ഥസാരഥിക്ഷേത്രവും പിന്നിട്ടാണ് കേശവന്റെ പ്രതിമയ്ക്ക് മുന്നിലെത്തുക. അകമ്പടിയായി [[നാദസ്വരം|നാദസ്വരവുമുണ്ടാകും]]. ക്ഷേത്രത്തിലെ ഏറ്റവും മുതിർന്ന കൊമ്പനാണ് കേശവന്റെ ചിത്രം ഏറ്റുന്നതും അവന്റെ പ്രതിമയിൽ ഹാരാർപ്പണം നടത്തുന്നതും. മറ്റുള്ള ആനകൾ കൊമ്പുകളുയർത്തി പ്രണാമമർപ്പിയ്ക്കും. അങ്ങനെ ഇന്നും ഓർമ്മകളിൽ മായാതെ കേശവൻ നിൽക്കുന്നു. == ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ == === ഉദയാസ്തമനപൂജ === ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ വഴിപാടുകളിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ടതാണ് ഉദയാസ്തമനപൂജ. പേര് സൂചിപ്പിയ്ക്കുന്നതുപോലെ ഉദയം മുതൽ അസ്തമയം വരെ നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന പൂജയാണിത്. കേരളത്തിലെ മിക്ക ക്ഷേത്രങ്ങളിലും നിലവിലുള്ള വഴിപാടാണിത്. കേരളത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ഉദയാസ്തമനപൂജ നടക്കുന്ന ക്ഷേത്രം ഗുരുവായൂരാണ്. ഇരുപത്തിയൊന്ന് പൂജകളാണ് ഉദയാസ്തമനപൂജയുള്ള ദിവസം ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിലുണ്ടാകാറുള്ളത്. പൂജയുടെ തലേദിവസം വൈകീട്ട് ഗണപതിപൂജയോടെയാണ് ചടങ്ങുകളുടെ ആരംഭം. ഭഗവാന് നേദിച്ച അപ്പം, പായസം, കദളിപ്പഴം, പഞ്ചസാര തുടങ്ങിയവയും മുഖത്ത് ചാർത്തിയ ചന്ദനം, കളഭം മുതലായവയും അഭിഷേകം ചെയ്ത തീർത്ഥജലവും എണ്ണയും പാദങ്ങളിലർച്ചിച്ച പൂക്കളുമെല്ലാം പൂജനടത്തുന്നവർക്ക് നൽകുന്നു. ഏറെക്കാലമായി നിലവിലുണ്ടായിരുന്ന വഴിപാടാണെങ്കിലും കർണാടക സംഗീത സമ്രാട്ടായിരുന്ന ചെമ്പൈ വൈദ്യനാഥ ഭാഗവതരാണ് ഉദയാസ്തമനപൂജയ്ക്ക് പ്രചാരമുണ്ടാക്കുന്നതിൽ പ്രധാനപ്പെട്ട പങ്കുവഹിച്ചത്. കുറഞ്ഞത് നൂറ് ഉദയാസ്തമനപൂജകളെങ്കിലും അദ്ദേഹം ജീവിതത്തിൽ കഴിച്ചിട്ടുണ്ടാകണമെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. === കൃഷ്ണനാട്ടം === കേരളത്തിന്റെ തനതുകലാരൂപങ്ങളിലൊന്നായ കൃഷ്ണനാട്ടം, ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടുകളിലൊന്നാണ്. കോഴിക്കോട് സാമൂതിരിയായിരുന്ന മാനവേദൻ രാജ രചിച്ച 'കൃഷ്ണഗീതി' എന്ന കാവ്യത്തെ ആസ്പദമാക്കി നിർമ്മിച്ചെടുത്ത കലാരൂപമാണിത്. ശ്രീകൃഷ്ണഭഗവാന്റെ ജനനം മുതൽ സ്വർഗ്ഗാരോഹണം വരെയുള്ള ജീവിതം എട്ടുകഥകളാക്കിത്തിരിച്ചാണ് കൃഷ്ണനാട്ടം അവതരിപ്പിയ്ക്കപ്പെടുന്നത്. അവതാരം, കാളിയമർദ്ദനം, രാസക്രീഡ, കംസവധം, സ്വയംവരം, ബാണയുദ്ധം, സ്വർഗ്ഗാരോഹണം എന്നിവയാണ് ആ എട്ടുകഥകൾ. ഇവ അതത് ക്രമത്തിൽ ആടിപ്പോരുന്നു. എന്നാൽ, ദുഃഖപര്യവസായിയായ കഥയായതിനാൽ സ്വർഗ്ഗാരോഹണം കഴിഞ്ഞ് വീണ്ടും അവതാരം കളിയ്ക്കുന്നു.<ref>[http://www.chintha.com/kerala/krishnanattam-history-origin.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181029034755/http://chintha.com/kerala/krishnanattam-history-origin.html|date=2018-10-29}}.</ref> കൃഷ്ണനാട്ടത്തിൽ നിന്ന് പ്രചോദനമുൾക്കൊണ്ട [[കൊട്ടാരക്കരത്തമ്പുരാൻ]], പിൽക്കാലത്ത് ശ്രീരാമഭഗവാന്റെ ജീവിതം ആസ്പദമാക്കി [[രാമനാട്ടം]] സൃഷ്ടിച്ചെടുത്തു. പിന്നീട് [[കോട്ടയത്തു തമ്പുരാൻ|കോട്ടയം കേരളവർമ്മത്തമ്പുരാൻ]] രാമനാട്ടത്തിൽ പരിഷ്കാരങ്ങൾ കൊണ്ടുവന്നപ്പോഴാണ് ഇന്നത്തെ കഥകളി പിറവിയെടുത്തത്. [[കൂടിയാട്ടം|കൂടിയാട്ടത്തിലെ]] വേഷങ്ങൾ മാതൃകയാക്കിയാണ് ഈ മൂന്ന് കലാരൂപങ്ങളിലെയും വേഷവിധാനങ്ങൾ ചിട്ടപ്പെടുത്തിയതെങ്കിലും അവയിൽ ചെറിയ വ്യത്യാസങ്ങളും കാണാം. ഗുരുവായൂരിലെ അവതരണരീതിയ്ക്ക് കഥകളിയോടാണ് കൂടുതൽ സാദൃശ്യം. വില്വമംഗലം സ്വാമിയാരാണ് കൃഷ്ണനാട്ടത്തിലെ വേഷവിധാനങ്ങൾ ചിട്ടപ്പെടുത്തിയതെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. കൃഷ്ണനാട്ടത്തിലെ ചടങ്ങുകൾ പലതും കഥകളിയിലേതുപോലെയാണ്. പുറപ്പാട്, കേളി തുടങ്ങിയ ചടങ്ങുകൾ കഥകളിയിലുമുണ്ട്. [[ശുദ്ധമദ്ദളം]], [[തൊപ്പിമദ്ദളം]], [[ചേങ്ങില]], [[ഇലത്താളം]] എന്നിവയാണ് കൃഷ്ണനാട്ടത്തിലെ വാദ്യങ്ങൾ. രണ്ട് പിൻപാട്ടുകാരാണ് കൃഷ്ണനാട്ടത്തിനുണ്ടാകുക. കൃഷ്ണനാട്ടത്തിലെ കിരീടാലങ്കാരവും കഥകളി സ്വീകരിച്ചതാണ്. കഥകളി പോലെ നിലവിളക്കിനെ സാക്ഷിനിർത്തിയാണ് കൃഷ്ണനാട്ടവും കളിയ്ക്കുന്നത്. എന്നാൽ, ധാരാളം വ്യത്യാസങ്ങളും ഈ കലാരൂപങ്ങൾ തമ്മിലുണ്ട്. കഥകളിയിൽ കഥയിലെ ആദ്യരംഗം തന്നെയാണ് പുറപ്പാടെങ്കിൽ കൃഷ്ണനാട്ടത്തിൽ സ്ത്രീവേഷങ്ങളെ വച്ച് നടത്തുന്ന ഒരു ചടങ്ങ് മാത്രമാണ് പുറപ്പാട്. കഥകളിയിൽ സാധാരണയായി അഭിനേതാക്കൾ നിലവിളക്കിനുമുന്നിൽ പോകാറില്ല. എന്നാൽ കൃഷ്ണനാട്ടത്തിൽ വിളക്കിനെ ചുറ്റിയുള്ള നൃത്തം പതിവുണ്ട്. കൃഷ്ണനും യവനനും തമ്മിലും കൃഷ്ണനും മല്ലന്മാരും തമ്മിലുമുള്ള യുദ്ധരംഗങ്ങളിൽ വിളക്കിന്റെ മുന്നിൽ വന്നാണ് നൃത്തം. കഥകളിയിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി കൃഷ്ണനാട്ടത്തിൽ പദം ആവർത്തിച്ച് പാടാറില്ല. ആവർത്തിച്ചുള്ള അഭിനയം ആവശ്യമില്ലാത്തതിനാലാണിത്. കഥകളിയിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി കൃഷ്ണനാട്ടത്തിൽ സ്ത്രീകഥാപാത്രങ്ങൾക്കും ചുട്ടിയുണ്ട്. കഥകളിയിൽ അഭിനേതാക്കളുടെ വശങ്ങളിലാണ് പാട്ടുകാരും വാദ്യക്കാരുമുണ്ടാകുകയെങ്കിൽ കൃഷ്ണനാട്ടത്തിൽ പുറകിലാണ്. ഇത് അഭിനേതാക്കൾക്ക് നൃത്തത്തിന് കൂടുതൽ സൗകര്യമൊരുക്കാനാണ്. [[സാമവേദം|സാമവേദാലാപനത്തെയും]] [[ചാക്യാർ|ചാക്യാരുടെ]] സ്വരിയ്ക്കലിനെയും ആസ്പദമാക്കിയാണ് കൃഷ്ണനാട്ടത്തിലെ സംഗീതം ചിട്ടപ്പെടുത്തിയതെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ, ഗുരുവായൂരിൽ കേൾക്കാൻ കഴിയുന്നത് കഥകളിസംഗീതമാണ്. ഇത് ഒരേ സമയം പ്രശംസയും വിമർശനവും ഏറ്റുവാങ്ങി. രാത്രി ക്ഷേത്രനട അടച്ചശേഷം വടക്കേ നടപ്പുരയിൽ വച്ചാണ് കൃഷ്ണനാട്ടം നടത്തുന്നത്. ചൊവ്വാഴ്ചയും പരിശീലനകാലവുമൊഴിച്ചുള്ള എല്ലാ ദിവസവും ഇതുണ്ടാകാറുണ്ട്. എട്ട് കഥകളിൽ ഏതെങ്കിലുമൊന്നാണ് ഓരോ ദിവസം കളിയ്ക്കുന്നത്. ആദ്യകാലത്ത് ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിലും സാമൂതിരിയുടെ നാട്ടിലെ സവർണ്ണകുടുംബങ്ങളിലും മാത്രം ഒതുങ്ങിനിന്ന കൃഷ്ണനാട്ടം, ഇപ്പോൾ കേരളത്തിന്റെ അതിരുകളും കടന്ന് കടലിനപ്പുറത്തുപോലും സ്ഥാനം പിടിച്ചിട്ടുണ്ട്. 2010-ൽ [[ഫ്രാൻസ്|ഫ്രാൻസിന്റെ]] തലസ്ഥാനമായ [[പാരീസ്|പാരീസിൽ]] വച്ചുനടന്ന കലാരൂപങ്ങളുടെ ഒരു സെമിനാറിനോടനുബന്ധിച്ച് കൃഷ്ണനാട്ടം അരങ്ങേറിയിരുന്നു. രാജ്യത്തെ പലയിടങ്ങളിലും ഉത്സവത്തിന്റെ ഭാഗമായി കൃഷ്ണനാട്ടം അരങ്ങേറിയിട്ടുണ്ട്. === തുലാഭാരം === ക്ഷേത്രത്തിലെ മറ്റൊരു പ്രധാന വഴിപാടാണ് തുലാഭാരം. വഴിപാടുകാരന്റെ/കാരിയുടെ ഭാരത്തിന് തുല്യമായി ഏതെങ്കിലും ദ്രവ്യം സമർപ്പിയ്ക്കുന്നതാണ് ഈ വഴിപാടിന്റെ രീതി. കേരളത്തിലെ എല്ലാ ക്ഷേത്രങ്ങളിലും ഈ വഴിപാടുണ്ട്. ഒരുദിവസം നൂറിനടുത്ത് തുലാഭാരങ്ങൾ ക്ഷേത്രത്തിലുണ്ടാകാറുണ്ട്. കേരളീയ ഹൈന്ദവർ വിവിധ ആവശ്യങ്ങളുടെ ഭാഗമായി ഗുരുവായൂരിൽ തുലാഭാരം നേരാറുണ്ട്. കദളിപ്പഴം, പഞ്ചസാര, ശർക്കര, അരി, ഗോതമ്പ്, എള്ള്, കയർ തുടങ്ങി സ്വർണവും വെള്ളിയും വരെ നീളുന്നു തുലാഭാരത്തിന് ഉപയോഗിയ്ക്കുന്ന വസ്തുക്കളുടെ നിര. കൂടാതെ നോട്ടുകെട്ടുകൾ കൊണ്ടും താമര കൊണ്ടുമെല്ലാം തുലാഭാരം നേർന്നവരുണ്ട്. == ഉപദേവതകളും വഴിപാടുകളും == === ഗണപതി === ക്ഷേത്രനാലമ്പലത്തിനകത്ത് തെക്കുപടിഞ്ഞാറേമൂലയിൽ, നാലമ്പലത്തിന്റെ മേൽക്കൂരയോട് മുട്ടിനിൽക്കുന്ന ഒരു ശ്രീകോവിലിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായാണ് സർവ്വവിഘ്നവിനാശകനായ ഗണപതിഭഗവാന്റെ പ്രതിഷ്ഠ. ഒരടി മാത്രം ഉയരമുള്ള ഒരു ചെറുവിഗ്രഹമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. വലത്തോട്ട് തുമ്പിക്കൈ നീട്ടുന്ന ഭഗവാൻ, മൂന്നുകൈകളിൽ മഴു, കയർ, മോദകം എന്നിവ ധരിച്ച് നാലാമത്തെ കൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ് ഇവിടെയുള്ള വിഗ്രഹം. ആദ്യകാലത്ത് ഇവിടെ പ്രദക്ഷിണം വയ്ക്കാനുള്ള സൗകര്യമില്ലായിരുന്നു. 1970-ലെ തീപ്പിടുത്തത്തിനു ശേഷമാണ് ഇവിടെ അതിനുള്ള സൗകര്യമുണ്ടായത്. ഗണപതിഹോമം, കറുകമാല, ഒറ്റയപ്പം എന്നിവയാണ് ഗണപതിയുടെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. തെക്കുപടിഞ്ഞാറേ അറ്റത്തുള്ള തൂണിലും ഗണപതിപ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. ==== കാര്യാലയ ഗണപതി ==== ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തെക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ, ദേവസ്വം മ്യൂസിയം വളപ്പിൽ മറ്റൊരു ഗണപതിപ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. '''കാര്യാലയ ഗണപതി''' എന്നാണ് ഈ പ്രതിഷ്ഠ അറിയപ്പെടുന്നത്. മേൽക്കൂരയില്ലാത്ത ഒരു തറയിലാണ് മൂന്നടിയോളം ഉയരമുള്ള ഗണപതിവിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെട്ടിരിയ്ക്കുന്നത്. കിഴക്കോട്ടാണ് ഈ ഗണപതിയുടെയും ദർശനം. ഇടത്തോട്ട് തുമ്പിക്കൈ നീട്ടുന്ന അപൂർവ്വ ഗണപതിപ്രതിഷ്ഠയാണിത്. മുമ്പുകാലത്ത് ക്ഷേത്രത്തിനടുത്തുണ്ടായിരുന്ന [[അഗ്രഹാരം|അഗ്രഹാരത്തിൽ]] താമസിച്ചിരുന്ന തമിഴ് ബ്രാഹ്മണർ പൂജിച്ചിരുന്ന ഗണപതി, പിൽക്കാലത്ത് പഴയ ദേവസ്വം ഓഫീസും ഇപ്പോഴത്തെ മ്യൂസിയവുമായ നാലുകെട്ടിലെത്തുകയായിരുന്നു. നാലുകെട്ട് പുതുക്കിപ്പണിതപ്പോൾ അതിന്റെ കന്നിമൂലയിൽ ഈ ഗണപതിയ്ക്ക് സ്ഥാനമുണ്ടാക്കുകയായിരുന്നു. ആദ്യകാലത്ത് കർക്കടകമാസത്തിൽ മാത്രമുണ്ടായിരുന്ന പൂജ, ഇപ്പോൾ എല്ലാ ദിവസവും നടന്നുവരുന്നുണ്ട്. ഗുരുവായൂരിലെത്തുന്ന ഭക്തർ, ഈ ഗണപതിയെ തൊഴുതിട്ടാണ് ഭഗവദ്ദർശനത്തിന് ചെല്ലുന്നത്. പ്രത്യക്ഷ മഹാഗണപതിഹോമമാണ് ഈ ഗണപതിയുടെ പ്രധാന വഴിപാട്. ഇത് എല്ലാ മുപ്പെട്ട് വെള്ളിയാഴ്ചയും നടത്തിവരുന്ന വഴിപാടാണ്. ഒരു ആനയെ ഗണപതിയായി സങ്കല്പിച്ച് നടത്തുന്ന ഹോമമാണിത്. കൂടാതെ, നാളികേരമുടയ്ക്കുന്നതും അതിവിശേഷമാണ്. [[വിനായക ചതുർത്ഥി|വിനായക ചതുർത്ഥിദിവസം]] ഇവിടെ പ്രത്യേകപൂജകൾ നടത്തിവരുന്നുണ്ട്. === അയ്യപ്പൻ === ക്ഷേത്രനാലമ്പലത്തിന് പുറത്തും പ്രദക്ഷിണവഴിയ്ക്കകത്തുമായി തെക്കുകിഴക്കുഭാഗത്ത് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനമായാണ് താരകബ്രഹ്മസ്വരൂപവും ഹരിഹരപുത്രനുമായ അയ്യപ്പസ്വാമിയുടെ പ്രതിഷ്ഠ. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ശിലാവിഗ്രഹത്തിന് [[ശബരിമല|ശബരിമലയിലെ]] വിഗ്രഹവുമായി പ്രകടമായ രൂപസാദൃശ്യമുണ്ട്. നാലമ്പലത്തിനുപുറത്തുള്ള ഏക ഉപദേവതാപ്രതിഷ്ഠ അയ്യപ്പനാണ്. നാളികേരമുടയ്ക്കുന്നതാണ് പ്രധാന വഴിപാട്. ഇതിനായി ഒരു കല്ല് ശ്രീകോവിലിന് മുന്നിൽ വച്ചിട്ടുണ്ട്. മുമ്പ് ഇവിടെ എള്ളുതിരി വഴിപാടുണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും 2007-ലെ ദേവപ്രശ്നത്തിൽ ദേവന് ഹിതകരമല്ലെന്ന് കണ്ടെത്തിയതിനെത്തുടർന്ന് അത് നിർത്തിവച്ചിരുന്നു. അയ്യപ്പന്റെ ശ്രീകോവിലിനും ഇപ്പോൾ ചുറ്റുവിളക്കുണ്ട്. മണ്ഡലകാലത്ത് ശബരിമല തീർത്ഥാടകർ മാലയിടുന്നതും കെട്ടുനിറയ്ക്കുന്നതുമെല്ലാം ഈ അയ്യപ്പന്റെ മുന്നിലാണ്. === ഇടത്തരികത്തുകാവിൽ ഭഗവതി === ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രമതിലകത്തുതന്നെയാണെങ്കിലും ഗുരുവായൂരപ്പന് തുല്യപ്രാധാന്യം നേടിയ സന്നിധിയാണ് ഇടത്തരികത്തുകാവിൽ ഭഗവതിയുടേത്. ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ കാവൽ ദൈവമാണ് ഭഗവതി എന്ന്‌ വിശ്വാസം. ക്ഷേത്രമതിലകത്ത് വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ, അകത്തോ പുറത്തോ എന്ന് സംശയം തോന്നുന്ന സ്ഥലത്താണ് ആദിപരാശക്തിയായ ഭഗവതിയുടെ ശ്രീകോവിലും മണ്ഡപവും. ഭഗവാന്റെ ഇടതുഭാഗത്തുള്ള പ്രതിഷ്ഠയായതുകൊണ്ടാണ് ''ഇടത്തരികത്തുകാവ് ഭഗവതി'' എന്ന് ഈ പ്രതിഷ്ഠ അറിയപ്പെടുന്നത്. [[വനദുർഗ്ഗ|വനദുർഗ്ഗാചൈതന്യത്തോടുകൂടിയ]] [[ഭദ്രകാളി|ഭദ്രകാളിയായാണ്]] സങ്കല്പം. അമ്പാടിയിൽ [[യശോദ|യശോദയ്ക്ക്]] പിറന്ന കൃഷ്ണസഹോദരിയായ ഭഗവതിയാണിതെന്ന് സങ്കല്പമുണ്ട്. ഈ പരാശക്തിയാണ് കാളിയുടെ രൂപത്തിൽ [[കംസൻ|കംസനെ]] കൃഷ്ണജനനത്തെ പറ്റി അറിയിച്ചത് എന്ന്‌ ഭാഗവതം പറയുന്നു. വനദുർഗ്ഗാ സങ്കല്പമുള്ളതിനാൽ ശ്രീകോവിലിന് മേൽക്കൂരയില്ല. പടിഞ്ഞാറോട്ടാണ് ദർശനം. സ്വയംഭൂവായ ഒരു കണ്ണാടിവിഗ്രഹമാണ് ഇവിടെ കാണപ്പെടുന്നത്. ഏകദേശം ഒരടി ഉയരം വരും. ഈ ഭഗവതി ശ്രീകൃഷ്ണനുമുമ്പേ ഇവിടെ സന്നിധാനം ചെയ്തിരുന്നു എന്നാണ് സങ്കല്പം. തന്മൂലമാണ് ഭഗവതിയ്ക്ക് കൂടുതൽ പ്രാധാന്യം ലഭിച്ചത്. കാളീഭാവത്തിലാണ് ആരാധനയെങ്കിലും ലക്ഷ്മി, [[സരസ്വതി]], പാർവതി, ദുർഗ്ഗ എന്നീ ഭാവങ്ങളിലും സങ്കല്പമുണ്ട്. ആദ്യമുണ്ടായ പ്രതിഷ്ഠ എന്ന സങ്കല്പത്തിൽ, ആദ്യം ഭഗവതിയെ വന്ദിയ്ക്കണമെന്നാണ് ആചാരം. എന്നാൽ, ക്യൂവിൽ നിൽക്കുന്നവർക്ക് ഇത് സാധിയ്ക്കില്ല. ഭഗവതിയ്ക്ക് സ്ഥിരം [[വെളിച്ചപ്പാട്|വെളിച്ചപ്പാടുണ്ട്]]. ''അഴൽ'' എന്ന് പേരുള്ള ഒരു വിശേഷവഴിപാടാണ് ഭഗവതിയുടെ പ്രധാന വഴിപാട്. പച്ചരി, വെള്ളരി, നാളികേരം എന്നിവ വെച്ച്‌ വാഴത്തണ്ടിൽ തുണി ചുറ്റി എണ്ണയിൽ നനച്ച്‌ കത്തിച്ച്‌ ദേവിയ്ക്ക് അഗ്നി നേദിയ്ക്കുന്ന ചടങ്ങാണിത്. പ്രധാനക്ഷേത്രത്തിന്റെ നടയടച്ചശേഷമാണ് ഈ വഴിപാട് നടത്തുന്നത്. മണ്ഡലകാലത്ത് ഭഗവതിയ്ക്ക് [[കളമെഴുത്തും പാട്ടും]] പതിവുണ്ട്. കാളീസങ്കല്പമായതിനാൽ ഇവിടെ [[ദാരികവധം]] പാട്ടാണ് പാടുന്നത്. [[ധനു|ധനുമാസത്തിൽ]] ''പിള്ളേർ താലപ്പൊലി'' എന്ന പേരിൽ നാട്ടുകാരുടെ വകയായും [[മകരം|മകരമാസത്തിൽ]] ദേവസ്വം വകയായും രണ്ട് താലപ്പൊലികൾ ഭഗവതിയ്ക്ക് നടത്തിവരുന്നുണ്ട്. ഈയവസരങ്ങളിൽ പ്രധാന ക്ഷേത്രം നേരത്തേ അടയ്ക്കുന്നു. സഹോദരിയുടെ വിശേഷത്തിൽ പങ്കെടുക്കാൻ ഭഗവാൻ പുറപ്പെടുന്നു എന്നാണ് സങ്കല്പം. ക്ഷേത്രപരിസരത്ത് വെടിക്കെട്ട് നടത്തുന്നതും ഈ ദിവസങ്ങളിൽ മാത്രമാണ്. [[നവരാത്രി|നവരാത്രിയും]] തൃക്കാർത്തികയും ദേവിയ്ക്ക് വിശേഷമാണ്. == മറ്റുള്ള സങ്കല്പങ്ങൾ == മേൽപ്പറഞ്ഞ മൂന്ന് ഉപപ്രതിഷ്ഠകൾ കൂടാതെ ചിലയിടങ്ങിൽ വിശേഷാൽ ആരാധന നടക്കുന്നുമുണ്ട്. അവയിൽ ചിലത് സ്വയമേവ ശ്രദ്ധേയമാണ്. === സരസ്വതി അറ === ഗണപതിയുടെ ശ്രീകോവിലിന് നേരെമുന്നിലുള്ള ഒരു ചെറിയ മുറിയിൽ സരസ്വതീസാന്നിദ്ധ്യം സങ്കല്പിച്ച് ആരാധിയ്ക്കുന്നുണ്ട്. തന്മൂലം ഈ മുറി ''സരസ്വതി അറ'' എന്നറിയപ്പെടുന്നു. നവരാത്രിക്കാലത്ത് പൂജവയ്പ്പ് നടത്തിയിരുന്നത് ഈ മുറിയിലാണ്. ഇപ്പോൾ അസൗകര്യം നിമിത്തം ക്ഷേത്രം കൂത്തമ്പലത്തിലേയ്ക്ക് മാറ്റി. ഗണപതിശ്രീകോവിലിനുമുന്നിൽ സ്ഥലം വളരെക്കുറവാണ് എന്നതിനാൽ ഭക്തർ തിക്കിത്തിരക്കുന്നത് പതിവാണ്. എന്നാൽ, 2017-ൽ നടന്ന ദേവപ്രശ്നത്തിൽ സരസ്വതി അറയ്ക്ക് ദിവ്യത്വമുണ്ടെന്ന് തെളിഞ്ഞതിനെത്തുടർന്ന് ഇത് പൊളിയ്ക്കരുതെന്ന് വിധി വന്നു. തന്മൂലം, സരസ്വതീസാന്നിദ്ധ്യം ഇവിടെ സ്ഥിരമായി. സരസ്വതീദേവിയുടെ ഒരു ഛായാചിത്രമാണ് നിലവിൽ ഈ അറയിലുള്ളത്. സരസ്വതി അറയിൽ വന്ദിയ്ക്കുന്നത് വിദ്യാഭിവൃദ്ധിയ്ക്കും ബുദ്ധിവർദ്ധനയ്ക്കും ഉത്തമാമാണെന്ന് വിശ്വസിയ്ക്കപ്പെടുന്നു. === [[അനന്തപദ്മനാഭൻ]] === നാലമ്പലത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത്, ശ്രീകോവിലിന്റെ തൊട്ടുപുറകിലായി ഭീമാകാരമായ ഒരു കരിങ്കൽശില്പം കാണാം. അനന്തശയനരൂപത്തിലുള്ള മഹാവിഷ്ണുവിന്റേതാണ് ഈ ശില്പം. [[തിരുവനന്തപുരം|തിരുവനന്തപുരത്തെ]] പ്രസിദ്ധമായ [[തിരുവനന്തപുരം ശ്രീപത്മനാഭസ്വാമി ക്ഷേത്രം|ശ്രീപത്മനാഭസ്വാമി ക്ഷേത്രത്തിലെ]] പ്രതിഷ്ഠയാണ് പരിവാരസമേതം ആവിഷ്കരിയ്ക്കപ്പെട്ടിരിയ്ക്കുന്നത്. അനന്തനുമേൽ ശയിയ്ക്കുന്ന മഹാവിഷ്ണുഭഗവാൻ, ഭഗവദ്പാദങ്ങൾ തഴുകുന്ന ലക്ഷ്മീദേവി, നാഭീകമലത്തിലെ ബ്രഹ്മാവ്, വലതുകൈയ്ക്ക് താഴെയുള്ള [[ശിവലിംഗം]], ഭഗവാനെ തൊഴുന്ന ഭക്തോത്തമന്മാരും മഹർഷിമാരും - ഇങ്ങനെ പലരും ഉൾപ്പെട്ടതാണ് ഈ ശില്പം. നിത്യവും ഈ ശില്പത്തിന് വിളക്കുവയ്പുണ്ട്. മുമ്പ് ഇവിടെ ഒരു ചിത്രമാണുണ്ടായിരുന്നത്. ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ പുലാക്കാട്ട് രാമൻ നായർ എന്ന ചുവർച്ചിത്രകാരൻ വരച്ചതായിരുന്നു ചിത്രം. '''ഗുരുവായൂർ ശ്രീവൈകുണ്ഠം''' എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന ഈ ചിത്രം, 1970-ൽ ക്ഷേത്രത്തിലുണ്ടായ തീപ്പിടുത്തത്തിൽ പൂർണ്ണമായും കത്തിനശിച്ചുപോയി. തുടർന്നുണ്ടായ പുനരുദ്ധാരണത്തെത്തുടർന്നാണ് ഇന്നത്തെ ശില്പം പണിതത്. [[കന്യാകുമാരി]]യിലെ [[വിവേകാനന്ദ സ്മാരകം]] നിർമ്മിച്ച് ശ്രദ്ധേയനായിരുന്ന സ്വാമിനാഥൻ കറുപ്പയ്യ ആചാരിയാണ് അനന്തശയനവിഗ്രഹം നിർമ്മിയ്ക്കുന്നതിന് നേതൃത്വം നൽകിയത്. ഇന്ന് ഇതിന് നിത്യവും വിളക്കുവയ്പുണ്ട്. ഗുരുവായൂരപ്പന് നൽകുന്ന അതേ പ്രാധാന്യമാണ് ഭക്തർ ഈ രൂപത്തിനും നൽകുന്നത്. === [[സുബ്രഹ്മണ്യൻ|സുബ്രഹ്മണ്യനും]] [[ഹനുമാൻ|ഹനുമാനും]] === നാലമ്പലത്തിനകത്ത് വടക്കുപടിഞ്ഞാറേമൂലയിലെ കരിങ്കൽത്തൂണിൽ സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമിയുടെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. ചതുർബാഹുവായ സുബ്രഹ്മണ്യനാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. വിഗ്രഹം ഭസ്മം വിതറിയ നിലയിലാണ് കാണപ്പെടുന്നതെങ്കിലും മുഖവും കൈകളും വ്യക്തമാണ്. വലതുചുമലിൽ ഭഗവാന്റെ ആയുധമായ [[വേൽ]] കാണാം. പൂജയില്ലെങ്കിലും ക്ഷേത്രനാലമ്പലത്തിനകത്തെത്തുന്ന ഭക്തർ ഈ സുബ്രഹ്മണ്യനെയും വന്ദിയ്ക്കാറുണ്ട്. വടക്കുഭാഗത്തെ വാതിലിൽ നിന്ന് അല്പം മാറി [[ഹനുമാൻ]] സ്വാമിയുടെ പ്രതിഷ്ഠയുമുണ്ട്. വീരഹനുമാന്റെ രൂപത്തിലാണ് ഈ വിഗ്രഹം. വലതുകയ്യിൽ [[മൃതസഞ്ജീവനി|മരുത്വാമലയും]] ഇടതുകയ്യിൽ ഗദയും ധരിച്ചുനിൽക്കുന്ന ഹനുമാന്റെ വിഗ്രഹം സിന്ദൂരം വിതറിയ രൂപത്തിലാണ് കാണപ്പെടുന്നത്. വിഗ്രഹത്തിൽ വെറ്റിലമാലയും രാമനാമം രചിച്ച കടലാസുകൾ കൊണ്ടുള്ള മാലയും ചാർത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഈ ഹനുമാനെ വന്ദിച്ച് അഭീഷ്ടസിദ്ധി നേടിയ അനുഭവങ്ങൾ നിരവധിയാണ്. ഇതുകൂടാതെ ദശാവതാരരൂപങ്ങളും ശ്രീകൃഷ്ണലീലകളും ശിവനും ദേവിമാരുമടക്കമുള്ള മൂർത്തികളുമെല്ലാം തൂണുകളിൽ നിറയുന്നു. === ശിവസാന്നിദ്ധ്യം === ക്ഷേത്രത്തിൽ ശിവന് പ്രതിഷ്ഠയില്ലെങ്കിലും ഭഗവാൻ അദൃശ്യസാന്നിദ്ധ്യമായി കുടികൊള്ളുന്നു എന്നാണ് സങ്കല്പം. ബൃഹസ്പതിയും വായുദേവനും കൊണ്ടുവന്ന വിഷ്ണുവിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കാൻ അനുവാദം നൽകിയ ശിവൻ പാർവ്വതീഗണപതിസുബ്രഹ്മണ്യസമേതനായി സ്വയംഭൂവായി മമ്മിയൂരിൽ അവതരിച്ചു എന്ന വിശ്വാസത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കി ഭഗവതിയെ തൊഴുത് വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിലെത്തുമ്പോൾ ഭക്തർ മമ്മിയൂർ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ദിശയിലേയ്ക്ക് (വടക്കുപടിഞ്ഞാറ്) നോക്കി ശിവനെ വന്ദിയ്ക്കുന്നു. ക്ഷേത്രക്കുളമായ രുദ്രതീർത്ഥവും ക്ഷേത്രത്തിലെ മണിക്കിണറും ശിവനുമായി ഐതിഹ്യപരമായിത്തന്നെ ബന്ധപ്പെട്ടുകിടക്കുന്നു. രുദ്രതീർത്ഥം പണ്ട് വലിയൊരു തടാകമായിരുന്നെന്നും ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്ന് ഏകദേശം മൂന്ന് കിലോമീറ്റർ വടക്കുമാറി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന താമരയൂർ വരെ അത് നീണ്ടുകിടന്നിരുന്നെന്നും വിശ്വസിയ്ക്കപ്പെടുന്നു. ഈ തടാകത്തിൽ നിറയെ താമരകൾ വിരിഞ്ഞിരുന്നെന്നും അവയിലെ ഒരു താമരയിലിരുന്നാണ് ശ്രീരുദ്രനായ ശിവൻ, പ്രചേതസ്സുകൾക്ക് രുദ്രഗീതം ഉപദേശിച്ചുകൊടുത്തതെന്നും ഐതിഹ്യകഥ പറയുന്നു. അങ്ങനെ രുദ്രൻ വസിച്ച തീർത്ഥം, രുദ്രതീർത്ഥം എന്നറിയപ്പെട്ടു. ഇന്നും ഈ കുളത്തിൽ ശിവസാന്നിധ്യമുള്ളതായി പറയപ്പെടുന്നു. ഇതിലെ സ്നാനം സർവ്വപാപഹരമാണെന്ന് വിശ്വസിച്ചുവരുന്നു. ശാന്തിക്കാരും ഭക്തരും ഈ കുളത്തിൽ കുളിച്ചാണ് ദർശനത്തിനെത്തുന്നത്. ഈ കുളത്തിലാണ് ഉത്സവാവസാനം ഭഗവാൻ ആറാടുന്നതും. ക്ഷേത്രനാലമ്പലത്തിനകത്ത് വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിലുള്ള മണിക്കിണറിന്, രുദ്രകൂപം എന്നും പേരുണ്ട്. ഇതിലെ ജലം ഉപയോഗിച്ചാണത്രേ പ്രതിഷ്ഠാസമയത്ത് ശിവഭഗവാൻ ഗുരുവായൂരപ്പന് കലശമാടിയത്! അതാണ് ''രുദ്രകൂപം'' എന്ന പേരിനുപിന്നിലെന്നും പറയപ്പെടുന്നു. ഗുരുവായൂർ പരിസരത്തെവിടെയും ഇത്രയും ശുദ്ധമായ ജലമില്ലെന്നും ഇത് കുടിച്ചുകഴിഞ്ഞാൽ എല്ലാ അസുഖങ്ങളും മാറുമെന്നും വിശ്വസിയ്ക്കപ്പെടുന്നു. സാളഗ്രാമം അടക്കമുള്ള നിരവധി വിശേഷവസ്തുക്കൾ ഈ കിണറ്റിലുണ്ടെന്ന് കാലാകാലമായി വിശ്വസിച്ചുവരുന്നു. 1985-ൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നടന്ന മോഷണത്തിൽ നഷ്ടപ്പെട്ടുപോയ ആഭരണങ്ങൾ 2014 ഏപ്രിൽ 25-ന് തിരിച്ചുകിട്ടിയത് ഈ കിണറ്റിൽ നിന്നാണ്. കൂടാതെ, ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്ത് ഒരു പറമ്പിൽ ഒരു [[കൂവളം|കൂവളവൃക്ഷം]] കാണാം. ഇതും ശൈവസാന്നിദ്ധ്യമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ ഓതിയ്ക്കൻ കുടുംബമായ മുന്നൂലത്ത് മനയുടെ മുന്നിൽ നിന്നിരുന്ന ഈ കൂവളവൃക്ഷം, 2007-ലാണ് ഇങ്ങോട്ട് പറിച്ചുനട്ടത്. ഇവിടെ നിത്യവും വിളക്കുവയ്പുണ്ട്. === നാഗദൈവങ്ങളും [[കൊടുംകാളി]]യും [[രക്ഷസ്സ്|രക്ഷസ്സും]] === ക്ഷേത്രത്തിന്റെ കിഴക്കേ നടയിൽ മുമ്പ് ദേവസ്വം വക സത്രം സ്ഥിതിചെയ്തിരുന്ന പറമ്പിൽ നാഗദൈവങ്ങളുടെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. നാഗരാജാവായി [[അനന്തൻ]] കുടികൊള്ളുന്ന ഈ കാവിൽ, കൂടെ നാഗയക്ഷിയും ചിത്രകൂടവുമുണ്ട്. നിരവധി വൃക്ഷങ്ങൾ തഴച്ചുവളരുന്ന കാവ് വൃത്തിയായി സൂക്ഷിച്ചുവരുന്നുണ്ട്. നൂറും പാലും, മഞ്ഞൾപ്പൊടി അഭിഷേകം, സർപ്പം പാട്ട് തുടങ്ങിയവയാണ് നാഗദൈവങ്ങൾക്കുള്ള പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. എല്ലാ മാസവും [[ആയില്യം]] നാളിൽ ആയില്യപൂജയും കന്നിമാസത്തിലെ ആയില്യം നാളിൽ [[സർപ്പബലി|സർപ്പബലിയും]] പതിവുണ്ട്. സർപ്പപ്രീതിയ്ക്ക് പ്രസിദ്ധമായ [[ചെർപ്പുളശ്ശേരി|ചെർപ്പുളശ്ശേരിയിലെ]] പാതിരിക്കുന്നത്ത് മനയിലെ നമ്പൂതിരിയാണ് സർപ്പബലി നടത്തുന്നത്. ഇതിനോടനുബന്ധിച്ച് ധാരാളം കലാപരിപാടികളുമുണ്ടാകും. നാഗപ്രതിഷ്ഠയ്ക്കടുത്തുതന്നെ [[രക്ഷസ്സ്]], [[കൊടുംകാളി]] സങ്കല്പങ്ങളുമുണ്ട്. ഇവർക്കും വിശേഷാൽ പൂജകളുണ്ടാകും. == ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ വിശേഷദിവസങ്ങൾ == === കൊടിയേറ്റുത്സവവും സഹസ്രകലശവും === {{main|ഗുരുവായൂർ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമി ക്ഷേത്രത്തിലെ ഉത്സവം}} കുംഭമാസത്തിലെ പൂയം നക്ഷത്രദിവസം കൊടിയേറി പത്താം നാളിൽ ആറാട്ടോടുകൂടി സമാപിയ്ക്കുന്ന കൊടിയേറ്റുത്സവമാണ് ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷം. പൂയം നക്ഷത്രം രാത്രി വരുന്ന ദിവസമാണ് കൊടിയേറ്റം. അങ്കുരാദി, ധ്വജാദി, പടഹാദി എന്നിങ്ങനെ മൂന്നുതരത്തിൽ ഉത്സവങ്ങൾ കേരളീയക്ഷേത്രങ്ങളിൽ പതിവാണ്. ഇവയിൽ ആദ്യത്തേത് മുളയിടലോടെയും രണ്ടാമത്തേത് കൊടിയേറ്റത്തോടെയും മൂന്നാമത്തേത് വാദ്യമേളങ്ങളോടെയും തുടങ്ങുന്നു. ഗുരുവായൂരിലേത് അങ്കുരാദി ഉത്സവമാണ്. ഉത്സവത്തിൽ കൊടിയേറ്റത്തിന് മുന്നോടിയായി മുളയിടലും ശുദ്ധിക്രിയകളും നടക്കുന്നതുകൊണ്ടാണ് ഗുരുവായൂരിലെ ഉത്സവം അങ്കുരാദിയായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. എങ്കിലും ഉത്സവത്തിന്റെ ഔദ്യോഗികമായ ആരംഭം കൊടിയേറ്റത്തോടെയാണ്. ഉത്സവത്തോടനുബന്ധിച്ച് ക്ഷേത്രത്തിൽ വിശേഷാൽ പൂജകളും താന്ത്രികച്ചടങ്ങുകളും കലാപരിപാടികളും പ്രഭാഷണങ്ങളുമെല്ലാമുണ്ടാകും. സാധാരണ ദിവസങ്ങളിൽ തന്നെ ഉത്സവപ്രതീതിയുണ്ടാകുന്ന ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിൽ, വൻ ഭക്തജനത്തിരക്കാണ് ഈ ദിവസങ്ങളിലുണ്ടാകാറുള്ളത്. ==== സഹസ്രകലശം ==== കൊടിയേറ്റത്തിന് ഒരാഴ്ച മുമ്പാണ് ഉത്സവത്തിന് ആരംഭം കുറിച്ചുകൊണ്ടുള്ള കലശച്ചടങ്ങുകൾ തുടങ്ങുന്നത്. ആദ്യദിവസം ദീപാരാധനയ്ക്കുശേഷം ക്ഷേത്രനാലമ്പലത്തിനകത്തുള്ള വടക്കേ വാതിൽമാടത്തിൽ വച്ച് ആചാര്യവരണം നടത്തുന്നു. ക്ഷേത്രം ഊരാളനായ മല്ലിശ്ശേരി നമ്പൂതിരി, തന്ത്രി പുഴക്കര ചേന്നാസ് നമ്പൂതിരിപ്പാടിന് ഉത്സവത്തിനുള്ള കൊടിക്കൂറയും പവിത്രവും കൈമാറുന്ന ചടങ്ങാണ് ആചാര്യവരണം.<ref name="vns1">ശ്രീ ഗുരുവായൂരപ്പൻ, കുഞ്ഞുകുട്ടൻ ഇളയത് – എച്ച് ആന്റ് സി സ്റ്റോഴ്സ്</ref> ശുദ്ധമായ പട്ടിൽ നിർമ്മിച്ചുകൊണ്ടുവരുന്ന, ഏഴുനിറങ്ങൾ തുന്നിച്ചേർത്ത കൊടിക്കൂറയുടെ നീളം പത്തേമുക്കാൽ അടിയും വീതി പതിനഞ്ച് ഇഞ്ചുമാണ്; ഇത് കെട്ടാനുള്ള കയറിന്റെ നീളം 165 അടിയും. [[എറണാകുളം ജില്ല|എറണാകുളം ജില്ലയിലെ]] [[വൈപ്പിൻ|വൈപ്പിൻ കരയിൽ]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന [[വെളിയത്താംപറമ്പ് മഹാവിഷ്ണുക്ഷേത്രം|വെളിയത്താംപറമ്പ് മഹാവിഷ്ണുക്ഷേത്രത്തിൽ]] നിന്നാണ് ഇത് കൊണ്ടുവരുന്നത്. ഇതിന്റെ ഒരുഭാഗത്ത് ഭഗവദ്വാഹനായ ഗരുഡന്റെയും മറുവശത്ത് ആയുധമായ സുദർശനചക്രത്തിന്റെയും രൂപങ്ങൾ തുന്നിച്ചേർത്തിട്ടുണ്ടാകും. തുടർന്ന് നാലമ്പലത്തിനകത്ത് വടക്കുകിഴക്കുഭാഗത്തുള്ള മുളയറ എന്നറിയപ്പെടുന്ന മുറിയിൽ വച്ച് മുളയിടൽ ചടങ്ങ് നടത്തുന്നു. മുളയിടൽ ചടങ്ങ് നടത്തുന്ന മുറിയായതുകൊണ്ടാണ് ഈ സ്ഥലത്തിന് മുളയറ എന്ന പേരുവന്നതുതന്നെ. മുറി ശുദ്ധിയാക്കി അലങ്കരിച്ചശേഷം അവിടെ പത്മമിട്ട് നവരനെല്ല്, യവം, തിന, വൻപയർ, ഉഴുന്ന്, എള്ള്, തുവര, കടുക്, ചാമ, മുതിര, ചെറുപയർ, അമര എന്നിവയുടെ വിത്തുകൾ നനച്ച് 16 പാലികകളിളാക്കി പൂജിച്ചശേഷം സോമനെ ആവാഹിച്ച് മുളയറയിൽ വയ്ക്കുന്നതാണ് മുളയിടൽ. തുടർന്നുള്ള എല്ലാദിവസവും മുളപൂജയുണ്ടാകും. ആറാട്ടുസമയമാകുമ്പോഴേയ്ക്കും മേല്പറഞ്ഞ ധാന്യങ്ങളുടെ വിത്തുകൾ മുളച്ചുകഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ടാകും.<ref name="vns1">ശ്രീ ഗുരുവായൂരപ്പൻ, കുഞ്ഞുകുട്ടൻ ഇളയത് – എച്ച് ആന്റ് സി സ്റ്റോഴ്സ്</ref> കലശത്തിന്റെ രണ്ടാം ദിവസം ദീപാരാധനയ്ക്കുശേഷം പ്രാസാദശുദ്ധി നടത്തുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിലും പരിസരത്തും അറിഞ്ഞോ അറിയാതെയോ എല്ലാ അശുദ്ധികളും നീക്കം ചെയ്യുന്ന സങ്കല്പത്തിലുള്ള ചടങ്ങാണിത്.<ref name=" vns21">ശ്രീ ഗുരുവായൂരപ്പൻ, കുഞ്ഞുകുട്ടൻ ഇളയത് – എച്ച് ആന്റ് സി സ്റ്റോഴ്സ്</ref> ഇതുകൂടാതെ അസ്ത്രകലശപൂജ, വാസ്തുഹോമം, വാസ്തുകലശപൂജ, രക്ഷോഘ്നഹോമം, വാസ്തുബലി, വാസ്തുകലശാഭിഷേകം എന്നിവയും നടത്തപ്പെടുന്നു. മൂന്നാം ദിവസം ബിംബശുദ്ധിയും ചതുഃശുദ്ധിയും ധാരയും പഞ്ചഗവ്യ - പഞ്ചക കലശാഭിഷേകങ്ങളും മഹാകുംഭകലശാധിവാസവും നാലാം ദിവസം മഹാകുംഭകലശാഭിഷേകവും പ്രായശ്ചിത്തഹോമവും അതിനോട് അനുബന്ധിച്ചുള്ള കലശാഭിഷേകവും അഞ്ചാം ദിവസം ശാന്തിഹോമവും അത്ഭുതശാന്തിഹോമവും അവയോടനുബന്ധിച്ചുള്ള കലശാഭിഷേകങ്ങളും ആറാം ദിവസം ന്യായശാന്തി - ചോരശാന്തി ഹോമങ്ങളും അവയോടനുബന്ധിച്ചുള്ള കലശാഭിഷേകങ്ങളും നടത്തുന്നു. ശ്രീകോവിലിനുമുന്നിലെ നമസ്കാരമണ്ഡപത്തിൽ വച്ച് തന്ത്രിയുടെ നേതൃത്വത്തിലാണ് മേല്പറഞ്ഞ ഹോമങ്ങളും പൂജകളുമെല്ലാം നടക്കുന്നത്. ഓതിയ്ക്കന്മാർ സഹകാർമ്മികരാകും. ഏഴാം ദിവസം നടത്തുന്ന തത്ത്വകലശാഭിഷേകവും എട്ടാം ദിവസം നടത്തുന്ന ബ്രഹ്മകലശത്തോടുകൂടിയ സഹസ്രകലശാഭിഷേകവും അതിവിശേഷമാണ്. ക്ഷേത്രചൈതന്യവർദ്ധനവിന് നടത്തപ്പെടുന്ന അതിബൃഹത്തായ താന്ത്രികക്രിയകളാണ് രണ്ടും. സാധാരണ മഹാക്ഷേത്രങ്ങളിൽ പോലും പന്ത്രണ്ടുവർഷം കൂടുമ്പോഴോ നടത്തപ്പെടുന്ന സഹസ്രകലശം 1971 മുതൽ എല്ലാ വർഷവും ഗുരുവായൂർ ഉത്സവത്തോടനുബന്ധിച്ച് നടത്തപ്പെടുന്നുണ്ടെന്നത് ശ്രദ്ധേയമാണ്. മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ 25 തത്ത്വങ്ങളെ പ്രതിനിധീകരിയ്ക്കുന്ന 25 കലശങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് നടത്തുന്ന അഭിഷേകച്ചടങ്ങാണ് '''തത്ത്വകലശം''' എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. തത്ത്വകലശാഭിഷേകത്തിന് തൊട്ടുമുമ്പ് തത്ത്വഹോമം നടത്തുന്നു. ഇതും ഈ സങ്കല്പത്തിൽ നടത്തുന്നതാണ്. അതിനുശേഷം മരപ്പാണി കൊട്ടി എഴുന്നള്ളിച്ചുകൊണ്ടുവരുന്ന കലശങ്ങൾ തന്ത്രി ഓരോന്നായി അഭിഷേകം ചെയ്യുന്നു. ഇതിനുശേഷം സഹസ്രകലശപൂജ. തലേദിവസം കൂത്തമ്പലത്തിൽ പത്മമിട്ട് നിരത്തിവച്ച 975 വെള്ളിക്കുടങ്ങളും 26 സ്വർണ്ണക്കുടങ്ങളും വാദ്യമേളങ്ങളോടെ എഴുന്നള്ളിച്ചുകൊണ്ടുവന്നശേഷമാണ് പൂജ നടത്തുന്നത്. 1001 കുടങ്ങളും പ്രത്യേകമായ രീതിയിൽ നിരത്തിവച്ചശേഷം ഇവയിൽ ഓരോന്നിലും സ്വർണ്ണക്കുടം നടുക്കുവരുന്ന രീതിയിലാണ് പൂജ. തുടർന്ന് രുദ്രതീർത്ഥത്തിലെയും രുദ്രകൂപത്തിലെയും വിശുദ്ധജലം കൊണ്ട് ഇവ നിറച്ചുവയ്ക്കും. പിറ്റേന്ന് രാവിലെ സഹസ്രകലശച്ചടങ്ങുകൾ തുടങ്ങുന്നു. ഇതിനോടനുബന്ധിച്ച് നിറച്ചുവച്ച ഓരോ കലശവും ക്രമത്തിൽ തന്ത്രി അഭിഷേകം ചെയ്യുന്നു. വിശദമായ താന്ത്രികക്രിയകളാണ് ഇതിനോടനുബന്ധിച്ച് നടത്തപ്പെടുന്നത്. ഏറ്റവും അവസാനം അതിവിശേഷമായ ബ്രഹ്മകലശം അഭിഷേകം ചെയ്യുന്നു. ഇതിനുശേഷം ഉച്ചപ്പൂജയും കഴിഞ്ഞ് നടയടയ്ക്കുന്നു. അപ്പോഴേയ്ക്കും രണ്ടുമണി കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ടാകും. ഇതോടെ കലശച്ചടങ്ങുകൾ പരിസമാപ്തിയിലെത്തുന്നു. ==== ഉത്സവച്ചടങ്ങുകൾ ==== കൊടിയേറ്റദിവസമായ പൂയം നാളിൽ രാവിലെ ആനയില്ലാതെ ശീവേലി നടത്തുന്നു. ഗുരുവായൂരപ്പന് സ്വന്തമായി ആനയില്ലാതിരുന്ന കാലത്തിന്റെ ഓർമ്മ പുതുക്കുന്ന ചടങ്ങാണ് ആനയില്ലാശീവേലി. അന്ന് ഉച്ചതിരിഞ്ഞ് മൂന്നുമണിയ്ക്കാണ് പ്രസിദ്ധമായ '''ആനയോട്ടം'''. ഗുരുവായൂരപ്പന് സ്ഥിരമായി ആനകളെ അയച്ചിരുന്ന [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ|കൊടുങ്ങല്ലൂരിലെ]] [[തൃക്കണാമതിലകം ശിവക്ഷേത്രം]] ഒരു വർഷത്തിലെ ഉത്സവത്തിന് അയയ്ക്കില്ലെന്ന് പറയുകയും അന്നേദിവസം ഉച്ചതിരിഞ്ഞ് ആനകൾ കൂട്ടമായി ഗുരുവായൂരിലേയ്ക്ക് ഓടിയെത്തുകയും ചെയ്തതിന്റെ സ്മരണയ്ക്കാണ് ആനയോട്ടം നടത്തുന്നത്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ കിഴക്കേ നടയിലുള്ള മഞ്ജുളാലിൽ നിന്ന് ക്ഷേത്രഗോപുരം വരെയാണ് ആനയോട്ടം നടത്തുന്നത്. ഇതിനായി ചില ആനകളെ പ്രത്യേകമായി തിരഞ്ഞെടുത്തുവച്ചിട്ടുണ്ടാകും. ക്ഷേത്രത്തിലെ നാഴികമണി മൂന്നടിച്ചുകഴിഞ്ഞാൽ ആനയോട്ടം തുടങ്ങും. ആനകളോടൊപ്പം പാപ്പാന്മാരും ഓടും. ഏറ്റവും ആദ്യം ഓടിയെത്തി കൊടിമരത്തിൽ തൊടുന്ന ആനയെയാണ് വിജയിയായി പ്രഖ്യാപിയ്ക്കുക. ഈ ആന പിന്നീട് ഉത്സവം കഴിയും വരെ ക്ഷേത്രത്തിൽ തന്നെ കഴിയും. ഉത്സവത്തിന് തിടമ്പേറ്റാനുള്ള അർഹതയും ഈ ആനയ്ക്കാണ്. സന്ധ്യയ്ക്ക് ദീപാരാധനയ്ക്കുശേഷം രണ്ടാമത്തെ ആചാര്യവരണം നടക്കും. ക്ഷേത്രത്തിൽ വയ്ക്കാനുള്ള ദിക്കുകൊടികളാണ് ഈയവസരത്തിൽ വാങ്ങുന്നത്. ഇതിനുശേഷം സപ്തവർണ്ണക്കൊടി ഭക്തിപുരസ്സരം എഴുന്നള്ളിച്ചുകൊണ്ടുവന്ന് പൂജിയ്ക്കുകയും വിശദമായ താന്ത്രികക്രിയകൾക്കൊടുവിൽ വാദ്യമേളങ്ങളുടെയും ഭക്തകണ്ഠങ്ങളിൽ നിന്നുയരുന്ന നാരായണനാമജപത്തിന്റെയും അകമ്പടിയോടെ കൊടിക്കയറിൽ കെട്ടി കൊടിമരത്തിൽ കൊടിയേറ്റുകയും ചെയ്യുന്നു. കൊടിയേറ്റം കഴിഞ്ഞുനടക്കുന്ന വിളക്കിന് '''കൊടിപ്പുറത്ത് വിളക്ക്''' എന്നാണ് പേര്. തുടർന്നുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ രാവിലെ ശ്രീഭൂതബലി, മൂന്നുനേരം കാഴ്ചശീവേലികൾ, സ്വർണ്ണത്തിൽ തീർത്ത പഴുക്കാമണ്ഡപത്തിലുള്ള ദീപാരാധന, തുടങ്ങിയ വിശേഷങ്ങളുണ്ടാകും. ഈ ദിവസങ്ങളിലെ എഴുന്നള്ളത്തുകൾക്ക് കൊടി, തഴ, സൂര്യമറ, മുത്തുക്കുട, പട്ടുക്കുട, കുത്തുവിളക്കുകൾ, വെൺചാമരം, ആലവട്ടം തുടങ്ങിയ വിശേഷാൽ അലങ്കാരങ്ങളുമുണ്ടാകും. അങ്ങനെ ഗുരുവായൂരും കേരളം മുഴുവനും ആഘോഷലഹരിയിലമരും. രണ്ടാം ദിവസം രാവിലെ ശ്രീഭൂതബലിയ്ക്കുശേഷം ക്ഷേത്രത്തിൽ പത്തുദിക്കുകളിലായി ദിക്കുകൊടികൾ സ്ഥാപിയ്ക്കും. ഉത്സവം നടത്തിപ്പിന്റെ ജോലി ഭഗവാൻ പാർഷദന്മാരെ ഏല്പിയ്ക്കുന്നു എന്ന സങ്കല്പത്തിലാണ് ദിക്കുകൊടികൾ സ്ഥാപിയ്ക്കുന്നത്. ഭഗവാന്റെ പാർഷദന്മാരായ കുമുദൻ (കിഴക്ക്), കുമുദാക്ഷൻ (തെക്കുകിഴക്ക്), പുണ്ഡരീകൻ (തെക്ക്), വാമനൻ (തെക്കുപടിഞ്ഞാറ്), ശംഖുകർണ്ണൻ (പടിഞ്ഞാറ്), സർവ്വനേത്രൻ (വടക്കുപടിഞ്ഞാറ്), സുമുഖൻ (വടക്ക്), സുപ്രതിഷ്ഠൻ (വടക്കുകിഴക്ക്) എന്നിവരെ അതത് ദിക്കുകളിൽ കുടിയിരുത്തന്നതുകൂടാതെ അയ്യപ്പക്ഷേത്രത്തിനുമുന്നിൽ അയ്യപ്പനെയും തെക്കുഭാഗത്ത് ഭദ്രകാളിയെയും പ്രതിനിധീകരിച്ചും കൊടികൾ നാട്ടുന്നുണ്ട്. പ്രധാന കൊടിയിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി സാധാരണ തുണിയിൽ നിർമ്മിച്ചവയാണ് ദിക്കുകൊടികൾ. ഇവയ്ക്ക് 65 ഇഞ്ച് നീളവും 13 ഇഞ്ച് വീതിയുമാണുള്ളത്. കറുപ്പ്, വെളുപ്പ്, ചുവപ്പ് എന്നീ നിറങ്ങളാണ് ഇവയിൽ ഉപയോഗിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. ദിക്കുകൊടികളുടെ സ്ഥാപനവും കഴിഞ്ഞാൽ ഗുരുവായൂരിൽ ഉത്സവം പൂർണ്ണതോതിലാകും. [[പഞ്ചാരിമേളം|പഞ്ചാരി]]- [[പാണ്ടിമേളം|പാണ്ടി]] മേളങ്ങളും [[തായമ്പക]]യും നാദസ്വരവും വിശേഷാൽ കാഴ്ചശീവേലികളും മതിലകത്ത് തെക്കുകിഴക്കേമൂലയിലുള്ള കൂത്തമ്പലത്തിൽ നടക്കുന്ന [[ചാക്യാർകൂത്ത്|ചാക്യാർകൂത്തും]] പ്രദക്ഷിണവഴിയിലെ [[പാഠകം|പാഠകവും]] ക്ഷേത്രത്തിന് പുറത്തുള്ള മേല്പുത്തൂർ ഓഡിറ്റോറിയത്തിലെ സംഗീത-നൃത്ത പരിപാടികളും ഈ ദിവസങ്ങളെ മുഖരിതമാക്കും. പ്രഗദ്ഭരായ നിരവധി കലാകാരന്മാരും കലാകാരിമാരും ഈയവസരത്തിൽ ഗുരുവായൂരിലെത്തി പരിപാടികൾ നടത്താറുണ്ട്. ഇവകൂടാതെ, ക്ഷേത്രത്തിൽ ദർശനത്തിനെത്തുന്ന ഭക്തർക്ക് ഉത്സവക്കഞ്ഞിയും പുഴുക്കും വിതരണം ചെയ്യുന്നതും പതിവാണ്. ക്ഷേത്രം ഊട്ടുപുരയിലും പുറത്തുള്ള അന്നലക്ഷ്മി ഹാളിലും ഇതിനായി വൻ ഭക്തജനത്തിരക്ക് അനുഭവപ്പെടാറുണ്ട്. ==== ഉത്സവബലി ==== ഉത്സവത്തിന്റെ എട്ടാം ദിവസമാണ് ഉത്സവത്തിനിടയിലെ പ്രധാന ചടങ്ങുകളിലൊന്നായ ഉത്സവബലി ദർശനം. നിത്യേന ക്ഷേത്രത്തിൽ നടക്കുന്ന ശീവേലിയുടെയും ഉത്സവക്കാലത്ത് മറ്റുദിവസങ്ങളിലുള്ള ശ്രീഭൂതബലിയുടെയും വിശദമായ രൂപമാണ് ഉത്സവബലി. ഈയവസരത്തിൽ സാധാരണയായി ബലിതൂകാത്ത സ്ഥലങ്ങളിലും ബലിതൂകാറുണ്ട്. രാവിലെ പന്തീരടിപൂജ കഴിഞ്ഞാണ് ബലിതൂകൽ നടക്കാറുള്ളത്. ഇതിനോടനുബന്ധിച്ച് തന്ത്രി, ശാന്തിക്കാർ, വാദ്യക്കാർ, കഴകക്കാർ തുടങ്ങിയവർക്ക് ദക്ഷിണ നൽകുന്നത് പതിവാണ്. ഇതിനുശേഷം ബലി തൂകുന്നതിലുള്ള ചോറ്‌ (ഹവിസ്സ്‌) തൂശനിലയിൽ നിരത്തിവയ്ക്കും. തുടർന്ന് ഇത്‌ മൂന്നായി പകുത്ത്‌, ഓരോന്നിലും ഉണക്കലരി, എള്ള്‌, മഞ്ഞൾ എന്നിവയുടെ പൊടിവിതറും. മൂന്നുനിറത്തിലുള്ള ഹവിസ്സ് സത്വരജസ്തമോഗുണങ്ങളുടെ സൂചകങ്ങളാണ്‌. പിന്നീട്‌ ഹവിസ്സ്‌ പൂജ നടത്തുന്നു, അതിന് മരം എന്ന വാദ്യവും ശംഖ്‌, ചേങ്ങില എന്നിവയും ചേർത്തുള്ള മരപ്പാണികൊട്ടി ബലി ദേവതകളെ ഉണർത്തും. ഇവയ്ക്കെല്ലാം ശേഷമാണ് ബലിതൂകുന്നത്. മൂന്ന് ഘട്ടങ്ങളായിട്ടാണ് ബലിതൂകൽ. ആദ്യഘട്ടത്തിൽ ശ്രീകോവിലിലെ ദ്വാരപാലകർ, ദേവവാഹനം (ഇവിടെ ഗരുഡൻ), അഷ്ടദിക്പാലകർ, ബ്രഹ്മാവ്, സപ്തമാതൃക്കൾ, ഗണപതി, വീരഭദ്രൻ, ശാസ്താവ്, സുബ്രഹ്മണ്യൻ, ദുർഗ്ഗാദേവി, അനന്തൻ, നിർമ്മാല്യധാരി (ഇവിടെ വിഷ്വക്സേനൻ) എന്നിവർക്ക് ഓരോരുത്തർക്കായി ബലിതൂകുന്നു. രണ്ടാമത്തെ ഘട്ടത്തിൽ സപ്തമാതൃക്കൾക്കും ഗണപതിയ്ക്കും വീരഭദ്രന്നും വിശേഷാൽ ബലിതൂകുന്നു. ഈ സമയത്താണ് ഭക്തർക്ക് നാലമ്പലത്തിനകത്ത് പ്രവേശനമനുവദിയ്ക്കുന്നത്. അപ്പോഴത്തെ ദർശനം അതിവിശേഷമാണ്. വളരെ സമയമെടുത്താണ് സപ്തമാതൃക്കളുടെ ബലി നടത്തുന്നത്. ഇതിനുശേഷം നാലമ്പലത്തിന് പുറത്തേയ്ക്ക് എഴുന്നള്ളിച്ച് അവിടെ ബലിതൂകാൻ തുടങ്ങുന്നു. ഈ സമയം ഭഗവാനെ പഴുക്കാമണ്ഡപത്തിൽ എഴുന്നള്ളിച്ചുകൊണ്ടുവന്നിരുത്തുന്നു. ഇതിനുശേഷം പുറത്തുള്ള ഓരോ ബലിക്കല്ലിലും ബലിതൂകാൻ തുടങ്ങുന്നു. എഴുന്നള്ളിപ്പ് വടക്കുഭാഗത്തെത്തുമ്പോൾ അവിടെ ഒരു ബലിക്കല്ലായി വാഴുന്ന ക്ഷേത്രപാലന് പാത്രത്തോടുകൂടി ബലിതൂകുന്ന ചടങ്ങുമുണ്ടാകും. ഇതിനെല്ലാം ശേഷം ക്ഷേത്രത്തിൽ കൊടിമരത്തിന് മുന്നിലുള്ള വലിയ ബലിക്കല്ലിലും ബലിതൂകുന്നതോടെ ഉത്സവബലി സമാപിയ്ക്കുന്നു. അപ്പോഴേയ്ക്കും സമയം രണ്ടുമണി കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ടാകും. ഉത്സവബലി നാളിൽ ഗുരുവായൂരിൽ ഒരു ജീവി പോലും പട്ടിണി കിടക്കരുതെന്നാണ് വിശ്വാസം. അതിനാൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്ന പക്ഷിമൃഗാദികൾക്കുപോലും ഭക്ഷണം കൊടുക്കുന്ന പതിവുണ്ട്. ==== പള്ളിവേട്ട ==== ഒമ്പതാം ദിവസം രാത്രിയിലാണ് ഭഗവാന്റെ മറ്റൊരു വിശേഷമായ പള്ളിവേട്ട. തന്റെ അതിർത്തിയിലുള്ള സകല തിന്മകളെയും ഭഗവാൻ കീഴടക്കുന്നു എന്ന സങ്കല്പത്തിൽ നടത്തുന്ന ചടങ്ങാണ് പള്ളിവേട്ട. പള്ളിവേട്ടയ്ക്ക് മുന്നോടിയായി ഭഗവാൻ നഗരപ്രദക്ഷിണം നടത്തുന്നുണ്ട്. ഭഗവാൻ ഉത്സവത്തിനിടയ്ക്ക് ആദ്യമായി മതിൽക്കെട്ടിന് പുറത്തേയ്ക്ക് എഴുന്നള്ളുന്നത് നഗരപ്രദക്ഷിണത്തിനാണ്. ഉത്സവക്കാലത്ത് എല്ലാ കേരളീയ ക്ഷേത്രങ്ങളിലും നടന്നുവരുന്ന ചടങ്ങാണ് പള്ളിവേട്ടയെങ്കിലും ഗുരുവായൂരിലെ പള്ളിവേട്ടയ്ക്ക് സവിശേഷതയുണ്ട്. മറ്റുള്ള ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ പുറത്തുള്ള പറമ്പിലോ അതുപോലുള്ള ഏതെങ്കിലും സ്ഥലത്തോ പോയി അവിടെ അലങ്കരിച്ചുവച്ചിരിയ്ക്കുന്ന ഏതെങ്കിലും വന്യമൃഗത്തിന്റെ (പ്രധാനമായും [[പന്നി]]യുടെ) രൂപത്തിൽ അമ്പെയ്യുന്നതാണ് ചടങ്ങെങ്കിൽ ഗുരുവായൂരിൽ ഭക്തർ തന്നെ വന്യമൃഗങ്ങളുടെ വേഷം കെട്ടിവരുന്നതാണ് ചടങ്ങ്. സന്ധ്യയ്ക്ക് പഴുക്കാമണ്ഡപത്തിലെ ദീപാരാധന കഴിഞ്ഞാണ് ഗ്രാമപ്രദക്ഷിണം തുടങ്ങുന്നത്. ദീപാരാധന കഴിഞ്ഞാൽ ഉത്സവത്തിടമ്പ് സ്വർണ്ണക്കോലത്തോട് കെട്ടിവച്ചശേഷം ആനപ്പുറത്ത് കയറ്റുന്നു. പുറത്തേയ്ക്കെഴുന്നള്ളുന്ന ഭഗവാനെ ഭക്തർ നിറപറയും നിലവിളക്കും കാണിച്ച് സ്വീകരിയ്ക്കുന്നു. തുടർന്ന് ആനപ്പുറത്ത് സ്വർണ്ണക്കോലമേന്തി നഗരപ്രദക്ഷിണം തുടങ്ങുന്നു. വാളും പരിചയുമണിഞ്ഞ കൃഷ്ണനാട്ടം കലാകാരന്മാർ വിശേഷാൽ ചുവടുകളോടെ എഴുന്നള്ളത്തിന് അകമ്പടി സേവിയ്ക്കും. ഈ സമയത്ത് പാണ്ടിമേളമാണ് കൊട്ടുന്നത്. ഒപ്പം നാദസ്വരവും ഭക്തരുടെ ഭജനകളും കൂടിയാകുമ്പോൾ നഗരപ്രദക്ഷിണം പൂർണ്ണമാകും. ഗുരുവായൂർ പരിസരം മുഴുവൻ ചുറ്റി, അടുത്തുള്ള ക്ഷേത്രങ്ങളിലെയും വീടുകളിലെയും വരവേല്പുകളെല്ലാം കഴിഞ്ഞ് തിരിച്ച് ക്ഷേത്രത്തിലെത്തുമ്പോഴേയ്ക്കും രാത്രി ഒമ്പതുമണി കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ടാകും. ക്ഷേത്രമതിലകത്തുകൂടിയുള്ള പ്രദക്ഷിണം കഴിഞ്ഞ് നഗരപ്രദക്ഷിണം പൂർത്തിയാക്കുന്നതോടുകൂടി പള്ളിവേട്ടയ്ക്കുള്ള ഒരുക്കങ്ങൾ തുടങ്ങും. ക്ഷേത്രത്തിലെ കഴകക്കാരനായ പുതിയേടത്ത് [[പിഷാരടി]] ''പന്നിമാനുഷങ്ങളുണ്ടോ?......'' എന്ന് മൂന്നുപ്രാവശ്യം ഉറക്കെ ചോദിയ്ക്കും. ഉണ്ടെന്ന് അറിയിപ്പ് കിട്ടിക്കഴിഞ്ഞാലുടനെ മൃഗവേഷധാരികളായ ഭക്തരെല്ലാവരും കൂടി ആർപ്പുവിളിച്ചുകൊണ്ട് ക്ഷേത്രത്തിനകത്തേയ്ക്ക് പ്രവേശിയ്ക്കും. തുടർന്ന് ആനപ്പുറത്ത് ഭഗവാൻ എഴുന്നള്ളി അവരെ പിൻതുടരും. ഒമ്പത് പ്രദക്ഷിണമാണ് പള്ളിവേട്ടയ്ക്ക് ഉണ്ടാകാറുള്ളത്. വാദ്യമേളങ്ങളൊന്നുമില്ലാതെയാണ് പള്ളിവേട്ടയ്ക്ക് പുറത്ത്. അവസാന പ്രദക്ഷിണത്തിൽ ഭഗവദ്പ്രതിനിധിയായ കീഴ്ശാന്തി 'പന്നി'യെ അമ്പെയ്ത് വീഴ്ത്തുന്നു. 'ചത്ത' 'പന്നി'യെ കമ്പിൽ കെട്ടി കൊണ്ടുപോകുന്നതോടെ പള്ളിവേട്ട സമാപിയ്ക്കുന്നു. ഇതിനുശേഷം വാദ്യമേളങ്ങളോടുകൂടി എഴുന്നള്ളുന്ന ഭഗവാനെ നമസ്കാരമണ്ഡപത്തിൽ പ്രത്യേകം തയ്യാറാക്കിയ ശയ്യയിലേയ്ക്ക് എഴുന്നള്ളിച്ചുകൊണ്ടുവന്ന് കിടത്തുന്നു. ഗ്രാമപ്രദക്ഷിണവും പള്ളിവേട്ടയും കഴിഞ്ഞ് അവശനായ ഭഗവാൻ മണ്ഡപത്തിൽ കിടന്നുറങ്ങുന്നു എന്നാണ് സങ്കല്പം. ഈ സമയം ക്ഷേത്രപരിസരത്തുള്ള എല്ലാ ബഹളങ്ങളും താത്കാലികമായി അവസാനിയ്ക്കുന്നു. ഭഗവാന്റെ ഉറക്കത്തിന് ഒരുതരത്തിലും ഭംഗമുണ്ടാകരുതെന്നാണ് ഭക്തവിശ്വാസം. ക്ഷേത്രത്തിൽ നിത്യേന അടിയ്ക്കുന്ന നാഴികമണി പോലും ഈ സമയം കെട്ടിവയ്ക്കും. അബദ്ധത്തിൽ പോലും അത് ശബ്ദിയ്ക്കാൻ പാടില്ലത്രേ! ഈ സമയം തന്നെ ക്ഷേത്രം ശാന്തിക്കാർ, പിറ്റേന്ന് ഭഗവാന് കണികാണുന്നതിനുള്ള വസ്തുക്കൾ ഒരുക്കുന്ന തിരക്കിലായിരിയ്ക്കും. ഇക്കൂട്ടത്തിൽ, ക്ഷേത്രത്തിൽ നടയ്ക്കിരുത്തിയ ഒരു [[പശു]]വുമുണ്ടാകും. ==== ആറാട്ട് ==== പിറ്റേന്ന് രാവിലെ ആറുമണിയ്ക്കാണ് ഭഗവാന്റെ പള്ളിയുണർത്തൽ. നടയ്ക്കിരുത്തിയ പശുവിന്റെ കരച്ചിൽ കേട്ടുകൊണ് ഭഗവാൻ പള്ളിയുണരുന്നത്. തുടർന്ന് കണിക്കോപ്പുകൾ കൂടി കണികണ്ട ശേഷം ക്ഷേത്രച്ചടങ്ങുകൾ തുടങ്ങുന്നു. അന്ന് രാത്രിയാണ് ഉത്സവസമാപനമായ ആറാട്ട് നടക്കുന്നത്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്തുള്ള രുദ്രതീർത്ഥക്കുളത്തിൽ തന്നെയാണ് ആറാട്ട്. ഉഷഃപൂജയും എതിരേറ്റുപൂജയുമൊഴികെയുള്ള എല്ലാ ചടങ്ങുകളും അന്നേദിവസമുണ്ടാകാറുണ്ട്. ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ പഞ്ചലോഹവിഗ്രഹമാണ് അന്ന് എഴുന്നള്ളിയ്ക്കുന്നത്. ആറാട്ടുദിവസം മാത്രമാണ് പഞ്ചലോഹവിഗ്രഹം പുറത്തേയ്ക്ക് എഴുന്നള്ളിയ്ക്കുന്നത്. ഉച്ചവരെ സാധാരണ പോലുള്ള ചടങ്ങുകൾ നടക്കുന്നു. വൈകീട്ട് ദീപാരാധന കഴിഞ്ഞ് ഭഗവാൻ നഗരപ്രദക്ഷിണത്തിന് ഇറങ്ങുന്നു. തലേന്നത്തെ പ്രദക്ഷിണത്തിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി ഇത്തവണ ധാരാളം നിശ്ചലദൃശ്യങ്ങളും ഇവയോടൊപ്പം അകമ്പടി സേവിയ്ക്കാറുണ്ട്. പുരാണങ്ങളിലെ വിവിധ സംഭവങ്ങൾ ഇവിടെ നിശ്ചലദൃശ്യങ്ങളായി പുനർജനിയ്ക്കുന്നു. [[പഞ്ചവാദ്യം|പഞ്ചവാദ്യത്തിന്റെ]] അകമ്പടിയോടെയാണ് ആറാട്ടുനാളിലെ നഗരപ്രദക്ഷിണം നടത്തുന്നത്. ഉത്സവക്കാലത്ത് പഞ്ചവാദ്യം ഉപയോഗിയ്ക്കുന്ന ഏക അവസരം ഇതാണ്. ക്ഷേത്രങ്ങളും വീടുകളും മുഴുവൻ കയറിയിറങ്ങി സ്വീകരണം മുഴുവൻ ഏറ്റുവാങ്ങിയശേഷം പ്രദക്ഷിണം രുദ്രതീർത്ഥക്കുളത്തിന്റെ വടക്കേക്കരയിലെ അത്താണിക്കല്ലിനടുത്തെത്തുമ്പോൾ പെട്ടെന്ന് വാദ്യമേളങ്ങൾ നിർത്തും. പണ്ടൊരു ആറാട്ടുനാളിൽ അത്താണിക്കല്ല് നിൽക്കുന്ന ഭാഗത്തുവച്ച് അതിക്രൂരമായി കൊലചെയ്യപ്പെട്ട, തന്റെ വിശ്വസ്തഭക്തനും കഴകക്കാരനുമായിരുന്ന കണ്ടിയൂർ പട്ടത്തെ നമ്പീശന്റെ സ്മരണ ഭഗവാൻ പുതുക്കുന്നു എന്നാണ് സങ്കല്പം. ഈ സമയം നമ്പീശന്റെ അനന്തരാവകാശികളിൽ ചിലർ അവിടെയെത്തുകയും തങ്ങൾക്ക് സങ്കടമില്ലെന്ന് അറിയിയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അതിനുശേഷം പാണ്ടിമേളത്തിന്റെ അകമ്പടിയോടെ എഴുന്നള്ളിപ്പ് തുടരും. തുടർന്ന് ഭഗവതിക്ഷേത്രത്തിനടുത്തുള്ള വാതിലിലൂടെ വിഗ്രഹം ആറാട്ടുകടവിലെത്തിയ്ക്കുന്നു. ഈ സമയമാകുമ്പോഴേയ്ക്കും നിരവധി ഭക്തർ ആറാട്ടുമുങ്ങാനായി കടവുകളിൽ തടിച്ചുകൂടിയിട്ടുണ്ടാകും. ആറാട്ടുകടവിൽ പ്രത്യേകം ഒരുക്കിവച്ച പീഠത്തിൽ വിഗ്രഹം എഴുന്നള്ളിയ്ക്കുന്ന തന്ത്രി, തുടർന്ന് [[ഗംഗ]], [[യമുന]], [[സരസ്വതി (നദി)|സരസ്വതി]] തുടങ്ങിയ സകല തീർത്ഥങ്ങളെയും രുദ്രതീർത്ഥത്തിലേയ്ക്ക് ആവാഹിയ്ക്കുന്ന ചടങ്ങ് നടത്തുന്നു. തുടർന്ന് തമ്പ്രാൻപടിയ്ക്കൽ കിട്ടയുടെ പിന്മുറക്കാർ കൊണ്ടുവന്ന ഇളനീരും മഞ്ഞൾപ്പൊടിയും കൊണ്ട് വിഗ്രഹത്തിൽ അഭിഷേകം ചെയ്തശേഷം വിഗ്രഹവുമായി തന്ത്രിയും ഓതിയ്ക്കന്മാരും മേൽശാന്തിയും കീഴ്ശാന്തിമാരും മൂന്നുവട്ടം മുങ്ങുന്നു. ഭഗവദ്സാന്നിദ്ധ്യം കൊണ്ട് പവിത്രമായ ജലത്തിൽ ഭക്തരും മുങ്ങിനിവർന്ന് പുണ്യം നേടുന്നു. തുടർന്ന് എല്ലാവരും വസ്ത്രം മാറി തിരിച്ചെഴുന്നള്ളുന്നു. തിരിച്ചെഴുന്നള്ളുന്ന ഭഗവാനെ ഭക്തർ നിറപറയും നിലവിളക്കും നൽകി സ്വീകരിയ്ക്കുന്നു. അതിനുശേഷം ഭഗവതിക്ഷേത്രത്തിലെ മണ്ഡപത്തിൽ ഭഗവാന് ഉച്ചപ്പൂജ. വർഷത്തിലൊരിയ്ക്കൽ തന്റെ സഹോദരിയായ ഇടത്തരികത്തുകാവിലമ്മയെ കാണാമെന്ന് ഗുരുവായൂരപ്പൻ വാക്കുകൊടുത്തിട്ടുണ്ടെന്നും അതിന്റെ സ്മരണയ്ക്കാണ് ഭഗവതിക്ഷേത്രത്തിൽ ഭഗവാന് പൂജ നടത്തുന്നതെന്നും പറയപ്പെടുന്നു. ശ്രീലകത്തിന് പുറത്ത് ഭഗവാന് ഉച്ചപ്പൂജ നടത്തുന്ന ഏക അവസരം ഇതാണ്. അതിനുശേഷം ക്ഷേത്രത്തിനുചുറ്റും പതിനൊന്ന് പ്രാവശ്യം ഓട്ടപ്രദക്ഷിണം. അവസാനം കൊടിമരത്തിൽ നിന്ന് കൊടിയിറക്കുന്നതോടെ ഉത്സവം പരിസമാപ്തിയിലെത്തുന്നു. ==== നിയന്ത്രണങ്ങൾ ==== കലശം തുടങ്ങിക്കഴിഞ്ഞാൽ ആറാട്ട് കഴിയുന്നതുവരെയുള്ള പതിനെട്ടുദിവസം അഞ്ചുവയസ്സിൽ താഴെയുള്ള കുട്ടികൾക്ക് നാലമ്പലത്തിനകത്ത് പ്രവേശനമില്ല. ഉത്സവത്തോടനുബന്ധിച്ച് വലിയ താന്ത്രികച്ചടങ്ങുകളും കലാപരിപാടികളുമെല്ലാമുണ്ടാകാറുണ്ടെങ്കിലും വെടിക്കെട്ടുണ്ടാകാറില്ല എന്നത് ശ്രദ്ധേയമായ വസ്തുതയാണ്. ഒരു കതിനവെടി പോലും ക്ഷേത്രപരിസരത്തെങ്ങും കാണാനാകില്ല. കുട്ടികളെ ഏറെ സ്നേഹിയ്ക്കുന്ന, സ്വയം കുട്ടിയായ ഗുരുവായൂരപ്പന് അവരെ ഭയപ്പെടുത്തുന്ന ഒന്നും ക്ഷേത്രപരിസരത്തുണ്ടാകരുതെന്നാണ് പഴമക്കാരുടെ വിശ്വാസം. എന്നാൽ കൊടിയേറ്റം, കാഴ്ചശീവേലി, ഗ്രാമപ്രദക്ഷിണം, പള്ളിവേട്ട, ആറാട്ട് തുടങ്ങിയ അവസരങ്ങളിൽ ചില്ലറ കരിമരുന്നുപ്രയോഗങ്ങളുണ്ടാകാറുമുണ്ട്. ഇവയാണെങ്കിൽ യാതൊരു കുറവും കൂടാതെയാണ് ഉത്സവത്തിന് നടത്തിപ്പോരുന്നതും. ഉത്സവത്തോടനുബന്ധിച്ചുള്ള കലാപരിപാടികളിൽ [[ശാസ്ത്രീയ സംഗീതം]], [[ശാസ്ത്രീയ നൃത്തം]], [[ഗാനമേള]], കഥകളി, [[തുള്ളൽ]] തുടങ്ങിയവയ്ക്കാണ് പ്രാധാന്യം. സിനിമാറ്റിക് ഡാൻസോ അടിപൊളി ഗാനങ്ങളോ ഉത്സവത്തിന് പാടില്ലെന്ന് വിലക്കുണ്ട്. മേല്പുത്തൂർ ഓഡിറ്റോറിയം കൂടാതെ സത്രം വളപ്പിലെ പൂന്താനം ഓഡിറ്റോറിയത്തിലും കലാപരിപാടികൾ നടന്നുവരുന്നുണ്ട്. === ഗുരുവായൂർ ഏകാദശി/ഗീതാദിനം === {{main|ഗുരുവായൂർ ഏകാദശി}} വൃശ്ചികമാസത്തിലെ വെളുത്തപക്ഷത്തിലെ ഏകാദശിദിവസമാണ് ഗുരുവായൂർ ഏകാദശിയായി ആഘോഷിച്ചുവരുന്നത്. ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ പ്രതിഷ്ഠാദിനമാണ് ഈ ദിവസമെന്ന് വിശ്വസിച്ചുവരുന്നു. ഇതുകൂടാതെ [[കുരുക്ഷേത്രയുദ്ധം|കുരുക്ഷേത്രയുദ്ധത്തിൽ]] പ്രിയപ്പെട്ടവരെ ശത്രുപക്ഷത്ത് കണ്ടു തളർന്നുപോയ [[അർജ്ജുനൻ|അർജ്ജുനനെ]] സമാധാനിപ്പിയ്ക്കാൻ ശ്രീകൃഷ്ണഭഗവാൻ [[ഭഗവദ് ഗീത|ഗീതോപദേശം]] നടത്തിയ ദിവസമാണെന്നും വിശ്വസിച്ചുവരുന്നു. അതിനാൽ ഈ ദിവസം '''ഗീതാദിനം''' എന്ന പേരിലും ആചരിച്ചുവരുന്നു. ഇതുകൂടാതെ വേറെയും നിരവധി പ്രത്യേകതകൾ ഈ ദിവസത്തിനുള്ളതായി പറയപ്പെടുന്നു. ഗോകുലത്തിൽ വച്ച് ശ്രീകൃഷ്ണഭഗവാന് ഗോവിന്ദപട്ടാഭിഷേകം നടത്തിയ ദിവസം, ആദിശങ്കരാചാര്യർ, മേല്പുത്തൂർ, പൂന്താനം, വില്വമംഗലം സ്വാമിയാർ, കുറൂരമ്മ തുടങ്ങി നിരവധി ഭക്തർക്ക് ഭഗവദ്ദർശനം ലഭിച്ച ദിവസം, ഇവയെല്ലാം കൂടാതെ നാലുമാസത്തെ യോഗനിദ്രയിൽ നിന്ന് വിഷ്ണുഭഗവാൻ ഉണരുന്ന ദിവസം (ഉത്ഥാന ഏകാദശി) തുടങ്ങിയവ അവയിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടവയാണ്. ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ ചൈതന്യം പൂർണ്ണമായി അനുഭവപ്പെടുന്ന ദിവസമായി ഗുരുവായൂർ ഏകാദശി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. അന്നേദിവസം ക്ഷേത്രത്തിലെ വിഗ്രഹം യഥാരൂപത്തിൽ (മഹാവിഷ്ണുസ്വരൂപത്തിൽ) അലങ്കരിയ്ക്കുന്നു. അപ്പോൾ ദർശനത്തിനെത്തുന്ന ഭക്തരെല്ലാവരും വിഷ്ണുസ്വരൂപങ്ങളായി മാറുന്നുവെന്ന് വിശ്വസിച്ചുവരുന്നു. ക്ഷേത്രപ്രവേശനവിളംബരത്തിനുമുമ്പും എല്ലാവർക്കും ജാതിഭേദമെന്യേ ദർശനം അനുവദിച്ചിരുന്ന ദിവസമായിരുന്നു ഗുരുവായൂർ ഏകാദശി. ==== ചുറ്റുവിളക്ക് ആരംഭം ==== ഏകാദശിയ്ക്ക് ഒരുമാസം മുമ്പ് (തുലാമാസത്തിലെ വെളുത്ത ഏകാദശിനാളിൽ) ക്ഷേത്രത്തിൽ ചുറ്റുവിളക്കുകൾ ആരംഭിയ്ക്കുന്നു. ആദ്യത്തെ ചുറ്റുവിളക്ക് നടത്തുന്നത് പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ [[അലനല്ലൂർ|അലനല്ലൂരിലുള്ള]] പറമ്പോട്ട് അമ്മിണിയമ്മയുടെ പേരിലാണ്. ഇവരെക്കൂടാതെ വിവിധ വ്യക്തികളും സംഘടനകളും ഇതിനോടനുബന്ധിച്ച് വിളക്കുകൾ നടത്തിവരുന്നുണ്ട്. അവയ്ക്ക് ഓരോന്നിന്നും നടത്തിപ്പുക്കാരുടെ പേരനുസരിച്ച് വിശേഷാൽ പേരുകളും പറയപ്പെടുന്നു. [[കേരള ഹൈക്കോടതി]]യിലെ അഭിഭാഷകർ നടത്തുന്ന കോടതി വിളക്ക്, [[സ്റ്റേറ്റ് ബാങ്ക് ഓഫ് ഇന്ത്യ]]യിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥർ നടത്തുന്ന വിളക്കിന് എസ്.ബി.ഐ. വിളക്ക്{{efn-lr|2017-ലെ ബാങ്ക് ലയനത്തിനുമുമ്പ് ഈ വിളക്ക് നടത്തിയിരുന്നത് [[സ്റ്റേറ്റ് ബാങ്ക് ഓഫ് ട്രാവൻകൂർ|സ്റ്റേറ്റ് ബാങ്ക് ഓഫ് ട്രാവൻകൂറിലെ]] ഉദ്യോഗസ്ഥരാണ്. അന്ന് ഇതിന്റെ പേര് എസ്.ബി.ടി. വിളക്ക് എന്നായിരുന്നു.}}, [[കേരള പോലീസ്]] ഉദ്യോഗസ്ഥർ നടത്തുന്ന വിളക്കിന് പോലീസ് വിളക്ക്, [[അയ്യപ്പസേവാസംഘം]] നടത്തുന്ന വിളക്കിന് അതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പേര്, ക്ഷേത്രം പാരമ്പര്യാവകാശികളായ പത്തുകാരുടെ വിളക്കിന് അതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പേര് - അങ്ങനെ നീണ്ടുപോകുന്നു പേരുകളുടെ നിര. ഈ ദിവസങ്ങളിൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ ധാരാളമായി ഭക്തർ ദർശനത്തിനെത്തുന്നു. ഈ സമയം ശബരിമല തീർത്ഥാടനകാലം കൂടിയായതിനാൽ ഭക്തജനത്തിരക്ക് പതിന്മടങ്ങാകും. ==== പാരമ്പര്യവിളക്കുകൾ ==== ഏകാദശിയ്ക്ക് ഒരാഴ്ച മുമ്പുവരുന്ന [[പഞ്ചമി]] മുതൽ [[നവമി]] വരെയുള്ള വിളക്കുകൾ ''പാരമ്പര്യവിളക്കുകൾ'' എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു. മറ്റുള്ള വിളക്കുകൾ നടത്തുന്നത് പ്രത്യേകം ദിവസങ്ങളിലാണെങ്കിൽ ഈ വിളക്കുകൾ കൃത്യം ഒരേ ദിവസം തന്നെയാണ് നടത്തുന്നത്. ഇവ നടത്തുന്നത് ഓരോ കുടുംബക്കാരായതുകൊണ്ടാണ് ''പാരമ്പര്യവിളക്കുകൾ'' എന്ന പേര് ഈ വിളക്കുകൾക്ക് വന്നത്. പഞ്ചമിവിളക്ക് നടത്തുന്നത് കാപ്രാട്ട് കുടുംബക്കാരാണ്; [[ഷഷ്ഠി]]വിളക്ക് നടത്തുന്നത് മാണിക്കത്ത് കുടുംബക്കാരും. മാണിക്കത്ത് കുടുംബത്തിലെ കാരണവരായിരുന്ന ചന്ദ്രശേഖരമേനോന്റെ പേരിലാണ് ഷഷ്ഠിവിളക്ക് നടത്തുന്നത്. [[സപ്തമി]]നാളിലെ വിളക്ക് നടത്തുന്നത് ഗുരുവായൂരിലെ പ്രസിദ്ധ ബ്രാഹ്മണകുടുംബമായ നെന്മിനി മനക്കാരാണ്. ഈ വിളക്കിന് സവിശേഷപ്രാധാന്യമുണ്ട്. സാധാരണ വിളക്കുകൾക്ക് നെയ്യോ നല്ലെണ്ണയോ ആണ് ഉപയോഗിയ്ക്കാറുള്ളതെങ്കിൽ ഇതിന് ഉപയോഗിയ്ക്കുന്നത് വെളിച്ചെണ്ണയാണ്. നെന്മിനി മനപ്പറമ്പിലെ തെങ്ങിൽ നിന്നെടുക്കുന്ന വെളിച്ചെണ്ണകൊണ്ടാണ് വിളക്കുകൾ തെളിയിയ്ക്കുന്നത്. വെളിച്ചെണ്ണ കൊണ്ട് വിളക്കുകൾ കത്തിയ്ക്കുന്നത് കൂടുതൽ ശോഭയുണ്ടാക്കുമെന്ന് വിശ്വസിച്ചുവരുന്നു. അങ്ങനെ ക്ഷേത്രം മുഴുവൻ ദീപപ്രഭയിൽ കുളിച്ചുനിൽക്കുന്ന കാഴ്ച മനോഹരമാണ്. [[അഷ്ടമി]]വിളക്ക് നടത്തുന്നത് പുലിക്കീഴ് വാര്യക്കാരും [[നവമി]]വിളക്ക് നടത്തുന്നത് കൊളാടി വീട്ടുകാരുമാണ്. [[ദശമി]]ദിനത്തിലെ വിളക്ക് നടത്തുന്നത് ''ശ്രീ ഗുരുവായൂരപ്പൻ സങ്കീർത്തന ട്രസ്റ്റ്'' എന്ന സംഘടനയാണ്. ഭാഗവതാചാര്യനും ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ പരമഭക്തനുമായിരുന്ന [[ആഞ്ഞം മാധവൻ നമ്പൂതിരി]] തുടങ്ങിവച്ച ഈ സംഘടന 1970-ലാണ് ദശമിവിളക്കിന്റെ ചുമതലയേറ്റെടുത്തത്. മുമ്പ് ഈ വിളക്ക് നടത്തിവന്നിരുന്ന കുടുംബം അന്യം നിന്നുപോയതിനെത്തുടർന്നായിരുന്നു ഇത്. അഷ്ടമി മുതലുള്ള വിളക്കുകൾക്ക് ഭഗവാന്റെ സ്വർണ്ണക്കോലം എഴുന്നള്ളിയ്ക്കും. ഈ വിളക്കുകൾക്കെല്ലാം അകമ്പടിയായി പഞ്ചവാദ്യം, പഞ്ചാരിമേളം, നാദസ്വരം എന്നിവയോടുകൂടിയ വിശേഷാൽ കാഴ്ചശീവേലികളുമുണ്ടാകും. ദശമിനാളിൽ രാവിലെ നടതുറന്നുകഴിഞ്ഞാൽ ഏകാദശി കഴിഞ്ഞുവരുന്ന [[ദ്വാദശി]]നാളിൽ രാവിലെ ഒമ്പതുമണി വരെ പൂജകൾക്കും ദീപാരാധനയ്ക്കുമല്ലാതെ നടയടയ്ക്കില്ല. ==== ഏകാദശിനാളിലെ പരിപാടികൾ ==== ഏകാദശിനാളിലെ നിർമ്മാല്യദർശനം അതിവിശേഷകരമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. അന്നേദിവസത്തെ ചുറ്റുവിളക്കും ഉദയാസ്തമനപൂജയും ദേവസ്വം വകയാണ്. മുമ്പ് [[കുന്നംകുളം|കുന്നംകുളത്തിനടുത്തുള്ള]] [[ചിറളയം കോവിലകം]] വകയായിരുന്നു ചുറ്റുവിളക്കും ഉദയാസ്തമനപൂജയും. 1972-ലാണ് ഇവ ദേവസ്വം ഏറ്റെടുത്തത്. രാവിലെ ഏഴുമണിമുതൽ ക്ഷേത്രം കൂത്തമ്പലത്തിൽ ഗീതാപാരായണമുണ്ടാകും. ഏകാദശീവ്രതം നോൽക്കുന്ന ഭക്തർ ആഹാരമേ കഴിയ്ക്കരുതെന്നാണ് ചിട്ടയെങ്കിലും ശാരീരികസ്ഥിതി അനുകൂലമല്ലാത്തവർ അരിയാഹാരം മാത്രമേ ഒഴിവാക്കാറുള്ളൂ. എന്നാൽ ഗുരുവായൂരപ്പന് അന്നും നിവേദ്യങ്ങൾ സാധാരണപോലെത്തന്നെയാണ്. ഏകാദശിനാളിൽ ഗുരുവായൂരിലെത്തുന്ന ഭക്തർക്കായി വിശേഷാൽ പ്രസാദ ഊട്ടുണ്ടാകാറുണ്ട്. ഗോതമ്പുചോറ്, കാളൻ, ഗോതമ്പുപായസം എന്നിവയാണ് ഏകാദശി ഊട്ടിനുള്ള വിഭവങ്ങൾ. രാവിലത്തെ കാഴ്ചശീവേലി കഴിഞ്ഞാൽ ഗുരുവായൂർ കിഴക്കേ നടയിലുള്ള പാർത്ഥസാരഥിക്ഷേത്രത്തിലേയ്ക്ക് പഞ്ചവാദ്യത്തോടുകൂടി എഴുന്നള്ളിപ്പുണ്ടാകും. മൂന്ന് ആനകളാണ് ഈ എഴുന്നള്ളിപ്പിന് മുന്നിലുണ്ടാകുന്നത്. വലിയ ആഘോഷത്തോടുകൂടിയ എഴുന്നള്ളിപ്പ് പാർത്ഥസാരഥിക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലെത്താൻ ഒരുപാട് സമയമെടുക്കും. വൈകീട്ട് പാർത്ഥസാരഥിക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്ന് രഥമെഴുന്നള്ളിപ്പുമുണ്ടാകും. [[തമിഴ്നാട്]], [[കർണാടക]], [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്]], [[തെലങ്കാന]] തുടങ്ങിയ സംസ്ഥാനങ്ങളിലുള്ളതുപോലെ ഭീമാകാരമായ രഥമല്ല പാർത്ഥസാരഥിക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്നെഴുന്നള്ളിയ്ക്കുന്നത്. താരതമ്യേന വളരെ ചെറിയൊരു രഥമാണ്. സ്വർണ്ണത്തിൽ തീർത്ത ഈ രഥം സ്റ്റിയർറിങ് കൊണ്ടാണ് ഓടിയ്ക്കുന്നത്. രഥത്തിന്റെ മുന്നിൽ ചമ്മട്ടിയേന്തിയ ശ്രീകൃഷ്ണഭഗവാന്റെയും പുറകിൽ തൊഴുതുനിൽക്കുന്ന അർജ്ജുനന്റെയും രൂപങ്ങൾ പണിതുവച്ചിട്ടുണ്ട്. 1977-ൽ നടന്ന പാർത്ഥസാരഥിക്ഷേത്രം പുനഃപ്രതിഷ്ഠയ്ക്കുശേഷമാണ് ഈ ചടങ്ങ് ആരംഭിച്ചത്. രഥമെഴുന്നള്ളിപ്പിന് അകമ്പടിയായി ഭക്തരുടെ നാമജപമുണ്ടാകും. എഴുന്നള്ളിപ്പ് ക്ഷേത്രത്തിലെത്തിച്ചേരാൻ ഏറെ സമയമെടുക്കും. തുടർന്ന് ക്ഷേത്രത്തെ കുളമടക്കം വലംവച്ചാണ് എഴുന്നള്ളിപ്പ് അവസാനിയ്ക്കുന്നത്. ==== ദ്വാദശിപ്പണം സമർപ്പണവും ത്രയോദശി ഊട്ടും ==== ഏകാദശിദിവസം അർദ്ധരാത്രി (ദ്വാദശിദിവസം പുലർച്ചെ) '''ദ്വാദശിപ്പണം സമർപ്പിയ്ക്കൽ''' എന്ന വിശേഷാൽ ചടങ്ങ് ആരംഭിയ്ക്കും. ക്ഷേത്രം കൂത്തമ്പലത്തിൽ വച്ചാണ് ഈ ചടങ്ങ് നടത്തപ്പെടുന്നത്. ശുകപുരം, പെരുവനം, [[ഇരിഞ്ഞാലക്കുട]] ഗ്രാമക്കാരായ, അഗ്നിഹോത്രികളായ നമ്പൂതിരിമാർക്ക് ഭക്തർ ദക്ഷിണ നൽകുന്ന ചടങ്ങാണിത്. ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠരായ അഗ്നിഹോത്രിമാർക്ക് ദക്ഷിണ നൽകുന്നത് അതീവപുണ്യകരമായ കാര്യമാണെന്ന് വിശ്വസിച്ചുവരുന്നു. ആദ്യത്തെ ദക്ഷിണ സമർപ്പിയ്ക്കുന്നത് ഭഗവാൻ തന്നെയാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. ഭഗവദ്പ്രതിനിധിയായി മേൽശാന്തിയാണ് ദക്ഷിണ സമർപ്പിയ്ക്കുന്നത്. തുടർന്ന് ദേവസ്വം അധികാരികളും അവസാനം ഭക്തരും സമർപ്പിയ്ക്കുന്നു. രാവിലെ ഒമ്പതുമണി വരെ പണം സമർപ്പിയ്ക്കൽ അനുസ്യൂതം തുടരുന്നു. ദ്വാദശിനാളിൽ രാവിലെ ഏഴുമണിയ്ക്ക് ദ്വാദശി ഊട്ട് നടത്തുന്നു. ഇടിച്ചുപിഴിഞ്ഞ പായസത്തോടെ നടത്തുന്ന സദ്യയാണിത്. അന്നേദിവസം രാവിലെ ഒമ്പതുമണിയ്ക്ക് നടയടച്ചുകഴിഞ്ഞാൽ പിന്നെ ഉച്ചതിരിഞ്ഞ് മൂന്നരയ്ക്കേ തുറക്കൂ. ആ സമയം വിവാഹം, ചോറൂൺ, തുലാഭാരം തുടങ്ങിയ കർമ്മങ്ങളൊന്നും നടത്താറില്ല. ദ്വാദശിയുടെ പിറ്റേ ദിവസം ([[ത്രയോദശി]] നാളിൽ) നടത്തുന്ന ത്രയോദശി ഊട്ട്, തന്റെ ഭക്തനായിരുന്ന ഒരു പരദേശി ബ്രാഹ്മണന്റെ ശ്രാദ്ധം ഭഗവാൻ തന്നെ ഊട്ടുന്ന ചടങ്ങായി വ്യാഖ്യാനിയ്ക്കപ്പെടുന്നു. മത്തനും നേന്ത്രപ്പഴവും ചേർന്നുള്ള പച്ചടി, മത്തൻ പൊടിത്തൂവൽ, എളവൻ-ചേന-പയർ കൂട്ടുകറി, രസം, പിണ്ടിപ്പായസം എന്നിവയോടുകൂടിയ ത്രയോദശി ഊട്ടോടെ ഗുരുവായൂർ ഏകാദശിച്ചടങ്ങുകൾ അവസാനിയ്ക്കുന്നു. ==== ചെമ്പൈ സംഗീതോത്സവം ==== കർണാടക സംഗീതചക്രവർത്തിയും ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ പരമഭക്തനുമായിരുന്ന ചെമ്പൈ വൈദ്യനാഥഭാഗവതരുടെ പേരിൽ എല്ലാ വർഷവും ഏകാദശിയോടനുബന്ധിച്ച് നടത്തപ്പെടുന്ന ഒരു വിശേഷാൽ സംഗീതോത്സവമാണ് ചെമ്പൈ സംഗീതോത്സവം. തന്റെ ജീവിതകാലത്ത് എല്ലാവർഷവും ഏകാദശിനാളിൽ കച്ചേരി നടത്തിവന്നിരുന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ അന്ത്യത്തെത്തുടർന്ന് 1974-ലെ ഏകാദശിയോടനുബന്ധിച്ചാണ് ഈ പരിപാടി ആരംഭിച്ചത്. ആദ്യം ഒരുദിവസം മാത്രമായിരുന്ന ഈ പരിപാടി, പിന്നീട് മൂന്നും അതിനുശേഷം അഞ്ചും ഏഴും പത്തും പതിമൂന്നും ഒടുവിൽ പതിനഞ്ചും ദിവസങ്ങളായി ഉയർത്തി. പ്രഗല്ഭരും അപ്രഗല്ഭരുമായ നിരവധി കലാകാരന്മാരും കലാകാരികളും ഈയവസരത്തിൽ തങ്ങളുടെ സിദ്ധികൾ പ്രകടിപ്പിയ്ക്കാനായി ഗുരുവായൂരിൽ വരാറുണ്ട്. ഹിന്ദുക്കൾക്ക് മാത്രമേ ഈ പരിപാടിയിൽ പങ്കെടുക്കാൻ അവകാശമുള്ളൂ. ആദ്യദിവസങ്ങളിൽ രാത്രിയാണ് പ്രഗല്ഭരുടെ സംഗീതപരിപാടികൾ നടത്തിവരുന്നതെങ്കിൽ അവസാനമാകുമ്പോഴേയ്ക്കും ദിവസം മുഴുവൻ പ്രഗല്ഭരുടെ പരിപാടികളാകും. ദശമിനാളിൽ നടത്തപ്പെടുന്ന പഞ്ചരത്നകീർത്തനാലാപനമാണ് സംഗീതോത്സവത്തിലെ പ്രധാന പരിപാടി. കർണാടക സംഗീതത്തിലെ ത്രിമൂർത്തികളിലൊരാളായ [[ത്യാഗരാജ സ്വാമികൾ]] ചിട്ടപ്പെടുത്തിയ പഞ്ചരത്നകീർത്തനങ്ങളും അവയോടനുബന്ധിച്ചുള്ള ഗണപതിസ്തുതിയും പ്രശസ്തരായ കർണാടക സംഗീതജ്ഞർ ഒന്നിച്ച് ആലപിയ്ക്കുന്നതാണ് ചടങ്ങ്. അകമ്പടിയായി വയലിൻ, [[വീണ]], പുല്ലാങ്കുഴൽ, മൃദംഗം, [[ഘടം]], [[ഗഞ്ചിറ]], [[മുഖർശംഖ്]] തുടങ്ങിയ വാദ്യങ്ങളുമുണ്ടാകും. ഏകാദശിനാളിൽ രാത്രി ചെമ്പൈയുടെ ശിഷ്യരും ഉപശിഷ്യരുമായ ഗായകർ ഒരുമിച്ച് ചെമ്പൈയുടെ ഇഷ്ടകീർത്തനങ്ങൾ ആലപിച്ച് [[മധ്യമാവതി]] രാഗത്തിൽ മംഗളം പാടി അവസാനിപ്പിയ്ക്കുന്നതോടെ സംഗീതോത്സവം സമാപിയ്ക്കുന്നു. ==== ഗജരാജൻ ഗുരുവായൂർ കേശവൻ അനുസ്മരണം ==== കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും പേരുകേട്ട ഗജവീരന്മാരിലൊരാളായിരുന്ന ഗുരുവായൂർ കേശവൻ ചരിഞ്ഞത് 1976-ലെ ഗുരുവായൂർ ഏകാദശിനാളിൽ (ഡിസംബർ 2) പുലർച്ചെ മൂന്നുമണിയ്ക്കാണ്. തുടർന്നുവന്ന എല്ലാ വർഷവും ഏകാദശിയുടെ തലേദിവസമായ ദശമിനാളിൽ, ഗുരുവായൂർ ദേവസ്വം വകയായുള്ള എല്ലാ ആനകളും ചേർന്ന് കേശവന് പ്രണാമമർപ്പിയ്ക്കുന്ന ഒരു ചടങ്ങ് നടത്തിവരുന്നുണ്ട്. മറ്റൊരിടത്തും കാണാത്ത ഈ വിശേഷച്ചടങ്ങ് തുടങ്ങുന്നത് ഗുരുവായൂർ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷന്റെ കിഴക്കുഭാഗത്തുള്ള തിരുവെങ്കടാചലപതിക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്നാണ്. നാദസ്വരത്തിന്റെ അകമ്പടിയോടെ നടത്തുന്ന ഈ യാത്രയിൽ ക്ഷേത്രത്തിലെ ഏറ്റവും മുതിർന്ന ആന കേശവന്റെയും രണ്ടാമത്തെ മുതിർന്ന ആന ഗുരുവായൂരപ്പന്റെയും ചിത്രങ്ങൾ വഹിയ്ക്കും. റെയിൽവേ ഗേറ്റ് മുറിച്ചുകടന്ന് പാർത്ഥസാരഥിക്ഷേത്രത്തിലെ സ്വീകരണവും പിന്നിട്ടാണ് ആനകൾ തെക്കേ നടയിൽ ശ്രീവത്സം റസ്റ്റ് ഹൗസിനുമുന്നിലുള്ള കേശവന്റെ പൂർണ്ണകായ പ്രതിമയ്ക്കുമുന്നിലെത്തുന്നത്. തുടർന്ന് മുതിർന്ന ആന കേശവന്റെ പ്രതിമയിൽ ഹാരാർപ്പണം നടത്തുന്നു. മറ്റുള്ള ആനകൾ അതിനനുസരിച്ചുള്ള പ്രണാമമർപ്പിയ്ക്കുന്നു. വളരെ വികാരനിർഭരമായ ഈ ചടങ്ങ് കാണാൻ നിരവധി ഭക്തരാണ് ഗുരുവായൂരിലെത്തുന്നത്. === അഷ്ടമിരോഹിണി === {{main|അഷ്ടമിരോഹിണി}} ചിങ്ങമാസത്തിലെ കറുത്തപക്ഷത്തിലെ അഷ്ടമിദിവസമാണ് ശ്രീകൃഷ്ണാവതാരസുദിനമായ അഷ്ടമിരോഹിണിയായി ആഘോഷിച്ചുവരുന്നത്. രാജ്യമെമ്പാടുമുള്ള ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ഈ ദിവസം അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നു. അവതാരകൃഷ്ണസങ്കല്പത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠയുള്ള ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിലും അഷ്ടമിരോഹിണി വിശേഷമാണ്. അന്നേദിവസം ക്ഷേത്രത്തിൽ വിശേഷാൽ പൂജകളും കാഴ്ചശീവേലിയും അവതാരസമയമായ അർദ്ധരാത്രിയിൽ വിളക്കെഴുന്നള്ളിപ്പുമുണ്ടാകും. അഷ്ടമിരോഹിണിനാളിലെ പ്രസാദ ഊട്ട് ഭഗവാന്റെ പിറന്നാൾ സദ്യയായി അറിയപ്പെടുന്നു. ഇതിനോടനുബന്ധിച്ച് നടത്തപ്പെടുന്ന അപ്പം വഴിപാട് വളരെ വിശേഷമാണ്. അഷ്ടമിരോഹിണിനാളിൽ പുലർച്ചെ മൂന്നുമണിയ്ക്ക് ക്ഷേത്രനട തുറക്കുന്നതോടെയാണ് ചടങ്ങുകൾ ആരംഭിയ്ക്കുന്നത്. തുടർന്ന് ക്ഷേത്രത്തിൽ ദീപക്കാഴ്ച നടത്തുന്നു. ആദ്യഘട്ടത്തിൽ ഓടക്കുഴലൂതുന്ന ഉണ്ണിക്കണ്ണനായും പിന്നീട് ഇരുകൈകളിലും വെണ്ണ പിടിച്ചുനിൽക്കുന്ന വെണ്ണക്കണ്ണനായും ഭഗവാനെ അലങ്കരിയ്ക്കുന്നു. രാവിലെ ഏഴുമണിയോടെ സ്വർണ്ണക്കോലത്തോടുകൂടിയ കാഴ്ചശീവേലി എഴുന്നള്ളിപ്പ് നടത്തുന്നു. ഉത്സവക്കാലവും ഏകാദശിയുമല്ലാതെ ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ സ്വർണ്ണക്കോലം എഴുന്നള്ളിയ്ക്കുന്നത് അഷ്ടമിരോഹിണിയ്ക്ക് മാത്രമാണ്. പഞ്ചാരിമേളത്തോടുകൂടിയ കാഴ്ചശീവേലി അതിവിശേഷാൽ ചടങ്ങാണ്. രാവിലെ ഒമ്പതുമണിയോടെ ക്ഷേത്രം ഊട്ടുപുരയിലും പുറത്തുള്ള അന്നലക്ഷ്മി ഹാളിലും പിറന്നാൾ സദ്യ തുടങ്ങും. വിഭവസമൃദ്ധമായ പിറന്നാൾ സദ്യ കഴിയ്ക്കാൻ നിരവധി ഭക്തരാണ് ഗുരുവായൂരിലെത്തുന്നത്. ഉച്ചതിരിഞ്ഞ് രണ്ടുമണി വരെ സദ്യ തുടരും. മൂന്നുമണിയ്ക്ക് പഞ്ചവാദ്യത്തിന്റെ അകമ്പടിയോടെ രണ്ടാമത്തെ കാഴ്ചശീവേലി. രാവിലത്തെ കാഴ്ചശീവേലിയ്ക്കുള്ള അതേ ചടങ്ങുകൾ തന്നെയാണ് ഇതിനും. വൈകീട്ട് അടുത്തുള്ള നെന്മിനി ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്ന് [[ബലരാമൻ|ബലരാമന്റെ]] എഴുന്നള്ളത്തുമുണ്ട്. തന്റെ അനുജനായ ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ ജന്മദിനത്തിൽ പങ്കെടുക്കാനാണ് ബലരാമന്റെ എഴുന്നള്ളത്ത് എന്നാണ് സങ്കല്പം. അത്താഴപ്പൂജയ്ക്ക് വിശേഷാൽ അപ്പം വഴിപാട് നടത്തും. ഒരു ലക്ഷത്തിനടുത്ത് അപ്പങ്ങളാണ് അഷ്ടമിരോഹിണിനാളിൽ ഭഗവാന് നേദിയ്ക്കുന്നത്. ഇവ കൂടാതെ ഏകദേശം അഞ്ഞൂറുലിറ്റർ പാൽപ്പായസവും നേദിയ്ക്കുന്നുണ്ടാകും. രാത്രി പത്തുമണിയോടെ വിളക്കെഴുന്നള്ളിപ്പ് തുടങ്ങും. ശ്രീകൃഷ്ണഭഗവാന്റെ അവതാരത്തോടനുബന്ധിച്ച് നടത്തുന്നതാണ് വിളക്കെഴുന്നള്ളിപ്പ്. അഞ്ചു പ്രദക്ഷിണങ്ങളാണ് വിളക്കെഴുന്നള്ളിപ്പിനുണ്ടാകുക. ആദ്യത്തെ രണ്ടിനും സാധാരണ വാദ്യോപകരണങ്ങളും മൂന്നാമത്തെ പ്രദക്ഷിണത്തിന് പഞ്ചവാദ്യവും നാലാമത്തേതിന് ഇടയ്ക്കയും നാദസ്വരവും അഞ്ചാമത്തേതിന് പഞ്ചാരിമേളവുമാണ് അകമ്പടിയുണ്ടാകുക. അഷ്ടമിരോഹിണിനാളിൽ രാത്രി ക്ഷേത്രനട അടയ്ക്കില്ല. പകരം, ആ സമയത്ത് അവതാരവിളംബര ഘോഷയാത്രയുണ്ടാകും. നിരവധി ഭക്തരാണ് ഇതുകാണാൻ ക്ഷേത്രത്തിൽ തടിച്ചുകൂടുന്നത്. ==== ഭാഗവതസപ്താഹം, അവതാരം കളി, ശോഭായാത്ര ==== അഷ്ടമിരോഹിണിയോടനുബന്ധിച്ച് ഗുരുവായൂർ ദേവസ്വം വിശേഷാൽ ഭാഗവതസപ്താഹം നടത്തിവരുന്നുണ്ട്. ഭാഗവതത്തിലെ കൃഷ്ണാവതരഭാഗം അഷ്ടമിരോഹിണിദിവസം വരുന്ന രീതിയിലാണ് ഇത് നടത്തിവരുന്നത്. സപ്താഹത്തിന്റെ മൂന്നാം ദിവസമാണ് അഷ്ടമിരോഹിണി വരുന്നത്. അഷ്ടമിരോഹിണിനാളിൽ രാവിലെ എട്ടുമണിയോടെയാണ് കൃഷ്ണാവതാരപാരായണം നടത്തുന്നത്. പ്രഗല്ഭരായ എല്ലാ ഭാഗവതാചാര്യന്മാരും ഈ പരിപാടി അവതരിപ്പിച്ചുവരുന്നുണ്ട്. രാത്രി പതിനൊന്നുമണിയ്ക്ക് കൃഷ്ണനാട്ടത്തിലെ അവതാരം കളിയുമുണ്ടാകും. പുതിയ കലാകാരന്മാരും കലാകാരിമാരും പരിശീലനത്തിലായതിനാൽ പഴയ കലാകാരന്മാരും കലാകാരിമാരുമാണ് കൃഷ്ണനാട്ടം നടത്തുന്നത്. ഗുരുവായൂരിലെ വിവിധ സംഘടനകളും ഈ ദിവസം പരിപാടികൾ അവതരിപ്പിയ്ക്കാറുണ്ട്. ഗുരുവായൂർ നായർ സമാജം നടത്തുന്ന ഉറിയടിയും ബാലഗോകുലം നടത്തുന്ന ശോഭായാത്രയുമാണ് അവയിൽ വിശേഷം. രാവിലെ ഒമ്പതുമണിയ്ക്ക് മമ്മിയൂർ ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്നാണ് നായർ സമാജം നടത്തുന്ന കലാപരിപാടികൾ തുടങ്ങുന്നത്. വിവിധ നൃത്തകലാകാരിമാർ പങ്കെടുക്കുന്ന ഗോപികാനൃത്തവും താലപ്പൊലിയോടെയുള്ള ജീവത എഴുന്നള്ളിപ്പുമെല്ലാം ഇതിന് അകമ്പടിയായി ഉണ്ടാകാറുണ്ട്. ക്ഷേത്രം കിഴക്കേ നടയിൽ വച്ചാണ് ഉറിയടി മത്സരം നടക്കുന്നത്. വൈകീട്ട് ബാലഗോകുലം നടത്തുന്ന ശോഭായാത്ര മമ്മിയൂർ, തിരുവെങ്കടം, പെരുന്തട്ട ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ നിന്നായി വീതിയ്ക്കപ്പെട്ടിരിയ്ക്കുന്നു. ശ്രീകൃഷ്ണനായും [[രാധ|രാധയായും]] [[കുചേലൻ|കുചേലനായും]] വേഷം കെട്ടിയ നിരവധി കുട്ടികൾ ഒത്തുചേർന്ന് ഗുരുവായൂരിനെ അമ്പാടിയാക്കുന്ന കാഴ്ച മനോഹരമാണ്. ഇതിനോടനുബന്ധിച്ച് വിവിധ പുരാണദൃശ്യങ്ങൾ കോർത്തിണക്കിക്കൊണ്ടുള്ള ഫ്ലോട്ടുകളും ശ്രീകൃഷ്ണരഥവും പഞ്ചവാദ്യവുമെല്ലാമുണ്ടാകും. ക്ഷേത്രത്തിന് കിഴക്കുള്ള മഞ്ജുളാൽത്തറയിൽ വച്ച് ഇവ മൂന്നും കൂടിച്ചേർന്ന ശേഷമാണ് ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെത്തുന്നത്. തുടർന്നുനടത്തുന്ന ഘോഷയാത്ര ഏറ്റവും മനോഹരമായ കാഴ്ചയാണ്. രാത്രി ഏറെ വൈകുവോളം ഇത്തരം പരിപാടികൾ തുടരും. ഇതുകാണാൻ നിരവധി പേർ ഉറക്കമൊഴിച്ച് എത്താറുണ്ട്. === വിഷു === മേടമാസം ഒന്നാം തീയതിയാണ് കേരളത്തിന്റെ ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ പുതുവർഷദിനമായ വിഷു. പണ്ടുകാലത്ത് മലയാളികളുടെ വിളവിറക്കൽ ഉത്സവമായിരുന്ന വിഷു, ഇപ്പോൾ കാലമേറെ കഴിഞ്ഞിട്ടും വലിയൊരു ആഘോഷമായിത്തുടരുന്നു. ലോകമെമ്പാടുമുള്ള മലയാളികൾ കണി കണ്ടും പടക്കം പൊട്ടിച്ചും വിഷുദിനം ആഘോഷമാക്കുന്നു. പകലും രാത്രിയും തുല്യമായി വരുന്ന ദിവസമായ ഈ ദിനത്തിൽ സൂര്യൻ നേരെ കിഴക്കുഭാഗത്ത് ഉദിയ്ക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ ഉദിച്ചുവരുന്ന സൂര്യന്റെ ആദ്യകിരണങ്ങൾ ഭഗവാന്റെ പാദങ്ങളിൽ പതിയ്ക്കുന്ന രീതിയിലാണ് ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രം നിർമ്മിച്ചിട്ടുള്ളതുതന്നെ. ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിൽ വിഷു വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു ആഘോഷമാണ്. അന്നേ ദിവസം ഭഗവാനെ കണികാണുന്നത് അതിവിശേഷമായ ചടങ്ങായി കണക്കാക്കിവരുന്നു. നിരവധി ഭക്തരാണ് ഇതിനായി ക്ഷേത്രത്തിൽ തടിച്ചുകൂടിയിട്ടുണ്ടാകുക. എല്ലാദിവസവും പുലർച്ചെ മൂന്നുമണിയ്ക്ക് തുറക്കുന്ന നട, ഈ ദിവസം രണ്ടരയ്ക്കുതന്നെ തുറക്കും. അതിനുമുന്നോടിയായി തന്ത്രിയും മേൽശാന്തിയും കീഴ്ശാന്തിക്കാരും ഉണർന്ന് രുദ്രതീർത്ഥത്തിൽ കുളിച്ചുവന്ന് കണിയ്ക്കുള്ള ഒരുക്കങ്ങൾ തുടങ്ങും. <ref name="vns5">ഗുരു, ഗുരുവായൂർ,പേജ്37, ഏപ്രിൽ2013- ഭക്തപ്രിയ മാസിക.</ref> നമസ്കാരമണ്ഡപത്തിൽ ഭദ്രദീപത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്തായാണ് കണിയൊരുക്കുന്നത്. സ്വർണ്ണസിംഹാസനത്തിൽ ആനത്തലേക്കെട്ടുവച്ച് അതിന്മേൽ ഭഗവാന്റെ സ്വർണ്ണത്തിടമ്പ് എഴുന്നള്ളിച്ചുകൊണ്ടുവന്നുവയ്ക്കുന്നു. അതിനുമുന്നിലായി ഓട്ടുരുളിയിലാണ് കണിയൊരുക്കുന്നത്. ഉരുളിയിൽ അക്ഷതം (ഉണങ്ങലരിയും നെല്ലും ചേർന്നുള്ള ഒരു മിശ്രിതം) വിതറി, അതിനുമുന്നിൽ അലക്കിയ മുണ്ട് (കോടിവസ്ത്രം), ഗ്രന്ഥം, വാൽക്കണ്ണാടി, കണ്ണിവെള്ളരി, കണിക്കൊന്ന, ചക്ക, മാങ്ങ, നാളികേരം, ഉടച്ച രണ്ടുമുറി നാളികേരത്തിൽ നെയ്യ് ചേർത്തത് എന്നിവ ഒരുക്കിയിട്ടുണ്ടാകും. ഇതിനുശേഷം മേൽശാന്തിയും കീഴ്ശാന്തിമാരും ശ്രീലകത്ത് പ്രവേശിച്ച് നെയ്വിളക്കുകൾ കൊളുത്തിവയ്ക്കും. തുടർന്ന് രണ്ടര മണിയോടെ നടതുറന്ന് മേൽശാന്തി ആദ്യം ഭഗവാനെ കണികാണിയ്ക്കും. തുടർന്നാണ് ഭക്തർക്ക് കണിദർശനം. കണ്ണടച്ചും കണ്ണുകെട്ടിയുമിരിയ്ക്കുന്ന ഭക്തർ ശ്രീകോവിലിനകത്തേയ്ക്ക് ചെല്ലുകയും ശ്രീകോവിലിന് മുന്നിൽ വച്ച് കണ്ണുതുറന്ന് കണികാണുകയും ചെയ്യുന്നു. തുടർന്ന് കുളിച്ചുവന്ന് നാലമ്പലത്തിനകത്ത് തിരിച്ചുകടന്ന് ഗണപതിയെയും സുബ്രഹ്മണ്യനെയും ഹനുമാനെയും തൊഴുത് ആദ്യം ശ്രീകോവിലിന് മുന്നിലെത്തുന്ന ഭക്തർക്ക് മേൽശാന്തിയിൽ നിന്ന് വിഷുക്കൈനീട്ടം കിട്ടും. അതിനുശേഷം പുറത്തുകടന്ന് ഭഗവതിയെയും ശിവനെയും അയ്യപ്പനെയും തൊഴുത് പ്രദക്ഷിണമായി പുറത്തുകടക്കുന്നതോടെ കണിദർശനം പൂർത്തിയാകും.<ref name="vns5">ഗുരു, ഗുരുവായൂർ,പേജ്37, ഏപ്രിൽ2013- ഭക്തപ്രിയ മാസിക.</ref> മറ്റുദിവസങ്ങളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി ഗുരുവായൂരിൽ വിഷുത്തലേന്ന് ഭക്തർക്ക് ക്ഷേത്രമതിലകത്ത് വിരിവയ്ക്കാനുള്ള അവകാശമുണ്ട്. പിറ്റേന്ന് കണികാണേണ്ടതുകൊണ്ടാണ് ഈ സൗകര്യം ഒരുക്കുന്നത്. ഗുരുവായൂരിലെ വിഷുക്കണി ദർശനവും മേൽശാന്തിയിൽ നിന്ന് വാങ്ങുന്ന വിഷുക്കൈനീട്ടവും ഭക്തർ അതിവിശേഷമായി കരുതുന്നു. വിഷുദിവസം ഉച്ചയ്ക്ക് ക്ഷേത്രം ഊട്ടുപുരയിൽ വിഭവസമൃദ്ധമായ വിഷുസദ്യയുമുണ്ട്. === ഓണം === കേരളത്തിന്റെ ദേശീയോത്സവമാണ് ചിങ്ങമാസത്തിലെ ഓണം. കൃഷി നിറഞ്ഞുനിന്നിരുന്ന കാലത്ത് കേരളത്തിലെ വിളവെടുപ്പുത്സവമായിരുന്നു ഓണം. ഇന്നും മലയാളിമനസ്സുകളിൽ ഗൃഹാതുരത നിറയുന്ന ഒരു അവസരമാണ് ഓണം. വിവിധ കലാപരിപാടികളോടുകൂടി ഓണം ഇന്നും ആഘോഷിച്ചുവരുന്നു. മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ അഞ്ചാം അവതാരമായ വാമനനുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഓണത്തിനുള്ള ഐതിഹ്യം അതിപ്രസിദ്ധമാണ്. ചിങ്ങമാസത്തിലെ തിരുവോണം നക്ഷത്രവും ദ്വാദശിതിഥിയും കൂടിയ ദിവസമാണ് വാമനാവതാരം നടന്നതെന്ന് വിശ്വസിയ്ക്കപ്പെടുന്നു. ഐതിഹ്യപ്രകാരം അസുരചക്രവർത്തിയായ [[മഹാബലി]]യുടെ ദുർമ്മദമടക്കാൻ അവതരിച്ച വാമനൻ, ആദ്യത്തെ അടികൊണ്ട് ആകാശവും രണ്ടാമത്തെ അടികൊണ്ട് ഭൂമിയും അളക്കുകയും മൂന്നാമത്തെ അടി വയ്ക്കാൻ സ്ഥലമില്ലാതെ വന്നപ്പോൾ മഹാബലി സ്വന്തം ശിരസ്സ് കാട്ടിക്കൊടുക്കുകയും വാമനൻ അദ്ദേഹത്തെ അനുഗ്രഹിച്ച് സുതലം എന്ന ലോകത്തേയ്ക്ക് അയയ്ക്കുകയും ചെയ്തശേഷം എല്ലാ വർഷവും ചിങ്ങമാസത്തിലെ തിരുവോണത്തിന് തന്റെ പ്രജകളെ കാണാൻ അദ്ദേഹത്തിന് അനുവാദം കൊടുക്കുകയായിരുന്നു. എറണാകുളം ജില്ലയിലെ [[തൃക്കാക്കര]] എന്ന സ്ഥലത്തായിരുന്നു മഹാബലിയുടെ രാജധാനിയെന്നും വാമനമൂർത്തിയായ ഭഗവാന്റെ കാൽ വന്നുപതിച്ച സ്ഥലം എന്ന അർത്ഥത്തിലാണ് ആ പേരു വന്നതെന്നും കഥയുണ്ട്. തൃക്കാക്കരയിലെ പ്രസിദ്ധമായ [[തൃക്കാക്കര വാമനമൂർത്തിക്ഷേത്രം|വാമനമൂർത്തിക്ഷേത്രത്തിൽ]] ഓണാഘോഷം ഭംഗിയായി നടന്നുവരുന്നു. അത്രയൊന്നുമില്ലെങ്കിലും ഗുരുവായൂരിലും ഓണം പ്രധാനമാണ്. ഓണാഘോഷങ്ങളുടെ ആരംഭദിനമായ [[അത്തം]] മുതൽ പത്തുദിവസവും ക്ഷേത്രനടയിൽ പൂക്കളങ്ങളിടും. ഓരോ ദിവസവും വ്യത്യസ്ത രൂപങ്ങളിലാണ് പൂക്കളം. ഇവയിൽ വിവിധ ദേവതാരൂപങ്ങൾ വരച്ചുണ്ടാക്കിയിട്ടുണ്ടാകും. ഇതിനുള്ള പൂക്കളെല്ലാം ക്ഷേത്രപരിസരത്തെ പൂക്കടകളിൽ നിന്നാണ് ലഭിയ്ക്കുന്നത്. ഓണത്തിന്റെ അവസാനദിവസങ്ങളായ ഉത്രാടം, തിരുവോണം ദിവസങ്ങളിൽ ക്ഷേത്രത്തിലെത്തുന്നവർക്ക് വിഭവസമൃദ്ധമായ ഓണസദ്യയുണ്ടാകും. ഇതിനായി നിരവധി ഭക്തർ ക്ഷേത്രത്തിലുണ്ടാകാറുണ്ട്. എന്നാൽ ഉത്രാടദിനത്തിലെ പ്രധാന ചടങ്ങ് കാഴ്ചക്കുല സമർപ്പണമാണ്. മേൽശാന്തിയും ദേവസ്വം പ്രതിനിധികളും ഭക്തരും മൂത്തുവിളഞ്ഞ പഴക്കുലകൾ ഭഗവാന് സമർപ്പിയ്ക്കുന്നതാണ് ഈ ചടങ്ങ്. ആദ്യകാലത്ത് ദേവസ്വം ഭൂമി പാട്ടത്തിനെടുത്തവർ മാത്രം നടത്തിയിരുന്ന ഈ ചടങ്ങ് പാട്ടവക നിർത്തിയതോടെയാണ് ഭക്തരുടെ വകയായത്. കൊടിമരച്ചവട്ടിലാണ് കാഴ്ചക്കുലകൾ സമർപ്പിയ്ക്കുന്നത്. സമർപ്പണത്തിനു മുന്നോടിയായി കൊടിമരച്ചുവട്ടിലെ തറയിൽ അരിമാവുകൊണ്ട് കോലം വരച്ചശേഷം അതിനുമുകളിൽ നാക്കില വച്ചശേഷം സമീപത്ത് നിലവിളക്ക് കൊളുത്തി ഗണപതിയ്ക്ക് വയ്ക്കുന്നു. തുടർന്ന് മേൽശാന്തി ആദ്യത്തെ കാഴ്ചക്കുല സമർപ്പിയ്ക്കുന്നു. പിന്നീട് ദേവസ്വം ചെയർമാൻ, അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റർ, അംഗങ്ങൾ തുടങ്ങിയവർ ഓരോരുത്തരായി സമർപ്പിച്ചുപോരുന്നു. അവസാനമാണ് ഭക്തരുടെ സമർപ്പണം. ഭക്തർ ഓരോരുത്തരായി സമർപ്പിച്ചുവരുമ്പോഴേയ്ക്കും സമയം രാത്രിയാകും. അത്രയധികം കുലകളാണ് സമർപ്പിച്ചുപോരുന്നത്. തിരുവോണം നാളിൽ ഭഗവാനെ വാമനമൂർത്തിയായി അലങ്കരിയ്ക്കുന്നു. മഹാബലിയുടെ ശിരസ്സിൽ പാദം വയ്ക്കുന്ന ത്രിവിക്രമന്റെ രൂപത്തിലാണ് വാമനാലങ്കാരം. അന്നത്തെ പ്രധാന ചടങ്ങുകൾ ഓണപ്പുടവ സമർപ്പണവും നമസ്കാരസദ്യയുമാണ്. പുലർച്ചെ നടതുറക്കുമ്പോൾ തന്നെ ഭഗവാന് ഓണപ്പുടവ സമർപ്പിയ്ക്കാൻ ഭക്തജനങ്ങളുടെ ഒരു നീണ്ട നിരതന്നെ വന്നിട്ടുണ്ടാകും. ക്ഷേത്രം ഊരാളനായ മല്ലിശ്ശേരി നമ്പൂതിരി തന്നെ ആദ്യത്തെ ഓണപ്പുടവ സമർപ്പിയ്ക്കും. തുടർന്ന് ദേവസ്വം അധികാരികളും അവസാനം ഭക്തർ ഓരോരുത്തരുമായി സമർപ്പിയ്ക്കുന്നു. രാത്രിയാകുവോളം ഓണപ്പുടവ സമർപ്പണം നടന്നുവരും. ഉച്ചയ്ക്കാണ് ദേവസ്വം വക ഓണസദ്യ വിളമ്പുന്നത്. ഇതിൽ പങ്കെടുക്കാനും നിരവധി ഭക്തർ ക്ഷേത്രത്തിലെത്തുന്നു. ചോറ്, സാമ്പാർ, അവിയൽ, കാളൻ, ഓലൻ, പപ്പടം, നാലുതരം പായസങ്ങൾ തുടങ്ങിവയാണ് സദ്യയ്ക്ക് വിളമ്പുന്നത്. ക്ഷേത്രം ഊട്ടുപുരയിലും തെക്കേ നടയിലെ പ്രത്യേകം പന്തലിലും പടിഞ്ഞാറേ നടയിലെ അന്നലക്ഷ്മി ഹാളിലുമായാണ് സദ്യ നടത്തപ്പെടുന്നത്. അന്ന് മൂന്നുനേരവും ഭഗവാന് പഞ്ചാരിമേളത്തിന്റെ അകമ്പടിയോടെ വിശേഷാൽ കാഴ്ചശീവേലികളുണ്ടാകും. അന്നത്തെ ചുറ്റുവിളക്ക് '''തിരുവോണവിളക്ക്''' എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ഇതിനോടനുബന്ധിച്ചുള്ള എഴുന്നള്ളത്തിന് ഭഗവാന്റെ സ്വർണ്ണക്കോലം ഉപയോഗിയ്ക്കുന്നു. ഇവയെല്ലാം തൊഴാൻ വൻ ഭക്തജനത്തിരക്കുണ്ടായിരിയ്ക്കും. === [[വൈശാഖം|വൈശാഖമാസം]] === [[മേടം|മേടമാസത്തിലെ]] [[അമാവാസി]] മുതലുള്ള ഒരുമാസക്കാലമാണ് ''വൈശാഖമാസം'' എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. രാജ്യമൊട്ടുക്കും ആചരിച്ചുവരുന്ന ചാന്ദ്രകലണ്ടറിലെ രണ്ടാമത്തെ മാസമാണിത്. മഹാവിഷ്ണുഭജനത്തിനും ഭാഗവതപാരായണത്തിനും ഉത്തമമായി ഈ മാസം കണക്കാക്കപ്പെടുന്നതിനാൽ ''മാധവമാസം'' എന്നും ഈ മാസം അറിയപ്പെടുന്നു. കേരളീയ ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ഭാഗവതസപ്താഹങ്ങളും മറ്റും നടക്കുന്ന സമയമാണിത്. ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിലും ഈ സമയം അതിവിശേഷമാണ്. ക്ഷേത്രത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ഭക്തജനത്തിരക്ക് അനുഭവപ്പെടുന്ന സമയങ്ങളിലൊന്നാണ് വൈശാഖപുണ്യകാലം. ഈ ദിവസങ്ങളിൽ മുഴുവൻ ക്ഷേത്രത്തിൽ ഭാഗവതപാരായണമുണ്ടാകും. 29 ദിവസം നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന വൈശാഖമാസക്കാലത്തെ നാല് സപ്താഹങ്ങളാക്കി തിരിച്ചാണ് ഭാഗവതപാരായണം നടക്കുന്നത്. പ്രഗല്ഭരായ നിരവധി ഭാഗവതാചാര്യന്മാർ ഈ ചടങ്ങുകളിൽ പങ്കെടുക്കാറുണ്ട്. ക്ഷേത്രം വക അദ്ധ്യാത്മിക ഹാളിലാണ് സപ്താഹം മുഴുവൻ നടക്കുന്നത്. ==== അക്ഷയതൃതീയ ==== വൈശാഖമാസത്തിലെ വെളുത്തപക്ഷത്തിലെ [[തൃതീയ]] ദിവസമാണ് [[അക്ഷയതൃതീയ]] എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. ഹൈന്ദവവിശ്വാസപ്രകാരം ഏറ്റവും പുണ്യം നിറഞ്ഞ ദിവസങ്ങളിലൊന്നാണിത്. ഈ ദിലസം ചെയ്യുന്ന സത്കർമ്മങ്ങളുടെ ഫലം ക്ഷയിയ്ക്കില്ലെന്നാണ് വിശ്വാസം.'അക്ഷയതൃതീയ' എന്ന പേരുതന്നെ ഈ വിശ്വാസത്തിന് ഉപോദ്ബലകമാണ്. ചതുർയുഗങ്ങളിൽ ആദ്യത്തേതായ സത്യയുഗം (കൃതയുഗം) തുടങ്ങിയത് അക്ഷയതൃതീയനാളിലാണെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. കൂടാതെ [[യുധിഷ്ഠിരൻ|യുധിഷ്ഠിരന്ന്]] സൂര്യഭഗവാൻ അക്ഷയപാത്രം നൽകിയ ദിവസമായും [[ഭഗീരഥൻ|ഭഗീരഥന്റെ]] തപസ്സിൽ സംപ്രീതയായി [[ഗംഗാനദി]] ഭൂമിയിലേയ്ക്ക് ഒഴുകിവന്ന ദിവസമായും ഉപനയനത്തോടനുബന്ധിച്ച് ഒരു ദരിദ്ര ബ്രാഹ്മണകുടുംബത്തിൽ ഭിക്ഷ യാചിയ്ക്കാൻ ചെന്ന ശങ്കരാചാര്യർ അവിടത്തെ അന്തർജനത്തിന്റെ നന്മയ്ക്കായി [[കനകധാരാ സ്തോത്രം]] ചൊല്ലിയ ദിവസമായുമെല്ലാം ഈ ദിവസം അറിയപ്പെടുന്നു. സൂര്യചന്ദ്രന്മാർ ജ്യോതിഷപ്രകാരം ഉച്ചത്തിലെത്തുന്ന ഈ ദിവസം തന്നെയാണ് ബലരാമജയന്തിയായും ആചരിച്ചുവരുന്നത്. ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിൽ അക്ഷയതൃതീയ വൻ പ്രാധാന്യത്തോടെ ആചരിച്ചുവരുന്നു. അക്ഷയതൃതീയയോടനുബന്ധിച്ച് ക്ഷേത്രത്തിൽ രാവിലെ പഞ്ചാരിമേളത്തിന്റെ അകമ്പടിയോടെ കാഴ്ചശീവേലിയും രാത്രി കഴക്കാരുടെ വക വിശേഷാൽ ചുറ്റുവിളക്കുമുണ്ടാകും. അന്നേദിവസം ക്ഷേത്രത്തിൽ പൂജിച്ച സ്വർണ്ണം, വെള്ളി ലോക്കറ്റുകളുടെ വിതരണമുണ്ടാകും. ഇവ വാങ്ങാൻ ആയിരങ്ങളാണ് ക്ഷേത്രത്തിലുണ്ടാകാറുള്ളത്. ദേവസ്വം കീഴേടമായ നെന്മിനി ബലരാമക്ഷേത്രത്തിലും ഈ ദിവസം വിശേഷാൽ ചടങ്ങുകളോടെ ആഘോഷിയ്ക്കപ്പെടുന്നു. ബലരാമജയന്തി എന്ന സങ്കല്പത്തിലാണ് അവിടെയും ആഘോഷം. അഷ്ടമിരോഹിണിനാളിൽ ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിൽ നടക്കുന്ന അതേ ചടങ്ങുകളാണ് അക്ഷയതൃതീയനാളിൽ നെന്മിനി ക്ഷേത്രത്തിലും നടക്കുന്നത്. അന്നത്തെ പ്രസാദ ഊട്ടിന് പിറനാൾ സദ്യയാണ് വിളമ്പുന്നത്. അന്നേദിവസം വൈകീട്ട് ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്ന് പഞ്ചവാദ്യത്തോടുകൂടി ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ എഴുന്നള്ളിപ്പുമുണ്ടാകും. ജ്യേഷ്ഠനായ ബലരാമന്റെ പിറന്നാളാഘോഷത്തിൽ പങ്കെടുക്കാൻ ഭഗവാൻ എഴുന്നള്ളുന്നു എന്നാണ് സങ്കല്പം. അന്ന് രാത്രി വരെ വിശേഷാൽ പൂജകൾ ക്ഷേത്രത്തിലുണ്ടാകും. ==== മറ്റുള്ള വിശേഷങ്ങൾ ==== വൈശാഖമാസത്തിലെ വെളുത്തപക്ഷത്തിലെ ചതുർദ്ദശി നരസിംഹജയന്തിയായി ആചരിച്ചുവരുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിൽ അന്ന് വിശേഷാൽ പൂജകളൊന്നുമുണ്ടാകാറില്ലെങ്കിലും ഭാഗവതത്തിലെ നരസിംഹാവതാരഭാഗം വായിയ്ക്കുന്നത് വിശേഷമാണ്. വൈശാഖപുണ്യകാലത്തുതന്നെയാണ് ശങ്കരാചാര്യജയന്തിയും [[ബുദ്ധപൂർണ്ണിമ]]യുമെല്ലാം വരുന്നത്. ഗുരുവായൂർ കിഴക്കേ നടയിലുള്ള പാർത്ഥസാരഥിക്ഷേത്രത്തിൽ ശങ്കരാചാര്യജയന്തി വിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നു. ഇടവമാസത്തിലെ [[അമാവാസി]]നാളിലാണ് വൈശാഖമാസം സമാപിയ്ക്കുന്നത്. === മണ്ഡലകാലം === വൃശ്ചികമാസം ഒന്നാം തീയതി തുടങ്ങി ധനുമാസം പതിനൊന്നാം തീയതി വരെ നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന 41 ദിവസങ്ങളാണ് ''മണ്ഡലകാലം'' എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. ശബരിമല തീർത്ഥാടനകാലം കൂടിയായ ഈ കാലത്ത് കേരളീയ ക്ഷേത്രങ്ങളിലെല്ലാം വൻ ഭക്തജനത്തിരക്കായിരിയ്ക്കും. ഭദ്രകാളിക്ഷേത്രങ്ങളിൽ കളമെഴുത്തും പാട്ടും നടക്കുന്നതും ഈ കാലത്താണ്. ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിൽ മണ്ഡലകാലത്ത് വിപുലമായ ചടങ്ങുകളാണ് നടത്തിവരുന്നത്. ശബരിമല തീർത്ഥാടകരുടെ പ്രധാന ഇടത്താവളങ്ങളിലൊന്നാണ് ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രം. നിരവധി ശബരിമല തീർത്ഥാടകരാണ് മണ്ഡലകാലത്ത് ഗുരുവായൂരിലെത്തുന്നത്. അവർക്ക് മാലയിടാനും കെട്ടുനിറയ്ക്കാനുമെല്ലാം വിപുലമായ സൗകര്യങ്ങൾ ദേവസ്വം ഒരുക്കുന്നുണ്ട്. ക്ഷേത്രമതിലകത്തുള്ള അയ്യപ്പന്റെ ശ്രീകോവിലിനുമുന്നിലാണ് ശബരിമല തീർത്ഥാടകർ മാലയിടുന്നതും കെട്ടുനിറയ്ക്കുന്നതുമെല്ലാം. ഗുരുവായൂരപ്പസന്നിധിയിലെ കെട്ടുനിറ അതിവിശേഷമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. മണ്ഡലകാലം തുടങ്ങുന്നതിനുമുന്നോടിയായി തുലാം 29, 30 ദിവസങ്ങളിൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ മണ്ഡലശുദ്ധി പതിവുണ്ട്. മണ്ഡലകാലത്തോടനുബന്ധിച്ചുള്ള ശുദ്ധിക്രിയയാണിത്. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷങ്ങളിലൊന്നായ ഗുരുവായൂർ ഏകാദശി വരുന്നതും മണ്ഡലകാലത്താണ്. മണ്ഡലകാലത്ത് മൂന്നുനേരവും വിശേഷാൽ കാഴ്ചശീവേലികളും ചുറ്റുവിളക്കുകളും പതിവാണ്. അഞ്ച് ആനകളാണ് ഇത്തരം അവസരങ്ങളിൽ എഴുന്നള്ളുന്നത്. സാധാരണ ദിവസങ്ങളിലെ ശീവേലികൾക്കുള്ള വാദ്യങ്ങൾക്കൊപ്പം [[ഇടുതുടി]], [[വീരാണം]] തുടങ്ങിയ വിശേഷവാദ്യങ്ങളും ഈ ദിവസങ്ങളിലെ ശീവേലികൾക്കുണ്ടാകും. ഇവയിൽ ഇടുതുടി കാഴ്ചയിൽ [[തബല|തബലയോടും]] വീരാണം മൃദംഗത്തോടും സാമ്യമുള്ള വാദ്യങ്ങളാണ്. മണ്ഡലകാലം ഗുരുവായൂരപ്പന്നും വിശേഷപ്പെട്ടതാണ്. ഈ ദിവസങ്ങളിലാണ് ഭഗവാന് വേദമന്ത്രധാരയും പഞ്ചഗവ്യാഭിഷേകവും നടത്തുന്നത്. ഉഷഃശീവേലിയ്ക്കും പന്തീരടിപൂജയ്ക്കുമിടയിലാണ് ഋഗ്വേദമന്ത്രധാര നടത്തുന്നത്. ക്ഷേത്രക്കിണറ്റിൽ നിന്നെടുക്കുന്ന ജലം കൊണ്ടാണ് അഭിഷേകം. ശിവക്ഷേത്രങ്ങളിൽ [[ശിവലിംഗം|ശിവലിംഗത്തിൽ]] ധാര നടത്തുമ്പോൾ ഉപയോഗിയ്ക്കുന്നതുപോലൊരു വെള്ളിപ്പാത്രത്തിൽ ദർഭപ്പുല്ല് സൂക്ഷിച്ചശേഷം അതിൽ വെള്ളം നിറച്ച് വിഗ്രഹത്തിൽ വെള്ളം തുള്ളിയായി വീഴ്ത്തുന്നതാണ് ഈ ചടങ്ങ്. ഈ സമയത്ത് ക്ഷേത്രം ഓതിയ്ക്കന്മാർ കൂട്ടംകൂടിയിരുന്ന് വേദമന്ത്രങ്ങൾ ചൊല്ലും. മണ്ഡലകാലത്ത് ഇതിനുശേഷമേ നവകാഭിഷേകം പതിവുള്ളൂ. ഉച്ചപ്പൂജയ്ക്കുമുമ്പാണ് പഞ്ചഗവ്യാഭിഷേകം നടത്തുന്നത്. പാൽ, നെയ്യ്, തൈര്, ചാണകം, ഗോമൂത്രം എന്നിവ നിശ്ചിത അളവിൽ കൂട്ടിച്ചേർത്തുണ്ടാക്കുന്ന ഒരു മിശ്രിതമാണ് പഞ്ചഗവ്യം. ഗോവിൽ (പശു) നിന്നെടുക്കുന്ന അഞ്ച് വസ്തുക്കൾ എന്നാണ് പഞ്ചഗവ്യം എന്ന വാക്കിന്റെ അർത്ഥം. ഉച്ചപ്പൂജയ്ക്കുമുമ്പാണ് പഞ്ചഗവ്യാഭിഷേകം നടത്തുന്നത്. ഔഷധവീര്യം കൂടിയ ശിലയിൽ തീർത്ത വിഗ്രഹത്തിൽ ഔഷധവീര്യമുള്ള ദർഭപ്പുല്ലിലൂടെ ഒഴുകിയെത്തുന്ന തീർത്ഥജലവും പഞ്ചഗവ്യവും സർവ്വരോഗനിവാരകമാണെന്ന് വിശ്വസിച്ചുവരുന്നു. 40 ദിവസം നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന പഞ്ചഗവ്യാഭിഷേകത്തിനൊടുവിൽ മണ്ഡലകാലാവസാനദിവസമായ ധനു പതിനൊന്നിന് ഉച്ചപ്പൂജയോടനുബന്ധിച്ച് ഭഗവാന് വിശേഷാൽ കളഭാഭിഷേകം നടത്തുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിൽ നിത്യേന ഭഗവാന് കളഭം ചാർത്താറുണ്ടെങ്കിലും കളഭം അഭിഷേകം ചെയ്യുന്നത് ധനു പതിന്നൊന്നിന് മാത്രമാണ്. കോഴിക്കോട് സാമൂതിരിയുടെ വകയാണ് കളഭാഭിഷേകം. മറ്റുദിവസങ്ങളിലെ കളഭച്ചാർത്തിന് ഉപയോഗിയ്ക്കുന്ന കശ്മീർ കുങ്കുമപ്പൂവ്, മൈസൂർ ചന്ദനം, പച്ചക്കർപ്പൂരം എന്നിവ സാധാരണയിലും ഇരട്ടി അളവിൽ ചേർത്താണ് അഭിഷേകത്തിനുള്ള കളഭം തയ്യാറാക്കുന്നത്. കീഴ്ശാന്തിമാർ തയ്യാറാക്കുന്ന കളഭം, തുടർന്ന് ഒരു സ്വർണ്ണക്കലശത്തിലേയ്ക്ക് പകർന്നശേഷം വാദ്യമേളങ്ങളുടെ അകമ്പടിയോടെ ശ്രീകോവിലിലേയ്ക്ക് എഴുന്നള്ളിച്ചുകൊണ്ടുവരികയും തന്ത്രി ഏറ്റുവാങ്ങുകയും അതിൽ വിശേഷാൽ പൂജകൾ നടത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. തുടർന്ന് തന്ത്രി കലശം ശ്രീകോവിലിലേയ്ക്ക് കൊണ്ടുപോകുകയും മന്ത്രപുരഃസരം വിഗ്രഹത്തിൽ അഭിഷേകം ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നു. കളഭത്തിൽ മുങ്ങിനിൽക്കുന്ന ഭഗവാനെ തൊഴുത് ഭക്തർ മുക്തിയടയുന്നു. എന്തെങ്കിലും അശുദ്ധി സംഭവിച്ചില്ലെങ്കിൽ പിറ്റേന്നുള്ള നിർമ്മാല്യദർശനം വരെ ഭഗവാൻ കളഭത്തിൽ മുങ്ങിനിൽക്കും. === ഇടത്തരികത്തുകാവ് താലപ്പൊലികൾ === ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ഉപദേവതയായ ഇടത്തരികത്തുകാവ് ഭഗവതിയുടെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷമാണ് ധനു, മകരം എന്നീ മാസങ്ങളിൽ ആഘോഷിയ്ക്കപ്പെടുന്ന രണ്ട് താലപ്പൊലികൾ. അവയിൽ ആദ്യത്തേത് ''പിള്ളേര് താലപ്പൊലി'' എന്നും രണ്ടാമത്തേത് ''ദേവസ്വം താലപ്പൊലി'' എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. ഇവ യഥാക്രമം ഗുരുവായൂർ ദേശത്തെ ഭക്തരും ദേവസ്വവും നടത്തിപ്പോരുന്നതുകൊണ്ടാണ് ഇവയ്ക്ക് ഈ പേരുകൾ വന്നുചേർന്നത്. ഗുരുവായൂർ ദേശം സാമൂതിരിയുടെ അധീനതയിലായിരുന്ന കാലത്തുതന്നെ ഇവ നടന്നുവന്നിരുന്നു എന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത്. ക്ഷേത്രപരിസരത്ത് വെടിക്കെട്ട് നടക്കുന്നത് ഈ ദിവസങ്ങളിൽ മാത്രമാണ്. ഈ ദിവസങ്ങളിൽ ഭഗവതിയ്ക്ക് വിശേഷാൽ പൂജകളും ഉച്ചയ്ക്ക് പറയെടുപ്പും നടക്കുന്നു. നിരവധി ഭക്തരാണ് ഈ ചടങ്ങുകളിൽ പങ്കെടുക്കുന്നത്. പറയെടുപ്പുസമയത്ത് വെളിച്ചപ്പാട് പുറത്തുവന്ന് മഞ്ഞളിൽ ആറാടി പറകൾ സ്വീകരിയ്ക്കുന്നത് ശ്രദ്ധേയമായ ഒരു കാഴ്ചയാണ്. രാവിലെ വിശേഷാൽ കാഴ്ചശീവേലിയും ഉച്ചയ്ക്ക് പഞ്ചവാദ്യത്തോടുകൂടിയ പുറത്തേയ്ക്കെഴുന്നള്ളിപ്പും ഭഗവതിയ്ക്കുണ്ടാകും. ഈ ചടങ്ങുകളിൽ ഭഗവതിയ്ക്കൊപ്പം ഭഗവാനും പങ്കെടുക്കും. തന്റെ സഹോദരിയായ ഭഗവതിയുടെ ആഘോഷത്തിൽ പങ്കെടുക്കാൻ ഭഗവാനും കൂടെ വരുന്നു എന്നാണ് സങ്കല്പം. തന്മൂലം ക്ഷേത്രനട പതിവിലും ഒരു മണിക്കൂർ നേരത്തേ (പതിനൊന്നരയ്ക്ക്) അടയ്ക്കുന്നു. പഞ്ചവാദ്യത്തോടുകൂടി പുറത്തേയ്ക്കെഴുന്നള്ളുന്ന ഭഗവതി തിരിച്ചെഴുന്നുള്ളുന്നത് ചെണ്ടമേളത്തോടെയാണ്. പുറപ്പെടുന്ന സമയത്തെല്ലാം നിർത്താതെ കതിനവെടിയുണ്ടാകും. ഈ ചടങ്ങിനുശേഷമാണ് പറവെപ്പ് തുടങ്ങുന്നത്. നെല്ല്, അരി, അവിൽ, മലർ, ശർക്കര, പഴം, പൂക്കൾ, മഞ്ഞൾ, കുങ്കുമം തുടങ്ങിയ ദ്രവ്യങ്ങൾ ഭക്തരുടെ വഴിപാടായി 1001 പറകളിലായി നിറച്ചുവച്ചിട്ടുണ്ടാകും. ഈ പറകൾ സ്വീകരിയ്ക്കാനായി വെളിച്ചപ്പാട് വാളും ചിലമ്പുമേന്തി പുറത്തുവരും. തുടർന്ന് അവയിലുള്ള ദ്രവ്യങ്ങൾ മുഴുവൻ വാരിവിതറി പൂക്കൾ മുഴുവൻ ദേഹത്തണിഞ്ഞുവന്ന് വെളിച്ചപ്പാട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കും. അതിനുശേഷം നാദസ്വരത്തിന്റെ അകമ്പടിയോടെ കുളപ്രദക്ഷിണവും അർദ്ധരാത്രി കളമെഴുത്തും പാട്ടും നടക്കുന്നതോടെ താലപ്പൊലി പൂർത്തിയാകും. === നവരാത്രി === ഭഗവതിയുടെ തന്നെ മറ്റൊരു ആണ്ടുവിശേഷമാണ് നവരാത്രി. [[കന്നി|കന്നിമാസത്തിലെ]] വെളുത്തപക്ഷത്തിലെ പ്രഥമ ([[അമാവാസി|അമാവാസിയുടെ]] പിറ്റേദിവസം) മുതലുള്ള ഒമ്പതുദിവസമാണ് നവരാത്രിയായി ആചരിച്ചുവരുന്നത്. രാജ്യമെമ്പാടുമുള്ള എല്ലാ ദേവീസന്നിധികളിലും ഈ ദിവസങ്ങൾ അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നുണ്ട്. ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിൽ നവരാത്രിനാളുകളിൽ ഭഗവതിയ്ക്ക് വിശേഷാൽ പൂജകളും വഴിപാടുകളും നടക്കാറുണ്ട്. ഒമ്പതുദിവസങ്ങളിലും വിശേഷാൽ അലങ്കാരം ദേവിയ്ക്കുണ്ടാകും. ഓരോന്നും ഭക്തരുടെ വഴിപാടായാണ് നടത്തിപ്പോരുന്നത്. ദുർഗ്ഗാഷ്ടമിദിവസം സന്ധ്യയ്ക്ക് പൂജവെപ്പ്. ക്ഷേത്രത്തിലെ കൂത്തമ്പലത്തിൽ നെറ്റിപ്പട്ടം, ആലവട്ടം, വെൺചാമരം തുടങ്ങിയവയും ഗുരുവായൂരപ്പന്റെയും സരസ്വതിയുടെയും ഗണപതിയുടെയും ചിത്രങ്ങളും പീഠത്തിൽ ഒരുക്കിവച്ചശേഷം അവയ്ക്കുമുമ്പിൽ പുസ്തകങ്ങളും സംഗീതോപകരണങ്ങളും ആയുധങ്ങളും മറ്റും പൂജയ്ക്കുവയ്ക്കുന്നു. ആദ്യകാലത്ത് ഗണപതിനടയ്ക്കുമുമ്പിലെ സരസ്വതി അറയിലാണ് പൂജവെപ്പ് നടത്തിയിരുന്നത്. പിന്നീട് സ്ഥലപരിമിതി കാരണം കൂത്തമ്പലത്തിലേയ്ക്ക് മാറ്റുകയായിരുന്നു. മഹാനവമിദിവസം മുഴുവൻ അടച്ചുപൂജ. വിജയദശമിദിവസം രാവിലെ പൂജകഴിഞ്ഞ് പുസ്തകങ്ങളും സംഗീതോപകരണങ്ങളും ആയുധങ്ങളും തിരിച്ചുകൊടുക്കുന്നു. അന്നേദിവസം ആയിരക്കണക്കിന് കുരുന്നുകൾ ക്ഷേത്രത്തിൽ ആദ്യാക്ഷരം കുറിയ്ക്കുന്നു. ക്ഷേത്രം കീഴ്ശാന്തിമാരാണ് വിദ്യാരംഭത്തിന് കാർമ്മികത്വം വഹിയ്ക്കുന്നത്. വർഷങ്ങൾ നീണ്ട പരിശീലനത്തിനുശേഷം പുതിയ കൃഷ്ണനാട്ടം കലാകാരന്മാർ അരങ്ങേറ്റം കുറിയ്ക്കുന്നതും അന്നേദിവസം തന്നെയാണ്. === ഉപദേവതകളുടെ കലശം === ക്ഷേത്രത്തിലെ മറ്റൊരു ആണ്ടുവിശേഷമാണ് [[മിഥുനം|മിഥുനമാസത്തിൽ]] നടത്തിവരുന്ന ഉപദേവതകളുടെ കലശം. ക്ഷേത്രത്തിലെ ഉപദേവതകളായ ഗണപതി, അയ്യപ്പൻ, ഭഗവതി എന്നിവർക്ക് ഉത്സവക്കാലത്ത് കലശം നടത്താറില്ല. അതിനുപകരമാണ് മിഥുനമാസത്തിലെ കലശം. ഉത്സവക്കാലത്ത് സാധാരണയായി നടത്തിവരുന്ന കലശത്തിനുള്ള എല്ലാ ചടങ്ങുകളും ഇതിനും ഉണ്ടാകാറുണ്ട്. ആദ്യദിവസങ്ങളിൽ അയ്യപ്പന്നും, പിന്നീട് ഗണപതിയ്ക്കും, അവസാനം ഭഗവതിയ്ക്കുമാണ് കലശം നടത്തിവരുന്നത്. === നാരായണീയദിനം === മേല്പുത്തൂർ നാരായണഭട്ടതിരി നാരായണീയസ്തോത്രം രചിച്ച് ഭഗവാനുമുന്നിൽ സമർപ്പിച്ചത് കൊല്ലവർഷം 763 വൃശ്ചികം 28-നാണ്. അതിന്റെ സ്മരണയ്ക്കാണ് ഗുരുവായൂർ ദേവസ്വം നാരായണീയദിനം ആചരിച്ചുവരുന്നത്. നാരായണീയദിനത്തോടനുബന്ധിച്ച് ഏഴുദിവസം നാരായണീയസപ്താഹം നടത്തിവരുന്നു. ഭാഗവതസപ്താഹത്തിന്റെ അതേ മാതൃകയിലാണ് ഇതും നടത്തിവരുന്നത്. ക്ഷേത്രം അദ്ധ്യാത്മിക ഹാളിൽ വച്ചാണ് ഈ പരിപാടി നടത്തുന്നത്. ദേശീയതലത്തിൽ തന്നെ അറിയപ്പെടുന്ന നാരായണീയ പണ്ഡിതന്മാർ ഈ ദിവസങ്ങളിൽ പരിപാടി അവതരിപ്പിച്ചുവരാറുണ്ട്. === പൂന്താനദിനം === ഭക്തകവിയായിരുന്ന പൂന്താനം നമ്പൂതിരിയുടെ ജന്മദിനമാണ് ഗുരുവായൂർ ദേവസ്വം പൂന്താനദിനമായി ആചരിച്ചുവരുന്നത്. കുംഭമാസത്തിലെ [[അശ്വതി]] നക്ഷത്രത്തിലാണ് പൂന്താനദിനം. '''കുംഭമാസത്തിലാകുന്നു നമ്മുടെ ജന്മനക്ഷത്രം അശ്വതിനാളെന്നും..''' എന്നുതുടങ്ങുന്ന ജ്ഞാനപ്പാനയിലെ വരികളാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജന്മദിനത്തിന്റെ മൂലഹേതു. അന്നേദിവസം ക്ഷേത്രത്തിൽ വിശേഷാൽ പൂജകളില്ലെങ്കിലും ധാരാളം കലാപരിപാടികൾ നടത്തിവരാറുണ്ട്. ഈ ദിവസമാണ് ഗുരുവായൂർ ദേവസ്വം ജ്ഞാനപ്പാന പുരസ്കാരം നൽകുന്നത്. ആത്മീയരംഗത്തെ പ്രമുഖ വ്യക്തികൾക്കാണ് സാധാരണയായി ഈ പുരസ്കാരം നൽകിവരാറുള്ളത്. എന്നാൽ, ഇതിന് വിപരീതമായും സംഭവിച്ചിട്ടുണ്ട്. മലപ്പുറം കീഴാറ്റൂരിലുള്ള പൂന്താനത്തിന്റെ ജന്മഗൃഹത്തിലും ഇതിനോടനുബന്ധിച്ച് പരിപാടികൾ നടക്കാറുണ്ട്. === കൃഷ്ണഗീതിദിനം === കോഴിക്കോട് സാമൂതിരിയും ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ പരമഭക്തനുമായിരുന്ന മാനവേദൻ രാജ, തന്റെ മഹാകാവ്യമായ കൃഷ്ണഗീതി ഭഗവാനുമുന്നിൽ സമർപ്പിച്ച തുലാം 30 ആണ് കൃഷ്ണഗീതിദിനമായി ആചരിച്ചുവരുന്നത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/thrissur/news/08nov2020-1.5191993|title=ഗുരുവായൂരിൽ കൃഷ്‌ണഗീതി പാരായണം തുടങ്ങി|access-date=2021-01-03|language=en|archive-date=2021-09-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20210925180154/https://www.mathrubhumi.com/thrissur/news/08nov2020-1.5191993|url-status=dead}}</ref> ഇതിനോടനുബന്ധിച്ച് ഒരാഴ്ച്ച കൃഷ്ണഗീതി പാരായണം നടത്തിവരുന്നു. == ഗുരുവായൂരുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു കിടക്കുന്ന ക്ഷേത്രങ്ങൾ == === മമ്മിയൂർ മഹാദേവക്ഷേത്രം === ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രവുമായി ഏറ്റവും അടുത്ത് ബന്ധപ്പെട്ടുകിടക്കുന്ന ക്ഷേത്രമാണ് ഗുരുവായൂരിനടുത്തുള്ള മമ്മിയൂരിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന മമ്മിയൂർ മഹാദേവക്ഷേത്രം. പുരാതന കേരളത്തിലെ [[നൂറ്റെട്ട് ശിവാലയങ്ങൾ|നൂറ്റെട്ട് ശിവാലയങ്ങളിലൊന്നായ]] ഈ ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത് ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്ന് ഒരു കിലോമീറ്റർ വടക്കുപടിഞ്ഞാറുമാറി കോഴിക്കോട്/[[പൊന്നാനി]] റൂട്ടിലാണ്. പാർവ്വതീസമേതനായ പരമശിവനാണ് ഇവിടത്തെ മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠ. കൂടാതെ, തുല്യപ്രാധാന്യത്തിൽ മഹാവിഷ്ണുവും ക്ഷേത്രത്തിൽ കുടികൊള്ളുന്നു. ഐതിഹ്യമനുസരിച്ച് ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠയായ പരമശിവനാണ് ഇപ്പോൾ ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രമിരിയ്ക്കുന്ന സ്ഥാനത്ത് കുടികൊണ്ടിരുന്നത്. ബൃഹസ്പതിയ്ക്കും വായുദേവന്നും വിഷ്ണുപ്രതിഷ്ഠ നടത്താനായി ഭഗവാൻ തന്റെ വാസസ്ഥാനം ഒഴിഞ്ഞുകൊടുക്കുകയായിരുന്നുവെന്നും പ്രതിഷ്ഠാമുഹൂർത്തത്തിന് സാക്ഷ്യം വഹിച്ചശേഷം ഇപ്പോഴുള്ള ക്ഷേത്രത്തിൽ ശക്തിപഞ്ചാക്ഷരീധ്യാനത്തോടെ സ്വയംഭൂവായി അവതരിയ്ക്കുകയായിരുന്നുവെന്നുമാണ് ബാക്കി കഥ. അതിനാൽ, ഗുരുവായൂർ ദർശനം നടത്തുന്നവരെല്ലാവരും ഈ ക്ഷേത്രത്തിലും ദർശനം നടത്തണമെന്നും എന്നാലേ ഗുരുവായൂർ ദർശനം പൂർത്തിയാകൂ എന്നുമാണ് ചിട്ട. എന്നാൽ, അതിന് കഴിയാത്തവർ ഗുരുവായൂരിലെ ഉപദേവതയായ ഇടത്തരികത്തുകാവ് ഭഗവതിയുടെ ശ്രീകോവിലിന് വടക്കുകിഴക്കുഭാഗത്തെത്തുമ്പോൾ വടക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്തേയ്ക്ക് നോക്കിത്തൊഴുതാലും മതി എന്നും പറയാറുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠയായ ശിവൻ, മൂന്നടിയോളം ഉയരം വരുന്ന സ്വയംഭൂലിംഗത്തിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെട്ടിരിയ്ക്കുന്നു. പാർവ്വതീദേവിയെ തന്റെ ഇടത്തേ തുടയിലിരുത്തി ദർശനം നൽകുന്ന മഹാദേവനായാണ് സങ്കല്പം. ദേവിയ്ക്ക് ഇവിടെ പ്രത്യേകം പ്രതിഷ്ഠയില്ല. എന്നാൽ, ഭഗവാന്റെ ശ്രീകോവിലിന് പുറകിൽത്തന്നെ ചുവർച്ചിത്രരൂപത്തിൽ ദേവിയ്ക്ക് സാന്നിദ്ധ്യം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ ശ്രീകോവിൽ ശിവന്റെ ശ്രീകോവിലിന്റെ വടക്കുഭാഗത്താണ്. ക്ഷേത്രത്തിൽ ഉപദേവതകളായി ഗണപതി, സുബ്രഹ്മണ്യൻ, അയ്യപ്പൻ, ഭദ്രകാളി, നാഗദൈവങ്ങൾ, ബ്രഹ്മരക്ഷസ്സ് എന്നിവർക്കും ക്ഷേത്രത്തിൽ സന്നിധികളുണ്ട്. കുംഭമാസത്തിലെ കറുത്തപക്ഷത്തിലെ ചതുർദ്ദശിദിവസം ആഘോഷിയ്ക്കുന്ന [[ശിവരാത്രി|ശിവരാത്രിയാണ്]] ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷം. ഈ ദിവസം ക്ഷേത്രത്തിൽ വിശേഷാൽ പൂജകളും എഴുന്നള്ളിപ്പുകളും നടക്കും. ധനുമാസത്തിൽ [[തിരുവാതിര ആഘോഷം|തിരുവാതിരയും]] പ്രാധാന്യത്തോടെ ആഘോഷിച്ചുവരുന്നു. വിഷ്ണുസാന്നിദ്ധ്യമുള്ളതിനാൽ അഷ്ടമിരോഹിണിയും ക്ഷേത്രത്തിൽ വിശേഷമാണ്. നിത്യേന മൂന്നുപൂജകളുള്ള ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ തന്ത്രിയും പുഴക്കര ചേന്നാസ് നമ്പൂതിരിപ്പാടാണ്. ഇപ്പോൾ [[മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡ്|മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ]] കീഴിലാണ് ഈ ക്ഷേത്രം. === അമ്പലപ്പുഴ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം === കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും പേരുകേട്ട ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രങ്ങളിലൊന്നായ അമ്പലപ്പുഴ ക്ഷേത്രം, [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ]] [[അമ്പലപ്പുഴ വടക്ക് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|അമ്പലപ്പുഴ വടക്ക്]], [[അമ്പലപ്പുഴ തെക്ക് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|തെക്ക്]] ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകളുടെ നടുക്കായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ''തെക്കൻ കേരളത്തിലെ ഗുരുവായൂർ'' എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠയായ ശ്രീകൃഷ്ണഭഗവാൻ, ഗോശാലകൃഷ്ണനായും പാർത്ഥസാരഥിയായും സങ്കല്പിയ്ക്കപ്പെടുന്നു. ഏകദേശം അറുന്നൂറിലധികം വർഷം പഴക്കം പറയപ്പെടുന്ന ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയത് വില്വമംഗലം സ്വാമിയാരാണെന്ന് വിശ്വസിയ്ക്കപ്പെടുന്നു. കേരളത്തിലെ ഏക ബ്രാഹ്മണ രാജവംശമായിരുന്ന ചെമ്പകശ്ശേരി രാജവംശത്തിന്റെ പരദേവതാക്ഷേത്രമായിരുന്ന അമ്പലപ്പുഴ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഉദ്ഭവം, പ്രസ്തുത രാജവംശവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടുകിടക്കുന്നു. ഐതിഹ്യമനുസരിച്ച് ഒരിയ്ക്കൽ, വില്വമംഗലം സ്വാമിയാരും ചെമ്പകശ്ശേരി രാജാവായിരുന്ന [[പൂരാടം തിരുനാൾ ദേവനാരായണൻ|പൂരാടം തിരുനാൾ ദേവനാരായണനും]] കൂടി ഇപ്പോൾ ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലൂടെ ഒഴുകുന്ന പുഴയിലൂടെ തോണിയിൽ പോകുമ്പോൾ എവിടെനിന്നോ കർണ്ണാനന്ദകരമായ വേണുനാദം അവർക്ക് കേൾക്കാനിടയാകുകയും, അത് ഭഗവാന്റേതാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കിയ ഇരുവരും ശബ്ദം കേട്ട ഭാഗത്തേയ്ക്ക് യാത്രചെയ്യുകയും ഒരു ആൽമരച്ചുവട്ടിൽ വച്ച് ഭഗവാനെ കാണാനിടയാകുകയും ചെയ്ത സംഭവത്തെ ആസ്പദമാക്കിയാണ് ക്ഷേത്രനിർമ്മാണം നടത്തിയത്. ഈ ആൽമരം ഇപ്പോഴുമുണ്ട്. അതിന് വളരെയധികം മഹത്വം കല്പിച്ചുവരുന്നു. മേല്പുത്തൂർ നാരായണഭട്ടതിരിയും [[കുഞ്ചൻ നമ്പ്യാർ|കുഞ്ചൻ നമ്പ്യാരുമടക്കം]] നിരവധി മഹാത്മാക്കൾ ഈ ക്ഷേത്രവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടുകിടക്കുന്നവരാണ്. കേരളത്തിന്റെ ക്ലാസിക് കലകളിലൊന്നായ തുള്ളലിന്റെ ഉദ്ഭവസ്ഥാനം എന്ന നിലയിലും ഈ ക്ഷേത്രം പ്രസിദ്ധമാണ്. ചെമ്പകശ്ശേരി രാജവംശം തിരുവിതാംകൂർ കീഴടക്കിയപ്പോൾ ക്ഷേത്രം തിരുവിതാംകൂറിലായി. ഗുരുവായൂരപ്പന് അഭയം നൽകിയ ക്ഷേത്രം എന്ന പ്രത്യേകതയും ഈ ക്ഷേത്രത്തിനുണ്ട്. ടിപ്പു സുൽത്താന്റെ മലബാർ ആക്രമണകാലത്ത് ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ വിഗ്രഹം ഇവിടെ കൊണ്ടുവരികയും, ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്ത് ചെമ്പകശ്ശേരി രാജാവിന്റെ കൊട്ടാരത്തിൽ പ്രത്യേകം ശ്രീകോവിൽ പണിത് അവിടെ കുടിയിരുത്തുകയും ചെയ്തു. ഇന്നും അമ്പലപ്പുഴയിൽ ആ ശ്രീകോവിലും തിടപ്പള്ളിയും കിണറുമെല്ലാം കാണാം. [[അമ്പലപ്പുഴ പാൽപ്പായസം|ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ പാൽപ്പായസം]] ലോകപ്രസിദ്ധമാണ്. കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും പേരുകേട്ട ക്ഷേത്രനിവേദ്യമായ അമ്പലപ്പുഴ പാൽപ്പായസം ഇവിടെ ഉച്ചപ്പൂജയ്ക്കാണ് നേദിയ്ക്കുന്നത്. ഒരു ചെമ്പകശ്ശേരി രാജാവ്, ഇപ്പോൾ ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ തന്നെയുള്ള [[തലവടി]] സ്വദേശിയായ ഒരു തമിഴ് ബ്രാഹ്മണനിൽ നിന്നു കടം വാങ്ങിയ കാശ് തിരിച്ചടയ്ക്കാതെ വന്നതിനെത്തുടർന്ന് അതിനുപകരമായി തുടങ്ങിവച്ചതാണ് ഈ പാൽപ്പായസം എന്നാണ് കഥ. ആറുമണിക്കൂർ നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന അതിവിദഗ്ധമായ നിർമ്മാണപ്രക്രിയയാണ് ഈ പാൽപ്പായസത്തിന്. ശുദ്ധമായ പശുവിൻപാലും മണിക്കിണറ്റിൽ നിന്നെടുക്കുന്ന വെള്ളവും കുട്ടനാടൻ പുഞ്ചനെല്ലിൽ നിന്നെടുക്കുന്ന അരിയും പഞ്ചസാരയും ഉപയോഗിച്ചാണ് ഇത് തയ്യാറാക്കുന്നത്. ഇതിന് പൊൻനിറമാണെന്നതും ഒരു പ്രത്യേകതയാണ്. പാൽപ്പായസത്തിനായി പ്രത്യേകം തിടപ്പള്ളി ക്ഷേത്രത്തിൽ പണിതിട്ടുണ്ട്. പാൽപ്പായസം എഴുന്നള്ളിയ്ക്കുന്ന സമയത്ത് വടക്കേ നടയിൽ ഒരു കൃഷ്ണപ്പരുന്ത് വട്ടമിട്ടുപറക്കുന്ന കാഴ്ച കാണാം. ഇത് ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ സാന്നിദ്ധ്യമാണെന്ന് വിശ്വസിച്ചുവരുന്നു. അമ്പലപ്പുഴയിലെ പ്രധാനമൂർത്തിയായ ശ്രീകൃഷ്ണൻ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി കുടികൊള്ളുന്നു. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന വിഗ്രഹം ശിലാനിർമ്മിതമാണ്. ഒരുകയ്യിൽ ചാട്ടയും മറുകയ്യിൽ ശംഖും കാണാം. ഉപദേവതകളായി ഗണപതി, ശിവൻ, അയ്യപ്പൻ, ഭദ്രകാളി എന്നിവർക്കും സന്നിധികളുണ്ട്. [[മീനം|മീനമാസത്തിൽ]] തിരുവോണം നാളിൽ ആറാട്ടായി പത്തുദിവസത്തെ ഉത്സവമാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ കൊണ്ടാടുന്നത്. അതിൽ തന്നെ, ഉത്രാടം നാളിൽ നടക്കുന്ന ഒമ്പതാമുത്സവവും അന്നത്തെ നാടകശാലസദ്യയുമാണ് ഏറ്റവും വിശേഷം. നിത്യേന അഞ്ചുപൂജകളും മൂന്നുശീവേലികളുമുള്ള ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ തന്ത്രിമാർ പുതുമന, കടിയക്കോൽ നമ്പൂതിരിമാരാണ്. ഇപ്പോൾ [[തിരുവിതാംകൂർ ദേവസ്വം ബോർഡ്|തിരുവിതാംകൂർ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ]] കീഴിലാണ് ഈ ക്ഷേത്രം. ===[[തെക്കൻ ചിറ്റൂർ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം]]=== എറണാകുളം ജില്ലയിൽ [[ചേരാനല്ലൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ചേരാനല്ലൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിൽ]] [[ചിറ്റൂർ (എറണാകുളം ജില്ല)|ചിറ്റൂർ]] ദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു ക്ഷേത്രമാണ് തെക്കൻ ചിറ്റൂർ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം. ഐതിഹ്യമാലയിൽ പരാമർശിയ്ക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ള ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠ ഗുരുവായൂരപ്പൻ തന്നെയാണെന്ന് വിശ്വസിയ്ക്കപ്പെടുന്നു. ഐതിഹ്യമനുസരിച്ച്, എല്ലാ മാസവും മുടങ്ങാതെ ഗുരുവായൂരിൽ പോയിവന്നിരുന്ന, പരമഭക്തനായിരുന്ന ചേരാനല്ലൂർ രാമൻ കർത്താവിന് പ്രായാധിക്യം മൂലം ഗുരുവായൂർ ദർശനം അസാധ്യമായപ്പോൾ ഭഗവാൻ തന്നെ അദ്ദേഹത്തോടൊപ്പം വരികയും, അദ്ദേഹത്തിന്റെ കുടുംബത്തിന്റെ ഉടമസ്ഥതയിലുണ്ടായിരുന്ന ഭഗവതിക്ഷേത്രത്തിനടുത്ത് കുടികൊള്ളുകയും ചെയ്യുകയായിരുന്നു. ''തെക്കൻ ഗുരുവായൂർ'' എന്ന അപരനാമത്തിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാനപ്രതിഷ്ഠ യഥാർത്ഥത്തിൽ ചതുർബാഹുവായ മഹാവിഷ്ണുവാണെങ്കിലും ശ്രീകൃഷ്ണനായാണ് സങ്കല്പം. ഗുരുവായൂരിലേതുപോലെ അഞ്ജനശിലയിലാണ് ഇവിടെയും വിഗ്രഹം നിർമ്മിച്ചിട്ടുള്ളത്. ഗുരുവായൂരിലെ വിഗ്രഹത്തിന്റെ തനിപ്പകർപ്പായ, ഏകദേശം നാലടി ഉയരം വരുന്ന വിഗ്രഹം, കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെട്ടിരിയ്ക്കുന്നു. അതേ സമയം, ഗുരുവായൂരപ്പൻ തന്നെയാണെങ്കിലും കംസവധം കഴിഞ്ഞ് രൗദ്രഭാവത്തിൽ നിൽക്കുന്ന കൃഷ്ണഭഗവാനാണ് പ്രതിഷ്ഠ എന്നും സങ്കല്പമുള്ളതിനാൽ ഇവിടെ ഉത്സവത്തിന് ആനകളെ ഉപയോഗിയ്ക്കാറില്ല. ഗരുഡവാഹനത്തിലാണ് എഴുന്നള്ളത്ത്. ഗുരുവായൂരിലേതുപോലെ ഇവിടെയും വടക്കുഭാഗത്ത് അതിവിശാലമായ ക്ഷേത്രക്കുളമുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിൽ ഉപദേവതകളായി ശിവൻ, ഗണപതി, അയ്യപ്പൻ, കണ്ടങ്കുളങ്ങര ഭഗവതി, ഹനുമാൻ, നാഗദൈവങ്ങൾ എന്നിവർക്കും പ്രതിഷ്ഠകളുണ്ട്. മേടമാസത്തിൽ തിരുവോണം നാളിൽ ആറാട്ടായി പത്തുദിവസത്തെ ഉത്സവമാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിലുള്ളത്. ഈ പത്തുദിവസങ്ങളും വിശേഷാൽ ചടങ്ങുകളോടെ ആചരിച്ചുവരുന്നു. അഷ്ടമിരോഹിണി, ഗുരുവായൂർ ഏകാദശി, മണ്ഡലകാലത്തെ കളമെഴുത്തും പാട്ടും എന്നിവയും ക്ഷേത്രത്തിലെ ആണ്ടുവിശേഷങ്ങളാണ്. നിത്യേന അഞ്ചുപൂജകളും മൂന്നുശീവേലികളുമുള്ള ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ തന്ത്രിയും പുഴക്കര ചേന്നാസ് നമ്പൂതിരിപ്പാടാണ്. ചേരാനല്ലൂർ കർത്താക്കന്മാരുടെ കുടുംബക്ഷേത്രമായ ഈ ക്ഷേത്രം, പക്ഷേ ഇപ്പോൾ [[കൊച്ചിൻ ദേവസ്വം ബോർഡ്|കൊച്ചിൻ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ]] കീഴിലാണ്. == കേരളത്തിന് പുറത്തുള്ള ക്ഷേത്രങ്ങൾ == ലോകത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ ഗുരുവായൂരപ്പ ക്ഷേത്രങ്ങൾ കാണാം. ഇവയെല്ലാം പണികഴിപ്പിച്ചത് തദ്ദേശത്തെ മലയാളിസംഘടനകളാണ്. വിദേശങ്ങളിലെ ഗുരുവായൂരപ്പൻ ക്ഷേത്രങ്ങളിലെല്ലാം ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെ പൂജാവിധികൾ തന്നെ പിന്തുടരുന്നവയാണ്. [[ഡെൽഹി]], [[മുംബൈ]], [[ചെന്നൈ]], [[ബെംഗളൂരു]], [[ഹൈദരാബാദ്]], [[കൊൽക്കത്ത]], [[അഹമ്മദാബാദ്]], [[ലണ്ടൻ]], [[ന്യൂയോർക്ക്]] ,ഹൂസ്റ്റൺ ,ഡാലസ്‌ , [[ദുബായ്]] തുടങ്ങി നിരവധി നഗരങ്ങളിൽ ഗുരുവായൂരപ്പക്ഷേത്രങ്ങൾ കാണാം. === [[ഡൽഹി മയൂർ വിഹാർ ഉത്തര ഗുരുവായൂരപ്പൻ ക്ഷേത്രം]] === ഡൽഹി നഗരത്തിന്റെ കിഴക്കേ അതിരായ [[മയൂർ വിഹാർ|മയൂർ വിഹാറിൽ]], [[യമുന|യമുനാനദിയുടെ]] കരയിൽ നിന്ന് അല്പം കിഴക്കുമാറി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു ക്ഷേത്രമാണ് '''ഉത്തര ഗുരുവായൂരപ്പൻ ക്ഷേത്രം'''. ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഉത്തരദിക്കിൽ (വടക്കുഭാഗത്ത്) സ്ഥിതിചെയ്യുന്നതുകൊണ്ടാണ് ഈ ക്ഷേത്രം ഈ പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നത്. ഈ ക്ഷേത്രം 1989-ലാണ് നിലവിൽ വന്നത്. ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ അതേ മാതൃകയിൽ പണികഴിപ്പിച്ചതും ഗുരുവായൂരിലെ അതേ പൂജാവിധികൾ ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ പിൻതുടരുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിൽ ഉപദേവതകളായി ഗണപതി, ശിവൻ, അയ്യപ്പൻ, ചോറ്റാനിക്കര അമ്മ, നാഗദൈവങ്ങൾ എന്നിവർക്കും സന്നിധികളുണ്ട്. [[ഇടവം|ഇടവമാസത്തിലാണ്]] ക്ഷേത്രത്തിലെ കൊടിയേറ്റുത്സവം നടക്കുന്നത്. എട്ടുദിവസം നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന ഉത്സവം, വിശേഷാൽ ചടങ്ങുകളോടെ നടത്തിപ്പോരുന്നു. കൂടാതെ അഷ്ടമിരോഹിണി, ഗുരുവായൂർ ഏകാദശി, ചോറ്റാനിക്കര മകം, ശിവരാത്രി, വിനായക ചതുർത്ഥി എന്നിവയും പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷങ്ങളാണ്. === ചെന്നൈ മഹാലിംഗപുരം അയ്യപ്പൻ-ഗുരുവായൂരപ്പൻ ക്ഷേത്രം === ചെന്നൈ നഗരത്തിന്റെ തിരക്കേറിയ പ്രാന്തപ്രദേശമായ [[നുങ്കമ്പാക്കം|നുങ്കമ്പാക്കത്തിനടുത്ത്]] മഹാലിംഗപുരത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു ക്ഷേത്രമാണ് '''അയ്യപ്പൻ-ഗുരുവായൂരപ്പൻ ക്ഷേത്രം.''' കേരളത്തിനുപുറത്ത് ആദ്യമായി പണികഴിപ്പിയ്ക്കപ്പെട്ട കേരളീയക്ഷേത്രമാണിത്. ഈ ക്ഷേത്രം 1974-ലാണ് നിലവിൽ വന്നത്. എല്ലാ വർഷവും ശബരിമല ദർശനം നടത്തിപ്പോന്നിരുന്ന ചില മലയാളികൾക്ക് മാലയിടാനും കെട്ടുനിറയ്ക്കാനും സൗകര്യമൊരുക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യമായിരുന്നു ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഉദ്ഭവത്തിന് കാരണം. [[കാണിപ്പയ്യൂർ ശങ്കരൻ നമ്പൂതിരിപ്പാട്]] തയ്യാറാക്കിയ രൂപകല്പനയനുസരിച്ചാണ് ക്ഷേത്രം പണിതത്. ആദ്യം അയ്യപ്പക്ഷേത്രം മാത്രമുണ്ടായിരുന്ന ഇവിടെ 1989-ലാണ് ഗുരുവായൂരപ്പനെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചത്. ഇപ്പോൾ ഇരുമൂർത്തികൾക്കും തുല്യപ്രാധാന്യമുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിൽ ഉപദേവതകളായി ഗണപതി, ശിവൻ, സുബ്രഹ്മണ്യൻ, ഹനുമാൻ, [[മാളികപ്പുറത്തമ്മ]], [[നവഗ്രഹങ്ങൾ]], നാഗദൈവങ്ങൾ, ഗരുഡൻ എന്നിവർക്കും പ്രതിഷ്ഠകളുണ്ട്. ധനുമാസത്തിൽ അയ്യപ്പന്റെയും ഇടവമാസത്തിൽ ഗുരുവായൂരപ്പന്റെയും നടകളിൽ നടക്കുന്ന കൊടിയേറ്റുത്സവങ്ങളാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ആഘോഷങ്ങൾ. മഹാലിംഗപുരം അയ്യപ്പഭക്തസഭ എന്ന സംഘടനയാണ് ക്ഷേത്രഭരണം നടത്തുന്നത്. === മുംബൈ കൊച്ചുഗുരുവായൂരപ്പൻ ക്ഷേത്രം === മുംബൈ നഗരത്തിന്റെ പ്രാന്തപ്രദേശമായ [[മട്ടുംഗ]] ദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു ക്ഷേത്രമാണ് ശ്രീ കൊച്ചുഗുരുവായൂരപ്പൻ ക്ഷേത്രം. ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ ഗുരുവായൂരപ്പനെക്കൂടാതെ ശ്രീരാമനെയും തുല്യപ്രാധാന്യത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. തമിഴ് ശൈലിയിൽ തീർത്ത, നിരവധി ദേവതാരൂപങ്ങളോടുകൂടിയ ഗോപുരമുള്ള ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ, പ്രധാന ശ്രീകോവിലിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി ഗുരുവായൂരപ്പനെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. ==കുറിപ്പുകൾ== {{notelist-lr}} {{notelist}} == അവലംബം == {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ രൂപഭേദങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:വൈഷ്ണവ മതം]] i8c18f3runilmourwd8mnaypizil5h7 4673354 4673187 2026-10-04T08:57:28Z ~2026-52414-63 223543 /* മഞ്ജുള */ 4673354 wikitext text/x-wiki {{Refimprove}}{{Infobox deity<!--Wikipedia:WikiProject Hindu mythology--> | type = Hindu | image = Guruvayurappan.jpg | name = ഗുരുവായൂരപ്പൻ | Sanskrit_transliteration = Guruvāyūrappan | script_name = [[മലയാളം]] | script = ഗുരുവായൂരപ്പൻ | affiliation = [[മഹാവിഷ്‌ണു|ആദിനാരായണൻ]](മഹാവിഷ്‌ണു)/[[ശ്രീകൃഷ്ണൻ]] | god_of = [[മഹാവിഷ്ണു|ആദിനാരായണൻ]]/[[മഹാവിഷ്ണു]] | abode = [[വൈകുണ്ഠം]], [[ഗുരുവായൂർ]] | mantra = ഓം നമോ നാരായണായ <br/> ഓം നമോ ഭഗവതേ വാസുദേവായ <br/> ഓം ശ്രീകൃഷ്ണായ പരമാത്മനേ നമഃ | weapon= [[സുദർശന ചക്രം]], [[പാഞ്ചജന്യം]], [[കൗമോദകി]] ([[ഗദ]]), [[താമര]] | consort = [[ലക്ഷ്മി]] | mount = [[ഗരുഡൻ]] | planet = [[ഭൂമി]] }} [[തെക്കേ ഇന്ത്യ|തെക്കേ ഇന്ത്യയിൽ]], പ്രധാനമായും [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] ആരാധിയ്ക്കപ്പെടുന്ന ഭഗവാൻ [[മഹാവിഷ്ണു|മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ]] ഒരു രൂപഭേദമാണ് '''ഗുരുവായൂരപ്പൻ'''. [[ഗുരുവായൂർ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം|ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെ]] പ്രതിഷ്ഠാമൂർത്തി എന്ന അർത്ഥത്തിലാണ് ഈ രൂപത്തെ ഗുരുവായൂരപ്പൻ എന്ന് വിളിച്ചുപോരുന്നത്. രൂപഭാവങ്ങൾ കൊണ്ടും പൂജാരീതികൾ കൊണ്ടും മഹാവിഷ്ണുവാണെങ്കിലും, ഭക്തജനവിശ്വാസമനുസരിച്ച് ഗുരുവായൂരപ്പൻ [[ദശാവതാരം|ദശാവതാരങ്ങളിൽ]] ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട [[ശ്രീകൃഷ്ണൻ|ശ്രീകൃഷ്ണനാണ്]]. ഐതിഹ്യപരമായും ചരിത്രപരമായും ഏറെ പ്രാധാന്യം നേടിയ ഈ ദൈവത്തിന്, ഇപ്പോൾ [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയ്ക്കകത്തും]] പുറത്തുമായി നിരവധി ക്ഷേത്രങ്ങളുണ്ട്. ഇവയിലധികവും മലയാളികളുടെ കുടിയേറ്റത്തെത്തുടർന്നാണ് രൂപം കൊള്ളുന്നത്. == പ്രതിഷ്ഠ == ശിശുരൂപിയായ ചതുർഭുജമൂർത്തിയാണ് ഗുരുവായൂരിലെ പ്രതിഷ്ഠ. ''''പാതാളാഞ്ജനം'''' എന്ന അപൂർവ്വയിനം ശിലയിൽ തീർത്ത അതിമനോഹരമായ വിഗ്രഹത്തിന് ഏകദേശം നാലടി ഉയരമുണ്ട്. നാലു കൈകൾ ഉള്ള വിഗ്രഹത്തിൻ്റെ പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[സുദർശനചക്രം|സുദർശനചക്രവും]] പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[പാഞ്ചജന്യം|പാഞ്ചജന്യം]] എന്ന [[ശംഖ്|ശംഖും]] മുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[താമര]]യും മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ തലകീഴായി [[കൗമോദകി]] എന്ന [[ഗദ]]യും പിടിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. സാധാരണ വിഷ്ണുവിഗ്രഹങ്ങളെപ്പോലെ നിൽക്കുന്ന രൂപത്തിലുള്ളതാണ് ഗുരുവായൂരിലെ വിഗ്രഹവും. കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായാണ് ഗുരുവായൂരപ്പനെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. ഗുരുവായൂരപ്പൻ്റെ വിഗ്രഹത്തിന് പന്ത്രണ്ട് ഭാവങ്ങളുണ്ട്. ഓരോന്നിനും പ്രത്യേകം ദർശന ഫലങ്ങളുമുണ്ട്. തന്ത്രശാസ്ത്രപ്രകാരം, വിഷ്ണുവിഗ്രഹത്തിന് 24 രൂപഭേദങ്ങളുണ്ട്. കാഴ്ചയിൽ ഈ 24 പേരും ഒരേപോലെ തോന്നുമെങ്കിലും രൂപഭേദങ്ങൾ അനുസരിച്ച് ശംഖചക്രഗദാപത്മങ്ങൾ കാണപ്പെടുന്ന കൈകൾക്ക് വ്യത്യാസം ഉണ്ടാകും. പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[ചക്രം]], പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ശംഖ്]], മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[ഗദ]], മുന്നിലെ വലതുകയ്യിൽ [[താമര]] എന്നിങ്ങനെ കാണപ്പെടുന്ന വിഷ്ണു വിഗ്രഹരൂപത്തിന് '''ജനാർദ്ദനൻ''' എന്നാണ് പേര്. ഗുരുവായൂരടക്കം കേരളത്തിലെ ഭൂരിപക്ഷം വൈഷ്ണവ ദേവാലയങ്ങളിലും ഈ രൂപത്തിലാണ് വിഗ്രഹമുള്ളത്. പാതാളാഞ്ജനശിലയിൽ തീർത്ത മൂലവിഗ്രഹം കൂടാതെ വേറെയും രണ്ട് വിഗ്രഹങ്ങൾ ഗുരുവായൂർ ശ്രീലകത്തുണ്ട്. അവയിൽ വലതുവശത്തുള്ളത് പഞ്ചലോഹത്തിൽ തീർത്ത ആറാട്ടുതിടമ്പും ഇടതുവശത്തുള്ളത് സ്വർണ്ണത്തിൽ തീർത്ത ശീവേലിത്തിടമ്പുമാണ്. ആദ്യത്തെ വിഗ്രഹം, ഇന്നത്തെ [[ആലപ്പുഴ ജില്ല]]യിൽ പെട്ട [[മാന്നാർ]] എന്ന സ്ഥലത്തുവച്ച് പണികഴിപ്പിയ്ക്കപ്പെട്ട, അല്പം രൗദ്രഭാവ ത്തോടുകൂടിയ മഹാവിഷ്ണു രൂപമാണ്. ഇതിന് ഏകദേശം ഒരടി ഉയരം വരും. വർഷത്തിലൊരിയ്ക്കൽ ആറാട്ടുദിവസം മാത്രമേ ഇത് എഴുന്നള്ളിയ്ക്കാറുള്ളൂ. രണ്ടാമത്തെ വിഗ്രഹം, മുമ്പുണ്ടായിരുന്ന തിടമ്പിന് കേടുവന്നതിനെത്തുടർന്ന് 1975-ൽ പണികഴിപ്പിച്ചതാണ്. [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ]] സ്വദേശിയായിരുന്ന വേലപ്പൻ ആചാരിയും പുത്രനായ കുട്ടൻ ആചാരിയും ചേർന്നാണ് ഈ തിടമ്പ് പണികഴിപ്പിച്ചത്. നിത്യശീവേലിയ്ക്ക് എഴുന്നള്ളിയ്ക്കുന്നത് ഈ വിഗ്രഹമാണ്. കേരളത്തിലെ എല്ലാ ഹൈന്ദവ ഭവനങ്ങളിലും ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ ചിത്രങ്ങൾ കാണാം. അവയിലധികവും ഗുരുവായൂരിലെ വിഗ്രഹത്തിന്റെ രൂപത്തിൽ തന്നെയാണ് നിർമ്മിച്ചിട്ടുള്ളതെങ്കിലും അപൂർവ്വം ചിലതിൽ ഉണ്ണിക്കണ്ണന്റെ രൂപത്തിലും വരച്ചുകാട്ടാറുണ്ട്. ഈ രൂപത്തിലുള്ള ചിത്രങ്ങളിൽ ഭഗവാൻ, ചുവന്ന പട്ടുകോണകം ചാർത്തി വലതുകയ്യിൽ [[വെണ്ണ]]യും ഇടതുകയ്യിൽ ഓടക്കുഴലും പിടിച്ച രൂപത്തിലാണ് കാണപ്പെടുന്നത്. ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ ഉഷഃപൂജ സമയത്തെ ദർശനരൂപമാണിത്. ഭഗവാന് ചാർത്തിയ കോണകം, ഭക്തർക്ക് പ്രസാദമായി നൽകാറുണ്ട്. ഉഷഃപൂജയ്ക്കുള്ള ഈ രൂപം കൂടാതെ പന്തീരടിപൂജയ്ക്കും ഉച്ചപ്പൂജയ്ക്കുമായി വേറെയും രണ്ട് അലങ്കാരങ്ങളുണ്ട്. അവയിൽ, ഉച്ചപ്പൂജയ്ക്കുള്ള അലങ്കാരം ഓരോ ദിവസവും ഓരോ രൂപത്തിലാണ്. സാധാരണയായി ശ്രീകൃഷ്ണരൂപങ്ങളിൽ, അവയിൽത്തന്നെ ഉണ്ണിക്കണ്ണന്റെ രൂപങ്ങളിൽ തന്നെയാണ് അലങ്കാരമുണ്ടാകാറുള്ളതെങ്കിലും ചില പ്രത്യേക അവസരങ്ങളിൽ മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ മറ്റുള്ള അവതാരങ്ങളായും അത്യപൂർവ്വമായി മറ്റുള്ള വൈഷ്ണവക്ഷേത്രങ്ങളിലെ മൂർത്തികളായും ഗുരുവായൂരപ്പനെ അലങ്കരിയ്ക്കാറുണ്ട്. കൂടാതെ, യഥാരൂപത്തിൽ തന്നെ ഭഗവാനെ അലങ്കരിച്ചുവരാറുണ്ട്. ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ ഉച്ചപ്പൂജയ്ക്കുള്ള അലങ്കാരം അതിവിശേഷമാണ്. === ഉച്ചപ്പൂജ അലങ്കാരവർണ്ണന === 2020 സെപ്റ്റംബർ മാസത്തിൽ ഗുരുവായൂരപ്പന് ദിവസേന ഉച്ചപ്പൂജ കഴിഞ്ഞുള്ള കളഭച്ചാർത്തിന്റെ വിശദമായ ഒരു വർണ്ണന ആരംഭിയ്ക്കുകയുണ്ടായി. ക്ഷേത്രം കീഴ്ശാന്തിയും ദീർഘകാലമായി ഉച്ചപ്പൂജ തൊഴുതുവരുന്ന വ്യക്തിയുമായ തിരുവാലൂർ ശ്രീകുമാരൻ നമ്പൂതിരിയാണ് ഇത് തുടങ്ങിയത്. [[അർബുദം]] ബാധിച്ച് ചികിത്സയിലായിരുന്ന സുധ എന്ന സ്ത്രീയ്ക്ക് കേൾക്കാനായി തുടങ്ങിയ ഈ ശ്രമം, പിന്നീട് സമൂഹമാധ്യമങ്ങളിലൂടെ വൻ ജനപ്രീതി പിടിച്ചുപറ്റുകയായിരുന്നു. [[കോവിഡ്-19 മഹാമാരി]] മൂലം ക്ഷേത്രത്തിൽ എത്തിച്ചേരാൻ സാധിയ്ക്കാതിരുന്ന ഭക്തർ, തങ്ങൾക്ക് ലഭിച്ച ഒരു അനുഗ്രഹമായി ഇതിനെ കാണുന്നു. ആദ്യകാലത്ത് വിവിധ യൂട്യൂബ് ചാനലുകളിൽ ലഭ്യമായിരുന്ന അലങ്കാരവർണ്ണന, 2021 ഒക്ടോബർ 28-ന് പൂർണ്ണമായും ദേവസ്വത്തിന് കീഴിലായി. == ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ ഐതിഹ്യകഥകൾ == ഗുരുവായൂരപ്പനുമായും ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രവുമായും ബന്ധപ്പെട്ട് നിരവധി ഐതിഹ്യകഥകളുണ്ട്. അവയിൽ പലതും ഇന്നും പ്രസിദ്ധമാണ്. അത്തരത്തിലുള്ള ചില കഥകളാണ് ഇവിടെ ചേർക്കുന്നത്. === ക്ഷേത്രോല്പത്തിയും ജനമേജയന്റെ കുഷ്ഠരോഗവും === [[നാരദപുരാണം|ശ്രീ നാരദപുരാണത്തിലേതെന്ന്]] ചിലർ പറയുന്നതും, എന്നാൽ അതിൽ ഇല്ലാത്തതുമായ '''ഗുരുപവനപുര മാഹാത്മ്യത്തിലാണ്''' ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഉദ്ഭവകഥ വിവരിക്കുന്നത്. [[കുരുവംശം|കുരുവംശത്തിലെ]] പിന്മുറക്കാരനും, [[അർജ്ജുനൻ|അർജ്ജുനന്റെ]] പൗത്രനും [[അഭിമന്യു]]വിന്റെ പുത്രനുമായ [[പരീക്ഷിത്ത്]], ശമീകമഹർഷിയുടെ പുത്രനായ ശൃംഗിയുടെ ശാപം മൂലം ഉഗ്രസർപ്പമായ [[തക്ഷകൻ|തക്ഷകന്റെ]] കടിയേറ്റ് അപമൃത്യു വരിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പുത്രനായ [[ജനമേജയൻ]], തന്റെ പിതാവിന്റെ മരണത്തിന് കാരണക്കാരനായ തക്ഷകനെയും അവന്റെ വംശത്തെയും ഒന്നാകെ ഉന്മൂലനം ചെയ്യാൻ '''[[സർപ്പസത്രയാഗം|സർപ്പസത്രം]]''' എന്ന മഹായാഗം നടത്തി. നിരപരാധികളായ അസംഖ്യം സർപ്പങ്ങൾ യാഗാഗ്നിയിൽ ചത്തൊടുങ്ങി. എന്നാൽ, [[അമൃത്]] കുടിച്ചവനായതിനാൽ, തക്ഷകൻ മാത്രം ചത്തില്ല. ഇതെത്തുടർന്ന്, ജനമേജയനെ ഉഗ്രമായ സർപ്പശാപം പിടികൂടുകയും അദ്ദേഹം [[കുഷ്ഠം|കുഷ്ഠരോഗ ബാധിതനാകുകയും]] ചെയ്തു. രോഗ വിമുക്തിയ്ക്കായി ഒരുപാട് വഴികൾ നോക്കിയെങ്കിലും ഒന്നും ഫലം കണ്ടില്ല. ഇതോടെ ജീവിതാശ നശിച്ചുപോയ ജനമേജയനെ കാണാൻ ഒരു ദിവസം [[ആത്രേയൻ|ആത്രേയമഹർഷി]] വരികയും രോഗവിമുക്തിയ്ക്കായി ഗുരുവായൂരപ്പനെ ഭജിക്കണമെന്ന് ഉപദേശിക്കുകയും ചെയ്തു. തുടർന്ന് അദ്ദേഹം ആ പ്രതിഷ്ഠയുടെ മാഹാത്മ്യം ജനമേജയന് പറഞ്ഞുകൊടുത്തു. ആ കഥ ഇങ്ങനെ: പദ്മകല്പത്തിന്റെ ആദിയിൽ [[ബ്രഹ്മാവ്]] സൃഷ്ടികർമ്മത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടുകൊണ്ടിരി ക്കുമ്പോൾ മഹാവിഷ്ണു അവിടെ പ്രത്യക്ഷനായി. തനിക്കും തന്റെ സൃഷ്ടികൾക്കും കർമ്മബന്ധം കൂടാതെ മുക്തി നേടാനുള്ള മാർഗ്ഗം കാട്ടണമെന്ന് [[ബ്രഹ്മാവ്]] അഭ്യർത്ഥിച്ചപ്പോൾ ഭഗവാൻ, [[ബിസ്മത്ത്|പാതാളാഞ്ജനശിലയിൽ]] തൻ്റെ ഒരു വിഗ്രഹം സൃഷ്ടിച്ച് അദ്ദേഹത്തിന് സമ്മാനിച്ചു. വരാഹകല്പം വരെ വിഗ്രഹം ഭക്തിയോടെ പൂജിച്ച ബ്രഹ്മാവ്, പിന്നീട് സന്താന ഭാഗ്യത്തിനായി മഹാവിഷ്ണുവിനെ ഭജിച്ചു കൊണ്ടിരുന്ന സുതപസ്സ് എന്ന പ്രജാപതിയ്ക്കും, പത്നിയായ പ്രശ്നിയ്ക്കും വിഗ്രഹം കൈമാറി. വിഗ്രഹം കിട്ടിയശേഷം പൂർവ്വാധികം ഭക്തിയോടെ ഭജനം തുടർന്ന അവർക്ക് മുമ്പിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട ഭഗവാൻ മൂന്നു ജന്മങ്ങളിൽ താൻ തന്നെ പുത്രനായി അവതരിയ്ക്കാമെന്ന് വാക്കുനൽകുകയും, ആ മൂന്നു ജന്മങ്ങളിലും ഈ വിഗ്രഹം പൂജിയ്ക്കാനുള്ള ഭാഗ്യമുണ്ടാകുമെന്ന് അരുൾ ചെയ്യുകയും ചെയ്തു.<ref>{{cite book | url=https://books.google.com.sg/books?id=zy4-AAAAIAAJ&pg=PA30&dq=Prsnigarbha&hl=en&sa=X&ei=te7HUazmGsbyrQex_oGwBA&ved=0CDkQuwUwAg#v=onepage&q=Prsnigarbha&f=false | title=Krsna | publisher=Taylor & Francis | author=A. C. Bhaktivedanta Swami Prabhupāda | pages=30 |accessdate=24 June 2013}}</ref> അതനുസരിച്ച് [[സത്യയുഗം|സത്യയുഗത്തിലെ]] ആദ്യജന്മത്തിൽ ഭഗവാൻ, സുതപസ്സിന്റെയും പൃശ്നിയുടെയും പുത്രനായി '''പൃശ്നിഗർഭൻ''' എന്ന പേരിൽ അവതരിച്ചു. പൃശ്നിഗർഭൻ [[ബ്രഹ്മചര്യം|ബ്രഹ്മചര്യത്തിന്റെ]] പ്രാധാന്യത്തെക്കുറിച്ച് സംസാരിയ്ക്കുകയും ഭക്തനായ [[ധ്രുവൻ|ധ്രുവനുവേണ്ടി]] പുതിയൊരു ലോകം സൃഷ്ടിച്ചു കൊടുക്കുകയും ചെയ്തു. [[ത്രേതായുഗം|ത്രേതായുഗത്തിലെ]] അടുത്ത ജന്മത്തിൽ സുതപസ്സ്, [[കശ്യപൻ|കശ്യപനായും]] പൃശ്നി [[അദിതി]]യായും പുനർജനിച്ചപ്പോൾ ഭഗവാൻ അവരുടെ പുത്രനായി '''[[വാമനൻ]]''' എന്ന പേരിൽ അവതരിച്ചു. പിന്നീട്, [[ദ്വാപരയുഗം|ദ്വാപരയുഗത്തിലെ]] അവസാനജന്മത്തിൽ സുതപസ്സ് വസുദേവരായും പൃശ്നി ദേവകിയായും പുനർജനിച്ചപ്പോൾ ഭഗവാൻ വീണ്ടും അവരുടെ എട്ടാമത്തെ പുത്രനായി ''' കൃഷ്‌ണൻ''' എന്ന പേരിൽ അവതരിച്ചു. ഈ മൂന്നുജന്മങ്ങളിലും അവർക്ക് ഭഗവദ്നിർമ്മിതമായ ദിവ്യവിഗ്രഹം പൂജിയ്ക്കാനുള്ള ഭാഗ്യമുണ്ടായി.<ref>{{cite book | url=https://books.google.com.sg/books?id=zLkrkjn1Yv0C&pg=PA238&dq=Prsnigarbha&hl=en&sa=X&ei=te7HUazmGsbyrQex_oGwBA&ved=0CEwQuwUwBg#v=onepage&q=Prsnigarbha&f=false | title=The Concise Śrīmad Bhāgavataṁ | publisher=SUNY Press | author=Swami Venkatesananda | year=1989 | pages=238 | isbn=1438422830 |accessdate=24 June 2013}}</ref> മാതാപിതാക്കൾ നിത്യപൂജ നടത്തിവന്നിരുന്ന ഈ വിഗ്രഹം, അവരുടെ കാലശേഷം ശ്രീകൃഷ്ണഭഗവാന്റെ കയ്യിൽ തന്നെയെത്തി. തന്റെ വാസസ്ഥാനമായ [[ദ്വാരക|ദ്വാരകയിൽ]] ഒരു ക്ഷേത്രം പണിയുകയും വിഗ്രഹം അവിടെ പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. ഭഗവാൻ ശ്രീകൃഷ്ണൻ, എന്നും രാവിലെ പത്നിമാരായ [[രുക്മിണി]]-[[സത്യഭാമ]] എന്നിവർക്കൊപ്പം ക്ഷേത്രത്തിലെത്തി പൂജ നടത്തുമായിരുന്നു. ഒടുവിൽ, ഭഗവാന് [[വൈകുണ്ഠം|വൈകുണ്ഠത്തിലേയ്ക്ക്]] മടങ്ങാൻ സമയമായി. സ്വർഗ്ഗാരോഹണത്തിന് തൊട്ടുമുമ്പ്, തന്റെ സുഹൃത്തും ശിഷ്യനും ഭക്തനുമായ [[ഉദ്ധവൻ|ഉദ്ധവരോട്]] ഭഗവാൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു: {{cquote|ഉദ്ധവരേ, ഇന്നേയ്ക്ക് ഏഴാം നാൾ മഹാപ്രളയമുണ്ടാകും. ഞാൻ ഉപേക്ഷിച്ച ദ്വാരക അതിൽ പൂർണ്ണമായും നശിച്ചു പോകും. എന്നാൽ, മൂന്ന് ജന്മങ്ങളിൽ ഞാനും എന്റെ മാതാപിതാക്കളും പൂജിച്ച ദിവ്യവിഗ്രഹം നശിക്കാൻ ഉള്ളതല്ല. ആ പുണ്യവിഗ്രഹം എടുത്ത് ഉചിതമായ സ്ഥാനത്ത് പ്രതിഷ്ഠിക്കാൻ ദേവഗുരുവായ [[ബൃഹസ്പതി|ബൃഹസ്പതിയോട്]] പറയുക. ആ പുണ്യകർമ്മത്തിന് ശേഷം [[ബദരിനാഥ്|ബദരീകാശ്രമത്തിലേയ്ക്ക്]] പോയി തപസ്സനുഷ്ഠിച്ച് എന്നെ പ്രാപിക്കൂ. അധർമ്മം നിറയുന്ന [[കലിയുഗം|കലിയുഗത്തിൽ]], ഭക്തജനങ്ങളെ രക്ഷിയ്ക്കാൻ ഞാൻ ആ വിഗ്രഹത്തിൽ കുടികൊള്ളും.}} ഭഗവാൻ പറഞ്ഞതുപോലെ അന്നേയ്ക്ക് ഏഴാം നാൾ മഹാപ്രളയമുണ്ടായി. ദേവശില്പിയായ [[വിശ്വകർമ്മാവ്]] നിർമ്മിച്ച ദ്വാരക, അതിൽ പൂർണ്ണമായും മുങ്ങി. തപസ്സിനായി പോകുന്നതിനുമുമ്പ് ഉദ്ധവർ ബൃഹസ്പതിയെ കണ്ട് കാര്യം പറഞ്ഞു. അദ്ദേഹം എത്തുമ്പോഴേയ്ക്കും ദ്വാരക സമുദ്രത്തിനടിയിലായി. മൂന്നു ജന്മങ്ങളിൽ ഭഗവാനും മാതാപിതാക്കളും പൂജിച്ച പരമപവിത്രമായ വിഷ്ണുവിഗ്രഹം, മഹാപ്രളയത്തെ അതിജീവിച്ച് കടലിൽ ഒഴുകിനടക്കുന്നത് അദ്ദേഹം കണ്ടു! പക്ഷേ, പ്രളയജലം കാരണം അദ്ദേഹത്തിന് വിഗ്രഹത്തിനടുത്തു വരെ പോകാനായില്ല. ബൃഹസ്പതി, തന്റെ ശിഷ്യനായ [[വായു|വായുദേവനെ]] വിളിച്ചുവരുത്തുകയും, വായുദേവൻ, സമുദ്രദേവനായ [[വരുണൻ|വരുണന്റെ]] സഹായത്തോടെ വിഗ്രഹം തന്റെ ഗുരുവിൻ്റെ അടുത്ത് എത്തിക്കുകയും ചെയ്തു. വിഗ്രഹവുമായി പുറപ്പെടാൻ ഒരുങ്ങുമ്പോഴാണ് അടുത്ത പ്രശ്നം വന്നത്: എവിടെ പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കണം? ബൃഹസ്പതിയും വായുദേവനും ആകാശ മാർഗ്ഗം സഞ്ചരിക്കവെ ഭാർഗ്ഗവ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത്, കടലിൽ നിന്ന് വളരെ അടുത്തായി അതിവിശാലമായ ഒരു തടാകം അവർ കണ്ടു. നിർമ്മലമായ ജലത്തോടുകൂടിയ ആ തടാകത്തിൽ, ആയിരക്കണക്കിന് താമരപ്പൂക്കൾ വിരിഞ്ഞു നിൽക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു. പക്ഷികൾ കളകൂജനം പൊഴിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു. മൃഗങ്ങൾ അങ്ങിങ്ങായി സ്വൈരവിഹാരം നടത്തുന്നു. ആ പ്രദേശത്തിനാകെ ഒരു ദിവ്യത്വമുണ്ടെന്ന് അവർക്ക് തോന്നി. ലോകത്തിൻ്റെ മാതാപിതാക്കളായ [[ശിവൻ|ശിവഭഗവാനും]] [[പാർവ്വതി|പാർവ്വതീദേവിയും]] അവിടെ ആനന്ദ താണ്ഡവമാടുന്നത് കണ്ട ബൃഹസ്പതിയും വായുദേവനും താഴെയിറങ്ങി ശിവപാർവ്വതിമാരെ വന്ദിച്ചു. താൻ ദേവഗുരുവിൻ്റെ ആഗമനം പ്രതീക്ഷിച്ച് ഇരിയ്ക്കുകയായിരുന്നുവെന്ന് ശിവഭഗവാൻ പറഞ്ഞു. തുടർന്ന്, ഈ സ്ഥലത്തിന്റെ മാഹാത്മ്യം അദ്ദേഹം ബൃഹസ്പതിയ്ക്ക് വിവരിച്ചു കൊടുത്തു: {{cquote|ബൃഹസ്പതേ, വിഷ്ണുഭഗവാന്റെ ഈ ദിവ്യവിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ഠിക്കാൻ ഏറ്റവും ഉചിതമായ സ്ഥലം ഈ ഭാർഗ്ഗവക്ഷേത്രം തന്നെയാണ്. [[പ്രാചീനബർഹിസ്സ്]] എന്ന രാജാവിന്റെ പുത്രന്മാരായ '''പ്രചേതസ്സുകൾ''' എന്ന യോഗിവര്യന്മാർ പ്രജാപതി സ്ഥാനം നേടാൻ കഠിന തപസ്സനുഷ്ഠിച്ചതും അവർക്ക് ഞാൻ '''[[രുദ്രഗീതം]]''' ഉപദേശിച്ചു കൊടുത്തതും ഇവിടെവച്ചാണ്. <ref>{{Cite web |url=http://www.guruvayurdevaswom.org/mlocation.shtml |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2018-07-09 |archive-date=2010-01-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100125035449/http://www.guruvayurdevaswom.org/mlocation.shtml |url-status=dead }}</ref>{{better source|date=April 2017}}ബൃഹസ്പതേ, ഗുരുവായ അങ്ങും വായുദേവനും ചേർന്ന് വിഷ്ണുപ്രതിഷ്ഠ നടത്തുന്ന ഈ പുണ്യസ്ഥലം, ഇനി '''ഗുരുവായൂർ''' എന്നറിയപ്പെടും. കലിയുഗത്തിലെ ദുരിതങ്ങളിൽ നിന്ന് രക്ഷ നേടാൻ ഭക്തർ ഇവിടെ വന്ന് ഭജിയ്ക്കും.}} ഇത്രയും കേട്ടതോടെ ബൃഹസ്പതിയ്ക്കും വായുദേവനും സന്തോഷമായി. ബൃഹസ്പതി, ഉടനെ ദേവശില്പിയായ വിശ്വകർമ്മാവിനെ വിളിച്ചുവരുത്തി. സ്ഥലമാകെ നോക്കിക്കണ്ട വിശ്വകർമ്മാവ്, അവിടെ എല്ലാ വാസ്തുശാസ്ത്ര നിബന്ധനകളുമനുസരിച്ച് മനോഹരമായ ഒരു ക്ഷേത്രം പണിതു. വിഷ്ണുഭഗവാനാൽ നിർമ്മിച്ചതും അവതാരമായ ശ്രീകൃഷ്ണൻ പൂജിച്ചതുമായ ആ പുണ്യവിഗ്രഹം, ബൃഹസ്പതിയും വായുദേവനും ചേർന്ന് എല്ലാ ആചാരവിധികളോടുകൂടി അവിടെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചു. ശിവഭഗവാൻ വിഗ്രഹത്തിന് ആദ്യപൂജ നടത്തി. പാർവ്വതീദേവി നിവേദ്യമുണ്ടാക്കി സമർപ്പിച്ചു. [[ഇന്ദ്രൻ|ഇന്ദ്രാദിദേവകൾ]] പുഷ്പവൃഷ്ടി നടത്തി. [[തുംബുരു]]-[[നാരദൻ|നാരദമഹർഷിമാരും]] [[യക്ഷന്മാർ|യക്ഷ]]-[[കിന്നരർ|കിന്നര]]-[[ഗന്ധർവ്വൻ|ഗന്ധർവ്വാദികളും]] സ്തുതിഗീതങ്ങൾ പാടി. ഗുരുവും വായുവും ഒരുമിച്ച് ഭഗവദ്വിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ഠിച്ച പുണ്യഭൂമിയ്ക്ക് '''ഗുരുവായൂർ''' എന്നും അവർ പ്രതിഷ്ഠിച്ച ഭഗവാന് 'ഗുരുവായൂരപ്പൻ' എന്നും പേരുകൾ വന്നു. ഈ മംഗളമുഹൂർത്തത്തിന് സാക്ഷ്യം വഹിച്ച പാർവ്വതീപരമേശ്വരന്മാർ, ''രുദ്രതീർത്ഥം'' എന്നുപേരുള്ള വലിയ തടാകത്തിന്റെ മറുകരയിലുള്ള മമ്മിയൂരിൽ ശക്തിപഞ്ചാക്ഷരീധ്യാനഭാവത്തിൽ സ്വയംഭൂവായി അവതരിച്ചു. അവിടെയും തൊഴുതാലേ ഗുരുവായൂർ ദർശനം പൂർത്തിയാകൂ. വൈകുണ്ഠത്തിലെ പോലെ ഇവിടെയും ഭഗവാൻ പൂർണ്ണ ചൈതന്യത്തിൽ കുടികൊള്ളുന്നതിനാൽ ഇവിടം ''ഭൂലോക വൈകുണ്ഠം'' എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. ഇത്രയും കേട്ടപ്പോൾ [[ജനമേജയൻ]] കുടുംബസമേതം ഗുരുവായൂരിലേയ്ക്ക് പുറപ്പെട്ടു. ഒരു വർഷക്കാലം അദ്ദേഹം അവിടെ ഭജനമിരുന്നു. അദ്ദേഹം [[മമ്മിയൂർ മഹാദേവക്ഷേത്രം|മമ്മിയൂരിലെ ശിവക്ഷേത്രത്തിലും]] ദർശനം നടത്തി. ഓരോ ദിവസം ചെല്ലുംതോറും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആരോഗ്യനില മെച്ചപ്പെട്ടു വരികയും ഒരു വർഷം തികയുന്നതിന്റെ തലേന്ന് രാത്രി അദ്ദേഹത്തിന് ഭഗവദ് ദർശനമുണ്ടാകുകയും അതോടെ രോഗം പൂർണ്ണമായും ഭേദമാകുകയും ചെയ്തു. നാട്ടിൽ തിരിച്ചെത്തിയ അദ്ദേഹം, പിന്നീട് അരോഗദൃഢഗാത്രനായി ഒരുപാടുകാലം ജീവിച്ചു. === പാണ്ഡ്യരാജാവിന്റെ കഥ === ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് പറഞ്ഞുകേൾക്കുന്ന മറ്റൊരു കഥയാണ് ഒരു [[പാണ്ഡ്യസാമ്രാജ്യം|പാണ്ഡ്യരാജാവിന്റേത്]]. ഈ രാജാവ്, ഒരു ദിവസം തന്റെ രാജ്യത്തെ ഏറ്റവും പ്രസിദ്ധനായ ജ്യോത്സ്യരെ വരുത്തുകയും അദ്ദേഹത്തിന് തന്റെ ജാതകം കാണിച്ചു കൊടുക്കുകയും ചെയ്തു. രാജാവിന്റെ ജാതകം പരിശോധിച്ച ജ്യോത്സ്യർ അദ്ദേഹം ഏഴ് ദിവസങ്ങൾക്കകം പാമ്പുകടിയേറ്റ് മരിയ്ക്കും എന്ന് വിധിയെഴുതി. ഇതറിഞ്ഞ് കുപിതനായ രാജാവ് ജ്യോത്സ്യരെ ജയിലിലടയ്ക്കാൻ തീരുമാനിച്ചെങ്കിലും മന്ത്രിമാർ അദ്ദേഹത്തെ തടഞ്ഞു. തുടർന്ന്, അപമൃത്യുവടയാനാണോ തന്റെ വിധി എന്നാലോചിച്ച് രാജാവ് ചിന്താധീനനായി ഇരിയ്ക്കേ സദസ്സിലുണ്ടായിരുന്ന ഒരു [[നമ്പൂതിരി]] പാപപരിഹാരത്തിന് ഗുരുവായൂരിൽ പോകണമെന്നും അവിടെ വച്ച് മരിച്ചാൽത്തന്നെയും മോക്ഷം കിട്ടുമെന്നും നിർദ്ദേശിച്ചു. അതനുസരിച്ച് രാജാവും കുടുംബാംഗങ്ങളും നമ്പൂതിരിയും ജ്യോത്സ്യരും ഒരുമിച്ച് ഗുരുവായൂരിലേയ്ക്ക് പുറപ്പെട്ടു. ഗുരുവായൂരിലെത്തിയ രാജാവ്, തന്റെ മരണം പ്രവചിച്ച ദിവസം വരെയും ഭജനമിരിയ്ക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു. അതനുസരിച്ചുള്ള എല്ലാ ചിട്ടകളും അദ്ദേഹം പാലിച്ചുപോന്നു. ദിവസങ്ങൾ കടന്നുപോയി. നാളെയാണ്, തൻ്റെ മരണമെത്തുന്ന ദിവസം! ഗുരുവായൂരപ്പനെ മനസ്സിൽ ധ്യാനിച്ച് അദ്ദേഹം ഉറങ്ങാൻ കിടന്നു. പിറ്റേന്ന് രാവിലെ ഉണർന്നുനോക്കിയ രാജാവ്, താൻ ജീവിച്ചിരിയ്ക്കുന്നതായി കണ്ട് അമ്പരന്നു. ഒരേസമയം സന്തോഷവും കോപവും തോന്നിയ രാജാവ്, ജ്യോത്സ്യരുടെ അടുത്ത് പോകുകയും അദ്ദേഹത്തെ ശാസിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. തലേന്നുരാത്രി താൻ ഒരു പാമ്പിനെ കണ്ടതുപോലുമില്ല എന്നായിരുന്നു രാജാവിന്റെ വാദം. അപ്പോൾ ജ്യോത്സ്യർ രാജാവിന്റെ കാലിലേയ്ക്ക് നോക്കുകയും അവിടെയുള്ള ഒരു പാട് കാണിച്ചുകൊടുക്കുകയും ചെയ്തു. അത് പാമ്പുകടിച്ച പാടായിരുന്നു! ഭഗവദ്കാരുണ്യം കൊണ്ടുമാത്രമാണ് താൻ രക്ഷപ്പെട്ടതെന്ന് മനസ്സിലാക്കിയ രാജാവ്, അപ്പോൾ ജീർണ്ണാവസ്ഥയിലായിരുന്ന ക്ഷേത്രം പുനരുദ്ധരിയ്ക്കുന്നതിന് നിർദ്ദേശം നൽകി. അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ ആഗ്രഹപ്രകാരം ക്ഷേത്രം, സ്വർണ്ണം കൊണ്ടും വെള്ളി കൊണ്ടും രത്നങ്ങൾ കൊണ്ടും പുതുക്കിപ്പണിയുകയും ശ്രീകോവിലിന്റെ ചുമരുകളിൽ മനോഹര ചിത്രങ്ങൾ വരച്ചുചേർക്കുകയും ചെയ്തു. തന്റെ സമ്പത്ത് മുഴുവൻ ഗുരുവായൂരപ്പന് ദാനം ചെയ്ത അദ്ദേഹം, ശിഷ്ടകാലം തികഞ്ഞ ഗുരുവായൂരപ്പഭക്തനായി ജീവിച്ചുപോന്നു.<ref name='G3'>{{Cite web |url=http://www.guruvayurdevaswom.org/htemple2.shtml |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2018-06-22 |archive-date=2009-06-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090628214507/http://www.guruvayurdevaswom.org/htemple2.shtml |url-status=dead }}</ref> === ശങ്കരാചാര്യരുടെ വീഴ്ച === ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ കഥകളിൽ സവിശേഷ പ്രാധാന്യത്തോടെ പറഞ്ഞു കേൾക്കാറുള്ളതാണ് [[അദ്വൈത സിദ്ധാന്തം|അദ്വൈത സിദ്ധാന്തത്തിന്റെ]] മുഖ്യപ്രയോക്താവായ [[ശങ്കരാചാര്യർ]]ക്ക് സംഭവിച്ച വീഴ്ച. ഒരു [[ഏകാദശി]]നാളിലാണ് ആ സംഭവം നടന്നതെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. ആ കഥ ഇങ്ങനെയാണ്: ഒരുപാട് യോഗസിദ്ധികൾ സ്വന്തമായി ഉണ്ടായിരുന്ന ശങ്കരാചാര്യർക്ക് ആകാശമാർഗ്ഗം സഞ്ചരിയ്ക്കാനുള്ള കഴിവുമുണ്ടായിരുന്നു. അദ്ദേഹം അത്തരത്തിൽ [[കാലടി]]യിൽ നിന്ന് [[ശൃംഗേരി]]യിലേയ്ക്ക് പോയിക്കൊണ്ടിരുന്ന സമയത്താണ് അത് സംഭവിച്ചത്. ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിന് മുകളിലൂടെയായിരുന്നു യാത്ര. ആകാശത്തുനിന്ന് ശങ്കരാചാര്യർ ക്ഷേത്രം കണ്ടെങ്കിലും അവിടെയിറങ്ങാനോ ഭഗവാനെ തൊഴാനോ അദ്ദേഹം ശ്രമിച്ചില്ല. ശ്രീകോവിലിന്റെ മുകളിലുള്ള ഭാഗം പിന്നിട്ട ഉടനെ ശങ്കരാചാര്യർ ഒറ്റ വീഴ്ച! അദ്ദേഹം നേരെ ചെന്നുവീണത് ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കേ നടയിലാണ്. ക്ഷേത്രത്തിൽ അപ്പോൾ ശീവേലി നടക്കുകയായിരുന്നു. ശീവേലി വടക്കേ നടയിലെത്തിയപ്പോൾ എഴുന്നള്ളിപ്പിന്റെ നേരെ മുന്നിൽ വച്ചാണ് ശങ്കരാചാര്യർ ചെന്നുവീണത്. ആളുകൾ പരിഭ്രാന്തരായി ഓടിക്കൂടി. ശങ്കരാചാര്യർക്ക് ബോധമുണ്ടായിരുന്നില്ല. എന്നാൽ, ശരീരത്തിലെവിടെയും പരുക്കുകളും കണ്ടില്ല. ശാന്തിക്കാർ വന്ന് പുണ്യതീർത്ഥം മുഖത്ത് തെളിച്ചതും ബോധം വീണ്ടെടുത്ത ശങ്കരാചാര്യർ, ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ നടയിൽ പോയി സാഷ്ടാംഗം പ്രണമിയ്ക്കുകയും സമസ്താപരാധം ഏറ്റുപറയുകയും ചെയ്തു. കുറച്ചുദിവസം കൂടി ക്ഷേത്രത്തിൽ തങ്ങിയ അദ്ദേഹം, ക്ഷേത്രത്തിലെ പൂജകളും ചടങ്ങുകളും പുനഃക്രമീകരിയ്ക്കുകയും, ഗുരുവായൂരപ്പനെ സ്തുതിച്ച് ''ഗോവിന്ദാഷ്ടകം'' എന്ന കൃതി രചിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. ഗുരുവായൂർ കിഴക്കേ നടയിലുള്ള [[ഗുരുവായൂർ പാർത്ഥസാരഥിക്ഷേത്രം|പാർത്ഥസാരഥിക്ഷേത്രത്തിലെ]] പ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയതും അദ്ദേഹമാണ്. === നെന്മിനി ഉണ്ണി === ഗുരുവായൂരിൽ തന്നെയുള്ള ഒരു ബ്രാഹ്മണകുടുംബമാണ് നെന്മിനി മന. ഈ കുടുംബത്തിൽ പെട്ടവർ ഇന്നും ഗുരുവായൂരിലുണ്ട്. ഈ കുടുംബത്തിന്റെ വകയായി ക്ഷേത്രത്തിന്റെ കിഴക്കേ നടയിൽ ഒരു ലോഡ്ജും ഹോട്ടലുമടക്കമുള്ള സൗകര്യങ്ങളുണ്ട്. എല്ലാ വർഷവും [[വൃശ്ചികം|വൃശ്ചികമാസത്തിലെ]] [[ഗുരുവായൂർ ഏകാദശി]]യോടനുബന്ധിച്ചുള്ള [[സപ്തമി]] വിളക്ക് സ്പോൺസർ ചെയ്യുന്നത് ഈ കുടുംബമാണ്. ഇവിടത്തെ പൂർവ്വികനായിരുന്ന ഒരു ഉണ്ണി നമ്പൂതിരിയുടെ കഥയാണ് ഇവിടെ കാണിയ്ക്കുന്നത്. നെന്മിനി മനയിലെ അച്ഛൻ നമ്പൂതിരി ആയിരുന്നു ഒരിയ്ക്കൽ ഗുരുവായൂരിലെ മേൽശാന്തി. ഒരു ദിവസം, അദ്ദേഹത്തിന് അത്യാവശ്യമായി ഒരു സ്ഥലം വരെ പോകേണ്ടിവന്നു. സഹായിയായ കീഴ്ശാന്തിയും അന്ന് ക്ഷേത്രത്തിൽ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. ഭഗവാന്റെ പൂജ മുടങ്ങുമല്ലോ എന്നാലോചിച്ച് വിഷമിച്ച മേൽശാന്തി, ഒടുവിൽ തന്റെ മകനായ ഉണ്ണിയെ പൂജയേല്പിയ്ക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു. പോകും മുമ്പ് മേൽശാന്തി, ഉണ്ണിയ്ക്ക് പൂജാവിധികളെല്ലാം പറഞ്ഞു കൊടുത്തു. ശ്രീകോവിലിനകത്ത് കയറിയ ഉണ്ണി, മലരുനിവേദ്യവും ഉഷഃപൂജയുമെല്ലാം വിധിപോലെ ചെയ്തു. അപ്പോഴാണ് ഉണ്ണി അത് ശ്രദ്ധിച്ചത്: നിവേദ്യച്ചോറ് മുഴുവൻ അതുപോലെത്തന്നെ ഇരിയ്ക്കുന്നു! ഉണ്ണി ആശങ്കാകുലനായി. തന്റെ പൂജ പിഴച്ചോ? ഭഗവാൻ നിവേദ്യം നേരിട്ടുണ്ണും എന്നായിരുന്നു അവന്റെ വിചാരം. പിന്നീട് അടുത്തുള്ള ഗൃഹത്തിൽ നിന്ന് ഉപ്പുമാങ്ങയും തൈരും കൊണ്ടുവരികയും അവ ചോറിന്റെ കൂടെ കൂട്ടിക്കുഴച്ചു വയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. പക്ഷേ, യാതൊരു ഫലവും കണ്ടില്ല. ഉണ്ണി പൊട്ടിക്കരയാൻ തുടങ്ങി. {{cquote|ഉപ്പുമാങ്ങയുമുറതൈരുമുണ്ടിനി കൈപ്പയ്ക്കാക്കൊണ്ടാട്ടം വേണോ-കൃഷ്‌ണാ പപ്പടവും മറ്റും വല്ലതും വേണെങ്കിൽ കൽപിച്ചുകൊൾക ഞാൻ കേട്ടു-കൊള്ളാം ഊണുകഴിക്കാഞ്ഞാലയ്യോ വിശന്നുപോം ക്ഷീണിച്ചുപോയിടും ദേഹമേറ്റം അച്ഛൻ വന്നാലെന്നെത്തല്ലു മറിഞ്ഞാലും അച്യുതനൂണുകഴിച്ചില്ലെങ്കിൽ.}} ആ കണ്ണീരുകണ്ട് ഉണ്ണിക്കണ്ണൻ, അവിടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുകയും ഉണ്ണിയുടെ കയ്യിൽ നിന്ന് ചോറ് മുഴുവൻ വാങ്ങിക്കഴിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. സന്തോഷത്താൽ മതിമറന്ന ഉണ്ണി, സമയം പോയതറിഞ്ഞില്ല. സമയം കഴിഞ്ഞിട്ടും നടതുറക്കാത്തതിൽ ക്ഷേത്രത്തിലെ കഴകക്കാരായ [[വാര്യർ|വാര്യരും]] [[മാരാർ|മാരാരും]] ആശങ്ക പ്രകടിപ്പിച്ചു. ഉണ്ണിയ്ക്ക് വല്ലതും സംഭവിച്ചോ എന്നായിരുന്നു അവരുടെ ചിന്ത. എന്നാൽ, തൊട്ടുപിന്നാലെ ഒഴിഞ്ഞ പൂജാപാത്രങ്ങളുമായി ഉണ്ണി പുറത്തെത്തി. പാത്രങ്ങൾ ഒഴിഞ്ഞിരിയ്ക്കുന്നത് കണ്ട വാര്യർ തനിയ്ക്ക് അവകാശപ്പെട്ട നിവേദ്യച്ചോറ് മുഴുവൻ ഉണ്ണി ഉണ്ടുതീർത്തു എന്ന് വിചാരിച്ചു. അയാൾ അവനെ വിളിച്ചുകൊണ്ടു പോകുകയും കയ്യിലുണ്ടായിരുന്ന വടിയെടുത്ത് അടിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. താനല്ല, ഭഗവാനാണ് എല്ലാം കഴിച്ചതെന്ന് ഉണ്ണി ഒരുപാടു തവണ പറഞ്ഞെങ്കിലും വാര്യർ അത് അംഗീകരിച്ചില്ല. ഒരുപാട് തവണ അയാൾ ഉണ്ണിയെ തല്ലി. ഇതിനിടയിൽ മേൽശാന്തി മടങ്ങിയെത്തി. വാര്യരിൽ നിന്ന് വിവരമറിഞ്ഞ അദ്ദേഹവും ഉണ്ണിയെ ഒരുപാട് തല്ലി. അപ്പോഴാണ് ശ്രീകോവിലിൽ നിന്ന് ഒരു അശരീരി മുഴങ്ങിയത്. ഉണ്ണി പറഞ്ഞതെല്ലാം ശരിയാണെന്നും അതിനാൽ തല്ലേണ്ടത് തന്നെയാണെന്നുമായിരുന്നു ആ അശരീരി. കുറ്റബോധം താങ്ങാനാകാതെ മേൽശാന്തിയും വാര്യരും ശ്രീകോവിലിനു മുന്നിൽ സാഷ്ടാംഗം പ്രണമിച്ചു. ഇതിൻ്റെ ഓർമ്മയ്ക്കായാണ് ഗുരുവായൂരപ്പന് ദിവസേന തൈര് നിവേദ്യവും നിറപുത്തരി ദിവസം ഉപ്പുമാങ്ങയും നിവേദിക്കുന്നത്. === നാരായണീയത്തിന്റെ ഉത്ഭവം === [[ശ്രീമദ്ഭാഗവതം|ശ്രീമദ്ഭാഗവതത്തെ]] ആസ്പദമാക്കി രചിച്ച പ്രസിദ്ധമായൊരു [[സംസ്കൃതസാഹിത്യം|സംസ്കൃതകാവ്യമാണ്]] '''[[നാരായണീയം]]'''. പണ്ഡിതശ്രേഷ്ഠനായ [[മേല്പുത്തൂർ നാരായണ ഭട്ടതിരി|മേല്പുത്തൂർ നാരായണ ഭട്ടതിരിയാണ്]] ഈ മഹാകാവ്യം രചിച്ചത്. പന്ത്രണ്ട് സ്കന്ധങ്ങളും പതിനായിരം ശ്ലോകങ്ങളുമടങ്ങിയ ഭാഗവതകാവ്യത്തെ, വെറും നൂറു ദശകങ്ങളിലും ആയിരം ശ്ലോകങ്ങളിലും ഒതുക്കിയ നാരായണീയം, ഭാഗവതത്തിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി കവി ഭഗവാനോട് സംവദിയ്ക്കുന്ന രീതിയിലാണ് രചിച്ചിട്ടുള്ളത്. ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രവുമായി അടുത്ത് ബന്ധമുള്ള ഈ കാവ്യം ഉദ്ഭവിയ്ക്കാൻ കാരണമായ ഒരു കഥയുണ്ട്. അതിങ്ങനെ: 1560-ൽ ഇന്നത്തെ [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം ജില്ലയിൽ]] [[തിരുനാവായ|തിരുനാവായയ്ക്കടുത്തുള്ള]] [[ചന്ദനക്കാവ് (മലപ്പുറം ജില്ല)|ചന്ദനക്കാവിലെ]] പണ്ഡിതകുടുംബമായ മേല്പുത്തൂർ ഇല്ലത്ത് ജനിച്ച നാരായണഭട്ടതിരി, മഹാപണ്ഡിതനായിരുന്ന അച്ഛൻ മാതൃദത്തഭട്ടതിരിയിൽ നിന്ന് [[മീമാംസ|മീമാംസയും]] മാധവൻ എന്ന ഗുരുവിൽ നിന്ന് [[ഋഗ്വേദം|ഋഗ്വേദവും]] ജ്യേഷ്ഠൻ ദാമോദരഭട്ടതിരിയിൽ നിന്ന് [[തർക്കശാസ്ത്രം|തർക്കശാസ്ത്രവും]] പഠിച്ചെടുത്തശേഷം, [[തൃക്കണ്ടിയൂർ അച്യുതപ്പിഷാരടി|തൃക്കണ്ടിയൂർ അച്യുതപ്പിഷാരടിയുടെ]] കീഴിൽ ഉപരിപഠനം നടക്കുന്ന കാലത്താണ് നാരായണീയത്തിന്റെ ഉദ്ഭവത്തിലേയ്ക്ക് നയിച്ച സംഭവങ്ങൾ നടന്നത്. ഗുരുതരമായ [[വാതരോഗം]] ബാധിച്ച അച്യുതപ്പിഷാരടിയെ മേല്പുത്തൂർ നല്ല രീതിയിൽ ശുശ്രൂഷിച്ചുപോന്നു. ഒടുവിൽ ഗുരുനാഥന്റെ അസുഖം മാറുകയും, അതേസമയം മേല്പുത്തൂരിന് അസുഖസൂചനകൾ തുടങ്ങുകയും ചെയ്തു. ഗുരുവിൽ നിന്ന് മേല്പുത്തൂർ അസുഖം ഇരന്നുവാങ്ങി എന്നാണ് കഥ. വാതരോഗം മാറാൻ നിരവധി ചികിത്സാരീതികൾ ചെയ്തുനോക്കിയെങ്കിലും ഒന്നും ഫലം കണ്ടില്ല. ഒടുവിൽ, സാക്ഷാൽ [[ധന്വന്തരി|ധന്വന്തരിമൂർത്തിയായ]] ഗുരുവായൂരപ്പൻ തന്നെ ശരണം എന്ന് വിചാരിച്ച മേല്പുത്തൂർ, 1587 ഓഗസ്റ്റ് 27-ന് (കൊല്ലവർഷം 763 ചിങ്ങം 16), [[ചിങ്ങം|ചിങ്ങമാസത്തിലെ]] [[തിരുവോണം (നക്ഷത്രം)|തിരുവോണം]] നാളിൽ, മാതാപിതാക്കൾക്കും അനുജനും കവിയുമായ ചെറിയ മാതൃദത്തഭട്ടതിരിയ്ക്കും ചില സഹായികൾക്കുമൊപ്പം ഗുരുവായൂരിലേയ്ക്ക് പുറപ്പെട്ടു. അമ്മാത്തായ പയ്യൂരില്ലമടക്കം പല സ്ഥലങ്ങളിലും തങ്ങിയ ശേഷം മൂന്നാം നാൾ അവർ ഗുരുവായൂരിലെത്തി. ഗുരുവായൂരിലെത്തിയതും ഭഗവാനെ സ്തുതിച്ച് ഒരു കവിതയെഴുതണമെന്ന് മേല്പുത്തൂരിന് തോന്നി. പക്ഷേ, എവിടെനിന്ന് തുടങ്ങണം, എങ്ങനെ തുടങ്ങണം എന്നൊന്നും അദ്ദേഹത്തിന് പിടികിട്ടിയില്ല. ഉറ്റ സുഹൃത്തും, [[മലയാളം|മലയാളഭാഷയുടെ]] പിതാവുമായ [[തുഞ്ചത്തെഴുത്തച്ഛൻ|തുഞ്ചത്തെഴുത്തച്ഛനെത്തന്നെ]] സമീപിയ്ക്കാമെന്ന് വിചാരിച്ച മേല്പുത്തൂർ, തന്റെ സഹായികളെ [[തൃക്കണ്ടിയൂർ|തൃക്കണ്ടിയൂരിലേയ്ക്ക്]] അയച്ചു. സഹായികൾ തൃക്കണ്ടിയൂരിലെ എഴുത്തച്ഛന്റെ വീട്ടിലെത്തുമ്പോൾ, അദ്ദേഹം തന്റെ [[അദ്ധ്യാത്മരാമായണം കിളിപ്പാട്ട്|അദ്ധ്യാത്മരാമായണം കിളിപ്പാട്ടിലെ]] വരികൾ ചൊല്ലിക്കൊണ്ട് ചാരുകസേരയിൽ ഇരിയ്ക്കുകയായിരുന്നു. സഹായികൾ എഴുത്തച്ഛനോട് ആഗമനോദ്ദേശ്യം പറഞ്ഞപ്പോൾ മേല്പുത്തൂരിനോട് 'മത്സ്യം തൊട്ടുകൂട്ടാൻ പറയൂ' എന്നാണ് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞത്. ഗുരുവായൂർ മടങ്ങിയെത്തിയ സഹായികൾ മേല്പുത്തൂരിനോട് വിവരം പറഞ്ഞപ്പോൾ അദ്ദേഹം സന്തോഷിച്ചു. ഇത് കണ്ട് സഹായികൾ സ്തബ്ധരായിപ്പോയി. [[മത്സ്യം (അവതാരം)|മത്സ്യം]] തൊട്ടുള്ള വൈഷ്ണവാവതാരങ്ങളെ സ്തുതിച്ച് കീർത്തനമെഴുതുക എന്നാണ് എഴുത്തച്ഛൻ പറഞ്ഞതിന്റെ അന്തരാർത്ഥം എന്ന് മേല്പുത്തൂർ അവരോട് പറഞ്ഞു. ''സാന്ദ്രാനന്ദാവബോധാത്മകമനുപമിതം...'' എന്ന് തുടങ്ങുന്ന നാരായണീയത്തിന്റെ ആദ്യദശകം പിറന്നത് അങ്ങനെയാണ്. തുടർന്ന്, ഓരോ ദിവസവും ഓരോ ദശകം എന്ന കണക്കിൽ നൂറുദിവസം കൊണ്ട് നൂറുദശകം പൂർത്തിയാക്കി. ഓരോ ദിവസം കഴിയുംതോറും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആരോഗ്യനില മെച്ചപ്പെട്ടുവന്നു. ഒടുവിൽ, നൂറാം ദിവസം അദ്ദേഹം നാരായണീയരചന പൂർത്തിയാക്കുകയും അദ്ദേഹത്തിന് വേണുഗോപാലരൂപത്തിൽ ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ ദർശനമുണ്ടാകുകയും അതോടെ അദ്ദേഹം രോഗവിമുക്തനാകുകയും ചെയ്തു. ക്ഷേത്രനാലമ്പലത്തിനകത്ത് തെക്കേ വാതിൽമാടത്തിലെ കിഴക്കേ അറ്റത്തെ തൂണിലിരുന്നാണ് മേല്പുത്തൂർ നാരായണീയം രചിച്ചത്. വാതരോഗം വന്ന് ശരീരം മുഴുവൻ തളർന്നുപോയ മേല്പുത്തൂർ ചൊല്ലുന്ന ശ്ലോകങ്ങളെല്ലാം അനുജൻ പകർത്തി എടുക്കുകയായിരുന്നു. ഭഗവാൻ്റെ നരസിംഹാവതാരത്തെ വർണ്ണിക്കാൻ കഴിയാതെ വിഷമിച്ച മേൽപ്പത്തൂരിന് മുമ്പിൽ ഗുരുവായൂരപ്പൻ നരസിംഹരൂപത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടുവത്രെ. നാരായണീയം രചിച്ചതോടുകൂടി ആരോഗ്യം വീണ്ടെടുത്ത അദ്ദേഹം, പിന്നീട് കുറഞ്ഞത് 86 വയസ്സ് വരെയെങ്കിലും ജീവിച്ചിരുന്നു. ഈ കാലഘട്ടത്തിനിടയിൽ അദ്ദേഹം [[കൊച്ചി]], [[അമ്പലപ്പുഴ]], [[കോഴിക്കോട്]], [[മൂക്കുതല]] തുടങ്ങിയ സ്ഥലങ്ങളിലായി ജീവിച്ചുപോരുകയും, അവിടങ്ങളിലെല്ലാം പ്രശസ്തനാകുകയും ചെയ്തു. [[പ്രക്രിയാ സർവ്വസ്വം]], [[ശ്രീപാദ സപ്തതി]], ഒരുപാട് [[ചമ്പു|ചമ്പുക്കൾ]], [[പ്രശസ്തി (ചരിത്രം)|പ്രശസ്തികൾ]] തുടങ്ങി വേറെയും ചില കൃതികൾ ഇക്കാലത്ത് അദ്ദേഹം രചിച്ചിട്ടുണ്ട്. മൂക്കുതലയിൽ വച്ചാണ് അദ്ദേഹം അന്തരിച്ചത്. അനായാസ മരണമായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്. === ജ്ഞാനപ്പാനയുടെ ഉത്ഭവം === മേല്പുത്തൂരിന്റെ സമകാലികനും ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ പരമഭക്തനുമായിരുന്ന മറ്റൊരു കവിയായിരുന്നു [[പൂന്താനം നമ്പൂതിരി]]. ഇന്നത്തെ മലപ്പുറം ജില്ലയിൽ തന്നെയുള്ള [[പെരിന്തൽമണ്ണ]]യ്ക്കടുത്ത് [[കിഴാറ്റൂർ|കീഴാറ്റൂരിലായിരുന്നു]] അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഇല്ലം. [[സംസ്കൃതം|സംസ്കൃതത്തിൽ]] വലിയ പാണ്ഡിത്യമില്ലാത്ത പൂന്താനം, മലയാളത്തിലാണ് കവിതകൾ രചിച്ചിരുന്നത്. തന്മൂലം സംസ്കൃത പണ്ഡിതന്മാർ അദ്ദേഹത്തെ ഒരുപാട് പരിഹസിച്ചിട്ടുണ്ട്. ''മലയാളത്തിലെ [[ഭഗവദ്ഗീത]]'' എന്നറിയപ്പെടുന്ന ' ''[[ജ്ഞാനപ്പാന]]''യാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഏറ്റവും പ്രസിദ്ധമായ കൃതി. ഈ കൃതി എഴുതാൻ കാരണമായ ഒരു സംഭവമുണ്ട്. അതിങ്ങനെ: ഏറെക്കാലം സന്താനഭാഗ്യമില്ലാതെ വിഷമിച്ചിരുന്ന പൂന്താനം, അതിനായി 'സന്താനഗോപാലം പാന' എന്ന കൃതി രചിച്ചു. അതിനെത്തുടർന്ന് അദ്ദേഹത്തിന് ഒരു മകനുണ്ടായി. എന്നാൽ, [[ചോറൂണ്|ചോറൂണിന്റെ]] ദിവസം അവൻ അഴിച്ചിട്ട വസ്ത്രങ്ങൾക്കിടയിൽ ശ്വാസം മുട്ടി മരിച്ചു. ഇതിലുണ്ടായ വിഷമമാണ് ജ്ഞാനപ്പാനയുടെ ഉദ്ഭവത്തിലേയ്ക്ക് നയിച്ചത്. നാമജപത്തിന്റെയും ഭക്തിയുടെയും പ്രാധാന്യം അറിയിയ്ക്കുന്നതിനോടൊപ്പം കടുത്ത സാമൂഹ്യവിമർശനവും ഉൾക്കൊണ്ട ഈ കൃതിയ്ക്ക്, കേരളീയസമൂഹത്തിൽ ലഭിച്ച സ്വാധീനം വലുതാണ്. {{cquote|കണ്ടുകണ്ടെന്നിരിയ്ക്കും ജനങ്ങളെ കണ്ടില്ലെന്ന് വരുത്തുന്നതും ഭവാൻ<br>രണ്ടുനാലുദിനം കൊണ്ടൊരുത്തനെ തണ്ടിലേറ്റി നടത്തുന്നതും ഭവാൻ.}} {{cquote|മാളികമുകളേറിയ മന്നന്റെ തോളിൽ മാറാപ്പ് കേറ്റുന്നതും ഭവാൻ.}} {{cquote|ഉണ്ണിയുണ്ടായി വേൾപ്പിപ്പതിലൊരു ഉണ്ണിയുണ്ടായിക്കണ്ടാവൂ ഞാനെന്നും<br>ഇത്ഥമോരോന്ന് ചിന്തിച്ചിരിയ്ക്കുമ്പോൾ ചത്തുപോകുന്നു പാവം ശിവ!ശിവ!}} {{cquote|അമ്മയ്ക്കും പുനരച്ഛന്നും ഭാര്യയ്ക്കും ഉണ്മാൻ പോലും കൊടുക്കുന്നില്ല ചിലർ.}} തുടങ്ങിയ വരികൾ വേദാന്തചിന്തയുടെയും സാമൂഹ്യവിമർശനത്തിന്റെയും ഉദാഹരണങ്ങളാകുമ്പോൾ ആദ്യഭാഗവും അവസാനഭാഗവും തികഞ്ഞ ഭക്തിയുടെ പ്രതീകങ്ങളായി മാറുകയാണ്. കലികാലത്ത് ഭക്തർക്ക് മോക്ഷത്തിനുള്ള ഏക ഉപാധി നാമപജമാണെന്ന് പൂന്താനം ഇതിലൂടെ സ്ഥാപിയ്ക്കുന്നു. {{cquote|ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ മനസ്സിൽ കളിയ്ക്കുമ്പോൾ<br>ഉണ്ണികൾ പിന്നെ വേണമോ മക്കളായ്?}} എന്ന വാക്യം, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭഗവദ്ഭക്തിയുടെ ഏറ്റവും വലിയ ഉദാഹരണമാണ്.<ref>{{cite news|title=Rendered with devotion|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-fridayreview/article657658.ece|date=March 13, 2009}} {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> വാർദ്ധക്യത്തിൽ [[വസൂരി]]രോഗം വന്ന് തളർന്നുപോയ പൂന്താനം അത് ഭേദമാകാൻ തന്റെ നാട്ടിലുള്ള [[അങ്ങാടിപ്പുറം തിരുമാന്ധാംകുന്ന് ഭഗവതിക്ഷേത്രം|തിരുമാന്ധാംകുന്നിലമ്മ]]യെ സ്തുതിച്ച് രചിച്ച ''ഘനസംഘം'' എന്ന സ്തോത്രവും വളരെ പ്രസിദ്ധമാണ്. 1964-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ''[[ഓമനക്കുട്ടൻ (ചലച്ചിത്രം|ഓമനക്കുട്ടൻ]]'' എന്ന ചിത്രത്തിലുപയോഗിച്ച ''കണികാണും നേരം'' രചിച്ചതും അദ്ദേഹമാണ്. [[നരനായിങ്ങനെ ജനിച്ചു ഭൂമിയിൽ|''നരനായിങ്ങനെ ജനിച്ചു ഭൂമിയിൽ'']] എന്ന അതിപ്രസിദ്ധമായ ശിവസ്തുതിയും അദ്ദേഹത്തിന്റേതാണ്. ഇവ കൂടാതെ വേറെയും കൃതികൾ രചിച്ച അദ്ദേഹം, ഗുരുവായൂരപ്പൻ്റെ ഐതിഹ്യ കഥകളിലെ സ്ഥിരം സാന്നിദ്ധ്യമാണ്. 93-ാ൦ വയസ്സിൽ അദ്ദേഹം ഉടലോടെ വൈകുണ്ഠം പൂകി എന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത്. === ഭക്തിയും വിഭക്തിയും === ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് കിടക്കുന്ന മറ്റൊരു ഐതിഹ്യകഥയാണ് ''ഭക്തിയും വിഭക്തിയും''. മേല്പുത്തൂരും പൂന്താനവുമാണ് ഈ കഥയിലെ കഥാപാത്രങ്ങൾ. സംസ്കൃതപണ്ഡിതന്മാർക്ക് അക്കാലത്ത് മലയാളകവികളോടും മലയാളകൃതികളോടുണ്ടായിരുന്ന പുച്ഛവും അവയിലെ ഭഗവാന്റെ നിലപാടുമാണ് ഈ കഥയിലെ പ്രമേയം. കഥ ഇങ്ങനെയാണ്: വാതരോഗം ബാധിച്ച് ഗുരുവായൂരിൽ മേല്പുത്തൂർ ഭജനമിരിയ്ക്കുന്ന കാലത്തുതന്നെ പൂന്താനവും ഭജനമിരിയ്ക്കാനുണ്ടായിരുന്നു. ഒരു ദിവസം, പൂന്താനം താൻ രചിച്ച സന്താനഗോപാലം പാന മേല്പുത്തൂരിന് കാണിച്ചുകൊടുക്കാൻ ചെന്നു. എന്നാൽ, സംസ്കൃതപണ്ഡിതനായിരുന്ന മേല്പുത്തൂർ, ആ ആവശ്യം നിരസിച്ചു. ഇത് പൂന്താനത്തെ അത്യധികം ദുഃഖിതനാക്കി. അന്നുരാത്രി, മേല്പുത്തൂരിന് വാതരോഗം വീണ്ടും മൂർച്ഛിച്ചു. അല്പസമയം അദ്ദേഹത്തിന് ബോധക്ഷയമുണ്ടായി. ബോധം വന്നപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന് ഭഗവാന്റെ ഒരു ദർശനമുണ്ടായി. ഭഗവാൻ പറഞ്ഞു: {{cquote|ഹേ മേല്പത്തൂരേ! പണ്ഡിത ശ്രേഷ്ഠനായ അങ്ങയുടെ വിഭക്തിയെക്കാൾ എനിയ്ക്ക് ഇഷ്ടം പാണ്ഡിത്യമില്ലാത്ത പൂന്താനത്തിന്റെ ഭക്തിയാണ്. അങ്ങ് നാളെത്തന്നെ അദ്ദേഹത്തെ കണ്ട് മാപ്പ് പറയുകയും ജ്ഞാനപ്പാന പരിശോധിച്ച് വിലയിരുത്തുകയും വേണം.}} ഇതനുസരിച്ച് പിറ്റേന്ന് രാവിലെ മേല്പുത്തൂർ, ക്ഷേത്രദർശനം കഴിഞ്ഞ് തെക്കേ നാലമ്പലത്തിലിരുന്ന് അന്നത്തെ ദശകവും പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം പൂന്താനത്തിനടുത്ത് പോകുകയും അദ്ദേഹത്തോട് മാപ്പുപറഞ്ഞ് ജ്ഞാനപ്പാന വായിച്ച് വിലയിരുത്തുകയും പൂന്താനത്തെ മുഗ്ദകണ്ഠം പ്രശംസിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു.<ref name="thehindu">{{cite news|title=To lovers of Krishna, in Tamil|url=http://www.thehindu.com/arts/books/article3657486.ece|newspaper=The Hindu|date=July 19, 2012|access-date=2019-12-06|archive-date=2012-07-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20120723041304/http://www.thehindu.com/arts/books/article3657486.ece|url-status=dead}}</ref> === 'പദ്മനാഭോ മരപ്രഭു' === ഇതും പൂന്താനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കഥയാണ്. സംസ്കൃതത്തിൽ പൂന്താനത്തിനുണ്ടായിരുന്ന പ്രാവീണ്യക്കുറവും അതുമൂലം അദ്ദേഹം നേരിട്ട അപമാനങ്ങളും അവയിലുള്ള ഭഗവാന്റെ പ്രതികരണവും അടങ്ങിയതാണ് ഈ കഥ. അതിങ്ങനെ: സംസ്കൃതത്തിൽ വലിയ പാണ്ഡിത്യമൊന്നും ഉണ്ടായിരുന്നില്ലെങ്കിലും പൂന്താനം നിത്യേന ക്ഷേത്രനടയിൽ വന്ന് [[വിഷ്ണു സഹസ്രനാമം]] വ്യാഖ്യാനം ചെയ്യുമായിരുന്നു. അപ്പപ്പോൾ വായയിൽ വരുന്ന രീതിയിലാണ് അദ്ദേഹം വ്യാഖ്യാനം കൊടുത്തിരുന്നത്. ഒരിയ്ക്കൽ, അത്തരത്തിൽ അദ്ദേഹം വിഷ്ണു സഹസ്രനാമത്തിലെ '''പദ്മനാഭോऽമരപ്രഭു''' എന്ന ഭാഗം '''പദ്മനാഭോ മരപ്രഭു''' എന്ന് തെറ്റായി ഉച്ചരിച്ച് അതിന് വ്യാഖ്യാനം കൊടുക്കുകയായിരുന്നു. അപ്പോൾ, സമീപത്തുണ്ടായിരുന്ന [[വേദം|വേദപണ്ഡിതന്മാരായ]] ചില ബ്രാഹ്മണർ പൂന്താനത്തെ അപഹസിച്ചു. ഈ സമയത്ത് അദ്ദേഹം മരപ്രഭു ആരാണെന്ന് വിചാരിച്ച് ചിന്താധീനനായി. അപ്പോൾ, മരപ്രഭുവും താൻ തന്നെയാണെന്ന് അറിയിച്ചുകൊണ്ട് ശ്രീലകത്തുനിന്ന് ഒരു അശരീരി മുഴങ്ങി. ഇത് കേട്ടതും പണ്ഡിതസമൂഹം ലജ്ജിച്ച് തലതാഴ്ത്തി. <ref>{{cite web|url=https://ml.wikisource.org/wiki/%E0%B4%90%E0%B4%A4%E0%B4%BF%E0%B4%B9%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%AE%E0%B4%BE%E0%B4%B2/%E0%B4%AA%E0%B5%82%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%BE%E0%B4%A8%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B5%81_%E0%B4%A8%E0%B4%AE%E0%B5%8D%E0%B4%AA%E0%B5%82%E0%B4%B0%E0%B4%BF |title=ഐതിഹ്യമാല/പൂന്താനത്തു നമ്പൂരി - വിക്കിഗ്രന്ഥശാല |language=ml|publisher=Ml.wikisource.org |date=2016-12-06 |accessdate=2016-12-20}}</ref> ഈ സംഭവത്തിന്റെ ഓർമ്മയ്ക്കായി ഗുരുവായൂർ തെക്കേ നടയിലെ ശ്രീവത്സം വി.ഐ.പി. റസ്റ്റ് ഹൗസ് വളപ്പിൽ മരപ്രഭുവിന്റെ അതിഭീമാകാരമായ ഒരു ശില്പം സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട്. കളിമണ്ണിൽ തീർത്ത ഇത്, അത്തരത്തിലുള്ള ഏറ്റവും വലിയ ശില്പമാണ്. 1995-ലാണ് ഈ ശില്പം സ്ഥാപിച്ചത്. പ്രശസ്ത ശില്പി [[ആലുവ]] പി.വി. രാമചന്ദ്രന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ 1200 പേർ ചേർന്ന് മൂന്നുമാസം കഠിനവ്രതം എടുത്താണ് ഈ ശില്പം നിർമ്മിച്ചെടുത്തത്.<ref>{{cite web|author=Ramachandran P.V. |url=http://guruvayoormaraprabhu.blogspot.in/ |title=Guruvayoor Maraprabhu |publisher=Guruvayoormaraprabhu.blogspot.in |date=2009-12-06 |accessdate=2016-12-20}}</ref> ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ പരമഭക്തനും മുൻ [[മുഖ്യമന്ത്രി (ഇന്ത്യ)|കേരള മുഖ്യമന്ത്രിയും]] അന്നത്തെ കേന്ദ്ര വ്യവസായ മന്ത്രിയുമായിരുന്ന [[കെ. കരുണാകരൻ|കെ. കരുണാകരനാണ്]] ഇത് ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തത്. കളിമണ്ണിനോടൊപ്പം പല ഔഷധകൂട്ടുകളും ഇതിൽ ചേർത്തിട്ടുണ്ട്. വൃക്ഷസങ്കല്പത്തിൽ ശരീരവും ധ്യാനഭാവത്തിലുള്ള ഭഗവാന്റെ ശിരസ്സും ഒത്തുച്ചേർന്ന ഈ ശില്പത്തിന് ജാപ്പനീസ് നിർമ്മാണശൈലിയാണ് അവലംബിച്ചത്. 2008-ൽ ഇതിനോട് ചേർന്ന് ഏതാനും ദിവ്യാത്മാക്കളുടെ രൂപങ്ങളും, 2011-ൽ പ്രഭാമണ്ഡലവും ചാർത്തുകയുണ്ടായി. ചുരുങ്ങിയ കാലം കൊണ്ടാണ് മരപ്രഭു ശില്പം ഗുരുവായൂരിലെ ഭക്തരുടെ ശ്രദ്ധ പിടിച്ചുപറ്റിയത്. ഇതിന്റെ ചെറുപതിപ്പുകളും ഇപ്പോൾ നിർമ്മാണത്തിലുണ്ട്.<ref>{{cite web |url=http://origin.mangalam.com/print-edition/keralam/305547 |title=ഗുരുവായൂർ മരപ്രഭു ചെറുപതിപ്പുകളുടെ നിർമ്മാണം ആരംഭിച്ചു &#124; mangalam.com |publisher=Origin.mangalam.com |date=2015-04-17 |accessdate=2016-12-20 |archive-date=2016-12-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161220161718/http://origin.mangalam.com/print-edition/keralam/305547 |url-status=dead }}</ref> ഇവയുടെ ശില്പിയും പി.വി. രാമചന്ദ്രനാണ്. === ഭാഗവതപ്രിയനായ കൊട്ടിയൂരപ്പൻ === ഇതും പൂന്താനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കഥയാണ്. ഗുരുവായൂരുമായി നേരിട്ട് ബന്ധമില്ലെങ്കിലും ഗുരുവായൂരപ്പൻ പൂന്താനത്തെ ധാരാളമായി അനുഗ്രഹിച്ചതായി കഥകളുള്ളതിനാൽ ഇതും ആ ഗണത്തിൽ പെടുത്താം. [[ഉത്തരകേരളം|ഉത്തരകേരളത്തിലെ]] പ്രസിദ്ധമായ [[കൊട്ടിയൂർ ശിവക്ഷേത്രം|കൊട്ടിയൂർ ക്ഷേത്രവുമായും]] അവിടത്തെ ദേവനായ പരമശിവനുമായാണ് ഈ കഥയ്ക്ക് നേരിട്ട് ബന്ധമുള്ളത്. പൂന്താനത്തിന്റെ ഭാഗവത പാരായണം എങ്ങനെ കൊട്ടിയൂരപ്പനെ പ്രസന്നനാക്കി എന്ന് ഈ കഥയിൽ കാണാം. ഒരിക്കൽ, ഒരു [[വൈശാഖം|വൈശാഖകാലത്ത്]] പൂന്താനം കൊട്ടിയൂരിൽ ദർശനത്തിനെത്തി. [[ബാവലിപ്പുഴ]]യിൽ കുളിച്ച് അക്കരെയും ഇക്കരെയുമുള്ള ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ദർശനം നടത്തിയ ശേഷം അദ്ദേഹം, വലിയൊരു സദസ്സിനെ സാക്ഷിയാക്കി തന്റെ ഭാഗവതപാരായണം തുടങ്ങി. ഭാഗവതത്തിലെ അതിപ്രധാനമായ ദശമസ്കന്ധത്തിലെ അറുപതാം അദ്ധ്യായമായ 'കർഹിചിദദ്ധ്യായ'മാണ് അദ്ദേഹത്തിന് അന്ന് വായിക്കാനുണ്ടായിരുന്നത്. പ്രസ്തുത അദ്ധ്യായത്തിലെ 'കർഹി ചിത് സുഖമാസീനം' എന്നു തുടങ്ങുന്ന ശ്ലോകം കാരണമാണ് അദ്ധ്യായത്തിന് ഇങ്ങനെയൊരു പേരുതന്നെ വന്നത്. പൂന്താനത്തിന്റെ ഭാഗവതപാരായണം കേട്ട സദസ്യർ, അദ്ദേഹത്തെ വാനോളം പുകഴ്ത്തി. തുടർന്ന്, താൻ വായിച്ചുതീർന്ന ഭാഗം അദ്ദേഹം മയിൽപ്പീലി വച്ച് അടച്ചു. പിറ്റേന്ന് രാവിലെ എണീറ്റ് ദിനകൃത്യങ്ങളെല്ലാം കഴിച്ച് പൂന്താനം ഗ്രന്ഥം തുറന്നുനോക്കുമ്പോൾ മയിൽപ്പീലി കർഹിചിദദ്ധ്യായത്തിന്റെ തുടക്കത്തിൽ തന്നെ ഇരിയ്ക്കുന്നു! തന്റെ ഓർമ്മക്കുറവായിരിയ്ക്കാം കാരണമെന്ന് വിചാരിച്ച അദ്ദേഹം, അന്നും അതേ അദ്ധ്യായം തന്നെ വായിച്ചു. രണ്ടു മൂന്നു ദിവസങ്ങളിൽ ഇത് ആവർത്തിച്ചപ്പോൾ ഇത് ഭഗവാന്റെ ലീലയാണെന്ന് അദ്ദേഹത്തിന് മനസ്സിലായി. അന്നും ഭാഗവതം വായിച്ച ശേഷം സന്തോഷത്തോടെ അദ്ദേഹം കൊട്ടിയൂർ വിട്ടു. അപ്പോഴാണ് തന്റെ ഭാഗവതഗ്രന്ഥം എടുക്കാൻ മറന്നുപോയ കാര്യം അദ്ദേഹം അറിഞ്ഞത്. തുടർന്ന് അദ്ദേഹം തിരിച്ച് കൊട്ടിയൂരിലേയ്ക്ക് പുറപ്പെട്ടെങ്കിലും അപ്പോഴേയ്ക്കും നടയടച്ചുകഴിഞ്ഞിരുന്നു. അദ്ദേഹം വാതിൽപ്പഴുതിലൂടെ നോക്കിയപ്പോൾ കണ്ട കാഴ്ച അതിശയകരമായിരുന്നു: ശിവഭഗവാൻ പാർവ്വതീദേവിയ്ക്ക് ഭാഗവതത്തിലെ കർഹിചിദദ്ധ്യായം വായിച്ചുകൊടുക്കുന്നു! അത് സശ്രദ്ധം കേട്ടുകൊണ്ടിരുന്ന ദേവി, ഭഗവാന്റെ വായന നന്നായെങ്കിലും പൂന്താനം വായിച്ചുകേൾക്കാനാണ് കൂടുതൽ രസകരമെന്ന് പറയുകയുണ്ടായി! പൂന്താനം പുറത്തുണ്ടെന്ന വിവരമറിഞ്ഞ ഭഗവാനും ദേവിയും, അദ്ദേഹത്തിന് ദർശനം നൽകുകയും, ഭാഗവതഗ്രന്ഥം തങ്ങളുടെ മറ്റൊരു വാസകേന്ദ്രമായ [[തൃശ്ശൂർ വടക്കുന്നാഥ ക്ഷേത്രം|തൃശ്ശൂർ വടക്കുന്നാഥക്ഷേത്രത്തിലെ]] മണ്ഡപത്തിന്റെ ഉത്തരത്തിലുണ്ടെന്ന് അറിയിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. അതനുസരിച്ച് പൂന്താനം, ഒരുപാട് ദൂരം സഞ്ചരിച്ച് [[തൃശ്ശൂർ|തൃശ്ശൂരിലെത്തുകയും]] വടക്കുന്നാഥനെയും ഉപദേവതകളെയും തൊഴുതശേഷം മണ്ഡപത്തിലെത്തി അതിന്റെ ഉത്തരത്തിൽ നിന്ന് ഗ്രന്ഥം തിരികെ എടുക്കുകയും ചെയ്തു. === ഗുരുവായൂരപ്പൻ മങ്ങാട്ടച്ചനായി === ഇതും പൂന്താനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കഥയാണ്. [[സാമൂതിരി]]യുടെ സൈന്യാധിപനായ [[മങ്ങാട്ടച്ചൻ|മങ്ങാട്ടച്ചന്റെ]] രൂപത്തിൽ വന്ന് ഗുരുവായൂരപ്പൻ പൂന്താനത്തെ രക്ഷിച്ചതാണ് ഈ കഥയിലെ ഉള്ളടക്കം. തന്റെ ഭക്തരെ രക്ഷിയ്ക്കാൻ ഭഗവാൻ ഏതു രൂപത്തിലും വരും എന്ന വിശ്വാസത്തിന്റെ തെളിവായി ഭക്തർ ഇതിന്റെ കണ്ടുവരുന്നു. കഥ ഇങ്ങനെയാണ്: ഒരിയ്ക്കൽ പൂന്താനം, കീഴാറ്റൂരിലുള്ള ഇല്ലത്തുനിന്ന് ഗുരുവായൂരിലേയ്ക്ക് യാത്ര ചെയ്യുകയായിരുന്നു. നേരം അർദ്ധരാത്രിയായിരുന്നു. ചുറ്റും കൂരിരുട്ട്. എങ്ങും കനത്ത നിശ്ശബ്ദത. തീർത്തും വിജനമായ പ്രദേശത്തുകൂടിയാണ് അദ്ദേഹം കടന്നുപോകുന്നുണ്ടായിരുന്നത്. പെട്ടെന്ന് അദ്ദേഹത്തെ ഒരു സംഘം അക്രമികൾ തടഞ്ഞുനിർത്തി ആക്രമിച്ചു. അവർ പൂന്താനത്തോട് വൻ തുക ആവശ്യപ്പെട്ടു. തന്റെ കയ്യിൽ ഒരു ഭാഗവതഗ്രന്ഥം മാത്രമാണുള്ളതെന്നും അത് തരാൻ തനിയ്ക്കാകില്ലെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞപ്പോൾ അക്രമികളിലൊരുത്തൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ തോളിലെ ഭാണ്ഡം പിടിച്ചുവലിയ്ക്കുകയും, മറ്റൊരുത്തൻ അദ്ദേഹത്തെ വടിയെടുത്ത് അടിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. വേദന താങ്ങാനാകത്തെ പൂന്താനം, ഇഷ്ടദേവനെ ഉറക്കെ വിളിച്ചു. അപ്പോൾ ദൂരെനിന്ന് ഒരു [[കുതിര]]യുടെ കുളമ്പടിശബ്ദം കേൾക്കാൻ തുടങ്ങി. ഓരോ നിമിഷം കഴിയുംതോറും അത് അടുത്തെത്താൻ തുടങ്ങി. സാമൂതിരിയുടെ സൈന്യാധിപനായ മങ്ങാട്ടച്ചനായിരുന്നു കുതിരപ്പുറത്ത്. മങ്ങാട്ടച്ചൻ, തന്റെ കയ്യിലെ വാളെടുത്ത് അക്രമികൾക്കുനേരെ ആഞ്ഞുവീശുകയും അവർ പേടിച്ചോടുകയും ചെയ്തു. തന്റെ ജീവൻ രക്ഷിച്ച മങ്ങാട്ടച്ചന് പൂന്താനം തന്റെ കയ്യിലെ മോതിരം ഊരി സമ്മാനിയ്ക്കാൻ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും അദ്ദേഹം അത് വാങ്ങാൻ തയ്യാറായില്ല. ഒടുവിൽ പൂന്താനത്തിന്റെ നിർബന്ധത്തിന് വഴങ്ങി അദ്ദേഹം അത് വാങ്ങുകയായിരുന്നു. മോതിരവും വാങ്ങിച്ച മങ്ങാട്ടച്ചൻ, ഉടനെ സ്ഥലം വിട്ടു. മനസ്സുനിറയെ സന്തോഷത്തോടെ പൂന്താനം യാത്ര തുടർന്നു. നേരം ഏഴരവെളുപ്പായി. ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രനട തുറക്കാനുള്ള സമയമായി. മേല്പുത്തൂരടക്കമുള്ള ഭക്തോത്തമന്മാർ, ഭഗവാന്റെ നിർമ്മാല്യം കണ്ടുതൊഴാൻ പുറത്ത് വരിയായി നിൽക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു. മേൽശാന്തി എഴുന്നേറ്റ് കുളികഴിഞ്ഞുവന്ന് ശ്രീകോവിലിന്റെ വാതിൽ തുറക്കാൻ കഠിനപ്രയത്നം തുടങ്ങി. എന്നാൽ, എത്ര ശ്രമിച്ചിട്ടും വാതിൽ തുറക്കുന്നില്ല! അപ്പോഴാണ്, '''കൃഷ്ണാ! ഗുരുവായൂരപ്പാ! ഭഗവാനേ!''' എന്ന വിളിയോടെ പൂന്താനം ക്ഷേത്രനടയിലെത്തിയത്. തൊട്ടുപിന്നാലെ, മേൽശാന്തിയ്ക്ക് നടതുറക്കാൻ സാധിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു! ക്ഷേത്രക്കുളത്തിൽ കുളിച്ച് ഭഗവാന്റെ നിർമ്മാല്യം തൊഴുത് പ്രദക്ഷിണം വച്ച് ശ്രീകോവിലിനടുത്തെത്തിയ പൂന്താനത്തെ മേൽശാന്തി വിളിയ്ക്കുകയും, അദ്ദേഹത്തിന് ഒരു മോതിരം സമ്മാനിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. പൂന്താനം മോതിരം പരിശോധിച്ചു നോക്കിയപ്പോൾ ഞെട്ടിപ്പോയി. അത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ തന്നെ മോതിരമായിരുന്നു! ഇതിനെക്കുറിച്ച് പൂന്താനം മേൽശാന്തിയോട് ചോദിച്ചപ്പോൾ തനിയ്ക്ക് ഭഗവാന്റെ സ്വപ്നദർശനമുണ്ടായെന്നും, ഭക്തനായ പൂന്താനത്തിന് മോതിരം തിരിച്ചു കൊടുക്കണമെന്ന് അതിൽ ഭഗവാൻ പറഞ്ഞുവെന്നും അദ്ദേഹം വിശദീകരിച്ചു. തന്റെ ജീവൻ രക്ഷിച്ചത് ഭഗവാൻ തന്നെയാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കിയ പൂന്താനം, ആ നടയിൽ വീണ് സാഷ്ടാംഗം പ്രണമിച്ചു. === വില്വമംഗലം സ്വാമിയാരും കുറൂരമ്മയും === ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ കഥകളിൽ ഒരിയ്ക്കലും ഒഴിവാക്കാൻ കഴിയാത്ത സാന്നിദ്ധ്യങ്ങളാണ് ഭക്തസന്ന്യാസിയായിരുന്ന [[വില്വമംഗലം സ്വാമിയാർ|വില്വമംഗലം സ്വാമിയാരും]] [[കുറൂരമ്മ]]യും. മേല്പുത്തൂരിന്റെയും പൂന്താനത്തിന്റെയും സമകാലികരായിരുന്നു ഇവരെന്നാണ് കേൾവി. ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ പരമഭക്തനായിരുന്ന വില്വമംഗലം സ്വാമിയാർ, പക്ഷേ എല്ലാ ദേവതകളെയും ഭജിച്ചിരുന്നു. കേരളത്തിലെ ഒരുപാട് മഹാക്ഷേത്രങ്ങളുടെ പിറവിയുടെ കാരണക്കാരനും അദ്ദേഹമാണ്. ഏത് ക്ഷേത്രത്തിൽ പോയാലും അവിടത്തെ മൂർത്തിയെ നേരിട്ടുകാണാനുള്ള കഴിവ് അദ്ദേഹത്തിനുണ്ടായിരുന്നു എന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത്. കുറൂരമ്മയാകട്ടെ, അക്ഷരാഭ്യാസം പോലുമില്ലാത്ത ഒരു അന്തർജനമായിരുന്നു. ഗുരുവായൂർ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല]]യിൽ തന്നെയുള്ള [[അടാട്ട്]] എന്ന സ്ഥലത്തെ കുറൂരില്ലത്തെ അമ്മയായിരുന്നതുകൊണ്ടാണ് ഇവരെ ''കുറൂരമ്മ'' എന്ന് വിളിച്ചുപോയിരുന്നത്. അവരുടെ കഥയാണ് ഇവിടെ പ്രധാനമായും പറയാനുള്ളത്. പുറയന്നൂർ ഇല്ലത്തെ ഗൗരി അന്തർജനമാണ് പിൽക്കാലത്ത് ''കുറൂരമ്മ'' എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധയായത്. അക്കാലത്ത് നമ്പൂതിരി സമുദായത്തിലെ ആചാരമനുസരിച്ച് വളരെ ചെറുപ്പത്തിൽ തന്നെ ഇവരെ വേളി കഴിപ്പിയ്ക്കുകയായിരുന്നു. കുറൂരില്ലത്തെ വലിയ നമ്പൂതിരിയാണ് അന്തർജനത്തെ വേളി കഴിച്ചുകൊണ്ടുവന്ന് ഇല്ലത്ത് കുടിയിരുത്തിയത്. നിർഭാഗ്യവശാൽ അധികം കഴിയും മുമ്പ് അദ്ദേഹം അന്തരിച്ചു. തികഞ്ഞ കൃഷ്ണഭക്തയായിരുന്ന അന്തർജനം, തന്റെ ദുഃഖങ്ങളെല്ലാം കൃഷ്ണപാദങ്ങളിൽ സമർപ്പിച്ച് കഴിഞ്ഞുകൂടി. അങ്ങനെയിരിയ്ക്കേ, ഒരു ദിവസം ഇല്ലത്ത് പണിക്കാരനായി ഒരു ഉണ്ണി കടന്നുവന്നു. കുറൂരമ്മ അവനെ പൂർണ്ണമനസ്സോടെ സ്വീകരിയ്ക്കുകയും തന്റെ കൂടെത്തന്നെ താമസിപ്പിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. അമ്മയ്ക്കുവേണ്ട എല്ലാ കാര്യങ്ങളും ഉണ്ണി തന്നെ ചെയ്തുവന്നു. അവൻ വികൃതി കാണിച്ചാൽ കുറൂരമ്മ ശാസിക്കുമായിരുന്നു. ഒരു ദിവസം, ഇല്ലത്ത് കൃഷ്ണപൂജ നടത്തുന്നതിനിടയിൽ വികൃതി കാട്ടിയപ്പോൾ കൂറൂരമ്മ അവനെ കരി നിറച്ച ഒരു കലത്തിൽ വച്ച് അടച്ചു. ഇതേ സമയം, തന്റെ മഠത്തിൽ സ്വാമിയാർ കൃഷ്ണപൂജ ചെയ്യുകയായിരുന്നു. ഭഗവാൻ വരാൻ വൈകുന്നത് കണ്ട സ്വാമിയാർ ഇതെന്ത് മറിമായമെന്ന് ചിന്തിച്ചിരുന്നു. ഒടുവിൽ, ദേഹമാസകലം കരിയുമായി ഭഗവാൻ സ്വാമിയാർക്കുമുന്നിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. വികൃതി കാട്ടിയതിന് കുറൂരമ്മ തന്നെ കലത്തിലടച്ചതിനാലാണ് താൻ വരാൻ വൈകിയതെന്ന് ഭഗവാൻ പറഞ്ഞു. കുറൂരമ്മ നിസ്സാരക്കാരിയല്ലെന്ന് സ്വാമിയാർക്ക് തോന്നി. താൻ ഉടനെ കുറൂരില്ലത്ത് പൂജയ്ക്ക് വരുന്നുണ്ടെന്ന് കുറൂരമ്മയോട് പറയാൻ അദ്ദേഹം ഭഗവാനോട് അഭ്യർത്ഥിച്ചു. ഇതിനിടയിൽ, അടുത്തുതന്നെയുള്ള മറ്റൊരു ഇല്ലമായ ചെമ്മങ്ങാട്ട് ഇല്ലത്തെ നമ്പൂതിരിയും ഇക്കാര്യമറിയുകയുണ്ടായി. അദ്ദേഹവും സ്വാമിയാരെ തന്റെ ഇല്ലത്തെ പൂജയ്ക്ക് വിളിച്ചു. ഇത് കുറൂരമ്മയോടുണ്ടായിരുന്ന അസൂയ കൊണ്ടാണെന്ന് ചിലർ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു. കാരണം, വില്വമംഗലം സ്വാമിയാർ ഒരു ഇല്ലത്ത് പൂജ നടത്താൻ വരുന്നത് അക്കാലത്ത് വലിയൊരു അംഗീകാരമായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. നിർഭാഗ്യവശാൽ രണ്ട് പൂജകളും പറഞ്ഞുവച്ചിരുന്നത് ഒരേ ദിവസമാണ്. എന്തു ചെയ്യണമെന്നറിയാതെ സ്വാമിയാർ വിഷമിച്ചു. അവസാനം, ചെമ്മങ്ങാട്ടേയ്ക്കുതന്നെ പോകാം എന്നായി അദ്ദേഹത്തിന്റെ തീരുമാനം. അതനുസരിച്ച് അന്നേദിവസം പ്രഭാതകൃത്യങ്ങളെല്ലാം വേഗം കഴിച്ച് സ്വാമിയാർ ചെമ്മങ്ങാട്ടേയ്ക്ക് പുറപ്പെട്ടു. വില്വമംഗലം സ്വാമിയാർ, ശങ്കരാചാര്യ പരമ്പരയിൽ പെട്ട സന്ന്യാസിയായതിനാൽ യാത്ര പുറപ്പെടും മുമ്പ് ശംഖനാദം മുഴക്കണമെന്ന് ചിട്ടയുണ്ട്. അതനുസരിച്ച് മഠത്തിലെ പരിചാരകർ ശംഖൂതാൻ ശ്രമിച്ചു. എന്നാൽ, എത്ര ശ്രമിച്ചിട്ടും ശംഖിൽ നിന്ന് ശബ്ദം വന്നില്ല. ഇതെന്ത് മറിമായം എന്നറിയാതെ പരിചാരകർ അമ്പരന്നു നിന്നപ്പോൾ താൻ കുറൂരില്ലത്തേയ്ക്ക് പോകണമെന്നാണ് ഭഗവാന്റെ ഇച്ഛ എന്നായിരുന്നു സ്വാമിയാരുടെ മറുപടി. അതനുസരിച്ച് യാത്ര കുറൂരില്ലത്തേയ്ക്ക് മാറ്റാൻ സ്വാമിയാർ തീരുമാനിച്ചു. ഈ സമയം, കുറൂരമ്മ സ്വാമിയാരുടെ പൂജയ്ക്കുള്ള ഒരുക്കങ്ങൾ നടത്തിക്കൊണ്ടിരിയ്ക്കുകയായിരുന്നു. ഉണ്ണിയും ഇല്ലത്തെ പരിചാരികയും അവരെ സഹായിച്ചു. പൂജാപുഷ്പങ്ങളും നിവേദ്യങ്ങളും [[ആവണപ്പലക]]യുമെല്ലാം ഒരുക്കിവച്ചു. സ്വാമിയാർ ഇല്ലത്തെത്തിയതും കുറൂരമ്മ അദ്ദേഹത്തെ കാലുകഴുകി സ്വീകരിയ്ക്കുകയും പൂജാമുറിയിലേയ്ക്ക് ആനയിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. തന്റെ ഇഷ്ടദേവന്റെ വിഗ്രഹം കണ്ട സ്വാമിയാർ ധ്യാനനിമഗ്നനായി. അദ്ദേഹം അടുത്തുണ്ടായിരുന്ന പൂക്കളിലോരോന്നായി ഭഗവദ്പാദങ്ങളിൽ സമർപ്പിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു. എന്നാൽ, അവ ചെന്നുവീണത് ഉണ്ണിയുടെ പാദങ്ങളിലാണ്! സ്തബ്ധനായ സ്വാമിയാർ, കുറൂരമ്മയുടെ പാദങ്ങളിൽ നമസ്കരിച്ചു. താൻ പൂജയും ധ്യാനവും കൊണ്ട് നേടിയ ഭാഗ്യം കുറൂരമ്മ വെറും നിഷ്കളങ്കഭക്തി കൊണ്ട് നേടി എന്നായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ പക്ഷം. ഉണ്ണിയായി കൂടെക്കൂടിയത് തന്റെ ഇഷ്ടദേവനാണെന്നറിഞ്ഞ കുറൂരമ്മ, ഉണ്ണിയുടെ പാദങ്ങൾ തൊട്ട് നമസ്കരിച്ചു. പിന്നീടും തികഞ്ഞ ഭക്തയായിത്തന്നെ ജീവിച്ച അവർ, 93-ആം വയസ്സിൽ ഉടലോടെ വൈകുണ്ഠലോകം പൂകി എന്നാണ് വിശ്വാസം. === മഞ്ജുള === ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെ കഴകക്കാരി ആയിരുന്ന ഒരു വാരസ്യാരായിരുന്നു മഞ്ജുള. കൃഷ്‌ണ ഭക്തയായ അവൾ നിത്യവും ഭഗവാന് ചാർത്താൻ മാലകെട്ടിക്കൊടുക്കുമായിരുന്നു. അങ്ങനെയിരിയ്ക്കേ ഒരുദിവസം, പതിവിലധികം പണിയുണ്ടായിരുന്നതിനാൽ വളരെ വൈകി മാത്രമാണ് അവൾക്ക് ക്ഷേത്രത്തിലെത്താനായത്. അപ്പോഴേയ്ക്കും നടയടച്ചു കഴിഞ്ഞിരുന്നു. നിരാശയായ മഞ്ജുള, കിഴക്കേ നടയിലുള്ള തന്റെ വാര്യത്തേയ്ക്ക് തിരിച്ചുനടന്നു. പോകുന്ന വഴിയിൽ, ഒരു [[ആൽമരം|ആൽമരത്തിന്റെ]] തറയിൽ അവൾ വിശ്രമിയ്ക്കാനിരുന്നു. അപ്പോൾ, ഭക്തോത്തമനായ പൂന്താനം, ദർശനം കഴിഞ്ഞ് മടങ്ങിവരികയായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന് മഞ്ജുളയെ പരിചയമുണ്ടായിരുന്നു. ദുഃഖിതയായി ഇരിയ്ക്കുന്നത് കണ്ട് കാര്യം തിരക്കിയപ്പോൾ കരഞ്ഞുകൊണ്ട് അവൾ പറഞ്ഞു. {{cquote| ഗുരുവായൂരപ്പന് മുടങ്ങാതെ പൂമാല ചാർത്തണമെന്ന അടിയൻ്റെ വ്രതം ഇന്നു മുടങ്ങി, നടയടച്ചുപോയി തിരുമേനി.}} മഞ്ജുളയെ ആശ്വസിപ്പിച്ച പൂന്താനം, ആൽച്ചുവട്ടിലെ കല്ലിൽ ഭഗവാനെ സങ്കല്പിച്ച് മാലചാർത്താൻ പറഞ്ഞു. ആദ്യമൊന്ന് ഞെട്ടിയെങ്കിലും അവൾ പൂന്താനത്തെ അനുസരിയ്ക്കുക തന്നെ ചെയ്തു. പിറ്റേന്ന് രാവിലെ നടതുറന്ന് നിർമ്മാല്യദർശനം നടത്തിയശേഷം മേൽശാന്തി, പതിവുപോലെ വിഗ്രഹത്തിൽ നിന്ന് ചന്ദനമുഴുക്കാപ്പും ആഭരണങ്ങളും മാലകളും നീക്കം ചെയ്തുകൊണ്ടിരിയ്ക്കുകയായിരുന്നു. എന്നാൽ, എത്ര മാറ്റാൻ ശ്രമിച്ചിട്ടും ഒരു മാല മാത്രം വിഗ്രഹത്തിൽ ഉറച്ചു നിൽക്കുന്നതായി മനസ്സിലാക്കി. മേല്പുത്തൂരും പൂന്താനവും വില്വമംഗലവുമടക്കമുള്ള ഭക്തോത്തമന്മാർ പുറത്തു നില്പുണ്ടായിരുന്നു. പരിഭ്രാന്തനായ മേൽശാന്തി പുറത്തുവന്ന് ഭഗവാന്റെ വാകച്ചാർത്തും അഭിഷേകവും മുടങ്ങിയതായി അറിയിച്ചു. അപ്പോൾ പൂന്താനത്തിന് തലേ രാത്രിയിലെ സംഭവം ഓർമ്മ വന്നു. ഉടനെ പൂന്താനം മഞ്ജുളയുടെ മാലയാണെങ്കിൽ അത് നീങ്ങട്ടെ എന്ന് വിളിച്ചു പറയുകയും അപ്പോൾ തന്നെ ആ മാല താഴെ വീഴുകയും ചെയ്തു! പോകുന്ന വഴിയിൽ മഞ്ജുള വിശ്രമിച്ചതും, അവൾ മാലചാർത്തിയ കല്ല് സ്ഥിതി ചെയ്തിരുന്നതുമായ ആൽമരം, ഇപ്പോൾ 'മഞ്ജുളാൽ' എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്ന് അര കിലോമീറ്റർ നേരെ കിഴക്കുമാറി, സ്വകാര്യ ബസ് സ്റ്റാൻഡിന്റെയും [[ഗുരുവായൂർ നഗരസഭ|നഗരസഭാ കാര്യാലയത്തിന്റെയും]] ഇടയിലാണ് ഈ ആൽമരം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. ഇതിന്റെ ചുവട്ടിൽ, ഭഗവദ്വാഹനമായ [[ഗരുഡൻ|ഗരുഡന്റെ]] ഭീമാകാരമായ ഒരു ശില്പമുണ്ട്. 1975-ൽ ഒരു ഭക്തൻ സമർപ്പിച്ച ഈ ശില്പം, ഇന്ന് ഗുരുവായൂർ പട്ടണത്തിന്റെ മുഖമുദ്രകളിലൊന്നാണ്. കിഴക്കുഭാഗത്തുനിന്ന് ഗുരുവായൂരിലേയ്ക്ക് വരുന്ന ഭക്തരെ സ്വാഗതം ചെയ്യുന്നത് ഈ ശില്പമാണ്. ക്ഷേത്രങ്ങളിലെ കൊടിമരങ്ങളിലും മണ്ഡപങ്ങളിലും കാണുന്ന രൂപത്തിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി, ശരിയ്ക്കും ഒരു [[പരുന്ത്|പരുന്തിന്റെ]] രൂപം തന്നെയാണ് ഈ ശില്പത്തിന്. സർപ്പപീഠത്തിൽ, അതീവരൗദ്രഭാവത്തോടെ നിൽക്കുന്ന ഈ ഗരുഡനെ വാഹനത്തിലിരിയ്ക്കുന്നവരടക്കം എല്ലാ ഭക്തരും കൈകൂപ്പിത്തൊഴുന്നു. ഇതിന്റെ മറുവശത്ത് ക്ഷേത്രത്തിലേയ്ക്ക് അഭിമുഖമായി പൂന്താനത്തിന്റെ പളുങ്കുശില്പവുമുണ്ട്. === കൃഷ്ണനാട്ടത്തിന്റെ ഉത്ഭവം === കേരളത്തിന്റെ തനതു കലാരൂപങ്ങളിൽ ഒന്നായ [[കൃഷ്ണനാട്ടം| കൃഷ്ണനാട്ടത്തെ]]ക്കുറിച്ച് പരാമർശിയ്ക്കാതെ ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ കഥകൾ പൂർത്തിയാക്കാൻ സാധിയ്ക്കില്ല. കോഴിക്കോട് സാമൂതിരി ആയിരുന്ന [[മാനവേദൻ|മാനവേദൻ രാജ]], ശ്രീകൃഷ്ണ ഭഗവാന്റെ ജീവിതം ആസ്പദമാക്കി രചിച്ച '''[[കൃഷ്ണഗീതി]]''' എന്ന സംസ്കൃത കാവ്യത്തിൽ നിന്നാണ് കൃഷ്ണനാട്ടം ഉദ്ഭവിച്ചത്. കേരളത്തിന്റെ മുഖമുദ്രയായ [[കഥകളി]]യുടെ ആദ്യരൂപങ്ങളിലൊന്നാണ് കൃഷ്‌ണനാട്ടം. ഇപ്പോൾ ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടായ കൃഷ്ണനാട്ടത്തിന്റെ ഉത്ഭവ കഥ ഇപ്രകാരമാണ്: കോഴിക്കോട് സ്വദേശിയായിരുന്നെങ്കിലും മാനവേദൻ രാജ കൂടുതൽ കാലവും ചെലവഴിച്ചത് ഗുരുവായൂരിൽ തന്നെയാണ്. അക്കാലത്തൊരിയ്ക്കൽ അദ്ദേഹം വില്വമംഗലം സ്വാമിയാരെ കാണുകയുണ്ടായി. തൻ്റെ ദിവ്യദൃഷ്ടി കൊണ്ട് ഭഗവാനെ നിത്യവും കാണുന്ന സ്വാമിയാരോട്, തനിയ്ക്കും അതിനുള്ള ഭാഗ്യം ഉണ്ടാക്കണമെന്ന് മാനവേദൻ അപേക്ഷിച്ചു. എന്നാൽ, ഭഗവാന്റെ അനുവാദമില്ലാതെ അത് സാധിയ്ക്കില്ല എന്നായിരുന്നു സ്വാമിയാരുടെ മറുപടി. പിറ്റേന്ന് രാവിലെ വീണ്ടും മാനവേദനെ കണ്ടപ്പോൾ ഭഗവാൻ അതിനുള്ള അനുവാദം നൽകിയെന്നും, എന്നാൽ ഒരിയ്ക്കലേ സാധിയ്ക്കൂ എന്നും സ്വാമിയാർ പറഞ്ഞു. അന്ന് ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിൽ [[കൂത്തമ്പലം| കൂത്തമ്പലമുണ്ടായിരുന്നില്ല]]. തദ്സ്ഥാനത്ത് ഒരു [[ഇലഞ്ഞി]]മരമാണ് ഉണ്ടായിരുന്നത്. സ്വാമിയാർ ഒന്ന് കാണിച്ചുകൊടുത്തതും അവിടെ ഓടക്കുഴലൂതിനിൽക്കുന്ന ഭഗവാനെ മാനവേദൻ കണ്ടു. തന്റെ ജന്മം സഫലമായെന്ന് മനസ്സിലാക്കിയ അദ്ദേഹം ഓടിച്ചെന്ന് ഭഗവാനെ ആലിംഗനം ചെയ്യാൻ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും ഭഗവാൻ അപ്പോഴേയ്ക്കും അപ്രത്യക്ഷനായിക്കഴിഞ്ഞിരുന്നു. ഭഗവാൻ നിന്നിടത്ത് കുറച്ച് മയിൽപ്പീലി കിടന്നിരുന്നു, ആ മയിൽപ്പീലി ഉപയോഗിച്ചാണ് മാനവേദൻ കൃഷ്ണനാട്ടത്തിലെ കിരീടം അലങ്കരിച്ചത്. തനിയ്ക്ക് ദർശനം കിട്ടിയ ഇലഞ്ഞി മരത്തിന്റെ തടികൊണ്ട് ഒരു കൃഷ്ണവിഗ്രഹം തീർത്ത് അതിനെ വാഴ്‌ത്തിക്കൊണ്ടാണ് അദ്ദേഹം കൃഷ്ണഗീതി രചിച്ചത്. അതിൻ്റെ തടികൊണ്ടുതന്നെയാണ് കൃഷ്‌ണനാട്ടത്തിലെ കിരീടം ചെയ്തെടുത്തത്. [[ജയദേവർ|ജയദേവരുടെ]] [[ഗീതഗോവിന്ദം|ഗീതഗോവിന്ദത്തെ]]യാണ് കൃഷ്ണഗീതിയ്ക്ക് മാതൃകയാക്കിയത്. തുടർന്ന്, ഒരു തുലാം 30-ന് അദ്ദേഹം തന്റെ കൃതി ഗുരുവായൂരപ്പനു മുന്നിൽ സമർപ്പിച്ചു. ആ ദിവസം ഇന്ന് കൃഷ്ണഗീതിദിനമായി ആചരിച്ചുവരുന്നു. === ചേലേപ്പറമ്പിന്റെ കഥ === ശ്രീമദ്ഭാഗവതത്തിൽ പറയുന്ന പ്രസിദ്ധമായ ഒരു കഥയാണ് അജാമിളമോക്ഷം. ബ്രാഹ്മണകുലത്തിൽ ജനിച്ചിട്ടും തന്റെ ജീവിതത്തിന്റെ സിംഹഭാഗവും എല്ലാവിധ ദുഷ്ടതകളോടും ജീവിച്ച [[അജാമിളൻ]] എന്നയാൾ, ജീവിതാവസാനത്തിലെ ഒരു നിമിഷം തന്റെ പുത്രനായ നാരായണനെ വിളിച്ചപ്പോൾ സാക്ഷാൽ നാരായണൻ തന്നെ വിളികേട്ടതും അയാളെ വൈകുണ്ഠ ത്തിലേയ്ക്ക് കൊണ്ടുപോയതുമാണ് ഈ കഥയിലെ സാരം. ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടും സമാനമായ ഒരു കഥ പറഞ്ഞുകേൾക്കുന്നുണ്ട്. ചേലേപ്പറമ്പ് എന്ന് ഇല്ലപ്പേരുണ്ടായിരുന്ന ഒരു നമ്പൂതിരിയാണ് ഈ കഥയിലെ പ്രധാന കഥാപാത്രം. ഒരു കവിയും, പ്രാസംഗികനുമൊക്കെയായിരുന്നിട്ടും തന്റെ ജീവിതത്തിന്റെ സിംഹഭാഗവും പലതരം ഹീനപ്രവൃത്തികളിലും ഏർപ്പെട്ട ചേലേപ്പറമ്പ്, വാർദ്ധക്യത്തിൽ ഗുരുവായൂരിലെത്തിയതും തുടർന്നുള്ള സംഭവവികാസങ്ങളുമാണ് ഈ കഥയുടെ ആകെത്തുക. കഥ ഇങ്ങനെ: ബ്രാഹ്മണകുലത്തിൽ ജനിച്ചെങ്കിലും, ചെറുപ്പത്തിൽ തന്നെ വേദപുരാണാദികളിൽ പ്രാവീണ്യം നേടിയെങ്കിലും, വളരെ കുത്തഴിഞ്ഞ ഒരു ജീവിതമാണ് ചേലേപ്പറമ്പ് നയിച്ചിരുന്നത്. സ്ത്രീസേവയിലും മദ്യപാനത്തിലും താത്പര്യം കിട്ടിയ അദ്ദേഹം സകലമാന തിന്മകളിലും വ്യാപരിച്ചു. ഒരുപാട് സ്ഥലങ്ങളിൽ നിന്ന് വിവാഹം കഴിച്ചു, അവയിലെല്ലാം സന്തതികളുണ്ടായി. പലരും അച്ഛനെ അറിയാതെ കാലം കഴിച്ചുകൂട്ടി. കാലം അങ്ങനെ കുറേ കടന്നുപോയി. അങ്ങനെയിരിയ്ക്കേ ഒരു ദിവസമാണ് ചേലേപ്പറമ്പ് ഗുരുവായൂരിലെത്തുന്നത്. എന്നാൽ ഗുരുവായൂരിൽ താമസമാക്കിയ ശേഷവും അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്വഭാവത്തിൽ വ്യത്യാസമൊന്നും കണ്ടില്ല. പരസ്ത്രീഗമനവും മോഷണവും മദ്യപാനവും അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിത്യവൃത്തിയായിരുന്നു. ക്ഷേത്രമിരിയ്ക്കുന്ന ഭാഗത്തേയ്ക്ക് അദ്ദേഹം തിരിഞ്ഞു നോക്കിയതു പോലുമില്ല. പരദൂഷണം മാത്രമായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ വായിൽ നിന്ന് പുറത്തുവന്നിരുന്നത്. അങ്ങനെ നാട്ടുകാരുടെ മൊത്തം സ്വൈരം കെടുത്തുന്ന ഒരാളായി അദ്ദേഹം മാറി. കാലം പിന്നെയും കടന്നുപോയി. ചേലേപ്പറമ്പിന് തൊണ്ണൂറു വയസ്സ് കഴിഞ്ഞു. എങ്കിലും സ്വഭാവത്തിൽ വലിയ വ്യത്യാസമൊന്നും കണ്ടില്ല. അങ്ങനെയിരിയ്ക്കേ ഒരു ദിവസമാണ് ആ സംഭവം നടക്കുന്നത്. അതിങ്ങനെ: ഒരു ദിവസം ഉച്ചയ്ക്ക് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രസാദ ഊട്ട് കഴിഞ്ഞ് ബ്രാഹ്മണർ ക്ഷേത്രത്തിൽ കൈ കഴുകുന്ന തിരക്കിലിരിയ്ക്കേ ചേലേപ്പറമ്പ് സമൃദ്ധമായി എണ്ണയും ഇഞ്ചയും തേച്ച് കുളത്തിൽ കുളിയ്ക്കുകയായിരുന്നു. ചേലേപ്പറമ്പിന്റെ പ്രവൃത്തികൾ കണ്ട് കുപിതനായ ബ്രാഹ്മണരിലൊരാൾ അദ്ദേഹത്തോട് പറഞ്ഞ കാര്യം ഇങ്ങനെയായിരുന്നു: {{quote|ഹേ ചേലേപ്പറമ്പേ, ഇതെന്താണ് അങ്ങ് കാണിയ്ക്കുന്നത്? എത്രയോ കോടി ജന്മങ്ങളിൽ അങ്ങു ചെയ്ത മഹാപുണ്യത്തിന്റെ ഫലമാണ് ഇപ്പോഴത്തെ ഈ ബ്രാഹ്മണജന്മം. അതും പോരാതെ ഇപ്പോൾ ഭൂലോകവൈകുണ്ഠത്തിലും എത്തിച്ചേർന്നിരിയ്ക്കുന്നു. എന്നിട്ടും എന്തേ മനസ്സുമാറുന്നില്ല? ദുഷ്ചിന്തകൾ പോകുന്നില്ല? കലികാലത്ത് മോക്ഷത്തിന് നാമജപം മാത്രമേ ഫലം ചെയ്യൂ എന്ന കാര്യം അങ്ങ് മറന്നുപോയോ? ഇനിയെങ്കിലും ഈ ദുഷ്പ്രവൃത്തികൾ മതിയാക്കൂ. ഭഗവദ്പാദങ്ങളെ ആശ്രയിയ്ക്കൂ. അങ്ങേയ്ക്ക് മോക്ഷം ലഭിയ്ക്കും.}} ഈ വാക്കുകൾ ചേലേപ്പറമ്പിനെ ഇരുത്തിച്ചിന്തിപ്പിച്ചു. അതുവരെയുള്ള തന്റെ ജീവിതം മുഴുവൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മനസ്സിലൂടെ കടന്നുപോയി. താൻ എത്രമാത്രം അധഃപതിച്ചുകഴിഞ്ഞെന്ന് അദ്ദേഹത്തിന് മനസ്സിലായി. കുളി കഴിഞ്ഞ് ഈറനോടെത്തന്നെ ചേലേപ്പറമ്പ് ക്ഷേത്രത്തിലേയ്ക്ക് നടന്നു. ചേലേപ്പറമ്പ് ക്ഷേത്രത്തിനകത്ത് കയറുന്നത് അവിടെയുണ്ടായിരുന്ന ഭക്തർ അത്ഭുതത്തോടെ നോക്കിനിന്നു. നാലമ്പലത്തിനകത്ത് കയറി ഭഗവാനെ തൊഴുത ശേഷം ചേലേപ്പറമ്പ് ശ്രീകോവിലിനുമുന്നിലെ മണ്ഡപത്തിൽ കയറി ഈ ശ്ലോകം ജപിച്ചു: {{quote|അബ്ദാർധേന ഹരിം പ്രസന്നമകരോദൗത്താനപാദിശ്ശിശുഃ സപ്താഹേന നൃപഃ പരീക്ഷിദബലാ യാമാർദ്ധതഃ പിംഗലാ ഖട്വാംഗോ ഘടികാദ്വയേന നവതിപ്രായോഽപി തന്ന വ്യഥേ, തം കാരുണ്യനിധിം പ്രപദ്യ ശരണം ശേഷായുഷാ തോഷയേ. <br> അർത്ഥം: ഉത്താനപാദപുത്രനായ [[ധ്രുവൻ]] അരവർഷം കൊണ്ട് (ആറുമാസംകൊണ്ട്) അങ്ങയെ പ്രസന്നനാക്കി. [[പരീക്ഷിത്ത്]] മഹാരാജാവ് സപ്താഹം (ഒരാഴ്ച) കൊണ്ടും [[പിംഗള]] അരയാമം കൊണ്ടും [[ഖട്വാംഗൻ]] രണ്ടുമണിക്കൂർകൊണ്ടും അങ്ങയെ പ്രസന്നനാക്കി. എന്നാൽ തൊണ്ണൂറുവയസ്സായിട്ടും എനിയ്ക്ക് അങ്ങയെ പ്രസാദിപ്പിയ്ക്കാൻ സാധിച്ചില്ല. അല്ലയോ ഗുരുവായൂരപ്പാ, അര നാഴിക (24 മിനിറ്റ്) മാത്രം ബാക്കിയുള്ള ഈ ആയുസ്സിനാലിതാ ഞാൻ അങ്ങയെ സന്തോഷിപ്പിയ്ക്കുന്നു.}} ഇത്രയും ചൊല്ലിയ ശേഷം ചേലേപ്പറമ്പ് മണ്ഡപത്തിൽ സാഷ്ടാംഗം നമസ്കരിച്ചു. ഏറെ നേരം കഴിഞ്ഞിട്ടും ചേലേപ്പറമ്പ് അങ്ങനെത്തന്നെ കിടക്കുന്നത് ശ്രദ്ധിച്ച ഭക്തർ അദ്ദേഹത്തിനടുത്തേയ്ക്ക് ഓടിയെത്തി. ചേലേപ്പറമ്പിന്റെ നാഡീസ്പന്ദനം നോക്കിയ അവർ, അദ്ദേഹം മരിച്ചുകഴിഞ്ഞെന്ന് മനസ്സിലാക്കി. അവസാനനിമിഷം സദ്ബുദ്ധി തോന്നിയ ചേലേപ്പറമ്പ്, ഭഗവാനിൽ ലയിച്ചുചേർന്നു എന്നാണ് വിശ്വാസം. . . === കിട്ടയുടെ ഇളനീർ === കേരളീയ ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ആറാട്ടിനോടനു ബന്ധിച്ച് ഉത്സവവിഗ്രഹത്തിൽ ഇളനീർ അഭിഷേകം നടത്തുന്നത് ഒരു ആചാരമാണ്. ആറാട്ടുകടവിൽ വിഗ്രഹമെത്തിച്ച് തന്ത്രിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ തീർത്ഥാവാഹനം നടത്തിയശേഷം വിഗ്രഹത്തിൽ ഇളനീർ കൊണ്ട് അഭിഷേകം നടത്തുന്നു. അതിനുശേഷമാണ് ആറാട്ട്. ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിൽ കുംഭമാസത്തിലെ ആറാട്ടിനോടനുബന്ധിച്ച് അഭിഷേകത്തിനുള്ള ഇളനീർ കൊണ്ടുവരുന്നത് ഗുരുവായൂരിനടുത്ത് [[ഇരിങ്ങപ്പുറം|ഇരിങ്ങപ്പുറത്തുള്ള]] തമ്പ്രാൻപടി കുടുംബക്കാരാണ്. [[ഈഴവർ|ഈഴവ]]സമുദായത്തിൽ പെട്ട ഇവർക്ക് ഈ അവകാശം ലഭിച്ചതിനെക്കുറിച്ച് ഒരു കഥയുണ്ട്. അതിങ്ങനെ: ഏറെ വർഷങ്ങൾക്കുമുമ്പ് നടന്ന കഥയാണിത്. അന്ന് ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിൽ ഈഴവർ അടക്കമുള്ള 'താഴ്ന്ന' ജാതിക്കാർക്ക് പ്രവേശനമുണ്ടായിരുന്നില്ല. ക്ഷേത്രപരിസരത്തൂടെ നടക്കാൻ പോലും അവർക്ക് അവകാശം ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ കിഴക്കുള്ള മഞ്ജുളാൽ വരെയേ അവർക്ക് പ്രവേശനം ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. അവിടെയുള്ള ഒരു പ്രത്യേക സ്ഥാനത്തിന് 'തീയരമ്പലം' എന്ന പേരിട്ടുവന്നിരുന്നു. എല്ലാ ഹിന്ദുക്കൾക്കും ഗുരുവായൂർ ദർശനത്തിനുള്ള അനുമതി ലഭിച്ചശേഷം അത് പൊളിച്ചുമാറ്റി. എങ്കിലും ഇന്നും അതിന്റെ സ്മരണയ്ക്കായി ഒരു കൽവിളക്ക് അവിടെ കാണാം. 2022-ൽ ഈ വിളക്ക് പൂർണ്ണമായും സ്വർണ്ണം പൂശുകയുണ്ടായി. [[ചാവക്കാട് താലൂക്ക്]] [[എസ്.എൻ.ഡി.പി.|എസ്.എൻ.ഡി.പി.]] യൂണിയൻ വകയാണ് ഇത് നവീകരിച്ചത്. ഈ കഥ നടക്കുന്ന കാലത്ത് മേല്പറഞ്ഞ കുടുംബത്തിലെ കാരണവർ കിട്ടയെന്ന് പേരുള്ള ഒരു കള്ളുചെത്തുകാരനായിരുന്നു. ഭാര്യയും മക്കളുമടക്കമുള്ള വലിയൊരു കുടുംബത്തിന്റെ ഉടമയായിരുന്ന കിട്ട, കള്ളുചെത്തിക്കിട്ടുന്ന വരുമാനം കൊണ്ടാണ് കുടുംബം നടത്തിപ്പോന്നിരുന്നത്. ദിവസവും ഒരു നൂറു തെങ്ങിൽ കയറി അയാൾ ചെത്തുമായിരുന്നു. ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ ഭക്തനായിരുന്ന കിട്ട, തനിയ്ക്ക് ഗുരുവായൂർ ദർശനത്തിന് അർഹതയില്ലാത്തതിൽ അഗാധമായി ദുഃഖിച്ചിരുന്നു. അങ്ങനെയിരിയ്ക്കേ ഒരു ദിവസം ഉച്ചയ്ക്ക്, ആറടിയിലധികം ഉയരത്തോടും കറുത്ത് സുന്ദരമായ ശരീരത്തോടുംകൂടി ഒരു യുവാവ് കിട്ടയുടെ വീട്ടിലേയ്ക്ക് കടന്നുവന്നു. ദാഹിച്ചവശനായ ആ യുവാവ് കിട്ടയെ കാണുകയും തനിയ്ക്ക് ഇളനീർ വേണമെന്നും താൻ അല്പം ധൃതിയിലാണെന്നും ഉടനെ ആറാട്ടുകടവിൽ എത്തിയ്ക്കണമെന്നും താൻ അവിടെയുണ്ടാകുമെന്നും അറിയിച്ചു. ആ യുവാവ് സാക്ഷാൽ ഗുരുവായൂരപ്പൻ തന്നെയായിരുന്നു! തുടർന്ന് കിട്ട, അടുത്തുള്ള തെങ്ങിൽ കയറി അല്പം ഇളനീർ വെട്ടിക്കൊണ്ടുവരികയും, വിവരങ്ങളെല്ലാം തന്റെ ജന്മിയോട് പറഞ്ഞശേഷം അദ്ദേഹത്തെ ഏല്പിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ ആറാട്ടുദിവസമായിരുന്നു അന്ന്. കിട്ടയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട ജന്മി, ഉടനെത്തന്നെ ഇളനീരുമായി രുദ്രതീർത്ഥത്തിലെ ആറാട്ടുകടവിലേയ്ക്ക് തിരിച്ചു. കിട്ട മഞ്ജുളാൽത്തറ വരെ അദ്ദേഹത്തെ അനുഗമിച്ചു. ഈ സമയത്ത് തന്ത്രിയ്ക്കും മേൽശാന്തിയ്ക്കും ഒരു അരുളപ്പാടുണ്ടായി. കിട്ട ഇളനീരുമായി മഞ്ജുളാൽത്തറയിലുണ്ടെന്നും ഉടനെ അവിടെ വന്ന് സ്വീകരിയ്ക്കണമെന്നുമായിരുന്നു അത്. തുടർന്ന് ഇരുവരും മഞ്ജുളാൽത്തറയിൽ എത്തുകയും കിട്ടയിൽ നിന്ന് ഇളനീർ വാങ്ങുകയും ചെയ്തു. ആ ഇളനീർ കൊണ്ടാണ് ഭഗവാന് അഭിഷേകം നടത്തിയത്. തുടർന്ന് എല്ലാ വർഷവും കിട്ടയുടെ കുടുംബത്തിനായിരിയ്ക്കും ഇളനീർ കൊണ്ടുവരാൻ അവകാശമെന്ന് തന്ത്രി പ്രഖ്യാപിച്ചു. അങ്ങനെയാണ് തമ്പ്രാൻപടി കുടുംബക്കാർക്ക് ഇളനീർ കൊണ്ടുവരാനുള്ള അവകാശം ലഭിച്ചത്. ഇപ്പോൾ കുടുംബം അതിസമ്പന്നമാണ്. എങ്കിലും പരമ്പരാഗതമായ അവകാശം കുടുംബാംഗങ്ങൾ ഭംഗിയായി നിറവേറ്റിപ്പോരുന്നു. === ഗുരുവായൂരപ്പൻ ചോദിച്ചുവാങ്ങിയ ഓണക്കോടി === ഗുരുവായൂരിൽ തന്നെയുള്ള പ്രസിദ്ധമായ ഒരു ബ്രാഹ്മണകുടുംബമാണ് മല്ലിശ്ശേരി മന. ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഊരാളന്മാരാണ് ഈ കുടുംബത്തിലുള്ളവർ. ഒരുകാലത്ത് നാടുവാഴിസ്ഥാനം അലങ്കരിച്ചിരുന്ന ഈ കുടുംബത്തിന് ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ പിതൃസ്ഥാനമാണ് കല്പിച്ചുപോരുന്നത്. തന്മൂലം, ഇവർ ശ്രീലകത്ത് കയറി പൂജകൾ നടത്താറില്ല. ഈ കുടുംബത്തിലെ ഒരു കാരണവർക്ക് ഭഗവാൻ ദർശനം നൽകിയ കഥയാണ് ഇവിടെ പ്രതിപാദിയ്ക്കുന്നത്. അതിങ്ങനെ: മല്ലിശ്ശേരി മനയിലെ കാരണവരായിരുന്ന കൃഷ്ണൻ നമ്പൂതിരിയ്ക്ക് പ്രായമേറെ ആയിട്ടും സന്താനസൗഭാഗ്യമുണ്ടായില്ല. ഇതിൽ ഏറെ ദുഃഖിച്ച അദ്ദേഹം സുഹൃത്തായ ഒരു ജ്യോത്സ്യരെ കാണാനിടയായി. അതിസമ്പന്നാണെങ്കിലും നമ്പൂതിരി ദാനധർമ്മങ്ങളൊന്നും നടത്താത്തതാണ് സന്താനങ്ങളില്ലാത്തതിന് കാരണമെന്ന് ജ്യോത്സ്യർ കണ്ടെത്തി. ഇതെത്തുടർന്ന് നമ്പൂതിരി, ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രപരിസരത്ത് അലഞ്ഞു തിരിഞ്ഞു നടക്കുന്ന കുട്ടികൾക്കും മറ്റും ധാരാളം ദാനധർമ്മങ്ങൾ നടത്താൻ തുടങ്ങി. അധികം കാലം കഴിയും മുമ്പ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ സഹധർമ്മിണിയായ അന്തർജനം ഗർഭിണിയായി. ഈ വിവരമറിഞ്ഞ് സന്തോഷവാനായ നമ്പൂതിരി, ഗുരുവായൂരപ്പന് വിശേഷാൽ വഴിപാടുകൾ കഴിച്ചു. തന്റെ വംശം നിലനിൽക്കുന്നതിനായി ഒരു പുത്രൻ തന്നെ ജനിയ്ക്കണമെന്ന് ആഗ്രഹിച്ച നമ്പൂതിരി, അവന് തന്റെയും ഭഗവാന്റെയും പേര് (കൃഷ്ണൻ) തന്നെ ഇടാമെന്നും ഇനിയുള്ള ഓരോ തലമുറയിലും ആദ്യത്തെ പുരുഷസന്തതിയ്ക്ക് കൃഷ്ണൻ എന്നുതന്നെ പേരിടണമെന്നും തീരുമാനിച്ചു. മാസങ്ങൾ കടന്നുപോയി. ചിങ്ങമാസത്തിലെ തിരുവോണം നാളിൽ അന്തർജനം ഒരു ആൺകുട്ടിയ്ക്ക് ജന്മം നൽകി. സന്തോഷവാനായ നമ്പൂതിരി, അവന് കൃഷ്ണൻ എന്നുതന്നെ പേരിട്ടു. ചെറിയ കൃഷ്ണൻ നമ്പൂതിരിയുടെ കളിചിരികളും തമാശകളും മല്ലിശ്ശേരി മനയെ സന്തോഷത്തിലാറാടിച്ചു. മാതാപിതാക്കൾക്ക് പ്രിയപ്പെട്ട സന്തതിയായിത്തന്നെ അവൻ വളർന്നുവന്നു. അങ്ങനെയിരിയ്ക്കേ അവന് ബ്രാഹ്മണാചാരപ്രകാരം [[ഉപനയനം|ഉപനയനത്തിനുള്ള]] സമയമായി. ചിങ്ങമാസത്തിൽ അവന്റെ പിറന്നാളിനോടടുത്താണ് ഉപനയനത്തിനുള്ള സമയം നിശ്ചയിച്ചത്. ആ സമയത്ത് നമ്പൂതിരി, അവിടെയുള്ള എല്ലാ കുട്ടികൾക്കുമായി ഓണക്കോടി വാങ്ങിച്ചുകൂട്ടിയതിനൊപ്പം തന്റെ ഉണ്ണിയ്ക്കും ഒരെണ്ണം വാങ്ങിയ്ക്കുകയും മറ്റുള്ള മുണ്ടുകൾ അതാത് കുട്ടികൾക്ക് കൊടുക്കുകയും ചെയ്തു. തുടർന്ന് ഇല്ലത്തേയ്ക്ക് തിരിച്ചുവരുന്നതിനിടയിൽ കാഴ്ചയിൽ അതീവസുന്ദരനായ ഒരു ബാലനെ അദ്ദേഹം കാണാനിടയായി. ഏകദേശം ഉണ്ണി നമ്പൂതിരിയുടെ അതേ പ്രായം തന്നെ തോന്നിയ്ക്കുന്ന അവൻ തനിയ്ക്കും ഒരു മുണ്ടുവേണമെന്ന് നമ്പൂതിരിയോട് ആവശ്യപ്പെട്ടു. മുണ്ടെല്ലാം താൻ കൊടുത്തുകഴിഞ്ഞെന്നും ഇനിയുള്ളത് തന്റെ ഉണ്ണിയ്ക്കാണെന്നും നമ്പൂതിരി മറുപടി പറഞ്ഞു. എന്നാൽ ആ മുണ്ട് തനിയ്ക്കുതന്നെ വേണമെന്ന ബാലന്റെ ശാഠ്യം സഹിയ്ക്കാൻ കഴിയാതായപ്പോൾ അവന് മുണ്ടു കൊടുക്കാൻ തന്നെ നമ്പൂതിരി തീരുമാനിച്ചു. പിറ്റേദിവസം ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രനട തുറന്നപ്പോൾ നമ്പൂതിരി അടക്കമുള്ള നിരവധി ഭക്തർ ദർശനത്തിനെത്തി. മേൽശാന്തി നടതുറന്ന് പൂജ തുടങ്ങിയപ്പോൾ ഭഗവാന്റെ കയ്യിലൊരു മുണ്ട്! ഈ സംഭവം കണ്ടെത്തിയ മല്ലിശ്ശേരി നമ്പൂതിരി സ്തബ്ധനായി. തന്റെ മുന്നിൽ വന്ന് ഓണക്കോടി ചോദിച്ചത് ഭഗവാൻ തന്നെയാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കിയ അദ്ദേഹം ആ നടയിൽ വീണ് സാഷ്ടാംഗം പ്രണമിച്ചു. പിന്നീട് അധികകാലം അദ്ദേഹം ജീവിച്ചിരുന്നില്ല. എന്നാൽ, അദ്ദേഹം നിശ്ചയിച്ചുവച്ചതുപ്രകാരം ഇന്നും മല്ലിശ്ശേരിയിലെ ഓരോ തലമുറയിലും ആദ്യ സന്തതിയ്ക്ക് കൃഷ്ണൻ എന്നുതന്നെ പേരിട്ടുവരുന്നു. === തേങ്ങയ്ക്ക് മുളച്ച കൊമ്പ് === ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ അത്ഭുതകഥകളിലെ മറ്റൊരു സാന്നിദ്ധ്യമാണ് കൊമ്പുമുളച്ച ഒരു തേങ്ങ. തന്റെ ഭക്തനും നാളികേര കർഷകനുമായ ഒരു ഗൃഹനാഥന്റെ വാക്കുകൾ ഭഗവാൻ സഫലമാക്കിയതാണ് ഇതിന്റെ ഇതിവൃത്തം. ഒരുപാടുകാലം കിഴക്കേ ഗോപുരത്തിൽ കെട്ടിത്തൂക്കിയിരുന്നതും ഇപ്പോൾ ദേവസ്വം വക മ്യൂസിയത്തിൽ പ്രദർശനത്തിന് വച്ചിരിയ്ക്കുന്നതുമായ ഈ തേങ്ങയുടെ വരവിന് പിന്നിലും രസകരമായ ഒരു ഐതിഹ്യകഥ പറഞ്ഞുകേൾക്കുന്നുണ്ട്. അതിങ്ങനെ: ഒരിയ്ക്കൽ, മമ്മിയൂർ ദേശത്തെ ഒരു ഗൃഹനാഥൻ തന്റെ വീട്ടിൽ ഒരുപാട് തെങ്ങിൻതൈകൾ നട്ടു. കാലപ്രവാഹത്തിൽ അവ വളർന്ന് വലിയ തെങ്ങുകളാകുകയും അവയിൽ തേങ്ങകളുണ്ടാകുകയും ചെയ്തു. ആദ്യമായുണ്ടായ തേങ്ങാക്കുല ഗൃഹനാഥൻ ഗുരുവായൂരപ്പന് സമർപ്പിയ്ക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു. അങ്ങനെയിരിയ്ക്കേ ഈ തേങ്ങാക്കുല സ്ഥലത്തെ ഒരു ജന്മിയുടെ ദൃഷ്ടിയിൽ പെട്ടുപോയി. ആ കുലയിലെ തേങ്ങ മുഴുവൻ തനിയ്ക്ക് വേണമെന്ന് അയാൾ ഗൃഹനാഥനോട് പറഞ്ഞു. അത് സാദ്ധ്യമല്ലെന്ന് ഗൃഹനാഥൻ തിരിച്ചും. അപ്പോൾ തേങ്ങയ്ക്കെന്താ കൊമ്പുണ്ടോ എന്ന് ജന്മി ചോദിയ്ക്കുകയും അതിന് മറുപടിയായി ഭഗവാൻ വിചാരിച്ചാൽ അതും അതിനപ്പുറവും സംഭവിയ്ക്കുമെന്ന് ഗൃഹനാഥൻ പറയുകയും ചെയ്തു. അത്യദ്ഭുതം! ആ കുലയിലെ ഓരോ തേങ്ങയ്ക്കും കൊമ്പുമുളച്ചുതുടങ്ങി! തുടർന്ന് ജന്മിയും ഗൃഹനാഥനും ചേർന്ന് ആ തേങ്ങാക്കുല ഗുരുവായൂരപ്പന് സമർപ്പിച്ചു. ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിൽ ദർശനത്തിന് വരുന്ന ഭക്തരുടെ ഏറ്റവും വലിയ ആകർഷണമായിരുനു ഈ തേങ്ങ. ഒരുപാടുകാലം കിഴക്കേ ഗോപുരത്തിൽ കെട്ടിത്തൂക്കിയിരുന്ന ഈ തേങ്ങ ഐശ്വര്യചിഹ്നമായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടു വന്നിരുന്നു. പിൽക്കാലത്ത്, ക്ഷേത്രത്തിൽ നടന്ന നവീകരണത്തിന്റെ ഭാഗമായി അത് അവിടെനിന്ന് മാറ്റുകയായിരുന്നു. ഇപ്പോൾ ദേവസ്വം മ്യൂസിയത്തിലാണ് ഈ തേങ്ങയുള്ളത്. നിരവധി ആളുകളാണ് ഇത് കേട്ടറിഞ്ഞ് ഇവിടേയ്ക്ക് വരുന്നത്. === ഗുരുവായൂരപ്പനും അമ്പലപ്പുഴ ശ്രീകൃഷ്ണനും === [[മൈസൂരു കടുവ|''മൈസൂരു കടുവ'']] എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധനായ [[ടിപ്പു സുൽത്താൻ]] മലബാറിൽ നടത്തിയ പടയോട്ടത്തിന്റെ സമയത്ത് ഗുരുവായൂരിന് വടക്ക് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരുപാട് പ്രസിദ്ധ ക്ഷേത്രങ്ങൾ (ഉദാ: [[തളിപ്പറമ്പ് രാജരാജേശ്വരക്ഷേത്രം]], [[കടലായി ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രം]], [[തിരുവങ്ങാട് ശ്രീരാമസ്വാമിക്ഷേത്രം]], [[കോഴിക്കോട് തളി മഹാദേവക്ഷേത്രം|കോഴിക്കോട് തളി മഹാക്ഷേത്രം]]) തകർക്കപ്പെടുകയുണ്ടായി. അവയിൽ പലതും പിൽക്കാലത്ത് പുനർനിർമ്മിയ്ക്കപ്പെട്ടെങ്കിലും ചിലതിൽ ഇന്നും പടയോട്ടത്തിന്റെ പാടുകൾ കാണാം. ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രവും ടിപ്പുവിന്റെ പടയാളികൾ തകർത്തുകളയുമോ എന്ന ആശങ്ക നാട്ടുകാരായ ഭക്തരിൽ ഉണർന്നുവന്നു. ക്ഷേത്രം തകർക്കപ്പെട്ടാലും കുഴപ്പമില്ല, പാതാളാഞ്ജനശിലയിൽ തീർത്ത വിഗ്രഹം തകർക്കപ്പെട്ടാൽ അതുപോലൊരു വിഗ്രഹം പിന്നീടുണ്ടാക്കിയെടുക്കാൻ പാടാണ് എന്ന് മനസ്സിലാക്കിയ ഭക്തർ, ക്ഷേത്രം ഊരാളനായ മല്ലിശ്ശേരി നമ്പൂതിരിപ്പാടിനെയും തന്ത്രി, ഓതിയ്ക്കന്മാർ, ശാന്തിക്കാർ, കഴകക്കാർ തുടങ്ങിയവരെയും വിവരമറിയിച്ചു. അപകടം മനസ്സിലാക്കിയ അവർ സുരക്ഷിതമായ ഒരു സ്ഥാനം അന്വേഷിച്ചുനടന്നപ്പോൾ കണ്ടെത്തിയത്, കേരളത്തിലെ മറ്റൊരു പ്രസിദ്ധ ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രമായ [[അമ്പലപ്പുഴ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം|അമ്പലപ്പുഴ ക്ഷേത്രമാണ്]]. [[അമ്പലപ്പുഴ]] അന്ന് [[തിരുവിതാംകൂർ|തിരുവിതാംകൂറിന്റെ]] ഭാഗമായിരുന്നു. അതിനാൽ, അങ്ങോട്ട് വിഗ്രഹം കൊണ്ടുപോകുന്നതിന് തിരുവിതാംകൂർ രാജാവിന്റെ അനുമതി വേണമായിരുന്നു. ''[[ധർമ്മരാജ]]'' എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധനായ [[കാർത്തിക തിരുനാൾ രാമവർമ്മ]]യായിരുന്നു അപ്പോഴത്തെ തിരുവിതാംകൂർ രാജാവ്. അമ്പലപ്പുഴയിലേയ്ക്ക് വിഗ്രഹം കൊണ്ടുവരുന്നതിന് അദ്ദേഹം തന്ത്രിയ്ക്കും ഊരാളന്മാർക്കും പൂർണ്ണ അനുമതി നൽകി. തുടർന്ന് ഘോഷയാത്രയായി വിഗ്രഹം അമ്പലപ്പുഴയിലെത്തിച്ചു. അവിടെ ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്തുള്ള പഴയ [[ചെമ്പകശ്ശേരി രാജ്യം|ചെമ്പകശ്ശേരി രാജവംശത്തിന്റെ]] കൊട്ടാരമായിരുന്ന തെക്കേ മഠത്തിൽ പ്രത്യേകം ശ്രീകോവിലും തിടപ്പള്ളിയും കിണറും പണിത് ഗുരുവായൂരപ്പനെ അവിടെ താത്കാലികമായി കുടിയിരുത്തി. ഇന്നും അമ്പലപ്പുഴയിൽ ആ ശ്രീകോവിലും തിടപ്പള്ളിയും കിണറുമെല്ലാമുണ്ട്. പിന്നീട് കുറച്ചുകാലം മാവേലിക്കരയിലെ എണ്ണയ്ക്കാട്ട് കൊട്ടാരത്തിലും ഗുരുവായൂരപ്പനെ കുടിയിരുത്തി. അതിനുശേഷമാണ് വീണ്ടും ഗുരുവായൂരിലേയ്ക്ക് വിഗ്രഹം കൊണ്ടുവന്നത്. ഇതിനിടയിൽ സമീപത്തുള്ള പല ക്ഷേത്രങ്ങളും തകർത്തശേഷം ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രം ആക്രമിയ്ക്കാൻ വന്ന ടിപ്പുവിന്, ചില ദുർനിമിത്തങ്ങൾ മൂലം ആ പദ്ധതി ഉപേക്ഷിയ്ക്കേണ്ടി വരികയും, പിന്നീട് അദ്ദേഹം ഗുരുവായൂരപ്പന് ചില സമർപ്പണങ്ങൾ നടത്തുകയും ചെയ്യുകയുണ്ടായി. ഗുരുവായൂരപ്പൻ അമ്പലപ്പുഴയിൽ കുടികൊണ്ടിരുന്ന കാലത്തുണ്ടായ രസകരമായ ചില സംഭവങ്ങൾ [[കൊട്ടാരത്തിൽ ശങ്കുണ്ണി]] തന്റെ പ്രസിദ്ധകൃതിയായ [[ഐതിഹ്യമാല|ഐതിഹ്യമാലയിൽ]] കുറിച്ചിട്ടുണ്ട്. ''ചില ഈശ്വരന്മാരുടെ പിണക്കം'' എന്ന പേരിലുള്ള ലേഖനത്തിലാണ് അദ്ദേഹം ഒരേ ഈശ്വരന്റെ രൂപഭാവങ്ങളായ ഗുരുവായൂരപ്പനും അമ്പലപ്പുഴ കൃഷ്ണനും തമ്മിൽ നടന്നതായി പറയപ്പെടുന്ന വഴക്കിന്റെ കഥ വിവരിയ്ക്കുന്നത്. ആ കഥ ഇങ്ങനെ പോകുന്നു: ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ നമസ്കാരസദ്യയ്ക്ക് വിളമ്പുന്ന വിഭവങ്ങൾ മറ്റുള്ള പാത്രങ്ങളിലേയ്ക്ക് മാറ്റുന്ന പതിവില്ല. എന്നാലും സാധാരണയായി അവയ്ക്ക് ക്ലാവുചുവ പിടിയ്ക്കാറുമില്ല. എന്നാൽ, അമ്പലപ്പുഴയിൽ ഭഗവാൻ കുടികൊണ്ട സമയത്ത് സദ്യയ്ക്കുണ്ടാക്കുന്ന [[കാളൻ]] മുതലായ കറികളിൽ ക്ലാവുചുവ ഉണ്ടാകുക പതിവായി. ഇത് ഗുരുവായൂരപ്പനോടുള്ള സ്പർദ്ധ നിമിത്തം അമ്പലപ്പുഴ കൃഷ്ണൻ ചെയ്തതാണെന്ന് ഭക്തർ പറഞ്ഞുപരത്തി. കുറച്ചുദിവസം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ അമ്പലപ്പുഴയിലെ പ്രസിദ്ധമായ [[അമ്പലപ്പുഴ പാൽപ്പായസം|പാൽപ്പായസനിവേദ്യത്തിൽ]] അട്ടയും പാറ്റയും കൊതുകും മറ്റും ചത്തുവീഴുന്ന സ്ഥിതിയും കാണാനിടയായി. ഇത് ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ പ്രതികാരമായും വ്യഖ്യാനിയ്ക്കപ്പെട്ടു. ഗുരുവായൂരപ്പനെ മാവേലിക്കരയിലേയ്ക്ക് മാറ്റുന്നതുവരെ ഇത്തരം പ്രശ്നങ്ങൾ തുടർന്നുകൊണ്ടിരുന്നു. എങ്കിലും ഗുരുവായൂരപ്പൻ അമ്പലപ്പുഴയിൽ കുടികൊണ്ട കാലം ഇരുക്ഷേത്രങ്ങൾക്കും കൂടുതൽ പ്രശസ്തിയുണ്ടാക്കി. പുതിയ ചില സങ്കല്പങ്ങൾ ഇരുക്ഷേത്രങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് പിറവിയെടുക്കുന്നതിന് ഇത് വഴിതെളിച്ചു. അമ്പലപ്പുഴയിൽ ഉച്ചപ്പൂജയ്ക്ക് പാൽപ്പായസം എഴുന്നള്ളിയ്ക്കുന്ന സമയത്ത് ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കേ നടയ്ക്കുമുകളിൽ ഒരു [[കൃഷ്ണപ്പരുന്ത്]] വട്ടമിട്ട് പറക്കുന്നത് കാണാം. ഇത് ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ സാന്നിദ്ധ്യമാണെന്ന് ഭക്തർ വിശ്വസിച്ചുവരുന്നു. തന്മൂലം ഗുരുവായൂരിൽ ഉച്ചപ്പൂജ അമ്പലപ്പുഴയിലെ ഉച്ചപ്പൂജയ്ക്ക് മുമ്പ് അവസാനിപ്പിയ്ക്കുകയും അതുകഴിഞ്ഞ ഉടനെ നടയടയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഗുരുവായൂരിലെ ഉച്ചശീവേലി വൈകീട്ട് നടതുറന്ന ശേഷമാണ് നടത്തുന്നത്. മറ്റൊരു ക്ഷേത്രത്തിലും ഈ പ്രത്യേകതയില്ല. === ചെമ്പൈയുടെ കഥ === [[കർണ്ണാടകസംഗീതം|കർണ്ണാടകസംഗീതചക്രവർത്തിയായിരുന്ന]] [[ചെമ്പൈ വൈദ്യനാഥ ഭാഗവതർ|ചെമ്പൈ വൈദ്യനാഥ ഭാഗവതരുമായും]] ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിന് അടുത്ത ബന്ധമുണ്ട്. കുട്ടിക്കാലം മുതലേ തികഞ്ഞ ഗുരുവായൂരപ്പഭക്തനായിരുന്ന ചെമ്പൈ, സംഗീതലോകത്ത് തനിയ്ക്ക് ലഭിച്ച സംഭാവനകളെല്ലാം ഗുരുവായൂരപ്പന് സമർപ്പിയ്ക്കുകയും തനിയ്ക്ക് ലഭിച്ച പൈസ കൊണ്ട് ഭഗവാന് നിരവധി തവണ ഉദയാസ്തമനപൂജ നടത്തുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്മരണയ്ക്കായാണ് എല്ലാ വർഷവും [[വൃശ്ചികം|വൃശ്ചികമാസത്തിൽ]] [[ഗുരുവായൂർ ഏകാദശി|ഗുരുവായൂർ ഏകാദശിക്കാലത്ത്]] [[ചെമ്പൈ സംഗീതോത്സവം]] നടത്തിവരുന്നത്. അദ്ദേഹവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് നിരവധി കഥകളുണ്ടെങ്കിലും അദ്ദേഹത്തിന് ശബ്ദം നഷ്ടപ്പെട്ടപ്പോഴുള്ള കഥയാണ് കൂടുതൽ പ്രസിദ്ധം. അതിങ്ങനെ: 1952-ലെ ഗുരുവായൂർ ഏകാദശിനാളിൽ പതിവിനുവിപരീതമായി കോഴിക്കോട്ടെ സാമൂതിരി കോവിലകത്തായിരുന്നു ചെമ്പൈയ്ക്ക് കച്ചേരി. പറഞ്ഞതനുസരിച്ച് അദ്ദേഹം കച്ചേരിയ്ക്കായി കോവിലകത്തെത്തിയെങ്കിലും അദ്ദേഹത്തിന്റെ നാവിൽ നിന്ന് ശബ്ദം പുറത്തുവന്നില്ല. ഇതിൽ ദുഃഖിതനായ അദ്ദേഹം പിന്നീട് ഗുരുവായൂരിലെത്തുകയും ശ്രീകോവിലിനുമുന്നിൽ നിന്ന് പൊട്ടിക്കരയുകയും ചെയ്തു. ആ സമയത്ത്, വൈദ്യകുലപതി [[വൈദ്യമഠം വലിയ നാരായണൻ നമ്പൂതിരി]] ക്ഷേത്രദർശനം നടത്തുന്നുണ്ടായിരുന്നു. ചെമ്പൈയുടെ വിഷമാവസ്ഥ മനസ്സിലാക്കിയ അദ്ദേഹം, ചെമ്പൈയെ പൂമുള്ളി മനയിലേയ്ക്ക് കൊണ്ടുപോകുകയും അവിടെ വച്ച് പത്തുദിവസം വിശദമായി ചികിത്സിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. ഒരു പ്രത്യേകതരം പൊടി പാലിൽ കലക്കി നൽകിയാണ് വൈദ്യമഠം ചെമ്പൈയെ ചികിത്സിച്ചത്. തദ്ഫലമായി ചെമ്പൈയ്ക്ക് ശബ്ദം തിരിച്ചുകിട്ടുകയും, അദ്ദേഹം വൈദ്യമഠത്തിൽ ഒരു കച്ചേരി അവതരിപ്പിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. പിന്നീട് മരണം വരെ അദ്ദേഹത്തിന് ഒരിയ്ക്കലും ശബ്ദം നഷ്ടപ്പെടേണ്ട സാഹചര്യമുണ്ടായില്ല. 1896 ഓഗസ്റ്റ് 28-ന് [[പാലക്കാട് ജില്ല]]യിലെ [[കോട്ടായി]]യ്ക്കടുത്ത് ചെമ്പൈ ഗ്രാമത്തിൽ, സംഗീതജ്ഞനായിരുന്ന അനന്തരാമഭാഗവതരുടെയും പാർവ്വതിയമ്മാളുടെയും മൂത്ത മകനായി ചിങ്ങമാസത്തിലെ [[ഭരണി]] നക്ഷത്രത്തിൽ ജനിച്ച വൈദ്യനാഥ ഭാഗവതർ, ചെറുപ്പത്തിലേ പിതാവിൽ നിന്ന് സംഗീതം അഭ്യസിച്ചു. എട്ടാമത്തെ വയസ്സിൽ, [[വെള്ളിനേഴി കാന്തള്ളൂർ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം|വെള്ളിനേഴി കാന്തള്ളൂർ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രത്തിൽ]] വച്ച് അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ച അദ്ദേഹം, ചെറുപ്പത്തിലേ [[വൈക്കം]], ഗുരുവായൂർ, [[തൃപ്പൂണിത്തുറ]], [[കൊല്ലൂർ]] തുടങ്ങി നിരവധി സ്ഥലങ്ങളിൽ കച്ചേരി അവതരിപ്പിച്ചു. പിൽക്കാലത്ത് അദ്ദേഹം [[വയലിൻ]] വായിയ്ക്കാനും പഠിച്ചു. ഇക്കാലത്തുതന്നെ അദ്ദേഹം നാട്ടിൽ വച്ച് കുട്ടികളെ സംഗീതം അഭ്യസിപ്പിയ്ക്കാൻ തുടങ്ങുകയും ചെയ്തു. ആദ്യകാലത്ത് അനുജനായിരുന്ന സുബ്രഹ്മണ്യഭാഗവതർക്കൊപ്പമാണ് ചെമ്പൈ കച്ചേരികൾ അവതരിപ്പിച്ചുവന്നത്. വയലിൻ വിദ്വാൻ കൂടിയായിരുന്ന അച്ഛൻ അനന്തരാമഭാഗവതർ വയലിനിലും തദ്ദേശീയരായ സംഗീതജ്ഞർ [[മൃദംഗം|മൃദംഗത്തിലും]] അകമ്പടി സേവിച്ചാണ് ഈ കച്ചേരികൾ നടന്നുപോയിരുന്നത്. പിന്നീട് അദ്ദേഹം [[ചെന്നൈ|ചെന്നൈയിൽ]] സ്ഥിരതാമസമാക്കുകയും ഒറ്റയ്ക്ക് കച്ചേരികൾ അവതരിപ്പിയ്ക്കാൻ തുടങ്ങുകയും ചെയ്തു. കർണാടകസംഗീതത്തിലെ അതികായനാകാൻ അദ്ദേഹത്തിന് അധികകാലം വേണ്ടിവന്നില്ല. [[അരിയക്കുടി രാമാനുജ അയ്യങ്കാർ]], [[മഹാരാജപുരം വിശ്വനാഥ അയ്യർ]] തുടങ്ങിയ അക്കാലത്തെ മഹാരഥന്മാരുടെ നിരയിലേയ്ക്ക് പതുക്കെ ചെമ്പൈയും ഉയർന്നുവന്നു. നിരവധി പ്രശസ്ത വാദ്യകലാകാരന്മാർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കച്ചേരികൾക്ക് അകമ്പടി സേവിച്ചുതുടങ്ങി. വയലിനിലും പ്രാവീണ്യം നേടിയ അദ്ദേഹം, ചില സംഗീതജ്ഞർക്ക് വയലിനിലും അകമ്പടി സേവിച്ചു. 1913 മുതൽ 1927 വരെയുള്ള കാലഘട്ടത്തിൽ കേരളത്തിലും തമിഴ്നാട്ടിലുമായി നിരവധി സ്ഥലങ്ങളിൽ അദ്ദേഹം കച്ചേരി അവതരിപ്പിച്ചു. 1913-ൽ തമിഴ്നാട്ടിലെ [[കരൂർ|കരൂരിൽ]] പെത്താച്ചി ചെട്ടിയാർ എന്ന പ്രമാണി നടത്തിയ സംഗീതോത്സവത്തിലെ കച്ചേരി, 1915-ൽ [[പുതുച്ചേരി]]യിൽ ഒരു വിവാഹത്തോടനുബന്ധിച്ച് നടത്തിയ കച്ചേരി, 1916-ൽ [[പാലക്കാട്|പാലക്കാട്ടു വച്ച്]] നടത്തിയ [[രാമനവമി]] സംഗീതോത്സവം, 1927-ൽ [[മദ്രാസ് സംഗീത അക്കാദമി]]യുടെ ഉദ്ഘാടനത്തോടനുബന്ധിച്ച് നടത്തിയ കച്ചേരി തുടങ്ങിയവ അതിൽ പ്രധാനമാണ്. സ്വന്തമായി കൃതികൾ രചിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിലും നിരവധി പ്രശസ്ത വാഗ്ഗേയകാരന്മാരെ പ്രോത്സാഹിപ്പിയ്ക്കുന്നതിൽ ചെമ്പൈ എപ്പോഴും ശ്രദ്ധിച്ചു. ''ലളിതാദാസൻ'' എന്ന തൂലികാനാമത്തിൽ കൃതികൾ രചിച്ചുവന്നിരുന്ന തൃപ്പൂണിത്തുറ സ്വദേശിയായിരുന്ന ടി.ജി. കൃഷ്ണയ്യർ, ''മീനാക്ഷീസുതൻ'' എന്ന തൂലികാനാമത്തിൽ കൃതികൾ രചിച്ചുവന്നിരുന്ന [[ബെംഗളൂരു]] നാഗരാജൻ എന്നിവർ അവരിൽ പ്രധാനികളാണ്. ലളിതാദാസൻ [[ഹംസാനന്ദി]] രാഗത്തിലും [[രൂപകതാളം|രൂപകതാളത്തിലും]] ചിട്ടപ്പെടുത്തിയ ''പാവന ഗുരുപവനപുരാധീശമാശ്രയേ'' എന്ന കൃതി, കർണാടകസംഗീതത്തിൽ ഗുരുവായൂരപ്പനെക്കുറിച്ച് രചിയ്ക്കപ്പെട്ട അപൂർവ്വം കൃതികളിൽ പ്രഥമസ്ഥാനം വഹിയ്ക്കുന്നു. ഈ കൃതി ചെമ്പൈ സ്ഥിരമായി കച്ചേരികളിൽ പാടുന്നത് വഴി പ്രസിദ്ധി നേടുകയും, അതുവഴി നിരവധി ഭക്തരെ ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിലേയ്ക്ക് ആകർഷിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. മീനാക്ഷീസുതൻ [[നാട്ട]] രാഗത്തിലും [[ആദിതാളം|ആദിതാളത്തിൽ]] ചിട്ടപ്പെടുത്തിയ ''രക്ഷമാം ശരണാഗതം'' എന്ന കൃതി, അദ്ദേഹത്തിന് ശബ്ദം തിരിച്ചുകിട്ടിയ ശേഷം ഗുരുവായൂരപ്പന് സമ്മാനമായി സമർപ്പിച്ചു. ആദ്യകാലത്ത് മലയാളകൃതികൾ പാടുന്നതിൽ ഉപേക്ഷ കാണിച്ചിരുന്ന ചെമ്പൈ, പിന്നീട് ഒരു സുഹൃത്തിന്റെ ആവശ്യമനുസരിച്ച് [[ഇരയിമ്മൻ തമ്പി]]യുടെ ''കരുണ ചെയ്വാനെന്തു താമസം കൃഷ്ണാ'' എന്ന കീർത്തനം പാടാൻ തുടങ്ങുകയും, പതുക്കെ ആ കൃതിയ്ക്കും പ്രചാരം ലഭിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. [[ശ്രീരാഗം|ശ്രീരാഗത്തിൽ]] ചിട്ടപ്പെടുത്തിയ ഈ കൃതി, അദ്ദേഹം [[യദുകുല കാംബോജി]] രാഗത്തിൽ പുതുതായി ചിട്ടപ്പെടുത്തിയാണ് അവതരിപ്പിച്ചത്. ഇത് പിന്നീട് അദ്ദേഹത്തിന്റെ മുഖമുദ്രയായി മാറി. വാതാപി ഗണപതിം ഭജേഹം, ശിവ ശിവ ശിവ എനരാദ, ക്ഷീരസാഗര തുടങ്ങിയ കൃതികളും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആലാപനശൈലിയിൽ ശ്രദ്ധിയ്ക്കപ്പെടുകയുണ്ടായി. കുട്ടിക്കാലം മുതലേ തികഞ്ഞ ഗുരുവായൂരപ്പഭക്തനായിരുന്ന ചെമ്പൈ, തന്റെ ജീവിതത്തിലെ സർവ്വ ഐശ്വര്യങ്ങൾക്കും കാരണക്കാരൻ ഗുരുവായൂരപ്പനാണെന്ന് അന്ത്യം വരെ വിശ്വസിച്ചുവന്നു. 1907-ലെ ഗുരുവായൂർ ഏകാദശിനാളിലാണ് അദ്ദേഹം ആദ്യമായി ഗുരുവായൂരിലെത്തുന്നത്. അന്ന് അനുജന്നും അച്ഛന്നുമൊപ്പം നടത്തിയ കച്ചേരിയ്ക്കുശേഷം മടങ്ങിപ്പോകാനൊരുങ്ങുമ്പോൾ പെട്ടെന്ന് ഏതാനും പോലീസുകാർ അദ്ദേഹത്തിന് മുന്നിലെത്തി. ഒരുനിമിഷം സ്തബ്ധരായിപ്പോയ ചെമ്പൈയോട് അവർ അടുത്ത കച്ചേരിയ്ക്ക് ക്ഷണിയ്ക്കുകയാണുണ്ടായത്. ഈ സംഭവത്തിനുശേഷം എല്ലാ വർഷവും ഏകാദശിനാളിൽ ഗുരുവായൂരിൽ വന്ന് കച്ചേരി നടത്തിപ്പോകുന്നത് അദ്ദേഹം പതിവാക്കി. ഒരിയ്ക്കലും പണം കൂട്ടിവയ്ക്കാൻ ഇഷ്ടപ്പെടാതിരുന്ന ചെമ്പൈ, തന്റെ സമ്പാദ്യത്തിന്റെ നല്ലൊരു ഭാഗവും ഗുരുവായൂരപ്പന് ഉദയാസ്തമനപൂജ നടത്താൻ ഉപയോഗിച്ചു. ബാക്കി വന്ന പണം കൊണ്ട് നിരവധി ജനക്ഷേമപ്രവർത്തനങ്ങളും അദ്ദേഹം നടത്തി. ജാതീയവും മതപരവുമായ പല വിലക്കുകളെയും മറികടന്ന് പ്രശസ്തരും അപ്രശസ്തരുമായ നിരവധി സംഗീതജ്ഞർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശിഷ്യത്വം സ്വീകരിച്ചു. [[കെ. ജെ. യേശുദാസ്]], [[ടി. വി. ഗോപാലകൃഷ്ണൻ]], [[പി. ലീല]], [[ജയവിജയന്മാർ (സംഗീതജ്ഞർ)|ജയവിജയന്മാർ]], [[മണ്ണൂർ രാജകുമാരനുണ്ണി]], [[ഒളപ്പമണ്ണ വാസുദേവൻ നമ്പൂതിരിപ്പാട്]], [[പൂമുള്ളി നീലകണ്ഠൻ നമ്പൂതിരിപ്പാട്]] തുടങ്ങിയവർ അവരിൽ പ്രമുഖരാണ്. നിരവധി പ്രശസ്തർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കച്ചേരികൾക്ക് അകമ്പടി വായിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും വയലിനിൽ [[മൈസൂർ ചൗഡയ്യ]]യും മൃദംഗത്തിൽ [[പാലക്കാട് മണി അയ്യർ|പാലക്കാട് മണി അയ്യരുമാണ്]] അദ്ദേഹത്തിന്റെ കച്ചേരികളിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ അകമ്പടി സേവിച്ചത്. മൂവരുമൊന്നിച്ചുള്ള കച്ചേരികൾ വളരെയധികം ജനപ്രീതി പിടിച്ചുപറ്റി. നിരവധി പുരസ്കാരങ്ങൾ ചെമ്പൈയെ തേടിയെത്തിയിട്ടുണ്ട്. മദ്രാസ് മ്യൂസിക്ക് അക്കാദമിയിൽ നിന്നു ലഭിച്ച ''സംഗീത കലാനിധി'' (1951), [[കേന്ദ്ര സംഗീത നാടക അക്കാദമി]] പുരസ്കാരം (1958), മദ്രാസ് ഫൈൻ ആർട്സ് സൊസൈറ്റിയിൽ നിന്നു ലഭിച്ച ''സംഗീതകലാ ശിഖാമണി'' (1964), [[കേരള കലാമണ്ഡലം]] വക സുവർണമുദ്ര (1965), [[ഭാരത സർക്കാർ]] വക [[പദ്മഭൂഷൺ]] (1973) തുടങ്ങിയവ അവയിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടവയാണ്. ഇവ കൂടാതെ, 1935-ൽ അക്കാലത്തെ പ്രസിദ്ധ ആത്മീയാചാര്യനായിരുന്ന [[സ്വാമി ശിവാനന്ദ]]യിൽ നിന്ന് ''സംഗീത സമ്രാട്ട്'', 1937-ൽ [[മൈസൂർ രാജ്യം|മൈസൂർ മഹാരാജാവിൽ]] നിന്ന് വിശേഷാൽ അംഗീകാരം, 1940-ൽ പ്രസിദ്ധ സംഗീതജ്ഞനും വാഗ്ഗേയകാരനുമായിരുന്ന [[ഹരികേശനല്ലൂർ മുത്തയ്യാ ഭാഗവതർ|മുത്തയ്യാ ഭാഗവതരിൽ]] നിന്ന് ''ഗായനഗന്ധർവ്വൻ'', [[കൊച്ചി രാജ്യം|കൊച്ചി]], [[ബറോഡ രാജ്യം|ബറോഡ]], [[വിജയനഗര സാമ്രാജ്യം|വിജയനഗരം]], [[ബൊബ്ബിലി രാജ്യം|ബൊബ്ബിലി]], [[ജയ്പൂർ രാജ്യം|ജയ്പൂർ]] എന്നീ നാട്ടുരാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള വിശേഷാൽ ബഹുമതികൾ തുടങ്ങിയവയും അദ്ദേഹം കരസ്ഥമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ഗുരുവായൂർ കൂടാതെ ജന്മനാട്ടിലെ പാർത്ഥസാരഥിക്ഷേത്രം, [[ഒറ്റപ്പാലം|ഒറ്റപ്പാലത്തെ]] [[പൂഴിക്കുന്ന് ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം]] എന്നിവിടങ്ങളിലും ചെമ്പൈ നിത്യേന കച്ചേരികൾ അവതരിപ്പിച്ചുപോന്നിരുന്നു. എത്ര തിരക്കുണ്ടായാലും ചെമ്പൈ പാർത്ഥസാരഥിക്ഷേത്രത്തിൽ കുംഭമാസത്തിലെ വെളുത്ത ഏകാദശി ആഘോഷം കൂടാൻ അദ്ദേഹം സ്ഥിരമായി വരുമായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആദ്യകാല വേദികളിലൊന്നായിരുന്ന പൂഴിക്കുന്ന് ക്ഷേത്രത്തിൽ [[നവരാത്രി]]യുടെ ആദ്യദിവസം നടക്കുന്ന കച്ചേരിയും അദ്ദേഹം ആജീവനാന്തം മുടക്കം കൂടാതെ നടത്തിപ്പോന്നു. അത്തരത്തിലൊരു ദിവസം തന്നെയാണ് അദ്ദേഹം ഈ ലോകത്തോട് വിടപറഞ്ഞതും. 1974 ഒക്ടോബർ 16-ന് നവരാത്രിയുടെ ആദ്യദിവസം പതിവുപോലെ അദ്ദേഹം പൂഴിക്കുന്ന് ക്ഷേത്രത്തിലെത്തിച്ചേരുകയും ഏകദേശം മൂന്ന് മണിക്കൂർ നേരം തുടർച്ചയായി കച്ചേരി അവതരിപ്പിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട കൃതികളെല്ലാം അന്ന് അദ്ദേഹം പാടി. അവയിൽ അവസാനം പാടിയത് ''കരുണ ചെയ്വാനെന്തു താമസം കൃഷ്ണാ'' എന്ന കൃതിയാണ്. കച്ചേരി അവസാനിപ്പിച്ചശേഷം പൂഴിക്കുന്ന് ക്ഷേത്രത്തിൽ തൊഴുത അദ്ദേഹം, നടയിൽ നിന്ന് പൊട്ടിക്കരയുകയും 78 വയസ്സുള്ള തന്നെ തിരിച്ചെടുത്തുകൂടേ എന്ന് ഭഗവാനോട് ആവശ്യപ്പെടുകയും ചെയ്തു. ആ സമയത്ത് അവിടെയുണ്ടായിരുന്ന ഒരു മാരാർ, ചെമ്പൈ 120 വയസ്സുവരെ ജീവിയ്ക്കണമെന്നാണ് തന്റെ ആഗ്രഹമെന്ന് പറഞ്ഞപ്പോൾ അത്രയൊന്നും തനിയ്ക്ക് വേണ്ടെന്നായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ മറുപടി. തുടർന്ന്, ശിഷ്യനായ വാസുദേവൻ നമ്പൂതിരിപ്പാടിന്റെ വീട്ടിലെത്തിച്ചേർന്ന അദ്ദേഹം, അവിടെവച്ച് അല്പസമയം ശിഷ്യനോട് സംസാരിയ്ക്കുകയും തുടർന്ന് സന്ധ്യാവന്ദനം ചെയ്യുന്നതിനിടയിൽ കുഴഞ്ഞുവീഴുകയും ചെയ്തു. വിവരമറിഞ്ഞ് ഓടിയെത്തിയ ശിഷ്യനായ [[പൂമുള്ളി നീലകണ്ഠൻ നമ്പൂതിരിപ്പാട്]] അദ്ദേഹത്തിന്റെ നാഡീസ്പന്ദനം പരിശോധിച്ചുനോക്കി മരണം സ്ഥിരീകരിച്ചു. അങ്ങനെ ആ മഹാസംഗീതജ്ഞൻ ഗുരുവായൂരപ്പനിൽ ലയിച്ചുചേർന്നു. ജന്മനാടായ ചെമ്പൈ ഗ്രാമത്തിൽ തന്നെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭൗതികശരീരം സംസ്കരിച്ചു. === [[ഗജരാജൻ ഗുരുവായൂർ കേശവൻ]] === ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കഥകളിൽ ഒരിയ്ക്കലും ഒഴിവാക്കാൻ പറ്റാത്ത കഥാപാത്രമാണ് ഗജരാജൻ ഗുരുവായൂർ കേശവന്റേത്. നീണ്ട 55 വർഷം ഗുരുവായൂർ ദേവസ്വത്തെ സേവിച്ച ഈ ഗജവീരൻ ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ ഭക്തരിൽ തന്നെ പ്രമുഖസ്ഥാനം അലങ്കരിയ്ക്കുന്നുണ്ട്. ഒരു ആന ചരിഞ്ഞ ശേഷം അതിന്റെ ജീവിതം ആസ്പദമാക്കി ഒരു ചിത്രം നിർമ്മിച്ചത് മറ്റൊരിടത്തും നടന്നതായി അറിയില്ല. ഒരു ആനയുടെ ചരമവാർഷികം എല്ലാ വർഷവും ആചരിച്ചുവരുന്നതും അങ്ങനെത്തന്നെ. ഇങ്ങനെ ജീവിച്ചിരുന്ന കാലത്തും ചരിഞ്ഞശേഷവും അത്ഭുതകഥാപാത്രമായി നിറഞ്ഞുനിൽക്കുന്ന കേശവൻ ഗുരുവായൂരിൽ എത്തിച്ചേരാനുണ്ടായ കാരണം ഇങ്ങനെയാണ്: [[ഏഷ്യ]]യിലെത്തന്നെ ഏറ്റവും വലിയ തേക്കുമരക്കാടുകൾ നിറഞ്ഞുനിൽക്കുന്ന [[നിലമ്പൂർ|നിലമ്പൂരിലാണ്]] കേശവൻ പിറന്നുവീണത്. എട്ടാം വയസ്സിൽ വാരിക്കുഴിയിൽ വീണ കേശവനെ സാമൂതിരി കുടുംബത്തിന്റെ ശാഖകളിലൊന്നായ [[നിലമ്പൂർ കോവിലകം]] ഏറ്റെടുക്കുകയായിരുന്നു. നിലമ്പൂർ കോവിലകത്തെ രണ്ടാമത്തെ കുട്ടിക്കൊമ്പനായിരുന്നു കേശവൻ. കോവിലകത്തെത്തിയ കേശവൻ അവിടെ കൂട്ടാനയ്ക്കൊപ്പം സുഖമായി കളിച്ചുവളർന്നു. അവന്റെ കളിചിരികളും തമാശകളും കോവിലകത്തുള്ളവരെയെല്ലാം സന്തോഷിപ്പിച്ചു. കോവിലകത്തെ കുട്ടികൾ കേശവനോടൊപ്പം കളിയ്ക്കുന്നതും പതിവായിരുന്നു. ഒരിയ്ക്കൽ പോലും ആരെയും ദ്രോഹിയ്ക്കാതെ നിന്ന അവൻ നാട്ടുകാർക്കും വളരെ പ്രിയങ്കരനായി മാറി. അങ്ങനെയിരിയ്ക്കേയാണ് [[മലബാർ കലാപം]] പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടത്. അതിന്റെ ഭാഗമായി നിരവധി ആപത്തുകൾ കോവിലകത്തുള്ളവർക്ക് നേരിടേണ്ടിവന്നു. ഇതിനെത്തുടർന്ന് കോവിലകത്തെ വലിയ തമ്പുരാനും തമ്പുരാട്ടിയും കുടുംബവും സ്വത്തുക്കളുടെ ഉത്തരവാദിത്തം മുഴുവൻ കാര്യസ്ഥനായ പണിയ്ക്കരെ ഏല്പിച്ച് [[തൃശ്ശൂർ|തൃശ്ശൂരിലേയ്ക്ക്]] താമസം മാറി. എന്നാൽ കലാപകാരികൾ പണിയ്ക്കരെ വധിച്ചതോടെ പ്രശ്നങ്ങൾ ആകെ ഗുരുതരമായി. തന്റെ സ്വത്തുക്കൾ നഷ്ടപ്പെടുമല്ലോ എന്നോർത്ത് ഭയപ്പെട്ട തമ്പുരാൻ, പൂജാമുറിയിൽ കയറി ഗുരുവായൂരപ്പനെ വിളിച്ചുപ്രാർത്ഥിയ്ക്കാൻ തുടങ്ങി. തന്റെ സ്വത്തുക്കൾക്ക് യാതൊരു കുഴപ്പവും പറ്റാതെ കാത്താൽ തന്റെ ആനകളിലൊരെണ്ണത്തിന്റെ താൻ നടയ്ക്കുവയ്ക്കുമെന്ന് അദ്ദേഹം നേർച്ച നേർന്നു. അങ്ങനെ കുറച്ചുമാസം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ സ്വത്തുക്കൾക്ക് യാതൊരു കുഴപ്പവും പറ്റിയില്ലെന്ന വിവരം തമ്പുരാൻ അറിയാനിടവരികയും തുടർന്ന് കേശവനെ ഗുരുവായൂരപ്പനുമുന്നിൽ നടയ്ക്കിരുത്താൻ തീരുമാനിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. അങ്ങനെ 1922 ജനുവരി നാലിന് കേശവനെ ഗുരുവായൂരപ്പനുമുന്നിൽ നടയ്ക്കിരുത്തി. കേശവൻ ക്ഷേത്രത്തിലെത്തുന്ന കാലത്ത് ഗുരുവായൂരിൽ ആനകളുടെ എണ്ണം വളരെക്കുറവായിരുന്നു. അവരിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനിയായിരുന്നത് [[ഗുരുവായൂർ പഴയ പത്മനാഭൻ|പദ്മനാഭൻ]] എന്ന ഗജവീരനാണ്. അക്കാലത്ത് കേരളത്തിലുണ്ടായിരുന്ന ഗജവീരന്മാരിൽ തലയെടുപ്പുകൊണ്ടും ആകാരഭംഗി കൊണ്ടുമെല്ലാം മുൻപന്തിയിലുണ്ടായിരുന്നത് പദ്മനാഭനായിരുന്നു. [[തൃശ്ശൂർ പൂരം|തൃശ്ശൂർ പൂരമടക്കം]] കേരളത്തിലെ ഭൂരിപക്ഷം ഉത്സവങ്ങളിലും അവനായിരുന്നു താരം. തിരുവിതാംകൂർ രാജാവായിരുന്ന [[മൂലം തിരുനാൾ രാമവർമ്മ|ശ്രീ മൂലം തിരുനാൾ രാമവർമ്മ]] അവന് ചാർത്തിയ വീരശൃംഖല ഇന്നും ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ സ്വർണ്ണക്കോലത്തിൽ ചാർത്തിയിട്ടുണ്ട്. നിത്യവും രണ്ടുശീവേലികൾക്ക്{{efn|അക്കാലത്ത് വൈകീട്ടത്തെ ശീവേലിയ്ക്ക് ആനയെഴുന്നള്ളിപ്പുണ്ടായിരുന്നില്ല.}} ഭഗവാനെ എഴുന്നള്ളിച്ചിരുന്നതും പദ്മനാഭന്റെ പുറത്താണ്. കേശവൻ ഗുരുവായൂരിലെത്തിയ ശേഷം പലപ്പോഴായി അവന് പദ്മനാഭന്റെ എഴുന്നള്ളത്ത് കാണാനിടവരികയും അതിന്റെ സ്വഭാവസവിശേഷകൾ മനസ്സിലാക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. പതുക്കെ അവൻ പദ്മനാഭൻ്റെ നിലയിലേയ്ക്ക് ഉയരുകയും ഒടുവിൽ പദ്മനാഭനെ കടത്തിവെട്ടുകയും ചെതു. 1934-ൽ [[പാലക്കാട് ജില്ല]]യിലെ [[കണ്ണമ്പ്ര വേല]]യ്ക്കിടയിലുണ്ടായ ഒരു അപകടത്തിൽ പദ്മനാഭൻ ചരിഞ്ഞതോടെ കേശവയുഗം ആരംഭിച്ചു. കേശവന്റെ പല സ്വഭാവസവിശേഷതകളും അവനെ പതുക്കെ ജനപ്രിയനാക്കി മാറ്റി. കേരളത്തിലെ പലയിടത്തെ ഉത്സവങ്ങളിലും അവൻ പങ്കെടുക്കാൻ തുടങ്ങി. എന്നാൽ എവിടെപ്പോയാലും തിടമ്പ് തന്റെ തലയിൽ തന്നെ വേണമെന്ന നിർബന്ധവും അവന്നുണ്ടായിരുന്നു. ഒരിയ്ക്കൽ, [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ|കൊടുങ്ങല്ലൂരിനടുത്ത്]] [[തിരുവഞ്ചിക്കുളം ശിവക്ഷേത്രം|തിരുവഞ്ചിക്കുളം ക്ഷേത്രത്തിലെ]] [[ശിവരാത്രി]] ഉത്സവത്തിന് എഴുന്നള്ളിയ്ക്കുന്ന സമയത്ത് പറ്റാനയ്ക്ക് കേശവനെക്കാൾ ഒരല്പം ഉയരം കൂടിയ സാഹചര്യം വന്നപ്പോൾ തിടമ്പു വച്ച് അളന്നുനോക്കാൻ അധികാരികൾ തീരുമാനിച്ചു. തിടമ്പുവച്ചപ്പോൾ കേശവന്റെ തലയെടുപ്പ് അപാരമായിരുന്നു. തൃശ്ശൂർ പൂരത്തിനും കേശവൻ പങ്കെടുക്കുന്നത് പതിവായി. [[തൃശ്ശൂർ പാറമേക്കാവ് ഭഗവതിക്ഷേത്രം|പാറമേക്കാവ്]], [[തൃശ്ശൂർ തിരുവമ്പാടി ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം|തിരുവമ്പാടി]] എന്നീ ഇരുവിഭാഗങ്ങൾക്കുവേണ്ടിയും അവൻ തിടമ്പേറ്റിയിട്ടുണ്ട്. കേശവന് രണ്ട് പാപ്പാന്മാരാണുണ്ടായിരുന്നത് - അച്യുതൻ നായരും മാണി നായരും. മാണിനായർ അസാമാന്യമായ ഉയരവും വണ്ണവുമുള്ള ശരീരത്തിനുടമയായിരുന്നെങ്കിൽ അച്യുതൻ നായർ മെലിഞ്ഞ് ശുഷ്കിച്ച ശരീരത്തിനുടമയായിരുന്നു. ഇവരുടെ സ്വഭാവത്തിലും വ്യത്യാസമുണ്ടായിരുന്നു. മാണി നായർ കേശവനെ ഭയപ്പെടുത്തി അനുസരിപ്പിയ്ക്കുന്ന പ്രകൃതക്കാരനായിരുന്നെങ്കിൽ അച്യുതൻ നായർ അവനെ ഒരു മകനെപ്പോലെയാണ് കണ്ടത്. സ്നേഹസമ്പന്നനായിരുന്ന അച്യുതൻ നായർ, ചിലപ്പോൾ കുറുമ്പുകാണിച്ചതിന് അടിച്ചാലും അതൊന്നും സാരമില്ല മകനേ എന്നുപറഞ്ഞ് അവനെ ആശ്വസിപ്പിയ്ക്കുമായിരുന്നു. ജീവിതാന്ത്യം വരെ അദ്ദേഹം കേശവനെ നോക്കിനടന്നു. ആദ്യകാലത്ത് മദപ്പാടുകാലത്ത് കാട്ടുന്ന ചില വിക്രിയകൾ കാരണം കേശവന് ''ഭ്രാന്തൻ കേശവൻ'' എന്നൊരു അപരനാമമുണ്ടായിരുന്നു. അക്കാലത്ത് ഈ രണ്ടുപാപ്പാന്മാരും ചേർന്ന് കേശവനെ നല്ലപോലെ നോക്കി. കേശവന്റെ ഭ്രാന്ത് മാറുന്നതായി വിധിപ്രകാരം അവനെ 41 ദിവസം ഭജനമിരുത്തുകയും ഭഗവാന് നേദിച്ച വെണ്ണ ജപിച്ചുനൽകുകയും ചെയ്തതോടെ കേശവന്റെ മനസ്സുമാറി. പിന്നീട് അവൻ കേരളീയ ഗജപ്രേമികളുടെ ഇഷ്ടതാരമായി മാറി. ഗജലക്ഷണശാസ്ത്രപ്രകാരമുള്ള പല യോഗ്യതകളും കേശവന്നുണ്ടായിരുന്നു. പതിനൊന്നരയടിയായിരുന്നു അവന്റെ ഉയരം. കൊമ്പിന്റെ കടവായിൽ നിന്നു പുറത്തേയ്ക്കുള്ള ദൂരം നാലരയടി. അപൂർവങ്ങളിൽ അപൂർവമായി കാണുന്ന ലക്ഷണമൊത്ത, നിരയൊത്ത 20 വെള്ള നഖങ്ങൾ. ഇതിനെല്ലാം പുറമേ അപൂർവ്വതയുള്ള അനേകം സ്വഭാവസവിശേഷതകളും. ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെ ചടങ്ങുകളെക്കുറിച്ചെല്ലാം വ്യക്തമായ അറിവുണ്ടായിരുന്ന കേശവൻ, തന്നെ ആവശ്യമുള്ള ചടങ്ങിന് മുമ്പ് ഒരുങ്ങിനിൽക്കുമായിരുന്നു. മദപ്പാടുകാലത്ത് ചില വേലത്തരങ്ങൾ കാണിയ്ക്കുന്ന കേശവൻ ഇടഞ്ഞോടിയാൽ പിന്നെ എത്ര ദൂരെയുള്ള സ്ഥലത്തായാലും ഗുരുവായൂരിൽ ചെന്നേ നിൽക്കുമായിരുന്നുള്ളൂ. ഒരിയ്ക്കൽ തൃശ്ശൂർ പൂരത്തിന് എഴുന്നള്ളിയ്ക്കുന്ന സമയത്ത് മദമിളകി [[തേക്കിൻകാട് മൈതാനം]] ചുറ്റി വടക്കുന്നാഥനെ പ്രദക്ഷിണം വച്ചശേഷമാണ് കേശവൻ സ്ഥലം വിട്ടത്. ജില്ലാ കളക്ടറും ഡി.എമ്മും അടക്കമുള്ള പല ഉദ്യോഗസ്ഥരും ഇടപെട്ടിട്ടും മയക്കുവെടി വയ്ക്കാൻ കഴിയുന്നുണ്ടായിരുന്നില്ല. അപ്പോൾ [[ചെർപ്പുളശ്ശേരി]] സ്വദേശിയായ അമ്പാടിയിൽ കൃഷ്ണൻ നായർ എന്നൊരാൾ ഓടിവന്ന് കേശവനെ തളച്ചുവെന്നാണ് കഥ. മറ്റൊരിയ്ക്കൽ, തൃശ്ശൂരിന് തെക്കുള്ള [[കൂർക്കഞ്ചേരി ശ്രീ മഹേശ്വര ക്ഷേത്രം|കൂർക്കഞ്ചേരി ക്ഷേത്രത്തിലെ]] [[തൈപ്പൂയം|തൈപ്പൂയത്തിന്]] എഴുന്നള്ളിയ്ക്കാൻ കൊണ്ടുപോകുന്ന വഴിയിൽ, തൃശ്ശൂരിൽ നിന്ന് ആറുകിലോമീറ്റർ മാത്രം ദൂരെ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന [[പുഴയ്ക്കൽ]] എന്ന സ്ഥലത്തുവച്ച് പെട്ടെന്ന് തിരിഞ്ഞുനടന്നതും രസകരമായ ഒരു സംഭവമാണ്. തന്റെ ജീവിതകാലത്ത് ഒരാളെ പോലും അവൻ കൊന്നിട്ടില്ല. ഒരിയ്ക്കൽ ഉച്ചതിരിഞ്ഞ സമയത്ത് മദമിളകിയ അവൻ, വഴിയിൽ വച്ച് ഏതാനും സ്കൂൾ കുട്ടികളെ കണ്ടപ്പോൾ അവരെ ഉപദ്രവിയ്ക്കാതെ നടന്നുപോയത് അതിനൊരു ഉദാഹരണമാണ്. മറ്റൊരിയ്ക്കൽ മദമിളകിയപ്പോൾ ഇടുങ്ങിയ വഴിയിലൂടെ ഓടിയ അവൻ, വഴിയിൽ കണ്ട കാലുകളില്ലാത്ത ഒരു രോഗിയെ ചവിട്ടാതെ കടന്നുപോയത് മറ്റൊരു ഉദാഹരണം. സമയത്ത് ശീവേലിയ്ക്ക് തിടമ്പെഴുന്നള്ളിയ്ക്കാനും ഇറക്കാനുമല്ലാതെ ഒരിയ്ക്കലും അവൻ മുൻകാലുകൾ താഴ്ത്തിക്കൊടുത്തിട്ടില്ല. തിടമ്പേറ്റുന്നയാൾ മാത്രമേ തന്റെ മുന്നിലൂടെ കയറാവൂ എന്ന നിർബന്ധവും അവന്നുണ്ടായിരുന്നു. തിടമ്പേറ്റിക്കഴിഞ്ഞാൽ അത് തലയിൽ നിന്ന് മാറ്റുന്നതുവരെ അവൻ തലയുയർത്തിത്തന്നെ നിൽക്കുമായിരുന്നു. ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ വിശേഷ ഉത്സവങ്ങൾക്കും കേശവന്റെ പുറത്ത് കയറ്റിയാണ് എഴുന്നള്ളത്തുകൾ നടന്നുവന്നിരുന്നത്. [[കുംഭം|കുംഭമാസത്തിലെ]] [[പൂയം]] നാൾ തൊട്ട് പത്തുദിവസം നടക്കുന്ന കൊടിയേറ്റുത്സവം, വൃശ്ചികമാസത്തിലെ ഗുരുവായൂർ ഏകാദശി, ശ്രീകൃഷ്ണാവതാരദിനമായ ചിങ്ങമാസത്തിലെ [[അഷ്ടമിരോഹിണി]] എന്നീ അവസരങ്ങളിൽ കേശവന്റെ പുറത്താണ് എഴുന്നള്ളിച്ചിരുന്നത്. ഗുരുവായൂരിലെ പല സുപ്രധാന സംഭവങ്ങളിലും അവന്റെ സാന്നിദ്ധ്യമുണ്ടായിരുന്നു. 1952-ൽ ഗുരുവായൂരിൽ ഇന്നുള്ള സ്വർണ്ണക്കൊടിമരത്തിനുള്ള തടി വെട്ടിക്കൊണ്ടുവന്നത് കേശവനാണ്. ആദ്യകാലത്ത് ക്ഷേത്രം തെക്കുഭാഗത്തുണ്ടായിരുന്ന കോവിലകപ്പറമ്പിൽ (ഇപ്പോൾ ദേവസ്വം വക പാഞ്ചജന്യം, ശ്രീവത്സം റെസ്റ്റ് ഹൗസുകൾ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന സ്ഥലത്ത്) സ്ഥലക്കുറവ് അനുഭപ്പെട്ടതിനെത്തുടർന്ന് ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്ന് മൂന്ന് കിലോമീറ്റർ വടക്കുമാറി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന [[പുന്നത്തൂർ കോട്ട]]യിലേയ്ക്ക് 1975 ജൂൺ 25-ന് ആനകളെ മാറ്റുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി നടത്തിയ ഗജരാജയാത്രയെ നയിച്ചതും കേശവനാണ്. പ്രായാധിക്യം വകവയ്ക്കാതെയുള്ള ആ യാത്ര പലരുടെയും മനസ്സിൽ ഇന്നും നിറഞ്ഞുനിൽക്കുന്നു. കേശവൻ ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിന് നൽകിയ സേവനങ്ങൾക്കുള്ള പ്രതിഫമായി 1972-ൽ ഗുരുവായൂർ ദേവസ്വം അവനെ ഗജരാജപട്ടം നൽകി ആദരിച്ചു. കേശവന്റെ സേവനത്തിന്റെ 50-ആം വാർഷികം പ്രമാണിച്ചാണ് അവന് ഈ വിശേഷാൽ ബഹുമതി ലഭിച്ചത്. അപ്പോൾ തന്നെയായിരുന്നു കേശവന്റെ ഷഷ്ടിപൂർത്തി ആഘോഷവും. ഇവയോടനുബന്ധിച്ച് ദേവസ്വം വകയായുള്ള എല്ലാ ആനകൾക്കും വിശേഷാൽ സദ്യ നൽകിയതും ശ്രദ്ധേയമായ ഒരു സംഭവമാണ്. ജീവിതത്തിന്റെ അവസാനകാലത്ത് കേശവൻ വിവിധ രോഗങ്ങളുമായി ബുദ്ധിമുട്ടി. 1976 നവംബർ 30-ന് ക്ഷേത്രത്തിൽ ഗുരുവായൂർ ഏകാദശിയോടനുബന്ധിച്ചുള്ള നവമി വിളക്ക് നടക്കുന്ന സമയമായിരുന്നു. കേശവന്റെ പുറത്താണ് അപ്പോഴും തിടമ്പേറ്റിയിരുന്നത്. രാത്രി ഏകദേശം പതിനൊന്നുമണി കഴിഞ്ഞപ്പോൾ പെട്ടെന്ന് കേശവന് ഒരു അസ്വസ്ഥത അനുഭവപ്പെട്ടു. ആനപ്പുറത്തുണ്ടായിരുന്നവർ ആശങ്കാകുലരായി താഴെയിറങ്ങി. തിടമ്പ് പറ്റാനയായിരുന്ന കുട്ടികൃഷ്ണന് നൽകിയശേഷം അവസാനമായി ഗുരുവായൂരപ്പനെ തൊഴുതുകൊണ്ട് കേശവൻ ക്ഷേത്രത്തിന് തെക്കുഭാഗത്തെ പറമ്പിലേയ്ക്ക് പുറപ്പെട്ടു. ക്ഷേത്രത്തിലെ കൊടിമരത്തിലേയ്ക്ക് അഭിമുഖമായി പാപ്പാന്മാർ അവനെ കെട്ടിനിർത്തി. തുടർന്നുവന്ന രണ്ടുദിവസം കടുത്ത ഉപവാസമനുഷ്ഠിച്ചുകൊണ്ടാണ് അവൻ കഴിച്ചുകൂട്ടിയത്. വിദഗ്ദ്ധരായ ആനഡോക്ടർമാർ മുഴുവൻ കേശവന്റെ രോഗവിവരമറിഞ്ഞ് അവനെ ചികിത്സിയ്ക്കാനെത്തി. എന്നാൽ എല്ലാ ചികിത്സകളും നിഷ്ഫലമാക്കിക്കൊണ്ട് കേശവന്റെ ആരോഗ്യസ്ഥിതി അനുദിനം വഷളായിക്കൊണ്ടിരുന്നു. ഡിസംബർ 2 വ്യാഴാഴ്ച. പുണ്യദിനമായ ഗുരുവായൂർ ഏകാദശിയായിരുന്നു അന്ന്. പുലർച്ചെ മൂന്നുമണിയായപ്പോൾ കൊടിമരത്തിന്റെ ഭാഗത്തേയ്ക്ക് നമസ്കരിച്ചുകിടന്നുകൊണ്ട് കേശവൻ അന്ത്യശ്വാസം വലിച്ചു. കേശവൻ ചരിഞ്ഞ വിവരമറിയിച്ചുകൊണ്ട് ക്ഷേത്രത്തിൽ കൂട്ടമണി മുഴങ്ങി. കേശവൻ മരിച്ചു എന്നാണ് നാട്ടുകാർ വിവരമറിയിച്ചത്. ഏകാദശിയോടനുബന്ധിച്ച് നടത്തുന്ന പല പരിപാടികളും കേശവന്റെ മരണത്തെത്തുടർന്ന് റദ്ദാക്കി. അങ്ങനെ ചടങ്ങുമാത്രമാക്കി ആ ഏകാദശി കടന്നുപോയി. കേരളം മുഴുവൻ കേശവന് അന്ത്യാഞ്ജലി അർപ്പിയ്ക്കാൻ കോവിലകപ്പറമ്പിലേയ്ക്ക് ഒഴുകിയെത്തി. വൈകീട്ട് ആറുമണിയ്ക്ക് [[വടക്കാഞ്ചേരി]]യ്ക്കടുത്തുള്ള [[അകമല]]യിലേയ്ക്ക് കൊണ്ടുപോയ കേശവന്റെ മൃതദേഹം അവിടെ വച്ച് ആചാരവിധികളോടെ സംസ്കരിച്ചു. പതിവിനുവിപരീതമായി അവനെ ദഹിപ്പിയ്ക്കുകയാണ് ചെയ്തതെന്നത് ശ്രദ്ധേയമാണ്. രാജ്യമെമ്പാടുമുള്ള പത്രങ്ങളിൽ അവന്റെ മരണവാർത്ത അടിച്ചുവന്നു. കേശവൻ ചരിഞ്ഞശേഷം 1977-ൽ അവന്റെ ജീവിതകഥ ആസ്പദമാക്കി ''[[ഗുരുവായൂർ കേശവൻ (ചലച്ചിത്രം)|ഗുരുവായൂർ കേശവൻ]]'' എന്ന പേരിൽ ഒരു ചിത്രം പുറത്തിറങ്ങി. [[ഭരതൻ (സംവിധായകൻ)|ഭരതൻ]] സംവിധാനം ചെയ്ത ഈ ചലച്ചിത്രത്തിൽ കേശവനെ അവതരിപ്പിച്ചത് [[നായരമ്പലം ശിവജി]] എന്ന ആനയാണ്. [[എം.ജി. സോമൻ]], [[ജയഭാരതി]], [[അടൂർ ഭാസി]], [[ഒടുവിൽ ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ]], [[സുകുമാരി]] തുടങ്ങിയവർ മറ്റ് പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങളെ അവതരിപ്പിച്ചു. ഈ ചിത്രം ബോക്സ് ഓഫീസിൽ അധികം ശ്രദ്ധിയ്ക്കപ്പെട്ടില്ലെങ്കിലും [[പി. ഭാസ്കരൻ]]-[[ജി. ദേവരാജൻ]] ടീം ഒരുക്കിയ ഇതിലെ ഗാനങ്ങൾ സൂപ്പർഹിറ്റുകളായി. ''നവകാഭിഷേകം കഴിഞ്ഞു'', ''ഉഷാകിരണങ്ങൾ പുൽകിപ്പുൽകി'', ''ഇന്നെനിയ്ക്ക് പൊട്ടുകുത്താൻ'', ''ധിംതതക്ക കൊടുമല ഗണപതി'', ''മാരിമുകിലിൻ കേളിക്കയ്യിൽ'' തുടങ്ങിയ ഈ ചിത്രത്തിലെ ഗാനങ്ങൾ ഇപ്പോഴും ജനപ്രിയമായി തുടരുന്നു. [[കെ.ജെ. യേശുദാസ്]], [[പി. ജയചന്ദ്രൻ]], [[പി. ലീല]], [[പി. മാധുരി]] എന്നിവരാണ് ഇവ ആലപിച്ചത്. 2007-ൽ കേശവന്റെ ജീവിതം ഒരു സീരിയലുമാക്കി മാറ്റി. [[സൂര്യ ടി.വി.]]യിൽ സംപ്രേഷണം ചെയ്ത ഈ സീരിയലിൽ കേശവനായി അഭിനയിച്ചത് ഇപ്പോൾ ജീവിച്ചിരിയ്ക്കുന്നവരിൽ ഏറ്റവും ഉയരം കൂടിയ ആനയായ [[തെച്ചിക്കോട്ടുകാവ് രാമചന്ദ്രൻ|തെച്ചിക്കോട്ടുകാവ് രാമചന്ദ്രനാണ്]]. കേശവൻ ചരിഞ്ഞ സ്ഥാനത്ത് അവന്റെ ഒരു പൂർണ്ണകായ പ്രതിമ ഗുരുവായൂർ ദേവസ്വം പണികഴിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. 1982-ൽ കേശവന്റെ ആറാം ചരമവാർഷികദിനത്തിലാണ് ഈ പ്രതിമ അനാച്ഛാദനം ചെയ്തത്. തുടർന്നുവന്ന എല്ലാ ഏകാദശിക്കാലത്തും ചരമദിനമായ ഏകാദശിയുടെ തലേന്ന് ദേവസ്വം വകയായുള്ള ആനകളെ കേശവന്റെ പ്രതിമ വരെ എഴുന്നള്ളിച്ചുകൊണ്ടുപോകുന്ന ചടങ്ങ് നടന്നുവരുന്നുണ്ട്. ഗുരുവായൂർ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷന്നടുത്തുള്ള [[ഗുരുവായൂർ തിരുവെങ്കടാചലപതിക്ഷേത്രം|തിരുവെങ്കടാചലപതിക്ഷേത്രത്തിൽ]] നിന്നുതുടങ്ങുന്ന ഈ യാത്ര റെയിൽവേ ഗേറ്റ് മുറിച്ചുകടന്ന് പാർത്ഥസാരഥിക്ഷേത്രവും പിന്നിട്ടാണ് കേശവന്റെ പ്രതിമയ്ക്ക് മുന്നിലെത്തുക. അകമ്പടിയായി [[നാദസ്വരം|നാദസ്വരവുമുണ്ടാകും]]. ക്ഷേത്രത്തിലെ ഏറ്റവും മുതിർന്ന കൊമ്പനാണ് കേശവന്റെ ചിത്രം ഏറ്റുന്നതും അവന്റെ പ്രതിമയിൽ ഹാരാർപ്പണം നടത്തുന്നതും. മറ്റുള്ള ആനകൾ കൊമ്പുകളുയർത്തി പ്രണാമമർപ്പിയ്ക്കും. അങ്ങനെ ഇന്നും ഓർമ്മകളിൽ മായാതെ കേശവൻ നിൽക്കുന്നു. == ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ == === ഉദയാസ്തമനപൂജ === ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ വഴിപാടുകളിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ടതാണ് ഉദയാസ്തമനപൂജ. പേര് സൂചിപ്പിയ്ക്കുന്നതുപോലെ ഉദയം മുതൽ അസ്തമയം വരെ നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന പൂജയാണിത്. കേരളത്തിലെ മിക്ക ക്ഷേത്രങ്ങളിലും നിലവിലുള്ള വഴിപാടാണിത്. കേരളത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ഉദയാസ്തമനപൂജ നടക്കുന്ന ക്ഷേത്രം ഗുരുവായൂരാണ്. ഇരുപത്തിയൊന്ന് പൂജകളാണ് ഉദയാസ്തമനപൂജയുള്ള ദിവസം ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിലുണ്ടാകാറുള്ളത്. പൂജയുടെ തലേദിവസം വൈകീട്ട് ഗണപതിപൂജയോടെയാണ് ചടങ്ങുകളുടെ ആരംഭം. ഭഗവാന് നേദിച്ച അപ്പം, പായസം, കദളിപ്പഴം, പഞ്ചസാര തുടങ്ങിയവയും മുഖത്ത് ചാർത്തിയ ചന്ദനം, കളഭം മുതലായവയും അഭിഷേകം ചെയ്ത തീർത്ഥജലവും എണ്ണയും പാദങ്ങളിലർച്ചിച്ച പൂക്കളുമെല്ലാം പൂജനടത്തുന്നവർക്ക് നൽകുന്നു. ഏറെക്കാലമായി നിലവിലുണ്ടായിരുന്ന വഴിപാടാണെങ്കിലും കർണാടക സംഗീത സമ്രാട്ടായിരുന്ന ചെമ്പൈ വൈദ്യനാഥ ഭാഗവതരാണ് ഉദയാസ്തമനപൂജയ്ക്ക് പ്രചാരമുണ്ടാക്കുന്നതിൽ പ്രധാനപ്പെട്ട പങ്കുവഹിച്ചത്. കുറഞ്ഞത് നൂറ് ഉദയാസ്തമനപൂജകളെങ്കിലും അദ്ദേഹം ജീവിതത്തിൽ കഴിച്ചിട്ടുണ്ടാകണമെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. === കൃഷ്ണനാട്ടം === കേരളത്തിന്റെ തനതുകലാരൂപങ്ങളിലൊന്നായ കൃഷ്ണനാട്ടം, ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടുകളിലൊന്നാണ്. കോഴിക്കോട് സാമൂതിരിയായിരുന്ന മാനവേദൻ രാജ രചിച്ച 'കൃഷ്ണഗീതി' എന്ന കാവ്യത്തെ ആസ്പദമാക്കി നിർമ്മിച്ചെടുത്ത കലാരൂപമാണിത്. ശ്രീകൃഷ്ണഭഗവാന്റെ ജനനം മുതൽ സ്വർഗ്ഗാരോഹണം വരെയുള്ള ജീവിതം എട്ടുകഥകളാക്കിത്തിരിച്ചാണ് കൃഷ്ണനാട്ടം അവതരിപ്പിയ്ക്കപ്പെടുന്നത്. അവതാരം, കാളിയമർദ്ദനം, രാസക്രീഡ, കംസവധം, സ്വയംവരം, ബാണയുദ്ധം, സ്വർഗ്ഗാരോഹണം എന്നിവയാണ് ആ എട്ടുകഥകൾ. ഇവ അതത് ക്രമത്തിൽ ആടിപ്പോരുന്നു. എന്നാൽ, ദുഃഖപര്യവസായിയായ കഥയായതിനാൽ സ്വർഗ്ഗാരോഹണം കഴിഞ്ഞ് വീണ്ടും അവതാരം കളിയ്ക്കുന്നു.<ref>[http://www.chintha.com/kerala/krishnanattam-history-origin.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181029034755/http://chintha.com/kerala/krishnanattam-history-origin.html|date=2018-10-29}}.</ref> കൃഷ്ണനാട്ടത്തിൽ നിന്ന് പ്രചോദനമുൾക്കൊണ്ട [[കൊട്ടാരക്കരത്തമ്പുരാൻ]], പിൽക്കാലത്ത് ശ്രീരാമഭഗവാന്റെ ജീവിതം ആസ്പദമാക്കി [[രാമനാട്ടം]] സൃഷ്ടിച്ചെടുത്തു. പിന്നീട് [[കോട്ടയത്തു തമ്പുരാൻ|കോട്ടയം കേരളവർമ്മത്തമ്പുരാൻ]] രാമനാട്ടത്തിൽ പരിഷ്കാരങ്ങൾ കൊണ്ടുവന്നപ്പോഴാണ് ഇന്നത്തെ കഥകളി പിറവിയെടുത്തത്. [[കൂടിയാട്ടം|കൂടിയാട്ടത്തിലെ]] വേഷങ്ങൾ മാതൃകയാക്കിയാണ് ഈ മൂന്ന് കലാരൂപങ്ങളിലെയും വേഷവിധാനങ്ങൾ ചിട്ടപ്പെടുത്തിയതെങ്കിലും അവയിൽ ചെറിയ വ്യത്യാസങ്ങളും കാണാം. ഗുരുവായൂരിലെ അവതരണരീതിയ്ക്ക് കഥകളിയോടാണ് കൂടുതൽ സാദൃശ്യം. വില്വമംഗലം സ്വാമിയാരാണ് കൃഷ്ണനാട്ടത്തിലെ വേഷവിധാനങ്ങൾ ചിട്ടപ്പെടുത്തിയതെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. കൃഷ്ണനാട്ടത്തിലെ ചടങ്ങുകൾ പലതും കഥകളിയിലേതുപോലെയാണ്. പുറപ്പാട്, കേളി തുടങ്ങിയ ചടങ്ങുകൾ കഥകളിയിലുമുണ്ട്. [[ശുദ്ധമദ്ദളം]], [[തൊപ്പിമദ്ദളം]], [[ചേങ്ങില]], [[ഇലത്താളം]] എന്നിവയാണ് കൃഷ്ണനാട്ടത്തിലെ വാദ്യങ്ങൾ. രണ്ട് പിൻപാട്ടുകാരാണ് കൃഷ്ണനാട്ടത്തിനുണ്ടാകുക. കൃഷ്ണനാട്ടത്തിലെ കിരീടാലങ്കാരവും കഥകളി സ്വീകരിച്ചതാണ്. കഥകളി പോലെ നിലവിളക്കിനെ സാക്ഷിനിർത്തിയാണ് കൃഷ്ണനാട്ടവും കളിയ്ക്കുന്നത്. എന്നാൽ, ധാരാളം വ്യത്യാസങ്ങളും ഈ കലാരൂപങ്ങൾ തമ്മിലുണ്ട്. കഥകളിയിൽ കഥയിലെ ആദ്യരംഗം തന്നെയാണ് പുറപ്പാടെങ്കിൽ കൃഷ്ണനാട്ടത്തിൽ സ്ത്രീവേഷങ്ങളെ വച്ച് നടത്തുന്ന ഒരു ചടങ്ങ് മാത്രമാണ് പുറപ്പാട്. കഥകളിയിൽ സാധാരണയായി അഭിനേതാക്കൾ നിലവിളക്കിനുമുന്നിൽ പോകാറില്ല. എന്നാൽ കൃഷ്ണനാട്ടത്തിൽ വിളക്കിനെ ചുറ്റിയുള്ള നൃത്തം പതിവുണ്ട്. കൃഷ്ണനും യവനനും തമ്മിലും കൃഷ്ണനും മല്ലന്മാരും തമ്മിലുമുള്ള യുദ്ധരംഗങ്ങളിൽ വിളക്കിന്റെ മുന്നിൽ വന്നാണ് നൃത്തം. കഥകളിയിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി കൃഷ്ണനാട്ടത്തിൽ പദം ആവർത്തിച്ച് പാടാറില്ല. ആവർത്തിച്ചുള്ള അഭിനയം ആവശ്യമില്ലാത്തതിനാലാണിത്. കഥകളിയിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി കൃഷ്ണനാട്ടത്തിൽ സ്ത്രീകഥാപാത്രങ്ങൾക്കും ചുട്ടിയുണ്ട്. കഥകളിയിൽ അഭിനേതാക്കളുടെ വശങ്ങളിലാണ് പാട്ടുകാരും വാദ്യക്കാരുമുണ്ടാകുകയെങ്കിൽ കൃഷ്ണനാട്ടത്തിൽ പുറകിലാണ്. ഇത് അഭിനേതാക്കൾക്ക് നൃത്തത്തിന് കൂടുതൽ സൗകര്യമൊരുക്കാനാണ്. [[സാമവേദം|സാമവേദാലാപനത്തെയും]] [[ചാക്യാർ|ചാക്യാരുടെ]] സ്വരിയ്ക്കലിനെയും ആസ്പദമാക്കിയാണ് കൃഷ്ണനാട്ടത്തിലെ സംഗീതം ചിട്ടപ്പെടുത്തിയതെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ, ഗുരുവായൂരിൽ കേൾക്കാൻ കഴിയുന്നത് കഥകളിസംഗീതമാണ്. ഇത് ഒരേ സമയം പ്രശംസയും വിമർശനവും ഏറ്റുവാങ്ങി. രാത്രി ക്ഷേത്രനട അടച്ചശേഷം വടക്കേ നടപ്പുരയിൽ വച്ചാണ് കൃഷ്ണനാട്ടം നടത്തുന്നത്. ചൊവ്വാഴ്ചയും പരിശീലനകാലവുമൊഴിച്ചുള്ള എല്ലാ ദിവസവും ഇതുണ്ടാകാറുണ്ട്. എട്ട് കഥകളിൽ ഏതെങ്കിലുമൊന്നാണ് ഓരോ ദിവസം കളിയ്ക്കുന്നത്. ആദ്യകാലത്ത് ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിലും സാമൂതിരിയുടെ നാട്ടിലെ സവർണ്ണകുടുംബങ്ങളിലും മാത്രം ഒതുങ്ങിനിന്ന കൃഷ്ണനാട്ടം, ഇപ്പോൾ കേരളത്തിന്റെ അതിരുകളും കടന്ന് കടലിനപ്പുറത്തുപോലും സ്ഥാനം പിടിച്ചിട്ടുണ്ട്. 2010-ൽ [[ഫ്രാൻസ്|ഫ്രാൻസിന്റെ]] തലസ്ഥാനമായ [[പാരീസ്|പാരീസിൽ]] വച്ചുനടന്ന കലാരൂപങ്ങളുടെ ഒരു സെമിനാറിനോടനുബന്ധിച്ച് കൃഷ്ണനാട്ടം അരങ്ങേറിയിരുന്നു. രാജ്യത്തെ പലയിടങ്ങളിലും ഉത്സവത്തിന്റെ ഭാഗമായി കൃഷ്ണനാട്ടം അരങ്ങേറിയിട്ടുണ്ട്. === തുലാഭാരം === ക്ഷേത്രത്തിലെ മറ്റൊരു പ്രധാന വഴിപാടാണ് തുലാഭാരം. വഴിപാടുകാരന്റെ/കാരിയുടെ ഭാരത്തിന് തുല്യമായി ഏതെങ്കിലും ദ്രവ്യം സമർപ്പിയ്ക്കുന്നതാണ് ഈ വഴിപാടിന്റെ രീതി. കേരളത്തിലെ എല്ലാ ക്ഷേത്രങ്ങളിലും ഈ വഴിപാടുണ്ട്. ഒരുദിവസം നൂറിനടുത്ത് തുലാഭാരങ്ങൾ ക്ഷേത്രത്തിലുണ്ടാകാറുണ്ട്. കേരളീയ ഹൈന്ദവർ വിവിധ ആവശ്യങ്ങളുടെ ഭാഗമായി ഗുരുവായൂരിൽ തുലാഭാരം നേരാറുണ്ട്. കദളിപ്പഴം, പഞ്ചസാര, ശർക്കര, അരി, ഗോതമ്പ്, എള്ള്, കയർ തുടങ്ങി സ്വർണവും വെള്ളിയും വരെ നീളുന്നു തുലാഭാരത്തിന് ഉപയോഗിയ്ക്കുന്ന വസ്തുക്കളുടെ നിര. കൂടാതെ നോട്ടുകെട്ടുകൾ കൊണ്ടും താമര കൊണ്ടുമെല്ലാം തുലാഭാരം നേർന്നവരുണ്ട്. == ഉപദേവതകളും വഴിപാടുകളും == === ഗണപതി === ക്ഷേത്രനാലമ്പലത്തിനകത്ത് തെക്കുപടിഞ്ഞാറേമൂലയിൽ, നാലമ്പലത്തിന്റെ മേൽക്കൂരയോട് മുട്ടിനിൽക്കുന്ന ഒരു ശ്രീകോവിലിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായാണ് സർവ്വവിഘ്നവിനാശകനായ ഗണപതിഭഗവാന്റെ പ്രതിഷ്ഠ. ഒരടി മാത്രം ഉയരമുള്ള ഒരു ചെറുവിഗ്രഹമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. വലത്തോട്ട് തുമ്പിക്കൈ നീട്ടുന്ന ഭഗവാൻ, മൂന്നുകൈകളിൽ മഴു, കയർ, മോദകം എന്നിവ ധരിച്ച് നാലാമത്തെ കൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ് ഇവിടെയുള്ള വിഗ്രഹം. ആദ്യകാലത്ത് ഇവിടെ പ്രദക്ഷിണം വയ്ക്കാനുള്ള സൗകര്യമില്ലായിരുന്നു. 1970-ലെ തീപ്പിടുത്തത്തിനു ശേഷമാണ് ഇവിടെ അതിനുള്ള സൗകര്യമുണ്ടായത്. ഗണപതിഹോമം, കറുകമാല, ഒറ്റയപ്പം എന്നിവയാണ് ഗണപതിയുടെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. തെക്കുപടിഞ്ഞാറേ അറ്റത്തുള്ള തൂണിലും ഗണപതിപ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. ==== കാര്യാലയ ഗണപതി ==== ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തെക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ, ദേവസ്വം മ്യൂസിയം വളപ്പിൽ മറ്റൊരു ഗണപതിപ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. '''കാര്യാലയ ഗണപതി''' എന്നാണ് ഈ പ്രതിഷ്ഠ അറിയപ്പെടുന്നത്. മേൽക്കൂരയില്ലാത്ത ഒരു തറയിലാണ് മൂന്നടിയോളം ഉയരമുള്ള ഗണപതിവിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെട്ടിരിയ്ക്കുന്നത്. കിഴക്കോട്ടാണ് ഈ ഗണപതിയുടെയും ദർശനം. ഇടത്തോട്ട് തുമ്പിക്കൈ നീട്ടുന്ന അപൂർവ്വ ഗണപതിപ്രതിഷ്ഠയാണിത്. മുമ്പുകാലത്ത് ക്ഷേത്രത്തിനടുത്തുണ്ടായിരുന്ന [[അഗ്രഹാരം|അഗ്രഹാരത്തിൽ]] താമസിച്ചിരുന്ന തമിഴ് ബ്രാഹ്മണർ പൂജിച്ചിരുന്ന ഗണപതി, പിൽക്കാലത്ത് പഴയ ദേവസ്വം ഓഫീസും ഇപ്പോഴത്തെ മ്യൂസിയവുമായ നാലുകെട്ടിലെത്തുകയായിരുന്നു. നാലുകെട്ട് പുതുക്കിപ്പണിതപ്പോൾ അതിന്റെ കന്നിമൂലയിൽ ഈ ഗണപതിയ്ക്ക് സ്ഥാനമുണ്ടാക്കുകയായിരുന്നു. ആദ്യകാലത്ത് കർക്കടകമാസത്തിൽ മാത്രമുണ്ടായിരുന്ന പൂജ, ഇപ്പോൾ എല്ലാ ദിവസവും നടന്നുവരുന്നുണ്ട്. ഗുരുവായൂരിലെത്തുന്ന ഭക്തർ, ഈ ഗണപതിയെ തൊഴുതിട്ടാണ് ഭഗവദ്ദർശനത്തിന് ചെല്ലുന്നത്. പ്രത്യക്ഷ മഹാഗണപതിഹോമമാണ് ഈ ഗണപതിയുടെ പ്രധാന വഴിപാട്. ഇത് എല്ലാ മുപ്പെട്ട് വെള്ളിയാഴ്ചയും നടത്തിവരുന്ന വഴിപാടാണ്. ഒരു ആനയെ ഗണപതിയായി സങ്കല്പിച്ച് നടത്തുന്ന ഹോമമാണിത്. കൂടാതെ, നാളികേരമുടയ്ക്കുന്നതും അതിവിശേഷമാണ്. [[വിനായക ചതുർത്ഥി|വിനായക ചതുർത്ഥിദിവസം]] ഇവിടെ പ്രത്യേകപൂജകൾ നടത്തിവരുന്നുണ്ട്. === അയ്യപ്പൻ === ക്ഷേത്രനാലമ്പലത്തിന് പുറത്തും പ്രദക്ഷിണവഴിയ്ക്കകത്തുമായി തെക്കുകിഴക്കുഭാഗത്ത് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനമായാണ് താരകബ്രഹ്മസ്വരൂപവും ഹരിഹരപുത്രനുമായ അയ്യപ്പസ്വാമിയുടെ പ്രതിഷ്ഠ. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന ശിലാവിഗ്രഹത്തിന് [[ശബരിമല|ശബരിമലയിലെ]] വിഗ്രഹവുമായി പ്രകടമായ രൂപസാദൃശ്യമുണ്ട്. നാലമ്പലത്തിനുപുറത്തുള്ള ഏക ഉപദേവതാപ്രതിഷ്ഠ അയ്യപ്പനാണ്. നാളികേരമുടയ്ക്കുന്നതാണ് പ്രധാന വഴിപാട്. ഇതിനായി ഒരു കല്ല് ശ്രീകോവിലിന് മുന്നിൽ വച്ചിട്ടുണ്ട്. മുമ്പ് ഇവിടെ എള്ളുതിരി വഴിപാടുണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും 2007-ലെ ദേവപ്രശ്നത്തിൽ ദേവന് ഹിതകരമല്ലെന്ന് കണ്ടെത്തിയതിനെത്തുടർന്ന് അത് നിർത്തിവച്ചിരുന്നു. അയ്യപ്പന്റെ ശ്രീകോവിലിനും ഇപ്പോൾ ചുറ്റുവിളക്കുണ്ട്. മണ്ഡലകാലത്ത് ശബരിമല തീർത്ഥാടകർ മാലയിടുന്നതും കെട്ടുനിറയ്ക്കുന്നതുമെല്ലാം ഈ അയ്യപ്പന്റെ മുന്നിലാണ്. === ഇടത്തരികത്തുകാവിൽ ഭഗവതി === ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രമതിലകത്തുതന്നെയാണെങ്കിലും ഗുരുവായൂരപ്പന് തുല്യപ്രാധാന്യം നേടിയ സന്നിധിയാണ് ഇടത്തരികത്തുകാവിൽ ഭഗവതിയുടേത്. ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ കാവൽ ദൈവമാണ് ഭഗവതി എന്ന്‌ വിശ്വാസം. ക്ഷേത്രമതിലകത്ത് വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ, അകത്തോ പുറത്തോ എന്ന് സംശയം തോന്നുന്ന സ്ഥലത്താണ് ആദിപരാശക്തിയായ ഭഗവതിയുടെ ശ്രീകോവിലും മണ്ഡപവും. ഭഗവാന്റെ ഇടതുഭാഗത്തുള്ള പ്രതിഷ്ഠയായതുകൊണ്ടാണ് ''ഇടത്തരികത്തുകാവ് ഭഗവതി'' എന്ന് ഈ പ്രതിഷ്ഠ അറിയപ്പെടുന്നത്. [[വനദുർഗ്ഗ|വനദുർഗ്ഗാചൈതന്യത്തോടുകൂടിയ]] [[ഭദ്രകാളി|ഭദ്രകാളിയായാണ്]] സങ്കല്പം. അമ്പാടിയിൽ [[യശോദ|യശോദയ്ക്ക്]] പിറന്ന കൃഷ്ണസഹോദരിയായ ഭഗവതിയാണിതെന്ന് സങ്കല്പമുണ്ട്. ഈ പരാശക്തിയാണ് കാളിയുടെ രൂപത്തിൽ [[കംസൻ|കംസനെ]] കൃഷ്ണജനനത്തെ പറ്റി അറിയിച്ചത് എന്ന്‌ ഭാഗവതം പറയുന്നു. വനദുർഗ്ഗാ സങ്കല്പമുള്ളതിനാൽ ശ്രീകോവിലിന് മേൽക്കൂരയില്ല. പടിഞ്ഞാറോട്ടാണ് ദർശനം. സ്വയംഭൂവായ ഒരു കണ്ണാടിവിഗ്രഹമാണ് ഇവിടെ കാണപ്പെടുന്നത്. ഏകദേശം ഒരടി ഉയരം വരും. ഈ ഭഗവതി ശ്രീകൃഷ്ണനുമുമ്പേ ഇവിടെ സന്നിധാനം ചെയ്തിരുന്നു എന്നാണ് സങ്കല്പം. തന്മൂലമാണ് ഭഗവതിയ്ക്ക് കൂടുതൽ പ്രാധാന്യം ലഭിച്ചത്. കാളീഭാവത്തിലാണ് ആരാധനയെങ്കിലും ലക്ഷ്മി, [[സരസ്വതി]], പാർവതി, ദുർഗ്ഗ എന്നീ ഭാവങ്ങളിലും സങ്കല്പമുണ്ട്. ആദ്യമുണ്ടായ പ്രതിഷ്ഠ എന്ന സങ്കല്പത്തിൽ, ആദ്യം ഭഗവതിയെ വന്ദിയ്ക്കണമെന്നാണ് ആചാരം. എന്നാൽ, ക്യൂവിൽ നിൽക്കുന്നവർക്ക് ഇത് സാധിയ്ക്കില്ല. ഭഗവതിയ്ക്ക് സ്ഥിരം [[വെളിച്ചപ്പാട്|വെളിച്ചപ്പാടുണ്ട്]]. ''അഴൽ'' എന്ന് പേരുള്ള ഒരു വിശേഷവഴിപാടാണ് ഭഗവതിയുടെ പ്രധാന വഴിപാട്. പച്ചരി, വെള്ളരി, നാളികേരം എന്നിവ വെച്ച്‌ വാഴത്തണ്ടിൽ തുണി ചുറ്റി എണ്ണയിൽ നനച്ച്‌ കത്തിച്ച്‌ ദേവിയ്ക്ക് അഗ്നി നേദിയ്ക്കുന്ന ചടങ്ങാണിത്. പ്രധാനക്ഷേത്രത്തിന്റെ നടയടച്ചശേഷമാണ് ഈ വഴിപാട് നടത്തുന്നത്. മണ്ഡലകാലത്ത് ഭഗവതിയ്ക്ക് [[കളമെഴുത്തും പാട്ടും]] പതിവുണ്ട്. കാളീസങ്കല്പമായതിനാൽ ഇവിടെ [[ദാരികവധം]] പാട്ടാണ് പാടുന്നത്. [[ധനു|ധനുമാസത്തിൽ]] ''പിള്ളേർ താലപ്പൊലി'' എന്ന പേരിൽ നാട്ടുകാരുടെ വകയായും [[മകരം|മകരമാസത്തിൽ]] ദേവസ്വം വകയായും രണ്ട് താലപ്പൊലികൾ ഭഗവതിയ്ക്ക് നടത്തിവരുന്നുണ്ട്. ഈയവസരങ്ങളിൽ പ്രധാന ക്ഷേത്രം നേരത്തേ അടയ്ക്കുന്നു. സഹോദരിയുടെ വിശേഷത്തിൽ പങ്കെടുക്കാൻ ഭഗവാൻ പുറപ്പെടുന്നു എന്നാണ് സങ്കല്പം. ക്ഷേത്രപരിസരത്ത് വെടിക്കെട്ട് നടത്തുന്നതും ഈ ദിവസങ്ങളിൽ മാത്രമാണ്. [[നവരാത്രി|നവരാത്രിയും]] തൃക്കാർത്തികയും ദേവിയ്ക്ക് വിശേഷമാണ്. == മറ്റുള്ള സങ്കല്പങ്ങൾ == മേൽപ്പറഞ്ഞ മൂന്ന് ഉപപ്രതിഷ്ഠകൾ കൂടാതെ ചിലയിടങ്ങിൽ വിശേഷാൽ ആരാധന നടക്കുന്നുമുണ്ട്. അവയിൽ ചിലത് സ്വയമേവ ശ്രദ്ധേയമാണ്. === സരസ്വതി അറ === ഗണപതിയുടെ ശ്രീകോവിലിന് നേരെമുന്നിലുള്ള ഒരു ചെറിയ മുറിയിൽ സരസ്വതീസാന്നിദ്ധ്യം സങ്കല്പിച്ച് ആരാധിയ്ക്കുന്നുണ്ട്. തന്മൂലം ഈ മുറി ''സരസ്വതി അറ'' എന്നറിയപ്പെടുന്നു. നവരാത്രിക്കാലത്ത് പൂജവയ്പ്പ് നടത്തിയിരുന്നത് ഈ മുറിയിലാണ്. ഇപ്പോൾ അസൗകര്യം നിമിത്തം ക്ഷേത്രം കൂത്തമ്പലത്തിലേയ്ക്ക് മാറ്റി. ഗണപതിശ്രീകോവിലിനുമുന്നിൽ സ്ഥലം വളരെക്കുറവാണ് എന്നതിനാൽ ഭക്തർ തിക്കിത്തിരക്കുന്നത് പതിവാണ്. എന്നാൽ, 2017-ൽ നടന്ന ദേവപ്രശ്നത്തിൽ സരസ്വതി അറയ്ക്ക് ദിവ്യത്വമുണ്ടെന്ന് തെളിഞ്ഞതിനെത്തുടർന്ന് ഇത് പൊളിയ്ക്കരുതെന്ന് വിധി വന്നു. തന്മൂലം, സരസ്വതീസാന്നിദ്ധ്യം ഇവിടെ സ്ഥിരമായി. സരസ്വതീദേവിയുടെ ഒരു ഛായാചിത്രമാണ് നിലവിൽ ഈ അറയിലുള്ളത്. സരസ്വതി അറയിൽ വന്ദിയ്ക്കുന്നത് വിദ്യാഭിവൃദ്ധിയ്ക്കും ബുദ്ധിവർദ്ധനയ്ക്കും ഉത്തമാമാണെന്ന് വിശ്വസിയ്ക്കപ്പെടുന്നു. === [[അനന്തപദ്മനാഭൻ]] === നാലമ്പലത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത്, ശ്രീകോവിലിന്റെ തൊട്ടുപുറകിലായി ഭീമാകാരമായ ഒരു കരിങ്കൽശില്പം കാണാം. അനന്തശയനരൂപത്തിലുള്ള മഹാവിഷ്ണുവിന്റേതാണ് ഈ ശില്പം. [[തിരുവനന്തപുരം|തിരുവനന്തപുരത്തെ]] പ്രസിദ്ധമായ [[തിരുവനന്തപുരം ശ്രീപത്മനാഭസ്വാമി ക്ഷേത്രം|ശ്രീപത്മനാഭസ്വാമി ക്ഷേത്രത്തിലെ]] പ്രതിഷ്ഠയാണ് പരിവാരസമേതം ആവിഷ്കരിയ്ക്കപ്പെട്ടിരിയ്ക്കുന്നത്. അനന്തനുമേൽ ശയിയ്ക്കുന്ന മഹാവിഷ്ണുഭഗവാൻ, ഭഗവദ്പാദങ്ങൾ തഴുകുന്ന ലക്ഷ്മീദേവി, നാഭീകമലത്തിലെ ബ്രഹ്മാവ്, വലതുകൈയ്ക്ക് താഴെയുള്ള [[ശിവലിംഗം]], ഭഗവാനെ തൊഴുന്ന ഭക്തോത്തമന്മാരും മഹർഷിമാരും - ഇങ്ങനെ പലരും ഉൾപ്പെട്ടതാണ് ഈ ശില്പം. നിത്യവും ഈ ശില്പത്തിന് വിളക്കുവയ്പുണ്ട്. മുമ്പ് ഇവിടെ ഒരു ചിത്രമാണുണ്ടായിരുന്നത്. ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ പുലാക്കാട്ട് രാമൻ നായർ എന്ന ചുവർച്ചിത്രകാരൻ വരച്ചതായിരുന്നു ചിത്രം. '''ഗുരുവായൂർ ശ്രീവൈകുണ്ഠം''' എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന ഈ ചിത്രം, 1970-ൽ ക്ഷേത്രത്തിലുണ്ടായ തീപ്പിടുത്തത്തിൽ പൂർണ്ണമായും കത്തിനശിച്ചുപോയി. തുടർന്നുണ്ടായ പുനരുദ്ധാരണത്തെത്തുടർന്നാണ് ഇന്നത്തെ ശില്പം പണിതത്. [[കന്യാകുമാരി]]യിലെ [[വിവേകാനന്ദ സ്മാരകം]] നിർമ്മിച്ച് ശ്രദ്ധേയനായിരുന്ന സ്വാമിനാഥൻ കറുപ്പയ്യ ആചാരിയാണ് അനന്തശയനവിഗ്രഹം നിർമ്മിയ്ക്കുന്നതിന് നേതൃത്വം നൽകിയത്. ഇന്ന് ഇതിന് നിത്യവും വിളക്കുവയ്പുണ്ട്. ഗുരുവായൂരപ്പന് നൽകുന്ന അതേ പ്രാധാന്യമാണ് ഭക്തർ ഈ രൂപത്തിനും നൽകുന്നത്. === [[സുബ്രഹ്മണ്യൻ|സുബ്രഹ്മണ്യനും]] [[ഹനുമാൻ|ഹനുമാനും]] === നാലമ്പലത്തിനകത്ത് വടക്കുപടിഞ്ഞാറേമൂലയിലെ കരിങ്കൽത്തൂണിൽ സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമിയുടെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. ചതുർബാഹുവായ സുബ്രഹ്മണ്യനാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. വിഗ്രഹം ഭസ്മം വിതറിയ നിലയിലാണ് കാണപ്പെടുന്നതെങ്കിലും മുഖവും കൈകളും വ്യക്തമാണ്. വലതുചുമലിൽ ഭഗവാന്റെ ആയുധമായ [[വേൽ]] കാണാം. പൂജയില്ലെങ്കിലും ക്ഷേത്രനാലമ്പലത്തിനകത്തെത്തുന്ന ഭക്തർ ഈ സുബ്രഹ്മണ്യനെയും വന്ദിയ്ക്കാറുണ്ട്. വടക്കുഭാഗത്തെ വാതിലിൽ നിന്ന് അല്പം മാറി [[ഹനുമാൻ]] സ്വാമിയുടെ പ്രതിഷ്ഠയുമുണ്ട്. വീരഹനുമാന്റെ രൂപത്തിലാണ് ഈ വിഗ്രഹം. വലതുകയ്യിൽ [[മൃതസഞ്ജീവനി|മരുത്വാമലയും]] ഇടതുകയ്യിൽ ഗദയും ധരിച്ചുനിൽക്കുന്ന ഹനുമാന്റെ വിഗ്രഹം സിന്ദൂരം വിതറിയ രൂപത്തിലാണ് കാണപ്പെടുന്നത്. വിഗ്രഹത്തിൽ വെറ്റിലമാലയും രാമനാമം രചിച്ച കടലാസുകൾ കൊണ്ടുള്ള മാലയും ചാർത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഈ ഹനുമാനെ വന്ദിച്ച് അഭീഷ്ടസിദ്ധി നേടിയ അനുഭവങ്ങൾ നിരവധിയാണ്. ഇതുകൂടാതെ ദശാവതാരരൂപങ്ങളും ശ്രീകൃഷ്ണലീലകളും ശിവനും ദേവിമാരുമടക്കമുള്ള മൂർത്തികളുമെല്ലാം തൂണുകളിൽ നിറയുന്നു. === ശിവസാന്നിദ്ധ്യം === ക്ഷേത്രത്തിൽ ശിവന് പ്രതിഷ്ഠയില്ലെങ്കിലും ഭഗവാൻ അദൃശ്യസാന്നിദ്ധ്യമായി കുടികൊള്ളുന്നു എന്നാണ് സങ്കല്പം. ബൃഹസ്പതിയും വായുദേവനും കൊണ്ടുവന്ന വിഷ്ണുവിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കാൻ അനുവാദം നൽകിയ ശിവൻ പാർവ്വതീഗണപതിസുബ്രഹ്മണ്യസമേതനായി സ്വയംഭൂവായി മമ്മിയൂരിൽ അവതരിച്ചു എന്ന വിശ്വാസത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കി ഭഗവതിയെ തൊഴുത് വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിലെത്തുമ്പോൾ ഭക്തർ മമ്മിയൂർ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ദിശയിലേയ്ക്ക് (വടക്കുപടിഞ്ഞാറ്) നോക്കി ശിവനെ വന്ദിയ്ക്കുന്നു. ക്ഷേത്രക്കുളമായ രുദ്രതീർത്ഥവും ക്ഷേത്രത്തിലെ മണിക്കിണറും ശിവനുമായി ഐതിഹ്യപരമായിത്തന്നെ ബന്ധപ്പെട്ടുകിടക്കുന്നു. രുദ്രതീർത്ഥം പണ്ട് വലിയൊരു തടാകമായിരുന്നെന്നും ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്ന് ഏകദേശം മൂന്ന് കിലോമീറ്റർ വടക്കുമാറി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന താമരയൂർ വരെ അത് നീണ്ടുകിടന്നിരുന്നെന്നും വിശ്വസിയ്ക്കപ്പെടുന്നു. ഈ തടാകത്തിൽ നിറയെ താമരകൾ വിരിഞ്ഞിരുന്നെന്നും അവയിലെ ഒരു താമരയിലിരുന്നാണ് ശ്രീരുദ്രനായ ശിവൻ, പ്രചേതസ്സുകൾക്ക് രുദ്രഗീതം ഉപദേശിച്ചുകൊടുത്തതെന്നും ഐതിഹ്യകഥ പറയുന്നു. അങ്ങനെ രുദ്രൻ വസിച്ച തീർത്ഥം, രുദ്രതീർത്ഥം എന്നറിയപ്പെട്ടു. ഇന്നും ഈ കുളത്തിൽ ശിവസാന്നിധ്യമുള്ളതായി പറയപ്പെടുന്നു. ഇതിലെ സ്നാനം സർവ്വപാപഹരമാണെന്ന് വിശ്വസിച്ചുവരുന്നു. ശാന്തിക്കാരും ഭക്തരും ഈ കുളത്തിൽ കുളിച്ചാണ് ദർശനത്തിനെത്തുന്നത്. ഈ കുളത്തിലാണ് ഉത്സവാവസാനം ഭഗവാൻ ആറാടുന്നതും. ക്ഷേത്രനാലമ്പലത്തിനകത്ത് വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിലുള്ള മണിക്കിണറിന്, രുദ്രകൂപം എന്നും പേരുണ്ട്. ഇതിലെ ജലം ഉപയോഗിച്ചാണത്രേ പ്രതിഷ്ഠാസമയത്ത് ശിവഭഗവാൻ ഗുരുവായൂരപ്പന് കലശമാടിയത്! അതാണ് ''രുദ്രകൂപം'' എന്ന പേരിനുപിന്നിലെന്നും പറയപ്പെടുന്നു. ഗുരുവായൂർ പരിസരത്തെവിടെയും ഇത്രയും ശുദ്ധമായ ജലമില്ലെന്നും ഇത് കുടിച്ചുകഴിഞ്ഞാൽ എല്ലാ അസുഖങ്ങളും മാറുമെന്നും വിശ്വസിയ്ക്കപ്പെടുന്നു. സാളഗ്രാമം അടക്കമുള്ള നിരവധി വിശേഷവസ്തുക്കൾ ഈ കിണറ്റിലുണ്ടെന്ന് കാലാകാലമായി വിശ്വസിച്ചുവരുന്നു. 1985-ൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ നടന്ന മോഷണത്തിൽ നഷ്ടപ്പെട്ടുപോയ ആഭരണങ്ങൾ 2014 ഏപ്രിൽ 25-ന് തിരിച്ചുകിട്ടിയത് ഈ കിണറ്റിൽ നിന്നാണ്. കൂടാതെ, ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്ത് ഒരു പറമ്പിൽ ഒരു [[കൂവളം|കൂവളവൃക്ഷം]] കാണാം. ഇതും ശൈവസാന്നിദ്ധ്യമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ ഓതിയ്ക്കൻ കുടുംബമായ മുന്നൂലത്ത് മനയുടെ മുന്നിൽ നിന്നിരുന്ന ഈ കൂവളവൃക്ഷം, 2007-ലാണ് ഇങ്ങോട്ട് പറിച്ചുനട്ടത്. ഇവിടെ നിത്യവും വിളക്കുവയ്പുണ്ട്. === നാഗദൈവങ്ങളും [[കൊടുംകാളി]]യും [[രക്ഷസ്സ്|രക്ഷസ്സും]] === ക്ഷേത്രത്തിന്റെ കിഴക്കേ നടയിൽ മുമ്പ് ദേവസ്വം വക സത്രം സ്ഥിതിചെയ്തിരുന്ന പറമ്പിൽ നാഗദൈവങ്ങളുടെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. നാഗരാജാവായി [[അനന്തൻ]] കുടികൊള്ളുന്ന ഈ കാവിൽ, കൂടെ നാഗയക്ഷിയും ചിത്രകൂടവുമുണ്ട്. നിരവധി വൃക്ഷങ്ങൾ തഴച്ചുവളരുന്ന കാവ് വൃത്തിയായി സൂക്ഷിച്ചുവരുന്നുണ്ട്. നൂറും പാലും, മഞ്ഞൾപ്പൊടി അഭിഷേകം, സർപ്പം പാട്ട് തുടങ്ങിയവയാണ് നാഗദൈവങ്ങൾക്കുള്ള പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. എല്ലാ മാസവും [[ആയില്യം]] നാളിൽ ആയില്യപൂജയും കന്നിമാസത്തിലെ ആയില്യം നാളിൽ [[സർപ്പബലി|സർപ്പബലിയും]] പതിവുണ്ട്. സർപ്പപ്രീതിയ്ക്ക് പ്രസിദ്ധമായ [[ചെർപ്പുളശ്ശേരി|ചെർപ്പുളശ്ശേരിയിലെ]] പാതിരിക്കുന്നത്ത് മനയിലെ നമ്പൂതിരിയാണ് സർപ്പബലി നടത്തുന്നത്. ഇതിനോടനുബന്ധിച്ച് ധാരാളം കലാപരിപാടികളുമുണ്ടാകും. നാഗപ്രതിഷ്ഠയ്ക്കടുത്തുതന്നെ [[രക്ഷസ്സ്]], [[കൊടുംകാളി]] സങ്കല്പങ്ങളുമുണ്ട്. ഇവർക്കും വിശേഷാൽ പൂജകളുണ്ടാകും. == ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ വിശേഷദിവസങ്ങൾ == === കൊടിയേറ്റുത്സവവും സഹസ്രകലശവും === {{main|ഗുരുവായൂർ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമി ക്ഷേത്രത്തിലെ ഉത്സവം}} കുംഭമാസത്തിലെ പൂയം നക്ഷത്രദിവസം കൊടിയേറി പത്താം നാളിൽ ആറാട്ടോടുകൂടി സമാപിയ്ക്കുന്ന കൊടിയേറ്റുത്സവമാണ് ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷം. പൂയം നക്ഷത്രം രാത്രി വരുന്ന ദിവസമാണ് കൊടിയേറ്റം. അങ്കുരാദി, ധ്വജാദി, പടഹാദി എന്നിങ്ങനെ മൂന്നുതരത്തിൽ ഉത്സവങ്ങൾ കേരളീയക്ഷേത്രങ്ങളിൽ പതിവാണ്. ഇവയിൽ ആദ്യത്തേത് മുളയിടലോടെയും രണ്ടാമത്തേത് കൊടിയേറ്റത്തോടെയും മൂന്നാമത്തേത് വാദ്യമേളങ്ങളോടെയും തുടങ്ങുന്നു. ഗുരുവായൂരിലേത് അങ്കുരാദി ഉത്സവമാണ്. ഉത്സവത്തിൽ കൊടിയേറ്റത്തിന് മുന്നോടിയായി മുളയിടലും ശുദ്ധിക്രിയകളും നടക്കുന്നതുകൊണ്ടാണ് ഗുരുവായൂരിലെ ഉത്സവം അങ്കുരാദിയായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. എങ്കിലും ഉത്സവത്തിന്റെ ഔദ്യോഗികമായ ആരംഭം കൊടിയേറ്റത്തോടെയാണ്. ഉത്സവത്തോടനുബന്ധിച്ച് ക്ഷേത്രത്തിൽ വിശേഷാൽ പൂജകളും താന്ത്രികച്ചടങ്ങുകളും കലാപരിപാടികളും പ്രഭാഷണങ്ങളുമെല്ലാമുണ്ടാകും. സാധാരണ ദിവസങ്ങളിൽ തന്നെ ഉത്സവപ്രതീതിയുണ്ടാകുന്ന ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിൽ, വൻ ഭക്തജനത്തിരക്കാണ് ഈ ദിവസങ്ങളിലുണ്ടാകാറുള്ളത്. ==== സഹസ്രകലശം ==== കൊടിയേറ്റത്തിന് ഒരാഴ്ച മുമ്പാണ് ഉത്സവത്തിന് ആരംഭം കുറിച്ചുകൊണ്ടുള്ള കലശച്ചടങ്ങുകൾ തുടങ്ങുന്നത്. ആദ്യദിവസം ദീപാരാധനയ്ക്കുശേഷം ക്ഷേത്രനാലമ്പലത്തിനകത്തുള്ള വടക്കേ വാതിൽമാടത്തിൽ വച്ച് ആചാര്യവരണം നടത്തുന്നു. ക്ഷേത്രം ഊരാളനായ മല്ലിശ്ശേരി നമ്പൂതിരി, തന്ത്രി പുഴക്കര ചേന്നാസ് നമ്പൂതിരിപ്പാടിന് ഉത്സവത്തിനുള്ള കൊടിക്കൂറയും പവിത്രവും കൈമാറുന്ന ചടങ്ങാണ് ആചാര്യവരണം.<ref name="vns1">ശ്രീ ഗുരുവായൂരപ്പൻ, കുഞ്ഞുകുട്ടൻ ഇളയത് – എച്ച് ആന്റ് സി സ്റ്റോഴ്സ്</ref> ശുദ്ധമായ പട്ടിൽ നിർമ്മിച്ചുകൊണ്ടുവരുന്ന, ഏഴുനിറങ്ങൾ തുന്നിച്ചേർത്ത കൊടിക്കൂറയുടെ നീളം പത്തേമുക്കാൽ അടിയും വീതി പതിനഞ്ച് ഇഞ്ചുമാണ്; ഇത് കെട്ടാനുള്ള കയറിന്റെ നീളം 165 അടിയും. [[എറണാകുളം ജില്ല|എറണാകുളം ജില്ലയിലെ]] [[വൈപ്പിൻ|വൈപ്പിൻ കരയിൽ]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന [[വെളിയത്താംപറമ്പ് മഹാവിഷ്ണുക്ഷേത്രം|വെളിയത്താംപറമ്പ് മഹാവിഷ്ണുക്ഷേത്രത്തിൽ]] നിന്നാണ് ഇത് കൊണ്ടുവരുന്നത്. ഇതിന്റെ ഒരുഭാഗത്ത് ഭഗവദ്വാഹനായ ഗരുഡന്റെയും മറുവശത്ത് ആയുധമായ സുദർശനചക്രത്തിന്റെയും രൂപങ്ങൾ തുന്നിച്ചേർത്തിട്ടുണ്ടാകും. തുടർന്ന് നാലമ്പലത്തിനകത്ത് വടക്കുകിഴക്കുഭാഗത്തുള്ള മുളയറ എന്നറിയപ്പെടുന്ന മുറിയിൽ വച്ച് മുളയിടൽ ചടങ്ങ് നടത്തുന്നു. മുളയിടൽ ചടങ്ങ് നടത്തുന്ന മുറിയായതുകൊണ്ടാണ് ഈ സ്ഥലത്തിന് മുളയറ എന്ന പേരുവന്നതുതന്നെ. മുറി ശുദ്ധിയാക്കി അലങ്കരിച്ചശേഷം അവിടെ പത്മമിട്ട് നവരനെല്ല്, യവം, തിന, വൻപയർ, ഉഴുന്ന്, എള്ള്, തുവര, കടുക്, ചാമ, മുതിര, ചെറുപയർ, അമര എന്നിവയുടെ വിത്തുകൾ നനച്ച് 16 പാലികകളിളാക്കി പൂജിച്ചശേഷം സോമനെ ആവാഹിച്ച് മുളയറയിൽ വയ്ക്കുന്നതാണ് മുളയിടൽ. തുടർന്നുള്ള എല്ലാദിവസവും മുളപൂജയുണ്ടാകും. ആറാട്ടുസമയമാകുമ്പോഴേയ്ക്കും മേല്പറഞ്ഞ ധാന്യങ്ങളുടെ വിത്തുകൾ മുളച്ചുകഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ടാകും.<ref name="vns1">ശ്രീ ഗുരുവായൂരപ്പൻ, കുഞ്ഞുകുട്ടൻ ഇളയത് – എച്ച് ആന്റ് സി സ്റ്റോഴ്സ്</ref> കലശത്തിന്റെ രണ്ടാം ദിവസം ദീപാരാധനയ്ക്കുശേഷം പ്രാസാദശുദ്ധി നടത്തുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിലും പരിസരത്തും അറിഞ്ഞോ അറിയാതെയോ എല്ലാ അശുദ്ധികളും നീക്കം ചെയ്യുന്ന സങ്കല്പത്തിലുള്ള ചടങ്ങാണിത്.<ref name=" vns21">ശ്രീ ഗുരുവായൂരപ്പൻ, കുഞ്ഞുകുട്ടൻ ഇളയത് – എച്ച് ആന്റ് സി സ്റ്റോഴ്സ്</ref> ഇതുകൂടാതെ അസ്ത്രകലശപൂജ, വാസ്തുഹോമം, വാസ്തുകലശപൂജ, രക്ഷോഘ്നഹോമം, വാസ്തുബലി, വാസ്തുകലശാഭിഷേകം എന്നിവയും നടത്തപ്പെടുന്നു. മൂന്നാം ദിവസം ബിംബശുദ്ധിയും ചതുഃശുദ്ധിയും ധാരയും പഞ്ചഗവ്യ - പഞ്ചക കലശാഭിഷേകങ്ങളും മഹാകുംഭകലശാധിവാസവും നാലാം ദിവസം മഹാകുംഭകലശാഭിഷേകവും പ്രായശ്ചിത്തഹോമവും അതിനോട് അനുബന്ധിച്ചുള്ള കലശാഭിഷേകവും അഞ്ചാം ദിവസം ശാന്തിഹോമവും അത്ഭുതശാന്തിഹോമവും അവയോടനുബന്ധിച്ചുള്ള കലശാഭിഷേകങ്ങളും ആറാം ദിവസം ന്യായശാന്തി - ചോരശാന്തി ഹോമങ്ങളും അവയോടനുബന്ധിച്ചുള്ള കലശാഭിഷേകങ്ങളും നടത്തുന്നു. ശ്രീകോവിലിനുമുന്നിലെ നമസ്കാരമണ്ഡപത്തിൽ വച്ച് തന്ത്രിയുടെ നേതൃത്വത്തിലാണ് മേല്പറഞ്ഞ ഹോമങ്ങളും പൂജകളുമെല്ലാം നടക്കുന്നത്. ഓതിയ്ക്കന്മാർ സഹകാർമ്മികരാകും. ഏഴാം ദിവസം നടത്തുന്ന തത്ത്വകലശാഭിഷേകവും എട്ടാം ദിവസം നടത്തുന്ന ബ്രഹ്മകലശത്തോടുകൂടിയ സഹസ്രകലശാഭിഷേകവും അതിവിശേഷമാണ്. ക്ഷേത്രചൈതന്യവർദ്ധനവിന് നടത്തപ്പെടുന്ന അതിബൃഹത്തായ താന്ത്രികക്രിയകളാണ് രണ്ടും. സാധാരണ മഹാക്ഷേത്രങ്ങളിൽ പോലും പന്ത്രണ്ടുവർഷം കൂടുമ്പോഴോ നടത്തപ്പെടുന്ന സഹസ്രകലശം 1971 മുതൽ എല്ലാ വർഷവും ഗുരുവായൂർ ഉത്സവത്തോടനുബന്ധിച്ച് നടത്തപ്പെടുന്നുണ്ടെന്നത് ശ്രദ്ധേയമാണ്. മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ 25 തത്ത്വങ്ങളെ പ്രതിനിധീകരിയ്ക്കുന്ന 25 കലശങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് നടത്തുന്ന അഭിഷേകച്ചടങ്ങാണ് '''തത്ത്വകലശം''' എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. തത്ത്വകലശാഭിഷേകത്തിന് തൊട്ടുമുമ്പ് തത്ത്വഹോമം നടത്തുന്നു. ഇതും ഈ സങ്കല്പത്തിൽ നടത്തുന്നതാണ്. അതിനുശേഷം മരപ്പാണി കൊട്ടി എഴുന്നള്ളിച്ചുകൊണ്ടുവരുന്ന കലശങ്ങൾ തന്ത്രി ഓരോന്നായി അഭിഷേകം ചെയ്യുന്നു. ഇതിനുശേഷം സഹസ്രകലശപൂജ. തലേദിവസം കൂത്തമ്പലത്തിൽ പത്മമിട്ട് നിരത്തിവച്ച 975 വെള്ളിക്കുടങ്ങളും 26 സ്വർണ്ണക്കുടങ്ങളും വാദ്യമേളങ്ങളോടെ എഴുന്നള്ളിച്ചുകൊണ്ടുവന്നശേഷമാണ് പൂജ നടത്തുന്നത്. 1001 കുടങ്ങളും പ്രത്യേകമായ രീതിയിൽ നിരത്തിവച്ചശേഷം ഇവയിൽ ഓരോന്നിലും സ്വർണ്ണക്കുടം നടുക്കുവരുന്ന രീതിയിലാണ് പൂജ. തുടർന്ന് രുദ്രതീർത്ഥത്തിലെയും രുദ്രകൂപത്തിലെയും വിശുദ്ധജലം കൊണ്ട് ഇവ നിറച്ചുവയ്ക്കും. പിറ്റേന്ന് രാവിലെ സഹസ്രകലശച്ചടങ്ങുകൾ തുടങ്ങുന്നു. ഇതിനോടനുബന്ധിച്ച് നിറച്ചുവച്ച ഓരോ കലശവും ക്രമത്തിൽ തന്ത്രി അഭിഷേകം ചെയ്യുന്നു. വിശദമായ താന്ത്രികക്രിയകളാണ് ഇതിനോടനുബന്ധിച്ച് നടത്തപ്പെടുന്നത്. ഏറ്റവും അവസാനം അതിവിശേഷമായ ബ്രഹ്മകലശം അഭിഷേകം ചെയ്യുന്നു. ഇതിനുശേഷം ഉച്ചപ്പൂജയും കഴിഞ്ഞ് നടയടയ്ക്കുന്നു. അപ്പോഴേയ്ക്കും രണ്ടുമണി കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ടാകും. ഇതോടെ കലശച്ചടങ്ങുകൾ പരിസമാപ്തിയിലെത്തുന്നു. ==== ഉത്സവച്ചടങ്ങുകൾ ==== കൊടിയേറ്റദിവസമായ പൂയം നാളിൽ രാവിലെ ആനയില്ലാതെ ശീവേലി നടത്തുന്നു. ഗുരുവായൂരപ്പന് സ്വന്തമായി ആനയില്ലാതിരുന്ന കാലത്തിന്റെ ഓർമ്മ പുതുക്കുന്ന ചടങ്ങാണ് ആനയില്ലാശീവേലി. അന്ന് ഉച്ചതിരിഞ്ഞ് മൂന്നുമണിയ്ക്കാണ് പ്രസിദ്ധമായ '''ആനയോട്ടം'''. ഗുരുവായൂരപ്പന് സ്ഥിരമായി ആനകളെ അയച്ചിരുന്ന [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ|കൊടുങ്ങല്ലൂരിലെ]] [[തൃക്കണാമതിലകം ശിവക്ഷേത്രം]] ഒരു വർഷത്തിലെ ഉത്സവത്തിന് അയയ്ക്കില്ലെന്ന് പറയുകയും അന്നേദിവസം ഉച്ചതിരിഞ്ഞ് ആനകൾ കൂട്ടമായി ഗുരുവായൂരിലേയ്ക്ക് ഓടിയെത്തുകയും ചെയ്തതിന്റെ സ്മരണയ്ക്കാണ് ആനയോട്ടം നടത്തുന്നത്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ കിഴക്കേ നടയിലുള്ള മഞ്ജുളാലിൽ നിന്ന് ക്ഷേത്രഗോപുരം വരെയാണ് ആനയോട്ടം നടത്തുന്നത്. ഇതിനായി ചില ആനകളെ പ്രത്യേകമായി തിരഞ്ഞെടുത്തുവച്ചിട്ടുണ്ടാകും. ക്ഷേത്രത്തിലെ നാഴികമണി മൂന്നടിച്ചുകഴിഞ്ഞാൽ ആനയോട്ടം തുടങ്ങും. ആനകളോടൊപ്പം പാപ്പാന്മാരും ഓടും. ഏറ്റവും ആദ്യം ഓടിയെത്തി കൊടിമരത്തിൽ തൊടുന്ന ആനയെയാണ് വിജയിയായി പ്രഖ്യാപിയ്ക്കുക. ഈ ആന പിന്നീട് ഉത്സവം കഴിയും വരെ ക്ഷേത്രത്തിൽ തന്നെ കഴിയും. ഉത്സവത്തിന് തിടമ്പേറ്റാനുള്ള അർഹതയും ഈ ആനയ്ക്കാണ്. സന്ധ്യയ്ക്ക് ദീപാരാധനയ്ക്കുശേഷം രണ്ടാമത്തെ ആചാര്യവരണം നടക്കും. ക്ഷേത്രത്തിൽ വയ്ക്കാനുള്ള ദിക്കുകൊടികളാണ് ഈയവസരത്തിൽ വാങ്ങുന്നത്. ഇതിനുശേഷം സപ്തവർണ്ണക്കൊടി ഭക്തിപുരസ്സരം എഴുന്നള്ളിച്ചുകൊണ്ടുവന്ന് പൂജിയ്ക്കുകയും വിശദമായ താന്ത്രികക്രിയകൾക്കൊടുവിൽ വാദ്യമേളങ്ങളുടെയും ഭക്തകണ്ഠങ്ങളിൽ നിന്നുയരുന്ന നാരായണനാമജപത്തിന്റെയും അകമ്പടിയോടെ കൊടിക്കയറിൽ കെട്ടി കൊടിമരത്തിൽ കൊടിയേറ്റുകയും ചെയ്യുന്നു. കൊടിയേറ്റം കഴിഞ്ഞുനടക്കുന്ന വിളക്കിന് '''കൊടിപ്പുറത്ത് വിളക്ക്''' എന്നാണ് പേര്. തുടർന്നുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ രാവിലെ ശ്രീഭൂതബലി, മൂന്നുനേരം കാഴ്ചശീവേലികൾ, സ്വർണ്ണത്തിൽ തീർത്ത പഴുക്കാമണ്ഡപത്തിലുള്ള ദീപാരാധന, തുടങ്ങിയ വിശേഷങ്ങളുണ്ടാകും. ഈ ദിവസങ്ങളിലെ എഴുന്നള്ളത്തുകൾക്ക് കൊടി, തഴ, സൂര്യമറ, മുത്തുക്കുട, പട്ടുക്കുട, കുത്തുവിളക്കുകൾ, വെൺചാമരം, ആലവട്ടം തുടങ്ങിയ വിശേഷാൽ അലങ്കാരങ്ങളുമുണ്ടാകും. അങ്ങനെ ഗുരുവായൂരും കേരളം മുഴുവനും ആഘോഷലഹരിയിലമരും. രണ്ടാം ദിവസം രാവിലെ ശ്രീഭൂതബലിയ്ക്കുശേഷം ക്ഷേത്രത്തിൽ പത്തുദിക്കുകളിലായി ദിക്കുകൊടികൾ സ്ഥാപിയ്ക്കും. ഉത്സവം നടത്തിപ്പിന്റെ ജോലി ഭഗവാൻ പാർഷദന്മാരെ ഏല്പിയ്ക്കുന്നു എന്ന സങ്കല്പത്തിലാണ് ദിക്കുകൊടികൾ സ്ഥാപിയ്ക്കുന്നത്. ഭഗവാന്റെ പാർഷദന്മാരായ കുമുദൻ (കിഴക്ക്), കുമുദാക്ഷൻ (തെക്കുകിഴക്ക്), പുണ്ഡരീകൻ (തെക്ക്), വാമനൻ (തെക്കുപടിഞ്ഞാറ്), ശംഖുകർണ്ണൻ (പടിഞ്ഞാറ്), സർവ്വനേത്രൻ (വടക്കുപടിഞ്ഞാറ്), സുമുഖൻ (വടക്ക്), സുപ്രതിഷ്ഠൻ (വടക്കുകിഴക്ക്) എന്നിവരെ അതത് ദിക്കുകളിൽ കുടിയിരുത്തന്നതുകൂടാതെ അയ്യപ്പക്ഷേത്രത്തിനുമുന്നിൽ അയ്യപ്പനെയും തെക്കുഭാഗത്ത് ഭദ്രകാളിയെയും പ്രതിനിധീകരിച്ചും കൊടികൾ നാട്ടുന്നുണ്ട്. പ്രധാന കൊടിയിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി സാധാരണ തുണിയിൽ നിർമ്മിച്ചവയാണ് ദിക്കുകൊടികൾ. ഇവയ്ക്ക് 65 ഇഞ്ച് നീളവും 13 ഇഞ്ച് വീതിയുമാണുള്ളത്. കറുപ്പ്, വെളുപ്പ്, ചുവപ്പ് എന്നീ നിറങ്ങളാണ് ഇവയിൽ ഉപയോഗിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. ദിക്കുകൊടികളുടെ സ്ഥാപനവും കഴിഞ്ഞാൽ ഗുരുവായൂരിൽ ഉത്സവം പൂർണ്ണതോതിലാകും. [[പഞ്ചാരിമേളം|പഞ്ചാരി]]- [[പാണ്ടിമേളം|പാണ്ടി]] മേളങ്ങളും [[തായമ്പക]]യും നാദസ്വരവും വിശേഷാൽ കാഴ്ചശീവേലികളും മതിലകത്ത് തെക്കുകിഴക്കേമൂലയിലുള്ള കൂത്തമ്പലത്തിൽ നടക്കുന്ന [[ചാക്യാർകൂത്ത്|ചാക്യാർകൂത്തും]] പ്രദക്ഷിണവഴിയിലെ [[പാഠകം|പാഠകവും]] ക്ഷേത്രത്തിന് പുറത്തുള്ള മേല്പുത്തൂർ ഓഡിറ്റോറിയത്തിലെ സംഗീത-നൃത്ത പരിപാടികളും ഈ ദിവസങ്ങളെ മുഖരിതമാക്കും. പ്രഗദ്ഭരായ നിരവധി കലാകാരന്മാരും കലാകാരിമാരും ഈയവസരത്തിൽ ഗുരുവായൂരിലെത്തി പരിപാടികൾ നടത്താറുണ്ട്. ഇവകൂടാതെ, ക്ഷേത്രത്തിൽ ദർശനത്തിനെത്തുന്ന ഭക്തർക്ക് ഉത്സവക്കഞ്ഞിയും പുഴുക്കും വിതരണം ചെയ്യുന്നതും പതിവാണ്. ക്ഷേത്രം ഊട്ടുപുരയിലും പുറത്തുള്ള അന്നലക്ഷ്മി ഹാളിലും ഇതിനായി വൻ ഭക്തജനത്തിരക്ക് അനുഭവപ്പെടാറുണ്ട്. ==== ഉത്സവബലി ==== ഉത്സവത്തിന്റെ എട്ടാം ദിവസമാണ് ഉത്സവത്തിനിടയിലെ പ്രധാന ചടങ്ങുകളിലൊന്നായ ഉത്സവബലി ദർശനം. നിത്യേന ക്ഷേത്രത്തിൽ നടക്കുന്ന ശീവേലിയുടെയും ഉത്സവക്കാലത്ത് മറ്റുദിവസങ്ങളിലുള്ള ശ്രീഭൂതബലിയുടെയും വിശദമായ രൂപമാണ് ഉത്സവബലി. ഈയവസരത്തിൽ സാധാരണയായി ബലിതൂകാത്ത സ്ഥലങ്ങളിലും ബലിതൂകാറുണ്ട്. രാവിലെ പന്തീരടിപൂജ കഴിഞ്ഞാണ് ബലിതൂകൽ നടക്കാറുള്ളത്. ഇതിനോടനുബന്ധിച്ച് തന്ത്രി, ശാന്തിക്കാർ, വാദ്യക്കാർ, കഴകക്കാർ തുടങ്ങിയവർക്ക് ദക്ഷിണ നൽകുന്നത് പതിവാണ്. ഇതിനുശേഷം ബലി തൂകുന്നതിലുള്ള ചോറ്‌ (ഹവിസ്സ്‌) തൂശനിലയിൽ നിരത്തിവയ്ക്കും. തുടർന്ന് ഇത്‌ മൂന്നായി പകുത്ത്‌, ഓരോന്നിലും ഉണക്കലരി, എള്ള്‌, മഞ്ഞൾ എന്നിവയുടെ പൊടിവിതറും. മൂന്നുനിറത്തിലുള്ള ഹവിസ്സ് സത്വരജസ്തമോഗുണങ്ങളുടെ സൂചകങ്ങളാണ്‌. പിന്നീട്‌ ഹവിസ്സ്‌ പൂജ നടത്തുന്നു, അതിന് മരം എന്ന വാദ്യവും ശംഖ്‌, ചേങ്ങില എന്നിവയും ചേർത്തുള്ള മരപ്പാണികൊട്ടി ബലി ദേവതകളെ ഉണർത്തും. ഇവയ്ക്കെല്ലാം ശേഷമാണ് ബലിതൂകുന്നത്. മൂന്ന് ഘട്ടങ്ങളായിട്ടാണ് ബലിതൂകൽ. ആദ്യഘട്ടത്തിൽ ശ്രീകോവിലിലെ ദ്വാരപാലകർ, ദേവവാഹനം (ഇവിടെ ഗരുഡൻ), അഷ്ടദിക്പാലകർ, ബ്രഹ്മാവ്, സപ്തമാതൃക്കൾ, ഗണപതി, വീരഭദ്രൻ, ശാസ്താവ്, സുബ്രഹ്മണ്യൻ, ദുർഗ്ഗാദേവി, അനന്തൻ, നിർമ്മാല്യധാരി (ഇവിടെ വിഷ്വക്സേനൻ) എന്നിവർക്ക് ഓരോരുത്തർക്കായി ബലിതൂകുന്നു. രണ്ടാമത്തെ ഘട്ടത്തിൽ സപ്തമാതൃക്കൾക്കും ഗണപതിയ്ക്കും വീരഭദ്രന്നും വിശേഷാൽ ബലിതൂകുന്നു. ഈ സമയത്താണ് ഭക്തർക്ക് നാലമ്പലത്തിനകത്ത് പ്രവേശനമനുവദിയ്ക്കുന്നത്. അപ്പോഴത്തെ ദർശനം അതിവിശേഷമാണ്. വളരെ സമയമെടുത്താണ് സപ്തമാതൃക്കളുടെ ബലി നടത്തുന്നത്. ഇതിനുശേഷം നാലമ്പലത്തിന് പുറത്തേയ്ക്ക് എഴുന്നള്ളിച്ച് അവിടെ ബലിതൂകാൻ തുടങ്ങുന്നു. ഈ സമയം ഭഗവാനെ പഴുക്കാമണ്ഡപത്തിൽ എഴുന്നള്ളിച്ചുകൊണ്ടുവന്നിരുത്തുന്നു. ഇതിനുശേഷം പുറത്തുള്ള ഓരോ ബലിക്കല്ലിലും ബലിതൂകാൻ തുടങ്ങുന്നു. എഴുന്നള്ളിപ്പ് വടക്കുഭാഗത്തെത്തുമ്പോൾ അവിടെ ഒരു ബലിക്കല്ലായി വാഴുന്ന ക്ഷേത്രപാലന് പാത്രത്തോടുകൂടി ബലിതൂകുന്ന ചടങ്ങുമുണ്ടാകും. ഇതിനെല്ലാം ശേഷം ക്ഷേത്രത്തിൽ കൊടിമരത്തിന് മുന്നിലുള്ള വലിയ ബലിക്കല്ലിലും ബലിതൂകുന്നതോടെ ഉത്സവബലി സമാപിയ്ക്കുന്നു. അപ്പോഴേയ്ക്കും സമയം രണ്ടുമണി കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ടാകും. ഉത്സവബലി നാളിൽ ഗുരുവായൂരിൽ ഒരു ജീവി പോലും പട്ടിണി കിടക്കരുതെന്നാണ് വിശ്വാസം. അതിനാൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്ന പക്ഷിമൃഗാദികൾക്കുപോലും ഭക്ഷണം കൊടുക്കുന്ന പതിവുണ്ട്. ==== പള്ളിവേട്ട ==== ഒമ്പതാം ദിവസം രാത്രിയിലാണ് ഭഗവാന്റെ മറ്റൊരു വിശേഷമായ പള്ളിവേട്ട. തന്റെ അതിർത്തിയിലുള്ള സകല തിന്മകളെയും ഭഗവാൻ കീഴടക്കുന്നു എന്ന സങ്കല്പത്തിൽ നടത്തുന്ന ചടങ്ങാണ് പള്ളിവേട്ട. പള്ളിവേട്ടയ്ക്ക് മുന്നോടിയായി ഭഗവാൻ നഗരപ്രദക്ഷിണം നടത്തുന്നുണ്ട്. ഭഗവാൻ ഉത്സവത്തിനിടയ്ക്ക് ആദ്യമായി മതിൽക്കെട്ടിന് പുറത്തേയ്ക്ക് എഴുന്നള്ളുന്നത് നഗരപ്രദക്ഷിണത്തിനാണ്. ഉത്സവക്കാലത്ത് എല്ലാ കേരളീയ ക്ഷേത്രങ്ങളിലും നടന്നുവരുന്ന ചടങ്ങാണ് പള്ളിവേട്ടയെങ്കിലും ഗുരുവായൂരിലെ പള്ളിവേട്ടയ്ക്ക് സവിശേഷതയുണ്ട്. മറ്റുള്ള ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ പുറത്തുള്ള പറമ്പിലോ അതുപോലുള്ള ഏതെങ്കിലും സ്ഥലത്തോ പോയി അവിടെ അലങ്കരിച്ചുവച്ചിരിയ്ക്കുന്ന ഏതെങ്കിലും വന്യമൃഗത്തിന്റെ (പ്രധാനമായും [[പന്നി]]യുടെ) രൂപത്തിൽ അമ്പെയ്യുന്നതാണ് ചടങ്ങെങ്കിൽ ഗുരുവായൂരിൽ ഭക്തർ തന്നെ വന്യമൃഗങ്ങളുടെ വേഷം കെട്ടിവരുന്നതാണ് ചടങ്ങ്. സന്ധ്യയ്ക്ക് പഴുക്കാമണ്ഡപത്തിലെ ദീപാരാധന കഴിഞ്ഞാണ് ഗ്രാമപ്രദക്ഷിണം തുടങ്ങുന്നത്. ദീപാരാധന കഴിഞ്ഞാൽ ഉത്സവത്തിടമ്പ് സ്വർണ്ണക്കോലത്തോട് കെട്ടിവച്ചശേഷം ആനപ്പുറത്ത് കയറ്റുന്നു. പുറത്തേയ്ക്കെഴുന്നള്ളുന്ന ഭഗവാനെ ഭക്തർ നിറപറയും നിലവിളക്കും കാണിച്ച് സ്വീകരിയ്ക്കുന്നു. തുടർന്ന് ആനപ്പുറത്ത് സ്വർണ്ണക്കോലമേന്തി നഗരപ്രദക്ഷിണം തുടങ്ങുന്നു. വാളും പരിചയുമണിഞ്ഞ കൃഷ്ണനാട്ടം കലാകാരന്മാർ വിശേഷാൽ ചുവടുകളോടെ എഴുന്നള്ളത്തിന് അകമ്പടി സേവിയ്ക്കും. ഈ സമയത്ത് പാണ്ടിമേളമാണ് കൊട്ടുന്നത്. ഒപ്പം നാദസ്വരവും ഭക്തരുടെ ഭജനകളും കൂടിയാകുമ്പോൾ നഗരപ്രദക്ഷിണം പൂർണ്ണമാകും. ഗുരുവായൂർ പരിസരം മുഴുവൻ ചുറ്റി, അടുത്തുള്ള ക്ഷേത്രങ്ങളിലെയും വീടുകളിലെയും വരവേല്പുകളെല്ലാം കഴിഞ്ഞ് തിരിച്ച് ക്ഷേത്രത്തിലെത്തുമ്പോഴേയ്ക്കും രാത്രി ഒമ്പതുമണി കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ടാകും. ക്ഷേത്രമതിലകത്തുകൂടിയുള്ള പ്രദക്ഷിണം കഴിഞ്ഞ് നഗരപ്രദക്ഷിണം പൂർത്തിയാക്കുന്നതോടുകൂടി പള്ളിവേട്ടയ്ക്കുള്ള ഒരുക്കങ്ങൾ തുടങ്ങും. ക്ഷേത്രത്തിലെ കഴകക്കാരനായ പുതിയേടത്ത് [[പിഷാരടി]] ''പന്നിമാനുഷങ്ങളുണ്ടോ?......'' എന്ന് മൂന്നുപ്രാവശ്യം ഉറക്കെ ചോദിയ്ക്കും. ഉണ്ടെന്ന് അറിയിപ്പ് കിട്ടിക്കഴിഞ്ഞാലുടനെ മൃഗവേഷധാരികളായ ഭക്തരെല്ലാവരും കൂടി ആർപ്പുവിളിച്ചുകൊണ്ട് ക്ഷേത്രത്തിനകത്തേയ്ക്ക് പ്രവേശിയ്ക്കും. തുടർന്ന് ആനപ്പുറത്ത് ഭഗവാൻ എഴുന്നള്ളി അവരെ പിൻതുടരും. ഒമ്പത് പ്രദക്ഷിണമാണ് പള്ളിവേട്ടയ്ക്ക് ഉണ്ടാകാറുള്ളത്. വാദ്യമേളങ്ങളൊന്നുമില്ലാതെയാണ് പള്ളിവേട്ടയ്ക്ക് പുറത്ത്. അവസാന പ്രദക്ഷിണത്തിൽ ഭഗവദ്പ്രതിനിധിയായ കീഴ്ശാന്തി 'പന്നി'യെ അമ്പെയ്ത് വീഴ്ത്തുന്നു. 'ചത്ത' 'പന്നി'യെ കമ്പിൽ കെട്ടി കൊണ്ടുപോകുന്നതോടെ പള്ളിവേട്ട സമാപിയ്ക്കുന്നു. ഇതിനുശേഷം വാദ്യമേളങ്ങളോടുകൂടി എഴുന്നള്ളുന്ന ഭഗവാനെ നമസ്കാരമണ്ഡപത്തിൽ പ്രത്യേകം തയ്യാറാക്കിയ ശയ്യയിലേയ്ക്ക് എഴുന്നള്ളിച്ചുകൊണ്ടുവന്ന് കിടത്തുന്നു. ഗ്രാമപ്രദക്ഷിണവും പള്ളിവേട്ടയും കഴിഞ്ഞ് അവശനായ ഭഗവാൻ മണ്ഡപത്തിൽ കിടന്നുറങ്ങുന്നു എന്നാണ് സങ്കല്പം. ഈ സമയം ക്ഷേത്രപരിസരത്തുള്ള എല്ലാ ബഹളങ്ങളും താത്കാലികമായി അവസാനിയ്ക്കുന്നു. ഭഗവാന്റെ ഉറക്കത്തിന് ഒരുതരത്തിലും ഭംഗമുണ്ടാകരുതെന്നാണ് ഭക്തവിശ്വാസം. ക്ഷേത്രത്തിൽ നിത്യേന അടിയ്ക്കുന്ന നാഴികമണി പോലും ഈ സമയം കെട്ടിവയ്ക്കും. അബദ്ധത്തിൽ പോലും അത് ശബ്ദിയ്ക്കാൻ പാടില്ലത്രേ! ഈ സമയം തന്നെ ക്ഷേത്രം ശാന്തിക്കാർ, പിറ്റേന്ന് ഭഗവാന് കണികാണുന്നതിനുള്ള വസ്തുക്കൾ ഒരുക്കുന്ന തിരക്കിലായിരിയ്ക്കും. ഇക്കൂട്ടത്തിൽ, ക്ഷേത്രത്തിൽ നടയ്ക്കിരുത്തിയ ഒരു [[പശു]]വുമുണ്ടാകും. ==== ആറാട്ട് ==== പിറ്റേന്ന് രാവിലെ ആറുമണിയ്ക്കാണ് ഭഗവാന്റെ പള്ളിയുണർത്തൽ. നടയ്ക്കിരുത്തിയ പശുവിന്റെ കരച്ചിൽ കേട്ടുകൊണ് ഭഗവാൻ പള്ളിയുണരുന്നത്. തുടർന്ന് കണിക്കോപ്പുകൾ കൂടി കണികണ്ട ശേഷം ക്ഷേത്രച്ചടങ്ങുകൾ തുടങ്ങുന്നു. അന്ന് രാത്രിയാണ് ഉത്സവസമാപനമായ ആറാട്ട് നടക്കുന്നത്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്തുള്ള രുദ്രതീർത്ഥക്കുളത്തിൽ തന്നെയാണ് ആറാട്ട്. ഉഷഃപൂജയും എതിരേറ്റുപൂജയുമൊഴികെയുള്ള എല്ലാ ചടങ്ങുകളും അന്നേദിവസമുണ്ടാകാറുണ്ട്. ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ പഞ്ചലോഹവിഗ്രഹമാണ് അന്ന് എഴുന്നള്ളിയ്ക്കുന്നത്. ആറാട്ടുദിവസം മാത്രമാണ് പഞ്ചലോഹവിഗ്രഹം പുറത്തേയ്ക്ക് എഴുന്നള്ളിയ്ക്കുന്നത്. ഉച്ചവരെ സാധാരണ പോലുള്ള ചടങ്ങുകൾ നടക്കുന്നു. വൈകീട്ട് ദീപാരാധന കഴിഞ്ഞ് ഭഗവാൻ നഗരപ്രദക്ഷിണത്തിന് ഇറങ്ങുന്നു. തലേന്നത്തെ പ്രദക്ഷിണത്തിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി ഇത്തവണ ധാരാളം നിശ്ചലദൃശ്യങ്ങളും ഇവയോടൊപ്പം അകമ്പടി സേവിയ്ക്കാറുണ്ട്. പുരാണങ്ങളിലെ വിവിധ സംഭവങ്ങൾ ഇവിടെ നിശ്ചലദൃശ്യങ്ങളായി പുനർജനിയ്ക്കുന്നു. [[പഞ്ചവാദ്യം|പഞ്ചവാദ്യത്തിന്റെ]] അകമ്പടിയോടെയാണ് ആറാട്ടുനാളിലെ നഗരപ്രദക്ഷിണം നടത്തുന്നത്. ഉത്സവക്കാലത്ത് പഞ്ചവാദ്യം ഉപയോഗിയ്ക്കുന്ന ഏക അവസരം ഇതാണ്. ക്ഷേത്രങ്ങളും വീടുകളും മുഴുവൻ കയറിയിറങ്ങി സ്വീകരണം മുഴുവൻ ഏറ്റുവാങ്ങിയശേഷം പ്രദക്ഷിണം രുദ്രതീർത്ഥക്കുളത്തിന്റെ വടക്കേക്കരയിലെ അത്താണിക്കല്ലിനടുത്തെത്തുമ്പോൾ പെട്ടെന്ന് വാദ്യമേളങ്ങൾ നിർത്തും. പണ്ടൊരു ആറാട്ടുനാളിൽ അത്താണിക്കല്ല് നിൽക്കുന്ന ഭാഗത്തുവച്ച് അതിക്രൂരമായി കൊലചെയ്യപ്പെട്ട, തന്റെ വിശ്വസ്തഭക്തനും കഴകക്കാരനുമായിരുന്ന കണ്ടിയൂർ പട്ടത്തെ നമ്പീശന്റെ സ്മരണ ഭഗവാൻ പുതുക്കുന്നു എന്നാണ് സങ്കല്പം. ഈ സമയം നമ്പീശന്റെ അനന്തരാവകാശികളിൽ ചിലർ അവിടെയെത്തുകയും തങ്ങൾക്ക് സങ്കടമില്ലെന്ന് അറിയിയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അതിനുശേഷം പാണ്ടിമേളത്തിന്റെ അകമ്പടിയോടെ എഴുന്നള്ളിപ്പ് തുടരും. തുടർന്ന് ഭഗവതിക്ഷേത്രത്തിനടുത്തുള്ള വാതിലിലൂടെ വിഗ്രഹം ആറാട്ടുകടവിലെത്തിയ്ക്കുന്നു. ഈ സമയമാകുമ്പോഴേയ്ക്കും നിരവധി ഭക്തർ ആറാട്ടുമുങ്ങാനായി കടവുകളിൽ തടിച്ചുകൂടിയിട്ടുണ്ടാകും. ആറാട്ടുകടവിൽ പ്രത്യേകം ഒരുക്കിവച്ച പീഠത്തിൽ വിഗ്രഹം എഴുന്നള്ളിയ്ക്കുന്ന തന്ത്രി, തുടർന്ന് [[ഗംഗ]], [[യമുന]], [[സരസ്വതി (നദി)|സരസ്വതി]] തുടങ്ങിയ സകല തീർത്ഥങ്ങളെയും രുദ്രതീർത്ഥത്തിലേയ്ക്ക് ആവാഹിയ്ക്കുന്ന ചടങ്ങ് നടത്തുന്നു. തുടർന്ന് തമ്പ്രാൻപടിയ്ക്കൽ കിട്ടയുടെ പിന്മുറക്കാർ കൊണ്ടുവന്ന ഇളനീരും മഞ്ഞൾപ്പൊടിയും കൊണ്ട് വിഗ്രഹത്തിൽ അഭിഷേകം ചെയ്തശേഷം വിഗ്രഹവുമായി തന്ത്രിയും ഓതിയ്ക്കന്മാരും മേൽശാന്തിയും കീഴ്ശാന്തിമാരും മൂന്നുവട്ടം മുങ്ങുന്നു. ഭഗവദ്സാന്നിദ്ധ്യം കൊണ്ട് പവിത്രമായ ജലത്തിൽ ഭക്തരും മുങ്ങിനിവർന്ന് പുണ്യം നേടുന്നു. തുടർന്ന് എല്ലാവരും വസ്ത്രം മാറി തിരിച്ചെഴുന്നള്ളുന്നു. തിരിച്ചെഴുന്നള്ളുന്ന ഭഗവാനെ ഭക്തർ നിറപറയും നിലവിളക്കും നൽകി സ്വീകരിയ്ക്കുന്നു. അതിനുശേഷം ഭഗവതിക്ഷേത്രത്തിലെ മണ്ഡപത്തിൽ ഭഗവാന് ഉച്ചപ്പൂജ. വർഷത്തിലൊരിയ്ക്കൽ തന്റെ സഹോദരിയായ ഇടത്തരികത്തുകാവിലമ്മയെ കാണാമെന്ന് ഗുരുവായൂരപ്പൻ വാക്കുകൊടുത്തിട്ടുണ്ടെന്നും അതിന്റെ സ്മരണയ്ക്കാണ് ഭഗവതിക്ഷേത്രത്തിൽ ഭഗവാന് പൂജ നടത്തുന്നതെന്നും പറയപ്പെടുന്നു. ശ്രീലകത്തിന് പുറത്ത് ഭഗവാന് ഉച്ചപ്പൂജ നടത്തുന്ന ഏക അവസരം ഇതാണ്. അതിനുശേഷം ക്ഷേത്രത്തിനുചുറ്റും പതിനൊന്ന് പ്രാവശ്യം ഓട്ടപ്രദക്ഷിണം. അവസാനം കൊടിമരത്തിൽ നിന്ന് കൊടിയിറക്കുന്നതോടെ ഉത്സവം പരിസമാപ്തിയിലെത്തുന്നു. ==== നിയന്ത്രണങ്ങൾ ==== കലശം തുടങ്ങിക്കഴിഞ്ഞാൽ ആറാട്ട് കഴിയുന്നതുവരെയുള്ള പതിനെട്ടുദിവസം അഞ്ചുവയസ്സിൽ താഴെയുള്ള കുട്ടികൾക്ക് നാലമ്പലത്തിനകത്ത് പ്രവേശനമില്ല. ഉത്സവത്തോടനുബന്ധിച്ച് വലിയ താന്ത്രികച്ചടങ്ങുകളും കലാപരിപാടികളുമെല്ലാമുണ്ടാകാറുണ്ടെങ്കിലും വെടിക്കെട്ടുണ്ടാകാറില്ല എന്നത് ശ്രദ്ധേയമായ വസ്തുതയാണ്. ഒരു കതിനവെടി പോലും ക്ഷേത്രപരിസരത്തെങ്ങും കാണാനാകില്ല. കുട്ടികളെ ഏറെ സ്നേഹിയ്ക്കുന്ന, സ്വയം കുട്ടിയായ ഗുരുവായൂരപ്പന് അവരെ ഭയപ്പെടുത്തുന്ന ഒന്നും ക്ഷേത്രപരിസരത്തുണ്ടാകരുതെന്നാണ് പഴമക്കാരുടെ വിശ്വാസം. എന്നാൽ കൊടിയേറ്റം, കാഴ്ചശീവേലി, ഗ്രാമപ്രദക്ഷിണം, പള്ളിവേട്ട, ആറാട്ട് തുടങ്ങിയ അവസരങ്ങളിൽ ചില്ലറ കരിമരുന്നുപ്രയോഗങ്ങളുണ്ടാകാറുമുണ്ട്. ഇവയാണെങ്കിൽ യാതൊരു കുറവും കൂടാതെയാണ് ഉത്സവത്തിന് നടത്തിപ്പോരുന്നതും. ഉത്സവത്തോടനുബന്ധിച്ചുള്ള കലാപരിപാടികളിൽ [[ശാസ്ത്രീയ സംഗീതം]], [[ശാസ്ത്രീയ നൃത്തം]], [[ഗാനമേള]], കഥകളി, [[തുള്ളൽ]] തുടങ്ങിയവയ്ക്കാണ് പ്രാധാന്യം. സിനിമാറ്റിക് ഡാൻസോ അടിപൊളി ഗാനങ്ങളോ ഉത്സവത്തിന് പാടില്ലെന്ന് വിലക്കുണ്ട്. മേല്പുത്തൂർ ഓഡിറ്റോറിയം കൂടാതെ സത്രം വളപ്പിലെ പൂന്താനം ഓഡിറ്റോറിയത്തിലും കലാപരിപാടികൾ നടന്നുവരുന്നുണ്ട്. === ഗുരുവായൂർ ഏകാദശി/ഗീതാദിനം === {{main|ഗുരുവായൂർ ഏകാദശി}} വൃശ്ചികമാസത്തിലെ വെളുത്തപക്ഷത്തിലെ ഏകാദശിദിവസമാണ് ഗുരുവായൂർ ഏകാദശിയായി ആഘോഷിച്ചുവരുന്നത്. ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ പ്രതിഷ്ഠാദിനമാണ് ഈ ദിവസമെന്ന് വിശ്വസിച്ചുവരുന്നു. ഇതുകൂടാതെ [[കുരുക്ഷേത്രയുദ്ധം|കുരുക്ഷേത്രയുദ്ധത്തിൽ]] പ്രിയപ്പെട്ടവരെ ശത്രുപക്ഷത്ത് കണ്ടു തളർന്നുപോയ [[അർജ്ജുനൻ|അർജ്ജുനനെ]] സമാധാനിപ്പിയ്ക്കാൻ ശ്രീകൃഷ്ണഭഗവാൻ [[ഭഗവദ് ഗീത|ഗീതോപദേശം]] നടത്തിയ ദിവസമാണെന്നും വിശ്വസിച്ചുവരുന്നു. അതിനാൽ ഈ ദിവസം '''ഗീതാദിനം''' എന്ന പേരിലും ആചരിച്ചുവരുന്നു. ഇതുകൂടാതെ വേറെയും നിരവധി പ്രത്യേകതകൾ ഈ ദിവസത്തിനുള്ളതായി പറയപ്പെടുന്നു. ഗോകുലത്തിൽ വച്ച് ശ്രീകൃഷ്ണഭഗവാന് ഗോവിന്ദപട്ടാഭിഷേകം നടത്തിയ ദിവസം, ആദിശങ്കരാചാര്യർ, മേല്പുത്തൂർ, പൂന്താനം, വില്വമംഗലം സ്വാമിയാർ, കുറൂരമ്മ തുടങ്ങി നിരവധി ഭക്തർക്ക് ഭഗവദ്ദർശനം ലഭിച്ച ദിവസം, ഇവയെല്ലാം കൂടാതെ നാലുമാസത്തെ യോഗനിദ്രയിൽ നിന്ന് വിഷ്ണുഭഗവാൻ ഉണരുന്ന ദിവസം (ഉത്ഥാന ഏകാദശി) തുടങ്ങിയവ അവയിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടവയാണ്. ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ ചൈതന്യം പൂർണ്ണമായി അനുഭവപ്പെടുന്ന ദിവസമായി ഗുരുവായൂർ ഏകാദശി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. അന്നേദിവസം ക്ഷേത്രത്തിലെ വിഗ്രഹം യഥാരൂപത്തിൽ (മഹാവിഷ്ണുസ്വരൂപത്തിൽ) അലങ്കരിയ്ക്കുന്നു. അപ്പോൾ ദർശനത്തിനെത്തുന്ന ഭക്തരെല്ലാവരും വിഷ്ണുസ്വരൂപങ്ങളായി മാറുന്നുവെന്ന് വിശ്വസിച്ചുവരുന്നു. ക്ഷേത്രപ്രവേശനവിളംബരത്തിനുമുമ്പും എല്ലാവർക്കും ജാതിഭേദമെന്യേ ദർശനം അനുവദിച്ചിരുന്ന ദിവസമായിരുന്നു ഗുരുവായൂർ ഏകാദശി. ==== ചുറ്റുവിളക്ക് ആരംഭം ==== ഏകാദശിയ്ക്ക് ഒരുമാസം മുമ്പ് (തുലാമാസത്തിലെ വെളുത്ത ഏകാദശിനാളിൽ) ക്ഷേത്രത്തിൽ ചുറ്റുവിളക്കുകൾ ആരംഭിയ്ക്കുന്നു. ആദ്യത്തെ ചുറ്റുവിളക്ക് നടത്തുന്നത് പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ [[അലനല്ലൂർ|അലനല്ലൂരിലുള്ള]] പറമ്പോട്ട് അമ്മിണിയമ്മയുടെ പേരിലാണ്. ഇവരെക്കൂടാതെ വിവിധ വ്യക്തികളും സംഘടനകളും ഇതിനോടനുബന്ധിച്ച് വിളക്കുകൾ നടത്തിവരുന്നുണ്ട്. അവയ്ക്ക് ഓരോന്നിന്നും നടത്തിപ്പുക്കാരുടെ പേരനുസരിച്ച് വിശേഷാൽ പേരുകളും പറയപ്പെടുന്നു. [[കേരള ഹൈക്കോടതി]]യിലെ അഭിഭാഷകർ നടത്തുന്ന കോടതി വിളക്ക്, [[സ്റ്റേറ്റ് ബാങ്ക് ഓഫ് ഇന്ത്യ]]യിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥർ നടത്തുന്ന വിളക്കിന് എസ്.ബി.ഐ. വിളക്ക്{{efn-lr|2017-ലെ ബാങ്ക് ലയനത്തിനുമുമ്പ് ഈ വിളക്ക് നടത്തിയിരുന്നത് [[സ്റ്റേറ്റ് ബാങ്ക് ഓഫ് ട്രാവൻകൂർ|സ്റ്റേറ്റ് ബാങ്ക് ഓഫ് ട്രാവൻകൂറിലെ]] ഉദ്യോഗസ്ഥരാണ്. അന്ന് ഇതിന്റെ പേര് എസ്.ബി.ടി. വിളക്ക് എന്നായിരുന്നു.}}, [[കേരള പോലീസ്]] ഉദ്യോഗസ്ഥർ നടത്തുന്ന വിളക്കിന് പോലീസ് വിളക്ക്, [[അയ്യപ്പസേവാസംഘം]] നടത്തുന്ന വിളക്കിന് അതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പേര്, ക്ഷേത്രം പാരമ്പര്യാവകാശികളായ പത്തുകാരുടെ വിളക്കിന് അതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പേര് - അങ്ങനെ നീണ്ടുപോകുന്നു പേരുകളുടെ നിര. ഈ ദിവസങ്ങളിൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ ധാരാളമായി ഭക്തർ ദർശനത്തിനെത്തുന്നു. ഈ സമയം ശബരിമല തീർത്ഥാടനകാലം കൂടിയായതിനാൽ ഭക്തജനത്തിരക്ക് പതിന്മടങ്ങാകും. ==== പാരമ്പര്യവിളക്കുകൾ ==== ഏകാദശിയ്ക്ക് ഒരാഴ്ച മുമ്പുവരുന്ന [[പഞ്ചമി]] മുതൽ [[നവമി]] വരെയുള്ള വിളക്കുകൾ ''പാരമ്പര്യവിളക്കുകൾ'' എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു. മറ്റുള്ള വിളക്കുകൾ നടത്തുന്നത് പ്രത്യേകം ദിവസങ്ങളിലാണെങ്കിൽ ഈ വിളക്കുകൾ കൃത്യം ഒരേ ദിവസം തന്നെയാണ് നടത്തുന്നത്. ഇവ നടത്തുന്നത് ഓരോ കുടുംബക്കാരായതുകൊണ്ടാണ് ''പാരമ്പര്യവിളക്കുകൾ'' എന്ന പേര് ഈ വിളക്കുകൾക്ക് വന്നത്. പഞ്ചമിവിളക്ക് നടത്തുന്നത് കാപ്രാട്ട് കുടുംബക്കാരാണ്; [[ഷഷ്ഠി]]വിളക്ക് നടത്തുന്നത് മാണിക്കത്ത് കുടുംബക്കാരും. മാണിക്കത്ത് കുടുംബത്തിലെ കാരണവരായിരുന്ന ചന്ദ്രശേഖരമേനോന്റെ പേരിലാണ് ഷഷ്ഠിവിളക്ക് നടത്തുന്നത്. [[സപ്തമി]]നാളിലെ വിളക്ക് നടത്തുന്നത് ഗുരുവായൂരിലെ പ്രസിദ്ധ ബ്രാഹ്മണകുടുംബമായ നെന്മിനി മനക്കാരാണ്. ഈ വിളക്കിന് സവിശേഷപ്രാധാന്യമുണ്ട്. സാധാരണ വിളക്കുകൾക്ക് നെയ്യോ നല്ലെണ്ണയോ ആണ് ഉപയോഗിയ്ക്കാറുള്ളതെങ്കിൽ ഇതിന് ഉപയോഗിയ്ക്കുന്നത് വെളിച്ചെണ്ണയാണ്. നെന്മിനി മനപ്പറമ്പിലെ തെങ്ങിൽ നിന്നെടുക്കുന്ന വെളിച്ചെണ്ണകൊണ്ടാണ് വിളക്കുകൾ തെളിയിയ്ക്കുന്നത്. വെളിച്ചെണ്ണ കൊണ്ട് വിളക്കുകൾ കത്തിയ്ക്കുന്നത് കൂടുതൽ ശോഭയുണ്ടാക്കുമെന്ന് വിശ്വസിച്ചുവരുന്നു. അങ്ങനെ ക്ഷേത്രം മുഴുവൻ ദീപപ്രഭയിൽ കുളിച്ചുനിൽക്കുന്ന കാഴ്ച മനോഹരമാണ്. [[അഷ്ടമി]]വിളക്ക് നടത്തുന്നത് പുലിക്കീഴ് വാര്യക്കാരും [[നവമി]]വിളക്ക് നടത്തുന്നത് കൊളാടി വീട്ടുകാരുമാണ്. [[ദശമി]]ദിനത്തിലെ വിളക്ക് നടത്തുന്നത് ''ശ്രീ ഗുരുവായൂരപ്പൻ സങ്കീർത്തന ട്രസ്റ്റ്'' എന്ന സംഘടനയാണ്. ഭാഗവതാചാര്യനും ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ പരമഭക്തനുമായിരുന്ന [[ആഞ്ഞം മാധവൻ നമ്പൂതിരി]] തുടങ്ങിവച്ച ഈ സംഘടന 1970-ലാണ് ദശമിവിളക്കിന്റെ ചുമതലയേറ്റെടുത്തത്. മുമ്പ് ഈ വിളക്ക് നടത്തിവന്നിരുന്ന കുടുംബം അന്യം നിന്നുപോയതിനെത്തുടർന്നായിരുന്നു ഇത്. അഷ്ടമി മുതലുള്ള വിളക്കുകൾക്ക് ഭഗവാന്റെ സ്വർണ്ണക്കോലം എഴുന്നള്ളിയ്ക്കും. ഈ വിളക്കുകൾക്കെല്ലാം അകമ്പടിയായി പഞ്ചവാദ്യം, പഞ്ചാരിമേളം, നാദസ്വരം എന്നിവയോടുകൂടിയ വിശേഷാൽ കാഴ്ചശീവേലികളുമുണ്ടാകും. ദശമിനാളിൽ രാവിലെ നടതുറന്നുകഴിഞ്ഞാൽ ഏകാദശി കഴിഞ്ഞുവരുന്ന [[ദ്വാദശി]]നാളിൽ രാവിലെ ഒമ്പതുമണി വരെ പൂജകൾക്കും ദീപാരാധനയ്ക്കുമല്ലാതെ നടയടയ്ക്കില്ല. ==== ഏകാദശിനാളിലെ പരിപാടികൾ ==== ഏകാദശിനാളിലെ നിർമ്മാല്യദർശനം അതിവിശേഷകരമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. അന്നേദിവസത്തെ ചുറ്റുവിളക്കും ഉദയാസ്തമനപൂജയും ദേവസ്വം വകയാണ്. മുമ്പ് [[കുന്നംകുളം|കുന്നംകുളത്തിനടുത്തുള്ള]] [[ചിറളയം കോവിലകം]] വകയായിരുന്നു ചുറ്റുവിളക്കും ഉദയാസ്തമനപൂജയും. 1972-ലാണ് ഇവ ദേവസ്വം ഏറ്റെടുത്തത്. രാവിലെ ഏഴുമണിമുതൽ ക്ഷേത്രം കൂത്തമ്പലത്തിൽ ഗീതാപാരായണമുണ്ടാകും. ഏകാദശീവ്രതം നോൽക്കുന്ന ഭക്തർ ആഹാരമേ കഴിയ്ക്കരുതെന്നാണ് ചിട്ടയെങ്കിലും ശാരീരികസ്ഥിതി അനുകൂലമല്ലാത്തവർ അരിയാഹാരം മാത്രമേ ഒഴിവാക്കാറുള്ളൂ. എന്നാൽ ഗുരുവായൂരപ്പന് അന്നും നിവേദ്യങ്ങൾ സാധാരണപോലെത്തന്നെയാണ്. ഏകാദശിനാളിൽ ഗുരുവായൂരിലെത്തുന്ന ഭക്തർക്കായി വിശേഷാൽ പ്രസാദ ഊട്ടുണ്ടാകാറുണ്ട്. ഗോതമ്പുചോറ്, കാളൻ, ഗോതമ്പുപായസം എന്നിവയാണ് ഏകാദശി ഊട്ടിനുള്ള വിഭവങ്ങൾ. രാവിലത്തെ കാഴ്ചശീവേലി കഴിഞ്ഞാൽ ഗുരുവായൂർ കിഴക്കേ നടയിലുള്ള പാർത്ഥസാരഥിക്ഷേത്രത്തിലേയ്ക്ക് പഞ്ചവാദ്യത്തോടുകൂടി എഴുന്നള്ളിപ്പുണ്ടാകും. മൂന്ന് ആനകളാണ് ഈ എഴുന്നള്ളിപ്പിന് മുന്നിലുണ്ടാകുന്നത്. വലിയ ആഘോഷത്തോടുകൂടിയ എഴുന്നള്ളിപ്പ് പാർത്ഥസാരഥിക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലെത്താൻ ഒരുപാട് സമയമെടുക്കും. വൈകീട്ട് പാർത്ഥസാരഥിക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്ന് രഥമെഴുന്നള്ളിപ്പുമുണ്ടാകും. [[തമിഴ്നാട്]], [[കർണാടക]], [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്]], [[തെലങ്കാന]] തുടങ്ങിയ സംസ്ഥാനങ്ങളിലുള്ളതുപോലെ ഭീമാകാരമായ രഥമല്ല പാർത്ഥസാരഥിക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്നെഴുന്നള്ളിയ്ക്കുന്നത്. താരതമ്യേന വളരെ ചെറിയൊരു രഥമാണ്. സ്വർണ്ണത്തിൽ തീർത്ത ഈ രഥം സ്റ്റിയർറിങ് കൊണ്ടാണ് ഓടിയ്ക്കുന്നത്. രഥത്തിന്റെ മുന്നിൽ ചമ്മട്ടിയേന്തിയ ശ്രീകൃഷ്ണഭഗവാന്റെയും പുറകിൽ തൊഴുതുനിൽക്കുന്ന അർജ്ജുനന്റെയും രൂപങ്ങൾ പണിതുവച്ചിട്ടുണ്ട്. 1977-ൽ നടന്ന പാർത്ഥസാരഥിക്ഷേത്രം പുനഃപ്രതിഷ്ഠയ്ക്കുശേഷമാണ് ഈ ചടങ്ങ് ആരംഭിച്ചത്. രഥമെഴുന്നള്ളിപ്പിന് അകമ്പടിയായി ഭക്തരുടെ നാമജപമുണ്ടാകും. എഴുന്നള്ളിപ്പ് ക്ഷേത്രത്തിലെത്തിച്ചേരാൻ ഏറെ സമയമെടുക്കും. തുടർന്ന് ക്ഷേത്രത്തെ കുളമടക്കം വലംവച്ചാണ് എഴുന്നള്ളിപ്പ് അവസാനിയ്ക്കുന്നത്. ==== ദ്വാദശിപ്പണം സമർപ്പണവും ത്രയോദശി ഊട്ടും ==== ഏകാദശിദിവസം അർദ്ധരാത്രി (ദ്വാദശിദിവസം പുലർച്ചെ) '''ദ്വാദശിപ്പണം സമർപ്പിയ്ക്കൽ''' എന്ന വിശേഷാൽ ചടങ്ങ് ആരംഭിയ്ക്കും. ക്ഷേത്രം കൂത്തമ്പലത്തിൽ വച്ചാണ് ഈ ചടങ്ങ് നടത്തപ്പെടുന്നത്. ശുകപുരം, പെരുവനം, [[ഇരിഞ്ഞാലക്കുട]] ഗ്രാമക്കാരായ, അഗ്നിഹോത്രികളായ നമ്പൂതിരിമാർക്ക് ഭക്തർ ദക്ഷിണ നൽകുന്ന ചടങ്ങാണിത്. ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠരായ അഗ്നിഹോത്രിമാർക്ക് ദക്ഷിണ നൽകുന്നത് അതീവപുണ്യകരമായ കാര്യമാണെന്ന് വിശ്വസിച്ചുവരുന്നു. ആദ്യത്തെ ദക്ഷിണ സമർപ്പിയ്ക്കുന്നത് ഭഗവാൻ തന്നെയാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. ഭഗവദ്പ്രതിനിധിയായി മേൽശാന്തിയാണ് ദക്ഷിണ സമർപ്പിയ്ക്കുന്നത്. തുടർന്ന് ദേവസ്വം അധികാരികളും അവസാനം ഭക്തരും സമർപ്പിയ്ക്കുന്നു. രാവിലെ ഒമ്പതുമണി വരെ പണം സമർപ്പിയ്ക്കൽ അനുസ്യൂതം തുടരുന്നു. ദ്വാദശിനാളിൽ രാവിലെ ഏഴുമണിയ്ക്ക് ദ്വാദശി ഊട്ട് നടത്തുന്നു. ഇടിച്ചുപിഴിഞ്ഞ പായസത്തോടെ നടത്തുന്ന സദ്യയാണിത്. അന്നേദിവസം രാവിലെ ഒമ്പതുമണിയ്ക്ക് നടയടച്ചുകഴിഞ്ഞാൽ പിന്നെ ഉച്ചതിരിഞ്ഞ് മൂന്നരയ്ക്കേ തുറക്കൂ. ആ സമയം വിവാഹം, ചോറൂൺ, തുലാഭാരം തുടങ്ങിയ കർമ്മങ്ങളൊന്നും നടത്താറില്ല. ദ്വാദശിയുടെ പിറ്റേ ദിവസം ([[ത്രയോദശി]] നാളിൽ) നടത്തുന്ന ത്രയോദശി ഊട്ട്, തന്റെ ഭക്തനായിരുന്ന ഒരു പരദേശി ബ്രാഹ്മണന്റെ ശ്രാദ്ധം ഭഗവാൻ തന്നെ ഊട്ടുന്ന ചടങ്ങായി വ്യാഖ്യാനിയ്ക്കപ്പെടുന്നു. മത്തനും നേന്ത്രപ്പഴവും ചേർന്നുള്ള പച്ചടി, മത്തൻ പൊടിത്തൂവൽ, എളവൻ-ചേന-പയർ കൂട്ടുകറി, രസം, പിണ്ടിപ്പായസം എന്നിവയോടുകൂടിയ ത്രയോദശി ഊട്ടോടെ ഗുരുവായൂർ ഏകാദശിച്ചടങ്ങുകൾ അവസാനിയ്ക്കുന്നു. ==== ചെമ്പൈ സംഗീതോത്സവം ==== കർണാടക സംഗീതചക്രവർത്തിയും ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ പരമഭക്തനുമായിരുന്ന ചെമ്പൈ വൈദ്യനാഥഭാഗവതരുടെ പേരിൽ എല്ലാ വർഷവും ഏകാദശിയോടനുബന്ധിച്ച് നടത്തപ്പെടുന്ന ഒരു വിശേഷാൽ സംഗീതോത്സവമാണ് ചെമ്പൈ സംഗീതോത്സവം. തന്റെ ജീവിതകാലത്ത് എല്ലാവർഷവും ഏകാദശിനാളിൽ കച്ചേരി നടത്തിവന്നിരുന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ അന്ത്യത്തെത്തുടർന്ന് 1974-ലെ ഏകാദശിയോടനുബന്ധിച്ചാണ് ഈ പരിപാടി ആരംഭിച്ചത്. ആദ്യം ഒരുദിവസം മാത്രമായിരുന്ന ഈ പരിപാടി, പിന്നീട് മൂന്നും അതിനുശേഷം അഞ്ചും ഏഴും പത്തും പതിമൂന്നും ഒടുവിൽ പതിനഞ്ചും ദിവസങ്ങളായി ഉയർത്തി. പ്രഗല്ഭരും അപ്രഗല്ഭരുമായ നിരവധി കലാകാരന്മാരും കലാകാരികളും ഈയവസരത്തിൽ തങ്ങളുടെ സിദ്ധികൾ പ്രകടിപ്പിയ്ക്കാനായി ഗുരുവായൂരിൽ വരാറുണ്ട്. ഹിന്ദുക്കൾക്ക് മാത്രമേ ഈ പരിപാടിയിൽ പങ്കെടുക്കാൻ അവകാശമുള്ളൂ. ആദ്യദിവസങ്ങളിൽ രാത്രിയാണ് പ്രഗല്ഭരുടെ സംഗീതപരിപാടികൾ നടത്തിവരുന്നതെങ്കിൽ അവസാനമാകുമ്പോഴേയ്ക്കും ദിവസം മുഴുവൻ പ്രഗല്ഭരുടെ പരിപാടികളാകും. ദശമിനാളിൽ നടത്തപ്പെടുന്ന പഞ്ചരത്നകീർത്തനാലാപനമാണ് സംഗീതോത്സവത്തിലെ പ്രധാന പരിപാടി. കർണാടക സംഗീതത്തിലെ ത്രിമൂർത്തികളിലൊരാളായ [[ത്യാഗരാജ സ്വാമികൾ]] ചിട്ടപ്പെടുത്തിയ പഞ്ചരത്നകീർത്തനങ്ങളും അവയോടനുബന്ധിച്ചുള്ള ഗണപതിസ്തുതിയും പ്രശസ്തരായ കർണാടക സംഗീതജ്ഞർ ഒന്നിച്ച് ആലപിയ്ക്കുന്നതാണ് ചടങ്ങ്. അകമ്പടിയായി വയലിൻ, [[വീണ]], പുല്ലാങ്കുഴൽ, മൃദംഗം, [[ഘടം]], [[ഗഞ്ചിറ]], [[മുഖർശംഖ്]] തുടങ്ങിയ വാദ്യങ്ങളുമുണ്ടാകും. ഏകാദശിനാളിൽ രാത്രി ചെമ്പൈയുടെ ശിഷ്യരും ഉപശിഷ്യരുമായ ഗായകർ ഒരുമിച്ച് ചെമ്പൈയുടെ ഇഷ്ടകീർത്തനങ്ങൾ ആലപിച്ച് [[മധ്യമാവതി]] രാഗത്തിൽ മംഗളം പാടി അവസാനിപ്പിയ്ക്കുന്നതോടെ സംഗീതോത്സവം സമാപിയ്ക്കുന്നു. ==== ഗജരാജൻ ഗുരുവായൂർ കേശവൻ അനുസ്മരണം ==== കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും പേരുകേട്ട ഗജവീരന്മാരിലൊരാളായിരുന്ന ഗുരുവായൂർ കേശവൻ ചരിഞ്ഞത് 1976-ലെ ഗുരുവായൂർ ഏകാദശിനാളിൽ (ഡിസംബർ 2) പുലർച്ചെ മൂന്നുമണിയ്ക്കാണ്. തുടർന്നുവന്ന എല്ലാ വർഷവും ഏകാദശിയുടെ തലേദിവസമായ ദശമിനാളിൽ, ഗുരുവായൂർ ദേവസ്വം വകയായുള്ള എല്ലാ ആനകളും ചേർന്ന് കേശവന് പ്രണാമമർപ്പിയ്ക്കുന്ന ഒരു ചടങ്ങ് നടത്തിവരുന്നുണ്ട്. മറ്റൊരിടത്തും കാണാത്ത ഈ വിശേഷച്ചടങ്ങ് തുടങ്ങുന്നത് ഗുരുവായൂർ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷന്റെ കിഴക്കുഭാഗത്തുള്ള തിരുവെങ്കടാചലപതിക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്നാണ്. നാദസ്വരത്തിന്റെ അകമ്പടിയോടെ നടത്തുന്ന ഈ യാത്രയിൽ ക്ഷേത്രത്തിലെ ഏറ്റവും മുതിർന്ന ആന കേശവന്റെയും രണ്ടാമത്തെ മുതിർന്ന ആന ഗുരുവായൂരപ്പന്റെയും ചിത്രങ്ങൾ വഹിയ്ക്കും. റെയിൽവേ ഗേറ്റ് മുറിച്ചുകടന്ന് പാർത്ഥസാരഥിക്ഷേത്രത്തിലെ സ്വീകരണവും പിന്നിട്ടാണ് ആനകൾ തെക്കേ നടയിൽ ശ്രീവത്സം റസ്റ്റ് ഹൗസിനുമുന്നിലുള്ള കേശവന്റെ പൂർണ്ണകായ പ്രതിമയ്ക്കുമുന്നിലെത്തുന്നത്. തുടർന്ന് മുതിർന്ന ആന കേശവന്റെ പ്രതിമയിൽ ഹാരാർപ്പണം നടത്തുന്നു. മറ്റുള്ള ആനകൾ അതിനനുസരിച്ചുള്ള പ്രണാമമർപ്പിയ്ക്കുന്നു. വളരെ വികാരനിർഭരമായ ഈ ചടങ്ങ് കാണാൻ നിരവധി ഭക്തരാണ് ഗുരുവായൂരിലെത്തുന്നത്. === അഷ്ടമിരോഹിണി === {{main|അഷ്ടമിരോഹിണി}} ചിങ്ങമാസത്തിലെ കറുത്തപക്ഷത്തിലെ അഷ്ടമിദിവസമാണ് ശ്രീകൃഷ്ണാവതാരസുദിനമായ അഷ്ടമിരോഹിണിയായി ആഘോഷിച്ചുവരുന്നത്. രാജ്യമെമ്പാടുമുള്ള ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ഈ ദിവസം അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നു. അവതാരകൃഷ്ണസങ്കല്പത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠയുള്ള ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിലും അഷ്ടമിരോഹിണി വിശേഷമാണ്. അന്നേദിവസം ക്ഷേത്രത്തിൽ വിശേഷാൽ പൂജകളും കാഴ്ചശീവേലിയും അവതാരസമയമായ അർദ്ധരാത്രിയിൽ വിളക്കെഴുന്നള്ളിപ്പുമുണ്ടാകും. അഷ്ടമിരോഹിണിനാളിലെ പ്രസാദ ഊട്ട് ഭഗവാന്റെ പിറന്നാൾ സദ്യയായി അറിയപ്പെടുന്നു. ഇതിനോടനുബന്ധിച്ച് നടത്തപ്പെടുന്ന അപ്പം വഴിപാട് വളരെ വിശേഷമാണ്. അഷ്ടമിരോഹിണിനാളിൽ പുലർച്ചെ മൂന്നുമണിയ്ക്ക് ക്ഷേത്രനട തുറക്കുന്നതോടെയാണ് ചടങ്ങുകൾ ആരംഭിയ്ക്കുന്നത്. തുടർന്ന് ക്ഷേത്രത്തിൽ ദീപക്കാഴ്ച നടത്തുന്നു. ആദ്യഘട്ടത്തിൽ ഓടക്കുഴലൂതുന്ന ഉണ്ണിക്കണ്ണനായും പിന്നീട് ഇരുകൈകളിലും വെണ്ണ പിടിച്ചുനിൽക്കുന്ന വെണ്ണക്കണ്ണനായും ഭഗവാനെ അലങ്കരിയ്ക്കുന്നു. രാവിലെ ഏഴുമണിയോടെ സ്വർണ്ണക്കോലത്തോടുകൂടിയ കാഴ്ചശീവേലി എഴുന്നള്ളിപ്പ് നടത്തുന്നു. ഉത്സവക്കാലവും ഏകാദശിയുമല്ലാതെ ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ സ്വർണ്ണക്കോലം എഴുന്നള്ളിയ്ക്കുന്നത് അഷ്ടമിരോഹിണിയ്ക്ക് മാത്രമാണ്. പഞ്ചാരിമേളത്തോടുകൂടിയ കാഴ്ചശീവേലി അതിവിശേഷാൽ ചടങ്ങാണ്. രാവിലെ ഒമ്പതുമണിയോടെ ക്ഷേത്രം ഊട്ടുപുരയിലും പുറത്തുള്ള അന്നലക്ഷ്മി ഹാളിലും പിറന്നാൾ സദ്യ തുടങ്ങും. വിഭവസമൃദ്ധമായ പിറന്നാൾ സദ്യ കഴിയ്ക്കാൻ നിരവധി ഭക്തരാണ് ഗുരുവായൂരിലെത്തുന്നത്. ഉച്ചതിരിഞ്ഞ് രണ്ടുമണി വരെ സദ്യ തുടരും. മൂന്നുമണിയ്ക്ക് പഞ്ചവാദ്യത്തിന്റെ അകമ്പടിയോടെ രണ്ടാമത്തെ കാഴ്ചശീവേലി. രാവിലത്തെ കാഴ്ചശീവേലിയ്ക്കുള്ള അതേ ചടങ്ങുകൾ തന്നെയാണ് ഇതിനും. വൈകീട്ട് അടുത്തുള്ള നെന്മിനി ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്ന് [[ബലരാമൻ|ബലരാമന്റെ]] എഴുന്നള്ളത്തുമുണ്ട്. തന്റെ അനുജനായ ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ ജന്മദിനത്തിൽ പങ്കെടുക്കാനാണ് ബലരാമന്റെ എഴുന്നള്ളത്ത് എന്നാണ് സങ്കല്പം. അത്താഴപ്പൂജയ്ക്ക് വിശേഷാൽ അപ്പം വഴിപാട് നടത്തും. ഒരു ലക്ഷത്തിനടുത്ത് അപ്പങ്ങളാണ് അഷ്ടമിരോഹിണിനാളിൽ ഭഗവാന് നേദിയ്ക്കുന്നത്. ഇവ കൂടാതെ ഏകദേശം അഞ്ഞൂറുലിറ്റർ പാൽപ്പായസവും നേദിയ്ക്കുന്നുണ്ടാകും. രാത്രി പത്തുമണിയോടെ വിളക്കെഴുന്നള്ളിപ്പ് തുടങ്ങും. ശ്രീകൃഷ്ണഭഗവാന്റെ അവതാരത്തോടനുബന്ധിച്ച് നടത്തുന്നതാണ് വിളക്കെഴുന്നള്ളിപ്പ്. അഞ്ചു പ്രദക്ഷിണങ്ങളാണ് വിളക്കെഴുന്നള്ളിപ്പിനുണ്ടാകുക. ആദ്യത്തെ രണ്ടിനും സാധാരണ വാദ്യോപകരണങ്ങളും മൂന്നാമത്തെ പ്രദക്ഷിണത്തിന് പഞ്ചവാദ്യവും നാലാമത്തേതിന് ഇടയ്ക്കയും നാദസ്വരവും അഞ്ചാമത്തേതിന് പഞ്ചാരിമേളവുമാണ് അകമ്പടിയുണ്ടാകുക. അഷ്ടമിരോഹിണിനാളിൽ രാത്രി ക്ഷേത്രനട അടയ്ക്കില്ല. പകരം, ആ സമയത്ത് അവതാരവിളംബര ഘോഷയാത്രയുണ്ടാകും. നിരവധി ഭക്തരാണ് ഇതുകാണാൻ ക്ഷേത്രത്തിൽ തടിച്ചുകൂടുന്നത്. ==== ഭാഗവതസപ്താഹം, അവതാരം കളി, ശോഭായാത്ര ==== അഷ്ടമിരോഹിണിയോടനുബന്ധിച്ച് ഗുരുവായൂർ ദേവസ്വം വിശേഷാൽ ഭാഗവതസപ്താഹം നടത്തിവരുന്നുണ്ട്. ഭാഗവതത്തിലെ കൃഷ്ണാവതരഭാഗം അഷ്ടമിരോഹിണിദിവസം വരുന്ന രീതിയിലാണ് ഇത് നടത്തിവരുന്നത്. സപ്താഹത്തിന്റെ മൂന്നാം ദിവസമാണ് അഷ്ടമിരോഹിണി വരുന്നത്. അഷ്ടമിരോഹിണിനാളിൽ രാവിലെ എട്ടുമണിയോടെയാണ് കൃഷ്ണാവതാരപാരായണം നടത്തുന്നത്. പ്രഗല്ഭരായ എല്ലാ ഭാഗവതാചാര്യന്മാരും ഈ പരിപാടി അവതരിപ്പിച്ചുവരുന്നുണ്ട്. രാത്രി പതിനൊന്നുമണിയ്ക്ക് കൃഷ്ണനാട്ടത്തിലെ അവതാരം കളിയുമുണ്ടാകും. പുതിയ കലാകാരന്മാരും കലാകാരിമാരും പരിശീലനത്തിലായതിനാൽ പഴയ കലാകാരന്മാരും കലാകാരിമാരുമാണ് കൃഷ്ണനാട്ടം നടത്തുന്നത്. ഗുരുവായൂരിലെ വിവിധ സംഘടനകളും ഈ ദിവസം പരിപാടികൾ അവതരിപ്പിയ്ക്കാറുണ്ട്. ഗുരുവായൂർ നായർ സമാജം നടത്തുന്ന ഉറിയടിയും ബാലഗോകുലം നടത്തുന്ന ശോഭായാത്രയുമാണ് അവയിൽ വിശേഷം. രാവിലെ ഒമ്പതുമണിയ്ക്ക് മമ്മിയൂർ ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്നാണ് നായർ സമാജം നടത്തുന്ന കലാപരിപാടികൾ തുടങ്ങുന്നത്. വിവിധ നൃത്തകലാകാരിമാർ പങ്കെടുക്കുന്ന ഗോപികാനൃത്തവും താലപ്പൊലിയോടെയുള്ള ജീവത എഴുന്നള്ളിപ്പുമെല്ലാം ഇതിന് അകമ്പടിയായി ഉണ്ടാകാറുണ്ട്. ക്ഷേത്രം കിഴക്കേ നടയിൽ വച്ചാണ് ഉറിയടി മത്സരം നടക്കുന്നത്. വൈകീട്ട് ബാലഗോകുലം നടത്തുന്ന ശോഭായാത്ര മമ്മിയൂർ, തിരുവെങ്കടം, പെരുന്തട്ട ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ നിന്നായി വീതിയ്ക്കപ്പെട്ടിരിയ്ക്കുന്നു. ശ്രീകൃഷ്ണനായും [[രാധ|രാധയായും]] [[കുചേലൻ|കുചേലനായും]] വേഷം കെട്ടിയ നിരവധി കുട്ടികൾ ഒത്തുചേർന്ന് ഗുരുവായൂരിനെ അമ്പാടിയാക്കുന്ന കാഴ്ച മനോഹരമാണ്. ഇതിനോടനുബന്ധിച്ച് വിവിധ പുരാണദൃശ്യങ്ങൾ കോർത്തിണക്കിക്കൊണ്ടുള്ള ഫ്ലോട്ടുകളും ശ്രീകൃഷ്ണരഥവും പഞ്ചവാദ്യവുമെല്ലാമുണ്ടാകും. ക്ഷേത്രത്തിന് കിഴക്കുള്ള മഞ്ജുളാൽത്തറയിൽ വച്ച് ഇവ മൂന്നും കൂടിച്ചേർന്ന ശേഷമാണ് ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെത്തുന്നത്. തുടർന്നുനടത്തുന്ന ഘോഷയാത്ര ഏറ്റവും മനോഹരമായ കാഴ്ചയാണ്. രാത്രി ഏറെ വൈകുവോളം ഇത്തരം പരിപാടികൾ തുടരും. ഇതുകാണാൻ നിരവധി പേർ ഉറക്കമൊഴിച്ച് എത്താറുണ്ട്. === വിഷു === മേടമാസം ഒന്നാം തീയതിയാണ് കേരളത്തിന്റെ ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ പുതുവർഷദിനമായ വിഷു. പണ്ടുകാലത്ത് മലയാളികളുടെ വിളവിറക്കൽ ഉത്സവമായിരുന്ന വിഷു, ഇപ്പോൾ കാലമേറെ കഴിഞ്ഞിട്ടും വലിയൊരു ആഘോഷമായിത്തുടരുന്നു. ലോകമെമ്പാടുമുള്ള മലയാളികൾ കണി കണ്ടും പടക്കം പൊട്ടിച്ചും വിഷുദിനം ആഘോഷമാക്കുന്നു. പകലും രാത്രിയും തുല്യമായി വരുന്ന ദിവസമായ ഈ ദിനത്തിൽ സൂര്യൻ നേരെ കിഴക്കുഭാഗത്ത് ഉദിയ്ക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ ഉദിച്ചുവരുന്ന സൂര്യന്റെ ആദ്യകിരണങ്ങൾ ഭഗവാന്റെ പാദങ്ങളിൽ പതിയ്ക്കുന്ന രീതിയിലാണ് ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രം നിർമ്മിച്ചിട്ടുള്ളതുതന്നെ. ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിൽ വിഷു വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു ആഘോഷമാണ്. അന്നേ ദിവസം ഭഗവാനെ കണികാണുന്നത് അതിവിശേഷമായ ചടങ്ങായി കണക്കാക്കിവരുന്നു. നിരവധി ഭക്തരാണ് ഇതിനായി ക്ഷേത്രത്തിൽ തടിച്ചുകൂടിയിട്ടുണ്ടാകുക. എല്ലാദിവസവും പുലർച്ചെ മൂന്നുമണിയ്ക്ക് തുറക്കുന്ന നട, ഈ ദിവസം രണ്ടരയ്ക്കുതന്നെ തുറക്കും. അതിനുമുന്നോടിയായി തന്ത്രിയും മേൽശാന്തിയും കീഴ്ശാന്തിക്കാരും ഉണർന്ന് രുദ്രതീർത്ഥത്തിൽ കുളിച്ചുവന്ന് കണിയ്ക്കുള്ള ഒരുക്കങ്ങൾ തുടങ്ങും. <ref name="vns5">ഗുരു, ഗുരുവായൂർ,പേജ്37, ഏപ്രിൽ2013- ഭക്തപ്രിയ മാസിക.</ref> നമസ്കാരമണ്ഡപത്തിൽ ഭദ്രദീപത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്തായാണ് കണിയൊരുക്കുന്നത്. സ്വർണ്ണസിംഹാസനത്തിൽ ആനത്തലേക്കെട്ടുവച്ച് അതിന്മേൽ ഭഗവാന്റെ സ്വർണ്ണത്തിടമ്പ് എഴുന്നള്ളിച്ചുകൊണ്ടുവന്നുവയ്ക്കുന്നു. അതിനുമുന്നിലായി ഓട്ടുരുളിയിലാണ് കണിയൊരുക്കുന്നത്. ഉരുളിയിൽ അക്ഷതം (ഉണങ്ങലരിയും നെല്ലും ചേർന്നുള്ള ഒരു മിശ്രിതം) വിതറി, അതിനുമുന്നിൽ അലക്കിയ മുണ്ട് (കോടിവസ്ത്രം), ഗ്രന്ഥം, വാൽക്കണ്ണാടി, കണ്ണിവെള്ളരി, കണിക്കൊന്ന, ചക്ക, മാങ്ങ, നാളികേരം, ഉടച്ച രണ്ടുമുറി നാളികേരത്തിൽ നെയ്യ് ചേർത്തത് എന്നിവ ഒരുക്കിയിട്ടുണ്ടാകും. ഇതിനുശേഷം മേൽശാന്തിയും കീഴ്ശാന്തിമാരും ശ്രീലകത്ത് പ്രവേശിച്ച് നെയ്വിളക്കുകൾ കൊളുത്തിവയ്ക്കും. തുടർന്ന് രണ്ടര മണിയോടെ നടതുറന്ന് മേൽശാന്തി ആദ്യം ഭഗവാനെ കണികാണിയ്ക്കും. തുടർന്നാണ് ഭക്തർക്ക് കണിദർശനം. കണ്ണടച്ചും കണ്ണുകെട്ടിയുമിരിയ്ക്കുന്ന ഭക്തർ ശ്രീകോവിലിനകത്തേയ്ക്ക് ചെല്ലുകയും ശ്രീകോവിലിന് മുന്നിൽ വച്ച് കണ്ണുതുറന്ന് കണികാണുകയും ചെയ്യുന്നു. തുടർന്ന് കുളിച്ചുവന്ന് നാലമ്പലത്തിനകത്ത് തിരിച്ചുകടന്ന് ഗണപതിയെയും സുബ്രഹ്മണ്യനെയും ഹനുമാനെയും തൊഴുത് ആദ്യം ശ്രീകോവിലിന് മുന്നിലെത്തുന്ന ഭക്തർക്ക് മേൽശാന്തിയിൽ നിന്ന് വിഷുക്കൈനീട്ടം കിട്ടും. അതിനുശേഷം പുറത്തുകടന്ന് ഭഗവതിയെയും ശിവനെയും അയ്യപ്പനെയും തൊഴുത് പ്രദക്ഷിണമായി പുറത്തുകടക്കുന്നതോടെ കണിദർശനം പൂർത്തിയാകും.<ref name="vns5">ഗുരു, ഗുരുവായൂർ,പേജ്37, ഏപ്രിൽ2013- ഭക്തപ്രിയ മാസിക.</ref> മറ്റുദിവസങ്ങളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി ഗുരുവായൂരിൽ വിഷുത്തലേന്ന് ഭക്തർക്ക് ക്ഷേത്രമതിലകത്ത് വിരിവയ്ക്കാനുള്ള അവകാശമുണ്ട്. പിറ്റേന്ന് കണികാണേണ്ടതുകൊണ്ടാണ് ഈ സൗകര്യം ഒരുക്കുന്നത്. ഗുരുവായൂരിലെ വിഷുക്കണി ദർശനവും മേൽശാന്തിയിൽ നിന്ന് വാങ്ങുന്ന വിഷുക്കൈനീട്ടവും ഭക്തർ അതിവിശേഷമായി കരുതുന്നു. വിഷുദിവസം ഉച്ചയ്ക്ക് ക്ഷേത്രം ഊട്ടുപുരയിൽ വിഭവസമൃദ്ധമായ വിഷുസദ്യയുമുണ്ട്. === ഓണം === കേരളത്തിന്റെ ദേശീയോത്സവമാണ് ചിങ്ങമാസത്തിലെ ഓണം. കൃഷി നിറഞ്ഞുനിന്നിരുന്ന കാലത്ത് കേരളത്തിലെ വിളവെടുപ്പുത്സവമായിരുന്നു ഓണം. ഇന്നും മലയാളിമനസ്സുകളിൽ ഗൃഹാതുരത നിറയുന്ന ഒരു അവസരമാണ് ഓണം. വിവിധ കലാപരിപാടികളോടുകൂടി ഓണം ഇന്നും ആഘോഷിച്ചുവരുന്നു. മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ അഞ്ചാം അവതാരമായ വാമനനുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഓണത്തിനുള്ള ഐതിഹ്യം അതിപ്രസിദ്ധമാണ്. ചിങ്ങമാസത്തിലെ തിരുവോണം നക്ഷത്രവും ദ്വാദശിതിഥിയും കൂടിയ ദിവസമാണ് വാമനാവതാരം നടന്നതെന്ന് വിശ്വസിയ്ക്കപ്പെടുന്നു. ഐതിഹ്യപ്രകാരം അസുരചക്രവർത്തിയായ [[മഹാബലി]]യുടെ ദുർമ്മദമടക്കാൻ അവതരിച്ച വാമനൻ, ആദ്യത്തെ അടികൊണ്ട് ആകാശവും രണ്ടാമത്തെ അടികൊണ്ട് ഭൂമിയും അളക്കുകയും മൂന്നാമത്തെ അടി വയ്ക്കാൻ സ്ഥലമില്ലാതെ വന്നപ്പോൾ മഹാബലി സ്വന്തം ശിരസ്സ് കാട്ടിക്കൊടുക്കുകയും വാമനൻ അദ്ദേഹത്തെ അനുഗ്രഹിച്ച് സുതലം എന്ന ലോകത്തേയ്ക്ക് അയയ്ക്കുകയും ചെയ്തശേഷം എല്ലാ വർഷവും ചിങ്ങമാസത്തിലെ തിരുവോണത്തിന് തന്റെ പ്രജകളെ കാണാൻ അദ്ദേഹത്തിന് അനുവാദം കൊടുക്കുകയായിരുന്നു. എറണാകുളം ജില്ലയിലെ [[തൃക്കാക്കര]] എന്ന സ്ഥലത്തായിരുന്നു മഹാബലിയുടെ രാജധാനിയെന്നും വാമനമൂർത്തിയായ ഭഗവാന്റെ കാൽ വന്നുപതിച്ച സ്ഥലം എന്ന അർത്ഥത്തിലാണ് ആ പേരു വന്നതെന്നും കഥയുണ്ട്. തൃക്കാക്കരയിലെ പ്രസിദ്ധമായ [[തൃക്കാക്കര വാമനമൂർത്തിക്ഷേത്രം|വാമനമൂർത്തിക്ഷേത്രത്തിൽ]] ഓണാഘോഷം ഭംഗിയായി നടന്നുവരുന്നു. അത്രയൊന്നുമില്ലെങ്കിലും ഗുരുവായൂരിലും ഓണം പ്രധാനമാണ്. ഓണാഘോഷങ്ങളുടെ ആരംഭദിനമായ [[അത്തം]] മുതൽ പത്തുദിവസവും ക്ഷേത്രനടയിൽ പൂക്കളങ്ങളിടും. ഓരോ ദിവസവും വ്യത്യസ്ത രൂപങ്ങളിലാണ് പൂക്കളം. ഇവയിൽ വിവിധ ദേവതാരൂപങ്ങൾ വരച്ചുണ്ടാക്കിയിട്ടുണ്ടാകും. ഇതിനുള്ള പൂക്കളെല്ലാം ക്ഷേത്രപരിസരത്തെ പൂക്കടകളിൽ നിന്നാണ് ലഭിയ്ക്കുന്നത്. ഓണത്തിന്റെ അവസാനദിവസങ്ങളായ ഉത്രാടം, തിരുവോണം ദിവസങ്ങളിൽ ക്ഷേത്രത്തിലെത്തുന്നവർക്ക് വിഭവസമൃദ്ധമായ ഓണസദ്യയുണ്ടാകും. ഇതിനായി നിരവധി ഭക്തർ ക്ഷേത്രത്തിലുണ്ടാകാറുണ്ട്. എന്നാൽ ഉത്രാടദിനത്തിലെ പ്രധാന ചടങ്ങ് കാഴ്ചക്കുല സമർപ്പണമാണ്. മേൽശാന്തിയും ദേവസ്വം പ്രതിനിധികളും ഭക്തരും മൂത്തുവിളഞ്ഞ പഴക്കുലകൾ ഭഗവാന് സമർപ്പിയ്ക്കുന്നതാണ് ഈ ചടങ്ങ്. ആദ്യകാലത്ത് ദേവസ്വം ഭൂമി പാട്ടത്തിനെടുത്തവർ മാത്രം നടത്തിയിരുന്ന ഈ ചടങ്ങ് പാട്ടവക നിർത്തിയതോടെയാണ് ഭക്തരുടെ വകയായത്. കൊടിമരച്ചവട്ടിലാണ് കാഴ്ചക്കുലകൾ സമർപ്പിയ്ക്കുന്നത്. സമർപ്പണത്തിനു മുന്നോടിയായി കൊടിമരച്ചുവട്ടിലെ തറയിൽ അരിമാവുകൊണ്ട് കോലം വരച്ചശേഷം അതിനുമുകളിൽ നാക്കില വച്ചശേഷം സമീപത്ത് നിലവിളക്ക് കൊളുത്തി ഗണപതിയ്ക്ക് വയ്ക്കുന്നു. തുടർന്ന് മേൽശാന്തി ആദ്യത്തെ കാഴ്ചക്കുല സമർപ്പിയ്ക്കുന്നു. പിന്നീട് ദേവസ്വം ചെയർമാൻ, അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റർ, അംഗങ്ങൾ തുടങ്ങിയവർ ഓരോരുത്തരായി സമർപ്പിച്ചുപോരുന്നു. അവസാനമാണ് ഭക്തരുടെ സമർപ്പണം. ഭക്തർ ഓരോരുത്തരായി സമർപ്പിച്ചുവരുമ്പോഴേയ്ക്കും സമയം രാത്രിയാകും. അത്രയധികം കുലകളാണ് സമർപ്പിച്ചുപോരുന്നത്. തിരുവോണം നാളിൽ ഭഗവാനെ വാമനമൂർത്തിയായി അലങ്കരിയ്ക്കുന്നു. മഹാബലിയുടെ ശിരസ്സിൽ പാദം വയ്ക്കുന്ന ത്രിവിക്രമന്റെ രൂപത്തിലാണ് വാമനാലങ്കാരം. അന്നത്തെ പ്രധാന ചടങ്ങുകൾ ഓണപ്പുടവ സമർപ്പണവും നമസ്കാരസദ്യയുമാണ്. പുലർച്ചെ നടതുറക്കുമ്പോൾ തന്നെ ഭഗവാന് ഓണപ്പുടവ സമർപ്പിയ്ക്കാൻ ഭക്തജനങ്ങളുടെ ഒരു നീണ്ട നിരതന്നെ വന്നിട്ടുണ്ടാകും. ക്ഷേത്രം ഊരാളനായ മല്ലിശ്ശേരി നമ്പൂതിരി തന്നെ ആദ്യത്തെ ഓണപ്പുടവ സമർപ്പിയ്ക്കും. തുടർന്ന് ദേവസ്വം അധികാരികളും അവസാനം ഭക്തർ ഓരോരുത്തരുമായി സമർപ്പിയ്ക്കുന്നു. രാത്രിയാകുവോളം ഓണപ്പുടവ സമർപ്പണം നടന്നുവരും. ഉച്ചയ്ക്കാണ് ദേവസ്വം വക ഓണസദ്യ വിളമ്പുന്നത്. ഇതിൽ പങ്കെടുക്കാനും നിരവധി ഭക്തർ ക്ഷേത്രത്തിലെത്തുന്നു. ചോറ്, സാമ്പാർ, അവിയൽ, കാളൻ, ഓലൻ, പപ്പടം, നാലുതരം പായസങ്ങൾ തുടങ്ങിവയാണ് സദ്യയ്ക്ക് വിളമ്പുന്നത്. ക്ഷേത്രം ഊട്ടുപുരയിലും തെക്കേ നടയിലെ പ്രത്യേകം പന്തലിലും പടിഞ്ഞാറേ നടയിലെ അന്നലക്ഷ്മി ഹാളിലുമായാണ് സദ്യ നടത്തപ്പെടുന്നത്. അന്ന് മൂന്നുനേരവും ഭഗവാന് പഞ്ചാരിമേളത്തിന്റെ അകമ്പടിയോടെ വിശേഷാൽ കാഴ്ചശീവേലികളുണ്ടാകും. അന്നത്തെ ചുറ്റുവിളക്ക് '''തിരുവോണവിളക്ക്''' എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ഇതിനോടനുബന്ധിച്ചുള്ള എഴുന്നള്ളത്തിന് ഭഗവാന്റെ സ്വർണ്ണക്കോലം ഉപയോഗിയ്ക്കുന്നു. ഇവയെല്ലാം തൊഴാൻ വൻ ഭക്തജനത്തിരക്കുണ്ടായിരിയ്ക്കും. === [[വൈശാഖം|വൈശാഖമാസം]] === [[മേടം|മേടമാസത്തിലെ]] [[അമാവാസി]] മുതലുള്ള ഒരുമാസക്കാലമാണ് ''വൈശാഖമാസം'' എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. രാജ്യമൊട്ടുക്കും ആചരിച്ചുവരുന്ന ചാന്ദ്രകലണ്ടറിലെ രണ്ടാമത്തെ മാസമാണിത്. മഹാവിഷ്ണുഭജനത്തിനും ഭാഗവതപാരായണത്തിനും ഉത്തമമായി ഈ മാസം കണക്കാക്കപ്പെടുന്നതിനാൽ ''മാധവമാസം'' എന്നും ഈ മാസം അറിയപ്പെടുന്നു. കേരളീയ ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ഭാഗവതസപ്താഹങ്ങളും മറ്റും നടക്കുന്ന സമയമാണിത്. ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിലും ഈ സമയം അതിവിശേഷമാണ്. ക്ഷേത്രത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ഭക്തജനത്തിരക്ക് അനുഭവപ്പെടുന്ന സമയങ്ങളിലൊന്നാണ് വൈശാഖപുണ്യകാലം. ഈ ദിവസങ്ങളിൽ മുഴുവൻ ക്ഷേത്രത്തിൽ ഭാഗവതപാരായണമുണ്ടാകും. 29 ദിവസം നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന വൈശാഖമാസക്കാലത്തെ നാല് സപ്താഹങ്ങളാക്കി തിരിച്ചാണ് ഭാഗവതപാരായണം നടക്കുന്നത്. പ്രഗല്ഭരായ നിരവധി ഭാഗവതാചാര്യന്മാർ ഈ ചടങ്ങുകളിൽ പങ്കെടുക്കാറുണ്ട്. ക്ഷേത്രം വക അദ്ധ്യാത്മിക ഹാളിലാണ് സപ്താഹം മുഴുവൻ നടക്കുന്നത്. ==== അക്ഷയതൃതീയ ==== വൈശാഖമാസത്തിലെ വെളുത്തപക്ഷത്തിലെ [[തൃതീയ]] ദിവസമാണ് [[അക്ഷയതൃതീയ]] എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. ഹൈന്ദവവിശ്വാസപ്രകാരം ഏറ്റവും പുണ്യം നിറഞ്ഞ ദിവസങ്ങളിലൊന്നാണിത്. ഈ ദിലസം ചെയ്യുന്ന സത്കർമ്മങ്ങളുടെ ഫലം ക്ഷയിയ്ക്കില്ലെന്നാണ് വിശ്വാസം.'അക്ഷയതൃതീയ' എന്ന പേരുതന്നെ ഈ വിശ്വാസത്തിന് ഉപോദ്ബലകമാണ്. ചതുർയുഗങ്ങളിൽ ആദ്യത്തേതായ സത്യയുഗം (കൃതയുഗം) തുടങ്ങിയത് അക്ഷയതൃതീയനാളിലാണെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. കൂടാതെ [[യുധിഷ്ഠിരൻ|യുധിഷ്ഠിരന്ന്]] സൂര്യഭഗവാൻ അക്ഷയപാത്രം നൽകിയ ദിവസമായും [[ഭഗീരഥൻ|ഭഗീരഥന്റെ]] തപസ്സിൽ സംപ്രീതയായി [[ഗംഗാനദി]] ഭൂമിയിലേയ്ക്ക് ഒഴുകിവന്ന ദിവസമായും ഉപനയനത്തോടനുബന്ധിച്ച് ഒരു ദരിദ്ര ബ്രാഹ്മണകുടുംബത്തിൽ ഭിക്ഷ യാചിയ്ക്കാൻ ചെന്ന ശങ്കരാചാര്യർ അവിടത്തെ അന്തർജനത്തിന്റെ നന്മയ്ക്കായി [[കനകധാരാ സ്തോത്രം]] ചൊല്ലിയ ദിവസമായുമെല്ലാം ഈ ദിവസം അറിയപ്പെടുന്നു. സൂര്യചന്ദ്രന്മാർ ജ്യോതിഷപ്രകാരം ഉച്ചത്തിലെത്തുന്ന ഈ ദിവസം തന്നെയാണ് ബലരാമജയന്തിയായും ആചരിച്ചുവരുന്നത്. ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിൽ അക്ഷയതൃതീയ വൻ പ്രാധാന്യത്തോടെ ആചരിച്ചുവരുന്നു. അക്ഷയതൃതീയയോടനുബന്ധിച്ച് ക്ഷേത്രത്തിൽ രാവിലെ പഞ്ചാരിമേളത്തിന്റെ അകമ്പടിയോടെ കാഴ്ചശീവേലിയും രാത്രി കഴക്കാരുടെ വക വിശേഷാൽ ചുറ്റുവിളക്കുമുണ്ടാകും. അന്നേദിവസം ക്ഷേത്രത്തിൽ പൂജിച്ച സ്വർണ്ണം, വെള്ളി ലോക്കറ്റുകളുടെ വിതരണമുണ്ടാകും. ഇവ വാങ്ങാൻ ആയിരങ്ങളാണ് ക്ഷേത്രത്തിലുണ്ടാകാറുള്ളത്. ദേവസ്വം കീഴേടമായ നെന്മിനി ബലരാമക്ഷേത്രത്തിലും ഈ ദിവസം വിശേഷാൽ ചടങ്ങുകളോടെ ആഘോഷിയ്ക്കപ്പെടുന്നു. ബലരാമജയന്തി എന്ന സങ്കല്പത്തിലാണ് അവിടെയും ആഘോഷം. അഷ്ടമിരോഹിണിനാളിൽ ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിൽ നടക്കുന്ന അതേ ചടങ്ങുകളാണ് അക്ഷയതൃതീയനാളിൽ നെന്മിനി ക്ഷേത്രത്തിലും നടക്കുന്നത്. അന്നത്തെ പ്രസാദ ഊട്ടിന് പിറനാൾ സദ്യയാണ് വിളമ്പുന്നത്. അന്നേദിവസം വൈകീട്ട് ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്ന് പഞ്ചവാദ്യത്തോടുകൂടി ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ എഴുന്നള്ളിപ്പുമുണ്ടാകും. ജ്യേഷ്ഠനായ ബലരാമന്റെ പിറന്നാളാഘോഷത്തിൽ പങ്കെടുക്കാൻ ഭഗവാൻ എഴുന്നള്ളുന്നു എന്നാണ് സങ്കല്പം. അന്ന് രാത്രി വരെ വിശേഷാൽ പൂജകൾ ക്ഷേത്രത്തിലുണ്ടാകും. ==== മറ്റുള്ള വിശേഷങ്ങൾ ==== വൈശാഖമാസത്തിലെ വെളുത്തപക്ഷത്തിലെ ചതുർദ്ദശി നരസിംഹജയന്തിയായി ആചരിച്ചുവരുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിൽ അന്ന് വിശേഷാൽ പൂജകളൊന്നുമുണ്ടാകാറില്ലെങ്കിലും ഭാഗവതത്തിലെ നരസിംഹാവതാരഭാഗം വായിയ്ക്കുന്നത് വിശേഷമാണ്. വൈശാഖപുണ്യകാലത്തുതന്നെയാണ് ശങ്കരാചാര്യജയന്തിയും [[ബുദ്ധപൂർണ്ണിമ]]യുമെല്ലാം വരുന്നത്. ഗുരുവായൂർ കിഴക്കേ നടയിലുള്ള പാർത്ഥസാരഥിക്ഷേത്രത്തിൽ ശങ്കരാചാര്യജയന്തി വിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നു. ഇടവമാസത്തിലെ [[അമാവാസി]]നാളിലാണ് വൈശാഖമാസം സമാപിയ്ക്കുന്നത്. === മണ്ഡലകാലം === വൃശ്ചികമാസം ഒന്നാം തീയതി തുടങ്ങി ധനുമാസം പതിനൊന്നാം തീയതി വരെ നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന 41 ദിവസങ്ങളാണ് ''മണ്ഡലകാലം'' എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. ശബരിമല തീർത്ഥാടനകാലം കൂടിയായ ഈ കാലത്ത് കേരളീയ ക്ഷേത്രങ്ങളിലെല്ലാം വൻ ഭക്തജനത്തിരക്കായിരിയ്ക്കും. ഭദ്രകാളിക്ഷേത്രങ്ങളിൽ കളമെഴുത്തും പാട്ടും നടക്കുന്നതും ഈ കാലത്താണ്. ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിൽ മണ്ഡലകാലത്ത് വിപുലമായ ചടങ്ങുകളാണ് നടത്തിവരുന്നത്. ശബരിമല തീർത്ഥാടകരുടെ പ്രധാന ഇടത്താവളങ്ങളിലൊന്നാണ് ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രം. നിരവധി ശബരിമല തീർത്ഥാടകരാണ് മണ്ഡലകാലത്ത് ഗുരുവായൂരിലെത്തുന്നത്. അവർക്ക് മാലയിടാനും കെട്ടുനിറയ്ക്കാനുമെല്ലാം വിപുലമായ സൗകര്യങ്ങൾ ദേവസ്വം ഒരുക്കുന്നുണ്ട്. ക്ഷേത്രമതിലകത്തുള്ള അയ്യപ്പന്റെ ശ്രീകോവിലിനുമുന്നിലാണ് ശബരിമല തീർത്ഥാടകർ മാലയിടുന്നതും കെട്ടുനിറയ്ക്കുന്നതുമെല്ലാം. ഗുരുവായൂരപ്പസന്നിധിയിലെ കെട്ടുനിറ അതിവിശേഷമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. മണ്ഡലകാലം തുടങ്ങുന്നതിനുമുന്നോടിയായി തുലാം 29, 30 ദിവസങ്ങളിൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ മണ്ഡലശുദ്ധി പതിവുണ്ട്. മണ്ഡലകാലത്തോടനുബന്ധിച്ചുള്ള ശുദ്ധിക്രിയയാണിത്. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷങ്ങളിലൊന്നായ ഗുരുവായൂർ ഏകാദശി വരുന്നതും മണ്ഡലകാലത്താണ്. മണ്ഡലകാലത്ത് മൂന്നുനേരവും വിശേഷാൽ കാഴ്ചശീവേലികളും ചുറ്റുവിളക്കുകളും പതിവാണ്. അഞ്ച് ആനകളാണ് ഇത്തരം അവസരങ്ങളിൽ എഴുന്നള്ളുന്നത്. സാധാരണ ദിവസങ്ങളിലെ ശീവേലികൾക്കുള്ള വാദ്യങ്ങൾക്കൊപ്പം [[ഇടുതുടി]], [[വീരാണം]] തുടങ്ങിയ വിശേഷവാദ്യങ്ങളും ഈ ദിവസങ്ങളിലെ ശീവേലികൾക്കുണ്ടാകും. ഇവയിൽ ഇടുതുടി കാഴ്ചയിൽ [[തബല|തബലയോടും]] വീരാണം മൃദംഗത്തോടും സാമ്യമുള്ള വാദ്യങ്ങളാണ്. മണ്ഡലകാലം ഗുരുവായൂരപ്പന്നും വിശേഷപ്പെട്ടതാണ്. ഈ ദിവസങ്ങളിലാണ് ഭഗവാന് വേദമന്ത്രധാരയും പഞ്ചഗവ്യാഭിഷേകവും നടത്തുന്നത്. ഉഷഃശീവേലിയ്ക്കും പന്തീരടിപൂജയ്ക്കുമിടയിലാണ് ഋഗ്വേദമന്ത്രധാര നടത്തുന്നത്. ക്ഷേത്രക്കിണറ്റിൽ നിന്നെടുക്കുന്ന ജലം കൊണ്ടാണ് അഭിഷേകം. ശിവക്ഷേത്രങ്ങളിൽ [[ശിവലിംഗം|ശിവലിംഗത്തിൽ]] ധാര നടത്തുമ്പോൾ ഉപയോഗിയ്ക്കുന്നതുപോലൊരു വെള്ളിപ്പാത്രത്തിൽ ദർഭപ്പുല്ല് സൂക്ഷിച്ചശേഷം അതിൽ വെള്ളം നിറച്ച് വിഗ്രഹത്തിൽ വെള്ളം തുള്ളിയായി വീഴ്ത്തുന്നതാണ് ഈ ചടങ്ങ്. ഈ സമയത്ത് ക്ഷേത്രം ഓതിയ്ക്കന്മാർ കൂട്ടംകൂടിയിരുന്ന് വേദമന്ത്രങ്ങൾ ചൊല്ലും. മണ്ഡലകാലത്ത് ഇതിനുശേഷമേ നവകാഭിഷേകം പതിവുള്ളൂ. ഉച്ചപ്പൂജയ്ക്കുമുമ്പാണ് പഞ്ചഗവ്യാഭിഷേകം നടത്തുന്നത്. പാൽ, നെയ്യ്, തൈര്, ചാണകം, ഗോമൂത്രം എന്നിവ നിശ്ചിത അളവിൽ കൂട്ടിച്ചേർത്തുണ്ടാക്കുന്ന ഒരു മിശ്രിതമാണ് പഞ്ചഗവ്യം. ഗോവിൽ (പശു) നിന്നെടുക്കുന്ന അഞ്ച് വസ്തുക്കൾ എന്നാണ് പഞ്ചഗവ്യം എന്ന വാക്കിന്റെ അർത്ഥം. ഉച്ചപ്പൂജയ്ക്കുമുമ്പാണ് പഞ്ചഗവ്യാഭിഷേകം നടത്തുന്നത്. ഔഷധവീര്യം കൂടിയ ശിലയിൽ തീർത്ത വിഗ്രഹത്തിൽ ഔഷധവീര്യമുള്ള ദർഭപ്പുല്ലിലൂടെ ഒഴുകിയെത്തുന്ന തീർത്ഥജലവും പഞ്ചഗവ്യവും സർവ്വരോഗനിവാരകമാണെന്ന് വിശ്വസിച്ചുവരുന്നു. 40 ദിവസം നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന പഞ്ചഗവ്യാഭിഷേകത്തിനൊടുവിൽ മണ്ഡലകാലാവസാനദിവസമായ ധനു പതിനൊന്നിന് ഉച്ചപ്പൂജയോടനുബന്ധിച്ച് ഭഗവാന് വിശേഷാൽ കളഭാഭിഷേകം നടത്തുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിൽ നിത്യേന ഭഗവാന് കളഭം ചാർത്താറുണ്ടെങ്കിലും കളഭം അഭിഷേകം ചെയ്യുന്നത് ധനു പതിന്നൊന്നിന് മാത്രമാണ്. കോഴിക്കോട് സാമൂതിരിയുടെ വകയാണ് കളഭാഭിഷേകം. മറ്റുദിവസങ്ങളിലെ കളഭച്ചാർത്തിന് ഉപയോഗിയ്ക്കുന്ന കശ്മീർ കുങ്കുമപ്പൂവ്, മൈസൂർ ചന്ദനം, പച്ചക്കർപ്പൂരം എന്നിവ സാധാരണയിലും ഇരട്ടി അളവിൽ ചേർത്താണ് അഭിഷേകത്തിനുള്ള കളഭം തയ്യാറാക്കുന്നത്. കീഴ്ശാന്തിമാർ തയ്യാറാക്കുന്ന കളഭം, തുടർന്ന് ഒരു സ്വർണ്ണക്കലശത്തിലേയ്ക്ക് പകർന്നശേഷം വാദ്യമേളങ്ങളുടെ അകമ്പടിയോടെ ശ്രീകോവിലിലേയ്ക്ക് എഴുന്നള്ളിച്ചുകൊണ്ടുവരികയും തന്ത്രി ഏറ്റുവാങ്ങുകയും അതിൽ വിശേഷാൽ പൂജകൾ നടത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. തുടർന്ന് തന്ത്രി കലശം ശ്രീകോവിലിലേയ്ക്ക് കൊണ്ടുപോകുകയും മന്ത്രപുരഃസരം വിഗ്രഹത്തിൽ അഭിഷേകം ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നു. കളഭത്തിൽ മുങ്ങിനിൽക്കുന്ന ഭഗവാനെ തൊഴുത് ഭക്തർ മുക്തിയടയുന്നു. എന്തെങ്കിലും അശുദ്ധി സംഭവിച്ചില്ലെങ്കിൽ പിറ്റേന്നുള്ള നിർമ്മാല്യദർശനം വരെ ഭഗവാൻ കളഭത്തിൽ മുങ്ങിനിൽക്കും. === ഇടത്തരികത്തുകാവ് താലപ്പൊലികൾ === ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ഉപദേവതയായ ഇടത്തരികത്തുകാവ് ഭഗവതിയുടെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷമാണ് ധനു, മകരം എന്നീ മാസങ്ങളിൽ ആഘോഷിയ്ക്കപ്പെടുന്ന രണ്ട് താലപ്പൊലികൾ. അവയിൽ ആദ്യത്തേത് ''പിള്ളേര് താലപ്പൊലി'' എന്നും രണ്ടാമത്തേത് ''ദേവസ്വം താലപ്പൊലി'' എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. ഇവ യഥാക്രമം ഗുരുവായൂർ ദേശത്തെ ഭക്തരും ദേവസ്വവും നടത്തിപ്പോരുന്നതുകൊണ്ടാണ് ഇവയ്ക്ക് ഈ പേരുകൾ വന്നുചേർന്നത്. ഗുരുവായൂർ ദേശം സാമൂതിരിയുടെ അധീനതയിലായിരുന്ന കാലത്തുതന്നെ ഇവ നടന്നുവന്നിരുന്നു എന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത്. ക്ഷേത്രപരിസരത്ത് വെടിക്കെട്ട് നടക്കുന്നത് ഈ ദിവസങ്ങളിൽ മാത്രമാണ്. ഈ ദിവസങ്ങളിൽ ഭഗവതിയ്ക്ക് വിശേഷാൽ പൂജകളും ഉച്ചയ്ക്ക് പറയെടുപ്പും നടക്കുന്നു. നിരവധി ഭക്തരാണ് ഈ ചടങ്ങുകളിൽ പങ്കെടുക്കുന്നത്. പറയെടുപ്പുസമയത്ത് വെളിച്ചപ്പാട് പുറത്തുവന്ന് മഞ്ഞളിൽ ആറാടി പറകൾ സ്വീകരിയ്ക്കുന്നത് ശ്രദ്ധേയമായ ഒരു കാഴ്ചയാണ്. രാവിലെ വിശേഷാൽ കാഴ്ചശീവേലിയും ഉച്ചയ്ക്ക് പഞ്ചവാദ്യത്തോടുകൂടിയ പുറത്തേയ്ക്കെഴുന്നള്ളിപ്പും ഭഗവതിയ്ക്കുണ്ടാകും. ഈ ചടങ്ങുകളിൽ ഭഗവതിയ്ക്കൊപ്പം ഭഗവാനും പങ്കെടുക്കും. തന്റെ സഹോദരിയായ ഭഗവതിയുടെ ആഘോഷത്തിൽ പങ്കെടുക്കാൻ ഭഗവാനും കൂടെ വരുന്നു എന്നാണ് സങ്കല്പം. തന്മൂലം ക്ഷേത്രനട പതിവിലും ഒരു മണിക്കൂർ നേരത്തേ (പതിനൊന്നരയ്ക്ക്) അടയ്ക്കുന്നു. പഞ്ചവാദ്യത്തോടുകൂടി പുറത്തേയ്ക്കെഴുന്നള്ളുന്ന ഭഗവതി തിരിച്ചെഴുന്നുള്ളുന്നത് ചെണ്ടമേളത്തോടെയാണ്. പുറപ്പെടുന്ന സമയത്തെല്ലാം നിർത്താതെ കതിനവെടിയുണ്ടാകും. ഈ ചടങ്ങിനുശേഷമാണ് പറവെപ്പ് തുടങ്ങുന്നത്. നെല്ല്, അരി, അവിൽ, മലർ, ശർക്കര, പഴം, പൂക്കൾ, മഞ്ഞൾ, കുങ്കുമം തുടങ്ങിയ ദ്രവ്യങ്ങൾ ഭക്തരുടെ വഴിപാടായി 1001 പറകളിലായി നിറച്ചുവച്ചിട്ടുണ്ടാകും. ഈ പറകൾ സ്വീകരിയ്ക്കാനായി വെളിച്ചപ്പാട് വാളും ചിലമ്പുമേന്തി പുറത്തുവരും. തുടർന്ന് അവയിലുള്ള ദ്രവ്യങ്ങൾ മുഴുവൻ വാരിവിതറി പൂക്കൾ മുഴുവൻ ദേഹത്തണിഞ്ഞുവന്ന് വെളിച്ചപ്പാട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കും. അതിനുശേഷം നാദസ്വരത്തിന്റെ അകമ്പടിയോടെ കുളപ്രദക്ഷിണവും അർദ്ധരാത്രി കളമെഴുത്തും പാട്ടും നടക്കുന്നതോടെ താലപ്പൊലി പൂർത്തിയാകും. === നവരാത്രി === ഭഗവതിയുടെ തന്നെ മറ്റൊരു ആണ്ടുവിശേഷമാണ് നവരാത്രി. [[കന്നി|കന്നിമാസത്തിലെ]] വെളുത്തപക്ഷത്തിലെ പ്രഥമ ([[അമാവാസി|അമാവാസിയുടെ]] പിറ്റേദിവസം) മുതലുള്ള ഒമ്പതുദിവസമാണ് നവരാത്രിയായി ആചരിച്ചുവരുന്നത്. രാജ്യമെമ്പാടുമുള്ള എല്ലാ ദേവീസന്നിധികളിലും ഈ ദിവസങ്ങൾ അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നുണ്ട്. ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിൽ നവരാത്രിനാളുകളിൽ ഭഗവതിയ്ക്ക് വിശേഷാൽ പൂജകളും വഴിപാടുകളും നടക്കാറുണ്ട്. ഒമ്പതുദിവസങ്ങളിലും വിശേഷാൽ അലങ്കാരം ദേവിയ്ക്കുണ്ടാകും. ഓരോന്നും ഭക്തരുടെ വഴിപാടായാണ് നടത്തിപ്പോരുന്നത്. ദുർഗ്ഗാഷ്ടമിദിവസം സന്ധ്യയ്ക്ക് പൂജവെപ്പ്. ക്ഷേത്രത്തിലെ കൂത്തമ്പലത്തിൽ നെറ്റിപ്പട്ടം, ആലവട്ടം, വെൺചാമരം തുടങ്ങിയവയും ഗുരുവായൂരപ്പന്റെയും സരസ്വതിയുടെയും ഗണപതിയുടെയും ചിത്രങ്ങളും പീഠത്തിൽ ഒരുക്കിവച്ചശേഷം അവയ്ക്കുമുമ്പിൽ പുസ്തകങ്ങളും സംഗീതോപകരണങ്ങളും ആയുധങ്ങളും മറ്റും പൂജയ്ക്കുവയ്ക്കുന്നു. ആദ്യകാലത്ത് ഗണപതിനടയ്ക്കുമുമ്പിലെ സരസ്വതി അറയിലാണ് പൂജവെപ്പ് നടത്തിയിരുന്നത്. പിന്നീട് സ്ഥലപരിമിതി കാരണം കൂത്തമ്പലത്തിലേയ്ക്ക് മാറ്റുകയായിരുന്നു. മഹാനവമിദിവസം മുഴുവൻ അടച്ചുപൂജ. വിജയദശമിദിവസം രാവിലെ പൂജകഴിഞ്ഞ് പുസ്തകങ്ങളും സംഗീതോപകരണങ്ങളും ആയുധങ്ങളും തിരിച്ചുകൊടുക്കുന്നു. അന്നേദിവസം ആയിരക്കണക്കിന് കുരുന്നുകൾ ക്ഷേത്രത്തിൽ ആദ്യാക്ഷരം കുറിയ്ക്കുന്നു. ക്ഷേത്രം കീഴ്ശാന്തിമാരാണ് വിദ്യാരംഭത്തിന് കാർമ്മികത്വം വഹിയ്ക്കുന്നത്. വർഷങ്ങൾ നീണ്ട പരിശീലനത്തിനുശേഷം പുതിയ കൃഷ്ണനാട്ടം കലാകാരന്മാർ അരങ്ങേറ്റം കുറിയ്ക്കുന്നതും അന്നേദിവസം തന്നെയാണ്. === ഉപദേവതകളുടെ കലശം === ക്ഷേത്രത്തിലെ മറ്റൊരു ആണ്ടുവിശേഷമാണ് [[മിഥുനം|മിഥുനമാസത്തിൽ]] നടത്തിവരുന്ന ഉപദേവതകളുടെ കലശം. ക്ഷേത്രത്തിലെ ഉപദേവതകളായ ഗണപതി, അയ്യപ്പൻ, ഭഗവതി എന്നിവർക്ക് ഉത്സവക്കാലത്ത് കലശം നടത്താറില്ല. അതിനുപകരമാണ് മിഥുനമാസത്തിലെ കലശം. ഉത്സവക്കാലത്ത് സാധാരണയായി നടത്തിവരുന്ന കലശത്തിനുള്ള എല്ലാ ചടങ്ങുകളും ഇതിനും ഉണ്ടാകാറുണ്ട്. ആദ്യദിവസങ്ങളിൽ അയ്യപ്പന്നും, പിന്നീട് ഗണപതിയ്ക്കും, അവസാനം ഭഗവതിയ്ക്കുമാണ് കലശം നടത്തിവരുന്നത്. === നാരായണീയദിനം === മേല്പുത്തൂർ നാരായണഭട്ടതിരി നാരായണീയസ്തോത്രം രചിച്ച് ഭഗവാനുമുന്നിൽ സമർപ്പിച്ചത് കൊല്ലവർഷം 763 വൃശ്ചികം 28-നാണ്. അതിന്റെ സ്മരണയ്ക്കാണ് ഗുരുവായൂർ ദേവസ്വം നാരായണീയദിനം ആചരിച്ചുവരുന്നത്. നാരായണീയദിനത്തോടനുബന്ധിച്ച് ഏഴുദിവസം നാരായണീയസപ്താഹം നടത്തിവരുന്നു. ഭാഗവതസപ്താഹത്തിന്റെ അതേ മാതൃകയിലാണ് ഇതും നടത്തിവരുന്നത്. ക്ഷേത്രം അദ്ധ്യാത്മിക ഹാളിൽ വച്ചാണ് ഈ പരിപാടി നടത്തുന്നത്. ദേശീയതലത്തിൽ തന്നെ അറിയപ്പെടുന്ന നാരായണീയ പണ്ഡിതന്മാർ ഈ ദിവസങ്ങളിൽ പരിപാടി അവതരിപ്പിച്ചുവരാറുണ്ട്. === പൂന്താനദിനം === ഭക്തകവിയായിരുന്ന പൂന്താനം നമ്പൂതിരിയുടെ ജന്മദിനമാണ് ഗുരുവായൂർ ദേവസ്വം പൂന്താനദിനമായി ആചരിച്ചുവരുന്നത്. കുംഭമാസത്തിലെ [[അശ്വതി]] നക്ഷത്രത്തിലാണ് പൂന്താനദിനം. '''കുംഭമാസത്തിലാകുന്നു നമ്മുടെ ജന്മനക്ഷത്രം അശ്വതിനാളെന്നും..''' എന്നുതുടങ്ങുന്ന ജ്ഞാനപ്പാനയിലെ വരികളാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജന്മദിനത്തിന്റെ മൂലഹേതു. അന്നേദിവസം ക്ഷേത്രത്തിൽ വിശേഷാൽ പൂജകളില്ലെങ്കിലും ധാരാളം കലാപരിപാടികൾ നടത്തിവരാറുണ്ട്. ഈ ദിവസമാണ് ഗുരുവായൂർ ദേവസ്വം ജ്ഞാനപ്പാന പുരസ്കാരം നൽകുന്നത്. ആത്മീയരംഗത്തെ പ്രമുഖ വ്യക്തികൾക്കാണ് സാധാരണയായി ഈ പുരസ്കാരം നൽകിവരാറുള്ളത്. എന്നാൽ, ഇതിന് വിപരീതമായും സംഭവിച്ചിട്ടുണ്ട്. മലപ്പുറം കീഴാറ്റൂരിലുള്ള പൂന്താനത്തിന്റെ ജന്മഗൃഹത്തിലും ഇതിനോടനുബന്ധിച്ച് പരിപാടികൾ നടക്കാറുണ്ട്. === കൃഷ്ണഗീതിദിനം === കോഴിക്കോട് സാമൂതിരിയും ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ പരമഭക്തനുമായിരുന്ന മാനവേദൻ രാജ, തന്റെ മഹാകാവ്യമായ കൃഷ്ണഗീതി ഭഗവാനുമുന്നിൽ സമർപ്പിച്ച തുലാം 30 ആണ് കൃഷ്ണഗീതിദിനമായി ആചരിച്ചുവരുന്നത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/thrissur/news/08nov2020-1.5191993|title=ഗുരുവായൂരിൽ കൃഷ്‌ണഗീതി പാരായണം തുടങ്ങി|access-date=2021-01-03|language=en|archive-date=2021-09-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20210925180154/https://www.mathrubhumi.com/thrissur/news/08nov2020-1.5191993|url-status=dead}}</ref> ഇതിനോടനുബന്ധിച്ച് ഒരാഴ്ച്ച കൃഷ്ണഗീതി പാരായണം നടത്തിവരുന്നു. == ഗുരുവായൂരുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു കിടക്കുന്ന ക്ഷേത്രങ്ങൾ == === മമ്മിയൂർ മഹാദേവക്ഷേത്രം === ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രവുമായി ഏറ്റവും അടുത്ത് ബന്ധപ്പെട്ടുകിടക്കുന്ന ക്ഷേത്രമാണ് ഗുരുവായൂരിനടുത്തുള്ള മമ്മിയൂരിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന മമ്മിയൂർ മഹാദേവക്ഷേത്രം. പുരാതന കേരളത്തിലെ [[നൂറ്റെട്ട് ശിവാലയങ്ങൾ|നൂറ്റെട്ട് ശിവാലയങ്ങളിലൊന്നായ]] ഈ ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത് ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്ന് ഒരു കിലോമീറ്റർ വടക്കുപടിഞ്ഞാറുമാറി കോഴിക്കോട്/[[പൊന്നാനി]] റൂട്ടിലാണ്. പാർവ്വതീസമേതനായ പരമശിവനാണ് ഇവിടത്തെ മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠ. കൂടാതെ, തുല്യപ്രാധാന്യത്തിൽ മഹാവിഷ്ണുവും ക്ഷേത്രത്തിൽ കുടികൊള്ളുന്നു. ഐതിഹ്യമനുസരിച്ച് ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠയായ പരമശിവനാണ് ഇപ്പോൾ ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രമിരിയ്ക്കുന്ന സ്ഥാനത്ത് കുടികൊണ്ടിരുന്നത്. ബൃഹസ്പതിയ്ക്കും വായുദേവന്നും വിഷ്ണുപ്രതിഷ്ഠ നടത്താനായി ഭഗവാൻ തന്റെ വാസസ്ഥാനം ഒഴിഞ്ഞുകൊടുക്കുകയായിരുന്നുവെന്നും പ്രതിഷ്ഠാമുഹൂർത്തത്തിന് സാക്ഷ്യം വഹിച്ചശേഷം ഇപ്പോഴുള്ള ക്ഷേത്രത്തിൽ ശക്തിപഞ്ചാക്ഷരീധ്യാനത്തോടെ സ്വയംഭൂവായി അവതരിയ്ക്കുകയായിരുന്നുവെന്നുമാണ് ബാക്കി കഥ. അതിനാൽ, ഗുരുവായൂർ ദർശനം നടത്തുന്നവരെല്ലാവരും ഈ ക്ഷേത്രത്തിലും ദർശനം നടത്തണമെന്നും എന്നാലേ ഗുരുവായൂർ ദർശനം പൂർത്തിയാകൂ എന്നുമാണ് ചിട്ട. എന്നാൽ, അതിന് കഴിയാത്തവർ ഗുരുവായൂരിലെ ഉപദേവതയായ ഇടത്തരികത്തുകാവ് ഭഗവതിയുടെ ശ്രീകോവിലിന് വടക്കുകിഴക്കുഭാഗത്തെത്തുമ്പോൾ വടക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്തേയ്ക്ക് നോക്കിത്തൊഴുതാലും മതി എന്നും പറയാറുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠയായ ശിവൻ, മൂന്നടിയോളം ഉയരം വരുന്ന സ്വയംഭൂലിംഗത്തിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെട്ടിരിയ്ക്കുന്നു. പാർവ്വതീദേവിയെ തന്റെ ഇടത്തേ തുടയിലിരുത്തി ദർശനം നൽകുന്ന മഹാദേവനായാണ് സങ്കല്പം. ദേവിയ്ക്ക് ഇവിടെ പ്രത്യേകം പ്രതിഷ്ഠയില്ല. എന്നാൽ, ഭഗവാന്റെ ശ്രീകോവിലിന് പുറകിൽത്തന്നെ ചുവർച്ചിത്രരൂപത്തിൽ ദേവിയ്ക്ക് സാന്നിദ്ധ്യം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ ശ്രീകോവിൽ ശിവന്റെ ശ്രീകോവിലിന്റെ വടക്കുഭാഗത്താണ്. ക്ഷേത്രത്തിൽ ഉപദേവതകളായി ഗണപതി, സുബ്രഹ്മണ്യൻ, അയ്യപ്പൻ, ഭദ്രകാളി, നാഗദൈവങ്ങൾ, ബ്രഹ്മരക്ഷസ്സ് എന്നിവർക്കും ക്ഷേത്രത്തിൽ സന്നിധികളുണ്ട്. കുംഭമാസത്തിലെ കറുത്തപക്ഷത്തിലെ ചതുർദ്ദശിദിവസം ആഘോഷിയ്ക്കുന്ന [[ശിവരാത്രി|ശിവരാത്രിയാണ്]] ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷം. ഈ ദിവസം ക്ഷേത്രത്തിൽ വിശേഷാൽ പൂജകളും എഴുന്നള്ളിപ്പുകളും നടക്കും. ധനുമാസത്തിൽ [[തിരുവാതിര ആഘോഷം|തിരുവാതിരയും]] പ്രാധാന്യത്തോടെ ആഘോഷിച്ചുവരുന്നു. വിഷ്ണുസാന്നിദ്ധ്യമുള്ളതിനാൽ അഷ്ടമിരോഹിണിയും ക്ഷേത്രത്തിൽ വിശേഷമാണ്. നിത്യേന മൂന്നുപൂജകളുള്ള ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ തന്ത്രിയും പുഴക്കര ചേന്നാസ് നമ്പൂതിരിപ്പാടാണ്. ഇപ്പോൾ [[മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡ്|മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ]] കീഴിലാണ് ഈ ക്ഷേത്രം. === അമ്പലപ്പുഴ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം === കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും പേരുകേട്ട ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രങ്ങളിലൊന്നായ അമ്പലപ്പുഴ ക്ഷേത്രം, [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ]] [[അമ്പലപ്പുഴ വടക്ക് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|അമ്പലപ്പുഴ വടക്ക്]], [[അമ്പലപ്പുഴ തെക്ക് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|തെക്ക്]] ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകളുടെ നടുക്കായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ''തെക്കൻ കേരളത്തിലെ ഗുരുവായൂർ'' എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠയായ ശ്രീകൃഷ്ണഭഗവാൻ, ഗോശാലകൃഷ്ണനായും പാർത്ഥസാരഥിയായും സങ്കല്പിയ്ക്കപ്പെടുന്നു. ഏകദേശം അറുന്നൂറിലധികം വർഷം പഴക്കം പറയപ്പെടുന്ന ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയത് വില്വമംഗലം സ്വാമിയാരാണെന്ന് വിശ്വസിയ്ക്കപ്പെടുന്നു. കേരളത്തിലെ ഏക ബ്രാഹ്മണ രാജവംശമായിരുന്ന ചെമ്പകശ്ശേരി രാജവംശത്തിന്റെ പരദേവതാക്ഷേത്രമായിരുന്ന അമ്പലപ്പുഴ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഉദ്ഭവം, പ്രസ്തുത രാജവംശവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടുകിടക്കുന്നു. ഐതിഹ്യമനുസരിച്ച് ഒരിയ്ക്കൽ, വില്വമംഗലം സ്വാമിയാരും ചെമ്പകശ്ശേരി രാജാവായിരുന്ന [[പൂരാടം തിരുനാൾ ദേവനാരായണൻ|പൂരാടം തിരുനാൾ ദേവനാരായണനും]] കൂടി ഇപ്പോൾ ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലൂടെ ഒഴുകുന്ന പുഴയിലൂടെ തോണിയിൽ പോകുമ്പോൾ എവിടെനിന്നോ കർണ്ണാനന്ദകരമായ വേണുനാദം അവർക്ക് കേൾക്കാനിടയാകുകയും, അത് ഭഗവാന്റേതാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കിയ ഇരുവരും ശബ്ദം കേട്ട ഭാഗത്തേയ്ക്ക് യാത്രചെയ്യുകയും ഒരു ആൽമരച്ചുവട്ടിൽ വച്ച് ഭഗവാനെ കാണാനിടയാകുകയും ചെയ്ത സംഭവത്തെ ആസ്പദമാക്കിയാണ് ക്ഷേത്രനിർമ്മാണം നടത്തിയത്. ഈ ആൽമരം ഇപ്പോഴുമുണ്ട്. അതിന് വളരെയധികം മഹത്വം കല്പിച്ചുവരുന്നു. മേല്പുത്തൂർ നാരായണഭട്ടതിരിയും [[കുഞ്ചൻ നമ്പ്യാർ|കുഞ്ചൻ നമ്പ്യാരുമടക്കം]] നിരവധി മഹാത്മാക്കൾ ഈ ക്ഷേത്രവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടുകിടക്കുന്നവരാണ്. കേരളത്തിന്റെ ക്ലാസിക് കലകളിലൊന്നായ തുള്ളലിന്റെ ഉദ്ഭവസ്ഥാനം എന്ന നിലയിലും ഈ ക്ഷേത്രം പ്രസിദ്ധമാണ്. ചെമ്പകശ്ശേരി രാജവംശം തിരുവിതാംകൂർ കീഴടക്കിയപ്പോൾ ക്ഷേത്രം തിരുവിതാംകൂറിലായി. ഗുരുവായൂരപ്പന് അഭയം നൽകിയ ക്ഷേത്രം എന്ന പ്രത്യേകതയും ഈ ക്ഷേത്രത്തിനുണ്ട്. ടിപ്പു സുൽത്താന്റെ മലബാർ ആക്രമണകാലത്ത് ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ വിഗ്രഹം ഇവിടെ കൊണ്ടുവരികയും, ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്ത് ചെമ്പകശ്ശേരി രാജാവിന്റെ കൊട്ടാരത്തിൽ പ്രത്യേകം ശ്രീകോവിൽ പണിത് അവിടെ കുടിയിരുത്തുകയും ചെയ്തു. ഇന്നും അമ്പലപ്പുഴയിൽ ആ ശ്രീകോവിലും തിടപ്പള്ളിയും കിണറുമെല്ലാം കാണാം. [[അമ്പലപ്പുഴ പാൽപ്പായസം|ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ പാൽപ്പായസം]] ലോകപ്രസിദ്ധമാണ്. കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും പേരുകേട്ട ക്ഷേത്രനിവേദ്യമായ അമ്പലപ്പുഴ പാൽപ്പായസം ഇവിടെ ഉച്ചപ്പൂജയ്ക്കാണ് നേദിയ്ക്കുന്നത്. ഒരു ചെമ്പകശ്ശേരി രാജാവ്, ഇപ്പോൾ ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ തന്നെയുള്ള [[തലവടി]] സ്വദേശിയായ ഒരു തമിഴ് ബ്രാഹ്മണനിൽ നിന്നു കടം വാങ്ങിയ കാശ് തിരിച്ചടയ്ക്കാതെ വന്നതിനെത്തുടർന്ന് അതിനുപകരമായി തുടങ്ങിവച്ചതാണ് ഈ പാൽപ്പായസം എന്നാണ് കഥ. ആറുമണിക്കൂർ നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന അതിവിദഗ്ധമായ നിർമ്മാണപ്രക്രിയയാണ് ഈ പാൽപ്പായസത്തിന്. ശുദ്ധമായ പശുവിൻപാലും മണിക്കിണറ്റിൽ നിന്നെടുക്കുന്ന വെള്ളവും കുട്ടനാടൻ പുഞ്ചനെല്ലിൽ നിന്നെടുക്കുന്ന അരിയും പഞ്ചസാരയും ഉപയോഗിച്ചാണ് ഇത് തയ്യാറാക്കുന്നത്. ഇതിന് പൊൻനിറമാണെന്നതും ഒരു പ്രത്യേകതയാണ്. പാൽപ്പായസത്തിനായി പ്രത്യേകം തിടപ്പള്ളി ക്ഷേത്രത്തിൽ പണിതിട്ടുണ്ട്. പാൽപ്പായസം എഴുന്നള്ളിയ്ക്കുന്ന സമയത്ത് വടക്കേ നടയിൽ ഒരു കൃഷ്ണപ്പരുന്ത് വട്ടമിട്ടുപറക്കുന്ന കാഴ്ച കാണാം. ഇത് ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ സാന്നിദ്ധ്യമാണെന്ന് വിശ്വസിച്ചുവരുന്നു. അമ്പലപ്പുഴയിലെ പ്രധാനമൂർത്തിയായ ശ്രീകൃഷ്ണൻ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി കുടികൊള്ളുന്നു. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന വിഗ്രഹം ശിലാനിർമ്മിതമാണ്. ഒരുകയ്യിൽ ചാട്ടയും മറുകയ്യിൽ ശംഖും കാണാം. ഉപദേവതകളായി ഗണപതി, ശിവൻ, അയ്യപ്പൻ, ഭദ്രകാളി എന്നിവർക്കും സന്നിധികളുണ്ട്. [[മീനം|മീനമാസത്തിൽ]] തിരുവോണം നാളിൽ ആറാട്ടായി പത്തുദിവസത്തെ ഉത്സവമാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ കൊണ്ടാടുന്നത്. അതിൽ തന്നെ, ഉത്രാടം നാളിൽ നടക്കുന്ന ഒമ്പതാമുത്സവവും അന്നത്തെ നാടകശാലസദ്യയുമാണ് ഏറ്റവും വിശേഷം. നിത്യേന അഞ്ചുപൂജകളും മൂന്നുശീവേലികളുമുള്ള ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ തന്ത്രിമാർ പുതുമന, കടിയക്കോൽ നമ്പൂതിരിമാരാണ്. ഇപ്പോൾ [[തിരുവിതാംകൂർ ദേവസ്വം ബോർഡ്|തിരുവിതാംകൂർ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ]] കീഴിലാണ് ഈ ക്ഷേത്രം. ===[[തെക്കൻ ചിറ്റൂർ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം]]=== എറണാകുളം ജില്ലയിൽ [[ചേരാനല്ലൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ചേരാനല്ലൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിൽ]] [[ചിറ്റൂർ (എറണാകുളം ജില്ല)|ചിറ്റൂർ]] ദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു ക്ഷേത്രമാണ് തെക്കൻ ചിറ്റൂർ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം. ഐതിഹ്യമാലയിൽ പരാമർശിയ്ക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ള ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠ ഗുരുവായൂരപ്പൻ തന്നെയാണെന്ന് വിശ്വസിയ്ക്കപ്പെടുന്നു. ഐതിഹ്യമനുസരിച്ച്, എല്ലാ മാസവും മുടങ്ങാതെ ഗുരുവായൂരിൽ പോയിവന്നിരുന്ന, പരമഭക്തനായിരുന്ന ചേരാനല്ലൂർ രാമൻ കർത്താവിന് പ്രായാധിക്യം മൂലം ഗുരുവായൂർ ദർശനം അസാധ്യമായപ്പോൾ ഭഗവാൻ തന്നെ അദ്ദേഹത്തോടൊപ്പം വരികയും, അദ്ദേഹത്തിന്റെ കുടുംബത്തിന്റെ ഉടമസ്ഥതയിലുണ്ടായിരുന്ന ഭഗവതിക്ഷേത്രത്തിനടുത്ത് കുടികൊള്ളുകയും ചെയ്യുകയായിരുന്നു. ''തെക്കൻ ഗുരുവായൂർ'' എന്ന അപരനാമത്തിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാനപ്രതിഷ്ഠ യഥാർത്ഥത്തിൽ ചതുർബാഹുവായ മഹാവിഷ്ണുവാണെങ്കിലും ശ്രീകൃഷ്ണനായാണ് സങ്കല്പം. ഗുരുവായൂരിലേതുപോലെ അഞ്ജനശിലയിലാണ് ഇവിടെയും വിഗ്രഹം നിർമ്മിച്ചിട്ടുള്ളത്. ഗുരുവായൂരിലെ വിഗ്രഹത്തിന്റെ തനിപ്പകർപ്പായ, ഏകദേശം നാലടി ഉയരം വരുന്ന വിഗ്രഹം, കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെട്ടിരിയ്ക്കുന്നു. അതേ സമയം, ഗുരുവായൂരപ്പൻ തന്നെയാണെങ്കിലും കംസവധം കഴിഞ്ഞ് രൗദ്രഭാവത്തിൽ നിൽക്കുന്ന കൃഷ്ണഭഗവാനാണ് പ്രതിഷ്ഠ എന്നും സങ്കല്പമുള്ളതിനാൽ ഇവിടെ ഉത്സവത്തിന് ആനകളെ ഉപയോഗിയ്ക്കാറില്ല. ഗരുഡവാഹനത്തിലാണ് എഴുന്നള്ളത്ത്. ഗുരുവായൂരിലേതുപോലെ ഇവിടെയും വടക്കുഭാഗത്ത് അതിവിശാലമായ ക്ഷേത്രക്കുളമുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിൽ ഉപദേവതകളായി ശിവൻ, ഗണപതി, അയ്യപ്പൻ, കണ്ടങ്കുളങ്ങര ഭഗവതി, ഹനുമാൻ, നാഗദൈവങ്ങൾ എന്നിവർക്കും പ്രതിഷ്ഠകളുണ്ട്. മേടമാസത്തിൽ തിരുവോണം നാളിൽ ആറാട്ടായി പത്തുദിവസത്തെ ഉത്സവമാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിലുള്ളത്. ഈ പത്തുദിവസങ്ങളും വിശേഷാൽ ചടങ്ങുകളോടെ ആചരിച്ചുവരുന്നു. അഷ്ടമിരോഹിണി, ഗുരുവായൂർ ഏകാദശി, മണ്ഡലകാലത്തെ കളമെഴുത്തും പാട്ടും എന്നിവയും ക്ഷേത്രത്തിലെ ആണ്ടുവിശേഷങ്ങളാണ്. നിത്യേന അഞ്ചുപൂജകളും മൂന്നുശീവേലികളുമുള്ള ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ തന്ത്രിയും പുഴക്കര ചേന്നാസ് നമ്പൂതിരിപ്പാടാണ്. ചേരാനല്ലൂർ കർത്താക്കന്മാരുടെ കുടുംബക്ഷേത്രമായ ഈ ക്ഷേത്രം, പക്ഷേ ഇപ്പോൾ [[കൊച്ചിൻ ദേവസ്വം ബോർഡ്|കൊച്ചിൻ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ]] കീഴിലാണ്. == കേരളത്തിന് പുറത്തുള്ള ക്ഷേത്രങ്ങൾ == ലോകത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ ഗുരുവായൂരപ്പ ക്ഷേത്രങ്ങൾ കാണാം. ഇവയെല്ലാം പണികഴിപ്പിച്ചത് തദ്ദേശത്തെ മലയാളിസംഘടനകളാണ്. വിദേശങ്ങളിലെ ഗുരുവായൂരപ്പൻ ക്ഷേത്രങ്ങളിലെല്ലാം ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെ പൂജാവിധികൾ തന്നെ പിന്തുടരുന്നവയാണ്. [[ഡെൽഹി]], [[മുംബൈ]], [[ചെന്നൈ]], [[ബെംഗളൂരു]], [[ഹൈദരാബാദ്]], [[കൊൽക്കത്ത]], [[അഹമ്മദാബാദ്]], [[ലണ്ടൻ]], [[ന്യൂയോർക്ക്]] ,ഹൂസ്റ്റൺ ,ഡാലസ്‌ , [[ദുബായ്]] തുടങ്ങി നിരവധി നഗരങ്ങളിൽ ഗുരുവായൂരപ്പക്ഷേത്രങ്ങൾ കാണാം. === [[ഡൽഹി മയൂർ വിഹാർ ഉത്തര ഗുരുവായൂരപ്പൻ ക്ഷേത്രം]] === ഡൽഹി നഗരത്തിന്റെ കിഴക്കേ അതിരായ [[മയൂർ വിഹാർ|മയൂർ വിഹാറിൽ]], [[യമുന|യമുനാനദിയുടെ]] കരയിൽ നിന്ന് അല്പം കിഴക്കുമാറി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു ക്ഷേത്രമാണ് '''ഉത്തര ഗുരുവായൂരപ്പൻ ക്ഷേത്രം'''. ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഉത്തരദിക്കിൽ (വടക്കുഭാഗത്ത്) സ്ഥിതിചെയ്യുന്നതുകൊണ്ടാണ് ഈ ക്ഷേത്രം ഈ പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നത്. ഈ ക്ഷേത്രം 1989-ലാണ് നിലവിൽ വന്നത്. ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ അതേ മാതൃകയിൽ പണികഴിപ്പിച്ചതും ഗുരുവായൂരിലെ അതേ പൂജാവിധികൾ ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ പിൻതുടരുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിൽ ഉപദേവതകളായി ഗണപതി, ശിവൻ, അയ്യപ്പൻ, ചോറ്റാനിക്കര അമ്മ, നാഗദൈവങ്ങൾ എന്നിവർക്കും സന്നിധികളുണ്ട്. [[ഇടവം|ഇടവമാസത്തിലാണ്]] ക്ഷേത്രത്തിലെ കൊടിയേറ്റുത്സവം നടക്കുന്നത്. എട്ടുദിവസം നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന ഉത്സവം, വിശേഷാൽ ചടങ്ങുകളോടെ നടത്തിപ്പോരുന്നു. കൂടാതെ അഷ്ടമിരോഹിണി, ഗുരുവായൂർ ഏകാദശി, ചോറ്റാനിക്കര മകം, ശിവരാത്രി, വിനായക ചതുർത്ഥി എന്നിവയും പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷങ്ങളാണ്. === ചെന്നൈ മഹാലിംഗപുരം അയ്യപ്പൻ-ഗുരുവായൂരപ്പൻ ക്ഷേത്രം === ചെന്നൈ നഗരത്തിന്റെ തിരക്കേറിയ പ്രാന്തപ്രദേശമായ [[നുങ്കമ്പാക്കം|നുങ്കമ്പാക്കത്തിനടുത്ത്]] മഹാലിംഗപുരത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു ക്ഷേത്രമാണ് '''അയ്യപ്പൻ-ഗുരുവായൂരപ്പൻ ക്ഷേത്രം.''' കേരളത്തിനുപുറത്ത് ആദ്യമായി പണികഴിപ്പിയ്ക്കപ്പെട്ട കേരളീയക്ഷേത്രമാണിത്. ഈ ക്ഷേത്രം 1974-ലാണ് നിലവിൽ വന്നത്. എല്ലാ വർഷവും ശബരിമല ദർശനം നടത്തിപ്പോന്നിരുന്ന ചില മലയാളികൾക്ക് മാലയിടാനും കെട്ടുനിറയ്ക്കാനും സൗകര്യമൊരുക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യമായിരുന്നു ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഉദ്ഭവത്തിന് കാരണം. [[കാണിപ്പയ്യൂർ ശങ്കരൻ നമ്പൂതിരിപ്പാട്]] തയ്യാറാക്കിയ രൂപകല്പനയനുസരിച്ചാണ് ക്ഷേത്രം പണിതത്. ആദ്യം അയ്യപ്പക്ഷേത്രം മാത്രമുണ്ടായിരുന്ന ഇവിടെ 1989-ലാണ് ഗുരുവായൂരപ്പനെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചത്. ഇപ്പോൾ ഇരുമൂർത്തികൾക്കും തുല്യപ്രാധാന്യമുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിൽ ഉപദേവതകളായി ഗണപതി, ശിവൻ, സുബ്രഹ്മണ്യൻ, ഹനുമാൻ, [[മാളികപ്പുറത്തമ്മ]], [[നവഗ്രഹങ്ങൾ]], നാഗദൈവങ്ങൾ, ഗരുഡൻ എന്നിവർക്കും പ്രതിഷ്ഠകളുണ്ട്. ധനുമാസത്തിൽ അയ്യപ്പന്റെയും ഇടവമാസത്തിൽ ഗുരുവായൂരപ്പന്റെയും നടകളിൽ നടക്കുന്ന കൊടിയേറ്റുത്സവങ്ങളാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ആഘോഷങ്ങൾ. മഹാലിംഗപുരം അയ്യപ്പഭക്തസഭ എന്ന സംഘടനയാണ് ക്ഷേത്രഭരണം നടത്തുന്നത്. === മുംബൈ കൊച്ചുഗുരുവായൂരപ്പൻ ക്ഷേത്രം === മുംബൈ നഗരത്തിന്റെ പ്രാന്തപ്രദേശമായ [[മട്ടുംഗ]] ദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു ക്ഷേത്രമാണ് ശ്രീ കൊച്ചുഗുരുവായൂരപ്പൻ ക്ഷേത്രം. ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ ഗുരുവായൂരപ്പനെക്കൂടാതെ ശ്രീരാമനെയും തുല്യപ്രാധാന്യത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. തമിഴ് ശൈലിയിൽ തീർത്ത, നിരവധി ദേവതാരൂപങ്ങളോടുകൂടിയ ഗോപുരമുള്ള ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ, പ്രധാന ശ്രീകോവിലിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി ഗുരുവായൂരപ്പനെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. ==കുറിപ്പുകൾ== {{notelist-lr}} {{notelist}} == അവലംബം == {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ രൂപഭേദങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:വൈഷ്ണവ മതം]] 4k1v33qe772krvro4ptbvaxnp4v1ub1 0 225369 4673363 4593963 2026-10-04T10:08:36Z ~2026-53154-30 223767 /* ഐതീഹ്യം */ maranappettath engane 4673363 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Kalliyankattu Neeli}} [[File:Kaliyamkatt neeli.jpg|thumb|Kerala floklore character, Kaliyamkatt neeli|കള്ളിയങ്കാട്ടു നീലി - ചിത്രകാരന്റെ ഭാവനയിൽ]] കേരളത്തിലെ [[കേരളത്തിലെ നാടൻപാട്ടുകൾ|നാടൻ പാട്ടുകളിലും]] [[വില്ലുപാട്ട്|വില്ലടിച്ചാൻപാട്ടുകളിലും]] [[തിരുവിതാംകൂർ|തിരുവിതാംകൂറിലെ]] [[നാടോടിക്കഥകൾ|നാടോടിക്കഥകളിലും]] കാണുന്ന ഒരു പ്രസിദ്ധമായ കഥാപാത്രമാണ് '''കള്ളിയങ്കാട്ട് നീലി''' എന്ന [[യക്ഷി]].<ref name="k">{{Cite web|url=https://books.google.com/books?id=VvDMEAAAQBAJ&dq=Kalliyankattu+neeli&pg=PA164|title=The Gendered Body in South Asia: Negotiation, Resistance, Struggle|last1=Malhotra|first1=Meenakshi|last2=Menon|first2=Krishna|publisher=Taylor & Francis|last3=Johri|first3=Rachana|via=Google Books}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://books.google.com/books?id=jukrDwAAQBAJ&dq=Kalliyankattu+neeli&pg=PT33|title=Indian Horror Cinema: (En)gendering the Monstrous|last=Dhusiya|first=Mithuraaj|date=13 September 2017|publisher=Taylor & Francis|via=Google Books}}</ref> [[സി.വി. രാമൻപിള്ള|സി.വി. രാമൻപിള്ളയുടെ]] [[ചരിത്രാഖ്യായിക|ചരിത്രാഖ്യായികയായ]] [[മാർത്താണ്ഡവർമ്മ (നോവൽ)|മാർത്താണ്ഡവർമ്മയിലും]] നീലി എന്ന യക്ഷി കടന്നു വരുന്നുണ്ട്. യക്ഷിയാണെങ്കിലും പഞ്ചവൻകാട്ടിലെ ഒരു ക്ഷേത്രത്തിൽ കുടിയിരുത്തപ്പെട്ട നീലി മാതൃഭാവത്തിൽ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു.<ref name="k2">{{Cite web|url=https://books.google.com/books?id=VvDMEAAAQBAJ&dq=Kalliyankattu+neeli&pg=PA164|title=The Gendered Body in South Asia: Negotiation, Resistance, Struggle|last1=Malhotra|first1=Meenakshi|last2=Menon|first2=Krishna|publisher=Taylor & Francis|last3=Johri|first3=Rachana|via=Google Books}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://books.google.com/books?id=Es91EAAAQBAJ&dq=Kalliyankattu+neeli&pg=PT59|title=Love Jihad- The Fading Daughter|last=Ettumanur|first=Josma|date=12 July 2022|publisher=Notion Press|via=Google Books}}</ref><ref name="S">{{Cite web|url=https://books.google.com/books?id=VvDMEAAAQBAJ&dq=Kalliyankattu+neeli&pg=PA164|title=The Gendered Body in South Asia: Negotiation, Resistance, Struggle|first1=Meenakshi|last1=Malhotra|first2=Krishna|last2=Menon|first3=Rachana|last3=Johri|publisher=Taylor & Francis|via=Google Books}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://books.google.com/books?id=Es91EAAAQBAJ&dq=Kalliyankattu+neeli&pg=PT59|title=Love Jihad- The Fading Daughter|first=Josma|last=Ettumanur|date=12 July 2022|publisher=Notion Press|via=Google Books}}</ref>ഇതിൽ ശെരിക്കും നീലി ഉണ്ടായിരുന്നു. നീലി പലഭാവത്തിൽ പലരുടെയും ശരീരത്തിൽ കയറിക്കൂടി. സ്ത്രീകൾ ബലഹീന യായ സമയത്ത് അവരെ സഹായിക്കാൻ അവൾ തുനിഞ്ഞിരുന്നു == Maranappetath engane == [[തിരുവനന്തപുരം ജില്ല|തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ]] പഞ്ചവൻകാട് എന്ന ദേശത്ത് വിഹരിച്ചിരുന്ന നീലി ആ പ്രദേശത്ത് ചുറ്റിനടന്ന് ആളുകളെ ഭയപ്പെടുത്താറുണ്ടായിരുന്നു.<ref name="k3">{{Cite web|url=https://books.google.com/books?id=VvDMEAAAQBAJ&dq=Kalliyankattu+neeli&pg=PA164|title=The Gendered Body in South Asia: Negotiation, Resistance, Struggle|last1=Malhotra|first1=Meenakshi|last2=Menon|first2=Krishna|publisher=Taylor & Francis|last3=Johri|first3=Rachana|via=Google Books}}</ref> മുട്ടോളമെത്തുന്ന മുടിയും വിടർന്ന കണ്ണുകളും ആരേയും മയക്കുന്ന വശ്യസൗന്ദര്യവും അന്നാട്ടിലെ ചെറുപ്പക്കാരേയും വൃദ്ധരേയും ഒരുപോലെ മോഹിപ്പിച്ചു. സ്ത്രീലമ്പടന്മാരായ പുരുഷന്മാരെ വശീകരിച്ചു കൊണ്ടുപോയി മാറുപിളർന്ന് രക്തം ഊറ്റിക്കുടിക്കുന്ന ഉഗ്രരൂപിയായ യക്ഷിയായിരുന്നു നീലി. [[കൊല്ലവർഷ കാലഗണനാരീതി|കൊല്ലവർഷം]] 30കളിൽ പഴകന്നൂർ ദേശത്ത് വാണിരുന്ന ഒരു ദേവദാസിയായ കാർവേണിയുടെ പുത്രിയായിരുന്നു അല്ലി. സുന്ദരിയായ അവൾ അവിടുള്ള ശിവൻ കോവിലിലെ പൂജാരിയുമായി പ്രണയത്തിലായി. പിന്നീട് അവരുടെ വിവാഹവും നടന്നു. എന്നാൽ ദുർന്നടപ്പുകാരനായ നമ്പി പണം മോഹിച്ചാണ് അവളെ വിവാഹം ചെയ്തത്. മരുമകന്റെ ദുർന്നടപ്പിലും ധൂർത്തിലും മനം നൊന്ത് കാർവേണി നമ്പിയെ വീട്ടിൽ നിന്ന് അടിച്ചു പുറത്താക്കി. ഇതറിഞ്ഞ അല്ലിയും അദ്ദേഹത്തോടൊപ്പം വീട് വിട്ടിറങ്ങി. വഴിമധ്യേ സ്വന്തം മടിയിൽ തലവെച്ചുറങ്ങിയ അല്ലിയെ ആഭരണങ്ങൾ മോഷ്ടിക്കാനായി നമ്പി തലയിൽ കല്ലുകൊണ്ടടിച്ചു കൊന്നു. അല്ലിയെ തിരക്കി വന്ന അനുജൻ അമ്പി ഈ രംഗം കണ്ട് തല തല്ലി മരിച്ചു. <ref name="kk">{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/travel/readers-corner/2019/07/23/Kalliyankadu-travel.html|title=അടങ്ങാത്ത പകയോടെ നീലി പുരുഷന്മാരെ തേടിയതെന്തിന്?; ഒരു യാത്ര|website=ManoramaOnline}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/cities/kochi/2023/jan/06/across-the-river-and-into-the-trees-2535036.html|title=Across the river and into the trees|website=The New Indian Express}}</ref> ഇവർ രണ്ടു പേരും പുനർജന്മമായി ചോളരാജാവിന്റെ കുട്ടികളായി - നീലനും നീലിയും ജനിക്കുന്നു. തുടർന്ന് രാജ്യത്തിലുടനീളം ദുർനിമിത്തങ്ങൾ കാണപ്പെടുകയുണ്ടായി. പ്രധാനമായും അക്കാലത്ത് കന്നുകാലികൾ രാത്രിയിൽ നഷ്ടപ്പെടുകയുണ്ടായി. ഇതിനു കാരണം കുട്ടികളാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കിയ [[ചോളരാജാവ്]] കുട്ടികളെ ചോളരാജ്യത്തിന്റെ തെക്കേ അതിർത്തിയായ [[നാഗർകോവിൽ|നാഗർകോവിലിനു]] സമീപമുള്ള പഞ്ചവങ്കാട്ടിൽ ഉപേക്ഷിച്ചു. അതിനു സമീപമായുള്ള പഴകന്നൂർ ഗ്രാമമായി പിന്നീട് കുട്ടികളുടെ വിഹാര കേന്ദ്രം. നാട്ടിലെ എഴുപത് ഊരാണ്മക്കാർ ചേർന്ന് മാന്ത്രികനായ നാഗർകോവിൽ നമ്പിയെ വരുത്തി നീലനെ ആവാഹിച്ചു തളച്ചു. എന്നാൽ അദ്ദേഹത്തിനു നീലിയെ തളയ്ക്കാൻ ആയില്ല. ഇതിനിടയിൽ നാഗർകോവിൽ നമ്പിയെ നീലി കൊലപ്പെടുത്തി. നീലിയുടെ ഭർത്താവായിരുന്ന പൂജാരി നമ്പിയുടെ പുനർജന്മമായ ആനന്ദൻ എന്ന കാവേരിപൂംപട്ടണം സ്വദേശി, പഞ്ചവങ്കാട് വഴി [[മുസിരിസ്|മുസിരിസ്സിലേക്ക്]] വ്യാപാരത്തിനായി പോകാനൊരുങ്ങി. കയ്യിൽ മാന്ത്രികദണ്ഡുണ്ടായിരുന്ന ആനന്ദനെ തൊടാൻ നീലിക്ക് കഴിഞ്ഞില്ല. അയാൾ ഓടി പഴകന്നൂർ ഗ്രാമത്തിലെത്തി. ഇതിനിടയിൽ യക്ഷി മായ കാട്ടി കുട്ടിയോട് കൂടിയ ഒരു സ്ത്രീ രൂപം പ്രാപിച്ച് തന്റെ ഭർത്താവ് താനുമായി വഴക്കിട്ട് ഓടിപ്പോവുകയാണെന്ന് ഗ്രാമവാസികളെ പറഞ്ഞ് വിശ്വസിപ്പിച്ചു. അയാൾ യക്ഷിയാണ് അതെന്ന് കരഞ്ഞ് പറഞ്ഞെങ്കിലും ആരും വിശ്വസിച്ചില്ലെന്നു മാത്രമല്ല, യക്ഷി അദ്ദേഹത്തെ എന്തെങ്കിലും ചെയ്യുകയാണെങ്കിൽ തങ്ങൾ എഴുപതുപേരും അയാളോടൊപ്പം മരിക്കുമെന്നും ഉരാണ്മക്കാർ സത്യം ചെയ്തു. നിവൃത്തിയില്ലാതെ അവിടെ കഴിഞ്ഞ ആനന്ദനെ രാത്രി തന്ത്രപൂർവ്വം നീലി വധിക്കുന്നു. പിറ്റേന്ന് രാവിലെ ആനന്ദൻ മരിച്ചുകിടക്കുന്നത് കണ്ട ഊരാണ്മക്കാർ തങ്ങളുടെ വാക്കുപാലിക്കാനായി അഗ്നിപ്രവേശം ചെയ്തു. തന്റെയും തന്റെ സഹോദരന്റെയും മരണത്തിനു കാരണക്കാരനായ ആനന്ദനേയും എഴുപത് ഊരാണ്മക്കാരേയും വധിച്ചശേഷം നീലി ഒരു കള്ളിപ്പാലയുടെ ചുവട്ടിൽ കുടിയിരിക്കുകയും യക്ഷിയമ്മയായി മാറുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ ഇതുപ്രകാരം യക്ഷി അടങ്ങിയില്ലെന്നും പിന്നീട് [[കടമറ്റത്ത് കത്തനാർ|കടമറ്റത്ത് കത്തനാരാണ്]] നീലിയെ തളച്ചത് എന്ന് മറ്റൊരു ഐതിഹ്യവും നിലവിലുണ്ട്.<ref name="S" /><ref name="kk"/><ref>{{Cite web|url=https://books.google.com/books?id=Lo8RAQAAIAAJ&q=%E0%B4%95%E0%B4%B3%E0%B5%8D%E0%B4%B3%E0%B4%BF%E0%B4%AF%E0%B4%99%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B4%9F%E0%B5%8D%E0%B4%9F%E0%B5%81+%E0%B4%A8%E0%B5%80%E0%B4%B2%E0%B4%BF|title=Muḷppaṭarppuṃ pūkkulayuṃ|first=En Pi|last=Cellappannāyar|date=5 September 1968|publisher=Sāhityapr̲avarttaka Sahakaraṇasaṅkham|via=Google Books}}</ref> ==സംസ്കാരത്തിൽ== * മലയാള ഹൊറർ ചലച്ചിത്രമായ [[കള്ളിയങ്കാട്ട് നീലി (ചലച്ചിത്രം)|''കള്ളിയങ്കാട്ട് നീലി'']] (1979)യിൽ നീലി പ്രധാന കഥാപാത്രമാണ്.<ref>{{Cite web|url=http://www.malayalachalachithram.com/movie.php?i=1052|title=Kalliyankaattu Neeli|access-date=2014-10-12|publisher=www.malayalachalachithram.com}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://spicyonion.com/title/kalliyankattu-neeli-malayalam-movie/|title=Kalliyankaattu Neeli|access-date=2014-10-12|publisher=spicyonion.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20220602060304/https://spicyonion.com/title/kalliyankattu-neeli-malayalam-movie/|archive-date=2 June 2022}}</ref> * 1985ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ [[കടമറ്റത്തച്ചൻ (ചലച്ചിത്രം)|കടമറ്റത്തച്ചൻ]] എന്ന മലയാള ഹൊറർ ചിത്രത്തിൽ കള്ളിയങ്കാട്ട് നീലി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നുണ്ട്. * മലയാളത്തിലെ അമാനുഷിക നാടക ടെലിവിഷൻ പരമ്പരയായ കടമറ്റത്ത് കത്തനാർ പരമ്പരയിൽ കള്ളിയങ്കാട്ട് നീലി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നുണ്ട്. <ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/malayalam/kadamattathu-kathanar-to-prof-jayanthi-malayalam-tvs-iconic-on-screen-characters-of-all-time/etphotostory/83663162.cms|title='Kadamattathu Kathanar' to 'Prof. Jayanthi': Malayalam TV's iconic on-screen characters of all time|date=19 June 2021|website=[[The Times of India]]}}</ref> * കള്ളിയങ്കാട്ട് നീലിയെക്കുറിച്ച് ഏഴാച്ചേരി രാമചന്ദ്രൻ നീലി എന്ന കവിത എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. * [[ലോകഃ ചാപ്റ്റർ 1:ചന്ദ്ര|ലോക ചാപ്റ്റർ 1: ചന്ദ്ര]] എന്ന സൂപ്പർഹീറോ ചിത്രത്തിൽ [[കല്യാണി പ്രിയദർശൻ]] ചന്ദ്ര എന്ന അപരനാമത്തിൽ ജീവിക്കുന്ന നീലിയെ അവതരിപ്പിക്കുന്നു. * വരാനിരിക്കുന്ന കത്തനാർ-ദി വൈൽഡ് സോഴ്സറർ എന്ന ചിത്രത്തിൽ നീലിയെ അവതരിപ്പിക്കുന്നത് [[അനുഷ്ക ഷെട്ടി|അനുഷ്കാ ഷെട്ടിയാണ്]]. ==അവലംബങ്ങൾ== {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:ഐതിഹ്യകഥാപാത്രങ്ങൾ]] a1daqyk3o81axqdchq8pwv65gmzl5kt 0 234174 4673188 4095554 2026-10-03T16:18:47Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4673188 wikitext text/x-wiki {{PU|aanayottam}} [[ഗുരുവായൂർ ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രം|ഗുരുവായൂർ ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രത്തിലെ]] ഉത്സവാഘോഷങ്ങളോടനുബന്ധിച്ചുള്ള പ്രത്യേക ചടങ്ങാണ് '''ഗുരുവായൂർ ആനയോട്ടം'''. ഉത്സവകാലത്ത് ഭഗവാന്റെ സ്വർണ്ണതിടമ്പ് എഴുന്നള്ളിക്കുന്നതിനുള്ള ആനയെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നത് ആനയോട്ടത്തിലൂടെയാണ്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ കിഴക്കുള്ള മഞ്ജുളാൽ പരിസരത്ത് നിന്ന് ആരംഭിക്കുന്ന ആനയോട്ടം അമ്പലത്തിന്റെ ഉള്ളിൽ ഏഴു പ്രദക്ഷിണത്തോടെ അവസാനിക്കുന്നു. ആദ്യം ക്ഷേത്രത്തിന്റെ കിഴക്കേ ഗോപുരം കടക്കുന്ന ആനയെ വിജയിയായി പ്രഖ്യാപിക്കും. == ഐതിഹ്യം== [[ഗുരുവായൂർ ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രം|ഗുരുവായൂരമ്പലത്തിൽ]] ആനയില്ലാതിരുന്ന കാലത്ത് ഉത്സവ എഴുന്നള്ളിപ്പിന് [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ|കൊടുങ്ങല്ലൂരിലെ]] [[തൃക്കണാമതിലകം ശിവക്ഷേത്രം|തൃക്കണാമതിലകം ശിവക്ഷേത്രത്തിൽ]] നിന്ന് ആനകളെ കൊണ്ടുവരുമായിരുന്നു. എന്തോ കാരണങ്ങൾകൊണ്ട് ഒരു വർഷം ആനകളെ കൊണ്ടുവരാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. അന്ന് ഉച്ചയ്ക്കുശേഷം തൃക്കണാമതിലകം ക്ഷേത്രത്തിൽനിന്ന് ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് ആനകൾ ഓടിയെത്തി എന്നാണ് ഐതിഹ്യം<ref>{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/thrissur/news/2134492-local_news-guruvayoor-%E0%B4%97%E0%B5%81%E0%B4%B0%E0%B5%81%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%AF%E0%B5%82%E0%B4%B0%E0%B5%8D%E2%80%8D.html |title=മാതൃഭൂമി ദിനപത്രം |access-date=2013-02-25 |archive-date=2013-02-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130223212918/http://www.mathrubhumi.com/thrissur/news/2134492-local_news-guruvayoor-%E0%B4%97%E0%B5%81%E0%B4%B0%E0%B5%81%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%AF%E0%B5%82%E0%B4%B0%E0%B5%8D%E2%80%8D.html |url-status=dead }}</ref>. ഇതിന്റെ ഓർമ്മയ്ക്കായി എല്ലാവർഷവും ഗുരുവായൂർ ഉത്സവം ആരംഭിക്കുന്നത് ആനയോട്ടത്തോടെയാണ്. ആനകൾ ഓടിവന്ന സമയത്തെ അനുസ്മരിച്ചുകൊണ്ട് ഉച്ചതിരിഞ്ഞ് മൂന്നുമണിക്കാണ് ആനയോട്ടം നടത്തുന്നത്. == ആനയില്ലാ ശീവേലി == ക്ഷേത്രത്തിൽ ആനയില്ലാതിരുന്ന കാലത്തെ ശീവേലിയെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുന്നതാണ് ഉത്സവാരംഭദിവസത്തെ ആനയില്ലാ ശീവേലി. രാവിലത്തെ ശീവേലിക്ക് കീഴ്ശാന്തി ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ സ്വർണ്ണതിടന്പ് കൈയിലെടുത്ത് നടന്നാണ് മൂന്നു പ്രദക്ഷിണം വെയ്ക്കുക. അന്നേ ദിവസം ആനയോട്ടം കഴിയുന്നതുവരെ ആനകൾ ക്ഷേത്രപരിസരത്ത് വരരുത് എന്നാണ് വ്യവസ്ഥ. == ഒരുക്കങ്ങൾ == [[പുന്നത്തൂർ കോട്ട|പുന്നത്തൂർ കോട്ടയിലുള്ള]] ആനകളിൽനിന്നും നല്ല ആരോഗ്യസ്ഥിതിയും അക്രമസ്വഭാവമില്ലാത്തതുമായ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട ആനകളാണ് ആനയോട്ടത്തിൽ പങ്കെടുക്കുക. തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട ആനകളിൽ നിന്നും അഞ്ച് ആനകളെ മുൻനിരയിൽ ഓടാൻവേണ്ടി നറുക്കിട്ട് തീരുമാനിക്കും. പങ്കെടുക്കുന്ന ആനകളെ കുളിപ്പിച്ച് തയ്യാറാക്കി രണ്ടരയോടെ മഞ്ജുളാലിന്റെ അടുത്ത് അണിനിരത്തും. ==ചടങ്ങുകൾ == ക്ഷേത്രത്തിലെ നാഴികമണി മൂന്നടിച്ചാൽ ആനയോട്ടചടങ്ങുകൾ ആരംഭിക്കും. പാരമ്പര്യ അവകാശികൾ എടുത്തുകൊടുക്കുന്ന കുടമണികളുംകൊണ്ട് പാപ്പാന്മാർ ക്ഷേത്രത്തിൽനിന്നും മഞ്ജുളാൽ പരിസരത്തേക്കു ഓടിയെത്തി ആനകളെ അണിയിക്കും. ക്ഷേത്രം മാരാർ ശംഖുവിളിക്കുന്നതോടെ ആനയോട്ടം ആരംഭിക്കും. ആദ്യം ഓടിയെത്തി കിഴക്കേ ഗോപുരം കടക്കുന്ന ആനയെ വിജയിയായി പ്രഖ്യാപിക്കും. മുന്നിലെത്തുന്ന മൂന്നാനകളെ മാത്രമേ ക്ഷേത്രമതിലകത്തിലേക്ക് പ്രവേശിപ്പിക്കുകയുള്ളൂ. ആനകൾ ക്ഷേത്രത്തിനകത്ത് ഏഴ് പ്രദക്ഷിണം വച്ച് കൊടിമരം വണങ്ങുന്നതോടെ ആനയോട്ടചടങ്ങുകൾ പൂർത്തിയാകും<ref>[http://www.mathrubhumi.com/thrissur/news/2134498-local_news-thrissur-%E0%B4%97%E0%B5%81%E0%B4%B0%E0%B5%81%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%AF%E0%B5%82%E0%B4%B0%E0%B5%8D%E2%80%8D.html ആനയോട്ടം മാതൃഭൂമി വാർത്ത]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. ആനയോട്ടത്തിലെ വിജയിക്ക് ഉത്സവം കഴിയുന്നതുവരെ ക്ഷേത്രത്തിൽ പ്രത്യേക പരിഗണനയുണ്ടാവും. ==സുരക്ഷാ ക്രമീകരണങ്ങൾ == 2011ലെ ആനയോട്ടത്തിൽ ഒരു ആന മറ്റൊരാനയെ ആക്രമിക്കുകയും ഭയാനകമായ അവസ്ഥ സൃഷ്ടിക്കുകയും ചെയ്ത സംഭവങ്ങളുടെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ വളരെയധികം ക്രമീകരണങ്ങൾ വരുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ക്ഷേത്രമതിലകത്തേക്ക് കടക്കുന്ന ആനകളുടെ എണ്ണത്തിലും ആനകളോടൊപ്പം ഓടുന്ന ആളുകളുടെ എണ്ണത്തിലും നിയന്ത്രണങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.<ref>[http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/article2962382.ece ഹിന്ദു ദിനപത്രത്തിൽ വന്ന വാർത്ത‍] {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==അവലംബം== <references /> ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== * [http://www.keralatourism.org/event/event.php?id=2144963864310 കേരള ടൂറിസം വകുപ്പ് ആനയോട്ടം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120920024221/http://www.keralatourism.org/event/event.php?id=2144963864310 |date=2012-09-20 }} * [http://www.thehindu.com/news/national/kerala/guruvayur-temple-festival-begins/article4447628.ece 2013ലെ ആനയോട്ടത്തെകുറിച്ച് ദി ഹിന്ദു ദിനപത്രത്തിലെ വാർത്ത] {{തൃശ്ശൂർ ജില്ല}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഉത്സവങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഗുരുവായൂർ]] samriz5zdrl32chpkjis3gt8byhimwy 0 241885 4673234 4629965 2026-10-03T22:34:49Z InternetArchiveBot 146798 Bluelink 1 book for [[വിക്കിപീഡിയ:പരിശോധനായോഗ്യത|പരിശോധനായോഗ്യത]] (20261003)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 4673234 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Halifax}}{{Infobox settlement | name = Halifax | blank4_name = [[Geographical Names Board of Canada|GNBC]] Code | population_density_urban_km2 = 1463.1 | population_urban = 348634 | population_density_km2 = 80.3 | population_total = 439819 | population_note = | population_footnotes = <ref name="statcan1">{{cite web |title=Census Profile, 2021 Census of Population Data table |url=https://www12.statcan.gc.ca/census-recensement/2021/dp-pd/prof/details/page.cfm?Lang=E&SearchText=Halifax&DGUIDlist=2021A00051209034&GENDERlist=1&STATISTIClist=1&HEADERlist=0 |website=Statistics Canada |publisher=Statistics Canada |access-date=9 February 2022 |archive-date=February 9, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220209222909/https://www12.statcan.gc.ca/census-recensement/2021/dp-pd/prof/details/page.cfm?Lang=E&SearchText=Halifax&DGUIDlist=2021A00051209034&GENDERlist=1&STATISTIClist=1&HEADERlist=0 |url-status=live }}</ref><ref name="statcan2">{{cite web |title=Census Profile, 2021 Census of Population Data table |url=https://www12.statcan.gc.ca/census-recensement/2021/dp-pd/prof/details/page.cfm?Lang=E&SearchText=Halifax&DGUIDlist=2021S05100348&GENDERlist=1&STATISTIClist=1&HEADERlist=0 |website=Statistics Canada |publisher=Statistics Canada |access-date=9 February 2022 |archive-date=February 9, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220209235218/https://www12.statcan.gc.ca/census-recensement/2021/dp-pd/prof/details/page.cfm?Lang=E&SearchText=Halifax&DGUIDlist=2021S05100348&GENDERlist=1&STATISTIClist=1&HEADERlist=0 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web|last=|first=|date=|title=Population and dwelling counts: Census metropolitan areas, census agglomerations and census subdivisions (municipalities)1|url=https://www150.statcan.gc.ca/t1/tbl1/en/tv.action?pid=9810000301|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=February 9, 2021|website=Statistics Canada}}</ref> | population_as_of = 2021 | blank4_info = CBUCG | blank3_info = 011D13 | population_density_metro_km2 = 64.0 | blank3_name = [[National Topographic System|NTS]] Map | blank2_info = 2,400 km (1,491 mi) | blank2_name = Total Coastline | blank1_info = $54,129 [[Canadian dollar|CAD]] | blank1_name = Median Income{{efn|Median household income, 2005 (all households)}} | blank_info = 200,473 | blank_name = Dwellings (2021) | area_metro_km2 = 7276.22 | area_urban_km2 = 238.29 | population_metro = 465703 ([[List of census metropolitan areas and agglomerations in Canada|12th]]) | population_blank1_title = Change&nbsp;{{small|2016-2021}} | area_water_km2 = | elevation_min_ft = 0 | website = [http://www.halifax.ca/ www.halifax.ca] | blank1_info_sec2 = CA$50,946 (2016) | blank1_name_sec2 = GDP per capita (Halifax {{Abbr|CMA|Census metropolitan area}}) | blank_info_sec2 = [[Canadian dollar|CA$]]20.6 [[billion]] (2016)<ref>{{cite web |url=https://www150.statcan.gc.ca/t1/tbl1/en/tv.action?pid=3610046801 |title=Table 36-10-0468-01 Gross domestic product (GDP) at basic prices, by census metropolitan area (CMA) (x 1,000,000) |publisher=[[Statistics Canada]] |access-date=27 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210122184338/https://www150.statcan.gc.ca/t1/tbl1/en/tv.action?pid=3610046801 |archive-date=22 January 2021 |url-status=live}}</ref> | blank_name_sec2 = [[GDP]] (Halifax {{Abbr|CMA|Census metropolitan area}}) | area_codes = [[Area code 902|902]], [[Area code 782|782]] | postal_code = B0J ,B3A to B4G | postal_code_type = Postal code span | elevation_max_ft = 793.6 | elevation_footnotes = | population_blank1 = {{profit}}9.1% | coordinates_footnotes = <ref>{{cite cgndb|CBUCG|Halifax}}</ref> | coordinates = {{coord|44|52|00|N|63|42|58|W|region:CA-NS_source:http://www4.rncan.gc.ca/search-place-names/unique/CBUCG|display=inline,title}} | utc_offset_DST = −03:00 | timezone_DST = ADT | utc_offset = −04:00 | timezone = [[Atlantic Time Zone|AST]] | population_demonym = Haligonian | population_blank2 = 13 of 5,162 | population_blank2_title = Census&nbsp;ranking | area_water_percent = | area_land_km2 = | settlement_type = [[List of municipalities in Nova Scotia|Municipality]] | map_caption = Location in Nova Scotia | blank_emblem_type = Logo | image_blank_emblem = Halifax Regional Municipality Logo, 2014.svg | shield_size = 100px | image_shield = Halifax COA.svg | image_seal = | flag_size = 100px | pushpin_relief = yes | pushpin_map_caption = Location in Canada | pushpin_map = Canada | mapsize = 275px | subdivision_type = Country | image_map = HalifaxCountyHRM.png | image_flag = Halifax Flag.svg | image_caption = From top, left to right: [[Downtown Halifax]] skyline, [[Angus L. Macdonald Bridge|Macdonald Bridge]], Crystal Crescent Beach, [[Peggy's Cove, Nova Scotia|Peggy's Cove]], [[Halifax Central Library|Central Library]], [[Sullivan's Pond]] | imagesize = 250px | image_skyline = Halifax Montage December 2017.jpg | motto = "''E Mari Merces''"{{spaces|2}}{{small|([[Latin]])<br />"From the Sea, Wealth"}} | native_name = | nickname = | official_name = Halifax Regional Municipality | blank_emblem_size = 120 | subdivision_name = Canada | area_total_km2 = 5475.57 | leader_title3 = [[Nova Scotia House of Assembly|MLAs]] | area_footnotes = | named_for = [[George Montagu-Dunk, 2nd Earl of Halifax]] | established_date3 = April 1, 1996 | established_title3 = Regional municipality | established_date2 = 1842 | established_title2 = City | established_date = 1749 | established_title = Town | leader_name3 = {{Collapsible list | title = List of MLAs | title_style = | frame_style = border:none; padding: 0; | list_style = text-align:left;display:none; | 1 = [[Barbara Adams (politician)|Barbara Adams]] | 2 = [[Patricia Arab]] | 3 = [[Gary Burrill]] | 4 = [[Claudia Chender]] | 5 = [[Keith Colwell]] | 6 = [[Lena Diab]] | 7 = [[Rafah DiCostanzo]] | 8 = [[Tim Halman]] | 9 = [[Larry Harrison (politician)|Larry Harrison]] | 10 = [[Bill Horne]] | 11 = [[Tony Ince]] | 12 = [[Ben Jessome]] | 13 = [[Brad Johns]] | 14 = [[Labi Kousoulis]] | 15 = [[Susan Leblanc]] | 16 = [[Brendan Maguire]] | 17 = [[Kevin Murphy (Canadian politician)|Kevin Murphy]] | 18 = [[Iain Rankin (politician)|Iain Rankin]] | 19 = [[Kelly Regan]] | 20 = [[Lisa Roberts (politician)|Lisa Roberts]] | 21 = [[Dave Wilson (Sackville politician)|Dave Wilson]] }} | leader_name2 = {{Collapsible list | title = List of MPs | title_style = | frame_style = border:none; padding: 0; | list_style = text-align:left;display:none; | 1 = [[Andy Fillmore]] (LPC) | 2 = [[Geoff Regan]] (LPC) | 3 = [[Darren Fisher]] (LPC) | 4 = [[Darrell Samson]] (LPC) | 5 = [[Bernadette Jordan]] (LPC) }} | subdivision_type1 = [[Provinces and territories of Canada|Province]] | leader_title2 = [[House of Commons of Canada|MPs]] | leader_name1 = [[Halifax Regional Council]] | leader_title1 = Governing&nbsp;body | leader_name = [[Michael Savage (politician)|Mike Savage]] | leader_title = [[List of mayors of the Halifax Regional Municipality|Mayor]] | government_type = [[Regional Municipality]] | subdivision_name2 = | subdivision_type2 = | subdivision_name1 = [[Nova Scotia]] | footnotes = {{notelist}} }} [[കാനഡ|കാനഡയിലെ]] [[നോവ സ്കോട്ടിയ|നോവാ സ്കോട്ടിയ]] സംസ്ഥാനത്തിന്റെ തലസ്ഥാനമാണ് '''ഹാലിഫാക്സ്''' മുനിസിപ്പാലിറ്റി. കാനഡയിൽ [[അറ്റ്‌ലാന്റിക് മഹാസമുദ്രം|അറ്റ്ലാന്റിക്]] സമുദ്ര തീരങ്ങളിലുള്ള നഗരങ്ങളിൽ ഏറ്റവും [[ജനസംഖ്യ]] കൂടിയയിടമാണിത്. കാനഡയിലെ ഒരു പ്രധാന സാമ്പത്തിക കേന്ദ്രമായ ഈ നഗരപ്രാന്തങ്ങളിൽ [[കൃഷി]], [[മത്സ്യബന്ധനം]], [[ഖനനം]] എന്നിവയോടനുബന്ധിച്ച ധാരാളം വ്യവസായങ്ങളുണ്ട്. ലോകത്തിലെ തന്നെ വളരെ വലിയ ഒരു സ്വാഭാവിക [[തുറമുഖം|തുറമുഖവും]] ഇവിടെയുണ്ട്. 2021 ലെ സെൻസസ് പ്രകാരം, മുനിസിപ്പൽ ജനസംഖ്യ 439,819 ആയിരുന്ന ഇവിടെ, നഗരപ്രദേശത്ത് 348,634 ആളുകൾ വസിക്കുന്നു. പ്രാദേശിക മുനിസിപ്പാലിറ്റിയിൽ 1996-ൽ സംയോജിപ്പിക്കപ്പെട്ട ഹാലിഫാക്സ്, ഡാർട്ട്മൗത്ത്, ബെഡ്ഫോർഡ്, ഹാലിഫാക്സ് കൗണ്ടി എന്നീ നാല് മുൻസിപ്പാലിറ്റികൾ ഉൾപ്പെടുന്നു. അറ്റ്ലാന്റിക് കാനഡയിലെ ഒരു പ്രധാന സാമ്പത്തിക കേന്ദ്രമായ ഹാലിഫാക്‌സ്, സർക്കാർ സേവനങ്ങളും സ്വകാര്യ മേഖലാ കമ്പനികളും വലിയ തോതിൽ കേന്ദ്രീകരിച്ചിരിക്കുന്ന ഒരു പ്രദേശമാണ്. ദേശീയ പ്രതിരോധ വകുപ്പ്, [[ഡൽഹൗസി യൂണിവേഴ്സിറ്റി]], നോവ സ്കോട്ടിയ ഹെൽത്ത് അതോറിറ്റി, [[സെന്റ് മേരീസ് സർവ്വകലാശാല]], ഹാലിഫാക്സ് ഷിപ്പ്‌യാർഡ്, സർക്കാരിൻറെ വിവിധ തലങ്ങൾ, [[ഹാലിഫാക്സ് തുറമുഖം]] എന്നിവയാണ് പ്രധാന തൊഴിൽദാതാക്കളും സാമ്പത്തിക സ്രോതസുകളും. കൃഷി, [[മീൻപിടുത്തം|മത്സ്യബന്ധനം]], [[ഖനനം]], വനം, [[പ്രകൃതിവാതകം]] എന്നിവ മുനിസിപ്പാലിറ്റിയുടെ ഗ്രാമപ്രദേശങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്ന പ്രധാന വരുമാന മാർഗ്ഗങ്ങളാണ്. == ചരിത്രം == മിക്‌മാക് ജനതയുടെ പരമ്പരാഗത പൂർവ്വിക വാസപ്രദേശമായ മിക്മാക്കിയിലാണ് ഹാലിഫാക്സ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.<ref>{{cite news|publisher=[[CBC News]]|title=Halifax schools to start each day by recognizing Mi'kmaq lands|url=http://www.cbc.ca/news/canada/nova-scotia/halifax-regional-school-board-mi-kmaq-lands-declaration-1.2551752|access-date=July 14, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170727102912/http://www.cbc.ca/news/canada/nova-scotia/halifax-regional-school-board-mi-kmaq-lands-declaration-1.2551752|archive-date=July 27, 2017|url-status=live}}</ref> 1400 കളിലും 1500 കളിലും മത്സ്യബന്ധന വ്യവസായം സ്ഥാപിക്കുന്നതിനായി വടക്കേ അമേരിക്കയിൽ യൂറോപ്യൻ വംശജർ എത്തിച്ചേരുന്നതിനു മുമ്പുള്ള കാലഘട്ടത്തിൽ മിക്മാക് ജനത [[നോവ സ്കോട്ടിയ]], [[ന്യൂ ബ്രൺസ്വിക്ക്]], പ്രിൻസ് എഡ്വേർഡ് ദ്വീപ് എന്നിവിടങ്ങളിൽ താമസിച്ചിരുന്നു. ഹാലിഫാക്‌സിന്റെ മിക്മാക്ക് നാമമായ Kjipuktuk, "che-book-take" എന്നാണ് ഉച്ചരിക്കപ്പെടുന്നത്.<ref>{{cite news|work=CTV News|url=http://atlantic.ctvnews.ca/local-organization-refers-to-halifax-by-mi-kmaq-name-1.2112417|title=Local organization refers to Halifax by Mi'kmaq name|date=November 20, 2014|access-date=July 18, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170730081511/http://atlantic.ctvnews.ca/local-organization-refers-to-halifax-by-mi-kmaq-name-1.2112417|archive-date=July 30, 2017|url-status=live}}</ref> മിക്മാക് ഭാഷയിൽ "വലിയ തുറമുഖം" എന്നാണ് ഈ പേരിന്റെ അർത്ഥം.<ref>{{cite web|url=https://www.thestar.com/halifax/2018/11/13/the-eclectic-mix-of-indigenous-identities-and-urban-living-in-kjipuktuk.html|title=The eclectic mix of Indigenous identities and urban living in K'jipuktuk|access-date=2 September 2021|last1=Swan|first1=Kaitlyn|date=13 November 2018|website=thestar.com|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20210902191956/https://www.thestar.com/halifax/2018/11/13/the-eclectic-mix-of-indigenous-identities-and-urban-living-in-kjipuktuk.html|archive-date=September 2, 2021|url-status=live}}</ref> ഈ മേഖലയിലെ ആദ്യത്തെ സ്ഥിരമായ യൂറോപ്യൻ വാസകേന്ദ്രം ഹാലിഫാക്സ് ഉപദ്വീപിലായിരുന്നു. 1749-ൽ ഹാലിഫാക്‌സിന്റെ രണ്ടാം പ്രഭുവിന്റെ പേരിലുള്ള ഹാലിഫാക്‌സ് നഗരത്തിന്റെ സ്ഥാപനം, കൊളോണിയൽ തലസ്ഥാനത്തെ അന്നപോളിസ് റോയലിൽ നിന്ന് മാറ്റി സ്ഥാപിക്കുന്നതിലേക്ക് നയിച്ചു. ഹാലിഫാക്‌സിന്റെ സ്ഥാപനം ഫാദർ ലെ ലൗട്ടർ യുദ്ധത്തിന്റെ തുടക്കമിട്ടു. 1749 ജൂൺ 21-ന് എഡ്വേർഡ് കോൺവാലിസ് 13 ഗതാഗത സംവിധാനങ്ങളും ഒരു യുദ്ധസന്നാഹവുമായി ഹാലിഫാക്സ് സ്ഥാപിക്കാൻ എത്തിയതോടെയാണ് യുദ്ധം ആരംഭിച്ചത്.<ref>Grenier, John. ''The Far Reaches of Empire. War in Nova Scotia, 1710-1760''. Norman: U of Oklahoma Press, 2008; Thomas Beamish Akins. ''History of Halifax''. Brookhouse Press, 1895. (2002 edition). p.&nbsp;7</ref> ഏകപക്ഷീയമായി ഹാലിഫാക്‌സ് സ്ഥാപിക്കുക വഴി, ഫാദർ റാലെസ് യുദ്ധത്തിനുശേഷം ബ്രിട്ടീഷുകാർ മിക്മാകുമായി 1726 ൽ ഒപ്പുവച്ചു മുൻ ഉടമ്പടികൾ ലംഘിക്കുകയായിരുന്നു.<ref>Wicken, p.&nbsp;181; Griffith, p.&nbsp;390; Also see {{cite web|url=http://www.northeastarch.com/vieux_logis.html|title=Recent Projects|access-date=February 5, 2014|year=2003|publisher=Northeast Archaeological Research|archive-url=https://web.archive.org/web/20130514082831/http://www.northeastarch.com/vieux_logis.html|archive-date=May 14, 2013|url-status=dead}}</ref> കോൺവാലിസ് 1,176 കുടിയേറ്റക്കാരെയും അവരുടെ കുടുംബങ്ങളെയും ഈ പ്രദേശത്തേയ്ക്ക് കൊണ്ടുവന്നു. പുതിയ പ്രൊട്ടസ്റ്റന്റ് സെറ്റിൽമെന്റുകൾക്ക് നേരെയുള്ള മിക്മാക്, അക്കാഡിയൻ, ഫ്രഞ്ച് ആക്രമണങ്ങളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുന്നതിനായി, ആധുനിക റീജിയണൽ മുനിസിപ്പാലിറ്റിയിലെ എല്ലാ പ്രദേശങ്ങളും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഹാലിഫാക്സ് (സിറ്റാഡൽ ഹിൽ) (1749), ബെഡ്ഫോർഡ് (ഫോർട്ട് സാക്ക്വില്ലെ) (1749), ഡാർട്ട്മൗത്ത് (1750), ലോറൻസ്ടൗൺ (1754) എന്നിവിടങ്ങളിൽ ബ്രിട്ടീഷ് കോട്ടകൾ സ്ഥാപിച്ചു. അമേരിക്കൻ വിപ്ലവകാലത്ത് നോവ സ്കോട്ടിയയിലെ ലുനെൻബർഗിൽ നിന്ന് കുടിയേറിയ നോവ സ്കോട്ടിയയിലെ ഫ്രഞ്ച് വില്ലേജിലെ ഫ്രഞ്ച് ഭാഷ സംസാരിക്കുന്ന വിദേശ പ്രൊട്ടസ്റ്റന്റുകാരാണ് സെന്റ് മാർഗരറ്റ്സ് ബേയിൽ ആദ്യമായി താമസമാക്കിയത്. യുദ്ധോപകരണങ്ങളുമായി സഞ്ചരിച്ചിരുന്ന ഫ്രഞ്ച് ചരക്ക് കപ്പലായ SS മോണ്ട്-ബ്ലാങ്ക്, അപ്പർ ഹാലിഫാക്‌സ് ഹാർബറിനും ബെഡ്‌ഫോർഡ് ബേസിനും ഇടയിലുള്ള "ദി നാരോസ്" എന്ന ഭാഗത്തുവച്ച് ബെൽജിയൻ റിലീഫ് കപ്പൽ SS ഇമോയുമായി കൂട്ടിയിടിച്ചതോടെ 1917 ഡിസംബറിൽ കനേഡിയൻ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ദുരന്തങ്ങളിലൊന്ന് അഭിമുഖീകരിച്ചു. തത്ഫലമായുണ്ടായ, ഹാലിഫാക്‌സ് സ്‌ഫോടനം എന്നറിയപ്പെടുന്ന സ്ഫോടനം, ഹാലിഫാക്‌സിലെ റിച്ച്‌മണ്ട് ജില്ലയെ തകർക്കുകയും ഏകദേശം 2,000 പേർ കൊല്ലപ്പെടുകയും 9,000 പേർക്ക് പരിക്കേൽക്കുകയും ചെയ്തു.<ref name="cbc">{{cite news|url=http://www.cbc.ca/halifaxexplosion/he2_ruins/he2_ruins_explosion.html|title=CBC - Halifax Explosion 1917|publisher=Canadian Broadcasting Corporation|date=September 19, 2003|access-date=February 25, 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20170203133603/http://www.cbc.ca/halifaxexplosion/he2_ruins/he2_ruins_explosion.html|archive-date=February 3, 2017|url-status=live}}</ref> ആണവായുധങ്ങൾ വികസിപ്പിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് നടന്ന ഏറ്റവും വലിയ കൃത്രിമ സ്ഫോടനമായിരുന്നു ഇത്. ബോസ്റ്റണിൽ നിന്ന് കാര്യമായ സഹായം ലഭിക്കുകയും രണ്ട് തീരദേശ നഗരങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള ബന്ധം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനിടയാക്കുകയും ചെയ്തു. ഹാലിഫാക്‌സ് നഗരപ്രദേശത്തെ നാല് മുനിസിപ്പാലിറ്റികൾ 1970-കളുടെ അവസാനം മുതൽ മെട്രോപൊളിറ്റൻ അതോറിറ്റി മുഖേനയുള്ള സേവന വിതരണം ഏകോപിപ്പിച്ചിരുന്നുവെങ്കിലും പ്രവിശ്യാ സർക്കാർ ഹാലിഫാക്‌സ് കൗണ്ടിയിലേയ്ക്ക് എല്ലാ മുനിസിപ്പൽ ഗവൺമെന്റുകളേയും സംയോജിപ്പിച്ച് ഹാലിഫാക്‌സ് റീജിയണൽ മുനിസിപ്പാലിറ്റി രൂപീകരിക്കുന്ന 1996 ഏപ്രിൽ 1 വരെയുള്ള കാലംവരെ ഇവ സ്വതന്ത്ര നഗരങ്ങളും പട്ടണങ്ങളുമായി തുടർന്നു. മുനിസിപ്പൽ അതിർത്തിയിൽ ഇപ്പോൾ നിരവധി ഫസ്റ്റ് നേഷൻ റിസർവുകൾ ഒഴികെയുള്ള മുഴുവൻ ഹാലിഫാക്സ് കൗണ്ടിയും ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref>{{cite web|url=https://novascotia.ca/dma/government/history.asp|title=Municipal History Highlights|access-date=July 13, 2014|date=June 26, 2014|publisher=Novascotia.ca|archive-url=https://web.archive.org/web/20140529085028/http://novascotia.ca/dma/government/history.asp|archive-date=May 29, 2014|url-status=live}}</ref> == ഇതും കാണുക == {{Portal|Nova Scotia}} * [[Boston–Halifax relations]] * [[Halifax (electoral district)]], a federal electoral district since Confederation * [[Halifax Regional Search and Rescue]] * [[Halifax West]], a federal electoral district since 1979 * [[List of municipalities in Nova Scotia]] ==കുറിപ്പുകൾ== {{reflist|group=Note}} {{notelist}} ==അവലംബം== {{Reflist|2}} == കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക് == * [[Steven Laffoley|Laffoley, Steven]] (2007). ''Hunting Halifax: In Search of History, Mystery and Murder''. Pottersfield Press. {{ISBN|978-1895900934}}. * {{cite book |title=Fortress Halifax: Portrait of a Garrison Town |url=https://archive.org/details/fortresshalifaxp0000park |first=Mike |last=Parker |year=2009 |publisher=Nimbus Publishing |isbn=9781551094946}} * {{cite book |first=Stephen |last=Poole |year=2012 |title=Halifax: Discovering Its Heritage |url=https://archive.org/details/halifaxdiscoveri0000step |publisher=Formac Publishing Company Limited |location= |isbn=9781459500525}} * {{cite book |title=A Short History of Halifax |url=https://archive.org/details/shorthistoryofha0000souc |year=2014 |publisher=Nimbus Publishing |first=Dan |last=Soucoup |isbn=9781771081849}} * {{cite book |last=Tattrie |first=Jon |year=2013 |title=Cornwallis: The Violent Birth of Halifax |url=https://archive.org/details/cornwallisviolen0000tatt |publisher=Pottersfield Press |isbn=9781897426487 |ref=harv}} == ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ == {{Sister project links|Halifax, Nova Scotia|v=no|n=no|voy=Halifax (Nova Scotia)|s=no|b=no|wikt=no|q=no|commonscat=yes}} * {{official website|http://www.halifax.ca/}} * [http://ns1763.ca/hfxrm/hfxrmndx.html Photographs of historic monuments in Halifax Regional Municipality]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120430173131/http://ns1763.ca/hfxrm/hfxrmndx.html |date=2012-04-30 }} {{Halifax, Nova Scotia|state=expanded}} {{Subdivisions of Nova Scotia}} {{Geographic location | Centre = Halifax Regional Municipality | North = [[Hants County, Nova Scotia|Hants County]] / [[Colchester County, Nova Scotia|Colchester County]] | Northeast = | East = [[Guysborough County, Nova Scotia|Guysborough County]] | Southeast = | South = ''[[Atlantic Ocean]]'' | Southwest = | West = [[Lunenburg County, Nova Scotia|Lunenburg County]] | Northwest = }} {{Navboxes|list ={{Subdivisions of Nova Scotia}} {{Canada capitals}} {{Canada-stub}} [[വർഗ്ഗം:കാനഡ]] m5pt09ib8nlq54y61cc7waujblbme4t 0 264817 4673155 4005255 2026-10-03T14:04:37Z TheGreatEditor024 211141 [[Special:Contributions/117.213.45.250|117.213.45.250]] ([[User talk:117.213.45.250|സംവാദം]]) ചെയ്ത നാൾപ്പതിപ്പ് [[Special:Diff/4005255|4005255]] നീക്കം ചെയ്യുന്നു 4673155 wikitext text/x-wiki |width = | height =ghnm {{plainlist | * {{Convert|182|m|ft}} * including base: {{Convert|240|m|ft}} }}<ref name=ibn/> |begin = 31 October 2013 |complete = |open =31 October 2018 |dedicated_to = [[Sardar Patel]] |map_image = India Gujarat |map_caption = location of construction site in Gujarat |map_width = 300 |coordinates = {{coord|21|50|16|N|73|43|08|E|region:IN_type:landmark|display=inline,title}} |latd =21 |latm =50 |lats =16 |latNS = N |longd =73 |longm =43 |longs =8 |longEW = E |extra = {{URL|http://www.statueofunity.in/}} }} [[' ('''Statue of Unity''')<ref>{{Citeweb|url= http://www.statueofunity.in|title= statueofunity-|website= www.statueofunity.in|access-date= 2013-11-02|archive-date= 2019-03-27|archive-url= https://web.archive.org/web/20190327091552/http://www.statueofunity.in/<ref name="ibn">{{cite news|url=http://m.ibnlive.com/news/gujarat-sardar-patel-statue-to-be-twice-the-size-of-statue-of-liberty/431317-3-238.html|title=ഗുജറാത്ത്: സ്റ്റാച്യൂ ഓഫ് ലിബർടിയുടെ ഇരട്ടി വലിപ്പമുള്ളതായിറിക്കും സ്റ്റാച്യൂ ഓഫ് യൂണിറ്റി|work=സിഎൻഎൻ ഐബിഎൻ|date=October 30, 2013|accessdate=October 30, 2013}}</ref>. എന്നാൽ മുംബൈയിൽ സ്ഥാപിക്കാനിരിക്കുന്ന ഛത്രപതി ശിവജി പ്രതിമയ്ക്ക് പട്ടേൽ പ്രതിമയേക്കാൾ ഉയരമുണ്ടാകുമെന്നാണ് സൂചന. 212 മീറ്റർ ഉയരമുള്ള പ്രതിമ 2021 ഓടെ പൂർത്തിയാകുമെന്നാണ് കരുതുന്നത്. കുതിരപ്പുറത്ത് വാളുമേന്തിയിരിക്കുന്ന തരത്തിലുള്ള ശിവജിയുടെ പ്രതിമയാകും മുംബൈയിലെ കടത്തീരത്ത് സ്ഥാപിക്കുക. പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തകരുടെ എതിർപ്പും മത്സ്യ ബന്ധനത്തിന് തടസ്സമാകുമെന്ന വിലയിരുത്തലും കാരണം ശിവജി പ്രതിമയുടെ നിർമ്മാണം വൈകുകയാണ്. ഐക്യ ഭാരതത്തിന്റെ നിർമ്മാണത്തിൽ സുപ്രധാന പങ്ക് വഹിച്ച് വ്യക്തിയായിരുന്നു ഇന്ത്യയുടെ 'ഉരുക്കു മനുഷ്യൻ' എന്നറിയപ്പെടുന്ന [[സർദാർ വല്ലഭായ് പട്ടേൽ]]. വല്ലഭായ് പട്ടേലിന് സമർപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന ഈ ശില്പത്തിന് 2013 ഒക്ടോബർ 31-ആം തീയതി അന്നത്തെ ഗുജറാത്ത് മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന [[നരേന്ദ്ര മോദി]]യാണ് തറക്കല്ലിട്ടത്. <ref name=bava>{{cite news | url=http://m.indianexpress.com/news/ground-gets-set-for-statue-of-unity/1181225/|title=സ്റ്റാച്യൂ ഓഫ് യൂണിറ്റിയ്ക്കായ് നിലമൊരുങ്ങുന്നു|work=[[The Indian Express|ദ് ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസ്]] |date=Oct 11, 2013| accessdate=Oct 13, 2013}}</ref> ഈ പദ്ധതിയോടനുബന്ധിച്ച് സർദാർ വല്ലഭായ് പട്ടേലിന്റെ പ്രതിമയെ കൂടാതെ ഒരു സന്ദർശക കേന്ദ്രം, സംഗ്രഹാലയം, സ്മാരക ഉദ്യാനം, കൺ വെൻഷൻ സെന്റർ, [[ലേസർ ഷോ]] തുടങ്ങിയ മറ്റു പദ്ധതികളും വിഭാവനം ചെതിട്ടുണ്ട്.<ref name="bk">{{cite news | url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-08-22/ahmedabad/33321734_1_tallest-statue-narmada-dam-narmada-river | title=Burj Khalifa consultant firm gets Statue of Unity contract | work=[[The Times of India|ദ് ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ]] | date=August 22, 2012 | agency=TNN | accessdate=March 28, 2013 | archive-date=2013-07-27 | archive-url=https://web.archive.org/web/20130727125839/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-08-22/ahmedabad/33321734_1_tallest-statue-narmada-dam-narmada-river | url-status=dead }}</ref> ==നിർമ്മാണം== [[File:Sardar patel (cropped).jpg|thumb|left|സർദാർ വല്ലഭായ് പട്ടേൽ]] 2010 ഒക്ടോബർ 7 നാണ് ഈ പദ്ധതി ആദ്യമായി പ്രഖ്യാപിച്ചത്. <ref name=iedate>{{cite news | url=http://m.indianexpress.com/news/for-iron-to-build-sardar-patel-statue-modi-goes-to-farmers/1138798/|title=For iron to build Sardar Patel statue, Modi goes to farmers|work=[[The Indian Express|ദ് ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസ്സ്]] |date=July 8, 2013| accessdate=Oct 30, 2013}}</ref> താഴെനിന്നും ഈ പ്രതിമയുടെ ആകെ ഉയരം 240 മീറ്റർ ആണ്. ഇതിൽ 182 മീറ്ററാണ് പട്ടേൽ ശില്പത്തിന്റെ ഉയരം. ഉരുക്കുകൊണ്ടുള്ള ഘടനയിൽ പ്രബലിത സിമറ്റ് കോൺക്രീറ്റ് ഉപയോഗിച്ചാണ് പ്രതിമ നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്. പുറമെ [[വെങ്കലം]]കൊണ്ട് പൊതിഞ്ഞിരിക്കുന്നു. നാല് വർഷങ്ങൾ കൊണ്ടാണ് ഈ ഭീമാകാര ശില്പത്തിന്റെ നിർമ്മാണം പൂർത്തീകരിച്ചത് . 2989 കോടി ഇന്ത്യൻ രൂപയാണ്(4.2 കോടി U S ഡോളർ) ഈ പദ്ധതിയ്ക്കായി വന്ന ചിലവ്.<ref>http://www.business-standard.com/article/current-affairs/first-phase-of-statue-of-unity-to-cost-rs-2-063-cr-113102800706_1.html</ref> [[Public–private partnership|പൊതു-സ്വകാര്യ പങ്കാളിത്തത്തിലുടെയാണ്]] ഈ പദ്ധതി യാഥാർത്ഥ്യമാക്കുന്നത്. 2012-13 സാമ്പത്തിക വർഷത്തിലെ ബഡ്ജറ്റിൽ<ref name=ഡിഎൻഎ>{{cite news | url=http://www.dnaindia.com/india/report-gujarat-s-statue-of-unity-to-cost-a-whopping-rs2500-crore-1699760 | title=Gujarat's Statue of Unity to cost a whopping Rs2,500 crore| work=[[Daily News and Analysis|ഡെയ്ലി ന്യൂസ് അനാലിസിസ്]]| date=ജൂൺ 8, 2012| accessdate= നവംബർ 02, 2013}}</ref> [[Government of Gujarat|ഗുജറാത്ത് സർക്കാർ]] ഇതിനായി 100 കോടിരൂപ അനുവദിച്ചിരുന്നു. ശില്പത്തിന്റെ രൂപകല്പന നിർവ്വഹിച്ചത് പ്രമുഖ ശില്പി [[റാം വി സുതർ]] ആണ് .സർദാർ സരോവർ നർമ്മദാ നിഗം ലിമിറ്റഡും ലാർസൻ ആൻഡ് ടൂബ്രോ നിർമ്മാണ കമ്പനിയും ചേർന്നാണ് നിർമ്മാണം പൂർത്തിയാക്കിയത്. 2013 ൽ ആരംഭിച്ച വെങ്കല പ്രതിമയുടെ നിർമ്മാണത്തിന് ചൈന വിദഗ്ദ്ധ തൊഴിലാളികളെയും എത്തിച്ചു. <ref>http://indianexpress.com/article/india/statue-of-unity-in-progress-core-of-knees-in-position-4690714/</ref> 33,000 ടൺ ഉരുക്ക് ഉപയോഗിച്ചാണ് ഈ ഭീമാകാര പ്രതിമ തീർത്തത് .<ref>http://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2018/02/14/statue-of-unity-to-be-inaugurated-on-sardar-patel-s-birthday-oct-31.html</ref> ഗുജറാത്തിൽ നിന്നും 6000 കിലോമീറ്റർ അകലെ ചൈനയിലുള്ള ഒരു ഉരുക്കുവാർപ്പു ശാലയെയാണ് ലോകത്തെ ഏറ്റവും വലിയ ഉരുക്കു പ്രതിമ നിർമ്മിച്ചത്.കിഴക്കൻ ചൈനീസ് പ്രവിശ്യയായ നാൻചംഗിലെ ജിയാംഗ്ഷി ടോംഗ്കിംഗ് മെറ്റൽ ഹാൻഡിക്രാഫ്റ്റ്‌സ് കമ്പനിയുടെ 51,000 ചതുരശ്ര മീറ്റർ വിശാലമായ നിർമ്മാണശാലയിലാണ് ഈ പ്രതിമയുടെ നിർമ്മാണം നടന്നത്. പ്രതിമ 2018 നവംബർ 1 ന് പൊതുജനങ്ങൾക്കായി തുറന്ന് 11 ദിവസത്തിനുള്ളിൽ 128,000 വിനോദ സഞ്ചാരികൾ സന്ദർശിച്ചു.<ref>{{cite news |title=In 11 Days, More than 1.28 Lakh Tourists Visit Statue Of Unity |url=https://www.ndtv.com/india-news/in-11-days-over-1-28-lakh-tourists-visit-statue-of-unity-1945761 |access-date=14 November 2018 |work=NDTV.com}}</ref> സ്റ്റാച്യു ഓഫ് യൂണിറ്റിയിൽ 2019 നവംബറിൽ പ്രതിദിനം ശരാശരി ടൂറിസ്റ്റ് കാൽനടയായി 15,036 ലെത്തി, ഇത് സ്റ്റാച്യു ഓഫ് ലിബർട്ടിയെ മറികടന്നു (ഇത് ശരാശരി പതിനായിരത്തോളം സന്ദർശകരെ ആകർഷിക്കുന്നു). [<ref>{{Cite web|url=https://www.thehindubusinessline.com/news/variety/statue-of-unity-attracts-more-daily-visitors-than-statue-of-liberty/article30189605.ece|title=Statue of Unity gets more visitors daily than Statue of Liberty: SSNNL|last=Bureau|first=Our|website=@businessline|language=en|access-date=22 December 2019}}</ref> ഇത് ഷാങ്ഹായ് സഹകരണ ഓർഗനൈസേഷന്റെ ‘എസ്‌സി‌ഒയുടെ 8 അത്ഭുതങ്ങൾ’ പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. <ref>{{Cite news|url=https://www.business-standard.com/article/news-ani/statue-of-unity-finds-place-in-8-wonders-of-sco-120011301637_1.html|title=Statue of Unity finds place in '8 Wonders of SCO'|last=ANI|date=13 January 2020|work=Business Standard India|access-date=15 January 2020}}</ref> പ്രവർത്തനത്തിന്റെ ആദ്യ വർഷത്തിൽ, സ്റ്റാച്യു ഓഫ് യൂണിറ്റി 29 ലക്ഷം (2,900,000) സന്ദർശകരെ ആകർഷിക്കുകയും ടിക്കറ്റ് വരുമാനത്തിൽ 82 കോടി ഡോളർ ശേഖരിക്കുകയും ചെയ്തു. <ref>{{Cite web|date=2019-12-10|title=Gujarat Statue of Unity attracted 2.9 mn tourists, earned ₹82 cr in one year|url=https://www.livemint.com/news/india/gujarat-statue-of-unity-attracted-2-9-mn-tourists-earned-rs-82-cr-in-one-year-11575993073934.html|access-date=2020-12-13|website=mint|language=en}}</ref>2021 മാർച്ച് 15 ഓടെ 50 ലക്ഷം (5,000,000) സഞ്ചാരികൾ വേദി സന്ദർശിച്ചു. <ref>{{Cite news|title=Gujarat: Statue of Unity crosses 50 lakh visitors-mark|work=The Economic Times|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/gujarat-statue-of-unity-crosses-50-lakh-visitors-mark/articleshow/81507199.cms|access-date=2021-03-15}}</ref> ==അവലംബം== {{reflist}} ==ചിത്രശാല== <gallery> Statue of Unity - View from the other bank of Narmada.jpg|നർമ്മദയുടെ മറുകരയിൽ നിന്നുള്ള ദൃശ്യം Statue_of_Unity_-_Close_Shot_from_the_other_bank_of_Narmada.jpg|ഏകതാ പ്രതിമയുടെ സമീപദൃശ്യം - 130 മീറ്റർ ഉയരത്തിലുള്ള ഗാലറിയും കാണാം Statue of Unity Sign Board.jpg|thumb|നദിയുടെ മറുഭാഗത്ത് സ്ഥാപിച്ച സൈൻ ബോർഡ് </gallery> ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== * [http://www.statueofunity.in ഔദ്യോഗിക വെബ് സൈറ്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190327091552/http://www.statueofunity.in/ |date=2019-03-27 }} * [http://www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=34jfaefFYnM പദ്ധതിയെകുറിച്ചുള്ള യൂറ്റ്യൂബ് വീഡിയോ] * [https://www.youtube.com/watch?v=E8nqsu5M05s INAGURATION യൂറ്റ്യൂബ് വീഡിയോ] * [https://www.facebook.com/pages/Statue-Of-Unity/553159288092472?ref=hl ഫേസ്ബുക്ക് പേജ്] {{Statues in India}} [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ സ്മാരകങ്ങൾ]] mdxmvkdjxrjd81z5ungov5ld49e3j5w 4673156 4673155 2026-10-03T14:05:27Z TheGreatEditor024 211141 [[Special:Contributions/117.213.45.250|117.213.45.250]] ([[User talk:117.213.45.250|സംവാദം]]) ചെയ്ത നാൾപ്പതിപ്പ് [[Special:Diff/4005254|4005254]] നീക്കം ചെയ്യുന്നു 4673156 wikitext text/x-wiki {{Infobox monument |monument_name = സ്റ്റാച്യൂ ഓഫ് ചെയ്തു |native_name = |image = Statue of Unity.jpg |caption = |location = [[Sardar Sarovar Dam|സർദാർ സരോവർ അണക്കെട്ടിന്]] സമീപമുള്ള സാധൂ ബെറ്റ്, [[ഗുജറാത്ത്]], [[ഇന്ത്യ]] |designer = Ram V. Sutar |type that = [[Statue]] |material =[[Steel|ഉരുക്ക്]]കൊണ്ടുള്ള ഘടനയിൽ, [reinforced concrete|പ്രബലിത സിമന്റ് കോൺക്രീറ്റ്]], വെങ്കലം കൊണ്ടുള്ള ആവരണം<ref name=ibn/> |length = |width = | height =ghnm {{plainlist | * {{Convert|182|m|ft}} * including base: {{Convert|240|m|ft}} }}<ref name=ibn/> |begin = 31 October 2013 |complete = |open =31 October 2018 |dedicated_to = [[Sardar Patel]] |map_image = India Gujarat |map_caption = location of construction site in Gujarat |map_width = 300 |coordinates = {{coord|21|50|16|N|73|43|08|E|region:IN_type:landmark|display=inline,title}} |latd =21 |latm =50 |lats =16 |latNS = N |longd =73 |longm =43 |longs =8 |longEW = E |extra = {{URL|http://www.statueofunity.in/}} }} [[' ('''Statue of Unity''')<ref>{{Citeweb|url= http://www.statueofunity.in|title= statueofunity-|website= www.statueofunity.in|access-date= 2013-11-02|archive-date= 2019-03-27|archive-url= https://web.archive.org/web/20190327091552/http://www.statueofunity.in/|url-status= dead}}</ref>. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ഉയരമേറിയ പ്രതിമ ഇതോടെ ഇന്ത്യയുടെ ഉരുക്കുമനുഷ്യൻ സർദാർ വല്ലഭായ് പട്ടേലിൻറേതായി . സ്റ്റാച്യൂ ഓഫ് യൂണിറ്റി എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുന്ന പട്ടേൽ പ്രതിമ പ്രധാമന്ത്രി നരേന്ദ്രമോദി 2018 ഒക്ടോബർ 31 നു രാജ്യത്തിനായി സമർപ്പിച്ചു. ഇതോടെ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രതിമയായ ചൈനയിലെ സ്പ്രിംഗ് ടെംപിൾ ബുദ്ധയെ പട്ടേൽ പ്രതിമ പിന്നിലാക്കി. ഗുജറാത്തിലെ [[സർദാർ സരോവർ അണക്കെട്ട്|സർദാർ സരോവർ അണക്കെട്ടിലെ]] ജലാശയമധ്യത്തിലായുള്ള [[സാധൂ ബെറ്റ്]] എന്ന ദ്വീപിലാണ് ഇതിന്റെ സ്ഥാനം.സർദാർ സരോവർ ഡാമിൽനിന്ന് 3.321 കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ് ഇത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.597 അടി ഉയരത്തിലാണ് (182 മീറ്റർ) പട്ടേൽ പ്രതിമ നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്. 128 മീറ്ററാണ് 2008 ൽ പൂർത്തിയാക്കിയ സ്പ്രിംഗ് ടെംബിൾ ബുദ്ധയുടെ ഉയരം. ന്യൂയോർക്കിലെ [[സ്റ്റാച്യൂ ഓഫ് ലിബർട്ടി]]<nowiki/>യുടെ ഇരട്ടി ഉയരവും സർദാർ പട്ടേലിൻറെ പ്രതിമയുടെ സവിശേഷതയാണ്. 93 മീറ്ററാണ് സ്റ്റാച്യൂ ഓഫ് ലിബർട്ടിയുടെ ഉയരം <ref name="ibn">{{cite news|url=http://m.ibnlive.com/news/gujarat-sardar-patel-statue-to-be-twice-the-size-of-statue-of-liberty/431317-3-238.html|title=ഗുജറാത്ത്: സ്റ്റാച്യൂ ഓഫ് ലിബർടിയുടെ ഇരട്ടി വലിപ്പമുള്ളതായിറിക്കും സ്റ്റാച്യൂ ഓഫ് യൂണിറ്റി|work=സിഎൻഎൻ ഐബിഎൻ|date=October 30, 2013|accessdate=October 30, 2013}}</ref>. എന്നാൽ മുംബൈയിൽ സ്ഥാപിക്കാനിരിക്കുന്ന ഛത്രപതി ശിവജി പ്രതിമയ്ക്ക് പട്ടേൽ പ്രതിമയേക്കാൾ ഉയരമുണ്ടാകുമെന്നാണ് സൂചന. 212 മീറ്റർ ഉയരമുള്ള പ്രതിമ 2021 ഓടെ പൂർത്തിയാകുമെന്നാണ് കരുതുന്നത്. കുതിരപ്പുറത്ത് വാളുമേന്തിയിരിക്കുന്ന തരത്തിലുള്ള ശിവജിയുടെ പ്രതിമയാകും മുംബൈയിലെ കടത്തീരത്ത് സ്ഥാപിക്കുക. പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തകരുടെ എതിർപ്പും മത്സ്യ ബന്ധനത്തിന് തടസ്സമാകുമെന്ന വിലയിരുത്തലും കാരണം ശിവജി പ്രതിമയുടെ നിർമ്മാണം വൈകുകയാണ്. ഐക്യ ഭാരതത്തിന്റെ നിർമ്മാണത്തിൽ സുപ്രധാന പങ്ക് വഹിച്ച് വ്യക്തിയായിരുന്നു ഇന്ത്യയുടെ 'ഉരുക്കു മനുഷ്യൻ' എന്നറിയപ്പെടുന്ന [[സർദാർ വല്ലഭായ് പട്ടേൽ]]. വല്ലഭായ് പട്ടേലിന് സമർപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന ഈ ശില്പത്തിന് 2013 ഒക്ടോബർ 31-ആം തീയതി അന്നത്തെ ഗുജറാത്ത് മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന [[നരേന്ദ്ര മോദി]]യാണ് തറക്കല്ലിട്ടത്. <ref name=bava>{{cite news | url=http://m.indianexpress.com/news/ground-gets-set-for-statue-of-unity/1181225/|title=സ്റ്റാച്യൂ ഓഫ് യൂണിറ്റിയ്ക്കായ് നിലമൊരുങ്ങുന്നു|work=[[The Indian Express|ദ് ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസ്]] |date=Oct 11, 2013| accessdate=Oct 13, 2013}}</ref> ഈ പദ്ധതിയോടനുബന്ധിച്ച് സർദാർ വല്ലഭായ് പട്ടേലിന്റെ പ്രതിമയെ കൂടാതെ ഒരു സന്ദർശക കേന്ദ്രം, സംഗ്രഹാലയം, സ്മാരക ഉദ്യാനം, കൺ വെൻഷൻ സെന്റർ, [[ലേസർ ഷോ]] തുടങ്ങിയ മറ്റു പദ്ധതികളും വിഭാവനം ചെതിട്ടുണ്ട്.<ref name="bk">{{cite news | url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-08-22/ahmedabad/33321734_1_tallest-statue-narmada-dam-narmada-river | title=Burj Khalifa consultant firm gets Statue of Unity contract | work=[[The Times of India|ദ് ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ]] | date=August 22, 2012 | agency=TNN | accessdate=March 28, 2013 | archive-date=2013-07-27 | archive-url=https://web.archive.org/web/20130727125839/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-08-22/ahmedabad/33321734_1_tallest-statue-narmada-dam-narmada-river | url-status=dead }}</ref> ==നിർമ്മാണം== [[File:Sardar patel (cropped).jpg|thumb|left|സർദാർ വല്ലഭായ് പട്ടേൽ]] 2010 ഒക്ടോബർ 7 നാണ് ഈ പദ്ധതി ആദ്യമായി പ്രഖ്യാപിച്ചത്. <ref name=iedate>{{cite news | url=http://m.indianexpress.com/news/for-iron-to-build-sardar-patel-statue-modi-goes-to-farmers/1138798/|title=For iron to build Sardar Patel statue, Modi goes to farmers|work=[[The Indian Express|ദ് ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസ്സ്]] |date=July 8, 2013| accessdate=Oct 30, 2013}}</ref> താഴെനിന്നും ഈ പ്രതിമയുടെ ആകെ ഉയരം 240 മീറ്റർ ആണ്. ഇതിൽ 182 മീറ്ററാണ് പട്ടേൽ ശില്പത്തിന്റെ ഉയരം. ഉരുക്കുകൊണ്ടുള്ള ഘടനയിൽ പ്രബലിത സിമറ്റ് കോൺക്രീറ്റ് ഉപയോഗിച്ചാണ് പ്രതിമ നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്. പുറമെ [[വെങ്കലം]]കൊണ്ട് പൊതിഞ്ഞിരിക്കുന്നു. നാല് വർഷങ്ങൾ കൊണ്ടാണ് ഈ ഭീമാകാര ശില്പത്തിന്റെ നിർമ്മാണം പൂർത്തീകരിച്ചത് . 2989 കോടി ഇന്ത്യൻ രൂപയാണ്(4.2 കോടി U S ഡോളർ) ഈ പദ്ധതിയ്ക്കായി വന്ന ചിലവ്.<ref>http://www.business-standard.com/article/current-affairs/first-phase-of-statue-of-unity-to-cost-rs-2-063-cr-113102800706_1.html</ref> [[Public–private partnership|പൊതു-സ്വകാര്യ പങ്കാളിത്തത്തിലുടെയാണ്]] ഈ പദ്ധതി യാഥാർത്ഥ്യമാക്കുന്നത്. 2012-13 സാമ്പത്തിക വർഷത്തിലെ ബഡ്ജറ്റിൽ<ref name=ഡിഎൻഎ>{{cite news | url=http://www.dnaindia.com/india/report-gujarat-s-statue-of-unity-to-cost-a-whopping-rs2500-crore-1699760 | title=Gujarat's Statue of Unity to cost a whopping Rs2,500 crore| work=[[Daily News and Analysis|ഡെയ്ലി ന്യൂസ് അനാലിസിസ്]]| date=ജൂൺ 8, 2012| accessdate= നവംബർ 02, 2013}}</ref> [[Government of Gujarat|ഗുജറാത്ത് സർക്കാർ]] ഇതിനായി 100 കോടിരൂപ അനുവദിച്ചിരുന്നു. ശില്പത്തിന്റെ രൂപകല്പന നിർവ്വഹിച്ചത് പ്രമുഖ ശില്പി [[റാം വി സുതർ]] ആണ് .സർദാർ സരോവർ നർമ്മദാ നിഗം ലിമിറ്റഡും ലാർസൻ ആൻഡ് ടൂബ്രോ നിർമ്മാണ കമ്പനിയും ചേർന്നാണ് നിർമ്മാണം പൂർത്തിയാക്കിയത്. 2013 ൽ ആരംഭിച്ച വെങ്കല പ്രതിമയുടെ നിർമ്മാണത്തിന് ചൈന വിദഗ്ദ്ധ തൊഴിലാളികളെയും എത്തിച്ചു. <ref>http://indianexpress.com/article/india/statue-of-unity-in-progress-core-of-knees-in-position-4690714/</ref> 33,000 ടൺ ഉരുക്ക് ഉപയോഗിച്ചാണ് ഈ ഭീമാകാര പ്രതിമ തീർത്തത് .<ref>http://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2018/02/14/statue-of-unity-to-be-inaugurated-on-sardar-patel-s-birthday-oct-31.html</ref> ഗുജറാത്തിൽ നിന്നും 6000 കിലോമീറ്റർ അകലെ ചൈനയിലുള്ള ഒരു ഉരുക്കുവാർപ്പു ശാലയെയാണ് ലോകത്തെ ഏറ്റവും വലിയ ഉരുക്കു പ്രതിമ നിർമ്മിച്ചത്.കിഴക്കൻ ചൈനീസ് പ്രവിശ്യയായ നാൻചംഗിലെ ജിയാംഗ്ഷി ടോംഗ്കിംഗ് മെറ്റൽ ഹാൻഡിക്രാഫ്റ്റ്‌സ് കമ്പനിയുടെ 51,000 ചതുരശ്ര മീറ്റർ വിശാലമായ നിർമ്മാണശാലയിലാണ് ഈ പ്രതിമയുടെ നിർമ്മാണം നടന്നത്. പ്രതിമ 2018 നവംബർ 1 ന് പൊതുജനങ്ങൾക്കായി തുറന്ന് 11 ദിവസത്തിനുള്ളിൽ 128,000 വിനോദ സഞ്ചാരികൾ സന്ദർശിച്ചു.<ref>{{cite news |title=In 11 Days, More than 1.28 Lakh Tourists Visit Statue Of Unity |url=https://www.ndtv.com/india-news/in-11-days-over-1-28-lakh-tourists-visit-statue-of-unity-1945761 |access-date=14 November 2018 |work=NDTV.com}}</ref> സ്റ്റാച്യു ഓഫ് യൂണിറ്റിയിൽ 2019 നവംബറിൽ പ്രതിദിനം ശരാശരി ടൂറിസ്റ്റ് കാൽനടയായി 15,036 ലെത്തി, ഇത് സ്റ്റാച്യു ഓഫ് ലിബർട്ടിയെ മറികടന്നു (ഇത് ശരാശരി പതിനായിരത്തോളം സന്ദർശകരെ ആകർഷിക്കുന്നു). [<ref>{{Cite web|url=https://www.thehindubusinessline.com/news/variety/statue-of-unity-attracts-more-daily-visitors-than-statue-of-liberty/article30189605.ece|title=Statue of Unity gets more visitors daily than Statue of Liberty: SSNNL|last=Bureau|first=Our|website=@businessline|language=en|access-date=22 December 2019}}</ref> ഇത് ഷാങ്ഹായ് സഹകരണ ഓർഗനൈസേഷന്റെ ‘എസ്‌സി‌ഒയുടെ 8 അത്ഭുതങ്ങൾ’ പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. <ref>{{Cite news|url=https://www.business-standard.com/article/news-ani/statue-of-unity-finds-place-in-8-wonders-of-sco-120011301637_1.html|title=Statue of Unity finds place in '8 Wonders of SCO'|last=ANI|date=13 January 2020|work=Business Standard India|access-date=15 January 2020}}</ref> പ്രവർത്തനത്തിന്റെ ആദ്യ വർഷത്തിൽ, സ്റ്റാച്യു ഓഫ് യൂണിറ്റി 29 ലക്ഷം (2,900,000) സന്ദർശകരെ ആകർഷിക്കുകയും ടിക്കറ്റ് വരുമാനത്തിൽ 82 കോടി ഡോളർ ശേഖരിക്കുകയും ചെയ്തു. <ref>{{Cite web|date=2019-12-10|title=Gujarat Statue of Unity attracted 2.9 mn tourists, earned ₹82 cr in one year|url=https://www.livemint.com/news/india/gujarat-statue-of-unity-attracted-2-9-mn-tourists-earned-rs-82-cr-in-one-year-11575993073934.html|access-date=2020-12-13|website=mint|language=en}}</ref>2021 മാർച്ച് 15 ഓടെ 50 ലക്ഷം (5,000,000) സഞ്ചാരികൾ വേദി സന്ദർശിച്ചു. <ref>{{Cite news|title=Gujarat: Statue of Unity crosses 50 lakh visitors-mark|work=The Economic Times|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/gujarat-statue-of-unity-crosses-50-lakh-visitors-mark/articleshow/81507199.cms|access-date=2021-03-15}}</ref> ==അവലംബം== {{reflist}} ==ചിത്രശാല== <gallery> Statue of Unity - View from the other bank of Narmada.jpg|നർമ്മദയുടെ മറുകരയിൽ നിന്നുള്ള ദൃശ്യം Statue_of_Unity_-_Close_Shot_from_the_other_bank_of_Narmada.jpg|ഏകതാ പ്രതിമയുടെ സമീപദൃശ്യം - 130 മീറ്റർ ഉയരത്തിലുള്ള ഗാലറിയും കാണാം Statue of Unity Sign Board.jpg|thumb|നദിയുടെ മറുഭാഗത്ത് സ്ഥാപിച്ച സൈൻ ബോർഡ് </gallery> ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== * [http://www.statueofunity.in ഔദ്യോഗിക വെബ് സൈറ്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190327091552/http://www.statueofunity.in/ |date=2019-03-27 }} * [http://www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=34jfaefFYnM പദ്ധതിയെകുറിച്ചുള്ള യൂറ്റ്യൂബ് വീഡിയോ] * [https://www.youtube.com/watch?v=E8nqsu5M05s INAGURATION യൂറ്റ്യൂബ് വീഡിയോ] * [https://www.facebook.com/pages/Statue-Of-Unity/553159288092472?ref=hl ഫേസ്ബുക്ക് പേജ്] {{Statues in India}} [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ സ്മാരകങ്ങൾ]] q43gxnwvz7yr1fca9mnc1t5ca64dxqk 4673157 4673156 2026-10-03T14:06:03Z TheGreatEditor024 211141 [[Special:Contributions/117.213.45.250|117.213.45.250]] ([[User talk:117.213.45.250|സംവാദം]]) ചെയ്ത നാൾപ്പതിപ്പ് [[Special:Diff/4005252|4005252]] നീക്കം ചെയ്യുന്നു 4673157 wikitext text/x-wiki {{Infobox monument |monument_name = സ്റ്റാച്യൂ ഓഫ് ചെയ്തു |native_name = |image = Statue of Unity.jpg |caption = |location = [[Sardar Sarovar Dam|സർദാർ സരോവർ അണക്കെട്ടിന്]] സമീപമുള്ള സാധൂ ബെറ്റ്, [[ഗുജറാത്ത്]], [[ഇന്ത്യ]] |designer = Ram V. Sutar |type that = [[Statue]] |material =[[Steel|ഉരുക്ക്]]കൊണ്ടുള്ള ഘടനയിൽ, [reinforced concrete|പ്രബലിത സിമന്റ് കോൺക്രീറ്റ്]], വെങ്കലം കൊണ്ടുള്ള ആവരണം<ref name=ibn/> |length = |width = | height =ghnm {{plainlist | * {{Convert|182|m|ft}} * including base: {{Convert|240|m|ft}} }}<ref name=ibn/> |begin = 31 October 2013 |complete = |open =31 October 2018 |dedicated_to = [[Sardar Patel]] |map_image = India Gujarat |map_caption = location of construction site in Gujarat |map_width = 300 |coordinates = {{coord|21|50|16|N|73|43|08|E|region:IN_type:landmark|display=inline,title}} |latd =21 |latm =50 |lats =16 |latNS = N |longd =73 |longm =43 |longs =8 |longEW = E |extra = {{URL|http://www.statueofunity.in/}} }} [[File:Statue of Unity work under construction.jpg|thumb|നർമദയിൽ സ്റ്റാച്യു ഓഫ് യൂണിറ്റി നിർമ്മാണഘട്ടത്തിൽ ]] [[ഗുജറാത്ത്|ഗുജറാത്തിൽ]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന [[സർദാർ വല്ലഭായ് പട്ടേൽ|സർദാർ വല്ലഭായ് പട്ടേലിന്റെ]] സ്മാരക പ്രതിമയാണ് '''സ്റ്റാച്യൂ ഓഫ് യൂണിറ്റി''' ('''Statue of Unity''')<ref>{{Citeweb|url= http://www.statueofunity.in|title= statueofunity-|website= www.statueofunity.in|access-date= 2013-11-02|archive-date= 2019-03-27|archive-url= https://web.archive.org/web/20190327091552/http://www.statueofunity.in/|url-status= dead}}</ref>. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ഉയരമേറിയ പ്രതിമ ഇതോടെ ഇന്ത്യയുടെ ഉരുക്കുമനുഷ്യൻ സർദാർ വല്ലഭായ് പട്ടേലിൻറേതായി . സ്റ്റാച്യൂ ഓഫ് യൂണിറ്റി എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുന്ന പട്ടേൽ പ്രതിമ പ്രധാമന്ത്രി നരേന്ദ്രമോദി 2018 ഒക്ടോബർ 31 നു രാജ്യത്തിനായി സമർപ്പിച്ചു. ഇതോടെ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രതിമയായ ചൈനയിലെ സ്പ്രിംഗ് ടെംപിൾ ബുദ്ധയെ പട്ടേൽ പ്രതിമ പിന്നിലാക്കി. ഗുജറാത്തിലെ [[സർദാർ സരോവർ അണക്കെട്ട്|സർദാർ സരോവർ അണക്കെട്ടിലെ]] ജലാശയമധ്യത്തിലായുള്ള [[സാധൂ ബെറ്റ്]] എന്ന ദ്വീപിലാണ് ഇതിന്റെ സ്ഥാനം.സർദാർ സരോവർ ഡാമിൽനിന്ന് 3.321 കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ് ഇത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.597 അടി ഉയരത്തിലാണ് (182 മീറ്റർ) പട്ടേൽ പ്രതിമ നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്. 128 മീറ്ററാണ് 2008 ൽ പൂർത്തിയാക്കിയ സ്പ്രിംഗ് ടെംബിൾ ബുദ്ധയുടെ ഉയരം. ന്യൂയോർക്കിലെ [[സ്റ്റാച്യൂ ഓഫ് ലിബർട്ടി]]<nowiki/>യുടെ ഇരട്ടി ഉയരവും സർദാർ പട്ടേലിൻറെ പ്രതിമയുടെ സവിശേഷതയാണ്. 93 മീറ്ററാണ് സ്റ്റാച്യൂ ഓഫ് ലിബർട്ടിയുടെ ഉയരം <ref name="ibn">{{cite news|url=http://m.ibnlive.com/news/gujarat-sardar-patel-statue-to-be-twice-the-size-of-statue-of-liberty/431317-3-238.html|title=ഗുജറാത്ത്: സ്റ്റാച്യൂ ഓഫ് ലിബർടിയുടെ ഇരട്ടി വലിപ്പമുള്ളതായിറിക്കും സ്റ്റാച്യൂ ഓഫ് യൂണിറ്റി|work=സിഎൻഎൻ ഐബിഎൻ|date=October 30, 2013|accessdate=October 30, 2013}}</ref>. എന്നാൽ മുംബൈയിൽ സ്ഥാപിക്കാനിരിക്കുന്ന ഛത്രപതി ശിവജി പ്രതിമയ്ക്ക് പട്ടേൽ പ്രതിമയേക്കാൾ ഉയരമുണ്ടാകുമെന്നാണ് സൂചന. 212 മീറ്റർ ഉയരമുള്ള പ്രതിമ 2021 ഓടെ പൂർത്തിയാകുമെന്നാണ് കരുതുന്നത്. കുതിരപ്പുറത്ത് വാളുമേന്തിയിരിക്കുന്ന തരത്തിലുള്ള ശിവജിയുടെ പ്രതിമയാകും മുംബൈയിലെ കടത്തീരത്ത് സ്ഥാപിക്കുക. പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തകരുടെ എതിർപ്പും മത്സ്യ ബന്ധനത്തിന് തടസ്സമാകുമെന്ന വിലയിരുത്തലും കാരണം ശിവജി പ്രതിമയുടെ നിർമ്മാണം വൈകുകയാണ്. ഐക്യ ഭാരതത്തിന്റെ നിർമ്മാണത്തിൽ സുപ്രധാന പങ്ക് വഹിച്ച് വ്യക്തിയായിരുന്നു ഇന്ത്യയുടെ 'ഉരുക്കു മനുഷ്യൻ' എന്നറിയപ്പെടുന്ന [[സർദാർ വല്ലഭായ് പട്ടേൽ]]. വല്ലഭായ് പട്ടേലിന് സമർപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന ഈ ശില്പത്തിന് 2013 ഒക്ടോബർ 31-ആം തീയതി അന്നത്തെ ഗുജറാത്ത് മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന [[നരേന്ദ്ര മോദി]]യാണ് തറക്കല്ലിട്ടത്. <ref name=bava>{{cite news | url=http://m.indianexpress.com/news/ground-gets-set-for-statue-of-unity/1181225/|title=സ്റ്റാച്യൂ ഓഫ് യൂണിറ്റിയ്ക്കായ് നിലമൊരുങ്ങുന്നു|work=[[The Indian Express|ദ് ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസ്]] |date=Oct 11, 2013| accessdate=Oct 13, 2013}}</ref> ഈ പദ്ധതിയോടനുബന്ധിച്ച് സർദാർ വല്ലഭായ് പട്ടേലിന്റെ പ്രതിമയെ കൂടാതെ ഒരു സന്ദർശക കേന്ദ്രം, സംഗ്രഹാലയം, സ്മാരക ഉദ്യാനം, കൺ വെൻഷൻ സെന്റർ, [[ലേസർ ഷോ]] തുടങ്ങിയ മറ്റു പദ്ധതികളും വിഭാവനം ചെതിട്ടുണ്ട്.<ref name="bk">{{cite news | url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-08-22/ahmedabad/33321734_1_tallest-statue-narmada-dam-narmada-river | title=Burj Khalifa consultant firm gets Statue of Unity contract | work=[[The Times of India|ദ് ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ]] | date=August 22, 2012 | agency=TNN | accessdate=March 28, 2013 | archive-date=2013-07-27 | archive-url=https://web.archive.org/web/20130727125839/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-08-22/ahmedabad/33321734_1_tallest-statue-narmada-dam-narmada-river | url-status=dead }}</ref> ==നിർമ്മാണം== [[File:Sardar patel (cropped).jpg|thumb|left|സർദാർ വല്ലഭായ് പട്ടേൽ]] 2010 ഒക്ടോബർ 7 നാണ് ഈ പദ്ധതി ആദ്യമായി പ്രഖ്യാപിച്ചത്. <ref name=iedate>{{cite news | url=http://m.indianexpress.com/news/for-iron-to-build-sardar-patel-statue-modi-goes-to-farmers/1138798/|title=For iron to build Sardar Patel statue, Modi goes to farmers|work=[[The Indian Express|ദ് ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസ്സ്]] |date=July 8, 2013| accessdate=Oct 30, 2013}}</ref> താഴെനിന്നും ഈ പ്രതിമയുടെ ആകെ ഉയരം 240 മീറ്റർ ആണ്. ഇതിൽ 182 മീറ്ററാണ് പട്ടേൽ ശില്പത്തിന്റെ ഉയരം. ഉരുക്കുകൊണ്ടുള്ള ഘടനയിൽ പ്രബലിത സിമറ്റ് കോൺക്രീറ്റ് ഉപയോഗിച്ചാണ് പ്രതിമ നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്. പുറമെ [[വെങ്കലം]]കൊണ്ട് പൊതിഞ്ഞിരിക്കുന്നു. നാല് വർഷങ്ങൾ കൊണ്ടാണ് ഈ ഭീമാകാര ശില്പത്തിന്റെ നിർമ്മാണം പൂർത്തീകരിച്ചത് . 2989 കോടി ഇന്ത്യൻ രൂപയാണ്(4.2 കോടി U S ഡോളർ) ഈ പദ്ധതിയ്ക്കായി വന്ന ചിലവ്.<ref>http://www.business-standard.com/article/current-affairs/first-phase-of-statue-of-unity-to-cost-rs-2-063-cr-113102800706_1.html</ref> [[Public–private partnership|പൊതു-സ്വകാര്യ പങ്കാളിത്തത്തിലുടെയാണ്]] ഈ പദ്ധതി യാഥാർത്ഥ്യമാക്കുന്നത്. 2012-13 സാമ്പത്തിക വർഷത്തിലെ ബഡ്ജറ്റിൽ<ref name=ഡിഎൻഎ>{{cite news | url=http://www.dnaindia.com/india/report-gujarat-s-statue-of-unity-to-cost-a-whopping-rs2500-crore-1699760 | title=Gujarat's Statue of Unity to cost a whopping Rs2,500 crore| work=[[Daily News and Analysis|ഡെയ്ലി ന്യൂസ് അനാലിസിസ്]]| date=ജൂൺ 8, 2012| accessdate= നവംബർ 02, 2013}}</ref> [[Government of Gujarat|ഗുജറാത്ത് സർക്കാർ]] ഇതിനായി 100 കോടിരൂപ അനുവദിച്ചിരുന്നു. ശില്പത്തിന്റെ രൂപകല്പന നിർവ്വഹിച്ചത് പ്രമുഖ ശില്പി [[റാം വി സുതർ]] ആണ് .സർദാർ സരോവർ നർമ്മദാ നിഗം ലിമിറ്റഡും ലാർസൻ ആൻഡ് ടൂബ്രോ നിർമ്മാണ കമ്പനിയും ചേർന്നാണ് നിർമ്മാണം പൂർത്തിയാക്കിയത്. 2013 ൽ ആരംഭിച്ച വെങ്കല പ്രതിമയുടെ നിർമ്മാണത്തിന് ചൈന വിദഗ്ദ്ധ തൊഴിലാളികളെയും എത്തിച്ചു. <ref>http://indianexpress.com/article/india/statue-of-unity-in-progress-core-of-knees-in-position-4690714/</ref> 33,000 ടൺ ഉരുക്ക് ഉപയോഗിച്ചാണ് ഈ ഭീമാകാര പ്രതിമ തീർത്തത് .<ref>http://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2018/02/14/statue-of-unity-to-be-inaugurated-on-sardar-patel-s-birthday-oct-31.html</ref> ഗുജറാത്തിൽ നിന്നും 6000 കിലോമീറ്റർ അകലെ ചൈനയിലുള്ള ഒരു ഉരുക്കുവാർപ്പു ശാലയെയാണ് ലോകത്തെ ഏറ്റവും വലിയ ഉരുക്കു പ്രതിമ നിർമ്മിച്ചത്.കിഴക്കൻ ചൈനീസ് പ്രവിശ്യയായ നാൻചംഗിലെ ജിയാംഗ്ഷി ടോംഗ്കിംഗ് മെറ്റൽ ഹാൻഡിക്രാഫ്റ്റ്‌സ് കമ്പനിയുടെ 51,000 ചതുരശ്ര മീറ്റർ വിശാലമായ നിർമ്മാണശാലയിലാണ് ഈ പ്രതിമയുടെ നിർമ്മാണം നടന്നത്. പ്രതിമ 2018 നവംബർ 1 ന് പൊതുജനങ്ങൾക്കായി തുറന്ന് 11 ദിവസത്തിനുള്ളിൽ 128,000 വിനോദ സഞ്ചാരികൾ സന്ദർശിച്ചു.<ref>{{cite news |title=In 11 Days, More than 1.28 Lakh Tourists Visit Statue Of Unity |url=https://www.ndtv.com/india-news/in-11-days-over-1-28-lakh-tourists-visit-statue-of-unity-1945761 |access-date=14 November 2018 |work=NDTV.com}}</ref> സ്റ്റാച്യു ഓഫ് യൂണിറ്റിയിൽ 2019 നവംബറിൽ പ്രതിദിനം ശരാശരി ടൂറിസ്റ്റ് കാൽനടയായി 15,036 ലെത്തി, ഇത് സ്റ്റാച്യു ഓഫ് ലിബർട്ടിയെ മറികടന്നു (ഇത് ശരാശരി പതിനായിരത്തോളം സന്ദർശകരെ ആകർഷിക്കുന്നു). [<ref>{{Cite web|url=https://www.thehindubusinessline.com/news/variety/statue-of-unity-attracts-more-daily-visitors-than-statue-of-liberty/article30189605.ece|title=Statue of Unity gets more visitors daily than Statue of Liberty: SSNNL|last=Bureau|first=Our|website=@businessline|language=en|access-date=22 December 2019}}</ref> ഇത് ഷാങ്ഹായ് സഹകരണ ഓർഗനൈസേഷന്റെ ‘എസ്‌സി‌ഒയുടെ 8 അത്ഭുതങ്ങൾ’ പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. <ref>{{Cite news|url=https://www.business-standard.com/article/news-ani/statue-of-unity-finds-place-in-8-wonders-of-sco-120011301637_1.html|title=Statue of Unity finds place in '8 Wonders of SCO'|last=ANI|date=13 January 2020|work=Business Standard India|access-date=15 January 2020}}</ref> പ്രവർത്തനത്തിന്റെ ആദ്യ വർഷത്തിൽ, സ്റ്റാച്യു ഓഫ് യൂണിറ്റി 29 ലക്ഷം (2,900,000) സന്ദർശകരെ ആകർഷിക്കുകയും ടിക്കറ്റ് വരുമാനത്തിൽ 82 കോടി ഡോളർ ശേഖരിക്കുകയും ചെയ്തു. <ref>{{Cite web|date=2019-12-10|title=Gujarat Statue of Unity attracted 2.9 mn tourists, earned ₹82 cr in one year|url=https://www.livemint.com/news/india/gujarat-statue-of-unity-attracted-2-9-mn-tourists-earned-rs-82-cr-in-one-year-11575993073934.html|access-date=2020-12-13|website=mint|language=en}}</ref>2021 മാർച്ച് 15 ഓടെ 50 ലക്ഷം (5,000,000) സഞ്ചാരികൾ വേദി സന്ദർശിച്ചു. <ref>{{Cite news|title=Gujarat: Statue of Unity crosses 50 lakh visitors-mark|work=The Economic Times|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/gujarat-statue-of-unity-crosses-50-lakh-visitors-mark/articleshow/81507199.cms|access-date=2021-03-15}}</ref> ==അവലംബം== {{reflist}} ==ചിത്രശാല== <gallery> Statue of Unity - View from the other bank of Narmada.jpg|നർമ്മദയുടെ മറുകരയിൽ നിന്നുള്ള ദൃശ്യം Statue_of_Unity_-_Close_Shot_from_the_other_bank_of_Narmada.jpg|ഏകതാ പ്രതിമയുടെ സമീപദൃശ്യം - 130 മീറ്റർ ഉയരത്തിലുള്ള ഗാലറിയും കാണാം Statue of Unity Sign Board.jpg|thumb|നദിയുടെ മറുഭാഗത്ത് സ്ഥാപിച്ച സൈൻ ബോർഡ് </gallery> ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== * [http://www.statueofunity.in ഔദ്യോഗിക വെബ് സൈറ്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190327091552/http://www.statueofunity.in/ |date=2019-03-27 }} * [http://www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=34jfaefFYnM പദ്ധതിയെകുറിച്ചുള്ള യൂറ്റ്യൂബ് വീഡിയോ] * [https://www.youtube.com/watch?v=E8nqsu5M05s INAGURATION യൂറ്റ്യൂബ് വീഡിയോ] * [https://www.facebook.com/pages/Statue-Of-Unity/553159288092472?ref=hl ഫേസ്ബുക്ക് പേജ്] {{Statues in India}} [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ സ്മാരകങ്ങൾ]] i9o4skxziuu3a47sw2wof26l7w2ftpw 0 265253 4673226 4562937 2026-10-03T22:04:54Z InternetArchiveBot 146798 Bluelink 1 book for [[വിക്കിപീഡിയ:പരിശോധനായോഗ്യത|പരിശോധനായോഗ്യത]] (20261003)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 4673226 wikitext text/x-wiki {{expand language|topic=|langcode=en|otherarticle=|date=2023 മേയ്}} {{lead too short|date=2023 മേയ്}} {{prettyurl|Federico García Lorca}} {{Infobox person | name = ഫ്രെഡറികോ ഗാർഷ്യ ലോർക | image = Federico García Lorca. Huerta de San Vicente, Granada.jpg | imagesize = | alt = | caption = García Lorca in 1932 | pseudonym = | birth_name = Federico del Sagrado Corazón de Jesús García Lorca | birth_date = {{Birth date|df=yes|1898|6|5}} | birth_place = [[Fuente Vaqueros]], [[Province of Granada|Granada]], Andalusia, Spain | death_date = {{death date and age|df=yes|1936|8|19|1898|6|5}} | death_place = Near [[Alfacar]], Granada, Spain | occupation = dramatist, poet, theatre director | nationality = Spanish | period = [[Modernism]] | genre = |parents =Federico García Rodríguez<br/>Vicenta Lorca Romero | movement = [[Generation of '27]] | notableworks = | awards = | signature = Federico García Lorca signature.svg | website = | portaldisp = }} ഒരു സ്പാനിഷ് കവിയും നാടകകൃത്തും നാടക സംവിധായകനുമാണ് '''ഫ്രെഡറികോ ഗാർഷ്യ ലോർക''' (5 ജൂൺ 1898 – 19 ആഗസ്റ്റ് 1936). സ്പാനിഷ് ആഭ്യന്തര യുദ്ധത്തെച്ചുടർന്ന് കൊല്ലപ്പെട്ടു.<ref>Ian Gibson, ''The Assassination of Federico García Lorca''. Penguin (1983) ISBN 0-14-006473-7; [http://www.nybooks.com/articles/article-preview?article_id=8337 Michael Wood, "The Lorca Murder Case", ''The New York Review of Books,'' Vol. 24, No. 19 (24 November 1977)]; José Luis Vila-San-Juan, ''García Lorca, Asesinado: Toda la verdad'' Barcelona, Editorial Planeta (1975) ISBN 84-320-5610-3</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.iht.com/articles/2008/10/16/europe/spain.php |title=Reuters, "Spanish judge opens case into Franco's atrocities", ''International Herald Tribune'' (16 October 2008) |access-date=2008-10-19 |archive-date=2008-10-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081019122755/http://www.iht.com/articles/2008/10/16/europe/spain.php |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |url= http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/5262420.stm |title= Poet's death still troubles Spain |accessdate=14 October 2008 |last= Estefania |first= Rafael |coauthors= |date= 18 August 2006 |work= |publisher= BBC}}</ref> ==ജീവിതരേഖ== ==കൃതികൾ== === കവിതാ സമാഹാരങ്ങൾ=== * ''{{lang|es|Impresiones y paisajes}}'' (''Impressions and Landscapes'' 1918) * ''Libro de poemas'' (''Book of Poems'' 1921) * ''Poema del cante jondo'' (''Poem of Deep Song''; written in 1921 but not published until 1931) * ''Suites'' (written between 1920 and 1923, published posthumously in 1983) * ''Canciones'' (''Songs'' written between 1921 and 1924, published in 1927) * ''Romancero gitano'' (''[[Gypsy Ballads]]'' 1928) * ''Odes'' (written 1928) * ''Poeta en Nueva York'' (written 1930 – published posthumously in 1940, first translation into English as ''The [[Poet in New York]]'' 1940)<ref>{{cite book|url=http://books.google.co.uk/books?id=myLDA0_brhcC&pg=RA1-PA494&lpg=RA1-PA494&dq=a+poet+in+new+york+lorca+norton+translated&source=bl&ots=b6VYZMpklC&sig=X5BCkmCOXkW9yObhlL3MAqRRwdc&hl=en&ei=8h4pSomMENmrjAffsPHpCg&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=1 |title=Encyclopedia of literary translation into English |publisher=Books.google.co.uk |date= |accessdate=14 August 2012}}</ref> * ''Llanto por Ignacio Sánchez Mejías'' (''Lament for Ignacio Sánchez Mejías'' 1935) * ''Seis poemas gallegos'' (''Six Galician poems'' 1935) * ''Sonetos del amor oscuro'' (''Sonnets of Dark Love'' 1936, not published until 1983) * ''Lament for the Death of a Bullfighter and Other Poems'' (1937) * ''Primeras canciones'' (''First Songs'' 1936) * ''The Tamarit Divan'' (poems written 1931-4 and not published until after his death in a special edition of ''Revista Hispanica Moderna'' in 1940). * ''Selected Poems'' (1941) ==അവലംബം== <references/> ==അധിക വായനയ്ക്ക്== *{{cite book |title=Enfances et mort de Garcia Lorca |language=fr |last=Auclair |first=Marcelle |authorlink=Marcelle Auclair |year=1968 |location=Paris, France|publisher=[[Éditions du Seuil]] |edition= |isbn= |page= |url=https://archive.org/details/enfanceetmortdeg0000unse}} {{OCLC|598851}} (477 pages) ::*Spanish translation: {{cite book |title=Vida y Muerte de García Lorca |language=es |last=Auclair |first=Marcelle |authorlink=Marcelle Auclair |year=1972 |coauthors=Federico García Lorca, Aitana Alberti (trans.) |location=[[Mexico City|México, D.F.]] |publisher=[[:es:Era (Editorial)|Ediciones Era]] |edition= |isbn= |page= |url=}} {{OCLC|889360}} (411 pages). Includes excerpts from García Lorca's works. ==പുറം കണ്ണികൾ== {{commons category|Federico García Lorca}} {{wikiquote}} {{wikisource|Author:Federico García Lorca|Federico García Lorca}} * [http://www.garcia-lorca.org/ The Lorca Foundation] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090106130748/http://garcia-lorca.org/ |date=2009-01-06 }} * [http://www.huertadesanvicente.com Huerta De San Vicente, Grandada – The Lorca Family home now a museum] * [http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/theatre-dance/news/lorca-was-censored-to-hide-his-sexuality-biographer-reveals-1644906.html ''Lorca censored to hide sexuality''] – article by ''[[The Independent]]'', 14 March 2009 * [http://www.glbtq.com/literature/garcialorca_f.html LGB biog of García Lorca] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120205223558/http://www.glbtq.com/literature/garcialorca_f.html |date=2012-02-05 }} * [http://users.ipfw.edu/jehle/deisenbe/Lorca/Lorca_and_censorship__The_Gay_Artist_Made_Heterosexual.htm ''Lorca and Censorship: The Gay Artist Made Heterosexual''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130622033800/http://users.ipfw.edu/jehle/deisenbe/Lorca/Lorca_and_censorship__The_Gay_Artist_Made_Heterosexual.htm |date=2013-06-22 }} – essay by Eisenberg, D; [[Florida State University|FSU]] [[വർഗ്ഗം:1898-ൽ ജനിച്ചവർ]] ciobk07pobua2m1ml8ra0jd3pcm6niu 0 283649 4673336 3632965 2026-10-04T07:02:27Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4673336 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Tails (operating system)}} {{Infobox OS | name = ടെയിൽസ് | logo = [[File:Tails-logo-flat-inverted.svg|Tails logo|120px]] | screenshot = [[File:Tails screenshot.png|Tails OS|300px]] | caption = | developer = | family = [[Unix-like]] | source_model = | working_state = Active | released = {{Start date and years ago|2009|6|23}} | latest_release_version = 1.7<ref name="version1.7" /> | latest_release_date = {{Start date and age|2015|11|03|df=yes}} | latest_test_version = | latest_test_date = | kernel_type = [[Monolithic kernel|Monolithic]] ([[Linux kernel|Linux]]) | ui = [[GNOME 2]] | license = [[GPLv3|GPLv3+]] | website = {{URL|https://tails.boum.org}} | updatemodel = | preceded_by = [[Incognito (operating system)|Incognito]] | succeeded_by = | package_manager = | supported_platforms = [[x86]] }} ഡെബിയൻ അടിസ്ഥാനപ്പെടുത്തിയ ഒരു ലിനക്സ് ഡിസ്ട്രിബ്യൂഷനാണ് '''ടെയിൽസ്''' അഥവാ '''ആംനസ്റ്റിക് ഇൻകോഗ്നീഷ്യോ ലൈവ് സിസ്റ്റം'''. ഓൺലൈൻ സ്വകാര്യതയ്ക്ക് അത്യാവശ്യം വേണ്ട എല്ലാ പ്രോഗ്രാമുകളും ഉൾക്കൊള്ളിച്ച ഒരു ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റം ആണിത്. ടോർ വെബ്‌ ബ്രൌസർ, ജീപീജീ ഇമെയിൽ, ഒ.ടി.ആർ ചാറ്റ്, എൻക്രിപ്റ്റഡ് സ്റ്റോറേജ് തുടങ്ങി എല്ലാ പ്രോഗ്രാമുകളും ഇതിലുണ്ട്. സുരക്ഷിതമായ ഒരു ഓൾ-ഇൻ-വൺ ഡിജിറ്റൽ കമ്മ്യൂണിക്കേഷൻ സിസ്റ്റം കൂടിയാണിത്. ഡെസ്ക്ടോപ്പ് കംപ്യൂട്ടറുകളിലും ലാപ്ടോപ്പുകളിലും മാത്രം ഉപയോഗിക്കാൻ കഴിയുന്ന ടെയിൽസിന് മൊബൈലിൽ ഉപയോഗിക്കാൻ കഴിയുന്ന വെർഷൻ കൂടി വൈകാതെ പുറത്തു വരും. ==സ്വകാര്യത== ടെയിൽസിന്റെ പ്രത്യേകതകളിൽ ഒന്ന് അത് ഉപയോക്താവിന്റെ ഹാർഡ് ഡിസ്കിനെ സ്പർശിക്കുന്നില്ല എന്നതാണ്. ഒരു യു.എസ്.ബി. സ്റ്റിക്കിലൊ ഒരു ഡി.വി.ഡി യിലോ ടെയിൽസ് സൂക്ഷിക്കാം, അതിൽ നിന്നു തന്നെ ലോഡ് ചെയ്യാം. സിസ്റ്റം ഷട്ട് ഡൌൺ ചെയ്തു കഴിയുമ്പോൾ യാതൊരുവിധ ലോഗുകളും അതിൽ ഉണ്ടാവുകയില്ല. ==ചരിത്രം== ടെയിൽസ് പ്രൊജക്റ്റ്‌, ആരംഭത്തിൽ അമ്നീഷ്യ എന്നായിരുന്നു പ്രൊജക്റ്റിനു നൽകിയ പേര്. നേരത്തേ ഉണ്ടായിരുന്ന ഇൻകോഗ്നിറ്റോ എന്ന മറ്റൊരു പ്രോജക്റ്റിനെ അടിസ്ഥാനപ്പെടുത്തിയാണ് അമ്നീഷ്യ ഡെവലപ്പ് ചെയ്യാൻ തുടങ്ങിയത്. ഒടുവിൽ അമ്നീഷ്യയും ഇൻകോഗ്നിറ്റോയും മെർജ് ചെയ്താണ് ആംനസ്റ്റിക് ഇൻകോഗ്നീഷ്യോ ലൈവ് സിസ്റ്റം എന്ന് നാമകരണം ചെയ്തത്. ഇതിന്റെ ചുരുക്കരൂപമാണ് ടെയിൽസ്. ==സൗകര്യങ്ങൾ== *ടെയിൽസിലെ ഡീഫോൾട്ട് ഇന്റർനെറ്റ്‌ ബ്രൌസർ “ടോർ ബ്രൌസർ” ആണ്. ടോർ ബ്രൌസറിലൂടെ ഇന്റർനെറ്റ്‌ ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ നിങ്ങളുടെ ഐപി അഡ്രസ്‌ ഒരു സ്പൈയിംഗ് ഏജൻസിയ്ക്ക് നേരിട്ട് ലഭിക്കില്ല. *രേഖകൾ എഡിറ്റ്‌ ചെയ്യാൻ ഓപ്പൺ ഓഫീസ്, സ്ക്രൈബസ് എന്നീ എഡിറ്ററുകൾ ഉണ്ട്. ഇമേജുകൾ എഡിറ്റ്‌ ചെയ്യാൻ ഗിമ്പും, വെക്ടർ ഗ്രാഫിക്സിന് ഇങ്ക്സ്കേപ്പും ഉൾക്കൊള്ളിച്ചിട്ടുണ്ട്. ==റിലീസിംഗ് ചരിത്രം== {|class="wikitable" |- | colspan=3 | {{Version|l|show=110101}} |} {| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed" style="width:100%; margin-top:0; text-align:center;" ! style="background:#cfc; padding-top:2em; padding-bottom:2em;" colspan="4"|Release history |- ! Version ! Release date ! class="unsortable"|Notes |- | {{Version |o |0.1}} |Tuesday 23 June 2009 | * First release. |- | {{Version |o |0.7}} |Thursday 7 April 2011 | {{N/A}} |- | {{Version |o |0.7.1}} |Saturday 30 April 2011 | {{N/A}} |- | {{Version |o |0.7.2}} |Monday 13 June 2011 | {{N/A}} |- | {{Version |o |0.8}} |Wednesday 21 September 2011 | {{N/A}} |- | {{Version |o |0.8.1}} |Sunday 16 October 2011 | {{N/A}} |- | {{Version |o | 0.9}} |Friday 11 November 2011 | {{N/A}} |- | {{Version |o | 0.10}} |Wednesday 4 January 2012 | {{N/A}} |- | {{Version |o | 0.10.1}} |Monday 30 January 2012 | {{N/A}} |- | {{Version |o | 0.10.2}} |Monday 5 March 2012 | {{N/A}} |- | {{Version |o | 0.11}} |Wednesday 25 April 2012 | {{N/A}} |- | {{Version |o | 0.12}} |Wednesday 13 June 2012 | {{N/A}} |- | {{Version |o | 0.12.1}} |Wednesday 6 July 2012 | {{N/A}} |- | {{Version |o | 0.13}} |Monday 17 Sept 2012 | {{N/A}} |- | {{Version |o | 0.14}} |Tuesday 13 Nov 2012 | {{N/A}} |- | {{Version |o | 0.15}} |Thursday 28 Nov 2012 | {{N/A}} |- | {{Version |o | 0.16}} |Saturday 12 Jan 2013 | {{N/A}} |- | {{Version |o | 0.17}} |Saturday 25 Feb 2013 | {{N/A}} |- | {{Version |o | 0.17.1}} |Saturday 23 Mar 2013 | {{N/A}} |- | {{Version |o | 0.17.2}} |Tuesday 9 Apr 2013 | {{N/A}} |- | {{Version |o | 0.18}} |Saturday 18 May 2013 | {{N/A}} |- | {{Version |o | 0.19}} |Wednesday 26 June 2013 | {{N/A}} |- | {{Version |o | 0.20}} |Friday 9 August 2013 | {{N/A}} |- | {{Version |o | 0.20.1}} |Thursday 19 September 2013 | {{N/A}} |- | {{Version |o | 0.21}} |Thursday 29 October 2013 | {{N/A}} |- | {{Version |o | 0.22}} |Thursday 11 December 2013 | {{N/A}} |- | {{Version |o | 0.22.1}} |Tuesday 4 February 2014 | {{N/A}} |- | {{Version |o | 0.23}} |Wednesday 19 March 2014 | {{N/A}} |- | {{Version |o |1.0}}<ref name="version1.0">{{cite web | url = https://tails.boum.org/news/version_1.0/index.en.html | title = Tails 1.0 is out | name = | date = 29 Apr 2014 | website = | publisher = Tails | accessdate = 29 Apr 2014 | archive-date = 2017-01-29 | archive-url = https://web.archive.org/web/20170129045851/https://tails.boum.org/news/version_1.0/index.en.html | url-status = dead }}</ref> |Wednesday 29 April 2014 | {{N/A}} |- | {{Version |c |1.0.1}}<ref name="version1.0.1">{{cite web |url=https://blog.torproject.org/blog/tails-101-out |title=Tails 1.0.1 is out |author= |date=10 June 2014 |website=The Tor Blog |accessdate=11 June 2014 }}</ref> | Tuesday 10 June 2014 | {{N/A}} |- | {{Version |p |1.1}} | July 2014 | * Will be based on [[Debian]] 7 (Wheezy) and will bring many new versions of the software included in Tails.<ref name="version1.0" /> |- | {{Version |c |1.7}}<ref name="version1.7">{{cite web|url=https://tails.boum.org/news/version_1.7/|title=Tails 1.7 is out|author=|date=03 November 2015|website=Tails official website|accessdate=03 November 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20210428170334/https://tails.boum.org/news/version_1.7/|archive-date=2021-04-28|url-status=dead}}</ref> | Tuesday 10 June 2014 | {{N/A}} |- | {{Version |p |2.0}} | TBA | * Will focus on sustainability and maintainability. Most of the work put into this release will aim at reducing the workload of creating new versions of Tails through infrastructure improvements and automated testing. The developers' objective is to be able to release same-day security updates.<ref name="version1.0" /> |- | {{Version |p |3.0}} | TBA | * Will focus on changes in the internals of Tails to make it more secure. That includes [[Sandbox (computer security)|sandboxing]] critical applications and software hardening.<ref name="version1.0" /> |- ! Version ! Release date ! class="unsortable"| Notes |} ==അവലംബം== <references/> ==പുറം കണ്ണികൾ== {{Commons category|The Amnesic Incognito Live System}} * {{Official website|https://tails.boum.org}} * [https://www.torproject.org/projects/projects.html.en Tails at Tor project website] * [https://web.archive.org/web/20160316080420/https://tails.boum.org/support/known_issues/index.en.html Tails - Known issues] * {{distrowatch|tails|NAME=Tails}} {{Tor (anonymity network)}} [[വർഗ്ഗം:ഡെബിയൻ]] qffvq1l8piq424obwo66fibcqk9b13s 0 287085 4673223 4645573 2026-10-03T22:01:54Z InternetArchiveBot 146798 Bluelink 1 book for [[വിക്കിപീഡിയ:പരിശോധനായോഗ്യത|പരിശോധനായോഗ്യത]] (20261003)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 4673223 wikitext text/x-wiki {{PU|Catalan language}} {{Infobox language |name=Catalan |boxsize=200px |nativename = ''català'' |pronunciation = {{IPA-ca|kətəˈɫa|}} ([[Eastern Catalan|EC]]) ~ {{IPA-ca|kataˈɫa|}} ([[Western Catalan|WC]]) |states = [[Andorra|അൻഡോറ]], [[France|ഫ്രാൻസ്]], [[Italy|ഇറ്റലി]], [[Spain|സ്പെയിൻ]] |region = ''[[Països Catalans|കാറ്റലൻ രാജ്യങ്ങൾ]] കാണുക'' |ethnicity = [[Catalan people|കാറ്റലൻ ജനത]] |speakers = 7.2 ദശലക്ഷം<!-- see also sources (and links) in the section [[#Number of Catalan speakers]] below --> |ref = e17 |date = 2011 |speakers2 = 11 ദശലക്ഷം |familycolor = ഇന്തോ-യൂറോപ്യൻ |fam2 = [[Italic languages|ഇറ്റാലിക്]] |fam3 = [[Romance languages|റോമാൻസ്]] |fam4 = [[Western Romance languages|വെസ്റ്റേൺ]] |fam5 = [[Gallo-Romance languages|ഗല്ലോ-റോമാൻസ്]]<ref name="alternative classification">Some Iberian scholars may alternatively classify Catalan as [[Iberian Romance languages|Ibero-Romance/East Iberian]].</ref> |fam6 = [[Occitano-Romance languages|ഓക്സിറ്റാനോ-റോമാൻസ്]]<ref name="alternative classification"/> |ancestor = [[Old Catalan|ഓൾഡ് കാറ്റലൻ]] |stand1 = കാറ്റലൻ ([[Institut d'Estudis Catalans|ഐ.ഇ.സി.]] നിയന്ത്രിക്കുന്നു) |stand2 = [[Valencian|വലെൻസിയൻ]] ([[Acadèmia Valenciana de la Llengua|എ.വി.എൽ.]] നിയന്ത്രിക്കുന്നു) |script = [[Latin script|ലാറ്റിൻ ലിപി]] ([[Catalan alphabet|കാറ്റലൻ അക്ഷരമാല]])<br>[[Catalan Braille|കാറ്റലൻ ബ്രെയിൽ]] |sign = [[Signed Catalan|കാറ്റലൻ ആംഗ്യഭാഷ]] |nation = {{noflag|[[Latin Union|ലാറ്റിൻ യൂണിയൻ]]}}<br> {{flag|Andorra}}<br> {{flag|Spain}} : {{flag|Catalonia}} : {{flag|Balearic Islands}} : {{flag|Valencian Community}} |minority = {{flag|France}} : <small>[[Pyrénées-Orientales|പൈറെനീസ്-ഓറിയെന്റാലെസ്]] ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റ് അംഗീകരിക്കുന്നു</small> {{flag|Italy}} : <small>[[Sardinia|സാർഡീനിയയിലെ]] [[Alghero|അൽഘെറോ]] കമ്യൂണിലെ സഹ ഔദ്യോഗികഭാഷ</small> {{flag|Spain}} : {{flag|Aragon}} |agency = [[Institut d'Estudis Catalans|ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഡെ'എസ്റ്റഡീസ് കാറ്റലൻസ്]]<br>[[Acadèmia Valenciana de la Llengua|അക്കാഡെമിയ വലെൻസിയാന ഡെ ലാ ലെൻഗ്വ]] |iso1 = ca |iso2 = cat |iso3 = cat |glotto=stan1289 |glottorefname=Standard Catalan |lingua = 51-AAA-e |map = Catalan_Countries.svg |mapsize = 260 |notice = IPA }} {{Catalan language}} വടക്കുകിഴക്കൻ [[Spain|സ്പെയിനിലും]] ഇതിനോടു ചേർന്നുള്ള [[France|ഫ്രാൻസിലും]] വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന [[കാറ്റലോണിയ]] പ്രദേശത്ത് ഉദ്ഭവിച്ച ഒരു [[Romance languages|റോമാൻസ് ഭാഷയാണ്]] '''കാറ്റലൻ''' ({{IPAc-en|ˈ|k|æ|t|əl|æ|n}};<ref name="dictionary.reference.com">Laurie Bauer, 2007, ''The Linguistics Student’s Handbook'', Edinburgh; also {{IPAc-en|k|æ|t|ə|ˈ|l|æ|n}} or {{IPAc-en|ˈ|k|æ|t|əl|ən}}[http://dictionary.reference.com/browse/Catalan]</ref> [[Endonym|ഓട്ടോണിം]]: ''català'' {{IPA-ca|kətəˈɫa|}} അല്ലെങ്കിൽ {{IPA-ca|kataˈɫa|}}). [[Andorra|അൻഡോറയിലെ]] ദേശീയഭാഷയും ഏക ഔദ്യോഗികഭാഷയുമാണിത്.{{sfn|Wheeler|2010|p=191}} സ്പാനിഷ് [[autonomous communities of Spain|സ്വയംഭരണാധികാരമുള്ള സമൂഹങ്ങളായ]] [[Catalonia|കാറ്റലോണിയ]], [[Balearic Islands|ബാലെറിക് ദ്വീപുകൾ]], [[Valencian Community|വാലെൻസിയൻ സമൂഹം]] (ഇവിടെ [[Valencian language|വാലെൻസിയൻ]] എന്നാണ് ഈ ഭാഷ അറിയപ്പെടുന്നത്) എന്നിവിടങ്ങളിലും ഈ ഭാഷയ്ക്ക് സഹ ഔദ്യോഗികപദവിയുണ്ട്. [[Sardinia|സാർഡീനിയ]] എന്ന [[Italy|ഇറ്റാലിയൻ]] ദ്വീപിലെ [[Alghero|അൽഘെറോ]] നഗരത്തിൽ ഇതിന് പൂർണ്ണ ഔദ്യോഗികപദവിയില്ല. [[Aragon|അറഗോൺ]], [[Region of Murcia|മുർസിയ]] എന്നീ സ്പാനിഷ് സ്വയംഭരണ സമൂഹങ്ങളിലും [[ഫ്രഞ്ച്]] പ്രദേശമായ [[Roussillon|റൗസില്ലോൺ]]/[[Northern Catalonia|വടക്കൻ കാറ്റലോണിയ]] എന്ന സ്ഥലത്തും ഈ ഭാഷ സംസാരിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും ഔദ്യോഗികപദവിയില്ല.{{sfn|Wheeler|2005|p=1}} ഒൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ [[Vulgar Latin|വൾഗാർ ലാറ്റിനിൽ]] നിന്നാണ് കിഴക്കൻ [[Pyrenees|പൈറന്നീസ്]] പ്രദേശത്ത് ഈ ഭാഷ ഉരുത്തിരിഞ്ഞുണ്ടായത്.{{sfn|Costa Carreras|Yates|year=2009|pp=6–7}} [[Spanish transition to democracy|സ്പെയിൻ ജനാധിപത്യ രാജ്യമായതോടെ]] (1975–1982) കാറ്റലൻ ഭാഷയ്ക്ക് ഔദ്യോഗിക സ്ഥാനം ലഭിച്ചു. വിദ്യാഭ്യാസത്തിനും മാദ്ധ്യമങ്ങളിലും ഇപ്പോൾ ഈ ഭാഷ ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്.{{sfn|Wheeler|2003|p=207}} ==അവലംബം== {{Reflist}} {{lang-stub}} ==ഗ്രന്ഥസൂചി== * {{citation|author=Acadèmia Valenciana de la Llengua|date=9 February 2005|title=Dictamen sobre els principis i criteris per a la defensa de la denominació i l'entitat del valencià|language=Catalan|url=http://ca.wikisource.org/wiki/Dictamen_sobre_els_principis_i_criteris_per_a_la_defensa_de_la_denominaci%C3%B3_i_l%27entitat_del_valenci%C3%A0#Dictamen|ref=harv}} * {{cite book|last=Bonet|first=Eulàlia|last2=Mascaró|first2=Joan|year=1997|chapter=On the Representation of Contrasting Rhotics|title=Issues in the Phonology and Morphology of the Major Iberian Languages|url=https://archive.org/details/issuesinphonolog0000unse|editor-last=Martínez-Gil|editor-first=Fernando|publisher=Georgetown University Press|editor3-last=Morales-Front|editor3-first=Alfonso|isbn=978-0-87840-647-0|ref=harv}} * {{cite book|last=Burke|first=Ulrik Ralph|title=A History of Spain from the Earliest Times to the Death of Ferdinand the Catholic|url=http://books.google.com/?id=tz3g_YzTQaUC&pg=PA154|year=1900|publisher=Longmans, Green, and co.|page=154|ref=harv}} * {{cite journal|last=Carbonell|first=Joan F.|last2=Llisterri|first2=Joaquim|year=1992|title=Catalan|url=https://archive.org/details/sim_international-phonetic-association-journal_june-december-1992_22_1-2/page/53|journal=Journal of the International Phonetic Association|volume=22|issue=1-2|page=53|doi=10.1017/S0025100300004618|ref=harv}} * {{cite book|last=Carbonell|first=Joan F.|last2=Llisterri|first2=Joaquim|year=1999|chapter=Catalan|title=Handbook of the International Phonetic Association: A Guide to the Usage of the International Phonetic Alphabet|place=Cambridge|publisher=Cambridge University Press|pages=54–55|isbn=978-0-521-63751-0|ref=harv}} * {{cite book|last=Carbonell|first=Joan F.|last2=Llisterri|first2=Joaquim|year=1999|chapter=Catalan|title=Handbook of the International Phonetic Association: A Guide to the usage of the International Phonetic Alphabet|place=Cambridge|publisher=Cambridge University Press|pages=61–65|isbn=0-521-63751-1|ref=harv}} * {{cite book|title=Collins English Dictionary|publisher=HarperCollins Publishers|year=1991|isbn=0-00-433286-5|ref=harv}} * {{cite book|last=Colón|first=Germà|year=1993|title=El lèxic català dins la Romània. Biblioteca Lingüística Catalana|publisher=Universitat de València|place=Valencia|isbn=84-370-1327-5|ref=harv}} * {{cite book|last1=Costa Carreras|first1=Joan|last2=Yates|first2=Alan|title=The Architect of Modern Catalan: Selected Writings/Pompeu Fabra (1868–1948)|year=2009|publisher=Instutut d'Estudis Catalans & Universitat Pompeu Fabra & Jonh Benjamins B.V.|isbn=978 90 272 3264 9|pages=6–7|url=http://books.google.es/books?id=BKvQg1323YkC&printsec=frontcover&hl=ca#v=onepage&q&f=false|ref=harv}} * {{cite book|last=Fabra|first=Pompeu|title=Gramàtica Catalana|year=1926|publisher=Institut d'Estudis Catalans|location=Barcelona|url=http://books.google.es/books?id=H2E2XM069egC&printsec=frontcover&hl=ca#v=onepage&q&f=false|edition=4th|language=Catalan|ref=harv}} *{{cite book|last=Feldhausen|first=Ingo|title=Sentential Form and Prosodic Structure of Catalan|year=2010|publisher=John Benjamins B.V.|isbn=978 90 272 5551 8|url=http://books.google.es/books?id=oVQzAAAAQBAJ&printsec=frontcover&hl=ca#v=onepage&q&f=false|ref=harv}} * {{cite book|author=Ferrater et al.|title=Enciclpèdia Catalana Volum 4|year=1973|publisher=Enciclopèdia Catalana|location=Barcelona|isbn=84-85-194-04-7|pages=628–639|edition=1977, corrected|language=Catalan|chapter=Català|ref=harv}} * {{cite book|last1=Gallego|first1=Rosa|last2=Sanz|first2=Juan Carlos|year=2001|title=Diccionario Akal del color|publisher=Akal|language=es|isbn=978-84-460-1083-8|ref=harv}} * {{cite book| last=García Venero|first=Maximiano| title=Historia del nacionalismo catalán: 2a edición| url=http://books.google.com/?id=nUABAAAAMAAJ| accessdate=2010-04-25| date=2006-07-07| publisher=Ed. Nacional |ref=harv}} * {{cite book|editor-last=Gove|editor-first=Philip Babcock|title=Webster's Third New International Dictionary|url=https://archive.org/details/webstersthirdnew0000unse_p4z2|publisher=Merriam-Webster, inc.|year=1993|editor-link=Philip Babcock Gove|isbn=3-8290-5292-8|ref=harv}} * {{cite book|last=Guinot|first=Enric|title=Els fundadors del Regne de València: replobament, antroponímia i llengua a la València medieval|year=1999|publisher=Tres i Quatre|location=Valencia|isbn=8475025919|ref=harv}} * {{cite book|last=Hualde|first=José|year=1992|title=Catalan|url=https://archive.org/details/catalan0000hual|page=[https://archive.org/details/catalan0000hual/page/n401 368]|publisher=Routledge|isbn=978-0-415-05498-0|ref=harv}} * {{cite book|last=Jud|first=Jakob|title=Problèmes de géographie linguistique romane|url=https://archive.org/details/problemesdegeogr00judj|year=1925|publisher=Revue de Linguistique Romane|location=Paris|pages=[https://archive.org/details/problemesdegeogr00judj/page/181 181]–182|language=fr|ref=harv}} * {{cite book|last=Koryakov|first=Yuri|title=Atlas of Romance languages|place=Moscow|year=2001|ref=harv}} * {{cite book|last=Lledó|first=Miquel Àngel|title=Handbook of Language and Ethnic Identity : The Success-Failure Continuum in Language and Ethnic Identity Efforts (Volume 2)|year=2011|publisher=Oxford Univesity Press|location=New York|isbn=978-0-19-539245-6|pages=336–348|url=http://books.google.es/books?id=oUydX_3rG0AC&pg=PA337&dq=IEC+AVL+catalan&hl=ca&sa=X&ei=sJA9UoKsJ8aq4ATsiIDIAw&ved=0CFIQ6AEwBg#v=onepage&q=IEC%20AVL%20catalan&f=false|chapter=26. The Independent Standardization of Valencia: From Official Use to Underground Resistance|ref=harv}} * {{cite journal|last=Lloret|first=Maria-Rosa|editor-last=Auger|editor-first=Julie|editor2-last=Clements|editor2-first=J. Clancy|editor3-last=Vance|editor3-first=Barbara|year=2003|chapter=The Phonological Role of Paradigms: The Case of Insular Catalan|title=Contemporary Approaches to Romance Linguistics: Selected Papers from the 33rd Linguistic Symposium on Romance Languages|place=Bloomington, Indiana|date=April 2003|page=278|place=Amsterdam & Philadelphia|publisher=John Benjamins|doi=10.1353/lan.2007.0098|ref=harv}} * {{cite book|last=Marfany|first=Marta|title=Els menorquins d'Algèria|year=2002|publisher=Abadia de Montserrat|location=Barcelona|isbn=84-8415-366-5|language=Catalan}} *{{cite book|last1=Melchor|first1=Vicent de|last2=Branchadell|first2=Albert|title=El catalán: una lengua de Europa para compartir|year=2002|publisher=Universitat Autònoma de Barcelona|location=Bellaterra|isbn=84-490-2299-1|page=71|url=http://books.google.es/books?id=HpKVwFYoxGgC&printsec=frontcover&hl=ca&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false|language=es|ref=harv}} * {{cite book|last=Moll|first=Francesc de B.|title=Gramàtica Històrica Catalana|year=1958|publisher=Universitat de València|isbn=978-84-370-6412-3 |edition=Catalan translation made in 1991. Reprinted in 2006|page=47|language=Catalan (original in Spanish)|ref=harv}} * {{cite book|last=Moran|first=Josep|title=Treballs de lingüística històrica catalana|year=1994|publisher=Publicacions de l'Abadia de Monsterrat|location=Barcelona|isbn=84-7826-568-6|pages=55–93|url=http://books.google.es/books?id=RXqT88QcKjUC&pg=PA38&dq=greuges+guitard+isarn&hl=ca&sa=X&ei=LLU2UsG5BoHatAaZ5IHoCw&ved=0CDYQ6AEwAQ#v=onepage&q=greuges%20guitard%20isarn&f=false|language=Catalan|ref=harv}} * {{cite book|last=Moran|first=Josep|title=Estudis d'història de la llengua catalana|year=2004|publisher=Publicacions de l'Abadia de Montserrat|location=Barcelona|isbn=84-8415-672-9|pages=37–38|url=http://books.google.es/books?id=RXqT88QcKjUC&printsec=frontcover&hl=ca#v=onepage&q&f=false|language=Catalan|ref=harv}} * {{cite book|last=Padgett|first=Jaye|year=2003|title=Systemic Contrast and Catalan Rhotics|place=University of California, Santa Cruzp=2|ref=harv}} * {{cite book|last=Recasens|first=Daniel|year=1993|chapter=Fonètica i Fonologia|title=Enciclopèdia Catalana|ref=harv}} * {{cite journal|last=Recasens|first=Daniel|last2=Fontdevila|first2=Jordi|last3=Pallarès|first2=Maria Dolores|year=1995|title=Velarization Degree and Coarticulatory Resistance for /l/ in Catalan and German|journal=Journal of Phonetics|volume=23|issue=1|page=288|doi=10.1016/S0095-4470(95)80031-X|ref=harv}} * {{cite book|last=Recasens|first=Daniel|year=1996|title=Fonètica descriptiva del català: assaig de caracterització de la pronúncia del vocalisme i el consonantisme català al segle XX|edition=2nd|place=Barcelona|publisher=Institut d'Estudis Catalans|isbn=9788472833128|pages=75–76,128–129|ref=harv}} * {{cite book|last=Recasens|first=Daniel|last2=Pallarès|first2=Maria Dolors|year=2001|title=De la fonètica a la fonologia: les consonants i assimilacions consonàntiques del català|publisher=Editorial Ariel|place=Barcelona|isbn=978-84-344-2884-3|ref=harv}} * {{cite journal|last=Recasens|first=Daniel|last2=Espinosa|first2=Aina|year=2005|title=Articulatory, positional and coarticulatory characteristics for clear /l/ and dark /l/: evidence from two Catalan dialects|journal=Journal of the International Phonetic Association|volume=35|issue=1|pages=1, 20|doi=10.1017/S0025100305001878|ref=harv}} * {{cite journal|last=Recasens|first=Daniel|last2=Espinosa|first2=Aina|year=2007|title=An Electropalatographic and Acoustic Study of Affricates and Fricatives in Two Catalan Dialects|journal=Journal of the International Phonetic Association|volume=37|issue=2|page=145|doi=10.1017/S0025100306002829|ref=harv}} * {{cite book|last=Riquer|first=Martí de|title=Història de la Literatura Catalana|year=1964|publisher=Ariel|location=Barcelona|language=Catalan|chapter=Vol.1|ref=harv}} * {{cite book|last=Schlösser|first=Rainer|title=Die romanischen Sprachen|year=2005|publisher=C.H. Beck|location=Munich|ref=harv}} * {{cite book|last=Swan|first=Michael|title=Learner English: A Teacher's Guide to Interference and Other Problems, Volume 1|year=2001|publisher=Cambridge University Press|url=http://books.google.es/books?id=6UIuWj9fQfQC&printsec=frontcover&hl=ca#v=onepage&q&f=false|ref=harv}} * {{cite journal|last=Thomas|first=Earl W.|year=1962|pages=43–8|title=The Resurgence of Catalan|url=https://archive.org/details/sim_hispania_1962-03_45_1/page/43|journal=Hispania|volume=45|issue=1|DOI=10.2307/337523|ref=harv}} * {{cite book|last=Wheeler|first=Max|last2=Yates|first2=Alan|last3=Dols|first3=Nicolau|year=1999|title=Catalan: A Comprehensive Grammar|place=London|publisher=Routledge.|ref=harv}} * {{cite book|last=Wheeler|first=Max|title=The Romance Languages |year=2003 |publisher=Routledge |location=London |isbn=0-415-16417-6|pages=170–208|url=http://books.google.es/books?id=lULWOT1o0SsC&printsec=frontcover&hl=ca#v=onepage&q&f=false|chapter=5. Catalan}} * {{cite book|last=Wheeler|first=Max|year=2005|title=The Phonology Of Catalan|url=https://archive.org/details/phonologycatalan00whee|place=Oxford|page=[https://archive.org/details/phonologycatalan00whee/page/n66 54]|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-925814-7|ref=harv}} * {{cite book|last=Wheeler|first=Max|year=2006|title=Encyclopedia of Language and Linguistics|ref=harv}} *{{cite book|last=Wheeler|first=Max|title=Concise Encyclopedia of Languages of the World|year=2010|publisher=Elsevier|location=Oxford|isbn=978-0-08-087774-7|pages=188–192|url=http://books.google.es/books?id=F2SRqDzB50wC&printsec=frontcover&hl=ca#v=onepage&q&f=false|chapter=Catalan|ref=harv}} * {{cite book|last=Veny|first=Joan|title=Homenatge a Arthur Terry|year=1997|publisher=Publicacions de l'Abadia de Montserrat|location=Barcelona|isbn=84-7826-894-4|pages=9–18|url=http://books.google.es/books?id=OMaXD1caTiEC&pg=PA17&dq=greuges+guitard+isarn&hl=ca&sa=X&ei=LLU2UsG5BoHatAaZ5IHoCw&ved=0CDEQ6AEwAA#v=onepage&q=greuges%20guitard%20isarn&f=false|chapter=greuges de Guitard isarn, Senyor de Caboet (1080-1095)|ref=harv}} * {{cite book|last=Veny|first=Joan|year=2007|title=Petit Atles lingüístic del domini català|volume=1 & 2|place=Barcelona|publisher=Institut d'Estudis Catalans|page=51|isbn=978-84-7283-942-7|ref=harv}} ==പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ== {{wiktionary category}} '''സ്ഥാപനങ്ങൾ''' * [http://www.cpnl.cat/ Consorci per a la Normalització Lingüística] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081110110444/http://cpnl.cat/ |date=2008-11-10 }} * [http://www.iec.cat/ Institut d'Estudis Catalans] * [http://avl.gva.es/ Acadèmia Valenciana de la Llengua] * [http://www.gencat.net/presidencia/llengcat/ Secretaria de Política Lingüística de la Generalitat de Catalunya] '''കാറ്റലൻ ഭാഷയെപ്പറ്റി''' * [http://www2.iec.cat/institucio/seccions/Filologica/gramatica/default.asp Gramàtica de la Llengua Catalana] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110529085634/http://www2.iec.cat/institucio/seccions/Filologica/gramatica/default.asp |date=2011-05-29 }} (Catalan grammar) * [http://www.verbs.cat/ verbs.cat] (Catalan verb conjugations with online trainers) * [http://www.gereon.greenheart.es/catala.php?lan=en Catalan and its dialects] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121222153529/http://www.gereon.greenheart.es/catala.php?lan=en |date=2012-12-22 }} '''ഏകഭാഷാ നിഘണ്ടുക്കൾ''' * [http://dlc.iec.cat/ Diccionari de la Llengua Catalana], from the Institut d'Estudis Catalans * [http://ec.grec.net/cgi-bin/AppDLC3.exe?APP=CERCADLC&GECART= Gran Diccionari de la Llengua Catalana] {{Webarchive|url=http://arquivo.pt/wayback/20160518140450/http://ec.grec.net/cgi-bin/AppDLC3.exe?APP=CERCADLC&GECART= |date=2016-05-18 }}, from Enciclopèdia Catalana * [http://dcvb.iecat.net/ Diccionari Català-Valencià-Balear d'Alcover i Moll] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20040826061207/http://dcvb.iecat.net/ |date=2004-08-26 }} * [http://www.trobat.com/servicis/dvo.php Diccionari Valencià online] * [http://www.dilc.org/ Diccionari Invers de la Llengua Catalana] (dictionary of Catalan words spelled backwards) '''ഒന്നിലധികം ഭാഷകളിലുള്ള നിഘണ്ടുക്കൾ''' * [http://www.grec.cat/cgibin/mlt00.pgm Diccionari de la Llengua Catalana Multilingüe] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140531071849/http://www.grec.cat/cgibin/mlt00.pgm |date=2014-05-31 }} from Enciclopèdia Catalana (Catalan ↔ English, French, German and Spanish) * [http://www.catalandictionary.org/ DACCO] open source, collaborative dictionary (Catalan–English) * [http://www.websters-online-dictionary.org/definition/Catalan-english/ Webster's Online Dictionary], [[The Rosetta Edition]] (Catalan–English) * [http://www14.gencat.cat/llc/AppJava/index.jsp Optimot: Catalan language consults, dictionary and thesaurus of Generalitat of Catalonia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110923150637/http://www14.gencat.cat/llc/AppJava/index.jsp |date=2011-09-23 }} '''യാന്ത്രിക തർജ്ജമയ്ക്കുള്ള സംവിധാനങ്ങൾ''' * [http://traductor.gencat.net/text.do Traductor] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070701132905/http://traductor.gencat.net/text.do |date=2007-07-01 }} automated, online translations of text and web pages (Catalan ↔ English, French and Spanish) * [http://sishitra.iti.upv.es/ SisHiTra] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080503195427/http://sishitra.iti.upv.es/ |date=2008-05-03 }} automated, online translations of text and web pages (Catalan–Spanish) * [http://apertium.org apertium.org] [[Apertium]] ([[free software]]) translates text, documents or web pages, online or offline, between Catalan and [[Aranese]], English, [[Esperanto]], French, [[Occitan language|Occitan]], Portuguese and Spanish * [http://translate.google.com/translate_t?hl=&ie=UTF-8&text=frontera&sl=ca&tl=en#ca|en translate.google.com] online translations Catalan <> English & several languages '''ഫ്രേസ് ബുക്കുകൾ''' * [[voy:Catalan phrasebook|Catalan phrasebook]] on [[voy:Main Page|Wikivoyage]] * [http://www.surfacelanguages.com/language/Catalan Basic Catalan phrases (with audio)]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മാർച്ച് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} '''പഠനസാമഗ്രികൾ''' * [http://en.wiktionary.org/wiki/Appendix:Catalan_Swadesh_list Catalan Swadesh list of basic vocabulary words], from Wiktionary's [http://en.wiktionary.org/wiki/Appendix:Swadesh_lists Swadesh-list appendix] * [http://www.intercat.gencat.net/eng/index.html Interc@t]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060721163713/http://www.intercat.gencat.net/eng/index.html |date=2006-07-21 }}, set of electronic resources for learning the Catalan language and culture * [https://web.archive.org/web/20091027154219/http://geocities.com/learn_catalan/ Learn Catalan!], an introduction for the Catalonia-bound traveler * [http://catalunya-lliure.com/recursos.html On-line Catalan resources] '''കാറ്റലൻ ഭാഷയിലുള്ള ഓൺലൈൻ വിജ്ഞാനകോശം''' * [http://www.enciclopedia.cat/ Enciclopèdia Catalana] {{Navboxes |title=Linguistics |list = {{Romance languages}} {{Occitano-Romance languages and dialects}} {{Catalan dialects}} }} {{Navboxes |title=Geopolitical use |list = {{Languages of Europe}} }} [[വർഗ്ഗം:കാറ്റലൻ ഭാഷ]] [[വർഗ്ഗം:അൻഡോറയിലെ ഭാഷകൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഫ്രാൻസിലെ ഭാഷകൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇറ്റലിയിലെ ഭാഷകൾ]] [[വർഗ്ഗം:സാർഡീനിയയിലെ ഭാഷകൾ]] [[വർഗ്ഗം:സ്പെയിനിലെ ഭാഷകൾ]] [[വർഗ്ഗം:റോമാനിക് ഭാഷകൾ]] izqjhtee8auid5wl01exy9yrv0ha4jd 0 292214 4673151 3630218 2026-10-03T13:59:13Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4673151 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Queens Village, Queens}} {{Infobox settlement | name = ക്വീൻസ് വില്ലേജ് | settlement_type = [[Neighborhoods of New York City|ന്യൂയോർക്ക് നഗരത്തിലെ ജനവാസകേന്ദ്രങ്ങൾ]] | image_skyline = | imagesize = | image_alt = | image_caption = | image = <!-- other image (specify File: or Image: namespace) --> | nickname = | motto = | anthem = <!-- location ------------------> | subdivision_type = [[List of sovereign states|രാജ്യം]] | subdivision_name = [[United States|അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]] | subdivision_type1 = [[U.S. state|സംസ്ഥാനം]] | subdivision_name1 = [[New York|ന്യൂയോർക്ക്]] | subdivision_type2 = [[List of counties in New York|കൗണ്ടി]] | subdivision_name2 = [[Queens County, New York|ക്വീൻസ്]] | elevation_ft = <!-- established ---------------> | established_title = <!-- Settlement --> | established_date = | established_title1 = <!-- Incorporated (town) --> | established_date1 = | founder = | named_for = <!-- population ----------------> | population_footnotes = <!-- for references: use <ref> tags --> | population_total = 67,866 | population_as_of = 2010 | population_est = | pop_est_as_of = | population_demonym = <!-- demonym, ie. Liverpudlian for someone from Liverpool --> | population_note = <!-- demographics (section 1) --> | demographics_type1 = Ethnicity | demographics1_footnotes = <!-- for references: use <ref> tags --> | demographics1_title1 = വെള്ളക്കാർ | demographics1_info1 = 13.6% | demographics1_title2 = കറുത്തവർ | demographics1_info2 = 46% | demographics1_title3 = ഹിസ്‌പാനിക്ക് | demographics1_info3 = 16.4% | demographics1_title4 = ഏഷ്യൻ | demographics1_info4 = 16% | demographics1_title5 = മറ്റുള്ളവർ | demographics1_info5 = 8% <!-- demographics (section 2) --> | demographics_type2 = സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ | demographics2_footnotes = <!-- for references: use <ref> tags --> | demographics2_title1 = [[Median household income|മദ്ധ്യമ വരുമാനം]] | demographics2_info1 = $74,376<ref>{{Cite web |url=http://www.city-data.com/zips/11427.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2014-10-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140630192237/http://www.city-data.com/zips/11427.html |archive-date=2014-06-30 |url-status=dead}}</ref> <!-- postal codes, area code ---> | postal_code_type = പിൻകോഡ് | postal_code = 11427, 11428, 11429 | area_code = 718, 347, 917, 929 }} [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ]] [[ന്യൂയോർക്ക്‌]] നഗരത്തിനടുത്തായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു ചെറുപട്ടണമാണ് '''ക്വീൻസ് വില്ലേജ്'''.<ref>{{cite web |url=http://www.queensbp.org/content_web/map_boundaries.htm |title=Map of Queens neighborhoods |accessdate=2009-12-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080822055143/http://www.queensbp.org/content_web/map_boundaries.htm |archivedate=2008-08-22 |url-status=live }}</ref> ബ്രൂഷ്‌വിൽ എന്നായിരുന്നു ആദ്യകാല പേര്. പിന്നീടു ക്വീൻസ് വില്ലേജ് എന്നായി, ഇടത്തരക്കാർ താമസിക്കുന്ന എല്ലാവിധ സൗകര്യങ്ങളുമുള്ള ഒരു ഇടത്തരം ചെറു പട്ടണമാണിത്. ഹാംസ്റ്റെഡ് അവന്യു , ജമൈക്ക അവന്യു, ബ്രദ്ദൊക്ക് അവന്യു, ഹിൽസൈഡ് അവന്യു എന്നിവയാണ് പ്രധാന വാണിജ്യകേന്ദ്രങ്ങൾ ന്യൂ യോർക്ക്‌ നഗരത്തിൽ നിന്നും റോഡ്‌ മാർഗവും ട്രെയിൻ മുഖേനയും ഇവിടേയ്ക്ക് എത്തിച്ചേരാം. വന്കിട ശൃംഖലകളുടെ ഹോട്ടലുകളുൾപ്പെടെ താത്കാലിക താമസസൗകര്യങ്ങൾ സഞ്ചാരികൾക്ക് ലഭ്യമാണ്. ഇവിടെനിന്നും മന്ഹാട്ടനിലെ പെന്ന് സ്റ്റേഷൻ എന്ന ന്യൂയോർക്ക്‌ നഗരത്തിലെ പ്രധാന ഗതാഗത കേന്ദ്രത്തിലേക്ക് അര മണിക്കൂർ യാത്രാദൂരം മാത്രമേയുള്ളൂ, കൂടാതെ ഡൌൺടൌൺ, ലോകവ്യാപാരകേന്ദ്രം, ടൈം സ്ക്വയർ, മൻഹാട്ടൻ, ബ്രൂക്ലിൻ എന്നീ പ്രധാന സ്ഥലങ്ങൾ വളരെ എളുപ്പത്തിൽ എത്തിച്ചേരാവുന്നതാണ്. ==അവലംബം== <references/> {{coord|40|42|57.74|N|73|44|30.71|W|region:US|display=title}} {{Queens}} [[വർഗ്ഗം:ക്വീൻസിലെ ജനവാസപ്രദേശങ്ങൾ]] ptmqufwb1lk7ctn8fy1d1kjgqkiye0n 0 304810 4673203 3967878 2026-10-03T18:39:51Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4673203 wikitext text/x-wiki {{PU|Great Nicobar Island}} {{Infobox islands | name = Great Nicobar<br>ഗ്രേറ്റ് നിക്കോബാർ ദ്വീപ് | image name = GreatNicobarMap.jpg | image caption = ഗ്രേറ്റ് നിക്കോബാർ ദ്വീപിന്റെ മാപ്പ് | image size = | locator map = Andaman and Nicobar Islands - Great Nicobar.PNG | native name = | native name link = | nickname = | location = [[ബംഗാൾ ഉൾക്കടൽ]] | coordinates = {{coord|6|45|N|93|50|E|display=inline}} | archipelago = [[നിക്കോബാർ ദ്വീപസമൂഹം]] | total islands = | major islands = | area km2 = 1045 | length km = | width km = | highest mount = [[തുള്ളിയർമേട്]] | elevation m = 642 | country = [[India]] | country admin divisions title = [[കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശം]] | country admin divisions = [[ആന്തമാൻ നിക്കോബാർ ദ്വീപുകൾ|ആന്റമാൻ നിക്കോബാർ ]] | country admin divisions title 1 = ക്യാമ്പ് ബെല്ലി ബെ | country admin divisions 1 = | country admin divisions title 2 = | country admin divisions 2 = | country largest city = | country largest city population = | population as of = 2001 | population = 9,440 | density km2 = | ethnic groups = [[ഹിന്ദു]], [[നിക്കോബാറീസ്]] | additional info = }} [[ആന്തമാൻ നിക്കോബാർ ദ്വീപുകൾ|ആൻഡമാൻ നിക്കോബാർ ദ്വീപസമൂഹത്തിലെ]] ഏറ്റവും തെക്കുള്ളതും ഏറ്റവും വലിപ്പമുള്ളതുമായ ദ്വീപാണ് '''ഗ്രേറ്റ് നിക്കോബാർ ദ്വീപ്'''. ഇന്ത്യൻ റിപ്പബ്ലിക്കിന്റെ ഏറ്റവും തെക്കേയറ്റമായ [[ഇന്ദിര പോയിന്റ്]] ഇവിടെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. [[പോർട്ട് ബ്ലെയർ|പോർട് ബ്ലെയറിൽ]] നിന്നും പവൻ ഹാൻസ് ഹെലികോപ്റ്ററുകളിലൊ ബോട്ടുകളിലൊ ഫെറി സർവ്വീസിലൊ ഇവിടെയെത്തിച്ചേരാം.<ref>{{cite web|title=ഗ്രേറ്റ് നിക്കോബാർ - കീഴടക്കാൻ ഒരു സ്ഥലം|url=http://malayalam.nativeplanet.com/great-nicobar/|website=മലയാളം നേറ്റീവ് പ്ലാനറ്റ്|accessdate=9 മാർച്ച് 2015|archive-date=2015-03-09|archive-url=https://archive.today/20150309054637/http://malayalam.nativeplanet.com/great-nicobar/|url-status=bot: unknown}}</ref> == സ്ഥാനം,അവസ്ഥ == ഗ്രൈറ്റ് നികൊബാർ ദ്വീപ് ആൻഡമാൻ നിക്കൊബാർ ദ്വീപസമൂഹത്തിന്റെ തെക്കേ അറ്റത്തും സുമാത്രയിൽ നിന്നും 180 കിലോമീറ്റർ വടക്കയും ആണ്.{{convert|180|km|abbr=on}} ഈ ദ്വീപിന്റെ വിസ്തീർണ്ണം{{convert|921|km2|abbr=on}}ആണ്. 2004ലെ സുനാമിയും ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്രത്തിലെ ഭൂമികുലുക്കവും വല്ലാതെ ബാധിക്കുകയും ഒരു ദിവസത്തിലധികം മറ്റ് പ്രദേശങ്ങശങ്ങളിൽ നിന്നും വേറിട്ടു പോവുകയും ചെയ്തു. മനുഷ്യവാസം വളരെ ക്കുറവുള്ള (8067പേർ) ഇവിടെ മിക്കവാറും ജൈവവൈവിധ്യത്തിനു പ്രശസ്തമായ മഴക്കാടുകളാണ്. ==ജനവിഭാഗങ്ങൾ== ഇന്ത്യയുടെ തെക്കേ അറ്റമായ ഇന്ദിര പോയിന്റ് ഉൾപ്പെടുന്ന ഈ ദ്വീപ് [[ഗ്രൈറ്റ് നിക്കോബാർ ദേശീയോദ്യാനം]] എന്ന പേരിൽ ആന്റമാൻ നിക്കോബാർ സേനയുടെയും ഇന്ത്യൻ സായുധസേനയുടെ യും നിയന്ത്രണത്തിലാണ്. <ref name=hindu-campbell-bay>{{cite news|url=http://www.thehindu.com/news/national/article3707955.ece|title=Naval air station opened in Campbell Bay|publisher=The Hindu|date=2012-07-31|access-date=2017-03-10|archive-date=2012-08-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20120802210848/http://www.thehindu.com/news/national/article3707955.ece|url-status=dead}}</ref> ഇന്ത്യൻ സായുധസേനയുടെ ഏറ്റവും തെക്കേ അറ്റത്തുള്ള എയർസ്റ്റേഷൻ ആണ്.<ref name=toi-ins-baaz>{{cite news|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-08-01/india/32980434_1_indian-ocean-region-air-station-kamorta|title=INS Baaz to keep hawk eye on threats in Indian Ocean Region|publisher=The Times of India|date=2012-08-01|access-date=2017-03-10|archive-date=2013-01-26|archive-url=https://archive.today/20130126115124/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-08-01/india/32980434_1_indian-ocean-region-air-station-kamorta|url-status=dead}}</ref> [[ഷോമ്പൻ ജനങ്ങൾ|ഷോമ്പൻ ജനങ്ങളുടെ]] വാസസ്ഥാനമാണ് ഈ ദ്വീപ് .<ref>{{cite journal | title=Molecular insights into the origins of the Shompen, a declining population of the Nicobar archipelago | doi=10.1007/s10038-005-0349-2 | first1=Rajni | last1=Trivedi | first2=T. | last2=Sitalaximi | first3=Jheelam |last3=Banerjee | first4=Anamika | last4=Singh | first5=P. K. | last5=Sircar | first6=V. K. | last6=Kashyap | work= Journal of Human Genetics | volume=51 | pages=217–226 | date=March 2006 | issue=3 | pmid=16453062}}</ref> == ഭൂമിശാസ്ത്രം == അലെക്സാണ്ഡ്ര നദി, അമൃത്കൗർ നദി, ദോഗ്മർ നദി, ഗാലത്തിയ നദി തുടങ്ങിയ ധാരാളം നദികളാൽ സമ്പന്നമാണ് ഈ പ്രദേശം. മിക്കവാറും തെക്കോട്ടൊ തെക്ക് പടിഞ്ഞാട്ടോ ആണ് സാധാരണ ഈ നദികളുടെ ഒഴുക്ക് എന്നത് നിമ്നോന്നതമായ പ്രതലമുള്ള ഈ ദ്വീപിന്റെ സ്വാഭാവികമായ ആകെ യുള്ള ചായ് വ് സൂചിപ്പിക്കുന്നു. . തെക്കുവടക്കായി നീണ്ടുകിടക്കുന്ന ധാരാളം പർവ്വതനിരകൾ ഇവിടെ ഉണ്ട്. അവയിൽ സമുദ്രനിരപ്പിൽ ഇന്നും 642 മീറ്റർ ഉയരമുള്ള [[തുള്ളിയർമേട്]] ആണ് നിക്കോബാറിലെ തന്നെ എറ്റവും ഉയരം കൂറ്റിയ ഭാഗം. .<ref name="shashi1997">{{Citation | title=Encyclopaedia of Indian Tribes | author=Shyam Singh Shashi | year=2005 | publisher=Anmol Publications Pvt Ltd | isbn=81-7041-836-4 | url=https://books.google.com/?id=pQh48ov8BrwC | quote=''... The main hill range runs from the north to south. Average height of the hills is 300m to 400m. The highest peak is Mount Thullier ...''}}</ref> ഈ ദ്വീപിലെതെക്കേ അറ്റമായ [[ഇന്തിരാപോയന്റ്]] (6°45’10″N and 93°49’36″E) ആണ് ഇന്ത്യാമഹാരാജ്യത്തിലെ തന്നെ എറ്റവും തെക്കേ സ്ഥാനം. 2004 ഡിസംബർ 26നു സുനാമിയിൽ ഇന്തിരാപോയന്റ് വിളക്ക്മേടയടക്കം 4.25 മീറ്റർ സമുദ്രത്തിനടിയിലായി. വിളക്ക്മേട പിന്നീട് പ്രവർത്തനസജ്ജമാക്കി. == ജീവിവർഗ്ഗം == ഈ ദ്വീപിന്റെ മിക്ക ഭാഗവും [[ഗ്രൈറ്റ് നിക്കോബാർ ജൈവോദ്യാനം|ഗ്രൈറ്റ് നിക്കോബാർ ജൈവോദ്യാനത്തിന്റെ]]ഭാഗമാണ്. ഇവിടം വളരെ മൗലികവും നാശോന്മുഖവുമായ ജീവിവർഗ്ഗങ്ങളുടെ ഇരിപ്പിടമാണ്. [[നിക്കോബാർ സ്ക്രബ് ഫൗൾ]] (മെഗാപോഡിയസ് നികൊബാരൻസിസ്) The [[എഡിബ്ലെ നെസ്റ്റ് സ്വിഫ്റ്റ്ലറ്റ്.]] (''എയ്രോഡ്രാമസ് ഫുഞ്ചിഫാഗസ്''), the [[നിക്കൊബാർ ദീർഘവാലൻ കുരങ്ങ്]] (''Macaca fascicularis umbrosa''), [[കായൽ മുതല|കായൽമുതല]] (''Crocodylus porosus''), [[തോൽപ്പുറകൻ കടലാമ|തോൽപ്പുറകൻകടലാമ]] (''Dermochelys coriacea''), [[മലയൻ പെട്ടി ആമ]], [[നിക്കൊബാർ മരയണ്ണാൻ]], [[റെട്ടിക്കുലേറ്റഡ് പെരുമ്പാമ്പ്|രറ്റികുലേറ്റഡ് മലമ്പാമ്പ്]] (''Python reticulatus'') and the [[തേങ്ങാക്കള്ളൻ ഞണ്ട്|തേങ്ങാഞണ്ട്]] (''Birgus latro'').എന്നിവ ഇവയിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടവ ആണ്. ==ചിത്രശാല== <gallery widths=180> File:Map of Nicobar Islands-en.png|ഭൂപടം File:GreatNicobarMap.jpg|ഗൈറ്റ് നിക്കോബാർ ദ്വീപിന്റെ ഭൂപടം File:Andaman and Nicobar Islands - Great Nicobar.PNG|സ്ഥാനനിർണ്ണയം </gallery> ==അവലംബം== {{RL}} [[വർഗ്ഗം:ഗ്രേറ്റ് നിക്കോബാർ ദ്വീപ്]] [[വർഗ്ഗം:ആന്തമാൻ നിക്കോബാർ ദ്വീപുകളിലെ ദ്വീപുകൾ]] molzxls6kj4n3pin91i46c4f9j7vhxv 0 306728 4673145 3131042 2026-10-03T13:27:12Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4673145 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Crowther_Masonic_Hall}}{{Infobox building | name = ക്രൗതർ മസോണിക് ഹാൾ, കൊല്ലം | native_name = ക്രൗതർ മസോണിക് ഹാൾ, കൊല്ലം | image = File:Kollam Crowther masonic hall.JPG | caption = ക്രൗതർ മസോണിക് ഹാൾ, കൊല്ലം | former_names = | building_type = | architectural_style = ബ്രിട്ടിഷ് | structural_system = | location = കൊച്ചുപിലാംമ്മൂട് | owner = | current_tenants = | landlord = | coordinates = | start_date = | completion_date = 1806 | demolition_date = | height = | diameter = | other_dimensions = | floor_count = 2 | floor_area = | main_contractor = | architect = | structural_engineer = | services_engineer = | civil_engineer = | other_designers = | quantity_surveyor = | awards = }} കൊല്ലത്തെ [[ഫ്രീമേസണ്മാർ|മസോണിക്]] ലോഡ്ജുകളിൽ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒന്നാണു '''ക്രൗതർ മസോണിക് ഹാൾ''' അഥവാ '''ഫ്രീമേസൺസ് ഹാൾ'''. [[കൊച്ചുപിലാമൂട്|കൊച്ചുപിലാംമൂട്ടിൽ]] ഉള്ള ഈ കെട്ടിടം 1806 മുതൽ തന്നെ മസോണിക് മീറ്റിങ്ങുകൾക്ക് ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഗ്രാൻഡ് ലോഡ്ജ് ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെ ഭാഗമായ ഇത് തിരുവിതാംകൂറിലെ [[ഫ്രീമേസണ്മാർ|ഫ്രീമേസണറി]] പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ഒരു സ്മാരകമാണ്. 2009-ൽ ഇ കെട്ടിടം കോടതി നിർമ്മിക്കുന്നതിനായി പൊളിച്ചു മാറ്റാൻ തീരുമാനിച്ചെങ്കിലും പ്രദേശവാസികളുടെ എതിർപ്പിനെ തുടർന്ന് തീരുമാനം പിൻവലിക്കുകയായിരുന്നു. <ref>http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/land-identified-for-kollam-court-complex/article157844.ece {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==അവലംബം== <references/> [[വർഗ്ഗം:കൊല്ലം ജില്ലയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന സ്മാരകങ്ങൾ]] 2v1dqiiayamwhd58e5v30vs94zk9r7a 0 325573 4673297 4118670 2026-10-04T03:16:03Z Martinkottayam 84843 4673297 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = ചാർലി | image = Charlie‌ malayalam.jpg | caption = ആദ്യ പോസ്റ്റർ | director = [[മാർട്ടിൻ പ്രക്കാട്ട്]] | producer = ഷെബിൻ ബക്കർ <br> ജോജു ജോർജ് <br>[[മാർട്ടിൻ പ്രക്കാട്ട്]] | writer = [[ഉണ്ണി ആർ.]]<br>മാർട്ടിൻ പ്രക്കാട്ട് | starring = [[ദുൽഖർ സൽമാൻ]]<br>[[പാർവ്വതി തിരുവോത്ത്]]<br>[[അപർണ ഗോപിനാഥ്]] | music = [[ഗോപി സുന്ദർ ]] | cinematography = ജോമോൻ ടി ജോൺ | editing = മഹേഷ് നാരായണൻ | studio = ഫൈന്റിങ് സിനിമ | distributor = പ്ലേയ് ഹൗസ് റിലീസ്| | released = {{Film date|2015|12|23|df=y}} | runtime = 129 മിനിറ്റ് | country = [[ഇന്ത്യ]] | language = [[മലയാളം]] | budget = | gross = }} 2015 ൽ പുറത്തിങ്ങിയ മലയാള ചലച്ചിത്രമാണ് '''ചാർലി'''. [[മാർട്ടിൻ പ്രക്കാട്ട്]]<ref name="OView">{{cite web|title='Charlie' First Poster: Dulquer Salmaan Spotted in Trendy New Look|url=http://www.ibtimes.co.in/charlie-first-poster-dulquer-salmaan-spotted-trendy-new-look-photos-635847|work=International Business Times|date=15 June 2015}}</ref> സംവിധാനവും സഹ നിർമ്മാണവും ചെയ്യുന്ന ഈ സിനിമയിൽ [[ദുൽഖർ സൽമാൻ]],[[പാർവ്വതി തിരുവോത്ത്]],[[അപർണ ഗോപിനാഥ്]]<ref>{{cite web|title=Dulquer starts shooting for 'Charlie'|url=http://www.sify.com/movies/dulquer-starts-shooting-for-charlie-news-malayalam-pgpiOSgdfcejc.html|work=Sify|date=15 June 2015|access-date=2015-12-09|archive-date=2015-06-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20150615132846/http://www.sify.com/movies/dulquer-starts-shooting-for-charlie-news-malayalam-pgpiOSgdfcejc.html|url-status=dead}}</ref>,<ref name="CC1">{{cite web|title=Dulquer Salmaan As Charlie|url=http://www.filmibeat.com/malayalam/news/2015/dulquer-salmaan-as-charlie-186823.html|work=Oneindia.in|date=20 June 2015}}</ref> എന്നിവർ പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങളായി അഭിനയിക്കുന്നു. ഫൈന്റിങ് സിനിമയുടെ ബാനറിൽ ഷെബിൻ ബക്കർ, ജോജു ജോർജ് എന്നിവർ നിർമ്മിക്കുന്ന ഈ സിനിമയിൽ സംഗീതം സംവിധാനം ചെയ്തത് [[ഗോപി സുന്ദർ|ഗോപി സുന്ദറും]] വരികളെഴുതിയത് [[റഫീക്ക് അഹമ്മദ്|റഫീക്ക് അഹമ്മദും]] ആണ്. ജോമോൻ ടി ജോൺ ആണ് ഈ സിനിമയുടെ ഛായാഗ്രഹണം നിർവഹിച്ചത്. 2015 ഡിസംബർ 24ന് ചാർലി പ്രദർശനത്തിനെത്തി. പ്രേക്ഷകരിൽ നിന്നും നിരൂപകരിൽ നിന്നും അനുകൂലമായ പ്രതികരണമാണ് ഈ ചലച്ചിത്രത്തിനു ലഭിച്ചത്. [[കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം 2015|46ആമത് സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരങ്ങളിൽ]] മികച്ച നടൻ, മികച്ച നടി, മികച്ച സംവിധായകൻ, മികച്ച ഛായാഗ്രാഹകൻ എന്നിവയുൾപ്പടെ 8 അവാർഡുകൾ ചാർലി സ്വന്തമാക്കി<ref name="auto">{{cite web | url=http://www.ibtimes.co.in/kerala-state-film-awards-2015-live-updates-thiruvanchoor-radhakrishnan-announce-winners-668840 | title=Kerala State Film Awards 2015 | publisher=[[International Business Times]] | work=Anu James | date=1 March 2016 | accessdate=1 March 2016}}</ref>. == കഥാതന്തു == തന്നിഷ്ടപ്രകാരം ജീവിക്കണമെന്നാഗ്രഹിക്കുന്ന പെൺകുട്ടിയാണ് ടെസ്സ (പാർവതി). വീട്ടുകാർ അവളെ കല്യാണം കഴിച്ച് അയക്കാൻ ശ്രമിക്കുമ്പോൾ അതിന് വകവെക്കാതെ അവൾ വീട് വിട്ടിറങ്ങുന്നു. അവളുടെ സുഹൃത്തിൻറെ സഹായത്തോടെ നഗരത്തിൽ ഒരു മുറി വാടകക്കെടുക്കുന്നു. ആ മുറി നേരത്തെ ചാർളി (ദുൽഖർ സൽമാൻ) ഉപയോഗിച്ചതായിരുന്നു. നാടകീയമായി ഊരുചുറ്റുന്നയാളാണയാൾ. തുടക്കത്തിൽ ആ റൂം ടെസ്സക്ക് ഇഷ്ടമായില്ലെങ്കിൽ ആ മുറി വൃത്തിയാക്കുന്നതിനിടെ ചാർളിയുടെ ഒരു ചിത്രം അവിടെ നിന്ന് ലഭിക്കുന്നു. അതവളുടെ ഉത്കണ്ഠ വർദ്ദിപ്പിക്കുന്നു. ന്യൂ ഇയറിൻറെ രാത്രിയിൽ ചാർളിയുടെ മുറിയിൽ മോഷ്ടാവ് കയറിയതുമായ വരകളും ആ ചിത്രത്തിലുണ്ട്.പിന്നീട് ആ കള്ളനെ പിന്തുടർന്ന ചാർളി ഒരു വീട്ടിൽ മോഷ്ടിക്കാൻ കയറുന്നു. അതിനിടെ ആ വീട്ടിൽ ആത്മഹത്യ ചെയ്യുന്ന സ്ത്രീയെയാണ് ഓടിളക്കി കിടക്കാൻ നോക്കുമ്പോൾ അവർ കാണുന്നത്. പിന്നീട് ചാർളിയെ അന്വേഷിച്ചുള്ള യാത്രകളാണ് ടെസ്സ നടത്തുന്നത്. ഒടുവിൽ തൃശ്ശൂർ പൂരത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ ചാർളിയെ ടെസ്സ കാണുന്നതോടെയാണ് സിനിമ അവസാനിക്കുന്നത്. ==കഥാപാത്രങ്ങൾ== {{colbegin}} *[[ദുൽഖർ സൽമാൻ]]-ചാർലി *[[പാർവ്വതി ടി.കെ.]] - ടെസ്സ *[[അപർണ ഗോപിനാഥ്]] - കനി *[[ചെമ്പൻ വിനോദ് ജോസ്‌]]- മത്തായി *[[നെടുമുടി വേണു]] - കുഞ്ഞപ്പൻ *[[കൽപ്പന]] - മറിയ *[[ടൊവിനോ തോമസ്]] *[[രമേഷ് പിഷാരടി]] (അതിഥി വേഷം) *[[ജോയ് മാത്യു]] (അതിഥി വേഷം) *[[നീരജ് മാധവ്]] *ജേക്കബ് ഗ്രിഗറി *സുനിൽ സുഖദ *സീത *[[രഞ്ജി പണിക്കർ]] (അതിഥി വേഷം) *[[പി. ബാലചന്ദ്രൻ]] - ഉസ്മാൻ ഇക്ക *[[സൗബിൻ സാഹിർ]] -സുനിക്കുട്ടൻ *[[സുർജിത്ത് ഗോപിനാഥ്]] - ആട് അബൂട്ടി *റോബിൻ വിൽസൻ *നാസ്സർ (അതിഥി വേഷം) {{colend}} ==നിർമ്മാണം== 2015 മെയ് മാസം 25-ന് [[ഇടുക്കി]]യിൽ വച്ച് ചാർലിയുടെ ചിത്രീകരണം ആരംഭിച്ചു. ഈ സിനിമയിലെ നായകന്റെ രൂപം ഒരു പുതിയ പരീക്ഷണം ആണെന്നാണ് സംവിധായകൻ അഭിപ്രായപ്പെട്ടത്. [[കൊച്ചി]], [[മൂന്നാർ]], [[ഗുജറാത്ത്]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ വച്ച് ചിത്രീകരിച്ച ചാർലി 2015 സെപ്റ്റംബറിൽ പൂർത്തിയായി.<ref name="OView" /><ref>{{cite web|title=Dulquer Salmaan wraps up 'Charlie', starts shooting for Rajeev Ravi's next|url=http://www.ibtimes.co.in/dulquer-salmaan-dq-charlie-parvathy-menon-martin-prakkat-rajeev-ravi-kanmani-nithya-menen-648087|work=International Business Times|date=25 September 2015}}</ref> 2015 ജൂൺ 15-ന് സിനിമയുടെ ആദ്യ പോസ്റ്റർ പുറത്തിറങ്ങി. ===സംഗീതം=== {{Infobox album| <!-- See Wikipedia:WikiProject_Albums --> | Name = ചാർലി | Type =ഗാനം | Artist = [[ഗോപി സുന്ദർ]] | Released = {{Start date|df=yes|2015|12|7}} | Recorded = 2015 | Genre = സംഗീതം | Length = 27:37 | Label = [[Muzik 247]] | Last album = ''[[എന്ന് നിന്റെ മൊയ്തീൻ]]''<br>(2015) | This album = '''''Charlie'''''<br>(2015) | Next album = ''[[ആക്ഷൻ ഹീറോ ബിജു]]''<br>(2016) }} [[റഫീക്ക് അഹമ്മദ്]] എഴുതിയ ആറു പാട്ടുകൾക്ക് ഗോപി സുന്ദറാണ് ഈണം നൽകിയത്. 2015 ഡിസംബർ 7-ന് പാട്ടുകൾ റിലീസ് ചെയ്തു.<ref>{{cite web|title=Charlie: Listen to songs of Dulquer Salmaan-Parvathy starrer|url=http://www.ibtimes.co.in/charlie-listen-songs-dulquer-salmaan-parvathy-starrer-audio-658507|work=International Business Times|date=8 December 2015}}</ref> {{tracklist | headline = ഗാനം | extra_column = പാടിയവർ) | total_length = 27:37 | title1 = അകലെ... | extra1 = മാൽഗുഡി ശുഭ | length1 = 3:59 | title2 = പുലരികളോ... | extra2 = ശക്തിശ്രീ ഗോപാലൻ,മുഹമ്മദ് മക്ക്ബൂൽ മൻസൂർ | length2 = 5:46 | title3 =പുതുമഴയായി... | extra3 = [[ശ്രേയ ഘോഷാൽ]] | length3 = 4:33 | title4 = ഒരു കരി മുകിലിന്... | extra4 = വിജയ് പ്രകാശ് | length4 = 4:41 | title5 = സ്നേഹം നീ നാഥാ... | extra5 = [[രാജലക്ഷ്മി (ഗായിക)|രാജലക്ഷ്മി]] | length5 = 4:05 | title6 = പുതുമഴയായി... | extra6 = ദിവ്യ എസ് മേനോൻ | length6 = 4:33 }} ==റീമേക്ക്== 2017-ൽ ഈ ചിത്രം [[മറാത്തി]]യിൽ ''ദേവ'' എന്ന പേരിലും 2021-ൽ [[തമിഴ്|തമിഴിൽ]] ''മാര'' എന്ന പേരിലും റീമേക്ക് ചെയ്തു. ==സ്പിൻ-ഓഫ്== ജിത്തു കെ ജയൻ സംവിധാനം ചെയ്ത് '''കള്ളൻ ഡിസൂസ''' എന്ന പേരിൽ ഒരു സ്പിൻ-ഓഫ് ജനുവരി 21, 2022 ന് പുറത്തിറങ്ങി. സൗബിൻ ഷാഹിർ കള്ളൻ ഡിസൂസയായി വീണ്ടും അഭിനയിക്കുന്നു. ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== ;[[കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം 2015|കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം]]<ref name="auto"/> * [[Kerala State Film Award for Best Director|മികച്ച സംവിധായകൻ]] - [[മാർട്ടിൻ പ്രക്കാട്ട്]] * [[Kerala State Film Award for Best Actor|മികച്ച നടൻ]] - [[ദുൽഖർ സൽമാൻ]] * [[Kerala State Film Award for Best Actress|മികച്ച നടി]] - [[പാർവ്വതി ടി.കെ.|പാർവതി]] * മികച്ച തിരക്കഥ - [[Unni R.|ഉണ്ണി.ആർ]],[[മാർട്ടിൻ പ്രക്കാട്ട്]] * മികച്ച ഛായാഗ്രഹണം - [[ജോമോൻ.ടി.ജോൺ]] * മികച്ച കലാസംവിധാനം - ജയശ്രീ ലക്ഷ്മി നാരായൺ * മികച്ച ശബ്ദമിശ്രണം - എം.ആർ.രാജകൃഷ്ണൻ * മികച്ച ലാബ് - പ്രസാദ്കളർ ലാബ്, മുംബൈ ;ഏഷ്യാവിഷൻ അവാർഡ്സ്<ref name="auto1">{{Cite web|url=https://www.ibtimes.co.in/vanitha-film-awards-2016-prithviraj-best-actor-parvathy-bags-best-actress-award-full-winners-667201|title=Vanitha Film Awards 2016: Prithviraj, best actor; Parvathy bags best actress award [Full winners list]|first=Anu|last=James|date=2016, ഫെബ്രു 16|website=International Business Times, India Edition}}</ref> * മികച്ച നടി -[[പാർവ്വതി ടി.കെ.|പാർവതി]] * മികച്ച ഛായാഗ്രഹണം- [[ജോമോൻ.ടി.ജോൺ]] ;ഏഷ്യാനെറ്റ് ഫിലിം അവാർഡ്സ് * മികച്ച നടി -[[പാർവ്വതി ടി.കെ.|പാർവതി]] * മികച്ച സഹനടി- [[കൽപ്പന]] (മരണാനന്തര ബഹുമതി) * മികച്ച ഛായാഗ്രഹണം- [[ജോമോൻ.ടി.ജോൺ]] ;വനിത ഫിലിം അവാർഡ്സ്<ref name="auto1"/> * മികച്ച നടി -[[പാർവ്വതി ടി.കെ.|പാർവതി]] * മികച്ച സഹനടൻ - [[ചെമ്പൻ വിനോദ് ജോസ്‌]] * മികച്ച ഛായാഗ്രഹണം- [[ജോമോൻ.ടി.ജോൺ]] ==അവലംബം== {{reflist}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * {{imdb title|5082014}} * {{facebook|CharlieMovieOfficial}} [[വർഗ്ഗം:2015-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ദുൽഖർ സൽമാൻ അഭിനയിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:സൗബിൻ സാഹിർ അഭിനയിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ടൊവിനോ തോമസ് അഭിനയിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] aztpsdtr2d2gdloxhg9n5iqf4vphlmp 0 325803 4673246 4022712 2026-10-03T23:34:15Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4673246 wikitext text/x-wiki {{PU|Jayan Varma}} [[ഇൻഡ്യ|ഇൻഡ്യയിൽ]] ജനിച്ചു വളർന്ന ഒരു [[ബേസ് ഗിറ്റാർ|ബേസ്]] ഗിറ്റാറിസ്റ്റ് ആണ് ജയൻ വർമ എന്നറിപ്പെടുന്ന ജയകുമാർ കേരളവർമ്മ <ref>[http://www.thehindu.com/arts/article228427.ece On the trail of a bass guitarist] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161220165440/http://www.thehindu.com/arts/article228427.ece |date=2016-12-20 }} [[The Hindu]]</ref> 1961 ൽ കേരളത്തിലെ എറണാകുളം ജില്ലയിൽ ജനിച്ച ഇദ്ദേഹം 1981ൽ ആണു സംഗീത ലോകത്തേക്ക് പ്രവേശിച്ചത്. മൃദംഗം, തബല എന്നീ ഉപകരണ വായിക്കുന്ന രീതിയിൽ ബേസ് ഗിറ്റാർ വായിക്കുന്ന രീതിയാണു ഇദ്ദേഹത്തെ ശ്രദ്ധേയനാക്കിയത്. ഈ രീതിയിലുള്ള വായനാ ശൈലിയെ ഇൻഡ്യൻ സ്ലാപ് ബേസ് എന്നു പിന്നീട് അറിയപ്പെട്ടു. ==അവലംബം== {{Reflist}} == പുറം കണ്ണികൾ == *[http://www.radioandmusic.com/entertainment/editorial/features/151209-top-bassists-india Top Bassists in India] Radioandmusic.com *[http://bassmusicianmagazine.com/2010/10/slap-bass-and-indian-slap-bass-the-evolution-by-guest-writer-jayen-varma/ Article on Slap Bass] Bass Musician Magazine *[http://newindianexpress.com/cities/kochi/article231955.ece An equal music] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151222130310/http://www.newindianexpress.com/cities/kochi/article231955.ece |date=2015-12-22 }} [[The New Indian Express]] *[http://www.sudouest.fr/2013/04/16/l-inde-en-invitee-1026650-2539.php L’Inde en invitée] Sud-Ouest France *[http://forbassplayersonly.com/interview-jayen-varma Interview] For Bass Players Only *[http://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/JusJamming-away-in-Kochi/articleshow/10383014.cms Collaboration] [[The Times of India]] *[http://www.mid-day.com/articles/the-experimental-artiste/155410 The Experimental Artiste] Mid Day *[http://tedxtalks.ted.com/video/The-Indian-Slap-Bass-technique Indian Slap Bass Technique] TEDxTalks *[http://nh7.in/indiecision/2010/09/20/watch-jayen-varmas-unconventional-slap-bass Unconventional slap bass] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101218161110/http://nh7.in/indiecision/2010/09/20/watch-jayen-varmas-unconventional-slap-bass/ |date=2010-12-18 }} NH7 (webzine) *[http://archives.deccanchronicle.com/130610/entertainment-tvmusic/article/thumbs-drummer Interview] {{Webarchive|url=https://archive.today/20151217030002/http://archives.deccanchronicle.com/130610/entertainment-tvmusic/article/thumbs-drummer |date=2015-12-17 }} Deccan Chronicle *[http://americanbluesnews.blogspot.in/2009/10/guest-writer-jayen-varma-guest-blogger.html Interview by Monica Yasher] American Blues News *[http://www.youtube.com/watch?v=5DaSoEGyd1k People TV News Hour] [[People TV]] *[http://tedxtalks.ted.com/video/New-dimensions-of-bass-guitar-J New dimensions of bass guitar] TEDxTalks *[http://www.dnaindia.com/lifestyle/report-slapping-the-guitar-1268169 Slapping the guitar] Daily News and Analysis *[http://www.rsjonline.com/features/in-conversation-with-bass-guitarist-jayen-varma-at-namm-2016-los-angeles.html Interview from NAMM show2016,CA] Rock Street Journal *[http://www.jayenvarma.net/ വെബ്ബ് സൈറ്റ്] [[വർഗ്ഗം:ഗിറ്റാർ വായനക്കാർ]] [[വർഗ്ഗം:1961-ൽ ജനിച്ചവർ]] 8az0nnxt29395p8ct1y4cv4oip4z8ek 0 325856 4673217 4469401 2026-10-03T21:46:08Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4673217 wikitext text/x-wiki {{Infobox rail service | name=ஹஸ்ரத் நிஜாமுதீன் - சென்னை சென்ட்ரல் ராஜதானி அதிவேக விரைவு வண்டி | image= | caption=Chennai Rajdhani express | type = [[Rajdhani Express]] | locale = [[Tamil Nadu]], [[Andhra Pradesh]], [[Telangana]], [[Maharashtra]], [[Madhya Pradesh]], [[Uttar Pradesh]], [[Delhi]] | operator = [[Northern Railway Zone (India)|Northern Railway]] | first = 1993 | ridership = | start = [[Chennai Central]] | stops = 8 | end = [[Hazrat Nizamuddin railway station]] | distance = {{convert|2175|km|abbr=on}} | journeytime = 28 hours 15 minutes | frequency = Fri, Sun (12433) <br> Wed, Fri (12434)<ref name="mtm3">{{cite web|url=http://www.makemytrip.com/railways/h_nizamuddin-nzm-railway-station.html|title=H Nizamuddin (NZM), Delhi Railway Station|publisher=MakeMyTrip.com|accessdate=17 April 2013|archive-date=2013-06-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20130620150641/http://www.makemytrip.com/railways/h_nizamuddin-nzm-railway-station.html|url-status=dead}}</ref> | class = AC First Class(1A), AC Two Tier(2A), AC Three Tier(3A) | seating = Yes | sleeping = Yes | autorack = | catering = Yes | observation = Received new LHB rakes in 2012 | entertainment = Yes(1A) | baggage = | otherfacilities= | stock = | gauge = {{RailGauge|1676mm|lk=on}} | el = | train number = 12433 / 12434 | sharing = *[[Thiruvananthapuram Rajdhani Express]] *[[Secunderabad Rajdhani Express]] *[[Madgaon Rajdhani Express]] | speed = {{convert|79|km/h|abbr=on}} average with halts | map = [[File:Indian Railways Chennai Rajdhani Express.png|thumb|<center>Indian Railways Chennai Rajdhani Express {{nowrap|([[ShareMap:public/Indian Railways Chennai Rajdhani Express|interactive map]])}}</center>]] | map_state = }} [[ചെന്നൈ]]യേയും [[ന്യൂഡൽഹി]]യേയും തമ്മിൽ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന പ്രധാനപ്പെട്ട ട്രെയിനുകളിൽ ഒന്നാണ് ട്രെയിൻ നമ്പർ 12433 / 12434 '''ചെന്നൈ രാജധാനി എക്സ്പ്രസ്സ്‌'''. 1993-ൽ ആരംഭിച്ച ഈ ട്രെയിൻ ചെന്നൈയിൽനിന്നും ഡൽഹിയിൽനിന്നും ആഴ്ച്ചയിൽ രണ്ടു തവണ സർവീസ് നടത്തുന്നു. ഗ്രാൻഡ്‌ ട്രങ്ക് എക്സ്പ്രസ്സ്‌, തമിഴ്നാട്‌ എക്സ്പ്രസ്സ്‌ എന്നിവയ്ക്കു പുറമേ ചെന്നൈ ഡൽഹി യാത്രയ്ക്കു ഉതകുന്നതാണ് ഈ ട്രെയിൻ. ചെന്നൈ രാജധാനി എക്സ്പ്രസ്സ്‌ യാത്രാദൂരമായ 2176 കിലോമീറ്റർ 28 മണിക്കൂർ 10 മിനിറ്റുകൾക്കൊണ്ട് പൂർത്തിയാക്കുന്നു. തമിഴ്നാട്‌ എക്സ്പ്രസ്സ്‌ 33 മണിക്കൂറുകൾക്കൊണ്ടും ഗ്രാൻഡ്‌ ട്രങ്ക് എക്സ്പ്രസ്സ്‌ 35 മണിക്കൂറുകൾക്കൊണ്ടുമാണ് ഈ ദൂരം സഞ്ചരിക്കുന്നത്. <ref>{{cite web |url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-metroplus/article633482.ece |title=Staging woes |publisher=The Hindu |date= |accessdate=15 December 2015}} {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ചരിത്രം== ഭാരത സർക്കാരിൻറെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള പൊതുമേഖല സ്ഥാപനമാണ് ഇന്ത്യൻ റെയിൽവേ. ലോകത്തിലെ തന്നെ ഏറ്റവും തിരക്കേറിയതും വലുതുമായ തീവണ്ടിപ്പാതാശൃംഖലകളിലൊന്നാണ് ഇന്ത്യൻ റെയിൽവേയുടേത്, ഏകദേശം 5000 കോടി‍ യാത്രക്കാരും, 650 ദശലക്ഷം ടൺ ചരക്കും ഓരോ വർഷവും ഇന്ത്യൻ റെയിൽപ്പാതകളിലൂടെ നീങ്ങുന്നുണ്ട്. അതുമാത്രമല്ല 16 ലക്ഷത്തിൽ കൂടുതൽ പേർക്ക് തൊഴിൽ നൽകുന്ന ഒരു സ്ഥാപനവും കൂടിയാണ് ഇന്ത്യൻ റെയിൽവേ. ഇന്ത്യയിലെ തീവണ്ടി ഗതാഗത മേഖല ഇന്ത്യൻ റെയിൽവേയുടെ കുത്തകയാ‍ണെന്നു പറയാം. ഇന്ത്യൻ റെയിൽവേയിലെ മൊത്തം തീവണ്ടിപ്പാതയുടെ നീളം 63,940 കിലോമീറ്ററോളം വരും. ഇന്ത്യയിൽ ആദ്യമായി തീവണ്ടി ഗതാഗതം ആരംഭിച്ചത് 1853-ലാണ് <ref>{{cite web|url=http://pib.nic.in/feature/feyr2000/ffeb2000/f020220002.html |title=(ശേഖരിച്ചത് 2009 മാർച്ച് 23) |publisher=pib nic |date= |accessdate=15 December 2015}}</ref>. 1844-ൽ ഇന്ത്യയുടെ ഗവർണർ ജനറൽ ആയിരുന്ന ലോർഡ് ഹാർഡിങ്ങ് ഇന്ത്യയിൽ തീവണ്ടി ഗതാഗതം ആരംഭിക്കാൻ സ്വകാര്യ സംരംഭകരെ അനുവദിച്ചു. ഈ തീരുമാനത്തിൻറെ ഫലമായി ഇംഗ്ലണ്ടിലുള്ള നിരവധി നിക്ഷേപകർ പണം മുടക്കാൻ തയ്യാറായി മുന്നോട്ടു വന്നു. ഇതേത്തുടർന്നാണ് ഇന്ത്യയിൽ തീവണ്ടി ഗതാഗതം എന്ന അക്കാലത്തെ ഏറ്റവും പുതുമയുള്ള ഗതാഗത സംവിധാനത്തിന് തുടക്കമിടുന്നത്. 1851 ഡിസംബർ 12-ആം തീയതിയാണ് ഇന്ത്യയിൽ ആദ്യമായി തീവണ്ടി ഓടിയത്. റൂർക്കിയിലേക്കുള്ള നിർമ്മാണ വസ്തുക്കൾ കൊണ്ടുപോകാൻ വേണ്ടിയായിരുന്നു ഇത്. <ref>{{cite web |url=http://www.thehindu.com/2002/08/10/stories/2002081000040800.htm |title=(ശേഖരിച്ചത് 2009 മാർച്ച് 23) |publisher=The Hindu |date= |accessdate=15 December 2015 |archive-date=2014-12-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141202224816/http://www.thehindu.com/2002/08/10/stories/2002081000040800.htm |url-status=dead }}</ref> ഒന്നര വർഷത്തിനു ശേഷം 1853 ഏപ്രിൽ 16-ആം തീയതി ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ യാത്രാ തീവണ്ടി ഓടിത്തുടങ്ങി. <ref>{{cite web|url=http://pib.nic.in/feature/feyr2000/ffeb2000/f020220002.html |title=(ശേഖരിച്ചത് 2009 മാർച്ച് 23) |publisher=pib nic |date= |accessdate=15 December 2015}}</ref> അങ്ങനെ ഇംഗ്ലണ്ടിൽ തീവണ്ടി ആദ്യമായി ഓടിയതിനു ശേഷം വെറും 28 വർഷം കൊണ്ടുതന്നെ അത് ഇന്ത്യയിലെത്തി. ലോർഡ് ഫാക്ൿലാന്റ് എന്ന 2-4-0 എഞ്ചിനാണ് ഈ തീവണ്ടിയിൽ ഘടിപ്പിച്ചിരുന്നത്. ബോറിബന്ദർ, ബോംബെ, താനെ എന്നീ സ്ഥലങ്ങളിലൂടെയാണ് ഈ തീവണ്ടി ഓടിയത്. ഏകദേശം 34 കിലോമീറ്റർ ദൂരം ആയിരുന്നു യാത്രാദൂരം. സാഹിബ്, സിന്ധ്, സുൽത്താൻ എന്നിങ്ങനെയായിരുന്നു അന്ന് ഉപയോഗിച്ച തീവണ്ടി എഞ്ചിനുകളുടെ പേരുകൾ. ഏതാണ്ട് ഒരു വർഷത്തിനു ശേഷം കൽക്കത്തയിലും തീവണ്ടി ഗതാഗതം ആരംഭിച്ചു. 1854 ഓഗസ്റ്റ് 15-ന് ഹൗറയിൽ നിന്ന് ഹൂഗ്ലിയിലേക്ക് യാത്രാവണ്ടി ഓടാൻ തുടങ്ങി. 1856-ൽ മദ്രാസ് റെയിൽ‌വേ കമ്പനി മദ്രാസിലും ആദ്യത്തെ തീവണ്ടിപ്പാത തുറന്നു. ഇത് റോയപുരം മുതൽ ചിന്നാമപ്പേട്ട വരെ ആയിരുന്നു. റോയപുരത്തുനിന്നാണ് മദിരാശിയിൽ നിന്നുള്ള എല്ലാ വണ്ടികളും ആദ്യകാലത്ത് പുറപ്പെട്ടിരുന്നത്. 1873-ലാണ് മദിരാശിയിലെ സെൻട്രൽ സ്റ്റേഷൻ നിർമ്മിക്കുന്നത്. ആർക്കോട്ട് നവാബ് സ്വർണ്ണക്കൈക്കോട്ടു കൊണ്ട് മണ്ണ് കോരിയിട്ടുകൊണ്ടാണ് റോയപ്പേട്ട സ്റ്റേഷൻറെ നിർമ്മാണോദ്ഘാടനം നടത്തിയത് എന്നാണ് കഥ. <ref>{{cite web|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-tamilnadu/the-station-where-railway-employees-first-struck-work/article4844617.ece |title=The station where railway employees first struck work |publisher=The Hindu |date= |accessdate= 15 December 2015}}</ref> ==സമയക്രമപട്ടിക== ട്രെയിൻ നമ്പർ 12433 രാജധാനി എക്സ്പ്രസ്സ്‌ ആഴ്ച്ചയിൽ രണ്ട് ദിവസങ്ങളിൽ (വെള്ളി, ഞായർ) ചെന്നൈ സെൻട്രലിൽനിന്നും ഇന്ത്യൻ സമയം 06:10-നു പുറപ്പെട്ടു അടുത്ത ദിവസം ഇന്ത്യൻ സമയം 10:25-നു നിസാമുദ്ദീനിൽ എത്തിച്ചേരുന്നു. <ref>{{cite web |url=http://www.cleartrip.com/trains/12433 |title=Chennai Rajdhani Express Time Table |publisher=cleartrip.com |date= |accessdate=15 December 2015 |archive-date=2016-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160103011327/http://www.cleartrip.com/trains/12433 |url-status=dead }}</ref> <ref>{{cite web |url=https://www.irctc.co.in/eticketing/loginHome.jsf |title=Chennai Rajdhani Express Information |publisher=irctc.co.in |date= |accessdate=15 December 2015 |archive-date=2017-07-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170724151246/https://www.irctc.co.in/eticketing/loginHome.jsf |url-status=dead }}</ref> ട്രെയിൻ നമ്പർ 12433 രാജധാനി എക്സ്പ്രസ്സിനു ചെന്നൈ സെൻട്രൽ കഴിഞ്ഞാൽ വിജയവാഡ ജങ്ഷൻ (10 മിനിറ്റ്), വാറങ്കൽ (1 മിനിറ്റ്), നാഗ്പൂർ (10 മിനിറ്റ്), ഭോപാൽ ജങ്ഷൻ (10 മിനിറ്റ്), ജാൻസി ജങ്ഷൻ (5 മിനിറ്റ്), ഗ്വാളിയോർ (2 മിനിറ്റ്), ആഗ്ര കാന്റ്റ് (2 മിനിറ്റ്), നിസാമുദ്ദീൻ എന്നീ സ്റ്റോപ്പുകളാണ് ഉള്ളത്. ട്രെയിൻ നമ്പർ 12434 ചെന്നൈ രാജധാനി എക്സ്പ്രസ്സ്‌ ആഴ്ച്ചയിൽ രണ്ട് ദിവസങ്ങളിൽ (ബുധൻ, വെള്ളി) നിസാമുദ്ദീനിൽനിന്നും ഇന്ത്യൻ സമയം 15:55-നു പുറപ്പെട്ടു അടുത്ത ദിവസം ഇന്ത്യൻ സമയം 20:15-നു ചെന്നൈ സെൻട്രലിൽ എത്തിച്ചേരുന്നു. ട്രെയിൻ നമ്പർ 12434 ചെന്നൈ രാജധാനി എക്സ്പ്രസ്സിനു നിസാമുദ്ദീൻ കഴിഞ്ഞാൽ ആഗ്ര കാന്റ്റ് (2 മിനിറ്റ്), ഗ്വാളിയോർ (2 മിനിറ്റ്), ജാൻസി ജങ്ഷൻ (5 മിനിറ്റ്), ഭോപാൽ ജങ്ഷൻ (4 മിനിറ്റ്), നാഗ്പൂർ (10 മിനിറ്റ്), വാറങ്കൽ (1 മിനിറ്റ്), വിജയവാഡ ജങ്ഷൻ (10 മിനിറ്റ്), ചെന്നൈ സെൻട്രൽ എന്നീ സ്റ്റോപ്പുകളാണ് ഉള്ളത്. ==അവലംബം== {{reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== * [http://www.indianrail.gov.in/rajdhani_trn_list.html List of all Rajdhani Trains] *[http://indiarailinfo.com/train/map/1337/748/35 Chennai Rajdhani Schedule & Route Map] {{Attached KML|display=title,inline}} [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ യാത്രാതീവണ്ടികൾ]] 8o26kmzfvct6l2prredu4cbjepxfjjs 0 325995 4673135 3720987 2026-10-03T12:23:11Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4673135 wikitext text/x-wiki {{PU|History of Kozhikode}} {{Keralahistory}} തെക്കേ ഇന്ത്യൻ സംസ്ഥാനമായ [[കേരള|കേരളത്തിലെ]] ഒരു നഗരമായ [[കോഴിക്കോട്|കോഴിക്കോടിന്]] വ്യാപാരബന്ധങ്ങളുടേയും<ref>{{cite web|url=https://hort.purdue.edu/newcrop/Hort_306/text/lec26.pdf |title=Lectures 26–27 |publisher=Purdue University |date= |accessdate=2015-12-17}}</ref> അധിനിവേശങ്ങളുടേയും സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിന്റെയും നീണ്ട ചരിത്രമുണ്ട്. കേരളത്തിലെ മൂന്നാമത്തെ വലിയ നഗരമായ ഈ നഗരം കോഴിക്കോട് ജില്ലയുടെ ആസ്ഥാനം കൂടിയാണ്. മധ്യകാലഘട്ടങ്ങളിൽ ''സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങളുടെ നഗരം'' എന്ന് അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന കോഴിക്കോട് ഒരിക്കൽ ഇതേ പേരിലുള്ള സ്വതന്ത്ര രാജ്യത്തിന്റെ തലസ്ഥാനവും പിന്നീട് പഴയ മലബാർ ജില്ലയുടെ തലസ്ഥാനവും ആയിരുന്നു. ==ആദ്യകാല ചരിത്രം== [[File:Calicut 1572.jpg|thumb|1572 ലെ കാലിക്കറ്റ് പോർട്ട് - പോർട്ടുഗീസുകാരുടെ കാലത്ത് വരച്ചത്, ജോർജ്ജ് ബ്രൗൺ ഫ്രാൻസ് ഹോഗെൻബെർ എന്നിവരുടെ ചിവിയേറ്റ്സ് ഓർബിസ് ടെറാറും ''Civitates orbis terrarum'' എന്ന അറ്റ്ലസിൽ നിന്ന്]] സംഘം കാലയളവിൽ (3-4 നൂറ്റാണ്ട് ബി.സി.) ഇപ്പോൾ നിലകൊള്ളുന്ന കോഴിക്കോട് ചേര സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ജനവാസമില്ലാത്ത മേഖലയിൽ ആയിരുന്നു. പുരാതനകാലത്ത് തമിഴകത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്ന പൂഴിനാട്, കുടനാട് എന്നിവയിൽപ്പെട്ടതായിരുന്നു, ചേരസാമ്രാജ്യത്തിന്റെ അതിർത്തി ഇന്നത്തെ [[വടകര]] വരെ വ്യാപിച്ചിരുന്നത്തായി കരുതപ്പെടുന്നു, വടകരക്ക് വടക്ക് മൂഷികവംശത്തിന്റെ ഭരണമായിരുന്നു. ചേര സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ തുറമുഖങ്ങൾ കേരളവും പുറംലോകവുമായി തമ്മിലുള്ള വ്യാപാരം ബന്ധം വളർത്തിയെടുക്കുന്നതിൽ ഒരു പ്രധാന പങ്കുവഹിച്ചു. പണ്ഡിതന്മാരുടെ അഭിപ്രായപ്രകാരം ഒൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ കോഴിക്കോട് തെക്ക് ടിണ്ടീസ്(Tyndis) അഥവാ ടൊണ്ടി Tondi (ഇന്നത്തെ കടലുണ്ടി ) ഒരു പ്രധാനതുറമുഖമായിരുന്നു. 9 നൂറ്റാണ്ടിൽ, ഈ പ്രദേശം രണ്ടാം ചേര സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ഭാഗമായി മാറി. പെരുമാൾ എന്നുമറിയപ്പെട്ടിരുന്ന അവർ 1102 എ.ഡി. വരെ ഈ പ്രദേശം ഭരിച്ചു. ഒരു പ്രധാന കച്ചവട കേന്ദ്രവും തുറമുഖ നഗരവും എന്ന നിലയിലേക്കുള്ള കോഴിക്കോടിന്റെ ഉയർച്ച 13-ാം നൂറ്റാണ്ടിൽ മുമ്പ് സംഭവിച്ച കരുതപ്പെടുന്നില്ല. കോഴിക്കോട്, സാമൂതിരി രാജ്യവംശത്തെക്കുറിച്ച് ലഭ്യമായ ആദ്യപരാമർശങ്ങൾ [[ഇബ്ൻ ബത്തൂത്ത|ഇബ്ൻ ബത്തൂത്തയുടേതാണ്]] (1342-1347), അതേസമയം, 13-ആം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തോടെ കേരളം സന്ദർശിക്കുന്ന മാർക്കോ പോളോ, വഴി കോഴിക്കോടിനെക്ക്ക്കുറിച്ച് പരാമർശിക്കുന്നുല്ലെങ്കിലും മൂഷികരാജ്യത്തെക്കുറിച്ച് പ്രതിപാദിക്കുന്നുണ്ട്. എന്നിരുന്നാലും പ്രൊഫസർ കൃഷ്ണയ്യർ ഈ നഗരം സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടത് 1034-ലാണെന്ന് പറയുന്നു.<ref name="Ayyar,K.V. Krishna 1938">Ayyar,K.V. Krishna, The Zamorins of Calicut- From the Earliest Times to A.D.1806(1938),Calicut.</ref> ==പോർച്ചുഗീസുകാരുടെ വരവ്== നേരത്തേതന്നെ മദ്ധ്യപൗരസ്ത്യദേശക്കാരുമായും ചൈനക്കാരുമായും ആഫ്രിക്കൻ രാജ്യങ്ങളുമായും ഇന്ത്യയ്ക്ക് വ്യാപാരബന്ധങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നുവെങ്കിലും പോർച്ചുഗീസുകാരുടെ വരവ് കേരളത്തിന്റെയും ഇന്ത്യയുടെയും ചരിത്രത്തിൽ ചരിത്രത്തിലെ ഒരു സുപ്രധാന സംഭവമാവാൻ കാരണം അവർ പൗരസ്ത്യരാജ്യങ്ങളിൽ സാമ്രാജ്യത്വ മേധാവിത്വത്തിനുവേണ്ടി ശ്രമിച്ചതാണ്. പോർച്ചുഗൽ രാജാവ് ഡോം മാനുവൽ ഒന്നാമന്റെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം പുറപ്പെട്ട [[വാസ്കോ ഡ ഗാമ]] 1498 മെയ് മാസത്തിൽ [[കാപ്പാട്]] വന്നിറങ്ങി വാസ്കോ ഡ ഗാമയെ ആതിഥ്യമര്യാദകളോടെ സ്വീകരിച്ചെങ്കിലും സാമൂതിരിയുമായുള്ള കൂടികാഴ്ച വലിയ പ്രയോജനമൊന്നും ചെയ്തില്ല. തനിക്ക് വിൽക്കാൻ കഴിയാതിരുന്ന വസ്തുക്കൾ കോഴിക്കോട് നിലനിർത്തുകയും അവ നോക്കിനടത്താൻ തന്റെ ആൾക്കാരെ അവിടെ താമസിക്കാൻ അനുവദിക്കണമെന്നുമുള്ള അഭ്യർഥന സാമൂതിരി ചെവികൊണ്ടില്ല, മറിച്ച് മറ്റേത് കച്ചവടക്കാരെപ്പോലെയും ചുങ്കമടക്കണമെന്നാണ് ഗാമയോട് സാമൂതിരി കൽപ്പിച്ചത്. ഇത് അവർ തമ്മിലുള്ള ബന്ധം വഷളാക്കി. 1500-ൽ [[പെഡ്രോ അൽവാരിസ് കബ്രാൾ|പെഡ്രോ അൽവാരിസ് കബ്രാളിന്റെ]] നേതൃത്വത്തിലുള്ള ഒരു സംഘത്തെയാണ് പോർച്ചുഗൽ രാജാവ് അയച്ചത്. കോഴിക്കോട് ഒരു ഫാക്ടറി അവർക്ക് തുടങ്ങാൻ കഴിഞ്ഞെങ്കിലും അറബികളുമായുള്ള പോർച്ചുഗീസുകാരുടെ ബന്ധം വഷളായി. അറബികളുടെ കപ്പലുകൾ പിടിച്ചെടുത്ത് അവരെ കൂട്ടക്കൊല ചെയ്തപ്പോൾ തദ്ദേശീയർ തിരിച്ചടിക്കുകയും ഫാക്റ്ററി കത്തിക്കുകയും കരയിലുണ്ടായിരുന്ന പോർച്ചുഗീസുകാരിൽ പകുതിയോളം പേരെ വധിക്കുകയും ചെയ്തു ചെയ്തു. തുടർന്ന് കൊച്ചി രാജ്യത്തിലേക്ക് പോയ കബ്രാളിനെ അവർ ആദരപൂർവ്വം സ്വീകരിക്കുകയും കപ്പലുകളിൽ ചരക്കുകൾ കയറ്റാൻ അനുവദിക്കുകയും ചെയ്തു. വാസ്കോ ഡ ഗാമ ഫെബ്രുവരി 1502. ൽ 15 കപ്പലുകളും 800 പുരുഷന്മാരുമായി കോഴിക്കോട് രണ്ടാമതും എത്തിച്ചേർന്നു കോഴിക്കോട് നിന്ന് എല്ലാ മുസ്ലിംകളും പുറത്താക്കാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടു. ഇതു നിരസിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ നഗരം ആക്രമിച്ച് അരി കയറ്റിയ നിരവധി കപ്പലുകൾ പിടിച്ചെടുത്ത് ജോലിക്കാരെ അംഗഭംഗപ്പെടുത്തി കൊച്ചി രാജ്യവും പോർച്ചുഗീസും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം പുഷ്ടിപ്പെട്ടപ്പോൾ കൊച്ചിയും കണ്ണൂരും കേന്ദ്രമാക്കി സാമൂതിരിയുടെ നേരെ നിരവധി യുദ്ധങ്ങൾ നടന്നു. 1503-ൽ തുടങ്ങി 1570 വരെനീണ്ടുനിന്ന ഈ യുദ്ധങ്ങളിൽ എല്ലാ ഭാഗത്തുമായി നിരവധിപേർ മരണപ്പെട്ടു. നശിച്ചുപോയി. 1509-ൽ, [[അൽഫോൺസൊ ഡി ആൽബക്കർകീ]] പൗരസ്ത്യദേശത്തെ പോർച്ചുഗീസ് വൈസ്രോയിയായി നിയമിതനായി. മാർഷൽ കൊറ്റിഞ്ഞോയുടെ കീഴിൽ ഒരു പുതിയ നാവികസൈന്യം കോഴിക്കോട് കീഴടക്കാനായി എത്തി. സാമൂതിരി കൊട്ടാരം പിടിച്ചടക്കുകയും നഗരം തീ വെച്ചു നശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ രാജാവ് അണിനിരത്തിയ സൈന്യം മാർഷൽ കൊടിഞ്ഞോയെ വധിച്ച് അൽബുക്ക്വർക്കിയെ മുറിവേല്പിച്ചു. എന്നാൽ സമർഥനായ അൽബുക്ക്വർക്കി കേരളത്തിലെ പോർച്ചുഗീസ് താൽപര്യം സംരക്ഷിക്കുന്നതിനായി 1513-ൽ സാമൂതിരിയുമായി ഉടമ്പടി ഉണ്ടാക്കി. എന്നാൽ 1515-നും 1518-നുമിടയിൽ സാമൂതിരിയെ വധിക്കാൻ ശ്രമിച്ചത് അവർ തമ്മിലുള്ള ബന്ധം ഉലച്ചു. 1520-കൾ മുതൽ [[കുഞ്ഞാലി മരക്കാർ|കുഞ്ഞാലി മരക്കാറുടെ]] നേതൃത്വത്തിലുള്ള നാവിക സൈന്യം കപ്പലുകൾ 1589 വരെ പോർച്ചുഗീസ് സൈന്യത്തിൻ കനത്ത നാശനഷ്ടങ്ങൾക്ക് വരുത്തിവെച്ചു. ഇതിൽ സാമൂതിരിയെ സഹായിച്ചത് മുഖ്യമന്ത്രി മാങ്ങാട്ടച്ചൻ, ധർമ്മോത്തു പണിക്കർ, കുതിരവട്ടത്ത് നായർ, കുഞ്ഞാലി മരക്കാർ എന്നിവരായിരുന്നു. 1503-ൽ, പോർച്ചുഗീസുകാർ താനൂർ ([[വെട്ടത്തുനാട്]]) രാജാവിന്റെ അനുമതിയോടെ ചാലിയത്ത് ഒരു കോട്ട പണിതു ഇന്ത്യൻ സമുദ്രത്തിലെ ആധിപത്യം ഉറപ്പിച്ചു. സാമൂതിരിയെ നേരിടാനും യുദ്ധമുണ്ടാവുകയാണെങ്കിൽ എളുപ്പത്തിൽ സാമൂതിരിയുടെ കീഴിലുള്ള പ്രദേശങ്ങളിൽ എത്തിച്ചേരാനും ഇത് വഴിയൊരൊക്കി. 1571-ൽ സാമൂതിരി ഈ കോട്ട ആക്രമിച്ചു കീഴടക്കി, പോർച്ചുഗീസ് സഖ്യകക്ഷിയായിരുന്ന വിജയനഗര സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ പരാജയവും അതേസമയത്തായിരുന്നു. പോർച്ചുഗീസുകാർ കോട്ട ഉപേക്ഷിക്കാൻ നിർബന്ധിതരായി, തുടർന്ന് കോട്ട പൂർണ്ണമായും പൊളിച്ചു, ഇത് പോർച്ചുഗീസ്കാരുടെ പതനത്തിന് തുടക്കം കുറിച്ചു. പിന്നീട് ഒരു സമവായത്തിനായി അവർ 1578-ൽ വീണ്ടും സാമൂതിരി സമീപിച്ചു. 1588 ആയപ്പോഴേക്കും അവർ കോഴിക്കോട്ട് താമസിക്കുകയും 1591-ൽ സാമൂതിരി സംഭാവനയായി നൽകിയ സ്ഥലത്തു ഒരു പള്ളി പണിയുകയും ചെയ്തു. ഈ സുഹൃദ്ബന്ധം കുഞ്ഞാലി മരക്കാറെ സാമൂതിരിയുമായി ക്രമേണ അകറ്റി. 1663 ആയപ്പോഴേക്കും ഡച്ചുകാർ പോർച്ചുഗീസുകാരെ പരാജയപ്പെടുത്തി കൊല്ലം, കൊടുങ്ങല്ലൂർ, പുറക്കടം, കൊച്ചി, കണ്ണൂർ എന്നീ കോട്ടകളിൽ പിടിച്ചടക്കുക്കി. ==ഡച്ചുകാരുടെ വരവ്== ഡച്ച് അഡ്മിറൽ സ്റ്റീവൻ വാൻ ഡെർ ഹാഗൻ ഇവിടെ എത്തുകയും ഇന്ത്യൻ മണ്ണിൽ നിന്നും പോർച്ചുഗീസുകാരെ പുറത്താക്കാൻ 1604 നവംബർ 11-ന് പരസ്പര സഖ്യം ഉണ്ടാക്കി. അവർക്ക് കോഴിക്കോട് വ്യാപാരം എല്ലാ സൗകര്യങ്ങളും ലഭിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും അവർക്ക് ദീർഘകാലം ഇന്ത്യയിൽ നിൽക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. 1753 വരെ തിരുവിതാംകൂർ [[മാർത്താണ്ഡവർമ്മ]] നിരന്തരം യുദ്ധങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടതിനാൽ ദുർബലരായ ഡച്ചുകാർ ബ്രിട്ടീഷുകാരോട് കീഴടങ്ങാൻ നിർബന്ധിതരായി. ==മൈസൂർ അധിനിവേശം== {{പ്രലേ|കേരളത്തിലേക്കുള്ള മൈസൂരിന്റെ കടന്നുകയറ്റം}} ==ബ്രിട്ടീഷ് അധിനിവേശം== [[File:Calicut coast.jpg|thumb|right|Engraving of the coast of Calicut (James Forbes, 1813)]] 1615-ൽ ക്യാപ്റ്റൻ [[William Keeling|വില്ല്യം കീലിങ്ങിന്റെ]] നേതൃത്വത്തിൽ കോഴിക്കോട്ടെത്തിയ ബ്രിട്ടീഷുകാർ ഒപ്പുവച്ച ഉടമ്പടിയിൽ പോർച്ചുഗീസുകാരെ കൊച്ചിയിൽനിന്നും കൊടുങ്ങല്ലൂരിൽനിന്നും തുരത്ത്മെന്നും പറഞ്ഞിരുന്നെങ്കിലും അത് യാഥാർഥ്യമായില്ല. 1664, സാമൂതിരി അവർക്ക് ഒരു ഫാക്റ്ററി പണിയാൻ അനുവാദം കൊടുത്തിരുന്നെങ്കിലും അവരുടെ നീക്കങ്ങളീക്കുറിച്ച് സംശയാലുവായതിനാൽ മറ്റ് ആനുകൂല്യങ്ങളൊന്നും നൽകിയില്ല. മൈസൂരും കേരളത്തിലെ നാട്ടുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള തർക്കങ്ങളിൽ ബ്രിട്ടീഷുകാർ ആദ്യകാലങ്ങളിൽ നിഷ്പഷമായി നിന്നത് ഹൈദർ അലിക്കും ഉപകരിച്ചു. പിന്നീട് ബ്രിട്ടീഷുകാർ മൈസൂരിനീതിരെ തിരിയുകയും മേജർ ആബിങ്ടന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ [[രവി വർമ്മ രാജ|പടിഞ്ഞാറേ കോവിലകത്തെ രവി വർമ്മയെ]] കോഴിക്കോട് തിരിച്ചുപിടിക്കാൻ സഹായിക്കുകയും ചെയ്തു. ടിപ്പുവിന്റെ ആക്രമണത്തിൽ പലായനം ചെയ്ത നാട്ടുരാജാക്കന്മാർക്ക് സ്ഥാനം തിരിച്ചുനൽകുമെന്ന് [[കോൺവാലിസ് പ്രഭു]] പ്രഖ്യാപിച്ചിരുന്നെങ്കിലും ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനി അത് പാലിച്ചില്ല. 1792 ആയപ്പോഴേക്കും മികാവാറും മലബാറിലെ എല്ലാ പ്രദേശങ്ങളും ബ്രിട്ടീഷുകാരുടെ അധീനതയിൽ വരികയും അവരെ എതിർത്ത രവി വർമ്മയെ 1793-ൽ തടങ്കിലാക്കുകയും ചെയ്തു ==ദേശീയ പ്രസ്ഥാനം== ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ ഭാഗമായുള്ള പല സമരങ്ങൾക്കും കോഴിക്കോട് സാക്ഷിയായിരുന്നു.1904-ൽ വിജയരാഘവാചാര്യരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ കോൺഗ്രസ്സിന്റെ ഒരു സമ്മേളനം കോഴിക്കോട് നടന്നു.[[ആനി ബസന്റ്]] സ്ഥാപിച്ച [[ഇന്ത്യൻ ഹോം റൂൾ പ്രസ്ഥാനം.|ഇന്ത്യ ഹോം റൂൾ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ]] ഒരു ശാഖ നഗരത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കാൻ തുടങ്ങി. 1916-ൽ [[കെ.പി. കേശവമേനോൻ]], അന്നത്തെ കലക്ടർ ഇന്നസ് മലയാളത്തിൽ പ്രസംഗിക്കാൻ അനുവദിക്കാത്തതിനാൽ ടൗൺ ഹാൾ യോഗം ബഹിഷ്കരിച്ചു. 1923 മാർച്ച് മാസത്തിൽ [[മുഹമ്മദ് അബ്‌ദുറഹ്‌മാൻ]] [[അൽ അമീൻ (പത്രം)|അൽ അമീൻ]] പത്രവും കെ.പി. കേശവമേനോൻ 1924 ഒക്റ്റോബറിൽ [[മാതൃഭൂമി|മാതൃഭൂമിയും]] സ്ഥാപിച്ചു. ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാറിന്റെ 1882-ലെ ഉപ്പു നിയമത്തിനെതിരെ 1930-ൽ കോഴിക്കോട് നടന്ന സമരത്തിൽ കെ, കേളപ്പൻ, മുഹമ്മദ് അബ്‌ദുറഹ്‌മാൻ, മൊയ്തു മൗലവി, പി കൃഷ്ണപിള്ള തുടങ്ങി പലരും പങ്കെടുത്തു<ref>http://www.thehindu.com/2005/11/18/stories/2005111800960200.htm {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> സ്വാതന്ത്ര്യലബ്ദിക്ക് ശേഷം മദ്രാസ് പ്രസിഡൻസി മദ്രാസ് സംസ്ഥാനമായി, 1956-ൽ ഭാഷാടിസ്ഥാനത്തിൽ സംസ്ഥാനങ്ങൾ പുനഃസംഘടിപ്പിച്ചപ്പോൾ മലബാർ ജില്ല തിരു-കൊച്ചിയോട് ചേർത്ത് കേരള സംസ്ഥാനം രൂപീകരിക്കപ്പെടുകയും 1957-ൽ മലബാർ ജില്ല വിഭജിച്ച് കണ്ണൂർ, കോഴിക്കോട്, പാലക്കാട് ജില്ലകൾ രൂപീകരിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. ==അവലംബം== {{Reflist}} [[വർഗ്ഗം:കേരളചരിത്രം]] [[വർഗ്ഗം:കോഴിക്കോട്]] tjt0qh77cx7c839yet5xjfivhk3jimw 0 328015 4673296 4671527 2026-10-04T03:12:27Z Martinkottayam 84843 4673296 wikitext text/x-wiki {{നാനാർത്ഥം|പാർ‌വ്വതി}} {{Infobox person | image = Actress_Parvathi.jpg | caption = Parvathy in 2018 | name = പാർവ്വതി തിരുവോത്ത് | birth_name = പാർവ്വതി തിരുവോത്ത് | birth_date = {{birth date and age|1987|4|7|df=yes}} | birth_place = [[കോഴിക്കോട്]], [[കേരളം]], ഇന്ത്യ | other_names = പാർവ്വതി ടി.കെ. , പാർവ്വതി | occupation = [[അഭിനേത്രി]], [[നർത്തകി]] | years_active = 2006–ഇതുവരെ | website = }} ഒരു ദക്ഷിണേന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടിയാണ് പാർവതി എന്ന എന്നറിയപ്പെടുന്ന '''പാർവ്വതി തിരുവോത്ത് കൊട്ടുവട്ട''' (ജനനം: 1988 ഏപ്രിൽ 7). മലയാളം, തമിഴ് സിനിമകളിലാണ് അവർ അഭിനയിക്കുന്നത്. ദേശീയ ചലച്ചിത്ര അവാർഡ്, രണ്ട് കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര അവാർഡുകൾ, ആറ് ഫിലിംഫെയർ അവാർഡുകൾ സൗത്ത് എന്നിവയുൾപ്പെടെ നിരവധി അംഗീകാരങ്ങൾ അവർക്ക് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. 2006-ൽ റിലീസ് ചെയ്ത '''ഔട്ട് ഓഫ് സിലബസ്''<nowiki/>' എന്ന ചലച്ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് പാർവ്വതി അഭിനയരംഗത്ത് അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്. [[നോട്ട്ബുക്ക് (ചലച്ചിത്രം)|നോട്ട്ബുക്ക്]] (2006), സിറ്റി ഓഫ് ഗോഡ് (2011), [[മരിയാൻ]] (2013), [[ബാംഗ്ലൂർ ഡെയ്സ്]] ( 2014), [[എന്ന് നിന്റെ മൊയ്തീൻ]] (2015), [[ചാർലി]] ( 2015) [[ടേക്ക് ഓഫ്‌]] (2017), [[ഉയരെ]] (2019), [[ഉള്ളൊഴുക്ക്]] (2024) എന്നീ ചലച്ചിത്രങ്ങളിൽ പാർവ്വതി അഭിനയിച്ച കഥാപാത്രങ്ങൾ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. 2015-ലെ കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരത്തിൽ [[എന്ന് നിന്റെ മൊയ്തീൻ]] , [[ചാർലി]] എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലെ അഭിനയത്തിന് മികച്ച നടിക്കള്ള പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു<ref name="mat1">{{cite news|title='ഒഴിവു ദിവത്തെ കളി' മികച്ച ചിത്രം; ദുൽഖർ നടൻ, പാർവ്വതി നടി......|url=http://www.mathrubhumi.com/movies-music/film-awards-2016-malayalam-news-1.899841|accessdate=2016 മാർച്ച് 1|publisher=മാതൃഭൂമി|ref=mat1|archiveurl=https://archive.today/20160301082554/http://www.mathrubhumi.com/movies-music/film-awards-2016-malayalam-news-1.899841|archivedate=2016-03-01|url-status=live}}</ref>. മികച്ച നടിയ്ക്കുള്ള 2017 ലെ [[കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം|കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരവും]] പാർവതിയ്ക്ക് ലഭിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=http://www.manoramaonline.com/movies/indepth/state-film-award-2017/2018/03/08/state-film-award-2018-live-updation.html|title=Kerala Film Awards 2018 Best Actress|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=}}</ref> 2006-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളം ചിത്രമായ ഔട്ട് ഓഫ് സിലബസിലൂടെയാണ് പാർവതി അഭിനയ ജീവിതം ആരംഭിച്ചത്, തമിഴ് റൊമാന്റിക് നാടകമായ പൂ (2008) എന്ന ചിത്രത്തിലെ അഭിനയത്തിന് നിരൂപക പ്രശംസ നേടി. ബാംഗ്ലൂർ ഡേയ്‌സ് (2014), എന്ന് നിന്റെ മൊയ്തീൻ (2015), ചാർലി (2015) എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലെ അഭിനയത്തിലൂടെയാണ് അവർ പ്രശസ്തിയിലേക്ക് ഉയർന്നത്. ടേക്ക് ഓഫ് (2017), ഉയരെ (2019), വൈറസ് (2019), പുഴു (2022) എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലെ പ്രശംസ നേടിയ പ്രകടനങ്ങളിലൂടെ അവരുടെ വിജയം തുടർന്നു. ടേക്ക് ഓഫിലെ അഭിനയത്തിന്, അവർക്ക് ദേശീയ ചലച്ചിത്ര അവാർഡ് - പ്രത്യേക പരാമർശം ലഭിച്ചു. == ആദ്യകാല ജീവിതവും വിദ്യാഭ്യാസവും == കേരളത്തിലെ [[കോഴിക്കോട് ജില്ല|കോഴിക്കോട് ജില്ലയിലെ]] അത്തോളിയിൽ 1988 ഏപ്രിൽ 7 ജനിച്ചു. അഭിഭാഷകരായ പി വിനോദ്കുമാറും, ടി.കെ. ഉഷകുമാരിയും ആണ് പാർ‌വ്വതിയുടെ മാതാപിതാക്കൾ. അവർക്ക് ഒരു സഹോദരനും ഉണ്ട്<ref name="nita">{{cite web|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-metroplus/my-name-is-parvathy/article1530215.ece|title=My name is Parvathy|author=Nita Sathyendran|work=The Hindu|access-date=2018-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20171113043857/https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-metroplus/My-name-is-Parvathy/article14943418.ece|archive-date=2017-11-13|url-status=dead}}</ref>. പാർവതിയുടെ സ്കൂൾ കാലത്ത് കുടുബം [[തിരുവനന്തപുരം|തിരുവനന്തപുരത്തേക്ക്]] താമസം മാറ്റി. [[പാങ്ങോട്]] [[കേന്ദ്രീയവിദ്യാലയം|കേന്ദ്രീയവിദ്യാലയത്തിൽ]] നിന്ന് പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കി. കേരള സർവ്വകലാശാലയിൽ നിന്ന് [[ഇംഗ്ലീഷ്]] സാഹിത്യത്തിൽ ബി.എ നേടി. തിരുവനന്തപുരത്ത് നിന്ന് പ്രവർത്തിക്കുന്ന കിരൺ ടിവി എന്ന മുഴുവൻ സമയ സംഗീത ചാനലിലെ വിജയകരമായ ഒരു ടെലിവിഷൻ അവതാരകയായിരുന്നു പാർവതി.<ref>{{Cite web|url=http://www.maheshwaran.com/index.php?option=com_content&task=view&id=239&Itemid=50|title=Source 2|access-date=14 August 2015|date=16 June 2015|website=Maheshwaran.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402104134/http://www.maheshwaran.com/index.php?option=com_content&task=view&id=239&Itemid=50|archive-date=2 April 2015|url-status=live}}</ref> ഭരതനാട്യത്തിൽ പ്രാവീണ്യം നേടിയ പരിശീലനം ലഭിച്ച ഒരു നർത്തകി കൂടിയാണ് അവർ.<ref>{{Cite news|last=Sathyendran|first=Nita|date=11 March 2011|title=My name is Parvathy|language=en-IN|newspaper=[[The Hindu]]|url=https://www.thehindu.com/features/metroplus/My-name-is-Parvathy/article14943232.ece|access-date=19 August 2020|issn=0971-751X|url-access=subscription|archive-date=28 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211228152342/https://www.thehindu.com/features/metroplus/My-name-is-Parvathy/article14943232.ece|url-status=live}}</ref> == സിനിമ ജീവിതം == 2006 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ 'ഔട്ട് ഓഫ് സിലബസ്' എന്ന ചിത്രത്തിൽ സഹതാരമായി പാർവ്വതി അഭിനയരംഗത്ത് അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്<ref name="Nta">{{cite web|url=https://m.dailyhunt.in/news/india/malayalam/marunadan+malayali-epaper-marunada/+awtt+oph+silabas+enna+chithrathilude+thudakkam+malayalam+thazhanyappol+shobhichath+thamizhakathil+banglur+deysile+sarayilude+gambheera+thirichuvarav+dekk+ophile+sameeraye+anashvaramakkiyappol+rajyanthara+melayil+mikacha+nadiyayi+irphanoppam+bolivudilum+kaivechu+kasaba+vimarshanathil+judinod+oenkevi+paranya+parvathi+vyathyasthayakkunnath+nilapadukalile+vyakthatha+kond-newsid-78359266?listname=topicsList&index=0&topicIndex=0&mode=pwa|title=പാർവതി ഔട്ട് ഓഫ് സിലബസ്|3=|work=Daily hunt|access-date=2018-03-04|archive-date=2019-08-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20190820021000/https://m.dailyhunt.in/news/india/malayalam/marunadan+malayali-epaper-marunada/+awtt+oph+silabas+enna+chithrathilude+thudakkam+malayalam+thazhanyappol+shobhichath+thamizhakathil+banglur+deysile+sarayilude+gambheera+thirichuvarav+dekk+ophile+sameeraye+anashvaramakkiyappol+rajyanthara+melayil+mikacha+nadiyayi+irphanoppam+bolivudilum+kaivechu+kasaba+vimarshanathil+judinod+oenkevi+paranya+parvathi+vyathyasthayakkunnath+nilapadukalile+vyakthatha+kond-newsid-78359266?listname=topicsList&index=0&topicIndex=0&mode=pwa|url-status=dead}}</ref>. പന്ത്രണ്ടാംക്ലാസിൽ പഠിക്കുമ്പോൾ കിരൺ ടിവിയിൽ അവതാരകയായിരിക്കെയാണ് ഔട്ട് ഓഫ് സിലബസ്. മലയാളത്തിന് പുറമേ തമിഴിലും, ബോളിവുഡിലും സാന്നിദ്ധ്യമറിയിച്ചിട്ടുണ്ട്. <br /> == അഭിനയിച്ച സിനിമകൾ == {| class="wikitable sortable" !വര്ഷം !സിനിമ !കഥാപാത്രം !ഭാഷ !കുറിപ്പുകൾ ! |- |2006 |ഔട്ട്  ഓഫ്  സിലബസ് |ഗായത്രി |മലയാളം | | |- |2006 |[[നോട്ട്ബുക്ക്_(ചലച്ചിത്രം)]] |പൂജ  കൃഷ്ണ |മലയാളം | | |- |2007 |[[വിനോദയാത്ര]] |രശ്മി |[[മലയാളം]] | | |- |2007 |[[മിലാന]] |അഞ്ജലി |[[കന്നട]] | | |- |2007 |ഫ്ലാഷ് |ധ്വനി |മലയാളം | | |- |2008 |പൂ |മാരി |[[തമിഴ്]] | | |- | rowspan="2" |2009 | rowspan="2" |മാലെ ബരാലി മഞ്ജു ഇരാലി | rowspan="2" |സ്നേഹ ശിവപ്പ | rowspan="3" |കന്നഡ | | |- | | |- |2010 |''പൃഥ്വി'' |പ്രിയ ശാസ്ത്രി | | |- |2011 |''സിറ്റി ഓഫ് ഗോൾഡ്'' |മരതകം |മലയാളം | | |- | rowspan="3" |2013 |''ചെന്നൈയിൽ ഒരു നാൾ'' |അദിതി |തമിഴ് | |<ref>{{cite web|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-06-23/news-interviews/32369995_1_malayalam-film-parvathi-menon-prakash-raj|title=Parvathi's Kollywood comeback|accessdate=12 July 2012|date=23 June 2012|work=[[The Times of India]]|archive-url=https://archive.today/20130126213448/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-06-23/news-interviews/32369995_1_malayalam-film-parvathi-menon-prakash-raj|archive-date=26 January 2013|author=Sunayana Suresh|url-status=dead}}</ref> |- |''അന്ദർ ബഹാർ'' |സുഹാസിനി |കന്നഡ | | |- |''മാര്യൻ'' |പനിമലർ |തമിഴ് | | |- |2014 |''[[ബാംഗ്ലൂർ ഡെയ്സ്]]'' |ആർ.ജെ. സാറ |മലയാളം | | |- | rowspan="3" |2015 |''ഉത്തമ വില്ലൻ'' |മനോന്മണി / യാമിനി (Portrait) |തമിഴ് | |<ref>Balachandran, Logesh (3 March 2014). {{cite news|url=http://www.deccanchronicle.com/node/104183|title=Maryan girl for 'UV'|newspaper=[[Deccan Chronicle]]|access-date=15 March 2014|archive-date=24 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924204355/http://www.deccanchronicle.com/node/104183|url-status=dead}}</ref> |- |''[[എന്ന് നിന്റെ മൊയ്തീൻ]]'' |കാഞ്ചനമാല | rowspan="2" |മലയാളം | |<ref>{{Cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/I-dont-mind-playing-supporting-roles-Parvathy-Menon/articleshow/38123213.cms|title=I don't mind playing supporting roles: Parvathy|newspaper=[[The Times of India]]|date=10 July 2014|access-date=27 September 2015|archive-date=21 August 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140821095820/http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/I-dont-mind-playing-supporting-roles-Parvathy-Menon/articleshow/38123213.cms|url-status=live}}</ref> |- |''[[ചാർലി]]'' |ടെസ്സ | | |- |2016 |''ബാംഗ്ലൂർ നാട്‌കൾ'' |RJ സാറാ |തമിഴ് | | |- | rowspan="2" |2017 |''ടേക് ഓഫ്'' |സമീറ |മലയാളം | |<ref>{{Cite news|author=Manoj Kumar R.|date=29 November 2017|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/parvathy-silver-peacock-iffi-2017-award-take-off-see-photos-video-4960443/|title=IFFI 2017: Parvathy, first Malayalam actor to win the silver peacock, gets emotional on stage|newspaper=[[The Indian Express]]|access-date=7 January 2018|archive-date=8 January 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180108062733/http://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/parvathy-silver-peacock-iffi-2017-award-take-off-see-photos-video-4960443/|url-status=live}}</ref> |- |''ഖാരിബ് ഖാരിബ് സിംഗിൾ'' |ജയ ശശിധരൻ |ഹിന്ദി | |<ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/parvathy-to-star-in-a-travel-romance-with-irrfan-khan/articleshow/57038828.cms|title=Parvathy to star in a travel romance with Irrfan Khan|work=[[The Times of India]]|date=8 February 2017|access-date=22 May 2021|archive-date=1 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180701160314/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/parvathy-to-star-in-a-travel-romance-with-irrfan-khan/articleshow/57038828.cms|url-status=live}}</ref> |- | rowspan="2" |2018 |''മൈ സ്റ്റോറി'' |താര & ഹേമ | rowspan="8" |മലയാളം | |<ref>{{cite news|last=Nirmalkumar|first=T.|title='My story': Parvathy works her magic again|url=http://english.mathrubhumi.com/movies-music/review/love-story-parvathy-works-her-magic-again-%7C-movie-rating-3-5my-story-1.2950880|accessdate=8 July 2018|work=[[Mathrubhumi]]|date=7 July 2018|archive-date=7 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180707190851/http://english.mathrubhumi.com/movies-music/review/love-story-parvathy-works-her-magic-again-%7C-movie-rating-3-5my-story-1.2950880|url-status=live}}</ref> |- |''കൂടെ'' |സോഫി | |<ref>{{cite news|title=Anjali Menon starts shooting for next project starring Prithviraj, Nazriya Nazim and Parvathy|url=https://www.hindustantimes.com/regional-movies/anjali-menon-starts-shooting-for-next-project-starring-prithviraj-nazriya-nazim-and-parvathy/story-AnFYg2xVyoSk0oM7fUKRvO.html|accessdate=4 July 2018|work=[[Hindustan Times]]|date=1 November 2017|archive-date=7 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180707010106/https://www.hindustantimes.com/regional-movies/anjali-menon-starts-shooting-for-next-project-starring-prithviraj-nazriya-nazim-and-parvathy/story-AnFYg2xVyoSk0oM7fUKRvO.html|url-status=live}}</ref> |- | rowspan="2" |2019 |''ഉയരെ'' |പല്ലവി രവീന്ദ്രൻ | |<ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/uyare-trailer-parvathy-5680855/|title=Uyare trailer: The sky's the limit for Parvathy|access-date=22 May 2021|date=17 April 2019|work=The Indian Express|archive-url=https://web.archive.org/web/20190423112939/https://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/uyare-trailer-parvathy-5680855/|archive-date=23 April 2019|url-status=live}}</ref> |- |''[[വൈറസ് (ചലച്ചിത്രം)|വൈറസ്]]'' |അന്നു | | |- |2020 |''ഹലാൽ ലവ് സ്റ്റോറി'' |ഹസീന |അതിഥി വേഷം |<ref>{{cite news|last1=Native|first1=Digital|title=Parvathy to make cameo appearance in 'Halal Love Story'|url=https://www.thenewsminute.com/article/parvathy-make-cameo-appearance-halal-love-story-116457|access-date=16 February 2020|publisher=The News Minute|date=20 January 2020|archive-date=16 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200216070238/https://www.thenewsminute.com/article/parvathy-make-cameo-appearance-halal-love-story-116457|url-status=live}}</ref> |- | rowspan="4" |2021 |''വർത്തമാനം'' |ഫായിസ സഫിയ | |<ref>{{Cite news|url=https://www.thenewsminute.com/article/parvathy-starrer-varthamanam-release-theatres-march-12-144864|title=Parvathy-starrer 'Varthamanam' to release in theatres on March 12|work=[[The News Minute]]|date=9 March 2021|access-date=9 March 2021|archive-date=9 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210309045037/https://www.thenewsminute.com/article/parvathy-starrer-varthamanam-release-theatres-march-12-144864|url-status=live}}</ref> |- |''ആണും പെണ്ണും'' |രാച്ചിയമ്മ |Anthology film; segment: ''Rachiyamma'' |<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/parvathy-thiruvothu-reacts-to-criticism-against-her-character-of-rachiyamma/articleshow/73432793.cms|title=Parvathy Thiruvothu reacts to criticism against her character of Rachiyamma|access-date=22 May 2021|date=20 January 2020|website=[[The Times of India]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20210522095449/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/parvathy-thiruvothu-reacts-to-criticism-against-her-character-of-rachiyamma/articleshow/73432793.cms|archive-date=22 May 2021|url-status=live}}</ref> |- |''ആർക്കറിയാം'' |ഷെർലി | |<ref>{{cite news|title=Watch: Trailer of Biju Menon and Parvathy 'Aarkkariyam' is intriguing|url=https://www.thenewsminute.com/article/watch-trailer-biju-menon-and-parvathy-aarkkariyam-intriguing-145037|access-date=1 April 2021|publisher=The News Minute|date=11 March 2021|archive-date=11 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210311093104/https://www.thenewsminute.com/article/watch-trailer-biju-menon-and-parvathy-aarkkariyam-intriguing-145037|url-status=live}}</ref> |- |''ശിവരഞ്ജിനിയും ഇന്നും സില പെങ്ങളും'' |ദേവകി |തമിഴ് |Anthology film; segment: ''Devaki'' |<ref>{{Citation|title=Sivaranjiniyum Innum Sila Pengalum Movie Review|date=8 December 2018|url=https://www.filmcompanion.in/reviews/tamil-review/sivaranjiniyum-innum-sila-pengalum-movie-review-a-deeply-moving-dissection-of-the-lives-of-three-women-across-three-time-periods|archive-url=https://web.archive.org/web/20210418035125/https://www.filmcompanion.in/reviews/tamil-review/sivaranjiniyum-innum-sila-pengalum-movie-review-a-deeply-moving-dissection-of-the-lives-of-three-women-across-three-time-periods/|access-date=3 September 2020|archive-date=18 April 2021|url-status=live}}</ref> |- | rowspan="2" |2022 |''പുഴു'' |ഭാരതി |മലയാളം | | |- |''വണ്ടർ വിമൻ'' |മീനി |മലയാളം | | |- |2023 |''കടക് സിംഗ്'' |മിസ് മിമി കണ്ണൻ |ഹിന്ദി | |<ref>{{Cite news |last=PTI|date=2023-11-09|title=Pankaj Tripathi-starrer 'Kadak Singh' to release directly on ZEE5|language=en-IN|newspaper=[[The Hindu]]|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/pankaj-tripathi-starrer-kadak-singh-to-release-directly-on-zee5/article67515979.ece|access-date=2023-11-17|issn=0971-751X|url-access=subscription|archive-date=17 November 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231117123402/https://www.thehindu.com/entertainment/movies/pankaj-tripathi-starrer-kadak-singh-to-release-directly-on-zee5/article67515979.ece|url-status=live}}</ref> |- | rowspan="3" |2024 |''ഉള്ളൊഴുക്ക്'' |അഞ്ജു |മലയാളം | |<ref>{{Cite news |title=Parvathy Thiruvothu - Urvashi starrer 'Ullozhukku' wraps up the shoot|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/parvathy-thiruvothu-urvashi-starrer-ullozhukku-wraps-up-the-shoot/articleshow/92915615.cms|access-date=28 January 2023|website=The Times of India|date=16 July 2022|language=en|archive-date=28 January 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230128054114/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/parvathy-thiruvothu-urvashi-starrer-ullozhukku-wraps-up-the-shoot/articleshow/92915615.cms|url-status=live}}</ref> |- |''തങ്കലാൻ'' |ഗംഗമ്മാൾ |തമിഴ് | |<ref>{{Cite web |last=Features|first=C. E.|date=2024-04-07|title=Here's a new poster of Parvathy Thiruvothu from Thangalaan|url=https://www.cinemaexpress.com/tamil/news/2024/Apr/07/heres-a-new-poster-of-parvathy-thiruvothu-from-thangalaan|access-date=2024-06-12|website=Cinema Express|language=en}}</ref> |- |''ഹെർ'' |രുചി | rowspan="1" |മലയാളം |Anthology film; one segment |<ref>{{Cite web |date=2022-11-26|title=Her first-look poster out: Parvathy, Aishwarya Rajesh, Oorvasi, Remya Nambessan headline Lijin Jose's film|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/her-first-look-poster-parvathy-aishwarya-rajesh-oorvasi-remya-nambessan-lijin-jose-film-8291376/|access-date=2023-04-04|website=The Indian Express|language=en|archive-date=4 April 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230404174743/https://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/her-first-look-poster-parvathy-aishwarya-rajesh-oorvasi-remya-nambessan-lijin-jose-film-8291376/|url-status=live}}</ref> |- | rowspan="3" |2026 |''തൂ യാ മെയ്ൻ'' |കൊങ്കൺ ബേയിലെ അതിഥി |ഹിന്ദി |ഗസ്റ്റ് | |- |''[[ഐ, നോബഡി]]'' |മീര | rowspan="2" |മലയാളം | |<ref>{{Cite web |date=9 April 2025|title=Prithviraj Sukumaran and Parvathy Thiruvothu reunite for 'Nobody', filming begins|url=https://www.theweek.in/news/entertainment/2025/04/09/prithviraj-sukumaran-and-parvathy-thiruvothu-reunite-for-nobody-directed-by-rorschach-fame-nissam-basheer.html|access-date=15 April 2025|website=The Week}}</ref> |- |''[[പ്രഥമ ദൃഷ്ട്യാ കുറ്റക്കാർ|പ്രഥമ ദൃഷ്ട്യാ കുറ്റക്കാർ]]'' |[[:en:Civil_Police_Officer_(Kerala)|CPO]] അലീന അബ്രഹാം | |<ref>{{Cite web |date=11 September 2025|title='Pradhama Dhrishtya Kuttakkar': Parvathy Thiruvothu turns cop for first time; teams up with Vijayaraghavan|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/pradhama-dhrishtya-kuttakkar-parvathy-thiruvothu-turns-cop-for-first-time-teams-up-with-vijayaraghavan/articleshow/123826754.cms|access-date=5 October 2025|website=The Times of India}}</ref> |} == ഡബ്ബിംഗ് ആർട്ടിസ്റ്റ് == {| class="wikitable sortable" !വർഷം !സിനിമ !ഡബ്ബിംഗ് !ഭാഷ !{{ref heading}} |- |2026 |''ദയ്റാ'' |[[കരീന കപൂർ|കരീന കപൂർ]] | rowspan="2" |മലയാളത്തിലേയ്ക്ക് ഡബ്ബ് ചെയ്ത പതിപ്പ് |<ref>{{Cite news |title=പാർവതി തിരുവോത്തിന്റെ ശബ്ദം കരീന കപൂറിന്; ആദ്യമായി മറ്റൊരു നടിക്ക് ശബ്ദം നൽകാൻ താരം|url=https://malayalam.news18.com/news/film/parvathy-thiruvothu-dubbing-for-kareena-kapoor-in-dayra-mm-787187.html|date=2 September 2026|access-date=2 September 2026}}</ref> |} == പുരസ്കാരങ്ങൾ == * 2008: മികച്ച നടിക്കുള്ള ഫിലിംഫെയർ അവാർഡ് - പൂ തമിഴ് <ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/The-glowing-filmfare-night/etarticleshow/4845798.cms|archive-url=https://web.archive.org/web/20121026031715/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-08-02/news-interviews/28177373_1_black-lady-award-film|url-status=live|archive-date=26 October 2012|first1=Srinivasa|last1=Ramanjuam|work=[[The Times of India]]|title=The glowing filmfare night!|date=2 August 2009}}</ref>. * 2008: പൂ എന്ന ചിത്രത്തിന് മികച്ച നവാഗത നടിക്കുള്ള വിജയ് അവാർഡ്.<ref>{{cite web|url=http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/article/47587.html|title=Univercell 3rd Vijay Awards - Winners List - Tamil Movie News|website=indiaglitz.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20090618072752/http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/article/47587.html|archive-date=18 June 2009|url-status=dead}}</ref> * 2014: മികച്ച സഹനടിക്കുള്ള ഫിലിംഫെയർ അവാർഡ് - ബാംഗ്ലൂർ ഡേയ്‌സിന് മലയാളം.<ref>{{Cite web|url=https://www.filmfare.com/news/winners-of-62nd-britannia-filmfare-awards-south-9643.html|title=Winners of 62nd Britannia Filmfare Awards South|access-date=25 November 2021|website=Filmfare|archive-url=https://web.archive.org/web/20200506152856/https://www.filmfare.com/news/winners-of-62nd-britannia-filmfare-awards-south-9643.html|archive-date=6 May 2020|url-status=live}}</ref> * 2015: ചാർലി, എന്ന് നിൻ്റെ മൊയ്തീൻ എന്നീ ചിത്രങ്ങൾക്ക് മികച്ച നടിക്കുള്ള കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര അവാർഡ്.<ref>{{cite news|title='Charlie' Dominates Kerala State Film Awards 2015|url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/Charlie-Dominates-Kerala-State-Film-Awards-2015/2016/03/01/article3304819.ece|work=[[The New Indian Express]]|date=1 March 2016|access-date=1 March 2016|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160302102142/http://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/Charlie-Dominates-Kerala-State-Film-Awards-2015/2016/03/01/article3304819.ece|archive-date=2 March 2016}}</ref> * 2015: മികച്ച നടിക്കുള്ള ഫിലിംഫെയർ അവാർഡ് - എന്ന് നിൻ്റെ മൊയ്തീൻ എന്ന ചിത്രത്തിന് മലയാളം.<ref>{{Cite web|url=https://www.filmfare.com/news/winners-of-the-63rd-britannia-filmfare-awards-south-13996.html|title=Winners of the 63rd Britannia Filmfare Awards (South)|access-date=20 December 2023|website=Filmfare.com}}</ref> * 2015: മികച്ച നടിക്കുള്ള IIFA ഉത്സവം അവാർഡ് - എന്ന് നിൻ്റെ മൊയ്തീൻ എന്ന ചിത്രത്തിന് മലയാളം.<ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/iifa-utsavam-2016-baahubali-and-thani-oruvan-win-maximum-number-of-awards-at-the-grand-event-305400-2016-01-25|title=IIFA Utsavam 2016: Baahubali and Thani Oruvan win maximum number of awards|access-date=2024-09-28|date=2016-01-25|website=India Today|language=en}}</ref> * 2016: ദേശീയ ചലച്ചിത്ര അവാർഡ് - ടേക്ക് ഓഫിനുള്ള പ്രത്യേക പരാമർശം.<ref>{{cite web|url=https://www.news18.com/news/movies/65th-national-film-awards-live-sridevi-posthumously-awarded-best-actress-for-mom-newton-wins-best-hindi-film-1717053.html|title=65th National Film Awards LIVE: Sridevi Posthumously Awarded Best Actress; Vinod Khanna Honoured With Dada Saheb Phalke Award|access-date=13 April 2018|date=13 April 2018|publisher=News 18|archive-url=https://web.archive.org/web/20200903193716/https://www.news18.com/news/movies/65th-national-film-awards-live-sridevi-posthumously-awarded-best-actress-vinod-khanna-honoured-with-dada-saheb-phalke-award-1717053.html|archive-date=3 September 2020|url-status=live}}</ref> * 2016: മികച്ച നടിക്കുള്ള ഫിലിംഫെയർ അവാർഡ് - ടേക്ക് ഓഫിന് മലയാളം.<ref>{{Cite web|url=https://www.filmfare.com/news/winners-of-the-64th-jio-filmfare-awards-south-21594.html|title=Winners of the 64th Jio Filmfare Awards (South)|access-date=20 December 2023|website=Filmfare.com}}</ref> * 2016: മികച്ച നടിക്കുള്ള SIIMA അവാർഡ് - ടേക്ക് ഓഫിന് മലയാളം.<ref>{{Cite web|url=https://siima.in/2018/winners.html|title=SIIMA AWARDS {{!}} 2018 {{!}} winners {{!}} {{!}}|access-date=13 October 2020|website=siima.in|archive-url=https://web.archive.org/web/20200604230740/http://siima.in/2018/winners.html|archive-date=4 June 2020|url-status=dead}}</ref> * 2017: ടേക്ക് ഓഫിന് മികച്ച നടിക്കുള്ള കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര അവാർഡ്.<ref>{{Cite news|url=http://english.manoramaonline.com/entertainment/entertainment-news/2018/03/07/kerala-state-film-awards-best-actor-actress.html|title=Best actor is Indrans, best actress Parvathy|work=OnManorama|access-date=2018-03-08|archive-date=11 March 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180311065012/http://english.manoramaonline.com/entertainment/entertainment-news/2018/03/07/kerala-state-film-awards-best-actor-actress.html|url-status=live}}</ref> * 2017: IFFI മികച്ച വനിതാ അഭിനേതാവ് - ടേക്ക് ഓഫ്.<ref>{{cite web|url=http://www.firstpost.com/entertainment/iffi-2017-complete-winners-list-parvathy-wins-best-actress-amitabh-bachchan-is-film-personality-of-the-year-4232189.html|title=IFFI 2017 complete winners list: Parvathy wins Best Actress; Amitabh Bachchan is 'Film Personality of The Year'|access-date=28 November 2017|website=Firstpost.com}}</ref> * 2020: ഉയരെ, വൈറസ് എന്നീ ചിത്രങ്ങൾക്ക് മികച്ച നടിക്കുള്ള വനിതാ ഫിലിം അവാർഡ്.<ref>{{Cite web|url=https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2020/02/09/vanitha-film-awards-2020-winners-list-madhuri-jacqueline-kochi.html|title=Vanitha film awards 2020: Mohanlal wins best actor, Manju Warrier is best actress|access-date=13 October 2020|website=OnManorama|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20210928051410/https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2020/02/09/vanitha-film-awards-2020-winners-list-madhuri-jacqueline-kochi.html|archive-date=28 September 2021|url-status=live}}</ref> * 2023: മികച്ച സഹനടിക്കുള്ള ഫിലിംഫെയർ അവാർഡ് – പുഴ എന്ന ചിത്രത്തിന് മലയാളം.<ref>{{Cite web|url=https://www.filmfare.com/news/bollywood/nominations-for-the-68th-filmfare-awards-south-malayalam-2023_-67184.html|title=Nominations for the 68th Filmfare Awards South (Malayalam) 2023 {{!}} Filmfare.com|access-date=2024-07-11|website=www.filmfare.com|language=en}}</ref> * 2024: ഇന്ത്യൻ ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവൽ ഓഫ് മെൽബൺ - ഉള്ളൊഴുക്കിന് മികച്ച നടി.<ref>{{cite news|title=Indian Film Festival of Melbourne 2024 full winners list: 12th Fail is Best Film, Kartik Aaryan declared Best Actor|url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/indian-film-festival-of-melbourne-2024-full-winners-list-12th-fail-is-best-film-kartik-aaryan-declared-best-actor-101723861728450.html|website=[[Hindustan Times]]|date=17 August 2024|access-date=17 August 2024}}</ref> * 2025: മികച്ച നടിക്കുള്ള SIIMA ക്രിട്ടിക്‌സ് അവാർഡ് – ഉള്ളൊഴുക്കിന് മലയാളം.<ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/tamil/siima-2025-winners-list-aadujeevitham-amaran-sai-pallavi-prithviraj-10234920/|title=SIIMA 2025 winners list: Aadujeevitham, Amaran win big; Sai Pallavi, Prithviraj take home best actor honours|access-date=2025-09-07|date=2025-09-07|website=The Indian Express|language=en}}</ref> * 2026: മികച്ച സഹനടിക്കുള്ള ഫിലിംഫെയർ അവാർഡ്-തങ്കലാൻ<ref>{{Cite web|url=https://www.filmfare.com/news/south/full-list-of-winners-of-the-70th-filmfare-awards-south-with-kerala-tourism-tamil-81911.html|title=Full List of Winners of The 70th Filmfare Awards South With Kerala Tourism (Tamil) {{!}} Filmfare.com|access-date=2026-02-22|website=www.filmfare.com|language=en}}</ref> ==അവലംബം== {{RL}} {{National Film Award Special Mention feature film}} {{Commonscat|Parvathy T. K.}} [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:മികച്ച നടിക്കുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1988-ൽ ജനിച്ചവർ]] gtxi1d0ecovg2tuwrwlnworgp7zph3j 0 328211 4673276 3828556 2026-10-04T02:47:03Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4673276 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|J. F. R. Jacob}} {{Infobox military person |image =JFR Jacob.jpg |image_size = | caption = |birth_name = ജേക്കബ് ഫർജ് റാഫേൽ | birth_date = 1923 | birth_place = [[Calcutta|കൊൽക്കൊത്ത]], [[Bengal Presidency|ബംഗാൾ പ്രസിഡൻസി]], [[British India|ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യ]] | death_date = 13 ജനുവരി 2016 | death_place = [[New Delhi|ന്യൂ ഡൽഹി]] | placeofburial = | placeofburial_label = | placeofburial_coordinates = <!-- {{Coord|LAT|LONG|display=inline,title}} --> | nickname = | religion = [[Jewish]] | allegiance = {{flag|India}} | branch = {{army|ഇന്ത്യ}} | serviceyears = 1942–1978 | rank = [[Lieutenant General|ലഫ്റ്റനന്റ് ജനറൽ]] | servicenumber = | unit = | commands = {{plainlist | * 12th Infantry Division * Chief of Staff, Eastern Command * GOC-in-C, Eastern Command }} | battles ={{plainlist | * [[World War II]] * [[Indo-Pakistan War of 1965]] * [[Indo-Pakistan War of 1971]] }} | battles_label = | awards = {{plainlist | * Commendation of Merit * [[Param Vishisht Seva Medal]] * [[Friends of Liberation War Honour]] }} | relations = | laterwork = {{plainlist | * [[Governor of Goa]] * [[Governor of Punjab (India)|Governor of Punjab]] }} | signature = }} '''ജേക്കബ് ഫർജ് റാഫേൽ എന്ന ജെ ആർ എഫ് ജേക്കബ് (J. F. R. Jacob)''' (1923 – 13 ജനുവരി 2016) [[Indian Army|ഇന്ത്യൻ കരസേന]]യിലെ ഒരു [[Lieutenant General|ലെഫ്റ്റനന്റ് ജനറൽ]] ആയിരുന്നു. [[Indo-Pakistan War of 1971|1971 -ലെ ഇന്ത്യ-പാകിസ്താൻ യുദ്ധത്തിൽ]] വഹിച്ച പങ്കിൽ ആണ് അദ്ദേഹം അറിയപ്പെടുന്നത്. [[Liberation of Bangladesh|ബംഗ്ലാദേശിനെ സ്വതന്ത്രമാക്കിയ]] ആ യുദ്ധത്തിൽ അന്നു [[Major General|മേജർ ജനറൽ]] ആയിരുന്ന അദ്ദേഹം ഇന്ത്യൻ സേനയുടെ [[Eastern Command (India)|കിഴക്കൻ കമാണ്ടിനെ]] വിജയത്തിലേക്കു നയിച്ചു. 36 വർഷം നീണ്ടുനിന്ന തന്റെ സൈനികസേവനത്തിൽ അദ്ദേഹം [[World War II|രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിലും]] [[Indo-Pakistan War of 1965|1965 -ലെ ഇന്ത്യ-പാകിസ്താൻ യുദ്ധത്തിലും]] പങ്കെടുക്കുകയുണ്ടായി. പിന്നീട് [[Goa|ഗോവയുടെയും]] [[Punjab (India)|പഞ്ചാബിന്റെയും]] [[Governor of the Indian states|ഗവർണ്ണർ]] ആയിരുന്നു. 2016 ജനുവരി 13 -ന് ഡൽഹിയിൽ വച്ച് മരണമടഞ്ഞു. ==ആദ്യകാല ജീവിതം== 1923 -ൽ അന്നത്തെ [[British India|ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിൽ]] [[Calcutta|കൊൽക്കൊത്തയിൽ]] ആണ് ജേക്കബ് ജനിച്ചത്. 18 -ആം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മധ്യത്തിൽ [[Baghdad|ബാഗ്ദാദിൽ]] നിന്നും വന്ന് കൊൽക്കൊത്തയിൽ താമസമാക്കിയ [[Jews|ജൂതന്മാരായിരുന്നു]] അദ്ദേഹത്തിന്റെ മുൻഗാമികൾ. കുടുംബം ആഴത്തിൽ ജൂതചര്യകൾ വച്ചുപുലർത്തിയവർ ആയിരുന്നു.<ref name="OTM">{{cite web|first=Aimee |last=Ginsburg |url=http://www.openthemagazine.com/article/nation/the-sum-of-his-many-parts |title=The Sum of His Many Parts |publisher=Openthemagazine.com |date=2 June 2012 |accessdate=2012-07-30}}</ref> വിജയം വരിച്ച ഒരു കച്ചവടക്കാരനായിരുന്നു ജേക്കബിന്റെ പിതാവായ ഏലിയാസ് ഇമ്മാനുവേൽ. പിതാവിനു സുഖമില്ല്ലാതെ വന്നപ്പോൾ ഏഴാം വയസ്സിൽ ജേക്കബിനെ [[Darjeeling|ഡാർജീലിങ്ങിനടുത്തുള്ള]] [[Kurseong|കർസിയാങ്ങിലെ]] ഒരു ബോർഡിങ്ങ് സ്കൂളിൽ ചേർത്തു. പിന്നീട് അവധിദിനങ്ങളിലെ ജേക്കബ് വീട്ടിൽ വന്നിരുന്നുള്ളൂ. [[Holocaust|യൂറൊപ്പിലെ ജൂതന്മാരുടെ കൂട്ടക്കുരുതിയെപ്പറ്റി]] അറിഞ്ഞ് അതിൽ നിന്നും ആവേശം കൊണ്ട ജേക്കബ് പിതാവിന്റെ എതിർപ്പിനെ മറികടന്ന് 1942 -ൽ ബ്രിട്ടീഷ് കരസേനയിൽ ചേർന്നു. 2012 -ൽ അദ്ദേഹം പറയുകയുണ്ടായി: "ഒരു ജൂതനായതിൽ ഞാൻ അഭിമാനിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും പൂർണ്ണമായും ഞാനൊരു ഇന്ത്യക്കാരനാണ്."<ref name="OTM" /> ==സൈനിക ജീവിതം== 1942 -ൽ [[Mhow|ഹൗവിലെ]] ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ ട്രൈനിംഗ് സ്കൂളിൽ നിന്നും ബിരുദമെടുത്തശേഷം ജേക്കബ് [[Kirkuk|കിർക്കുക്കിലെ]] എണ്ണപ്പാടങ്ങൾ പിടിച്ചെടുക്കാൻ [[Nazi Germany|ജർമനി]] ശ്രമിക്കുമെന്ന ഭീതിയുള്ളതിനാൽ അവിടെ നിയോഗിക്കപ്പെട്ടു. [[Glubb Pasha|ഗ്ലബ്ബ് പാഷയുടെ]] [[Arab Legion|അറബ് ലീജിയണിൽ]] അദ്ദേഹത്തിന് പരിശീലനം ലഭിച്ചു. 1943 -ൽ ഫീൽഡ് മാർഷൽ [[Erwin Rommel|ഇർവിൻ റോമലിന്റെ]] [[Afrika Korps|ആഫ്രിക്ക കോർപ്സിനെതിരെ]]യുള്ള [[North Africa Campaign|ബ്രിട്ടീഷ് പടയൊരുക്കത്തെ]] ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നത്ന്റെ ഭാഗമായി അദ്ദേഹത്തെ ആഫ്രിക്കയിലേക്ക് അയച്ചു. യുദ്ധം തീർന്നതിനുശേഷമാണ് അവർ അവിടെ എത്തിയത്. 1943 മുതൽ [[Japanese Empire|ജപ്പാൻ സാമ്രാജ്യത്തിനെതിരെ]] യുദ്ധം തീരുന്നതുവരെ ജേക്കബിന്റെ യൂണിറ്റ് [[Burma Campaign|ബർമ്മയിൽ]] പടപൊരുതി. ജപ്പാന്റെ തോൽവിക്കുശേഷം അദ്ദേഹം [[Sumatra|സുമാത്രയിലേക്ക്]] നിയോഗിക്കപ്പെട്ടു. [[World War II|രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധാനന്തരം]] ജേക്കബ് ഇംഗ്ലണ്ടിലെയും അമേരിക്കയിലെയും സൈനികവിദ്യാലയങ്ങളിൽ നിന്നും ആയുധങ്ങളെപ്പറ്റിയും മിസൈലുകളെപ്പറ്റിയുമെല്ലാം പഠിച്ച് ബിരുദമെടുത്തു. [[partition of India|ഇന്ത്യാ വിഭജനത്തിനു]] ശേഷം ഇന്ത്യയിൽ തിരിച്ചെത്തിയ ജേക്കബ് [[Indian Army|ഇന്ത്യൻ കരസേനയിൽ]] ചേർന്നു. 1963 -ൽ [[Brigadier |ബ്രിഗേഡിയർ]] ആയി സ്ഥാനക്കയറ്റം ലഭിച്ചു. പിന്നീട് [[12th Infantry Division|പന്ത്രണ്ടാം കാലാൾ ഡിവിഷനായി]] മാറിയ സേനാവിഭാഗത്തെ [[Rajasthan|രാജസ്ഥാനിൽ]] അദ്ദേഹം [[Indo-Pakistani War of 1965|1965 -ലെ ഇന്ത്യ പാകിസ്താൻ യുദ്ധത്തിൽ]] നയിച്ചു. ഇക്കാലത്ത് ജേക്കബ് മരുഭൂമിലെ യുദ്ധമുറകളെപ്പറ്റി ഒരു ലഘുലേഖ പുറത്തിറക്കിയിട്ടുണ്ട്. 1967 -ൽ [[Major General|മേജർ ജനറലായി]] സ്ഥാനക്കയറ്റം ലഭിച്ചു. 1969 -ൽ [[Field Marshal|ഫീൽഡ് മാർഷൽ]] [[Sam Manekshaw|സാം മനേക്ഷാ]].ഇന്ത്യയുടെ [[Eastern Command (India)|പൂർവ്വമേഖലയുടെ]] ചുമതല ജേക്കബിനു നൽകി. [[Nagaland|നാഗാലാന്റ്]], [[Manipur|മണിപ്പൂർ]], [[Mizoram|മിസോറാം]] എന്നിവിടങ്ങളിലെ പ്രശ്നങ്ങൾ നേരിടാൻ അദ്ദേഹത്തെ നിയോഗിച്ചു. [[NDTV|എൻ ഡി ടി വി]]യോട് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞ പ്രകാരം [[Indira Gandhi|ഇന്ദിര]] [[Maoists|മാവോയിസ്റ്റുകളെ]] ഇല്ലായ്മ ചെയ്യാൻ സൈന്യത്തെ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നുവത്രേ. ==വിരമിച്ചതിനുശേഷം== 1978ൽ അദ്ദേഹം ലഫ്.ജനറൽ ആയി വിരമിച്ചു. 1990കളിൽ അദ്ദേഹം ഭാരതവും ഇസ്രയേലുമായുള്ള ബന്ധം ഉറപ്പിക്കുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി [[ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി|ബി.ജെ പി]]യിൽ ചേർന്നു. വാജ്പേയ് മന്ത്രിസഭയുടേ കാലത്ത് [[ഗോവ ]]യിലും [[പശ്ചിമ ബംഗാൾ|പശ്ചിമബംഗാളിലും]] ഗവർണ്ണർ ആയിരുന്നു<ref>https://www.youtube.com/watch?v=4wtufEQfYL</ref>. ==ബംഗ്ലാദേശ് യുദ്ധം== <!-- ===Bangladesh War=== [[File:1971 Instrument of Surrender.jpg|thumbnail|[[Amir Abdullah Khan Niazi|Lt Gen A A K Niazi]] signing the [[Pakistani Instrument of Surrender|Instrument of Surrender]] under the gaze of [[Jagjit Singh Aurora|Lt Gen J S Aurora]]. Standing immediately behind (L-R) [[Nilakanta Krishnan|Vice Admiral Krishnan]], [[Hari Chand Dewan|Air Marshal Dewan]], [[Sagat Singh|Lt. Gen Sagat Singh]], [[J. F. R. Jacob|Maj Gen JFR Jacob]] (with Flt Lt Krishnamurthy peering over his shoulder). Veteran newscaster, Surojit Sen of All India Radio, is seen holding a microphone on the right.]] Jacob gained prominence when as Major General he served as the Chief of Staff of the Indian Army's Eastern Command that defeated the [[Pakistan Army]] in [[East Pakistan]] during the 1971 [[Bangladesh Liberation War]]. Jacob was awarded a commendation of merit for his role. In March 1971, the Pakistan Army launched [[Operation Searchlight]] in East Pakistan. The action led to over 10 million refugees entering India, fuelling tensions between India and Pakistan. By the monsoon season, as Chief of Staff, Jacob was tasked with drawing the contingency plans for a possible conflict. After consulting with superior officers, Jacob developed a plan for engaging [[Pakistan]] in a "war of movement" in the difficult and swampy terrain of East Pakistan. An initial plan, given to the Eastern Command by General [[Sam Manekshaw]], involved an incursion into East Pakistan and the capture of the provinces of [[Chittagong]] and [[Khulna]]. Senior Indian Army officers were reluctant to execute an aggressive invasion for fears of early ceasefire demands by the [[United Nations]] and a looming threat posed by China. That, together with the difficulty of navigating the marshy terrain of East Pakistan through three wide rivers, led the commanders to initially believe that the capture of all of East Pakistan was not possible. Jacob disagreed; his "war of movement" plan aimed to take control of all of East Pakistan. Jacob felt that the capital city of [[Dhaka]] was the geopolitical center of the region, and that any successful campaign had to involve the eventual capture of Dhaka. Realizing that the Pakistani Army commander, Lt. General [[A. A. K. Niazi]], was going to fortify the towns and "defend them in strength", his plan was to bypass intermediary towns altogether, neutralize Pakistan's command and communication infrastructure, and use secondary routes reach Dhaka. Jacob's plan was eventually approved by the Eastern Command. The strategy eventually led to the capture of Dhaka. The Pakistani forces were selectively bypassed, their communication centers were captured and secured, and their command and control capabilities were destroyed. His campaign was planned for execution in three weeks, but was executed in under a fortnight. Jacob understood that a protracted war would not be in India's best interests. On December 16, during a lull in the battle, Jacob sought permission to visit Niazi to seek his surrender. He flew to Dhaka and obtained an unconditional surrender from Niazi, who later accused Jacob of blackmailing him into the surrender by threatening to order the annihilation of Pakistani troops in the East by bombing.<ref name="hindustantimes1">{{cite web|url=http://www.hindustantimes.com/News-Feed/ColumnsOthers/A-victory-and-little-else/Article1-782921.aspx |title=A victory, and little else |publisher=Hindustan Times |date=2011-12-15 |accessdate=2012-07-30}}</ref> The war was a significant victory for India, with nearly 90,000 Pakistani soldiers surrendering to the Indian Army. Dhaka fell, despite the fact that there were 26,400 Pakistani soldiers in the city and only 3,000 Indian soldiers in the immediate area. "It was a total victory over a formidable, well-trained army. Had Pakistan fought on, it would have been difficult for us. We expected higher casualties," Jacob said. A study of the campaign by Pakistan's [[National Defence University, Pakistan|National Defence College]] concluded that "the credit really goes to General Jacob's meticulous preparations in the Indian eastern command and to the implementation by his Corps commanders."<ref name="hindustantimes1"/> ==Post-retirement life== Jacob has said that his successful career in the military demonstrates the acceptance of Indian society.<ref>{{cite web|url=http://www.haaretz.com/print-edition/features/the-jewish-general-who-beat-pakistan-1.133918 |title=The Jewish general who beat Pakistan |accessdate=2015-01-05}}</ref> He retired from the military in 1978, following 37 years of service. According to the website [[Bharat Rakshak]], Jacob has repeatedly asserted that the Bangladesh war was only successful because of his own efforts rather than those of [[Sam Manekshaw|Manekshaw]] or GOCinC Eastern Command, Lt Gen [[Jagjit Singh Aurora]].<ref>{{cite web|last=Walia|first=Sumit|title=1971 War: Dhaka or Bust?|url=http://bharat-rakshak.com/LAND-FORCES/History/1971War/409-1971-War-Dhaka-or-Bust.html}}</ref> After a career in the business world, he joined the [[Bharatiya Janata Party]] in the late 1990s. For many years, Jacob served as the party's security adviser. He was appointed as governor of the state of [[Goa]], and later served as governor of [[Punjab (India)|Punjab]]. Since the establishment of diplomatic relations between India and [[Israel]], Jacob has paid many visits to Israel. Prime Minister [[Yitzhak Rabin]] invited him to attend the [[Jerusalem]] 3,000 celebrations. During one visit, he contributed items of [[Judaica]] from his parents' home to the [[Museum of Babylonian Jewry]] in [[Or Yehuda]]. His home in [[New Delhi]] has for years been a pilgrimage site for Israeli diplomats, researchers, and security officers. ==Political career== He was a supporter of improved [[India-Israel relations]]. When the Bharatiya Janata Party became part of the ruling coalition government of India in 1998, one of their first priorities was to improve relations with Israel, with whom India has had formal diplomatic relations since 1992. In the run-up to [[Indian general election, 2004|2004 election]] he postulated the implications of a win for [[Indian National Congress]] in terms of Indo-Israel relations as: ''{{quote|A victory by the Congress Party under the leadership of [[Sonia Gandhi]] in the elections to be held in India in May will not lead to any change in India's policy toward Israel. The good relations will continue, and in certain area even grow deeper. If I had to rank the present-day level of relations between India and Israel, I would give them a 9 out of 10.<ref>{{cite book|last=Sharma|first=Diwakar|title=Modern Journalism Reporting and Writing|year=2005|publisher= DEEP AND DEEP PUBLICATIONS|pages=200}}</ref>}}'' He supported the purchase and trade of military equipment and technology from Israel by India, particularly the purchase of [[Arrow (Israeli missile)|Israeli "Arrow" Missiles]], which he prefered over the U.S-made patriot missiles on account of the Arrows' ability to intercept enemy missiles at higher altitudes. He remained cautious about relations between India and Pakistan in light of the Pakistani media's suggesting that military and intelligence cooperation between Israel and India, which they called a "[[Zionist]] threat" on Pakistan's borders.<ref>{{cite web|url=http://www.axt.org.uk/antisem/archive/archive1/pakistan/pakistan.htm |title=Pakistan |publisher=Axt.org.uk |date=1997-01-03 |accessdate=2012-07-30}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.indiadaily.com/editorial/4604.asp |title=Pakistan’s Israel dilemma |publisher=Indiadaily.com |date= |accessdate=2012-07-30}}</ref> {{quote|India has been attacked several times by Pakistan. We cannot take risks, and be unprepared for a surprise attack. India should be prepared for both Pakistan and China. Therefore, there is a need for anti-missile missiles. Due to the Pakistani danger and the threat of launch of missiles with nuclear warheads.}} He was also positive about India's recent economic growth and the capabilities of the young Indian generation. He said: {{quote|As a country, we are at the threshold of an economic explosion and, hence, at this moment, empowerment means most to those who hold the key to the future. I talk of the younger generation. Sound economic and strategic planning will bring about this change. Unfortunately, since our prosperity comes in bursts, good governance, in the form of dedicated politicians and bureaucrats, is essential to usher any changes.}} ==Death== Jacob at the age of 92, a bachelor died around 8.30am on 13 January 2016 at [[New Delhi]]'s Army Research & Referral Hospital due to pneumonia.<ref>{{cite web|title=1971 Indo-Pak War Hero, Lieutenant General JFR Jacob Dies|url=http://www.ndtv.com/india-news/1971-indo-pak-war-hero-lieutenant-general-jfr-jacob-dies-1265318|publisher=NDTV|accessdate=13 January 2016}}</ref><ref>{{cite news|title=RIP: Lt Gen JFR Jacob, hero of the 1971 war, passes away at 93|url=http://www.firstpost.com/india/rip-lt-gen-jfr-jacob-hero-of-the-1971-war-passes-away-2582162.html|accessdate=13 January 2016|agency=Firstpost|publisher=Firstpost|date=13 January 2016}}</ref> ==Major publications== [[File:Lt. General (Retd.) JFR Jacob presents his books “An Odyssey in War and Peace” and “Surrender at Dacca” to PM Modi.jpg|thumb|Jacob ''(far right)'' presents his books to Prime Minister [[Narendra Modi]]. Three Chiefs (Army-Air Force-Navy) are also present.]] Jacob was the author of these books: * ''Surrender at Dacca: Birth of a Nation'' (ISBN 984-05-1395-8) * ''An Odyssey in War and Peace: An Autobiography Lt Gen. J.F.R. Jacob'' (ISBN 978-81-7436-840-9) --> ==അവലംബം== {{reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== {{commons category|J. F. R. Jacob}} * [http://www.bharat-rakshak.com/1971/Dec16/Art01.htm Bharat Rakshak article] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061105025030/http://www.bharat-rakshak.com/1971/Dec16/Art01.htm |date=2006-11-05 }} * [http://www.bharat-rakshak.com/LAND-FORCES/Army/Images-1971b.html Bharat Rakshak Images] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061013110855/http://www.bharat-rakshak.com/LAND-FORCES/Army/Images-1971b.html |date=2006-10-13 }} * [http://www.bharat-rakshak.com/LANCER/idr00010.htm Gen. Jacob] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061006193134/http://www.bharat-rakshak.com/LANCER/idr00010.htm |date=2006-10-06 }} * [https://web.archive.org/web/20150904063940/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-opinion/taking-dhaka-did-not-figure-in-manekshaws-plans-general-jacob/article1837531.ece "Taking Dhaka did not figure in Manekshaw’s plans: General Jacob", The Hindu online] {{1971 Indo-Pak War}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Jacob, Jfr}} [[വർഗ്ഗം:1923-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:2016-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:People from Kolkata]] [[വർഗ്ഗം:Indian Jews]] [[വർഗ്ഗം:Indian generals]] [[വർഗ്ഗം:Indian people of Iraqi-Jewish descent]] [[വർഗ്ഗം:Jewish military personnel]] [[വർഗ്ഗം:Generals of the Indo-Pakistani War of 1971]] [[വർഗ്ഗം:Indian military personnel of the Indo-Pakistani War of 1971]] [[വർഗ്ഗം:Jewish politicians]] [[വർഗ്ഗം:Mizrahi Jews]] [[വർഗ്ഗം:Bangladesh Liberation War]] [[വർഗ്ഗം:Governors of Goa]] [[വർഗ്ഗം:Governors of Punjab, India]] [[വർഗ്ഗം:Recipients of the Param Vishisht Seva Medal]] [[വർഗ്ഗം:പശ്ചിമ ബംഗാളിന്റെ ഗവർണ്ണർമാർ]] 5z2pwvxotyy32lbk9lf0vevehm0oy11 0 331714 4673304 4548350 2026-10-04T03:51:44Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4673304 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Wildlife crossing}} മനുഷ്യർ ഉണ്ടാക്കിയ തടസ്സങ്ങളെ സുരക്ഷിതമായി മറികടന്നുപോകാൻ മൃഗങ്ങൾക്കുവേണ്ടി ഉണ്ടാക്കുന്ന പാലങ്ങളും ഇടനാഴികളും പൊതുവേ '''ജൈവപാലങ്ങളും ജൈവഇടനാഴികളും (Wildlife crossing)''' എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു. പരിസ്ഥിതിയുടെ തുണ്ഡവൽക്കരണം വഴിയുണ്ടാവുന്ന പ്രത്യാഘാതങ്ങളെ മറികടക്കാൻ ഇവ ഒരു പരിധിവരെ ഇവ സഹായകമാകുമെന്ന് കണ്ടിട്ടുണ്ട്. റോഡ്, റെയിൽ, വൈദ്യുതലൈൻ, പൈപ്പ്‌ലൈൻ ഇവയെല്ലാം ഉണ്ടാക്കാനായി മനുഷ്യൻ വന്യപ്രദേശത്ത് അതിക്രമിച്ചുകടക്കുന്നതുവഴി മൃഗങ്ങളുടെ ആവാസവ്യവസ്ഥയ്ക്ക് വലിയ നാശങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നു. റോഡുകളാണ് ഇതിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ബുദ്ധിമുട്ടുണ്ടാക്കുന്നത്. റോഡുകളും വന്യജീവിപ്രശ്നങ്ങളും ഏറെക്കാലങ്ങളായി പരിസ്ഥിതിശാസ്ത്രജ്ഞർ പഠിച്ച വിഷയമാണ്. ഇതുപ്രകാരം ഉള്ള പ്രശ്നങ്ങൾ നാലുതരത്തിൽ തിരിച്ചിട്ടുണ്ട്. (1) റോഡുകൾ ആവാസവ്യവസ്ഥയുടെ അളവും ഗുണവും കുറയ്ക്കുന്നു, (2) വന്യജീവികളുടെയും വാഹനങ്ങളുടെയും കൂട്ടിയിടിമൂലമുള്ള മരണം വർദ്ധിക്കുന്നു, (3) റോഡിന്റെ മറുഭാഗത്തുള്ള വെള്ളവും ഭക്ഷണവും മറ്റു സൗകര്യങ്ങളും മൃഗങ്ങൾക്ക് ലഭിക്കാതെ പോകുന്നു, (4) രണ്ടു ഭാഗത്തുമായി വേർതിരിക്കപ്പെടുന്നതുവഴി വന്യമൃഗങ്ങളുടെ കൂട്ടം ചെറുതാക്കുകയും അവയുടെ എണ്ണത്തിനുംനും ഭാവിക്കും ഭീഷണിയാവുകയും ചെയ്യുന്നു. ഭക്ഷണം ലഭിക്കാതെ, റോഡിൽ കൊല്ലപ്പെട്ട്, ഭക്ഷണത്തിനടുത്ത് എത്താനാവാതെ വരുമ്പോൾ ഒരു കൂട്ടത്തിലെ എണ്ണം കുറയുന്നു. ഇക്കാര്യം കൊണ്ട് അമേരിക്കയിൽ മാത്രം [[white-tailed deer (Odocoileus virginianus)|വെള്ളവാലൻ മാൻ]], [[Florida panthers (Puma concolor coryi)|ഫ്ലോറിഡ പൂമ]], [[black bears (Ursus americanus)|കറുത്ത കരടി]] എന്നിവയുടെ എണ്ണത്തിൽ കുറവുവരുത്തിയിട്ടുണ്ട്. കൂടാതെ വാഹനങ്ങൾ മൂലമുണ്ടാവുന്ന ശബ്ദം, വെളിച്ചം, വണ്ടിയിടിച്ചുള്ള മരണം, മലിനീകരണം എന്നിവയും വന്യമൃഗങ്ങളുടെ എണ്ണത്തിൽ കുറവുവരുത്തുന്നു. കൂടാതെ ആവാസവ്യവസ്ഥ മുറിഞ്ഞുപോകുന്നതും വഴിയോരങ്ങൾ മലിനമാകുന്നതുമൂലം മറ്റു സ്ഥലങ്ങളിൽ നിന്നും ഇങ്ങോട്ട് ജീവികൾ വരാതാകുന്നതും ഒരു ആവാസവ്യവസ്ഥയിലുള്ള ജീവികളുടെ വ്യത്യസ്തതയ്ക്കും കുറവുവരുത്തുന്നുണ്ട്. പുതിയ മലിനമായ സാഹചര്യങ്ങളോട് പൊരുത്തപ്പെടാനാവാത്തതും മൃഗങ്ങൾക്ക് ദോഷമായി ഭവിക്കുന്നു. ഒരു പഠനപ്രകാരം കാട് മൊത്തമായി മുറിച്ചുമാറ്റുന്നതിലും ദോഷമാണ് അതിലെ ഒരു റോഡ് വരുന്നത് എന്നാണ്. മറ്റൊരു പഠനത്തിൽ വടക്കേ അമേരിക്കയിലെ തുടർച്ചായിക്കിടന്ന കാടുകളിലൂടെ റോഡുകൾ വന്നപ്പോൾ പക്ഷികളുടെയും ചെറിയ സസ്തനികളുടെയും, പ്രാണികളുടെയും ഇഴജീവികളുടെയും എണ്ണത്തിൽ കുറവ് വന്നു എന്നാണ് കണ്ടത്. ഇങ്ങനെ വനാന്തരപാതകൾ ലോകമെങ്ങും വന്യജീവിതത്തിന് വളരെ ഹാനികരമാണെന്ന് വരുന്നു. [[File:Wildlife overpass in Singapore.jpeg|thumb|സിംഗപ്പൂരിലുള്ള ജൈവമേൽപ്പാലം]] ==മൃഗങ്ങളും വാഹനങ്ങളും തമ്മിലുള്ള കൂട്ടിയിടി== സംരക്ഷണത്തിന്റെ ഭാഗത്തുനിന്നല്ലാതെ നോക്കിയാലും മൃഗങ്ങളും വാഹനങ്ങളും തമ്മിലുള്ള കൂട്ടിയിടി മൂലം ധാരാളം മനുഷ്യജീവിതത്തിനും വസ്തുവഹകൾക്കും നാശം സംഭവിക്കുന്നുണ്ട്. [[അംഗുലേറ്റ]]കളുമായി മാത്രം യൂറോപ്പിൽ വർഷത്തിൽ 507000 കൂട്ടിയിടി ഉണ്ടാകുന്നുണ്ടെന്നും അതിൽ 300 മനുഷ്യർ കൊല്ലപ്പെടുന്നുണ്ടെന്നും 30000 പേർക്കു പരിക്കുപറ്റുന്നുണ്ടെന്നും കാണുന്നു. നൂറുകോടി ഡോളറിന്റെ സാമ്പത്തിക നഷ്ടവും ഇതുമൂലം ഉണ്ടായി. അതുപോലെ അമേരിക്കയിൽ വർഷംതോറും മാനുകൾ ഉൾപ്പെടുന്ന15 ലക്ഷത്തോളം അപകടങ്ങളിൽ110 കോടി ഡോളറിന്റെ നഷ്ടം വാഹനങ്ങൾക്കു മാത്രം ഉണ്ടാകുന്നതായി പഠനങ്ങൾ കാണിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെയുണ്ടാകുന്ന സാമ്പത്തിക-വന്യജീവി നഷ്ടങ്ങളെ പരിഹരിക്കാനായി നടന്ന പഠനങ്ങളിൽ ഏറ്റവും മികച്ചതെന്ന് ഉരുത്തിരിഞ്ഞുവന്ന പ്രതിവിധികളാണ് ജൈവപാലങ്ങളും ജൈവഇടനാഴികളും. ഇതോടൊപ്പം വഴിയോരങ്ങളിൽ വേലികൾ ഉണ്ടാക്കുന്നതും കൂടിയാകുമ്പോൾ ഏതാണ്ട് പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് പരിഹാരമാവുന്നുണ്ട്. ഈ വിവക്ഷകളിൽ underpasses, overpasses, ecoducts, green bridges, amphibian/small mammal tunnels, wildlife viaducts എന്നിവയെല്ലാം ഉൾപ്പെടുന്നു. ==ചരിത്രവും സ്ഥലങ്ങളും== 1950 -കളിൽ [[ഫ്രാൻസ്|ഫ്രാൻസിലാണ്]] ആദ്യമായി ഈ രീതികൾ പരീക്ഷിക്കപ്പെട്ടത്, തുടർന്ന് മറ്റു യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങളിലും വന്യജീവിതങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനും മുറിഞ്ഞുപോയ ബന്ധങ്ങളെ തിരികെക്കൊണ്ടുവരുന്നതിനുമായി ഉണ്ടാക്കി. വംശനാശഭീഷണിയിലുള്ള [[European badger|യൂറോപ്യൻ ബാഡ്‌ജറെ]] സംരക്ഷിക്കാനായി [[Netherlands|ഹോളണ്ടിൽ]] 600 -ലേറെ ഇടനാഴികളാണ് ഉണ്ടാക്കിയത്, ഇതുമൂലം അവയുടെ എണ്ണത്തിൽ വർദ്ധനയും ഉണ്ടായി. ഇവയിൽ മുകളിലൂടെ കടന്നുപോകുന്ന ഒരു പാലത്തിന് 800 മീറ്റർ നീളമുണ്ട്. ഇത്തരം നിർമ്മിതികൾ അമേരിക്കയിലും കാനഡയിലും ധാരാളമായി ഉണ്ടായിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നുണ്ട്. അമേരിക്കയിൽ കഴിഞ്ഞ് 30 വർഷത്തിനിടയിൽ ആയിരക്കണക്കിനാണ് ഇവ ഉയർന്ന് വന്നത്. ==ചെലവും ലാഭവും== ഇത്തരം പാലങ്ങളും ഇടനഴികളും ഉണ്ടാക്കാനും നിലനിർത്താനും വേണ്ട ചെലവ് ഇതിൽ നിന്നും ലഭിക്കുന്ന ലാഭത്തെയപേക്ഷിച്ച് കുറവാണ്. ഒരു പഠനപ്രകാരം ആകെ നിർമ്മാണച്ചെലവ് 7-8 ശതമാനം കൂടുതലായിരിക്കും. യാത്രക്കാരുടെയും മൃഗങ്ങളുടെയും ജീവനും സ്വത്തിനുണ്ടാകുന്ന നാശവും പരിഗണിക്കുമ്പോൾ ഇത് അധികമല്ല.ഓരോ സ്ഥലത്തും അവിടത്തെ പരിതഃസ്ഥിതി അനുസരിച്ച് നിർമ്മിക്കേണ്ട രൂപത്തിൽ വ്യത്യാസമുണ്ടാവാം. ==ഡിസൈൻ== എങ്ങനെയയിരിക്കണം റോഡിനു മുകളിലുള്ള പാലങ്ങൾ എന്ന ഡിസൈൻ മൽസരത്തിൽ നൂറു മീറ്റർ വീതിയുള്ള ഒറ്റ കോൺക്രീറ്റ് പാലമാണ് മികച്ചതെന്ന് കണ്ടെത്തിയിരുന്നു. അവയിൽ നിറയെ മരങ്ങളും പുൽമേടുകളും നട്ടുവളർത്തുകയും ചെയ്താൽ മൃഗങ്ങളെ ആകർഷിക്കാൻ ആവുമെന്നായിരുന്നു കണ്ടെത്തൽ. നേരത്തെതന്നെ ഈ പാലം ഉണ്ടാക്കി വേണ്ടിടത്ത് എത്തിക്കുന്ന രീതിയിൽ ആയിരുന്നു ഡിസൈൻ.<ref>{{cite web | title=Designing the Next Generation of Wildlife Crossings | date=March 2011 | publisher=United States Department of Transportation - Federal Highway Administration | accessdate=March 3, 2013 }}</ref> ==കേരളത്തിൽ== ദേശീയപാത 212 -ലെ രാത്രിയാത്രാനിരോധനത്തിനു പരിഹരമായി ഇത്തരം പാലങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കിയാൽ ഫലപ്രദമാകുമെന്ന് പഠനങ്ങൾ പറയുന്നു. കോൺക്രീറ്റ് മേൽപ്പാലത്തിൽ മണ്ണു നിറച്ച് ചെടികൾ നട്ട് വനത്തിന്റെ അന്തരീക്ഷമുണ്ടാക്കുന്ന് മേൽപ്പാലങ്ങളിലൂടെ ചുരുങ്ങിയ കാലത്തെ പരിചയം കൊണ്ടുതന്നെ മൃഗങ്ങക്ക് റോഡ് മുറിച്ചു കടക്കാനാവും. ഉരഗങ്ങൾക്കും ചെറുജീവികൾക്കും റോഡ് മുറിച്ചു കടക്കാനായി ജൈവ ഇടനാഴികളും ഫലപ്രദമാവും. 19 കിലോമീറ്റർ നീളത്തിലുള്ള റോഡിൽ കിലോമീറ്ററിന് ഒന്നെന്നതോതിൽ പാലങ്ങളും ഇടനാഴികളും ഉണ്ടാക്കിയാൽ യാത്രാനിരോധനത്തിനു പരിഹാരമാകുമെന്ന് പറയുന്നു. പാലം ഒന്നിന് ഒരു കോടി രൂപയാണ് ചെലവുവരികയെന്ന വാദം ഇതുസംബന്ധിച്ചുള്ള ആക്‌ഷൻകമ്മറ്റി സുപ്രീംകോടതിയിലും സർക്കാരിനും സമർപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web |url=http://www.janmabhumidaily.com/news380024 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2016-02-14 |archive-date=2016-02-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160213091610/http://www.janmabhumidaily.com/news380024 |url-status=dead }}</ref> ==അവലംബം== {{reflist}} ==ഇവയും കാണുക== * [[The Theory of Island Biogeography]] * [[Toad tunnel]] * [[Habitat corridor]] * [[Habitat destruction]] * [[Bat bridge]] * [[Watchung Reservation]] * [[Squirrel bridge]] == പുസ്തകങ്ങൾ== *{{cite conference |ref=harv |url=http://www.icoet.net/downloads/03MonitoringofStructures.pdf |title=Monitoring the use of the Slaty Creek Wildlife Underpass, Calder Freeway, Black Forest, Macedon, Victoria, Australia |last1=Abson |first1=R. N. |last2=Lawrence |first2=R.E. |conference=Proceedings of the 2003 International Conference on Ecology and Transportation |year=2003 |pages=303–308 |location=Lake Placid, NY |access-date=2016-02-14 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304083009/http://www.icoet.net/downloads/03MonitoringofStructures.pdf |url-status=dead }} *{{Cite report |ref={{harvid|Bank et al.|2002}} |author=Bank, F. G. |coauthors=C. L. Irwin, G. L. Evink, M. E. Gray, S. Hagood, J. R. Kinar, A. Levy, D. Paulson, B. Ruediger, R. M. Sauvajot, D. J. Scott, and P. White |date=2002 |title=Wildlife habitat connectivity across European highways |url=http://international.fhwa.dot.gov/wildlife_web.htm |publisher=U. S. Department of Transportation: Federal Highway Administration |page=1-45 |accessdate=19 July 2012}} *{{cite journal |last1=Beier |first1=P. |last2=Noss |first2=R. F. |year=1998 |title=Do habitat corridors provide connectivity? |journal=Conservation Biology |volume=12 |pages=1241–1252 |url=http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1523-1739.1998.98036.x/abstract |accessdate=18 July 2012 |doi=10.1111/j.1523-1739.1998.98036.x}} *{{Citation |last=Bennett |first=A. F. |year=1991 |title=Roads, roadsides, and wildlife conservation: A review |work=Nature conservation 2: The role of corridors |pages=99–118 |url=http://trid.trb.org/view.aspx?id=376076 |accessdate=19 July 2012 |archive-date=2016-09-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160920073309/https://trid.trb.org/view.aspx?id=376076 |url-status=dead }} *{{cite journal |ref=harv |last1=Bruinderink |first1=G. W. T. A. |last2=Hazebroek |first2=E. |year= 1996 |title=Ungulate traffic collisions in Europe |journal=Conservation Biology |volume=10 |pages=1059–1067 |url=http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1046/j.1523-1739.1996.10041059.x/abstract |accessdate=20 July 2012 |doi=10.1046/j.1523-1739.1996.10041059.x}} *{{cite journal |ref=harv |last=Chilson |first=P. |date=June 2003 |title=Cutting Edge: Right of way |journal=Audubon magazine |url=http://audubonmagazine.org/cuttingedge/cuttingedge0306.html |accessdate=19 July 2012 |archive-date=2012-07-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120722082532/http://archive.audubonmagazine.org/cuttingedge/cuttingedge0306.html |url-status=dead }} *{{cite journal |ref=harv |last1=Clevenger |first1=A. P. |last2=Waltho |first2=N. |year=2000 |title=Factors influencing the effectiveness of wildlife underpasses in Banff National Park, Alberta, Canada |journal=Conservation Biology |volume=14 |pages=47–56 |url=http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1046/j.1523-1739.2000.00099-085.x/abstract |accessdate=18 July 2012 |doi=10.1046/j.1523-1739.2000.00099-085.x}} *{{cite journal |ref={{harvid|Clevenger et al.|2001}} |last1=Clevenger |first1=A. P. |last2=Chruszcz |first2=B. |last3=Gunson |first3=K. E. |year=2001 |title=Highway mitigation fencing reduces wildlife-vehicle collisions |journal=Wildlife Society Bulletin |volume=29 |pages=646–653 |url=http://eco-kare.com/pdf/2001_fencing_wsb29-646-653.pdf }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *{{cite journal |ref=harv |last=Clevenger |first=T. |year=2007 |title=Highways through habitats: The Banff Wildlife Crossings Project |journal=Transportation Research News |volume=249 |pages=14–17 |url=http://onlinepubs.trb.org/onlinepubs/trnews/trnews249hwyhabitats.pdf |accessdate=18 July 2012}} *{{cite web |ref=harv |url=http://www.worldchanging.com/archives/001093.html |title=A Green Latticework |last=Danby |first=D. |year=2004 |publisher=Worldchanging.com |accessdate=19 July 2012 |archive-date=2012-07-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120728214838/http://www.worldchanging.com/archives/001093.html |url-status=dead }} *{{cite report |ref=harv |last=Donaldson |first=B. M. |date=2005 |title=The Use of Highway Underpasses by Large Mammals in Virginia and Factors Influencing their Effectiveness |url=http://www.virginiadot.org/vtrc/main/online_reports/pdf/06-r2.pdf |accessdate=20 July 2012}} *{{cite journal |ref=harv |last=Forman |first=R. T. T. |year=2000 |title=Estimate of the Area Affected Ecologically by the Road System in the United States |journal=Conservation Biology |volume=14 |pages=31–35 |url=http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1046/j.1523-1739.2000.99299.x/abstract |accessdate=20 July 2012 |doi=10.1046/j.1523-1739.2000.99299.x}} *{{cite journal |last1=Foster |first1=M. L. |last2=Humphrey |first2=S. R. |year=1995 |title=Use of highway underpasses by Florida panthers and other wildlife |journal=Wildlife Society Bulletin |volume=23 |pages=95–100 |jstor=3783202}} *{{Cite thesis |ref=harv |type=Master Thesis |title=Distribution, relative abundance, and roadway underpass responses of carnivores throughout the Puente-Chino Hills |last=Haas |first=C. D. |year=2000 |publisher=California State Polytechnic University}} *Hallstrom, W., A. P. Clevenger, A. Maher and J Whittington. 2008. Effectiveness of highway mitigation fencing for ungulates and carnivores. Journal of Applied Ecology - In Review.{{Verify source|date=July 2012}} *{{Cite journal |ref={{harvid|Jaeger et al.|2005}} |last=Jaeger |first=J. A. G. |author2=J. Bowman |author3=J. Brennan |author4=L. Fahrig |author5=D. Bert |author6=J. Bouchard |author7=N. Charbonneau |author8=K. Frank |author9=B. Gruber |author10=K. Tluk von Toschanowitz |year=2005 |title=Predicting when animal populations are at risk from roads: an interactive model of road avoidance behavior |journal=Ecological Modelling |volume=185 |pages=329–348 |url=http://www.glel.carleton.ca/PDF/landPub/05/05JaegeretalEcolMod.pdf |accessdate=20 July 2012 |doi=10.1016/j.ecolmodel.2004.12.015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304075613/http://www.glel.carleton.ca/PDF/landPub/05/05JaegeretalEcolMod.pdf |archive-date=2016-03-04 |url-status=dead}} *{{Cite report |ref=harv |last1=Knapp |first1=K. K. |last2=Yi |first2=X. |last3=Oakasa |first3=T. |last4=Thimm |first4=W. |last5=Hudson |first5=E. |last6=Rathmann |first6=C. |date=2004 |title=Deer-vehicle crash coutermeasure toolbox: A decision and choice resource |url=http://www.deercrash.org/Toolbox/finalreport.pdf |publisher=Wisconsin Department of Transportation, Madison |accessdate=19 July 2012 |archive-date=2016-05-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160517073606/http://www.deercrash.org/toolbox/finalreport.pdf |url-status=dead }} *{{Cite thesis |ref=harv |type=Master Thesis |title=Movement patterns of coyotes and bobcats relative to road underpasses in Chino Hills of southern California |last=Lyren |first=L. M. |year=2001 |publisher=California State Polytechnic University}} *{{cite book |ref=harv |title=Essentials of Conservation Biology |url=https://archive.org/details/essentialsofcons0000prim_r2u2 |last=Primack |first=R. B. |year=2006 |publisher=Sinauer Associates |chapter=Ch. 9: Habitat Destruction |pages=[https://archive.org/details/essentialsofcons0000prim_r2u2/page/189 189]–193 |accessdate=19 July 2012}} *{{cite journal |ref={{harvid|Reed et al.|1996}} |last1=Reed |first1=R. A. |last2=Johnson-Barnhard |first2=J. |last3=Baker |first3=W. L. |year=1996 |title=Contribution of roads to forest fragmentation in the Rocky Mountains |journal=Conservation Biology |volume=10 |pages=1098–1106 |url=http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1046/j.1523-1739.1996.10041098.x/abstract |accessdate=19 July 2012 |doi=10.1046/j.1523-1739.1996.10041098.x}} *{{cite journal |last1=Rich |first1=A. S. |last2=Dobkin |first2=D. S. |last3=Niles |first3=L. J. |year=1994 |title=Defining forest fragmentation by corridor width: The influence of narrow forest-dividing corridors on forest-nesting birds in Southern New Jersey |journal=Conservation Biology |volume=8 |issue= |pages=1109–1121 |url=http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1046/j.1523-1739.1994.08041109.x/abstract |accessdate=18 July 2012 |doi=10.1046/j.1523-1739.1994.08041109.x}} *{{citation |last=Scott |first=B. |year=2007 |title=Florida panther deaths increase from collisions with vehicles |url=http://myfwc.com/whatsnew/07/statewide/panther-rk.html |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080510113225/http://myfwc.com/whatsnew/07/statewide/panther-rk.html |archivedate=2008-05-10 |publisher=Florida Fish and Wildlife Conservation Commission |access-date=2016-02-14 |url-status=live }} *{{cite journal |ref=harv |last=Spellerberg |first=I. F. |year=1998 |title=Ecological effects of roads and traffic: A literature review |journal=Global Ecology and Biogeography |volume=7 |pages=317–333 |url=http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1046/j.1466-822x.1998.00308.x/abstract |accessdate=19 July 2012 |doi=10.1046/j.1466-822x.1998.00308.x}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== * http://news.keralakaumudi.com/beta/news.php?NewsId=TktPWjAwODQyNzI=&xP=RExZ&xDT=MjAxNi0wMi0xMyAwNjozNDowMA==&xD=MQ==&cID=Mg== *[http://www.environment.fhwa.dot.gov/ecological/eco_index.asp Eco-Logical: An Ecosystem Approach to Developing Infrastructure Projects] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170131090544/https://www.environment.fhwa.dot.gov/ecological/eco_index.asp |date=2017-01-31 }} - Federal Highway Administration (FHWA) *[http://www.y2y.net/Default.aspx?cid=333&lang=1 Wildlife Crossing Structures] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100309044309/http://www.y2y.net/Default.aspx?cid=333&lang=1 |date=2010-03-09 }} - Yellowstone to Yukon Conservation Initiative *[http://www.mma.es/portal/secciones/biodiversidad/desarrollo_rural_paisaje/fragmentacion_rural/pdf/2_Desfragmentacion_Belgica.pdf Defragmentation in Belgium (Flanders) - Connecting nature, connecting people. Accessed: Jan 22, 2009]{{dead link|date=March 2015}} *[http://www.mma.es/portal/secciones/biodiversidad/desarrollo_rural_paisaje/fragmentacion_rural/pdf/1_Desfragmentacion_Holanda.pdf Wildlife passages - De-Fragmentation in the Netherlands - How to evaluate their effectiveness? Accessed: Jan 22, 2009]{{dead link|date=March 2015}} * *[http://www.wildlifecrossing.net/california California Roadkill Observation System] * *[http://www.wildlifecrossing.net/maine Maine Audubon Wildlife Road Watch] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160128215536/http://www.wildlifecrossing.net/maine/ |date=2016-01-28 }} * *[http://www.wildlifeconsultingresources.com/pdf/Carnivore%20Safe%20PassageFinalSMALL.pdf Safe Passage] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304081825/http://www.wildlifeconsultingresources.com/pdf/Carnivore%20Safe%20PassageFinalSMALL.pdf |date=2016-03-04 }} - A Users Guide to Developing Effective Highway Crossings for Carnivores and Other Wildlife * *[http://www.wildlifeconsultingresources.com/pdf/ecological.pdf Eco-Logical] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120319202248/http://www.wildlifeconsultingresources.com/pdf/ecological.pdf |date=2012-03-19 }} - An Ecosystem Approach to Developing Infrastructure Projects * *[http://www.wildlifeconsultingresources.com/pdf/Effects%20of%20Highways%20on%20Elk.pdf The Effects of Highways] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304080848/http://www.wildlifeconsultingresources.com/pdf/Effects%20of%20Highways%20on%20Elk.pdf |date=2016-03-04 }} On Elk Habitat In The Western United States and Proposed Mitigation Approaches * *[http://www.wildlifeconsultingresources.com/pdf/MGMT%20CONSID%20FOR%20CARN%20(1-2006).pdf Management Considerations] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304080214/http://www.wildlifeconsultingresources.com/pdf/MGMT%20CONSID%20FOR%20CARN%20(1-2006).pdf |date=2016-03-04 }} for Designing Carnivore Highway Crossings * *[http://www.wildlifeconsultingresources.com/pdf/US6_Linkages_and_Crossings_revised6.pdf An Assessment of Wildlife Habitat Linkages and Crossing Locations on US 6] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160617045723/http://wildlifeconsultingresources.com/pdf/US6_Linkages_and_Crossings_revised6.pdf |date=2016-06-17 }} * *[http://www.wildlifeconsultingresources.com/pdf/wildlife%20habitat%20linkages%20I-70_Final%2012_05_07.pdf An Assessment of Wildlife Habitat Linkages on Interstate 70, Utah] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304073913/http://www.wildlifeconsultingresources.com/pdf/wildlife%20habitat%20linkages%20I-70_Final%2012_05_07.pdf |date=2016-03-04 }} * *[http://www.wildlifeconsultingresources.com Wildlife Consulting Resources] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304080857/http://www.wildlifeconsultingresources.com/ |date=2016-03-04 }} Wildlife Crossing and Linkage Information for New Highway Projects * *[http://www.fs.fed.us/wildlifecrossings/ Wildlife Crossings Toolkit] The Wildlife Crossings Toolkit provides information for terrestrial biologists, engineers, and transportation professionals to assist in maintaining or restoring habitat connectivity across transportation infrastructure on public lands. * *[http://www.wcproject.eu Wildlife Crossings Project] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304030429/http://www.wcproject.eu/ |date=2016-03-04 }} - The Wildlife Crossings Project provides information about georreferenced wildlife crossings all around the world, and allow specialists to publish them. {{commons category|Wildlife overpasses}} {{commons category|Wildlife underpasses}} {{CC|Wildlife crossing}} tkim7fsu0n3qd3itga7ei52m422tx7t 0 331877 4673314 4094221 2026-10-04T04:23:02Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4673314 wikitext text/x-wiki {{PU|Jose Theatre}} {{Needs Image}} {{Infobox theatre | name = Jose Theater | native_name = | native_name_lang = | image = | image_size = 300px | image_alt = | caption = | image_map = | map_caption = | pushpin_map = | pushpin_map_caption= | address = [[Swaraj Round]], [[Thrissur]] | city = [[Thrissur]] | country = India | designation = | architect = | owner = [[Jose Kattookkaran]] | tenant = | operator = | capacity = | type = | opened = 1936 | reopened = | yearsactive = | rebuilt = | closed = | demolished = | othernames = ''Jose Electrical Bioscope'' | production = | currentuse = | website = }} [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] ആദ്യത്തെ സ്ഥിരം സിനിമാ തിയേറ്ററാണ് '''ജോസ് തിയേറ്റർ'''.[[കാട്ടൂക്കാരൻ വാറുണ്ണി ജോസഫ്]] സ്ഥാപിച്ച ഈ തിയേറ്റർ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത് [[തൃശ്ശൂർ നഗരം|തൃശ്ശൂർ നഗരത്തിലെ]] [[സ്വരാജ് റൗണ്ട്|സ്വരാജ് റൗണ്ടിലാണ്]]. ജോസ് ഇലട്രിക്കൽ ബയോസ്കോപ് എന്നാണ് ഈ തീയ്യറ്റർ ആദ്യകാലത്ത് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്<ref>{{Cite web|url = http://cityjournal.in/hundred-years-of-filial-indifference/|title = Hundred years of filial indifferenc|publisher = City Journal|accessdate = 2013-10-01|archive-date = 2013-10-04|archive-url = https://web.archive.org/web/20131004213608/http://cityjournal.in/hundred-years-of-filial-indifference/|url-status = dead}}</ref><ref>{{Cite web|url = http://www.thehindu.com/features/cinema/a-true-adventurer/article5179374.ece|title = A true adventurer|publisher = The Hindu|accessdate = 2013-10-01|archive-url = https://web.archive.org/web/20130930114701/http://www.thehindu.com/features/cinema/a-true-adventurer/article5179374.ece|archive-date = 2013-09-30|url-status = dead}}</ref> == അവലംബം == {{Reflist}} {{തൃശ്ശൂർ ജില്ല}} [[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ വിനോദസഞ്ചാരകേന്ദ്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ആദ്യകാല സിനിമാ തിയറ്ററുകൾ]] [[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂരിലെ കെട്ടിടങ്ങളും നിർമ്മിതികളും]] h5c39dqn2zj6vtp9zgudkm6qlyqbg6f 0 332012 4673231 4630999 2026-10-03T22:23:38Z InternetArchiveBot 146798 Bluelink 1 book for [[വിക്കിപീഡിയ:പരിശോധനായോഗ്യത|പരിശോധനായോഗ്യത]] (20261003)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 4673231 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|International Society for Krishna Consciousness}} {{Infobox organisation |name = അന്താരാഷ്ട്ര കൃഷ്ണാവബോധ സമിതി | image = Iskon Temple, Vrindawan.jpg | caption = ISKCON Temple in [[Vrindavan]], [[Uttar Pradesh]], India | logo = ISKCON official logo.jpg |caption = അന്താരാഷ്ട്ര കൃഷ്ണാവബോധ സമിതി (ISKCON) ലോഗോ |motto = |abbreviation = ISKCON |formation = {{start date and age|1966|07|13|df=yes|p=y}} {{nowrap|[[New York City|ന്യൂയോർക്ക്]], [[US|അമേരിക്ക]].}} |founder = [[എ. സി. ഭക്തിവേദാന്ത സ്വാമി പ്രഭുപാദ]] |type = [[Religious organization|മത സംഘടന]] |status = [[Foundation (nonprofit)|ലഭേച്ഛ കൂടാതെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന സ്ഥാപനം]] |purpose = [[Education|വിദ്യാഭ്യാസം]], [[Philanthropic|മാനുഷികം]], [[Religious studies|മതപഠനം]], [[Spirituality|ആത്മീയത]] |membership = |headquarters = [[Mayapur|മായാപൂർ]], [[West Bengal|പശ്ചിമ ബംഗാൾ]], [[ഇന്ത്യ]] |location = 600 ശാഖകൾ |coords = {{coord|23.26|N| 88.23|E|display=inline,title}} |area_served = ലോകമാസകലം |leader_title = |leader_name = |main_organ = [[Governing Body Commission|ഭരിക്കുന്ന കമ്മീഷൻ]] |affiliations = [[Gaudiya Vaishnavism|ഗൗഡിയ വൈഷ്ണവിസം]] |website = {{url|http://iskcon.org/}} }} '''ഇസ്കോൺ''' എന്നറിയപ്പെടുന്ന '''അന്താരാഷ്ട്ര കൃഷ്ണാവബോധ സമിതി അഥവാ ഇന്റർനാഷണൽ സൊസൈറ്റി ഓഫ് കൃഷ്ണ കോൺഷ്യസ്നസ് (International Society for Krishna Consciousness - ISKCON)''' [[Gaudiya Vaishnavism|ഗൗഡിയ വൈഷ്ണവരുടെ]] ഒരു മതസംഘടനയാണ്. '''ഹരേകൃഷ്ണ പ്രസ്ഥാനം''' എന്നും ഇതറിയപ്പെടുന്നു. <ref>{{Harvnb|Gibson |2002|p=4}}</ref> [[എ. സി. ഭക്തിവേദാന്ത സ്വാമി പ്രഭുപാദ]] 1966 -ൽ [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ]] (USA) [[New York City|ന്യൂയോർക്ക് സിറ്റി]]യിൽ ആണ് ഇതു സ്ഥാപിച്ചത്. പ്രഭുപാദയെ ഇസ്കോൺ വിശ്വാസികൾ ഗുരുവും ആധ്യാത്മിക നേതാവുമായി കരുതിപ്പോരുന്നു.<ref>{{Harvnb|Gibson |2002|p=6}}</ref> [[ഹിന്ദു]] പുരാണങ്ങളായ [[ഭഗവത് ഗീത]]യിലെയും [[ഭാഗവതം|ഭാഗവതത്തി]]ലെയും തത്ത്വങ്ങളിലാണ് ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാന വിശ്വാസം. നാല് വൈഷ്ണവ സമ്പ്രദായങ്ങളിൽ (ബ്രാഹ്മ,രുദ്ര, ശ്രീ, കൗമാര) ബ്രാഹ്മ സമ്പ്രദായത്തിന്റെ മാധ്വ-ഗൗഡിയ ശാഖയുടെ നേർതുടർച്ചക്കാരായി ഇസ്കോണിൽ വിശ്വസിക്കുന്നവർ അവരെത്തന്നെ കരുതിപ്പോരുന്നു.<ref>{{Cite book |first = Klaus | last = Klostermaier |author-link = Oxford University |title = A Concise Encyclopedia of Hinduism |url = https://archive.org/details/conciseencyclope0000klos |place = Oxford |publisher = Oneworld Publications |year = 1998 |isbn = 1-85168-175-2 |ref = harv |postscript = <!--None-->}}</ref> [[ഭക്തിയോഗം]] പ്രചരിപ്പിക്കാനാണ് ഇസ്കോൺ രൂപം കൊണ്ടത്. പൊതുവായ ഹിന്ദു മതത്തിൽ നിന്ന് തികച്ചും വ്യത്യസ്തമായി ഒരു ഏകദൈവ വിശ്വാസ പ്രസ്‍ഥാനമാണ് ഇസ്കോൺ. ഇസ്ക്കോൺ പ്രസ്ഥാനത്തിലെ വിശ്വാസികൾക്ക് കൃഷ്ണനാണ് പൂർണ്ണനും ഏകനുമായ ദൈവം. കൃഷ്ണന്റെ ദിവ്യമായ പ്രതിരൂപമാണ് രാധ അഥവാ രാധിക. ദിവ്യപ്രേമത്തിന്റെ പ്രതിരൂപമാണ് അവർ. ഭക്തർ അവരുടെ ചിന്തകളും പ്രവൃത്തികളും പ്രാർഥനകളും സർവ്വേശ്വരനായ ഭഗവാൻ [[കൃഷ്ണൻ|കൃഷ്ണന്റെ]] അനുഗ്രഹത്തിനായി സമർപ്പണം ചെയ്യുന്നു. മറ്റുള്ള ഹൈന്ദവ ദൈവങ്ങളെ ഇവർ ആരാധിക്കുന്നില്ല. ഇതിന്റെ വേരുകൾ വൈഷ്ണവ മതവുമായി ചേർന്ന് കിടക്കുന്നു. ഇസ്കോൺ വിശ്വാസത്തിൽ അദ്വൈതത്തിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായി ആത്മാവിനു സ്വന്തമായി അനന്തമായി നിലനിൽപ്പുണ്ട്. അത് എവിടെയും ലയിച്ചുചേരുന്നില്ല.<ref>[http://srimadbhagavatam.com/1/3/28/en1 srimadbhagavatam.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130123024056/http://srimadbhagavatam.com/1/3/28/en1 |date=2013-01-23 }}, Bhag.Purana 1.3.28, "All of the above-mentioned incarnations are either plenary portions or portions of the plenary portions of the Lord, but Lord Sri Krishna is the original Personality of Godhead."</ref><ref name = Guy>{{Harvnb|Guy Beck|2005|p=39|loc=page 39 'According to Orthodox Gaudiya. Krishna's svarupa, or true form manifests in three ways. His svayam-rupa or transcendent form is self-existent, not dependent on anything. His tadekatma rupa is identical in essence to his true form, though it differs in appearance (and would include such forms of Krishna as Narayana and Vasudeva). His avesa form has Krishna appearing though in varying degrees of possession'}}</ref> ഇന്ന് ഇസ്കോണിന് ലോകത്താകമാനം 550 -ലേറെ കേന്ദ്രങ്ങളുണ്ട്. ഇവ [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]], [[കാനഡ]], [[യുകെ]] അല്ലെങ്കിൽ [[യൂറോപ്പ്]], [[ഓസ്ട്രേലിയ]] തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളിൽ എല്ലാം തന്നെ വ്യാപിച്ചു കിടക്കുന്നു. അവയിൽ സ്വയം പര്യാപ്തത ലക്ഷ്യമിടുന്ന ചിലതുൾപ്പെടെ 60 കാർഷികസമൂഹങ്ങളും 50 വിദ്യാലയങ്ങളും 90 ഭക്ഷണശാലകളും ഉണ്ട്.<ref>{{cite web |url=http://directory.krishna.com/ |title=Directory of ISKCON |publisher=Directory.krishna.com |accessdate=2009-10-01 |archive-date=2019-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190506142948/http://directory.krishna.com/ |url-status=dead }}</ref> [[Soviet Union|സോവിയറ്റ് യൂണിയന്റെ]] പതനത്തിനു ശേഷം [[Eastern Europe|കിഴക്കേ യൂറോപ്പിലും]] ഇന്ത്യയിലുമാണ് ഈ അടുത്ത കാലത്ത് ഇസ്കോണിന്റെ അംഗസംഖ്യയിൽ വലിയ വർദ്ധനവ് ഉണ്ടായത്.<ref>{{Harvnb|Cole Dwayer|2007|p=38}}</ref> ==ചരിത്രവും വിശ്വാസങ്ങളും== [[West Bengal|പശ്ചിമബംഗാളിലെ]] [[Gauda|ഗൗഡ]] പ്രദേശത്ത് രൂപം കൊണ്ട ഒരു [[വിഷ്ണു]] ആരാധനാപ്രസ്ഥാനമാണ് [[Gaudiya Vaishnavism|ഗൗഡിയ വൈഷ്ണവിസം]]. എനാൽ ഗൗഡീയവൈഷ്ണവ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ആരംഭം മാധ്വാചാര്യരുടെ ദ്വൈത ദർശനത്തെ പിന്തുടർന്നുകൊണ്ടാണ്. മാധ്വാചാര്യരുടെ ശിഷ്യപരമ്പരയിലാണ് ഹരേകൃഷ്ണ പ്രസ്ഥാനവും ഉൾപ്പെടുന്നത്. പ്രധാനമായും ബംഗാളിലും ബീഹാറിലുമാണ് കഴിഞ്ഞ അഞ്ഞൂറു വർഷമായി ഇതിനു അനുയായികൾ ഉള്ളത്. ഈ ആശയങ്ങളെയാണ് [[ഭഗവത് ഗീത]]യുടെയും [[ഭാഗവതം|ഭാഗവത]]ത്തിന്റെയും മറ്റു ചില ഗ്രന്ഥങ്ങളുടെയും വിപുലമായ വിവർത്തനങ്ങളാലും<ref>A Hinduism, Page 8, Lynne Gibson, 2002</ref> എഴുത്തുകളാലും [[എ. സി. ഭക്തിവേദാന്ത സ്വാമി പ്രഭുപാദ|പ്രഭുപാദ]] പാശ്ചാത്യലോകത്തേക്ക് പ്രചരിപ്പിച്ചത്. ഇന്ന് ഈ പുസ്തകങ്ങൾ എഴുപതിലേറെ ഭാഷകളിൽ ലഭ്യമാണ്. ചിലത് ഓൺലൈനില്യും കിട്ടുന്നുണ്ട്. ഈ പുസ്തകങ്ങളാണ് ഇസ്കോൺ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ പ്രമാണങ്ങൾ.<ref>{{cite web|url=http://www.vedabase.com|title=Bhaktivedanta Vedabase Online|work=Bhaktivedanta Vedabase Online}}</ref> ഇസ്ക്കോൺ പ്രസ്ഥാനത്തിലെ വിശ്വാസികൾക്ക് കൃഷ്ണനാണ് പരമമായ, പൂർണ്ണനായ ദൈവം. കൃഷ്ണന്റെ ദിവ്യമായ പ്രതിരൂപമാണ് രാധ. ദിവ്യപ്രേമത്തിന്റെ പ്രതിരൂപമാണ് അവർ. [[അദ്വൈതം|അദ്വൈത]]ത്തിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായി ആത്മാവിനു സ്വന്തമായി അനന്തമായി നിലനിൽപ്പുണ്ട് ഇസ്കോൺ വിശ്വാസത്തിൽ, അത് എവിടെയും ലയിച്ചുചേരുന്നില്ല. [[വേദാന്തം|വേദാന്തത്തിൽ]] വേരുകളുള്ള ഒരു ഏകദൈവവിശ്വാസപ്രസ്ഥാനമാണ് ഇസ്കോൺ.<ref name="Ency">{{cite book |author=Laderman, Gary |title=Religion and American Cultures: An Encyclopedia of Traditions, Diversity, and Popular Expressions |url=https://archive.org/details/religionamerican0001unse_k4n1 |publisher=ABC-CLIO |location=Santa Barbara, Calif |year=2003 |pages= |isbn=1-57607-238-X |oclc= |doi= |article=ISKCON}}</ref> ===ഹരേ കൃഷ്ണ മന്ത്രം=== ഇസ്കോണിന് ഹരേകൃഷ്ണ പ്രസ്ഥാനം എന്ന പേരു വന്നതു തന്നെ ഭക്തന്മാർ ഏതു നേരവും ഭജിക്കുകയും ജപിക്കുകയും പാടുകയും ചെയ്യുന്ന മഹാമന്ത്രം എന്ന് അവർ വിളിക്കുന്ന ''ഹരേ കൃഷ്ണ, ഹരേ കൃഷ്ണ കൃഷ്ണ കൃഷ്ണ ഹരേ ഹരേ ഹരേ രാമ ഹരേ രാമ രാമ രാമ ഹരേ ഹരേ'' എന്ന ചൊല്ലിൽ നിന്നാണ്. [[File:Mahamantra.svg|thumb|ISKCON വിശ്വാസികളുടെ മഹാമന്ത്രം]] ===അന്താരാഷ്ട്ര കൃഷ്ണഭാവനാമൃത സംഘത്തിന്റെ ഏഴു ലക്ഷ്യങ്ങൾ=== [[പ്രഭുപാദ]] 1966 -ൽ ISKCON രൂപീകരിക്കുമ്പോൾ നിർവചിച്ച ഏഴുലക്ഷ്യങ്ങൾ താഴെക്കൊടുക്കുന്നു. <ref>{{Cite journal |first = Dasa Goswami | last = Satsvarupa |author-link = Satsvarupa Dasa Goswami |title =Srila Prabhupada Lilamrta Vol 1 |publisher = BBT |origyear = 1981|year = 2002 |page = 1133 |isbn = 0892133570<!--(2 volume edition 2002)--> |ref = harv |postscript = <!--None--> }} </ref> #ഭൂമിയിൽ സമത്വവും സമാധാനവും കൈവരുത്തുന്നതിന് ചിട്ടയായി ആത്മീയ അറിവ് സമൂഹത്തിലാകെ വ്യാപിപ്പിക്കുകയും മൂല്യങ്ങളുടെ ഏറ്റക്കുറച്ചിലുകൾ മാറ്റാൻ ആത്മീയജ്ഞാനത്തിനെ രീതികൾ പ്രചരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുക. # [[ഭഗവത് ഗീത]]യിലും [[ഭാഗവതം|ഭാഗവതത്തിലും]] പറഞ്ഞിട്ടുള്ളതു പോലെ കൃഷ്ണാവബോധം പ്രചരിപ്പിക്കുക. പുനർജനി സ്വീകാര്യമാണ്. # സമൂഹത്തിലെ എല്ലാവരെയും തമ്മിൽത്തമ്മിലും പരമാത്മാവായ കൃഷ്ണന്റെ പക്കലേക്കും അടുപ്പിച്ച് മാനുഷികബോധം എല്ലാവരിലും ഉണ്ടാക്കി ഓരോരുത്തരും കൃഷ്ണന്റെ ഗുണങ്ങളുടെ ഭാഗമാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കുക. # [[Chaitanya Mahaprabhu|ചൈതന്യ മഹാപ്രഭു]]വിന്റെ ഉപദേശങ്ങളിലൂടെ വെളിവായരീതിയിൽ എല്ലാവരും ഒത്തുകൂടി മഹാമന്ത്രം ചൊല്ലുകയും ഈ ഭക്തി പ്രസ്ഥാനത്തെപ്പറ്റി പഠിപ്പിക്കുകയും വ്യാപിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുക # കൃഷ്ണന്റെ വ്യക്തിത്വത്തിൽ അർപ്പണം ചെയ്ത് അംഗങ്ങൾക്കും സമൂഹത്തിനും വേണ്ടി ഒത്തുചേരാനായി വിശുദ്ധങ്ങളായ വേദികൾ ഉണ്ടാക്കുക. # ലളിതവും നൈസർഗ്ഗികവുമായ ഒരു ജീവിതം നയിക്കാനായി അംഗങ്ങളെ എല്ലാവരെയും ഒരുമിച്ചു കൊണ്ടുവരിക. # മേൽപ്പറഞ്ഞ കാര്യങ്ങൾ സാധിപ്പിക്കാനായി പുസ്തകങ്ങളും മാസികകളും പ്രസിദ്ധീകരിച്ച് വിതരണം ചെയ്യുക. ===നാലു വ്യവസ്ഥാപിത തത്ത്വങ്ങൾ=== ആത്മീയജീവിതത്തിന്റെ അടിസ്ഥനങ്ങളായി [[പ്രഭുപാദ]] [[ധർമ്മ|ധർമ്മത്തി]]ന്റെ<ref name="The Four Legs of Dharma">{{cite web |url=http://vedabase.net/sb/1/17/24/ |title=The Four Legs of Dharma |publisher=Vedabase.net |accessdate=2009-10-01 |archive-date=2009-08-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090811002934/http://vedabase.net/sb/1/17/24/ |url-status=dead }}</ref> നാലുതൂണുകൾ എന്ന തരത്തിൽ നാല് വ്യവസ്ഥാപിത തത്ത്വങ്ങൾ നിർദ്ദേശിച്ചിട്ടുണ്ട്. # [[മത്സ്യം|മൽസ്യവും]] [[മുട്ട]]യും അടക്കം ഒരു മാംസവും പാടില്ല. # വിവാഹിതരായ ഇണകൾ, അതും പ്രജനനത്തിനുവേണ്ടി മാത്രമായിട്ടേ [[ലൈംഗികത|ലൈംഗികബന്ധത്തിൽ]] ഏർപ്പെടാവൂ. # [[മദ്യം]], കഫെയിൽ, [[പുകവലി]] ഉൾപ്പെടെ യാതൊരു ലഹരിപദാർത്ഥവും ഉപയോഗിക്കരുത്. # ചൂതാട്ടം പാടില്ല. ധർമ്മത്തിന്റെ നാലു തൂണുകൾ ഇവയാണ്.<ref name="The Four Legs of Dharma"/> # [[ദയ]] # [[തപം]] # [[സത്യം]] # [[സൗഖ്യം]] ==അവലംബം== {{reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == {{CC|International Society for Krishna Consciousness}} [[വർഗ്ഗം:ഹിന്ദു സംഘടനകൾ]] fzcohz8u026kpulmqjshbnns4a9qnjz 0 342974 4673279 4543854 2026-10-04T02:52:21Z Martinkottayam 84843 4673279 wikitext text/x-wiki {{Needs Image}} '''[[പഞ്ചാബ്]] ''' [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യൻ]] ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗമാണ്, [[പഞ്ചാബ്|പഞ്ചാബിനെ]] പടിഞ്ഞാറൻ [[പഞ്ചാബ്]] (പാകിസ്താൻ), കിഴക്കൻ പഞ്ചാബ് (ഇന്ത്യ) എന്നീ രണ്ട് ഭാഗങ്ങളിലായി ഭാഗിച്ചിരിക്കുന്നു. പഞ്ചാബി സംഗീതം, വ്യത്യസ്തമായ ഒന്നാണ്.  == നാടൻപാട്ടുകൾ == ടുമ്പി, ആൽഗോസ്, ദാഡ്,[[സാരംഗി]], ചിമ്റ്റ തുടങ്ങി പാരമ്പര്യ സംഗീതോപകരണങ്ങളുപയോഗിച്ചുകൊണ്ടുള്ള സംഗിതമാണ് [[പഞ്ചാബ്|പഞ്ചാബിന്റെ]] നാടൻപാട്ടുകൾ.ഈ നാടൻപാട്ടുകൾ, [[പഞ്ചാബ്|പഞ്ചാബിലെ]], മരണത്തിലും, ജനനത്തിലും, വിവാഹത്തിലും, ഉത്സവങ്ങളിലും മതപരമായ ചടങ്ങുകളിലെല്ലാം പാടാറുണ്ട്. നാടൻപാട്ടുകൾ പഞ്ചാബിൽ, പരമ്പരാഗതമായ സംഗീതവും, സാമൂഹികമായ കർത്തൃത്വത്തിന്റെ ഒരു സൂചനയും കൂടിയാണ്. ഒറ്റനോട്ടത്തിൽ ഇപ്പോഴത്തെ പഞ്ചാബി സംഗീതത്തിന് വ്യതിയാനങ്ങളുണ്ട്, പക്ഷെ പഴയ നിയമങ്ങളനുസരിച്ച്, നാടൻ പാട്ടുകൾ തുടങ്ങുന്നത് ദാഡി -യിലൂടെയാണ്, അത് സാമൂഹ്യപരമായ ഒരുമയെയാണ് കാണിക്കുന്നത്.ഇതിലെ ദാഡി നായകത്വത്തിന്റേയും, പ്രണയകഥകളുടേയും, പ്രതീകമാണ്.പഞ്ചാബിലെ മറ്റ് ജീവിത സാഹചര്യങ്ങളിലും നാടൻപാട്ടുകൾ ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്. "മിക്കവാറും എല്ലാം വിവാഹ വേളകളിലും, കുടുംബവും, കൂട്ടുകാരും, മറ്റംഗങ്ങളും,പഴയ ഓർമകളെ പറയുന്ന നാടൻപാട്ടുകൾ പാടാറുണ്ട്, പക്ഷെ അതൊക്കെ സന്തോഷത്തേയും, ഭയത്തേയും, നൽകിയാണ് പാടാറ്." <ref name="j1">{{Cite journal|author1=Myrvold, Kristina|year=2004|title=Wedding Ceremonies in Punjab|journal=Journal of Punjab Studies|pages=155–170|volume=11|issue=2|url=http://www.global.ucsb.edu/punjab/journal_11_2/5_myrvold.pdf|access-date=2016-07-11|archive-date=2016-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304023327/http://www.global.ucsb.edu/punjab/journal_11_2/5_myrvold.pdf|url-status=dead}}</ref>  വിവാഹവേളകളിലെ പാട്ടിന്റെ വരികൾ പ്രണയത്തിന്റേയും, അഭ്യസനത്തിന്റേയും, വിഷയത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയിട്ടുള്ള രീതിയെ പിൻതുടർന്നിട്ടായിരിക്കും.<ref name="j2" /> നാടൻപാട്ടുകളെ സ്ഥലത്തെ അറിയിക്കാനായുള്ള ഒരു ആധൂനികമായ വഴിയായും ഇപ്പോൾ കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. == References == {{Reflist|30em}} [[വർഗ്ഗം:പഞ്ചാബി സംഗീതം]] kqu9j9oj542wl4u2jvp2g3f7koyrgwi 4673281 4673279 2026-10-04T02:52:39Z Martinkottayam 84843 /* നാടൻപാട്ടുകൾ */ 4673281 wikitext text/x-wiki {{Needs Image}} '''[[പഞ്ചാബ്]] ''' [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യൻ]] ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗമാണ്, [[പഞ്ചാബ്|പഞ്ചാബിനെ]] പടിഞ്ഞാറൻ [[പഞ്ചാബ്]] (പാകിസ്താൻ), കിഴക്കൻ പഞ്ചാബ് (ഇന്ത്യ) എന്നീ രണ്ട് ഭാഗങ്ങളിലായി ഭാഗിച്ചിരിക്കുന്നു. പഞ്ചാബി സംഗീതം, വ്യത്യസ്തമായ ഒന്നാണ്.  == നാടൻപാട്ടുകൾ == ടുമ്പി, ആൽഗോസ്, ദാഡ്, [[സാരംഗി]], ചിമ്റ്റ തുടങ്ങി പാരമ്പര്യ സംഗീതോപകരണങ്ങളുപയോഗിച്ചുകൊണ്ടുള്ള സംഗിതമാണ് [[പഞ്ചാബ്|പഞ്ചാബിന്റെ]] നാടൻപാട്ടുകൾ.ഈ നാടൻപാട്ടുകൾ, [[പഞ്ചാബ്|പഞ്ചാബിലെ]], മരണത്തിലും, ജനനത്തിലും, വിവാഹത്തിലും, ഉത്സവങ്ങളിലും മതപരമായ ചടങ്ങുകളിലെല്ലാം പാടാറുണ്ട്. നാടൻപാട്ടുകൾ പഞ്ചാബിൽ, പരമ്പരാഗതമായ സംഗീതവും, സാമൂഹികമായ കർത്തൃത്വത്തിന്റെ ഒരു സൂചനയും കൂടിയാണ്. ഒറ്റനോട്ടത്തിൽ ഇപ്പോഴത്തെ പഞ്ചാബി സംഗീതത്തിന് വ്യതിയാനങ്ങളുണ്ട്, പക്ഷെ പഴയ നിയമങ്ങളനുസരിച്ച്, നാടൻ പാട്ടുകൾ തുടങ്ങുന്നത് ദാഡി -യിലൂടെയാണ്, അത് സാമൂഹ്യപരമായ ഒരുമയെയാണ് കാണിക്കുന്നത്.ഇതിലെ ദാഡി നായകത്വത്തിന്റേയും, പ്രണയകഥകളുടേയും, പ്രതീകമാണ്.പഞ്ചാബിലെ മറ്റ് ജീവിത സാഹചര്യങ്ങളിലും നാടൻപാട്ടുകൾ ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്. "മിക്കവാറും എല്ലാം വിവാഹ വേളകളിലും, കുടുംബവും, കൂട്ടുകാരും, മറ്റംഗങ്ങളും,പഴയ ഓർമകളെ പറയുന്ന നാടൻപാട്ടുകൾ പാടാറുണ്ട്, പക്ഷെ അതൊക്കെ സന്തോഷത്തേയും, ഭയത്തേയും, നൽകിയാണ് പാടാറ്." <ref name="j1">{{Cite journal|author1=Myrvold, Kristina|year=2004|title=Wedding Ceremonies in Punjab|journal=Journal of Punjab Studies|pages=155–170|volume=11|issue=2|url=http://www.global.ucsb.edu/punjab/journal_11_2/5_myrvold.pdf|access-date=2016-07-11|archive-date=2016-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304023327/http://www.global.ucsb.edu/punjab/journal_11_2/5_myrvold.pdf|url-status=dead}}</ref>  വിവാഹവേളകളിലെ പാട്ടിന്റെ വരികൾ പ്രണയത്തിന്റേയും, അഭ്യസനത്തിന്റേയും, വിഷയത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയിട്ടുള്ള രീതിയെ പിൻതുടർന്നിട്ടായിരിക്കും.<ref name="j2" /> നാടൻപാട്ടുകളെ സ്ഥലത്തെ അറിയിക്കാനായുള്ള ഒരു ആധൂനികമായ വഴിയായും ഇപ്പോൾ കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. == References == {{Reflist|30em}} [[വർഗ്ഗം:പഞ്ചാബി സംഗീതം]] mv3mxdrshmtb9lf0ygxhgj655vc7v13 0 346872 4673269 4020664 2026-10-04T01:57:02Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4673269 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Jisna Mathew}} {{Infobox sportsperson | name = Jisna Mathew | image = Jisna_Mathew_gold_medal_4x400_(cropped).jpg | caption = 2017 | fullname = | nickname = | birth_date = 7 January 1999 | birth_place = Kerala | death_date = | death_place = | country = {{flagcountry|India}} | height = <!--{{convert|?|cm|ftin|abbr=on}}--> | weight = <!--{{convert|?|kg|lb|0|abbr=on}}--> | sport = [[Track and field]] | <!-- Medal record --> | show-medals = yes | medaltemplates = | updated = {{date|2015-08-29}} }} കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള വനിതാ ഹ്രസ്വദൂര ഓട്ടക്കാരിയാണ് '''ജിസ്‌ന മാത്യു.''' നാഷണൽ യൂത്ത് അത്‌ലറ്റിക് ചാംപ്യൻഷിപ്പിൽ സ്വർണ്ണം നേടിയ ജിസ്‌ന വേൾഡ് യൂത്ത് മീറ്റിലേക്ക് അർഹനേടിയിട്ടുണ്ട്. 2016ൽ ബ്രസീലിൽ നടന്ന റിയോ ഒളിമ്പിക്‌സിൽ 4X400 മീറ്റർ റിലേയിൽ ഇന്ത്യയെ പ്രതിനിധീകരിച്ചു. റിയോയിൽ ഒളിമ്പിക്‌സിൽ പങ്കെടുത്ത മലയാളി സംഘത്തിലെ പ്രായം കുറഞ്ഞ താരമാണ് 17 കാരിയായ ജിസ്‌ന മാത്യു.<ref>{{Cite news| author= Express Web Desk| title= Jisna Mathew Profile: Women’s 4x400m Relay| newspaper= [[The Indian Express]]|date= 1 August 2016| url= http://indianexpress.com/sports/rio-2016-olympics/jisna-mathew-profile-india-400m-relay-medal-records-2948347/| accessdate = 12 August 2016}}</ref><ref>{{Cite news| author= P. K. Kumar, Ajith| title= Jisna Mathew — Another star rises from Usha’s stable| newspaper= [[The Hindu]]| date= 13 May 2015| url= http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-sports/jisna-mathew-another-star-rises-from-ushas-stable/article7199922.ece/| accessdate= 12 August 2016| archive-date= 2022-11-22| archive-url= https://web.archive.org/web/20221122112630/https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-sports/jisna-mathew-another-star-rises-from-ushas-stable/article7199922.ece| url-status= dead}}</ref><ref>{{Cite news | author= Rajan, Adwaidh | title= A Perfectionist Who chases time | newspaper= [[The Indian Express]] | date= 24 December 2014 | url= http://www.newindianexpress.com/cities/kochi/A-Perfectionist-Who-chases-time/2014/12/24/article2585514.ece/ | accessdate= 12 August 2016 | archive-date= 2015-11-16 | archive-url= https://web.archive.org/web/20151116154442/http://www.newindianexpress.com/cities/kochi/A-Perfectionist-Who-chases-time/2014/12/24/article2585514.ece | url-status= dead }}</ref> ==ജീവിത രേഖ== 1999 ജനുവരി ഏഴിന് കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ ആലക്കോട് താവുകുന്നിൽ ജനനം. നടുവിൽ പഞ്ചായത്തിലെ താവുകുന്ന് ബക്കിരിമലയിലെ കുഴിവേലിൽ മാത്യു, ജെസ്സി ദമ്പതികളുടെ മകളാണ്. പൂവമ്പായ് എഎംഎച്ച്എസ്എസിൽ പ്ലസ്ടു വിദ്യാർത്ഥിയാണ്. കോഴിക്കോട് ഉഷ സ്കൂളിൽ 2011ൽ പ്രവേശനം നേടി. സംസ്ഥാന സ്‌കൂൾ കായികമേളയിൽ 100, 200, 400 മീറ്റർ ഓട്ടത്തിൽ സ്വർണ്ണം നേടിയിട്ടുണ്ട്.റിലേ വിഭാഗങ്ങളിൽ സ്വർണ്ണം, വെള്ളി മെഡലുകൾ നേടി. ==അവലംബം== {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ കായികതാരങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:അതിവേഗ വനിതാ ഓട്ടക്കാർ]] q289ollser69xbvn1t2857vrue586yf 0 346926 4673189 4099451 2026-10-03T16:27:20Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4673189 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Gurmeet Singh}} {{Infobox athlete | name = ഗുർമീത് സിംഗ് | nickname = | image = | imagesize = | caption = | nationality =[[India]]n | sport = [[Track and field]] | event = [[20 kilometres race walk]] | club = | collegeteam = | birth_date ={{Birth date and age|df=yes|1985|7|1}}<ref name=IAAFProfile>{{cite web | url=http://www.iaaf.org/athletes/biographies/country=ind/athcode=221714/index.html | title=Gurmeet Singh IAAF profile | publisher=iaaf.org. [[IAAF]] | accessdate=26 June 2012}}</ref> | birth_place = [[Uttrakhand]] | residence = [[Jharkhand]], India }} [[ഇന്ത്യ]]യിലെ ഒരു കായിക താരമാണ് '''ഗുർമീത് സിംഗ്'''. [[ഉത്തരാഖണ്ഡ്]] സ്വദേശിയാണ്. 20 കിലോമീറ്റർ നടത്തമത്സരത്തിൽ നിലവിലുള്ള റക്കോർഡ് ഗുർമീതിന്റെ പേരിലാണ്. 2011 മെയ് മാസത്തിൽ [[പാട്യാല|പാട്യാലയിൽ]] വച്ച് നടന്ന ഗ്രാന്റ് പ്രിക്സ് മത്സരത്തിലാണ് ഗുർമീത് ഈ നേട്ടം കരസ്ഥമാക്കിയത്. [[ലക്ഷ്മി മിത്തൽ|ലക്ഷ്മി മിത്തലിന്റെ ]] കീഴിലുള്ള മിട്ടൽ ചാമ്പ്യൻസ് ട്രസ്റ്റാണ് ഗുർമീതിന്റെ സ്പോൺസർ്. <ref>{{Cite web|url=http://www.iaaf.org/WRC11/news/newsid=60413.html|title=Victories go to China and Finland in Dublin|date=27 June 2011|publisher=iaaf.org. [[IAAF]]|accessdate=26 June 2012}}</ref> ==നേട്ടങ്ങൾ== * 2012 ലെ ലണ്ടൻ ഒളിമ്പിക്‌സിൽ 20 കിലോമീറ്റർ നടത്തയോട്ടം (Race Walk) മത്സരത്തിന് ഇന്ത്യയിൽ നിന്ന് യോഗ്യത നേടിയ മൂന്ന് പേരിൽ ഒരാളാണ് ഗുർമീത്. ഒരു മണിക്കൂർ 22മിനിറ്റ് 30 സെക്കന്റ് എന്ന മികച്ച സമയത്തിലാണ് ഇദ്ദേഹം യോഗ്യത നേടിയത്. ഐർലണ്ടിൽ നടന്ന 18ാമത ഡബ്്‌ലിൻ ഗ്രാൻഡ് പിക്‌സിലാണ് യോഗ്യത നേടിയത്.<ref>{{cite news | url=http://www.thehindu.com/sport/athletics/article2988634.ece | title=Berth for Baljinder, silver for Gurmeet | newspaper=[[The Hindu]] | publisher=thehindu.com | date=13 March 2012 | accessdate=26 June 2012 | archive-date=2012-03-14 | archive-url=https://web.archive.org/web/20120314041959/http://www.thehindu.com/sport/athletics/article2988634.ece | url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web | url=http://www.iaaf.org/WRC11/news/newsid=60413.html | title=Victories go to China and Finland in Dublin | publisher=iaaf.org. [[IAAF]] | date=27 June 2011 | accessdate=26 June 2012}}</ref><ref>{{Cite web|title = Gurmeet Singh Bio, Stats, and Results|url = http://www.sports-reference.com/olympics/athletes/si/gurmeet-singh-1.html|website = Olympics at Sports-Reference.com|accessdate = 2015-11-24|archive-date = 2015-09-12|archive-url = https://web.archive.org/web/20150912131343/http://www.sports-reference.com/olympics/athletes/si/gurmeet-singh-1.html|url-status = dead}}</ref> *2012 മാർച്ചിൽ ജപ്പാനിലെ നോമിയിൽ നടന്ന ഏഷ്യൻ ചാംപ്യൻഷിപ്പിൽ പങ്കെടുത്തു. *2016 മാർച്ചിൽ നടന്ന ഏഷ്യൻ 20കി.മി റേസ് വാക്ക് ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിൽ ഗോൾഡ് മെഡൽ നേടി.<ref name=hindu12>{{cite news |title=The loneliness of the long-distance walkers |url=http://www.thehindu.com/arts/magazine/article3613051.ece |publisher=[[The Hindu]] |date=July 7, 2012 |access-date=2016-08-21 |archive-date=2013-02-04 |archive-url=https://archive.today/20130204063607/http://www.thehindu.com/arts/magazine/article3613051.ece |url-status=dead }}</ref> ==കുടുംബ ജീവിതം== 1985 ജൂലൈ ഒന്നിന് [[ഉത്തരാഖണ്ഡ്|ഉത്തരാഖണ്ഡിൽ]] ജനനം. ദീപ്മാല ദേവി എന്ന കായിക താരത്തെയാണ് വിവാഹം ചെയ്തത്. ഇവരും 20 കി.മി നടത്ത മത്സരത്തിൽ പങ്കെടുക്കുന്ന കായികതാരമാണ്..<ref name=hindu12/> == അവലംബം== {{Reflist}} [[വർഗ്ഗം:1985-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] 5herq7w7rkeitozjssz1eqmfhojwxs0 3 348210 4673325 4505200 2026-10-04T04:50:24Z TheGreatEditor024 211141 /* വിക്കിപദ്ധതി:അന്താരാഷ്ട്രം */ പുതിയ ഉപവിഭാഗം 4673325 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Martinkottayam | Martinkottayam | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 07:27, 31 ഓഗസ്റ്റ് 2016 (UTC) ==ചിത്രങ്ങൾ ചേർക്കുമ്പോൾ== വിക്കിപീഡിയയിൽ ചിത്രങ്ങൾ ചേർക്കുന്നതിന് വ്യക്തമായ മാനദണ്ഡങ്ങളുണ്ട്. പ്രസ്തുത മാനദണ്ഡങ്ങൾ പാലിക്കുന്നവയാണെന്ന് ഉറപ്പുള്ള ചിത്രങ്ങൾ മാത്രമേ അപ്‌ലോഡ് ചെയ്യാൻ പാടുള്ളൂ. ആയതിനാൽ ചിത്രങ്ങൾ ചേർക്കുന്നതിനു മുൻപ് താഴെപ്പറയുന്ന കാര്യങ്ങൾ ഉറപ്പാക്കുക *ചിത്രത്തിന്റെ ഉടമ നിങ്ങൾതന്നെയാണ്‌; *അല്ലെങ്കിൽ ചിത്രത്തിന്റെ ഉടമ അതിന്റെ സ്വതന്ത്ര ഉപയോഗത്തിന് എതിരല്ലെന്നു നിങ്ങൾക്കു തെളിയിക്കാനാകും; *അതുമല്ലെങ്കിൽ ചിത്രം പൊതുസഞ്ചയത്തിൽ (പബ്ലിക് ഡൊമെയ്ൻ) ഉള്ളതാണെന്നു തെളിയിക്കാനാകും; *അതുമല്ലെങ്കിൽ ഈ ചിത്രം വിക്കിപീഡിയയിൽ ന്യായോപയോഗ പരിഗണനകൾ പ്രകാരം ഉപയോഗിക്കാവുന്നതാണെന്നു നിങ്ങൾ കരുതുന്നുണ്ട്. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്ക് [[വിക്കിപീഡിയ:ചിത്രങ്ങളുടെ_കാര്യത്തിലുള്ള_നയങ്ങൾ]] എന്ന താൾ സന്ദർശിക്കുക. [[ഉപയോക്താവ്:sreejithkoiloth|<font color="#C42658" face="Chilanka">ശ്രീജിത്ത് കൊയിലോത്ത്</font> ]]([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:sreejithkoiloth|സംവാദം]]) 04:36, 16 സെപ്റ്റംബർ 2016 (UTC) ==ലിലിത്ത്== ലേഖനത്തിൽ നടത്തിയ തിരുത്തുകൾ കണ്ടു. ലേഖനത്തിനു മുകളിൽ ചേർത്ത ചിത്രത്തോടൊപ്പമുള്ള എഴുത്തുകളെക്കുറിച്ച്, ലേഖനത്തിന്റെ സംവാദത്തിൽ ഞാൻ എഴുതിയ കുറിപ്പ് ശ്രദ്ധിക്കുമല്ലോ. സ്നേഹത്തോടെ.[[ഉപയോക്താവ്:Georgekutty|ജോർജുകുട്ടി]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Georgekutty|സംവാദം]]) 16:32, 21 ഒക്ടോബർ 2017 (UTC) == സംവാദം:ഡ്രൗണിംഗ് ഗേൾ[https://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%B8%E0%B4%82%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%A6%E0%B4%82:%E0%B4%A1%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B5%97%E0%B4%A3%E0%B4%BF%E0%B4%82%E0%B4%97%E0%B5%8D_%E0%B4%97%E0%B5%87%E0%B5%BE] == തെറ്റ് എന്ന് തോന്നുന്ന ഭാഗം തിരുത്തുക--[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 08:14, 17 ഏപ്രിൽ 2018 (UTC) ==[[വിക്കിപീഡിയ:പ്രോജക്റ്റ് ടൈഗർ എഴുത്ത് മത്സരം|പ്രോജക്റ്റ് ടൈഗർ എഴുത്ത് മത്സരം]]== {| class="messagebox standard-talk" cellpadding=3 |- | [[File:Ghostscript Tiger.svg|center|80px]] | '''[[നമസ്കാരം]]! Martinkottayam''', <p>2018 മാർച്ച് മുതൽ മെയ് വരെ മൂന്നു മാസം നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന പ്രോജക്റ്റ് ടൈഗർ തിരുത്തൽ മത്സരത്തിൽ പങ്കെടുക്കാൻ രജിസ്റ്റർ ചെയ്‌തതിന് നന്ദി... <p> * മത്സരത്തെ സംബന്ധിച്ച നിയമങ്ങൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പ്രോജക്റ്റ് ടൈഗർ എഴുത്ത് മത്സരം#നിയമങ്ങൾ|ഇവിടെ കാണാം]]. * [[:m:Supporting_Indian_Language_Wikipedias_Program/Contest/Topics/Malayalam|ഇവിടെ]] പറയുന്ന വിഷയങ്ങളുടെ പട്ടികയിൽ നിന്ന് ആണ് ലേഖനങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കേണ്ടത് അഥവാ വികസിപ്പിക്കേണ്ടത്. <p> [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. മത്സരത്തെ സംബഡിച്ച എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ മത്സരത്തിന്റെ [[വിക്കിപീഡിയ സംവാദം:പ്രോജക്റ്റ് ടൈഗർ എഴുത്ത് മത്സരം|സംവാദം താളുകൾക്കായുള്ള]] അല്ലെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. -- [[ഉപയോക്താവ്:Jinoytommanjaly|ജിനോയ്‌ ടോം ജേക്കബ്]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Jinoytommanjaly|സംവാദം]]) 01:44, 18 ഏപ്രിൽ 2018 (UTC) ---- <center>മറ്റ് ഭാഷകളിൽ മത്സരത്തിൽ പങ്കെടുക്കാൻ ഈ താളുകൾ കാണുക: <p> [[:mr:विकिपीडिया:प्रोजेक्ट_टायगर_लेखन_स्पर्धा|മറാഠി]] • [[:w:ta:விக்கிப்பீடியா:வேங்கைத் திட்டம் கட்டுரைப் போட்டி|തമിഴ്]] • [[:kn:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಯ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಂಪಾದಕರಿಗೆ ಸಹಕಾರ/ಸಂಪಾದನಾ ಸ್ಪರ್ಧೆ|കന്നഡ]] • [[:bn:উইকিপিডিয়া:অনলাইন এডিটাথন/২০১৮/ব্যাঘ্র প্রকল্প|ബംഗാളി]] • [[:te:వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/ప్రాజెక్టు టైగర్ రచనా పోటీ|തെലുഗു]] • [[:pa:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ:ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਟਾਈਗਰ ਲੇਖ ਲਿਖਣ ਮੁਕਾਬਲਾ|പഞ്ചാബി]] • [[:hi:विकिपीडिया:प्रोजेक्ट टाइगर लेख प्रतियोगिता|ഹിന്ദി]] • [[:or:ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ ଟାଇଗର ଲେଖନ ପ୍ରତିଯୋଗୀତା|ഒഡീഷ]] • [[:en:Wikipedia:Project Tiger Writing Contest|ഇംഗ്ലീഷ്]] • [[:gu:વિકિપીડિયા:Project Tiger Writing Contest|ഗുജറാത്തി]]</center> </p> |} ==വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2019== <div style="width: 99%; color: #111; {{box-shadow|0|0|6px|rgba(0, 0, 0, 0.55)}} {{border-radius|2px}}"> <div style="overflow:hidden; height:auto; background: #fde7ff; width: 100%; padding-bottom:18px;"> <div style="font-size: 35px; margin-top: 24px;margin-left: 16px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height: 2em;">[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2019|വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2019]][[File:Women in Red logo.svg|100px]] <div style="margin-right:1em; float:right;">[[പ്രമാണം:Wikipedia Community cartoon - for International Women's Day.svg|300px|center|link=]]</div></div> <div style="font-size: 20px; padding-top: 10px; margin-left: 16px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height:2em; color: #333; "> പ്രിയ സുഹൃത്തേ,<br/> അന്താരാഷ്ട്ര വനിതാദിനം, വിക്കിലൗസ് ലൗ പദ്ധതി എന്നിവയോട് അനുബന്ധിച്ച് 10 ഫെബ്രുവരി 2019 - 31 മാർച്ച് 2019 വരെ സംഘടിപ്പിക്കുന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2019|വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2019]]''' തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിൽ പങ്കെടുക്കാനായി താങ്കളെ ക്ഷണിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയ പദ്ധതികളിലെ ലിംഗഅസമത്വം കുറയ്ക്കാനും സ്ത്രീകളെ സംബന്ധിക്കുന്ന ലേഖനങ്ങൾ എഴുതുവാനും ഉദ്ദേശിച്ചുള്ള പദ്ധതിയാണിത്. സ്ത്രീകളുടെ ജീവചരിത്രത്തെക്കുറിച്ചും ലിംഗസമത്വത്തെക്കുറിച്ചും തുല്യതയ്ക്കായുള്ള പോരാട്ടങ്ങളെപ്പറ്റിയും ഒക്കെ പുതിയ ലേഖനങ്ങൾ ആരംഭിക്കാം. കുറഞ്ഞത് 5 ലേഖനങ്ങളെങ്കിലും എഴുതുന്ന ലേഖകർക്ക് സമ്മാനമായി പോസ്റ്റ്കാർഡുകൾ ലഭിക്കുന്നതാണ്. <div style="text-align:center;"> <!-- Please edit the "URL" accordingly, especially the "section" number; thanks --> {{Clickable button 2|ഇവിടെ പേരു ചേർക്കാം|url=https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF:%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF_%E0%B4%B2%E0%B5%97%E0%B4%B8%E0%B5%8D_%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%AE%E0%B5%86%E0%B5%BB_2019&action=edit&section=5 |class=mw-ui-progressive}} </div> കൂടുതൽ വിവരങ്ങളും നിയമാവലിയും അറിയാനായി [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2019|വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2019]] താൾ സന്ദർശിക്കുക. ഈ പദ്ധതി വിജയകരമാക്കിതീർക്കാൻ താങ്കളുടെ സഹകരണം പ്രതീക്ഷിച്ചുകൊണ്ട്, സ്നേഹമോടെ--[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 11:33, 7 ഫെബ്രുവരി 2019 (UTC) </div> </div> </div> == വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരള 2023 ലേക്ക് സ്വാഗതം == {| style="border:4px #018543 solid; padding:1em; border-collapse:collapse; width:100%;" |- ! style="background-color:#FAFAFA; color:#000000; padding-left:2em;padding-right:2em; padding-top:1em;" align=left | <span class="plainlinks"> പ്രിയ {{BASEPAGENAME}}, വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരള 2023 പരിപാടിയിൽ പങ്കെടുക്കാനായി താങ്കളെ ക്ഷണിക്കുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:മലയാളം വിക്കിപീഡിയ ഇരുപത്തൊന്നാം വാർഷികം|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയുടെ ഇരുപത്തൊന്നാം ജന്മദിനാഘോഷം]] 2023 ഡിസംബർ 23 ന് തൃശ്ശൂർ സെന്റ്.തോമസ്സ് കോളേജിൽ വച്ച് വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരള 2023ന്റെ ഭാഗമായി സംഘടിപ്പിക്കുകയാണ്. അന്നേ ദിവസം മലയാളം വിക്കിപീഡിയയുടെയും അനുബന്ധപദ്ധതികളുടേയും പ്രവർത്തനങ്ങളും അവലോകനവും ഉണ്ടായിരിക്കുന്നതാണ്. കൂടാതെ സ്വതന്ത്രസോഫ്റ്റ്വയർ, മലയാളം കമ്പ്യൂട്ടിങ്ങ്, ഓപ്പൺ ഡാറ്റ, ഓപ്പൺസ്ട്രീറ്റ്മാപ്പ് തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ വിക്കിപീഡിയയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടുള്ള പ്രൊജക്റ്റുകളുടെ അവതരണങ്ങളുമുണ്ടാകും. [[File:Wiki Conference Kerala 2023 Post Card ml.png|upright|820px|center|link=[[m:WikiConference Kerala]]]] വിക്കിമീഡിയ സംരഭങ്ങളുമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന അനുബന്ധ സംഘടനകളുടേയും കമ്മ്യൂണിറ്റികളുടേയും ഒരു കൂട്ടായ്മയാണ് വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരള സംഘടിപ്പിക്കുന്നത്. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്കായി [[m:WikiConference Kerala|വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരള 2023-ന്റെ ഔദ്യോഗിക താൾ]] കാണുക. വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരള 2023-ന് പങ്കെടുക്കാൻ താങ്കളുടെ പേര് [https://docs.google.com/forms/d/1LEY2kfPykJ_LARAM4P2nq42bhFirb6SAS75sYyMXzz0 രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുക]. ഈ പരിപാടിയുടെ ഭാഗമാവാൻ താങ്കളെ ഹാർദ്ദമായി സ്വാഗതം ചെയ്യുന്നു. [[:m:WikiConference Kerala/Community|സംഘാടകസമിതിക്കുവേണ്ടി]]. -- [[User:Gnoeee|<span style="color:#990000">❙❚❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span><span style="color:#000"> ജിനോയ് </span><span style="color:#006699">❚❙❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span>]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 17:45, 21 ഡിസംബർ 2023 (UTC) |} == ഇൻഡിക് മീഡിയവിക്കി ഡെവലപ്പേഴ്സ് ഉപയോക്തൃ ഗ്രൂപ്പ്സാ - ങ്കേതിക കൂടിയാലോചനകൾ 2024 == സുഹൃത്തുക്കളേ, വിക്കിമീഡിയ പദ്ധതികളിൽ സംഭാവന നൽകുമ്പോൾ വിവിധ സാങ്കേതിക പ്രശ്‌നങ്ങൾ നേരിടുന്ന കമ്മ്യൂണിറ്റി അംഗങ്ങളുടെ ആവശ്യങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കുന്നതിനായി [[m:Indic MediaWiki Developers User Group|ഇൻഡിക് മീഡിയവിക്കി ഡെവലപ്പേഴ്‌സ് യൂസർ ഗ്രൂപ്പ്]] ഒരു കമ്മ്യൂണിറ്റി സാങ്കേതിക കൂടിയാലോചന നടത്തുന്നു. വിക്കിസമൂഹങ്ങളിലുടനീളമുള്ള വെല്ലുവിളികൾ നന്നായി മനസിലാക്കുക, പൊതുവായ പ്രശ്നങ്ങൾ മനസിലാക്കുക, ഭാവി സാങ്കേതിക വികസന പ്രവർത്തനങ്ങൾ കാര്യക്ഷമമാക്കുക എന്നിവയാണ് ഇതിന്റെ ലക്ഷ്യം. താങ്കളുടെ പൊതുവായ പ്രശ്നങ്ങൾ, ആശയങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യേണ്ട ഒരു സർവേയാണ്. ദയവായി (താങ്കളുടെ ഇഷ്ടമുള്ള ഭാഷയിൽ) സർവേ പൂരിപ്പിക്കുക. https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfvVFtXWzSEL4YlUlxwIQm2s42Tcu1A9a_4uXWi2Q5jUpFZzw/viewform?usp=sf_link അവസാന തീയതി 2024 സെപ്റ്റംബർ 21 ആണ്. പ്രവർത്തനത്തെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ വായിക്കാൻ, ദയവായി സന്ദർശിക്കുക: https://w.wiki/AV78 മുകളിലെ ലിങ്കിൽ സർവേ മലയാളത്തിൽ വായിക്കാൻ ലഭ്യമാണ്. ഒന്നിലധികം പ്രശ്നങ്ങളോ ആശയങ്ങളോ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യാൻ താങ്കൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ ഒന്നിലധികം തവണ താങ്കൾക്ക് സർവേ പൂരിപ്പിക്കാൻ കഴിയും. താങ്കളുടെ സംഭാവനകൾക്ക് നന്ദി! സസ്നേഹം, [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 13:38, 9 സെപ്റ്റംബർ 2024 (UTC) ഇൻഡിക് മീഡിയവിക്കി ഡെവലപ്പർമാരുടെ പേരിൽ <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Indic_Tech_Consults_2024/ml&oldid=27434524 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:KCVelaga@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[:ടൺകിൻസ്കി നാഷണൽ പാർക്ക്]] എന്ന ലേഖനം നീക്കം ചെയ്യാനുള്ള നാമനിർദ്ദേശം == <div class="floatleft" style="margin-bottom:0">[[File:Ambox warning orange.svg|48px|alt=|link=]]</div> '''[[:ടൺകിൻസ്കി നാഷണൽ പാർക്ക്]]''' എന്ന ലേഖനം വിക്കിപീഡിയയുടെ മാനദണ്ഡങ്ങൾക്കും നയരേഖകൾക്കും അനുസൃതമായി നിലനിർത്താവുന്നതാണോ അതോ [[Wikipedia:Deletion policy|നീക്കം ചെയ്യേണ്ടതാണോ]] എന്ന വിഷയത്തെക്കുറിച്ച് [[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ടൺകിൻസ്കി നാഷണൽ പാർക്ക്]] എന്ന താളിൽ ഒരു ചർച്ച ആരംഭിച്ചിരിക്കുന്നു. പ്രസ്തുത താളിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയ ലേഖനം നീക്കം ചെയ്യുന്നതിനു മുൻപായി താങ്കളുടെ അഭിപ്രായം അറിയുവാൻ 7 ദിവസം വരെ സമയം ലഭിക്കുന്നതാണ്. കൂടാതെ താല്പര്യമുള്ള മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളും ചർച്ചയിൽ പങ്കെടുക്കുന്നതായിരിക്കും. ലേഖനം വിക്കിപീഡിയയിൽ ഉൾപ്പെടുത്താൻ തക്ക വിധത്തിലുള്ള ശ്രദ്ധേയത, നിഷ്പക്ഷത, സ്വീകാര്യത എന്നിവയെ ലക്ഷ്യമാക്കിയുള്ള ശക്തമായ അവലംബങ്ങളും വാദഗതികളുമാണു് ഈ ചർച്ചയിൽ പ്രതീക്ഷിക്കുന്നതു്. ഈ ചർച്ച നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾത്തന്നെ കൂടുതൽ വിവരങ്ങളും അവലംബങ്ങളും മറ്റും ചേർത്ത് പ്രസ്തുത ലേഖനം പുഷ്ടിപ്പെടുത്താവുന്നതാണു്. എന്നാൽ, കാര്യനിർവ്വാഹകരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ കൂട്ടായി ഒരു അന്തിമതീരുമാനം ഉണ്ടാവുന്നതുവരെ, ലേഖനത്തിന്റെ മുകളിൽ ചേർത്തിട്ടുള്ള, ലേഖനം മായ്ക്കാൻ നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ട അറിയിപ്പ് നീക്കം ചെയ്തുകൂടാ.- [[ഉപയോക്താവ്:Irshadpp|Irshadpp]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Irshadpp|സംവാദം]]) 17:28, 26 ഒക്ടോബർ 2024 (UTC) == [[കരട്:കതരഗാമ]] == കതരഗാമ വികസിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. കരടിൽ നിന്നും ഈ ലേഖനം മാറ്റിത്തരണമന്ന് അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു--[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 09:37, 3 ഡിസംബർ 2024 (UTC) == Invitation to Participate in the Wikimedia SAARC Conference Community Engagement Survey == Dear Community Members, I hope this message finds you well. Please excuse the use of English; we encourage translations into your local languages to ensure inclusivity. We are conducting a Community Engagement Survey to assess the sentiments, needs, and interests of South Asian Wikimedia communities in organizing the inaugural Wikimedia SAARC Regional Conference, proposed to be held in Kathmandu, Nepal. This initiative aims to bring together participants from eight nations to collaborate towards shared goals. Your insights will play a vital role in shaping the event's focus, identifying priorities, and guiding the strategic planning for this landmark conference. Survey Link: https://forms.gle/en8qSuCvaSxQVD7K6 We kindly request you to dedicate a few moments to complete the survey. Your feedback will significantly contribute to ensuring this conference addresses the community's needs and aspirations. Deadline to Submit the Survey: 20 January 2025 Your participation is crucial in shaping the future of the Wikimedia SAARC community and fostering regional collaboration. Thank you for your time and valuable input. Warm regards,<br> [[:m:User:Biplab Anand|Biplab Anand]] <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Biplab_Anand/lists&oldid=28078122 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Biplab Anand@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> ==അവലംബം ചേർക്കണം== പ്രിയ Martinkottayam, വിക്കിപീഡിയയിലെ താങ്കളുടെ സംഭാവനകൾക്ക് നന്ദി. എന്നാൽ, താങ്കൾ സൃഷ്ടിക്കുന്ന ലേഖനങ്ങളിൽ പലതിനും അവലംബങ്ങൾ നൽകുന്നില്ല എന്നത് ഖേദകരമാണ്. [[കെ.കെ. സുധാകരൻ]], [[സിദ്ധിഖ് ഷമീർ]] എന്നിവയും മറ്റ് മലയാള എഴുത്തുകാരെകാരെക്കറിച്ചുള്ള ലേഖനങ്ങളും ഈയൊരു ന്യൂനതയോടെയാണ് നിലവിലുള്ളത്. ഒരു വിജ്ഞാനകോശത്തിന്റെ വിശ്വസനീയത സ്വതന്ത്ര അവലംബങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണെന്ന് പ്രത്യേകം പറയേണ്ടതില്ലല്ലോ? ലേഖനവിഷയത്തിന് ശ്രദ്ധേയതയുണ്ടാവാമെങ്കിലും അവലംബങ്ങൾ ഇല്ലായെങ്കിൽ ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെടും എന്ന് മനസ്സിലാക്കുക. പിഴവുകൾ പരിഹരിക്കാൻ ശ്രമിക്കും എന്ന് കരുതുന്നു. ആശംസകൾ. [[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px;">Vijayan Rajapuram </span>{വിജയൻ രാജപുരം}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 15:32, 17 ജനുവരി 2025 (UTC) == [[:സിദ്ധിഖ് ഷമീർ]] എന്ന ലേഖനം നീക്കം ചെയ്യാനുള്ള നാമനിർദ്ദേശം == <div class="floatleft" style="margin-bottom:0">[[File:Ambox warning orange.svg|48px|alt=|link=]]</div> '''[[:സിദ്ധിഖ് ഷമീർ]]''' എന്ന ലേഖനം വിക്കിപീഡിയയുടെ മാനദണ്ഡങ്ങൾക്കും നയരേഖകൾക്കും അനുസൃതമായി നിലനിർത്താവുന്നതാണോ അതോ [[Wikipedia:Deletion policy|നീക്കം ചെയ്യേണ്ടതാണോ]] എന്ന വിഷയത്തെക്കുറിച്ച് [[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സിദ്ധിഖ് ഷമീർ]] എന്ന താളിൽ ഒരു ചർച്ച ആരംഭിച്ചിരിക്കുന്നു. പ്രസ്തുത താളിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയ ലേഖനം നീക്കം ചെയ്യുന്നതിനു മുൻപായി താങ്കളുടെ അഭിപ്രായം അറിയുവാൻ 7 ദിവസം വരെ സമയം ലഭിക്കുന്നതാണ്. കൂടാതെ താല്പര്യമുള്ള മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളും ചർച്ചയിൽ പങ്കെടുക്കുന്നതായിരിക്കും. ലേഖനം വിക്കിപീഡിയയിൽ ഉൾപ്പെടുത്താൻ തക്ക വിധത്തിലുള്ള ശ്രദ്ധേയത, നിഷ്പക്ഷത, സ്വീകാര്യത എന്നിവയെ ലക്ഷ്യമാക്കിയുള്ള ശക്തമായ അവലംബങ്ങളും വാദഗതികളുമാണു് ഈ ചർച്ചയിൽ പ്രതീക്ഷിക്കുന്നതു്. ഈ ചർച്ച നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾത്തന്നെ കൂടുതൽ വിവരങ്ങളും അവലംബങ്ങളും മറ്റും ചേർത്ത് പ്രസ്തുത ലേഖനം പുഷ്ടിപ്പെടുത്താവുന്നതാണു്. എന്നാൽ, കാര്യനിർവ്വാഹകരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ കൂട്ടായി ഒരു അന്തിമതീരുമാനം ഉണ്ടാവുന്നതുവരെ, ലേഖനത്തിന്റെ മുകളിൽ ചേർത്തിട്ടുള്ള, ലേഖനം മായ്ക്കാൻ നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ട അറിയിപ്പ് നീക്കം ചെയ്തുകൂടാ.- [[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px;">Vijayan Rajapuram </span>{വിജയൻ രാജപുരം}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 06:00, 25 ജനുവരി 2025 (UTC) അവലംബം ചേർത്തിരിക്കുന്നു. [[ഉപയോക്താവ്:Martinkottayam|Martinkottayam]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Martinkottayam|സംവാദം]]) 10:19, 25 ജനുവരി 2025 (UTC) == [[:പ്രണാബ്]] എന്ന ലേഖനം നീക്കം ചെയ്യാനുള്ള നാമനിർദ്ദേശം == <div class="floatleft" style="margin-bottom:0">[[File:Ambox warning orange.svg|48px|alt=|link=]]</div> '''[[:പ്രണാബ്]]''' എന്ന ലേഖനം വിക്കിപീഡിയയുടെ മാനദണ്ഡങ്ങൾക്കും നയരേഖകൾക്കും അനുസൃതമായി നിലനിർത്താവുന്നതാണോ അതോ [[Wikipedia:Deletion policy|നീക്കം ചെയ്യേണ്ടതാണോ]] എന്ന വിഷയത്തെക്കുറിച്ച് [[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പ്രണാബ്]] എന്ന താളിൽ ഒരു ചർച്ച ആരംഭിച്ചിരിക്കുന്നു. പ്രസ്തുത താളിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയ ലേഖനം നീക്കം ചെയ്യുന്നതിനു മുൻപായി താങ്കളുടെ അഭിപ്രായം അറിയുവാൻ 7 ദിവസം വരെ സമയം ലഭിക്കുന്നതാണ്. കൂടാതെ താല്പര്യമുള്ള മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളും ചർച്ചയിൽ പങ്കെടുക്കുന്നതായിരിക്കും. ലേഖനം വിക്കിപീഡിയയിൽ ഉൾപ്പെടുത്താൻ തക്ക വിധത്തിലുള്ള ശ്രദ്ധേയത, നിഷ്പക്ഷത, സ്വീകാര്യത എന്നിവയെ ലക്ഷ്യമാക്കിയുള്ള ശക്തമായ അവലംബങ്ങളും വാദഗതികളുമാണു് ഈ ചർച്ചയിൽ പ്രതീക്ഷിക്കുന്നതു്. ഈ ചർച്ച നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾത്തന്നെ കൂടുതൽ വിവരങ്ങളും അവലംബങ്ങളും മറ്റും ചേർത്ത് പ്രസ്തുത ലേഖനം പുഷ്ടിപ്പെടുത്താവുന്നതാണു്. എന്നാൽ, കാര്യനിർവ്വാഹകരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ കൂട്ടായി ഒരു അന്തിമതീരുമാനം ഉണ്ടാവുന്നതുവരെ, ലേഖനത്തിന്റെ മുകളിൽ ചേർത്തിട്ടുള്ള, ലേഖനം മായ്ക്കാൻ നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ട അറിയിപ്പ് നീക്കം ചെയ്തുകൂടാ.- [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 05:06, 27 മാർച്ച് 2025 (UTC) :നീക്കം ചെയ്യാം. [[ഉപയോക്താവ്:Martinkottayam|Martinkottayam]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Martinkottayam|സംവാദം]]) 22:58, 27 മാർച്ച് 2025 (UTC) == വിക്കിപദ്ധതി:അന്താരാഷ്ട്രം == [[ബിലിലിവ്ക]]-ലേക്കുള്ള നിങ്ങളുടെ സംഭാവനകൾക്ക് നന്ദി. മറ്റ് എഡിറ്റർമാരുമായി സഹകരിക്കുന്നതിനും അന്താരാഷ്ട്ര വിഷയങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങളുടെ കവറേജ് മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനുമായി '''[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപദ്ധതി:അന്താരാഷ്ട്രം|വിക്കിപദ്ധതി:അന്താരാഷ്ട്രം]]'''-ൽ ചേരാൻ നിങ്ങളെ ക്ഷണിക്കുന്നു. [[ഉപയോക്താവ്:TheGreatEditor024|TheGreatEditor024]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:TheGreatEditor024|സംവാദം]]) 04:50, 4 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) 3x7coqtmg2kznwv54zz5vu7btu6ze6i 0 359989 4673198 3653491 2026-10-03T17:16:41Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4673198 wikitext text/x-wiki {{Infobox political post | border = parliamentary | minister = not_prime | post = ഗോവ മുഖ്യമന്ത്രി | image = MLA Pramod Sawant (25249063679).jpg | incumbent = [[Pramod Sawant]] | incumbentsince = 19 March 2019 | appointer = [[Governor of Goa]] | deputy = [[Vijai Sardesai ]] | inaugural = [[Dayanand Bandodkar]] | formation = 20 December 1963 | residence = }} [[ദക്ഷിണേന്ത്യ|തെക്കേ ഇന്ത്യയിലെ]] തീരദേശ സംസ്ഥാനമായ [[ഗോവ|ഗോവയുടെ]] സർക്കാർത്തലവനാണ് '''ഗോവ മുഖ്യമന്ത്രി'''. [[ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടന]]യനുസരിച്ച് സംസ്ഥാനത്തലത്തിൽ ''ഡി ജൂറി'' തലവൻ [[ഗവർണ്ണർ]] ആണെങ്കിൽ ''ഡി ഫാക്ടോ'' ഭരണകർത്താവ് [[മുഖ്യമന്ത്രി]]യാണ്. [[Goa Legislative Assembly|ഗോവ നിയമസഭാ]] തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ സീറ്റ് കിട്ടുന്ന കക്ഷിയുടെ/മുന്നണിയുടെ നിയമസഭാകക്ഷിനേതാവിനെയാണ് മന്ത്രിസഭയുണ്ടാക്കാൻ [[Governor of Goa|സംസ്ഥാന ഗവർണ്ണർ]] ക്ഷണിക്കുന്നത്. മുഖ്യമന്ത്രിയെ നിയമിക്കുന്നത് ഗവർണ്ണറാണ്. മുഖ്യമന്ത്രി തലവനായ മന്ത്രിസഭയിലെ അംഗങ്ങൾക്കെല്ലാം ഭരണം സുഗമമാക്കുന്നതിൽ കൂട്ടുത്തരവാദിത്വമാണുള്ളത്. ഭൂരിപക്ഷ പിന്തുണയോടെ അധികാരത്തിലേറി കഴിഞ്ഞാൽ മുഖ്യമന്ത്രിയുടെ ഭരണകാലാവധി സാധാരണ 5 വർഷമാണ്; ഒരാൾക്ക് എത്ര തവണ മുഖ്യമന്ത്രിയാകണമെന്നതിനു പരിധിയൊന്നുമില്ല.<ref>Durga Das Basu. </ref> 1961-ൽ [[ഓപ്പറേഷൻ വിജയ് (1961)|ഇന്ത്യ ഗോവയെ കീഴടക്കിയതിനുശേഷം]], [[പോർച്ചുഗീസ് ഇന്ത്യ|മുൻകാല പോർച്ചുഗീസ് കോളനി]] പ്രദേശങ്ങളെല്ലാം [[Goa, Daman and Diu|ഗോവ, ദാമൻ & ദിയു]] കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശത്തിന്റെ ഭാഗമായി. 1987-ൽ [[ഗോവ]] പൂർണ്ണ സംസ്ഥാനപദവി നേടുകയും [[ദമൻ, ദിയു|ദാമൻ & ദിയു]] മറ്റൊരു കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശമാവുകയും ചെയ്തു. 1963-നു ശേഷം, ഗോവ, ദാമൻ & ദിയു കേന്ദ്രഭരണത്തിന്റെയും ഗോവ സംസ്ഥാനത്തിന്റെയും മുഖ്യമന്ത്രിമാരായി 11 പേർ അധികാരത്തിലെത്തി. [[മഹാരാഷ്ട്രവാദി ഗോമാന്തക് പാർട്ടി|മഹാരാഷ്ട്രവാദി ഗോമാന്തക് പാർട്ടിയുടെ]] [[Dayanand Bandodkar|ദയാനന്ദ് ബന്ദോക്കർ]] ആദ്യമുഖ്യമന്ത്രിയും ശേഷം, അദ്ദേഹത്തിന്റെ മകളായ [[ശശികല കകോദ്കർ|ശശികല കകോദ്കരും]] മുഖ്യമന്ത്രിയായി (ഗോവയിലെ ഒരെയൊരു [[ഇന്ത്യയിലെ വനിതാ മുഖ്യമന്ത്രിമാരുടെ പട്ടിക|വനിതാമുഖ്യമന്ത്രിയുമാണ്]]). നാലു കാലഘട്ടങ്ങളിലായി, 15 വർഷം പദവിയിലിരുന്ന [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിന്റെ]] [[Pratapsingh Rane|പ്രതാപ്‌സിങ് റാണെ]] ആണ് ഏറ്റവും കൂടുതൽ കാലം മുഖ്യമന്ത്രിയായത്. ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭരണകാലത്താണ് ഗോവയ്ക്ക് [[ഇന്ത്യയിലെ സംസ്ഥാനങ്ങളും കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശങ്ങളും|സംസ്ഥാന പദവി]] ലഭിച്ചത്. 2019 മാർച്ച് 17-ൽ അന്തരിച്ച [[മനോഹർ പരീഖർ]]-നു ശേഷം [[ഇന്ത്യയിലെ ഇപ്പോഴത്തെ മുഖ്യമന്ത്രിമാരുടെ പട്ടിക|ഇപ്പോഴത്തെ മുഖ്യമന്ത്രി]] പ്രമോദ് സാവന്ത് ആണ്. == ഗോവ, ദാമൻ, ദിയു കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രിമാർ == [[പ്രമാണം:Dayanand_Bandodkar.jpg|ലഘുചിത്രം|Dayanand Bandodkar, the first Chief Minister of Goa, Daman and Diu]] {| class="wikitable" |- ! No ! Name<br /><small>Constituency !colspan=2| Term of office<ref name=CMs>[https://web.archive.org/web/20030824214302/http://www.goainformation.org/html/modules.php?name=Sections&sop=viewarticle&artid=41 Chief Ministers of Goa]. Department of Information and Publicity, [[Government of Goa]]. Retrieved on 20 March 2014.</ref> ! Tenure length !colspan=2| Party{{efn|name=party|This column only names the chief minister's party. The state government he heads may be a complex coalition of several parties and independents; these are not listed here.}} ! Election ! Ref |- align=center style="height: 60px;" | 1 | [[Dayanand Bandodkar]]<br /><small>Marcaim | 20 December 1963 | 2 December 1966 | {{age in years and days|1963|12|20|1966|12|2}} | [[Maharashtrawadi Gomantak Party]] |width=4px style="background-color: {{Maharashtrawadi Gomantak Party/meta/color}}" | |rowspan=2| 1963 |rowspan=2| |- align=center style="height: 60px;" | – | ''Vacant''{{efn|name=PR|When [[President's rule]] is in force in a state, its council of ministers stands dissolved. The office of chief minister thus lies vacant. At times, the legislative assembly also stands dissolved.<ref>Amberish K. Diwanji. "[http://www.rediff.co.in/news/2005/mar/15spec1.htm A dummy's guide to President's rule]". [[Rediff.com]]. 15 March 2005.</ref>}}<br />([[President's rule]]) | 2 December 1966 | 5 April 1967 | {{age in years and days |1966|12|2|1967|4|5}} | N/A |style="background-color: white"| |- align=center |rowspan=2| (1) |rowspan=2| [[Dayanand Bandodkar]] [2]<br /><small>Marcaim |style="height: 30px;"| 5 April 1967 | 23 March 1972 | {{age in years and days|1967|4|5|1972|3|23}} |rowspan=4| [[Maharashtrawadi Gomantak Party]] |rowspan=4 width=4px style="background-color: {{Maharashtrawadi Gomantak Party/meta/color}}" | | 1967 |<ref>"[http://eci.nic.in/eci_main/StatisticalReports/SE_1967/Statisticall%20Report%20Goa%201967.pdf Statistical Report on General Election, 1967, to the Legislative Assembly of Goa, Daman and Diu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171025200439/http://eci.nic.in/eci_main/StatisticalReports/SE_1967/Statisticall%20Report%20Goa%201967.pdf |date=2017-10-25 }}". [[Election Commission of India]]. Retrieved on 20 March 2014.</ref> |- align=center |style="height: 30px;"| 23 March 1972 | 12 August 1973 | {{age in years and days|1972|3|23|1973|8|12}} |rowspan=2| 1972 |rowspan=2|<ref>"[http://eci.nic.in/eci_main/StatisticalReports/SE_1972/StatisticalRep_GOA_72.pdf Statistical Report on General Election, 1972, to the Legislative Assembly of Goa, Daman and Diu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171025200535/http://eci.nic.in/eci_main/StatisticalReports/SE_1972/StatisticalRep_GOA_72.pdf |date=2017-10-25 }}". Election Commission of India. Retrieved on 20 March 2014.</ref> |- align=center |rowspan=2| 2 |rowspan=2| [[Shashikala Kakodkar]]<br /><small>Bicholim |style="height: 30px;"| 12 August 1973 | 7 June 1977 | {{age in years and days|1973|8|12|1977|6|7}} |- align=center |style="height: 30px;"| 7 June 1977 | 27 April 1979 | {{age in years and days|1977|6|7|1979|4|27}} |rowspan=2| 1977 |rowspan=2|<ref>"[http://eci.nic.in/eci_main/StatisticalReports/SE_1977/Statistical%20Report%201977%20Goa.pdf Statistical Report on General Election, 1977, to the Legislative Assembly of Goa, Daman and Diu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171025203919/http://eci.nic.in/eci_main/StatisticalReports/SE_1977/Statistical%20Report%201977%20Goa.pdf |date=2017-10-25 }}". Election Commission of India. Retrieved on 20 March 2014.</ref> |- align=center style="height: 60px;" | – | ''Vacant''{{efn|name=PR}}<br />([[President's rule]]) | 27 April 1979 | 16 January 1980 | {{age in years and days|1979|4|27|1980|1|16}} | N/A |style="background-color: white" | |- align=center |rowspan=2| 3 |rowspan=2| [[Pratapsingh Rane]]<br /><small>Satari |style="height: 30px;"| 16 January 1980 | 7 January 1985 | {{age in years and days|1980|1|16|1985|1|7}} | [[Indian National Congress (Urs)]] | width=4px style="background-color: yellow" | | 1980 |<ref>"[http://eci.nic.in/eci_main/StatisticalReports/SE_1980/Statistical%20Report%201980%20Goa.pdf Statistical Report on General Election, 1980, to the Legislative Assembly of Goa, Daman and Diu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171025204015/http://eci.nic.in/eci_main/StatisticalReports/SE_1980/Statistical%20Report%201980%20Goa.pdf |date=2017-10-25 }}". Election Commission of India. Retrieved on 20 March 2014.</ref> |- align=center |style="height: 30px;"| 7 January 1985 | 30 May 1987 | {{age in years and days|1985|1|7|1987|5|30}} | [[Indian National Congress]] | width=4px style="background-color: {{Indian National Congress/meta/color}}" | | 1984 |<ref name=e1989>"[http://eci.nic.in/eci_main/StatisticalReports/SE_1984/Statistical%20Report%201984%20GOA.pdf Statistical Report on General Election, 1984, to the Legislative Assembly of Goa, Daman and Diu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171025200843/http://eci.nic.in/eci_main/StatisticalReports/SE_1984/Statistical%20Report%201984%20GOA.pdf |date=2017-10-25 }}". Election Commission of India. Retrieved on 20 March 2014.</ref> |} == ഗോവയുടെ മുഖ്യമന്ത്രിമാർ == {| class="wikitable" |- ! No ! Name<br /><small>Constituency !colspan=2| Term of office<ref name=CMs/> ! Tenure length !colspan=2| Party{{efn|name=party}} ! Election ! Ref |- align=center |rowspan=2| (3) |rowspan=2| [[Pratapsingh Rane]]<br /><small>Satari: till 1989<br />Poriem: 1990 onwards |style="height: 30px;"| 30 May 1987 | 9 January 1990 | {{age in years and days|1987|5|30|1990|1|9}} |rowspan=2| [[Indian National Congress]] |rowspan=2 width=4px style="background-color: {{Indian National Congress/meta/color}}" | | 1984 |<ref name=e1989/> |- align=center | 9 January 1990 |style="height: 30px;"| 27 March 1990 | {{age in days|1990|1|9|1990|3|27}} days |rowspan=8|1989 |rowspan=8|<ref>"[http://eci.nic.in/eci_main/StatisticalReports/SE_1989/Statistical%20Report%20Goa%201989.pdf Statistical Report on General Election, 1989, to the Legislative Assembly of Goa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171025200950/http://eci.nic.in/eci_main/StatisticalReports/SE_1989/Statistical%20Report%20Goa%201989.pdf |date=2017-10-25 }}". Election Commission of India. Retrieved on 20 March 2014.</ref> |- align=center style="height: 60px;" | 4 | [[Churchill Alemao]]<br /><small>Benaulim | 27 March 1990 | 14 April 1990 | {{age in days|1990|3|27|1990|4|14}} days |rowspan=2| [[Progressive Democratic Front (Goa)|Progressive Democratic Front]] |rowspan=2 width=4px style="background-color: green" | |- align=center style="height: 60px;" | 5 | [[Luis Proto Barbosa]]<br /><small>Loutolim | 14 April 1990 | 14 December 1990 | {{age in days|1990|4|14|1990|12|14}} days |- align=center style="height: 60px;" | – | ''Vacant''{{efn|name=PR}}<br />([[President's rule]]) | 14 December 1990 | 25 January 1991 | {{age in days|1990|12|14|1991|1|25}} days | N/A |style="background-color: white" | |- align=center style="height: 60px;" | 6 | [[Ravi S. Naik]]<br /><small>Marcaim | 25 January 1991 | 18 May 1993 | {{age in years and days|1991|1|25|1993|5|18}} |rowspan=5| [[Indian National Congress]] |rowspan=5 width=4px style="background-color: {{Indian National Congress/meta/color}}" | |- align=center style="height: 60px;" | 7 | [[Wilfred de Souza]]<br /><small>Saligao | 18 May 1993 | 2 April 1994 | {{age in days|1993|5|18|1994|4|2}} days |- align=center style="height: 60px;" | (6) | [[Ravi S. Naik]] [2]<br /><small>Marcaim | 2 April 1994 | 8 April 1994 | {{age in days|1994|4|2|1994|4|8}} days |- align=center style="height: 60px;" | (7) | [[Wilfred de Souza]] [2]<br /><small>Saligao | 8 April 1994 | 16 December 1994 | {{age in days|1994|4|8|1994|12|16}} days |- align=center style="height: 60px;" | (3) | [[Pratapsingh Rane]] [2]<br /><small>Poriem | 16 December 1994 | 29 July 1998 | {{age in years and days|1994|12|16|1998|7|29}} |rowspan=4| 1994 |rowspan=4| <ref>"[http://eci.nic.in/eci_main/StatisticalReports/SE_1994/StaticialReportGOA94.pdf Statistical Report on General Election, 1994, to the Legislative Assembly of Goa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171025201509/http://eci.nic.in/eci_main/StatisticalReports/SE_1994/StaticialReportGOA94.pdf |date=2017-10-25 }}". Election Commission of India. Retrieved on 20 March 2014.</ref> |- align=center style="height: 60px;" | (7) | [[Wilfred de Souza]] [3]<br /><small>Saligao | 29 July 1998 | 23 November 1998 | {{age in days|1998|7|29|1998|11|23}} days | [[Goa Rajiv Congress Party]] |width=4px style="background-color: blue" | |- align=center style="height: 60px;" | 8 | [[Luizinho Faleiro]]<br /><small>Navelim | 26 November 1998 | 8 February 1999 | {{age in days|1998|11|23|1999|2|8}} days | [[Indian National Congress]] |width=4px style="background-color: {{Indian National Congress/meta/color}}" | |- align=center style="height: 60px;" | – | ''Vacant''{{efn|name=PR}}<br />([[President's rule]]) | 10 February 1999 | 9 June 1999 | {{age in days|1999|2|8|1999|6|2}} days | N/A |style="background-color: white" | |- align=center style="height: 60px;" | (8) | [[Luizinho Faleiro]] [2]<br /><small>Navelim | 9 June 1999 | 24 November 1999 | {{age in days|1999|6|9|1999|11|24}} days | [[Indian National Congress]] |width=4px style="background-color: {{Indian National Congress/meta/color}}" | |rowspan=3| 1999 |rowspan=3|<ref>"[http://eci.nic.in/eci_main/StatisticalReports/SE_1999/StatisticalReportof%20Goa-99.pdf Statistical Report on General Election, 1999, to the Legislative Assembly of Goa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171025204845/http://eci.nic.in/eci_main/StatisticalReports/SE_1999/StatisticalReportof%20Goa-99.pdf |date=2017-10-25 }}". Election Commission of India. Retrieved on 20 March 2014.</ref> |- align=center style="height: 60px;" | 9 | [[Francisco Sardinha]]<br /><small>Curtorim | 24 November 1999 | 23 October 2000 | {{age in days|1999|11|24|2000|10|23}} days | [[Goa People's Congress]] <br> supported by BJP |width=4px style="background-color: red" | |- align=center |rowspan=2| 10 |rowspan=2| [[Manohar Parrikar]]{{efn|On 27 February 2002 the assembly was dissolved, and Parrikar governed as caretaker chief minister until 3 June.<ref>"[http://www.rediff.com/news/2002/feb/27goa1.htm Goa assembly dissolved, Parrikar to continue as caretaker CM]". Rediff.com. 27 February 2002.</ref>}}<br /><small>Panaji |style="height: 30px;"| 24 October 2000 | 3 June 2002 | {{age in years and days|2000|10|23|2002|6|3}} |rowspan=2| [[Bharatiya Janata Party]] |rowspan=2 width=4px style="background-color: {{Bharatiya Janata Party/meta/color}}" | |- align=center |style="height: 30px;"| 3 June 2002<ref>"[http://www.hindu.com/thehindu/2002/06/04/stories/2002060404590100.htm Parrikar sworn in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20020807195329/http://www.hindu.com/thehindu/2002/06/04/stories/2002060404590100.htm |date=2002-08-07 }}". ''[[The Hindu]]''. 4 June 2002.</ref> | 2 February 2005 | {{age in years and days|2002|6|3|2005|2|2}} |rowspan=4| 2002 |rowspan=4|<ref>"[http://eci.nic.in/eci_main/StatisticalReports/SE_2002/Stat_rep_se2002_GA.pdf Statistical Report on General Election, 2002, to the Legislative Assembly of Goa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171025205916/http://eci.nic.in/eci_main/StatisticalReports/SE_2002/Stat_rep_se2002_GA.pdf |date=2017-10-25 }}". Election Commission of India. Retrieved on 20 March 2014.</ref><br /><ref>Anil Sastry. "[http://www.hindu.com/2005/02/03/stories/2005020315750100.htm Rane sworn in CM] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050207122855/http://www.hindu.com/2005/02/03/stories/2005020315750100.htm |date=2005-02-07 }}". ''The Hindu''. 3 February 2005.</ref><br /><ref>"[http://www.hindu.com/2005/03/05/stories/2005030510080100.htm President's rule in Goa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140320191140/http://www.hindu.com/2005/03/05/stories/2005030510080100.htm |date=2014-03-20 }}". ''The Hindu''. 5 March 2005.</ref><br /><ref>"[http://www.hindu.com/2005/06/08/stories/2005060805541400.htm Decentralisation my aim, says Rane] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140320191647/http://www.hindu.com/2005/06/08/stories/2005060805541400.htm |date=2014-03-20 }}". ''The Hindu''. 8 June 2005.</ref> |- align=center style="height: 60px;" | (3) | [[Pratapsingh Rane]] [3]<br /><small>Poriem | 2 February 2005 | 4 March 2005 | {{age in days|2005|2|2|2005|3|4}} days | [[Indian National Congress]] |width=4px style="background-color: {{Indian National Congress/meta/color}}" | |- align=center style="height: 60px;" | – | ''Vacant''{{efn|name=PR}}<br />([[President's rule]]) | 4 March 2005 | 7 June 2005 | {{age in days|2005|3|4|2005|6|7}} days | N/A |style="background-color: white" | |- align=center style="height: 60px;" | (3) | [[Pratapsingh Rane]] [4]<br /><small>Poriem | 7 June 2005 | 8 June 2007 | {{age in years and days|2005|6|7|2007|6|8}} | [[Indian National Congress]] |width=4px style="background-color: {{Indian National Congress/meta/color}}" | |- align=center style="height: 60px;" | 11 | [[Digambar Kamat]]<br /><small>Margao | 8 June 2007 | 9 March 2012 | {{age in years and days|2007|6|8|2012|3|9}} | [[Indian National Congress]] |width=4px style="background-color: {{Indian National Congress/meta/color}}" | | [[Goa Legislative Assembly election, 2007|2007]] |<ref>"[http://eci.nic.in/eci_main/StatisticalReports/SE_2007/StatReport_AS_2007_GOA_after_IC.pdf Statistical Report on General Election, 2007, to the Legislative Assembly of Goa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171025205958/http://eci.nic.in/eci_main/StatisticalReports/SE_2007/StatReport_AS_2007_GOA_after_IC.pdf |date=2017-10-25 }}". Election Commission of India. Retrieved on 20 March 2014.</ref><br /><ref>"[http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/kamat-sworn-in-goa-chief-minister/article1853847.ece Kamat sworn in Goa Chief Minister] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140320192503/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/kamat-sworn-in-goa-chief-minister/article1853847.ece |date=2014-03-20 }}" ''The Hindu''. 9 June 2007 . Retrieved on 20 March 2014.</ref> |- align=center style="height: 60px;" | (10) | [[Manohar Parrikar]] [2]<br /><small>Panaji | 9 March 2012 | 8 November 2014 | {{age in years and days|2012|3|9|2014|11|8}} |rowspan=3| [[Bharatiya Janata Party]] |rowspan=2 width=4px style="background-color: {{Bharatiya Janata Party/meta/color}}" | |rowspan=2|[[Goa Legislative Assembly election, 2012|2012]] |rowspan=2|<ref>"[http://eci.nic.in/eci_main/StatisticalReports/AE2012/Statistical_Report_GOA2012.pdf Statistical Report on General Election, 2012, to the Legislative Assembly of Goa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171025200108/http://eci.nic.in/eci_main/StatisticalReports/AE2012/Statistical_Report_GOA2012.pdf |date=2017-10-25 }}". Election Commission of India. Retrieved on 20 March 2014.</ref><br /><ref>Prakash Kamat. "[http://www.thehindu.com/news/national/other-states/parrikar-promises-to-wipe-out-corruption/article2978458.ece Parrikar promises to wipe out corruption]". ''The Hindu''. 9 March 2012.</ref> |- align=center style="height: 60px;" | 12 | [[Laxmikant Parsekar|ലക്ഷ്മികാന്ത് പർസേക്കർ]]<br /><small>Mandrem | 8 November 2014 | 14 March 2017 | {{age in years and days|2014|11|8|2017|03|14}} |- align=center style="height: 60px;" | (10) | [[Manohar Parrikar]] [3]<br /><small>''None'' | 14 March 2017 | 17 March 2019 | {{age in years and days|2017|03|14|2019|03|17}} |rowspan=2 width=4px style="background-color: {{Bharatiya Janata Party/meta/color}}" | |rowspan=2|[[Goa Legislative Assembly election, 2017|2017]] |<ref>Nistula Hebbar, Prakash Kamat. "[http://www.thehindu.com/elections/goa-2017/manohar-parrikar-sworn-in-as-goa-chief-minister/article17461755.ece Parrikar takes oath in Goa as SC declines Cong. plea]". ''The Hindu''. 14 March 2017.</ref> |- align=center style="height: 60px;" | 13 | [[Pramod Sawant]]<br /><small>Sanquelim | 19 March 2019 | Incumbent | {{age in years and days|2019|03|19|}} |<ref>Murari Shetye. "[https://timesofindia.indiatimes.com/india/goa-speaker-pramod-sawant-succeeds-parrikar-as-cm/articleshow/68473049.cms Goa speaker Pramod Sawant succeeds Parrikar as CM]" ''The Times of India''. 19 March 2019.</ref> |} == ഇതും കൂടി കാണുക == == കുറിപ്പുകൾ == ; Footnotes{{notelist}} ; അവലംബം{{Reflist}} == പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * [http://www.worldstatesmen.org/India_states.html States of India Since 1947 page, useful info on Goa since 1961, including listings of the lone military governor, lieutenant governors, governors, and chief ministers] {{Current Indian chief ministers}} [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാരുടെ പട്ടികകൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഗോവയിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാർ|*]] t3x3gbndrdq6zk0gg0onri88d3o4cvq 0 365407 4673186 4099438 2026-10-03T16:04:26Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4673186 wikitext text/x-wiki {{Infobox sportsperson | name = Geetika Jakhar | image = Geetika Jakhar Arjuna Award August 29, 2007.jpg | imagesize = | caption = Geetika Jakhar in August 2007 | birth_name = | fullname = | nickname = | nationality = Indian | residence = [[Hisar (city)|Hisar]] | birth_date = | birth_place = [[Agroha (town)|അഗ്രോഹ]], [[ഹരിയാന]], [[ഇന്ത്യ]]<ref>{{cite web|title=GEETIKA JAKHAR - BIOGRAPHY|url=http://g2014results.thecgf.com/athlete/cycling_road/1097884/geetika_jakhar.html|publisher=[[Commonwealth Games Federation]]|accessdate=3 June 2016|archive-date=2016-06-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20160604081705/http://g2014results.thecgf.com/athlete/cycling_road/1097884/geetika_jakhar.html|url-status=dead}}</ref> | height = 159 cm<ref>{{cite web|title=Jakhar, Geetika (IND)|url=https://www.iat.uni-leipzig.de/datenbanken/dbfoeldeak/daten.php?spid=9CDC3B7562D1442F83A59137894CE266|publisher=Institut für Angewandte Trainingswissenschaft (IAT)|accessdate=3 June 2016|archive-date=2016-06-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20160611142328/https://www.iat.uni-leipzig.de/datenbanken/dbfoeldeak/daten.php?spid=9CDC3B7562D1442F83A59137894CE266|url-status=dead}}</ref> | weight = 63 Kg | website = | country = [[ഇന്ത്യ]] | sport = [[Freestyle wrestling]] | event = 63 kg | collegeteam = | club = | team = | turnedpro = | coach = | retired = | coaching = | worlds = | regionals = | nationals = | olympics = | Asian Games = | highestranking = | pb = | medaltemplates = {{MedalCountry |{{IND}}}} {{MedalCompetition|[[Commonwealth Games]]}} {{MedalSilver|[[Wrestling at the 2014 Commonwealth Games|2014 Glasgow]]| [[Wrestling at the 2014 Commonwealth Games – Women's freestyle 63 kg|63 kg]]}} {{MedalCompetition |[[Asian Games]]}} {{MedalSilver|[[Wrestling at the 2006 Asian Games|2006 Doha]]| [[Wrestling at the 2006 Asian Games – Women's freestyle 63 kg|63 kg]]}} {{MedalBronze|[[Wrestling at the 2014 Asian Games|2014 Incheon]]| [[Wrestling at the 2014 Asian Games – Women's freestyle 63 kg|63 kg]]}} {{MedalCompetition |[[Asian Wrestling Championships]]}} {{MedalSilver|[[2003 Asian Wrestling Championships#Women.27s freestyle|2003 Delhi]]| 63 kg}} {{MedalSilver|[[2005 Asian Wrestling Championships#Women.27s freestyle|2005 Wuhan]]| 63 kg}} {{MedalBronze|[[2013 Asian Wrestling Championships#Women.27s freestyle|2013 Delhi]]| 63 kg}} {{MedalCompetition|[[Commonwealth Wrestling Championship]]}} {{MedalGold| 2003 London<ref>{{cite web|title=2003 Commonwealth Wrestling Championships - London, Ontario, Canada ARTICLES & RESULTS|url=http://commonwealthwrestling.sharepoint.com/Pages/2003Championships.aspx|publisher=Commonwealth Amateur Wrestling Association (CAWA)|accessdate=12 September 2015|archive-date=2013-10-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20131023093647/http://commonwealthwrestling.sharepoint.com/Pages/2003Championships.aspx|url-status=dead}}</ref> | 63 kg}} {{MedalGold| 2005 Cape Town<ref name="CWC 2005">{{cite news|title=Indian grapplers sweep gold in Commonwealth Championship |url=http://zeenews.india.com/home/indian-grapplers-sweep-gold-in-commonwealth-championship_226265.html |accessdate=27 November 2016 |work=[[Zee News]] |date=2 July 2005 |archiveurl=https://archive.today/20161127134049/http://zeenews.india.com/home/indian-grapplers-sweep-gold-in-commonwealth-championship_226265.html |archivedate=27 November 2016 |url-status=live |df= }}</ref> | 63 kg}} {{MedalSilver| 2007 Ontario<ref>{{cite web|title=2007 - Commonwealth Wrestling Championships - Information & RESULTS|url=http://commonwealthwrestling.sharepoint.com/Pages/2007Championships.aspx|publisher=Commonwealth Amateur Wrestling Association (CAWA)|accessdate=12 September 2015|archive-date=2013-10-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20131023093657/http://commonwealthwrestling.sharepoint.com/Pages/2007Championships.aspx|url-status=dead}}</ref> | 63 kg}} {{MedalCompetition | World Junior Wrestling Championships}} {{MedalSilver| 2005 Vilnius<ref>{{cite news|title=Haryana grapplers strike gold in SA|url=http://www.tribuneindia.com/2005/20050712/sports.htm#11|accessdate=12 September 2015|work=[[The Tribune (Chandigarh)|The Tribune]]}}</ref> | 63 kg}} {{MedalCompetition | Asian Junior Wrestling Championships}} {{MedalGold| 2004 Almaty<ref>{{cite news|title=India wins four medals|url=http://www.thehindu.com/2004/06/23/stories/2004062309561800.htm|accessdate=12 September 2015|work=[[The Hindu]]|archive-date=2016-03-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20160310044956/http://www.thehindu.com/2004/06/23/stories/2004062309561800.htm|url-status=dead}}</ref> | 67 kg}} {{MedalSilver| 2005 Jeju Island<ref>{{cite news|title=Indian wrestlers win 10 medals|url=http://www.thehindu.com/2005/06/13/stories/2005061304981800.htm|accessdate=12 September 2015|work=[[The Hindu]]|archive-date=2016-03-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20160310045003/http://www.thehindu.com/2005/06/13/stories/2005061304981800.htm|url-status=dead}}</ref> | 63 kg}} | show-medals = yes }} ഒരു ഇന്ത്യൻ ഗുസ്തിക്കാരിയാണ്. '''ഗീതിക ഝക്കർ''' ഇംഗ്ലീഷ്''': Geetika Jakhar'''. ഇന്ത്യൻ ഗുസ്തി ചരിത്രത്തിൽ കോമ്മൺ വെൽത് ഗെയിംസിൽ മികച്ച ഗുസ്തിക്കാരിയായും ഏഷ്യൻ ഗെയിംസുകളിൽ സ്വണ്ണമെഡൽ തുടർച്ചയായി രണ്ടു പ്രാവശ്യം ജേതാവുമായ ആദ്യത്തെയാളാണ്. 2006 ൽ രാജുഅം അർജ്ജുന പുരസ്ക്കാരം നൽകി ആദരിച്ചു. 2008 ൽ ഹരിയാന  പോലീസിൽ  ഡപ്യൂട്ടി  സുപ്രണ്ട് ആയി ജോലിയിൽ പ്രവേശിച്ചു.<ref>[http://results.glasgow2014.com/athlete/wrestling/1097884/g_jakhar.html Geetika Jakhar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160709141504/http://results.glasgow2014.com/athlete/wrestling/1097884/g_jakhar.html |date=2016-07-09 }}. glasgow2014.com</ref> == ജീവിതരേഖ == ഹരിയാനയിലെ ആഗ്രോഹയിലാണ് ജനനം ഗീതികയുടെ പിതാവ് സത്യവീർ സിങ്ങ് ഝക്കർ ഹിസാറിലെ സ്പോർട്സ് ഓഫീസർ ആയിരുന്നു. ഗീതികയുടെ മുത്തച്ഛനായ അമർ ചന്ദ് ഝക്കർ ഒരു പ്രശസ്തനായ ഗുസ്തിക്കാരനായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ടാണ് ഗീതികയും ഗുസ്തി പരിശീലിക്കാൻ തുടങ്ങിയത്. വളരെ ചെറിയ വയസ്സിൽ തന്നെ ഗീതിക ഗുസ്തി പരിശീലിച്ചു തുടങ്ങി. 13 വയസ്സിൽ പ്രത്യേക പരിശീലനം തുടങ്ങിയ ഗീതിക 15 വയസ്സായപ്പോഴേക്കും ഭാരത് കേസരി എന്ന പുരസ്കാരം നേടീ. (2000) അന്നു മുതൽ 9 വർഷം തുടർച്ചയായി ഭാരത കേസരി സ്ഥാനം നിലനിർത്തി. ഹരിയാന പി.ഡബ്ല്യു.ഡി. യിൽ സബ് ഡിവിഷണൽ എഞ്ചിനീയറായ കമൽദീപ് സിങ്ങ് റാണയാണ് ഭർത്താവ്. [[വർഗ്ഗം:അവലംബം ചേർക്കേണ്ട വാചകങ്ങളുള്ള ലേഖനങ്ങൾ]] == കായിക ജീവിതം. == ഗീതിക സ്കൂളിൽ പഠിക്കുന്ന സമയത്തേ ഓട്ട മത്സരങ്ങളിൽ പങ്കെടുത്തിരുന്നു. മികച്ച പഠനാർത്ഥം കുടുംബം അഗ്രോഹയിൽ നിന്ന് ഹിസാറിലേക്ക് താമസം മാറ്റിയതാണ് ഗീതികയുടെ ജീവിതത്തിൽ വഴിത്തിരിവായത്. അത്‌ലറ്റിക്സിൽ പരിശീലനം ലക്ഷ്യമാക്കി മഹാബിർ സ്റ്റേഡിയത്തിൽ പോയ ഗീതികക്ക് അവിടെ ഒരു നല്ല കോച്ചിനെ കണ്ടെത്താനായില്ല. ഇതിനിടക്ക് സമീപത്തുള്ള ഗുസ്തി പരിശീലന കേന്ദ്രത്തിൽ നിന്നുള്ള നിരന്തരമായ ഒച്ച ഗീതിക കേൾക്കാനിടയായി. തേടിച്ചെന്ന ഗീതിക അവിടെ പരിശീലിക്കുന്ന പെൺകുട്ടികളെ കണ്ടപ്പോൾ തനിക്കും പരിശീലിക്കണം എന്ന മോഹമുദിച്ചു. 1998 ഒക്റ്റോബറിൽ അത്‌ലറ്റിക്സ് വിട്ട് ഗുസ്തി തന്റെ തിരഞ്ഞെടുത്ത ഇനമാക്കി. വെറും 4 മാസത്തിനുള്ളിൽ ഹരിയാനയെ പ്രതിനിധീകരിച്ച് 1999 ദേശിയ ഗെയിംസിൽ പങ്കെടുക്കാനായി, നാലാം സ്ഥാനത്തും എത്തു. {{തെളിവ്}} 2001 ദേശീയ ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിൽ ഏറ്റവും പ്രായം കുറഞ്ഞ സ്വർണ്ണമെഡൽ ജേതാവായി. സബ് ജൂനിയർ, ജൂനിയർ, സീനിയർ വിഭാഗങ്ങളിൽ മത്സരിച്ച് അഭൂതപൂർവ്വമായ റെക്കോർഡ് നേട്ടം കൈവരിച്ചു. === 1999 === * ഇംഫാലിൽ നടന്ന ദേശീയ ചാമ്പ്യൻ ഷിപ്പിൽ 56 കിലോ ഫ്രീസ്റ്റൈൽ ഗുസ്തിയിൽ പങ്കെടുത്ത് എറ്റവും പ്രായം കുറഞ്ഞ താരമായൈ ( 13 വയസ്സ്) <br> * ഹര്യാനയിൽ നടന്ന സംസ്ഥാന ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിൽ സ്വർണ്ണം നേടി, മികച്ച ഗുസ്തിക്കാരിക്കുള്ള പുരസ്കാരവും നേടി. <br> === 2000 === ഡൽഹിയിലെ താൽകത്തോറ സ്റ്റേഡിയത്തിൽ വച്ചു നടന്ന സബ് ജൂനിയർ ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിൽ സ്വർണ്ണം നേടി <br> * <br> === 2001 === * സബ് ജൂനിയർ ദേശീയ ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിൽ സ്വർണ്ണം നേടി ജൂനിയർ ദേശീയ ചാമ്പ്യൻ ഷിപ്പിൽ സ്വർണ്ണം * ഹരിയാനയിലെ നെഡാനിയിൽ നടന്ന സീനിയർ ദേശീയ ചാമൊയൻഷിപ്പിൽ സ്വർണ്ണമെഡൽ  * പഞ്ചാബിലെ ലുധിയാനയിൽ നടന്ന നാഷണൽ ഗെയിംസിൽ സ്വർണ്ണം <br> * <br> * ==2002== * ആന്ധ്രയിലെ ഹൈദെരാബാദിൽ നടന്ന ദേശീയ ഗെയിംസിൽ സ്വർണ്ണം == അന്തർദ്ദേശീയം == അന്തർദേശീയ തലത്തിൽ ആദ്യ പ്രകടനം ന്യൂയോർക്കിൽ 2002 നടന്ന ലോക ഗുസ്തി ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിലായിരുന്നു.  === 2002 === * അമേരിക്കയിലെ ന്യൂയോർക്കിലെ ലോക ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിൽ ക്വാർട്ടർ ഫൈനലിലെത്തി. * <br> === 2003 === ഗ്രീസിലെ ഏതൻസിൽ വച്ചു നടന്ന ലോക ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിൽ ക്വാർട്ടർ ഫൈനലിൽ എത്തിൽ <br> * .ഏഷ്യൻ ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിൽ വെള്ളി മെഡൽ<br> * കാനഡയിലെ ലണ്ടനിൽ വച്ചു നടന്ന കോമ്മൺവെൽത്ത് ഗെയിംസിൽ സ്വർണ്ണം നേടീ<br> * <br> == പുരസ്കാരങ്ങളും ബഹുമതികളും == * 2003 ലെ ഭീം അവാർഡ് - ഹരിയാന സംസ്ഥാനം ഏറ്റവും മികച്ച കായികതാരത്തിനു നൽകുന്ന ബഹുമതിHaryana, India * [[അർജുന അവാർഡ്|അർജ്ജുന പുരസ്കാരം]] - 2006 * [[കൽപന ചൗള|Kalpana Chawla Excellence award for Outstanding Women]], 2009. കല്പന ചൗള എക്സല്ലൻസ് അവാർഡ് -2009 * ബേട്ടി ബച്ചാവോ ബേട്ടി പഠാവോ എന്ന പദ്ധതിയുടെ മുഖമുദ്ര (ഹരിയാന സംസ്ഥാനം) <br> * 2017 ഫെബ്ബ്രുവരിയിൽ ഡിജിറ്റൽ കാഷ്‌ലെസ്സ് പരിപാടിയുടെ പരസ്യപ്രവാചക<br> == റഫറൻസുകൾ == {{Reflist|30em}} [[വർഗ്ഗം:1985-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:2014 ഏഷ്യൻ ഗെയിംസിലെ ഗുസ്തിതാരങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ കായികതാരങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഗുസ്തിക്കാർ]] [[വർഗ്ഗം:ഹരിയാനയിൽ നിന്നുള്ള വനിതാ കായികതാരങ്ങൾ]] {{India-wrestling-bio-stub}} 4y83ac5jpaz540rxrt7ycaodzokp2py 0 368426 4673294 4667304 2026-10-04T03:10:07Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4673294 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ജെന്നിഫർ മോറിസൺ | image = Jennifer Morrison (55267980278) (cropped).jpg | caption = മോറിസൺ 2026-ൽ | birth_name = ജെന്നിഫർ മേരി മോറിസൺ | birth_date = {{Birth date and age|1979|4|12}} | birth_place = [[ഷിക്കാഗോ]], [[ഇല്ലിനോയി]], യു.എസ്. | education = ലയോള യൂണിവേഴ്സിറ്റി ചിക്കാഗോ | occupation = {{hlist|നടി|സംവിധായിക|നിർമ്മാതാവ്}} | years_active = 1993–തുടരുന്നു | spouse = <!--Do NOT add any marriages without reliable, third-party sources that confirm this. Morrison posted a birthday post on Instagram, not a marriage confirmation.--> | partner = [[Gerardo Celasco]] (2019–present)<ref>{{cite web |last1=Vasquez |first1=Lane |title=What Has Jennifer Morrison Been Up To Since 'Once Upon A Time'? |url=https://www.thethings.com/once-upon-a-time-where-is-jennifer-morrison-now/ |website=TheThings |access-date=February 27, 2022 |date=April 14, 2021}}</ref> | children = 1| }} '''ജെന്നിഫർ മേരി മോറിസൺ<ref name="tvg">{{cite web|url=https://www.tvguide.com/celebrities/jennifer-morrison/bio/3000189035/|title=Jennifer Morrison Biography, Celebrity Facts and Awards|access-date=June 30, 2023|work=[[TV Guide]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20221004125443/http://tvguide.com/celebrities/jennifer-morrison/bio/3000189035|archive-date=October 4, 2022|url-status=live}}</ref>''' (ജനനം : ഏപ്രിൽ 12, 1979)<ref>{{cite news|url=https://www.upi.com/Top_News/2023/04/12/UPI-Almanac-for-Wednesday-April-12-2023/6691681250305/|title=UPI Almanac for Wednesday, April 12, 2023|work=[[United Press International]]|date=April 12, 2023|access-date=June 30, 2023|archive-date=April 12, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230412101506/https://www.upi.com/Top_News/2023/04/12/UPI-Almanac-for-Wednesday-April-12-2023/6691681250305/|url-status=live|quote=actor Jennifer Morrison in 1979 (age 44)}}</ref> ഒരു അമേരിക്കൻ നടിയും മോഡലും നിർമ്മാതാവും സംവിധായികയുമാണ്. ''ഹൗസ്'' (2004–2012) എന്ന വൈദ്യശാസ്ത്ര നാടകീയ പരമ്പരയിലെ ഡോ. അല്ലിസൺ കാമറോൺ, ''വൺസ് അപൺ എ ടൈം'' (2011 ൽ തുടങ്ങിയത്) എന്ന [[:en:American_Broadcasting_Company|ABC]] അഡ്വഞ്ചർ ഫാൻറസി പരമ്പരയിലെ ''എമ്മ സ്വാൻ'' എന്നീ കഥാപാത്രങ്ങൾ പ്രേക്ഷകരുടെയിടയിൽ ചിരപ്രതിഷ്ഠ നേടി. ''ഹൗ ഐ മെറ്റ് യുവർ മദർ'' എന്ന ഹാസ്യ പരമ്പരയിൽ ടെഡ് മോസ്ബി അവതരിപ്പിച്ച കഥാപാത്രത്തിന്റെ പ്രണയികളിലൊരാളായ സോയി പിയേഴ്സണെയും, 2009 ലെ സയൻസ് ഫിക്ഷൻ ചലച്ചിത്രമായ സ്റ്റാർ ട്രെക്കിലെ ജെയിംസ് ടി. കിർക്ക് അവതരിപ്പിച്ച കഥാപാത്രത്തിന്റെ മാതാവായ വിനോന കിർക്കിനെയും; 2011 ലെ സ്പോർട്സ് നാടകീയ ചിത്രമായ വാരിയറിലെ ടെസ് കോൺലോണിനെയും അവർ അവതരിപ്പിച്ചു. ''സൺ ഡോഗ്സ്'' (2017) എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് അവർ സിനിമാ സംവിധാനത്തിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്. == ആദ്യകാല ജീവിതം == യു.എസിലെ ഇല്ലിനോയി സംസ്ഥാനത്തെ ഷിക്കാഗോ നഗരത്തിൽ ജനിച്ച മോറിസൺ വളർന്നത് ഇല്ലിനോയിയിലെ തന്നെ ആർലിംഗ്ടൺ ഹൈറ്റ്സ് ഗ്രാമത്തിലാണ്. മാതാപിതാക്കളുടെ മൂന്ന് മക്കളിൽ മൂത്തവളാണ് അവർ.<ref>{{cite web|url=http://www.sequinsandsuspenders.com/about/|title=Sequins & Suspenders|access-date=January 8, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160112170756/http://www.sequinsandsuspenders.com/about/|archive-date=January 12, 2016|url-status=dead}}</ref> വിരമിച്ച സംഗീത അധ്യാപകനും ഹൈസ്കൂൾ ബാൻഡ് ഡയറക്ടറുമായ പിതാവ് ഡേവിഡ്, 2003-ൽ ഇല്ലിനോയി സ്റ്റേറ്റ് ബോർഡ് ഓഫ് എഡ്യൂക്കേഷന്റെ 'ടീച്ചർ ഓഫ് ദ ഇയർ' പുരസ്‌കാരം നേടിയിട്ടുണ്ട്.<ref>{{cite web|url=http://www.isbe.state.il.us/news/2003/mar22-03.htm|title=Band Teacher Marches on As 2003 Teacher of the Year|access-date=January 8, 2016|date=March 22, 2003|work=Illinois State Board of Education|archive-url=https://web.archive.org/web/20140323121958/http://www.isbe.state.il.us/news/2003/mar22-03.htm|archive-date=March 23, 2014|url-status=dead}}</ref> സൗത്ത് മിഡിൽ സ്കൂളിൽ പഠിനം നടത്തിയ മോറിസൺ തുടർന്ന് 1997-ൽ പ്രോസ്പെക്റ്റ് ഹൈസ്കൂളിൽ (അവിടെ അവരുടെ മാതാപിതാക്കൾ ജോലി ചെയ്തിരുന്നു) നിന്ന് ബിരുദം നേടുകയും ചെയ്തു. വിദ്യാലയത്തിലെ മാർച്ചിംഗ് ബാൻഡിൽ 'ഓൾ-സ്റ്റേറ്റ്' നിലവാരമുള്ള [[ക്ലാരിനെറ്റ്|ക്ലാരിനറ്റ്]] വാദകയായിരുന്ന അവർ, വിദ്യാലയത്തിലെ ഗായകസംഘത്തിൽ ആലാപനം നടത്തുകയും 'പെപ് സ്ക്വാഡിൽ' ചിയർലീഡറായി പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു.<ref name="nypost">{{cite web|url=https://nypost.com/2014/09/10/jennifer-morrison-rules-the-red-carpet/|title=Jennifer Morrison rules the red carpet|access-date=January 8, 2016|last=Spencer|first=Amy|date=September 10, 2014|work=[[New York Post]]|publisher=[[News Corp]]|location=New York City}}</ref> ഷിക്കാഗോയിലെ ലയോള സർവ്വകലാശാലയിൽ നിന്ന് 2000-ൽ ബിരുദം നേടിയ അവർ, അവിടെ നാടകം പ്രധാന വിഷയമായും ഇംഗ്ലീഷ് ഉപവിഷയമായും പഠിച്ചു. അഭിനയരംഗത്ത് ഒരു ജോലി കെട്ടിപ്പടുക്കുന്നതിനായി ലോസ് ഏഞ്ചൽസിലേക്ക് മാറുന്നതിന് മുൻപ് അവർ സ്റ്റെപ്പൻവോൾഫ് തിയേറ്റർ കമ്പനിയിലും പഠനം നടത്തിയിരുന്നു.<ref>{{cite news|first=Paige|last=Wiser|url=https://michiganavemag.com/jennifer-morrison|title=Once Upon a Time's Jennifer Morrison tells Her Story|work=Michigan Avenue|publisher=Modern Luxury Media|location=Atlanta, Georgia|date=February 27, 2012|access-date=April 5, 2018|archive-date=June 12, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180612135953/https://michiganavemag.com/jennifer-morrison|url-status=dead}}</ref> == കരിയർ == [[File:JSpencerJMorrison2_(cropped1).jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:JSpencerJMorrison2_(cropped1).jpg|ലഘുചിത്രം|248x248ബിന്ദു|2008-ൽ ഫോക്സ് ബ്രോഡ്കാസ്റ്റിംഗ് കമ്പനിയോടൊപ്പം മോറിസൺ ]] ഒരു ബാല മോഡലായി തന്റെ ഔദ്യോഗിക ജീവിതം ആരംഭിച്ച മോറിസൺ ആദ്യകാലത്ത് ജെ.സി. പെന്നി, മോണ്ട്ഗോമറി വാർഡ് തുടങ്ങിയ കമ്പനികളുടെ പരസ്യങ്ങളിലും പിന്നീട് റൈസ് ക്രിസ്പീസ് , മോണ്ടോ എന്നിവരുടെ പരസ്യങ്ങളിലും പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. 1992 മെയ് മാസത്തിൽ ബാസ്‌ക്കറ്റ്‌ബോൾ താരം മൈക്കൽ ജോർദനൊപ്പം സ്‌പോർട്‌സ് ഇല്ലസ്‌ട്രേറ്റഡ് മാസികയുടെ കുട്ടികളുടെ വിഭാഗത്തിന്റെ മുഖച്ചിത്രമായി അവൾ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.<ref>{{cite web|url=http://www.sikids.com/photos/11502/vintage-michael-jordan/2|title=Vintage Michael Jordan|access-date=January 8, 2016|date=May 1992|work=SI Kids|archive-url=https://web.archive.org/web/20151105221241/http://www.sikids.com/photos/11502/vintage-michael-jordan/2|archive-date=November 5, 2015|url-status=dead}}</ref> 1994-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ''ഇൻ്റർസെക്ഷൻ'' എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ 14-ാം വയസ്സിൽ ഫീച്ചർ-ഫിലിമിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ച മോറിസൺ പിന്നീട് ''സ്റ്റിർ ഓഫ് എക്കോസ്'' (1999) എന്ന സിനിമയിലെ സാമന്തയായി അഭിനയിച്ചു. 2000-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ '<nowiki/>''അർബൻ ലെജൻഡ്സ്: ഫൈനൽ കട്ട്''<nowiki/>' എന്ന ചിത്രത്തിലാണ് മോറിസൺ ആദ്യമായി പ്രധാന വേഷത്തിൽ അഭിനയിച്ചത്. തുടർന്ന് '<nowiki/>''ഗ്രൈൻഡ്''<nowiki/>' (2003), '<nowiki/>''സർവൈവിംഗ് ക്രിസ്മസ്''<nowiki/>' (2004), '''മിസ്റ്റർ ആൻഡ് മിസിസ് സ്മിത്ത്''<nowiki/>' (2005) തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങളിലും അവർ വേഷമിട്ടു. 2004-ൽ 'ഹൗസ്' എന്ന ടെലിവിഷൻ പരമ്പരയിൽ ഇമ്മ്യൂണോളജിസ്റ്റായ ആലിസൺ കാമറൂൺ എന്ന കഥാപാത്രത്തെ അവതരിപ്പിക്കാൻ മോറിസൺ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 2004 മുതൽ 2009 വരെയുള്ള ആദ്യ ആറ് സീസണുകളിൽ അവർ ഈ വേഷം കൈകാര്യം ചെയ്തു. 2009-ലെ "''ടീംവർക്ക്''"<ref>{{cite magazine|url=https://www.ew.com/article/2009/11/16/house-jennifer-morrison-speaks-out|title='House' exclusive: Jennifer Morrison speaks out about departure|first=Michael|last=Ausiello|magazine=[[Entertainment Weekly]]|date=November 16, 2009|access-date=January 8, 2016|archive-date=2025-01-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20250117080257/https://ew.com/article/2009/11/16/house-jennifer-morrison-speaks-out/|url-status=dead}}</ref> എന്ന പരമ്പരയുടെ ഒരു എപ്പിസോഡിൽ മോറിസണിന്റെ കഥാപാത്രം പരമ്പരയിൽ നിന്ന് വിട്ടുപോയെങ്കിലും, കാമറൂണിന്റെ കഥ പൂർത്തിയാക്കുന്നതിനായി 2010-ലെ "ലോക്ക്ഡൗൺ" എന്ന എപ്പിസോഡിലൂടെ ആ കഥാപാത്രം തിരിച്ചെത്തി. ഒരിടവേളയ്ക്ക് ശേഷം 2012-ൽ ഹൗസ് പരമ്പരയുടെ "''എവരിബഡി ഡൈസ്''" എന്ന അവസാന എപ്പിസോഡിലൂടെ മോറിസൺ തിരിച്ചെത്തി. 2006-ൽ, '''ഫ്ലറിഷ്''<nowiki/>' എന്ന സ്വതന്ത്ര ചലച്ചിത്രത്തിൽ മോറിസൺ അഭിനയിക്കുകയും അത് നിർമ്മിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>{{cite news|first=Jenelle|last=Riley|url=https://www.backstage.com/news/jennifer-morrison-with-flourish/|title=Jennifer Morrison With 'Flourish'|work=[[Backstage (magazine)|Backstage]]|publisher=Backstage, LLC|location=New York City|date=February 23, 2006|access-date=April 5, 2018}}</ref> 'ഗ്ലീ' -എന്ന പരമ്പരയുടെ പ്രാരംഭ ഘട്ടം രൂപീകരത്തിൽ പങ്കാളിയാകുകയും പിന്നീട് രചയിതാവ് റയാൻ മർഫിയുടെ ശ്രദ്ധയിൽപ്പെടുത്തി അതിനെ ഒരു ടെലിവിഷൻ പരമ്പരയായി മാറ്റിയെടുക്കുന്നതിൽ പ്രധാന പങ്ക് വഹിക്കുകയും നിർമ്മാതാക്കളിൽ ഒരാളാണ് അവർ. മോറിസൺ തുടർന്ന് ഇതിന്റെ സർഗ്ഗാത്മകമായ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ പങ്കാളിയായില്ലെങ്കിലും, ഈ പദ്ധതി കണ്ടെത്തുന്നതിലും അത് ശരിയായ കൈകളിലെത്തിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നതിലും വഹിച്ച പങ്കിനെത്തുടർന്ന് ആദ്യ സീസണിൽ അസോസിയേറ്റ് പ്രൊഡ്യൂസർ എന്ന അംഗീകാരം അവർക്ക് ലഭിച്ചു.<ref name="Facebook">{{cite web|url=http://www.facebook.com/notes/jennifer-morrison/answers-to-twitter-questions/417153916577|title=Jennifer Morrison：Answers to Twitter questions...|access-date=January 8, 2016|date=April 10, 2010|website=[[Facebook]]}}</ref> == വ്യക്തിജീവിതം == 2004-ൽ, '''ഹൗസ്''<nowiki/>' എന്ന പരമ്പരയിലെ സഹതാരവും ഓസ്‌ട്രേലിയൻ നടനുമായ ജെസ്സി സ്പെൻസറുമായി മോറിസൺ പ്രണയത്തിലായി.<ref>{{cite web|url=https://people.com/celebrity/engaged-house-stars-prepare-to-tie-the-knot/|title=Engaged ''House'' Stars Prepare to Tie the Knot|access-date=February 13, 2019|date=July 6, 2009|work=[[People (magazine)|People]]|location=New York City}}</ref> 2006 ഡിസംബറിൽ ഇവരുടെ വിവാഹനിശ്ചയം കഴിഞ്ഞെങ്കിലും 2007 ഓഗസ്റ്റിൽ ആ ബന്ധം വേർപിരിഞ്ഞു.<ref>{{cite web|url=https://people.com/celebrity/house-costars-call-off-engagement/|title=''House'' Costars Call Off Engagement|access-date=February 13, 2019|last=Jordan|first=Julie|date=August 15, 2007|work=[[People (magazine)|People]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20190214002617/https://people.com/celebrity/house-costars-call-off-engagement/|archive-date=February 14, 2019|url-status=dead}}</ref> 2009 മുതൽ 2012 വരെ പ്യൂർട്ടോ റിക്കൻ നടനായ അമോറി നൊലാസ്കോയുമായി അവർ പ്രണയത്തിലായിരുന്നു.<ref>{{Cite news|url=https://nypost.com/2014/09/10/jennifer-morrison-rules-the-red-carpet/|title=Jennifer Morrison rules the red carpet|date=September 10, 2014|work=New York Post|access-date=May 1, 2018}}</ref> 2019 മുതൽ സാൽവഡോറൻ-അമേരിക്കൻ നടനായ ജെറാർഡോ സെലാസ്കോയുമായി അവർ പ്രണയബന്ധത്തിലാണ്.<ref>{{cite web|url=https://www.thethings.com/once-upon-a-time-where-is-jennifer-morrison-now/|title=What Has Jennifer Morrison Been Up To Since 'Once Upon A Time'?|access-date=February 27, 2022|last1=Vasquez|first1=Lane|date=April 14, 2021|website=TheThings}}</ref> 2022 ഏപ്രിലിൽ, സെലാസ്കോയെ തന്റെ ഭർത്താവ് എന്നാണ് മോറിസൺ വിശേഷിപ്പിച്ചു തുടങ്ങിയത്.<ref>{{cite web|url=https://www.eonline.com/news/1326576/jennifer-morrison-seems-to-confirm-marriage-to-gerardo-celasco|title=Jennifer Morrison Seems to Confirm Marriage to Gerardo Celasco|access-date=July 1, 2024|last1=Dupre|first1=Elyse|date=April 8, 2022|website=E! News}}</ref> താനൊരു പെൺകുട്ടിയുടെ അമ്മയാണെന്ന് 2024 ജൂണിൽ മോറിസൺ സ്ഥിരീകരിച്ചു..<ref>{{cite web|url=https://www.thebaremagazine.com/home/jennifer-morrison|title=Jennifer Morrison|access-date=July 1, 2024|date=June 28, 2024|website=The Bare Magazine}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=gMC_1A14JT8|title=10 KATYA APEKINA MOTHER DOLL|access-date=July 1, 2024|date=June 28, 2024|work=Apartment 3C Productions}}</ref> == സിനിമകൾ ==<!--DO NOT ADD ROWSPANS PER WP:FILMOGRAPHY--> {| class="wikitable sortable" !Year !Title !Role ! class="unsortable" |Notes |- |1994 |''ഇന്റർസെക്ഷൻ'' |മേഗൻ ഈസ്റ്റ്മാൻ | |- |1994 |''മിറക്കിൾ ഓഫ് 34ത് സ്ട്രീറ്റ്'' |ഡെനിസ് | |- |1999 |''സ്റ്റിർ ഓഫ് എക്കോസ്'' |സമന്ത കോസാക് | |- |2000 |''അർബൻ ലെജന്റ്സ് : ഫൈനൽ കട്ട്'' |എമി മേഫീൽഡ് | |- |2001 |''ദി സീറോസ്'' |ജോയ്‌സ് | |- |2002 |''ഡിസൈൻ'' |സോണിയ മാലോ | |- |2002 |''ബിഗ് ഷോട്ട്:: കൺഫെഷൻസ് ഓഫ് എ കാമ്പസ് ബുക്കീ'' |കാല്ലീ | |- |2002 |''നാൻ്റക്കറ്റ്'' |അലീഷ്യ | |- |2002 |''100 വിമൻ'' |ആനി | |- |2003 |''ഗ്രൈൻഡ്'' |ജാമി | |- |2004 |''മാൾ കോപ്പ്'' |ക്രിസ് | |- |2004 |ദ ഷുവർ ഹാന്റ് ഓഫ് ഗോഡ. |ലിലി ബൗസർ | |- |2004 |''സർവൈവിംഗ് ക്രിസ്തുമസ്'' |മിസ്സി വാൻഗ്ലൈഡർ | |- |2004 |''ലിഫ്റ്റ്'' |സാറാ |ഹ്രസ്വചിത്രം |- |2005 |''മിസ്റ്റർ ആൻഡ് മിസിസ് സ്മിത്ത്'' |ജേഡ് | |- |2006 |''ദ സ്ക്രിപ്റ്റ്'' |ക്രിസ്റ്റി |ഹ്രസ്വചിത്രം |- |2006 |''ഫ്ലറിഷ്'' |ഗാബ്രിയേലെ വിന്റേഴ്സ് |നിർമ്മാതാവ് |- |2007 |''ദ മർഡർ ഓഫ് പ്രിൻസസ് ഡയാന'' |റേച്ചൽ വിസ്കോ |Nominated—OFTA Television Award for Best Actress in a Motion Picture or Miniseries (2007) |- |2007 |''ബിഗ് സ്റ്റാൻ'' |മിന്റി | |- |2009 |''സ്റ്റാർ ട്രെക്ക്'' |വിനോന കിർക്ക് |[[:en:Boston_Society_of_Film_Critics_Award|Boston Society of Film Critics Award]] for Best Ensemble by a Cast (2009) [[:en:Denver_Film_Critics_Society|Denver Film Critics Society]] for Best Acting Ensemble (2009) |- |2009 |''ടേബിൾ ഓഫ് ത്രീ'' |ലെസ്‌ലി ഗ്രീൻ | |- |2011 |''ബ്രിംഗിംഗ് ആഷ്ലി ഹോം'' |ആഷ്‌ലി ഫിലിപ്സ് |PRISM Award for Performance in a TV Movie or Miniseries (2012) |- |2011 |''വാരിയർ'' |ടെസ് കോൺലോൺ | |- |2012 |''സ്റ്റാർസ് ഇൻ ഷോര്ട്സ്'' |ഏജന്റ് റേച്ചൽ മിന്റ്സ് |Segment: "Prodigal" |- |2012 |''നൈഫ് ഫൈറ്റ്'' |ഏഞ്ചല | |- |2013 |''സം ഗേൾ(സ്)'' |സാം | |- |2013 |''അൽഫ അലർട്ട്'' |ലെഫ്റ്റനന്റ് വൈറ്റ് | |- |2014 |''ദ ലിസ്റ്റ്'' |കാതറിൻ സ്റ്റേൺ | |- |2015 |''ടു ഡസ്റ്റ് റിട്ടേൺ'' |ഷാരോൺ റെയ്നോൾഡ്സ് |ഹ്രസ്വചിത്രം |- |2015 |''മാട്രസിഡ്'' |അഞ്ചെലിക്ക |ഹ്രസ്വചിത്രം |- |2015 |''വാണിംഗ് ലേബൽസ്'' | |ഹ്രസ്വചിത്രം Director Nominated—[[:en:Tribeca_Film_Festival|Tribeca Film Festival]] for Best Narrative Short (2015) |- |2016 |''ദ ഡാർക്നസ്'' |ജോയ് കാർട്ടർ | |- |2017 |''ആൽബിയോൺ: ദ എൻചാന്റഡ് സ്റ്റാലിയൻ'' |ദ ആബസ് | |- |2017 |''അമിറ്റിവിൽ: ദി അവേക്കനിംഗ്'' |കാൻഡിസ് | |- |2017 |''സൺ ഡോഗ്സ്'' |മേരി |സംവിധായിക, നിർമ്മാതാവ് |- |2017 |''ഓൾ ക്രീച്ചേഴ്സ് ഹിയർ ബിലോ'' |പെന്നി | |} === ടെലിവിഷൻ ===<!--DO NOT ADD ROWSPANS PER WP:FILMOGRAPHY--> {| class="wikitable sortable" !Year !Title !Role ! class="unsortable" |Notes |- |2001 |''ദി ക്രോണിക്കിൾ'' |ഗ്വെൻ |എപ്പിസോഡ്: "Let Sleeping Dogs Fry" |- |2001 |''ടച്ച്ഡ് ബൈ ആൻ ഏഞ്ചൽ'' |മെലിസ |എപ്പിസോഡ്e: "Most Likely to Succeed" |- |2001–2002 |''ഡോസൺസ് ക്രീക്ക്'' |മെലാനി ഷെയ് തോംസൺ |2 എപ്പിസോഡുകൾ |- |2002 |''എനി ഡേ നൌ'' |മാൻഡി സിംഗർ |എപ്പിസോഡ്: "ഇൻ ടൂ ഡീപ്" |- |2002 |''ദ റാൻഡം ഇയേർസ്'' |മേഗൻ |എപ്പിസോഡ്: "പൈലറ്റ്" |- |2004–2012 |''ഹൌസ്'' |ഡോ. ആലിസൺ കാമറൂൺ |130 എപ്പിസോഡുകൾ |- |2009 |ദി സൂപ്പർ ഹീറോ സ്ക്വാഡ് ഷോ |വാസ്പ് |ശബ്ദം. 3 എപ്പിസോഡുകൾ |- |2010 |''ചേസ്'' |ഫെയ്ത്ത് മാപ്പിൾസ് |എപ്പിസോഡ്: "[[:en:List_of_Chase_episodes#Season_1_.282010.29|Paranoia]]" |- |2010–2014 |''ഹൌ ഐ മെറ്റ് യുവർ മദർ'' |സോയി പിയേഴ്സൺ |13 എപ്പിസോഡുകൾ |- |2011 |''ഫൈവ്'' |ഷെയ്ല |Segment: "Charlotte" |- |2011–present |''വൺസ് അപൺ എ ടൈം'' |എമ്മ സ്വാൻ |പ്രധാന കഥാപാത്രം |} == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:1979-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഏപ്രിൽ 12-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ചലച്ചിത്ര ബാലികാതാരങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ നാടകനടിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ചലച്ചിത്ര നടിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ടെലിവിഷൻ നടിമാർ]] kxoe7jxnj7c14t429lar5on2poy8x2a 0 370394 4673165 3803711 2026-10-03T14:18:50Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4673165 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Kalki (Magazine)}} {{Infobox magazine | title = കൽക്കി (വാരിക) | image_file = Kalki magazine.jpg | image_alt = കൽക്കി (വാരിക) | image_caption = കൽക്കി (വാരിക) | editor_title = | previous_editor = | staff_writer = | frequency = | circulation = |total_circulation = |circulation_year = | category = വാരിക | company = | publisher = [[ഭരതൻ പബ്ലിക്കേഷൻസ്]] | firstdate = 1941 | country = [[ഇന്ത്യ]] | based = [[ചെന്നൈ]] | language = [[തമിഴ്]] | website = | issn = }} ഒരു തമിഴ് വാരികയാണ് '''കൽക്കി'''. 1941ൽ സ്വാതന്ത്ര്യസമര സേനാനിയും എഴുത്തുകാരനുമായിരുന്ന കൽക്കി കൃഷ്ണമൂർത്തിയാണ് ഈ വാരിക സ്ഥാപിച്ചത്.<ref>https://books.google.co.in/books?id=zB4n3MVozbUC&pg=PA1895&redir_esc=y</ref> കൽക്കി കൃഷ്ണമൂർത്തി രചിച്ച പൊന്നിയിൽ ശെൽവൻ, ശിവകാമിയിൻ ശപഥം എന്നീ നോവലുകൾ ആദ്യമായി അച്ചടിച്ചു വന്നത് കൽക്കി വാരികയിലാണ്.<ref>https://books.google.co.in/books?id=4_wjAwAAQBAJ&pg=PT153&redir_esc=y</ref> കൃഷ്ണമൂർത്തി തന്നെയായിരുന്നു ഈ വാരികയുടെ ആദ്യ എഡിറ്റർ. ചെന്നൈയിൽ നിന്നാണ് കൽക്കി പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നത്. <ref>{{Cite web |url=http://www.thehindu.com/thehindu/mp/2003/06/11/stories/2003061100040100.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2017-04-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20031104184209/http://www.thehindu.com/thehindu/mp/2003/06/11/stories/2003061100040100.htm |archive-date=2003-11-04 |url-status=dead}}</ref> ==അവലംബം== <references/> ==പുറം കണ്ണികൾ== *[http://www.kalkiweekly.com/ കൽക്കി വാരിക ഹോം പേജ്] *[https://www.kalkionline.com/default.php കൽക്കി വാരിക ഭരതൻ പബ്ലിക്കേഷൻസ്]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[വർഗ്ഗം:വാരികകൾ]] j1w51o5sa1v3u2rxw4r9a7ivlhbndyn 0 387764 4673144 4545558 2026-10-03T13:26:51Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4673144 wikitext text/x-wiki {{Needs Image}} {{Infobox person | name = '''ക്രോസ്ബെൽറ്റ് മണി''' | image = | caption = | birth_name = കെ. വേലായുധൻ നായർ | birth_date = 1935 ഏപ്രിൽ 22 | birth_place = [[തിരുവനന്തപുരം]] | death_date = {{Death date and age|df=y|2021|10|30|1935|4|22}} | death_place = [[തിരുവനന്തപുരം]] | occupation = സംവിധായകൻ, | years_active = 1968 – 2021 | parents = കൃഷ്ണപ്പിള്ള, കമലമ്മ | spouse = ശ്രീമതിയമ്മ }} മലയാളചലച്ചിത്രരംഗത്തെ ആദ്യകാല സംവിധായകരിൽ പ്രമുഖനായിരുന്നു '''ക്രോസ്ബെൽറ്റ് മണി''' എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന '''കെ. വേലായുധൻ നായർ''' (22 ഏപ്രിൽ 1935 – 30 ഒക്ടോബർ 2021).<ref name="thehindu">{{cite web|url=http://www.thehindu.com/thehindu/lf/2002/07/04/stories/2002070402690200.htm|title=The Hindu : Throwback to a love saga|publisher=thehindu.com|accessdate=2014-09-06}} {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.metromatinee.com/artist/CrossBelt%20Mani-2598 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2017-09-04 |archive-date=2014-09-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140906205417/http://www.metromatinee.com/artist/CrossBelt%20Mani-2598 |url-status=dead }}</ref> അദ്ദേഹം നാല്പതോളം ചലച്ചിത്രങ്ങൾ സംവിധാനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. പത്തോളം സിനിമകളൂടെ സിനിമാറ്റോഗ്രാഫർ ആയും അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിച്ചു.<ref name="malayalachalachithram">{{cite web|url=http://www.malayalachalachithram.com/profiles.php?i=1889|title=ക്രോസ്ബെൽറ്റ് മണി|publisher=malayalachalachithram.com|accessdate=2017-09-06}}</ref> ==ജീവിതരേഖ== 1935 ഏപ്രിൽ 22-ന് വലിയശാലയിൽ മാധവിവിലാസത്ത് കൃഷ്ണപ്പിള്ളയുടെയും കമലമ്മയുടെയും മകനായി ക്രോസ്ബെൽറ്റ് മണി എന്ന പേരിൽ പിൽക്കാലത്ത് അറിയപ്പെട്ട വേലായുധൻ നായർ ജനിച്ചു.<ref>{{cite web|title=ക്രോസ്‌ബെൽറ്റ് മണി ആക്ഷൻ സിനിമകളിലെ ഒറ്റയാൻ|url=http://www.mathrubhumi.com/movies-music/features/article-malayalam-news-1.633158|publisher=mathrubhumi.in|accessdate=29 October 2015}}</ref> ഫോട്ടോഗ്രാഫിയിലുള്ള താൽപര്യമാണ് വേലായുധൻ നായരെ സിനിമാരംഗത്ത് എത്തിച്ചത്. 1956 മുതൽ 1961 വരെയുള്ള കാലത്ത് മെറിലാന്റ് സ്റ്റുഡിയോയിൽ പ്രവർത്തിച്ചു. ഛായാഗ്രഹണത്തിലും സംവിധാനത്തിലും ഉള്ള പ്രാഥമിക പാഠങ്ങൾ അദ്ദേഹം മനസ്സിലാക്കിയത് ഇവിടെ നിന്നാണ്. 1961-ൽ കെ.എസ് ആന്റണി സംവിധാനം ചെയ്ത കാൽപ്പാടുകൾ എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ സ്വതന്ത്ര ക്യാമറാമാനായി. 1967-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മിടുമിടുക്കിയാണ് ക്രോസ്‌ബെൽറ്റ് മണി സംവിധാനം ചെയ്ത ആദ്യ സിനിമ. 1970-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ അദ്ദേഹത്തിന്റെ രണ്ടാമത്തെ ചിത്രമായ [[ക്രോസ് ബെൽറ്റ് (ചലച്ചിത്രം)|ക്രോസ്ബെൽറ്റ്]] എന്ന ചിത്രത്തോടെ ആണ് അദ്ദേഹം പ്രശസ്തനാകുന്നത്. അതോടെ അദ്ദേഹം ക്രോസ്‌ബെൽറ്റ് മണി എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടാൻ തുടങ്ങി.<ref>https://www.mathrubhumi.com/movies-music/news/crossbelt-mani-passes-away-1.6134603</ref> ===വ്യക്തിജീവിതം=== ഇരണിയൽ ഭഗവതിമന്ദിരത്തു ശ്രീമതിയമ്മയാണ് ഭാര്യ. 2021 ഒക്ടോബർ 30 ന് അന്തരിച്ചു. രൂപ, കൃഷ്ണകുമാർ എന്നിവരാണ് മക്കൾ.<ref>{{Cite news|title=സംവിധായകൻ ക്രോസ്ബെൽറ്റ് മണി അന്തരിച്ചു; വിടവാങ്ങിയത് ആദ്യകാല ഹിറ്റ്‌മേക്കർ|url=https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2021/10/30/malayalam-movie-director-crossbelt-mani-passes-away.html|url-status=live|access-date=30 October 2021|website=|publisher=Malayala Manorama}}</ref> ==ചലച്ചിത്രരംഗം== ===സംവിധാനം=== {{Div col|cols=2}} # [[മിടുമിടുക്കി]] (1968) # [[ക്രോസ് ബൽറ്റ്]] (1970) # [[മനുഷ്യബന്ധങ്ങൾ ]] (1972) # [[പുത്രകാമേഷ്ടി ]](1972) # [[നാടൻ പ്രേമം]] (1972) # [[ശക്തി (ചലച്ചിത്രം)|ശക്തി]] (1972) # [[കാപാലിക]] (1973) # [[നടീനടന്മാരെ ആവശ്യമുണ്ട്]] (1974) # [[വെളിച്ചം അകലെ]] (1975) # [[പെൺപട |പെൺപട]] (1975) # [[കുട്ടിച്ചാത്തൻ (ചലച്ചിത്രം)|കുട്ടിച്ചാത്തൻ]] (1975) # [[താമരത്തോണി]] (1975) # [[ചോറ്റാനിക്കര അമ്മ]] (1976) # [[യുദ്ധഭൂമി]] (1976) # [[നീതിപീഠം]] (1977) # [[പെൺപുലി]] (1977) # [[പട്ടാളം ജാനകി]] (1977) # [[ആനയും അമ്പാരിയും]] (1978) # [[ബ്ലാക് ബെൽറ്റ്]] (1978) # [[പഞ്ചരത്നം (ചലച്ചിത്രം)|പഞ്ചരത്നം]] (1979) # [[യൗവനം ദാഹം]] (1980) # [[ഈറ്റപ്പുലി (ചലച്ചിത്രം)|ഈറ്റപ്പുലി]] (1983) # [[തിമിംഗലം (ചലച്ചിത്രം)|തിമിംഗലം]] (1983) # [[ബുള്ളറ്റ് (ചലച്ചിത്രം)|ബുള്ളറ്റ്]] (1984) # [[ചോരക്ക് ചോര]] (1985) # [[ബ്ലാക് മെയിൽ]] (1985) # [[റിവഞ്ച് (ചലച്ചിത്രം)|റിവഞ്ച്]] (1985) # [[ഒറ്റയാൻ (ചലച്ചിത്രം)|ഒറ്റയാൻ]] (1985) # [[കുളമ്പടികൾ (ചലച്ചിത്രം)|കുളമ്പടികൾ]] (1986) # [[പെൺസിംഹം]] (1986) # [[ഉരുക്കുമനുഷ്യൻ]] (1986) # [[നാരദൻ കേരളത്തിൽ]] (1987) # [[ദേവദാസ്]] (1989) # [[കമാൻഡർ]] (1990) {{Div col end}} ===സിനിമാറ്റോഗ്രാഫി=== {| class="wikitable" |- ! ക്ര.നം. !! താരം !!വർഷം |- | 1 || [[ബുള്ളറ്റ്]] ||(1984) |- | 2 ||[[ചോരക്കുചോര]] || (1985) |- | 3 || [[ബ്ലാക് മെയിൽ]] ||(1985) |- | 4 || [[റിവഞ്ച്]] ||(1985) |- | 5 || [[ഒറ്റയാൻ (ചലച്ചിത്രം)|ഒറ്റയാൻ]] ||(1985) |- | 6 || [[കുളമ്പടികൾ (ചലച്ചിത്രം)|കുളമ്പടികൾ]] ||(1986) |- |7 || [[ഉരുക്കുമനുഷ്യൻ]] ||(1986) |- | 8|| [[നാരദൻ കേരളത്തിൽ]] ||(1987) |- |9 || [[കമാൻഡർ]] ||(1990) |} ==അവലംബം== {{reflist}} ==External links== *{{IMDb name|0542339}} {{DEFAULTSORT:Mani, Crossbelt}} [[വർഗ്ഗം:1935-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഏപ്രിൽ 22-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:2021-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രസംവിധായകർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര ഛായാഗ്രാഹകർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്ര ഛായാഗ്രാഹകർ]] enq3gjeaial98rwov0vpmumttui6y0d 0 388566 4673175 3803772 2026-10-03T15:08:40Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4673175 wikitext text/x-wiki [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല|തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ]] [[ചാവക്കാട് താലൂക്ക്|ചാവക്കാട് താലൂക്കിലെ]] മണത്തലയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു സർക്കാർ വിദ്യാലയമാണ് '''''ഗവ. എച്ച്.എസ്.എസ്, ചാവക്കാട്.'''''<ref>{{cite web|title =മണത്തല സ്കൂളില് പുതിയ പ്ലസ്ടു കെട്ടിടത്തിന്റെ ഉദ്ഘാടനം നാളെ| date =|url =http://chavakkadonline.com/manathala-school-new-building-inauguration/}}</ref> 1918-ലാണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥാപിതമായത്. ==ചരിത്രം== കേരളത്തിന്റെ സാംസ്‌കാരിക തലസ്ഥാനമായ [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല|തൃശൂർ ജില്ലയിലെ]] അറബിക്കടലിനോട് ചേർന്ന് കിടക്കുന്ന ചാവക്കാട് തീരദേശ മേഖലയിൽ താമസിക്കുന്ന കുട്ടികളുടെ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് മദിരാസി ഗവണ്മെന്റിന്റെ അംഗീകാരത്തോടെ നിലവിൽ വന്ന [[മലബാർ ഡിസ്ട്രിക്ട് ബോർഡ്|മലബാർ ഡിസ്ട്രിക്ട് ബോർഡാണ്]] ഈ സ്കൂൾ തുടങ്ങിയത്. ==ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ== മൂന്ന് ഏക്കർ ഭൂമിയിലാണ് വിദ്യാലയം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഹൈസ്കൂളിന് 2 കെട്ടിടങ്ങളിലായി 6 ക്ലാസ് മുറികളും ഹയർ സെക്കണ്ടറിക്ക് 2 കെട്ടിടത്തിലായി 10 ക്ലാസ് മുറികളുമുണ്ട്. അതിവിശാലമായ ഒരു കളിസ്ഥലം വിദ്യാലയത്തിനുണ്ട്. 15 കമ്പ്യൂട്ടറുകളും ഇന്റർനെറ്റ് സൗകര്യവും ഉള്ള കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബുണ്ട്.<ref>{{cite web|title =ജില്ലയിലെ 29 സ്കൂളുകള്ക്ക് പരിഗണന|date =|url =http://www.mathrubhumi.com/thrissur/malayalam-news/article-1.1772664|access-date =2017-09-16|archive-date =2019-12-21|archive-url =https://web.archive.org/web/20191221200128/https://www.mathrubhumi.com/thrissur/malayalam-news/article-1.1772664|url-status =dead}}</ref> ==പാഠ്യേതര പ്രവർത്തനങ്ങൾ== * സ്കൗട്ട് & ഗൈഡ്സ് * എൻ.സി.സി * ബാന്റ് ട്രൂപ്പ് * ക്ലാസ് മാഗസിൻ * വിദ്യാരംഗം കലാ സാഹിത്യ വേദി * ക്ലബ്ബ് പ്രവർത്തനങ്ങൾ ==പ്രശസ്തരായ പൂർവവിദ്യാർത്ഥികൾ== * [[കെ.എൻ. പണിക്കർ|ഡോ.കെ.എൻ. പണിക്കർ]] * [[പി.ടി. കുഞ്ഞുമുഹമ്മദ്]] * [[ജസ്ററിസ് പി.കെ.ഷംസുദ്ദീൻ]] <ref>{{cite web|title =കെ.ജി.ബിക്കെതിരെ വെളിപ്പെടുത്തലുമായി ജസ്റ്റിസ് ഷംസുദ്ധീൻ| date =|url =http://www.doolnews.com/justice-pk-shamsudheen-against-kgb-344.html}}</ref> * [[എൻ. ഹരിഭാസ്കർ|എൻ. ഹരിഭാസ്കർ. I A S]], തമിഴ്നാട് മുൻ ചീഫ് സെക്രട്ടറി.<ref>{{cite web|title =Haribhaskar acquitted in wealth case|date =|url =http://www.thehindu.com/2002/08/06/stories/2002080604200400.htm|access-date =2017-09-16|archive-url =https://web.archive.org/web/20191221154021/https://www.thehindu.com/2002/08/06/stories/2002080604200400.htm|archive-date =2019-12-21|url-status =dead}}</ref> * [[എൻ.എസ് വിദ്യാസാഗർ]], ശാസ്ത്രജ്ഞൻ, നാസ. ==അവലംബം== <references/> ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== * [http://ftp.mangalam.com/news/district-detail/117711-thrissur.html ലഹരിമുക്ത ചാവക്കാടിനായി]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * * [http://www.thejasnews.com/%E0%B4%9A%E0%B4%BE%E0%B4%B5%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B4%9F%E0%B4%BF%E0%B4%A8%E0%B5%86-%E0%B4%B2%E0%B4%B9%E0%B4%B0%E0%B4%BF%E0%B4%AE%E0%B5%81%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%AE%E0%B4%BE.html/ ചാവക്കാടിനെ ലഹരിമുക്തമാക്കാന് ജനങ്ങളും അധികൃതരും] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170621070825/http://www.thejasnews.com/%E0%B4%9A%E0%B4%BE%E0%B4%B5%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B4%9F%E0%B4%BF%E0%B4%A8%E0%B5%86-%E0%B4%B2%E0%B4%B9%E0%B4%B0%E0%B4%BF%E0%B4%AE%E0%B5%81%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%AE%E0%B4%BE.html/ |date=2017-06-21 }} [[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ സർക്കാർ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ ഹയർ സെക്കന്ററി സ്കൂളുകൾ]] [[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂർ വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] {{Edu-stub}} dyf1a1i212opm58ta1jkls4an9m2es3 0 389111 4673206 4579568 2026-10-03T19:32:43Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4673206 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = ചാകര | image = | caption = | director = [[പി.ജി. വിശ്വംഭരൻ]] | producer = [[ടി.ജി. രവി]] [[ശിവൻ കുന്നപ്പിള്ളി]] | writer = [[ഗോപിനാഥ് പനങ്ങാട്]] | dialogue= [[തോപ്പിൽ ഭാസി]] | screenplay = [[തോപ്പിൽ ഭാസി]] | starring = [[ജയൻ]]<br>[[സീമ]]<br>[[ശ്രീവിദ്യ]]<br>[[സുകുമാരൻ]] | music = [[ജി. ദേവരാജൻ]] | cinematography = [[സി. രാമചന്ദ്രമേനോൻ]] | editing = [[ജി. മുരളി]] | studio = [[തുഷാര ഫിലിംസ്]] | distributor = [[തുഷാര ഫിലിംസ്]] |Lyrics = [[ജി.കെ. പള്ളത്ത്]] | released = {{Film date|1980|10|16|df=y}} | country = [[India]] | language = [[Malayalam Language|Malayalam]] }} 1980ൽ ഗോപിനാഥ് പനങ്ങാടിന്റെ കഥക്ക് [[തോപ്പിൽ ഭാസി]] തിരക്കഥയും സംഭാഷണവും എഴുതി [[പി.ജി. വിശ്വംഭരൻ]] സംവിധാനം ചെയ്ത ചലച്ചിത്രമാണ്'''''ചാകര'''''. [[ജയൻ]],[[സീമ]],[[ശ്രീവിദ്യ]],[[സുകുമാരൻ]] തുടങ്ങിയവർ പ്രധാനവേഷമിട്ട് ഈ ചിത്രത്തിലെ ഗാനങ്ങൾ ജികെ പള്ളത്ത് എഴുതി [[ജി. ദേവരാജൻ]] ഈണം പകർന്നവയാണ് <ref>{{cite web|url=http://www.malayalachalachithram.com/movie.php?i=1117|title=ചാകര|accessdate=2018-03-11|publisher=www.malayalachalachithram.com}}</ref><ref>{{cite web|url=http://malayalasangeetham.info/m.php?2473|title=ചാകര|accessdate=2018-03-11|publisher=malayalasangeetham.info|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141016081042/http://malayalasangeetham.info/m.php?2473|archivedate=16 October 2014|df=dmy-all}}</ref><ref>{{cite web|url=http://spicyonion.com/title/chaakara-malayalam-movie/|title=ചാകര|accessdate=2018-03-11|publisher=spicyonion.com|archive-date=2019-01-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20190130110136/https://spicyonion.com/title/chaakara-malayalam-movie/|url-status=dead}}</ref> ==താരനിര<ref>{{cite web|title= ചാകര( 1980)|url=http://www.malayalachalachithram.com/movie.php?i=1117|publisher=malayalachalachithram|accessdate=2018-02-29|}}</ref>== {| class="wikitable" |- ! ക്ര.നം. !! താരം !!വേഷം |- | 1||[[സുകുമാരൻ]] ||ദേവരാജൻ (എസ് ഐ) |- |2 ||[[ജയൻ]] ||സേതു |- |3 ||[[സീമ]] ||റാണി |- |4 ||[[ശ്രീവിദ്യ്]] ||നിമ്മി |- | 5||[[ജലജ]] || ജിജി |- | 6||[[ജഗന്നാഥ വർമ്മ]] || |- | 7||[[കെ. പി. എ. സി. അസീസ്]] ||എസ് ഐ ശിവരാമൻ |- |8 ||[[കുഞ്ഞാണ്ടി]] ||ശങ്കരൻ മാസ്റ്റർ- (സേതുവിന്റെ അച്ഛൻ) |- |9 ||[[കുതിരവട്ടം പപ്പു]] ||കുട്ടൻപിള്ള (എച് സി) |- |10 ||[[മാള അരവിന്ദൻ|മാള]] ||കൊച്ചുപിള്ള |- | 11||[[ടി.ജി. രവി]] ||ഷാജി മുതലാളീ |- |12 ||[[കുഞ്ചൻ]] ||കോൺസ്റ്റബിൾ നാരായണൻ |- |13 ||[[ശാന്താദേവി]] ||സുഭദ്ര സേതുവിന്റെ അമ്മ |} ==പാട്ടരങ്ങ്<ref>{{Cite web |url=http://www.malayalasangeetham.info/m.php?2473 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2018-03-18 |archive-date=2017-10-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171019121442/http://www.malayalasangeetham.info/m.php?2473 |url-status=dead }}</ref>== *വരികൾ: [[ജി.കെ പള്ളത്ത്]] *ഈണം: [[ജി. ദേവരാജൻ]] {| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |- bgcolor="#CCCCCF" align="center" | '''നമ്പർ.''' || '''പാട്ട്''' || '''പാട്ടുകാർ''' || '''രാഗം''' |- | 1 ||അഞ്ജന ശ്രീധരാ|| [[പി. മാധുരി]]|| |- | 2 ||കുളിര് കുളിര്|| [[കെ.ജെ. യേശുദാസ്]],[[പി. മാധുരി]]|| |- | 3 ||സുഹാസിനി സുഭാഷിണി|| [[കെ.ജെ. യേശുദാസ്]]|| |} ==ബോക്സ് ഓഫീസിൽ== ഇത് അക്കാലത്തെ ഒരു ഹിറ്റ് സിനിമയായിരുന്നു. .<ref>{{cite web|url=http://www.sify.com/entertainment/movies/malayalam/fullstory.php?id=14945617|title=Veteran Malayalam director P G Viswambharan dead|work=[[Sify]]|date=16 June 2010|access-date=2018-03-18|archive-date=2018-03-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20180312204919/http://www.sify.com/entertainment/movies/malayalam/fullstory.php?id=14945617|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/P.G.-Viswambharan-dead/article16249364.ece/|title=P.G. Viswambharan dead|work=[[The Hindu]]|date=17 June 2010|access-date=2025-11-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20241211143149/https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/P.G.-Viswambharan-dead/article16249364.ece|archive-date=2024-12-11|url-status=dead}}</ref> == അവലംബം == {{reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== * {{IMDB title|0331931|ചാകര}} ==ചിത്രം കാണുക== [https://www.youtube.com/watch?v=10YOaOj83EM ചാകര] [[വർഗ്ഗം:തോപ്പിൽ ഭാസി തിരക്കഥയെഴുതിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പി.ജി. വിശ്വംഭരൻ സംവിധാനം ചെയ്ത ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ജയൻ അഭിനയിച്ച മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:തോപ്പിൽഭാസി സംഭാഷണമെഴുതിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:സുകുമാരൻ അഭിനയിച്ച മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:രാമചന്ദ്രമേനോൻ ഛായാഗ്രഹണം ചെയ്ത ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ജി. മുരളി ചിത്രസംയോജനം ചെയ്ത ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] bc0zkm90ej5nz6rlnk5tyvvt1gpsm5b 0 389139 4673285 4574296 2026-10-04T02:57:13Z Martinkottayam 84843 4673285 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = വീണ്ടും പ്രഭാതം | image =Veendum prabhatham.jpg | caption = | director = [[പി. ഭാസ്കരൻ]] |dialogue =[[ശ്രീകുമാരൻ തമ്പി]] | starring = [[പ്രേം നസീർ ]]<br>[[ശാരദ]] <br>[[പ്രേമ (നടി)|പ്രേമ]]<br>[[ജോസ് പ്രകാശ്]]<br>[[വിജയശ്രീ]] | music = [[വി.വി. ദക്ഷിണാമൂർത്തി]] |lyrics =[[പി. ഭാസ്കരൻ]] | producer = എം പി റാവു<br>[[എം ആർ കെ മൂർത്തി]] | writer = [[ശ്രീകുമാരൻ തമ്പി]] | screenplay = [[ശ്രീകുമാരൻ തമ്പി]] | cinematography = എസ് ജെ തോമസ് | editing =[[കെ. ശങ്കുണ്ണി]] | studio = പ്രതാപ് ആർട്ട്സ് | distributor = രാജശ്രീ പിക്ചേർസ് | released = {{Film date|1973|04|27|df=y}} | country = [[ഭാരതം]] | language = [[മലയാളം]] }} [[പി. ഭാസ്കരൻ|പി ഭാസ്കരൻ]] സംവിധാനം ചെയ്ത് 1973-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രമാണ് '''വീണ്ടും പ്രഭാതം'''<ref>{{cite web|url=https://www.m3db.com/film/996|title= വീണ്ടും പ്രഭാതം (1973)|accessdate=2018-10-16|publisher=www.m3db.com}}</ref>. എം.പി. റാവു, എം.ആർ.കെ. എന്നിവർ ചേർന്ന് നിർമ്മിച്ച ഈ സിനിമയിൽ [[പ്രേം നസീർ]],[[ ശാരദ]], [[ജോസ് പ്രകാശ്]], [[പ്രേമ (നടി)|പ്രേമ]] എന്നിവരാണ് കഥാപാത്രങ്ങളായി അഭിനയിച്ചവർ <ref>{{cite web|url=http://www.malayalachalachithram.com/movie.php?i=506|title=വീണ്ടും പ്രഭാതം (1973)|accessdate=2014-10-15|publisher=www.malayalachalachithram.com}}</ref>.[[പി. ഭാസ്കരൻ|പി. ഭാസ്കരന്റെ]] വരികൾക്ക് [[വി.വി. ദക്ഷിണാമൂർത്തി]] സംഗീതസംവിധാനം നിർവഹിച്ചു<ref>{{cite web|url=http://malayalasangeetham.info/m.php?4741|title=വീണ്ടും പ്രഭാതം (1973)|accessdate=2014-10-15|publisher=malayalasangeetham.info|archive-date=2015-03-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20150317162024/http://malayalasangeetham.info/m.php?4741|url-status=dead}}</ref>. ബോക്സ് ഓഫീസിൽ ബ്ലോക്ക്ബസ്റ്റർ ആയിരുന്നു ചിത്രം.<ref>{{cite web|url=http://spicyonion.com/title/veendum-prabatham-malayalam-movie/|title=വീണ്ടും പ്രഭാതം (1973)|accessdate=2014-10-15|publisher=spicyonion.com|archive-date=2016-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304074722/http://spicyonion.com/title/veendum-prabatham-malayalam-movie/|url-status=dead}}</ref> ==കഥാസാരം== ഫാക്ടറിത്തൊഴിലാളിയായ ഗോപാലൻ നായർ മൂന്നു മക്കൾ ഭാര്യ ഇല്ല. മൂത്ത കുട്ടി ലക്ഷ്മിയാണ് പണിയെല്ലാം ചെയ്യുന്നത്. അയൽ വാസി മറിയാമ്മ സഹായിക്കാറുണ്ട്. പണീക്കിടയിൽ തീപ്പൊരി തെറിച്ചു വീണ് ഗോപാലൻ നായരുടെ കണ്ണുകൾക്ക് കാഴ്ച നഷ്ടപ്പെടുന്നു. അന്ധനായ താൻ കുഞ്ഞുങ്ങൾക്ക് ഒരു ഭാരമായിരിക്കുമെന്ന് കരുതി അയാൾ നാടു വിടുന്നു.സഹായത്തിനാരുമില്ലാതെ കഷ്ടപ്പെടുന്ന ലക്ഷ്മി ഒരു ദിവസം അനുജന്മാരെയും കൂട്ടി എങ്ങോട്ടെന്നില്ലാതെ യാത്രയാകുന്നു.ട്രെയിനിൽ വെച്ച് രവി ചേച്ചിയെയും കൊച്ചനിയനെയും പിരിഞ്ഞു പോകുന്നു. അവൻ കുട്ടൻ പിള്ളയുടെ ഡ്രാമാ ട്രൂപ്പിൽ എത്തുന്നു. ലക്ഷ്മിയും കൊച്ചനുജനും കോരിച്ചൊരിയുന്ന മഴയത്ത് പണക്കാരനും ദുഷ്ടനുമായ പ്രഭാകരക്കൈമളുടെ വീട്ടിൽ ഓടിക്കയറുന്നു. അയാൾ അവരെ ഇറക്കി വിടാൻ തുടങ്ങിയെങ്കിലും മകൻ മധുവിന്റെ നിർബന്ധത്തിനു വഴങ്ങി ലക്ഷ്മിയെ അവിടെ ജോലിക്ക് നിർത്തുന്നു.മധുവും അനുജത്തി ലതയും അവരോട് വളരെ അനുഭാവപൂർണ്ണമാണ് പെരുമാറിയിരുന്നത്.മധു തന്റെ പിറന്നാൾ ദിവസം ഒരു സ്വർണ്ണമാല ലക്ഷ്മിയുടെ കൊച്ചനുജന്റെ കഴുത്തിലിടുന്നു. ആ മാലക്കായി കുഞ്ഞിനെ ഒരു കള്ളൻ എടുത്തു കൊണ്ടു പോകുന്നു.വഴിയിൽ വെച്ച് ഒരു മാജിക്കുകാരൻ കുഞ്ഞിനെ മാലയോടു കൂടി രക്ഷിച്ചു വളർത്തുന്നു. വളർന്നു വലുതാകുന്നതോടു കൂടി മധുവും ലക്ഷ്മിയും പ്രേമബദ്ധരാകുന്നു. നാടകക്കമ്പനിയിലെ പ്രധാന നടനായിത്തീർന്ന രവി, മാനേജരുടെ വിരൂപയായ മകളെ വിവാഹം കഴിക്കാൻ സമ്മതമല്ലാതെ കമ്പനി വിടുന്നു.അവിടെ നിന്നോടിയ രവി ധനാഢ്യനും സരിഗമ കുറുപ്പെന്ന് ജനങ്ങളാൽ വിളിക്കപ്പെടുന്ന സരോജാമില്ലിന്റെ ഉടമയുടെ വീട്ടിൽ കയറി ഒളിച്ചിരിക്കുന്നു.അതേ നാടകം കഴിഞ്ഞ് തിരിച്ചെത്തിയ കുറുപ്പും മകളും രവിയെ കാണുന്നു.സരോജത്തിന്റെ പ്രേരണയാൽ ഒരു സംഗീതപ്രിയനായ കുറുപ്പ് രവിയെ അടുക്കള ജോലിക്ക് നിർത്തുന്നു. ഉപരിപഠനത്തിനു അമേരിക്കയിലേക്ക് പോകുന്ന മധു ലക്ഷ്മിയുടെ വിരലിൽ തന്റെ മോതിരമണിയിച്ച് വിവാഹവാഗ്ദാനവും നൽകി യാത്ര പറയുന്നു. ഈ രംഗം മറഞ്ഞു നിന്നു കാണാനിടയായ കൈമൾ മധു പോയ ഉടനെ തന്നെ ലക്ഷ്മിയെ അവിടെ നിന്നും അടിച്ചിറക്കുന്നു.ഒരു പച്ചക്കറി വില്പനക്കാരിയുടെ സഹായത്താൽ അവൾക്ക് ഒരു മില്ലിൽ ജോലി കിട്ടുന്നു. അവിടെയും അവളുടെ സൗന്ദര്യം അവളെ പല വിധത്തിൽ അലട്ടിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. സ്വന്തം മകനേപ്പോലെ വളർത്തിയ ശശിയോട് രഹസ്യം തുറന്നു പറഞ്ഞ് ആ മാലയും ഏല്പിച്ച ശേഷം മാജിക്കുകാരൻ അന്ത്യശ്വാസം വലിക്കുന്നു. അതോടെ അനാഥനായ അവൻ ജോലിയന്വേഷിച്ചിറങ്ങുന്നു.കുറെ റൗഡികളുടെയിടയിൽ പെട്ടു പോയ കൈമളുടെ മകൾ ലതയെ അവിചാരിതമായി അതുവഴി വന്ന ശശി രക്ഷപ്പെടുത്തി വീട്ടിലെത്തിക്കുന്നു.ഈ പരിചയം ക്രമേണ പ്രേമത്തിലെത്തുന്നു.ഇതിനിടെ കുറുപ്പിന്റെ ഓഫീസിലെ അക്കൗണ്ടന്റായി കഴിഞ്ഞിരുന്ന രവിയും സരോജവും കൂടുതലടുക്കുന്നു.അവന്റെ സ്വഭാവത്തിൽ മതിപ്പു തോന്നിയ കുറുപ്പ് അവനെ മാനേജരായി നിയമിക്കുന്നു. രവിയും സരോജവുമായുള്ള അടുപ്പമറിഞ്ഞ് നല്ലവനായ അദ്ദേഹം അവരുടെ വിവാഹവും നിശ്ചയിക്കുന്നു. ഉപരിപഠനം കഴിഞ്ഞ് തിരിച്ചെത്തിയ മധു ലക്ഷ്മിയെ അന്വേഷിക്കുന്നു. അനുജത്തിയിൽ നിന്നും വിവരമെല്ലാം അറിഞ്ഞ മധു അച്ഛനുമായി തെറ്റുന്നു. വെറും ഒരു തെണ്ടിയായ ശശിയെ പ്രേമിച്ചതിനു ലതയും കൈമളുടെ വീട്ടു തടങ്കലിലാണ്. ഈ എതിർപ്പുകളെല്ലാം തകർത്ത് അവരെല്ലാം ഒന്നാകുന്നിടത്ത് , അകന്നു പോയ ചേച്ചിയും അനുജന്മാരും കണ്ടു മുട്ടുന്നിടത്ത്,അന്ധനായ ഗോപാലൻ നായരുടെ ജീവിതത്തിൽ വീണ്ടും പ്രഭാതം ഉണരുന്നു. ==അഭിനേതാക്കൾ<ref>{{cite web|title=വീണ്ടും പ്രഭാതം (1973) |url= http://www.malayalachalachithram.com/movie.php?i=1033|publisher=malayalachalachithram|accessdate=2018-07-04|}}</ref>== {| class="wikitable" |- ! ക്ര.നം. !! താരം !!വേഷം |- |1||[[പ്രേം നസീർ]] ||രവി |- |2||[[ശാരദ]] || ലക്ഷ്മി |- |3||[[വിജയശ്രീ]] || സരോജം |- |4||[[ടി.എസ്. മുത്തയ്യ]] ||ഗോപാലൻനായർ |- |5||[[അടൂർ ഭാസി]] || ശശി |- |6||[[ജോസ് പ്രകാശ്]] || മധു |- |7||[[ബഹദൂർ]] || വിക്രമൻ |- |8||[[പ്രേമ (നടി)|പ്രേമ]] || മറിയാമ്മ |- |9||[[ശങ്കരാടി]] || കുറുപ്പ് |- |10||[[വീരൻ]] ||പ്രഭാകരകൈമൾ |- |11||[[വഞ്ചിയൂർ രാധ]] || പാർവതി |- |12||[[ശോഭ]] || കൊച്ചുലക്ഷ്മി |- |13||[[സി എ ബാലൻ]] || പത്രോസ് മുതലാളി |- |14||[[സുമതി (ചലച്ചിത്ര നടി)|ബേബി സുമതി]] || കൊച്ചുരവി |- |15||[[പോൾ വെങ്ങോല]] || ലോനച്ചൻ |- |16||[[ടി.പി രാധാമണി |രാധാമണി]] || ലത |- |17||[[തൊടുപുഴ രാധാകൃഷ്ണൻ]] || സദാനന്ദൻ |- |18||[[രാമൻകുട്ടി മേനോൻ]] || കൈമളിനെ ഭൃത്യൻ |- |19||[[പി കെ നമ്പ്യാർ]] || |- |20||[[പ്രഭാകരൻ]] || |- |21||[[മാസ്റ്റർ വിജയകുമാർ]] || കൊച്ചുമധു |- |22||[[മാസ്റ്റർ മുരളീകൃഷ്ണൻ]] || രവി |- |23||[[അബ്ബാസ്]] || |- |24||[[വി.ടി. അരവിന്ദാക്ഷമേനോൻ]] || |- |25||[[ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ]] || |} ==ഗാനങ്ങൾ<ref>{{cite web|url=http://malayalasangeetham.info/m.php?4002|title=വീണ്ടും പ്രഭാതം (1973)|accessdate=2018-08-04 |publisher=malayalasangeetham.info|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141006081653/http://malayalasangeetham.info/m.php?4002|archivedate=6 October 2018|df=dmy-all}}</ref>== ഗാനങ്ങൾ :[[പി. ഭാസ്കരൻ]]<br>ഈണം : [[വി.വി. ദക്ഷിണാമൂർത്തി]] {| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |- bgcolor="#CCCCCF" align="center" | '''നമ്പർ.''' || '''പാട്ട്''' || '''പാട്ടുകാർ''' ||'''രചന'''||'''രാഗം''' |- | 1 ||ആലോല നീലവിലോചനങ്ങൾ || [[കെ ജെ യേശുദാസ്]], [[എസ്. ജാനകി]] || [[പി. ഭാസ്കരൻ]]|| [[ഹംസനാദം |ഹംസനാദം]] |- | 2 || എന്റെ വീടിനു || [[എസ്‌ ടി ശശിധരൻ]],|| [[പി. ഭാസ്കരൻ]]|| |- | 3 || ജയജയ ഗോകുലബാല|| [[വി ദക്ഷിണാമൂർത്തി ]], ||പരമ്പരാഗതം(നാരായണ തീർത്ഥർ) || |- | 4 ||കുമുദിനികൾ || [[കെ ജെ യേശുദാസ്]], ||[[പി. ഭാസ്കരൻ]] || |- | 5 || നളിനമുഖി|| [[കെ ജെ യേശുദാസ്]], ||[[പി. ഭാസ്കരൻ]] || |- | 6 || നീ കേളണ|| [[എം എൽ വസന്തകുമാരി]], || പരമ്പരാഗതം|| [[ദേവമനോഹരി]] |- | 7 ||ഊഞ്ഞാലാ ഊഞ്ഞാലാ || [[അമ്പിളി]], || [[പി. ഭാസ്കരൻ]]|| [[ഹരികാംബോജി]] |- | 8 || ഊഞ്ഞാലാ ഊഞ്ഞാലാ|| [[കെ ജെ യേശുദാസ്]],[[പി. സുശീല]] ||[[പി. ഭാസ്കരൻ]] || [[ഹരികാംബോജി]] |- | 9 ||ഊഞ്ഞാലാ ഊഞ്ഞാലാ || [[പി സുശീല]], ||[[പി. ഭാസ്കരൻ]] || [[ഹരികാംബോജി]] |- | 10 || പക്കാല|| [[കെ ജെ യേശുദാസ്]], || പരമ്പരാഗതം|| [[ഖരഹരപ്രിയ]] |- | 11 || രാധാസമേതനേ|| [[കെ ജെ യേശുദാസ്]], ||പരമ്പരാഗതം || |} ==അവലംബം== {{reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== * {{IMDB title|0156167|വീണ്ടും പ്രഭാതം (1973)}} ==യൂറ്റ്യൂബിൽ== [https://www.youtube.com/watch?v=352wJO7anSw വീണ്ടും പ്രഭാതം] [[വർഗ്ഗം:1973-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പി. ഭാസ്കരൻ സംവിധാനം ചെയ്ത ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] {{പ്രേംനസീർ അഭിനയിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ}} [[വർഗ്ഗം:അടൂർ ഭാസി അഭിനയിച്ച മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഭാസ്കരൻ- ദക്ഷിണാമൂർത്തി ഗാനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ദക്ഷിണാമൂർത്തി സംഗീതം പകർന്ന ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പി ഭാസ്കരന്റെ ഗാനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കെ. ശങ്കുണ്ണി ചിത്രസംയോജനം നിർവ്വഹിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] 531xcnzumdn7x4ouf4g7cfem6y95we5 0 404427 4673286 4579497 2026-10-04T02:58:23Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4673286 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|name=ജെനോവ|image=Genova (film).jpg|director=എഫ്. നാഗൂർ|producer=ഇ. പി. ഈപ്പൻ|writer=സ്വാമി ബ്രഹ്മവ്രതൻ&nbsp;|screenplay=സ്വാമി ബ്രഹ്മവ്രതൻ|starring=<div>എം.ജി. രാമചന്ദ്രൻ</div><div>ബി.എസ്. സരോജ</div><div>എം.ജി. ചക്രപാണി</div>|music=എം.എസ്. വിശ്വനാഥൻ, ജ്ഞാനാമണി, കല്യാണം|cinematography=ജി. വിറ്റൽ റാവു|studio=ചന്ദ്ര പിക്ചേഴ്സ്|released={{Film date|1953|04|17|df=y}}|country={{ind}}|language=[[മലയാളം]],[[തമിഴ്]] }} [[എഫ്. നാഗൂർ]] സംവിധാനം ചെയ്ത് 1953-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രമാണ് '''''ജെനോവ'''''.<ref>http://www.malayalachalachithram.com/movie.php?i=35</ref> [[എം.ജി. രാമചന്ദ്രൻ]], [[ബി.എസ്. സരോജ]] എന്നിവരാണ് പ്രധാന വേഷങ്ങൾ ചെയ്തത്. കല്യാണം, ജ്ഞാനമണി, [[എം.എസ്. വിശ്വനാഥൻ]] എന്നിവർ സംഗീതസംവിധാനം നിർവഹിച്ചു. മലയാളത്തിലും തമിഴിലുമായി ഒരേ സമയം ചിത്രീകരണം കഴിഞ്ഞെങ്കിലും മലയാളത്തിലിറങ്ങി രണ്ടുമാസത്തിനു ശേഷം ആണ് തമിഴിലിൽ റിലീസ് ചെയ്ത്. മലയാളത്തിൽ [[എം.ജി. രാമചന്ദ്രൻ|എം.ജി.ആർ]] അഭിനയിച്ച ഏക ചിത്രമാണിത്.<ref name="thehindu">{{cite web|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-metroplus/article784902.ece|title=GENOVA 1953|publisher=The Hindu|access-date=2017-12-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20160224032347/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-metroplus/article784902.ece|archive-date=2016-02-24|url-status=dead}}</ref> കെ.കെ അരൂർ ഈ സിനിമയിൽ അഭിനയിച്ചീട്ടുണ്ട്. == കഥാസാരം == മിഥ്യയുടെയും ചരിത്രത്തിന്റെയും മിശ്രിതമാണ് ഇതിന്റെ കഥ. ഭക്തരെ രക്ഷിക്കാനായി ഭൂമിയിലേക്ക് ഇറങ്ങിവരുന്ന അമ്മ മറിയത്തിന്റെ മഹത്ത്വം എന്നിവയെല്ലാം ചിത്രീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. നൂറ്റാണ്ടുകൾക്കു് മുമ്പുള്ള റോമൻ ചരിത്രത്തിൽ നിന്നും അടർത്തിയെടുത്ത ഒരേടാണു് ജനോവ. പരാക്രമിയായ ആർദ്ദിനാ രാജാവു് സിപ്രസോ സുന്ദരിയായ ജനോവ രാജകുമാരിയെ പരിഗ്രഹിച്ചു. മധുവിധുകാലം കഴിയുംമുമ്പേ രാജാവു് അതിർത്തിയാക്രമിച്ച ശത്രു സംഹാരത്തിനായി യുദ്ധാങ്കണത്തിലേക്കു് യാത്രയായി. ആ തിരക്കിനിടയിൽ താൻ ഗർഭിണിയാണെന്ന സന്തോഷവാർത്ത രാജാവിനെ അറിയിക്കുവാൻ ജനോവയ്ക്കു് സാധിച്ചില്ല. ‍രാജ്ഞിയുടെ സ്നേഹമസൃണമായ പെരുമാറ്റം പ്രേമമാണെന്നു തെറ്റിദ്ധരിച്ച പ്രധാനമന്ത്രി ഗോലോ തന്റെ അഭിനിവേശം രാജ്ഞിയോടുണർത്തിച്ചു. കോപാകുലയായി അന്തഃപ്പുരം വിട്ടുപോകാൻ ആജ്ഞാപിച്ച റാണിയെ ബലാൽക്കാരം ചെയ്യാൻ ആ ദുഷ്ടബുദ്ധി ശ്രമിച്ചു. രാജ്ഞിയെ രക്ഷിക്കാൻ ഗാർത്തുസു് എന്ന വിശ്വസ്ത ഭൃത്യൻ ഓടിയെത്തി. പക്ഷെ ഗോലോ തന്ത്രപരമായി ബഹളമുണ്ടാക്കി ഗാർത്തൂസു് രാജ്ഞിയുടെ ജാരനാണെന്നു് ഓടിക്കൂടിയ പരിചാരകരെ വിശ്വസിപ്പിച്ചു. അങ്ങനെ ജെനോവയേയും ഗാർത്തൂസിനേയും അയാൾ കാരാഗ്രഹത്തിലടച്ചു. ഇരുമ്പഴിക്കുള്ളിൽ കിടന്നു് ആ രാജകന്യക ഒരാൺകുട്ടിയെ പ്രസവിച്ചു. ‍യുദ്ധം കഴിഞ്ഞു തിരിച്ചെത്തിയ രാജാവിനേയും തെറ്റിദ്ധരിപ്പിക്കുവാൻ മന്ത്രിയ്ക്കു കഴിഞ്ഞു. കോപാന്ധനായ രാജാവു് ഗാർത്തൂസിന്റെ തല വെട്ടാനും രാജ്ഞിയേയും കുഞ്ഞിനേയും കാട്ടിൽ കൊണ്ടുപേക്ഷിക്കുവാനും കൽപ്പന നൽകി. ഇഷ്ടജനങ്ങളാൽ പരിത്യക്തയ ആ സാദ്ധ്വിയേയും കുഞ്ഞിനേയും വിശുദ്ധമാതാ മറിയം അനുഗ്രഹിച്ചു. അവൾ തപസ്വിനിയായി നാൾ കഴിച്ചു. ‍മന്ത്രിയുടേയും സൈന്യാധിപനായ അന്നാസിന്റേയും കുചേഷ്ടിതങ്ങൾ രാജാവിനു് മനസ്സിലായി. സംശയാലുവായ സിപ്രസോവിനെ ഇനിയും വഞ്ചിക്കുക സാദ്ധ്യമല്ലെന്നു മനസ്സിലാക്കിയ മന്ത്രി അദ്ദേഹത്തിനു് ഭ്രാന്താണെന്നു പറഞ്ഞുപരത്തി. രാജാവിനെ ബന്ധനസ്ഥനാക്കുകയും സ്വയം രാജ്യഭരണം ഏറ്റെടുക്കുകയും ചെയ്തു. രാജാവിനെ ഗോലോ കൊന്നതിനുശേഷം ഗോലോയെ നിഗ്രഹിച്ചു് രാജ്യം തട്ടിയെടുക്കാമെന്നാണു് സൈന്യാധിപനായ അന്നാസിന്റെ മോഹം. രാജാവിനെ കൊല്ലാനുള്ള ശ്രമമറിഞ്ഞ വിശ്വസ്തരായ പരിചാരകർ സൂത്രത്തിൽ അദ്ദേഹത്തെ മോചിപ്പിച്ചു. രാജാവും ഗോപാലവും ഏറ്റുമുട്ടി. അതിനിടയിൽ അന്നാസു് കൊല്ലപ്പെടുന്നു. ഗോലോ തോറ്റോടിയതോടെ തന്റെ പ്രിയ പത്നിയേയും കുട്ടിയേയും തേടി രാജാവു് കാട്ടിലേക്കു പോകുന്നു. അവിടെവച്ചു് വീണ്ടും ഗോലോയുമായി ഏറ്റുമുട്ടുന്നു. ദ്വന്ദ്വയുദ്ധത്തിൽ ഗോലോയെ കൊന്നു. അവശനായി ഒരു അരുവിയുടെ തീരത്തു് വീണുകിടന്ന രാജാവിനെ ഒരു കൊച്ചുകുമാരൻ കൂട്ടി അമ്മയുടെ സമീപം എത്തിക്കുന്നു. അങ്ങനെ സിപ്രസോ രാജാവു് ജനോവയെ വീണ്ടും കണ്ടുമുട്ടി. കാത്തിരുന്ന പ്രജകളുടെ നടുവിലേക്കു ചെന്നെത്തിയ രാജകുടുംബത്തെ ആഹ്ലാദാരവത്തോടെ അവർ സ്വീകരിച്ചു.<ref name="Malayalasangeetham">{{cite web|url=http://malayalasangeetham.info/m.php?523|title=കഥാസാരവും അവലോകനവും|publisher=Malayala Sangeetham|access-date=2017-12-31|archive-date=2017-10-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20171005192310/http://malayalasangeetham.info/m.php?523|url-status=dead}}</ref><ref name="thehindu"/> ==നിർമ്മാണ ചരിത്രം== ‘'ജെനോവ', 'ജെനോവ പർവ്വം' എന്നീ പേരുകളിൽ ഒരു പ്രമുഖ നാടകസംഘം കേരളത്തിൽ അരങ്ങേറ്റം നടത്തിയ സംഗീത നാടകമായിരുന്നു ജെനോവ. ഈ നാടകത്തിന്റെ വിജയവും ഇതിന്റെ സമാന ഇതിവൃത്തത്തിലൂന്നിയ -ലെ തമിഴ് സിനിമ ഗ്നാണ സൗന്ദരിയുടെ വിജയവും ആണ് ഒരു സിനിമാ നിർമ്മാതാവും സംവിധായകനായിരുന്ന നാഗറിനെ ഈ ചിത്രം നിർമ്മിക്കാൻ പ്രേരിപ്പിച്ചത്. ഒരു ഈസ്റ്റർ റിലീസിനായാണ് ഈ ചിത്രം തയ്യാറാക്കിയത് . എന്നാൽ, ഈസ്റ്റർ കഴിഞ്ഞ് 13 ദിവസങ്ങൾക്ക് ശേഷമാണ് ഇത് തിയേറ്ററുകളിലെത്തിയത്.<ref name="thehindu"/>  പ്രധാന വില്ലൻ വേഷമൊഴികെ രണ്ട് ഭാഷകളിലും പ്രധാന വേഷങ്ങൾ അവതരിപ്പിച്ചത് ഒരേ കലാകാരന്മാർ തന്നെയായിരുന്നു. മലയാളത്തിൽ [[ആലപ്പി വിൻസെന്റ്]] അവതരിപ്പിച്ച ഗോലോ എന്ന മന്ത്രിയുടെ വില്ലൻ വേഷം തമിഴിൽ എസ്. വീരപ്പയാണ് ചെയ്തത്.  നടൻ [[എം.ജി. ചക്രപാണി]], സംഗീതസംവിധായകൻ [[എം.എസ്. വിശ്വനാഥൻ]] എന്നിവരുടെ കന്നി സിനിമാ സംരംഭം കൂടിയായിരുന്നു ഈ ചിത്രം. മദിരാശിയിലെ ന്യൂട്ടൻ സ്റ്റുഡിയോയിൽ ആണ് ഈ ചിത്രത്തിന്റെ ചിത്രീകരണം നടത്തിയത്.<ref name="thehindu"/> == അവലംബം == {{reflist}} == പുറമെനിന്നുള്ള കണ്ണികൾ == * {{IMDb title|1468845|id=1468845}} * [http://www.malayalachalachithram.com/listsongs.php?m=35&ln=ml ജെനോവ മലയാളം സിനിമാ ഗാനങ്ങൾ] * [http://www.gomolo.com/genova-movie/9119 ജെനോവ]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[വർഗ്ഗം:1953-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:മറ്റ് ഭാഷകളിലേക്ക് പുനഃനിർമ്മിക്കപ്പെട്ട മലയാള ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] iun4zoi99gtdr43e3uq41qiiot4jwnl 0 404520 4673288 4672077 2026-10-04T03:00:50Z Martinkottayam 84843 4673288 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Syam Pushkaran}} {{Infobox person | name = ശ്യാം പുഷ്കരൻ | image = | image_size = | alt = | caption = ശ്യാം പുഷ്കരൻ ശാന്തപുരം അൽജാമിഅ ആർട് ഫെസ്റ്റ് ഉദ്ഘാടനവേദിയിൽ (2018) | occupation = [[തിരക്കഥാകൃത്ത്]] | birth_place = [[തുറവൂർ]], [[ചേർത്തല]] | spouse = {{marriage|ഉണ്ണിമായ പ്രസാദ് |2012}} | yearsactive = 2011– | awards = '''[[ദേശീയ ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരം 2016|മികച്ച തിരക്കഥാകൃത്തിനുള്ള ദേശീയ ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരം]]''' <br>2016<br>'''[[കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം 2016|മികച്ച തിരക്കഥാകൃത്തിനുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരം]]''' <br>2016 |}} ഒരു മലയാള ചലച്ചിത്ര തിരക്കഥാകൃത്താണ് '''ശ്യാം പുഷ്കരൻ'''. [[ദിലീഷ് നായർ|ദിലീഷ് നായരുമായി]] ചേർന്ന് രചന നിർവഹിച്ച് 2011ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ [[സോൾട്ട് ആന്റ് പെപ്പർ]] ആണ് ആദ്യ ചലച്ചിത്രം. <ref>{{cite news|title=Recipe for success|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-metroplus/recipe-for-success/article2225176.ece|publisher=Thehindu.com|accessdate=2015-07-31}}</ref> മികച്ച തിരക്കഥാകൃത്തിനുള്ള ദേശീയ ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരം ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. ==ജീവിതരേഖ== 1984 സെപ്റ്റംബർ 6ന് [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ]] [[തുറവൂർ|തുറവൂരിൽ]] ജനിച്ചു. മാംഗ്ലൂർ സർവകലാശാലയിൽനിന്നും ബിരുദം നേടി. 2011ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ [[സോൾട്ട് ആന്റ് പെപ്പർ|സോൾട്ട് ആന്റ് പെപ്പറിന്റെ]] തിരക്കഥ രചിച്ചു. 2012ൽ [[ടാ തടിയാ]] എന്ന ചലച്ചിത്രത്തിന്റെ തിരക്കഥാരചന നിർവഹിച്ചു. 2016ൽ [[ദിലീഷ് പോത്തൻ]] സംവിധാനം ചെയ്ത [[മഹേഷിന്റെ പ്രതികാരം]] എന്ന ചലച്ചിത്രത്തിന്റെ രചനയ്ക്ക് മികച്ച തിരക്കഥാകൃത്തിനുള്ള 2016ലെ [[ദേശീയ ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരം 2016|ദേശീയ ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരവും]] [[കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം 2016|കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരവും]] ലഭിച്ചു. ==ചലച്ചിത്രങ്ങൾ== {|class="wikitable sortable" |- ! വർഷം !! ചലച്ചിത്രം !! സഹപ്രവർത്തകർ |- | 2011 || ''[[സോൾട്ട് ആന്റ് പെപ്പർ]]'' || ദിലീഷ് നായർ |- | 2012 || ''[[22 ഫീമെയിൽ കോട്ടയം]]'' || അഭിലാഷ് എസ്. കുമാർ |- | 2012 || ''[[ടാ തടിയാ]]'' || ദിലീഷ് നായർ, അഭിലാഷ് എസ്. കുമാർ |- | 2013 || ''[[5 സുന്ദരികൾ]]''<ref>{{cite web |author= |url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/Stories-from-the-heart/2013/06/20/article1643498.ece?service=print |title=Stories from the heart |publisher=Newindianexpress.com |date=2013-06-20 |accessdate=2015-07-31 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304224012/http://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/Stories-from-the-heart/2013/06/20/article1643498.ece?service=print |url-status=dead }}</ref> || മുനീർ അലി |- | 2013 || ''[[ഇടുക്കി ഗോൾഡ്]]''<ref>{{cite news|title=High on nostalgia|url=http://www.thehindu.com/features/cinema/high-on-nostalgia/article5221126.ece|publisher=Thehindu.com|accessdate=2015-07-31|archive-date=2013-10-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20131013045925/http://www.thehindu.com/features/cinema/high-on-nostalgia/article5221126.ece|url-status=dead}}</ref> || ദിലീഷ് നായർ |- | 2014 || ''[[ഇയ്യോബിന്റെ പുസ്തകം (ചലച്ചിത്രം)|ഇയ്യോബിന്റെ പുസ്തകം]]'' || ഗോപൻ ചിതംബരൻ |- | 2015 || ''[[റാണി പത്മിനി (ചലച്ചിത്രം)|റാണി പത്മിനി]]''<ref>{{cite web|author= |url=http://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/malayalam/Theertha-to-play-the-childhood-of-Manju-Warier/articleshow/47767982.cms |title=Theertha to play the childhood of Manju Warier|publisher=Timesofindia.indiatimes.com |date=2015-06-22 |accessdate=2015-07-31}}</ref> || രവിശങ്കർ |- | 2016 || ''[[മഹേഷിന്റെ പ്രതികാരം]]''<ref>{{cite web|author= |url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Anusree-is-a-nurse-in-Maheshinte-Prathikaram/articleshow/47372557.cms |title=Anusree is a nurse in Maheshinte Prathikaram|publisher=Timesofindia.indiatimes.com |date=2015-05-22 |accessdate=2015-07-31}}</ref> || |- | 2017 || ''[[തൊണ്ടിമുതലും ദൃക്സാക്ഷിയും]]'' || |- | 2017 || ''[[മായാനദി (ചലച്ചിത്രം)|മായാനദി]]'' || ദിലീഷ് നായർ |- | 2019 || ''[[കുമ്പളങ്ങി നൈറ്റ്സ്]]'' || [[ദിലീഷ് പോത്തൻ]] |- |} ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== *മികച്ച തിരക്കഥാകൃത്തിനുള്ള [[കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം 2016|കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരം 2016]] *മികച്ച തിരക്കഥാകൃത്തിനുള്ള [[ദേശീയ ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരം 2016]] ==അവലംബം== <references/> [[വർഗ്ഗം:മലയാളതിരക്കഥാകൃത്തുക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:1984-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മികച്ച തിരക്കഥാകൃത്തിനുള്ള ദേശീയ ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മികച്ച തിരക്കഥാകൃത്തിനുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] bejd6qw4hlf37vqcy5ghl4plvqpwojv 0 406433 4673289 4562665 2026-10-04T03:01:45Z Martinkottayam 84843 4673289 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Dileesh Pothan}} {{Infobox person | name = ദിലീഷ് പോത്തൻ | image= Dileesh Pothan 2019.jpg | native_name = ദിലീഷ് ഫിലിപ്പ് | native_name_lang = [[മലയാളം]] | birth_date = {{Birth date and age|1981|2|19|df=y}} | birth_place = മാഞ്ഞൂർ, കേരളം | residence =[[കൊച്ചി]], കേരളം | alma_mater = എം.ജി.യൂണിവേഴ്സിറ്റി (MPhil)<br>ശ്രീ ശങ്കരാചാര്യ സംസ്കൃത സർവ്വകലാശാല (MA) | other_names = | occupation = ചലച്ചിത്ര സംവിധായകൻ, നടൻ | years_active = 2008 – തുടരുന്നു | parents = | spouse = {{marriage|ജിംസി|2012}} | children = 2 | website = }} മലയാള ചലച്ചിത്രമേഖലയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു നടനും സംവിധായകനുമാണ് '''ദിലീഷ് പോത്തൻ'''. 2016 ഫെബ്രുവരിയിൽ റിലീസ് ചെയ്ത [[മഹേഷിന്റെ പ്രതികാരം]] എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് സംവിധായകനായത്. [[ഫഹദ് ഫാസിൽ]] നായകനായ ഈ ചിത്രത്തെ പ്രേക്ഷകരും നിരൂപകരും ഒരുപോലെ സ്വീകരിച്ചു. 64-ആം ദേശീയ ചലച്ചിത്ര പുരസ്ക്കാര മേളയിൽ ഏറ്റവും മികച്ച മലയാളചിത്രമായി ‘മഹേഷിന്റെ പ്രതികാരം’ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു<ref name="Maheshinte prathikaaram">{{cite web|title=Director of Maheshinte prathikaram|url=http://www.ibtimes.co.in/fahadh-play-photographer-maheshinte-prathikaram-607246}}</ref><ref name="Fahadh Faasil ">{{cite web|title=Fahadh Faasil in Maheshinte prathikaram|url=http://www.filmibeat.com/malayalam/news/2015/fahadh-faasil-and-anusree-in-maheshinte-prathikaram-182976.html}}</ref><ref name="Director">{{cite web|title=Anusree in Maheshinte prathikaram|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Anusree-is-a-nurse-in-Maheshinte-Prathikaram/articleshow/47372557.cms}}</ref>. ചലച്ചിത്രത്തിന്റെ സൂക്ഷ്മാംശങ്ങളിലേക്ക് കടന്നുള്ള ദിലീഷ് പോത്തന്റെ സംവിധാന മികവിനെ സൂചിപ്പിക്കുവാൻ ആരാധകരും മാധ്യമങ്ങളും "പോത്തേട്ടൻസ് ബ്രില്ല്യൻസ്" എന്ന സംജ്ഞ ഉപയോഗിക്കുന്നു<ref>https://malayalamleadnews.com/pothetans-magic-suraaj-venjaramodu-speaks-about-thondimuthalum-driksakshium/{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>https://www.mathrubhumi.com/movies-music/news/bollywood-directors-praises-thondimuthalum-driksakshiyum-fahadh-faasil-dileesh-pothan-nimisha-1.3528909</ref>. ==ആദ്യകാല ജീവിതം== [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം ജില്ലയിലെ]] കുറുപ്പന്തറയ്ക്കടുത്ത് ഓമല്ലൂർ എന്ന ഗ്രാമത്തിലാണ് ജനിച്ചത്. പിതാവ് കൊല്ലംപറമ്പിൽ ഫിലിപ്പ് ഒരു ഫിലിം റെപ്രസന്റീവ് ആയിരുന്നു. മാതാവ് ചിന്നമ്മ<ref>https://www.m3db.com/artists/29878</ref>. നാലാം ക്ലാസ്സ് വരെ കുറുപ്പന്തറ എൽ.പി. സ്കൂളിലും തുടർന്ന് പത്താം ക്ലാസ്സ് വരെ കോതനല്ലൂർ എമ്മാനുവേൽസ് സ്കൂളിലും പഠിച്ചു. മാന്നാനം കെ ഇ കോളേജിൽ നിന്നും പ്രീഡിഗ്രി പൂർത്തിയാക്കി. [[മൈസൂർ]] സെന്റ് ഫിലോമോനാസ് കോളേജിൽ നിന്നും കമ്പ്യൂട്ടർ സയൻസിൽ ബിരുദമെടുത്തു. [[ബാംഗ്ലൂർ|ബാംഗ്ലൂരിൽ]] ജോലി ചെയ്യുന്ന കാലത്ത് ചില ഹ്രസ്വചിത്രങ്ങളും ആൽബങ്ങളും ചെയ്തിരുന്നു. പിതൃസഹോദരനായ സ്റ്റീഫൻ ജേക്കബ് നിർമ്മിച്ച് ദിലീഷ് പോത്തൻ സംവിധാനം ചെയ്ത 'വർണ്ണച്ചെപ്പുകൾ' എന്ന ടെലിഫിലിം ദൂരദർശൻ സംപ്രേഷണം ചെയ്തിരുന്നു. പിന്നീട് സിനിമയിൽ സജീവമാകുവാനായി ജോലി ഉപേക്ഷിച്ചു. ഏഴോളം ചിത്രങ്ങളിൽ സഹസംവിധായകനായി പ്രവർത്തിച്ചു. [[ആഷിഖ് അബു| ആഷിഖ് അബുവിന്റെ]] സഹസംവിധായകനായി പ്രവർത്തിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കെ കാലടി [[ശ്രീ ശങ്കരാചാര്യ സംസ്കൃത സർവകലാശാല|ശ്രീ ശങ്കരാ യൂണിവേഴ്സിറ്റി]]യിൽ നിന്നും തിയേറ്റർ ആർട്ട്സിൽ എം എയും മഹാതമാഗാന്ധി സർവ്വകലാശാലയിൽ നിന്നും എം ഫില്ലും കരസ്ഥമാക്കി<ref>{{Cite web |url=http://maneeshnarayanan.com/article/423 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2018-01-17 |archive-date=2018-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180103214126/http://maneeshnarayanan.com/article/423 |url-status=dead }}</ref>. ==ചലച്ചിത്രരംഗത്ത്== 2010-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ’’9 KK റോഡ്’’ എന്ന ചിത്രത്തിന്റെ സഹസംവിധായകനായാണ് തുടക്കം. തുടർന്ന് [[22 ഫീമെയിൽ കോട്ടയം]], [[ടാ തടിയാ]], ഗാംഗ്സ്റ്റർ എന്നീ ചിത്രങ്ങളിൽ ആഷിഖ് അബുവിന്റെ സഹസംവിധായകനായി പ്രവർത്തിച്ചു)<ref name="Aashiq Abu">{{cite web|title=Aashiq Abu and Dileesh Pothan|url=http://www.fwdlife.in/aashiq-abu-uncooked/}}</ref>. [[സാൾട്ട് ആന്റ് പെപ്പർ]] (2011) എന്ന ചിത്രത്തിൽ അഭിനയിച്ച ചെറിയ വേഷം ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടു. 22 ഫീമെയിൽ കോട്ടയം (2012), [[ഇടുക്കി ഗോൾഡ്]](2013), ഗാങ്സ്റ്റർ(2014), ഇയ്യോബിന്റെ പുസ്തകം(2014) റാണി പത്മിനി(2015) എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലും ചെറിയ വേഷങ്ങൾ ചെയ്തു. ദിലീഷ് നായർ സംവിധാനം ചെയ്ത ടമാർ പഠാർ എന്ന ചിത്രത്തിന്റെ മുഖ്യ സഹസംവിധായകനായിരുന്നു.<ref>{{Cite news|url=http://english.manoramaonline.com/entertainment/movie-reviews/2017/06/30/thondimuthalum-driksakshiyum-review-the-good-bad-and-the-ugly.html|title=Thondimuthalum Driksakshiyum review: magically realistic|work=OnManorama|access-date=2017-07-01}}</ref>. 2016-ൽ [[മഹേഷിന്റെ പ്രതികാരം|മഹേഷിന്റെ പ്രതികാരത്തിലൂടെ]] സ്വതന്ത്രസംവിധായകനായി. രണ്ടാമത്തെ ചിത്രമായ [[തൊണ്ടിമുതലും ദൃക്സാക്ഷിയും]] 2017 ജൂൺ 30-ൻ റിലീസായി. ഈ ചിത്രത്തിലൂടെ മികച്ച സംവിധായകനുള്ള വനിതാ ഫിലിം അവാർഡ് കരസ്ഥമാക്കി<ref>[https://malayalam.filmibeat.com/news/vanitha-film-awards-2018-fahadh-faasil-manju-warrier-parvathy-the-winners-041111.html മലയാളം ഫിൽമി ബീറ്റ്, 26 ഫെബ്രുവരി, 2018]</ref>. തന്റെ ആദ്യ രണ്ട് ചിത്രങ്ങളിലൂടെ 2016-ലെയും 2017-ലെയും മികച്ച മലയാളചിത്രത്തിനുള്ള ദേശീയപുരസ്ക്കാരങ്ങൾ തുടർച്ചയായി നേടി അപൂർവ്വ നേട്ടത്തിനുടമയായി.<ref>{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/movies-music/specials/national-film-awards-2018/national-film-award-65th-national-film-award-best-actor-movie-director-indian-cinema--1.2739802 |title=മാതൃഭൂമി, 13 ഏപ്രിൽ, 2018 |access-date=2018-04-13 |archive-date=2018-04-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180414040544/http://www.mathrubhumi.com/movies-music/specials/national-film-awards-2018/national-film-award-65th-national-film-award-best-actor-movie-director-indian-cinema--1.2739802 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.azhimukham.com/cinema-dileesh-pothan-movie-again-bag-national-awards/ |title=അഴിമുഖം.കോം, 13 ഏപ്രിൽ, 2018 |access-date=2018-04-13 |archive-date=2018-04-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180416041419/http://www.azhimukham.com/cinema-dileesh-pothan-movie-again-bag-national-awards/ |url-status=dead }}</ref>. തിരക്കഥാകൃത്തായ [[ശ്യാം പുഷ്കരൻ|ശ്യാം പുഷ്കരനുമൊത്ത്]] 'വർക്കിങ്ങ് ക്ലാസ്സ് ഹീറോ' എന്ന പേരിൽ ഒരു ചലച്ചിത്രനിർമ്മാണ കമ്പനി ആരംഭിച്ചു<ref>[https://malayalam.indianexpress.com/entertainment/kumbalangi-nights-working-class-hero-fahad-fazil-new-movie ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസ്സ് മലയാളം, 12 സെപ്റ്റംബർ, 2018/</ref>. ശ്യാം പുഷ്ക്കരന്റെ തിരക്കഥയിൽ മധു സി. നാരായണൻ സംവിധാനം ചെയ്ത 'കുമ്പളങ്ങി നൈറ്റ്സ്' (2019) ആണ് ഈ ബാനറിൽ നിർമ്മിച്ച ആദ്യചിത്രം<ref>{{Cite web |url=http://www.reporterlive.com/2019/01/02/539679.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-02-07 |archive-date=2019-02-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190207005845/http://www.reporterlive.com/2019/01/02/539679.html |url-status=dead }}</ref>. ==ചിത്രങ്ങളുടെ പട്ടിക== === സംവിധാനം ചെയ്ത ചിത്രങ്ങൾ === {| class="wikitable sortable" |- style="background:#b0c4de; text-align:center;" ! വർഷം ! ചിത്രം ! പ്രൊഡക്ഷൻ ! അവാർഡ് |- | 2016 | ''[[മഹേഷിന്റെ പ്രതികാരം]]'' | ഒപിഎം ഡ്രീം മിൽ സിനിമാസ് |ജനപ്രീതി നേടിയ മികച്ച ചിത്രം, കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര പുരസ്ക്കാരം മികച്ച മലയാളചിത്രത്തിനുള്ള ദേശീയപുരസ്ക്കാരം NETPAC മികച്ച മലയാളചിത്രം, 22 –ആമത് അന്താരാഷ്ട്ര ചലച്ചിത്രോൽസവം, കേരളം |- | 2017 | ''[[തൊണ്ടിമുതലും ദൃക്സാക്ഷിയും]]'' | ഉർവ്വശി തീയറ്റേഴ്സ് | വനിതാ ഫിലിം അവാർഡ് മികച്ച മലയാളചിത്രത്തിനുള്ള ദേശീയപുരസ്ക്കാരം |- |2021 |''[[ജോജി (ചലച്ചിത്രം)|ജോജി]]'' | ഭാവന സ്റ്റുഡിയോ | |} ==അവലംബം== {{reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== *[https://www.m3db.com/artists/29878 ദിലീഷ് പോത്തൻ - m3db.com] * [http://www.imdb.com/name/nm4584004/ ദിലീഷ് പോത്തൻ ഐ.എം.ഡി.ബി യിൽ] * [https://in.bookmyshow.com/person/dileesh-pothan/1064396 ദിലീഷ് പോത്തൻ - ബുക്ക്മൈഷോ.കോം] {{Filmfare Award Best Malayalam Director}} {{authority control}} [[വർഗ്ഗം:ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രസംവിധായകർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:മികച്ച സം‌വിധായകനുള്ള ഫിലിംഫെയർ അവാർഡ് ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1981-ൽ ജനിച്ചവർ]] 0qzhusgf2432d4kwo2di5ginta17j22 0 408648 4673134 4628288 2026-10-03T12:16:25Z ~2026-53236-64 223735 /* അവർണ്ണ ജാതികൾ */ 4673134 wikitext text/x-wiki [[ഈഴവർ]], വിശ്വകർമജർ, [[ഗണകർ]], [[വിശ്വകർമ്മജർ|പ്രാദേശിക കരകൗശല ജാതികൾ.]] , [[പുള്ളുവർ]],എഴുത്തച്ഛൻ,തോട്ടാർ ,തച്ചൻ,ആശാരി,മുശാരി,കൊല്ലൻ,[[നാടാർ]], [[വണ്ണാൻ]], [[മണ്ണാൻ]], , [[ഭരതർ]], [[കുലാലർ]], [[ധീവരർ|ധീരവർ]] പോലുള്ള ഒട്ടേറെ എന്നല്ല അധികം ജാതിസമൂഹങ്ങളെയും [[പുലയർ|വേലൻ.കുറവൻ .പാണൻ.തണ്ടാൻ.പുലയർ]], [[പറയർ]] പോലുള്ള ജാതികളും [[മലയർ|മലയൻ]], [[കാടൻ]] തുടങ്ങിയ [[ആദിവാസി|ആദിവാസി ഗോത്രങ്ങളും]] ആര്യവല്കരണം നടന്ന ബ്രാഹ്മണമേധാവിത്വമുള്ള കേരളീയസമൂഹത്തിൽ അവർണ്ണരായും ആസ്പൃശ്യരായും അനഭിമതരായും വിവിധ നിലയിൽ തീണ്ടാജാതിക്കാർ എന്ന് കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. ക്ഷത്രിയരായും ശൂദ്രരായും സങ്കരവർണ്ണികരായു പരിഗണിച്ചിരുന്ന നായർ വിഭാഗങ്ങളെയും വെള്ളാളവിഭാഗങ്ങളെയും ആര്യാധിപത്യം തുടങ്ങുന്ന ചാതുർവർണ്യം ദക്ഷിണേന്ത്യയിൽ നടപ്പാക്കികൊണ്ടിരുന്ന ആദ്യകാലത്ത് സവർണ്ണരായി ബ്രാഹ്മണർ കണ്ടിരുന്നില്ല. ബ്രാഹ്മണസഹവർത്തിത്വവും സംസർഗ്ഗവും മൂലം പിന്നീട് സവർണ്ണവിഭാഗമായി അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടു. എന്നിരുന്നാലും നമ്പൂതിരിമാർ വൈദികമതം സ്വീകരിക്കാത്ത നായരെ അത് മഹാരാജാവായാൽ പോലും ആചാരബന്ധങ്ങളിൽ ശൂദ്രരായേ പൊതുവായി കണക്കാക്കിയിരുന്നുള്ളു എങ്കിലും സമൂഹത്തിൽ ഉന്നതസ്ഥാനവും എല്ലാ സ്വാതന്ത്യവും കല്പിച്ചിരുന്നു. ശൂദ്രനായ നായരെ മലയാളശൂദ്രൻ എന്നും ശൂദ്രനായ വെള്ളാളനെ പാണ്ഡിശൂദ്രൻ എന്നും നമ്പൂതിരിമാർ വിശേഷിപ്പിച്ചിരുന്നു. ==ഐതിഹ്യം== [[ബ്രഹ്മാവ്|ബ്രഹ്മാവിൻറെ]] മുഖത്ത് നിന്നും ബ്രാഹ്മണരും കൈയിൽ നിന്ന് [[ക്ഷത്രിയൻ|ക്ഷത്രീയരും]] തുടയിൽ നിന്ന് വൈശ്യരും കാൽ പാദത്തിൽ നിന്ന് ശൂദ്രരും സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടു എന്ന് ഋഗ്വേദത്തിൽ പറയുന്നു.<ref>കിമസ്യ കൗ ബാഹൂ കാ ഊരൂ പാദാ ഉച്യതേബ്രാഹ്മണോ സ്യ മുഖമാസീദ് ബാഹൂ രാജന്യഃ കൃതഃ ഊരൂ തദസ്യ യദ്വൈശ്യം പദ്ഭ്യാം ശൂദ്രോ അജായത ഽഋഗ്വേദംഽപുരുഷസൂക്തംഽ10.90</ref> ഇങ്ങനെ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടവരാണ് ചാതുർവർണ്ണവ്യവസ്ഥിതിക്ക് അകത്തുള്ള [[സവർണ്ണർ]]. ശരീരഭാഗത്തിൽ നിന്നല്ലാതെ മാലിന്യങ്ങളിൽ നിന്നും സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ഹീനജാതികളാണ് ചണ്ഡാളന്മാർ, രാക്ഷസന്മാർ, തുടങ്ങിയവർ. ഇത്തരക്കാർ അധഃസ്ഥിതവർഗക്കാരായ അവർണ്ണരായി വിശേഷിക്കപ്പെടുന്നു. മുൻജന്മ പാപങ്ങളാണ് ശൂദ്രരെയും ചണ്ഡാളന്മാരുടെയും ജനനത്തിനു പിറകിലെന്ന് സവർണ്ണവിരചിതമായ ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ ഉണ്ട്. {{തെളിവ്}} ==മലയാള ഐതിഹ്യം== [[പ്രമാണം:Parshuramsaraswats.jpg|thumb|left|[[Parasurama|പരശുരാമൻ]] മഴുവെറിഞ്ഞ് കേരളത്തെ വീണ്ടെടുക്കുന്നു]] [[പരശുരാമൻ]] മഴു എറിഞ്ഞാണ് മലയാളം (കേരളം) ഉണ്ടാകുന്നത് എന്നാണ് ഒരു ഐതിഹ്യം. മഴു എറിഞ്ഞു ഉണ്ടാക്കിയ പ്രദേശത്തെ നാല് രാജ്യങ്ങളും 200 ഗ്രാമങ്ങളുമാക്കി തരംതിരിച്ചു ഉത്തരഭൂമിയിങ്കൽ ചെന്നു, ആർയ്യപുരത്തിൽനിന്നു ആർയ്യബ്രാഹ്മണരെകൊണ്ടുപോന്നു അധികാരമേൽപ്പിച്ചു എന്നാണ് പുരാണം.<ref> പേജ് 3 പരശുരാമന്റെ കാലം കേരളോൽപ്പത്തി</ref> കാല ക്രമേണ അധികാരം ഏറ്റെടുത്ത് നടത്താൻ ക്ഷത്രിയരെയും, കച്ചവടത്തിനായി വൈശ്യരെയും, ബ്രാഹ്മണ ദാസ്യവൃത്തിക്കായി ശൂദ്രരെയും കേരളത്തിൽ കുടിയിരുത്തി.<ref>12 ൨. പെരുമാക്കന്മാരുടെ കാലം ൧. ആദ്യ പെരുമാക്കന്മാർ</ref> അക്രമകാരികളായ ദസ്യുക്കളെ അടിമകളായി പിടിച്ചു കൊണ്ട് വന്നുവെന്നും മണ്ണിൽ പണിയെടുക്കാൻ നിയോഗിച്ചുവെന്നും ഇത്തരം ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ കാണാം. ==ചരിത്രം== {{Keralahistory}} [[ആഫ്രിക്ക|ആഫ്രിക്കയിൽ]] നിന്നും [[സിന്ധു നദീതടസംസ്കാരം|സിന്ധു നദീതടത്തിലേക്ക്]] കടന്നുവന്ന് പിന്നീട് ദക്ഷിണേന്ത്യൻ മേഖലകളിലേക്ക് കുടിയേറിയ നെഗ്രിറ്റോയ്സ് വംശത്തിൽപ്പെട്ട ഇന്നത്തെ [[കാടർ]], [[തോടർ]] തുടങ്ങിയ ആദിവാസിഗോത്രങ്ങളാണ് കേരളപ്രദേശത്തെ ആദിമനിവാസികൾ എന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. ഇവർക്കുശേഷം ഈ പ്രദേശങ്ങളിലേക്ക് പ്രോട്ടോ ആസ്റ്റ്രലോയ്ഡ് വിഭാഗത്തില്പ്പെട്ടവർ കടന്നുവരികയും പാർപ്പുകൾ നിർമ്മിക്കുകയും ചെയ്തു. ഇവരുടെ ആഗമനത്തിനു ശേഷം കുടിയേറിപ്പാർത്തവരാണ് തര്മിലോയ്' (Termiloi) ദ്രമിള, ദ്രവിഡ എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന മെഡിറ്ററേനിയൻ വംശക്കാർ. ആദ്യം വന്ന പ്രോട്ടോ-ആസ്റ്റ്രലോയ്ഡ് വംശത്തിൽപ്പെട്ടവരുമായി ചേർന്നുള്ള ഒരു ആവാസവ്യവസ്ഥിതിയായിരുന്നു ഇവരുടേത്. മഹാശിലാസംസ്കാരവും ഇരുമ്പുകൊണ്ടുള്ള ആയുധങ്ങളും ഇവിടെ നടപ്പാക്കിയത് ഇവരാണെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. മെഡിറ്ററേനിയന്- പ്രോട്ടോ-ആസ്റ്റ്രലോയ്ഡ് സങ്കരവർഗമാണ് പിൽക്കാലത്ത്, തമിഴർ, [[ദ്രാവിഡർ]] എന്നൊക്കെ അറിയപ്പെട്ടത്.<ref>പ്രാചീനകേരളം (1122 വരെ)-കേരളം-ചരിത്രത്തിന്റെ പുലർച്ചയിൽ- സർവ്വവിജ്ഞാനകോശം</ref> [[പ്രമാണം:Muniyara.jpg|thumb|left|ശിലായുഗത്തിലേതെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്ന [[മുനിയറകൾ]] കേരളത്തിലെ [[മറയൂർ]] എന്ന സ്ഥലത്ത്.]] ക്രിസ്തുവർഷം തുടങ്ങുന്നതിനുമുൻപേ ഈ പ്രദേശവുമായി [[മെസപ്പൊട്ടോമിയ]], [[ഒമാൻ]] തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങൾക്ക് വ്യാപാരബന്ധമുണ്ടായതായി കാണുന്നുണ്ട്. അറബികൾ മലൈബാർ എന്നാണ് ഈ പ്രദേശത്തെ പറഞ്ഞിരുന്നത്. അറബികൾക്കുശേഷം ചീനക്കാരും റോമക്കാരുമൊക്കെ കേരളവുമായി കച്ചവടം നടത്തിയിരുന്നതായ തെളിവുകൾ ലഭ്യമായിട്ടുണ്ട്.<ref>[വിദേശബന്ധങ്ങള് പ്രാചീന കേരളം https://www.keralatourism.org/malayalam/ancient-history.php]</ref>ക്രിസ്തുവർഷം ആരംഭിച്ചതിനു ശേഷം ഒന്നാംനൂറ്റാണ്ടിനു ശേഷമാണ് കഴിഞ്ഞ് ഇങ്ങോട്ടുവന്ന തിബത്തൻ ആയ വംശജരും നേപ്പാൾ നാഗ വംശജരുമാണ് നാരന്മാരും പിന്നീട് നായന്മാരുമായി പരിണമിച്ചവർ.<ref>Fergussion. History of India and Eastern architecture Asian educational service p.270</ref> <ref>admanabha Menon K.P, History of Kerala Vol-III. Asian educational services P.175 </ref> അതിനുശേഷം [[സിലോൺ]], [[ചൈന]], [[ബർമ]], [[ബംഗാൾ]], തൊണ്ടൈനാട്, പങ്കലനാട്, പല്ലവനാട് എന്നീ രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നും വന്നെത്തിയ നാഗ-ഏലത്രീയരുകളാണ് പിന്നീട് ഈഴവവിഭാഗമായി രൂപാന്തരപ്പെട്ടത് എന്ന് കരുതുന്നു. ഇവർക്കുശേഷം ആര്യവംശജരായ ബ്രാഹ്മണർ ആര്യാവർത്തനത്തിൽ നിന്നും തുളുനാട് - കിഴക്കൻ തീരങ്ങൾ വഴി കേരളത്തിലേക്ക് കടന്നുവന്നത് ആറാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെയും എട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെയും ഇടയിലാണ്. പിന്നാലെ വന്ന വംശജർ മുൻപുള്ള ഗോത്രങ്ങളുടെ മേൽ അധീശത്വം സ്ഥാപിക്കുകയും അടിമകളാക്കി മാറ്റുകയും ചെയ്തിരുന്നു.<ref>കേരള ചരിത്രവും സമൂഹരൂപീകരണവും കെ. കെ. കൊച് , കേരള ഭാഷാ ഇന്സ്റ്റിറ്റിയൂട്ട്, 2012</ref> <ref>കേരള ചരിത്രത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന രേഖകള്- പുതുശ്ശേരി രാമചന്ദ്രന് </ref> ==സാമൂഹികതലം== ആദ്യകാലത്ത് [[മോനോതീയിസം]], [[സാബിസം]], [[പാഗനിസം]] <ref>അബ്ദുല് കലാം ആസാദ് – ദൈവസങ്കല്പം കാലഘട്ടങ്ങളിലൂടെ. പേജ് 27</ref>എന്നിങ്ങനെ പല ചിന്താധാരകളിലൂടെ സഞ്ചരിച്ച മലയാളക്കരയിലെ ഗോത്രസമൂഹങ്ങളിൽ ബിസി മൂന്നാം നൂറ്റാണ്ടിലാണ് ബുദ്ധമതം ചുവടുറപ്പിക്കുന്നത്. ചേരരാജ്യത്തിന്റെ അധികാരത്തിൽപ്പെട്ട ഈ പ്രദേശങ്ങളിലേക്ക് മൗര്യരാജാക്കന്മാർ അയച്ച ബുദ്ധഭിക്ഷുക്കളിലൂടെ ഇവിടെ ബുദ്ധമതം പ്രചരിക്കുകയായിരുന്നു.<ref> {{cite book |last=പി.ഒ. |first=പുരുഷോത്തമൻ |authorlink=പി.ഒ. പുരുഷോത്തമൻ |coauthors= |title=ബുദ്ധന്റെ കാല്പാടുകൾ-പഠനം |year=2006 |publisher=പ്രൊഫ. വി. ലൈല |location= കേരളം |isbn= 81-240-1640-2 }} </ref> വിവിധഭാഗങ്ങളായി ചേരവംശം, ആയ്‌വംശം, നന്നവംശം എന്നിവരുടെ രാജ്യങ്ങളായിരുന്നു ഇന്നത്തെ കേരളം.<ref>[സംഘകാലം പ്രാചീന കേരളംhttps://www.keralatourism.org/malayalam/ancient-history.php]</ref> മൗര്യ, ചേര, സാമ്രാജ്യങ്ങളുടെ പതനത്തിനുശേഷം ബുദ്ധമതത്തിനോടൊപ്പം എ ഡി മൂന്നാംനൂറ്റാണ്ടിൽ ജൈനമതവും ഇവിടങ്ങളിൽ പ്രചാരം നേടി. ഖൈറുള്ള, <ref> {{cite book |last=മുഹമ്മദ്കുഞ്ഞി|first=പി.കെ.|authorlink=പി.കെ.മുഹമ്മദ്കുഞ്ഞി|coauthors= |title=മുസ്ലീങ്ങളും കേരള സംസ്കാരവും|year=1982|publisher=കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി|location= തൃശൂർ|isbn= }}</ref>ചേരളം, തമിഴകം, മഹൽബുഖാർ, മലൈബാർ, മലയാളനാട് എന്നൊക്കെ വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെട്ടു കൊണ്ടിരുന്ന മലനാട്, ഇടനാട്, തീരനാട് എന്നീ ഭൂപ്രദേശങ്ങൾ അടങ്ങിയ ഈ പ്രദേശം തറകളെന്ന ഗോത്രകൂട്ടങ്ങളിൽ നിന്നും നാടുവാഴികളുടെ കീഴിൽ അനേകം രാജ്യങ്ങളായി മാറി.<ref>കേരളചരിത്രം- വേലായുധൻ പണിക്കശ്ശേരി</ref> ആറാംനൂറ്റാണ്ടിനും എട്ടാംനൂറ്റാണ്ടിനുമിടയിൽ ഇവിടങ്ങളിലേക്ക് ആര്യബ്രാഹ്മണർ കടന്നുവരികയും ചെയ്തതോടുകൂടി ബുദ്ധ-ജൈനമതങ്ങൾക്ക് നാശം സംഭവിക്കുകയും വേദാന്ത ദർശനത്തിലൂടെ ശൈവ-വൈഷ്ണവമതങ്ങൾ പ്രാചാര്യം നേടുകയുമുണ്ടായി.<ref>[മതം പ്രാചീന കേരളംhttps://www.keralatourism.org/malayalam/ancient-history.php]</ref> വേദാന്തികളോട് പുറംതിരിഞ്ഞു നിന്നവരാണ് അവർണ്ണരായി മാറ്റി നിർത്തപ്പെട്ടതെന്നു കരുതുന്ന ചരിത്രകാരന്മാരുണ്ട്. വൈദികമത പ്രചാരണത്തോടെയാണ് [[വർണ്ണാശ്രമ ധർമ്മം |വർണ്ണാശ്രമധർമ്മം]] എന്ന [[ചാതുർവർണ്ണ്യം]] നിലവിൽ വരുന്നത്.<ref>Stein, Burton, Peasant State and Society in Medieval South India, Oxford P.9</ref><ref name=mm1>{{cite book|title=മലബാർ മാന്വൽ|last=വില്ല്യം|first=ലോഗൻ|publisher=മാതൃഭൂമി പബ്ലിഷേഴ്സ്|year=2012 (ഒമ്പതാം പതിപ്പ്)|page=97 |isbn=978-81-8265-429-7}}</ref> കേരളത്തിൽ നിലനിന്നിരുന്ന അയിത്തം നിലനിന്നിരുന്നത് അവർണ്ണരിലും സവർണ്ണരിലും ആയിരുന്നു, ബ്രാമണർ ആയിരുന്നു ഈ വ്യവത കൊണ്ട് വന്നത്, പണ്ട് കാലത്ത് അവർണ്ണർ സവർണ്ണരിൽ നിന്ന് വളരെ ക്രൂരത നേരിട്ടിട്ടുണ്ട്. അവർണ്ണ സമുദായത്തിലെ ആരെങ്കിലും സവർണ്ണരെ തൊട്ടാൽ അയിത്തം ആകുമായിരുന്നു. തിരുവിതാംകൂർ, ആലപ്പുഴ, ഇന്നത്തെ കൊച്ചി എന്നി പ്രദേശങ്ങളിൽ ആയിരുന്നു അവർണ്ണർ ഏറ്റവും ക്രൂരതകൾ അനുഭവിച്ചത്.<ref> ഡോ.ലിസി മാത്യു. "കതിവന്നൂർ വീരൻ" കോഴിക്കോട്, പേജ്. 70-75</ref> ഈ ഒരു അനാചാരം ഏറ്റവും കൂടുതൽ 18 നൂറ്റാണ്ടിന്റെ പകുതിക്കെ വളരെ ഉച്ചനീച്തിലെത്തിയിരുന്നു. ജാതിവ്യവസ്ഥ രൂപീകൃതമായതോടുകൂടി വിവിധതരം ആചാരങ്ങൾ നടപ്പാക്കപ്പെട്ടു. [[തൊട്ടുകൂടായ്മ]], [[കണ്ടുകൂടായ്മ]], [[ദണ്ഡനമസ്ക്കാരം]], [[അയിത്തം]], [[തീണ്ടൽ]] തുടങ്ങിയ നിയമങ്ങൾ അതിൽ ചിലതാണ്. ഇതനുസരിച്ചു അവർണ്ണർക്ക് പൊതുവഴികൾ ഉപയോഗിക്കുവാനോ സ്വത്ത് സമ്പാദിക്കുവാനോ പൂർണ്ണമായി വസ്ത്രം ധരിക്കുവാനോ സാധിക്കുമായിരുന്നില്ല. പുറംജാതികളുടെ നിഴലുകൾ ഉയർന്നജാതിക്കാരുടെ നിഴലുകളിൽ പതിക്കാൻ പാടുണ്ടായിരുന്നില്ല. തൊട്ടശുദ്ധമാക്കിയാലോ തീണ്ടാപ്പാട് പാലിക്കാതെയിരുന്നാലോ കൊല്ലപ്പെടുമായിരുന്നു.<ref>ഫ്രാൻസിസ് ബുക്കാൻ കേരളം പുറം 64 </ref><ref>ജാതിവ്യവസ്ഥിതിയും കേരളചരിത്രവുംപി കെ ബാലകൃഷ്ണൻ , </ref><ref>തിരുവങ്കാട് കൃഷ്ണക്കുറുപ്പ് : ഇന്ത്യയിലെ വർണ സങ്കൽപം പുറം 93, 94</ref> ഇത്തരം നിയമങ്ങളുടെ കഠിനത മൂലം പത്ത്-ഇരുപത് നൂറ്റാണ്ട് കാലയളവുകളിൽ ഒട്ടേറെ കീഴാളർ വിവിധ മതങ്ങളിലേക്ക് പരിവർത്തനം ചെയ്യുകയുണ്ടായി. ഇടക്കാലത്ത് സാമൂതിരിരാജ്യത്ത് മൈസൂർ രാജാക്കന്മാർ നടപ്പാക്കിയ [[അയിത്ത നിരോധനം|അയിത്തനിരോധനം]], [[മാറുമറക്കൽ നിയമം]], [[ഹുസൂർ നികുതി|ഹുസൂർനികുതി]] പോലുള്ള നിയമങ്ങൾമൂലം മലബാറിലെ വൈദികആചാര കണിശതകളിൽ മാറ്റംവന്നെങ്കിലും<ref>വില്യം ലോഗൻ , “മലബാർ മാനുവൽ” 1887ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത്</ref> ബ്രിട്ടീഷ് ആധിപത്യം വന്നപ്പോൾ വീണ്ടും പഴയപടിയിലേക്കുതന്നെ ഈ ദേശങ്ങൾ മടങ്ങി. 1931-ലെ സെൻസസിൽ അയിത്തത്തിനും അടിമത്തത്തിനും വിധേയരായ അധഃസ്ഥിതിവർഗ്ഗങ്ങളെ ഹിന്ദുമതത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാർ വിജ്ഞാപനമിറക്കിയത് കീഴാളവിഭാഗങ്ങൾ കൂടിച്ചേർന്ന് വിശാലമായ ഹിന്ദുമതരൂപീകരണത്തിന് നാന്ദിയൊരുക്കി.<ref>CENSUS OF INDIA, 1931Report by J. H. HUTTON (Census Commissioner for India) , C.I.E., D.Sc., F.A.S.B., Corresponding Member of the Anthropologische Gesselschaft of Vienna. Delhi: Manager of Publications1933</ref> 1947 -നുശേഷം തിരുവിതാകൂറും, തിരുകൊച്ചിയും, മലബാറും അടങ്ങുന്ന രാജ്യങ്ങൾ ഇന്ത്യൻ യൂണിയനിൽ ലയിച്ചു. ഇതോടെ 1950 -ൽ നിലവിൽ വന്ന ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടനയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ അവർണ്ണ ജനവിഭാഗങ്ങളുടെ സാമൂഹിക ജീവിതത്തിനു മാറ്റം വരുവാൻ തുടങ്ങി. വർണ്ണാശ്രമആചാരങ്ങൾ നിരോധിച്ചും സംവരണം ഏർപ്പെടുത്തിയും പിന്നോക്കമായിപ്പോയ ജാതികളെ ഉയർത്തിക്കൊണ്ടു വരുവാനുള്ള ശ്രമങ്ങൾക്ക് തുടക്കംകുറിച്ചു. 1956 [[ഐക്യ കേരള സംസ്ഥാനം|ഐക്യകേരളസംസ്ഥാനം]] രൂപീകരിക്കപ്പെട്ടതോടെ അധഃസ്ഥിതവിഭാഗങ്ങളെ മുഖ്യധാരയിലേക്കെത്തിക്കുവാനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ സംസ്ഥാനതലത്തിലും ആരംഭിക്കുകയുണ്ടായി. കേന്ദ്ര-സംസ്ഥാനങ്ങൾക്കുകീഴിൽ ഇത്തരം ജനവിഭാഗങ്ങളെ മുഖ്യധാരയിലേക്കെത്തിക്കുവാനുള്ള നിരവധി പദ്ധതികൾ നടന്നുവരുന്നുണ്ട്. ഈഴവ, ആശാരി, തട്ടാൻ, വിശ്വകർമ്മജൻ ധീരവവിഭാഗങ്ങളുടെ ജീവിതനിലവാരത്തിൽ കാര്യമായ പുരോഗതി ദർശിക്കാനാവും.പട്ടികയിൽ പെട്ട അടിസ്ഥാന ജനതയുടെ അവസ്ഥയ്ക്ക് മാറ്റം വന്നിട്ടുണ്ടെങ്കിലും ആദിവാസിവിഭാഗങ്ങൾ ഇപ്പോഴും കാര്യമായ പുരോഗതി വരാതെ കഴിയുന്നു എന്നൊരാക്ഷേപമുണ്ട്. [[ശ്രീനാരായണ ഗുരു]] , [[അയ്യങ്കാളി]], [[സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ]] എന്നിവർ ഇവരിലെ നവോത്ഥാന നായകരാണ്. പാർശ്വവത്കരിക്കപ്പെട്ടവരുടെ ഉന്നമനത്തിനായി നിരവധി സംഘടനകൾ ഇവർക്കിടയിൽ ഇന്ന് പ്രവർത്തിച്ചുപോരുന്നുണ്ട്. [[എസ്.എൻ.ഡി.പി]] [[പുലയ മഹാസഭ]], [[ഡി.എച്.ആർ.എം]], കേരള പുലയർ മഹാസഭ, അഖില കേരള ധീവരസഭ തുടങ്ങിവ അതിൽ ചിലതാണ്. ==അവർണ്ണ ജാതികൾ== * തിയ്യർ, ഈഴവർ, ബില്ലവർ <ref>https://atisanshistoryofkerala123.blogspot.com/2021/04/blog-post.html{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> *കളരി പണിക്കർ/കളരി കുറുപ്പ് *വിശ്വകർമജർ(തച്ചൻ , ആശാരി, മുശാരി,കൊല്ലൻ, തട്ടാൻ) *കണിയാൻ, പരവർ *പരക്കുറുപ്പ് *എഴുത്തച്ഛൻ *പലിശ കൊല്ലൻ, തോൽകൊല്ലൻ, പെരുംകൊല്ലൻ, പലിശ പെരുംകൊല്ലൻ *കാവുതിയ്യർ ==='''കീഴാള ജാതികൾ'''=== * *നാടാർ(ചന്നാർ) *എഴുത്തച്ഛൻ *ധീവരർ (അരയൻ, വാലൻ, മുക്കുവൻ) *ഈഴവാതി *കടുപട്ടൻ *കുഡുംബി, കുശവൻ, കുംഭാരൻ, *കല്ലൻ, കുറുബ *വണിത്താർ, നായിക്കൻ തുടങ്ങിയവർ ===പട്ടികകയിൽ പെട്ടവർ=== *[[മറവൻ]] *[[ചെറുമർ]] *[[പറയർ]] *[[പുലയർ]] *[[പാണൻ]] *[[പെരുമണ്ണാൻ]] *[[പണിയർ]] *[[ഇരുളർ]], [[കുറിച്യർ]] *[[മലയരയർ]], [[മലവേടർ]], [[ഉള്ളാടർ]], [[കാണിക്കാർ]] *വേടർ [[തോടർ]], [[കാടർ|വേലൻ .തണ്ടാൻ.കാടർ]], [[മലയൻ]], [[കുറുമൻ]] തുടങ്ങിയവർ. {{wikisource|കേരളോല്പത്തി}} == അവലംബം == {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:കേരളസംസ്കാരം]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ജാതികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളസമൂഹം]] sr4krudmb448o9r88zvvxh37cs6g1df 0 416669 4673230 4647852 2026-10-03T22:16:51Z InternetArchiveBot 146798 Bluelink 1 book for [[വിക്കിപീഡിയ:പരിശോധനായോഗ്യത|പരിശോധനായോഗ്യത]] (20261003)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 4673230 wikitext text/x-wiki {{PU|Eva Perón}} {{Infobox officeholder | name = ഇവ പെറോൻ | image = Eva Perón Retrato Oficial.jpg<!-- DO NOT CHANGE the picture without prior consensus --> | office = [[First Ladies and Gentlemen of Argentina|First Lady of Argentina]] | president = [[Juan Perón]] | term_start = 4 ജൂൺ 1946 | term_end = 26 ജൂലൈ 1952 | predecessor = Conrada Victoria Farrell | successor = മെർസിഡെസ്‍ ലൊനാർഡി {{small|(1955)}} | office1 = President of the [[Eva Perón Foundation]] | term_start1 = 8 ജൂലൈ 1948 | term_end1 = 26 ജൂലൈ 1952 | predecessor1 = Position established | successor1 = [[ഡെലിയ പറോഡി]] | birth_name = Eva María Duarte | birth_date = {{birth date|1919|5|7|df=y}} | birth_place = [[Los Toldos]], Argentina | death_date = {{death date and age|1952|7|26|1919|5|17|df=y}} | death_cause = | death_place = [[Buenos Aires]], Argentina | party = [[Justicialist Party]]<br>[[Feminism in Argentina|Peronist Feminist Party]] | restingplace = [[La Recoleta Cemetery]] | spouse = [[ജുവാൻ പറോൻ]] {{small|(1945–1952)}} | signature = Eva Peron Signature.svg }} [[അർജന്റീന|അർജന്റീനയിലെ]] ഒരു രാഷ്ട്രീയക്കാരിയും, ആക്ടിവിസ്റ്റും, നടിയും, മനുഷ്യസ്‌നേഹിയുമായിരുന്നു '''മരിയ ഇവാ ഡുവാർട്ടെ ഡി പെറോൺ''' (7 മെയ് 1919 – 26 ജൂലായ് 1952).1946 ജൂൺ മുതൽ 1952 ജൂലൈയിൽ മരിക്കുന്നതുവരെ [[അർജന്റീന|അർജന്റീനിയൻ ]] പ്രസിഡന്റായിരുന്ന [[Juan Perón|ജ്വാൻ പെറോന്റെ]] ഭാര്യയായി അർജന്റീനയുടെ പ്രഥമ വനിതയായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ച അവർ '''ഇവ പെറോൻ, എവിറ്റ''' എന്നീ പേരുകളിലും അറിയപ്പെട്ടിരുന്നു. പംപസിലെ ലോസ് റ്റോൾഡോസിലെ ഒരു ഉൾഗ്രാമത്തിൽ മാതാപിതാക്കളുടെ അഞ്ചുമക്കളിൽ ഏറ്റവും ഇളയവളായി ഇല്ലായ്മകൾക്കു നടുവിൽ ഇവ പെറോൻ ജനിച്ചു. 1934-ൽ 15 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ തലസ്ഥാനമായ ബ്യൂണോസ് എയർസിൽ സ്റ്റേജിലോ, സിനിമാ അഭിനേത്രിയായോ, റേഡിയോയിലോ ജോലിയന്വേഷിച്ച് ഇവാ എത്തുകയുണ്ടായി. അർജന്റീനയിലെ സാൻ ജ്വാൻ ഭൂകമ്പത്തിന് ഇരയായവർക്കുവേണ്ടി ലുണ പാർക്ക് സ്റ്റേഡിയത്തിൽ ചാരിറ്റി പ്രവർത്തനവുമായി നിൽക്കുമ്പോഴാണ് 1944 ജനുവരി 22 ന് കേണൽ ജ്വാൻ പെറോനെ കണ്ടുമുട്ടിയത്. 1945-ൽ പെറോണിനെ അവർ വിവാഹം കഴിച്ചു. 1946-ൽ തൊട്ടടുത്ത ആറുവർഷത്തേയ്ക്ക് അർജന്റീന പ്രസിഡന്റായി ജ്വാൻ തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 1946-ൽ അദ്ദേഹം പ്രസിഡന്റായപ്പോഴാണ് അവർ രാഷ്ട്രീയ രംഗത്തേക്ക് കടന്നുവന്നത്. അർജന്റീനക്കാർക്കിടയിൽ വളരെ സ്വാധീനം ചെലുത്തുന്ന ഒരു ചാരിറ്റബിൾ സംഘടനയായ ഇവാ പെറോൺ ഫൗണ്ടേഷനിലൂടെ അവർ പെറോണിസത്തിന്റെയും അർജന്റീനിയൻ സംസ്കാരത്തിന്റെയും കേന്ദ്ര വ്യക്തിത്വമായി മാറി. മന്ത്രാലയത്തിൽ തൊഴിൽ, ആരോഗ്യം എന്നീ വിഭാഗങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്ത് പ്രവർത്തിച്ചു കൊണ്ട് അവർ രാജ്യത്തെ ആദ്യത്തെ വനിതാ രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടിയായ ഫീമെയ്ൽ പെറോണിസ്റ്റ് പാർട്ടി സ്ഥാപിക്കുകയും നടപ്പിൽ കൊണ്ടുവരികയും ചെയ്തു. 1951- ൽ, [[List of Vice Presidents of Argentina|അർജന്റീനയുടെ വൈസ് പ്രസിഡന്റ്]] സ്ഥാനത്തേക്ക് പെറോണിസ്റ്റ് സ്ഥാനാർത്ഥിത്വത്തിനായി നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്തുകൊണ്ടാണ് ഇവാ പെറോൺ തന്റെ സ്ഥാനാർഥിത്വം പ്രഖ്യാപിച്ചത്. പെറോണിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയ അടിത്തറ, താഴ്ന്ന വരുമാനക്കാരും തൊഴിലാളിവർഗ്ഗവുമായുളള അർജന്റീനികൾ, [[Descamisado|ഡെസ്കാമിസോഡോ]] അല്ലെങ്കിൽ ഷേർട്ട്ലെസ് വൺസ് എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നവർ ആയിരുന്നു. രാജ്യത്തിന്റെ മിലിട്ടറിയിൽ നിന്നും ബൂർഷ്വാസിയിൽ നിന്നുമുള്ള എതിർപ്പ്, അവരുടെ ആരോഗ്യസ്ഥിതി മോശമാകുകയും ഒടുവിൽ സ്ഥാനാർത്ഥിത്വം പിൻവലിക്കാൻ അവരെ നിർബന്ധിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref name="Fraser quote">Fraser & Navarro (1996:150).</ref> 1952-ൽ, ക്യാൻസർ ബാധിച്ച് 33-ആം വയസ്സിൽ മരിക്കുന്നതിന് തൊട്ടുമുമ്പ്, ഇവാ പെറോണിന് [[National Congress of Argentina|അർജന്റീന കോൺഗ്രസ്]] "[[Spiritual Leader of the Nation of Argentina|രാജ്യത്തിന്റെ ആത്മീയ നേതാവ്]]" എന്ന പദവി നൽകി.<ref>Fraser & Navarro (1996:158). "As Evita's health continued to deteriorate that month, the city of Quilmes resolved to change its name to 'Eva Perón,' and Congress, after a special legislative session, devoted to eulogies of 'the most remarkable woman of any historical epoch', gave her the title Jefe Espiritual de la Nacion (Spiritual Leader of the Nation)."</ref><ref name=scots>{{cite news |url=http://www.scotsman.com/news/world/a-nation-seeks-salvation-in-evita-1-629066 |title=A nation seeks salvation in Evita |last=Bolocco |first=Cecilia |work=The Scotsman |date=18 November 2002 |accessdate=7 March 2017 |quote="On 26 July 1952, a hushed Argentina heard Eva Perón, the 'spiritual leader of the nation', had died, aged 33." |archive-date=2017-09-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170903120456/http://www.scotsman.com/news/world/a-nation-seeks-salvation-in-evita-1-629066 |url-status=dead }}</ref><ref name="Crassweller quote">Crassweller (1987:245). "A week later, on her thirty-third birthday, she received from Congress the title of Spiritual Leader of the Nation."</ref>മരണശേഷം അവർക്ക് സംസ്ഥാന ബഹുമതികളോടെ രാഷ്ട്രത്തലവന്മാർക്കായി മാത്രം നീക്കിവച്ചിരിക്കുന്ന പ്രത്യേകാവകാശമായ ശവസംസ്കാരം നടത്തി. ഇവാ പെറോൺ [[Cultural depictions of Eva Perón|അന്തർ‌ദ്ദേശീയ ജനപ്രിയ സംസ്കാരത്തിന്റെ]] ഭാഗമായി മാറുകയും<ref name="Fraser">Fraser & Navarro (1996:193). "...even she could not have foreseen her sudden transformation, from Latin American politician and religiose national cult figure to late-twentieth-century popular culture folk heroine."</ref>[[Evita (musical)|മ്യൂസിക്കൽ എവിറ്റ]]യുടെ (1976) സംഗീത ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രസിദ്ധമായ വിഷയവും ആയി തീർന്നു.<ref>Brantley, Ben. [https://www.nytimes.com/2006/07/03/theater/03evit.html?_r=1&scp=129&sq=eva%20peron&st=cse In London, a Pious 'Evita' for a Star-Struck Age]. New York Times: 3 July 2006.</ref> ഇവാ പെറോൺ ഒരിക്കലും അർജന്റീനക്കാരുടെ കൂട്ടായ ബോധത്തിൽ നിന്ന് വിട്ടുപോയിട്ടില്ലെന്ന് [[Cristina Álvarez Rodríguez|ക്രിസ്റ്റീന അൽവാരെസ് റോഡ്രിഗസ്]] അവകാശപ്പെടുന്നു.<ref name="scots"/>[[President of Argentina|അർജൻ്റീനയുടെ രണ്ടാമത്തെ വനിതാ പ്രസിഡൻ്റ് (ജുവാൻ പെറോണിൻ്റെ മൂന്നാമത്തെ ഭാര്യ ഇസബെൽ പെറോണിന് ശേഷം) [[Cristina Fernández de Kirchner|ക്രിസ്റ്റീന ഫെർണാണ്ടസ് ഡി കിർച്നർ]] "അഭിനിവേശത്തിന്റെയും പോരാട്ടവീര്യത്തിന്റെയും മാതൃക"യ്ക്ക് തന്റെ തലമുറയിലെ സ്ത്രീകൾ ഇവാ പെറോണിനോട് കടപ്പെട്ടിരിക്കുന്നുവെന്ന് അവകാശപ്പെടുന്നു..<ref name="Cristina Fernandez de Kirchner of Argentina">{{cite magazine |url = https://content.time.com/time/world/article/0,8599,1666879,00.html|archive-url = https://web.archive.org/web/20071030083414/http://www.time.com/time/world/article/0,8599,1666879,00.html |url-status = dead |archive-date = 30 October 2007 |title = Interview: Cristina Fernandez de Kirchner of Argentina |magazine=[[Time (magazine)|Time]] |date = 29 September 2007 |access-date = 27 January 2011 }}</ref> ==മുൻകാലജീവിതം== [[File:Eva Perón - 1 comunión.jpg|thumb|left|upright|Eva Duarte at her [[First Holy Communion]], 1926]] === ആദ്യകാല ബാല്യം === ഇവയുടെ ആത്മകഥ, [[La razón de mi vida|ലാ റാസൻ ഡി മി വിഡ]]യിൽ<ref>Published in Argentina in 1952; subsequently published in English-speaking countries under the titles ''My Mission in Life'' and ''Evita by Evita''</ref>കുട്ടിക്കാലത്തെ സംഭവങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള തീയതികളോ പരാമർശങ്ങളോ അടങ്ങിയിട്ടില്ല. മാത്രമല്ല അവരുടെ ജനന സ്ഥലത്തെയോ ജനനസമയത്ത് അവരുടെ പേരോ പട്ടികപ്പെടുത്തുന്നില്ല.<ref name="razon">Perón (1952).</ref>ജുനന്റെ സിവിൽ രജിസ്ട്രി അനുസരിച്ച്, ഒരു മരിയ ഇവാ ഡുവാർട്ടെ 1922 മെയ് 7 ന് ജനിച്ചുവെന്ന് ജനന സർട്ടിഫിക്കറ്റ് കാണിക്കുന്നു. അവരുടെ സ്നാപന സർട്ടിഫിക്കറ്റ് ജനനത്തീയതി 1919 മെയ് 7 ന് ഇവാ മരിയ ഇബർഗുറെൻ എന്ന പേരിൽ പട്ടികപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു.<ref name="Fraser 2-3">Fraser & Navarro (1996:2–3).</ref><ref>Act 495, from the Church "Capellanía Vicaria de Nuestra Señora del Pilar" registry of Baptisms for the year 1919, baptism took place on 21 November 1919</ref>1945-ൽ പ്രായപൂർത്തിയായ ഇവാ പെറോൺ അവരുടെ വിവാഹത്തിനായി ജനന സർട്ടിഫിക്കറ്റ് വ്യാജമായി സൃഷ്ടിച്ചതായി കരുതപ്പെടുന്നു.<ref name="Borroni, Otelo 1970">Borroni & Vacca (1970).</ref> ഇവാ പെറോൺ കുട്ടിക്കാലം [[Buenos Aires Province|ബ്യൂണസ് അയേഴ്സ് പ്രവിശ്യ]]യിലെ [[Junín, Buenos Aires|ജുനാനിൽ]] ചെലവഴിച്ചു. അവരുടെ പിതാവ് ജുവാൻ ഡുവാർട്ടെ (1872-1926), <ref>Prutsch, U.: Eva Perón. Leben und Sterben einer Legende. C.H. Beck, München 2015</ref> [[French Basque Country|ഫ്രഞ്ച് ബാസ്‌ക്]] കുടിയേറ്റക്കാരനാണ്. അമ്മ ജുവാന ഇബർഗുറെൻ (9 ഫെബ്രുവരി 1894 - 11 ഫെബ്രുവരി 1971), സ്പാനിഷ് ബാസ്‌ക് കുടിയേറ്റക്കാരിൽ നിന്നുള്ളതാണ്.<ref>{{cite news|last1=Astorga|first1=Antonio|title=Evita convenció a Franco para conmutar una pena de muerte|url=http://www.abc.es/20110406/archivo/abci-cloppet-201104060326.html|accessdate=25 May 2016|newspaper=[[ABC (newspaper)|ABC]]|date=28 April 2011|language=Spanish}}</ref>അടുത്തുള്ള [[Chivilcoy|ചിവിൽ‌കോയിയിൽ]] നിന്നുള്ള സമ്പന്നനായ റാഞ്ചറായ ജുവാൻ ഡുവാർട്ടെക്ക് അവിടെ ഒരു ഭാര്യയും കുടുംബവുമുണ്ടായിരുന്നു. അക്കാലത്ത് അർജന്റീനയിലെ ഗ്രാമങ്ങളിൽ, ഒരു ധനികന് ഒന്നിലധികം കുടുംബങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നത് സാധാരണമായിരുന്നു.<ref name="Fraser 3">Fraser & Navarro (1996:3).</ref> ഇവയ്ക്ക് ഒരു വയസ്സുള്ളപ്പോൾ, ജുവാന ഇബർഗുറെനെയും മക്കളെയും നിർദ്ധനരാക്കി ഡുവാർട്ടെ തന്റെ നിയമപരമായ കുടുംബത്തിലേക്ക് സ്ഥിരമായി മടങ്ങി. ഇബാർ‌ഗുറനും മക്കളും ജുനാനിലെ ഏറ്റവും ദരിദ്ര പ്രദേശത്തേക്ക് പോകാൻ നിർബന്ധിതരായി. ദാരിദ്ര്യം നിറഞ്ഞ സ്ഥലമെന്ന ഖ്യാതി നേടിയ ലാസ് പമ്പാസിലെ പൊടിപടലമുള്ള ഒരു ഗ്രാമമായിരുന്നു ലോസ് ടോൾഡോസ്. തനിക്കും മക്കൾക്കും വേണ്ടി സഹായത്തിനായി ഇബാർഗുറെൻ അയൽക്കാർക്ക് വേണ്ടി വസ്ത്രങ്ങൾ തുന്നി. പിതാവിനെ ഉപേക്ഷിച്ചതിലൂടെയും അർജന്റീന നിയമപ്രകാരം കുട്ടികളുടെ നിയമവിരുദ്ധമായ അവസ്ഥയിലൂടെയും ഈ കുടുംബം കളങ്കപ്പെട്ടു. ഒരു പരിധിവരെ തന്മൂലം ഒറ്റപ്പെട്ടു.<ref>{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/1996/11/24/books/two-faces-of-evita.html|title=Two Faces of Evita|last=Jennings|first=Kate|access-date=16 August 2018|language=en}}</ref>അവരുടെ ജീവിതത്തിന്റെ ഈ ഭാഗം നീക്കം ചെയ്യാനുള്ള ആഗ്രഹം 1945-ൽ ഇവയുടെ യഥാർത്ഥ ജനന സർട്ടിഫിക്കറ്റ് നശിപ്പിക്കാൻ ഒരു പ്രേരണയായിരിക്കാമെന്ന് കരുതുന്നു.<ref name="Borroni, Otelo 1970"/><ref name="Fraser 4">Fraser & Navarro (1996:4).</ref> ഡുവാർട്ടെ പെട്ടെന്നു മരിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ യജമാനത്തിയും മക്കളും ശവസംസ്കാര ചടങ്ങിൽ പങ്കെടുക്കാൻ ശ്രമിച്ചപ്പോൾ പള്ളി കവാടങ്ങളിൽ അസുഖകരമായ ഒരു രംഗം ഉണ്ടായിരുന്നു. ജുവാനയ്ക്കും കുട്ടികൾക്കും പ്രവേശിക്കാനും ഡുവാർട്ടെയ്ക്ക് ആദരാഞ്ജലി അർപ്പിക്കാനും അനുമതിയുണ്ടെങ്കിലും അവരെ ഉടനെ പള്ളിയിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കി. ശവസംസ്കാര ചടങ്ങിൽ ഭർത്താവിന്റെ യജമാനത്തിയെയും മക്കളെയും മിസ്സിസ് ജുവാൻ ഡുവാർട്ടെ ആഗ്രഹിച്ചില്ല. കൂടാതെ അവർ നിയമാനുസൃത ഭാര്യയായതിനാൽ അവരുടെ ഉത്തരവുകൾ മാനിക്കപ്പെട്ടു.<ref>{{cite book |last1=Barnes |first1=John |title=Evita, First Lady: A Biography of Evita Peron |publisher=Open Road + Grove/Atlantic, 2007 |isbn=9780802196521 |edition=Reprint |url=https://books.google.com/?id=LTG47AxK8lMC&pg=PT25&lpg=PT25&dq=juan+duarte+mistress+not+allowed+in+funeral#v=onepage&q=juan%20duarte%20mistress%20not%20allowed%20in%20funeral&f=false |accessdate=6 October 2018|date=1 December 2007 }}</ref> === ജുനിൻ === ജുവാന ഇബാർ‌ഗുറെനെ ഉപേക്ഷിക്കുന്നതിനുമുമ്പ്, ജുവാൻ ഡുവാർട്ടെ അവരുടെ ഏക പിന്തുണാ മാർഗമായിരുന്നു. ജീവചരിത്രകാരൻ ജോൺ ബാർൺസ് എഴുതുന്നു, ഈ ഉപേക്ഷിക്കലിനുശേഷം, ഡുവാർട്ടെ കുടുംബത്തിന് വിട്ടുകൊടുത്തത് കുട്ടികൾ തന്റേതാണെന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കുന്ന ഒരു രേഖയായിരുന്നു. അതിനാൽ അവരെ ഡുവാർട്ടെ കുടുംബപ്പേര് ഉപയോഗിക്കാൻ പ്രാപ്തരാക്കി.<ref name="Barnes">Barnes (1978).</ref>താമസിയാതെ, ജുവാന മക്കളെ ജുനാനിലെ ഒറ്റമുറി അപ്പാർട്ട്മെന്റിലേക്ക് മാറ്റി. സിംഗിൾ റൂം ഉള്ള അവരുടെ വീട്ടിലെ വാടക അടയ്ക്കാൻ, അമ്മയും പെൺമക്കളും പ്രാദേശിക എസ്റ്റാൻസിയയിലെ വീടുകളിൽ പാചകക്കാരായി ജോലി ഏറ്റെടുത്തു. ഒടുവിൽ, ഇവയുടെ ജ്യേഷ്ഠന്റെ സാമ്പത്തിക സഹായത്തോടെ കുടുംബം വലിയ ഒരു വീട്ടിലേക്ക് മാറി. അവ പിന്നീട് ഒരു ബോർഡിംഗ് ഹൗസായി രൂപാന്തരപ്പെട്ടു.<ref name="Borroni, Otelo 1970"/>ഈ സമയത്ത്, യുവ ഇവാ പലപ്പോഴും സ്കൂൾ നാടകങ്ങളിലും സംഗീത കച്ചേരികളിലും പങ്കെടുത്തിരുന്നു. അവളുടെ പ്രിയപ്പെട്ട വിനോദങ്ങളിലൊന്നാണ് സിനിമ. പ്രാദേശിക ബാച്ചിലർമാരിൽ ഒരാളുമായി വിവാഹം കഴിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ഇവയുടെ അമ്മയ്ക്ക് ഇവയെക്കുറിച്ച് കുറച്ച് പദ്ധതികൾ ഉണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും, ഒരു പ്രശസ്ത നടിയാകാൻ ഇവാ സ്വപ്നം കണ്ടു.<ref name="Barnes"/>1933 ഒക്ടോബറിൽ ഇവാ അഭിനയത്തോടുള്ള അഭിനിവേശം ശക്തിപ്പെടുത്തി. അരിബ എസ്റ്റുഡിയന്റ്‌സ് (സ്റ്റുഡന്റ്സ് എറൈസ്) എന്ന സ്‌കൂൾ നാടകത്തിൽ ഒരു ചെറിയ വേഷം ചെയ്തപ്പോൾ, "വൈകാരികവും ദേശസ്‌നേഹവും പതാക ഉയർത്തുന്നതുമായ ഒരു മെലോഡ്രാമ" എന്നാണ് ബാർൺസ് ഇതിനെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്<ref name="Barnes"/>.നാടകത്തിന് ശേഷം ഒരു നടിയാകാൻ ഇവാ തീരുമാനിച്ചു.<ref name="Barnes"/> ===ബ്യൂണസ് ഐറീസിലേക്ക് നീങ്ങുന്നു=== [[File:Eva Duarte by Annemarie Heinrich, 1944 (later Eva Péron).jpg|thumb|right|upright|1944-ൽ 25-ാം വയസ്സിൽ ഇവാ ഡുവാർട്ടെ, ആനിമേരി ഹെൻറിച്ച് എടുത്ത ഫോട്ടോ.]] തന്റെ ആത്മകഥയിൽ, തന്റെ പട്ടണത്തിൽ നിന്ന് വലിയ നഗരങ്ങൾ സന്ദർശിച്ചിട്ടുള്ള എല്ലാ ആളുകളും അവയെ "സമ്പത്ത് ഒഴികെ മറ്റൊന്നും നൽകാത്ത അത്ഭുതകരമായ സ്ഥലങ്ങൾ" എന്നാണ് വിശേഷിപ്പിച്ചതെന്ന് ഇവാ വിശദീകരിച്ചു. 1934-ൽ, പതിനഞ്ചാമത്തെ വയസ്സിൽ, ഈവ തന്റെ ദാരിദ്ര്യബാധിത ഗ്രാമത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെട്ടു. ഒരു യുവ സംഗീതജ്ഞനോടൊപ്പം രാജ്യത്തിന്റെ തലസ്ഥാനമായ ബ്യൂണസ് ഐറീസിലേക്ക് ഓടിപ്പോയി. യുവ ദമ്പതികളുടെ ബന്ധം ആരംഭിച്ചയുടൻ തന്നെ അവസാനിച്ചു. പക്ഷേ ഇവാ ബ്യൂണസ് ഐറീസിൽ തുടർന്നു. സ്റ്റേജിലും റേഡിയോയിലും ജോലി ചെയ്യാൻ തുടങ്ങിയ അവർ ഒടുവിൽ ഒരു സിനിമാ നടിയായി. സ്വാഭാവികമായിരുന്ന കറുത്ത മുടി ബ്ലീച്ച് ചെയ്ത അവർ അത് ജീവിതകാലം മുഴുവൻ നിലനിർത്തി.<ref name="razon 17">Perón (1952:17).</ref> ടാംഗോ ഗായകൻ [[Agustín Magaldi|അഗസ്റ്റിൻ മഗൽഡിക്കൊപ്പം]] ട്രെയിനിൽ ഇവാ ബ്യൂണസ് ഐറീസിലേക്ക് പോയതായി റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെടുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, 1934-ൽ ജുനിനിൽ വിവാഹിതനായ മഗൽഡി ഇത് അവതരിപ്പിച്ചതായി രേഖകളൊന്നുമില്ല.(അദ്ദേഹം അങ്ങനെ ചെയ്തിട്ടുണ്ടെങ്കിൽപ്പോലും, അദ്ദേഹം സാധാരണയായി ഭാര്യയോടൊപ്പം യാത്രചെയ്യുന്നു)<ref name="Fraser 11">Fraser & Navarro (p. 11).</ref><ref name="Barnes"/>ഇവാ അമ്മയോടൊപ്പം ബ്യൂണസ് ഐറീസിലേക്ക് പോയതായി ഇവയുടെ സഹോദരിമാർ പറയുന്നു. ഡോണ ജുവാന മകളോടൊപ്പം ഒരു റേഡിയോ സ്റ്റേഷനിൽ ഒരു ഓഡിഷന് പോയതായും ഡുവാർട്ട് കുടുംബത്തിന്റെ സുഹൃത്തുക്കളായ ബസ്റ്റാമന്റേ കുടുംബത്തോടൊപ്പം ജീവിക്കാൻ ഇവയെ ഏർപ്പാടാക്കിയതായും സഹോദരിമാർ അവകാശപ്പെടുന്നു.<ref name="Quieroz 14">Quieroz (p. 14).</ref> പ്രബലമായ പ്രവിശ്യാ ചുറ്റുപാടുകളിൽ നിന്ന് ഇവാ രക്ഷപ്പെടുന്ന രീതി ചർച്ചചെയ്യുമ്പോൾ, അവർ ബ്യൂണസ് ഐറീസിൽ ഒരു പുതിയ ജീവിതം ആരംഭിച്ചതായി പറയുന്നു. {{quote|1930 കളിലെ ബ്യൂണസ് ഐറീസ് "പാരീസ് ഓഫ് സൗത്ത് അമേരിക്ക" എന്നറിയപ്പെട്ടു. നഗരത്തിന്റെ മധ്യഭാഗത്ത് നിരവധി കഫേകൾ, റെസ്റ്റോറന്റുകൾ, തിയേറ്ററുകൾ, സിനിമാ വീടുകൾ, ഷോപ്പുകൾ, തിരക്കേറിയ ജനക്കൂട്ടം എന്നിവ ഉണ്ടായിരുന്നു. നേരെമറിച്ച്, 1930 കൾ തലസ്ഥാനത്ത് വലിയ തൊഴിലില്ലായ്മ, ദാരിദ്ര്യം, പട്ടിണി എന്നിവയും ഉണ്ടായിരുന്നു. കൂടാതെ ഉൾപ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്നു പുതുതായി വന്ന നിരവധി പേർ വാടകമുറികളിലും ബോർഡിംഗ് ഹൗസുകളിലും [[Villa miseria|വില്ല മിസേറിയ]] എന്നറിയപ്പെടുന്ന ചെറ്റക്കുടിലുകളിലും താമസിക്കാൻ നിർബന്ധിതരായി.<ref name="Quieroz 14"/>}} [[File:Peron-Lamarque.jpg|thumb|right|ഇവാ ഡ്വാർട്ടെയും [[ലിബർറ്റാഡ് ലാമാർക്]] ''[[ലാ കബൽഗറ്റ ഡെൽ സിർക്കോ]]' എന്നതിലെ ', 1945]] ബ്യൂണസ് ഐറീസിലെത്തിയപ്പോൾ, ഔപചാരിക വിദ്യാഭ്യാസമോ ബന്ധങ്ങളോ ഇല്ലാതെ അതിജീവിക്കാനുള്ള ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ ഇവാ ഡുവാർട്ടെ നേരിട്ടു. [[മഹാസാമ്പത്തികമാന്ദ്യം]] മൂലമുണ്ടായ കുടിയേറ്റം കാരണം ഈ കാലയളവിൽ നഗരം തിങ്ങിനിറഞ്ഞിരുന്നു. 1935 മാർച്ച് 28 ന് കോമഡിയാസ് തിയേറ്ററിൽ മിസിസ് പെരസ് (ലാ സെനോറ ഡി പെരെസ്) എന്ന നാടകത്തിലൂടെ ഇവാ പ്രൊഫഷണൽ അരങ്ങേറ്റം നടത്തി. 1936-ൽ ഇവാ ഒരു നാടക കമ്പനിയുമായി ദേശീയ പര്യടനം നടത്തി, മോഡലായി ജോലി ചെയ്തു, കൂടാതെ ചില [[B movie|ബി-ഗ്രേഡ് സിനിമാ ]] മെലോഡ്രാമകളിൽ അഭിനയിക്കുകയും ചെയ്തു. 1942 ൽ, കാൻഡിലീജാസ് (ഒരു സോപ്പ് നിർമ്മാതാവ് സ്പോൺസർ ചെയ്തത്) എന്ന കമ്പനി അവരുടെ റേഡിയോ നാടകങ്ങളിലൊന്നായ മ്യു ബീൻ എന്ന സിനിമയിൽ ദിവസേന അഭിനയിക്കാൻ നിയോഗിച്ചപ്പോൾ ഇവയ്ക്ക് ചില സാമ്പത്തിക സ്ഥിരത അനുഭവപ്പെട്ടു. അത് അക്കാലത്ത് രാജ്യത്തെ റേഡിയോ സ്റ്റേഷൻ റേഡിയോ എൽ മുണ്ടോയിൽ (വേൾഡ് റേഡിയോ) സംപ്രേഷണം ചെയ്തു. <ref name="Fraser 26">Fraser & Navarro (p. 26)</ref>ആ വർഷം അവസാനം, റേഡിയോ ബെൽഗ്രാനോയുമായി അഞ്ച് വർഷത്തെ കരാർ ഒപ്പിട്ടു. ഇത് ഗ്രേറ്റ് വിമൻ ഓഫ് ഹിസ്റ്ററി എന്ന പ്രശസ്തമായ ചരിത്ര-നാടക പരിപാടിയിൽ അവർക്ക് ഒരു വേഷം ഉറപ്പായി. .അതിൽ ഇംഗ്ലണ്ടിലെ [[Elizabeth I|എലിസബത്ത് ഒന്നാമൻ]], [[Sarah Bernhardt|സാറാ ബെർണാർഡ്]], [[Alexandra Feodorovna (Alix of Hesse)|റഷ്യയിലെ അവസാനത്തെ സറീന]] അലക്സാണ്ട്ര ഫിയോഡോറോവ്ന എന്നിവരെ അവർ അവതരിപ്പിച്ചു. ഒടുവിൽ, ഇവാ ഡുവാർട്ടെ റേഡിയോ കമ്പനിയുടെ സഹ ഉടമയായി . 1943 ആയപ്പോഴേക്കും ഇവാ ഡുവാർട്ടെ പ്രതിമാസം അഞ്ചോ ആറോ ആയിരം പെസോകൾ സമ്പാദിച്ചു, രാജ്യത്ത് ഏറ്റവും കൂടുതൽ പ്രതിഫലം വാങ്ങുന്ന റേഡിയോ നടിമാരിൽ ഒരാളായി.ഇവാ ഡുവാർട്ടെയുമായി ചേർന്ന് റേഡിയോ എൽ മുണ്ടോ നടത്തിയിരുന്ന പാബ്ലോ റാക്കിയോപ്പി അവരെ ഇഷ്ടപ്പെട്ടിരുന്നില്ല എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു, പക്ഷേ അവർ "പൂർണ്ണമായും ആശ്രിതയായിരുന്നു" എന്ന് അദ്ദേഹം അഭിപ്രായപ്പെട്ടു. <ref name="Fraser 27">Fraser & Navarro (1996:27).</ref>ഈവയ്ക്കും ഹ്രസ്വകാല ചലച്ചിത്ര ജീവിതം ഉണ്ടായിരുന്നു, എന്നാൽ അവർ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട സിനിമകളൊന്നും തന്നെ വൻ വിജയമായില്ല. തന്റെ അവസാന ചിത്രങ്ങളിലൊന്നായ ലാ കാബൽഗറ്റ ഡെൽ സിർകോയിൽ (ദി സർക്കസ് കാവൽകേഡ്), ഇവാ ഒരു ചെറുപ്പക്കാരിയായ പെൺകുട്ടിയായി അഭിനയിച്ചു. കൂടെ ചലച്ചിത്ര താരം [[Libertad Lamarque|ലിബർട്ടാഡ് ലമാർക്ക്]] വൃദ്ധയായി കൂടെ അഭിനയിച്ചിരുന്നു. റേഡിയോ നാടകങ്ങളിലൂടെയും സിനിമകളിലൂടെയും നേടിയ വിജയത്തിന്റെ ഫലമായി ഇവാ സാമ്പത്തിക സ്ഥിരത നേടി. 1942-ൽ, അന്യപ്രവേശനമില്ലാത്ത പ്രദേശമായ [[Recoleta, Buenos Aires|റെക്കോലെറ്റ ]] എന്ന പ്രത്യേക അയൽപക്കത്തുള്ള ഒരു അപ്പാർട്ട്മെന്റിലേക്ക് അവർക്ക് താമസം മാറാൻ കഴിഞ്ഞു. അടുത്ത വർഷം, അർജന്റീന റേഡിയോ സിൻഡിക്കേറ്റിന്റെ (ARA) സ്ഥാപകരിലൊരാളായി രാഷ്ട്രീയത്തിൽ ഔദ്യോഗിക ജീവിതം ആരംഭിച്ചു.<ref name="Borroni, Otelo 1970"/> == ജുവാൻ പെറോണുമായുള്ള ആദ്യകാല ബന്ധം == [[File:Juan y Eva Oficial.jpg|thumb|left|Evita and Juan Perón in 1947]][[File:Museo del Bicentenario - "Retrato de Juan Domingo Perón y Eva Duarte", Numa Ayrinhac.jpg|thumb|right|upright|1948-ൽ നുമ അയ്രിൻഹാക്ക് വരച്ച ജുവാൻ ഡൊമിംഗോ പെറോണിന്റെയും എവിറ്റയുടെയും ഔദ്യോഗിക ഛായാചിത്രം. ഔദ്യോഗിക ഛായാചിത്രത്തിൽ പ്രഥമ വനിതയോടൊപ്പം ഉണ്ടായിരുന്ന ഒരേയൊരു അർജന്റീനിയൻ പ്രസിഡന്റാണ് അദ്ദേഹം.]] 1944 ജനുവരി 15 ന് [[അർജന്റീന]]യിലെ [[San Juan, Argentina|സാൻ ജുവാൻ പട്ടണത്തിൽ]] ഭൂകമ്പമുണ്ടായി പതിനായിരം പേർ മരിച്ചു. മറുപടിയായി, അന്ന് തൊഴിൽ സെക്രട്ടറിയായിരുന്ന പെറോൺ ഇരയായവരെ സഹായിക്കുന്നതിനായി പണം സ്വരൂപിക്കുന്നതിനായി ഒരു ഫണ്ട് സ്ഥാപിച്ചു. ധനസമാഹരണാർത്ഥം ഒരു "കലാപരമായ ഉത്സവം" നടത്താനുള്ള പദ്ധതി അദ്ദേഹം ആവിഷ്കരിച്ചു. അതിൽ റേഡിയോ, ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാക്കളെ പങ്കെടുക്കാൻ ക്ഷണിച്ചു. ഒരാഴ്ചത്തെ ധനസമാഹരണത്തിന് ശേഷം, പങ്കെടുത്തവരെല്ലാം ബ്യൂണസ് ഐറീസിലെ [[Estadio Luna Park|ലൂണ പാർക്ക് സ്റ്റേഡിയത്തിൽ]] നടന്ന ഒരു ഗാലയിൽ ഭൂകമ്പബാധിതർക്ക് പ്രയോജനപ്പെടുന്നതിനായി കണ്ടുമുട്ടി. ഈ ഗാലയിലാണ് 1944 ജനുവരി 22 ന് ഇവാ ഡുവാർട്ടെ ആദ്യമായി കേണൽ [[Juan Perón|ജുവാൻ പെറോണിനെ]] കണ്ടത്. <ref name="Fraser 32-3">Fraser & Navarro (1996:32–33).</ref>ഇവാ ഉടൻ തന്നെ കേണലിന്റെ യജമാനത്തിയായി. തന്റെ ഭാവി ഭർത്താവിനെ കണ്ടുമുട്ടിയ ദിവസത്തെ തന്റെ "അത്ഭുതകരമായ ദിവസം" എന്നാണ് ഇവാ പരാമർശിച്ചത്.<ref name="razon 17">Perón (1952:17).</ref> പുലർച്ചെ രണ്ടുമണിയോടെ ജുവാൻ പെറോണും ഇവയും ഒരുമിച്ച് ഗാല വിട്ടു.<ref name="Fraser 33">Fraser & Navarro (1996:33).</ref> (പെറോണിന്റെ ആദ്യ ഭാര്യ [[Aurelia Gabriela Tizón de Perón|ഔറേലിയ ടിസൻ]] 1938-ൽ [[ക്യാൻസർ]] ബാധിച്ച് മരിച്ചിരുന്നു.) പെറോണിനെ കണ്ടുമുട്ടുന്നതിനുമുമ്പ് ഇവാ ഡുവാർട്ടെയ്ക്ക് രാഷ്ട്രീയത്തെക്കുറിച്ച് അറിവോ താൽപ്പര്യമോ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. അതിനാൽ, അവർ ഒരിക്കലും പെറോണുമായോ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആന്തരിക വൃത്തങ്ങളുമായോ തർക്കിച്ചില്ല. മറിച്ച് അവർ കേട്ടത് സ്വാംശീകരിച്ചു.<ref name="Fraser 44">Fraser & Navarro (1996:44).</ref>ജുവാൻ പെറോൺ പിന്നീട് തന്റെ ഓർമ്മക്കുറിപ്പിൽ അവകാശപ്പെട്ടു. താൻ ഈവയെ തന്റെ ശിഷ്യയായി മനഃപൂർവ്വം തിരഞ്ഞെടുക്കുകയും അവരിൽ ഒരു "രണ്ടാം ഞാൻ" സൃഷ്ടിക്കാൻ പുറപ്പെടുകയും ചെയ്തു.<ref name="Peron">Perón ({{ISBN|84-320-6602-8}}) (1976).</ref>പ്രായം കാരണം ജുവാൻ പെറോൺ ഇവാ ഡുവാർട്ടിന് തന്റെ ആന്തരിക വൃത്തത്തെക്കുറിച്ച് ഇത്രയും അടുത്തറിയാനും അറിവ് നൽകാനും അനുവദിച്ചിരിക്കാം: അവർ കണ്ടുമുട്ടുമ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന് 48 വയസ്സും അവർക്ക് 24 വയസ്സുമായിരുന്നു. ജീവിതത്തിൽ വളരെ വൈകിയാണ് അദ്ദേഹം രാഷ്ട്രീയത്തിലേക്ക് വന്നത്, അതിനാൽ തന്റെ രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം എങ്ങനെ നയിക്കണമെന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള മുൻവിധികളൊന്നും അദ്ദേഹത്തിനുണ്ടായിരുന്നില്ല, അവർ വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്ന ഏത് സഹായവും സ്വീകരിക്കാൻ അദ്ദേഹം തയ്യാറായിരുന്നു.<ref name="Fraser 44"/> 1944 മെയ് മാസത്തിൽ, പ്രക്ഷേപണ പ്രകടനം നടത്തുന്നവർ സ്വയം ഒരു യൂണിയനായി സംഘടിപ്പിക്കണമെന്നും അർജന്റീനയിൽ പ്രവർത്തിക്കാൻ അനുവാദമുള്ള ഒരേയൊരു യൂണിയൻ ഈ യൂണിയനായിരിക്കുമെന്നും പ്രഖ്യാപിച്ചു. യൂണിയൻ രൂപീകരിച്ചതിനുശേഷം, ഇവാ ഡുവാർട്ടെയെ അതിന്റെ പ്രസിഡന്റായി തിരഞ്ഞെടുത്തു. പ്രകടനം നടത്തുന്നവർ ഒരു യൂണിയൻ സൃഷ്ടിക്കണമെന്ന നിർദ്ദേശം ജുവാൻ പെറോൺ നൽകിയിരുന്നു. തന്റെ യജമാനത്തിയെ തെരഞ്ഞെടുക്കുന്നത് നല്ല രാഷ്ട്രീയമാണെന്ന് മറ്റ് പ്രകടനക്കാർക്ക് തോന്നി. യൂണിയൻ പ്രസിഡന്റായി തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടതിനുശേഷം, ഇവാ ഡുവാർട്ടെ ടൊവാർഡ് എ ബെറ്റർ ഫ്യൂച്ചർ എന്ന പേരിൽ ഒരു പ്രതിദിന പരിപാടി ആരംഭിച്ചു. ഇത് സോപ്പ് ഓപ്പറ രൂപത്തിൽ ജുവാൻ പെറോണിന്റെ നേട്ടങ്ങൾ നാടകീയമാക്കി. മിക്കപ്പോഴും, പരിപാടിക്കിടെ പെറോണിന്റെ പ്രസംഗങ്ങൾ നടന്നിരുന്നു. ഇവാ ഡുവാർട്ടെ സംസാരിച്ചപ്പോൾ, ഒരു സാധാരണ സ്ത്രീയെപ്പോലെ സാധാരണ ഭാഷയിലാണ് സംസാരിച്ചത്. ഒരുപക്ഷേ ജുവാൻ പെറോണിനെക്കുറിച്ച് താൻ വിശ്വസിക്കുന്നത് ശ്രോതാക്കൾ വിശ്വസിക്കണമെന്ന് അവർ ആഗ്രഹിച്ചതുകൊണ്ടായിരിക്കാം. <ref name="Fraser 43">Fraser & Navarro (1996:43).</ref> == അധികാരത്തിലേക്ക് ഉയരുന്നു == === ജുവാൻ പെറോണിന്റെ അറസ്റ്റ് === {{History of Argentina}} [[File:17deoctubre-enlafuente.jpg|thumb|left|[[Loyalty Day (Argentina)|Demonstration]] for Perón's release, on 17 October 1945. The [[Casa Rosada]] is seen in the background.]] 1940 കളുടെ തുടക്കത്തിൽ, ഒരു കൂട്ടം ആർമി ഓഫീസർമാർ എന്ന് വിളിപ്പേരുള്ള "[[United Officers' Group|ഗ്രുപോ ഡി ഒഫീസിയൽസ് യൂണിഡോസ്]]" (യുണൈറ്റഡ് ഓഫീസേഴ്സ് ഗ്രൂപ്പ്) എന്നതിനായി GOU എന്ന് വിളിച്ചു അർജന്റീന സർക്കാരിനുള്ളിൽ ഗണ്യമായ സ്വാധീനം നേടി. ഗവൺമെന്റിനുള്ളിൽ ജുവാൻ പെറോണിന്റെ വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന അധികാരത്തെക്കുറിച്ച് പ്രസിഡന്റ് [[Pedro Pablo Ramírez|പെഡ്രോ പാബ്ലോ റാമെറസ്]] ആശങ്കാകുലനായി. ആ അധികാരത്തെ നിയന്ത്രിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തിന് കഴിഞ്ഞില്ല.1944 ഫെബ്രുവരി 24 ന് റാമെറസ് സ്വന്തം രാജി പേപ്പറിൽ ഒപ്പിട്ടു. അത് ജുവാൻ പെറോൺ തന്നെ തയ്യാറാക്കി. ജുവാൻ പെറോണിന്റെ സുഹൃത്തായ [[Edelmiro Julián Farrell|എഡൽ‌മിറോ ജൂലിയൻ ഫാരെൽ]] പ്രസിഡന്റായി. തൊഴിൽ മന്ത്രിയായി ജോലിയിൽ പ്രവേശിച്ച ജുവാൻ പെറോൺ, അർജന്റീന സർക്കാരിലെ ഏറ്റവും ശക്തനായ വ്യക്തിയായിരുന്നു.<ref name="Fraser 39">Fraser & Navarro (1996:39).</ref>1945 ഒക്ടോബർ 9 ന് സർക്കാറിനുള്ളിലെ എതിരാളികൾ ജുവാൻ പെറോണിനെ അറസ്റ്റുചെയ്തു. [[Descamisado|ഡെസ്കാമിസാഡോകളുടെയും]] തൊഴിലാളികളുടെയും രാജ്യത്തെ ദരിദ്രരുടെയും ശക്തമായ പിന്തുണ കാരണം പെറോണിന്റെ പ്രശസ്തി സിറ്റിംഗ് പ്രസിഡന്റിനെ മറികടക്കുമെന്ന് ഭയപ്പെട്ടു. ആറുദിവസത്തിനുശേഷം, അർജന്റീനയിലെ സർക്കാർ ഭവനമായ കാസ റോസാഡയ്ക്ക് മുന്നിൽ 250,000 മുതൽ 350,000 വരെ ആളുകൾ തടിച്ചുകൂടി. ജുവാൻ പെറോണിന്റെ മോചനത്തിനായി അവർ ആവശ്യപ്പെട്ടു. രാത്രി 11 മണിയോടെ ജുവാൻ പെറോൺ കാസ റോസഡയുടെ ബാൽക്കണിയിലേക്ക് കാലെടുത്തുവച്ച് കാണികളെ അഭിസംബോധന ചെയ്തു. അർജന്റീനയുടെ ചരിത്രത്തിലെ സുപ്രധാന വശങ്ങൾ നാടകീയമായി ഓർമ്മിപ്പിച്ചതിനാൽ ഈ നിമിഷം പ്രത്യേകിച്ചും ശക്തമായിരുന്നുവെന്ന് ജീവചരിത്രകാരൻ റോബർട്ട് ഡി. ക്രാസ്‌വെല്ലർ അവകാശപ്പെടുന്നു. അർജന്റീന നേതാക്കളായ [[Juan Manuel de Rosas|റോസാസിന്റെയും]] [[Hipólito Yrigoyen|യ്രിഗോയന്റെയും]] പാരമ്പര്യത്തിൽ തന്റെ ജനങ്ങളെ അഭിസംബോധന ചെയ്യുന്ന ഒരു [[Caudillo|കോഡില്ലോ]]യുടെ പങ്ക് ജുവാൻ പെറോൺ നടപ്പിലാക്കിയതായി ക്രാസ്വെല്ലർ എഴുതുന്നു. സായാഹ്നത്തിൽ "അർദ്ധ-മത" സ്വഭാവത്തിന്റെ "നിഗൂഢ മതാത്മകഭാവം" അടങ്ങിയിട്ടുണ്ടെന്നും ക്രാസ്വെല്ലർ അവകാശപ്പെടുന്നു.<ref name="Crassweller 170-1">Crassweller (1987:170–1).</ref>1945 ഒക്ടോബർ 17 ന് ജുവാൻ പെറോണിനെ ജയിലിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിച്ച ആയിരങ്ങളുടെ റാലി സംഘടിപ്പിച്ചതിന്റെ ബഹുമതി ഇവാ പെറോണിനുണ്ട്. ഇവന്റുകളുടെ ഈ പതിപ്പ് [[Evita (musical)|ലോയ്ഡ് വെബർ മ്യൂസിക്കലിന്റെ]] മൂവി പതിപ്പിൽ ജനപ്രിയമാക്കി. സംഭവങ്ങളുടെ ഈ പതിപ്പ് സാധ്യതയില്ലെന്ന് മിക്ക ചരിത്രകാരന്മാരും സമ്മതിക്കുന്നു.<ref>A&E (1996).</ref>പെറോൺ ജയിലിൽ കിടന്ന സമയത്ത്, ഇവാ ഇപ്പോഴും ഒരു നടിയായിരുന്നു. വിവിധ തൊഴിലാളി യൂണിയനുകളുമായി അവർക്ക് രാഷ്ട്രീയ സ്വാധീനമില്ലായിരുന്നു. പെറോണിന്റെ ആന്തരിക വലയത്തിനുള്ളിൽ അവരെ അത്ര ഇഷ്ടപ്പെട്ടില്ലെന്നും സിനിമ, റേഡിയോ ബിസിനസിലെ പലർക്കും ഈ സമയത്ത് അവരെ ഇഷ്ടപ്പെട്ടില്ലെന്നും അവകാശപ്പെടുന്നു. ജുവാൻ പെറോൺ ജയിലിൽ കിടന്നപ്പോൾ, ഇവാ ഡുവാർട്ടെയ്ക്ക് വിലക്ക് കൽപ്പിച്ചു. വാസ്തവത്തിൽ, പെറോനെ ജയിലിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിച്ച വൻ റാലി സംഘടിപ്പിച്ചത് [[General Confederation of Labour (Argentina)|ജനറൽ ലേബർ കോൺഫെഡറേഷൻ]] അല്ലെങ്കിൽ സിജിടി പോലുള്ള വിവിധ യൂണിയനുകളാണ്. ഒക്ടോബർ 17 അർജന്റീനയിലെ [[Justicialist Party|ജസ്റ്റിഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി]]ക്ക് ഒരു അവധിക്കാലമാണ് (ഡിയാ ഡി ലാ ലിയാൽറ്റാഡ് അല്ലെങ്കിൽ "[[Loyalty Day (Argentina)|ലോയൽറ്റി ഡേ]]" എന്ന് ആഘോഷിക്കുന്നു). രാഷ്ട്രീയമായി വളർന്നുവരുന്ന താരമായ ജുവാൻ പെറോൺ ഈവയെ വിവാഹം കഴിച്ചു. ഇവയുടെ കുട്ടിക്കാലത്തെ നിയമവിരുദ്ധതയും, അനിശ്ചിതമായ പ്രശസ്തിയും ഉണ്ടായിരുന്നിട്ടും, പെറോൺ ഈവയുമായി പ്രണയത്തിലായിരുന്നു. അറസ്റ്റിലായിരിക്കുമ്പോഴും അദ്ദേഹത്തോടുള്ള അവരുടെ വിശ്വസ്ത ഭക്തി അദ്ദേഹത്തെ ആഴത്തിൽ സ്പർശിച്ചു. അതിനാൽ അദ്ദേഹം അവരെ വിവാഹം കഴിച്ചു. അവർ ഒരിക്കലും അറിയാത്ത ഒരു മാന്യത നൽകി. 1945 ഒക്ടോബർ 18 ന് ജുനാനിൽ നടന്ന ഒരു സിവിൽ ചടങ്ങിലും 1945 ഡിസംബർ 9 ന് [[La Plata|ലാ പ്ലാറ്റ]]യിൽ നടന്ന പള്ളി വിവാഹത്തിലും ഇവയും ജുവാനും വിവാഹിതരായി. === 1946 ലെ പ്രസിഡന്റ് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് വിജയം === ജയിൽ മോചിതനായ ശേഷം, ജുവാൻ പെറോൺ രാഷ്ട്രപതി സ്ഥാനത്തിനായി പ്രചാരണം നടത്താൻ തീരുമാനിച്ചു. 1946 ലെ പ്രസിഡന്റ് തിരഞ്ഞെടുപ്പിനിടെ ഇവാ തന്റെ ഭർത്താവിനായി വളരെയധികം പ്രചാരണം നടത്തി. തന്റെ പ്രതിവാര റേഡിയോ ഷോ ഉപയോഗിച്ച്, കനത്ത ജനകീയ വാചാടോപത്തോടെ അവർ ശക്തമായ പ്രസംഗങ്ങൾ നടത്തി. പെറോണിന്റെ പ്രസ്ഥാനവുമായി തങ്ങളെ യോജിപ്പിക്കാൻ ദരിദ്രരെ പ്രേരിപ്പിച്ചു. == യൂറോപ്യൻ ടൂർ == [[File:Eva Duarte de Perón en España.jpg|thumb|upright|പെറോൺ മാഡ്രിഡിലെത്തി.]] 1947-ൽ ഇവാ യൂറോപ്പിൽ വളരെ പ്രചാരത്തിലുള്ള "റെയിൻബോ ടൂർ" ആരംഭിച്ചു. [[Francisco Franco|ഫ്രാൻസിസ്കോ ഫ്രാങ്കോ]], [[Pope Pius XII|പോപ്പ് പയസ് പന്ത്രണ്ടാമൻ]] തുടങ്ങിയ പ്രമുഖരുമായും രാഷ്ട്രത്തലവന്മാരുമായും കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തി. സ്പാനിഷ് നേതാവ് ജുവാൻ പെറോണിനെ ക്ഷണിച്ചതിലൂടെയാണ് ഈ പര്യടനത്തിന്റെ ഉത്ഭവം. സ്‌പെയിൻ സന്ദർശിക്കാനുള്ള ഫ്രാങ്കോയുടെ ക്ഷണം ജുവാൻ പെറോൺ സ്വീകരിക്കുന്നില്ലെങ്കിൽ, താൻ സ്വീകരിക്കുമെന്ന് ഇവാ തീരുമാനിച്ചു.<ref name="Fraser 88-9">Fraser & Navarro (1996:88–89).</ref>അർജന്റീന അതിന്റെ "യുദ്ധകാല ക്വാറന്റൈനിൽ" നിന്ന് അടുത്തിടെ പുറത്തുവന്നിരുന്നു. അങ്ങനെ ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയിൽ സ്ഥാനം പിടിക്കുകയും അമേരിക്കയുമായുള്ള ബന്ധം മെച്ചപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു. അതിനാൽ, അധികാരത്തിൽ അവശേഷിക്കുന്ന അവസാന പടിഞ്ഞാറൻ യൂറോപ്യൻ സ്വേച്ഛാധിപത്യ നേതാക്കളായ പോർച്ചുഗലിലെ [[António de Oliveira Salazar|അന്റോണിയോ സലാസറു]]മൊത്തുള്ള ഫ്രാങ്കോ സന്ദർശനം അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിൽ നയതന്ത്രപരമായി അഭിമുഖീകരിച്ചു. തുടർന്ന് സ്‌പെയിനിനുപുറമെ മറ്റ് പല യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങളും ഇവാ സന്ദർശിക്കണമെന്ന് ഉപദേശകർ തീരുമാനിച്ചു. ഇത് കാണിക്കുന്നത് ഇവയുടെ സഹതാപം പ്രത്യേകിച്ച് [[Francoist Spain|ഫ്രാങ്കോയിസ്റ്റ് സ്പെയിനോടല്ല]] മറിച്ച് യൂറോപ്പിലുടനീളം ഉള്ളതാണെന്ന് തോന്നുന്നു. ഈ പര്യടനം ഒരു രാഷ്ട്രീയ പര്യടനമായിട്ടല്ല, രാഷ്ട്രീയേതര "സൗഹാർദ്ദ" പര്യടനമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. സ്പെയിനിൽ ഇവയ്ക്ക് നല്ല സ്വീകാര്യത ലഭിച്ചു. അവിടെ [[Royal Chapel of Granada|കപില്ല റിയൽ ഡി ഗ്രാനഡ]]യിലെ സ്പാനിഷ് രാജാക്കന്മാരായ [[Ferdinand II of Aragon|ഫെർഡിനാന്റ്]], [[Isabella I of Castile|ഇസബെല്ല]] എന്നിവരുടെ ശവകുടീരങ്ങൾ സന്ദർശിച്ചു. ഫ്രാങ്കോയിസ്റ്റ് സ്പെയിൻ സ്പാനിഷ് ആഭ്യന്തര യുദ്ധത്തിൽ നിന്ന് കരകയറിയിട്ടില്ലായിരുന്നു (ഓട്ടോകിക് സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയും യുഎൻ ഉപരോധവും രാജ്യത്തിന് ജനങ്ങളെ പോറ്റാൻ കഴിയില്ലെന്നായിരുന്നു). സ്പെയിൻ സന്ദർശന വേളയിൽ, യാത്രയിൽ കണ്ടുമുട്ടിയ നിരവധി പാവപ്പെട്ട കുട്ടികൾക്ക് 100 പെസറ്റ നോട്ടുകൾ ഇവാ കൈമാറി. സ്പാനിഷ് സർക്കാർ നൽകിയ ഏറ്റവും ഉയർന്ന പുരസ്കാരമായ [[Order of Isabella the Catholic|ഓർഡർ ഓഫ് ഇസബെല്ലാ കാത്തലിക്]] അവാർഡ് ഫ്രാങ്കോയിൽ നിന്നും അവർക്ക് ലഭിച്ചു. തുടർന്ന് ഇവാ റോം സന്ദർശിച്ചു, അവിടെ സ്വീകരണം സ്പെയിനിലെ പോലെ ഊഷ്മളമായിരുന്നില്ല. [[Pope Pius XII|പയസ് പന്ത്രണ്ടാമൻ മാർപ്പാപ്പ]] അവർക്ക് ഒരു [[Orders, decorations, and medals of the Holy See|പാപൽ ഡെക്കറേഷൻ]] നൽകിയില്ലെങ്കിലും, സാധാരണയായി രാജ്ഞികൾക്ക് അനുവദിക്കുന്ന സമയം അവർക്ക് അനുവദിക്കുകയും [[കൊന്ത|ജപമാല]] നൽകുകയും ചെയ്തു.<ref name="Fraser 89">Fraser & Navarro (1996:89).</ref> അവരുടെ അടുത്ത സ്റ്റോപ്പ് ഫ്രാൻസ് ആയിരുന്നു. അവിടെ അവർക്ക് പൊതുവെ സ്വീകാര്യത ലഭിച്ചു. മറ്റ് സൈറ്റുകൾക്കൊപ്പം അവർ [[വെഴ്സായ് കൊട്ടാരം]] സന്ദർശിച്ചു. [[Charles de Gaulle|ചാൾസ് ഡി ഗല്ലെ]]യുമായും അവർ കണ്ടുമുട്ടി. ഫ്രാൻസിന് രണ്ട് കപ്പൽച്ചരക്ക് ഗോതമ്പ് കയറ്റുമതി ചെയ്യാമെന്ന് അവർ വാഗ്ദാനം ചെയ്തു. ഫ്രാൻസിലുള്ളപ്പോൾ, ബ്രിട്ടൻ സന്ദർശിക്കാൻ പദ്ധതിയിട്ടപ്പോൾ തന്നെ സ്വീകരിക്കില്ലെന്ന് [[George VI|ജോർജ്ജ് ആറാമന്റെ]] വിദേശകാര്യ കാര്യാലയം താക്കീതു ചെയ്യുകയും <ref>Alan Michie, God Save The Queen, p. ___ (1952)</ref> അവരുടെ സന്ദർശനം ഒരു സംസ്ഥാന സന്ദർശനമായി കാണില്ലെന്നും ഈവയ്ക്ക് പ്രസ്താവന ലഭിച്ചു. രാജകുടുംബം തന്നെ കാണാൻ വിസമ്മതിച്ചതിനെ ഇവാ ഒരു അവഹേളനമായി കണക്കാക്കുകയും യുണൈറ്റഡ് കിംഗ്ഡത്തിലേക്കുള്ള യാത്ര റദ്ദാക്കുകയും ചെയ്തു. ഇവാ "ക്ഷീണം" മൂലമാണെന്ന്ബ്രിട്ടനിലേക്ക് പോകാത്തതിന്റെ ഔദ്യോഗിക കാരണമായി രേഖപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു . [[File:Buenos Aires - Eva Perón de gala en fundación del Teatro Colón.jpeg|thumb|left|upright|ക്രിസ്റ്റ്യൻ ഡിയോർ ഡിസൈൻ ചെയ്ത വസ്ത്രം ധരിച്ച പെറോൺ]] യൂറോപ്യൻ പര്യടനത്തിനിടെ ഇവാ സ്വിറ്റ്സർലൻഡും സന്ദർശിച്ചു. ഈ സന്ദർശനത്തിന്റെ ഏറ്റവും മോശം ഭാഗമായി ഇത് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ജോൺ ബാർനെസ് എഴുതിയ എവിറ്റ: എ ബയോഗ്രഫി എന്ന പുസ്തകത്തിൽ, ധാരാളം ആളുകൾ കാറിൽ തിങ്ങിനിറഞ്ഞ ഒരു തെരുവിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുമ്പോൾ ആരോ രണ്ട് കല്ലുകൾ എറിഞ്ഞ് വിൻഡ്ഷീൽഡ് തകർത്തു. ഞെട്ടലോടെ അവർ കൈകൾ മാറ്റിയതിനാൽ പരിക്കേറ്റില്ല. പിന്നീട് വിദേശകാര്യമന്ത്രിക്കൊപ്പം ഇരിക്കുമ്പോൾ പ്രതിഷേധക്കാർ തക്കാളി എറിഞ്ഞു. തക്കാളി വിദേശകാര്യമന്ത്രിയെ തട്ടി ഇവയുടെ വസ്ത്രത്തിൽ തെറിച്ചു. ഈ രണ്ട് സംഭവങ്ങൾക്ക് ശേഷം, ഇവയ്ക്ക് യാത്ര മതിയായിരുന്നു. രണ്ട് മാസത്തെ പര്യടനം അവസാനിപ്പിച്ച് അർജന്റീനയിലേക്ക് ഇവ മടങ്ങി. യൂറോപ്യൻ പര്യടനത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ ലക്ഷ്യം സ്വിസ് ബാങ്ക് അക്കൗണ്ടിൽ പണം നിക്ഷേപിക്കാനാണെന്ന് പെറോണിസ്റ്റ് പ്രതിപക്ഷഅംഗങ്ങൾ അനുമാനിച്ചു. ആ ടൂർ സമ്പന്നരായ അർജന്റീനക്കാർക്ക് പതിവില്ലാത്ത ഒരു പ്രവർത്തിയായിരുന്നില്ലെങ്കിലും "സ്വിസ് വിദേശകാര്യമന്ത്രിയെ കണ്ടുമുട്ടുന്നതിനേക്കാളും ഒരു വാച്ച് ഫാക്ടറിക്ക്<ref name="Fraser 98-9">Fraser & Navarro (1996:98–99).</ref> ചുറ്റും കാണിക്കുന്നതിനേക്കാളും സ്വിസ് അക്കൗണ്ടുകളിൽ പണം നിക്ഷേപിക്കുന്നതിന് കൂടുതൽ സൗകര്യപ്രദവും അത്ര ശ്രദ്ധേയമല്ലാത്തതുമായ നിരവധി മാർഗങ്ങളുണ്ട്." കൂടാതെ ഒരു സ്വിസ് ബാങ്ക് അക്കൗണ്ട് നിലവിലുണ്ടായിരിക്കാനും സാധ്യതയില്ല.<ref name="Fraser 208">Fraser & Navarro (1996:208)</ref> യൂറോപ്പിലേക്കുള്ള അവളുടെ പര്യടനത്തിനിടെ, ടൈം മാസികയുടെ ഒരു കവർ സ്റ്റോറിയിൽ ഇവാ പെറോൺ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. കവറിന്റെ അടിക്കുറിപ്പ് - "ഇവ പെറോൺ: രണ്ട് ലോകങ്ങൾക്കിടയിൽ, ഒരു അർജന്റീനിയൻ മഴവില്ല്" ഇവയുടെ യൂറോപ്യൻ പര്യടനമായ ദി റെയിൻബോ ടൂർ എന്ന പേരിനെ പരാമർശിക്കുന്നതായിരുന്നു അത്. ആനുകാലിക ചരിത്രത്തിൽ ഒരു തെക്കേ അമേരിക്കൻ പ്രഥമ വനിത അതിന്റെ കവറിൽ ഒറ്റയ്ക്ക് പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട ഒരേയൊരു സമയമാണിത്. (1951 ൽ ഇവാ വീണ്ടും ജുവാൻ പെറോണിനൊപ്പം പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.) 1947-ലെ കവർ സ്റ്റോറി, ഇവാ ദാമ്പത്യബന്ധത്തിൽ നിന്ന് ജനിച്ചതാണെന്ന് പരാമർശിച്ച ആദ്യത്തെ പ്രസിദ്ധീകരണം കൂടിയായിരുന്നു. ഇതിന് പ്രതികാരമായി അർജന്റീനയിൽ നിന്ന് ആനുകാലികം മാസങ്ങളോളം നിരോധിച്ചു.<ref name="Fraser 91">Fraser & Navarro (1996:91).</ref> യൂറോപ്പിൽ നിന്ന് അർജന്റീനയിലേക്ക് മടങ്ങിയതിന് ശേഷം, സിനിമാതാരങ്ങളുടെ സങ്കീർണ്ണമായ ഹെയർഡോകളുമായി എവിറ്റ വീണ്ടും പരസ്യമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടില്ല. ടൂർ കഴിഞ്ഞ് അവരുടെ അതിവ്യയപരമായ വസ്ത്രങ്ങൾ കൂടുതൽ സഭ്യമായി. അർജന്റീനിയൻ ഡിസൈനർമാരുടെ വിശാലമായ തൊപ്പികളും ഫോം ഫിറ്റിംഗ് വസ്ത്രങ്ങളും അവർ ധരിച്ചിരുന്നില്ല. താമസിയാതെ അവർ ലളിതവും ഫാഷനുമായ പാരീസ് കോച്ചർ സ്വീകരിച്ചു. [[Dior|ക്രിസ്റ്റ്യൻ ഡിയോറിന്റെ]] ഫാഷനുകളുമായും [[Cartier (jeweler)|കാർട്ടിയറിന്റെ]] ആഭരണങ്ങളുമായും അവർ പ്രത്യേകിച്ചും പൊരുത്തപ്പെട്ടു. കൂടുതൽ ഗൗരവമുള്ള ഒരു രാഷ്ട്രീയ വ്യക്തിത്വം വളർത്തിയെടുക്കാനുള്ള ശ്രമത്തിൽ, ഇവാ യാഥാസ്ഥിതികമാണെങ്കിലും സ്റ്റൈലിഷ് ആയ ടെയിൽലറുകൾ (പാവാടകളുടെയും ജാക്കറ്റുകളുടെയും ഒരു കച്ചവട സംയോജനം)ധരിച്ച് പൊതുവേദികളിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടാൻ തുടങ്ങി. ഡിയോറും മറ്റ് പാരീസ് കോച്ചർ ഹൗസുകളും നിർമ്മിച്ചവയാണ് ഇവ.<ref>{{Cite web|url=http://mentalfloss.com/article/78738/13-things-you-might-not-know-about-eva-peron|title=13 Things You Might Not Know About Eva Perón|date=2017-05-07|website=mentalfloss.com|language=en|access-date=2019-03-06}}</ref> == ജീവകാരുണ്യ പ്രവർത്തനങ്ങളും ഫെമിനിസ്റ്റ് പ്രവർത്തനങ്ങളും == {{See also|Feminism in Argentina}} ===ഇവാ ഫൗണ്ടേഷൻ=== [[File:Evita (fundación).JPG|thumb|left|പെറോൺ തന്റെ ഫൗണ്ടേഷന്റെ ഓഫീസിൽ പൊതുജനങ്ങളെ കണ്ടുമുട്ടുന്നു..]] 87 സൊസൈറ്റി വനിതകൾ ഉൾപ്പെടുന്ന ഒരു ചാരിറ്റി ഗ്രൂപ്പ് സോസിഡാഡ് ഡി ബെനിഫിസെൻസിയ ജുവാൻ പെറോണിന്റെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് മുമ്പ് ബ്യൂണസ് ഐറീസിലെ മിക്ക ജീവകാരുണ്യ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെയും ചുമതല വഹിച്ചിരുന്നു. ഒരു ഘട്ടത്തിൽ സോസിഡാഡ് അനാഥരെയും ഭവനരഹിതരായ സ്ത്രീകളെയും പരിപാലിക്കുന്ന ഒരു പ്രബുദ്ധ സ്ഥാപനമായിരുന്നു. എന്നാൽ ജുവാൻ പെറോണിന്റെ ആദ്യ കാലാവധി കഴിഞ്ഞപ്പോൾ അത് അവസാനിച്ചു. 1800 കളിൽ സോസിഡാഡിനെ സ്വകാര്യ സംഭാവനകളാൽ പിന്തുണച്ചിരുന്നു, പ്രധാനമായും സൊസൈറ്റി വനിതകളുടെ ഭർത്താക്കന്മാരുടെ സംഭാവനകളായിരുന്നു. എന്നാൽ 1940 കളോടെ സോസിഡാഡിന് സർക്കാർ പിന്തുണ നൽകി.<ref name="Fraser"/> അർജന്റീനയിലെ പ്രഥമ വനിതയെ ചാരിറ്റിയുടെ പ്രസിഡന്റായി തെരഞ്ഞെടുക്കുന്നത് സോസിഡാഡിന്റെ പാരമ്പര്യമായിരുന്നു. ഇവാ പെറോണിന്റെ ദരിദ്രമായ പശ്ചാത്തലം, ഔപചാരിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ അഭാവം, ഒരു അഭിനേത്രിയെന്ന നിലയിൽ മുൻ കരിയർ എന്നിവ സോസിഡാഡിലെ സ്ത്രീകൾ അംഗീകരിച്ചില്ല. അനാഥകൾക്ക് എവിറ്റ ഒരു മോശം മാതൃക കാണിക്കുമെന്ന് സോസിഡാഡിലെ സ്ത്രീകൾ ഭയപ്പെട്ടു. അതിനാൽ, സൊസൈറ്റി വനിതകൾ അവരുടെ സംഘടനയുടെ പ്രസിഡന്റ് സ്ഥാനം എവിറ്റയിലേക്ക് നീട്ടിയില്ല. പ്രതികാരമായി സോസിഡാഡിനുള്ള സർക്കാർ ധനസഹായം എവിറ്റ വിച്ഛേദിച്ചതായി പറയപ്പെടുന്നു. സംഭവങ്ങളുടെ ഈ പതിപ്പ് തർക്കവിഷയമാണ്, എന്നാൽ മുമ്പ് സോസിഡാഡിനെ പിന്തുണച്ചിരുന്ന സർക്കാർ ധനസഹായം ഇപ്പോൾ എവിറ്റയുടെ സ്വന്തം ഫൗണ്ടേഷൻ പിന്തുണയ്ക്കാൻ നൽകി. എവിറ്റ തന്നെ നൽകിയ 10,000 പെസോകളാണ് ഇവാ പെറോൺ ഫൗണ്ടേഷൻ ആരംഭിച്ചത്.<ref name="Fraser 117">Fraser & Navarro (1996:117).</ref> ഇവാ പെറോണിന്റെ ആദ്യത്തെ ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷാ ജീവചരിത്രമായ ദി വുമൺ വിത്ത് ദ വിപ്പിൽ, എഴുത്തുകാരൻ മേരി മെയിൻ എഴുതുന്നു. ഫൗണ്ടേഷനായി അക്കൗണ്ട് റെക്കോർഡുകളൊന്നും സൂക്ഷിച്ചിട്ടില്ല. കാരണം ഇത് സർക്കാർ പണം പെറൻ‌സ് നിയന്ത്രിക്കുന്ന സ്വകാര്യ സ്വിസ് ബാങ്ക് അക്കൗണ്ടുകളിലേക്ക് എത്തിക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു ഉപാധി മാത്രമായിരുന്നു.<ref>Main (1980).</ref>ഫ്രേസറും നവാരോയും ഈ അവകാശവാദങ്ങളെ എതിർക്കുന്നു. ധനമന്ത്രി റാമെൻ സെറിജോ രേഖകൾ സൂക്ഷിച്ചുവെന്നും ഫൗണ്ടേഷൻ "ദാരിദ്ര്യത്തോടുള്ള ലളിതമായ പ്രതികരണമായിട്ടാണ് [എവിറ്റ] ആരംഭിച്ചത്" എന്നും എഴുതി.<ref name="Fraser 114">Fraser & Navarro (1996:114).</ref>പെറോണിസ്റ്റ് യൂണിയനുകളിൽ നിന്നും സ്വകാര്യ ബിസിനസുകളിൽ നിന്നുമുള്ള പണവും സാധനങ്ങളും സംഭാവന ചെയ്തതാണ് ഫൗണ്ടേഷനെ പിന്തുണച്ചതെന്നും കോൺഫെഡറേഷ്യൻ ജനറൽ ഡെൽ ട്രാബജോ ഓരോ തൊഴിലാളിക്കും പ്രതിവർഷം മൂന്ന് മനുഷ്യദിനങ്ങൾ (പിന്നീട് രണ്ടായി ചുരുക്കി) ശമ്പളം നൽകി എന്നും ക്രാസ്വെല്ലർ എഴുതുന്നു. കുതിരപ്പന്തയങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള വരുമാനം പോലെ കാസിനോകളിൽ നിന്ന് ഈടാക്കുകയും ലോട്ടറി, മൂവി ടിക്കറ്റുകൾ എന്നിവയുടെ നികുതിയും ഫൗണ്ടേഷനെ പിന്തുണയ്ക്കാൻ സഹായിച്ചു. ഫൗണ്ടേഷന് സംഭാവന നൽകാൻ ബിസിനസുകൾക്ക് സമ്മർദ്ദം ചെലുത്തിയ ചില കേസുകളുണ്ടെന്നും, സംഭാവനയ്ക്കുള്ള അഭ്യർത്ഥനകൾ പാലിച്ചില്ലെങ്കിൽ നെഗറ്റീവ് പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ ഉണ്ടാകുമെന്നും ക്രാസ്വെല്ലർ കുറിക്കുന്നു.<ref>Crassweller (1987:209–210).</ref> ഏതാനും വർഷങ്ങൾക്കുള്ളിൽ, ഫൗണ്ടേഷന് മൂന്ന് ബില്യൺ പെസോയിൽ കൂടുതൽ പണത്തിലും ചരക്കിലും ആസ്തി ഉണ്ടായിരുന്നു. അല്ലെങ്കിൽ 1940 കളുടെ അവസാന വിനിമയ നിരക്കിൽ 200 മില്യൺ ഡോളർ ആയിരുന്നു. ഇതിൽ 14,000 തൊഴിലാളികൾ ജോലി ചെയ്യുന്നു. അതിൽ 6,000 പേർ നിർമ്മാണ തൊഴിലാളികളും 26 പേർ പുരോഹിതരുമാണ്. ഇത് പ്രതിവർഷം 400,000 ജോഡി ഷൂകളും 500,000 തയ്യൽ മെഷീനുകളും 200,000 പാചക കലങ്ങളും വാങ്ങി വിതരണം ചെയ്തു. ഫൗണ്ടേഷൻ സ്കോളർഷിപ്പുകൾ, വീടുകൾ, ആശുപത്രികൾ, മറ്റ് ജീവകാരുണ്യ സ്ഥാപനങ്ങൾ എന്നിവയും നൽകി. ഫൗണ്ടേഷന്റെ എല്ലാ വശങ്ങളും എവിറ്റയുടെ മേൽനോട്ടത്തിലായിരുന്നു. [[Ciudad Evita|ഇവിറ്റ സിറ്റി]] പോലുള്ള മുഴുവൻ കമ്മ്യൂണിറ്റികളും ഫൗണ്ടേഷൻ നിർമ്മിച്ചു. അത് ഇന്നും നിലനിൽക്കുന്നു. ഫൗണ്ടേഷന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളും ആരോഗ്യ സേവനങ്ങളും കാരണം, ചരിത്രത്തിൽ ആദ്യമായി അർജന്റീനയുടെ ആരോഗ്യ പരിരക്ഷയിൽ അസമത്വം ഉണ്ടായിരുന്നില്ല.<ref name="Fraser 119">Fraser & Navarro (1996:119).</ref> [[File:Argentina - Eva Perón en Campeonato de fútbol infantil.jpg|thumb|right|1948-ൽ പെറോൺ യൂത്ത് ഫുട്ബോൾ ചാമ്പ്യൻഷിപ്പ് ആരംഭിച്ചു.]] ഫൗണ്ടേഷനുമായുള്ള എവിറ്റയുടെ പ്രവർത്തനമാണ് അവരുടെ ആദർശവൽക്കരണത്തിൽ വലിയ പങ്കുവഹിച്ചത്. ചിലർ അവരെ ഒരു വിശുദ്ധയായി പരിഗണിക്കാൻ പോലും പ്രേരിപ്പിച്ചു. പ്രായോഗിക കാഴ്ചപ്പാടിൽ ഇത് അനാവശ്യമായിരുന്നെങ്കിലും, തന്റെ ഫൗണ്ടേഷനിൽ നിന്ന് സഹായം അഭ്യർത്ഥിച്ച ദരിദ്രരുമായി കൂടിക്കാഴ്ച നടത്താൻ എവിറ്റ പ്രതിദിനം നിരവധി മണിക്കൂർ നീക്കിവച്ചു. ദരിദ്രരുമായുള്ള ഈ കൂടിക്കാഴ്ചകളിൽ, എവിറ്റ പലപ്പോഴും ദരിദ്രരെ ചുംബിക്കുകയും അവരെ ചുംബിക്കാൻ അനുവദിക്കുകയും ചെയ്തു. രോഗികളുടെയും ദരിദ്രരുടെയും മുറിവുകളിൽ കൈകൾ വയ്ക്കുന്നതും കുഷ്ഠരോഗിയെ സ്പർശിക്കുന്നതും സിഫിലിറ്റിക്കിനെ ചുംബിക്കുന്നതും എവിറ്റ സാക്ഷിയായി. അർജന്റീന പല കാര്യങ്ങളിലും മതേതരമാണെങ്കിലും അത് ഒരു കത്തോലിക്കാ രാജ്യമാണ്. അതിനാൽ, എവിറ്റ സിഫിലിറ്റിക്കിൽ ചുംബിക്കുകയും കുഷ്ഠരോഗിയെ സ്പർശിക്കുകയും ചെയ്തപ്പോൾ "... രാഷ്ട്രപതിയുടെ ഭാര്യയാകുന്നത് അവസാനിപ്പിക്കുകയും കത്തോലിക്കാസഭയിൽ ചിത്രീകരിച്ചിരിക്കുന്ന വിശുദ്ധരുടെ ചില സ്വഭാവവിശേഷങ്ങൾ നേടുകയും ചെയ്തു." കവി ജോസ് മരിയ കാസ്റ്റീറ ഡി ഡിയോസ്, ഒരു സമ്പന്ന പശ്ചാത്തലത്തിൽ നിന്നുള്ള വ്യക്തി, ദരിദ്രരുമായി എവിറ്റ കൂടിക്കാഴ്ചയ്ക്ക് സാക്ഷ്യം വഹിച്ച സമയങ്ങളെക്കുറിച്ച് പ്രതിഫലിപ്പിച്ചു. എനിക്ക് ആളുകളെയും ദരിദ്രരെയും കുറിച്ച് ഒരുതരം സാഹിത്യ ധാരണ ഉണ്ടായിരുന്നു. അവർ എനിക്ക് ഒരു ക്രിസ്ത്യൻ വിശ്വാസം നൽകി. അങ്ങനെ അഗാധമായ അർത്ഥത്തിൽ ഒരു ക്രിസ്ത്യാനിയാകാൻ എന്നെ അനുവദിച്ചു .... "<ref name="Fraser 126-7">Fraser & Navarro (1996:126–27).</ref> ജീവിതാവസാനത്തോടെ, എവിറ്റ തന്റെ ഫൗണ്ടേഷനിൽ പ്രതിദിനം 20 മുതൽ 22 മണിക്കൂർ വരെ ജോലി ചെയ്യുകയായിരുന്നു. പലപ്പോഴും ജോലിഭാരം കുറയ്ക്കുകയും വാരാന്ത്യങ്ങൾ അവധിയെടുക്കുകയും ചെയ്യണമെന്ന ഭർത്താവിന്റെ അഭ്യർത്ഥന അവഗണിച്ചു. അവരുടെ ഫൗണ്ടേഷനിൽ അവർ ദരിദ്രരോടൊപ്പം എത്രമാത്രം പ്രവർത്തിക്കുന്നുവോ അത്രത്തോളം ദാരിദ്ര്യത്തിന്റെ നിലനിൽപ്പിനോടുള്ള ദേഷ്യം നിറഞ്ഞ മനോഭാവമാണ് അവർ കൂടുതൽ സ്വീകരിച്ചത്. അവർ പറയുന്നു "Sometimes I have wished my insults were slaps or lashes. I've wanted to hit people in the face to make them see, if only for a day, what I see each day I help the people."<ref name="Fraser 126">Fraser & Navarro (1996:126).</ref>ഫൗണ്ടേഷനിലെ തന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ എവിറ്റയ്ക്ക് അതിയായ ആഗ്രഹമുണ്ടെന്നും ദാരിദ്ര്യത്തിന്റെയും സാമൂഹിക അസ്വാസ്ഥ്യങ്ങളുടെയും നിലനിൽപ്പിനെതിരെയും ഒരു കുരിശുയുദ്ധത്തിൽ ഏർപ്പെടുന്നതായി തോന്നിയതായും ക്രാസ്വെല്ലർ എഴുതുന്നു. 1946 ന് ശേഷം അവരുടെ പൊതു കുരിശുയുദ്ധങ്ങളും സ്വകാര്യ ആരാധനകളും കുറഞ്ഞുവരുന്ന തീവ്രത കൈവരിച്ചതിനാൽ "അതിശയിക്കാനില്ല", അവർ ഒരേസമയം അമാനുഷികതയിലേക്ക് നീങ്ങിയതായി ക്രാസ്വെല്ലർ എഴുതുന്നു. ഒരു സ്ത്രീ [[Society of Jesus|ജെസ്യൂട്ട് ഓർഡറിനോട്]] സാമ്യമുണ്ടെന്ന് പറഞ്ഞ് ക്രാസ്വെല്ലർ എവിറ്റയെ [[ഇഗ്നേഷ്യസ് ലൊയോള|ഇഗ്നേഷ്യസ് ലയോളയുമായി]] താരതമ്യപ്പെടുത്തി.<ref name="Crassweller 214-7">Crassweller (1987:214–217)</ref> === വിമൻസ് പെറോണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയും വനിതാ വോട്ടവകാശവും === [[File:Evita dirigiéndose a una multitud de mujeres.jpg|thumb|Perón supported the female vote.]] അർജന്റീനിയൻ വനിതകൾക്ക് വോട്ടവകാശം നേടിയതിന്റെ ബഹുമതി ഇവാ പെറോണിനുണ്ട്. സ്ത്രീകളുടെ വോട്ടവകാശത്തെ പിന്തുണച്ച് ഇവാ റേഡിയോ വിലാസങ്ങൾ നൽകുകയും ഡെമോക്രേഷ്യ പത്രത്തിൽ ലേഖനങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുകയും ചെയ്തപ്പോൾ സ്ത്രീകളുടെ വോട്ടവകാശത്തെ പിന്തുണയ്ക്കാൻ പുരുഷ പെറോണിസ്റ്റുകളോട് ആവശ്യപ്പെട്ടു. ആത്യന്തികമായി സ്ത്രീകൾക്ക് വോട്ടവകാശം നൽകാനുള്ള കഴിവ് ഇവയുടെ അധികാരങ്ങൾക്കപ്പുറമായിരുന്നു. അവരുടെ അനുയായികളിലൊരാളായ എഡ്വേർഡോ കോളോം അവതരിപ്പിച്ച ബില്ലിനെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നതിന് മാത്രമായി ഇവയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ പരിമിതപ്പെടുത്തി. ഒടുവിൽ അത് ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടു. 1946 ഓഗസ്റ്റ് 21 ന് [[Argentine Senate|അർജന്റീന സെനറ്റ്]] അനുമതി നൽകിയ പുതിയ വനിതാ വോട്ടവകാശ ബിൽ അവതരിപ്പിച്ചു. 1947 സെപ്റ്റംബർ 9 ന് ജനപ്രതിനിധിസഭ ഇത് അനുവദിക്കുന്നതിന് ഒരു വർഷത്തിലധികം കാത്തിരിക്കേണ്ടത് ആവശ്യമാണ്.<ref>{{cite journal |last1=Hollander |first1=Nancy |title=Si Evita Viviera |journal=Latin American Perspectives |date=1974 |volume=3 |page=22}}</ref>നിയമം 13,010 അർജന്റീനയിൽ പുരുഷന്മാരും സ്ത്രീകളും തമ്മിലുള്ള രാഷ്ട്രീയ അവകാശങ്ങളുടെ തുല്യതയും സാർവത്രിക വോട്ടവകാശവും സ്ഥാപിച്ചു. അവസാനമായി, നിയമം 13,010 ഏകകണ്ഠമായി അംഗീകരിച്ചു. ഒരു പൊതു ആഘോഷത്തിലും ചടങ്ങിലും, ജുവാൻ പെറോൺ സ്ത്രീകൾക്ക് വോട്ടവകാശം നൽകുന്ന നിയമത്തിൽ ഒപ്പുവെച്ചു. തുടർന്ന് അദ്ദേഹം ഈവയ്ക്ക് ബിൽ കൈമാറി. പ്രതീകാത്മകമായി അത് അവളുടേത്‌ ആക്കി. ഇവാ പെറോൺ പിന്നീട് രാജ്യത്തെ ആദ്യത്തെ വലിയ വനിതാ രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടിയായ [[Feminism in Argentina|വിമൻസ് പെറോണിസ്റ്റ് പാർട്ടി]] സൃഷ്ടിച്ചു. 1951 ആയപ്പോഴേക്കും പാർട്ടിക്ക് 500,000 അംഗങ്ങളും 3,600 ആസ്ഥാനങ്ങളും രാജ്യത്തുടനീളം ഉണ്ടായിരുന്നു. ഇവാ പെറോൺ സ്വയം ഒരു ഫെമിനിസ്റ്റായി കണക്കാക്കിയില്ലെങ്കിലും സ്ത്രീകളുടെ രാഷ്ട്രീയ ജീവിതത്തിൽ അവരുടെ സ്വാധീനം നിർണായകമായിരുന്നു. ഇവാ പെറോൺ കാരണം ആയിരക്കണക്കിന് അരാഷ്ട്രീയ സ്ത്രീകൾ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു. അർജന്റീന രാഷ്ട്രീയത്തിൽ സജീവമായ ആദ്യത്തെ വനിതയായിരുന്നു അവർ. സ്ത്രീ വോട്ടവകാശവും വിമൻസ് പെറോണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ സംഘടനയും ചേർന്ന് 1951 ലെ പ്രസിഡന്റ് തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ജുവാൻ പെറോണിന് വലിയ ഭൂരിപക്ഷം (63 ശതമാനം) വോട്ട് നൽകി. == 1952 ലെ പ്രസിഡന്റ് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് == === ഉപരാഷ്ട്രപതിയുടെ നാമനിർദ്ദേശം === [[File:Cabildo Abierto del Partido Peronista - 1951.jpg|thumb|left|A crowd of an estimated two million gathers in 1951 to show support for the Juan Perón–Eva Perón ticket.]] 1951-ൽ, ഉപരാഷ്ട്രപതിയുടെ സ്ഥാനാർത്ഥിയായി ബാലറ്റിൽ സ്ഥാനം നേടുന്നതിൽ എവിറ്റ തന്റെ കാഴ്ച്ചപ്പാടുകൾ സ്ഥാപിച്ചു. ഈ നീക്കം പല സൈനിക നേതാക്കളെയും പ്രകോപിപ്പിച്ചു. എവിറ്റയെയും സർക്കാരിനുള്ളിൽ അവരുടെ വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന അധികാരങ്ങളെയും പുച്ഛിച്ചു. അർജന്റീന ഭരണഘടനയനുസരിച്ച്, രാഷ്ട്രപതിയുടെ മരണം സംഭവിച്ചാൽ ഉപരാഷ്ട്രപതി സ്വപ്രേരിതമായി രാഷ്ട്രപതിയായി പിന്തുടരുന്നു. ജുവാൻ പെറോണിന്റെ മരണത്തിൽ എവിറ്റ പ്രസിഡന്റാകാനുള്ള സാധ്യത സൈന്യത്തിന് അംഗീകരിക്കാൻ കഴിയുന്ന ഒന്നായിരുന്നില്ല.<ref name="Fraser"/> തൊഴിലാളിവർഗത്തിൽ നിന്നും യൂണിയനുകളിൽ നിന്നും പെറോണിസ്റ്റ് വിമൻസ് പാർട്ടിയിൽ നിന്നും അവർക്ക് വലിയ പിന്തുണ ലഭിച്ചു. ഈ ഗ്രൂപ്പുകളിൽ നിന്ന് അവർ നേടിയ പിന്തുണയുടെ തീവ്രത ജുവാൻ പെറോണിനെപ്പോലും അത്ഭുതപ്പെടുത്തിയെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. പെറോനിസ്റ്റ് പാർട്ടിയിലെ അംഗങ്ങൾക്ക് ജുവാൻ പെറോണിനെപ്പോലെ തന്നെ എവിറ്റയും പ്രാധാന്യമർഹിക്കുന്നുവെന്ന് എവിറ്റയുടെ നിർദ്ദിഷ്ട സ്ഥാനാർത്ഥിത്വം അദ്ദേഹത്തെ സൂചിപ്പിച്ചു.<ref name="Fraser 143">Fraser & Navarro (1986:143).</ref> [[File:Evita llorando abraza a Perón - 17OCT1951.jpg|thumb|Perón embraces her husband during the 1951 joint ticket rally, unable to accept popular calls that she run for Vice-President.]] 1951 ഓഗസ്റ്റ് 22 ന് യൂണിയനുകൾ "കാബിൽഡോ അബിയേർട്ടോ" എന്ന പേരിൽ 20 ദശലക്ഷം ആളുകളുടെ കൂട്ട റാലി നടത്തി. ("കാബിൽഡോ അബിയേർട്ടോ" എന്ന പേര് 1810 [[May Revolution|മെയ് വിപ്ലവത്തിന്റെ]] ആദ്യത്തെ പ്രാദേശിക അർജന്റീന സർക്കാരിനെ പരാമർശിക്കുന്നതും ആയിരുന്നു.) അർജന്റീനയുടെ ഔദ്യോഗിക സർക്കാർ ഭവനമായ കാസ റോസഡയിൽ നിന്ന് നിരവധി ബ്ലോക്കുകൾ അകലെയുള്ള [[9 de Julio Avenue|അവെനിഡ 9 ഡി ജൂലിയോയിൽ]] സ്ഥാപിച്ച ഒരു വലിയ സ്കാർഫോൾഡിംഗിന്റെ ബാൽക്കണിയിൽ നിന്ന് പെറോൺസ് ജനക്കൂട്ടത്തെ അഭിസംബോധന ചെയ്തു. നേരേമുകളിൽ ഇവയുടെയും ജുവാൻ പെറോണിന്റെയും രണ്ട് വലിയ ഛായാചിത്രങ്ങളായിരുന്നു. ഒരു വനിതാ രാഷ്ട്രീയ വ്യക്തിക്ക് ചരിത്രത്തിൽ ലഭിച്ച ഏറ്റവും വലിയ പൊതു പിന്തുണ പ്രകടനമായിരുന്നു "കാബിൽഡോ അബിയേർട്ടോ" എന്ന് അവകാശപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്<ref name="Quieroz 14" /> ബഹുജന റാലിയിൽ എവിറ്റ വൈസ് പ്രസിഡന്റ് സ്ഥാനാർത്ഥിത്വം പരസ്യമായി പ്രഖ്യാപിക്കണമെന്ന് ജനക്കൂട്ടം ആവശ്യപ്പെട്ടു. തീരുമാനമെടുക്കാൻ കൂടുതൽ സമയം വേണമെന്ന് അവൾ അപേക്ഷിച്ചു. എവിറ്റയും രണ്ട് ദശലക്ഷം ജനക്കൂട്ടവും തമ്മിലുള്ള കൈമാറ്റം ഒരു കാലത്തേക്ക് ആത്മാർത്ഥവും സ്വതസിദ്ധവുമായ ഒരു സംഭാഷണമായി മാറി. കാണികൾ ആക്രോശിച്ചു. "¡എവിറ്റ, വൈസ് പ്രസിഡൻറ്!" മനസ്സ് തുറക്കാൻ എവിറ്റ കൂടുതൽ സമയം ആവശ്യപ്പെട്ടപ്പോൾ, ആൾക്കൂട്ടം അവകാശബോധത്തോടെ ആവശ്യപ്പെട്ടു " അഹോറ, എവിറ്റ, അഹോറ!" ("ഇപ്പോൾ, എവിറ്റ, ഇപ്പോൾ!"). ഒടുവിൽ അവർ ഒരു ഒത്തുതീർപ്പിലെത്തി. കുറച്ച് ദിവസങ്ങൾക്ക് ശേഷം റേഡിയോയിലൂടെ തന്റെ തീരുമാനം പ്രഖ്യാപിക്കുമെന്ന് എവിറ്റ സദസ്സിനോട് പറഞ്ഞു. === ആരോഗ്യം കുറയുന്നു === [[File:Peron y Eva - Acto en Plaza de Mayo -1MAY1952.jpg|thumb|left|Eva Perón addresses the Peronists on 17 October 1951. By this point she had become too weak to stand without Juan Perón's aid.]] ഒടുവിൽ ഉപരാഷ്ട്രപതി സ്ഥാനത്തേക്ക് മത്സരിക്കാനുള്ള ക്ഷണം അവർ നിരസിച്ചു. ചരിത്രത്തിന്റെ വലിയ അധ്യായത്തിൽ ഭർത്താവിനെക്കുറിച്ച് എഴുതുക എന്നതാണ് തന്റെ ഏക അഭിലാഷമെന്ന് അവർ പറഞ്ഞു. അടിക്കുറിപ്പുകളിൽ "... ജനങ്ങളുടെ പ്രതീക്ഷകളും സ്വപ്നങ്ങളും പ്രസിഡന്റിന്റെ അടുത്തേക്ക്" കൊണ്ടുവന്ന ഒരു സ്ത്രീയായും ഒടുവിൽ ആ പ്രതീക്ഷകളെയും സ്വപ്നങ്ങളെയും "മഹത്തായ യാഥാർത്ഥ്യമാക്കി" മാറ്റിയ ഒരു സ്ത്രീയായും പരാമർശിക്കും. പെറോണിസ്റ്റ് വാചാടോപത്തിൽ, ഈ സംഭവത്തെ "ത്യാഗം" എന്ന് വിളിക്കുന്നു. [[Marianismo|മരിയാനിസ്മോയുടെ]] ഹിസ്പാനിക് മിഥ്യയ്ക്ക് അനുസൃതമായി എവിറ്റയെ നിസ്വാർത്ഥയായ സ്ത്രീയായി ചിത്രീകരിക്കുന്നു. ഭർത്താവിൽ നിന്നും സൈന്യത്തിൽ നിന്നും അർജന്റീനയിലെ ഉയർന്ന വർഗ്ഗത്തിൽ നിന്നുമുള്ള സമ്മർദത്തിന് വഴങ്ങുകയെന്ന തന്റെ ആഗ്രഹം എവിറ്റ ഉപേക്ഷിച്ചിട്ടില്ലെന്ന് മിക്ക ജീവചരിത്രകാരന്മാരും അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു. [[File:Eva.renunciamiento.1951.ogg|thumb|Perón's renunciation speech (in Spanish). Source: [https://web.archive.org/web/20110712164914/http://www.radionacional.com.ar/audios Radio Nacional. RTA. Argentina]]] 1950 ജനുവരി 9 ന് എവിറ്റ പരസ്യമായി ബോധരഹിതയായി മൂന്നു ദിവസത്തിനുശേഷം ശസ്ത്രക്രിയയ്ക്ക് വിധേയയായി. അവർ ഒരു അപ്പെൻഡെക്ടമിക്ക് വിധേയയായി എന്ന് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടിരുന്നുവെങ്കിലും, വാസ്തവത്തിൽ, അവർക്ക് സെർവിക്കൽ ക്യാൻസർ രോഗം കണ്ടെത്തി.<ref>[http://www.medscape.com/viewarticle/445142 Famous Patients, Famous Operations, 2002 – Part 6: The Case of the Politician's Wife] Medscape Today, 5 December 2002. Retrieved 8 July 2010.</ref> ബോധരഹിത സംഭവം 1951 വരെ തുടർന്നു ("കാബിൽഡോ അബേർട്ടോ" കഴിഞ്ഞുള്ള സായാഹ്നം ഉൾപ്പെടെ), കടുത്ത ബലഹീനതയും കഠിനമായ യോനിയിൽ രക്തസ്രാവവും തുടർന്നു. 1951 ആയപ്പോഴേക്കും അവരുടെ ആരോഗ്യം അതിവേഗം വഷളായിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണെന്ന് വ്യക്തമായി. അവരുടെ രോഗനിർണയം ജുവാൻ അവളിൽ നിന്ന് തടഞ്ഞുവെങ്കിലും, <ref name="Fraser 148">Fraser & Navarro (1996:148).</ref> അവർക്ക് സുഖമില്ലെന്ന് അവർക്കറിയാമായിരുന്നു. ഉപരാഷ്ട്രപതി സ്ഥാനത്തിനായുള്ള ശ്രമം പ്രായോഗികമല്ല. "ത്യാഗം" കഴിഞ്ഞ് കുറച്ച് മാസങ്ങൾക്ക് ശേഷം, തന്റെ വിപുലമായ സെർവിക്കൽ ക്യാൻസറിനെ ഉന്മൂലനം ചെയ്യുന്നതിനായി [[Memorial Sloan Kettering Cancer Center|മെമ്മോറിയൽ സ്ലോൺ-കെറ്ററിംഗ് കാൻസർ സെന്ററിലെ]] അമേരിക്കൻ സർജൻ [[George T. Pack|ജോർജ്ജ് ടി. പാക്ക്]] <ref name=ajr>{{cite journal| author=Irving M. Ariel |title=George T. Pack, M.D.,1898-1969, a tribute| url=https://archive.org/details/sim_ajr-american-journal-of-roentgenology_1969-10_107_2/page/443 | journal=Am J Roentgenol Radium Ther Nucl Med |date=Oct 1969 |volume=107 |issue=2 |pages=443–46 |pmid=4898694 |doi=10.2214/ajr.107.2.443}}</ref> നടത്തിയ ഒരു തീവ്രമായ [[Hysterectomy|ഹിസ്റ്റെരെക്ടമിക്ക്]] എവിറ്റ രഹസ്യമായി വിധേയയായി.<ref name="Lerner">Lerner (2000).</ref>2011-ൽ, യേൽ ന്യൂറോ സർജനായ ഡോ. ഡാനിയൽ ഇ. നിജെൻസോൺ, എവിറ്റയുടെ തലയോട്ടി എക്സ്-റേകളും ഫോട്ടോഗ്രാഫിക് തെളിവുകളും പഠിക്കുകയും പെറോണിന് "... തന്റെ ജീവിതത്തിന്റെ അവസാന മാസങ്ങളിൽ അവർ അനുഭവിച്ച വേദന, പ്രക്ഷോഭം, ഉത്കണ്ഠ എന്നിവ ഒഴിവാക്കാൻ" ഒരു [[Lobotomy|പ്രീഫ്രോണ്ടൽ ലോബോട്ടമി]] നൽകിയിരിക്കാമെന്നും പറഞ്ഞു.<ref>{{cite news |title=Evita 'given lobotomy while dying of cancer' |url=https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/southamerica/argentina/8679612/Evita-given-lobotomy-while-dying-of-cancer.html |date=4 August 2011 |last=Govan |first=Fiona |work=The Daily Telegraph |accessdate=7 March 2017}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Nijensohn |first=Daniel E. |last2=Savastano |first2=Luis E. |last3=Kaplan |first3=Alberto D. |last4=Laws |first4=Edward R. |date=1 March 2012 |title=New Evidence of Prefrontal Lobotomy in the Last Months of the Illness of Eva Perón |journal=World Neurosurgery |language=English |volume=77 |issue=3 |pages=583–590 |doi=10.1016/j.wneu.2011.02.036 |issn=1878-8750 |pmid=22079825}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Nijensohn |first=Daniel E. |date=July 2015 |title=Prefrontal lobotomy on Evita was done for behavior/personality modification, not just for pain control |journal=Neurosurgical Focus |volume=39 |issue=1 |pages=E12 |doi=10.3171/2015.3.FOCUS14843 |issn=1092-0684 |pmid=26126398|doi-access=free }}</ref><ref>{{Cite journal |last=Nijensohn |first=Daniel E. |last2=Goodrich |first2=Isaac |date=September 2014 |title=Psychosurgery: past, present, and future, including prefrontal lobotomy and Connecticut's contribution|journal=Connecticut Medicine |volume=78 |issue=8|pages=453–463|issn=0010-6178|pmid=25314884}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Young|first=Grace J.|last2=Bi|first2=Wenya Linda |last3=Smith |first3=Timothy R.|last4=Brewster|first4=Ryan|last5=Gormley|first5=William B.|last6=Dunn|first6=Ian F.|last7=Laws|first7=Edward R. |last8=Nijensohn |first8=Daniel E.|date=December 2015|title=Evita's lobotomy|journal=Journal of Clinical Neuroscience |volume=22|issue=12|pages=1883–1888|doi=10.1016/j.jocn.2015.07.005|issn=1532-2653|pmid=26463273}}</ref> === വീണ്ടും തിരഞ്ഞെടുപ്പും രാഷ്ട്രത്തിന്റെ ആത്മീയ നേതാവും === എവിറ്റയുടെ 33-ാം ജന്മദിനമായ 1952 മെയ് 7 ന് അർജന്റീന കോൺഗ്രസ് അവർക്ക് "രാജ്യത്തിന്റെ ആത്മീയ നേതാവ്" എന്ന ഔദ്യോഗിക പദവി നൽകി. അർജന്റീനയുടെ പ്രസിഡന്റായി വീണ്ടും തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടതിന്റെ ആഘോഷത്തിൽ 1952 ജൂൺ 4 ന് എവിറ്റ ജുവാൻ പെറോണിനൊപ്പം ബ്യൂണസ് ഐറീസ് വഴി പരേഡിൽ സഞ്ചരിച്ചു. എവിറ്റ ഈ ഘട്ടത്തിൽ വളരെ രോഗിയായിരുന്നു. പിന്തുണയില്ലാതെ നിൽക്കാൻ അവർക്ക് കഴിഞ്ഞില്ല. അവരുടെ വലുപ്പത്തിലുള്ള രോമക്കുപ്പായത്തിന് താഴെ പ്ലാസ്റ്ററും വയറും കൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച ഒരു ഫ്രെയിമാണ് അവരെ നിൽക്കാൻ അനുവദിച്ചത്. പരേഡിന് മുമ്പ് അവർ മൂന്നുതവണ വേദനയ്ക്കുള്ള മരുന്ന് കഴിച്ചു. വീട്ടിൽ തിരിച്ചെത്തിയപ്പോൾ രണ്ട് ഡോസുകൾ കൂടി കഴിച്ചു. == മരണവും അനന്തരഫലവും == [[File:CGT Funerales Evita.JPG|thumb|right|Evita's elaborately adorned funeral]] === മരണം === ഹിസ്റ്റെരെക്ടമി ചെയ്തിട്ടും പെറോണിന്റെ സെർവിക്കൽ ക്യാൻസർ അതിവേഗം വ്യാപിച്ചു.<ref name="Lerner"/> കീമോതെറാപ്പിക്ക് വിധേയയായ ആദ്യത്തെ അർജന്റീനക്കാരിയായിരുന്നു അവർ. അക്കാലത്ത് ഒരു പുതിയ ചികിത്സയായിരുന്നു ഇത്. 1952 ജൂൺ ആയപ്പോഴേക്കും അവർ 36 കിലോഗ്രാം (79 lb; 5 st 9 lb) മാത്രം ഭാരം ആയി.<ref>David Robson, "The gruesome, untold story of Eva Peron’s lobotomy", ''BBC Future'' (10 July 2015): https://www.bbc.com/future/article/20150710-the-gruesome-untold-story-of-eva-perons-lobotomy; and Daniel Nijensohn, "Prefrontal lobotomy on Evita was done for behavior/personality modification, not just for pain control", ''Neurosurgical Focus'' 39/1 (July 2015): 1-6. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26126398</ref>1952 ജൂലൈ 26 ശനിയാഴ്ച രാത്രി 8:25 നാണ് പെറോൺ മരിച്ചത്. രാഷ്ട്രത്തിന്റെ ആത്മീയ നേതാവായിരുന്ന ശ്രീമതി ഇവാ പെറോൺ അന്തരിച്ച വിവരം രാഷ്ട്രപതിയുടെ പ്രസ് സെക്രട്ടറി ഓഫീസ് റിപ്പബ്ലിക്കിലെ ജനങ്ങളെ അറിയിച്ചപ്പോൾ പ്രഖ്യാപനത്തോടെ രാജ്യമെമ്പാടുമുള്ള റേഡിയോ പ്രക്ഷേപണങ്ങൾ തടസ്സപ്പെട്ടു.<ref name="Ortiz">Ortiz.</ref> === വിലാപം === പെറോണിന്റെ മരണത്തിന് തൊട്ടുപിന്നാലെ, സർക്കാർ എല്ലാ ഔദ്യോഗിക പ്രവർത്തനങ്ങളും രണ്ട് ദിവസത്തേക്ക് നിർത്തിവച്ചു. എല്ലാ പതാകകളും 10 ദിവസത്തേക്ക് പകുതി താഴ്ത്തിക്കെട്ടാൻ ഉത്തരവിട്ടു. സിനിമകൾ നിർത്തി രക്ഷാധികാരികളോട് റെസ്റ്റോറന്റുകൾ വിടാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടതിനാൽ ബിസിനസ്സ് നിലച്ചു.<ref>https://www.bbc.com/future/article/20150710-the-gruesome-untold-story-of-eva-perons-lobotomy</ref>ജനകീയ ദുഃഖം പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നതിൽ ഈ നടപടികൾ കുറവാണെന്ന് പെട്ടെന്നുതന്നെ വ്യക്തമായി. എവിറ്റ മരിച്ച പ്രസിഡൻഷ്യൽ വസതിക്ക് പുറത്തുള്ള ജനക്കൂട്ടം ഇടതൂർന്നതായിത്തീർന്നു. ഓരോ ദിശയിലും പത്ത് ബ്ലോക്കുകളായി തെരുവുകളിൽ തിങ്ങിനിറഞ്ഞു. [[File:Funeral de Evita.jpg|thumb|right|Nearly three million people attended Evita's funeral in the streets of [[Buenos Aires]].]] മരണശേഷം പിറ്റേന്ന്, എവിറ്റയുടെ മൃതദേഹം തൊഴിൽ മന്ത്രാലയത്തിലേക്ക് മാറ്റുന്നതിനിടെ, എട്ടുപേർ ജനക്കൂട്ടത്തിൽ അകപ്പെട്ടു മരിച്ചു. തുടർന്നുള്ള 24 മണിക്കൂറിനുള്ളിൽ, എവിറ്റയുടെ മൃതദേഹം കടത്തിക്കൊണ്ടുവരുന്നതിനിടയിലുണ്ടായ തിരക്കിൽ പരിക്കേറ്റ രണ്ടായിരത്തിലധികം ആളുകൾ നഗര ആശുപത്രികളിൽ ചികിത്സ തേടി. ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകൾ സ്ഥലത്തുതന്നെ ചികിത്സ തേടി.<ref name="Barnes"/>തൊഴിൽ മന്ത്രാലയത്തിൽ എവിറ്റയുടെ മൃതദേഹം സംസ്ഥാനത്ത് കിടക്കുന്നത് കാണാൻ തുടർന്നുള്ള രണ്ടാഴ്ചക്കാലം, വിലപിക്കുന്നവർ പല നഗര ബ്ലോക്കുകളിലും മണിക്കൂറുകൾ കാത്തിരുന്നു. ബ്യൂണസ് ഐറീസിലെ തെരുവുകൾ പുഷ്പങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞു. പെറോൺ മരിച്ച് ഒരു ദിവസത്തിനുള്ളിൽ, ബ്യൂണസ് ഐറീസിലെ എല്ലാ പൂക്കടകളിലും സ്റ്റോക്ക് തീർന്നു. രാജ്യത്തിന്റെ നാനാഭാഗത്തുനിന്നും ചിലിയിലേക്കും പൂക്കൾ പറന്നു.<ref name="Barnes"/>ഇവാ പെറോൺ ഒരിക്കലും ഒരു രാഷ്ട്രീയ പദവി വഹിച്ചിരുന്നില്ലെങ്കിലും, ഒടുവിൽ ഒരു രാഷ്ട്രത്തലവനുവേണ്ടി നീക്കിവച്ചിരുന്ന ഒരു സംസ്ഥാന ശവസംസ്കാരം അവർക്ക് നൽകി. <ref name="Fraser 164-6">Fraser & Navarro (1996:164–166).</ref> കൂടാതെ ഒരു റോമൻ കത്തോലിക്കാ [[Requiem|റിക്വീം]] മാസും. ഹെൽ‌സിങ്കിയിൽ നടന്ന [[1952 Summer Olympics|1952 ലെ സമ്മർ ഒളിമ്പിക്സിനിടെ]] ആ ഗെയിമുകൾക്കിടയിൽ ഇവാ പെറോണിന്റെ മരണം കാരണം [[Argentina at the 1952 Summer Olympics|അർജന്റീന ടീമിനായി]] ഒരു അനുസ്മരണം നടന്നു.<ref>[https://web.archive.org/web/20080411091045/http://www.la84foundation.org/6oic/OfficialReports/1952/OR1952.pdf 1952 Summer Olympics official report.] p. 91. – accessed 1 August 2010.</ref> ഓഗസ്റ്റ് 9 ശനിയാഴ്ച, മൃതദേഹം പൊതുജനങ്ങൾക്ക് കാണാനായി കോൺഗ്രസ് കെട്ടിടത്തിലേക്ക് മാറ്റി. അർജന്റീനയിലെ മുഴുവൻ നിയമസഭയും പങ്കെടുത്ത അനുസ്മരണ ശുശ്രൂഷയായിരുന്നു അത്. അടുത്ത ദിവസം, ഒരു അന്തിമ മാസിന് ശേഷം, സിജിടി അധികൃതർ വലിച്ച ഗൺ കാരേജിലാണ് ശവപ്പെട്ടി കൊണ്ടുപോയത്. പെറോൺ, അദ്ദേഹത്തിന്റെ മന്ത്രിസഭ, ഇവയുടെ കുടുംബവും സുഹൃത്തുക്കളും, [[Feminism in Argentina|പാർടിഡോ പെറോണിസ്റ്റ ഫെമെനിനോ]]യുടെ പ്രതിനിധികളും അന്നത്തെ തൊഴിലാളികൾ, നഴ്‌സുമാർ, [[Eva Perón Foundation|ഇവാ പെറോൺ ഫൗണ്ടേഷന്റെ]] വിദ്യാർത്ഥികൾ എന്നിവർ പിന്തുടർന്നു. ബാൽക്കണിയിൽ നിന്നും ജനലുകളിൽ നിന്നും പൂക്കൾ എറിഞ്ഞു. ഇവാ പെറോണിന്റെ മരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ജനകീയ വിലാപത്തിന് വ്യത്യസ്ത വ്യാഖ്യാനങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. ചില റിപ്പോർട്ടർമാർ വിലാപത്തെ ആധികാരികമായി വീക്ഷിച്ചു, മറ്റുചിലർ പെറോണിസ്റ്റ് ഭരണകൂടത്തിന്റെ മറ്റൊരു "അഭിനിവേശ നാടകങ്ങൾക്ക്" വിധേയരാകുന്നത് കണ്ടു. ദിവസേനയുള്ള റേഡിയോ പ്രഖ്യാപനത്തെത്തുടർന്ന് പെറോണിസ്റ്റ് സർക്കാർ ദിവസേന അഞ്ച് മിനിറ്റ് വിലാപം ആചരിച്ചതായി ടൈം മാഗസിൻ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു.<ref>[http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,857294,00.html Time. "In Mourning." 11 August 1952.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070930064035/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,857294,00.html |date=2007-09-30 }}. Retrieved 9 November 2006.</ref> പെറോണിന്റെ കാലത്ത്, അവിവാഹിതരായ മാതാപിതാക്കൾക്ക് ജനിച്ച കുട്ടികൾക്ക് വിവാഹിതരായ മാതാപിതാക്കൾക്ക് ജനിച്ച അതേ നിയമപരമായ അവകാശങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. ജീവചരിത്രകാരൻ ജൂലി എം. ടെയ്‌ലർ, [[റൈസ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി|റൈസ് സർവകലാശാല]]യിലെ നരവംശശാസ്ത്ര പ്രൊഫസർ<ref>{{cite web|url=http://www.ruf.rice.edu/~anth/people/faculty/people-taylor.htm |title=Rice University: Julie M. Taylor |publisher=Ruf.rice.edu |accessdate=27 January 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090620014534/http://www.ruf.rice.edu/~anth/people/faculty/people-taylor.htm |archivedate=20 June 2009 }}</ref>"നിയമവിരുദ്ധമായി" ജനിച്ചതിന്റെ വേദന എവിറ്റയ്ക്ക് നന്നായി അറിയാമെന്ന് പറഞ്ഞു. ഇതിനെക്കുറിച്ചുള്ള എവിറ്റയുടെ അവബോധം നിയമം മാറ്റാനുള്ള അവരുടെ തീരുമാനത്തെ സ്വാധീനിച്ചിരിക്കാമെന്ന് ടെയ്‌ലർ അനുമാനിക്കുന്നു. അതിനാൽ ഭാവിയിൽ "നിയമവിരുദ്ധ" കുട്ടികളെ ഇനി മുതൽ "സ്വാഭാവിക" കുട്ടികൾ എന്ന് വിളിക്കും.<ref>Eva Perón: Intimate Portrait. [[Lifetime Television]]. {{ISBN|1-57523-677-X}} Interview with Julie M. Taylor</ref>അവരുടെ മരണശേഷം എവിറ്റയ്ക്ക് 30 വയസ്സ് മാത്രമേയുള്ളൂവെന്ന് അർജന്റീനക്കാർ പറഞ്ഞു. എവിറ്റയുടെ ജനന സർട്ടിഫിക്കറ്റ് നേരത്തേ തകരാറിലാക്കിയതാണ് ഈ പൊരുത്തക്കേട് ഉണ്ടായത്. 1946-ൽ പ്രഥമ വനിതയായതിനുശേഷം, വിവാഹിതരായ മാതാപിതാക്കൾക്ക് ജനിച്ചതാണെന്ന് വായിക്കാൻ എവിറ്റയുടെ ജനന രേഖകൾ മാറ്റി. മൂന്ന് വർഷത്തിന് ശേഷം അവരുടെ ജനനത്തീയതി സ്വയം നിശ്ചയിച്ചുകൊണ്ട് അവർ ചെറുപ്പമായിത്തീർന്നു.<ref name="Fraser"/> === സ്മാരകം === [[File:Eva Perón - Cadáver momificado con Dr Pedro Ara- 1953-55.jpg|thumb|left|Dr. Ara inspects Eva Perón's embalmed corpse.]] എവിറ്റയുടെ മരണത്തിന് തൊട്ടുപിന്നാലെ ശരീരം എംബാം ചെയ്യാൻ എംബാമിംഗ് വൈദഗ്ധ്യത്തിന് പേരുകേട്ട പെഡ്രോ അറയെ സമീപിച്ചു. എംബാം ചെയ്യാനുള്ള ആഗ്രഹം എവിറ്റ എപ്പോഴെങ്കിലും പ്രകടിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നത് സംശയമാണ്. മാത്രമല്ല ഇത് മിക്കവാറും ജുവാൻ പെറോണിന്റെ തീരുമാനമായിരിക്കാമെന്നും അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു. അവയവങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനും "കലാപരമായി റെൻഡർ ചെയ്ത ഉറക്കം" നൽകുന്നതിനും വേണ്ടി അറ രക്തത്തിന് പകരം ഗ്ലിസറിൻ നൽകി.<ref name="Fraser 164">Fraser & Navarro (1996:164).</ref> പെറോണിന്റെ മരണത്തെക്കുറിച്ചും അവർക്ക് ലഭിച്ച ശവസംസ്കാരത്തെക്കുറിച്ചും അർജന്റീനയുടെ പ്രതികരണത്തെ വടക്കേ അമേരിക്കയിലെയും യൂറോപ്പിലെയും ഇംഗ്ലീഷ് സംസാരിക്കുന്ന രാജ്യങ്ങൾ പ്രധാനമായും തെറ്റിദ്ധരിച്ചതായി ജീവചരിത്രകാരൻ റോബർട്ട് ഡി. എഴുതുന്നു. പെറോൻസിന്റെയും അർജന്റീനയുടെയും തനതായ സാംസ്കാരിക ചമയങ്ങൾ ആണ് ക്രാസ്വെല്ലറുടെ ഈ തെറ്റിദ്ധാരണയ്ക്ക് കാരണം. പെറോണുകൾ ഹിസ്പാനിക് പാരമ്പര്യമുള്ളവരാണെന്നും അവരുടെ എതിർകക്ഷി പ്രധാനമായും ബ്രിട്ടീഷ് വംശജരാണെന്നും പറഞ്ഞിരുന്നു.<ref>Crassweller, Robert D. Peron and the Enigmas of Argentina. WW. Norton and Company: 1987. p. 248.</ref> === ശരീരത്തിന്റെ തിരോധാനവും തിരിച്ചുവരവും === [[File:Evita 60 Aniversario.jpg|thumb|right|upright|Perón rests in the Recoleta Cemetery]] എവിറ്റയുടെ മരണത്തിന് തൊട്ടുപിന്നാലെ, അവരുടെ ബഹുമാനാർത്ഥം ഒരു സ്മാരകം നിർമ്മിക്കാൻ പദ്ധതിയിട്ടിരുന്നു. ഡെസ്കാമിസഡോസിനെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന ഒരു മനുഷ്യന്റെ പ്രതിമയായിരുന്ന ഈ സ്മാരകം [[Statue of Liberty|സ്റ്റാച്യു ഓഫ് ലിബർട്ടിയേക്കാൾ]] വലുതാണെന്ന് കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. എവിറ്റയുടെ മൃതദേഹം സ്മാരകത്തിന്റെ അടിത്തട്ടിൽ സൂക്ഷിക്കുകയും ലെനിന്റെ മൃതദേഹത്തിന്റെ പാരമ്പര്യത്തിൽ പൊതുജനങ്ങൾക്കായി പ്രദർശിപ്പിക്കുകയും വേണം. സ്മാരകം നിർമ്മിക്കുന്നതിനിടയിൽ, എവിറ്റയുടെ എംബാം ചെയ്ത മൃതദേഹം രണ്ട് വർഷത്തോളം സിജിടി കെട്ടിടത്തിലെ മുൻ ഓഫീസിൽ പ്രദർശിപ്പിച്ചിരുന്നു. എവിറ്റയുടെ സ്മാരകം പൂർത്തിയാകുന്നതിനുമുമ്പ്, 1955 ൽ ജുവാൻ പെറോൺ റിവോലൂസിയൻ ലിബർട്ടഡോറ എന്ന ഒരു സൈനിക അട്ടിമറിയിലൂടെ പുറത്താക്കപ്പെട്ടു. പെറോൺ തിടുക്കത്തിൽ രാജ്യം വിട്ടതിനാൽ എവിറ്റയുടെ മൃതദേഹം സുരക്ഷിതമാക്കാനുള്ള ക്രമീകരണങ്ങൾ ചെയ്യാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പറക്കലിനെത്തുടർന്ന് ഒരു സൈനിക സ്വേച്ഛാധിപത്യം അധികാരമേറ്റു. പുതിയ അധികാരികൾ എവിറ്റയുടെ മൃതദേഹം പ്രദർശനത്തിൽ നിന്ന് നീക്കം ചെയ്തു. അത് എവിടെയാണെന്ന് 16 വർഷമായി രഹസ്യമായിരുന്നു. 1955 മുതൽ 1971 വരെ അർജന്റീനയിലെ സൈനിക സ്വേച്ഛാധിപത്യം പെറോണിസത്തെ നിരോധിച്ചു. ഒരാളുടെ വീട്ടിൽ ജുവാൻ, ഇവാ പെറോൺ എന്നിവരുടെ ചിത്രങ്ങൾ കൈവശം വയ്ക്കുന്നത് മാത്രമല്ല, അവരുടെ പേരുകൾ സംസാരിക്കുന്നതും നിയമവിരുദ്ധമായി. 1971 ൽ, എവിറ്റയുടെ മൃതദേഹം ഇറ്റലിയിലെ മിലാനിൽ "മരിയ മാഗി" എന്ന പേരിൽ ഒരു ക്രിപ്റ്റിൽ അടക്കം ചെയ്തതായി സൈന്യം വെളിപ്പെടുത്തി. ഗതാഗതത്തിലും സംഭരണത്തിലും അവരുടെ ശരീരം തകരാറിലായതായി കാണപ്പെട്ടു. ശരീരം നിവർന്നുനിൽക്കുന്നതിനാൽ അവരുടെ മുഖം ചുരുങ്ങുകയും, അവരുടെ കാലുകളിലൊന്ന് വികൃതമാകുകയും ചെയ്തു. 1995-ൽ [[Tomás Eloy Martínez|ടോംസ് എലോയ് മാർട്ടിനെസ്]] മൃതശരീരത്തിന്റെ നിരവധി പുതിയ കഥകൾ പ്രചരിപ്പിക്കുന്ന ഒരു സാങ്കൽപ്പിക കൃതി സാന്താ എവിറ്റ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. അവരുടെ ശരീരം അനുചിതമായ ശ്രദ്ധാകേന്ദ്രമാണെന്ന ആരോപണം എംബാമർമാരായ കേണൽ കൊയിനിഗും സഹായി അറൻസിബിയയും നടത്തിയ 'വൈകാരിക നെക്രോഫീലിയ'യെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരണത്തിൽ നിന്നാണ്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ നോവലിനെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രാഥമികവും ദ്വിതീയവുമായ പല പരാമർശങ്ങളും അവരുടെ ശരീരം ഏതെങ്കിലും വിധത്തിൽ മലിനീകരിക്കപ്പെട്ടുവെന്ന് തെറ്റായി പ്രസ്താവിച്ചു. അതിന്റെ ഫലമായി ഈ കെട്ടുകഥയിൽ വ്യാപകമായ വിശ്വാസമുണ്ടായി. നിരവധി മെഴുക് പകർപ്പുകൾ ഉണ്ടാക്കിയിട്ടുണ്ടെന്നും മൃതദേഹം ഒരു ചുറ്റിക കൊണ്ട് കേടുവരുത്തിയെന്നും മെഴുക് പകർപ്പുകളിലൊന്ന് ഒരു ഉദ്യോഗസ്ഥന്റെ ലൈംഗിക ശ്രദ്ധയുടെ ലക്ഷ്യമാണെന്നും ആരോപണമുണ്ടായിരുന്നു.<ref name="Fraser epilogue">Fraser & Navarro (1996:Epilogue).</ref> === അവസാന വിശ്രമ സ്ഥലം === 1971-ൽ എവിറ്റയുടെ മൃതദേഹം പുറത്തെടുത്ത് സ്പെയിനിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി. അവിടെ ജുവാൻ പെറോൺ മൃതദേഹം വീട്ടിൽ സൂക്ഷിച്ചു. ജുവാനും മൂന്നാമത്തെ ഭാര്യ ഇസബെലും മൃതദേഹം അവരുടെ ഡൈനിംഗ് റൂമിൽ മേശയ്ക്കടുത്തുള്ള ഒരു പ്ലാറ്റ്ഫോമിൽ സൂക്ഷിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു. 1973-ൽ ജുവാൻ പെറോൺ പ്രവാസത്തിൽ നിന്ന് പുറത്തുവന്ന് അർജന്റീനയിലേക്ക് മടങ്ങി, അവിടെ അദ്ദേഹം മൂന്നാം തവണ പ്രസിഡന്റായി. പെറോൺ 1974-ൽ അന്തരിച്ചു. 1961 നവംബർ 15 ന് വിവാഹം കഴിച്ച അദ്ദേഹത്തിന്റെ മൂന്നാമത്തെ ഭാര്യ [[ഇസബെൽ പെറോൺ|ഇസബെൽ പെറോൺ]] ഉപരാഷ്ട്രപതിയായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. അവർ പടിഞ്ഞാറൻ അർദ്ധഗോളത്തിലെ ആദ്യത്തെ വനിതാ പ്രസിഡന്റായി. ഇവാ പെറോണിന്റെ മൃതദേഹം അർജന്റീനയിലേക്ക് തിരിച്ചയക്കുകയും (ഹ്രസ്വമായി) ഭർത്താവിന്റെ അരികിൽ പ്രദർശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. പെറോണിന്റെ മൃതദേഹം പിന്നീട് ബ്യൂണസ് ഐറീസിലെ ലാ റെക്കോലെറ്റ സെമിത്തേരിയിലെ ഡുവാർട്ട് കുടുംബ ശവകുടീരത്തിൽ സംസ്കരിച്ചു. [[Montoneros|മോണ്ടൊനെറോസ്]] 1970-ൽ [[Pedro Eugenio Aramburu|പെഡ്രോ യുജെനിയോ]] അരാംബുരുവിന്റെ മൃതദേഹം മോഷ്ടിച്ചുകൊണ്ടാണ് മുമ്പ് എവിറ്റയുടെ മൃതദേഹം നീക്കം ചെയ്തതിന് പ്രതികാരം ചെയ്തത്. എവിറ്റയുടെ മൃതദേഹം സ്വദേശത്തേക്ക് കൊണ്ടുപോകുന്നതിനായി സമ്മർദ്ദം ചെലുത്താൻ മോണ്ടൊനെറോസ് അറംബുരുവിന്റെ ബന്ദിയായ ശരീരം ഉപയോഗിച്ചു. എവിറ്റയുടെ മൃതദേഹം അർജന്റീനയിൽ എത്തിക്കഴിഞ്ഞതും, മോണ്ടൊനെറോസ് അറംബുരുവിന്റെ മൃതദേഹം ബ്യൂണസ് ഐറീസിലെ ഒരു തെരുവിൽ ഉപേക്ഷിച്ചു.<ref>{{cite book |last=Negrete |first=Claudio R. |date=2010 |title=Necromanía: Historia de una pasión argentina |chapter-url=https://books.google.cl/books?id=bQGoIAE2p1gC&pg=PT109&lpg=PT109&dq=lopez+rega+cadaver+evita&source=bl&ots=Vvli_fLngu&sig=4tHYBp6WgrWL5T_7cK_goECHR3Y&hl=es&sa=X&ved=0ahUKEwiZ1aSwg-bKAhXJ8HIKHYenAckQ6AEIQTAG#v=onepage&q=lopez%20rega%20cadaver%20evita&f=false |location= |publisher=Sudamericana |chapter=Canjeando muertos |page= |isbn= |language=Spanish}}</ref> പെറോണിന്റെ ശവകുടീരം സുരക്ഷിതമാക്കാൻ അർജന്റീന സർക്കാർ വിപുലമായ നടപടികൾ സ്വീകരിച്ചു. ശവകുടീരത്തിന്റെ മാർബിൾ തറയിൽ ഒരു ട്രാപ്‌ഡോർ ഉണ്ട്, അത് രണ്ട് ശവപ്പെട്ടികൾ അടങ്ങിയ ഒരു കമ്പാർട്ടുമെന്റിലേക്ക് നയിക്കുന്നു. ആ കമ്പാർട്ടുമെന്റിന്റെ കീഴിൽ രണ്ടാമത്തെ ട്രാപ്‌ഡോറും രണ്ടാമത്തെ കമ്പാർട്ടുമെന്റും ഉണ്ട്. പെറോണിന്റെ ശവപ്പെട്ടി അവിടെയാണ്. അവരുടെ ശവകുടീരം ഒരു ആണവ ആക്രമണത്തെ നേരിടാൻ കഴിയുന്നത്ര സുരക്ഷിതമാണെന്ന് അവകാശപ്പെടുന്നു. "ശവകുടീരത്തിൽ നിന്ന് ശരീരം അപ്രത്യക്ഷമാകുമെന്നും സ്ത്രീ അല്ലെങ്കിൽ സ്ത്രീയുടെ കെട്ടുകഥ വീണ്ടും പ്രത്യക്ഷപ്പെടുമെന്ന ഭയത്തെ ഇത് പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു."<ref name="Fraser 192">Fraser & Navarro (1996:192).</ref> == പാരമ്പര്യവും വിമർശനവും == === അർജന്റീനയും ലാറ്റിൻ അമേരിക്കയും === [[File:Evita color.jpg|thumb|right|upright|മരണത്തിന് ഏതാനും മാസങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് 1951-ൽ ഇവാ പെറോണിന്റെ ഛായാചിത്രം]] {{quote|[[Virgin of Guadalupe|ഗ്വാഡലൂപ്പിലെ കന്യക]]യുമായി താരതമ്യപ്പെടുത്തുമ്പോൾ ലാറ്റിൻ അമേരിക്കയിലുടനീളം മറ്റൊരു സ്ത്രീയും ഇത്രയും വികാരവും ഭക്തിയും വിശ്വാസവും ജനിപ്പിച്ചിട്ടില്ല. പല വീടുകളിലും, കന്യകയുടെ അടുത്തുള്ള ചുവരിൽ എവിറ്റയുടെ ചിത്രം കാണാം.|ഫാബിയൻ റൂസോ-ലെനോയർ<ref>Rousso-Lenoir. Page 198</ref>}} ഓക്സ്ഫോർഡ് ഇല്ലസ്ട്രേറ്റഡ് ഹിസ്റ്ററി ഓഫ് ക്രിസ്ത്യാനിറ്റിയിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച "ലാറ്റിൻ അമേരിക്ക" എന്ന ലേഖനത്തിൽ, [[John McManners|ജോൺ മക്മാനേഴ്സ്]] അവകാശപ്പെടുന്നത് ഇവാ പെറോണിന്റെ ആകർഷണവും വിജയവും ലാറ്റിൻ അമേരിക്കൻ ഐതീഹ്യങ്ങളും ദൈവിക സങ്കൽപ്പങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു എന്നാണ്. കന്യകയുടെയും മഗ്ദലന മേരിയുടെയും ദൈവശാസ്ത്രത്തിന്റെ വശങ്ങൾ ഇവാ പെറോൺ ബോധപൂർവ്വം തന്റെ പൊതു വ്യക്തിത്വത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ടെന്ന് മക്മാനേഴ്സ് അവകാശപ്പെടുന്നു.<ref name="McManner 440">McManners (2001:440).</ref>ചരിത്രകാരനായ ഹുബെർട്ട് ഹെറിംഗ് ഈവ പെറോണിനെ വിശേഷിപ്പിച്ചത് "ഒരുപക്ഷേ ലാറ്റിനമേരിക്കയിലെ പൊതുജീവിതത്തിൽ ഇതുവരെ പ്രത്യക്ഷപ്പെടാത്ത ഏറ്റവും ബുദ്ധിമതിയായ സ്ത്രീ" എന്നാണ്.<ref name="Adams 203">Adams (1993:203).</ref> 1996 ലെ ഒരു അഭിമുഖത്തിൽ [[Tomás Eloy Martínez|ടോംസ് എലോയ് മാർട്ടിനെസ്]] ഇവാ പെറോണിനെ "ടാംഗോയുടെ [[Cinderella|സിൻഡ്രെല്ല]], ലാറ്റിൻ അമേരിക്കയിലെ [[Sleeping Beauty|സ്ലീപ്പിംഗ് ബ്യൂട്ടി]]" എന്ന് പരാമർശിച്ചു. സഹ അർജന്റീനക്കാരനായ [[Che Guevara|ചെ ഗുവേര]]യുടെ അതേ കാരണങ്ങളാൽ അവർ ഒരു പ്രധാന സാംസ്കാരിക ചിഹ്നമായി തുടരുകയാണെന്ന് മാർട്ടിനെസ് അഭിപ്രായപ്പെട്ടു:{{quote|ലാറ്റിൻ അമേരിക്കൻ മിത്തുകൾ അവ തോന്നുന്നതിനേക്കാൾ കൂടുതൽ പ്രതിരോധിക്കും. ക്യൂബൻ റാഫ്റ്റ് ജനങ്ങളുടെ കൂട്ടത്തോടെയുള്ള പുറപ്പാടോ ഫിഡൽ കാസ്ട്രോയുടെ ഭരണകൂടത്തിന്റെ ദ്രുതഗതിയിലുള്ള വിഘടനവും ഒറ്റപ്പെടലും പോലും ചെ ഗുവേരയുടെ വിജയകരമായ മിഥ്യയെ ഇല്ലാതാക്കിയിട്ടില്ല. ലാറ്റിനമേരിക്ക, ആഫ്രിക്ക, യൂറോപ്പ് എന്നിവിടങ്ങളിലെ ആയിരക്കണക്കിന് ചെറുപ്പക്കാരുടെ സ്വപ്നങ്ങളിൽ അത് സജീവമായി നിലനിൽക്കുന്നു. ചെ, എവിറ്റ എന്നിവർ ചില നിഷ്കളങ്കവും എന്നാൽ ഫലപ്രദവുമായ വിശ്വാസങ്ങളെ പ്രതീകപ്പെടുത്തുന്നു. മെച്ചപ്പെട്ട ലോകത്തിനുള്ള പ്രത്യാശ; അപമാനിക്കപ്പെട്ട, ഭൂമിയിലെ ദരിദ്രരുടെ ബലിപീഠത്തിൽ ബലിയർപ്പിച്ച ജീവിതം, ക്രിസ്തുവിന്റെ സ്വരൂപത്തെ എങ്ങനെയെങ്കിലും പുനർനിർമ്മിക്കുന്ന മിഥ്യകളാണ് അവ.<ref>{{cite web | url=http://www.lasmujeres.com/evaPerón/evitamadonna.shtml | title=Evita Or Madonna: Whom Will History Remember?" Interview with Tomas Eloy Martinez | accessdate=9 November 2009 | archivedate=4 May 2001 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20010504002303/http://www.lasmujeres.com/evaperon/evitamadonna.shtml}}</ref>}} സർക്കാർ അവധി ദിവസമല്ലെങ്കിലും, ഓരോ വർഷവും നിരവധി അർജന്റീനക്കാർ ഇവാ പെറോണിന്റെ മരണത്തിന്റെ വാർഷികം അടയാളപ്പെടുത്തുന്നു. കൂടാതെ, അർജന്റീന നാണയങ്ങളിൽ ഇവാ പെറോണിന്റെ മുഖ ചിത്രം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. കൂടാതെ അർജന്റീനിയൻ കറൻസിയുടെ ഒരു രൂപമായ "എവിറ്റാസ്" അവരുടെ ബഹുമാനാർത്ഥം നാമകരണം ചെയ്യപ്പെട്ടു.<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/1954363.stm "Argentines swap pesos for 'Evitas'"], BBC. Retrieved 4 October 2006.</ref>1947 ൽ ഇവാ പെറോൺ ഫൗണ്ടേഷൻ സ്ഥാപിച്ച [[Ciudad Evita|സിയുഡാഡ് എവിറ്റ]] (എവിറ്റ സിറ്റി) സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത് ബ്യൂണസ് ഐറീസിന് തൊട്ടടുത്താണ്. [[File:Vestido de Eva Perón.JPG|thumb|right|ബ്യൂണസ് അയേഴ്സിലെ മ്യൂസിയോ ഡെൽ ബിസെൻ്റനാരിയോയിലെ ഇവാ പെറോണിൻ്റെ വസ്ത്രധാരണം]] അർജന്റീന ചരിത്രത്തിലെ ആദ്യത്തെ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട വനിതാ പ്രസിഡന്റായ [[Cristina Fernández de Kirchner|ക്രിസ്റ്റീന കിർച്നർ]] ഒരു പെറോണിസ്റ്റാണ്. ഇടയ്ക്കിടെ "ദി ന്യൂ എവിറ്റ" എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നു. അർജന്റീനയുടെ ചരിത്രത്തിലെ ഒരു സവിശേഷ പ്രതിഭാസമാണ് താനെന്ന് സ്വയം അവകാശപ്പെടുന്ന എവിറ്റയുമായി സ്വയം താരതമ്യം ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ലെന്ന് കിർച്നർ പറയുന്നു. 1970 കളിൽ അർജന്റീനയിലെ സൈനിക സ്വേച്ഛാധിപത്യകാലത്ത് പ്രായപൂർത്തിയായ തന്റെ തലമുറയിലെ സ്ത്രീകൾ, അഭിനിവേശത്തിനും പോരാട്ടത്തിനും ഒരു ഉദാഹരണം നൽകിയതിന് എവിറ്റയോട് കടപ്പെട്ടിരിക്കുന്നുവെന്നും കിർച്നർ പറയുന്നു. <ref name="Cristina Fernandez de Kirchner of Argentina"/>ഇവാ പെറോണിന്റെ മരണത്തിന്റെ അമ്പതാം വാർഷികമായ 2002 ജൂലൈ 26 ന് മ്യൂസിയോ എവിറ്റ എന്ന പേരിൽ ഒരു മ്യൂസിയം തുറന്നു. അവരുടെ വലിയ മരുമകൾ ക്രിസ്റ്റീന അൽവാരെസ് റോഡ്രിഗസ് സൃഷ്ടിച്ച ഈ മ്യൂസിയത്തിൽ ഇവാ പെറോണിന്റെ വസ്ത്രങ്ങൾ, ഛായാചിത്രങ്ങൾ, അവരുടെ ജീവിതത്തിലെ കലാപരമായ റെൻഡറിംഗുകൾ എന്നിവയുണ്ട്. മാത്രമല്ല ഇത് വിനോദ സഞ്ചാരികളെ ആകർഷിക്കുകയും ചെയ്തു. ഒരു കാലത്ത് ഇവാ പെറോൺ ഫൗണ്ടേഷൻ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന കെട്ടിടത്തിലാണ് മ്യൂസിയം തുറന്നത്.<ref>[http://www.evitaperon.org/Principal.htm Evita Museum]. Retrieved 13 October 2006</ref> ഇവാ പെറോൺ: ദി മിത്ത്സ് ഓഫ് എ വുമൺ എന്ന പുസ്തകത്തിൽ സാംസ്കാരിക നരവംശശാസ്ത്രജ്ഞൻ ജൂലി എം. ടെയ്‌ലർ അവകാശപ്പെടുന്നത് മൂന്ന് സവിശേഷ ഘടകങ്ങളുടെ സംയോജനമാണ് അർജന്റീനയിൽ എവിറ്റയ്ക്ക് പ്രാധാന്യം നൽകിയിട്ടുള്ളത്:{{quote|പരിശോധിച്ച ചിത്രങ്ങളിൽ, മൂന്ന് ഘടകങ്ങളും സ്ഥിരമായി ബന്ധിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു— സ്ത്രീത്വം, നിഗൂഢമായ അല്ലെങ്കിൽ ആത്മീയ ശക്തി, വിപ്ലവകരമായ നേതൃത്വം — പൊതുവായ ഒരു തീം പ്രദർശിപ്പിക്കുന്നു. ഈ ഏതെങ്കിലും ഘടകങ്ങളുമായുള്ള തിരിച്ചറിയൽ ഒരു വ്യക്തിയെയോ ഗ്രൂപ്പിനെയോ സ്ഥാപിത സമൂഹത്തിന്റെ അരികുകളിലും സ്ഥാപനപരമായ അധികാരത്തിന്റെ പരിധിയിലും നിർത്തുന്നു. മൂന്ന് ചിത്രങ്ങളിലൂടെയും തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയുന്ന ഏതൊരാൾക്കും സമൂഹത്തിലോ അതിന്റെ നിയമങ്ങളിലോ യാതൊരു നിയന്ത്രണവുമില്ലാത്ത ശക്തികളിലൂടെ ആധിപത്യത്തിന് അമിതവും പ്രതിധ്വനിപ്പിക്കുന്നതുമായ അവകാശവാദം ഉന്നയിക്കുന്നു. ഈ ശക്തിയുടെ മൂന്ന് ഘടകങ്ങളും ഉൾക്കൊള്ളാൻ ഒരു സ്ത്രീക്ക് മാത്രമേ കഴിയൂ. <ref name="Taylor 147">Taylor (p. 147).</ref>}} [[File:Cristina recorrió la "Muestra Evita- Embajadora de la Paz" en el Museo de Moscú (17051584839) (2).jpg|thumb|right|മോസ്കോയിലെ സ്റ്റേറ്റ് ഹിസ്റ്റോറിക്കൽ മ്യൂസിയത്തിൽ "എവിറ്റ: അംബാസഡർ ഓഫ് പീസ്" എന്ന പ്രദർശനത്തിൽ പ്രസിഡന്റ് ക്രിസ്റ്റീന കിർച്ചനർ..]] അർജന്റീനയിൽ എവിറ്റയുടെ തുടർച്ചയായ പ്രാധാന്യത്തിന്റെ നാലാമത്തെ ഘടകം മരിച്ച സ്ത്രീയെന്ന നിലയും പൊതുജനങ്ങളുടെ ഭാവനയിൽ മരണം പുലർത്തുന്ന ശക്തിയുമായും ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നുവെന്ന് ടെയ്‌ലർ വാദിക്കുന്നു. എവിറ്റയുടെ എംബാം ചെയ്ത മൃതദേഹം ബെർണാഡെറ്റ് സൗബിറസ് പോലുള്ള വിവിധ കത്തോലിക്കാ സന്യാസിമാരുടെ അവിശ്വസനീയതയ്ക്ക് സമാനമാണെന്നും ലാറ്റിനമേരിക്കയിലെ വലിയ കത്തോലിക്കാ സംസ്കാരങ്ങളിൽ ശക്തമായ പ്രതീകാത്മകതയുണ്ടെന്നും ടെയ്‌ലർ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു.{{quote|ഒരു പരിധിവരെ അവരുടെ തുടർച്ചയായ പ്രാധാന്യവും ജനപ്രീതിയും ഒരു സ്ത്രീയെന്ന നിലയിൽ അവരുടെ ശക്തി മാത്രമല്ല, മരിച്ചവരുടെ ശക്തിയും കാരണമാകാം. എന്നിരുന്നാലും, മരണാനന്തര ജീവിതത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു സമൂഹത്തിന്റെ കാഴ്ചപ്പാട് ഘടനാപരമായിരിക്കാം. മരണം അതിന്റെ സ്വഭാവമനുസരിച്ച് ഒരു രഹസ്യമായി തുടരുന്നു. മാത്രമല്ല, സമൂഹം അത് ഉണ്ടാക്കുന്ന കലഹത്തെ ഔദ്യോഗികമായി ഇല്ലാതാക്കുന്നതുവരെ, അസ്വസ്ഥതയുടെയും ഉറവിടം ആയി കാണാം. സ്ത്രീകളും മരിച്ചവരും - മരണവും സ്ത്രീത്വവും ഘടനാപരമായ സാമൂഹിക രൂപങ്ങളുമായി സമാനമായി നിലകൊള്ളുന്നു. പൊതു സ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് പുറത്ത്, ഔദ്യോഗിക നിയമങ്ങളാൽ പരിധിയില്ലാത്തതും ഔപചാരിക വിഭാഗങ്ങൾക്ക് അതീതവുമാണ്. സ്ത്രീയുടെയും രക്തസാക്ഷിയുടെയും പ്രതീകാത്മക പ്രമേയങ്ങൾ ആവർത്തിക്കുന്ന ഒരു പെൺ ദൈവം എന്ന നിലയിൽ, ഇവാ പെറോൺ ആത്മീയ നേതൃത്വത്തിന് ഇരട്ട അവകാശവാദം ഉന്നയിക്കുന്നു.<ref name="Taylor 148">Taylor (p. 148).</ref>}} പെറോൺ ഭരണകാലത്ത് അർജന്റീനയിലെ ബ്രിട്ടീഷ് അംബാസഡറായിരുന്ന ജോൺ ബാൽഫോർ, എവിറ്റയുടെ ജനപ്രീതി വിവരിക്കുന്നു:{{quote|ഏത് നിലവാരത്തിലും അവർ വളരെ അസാധാരണയായ ഒരു സ്ത്രീയായിരുന്നു; ലോകത്തിന്റെ പുരുഷ മേധാവിത്വമുള്ള ഭാഗമായി അർജന്റീനയെയും യഥാർത്ഥത്തിൽ ലാറ്റിൻ അമേരിക്കയെയും കുറിച്ച് ചിന്തിക്കുമ്പോൾ, ഈ സ്ത്രീ വളരെ വലിയ പങ്കുവഹിക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു. അവർ ജീവിച്ചിരുന്ന ആളുകളിൽ വളരെ വ്യത്യസ്തമായ വികാരങ്ങൾ ഉളവാക്കി. പ്രഭുക്കന്മാർ അവളെ വെറുത്തു. അവർ അവളെ നിഷ്‌കരുണം സ്ത്രീയായി കണ്ടു. മറുവശത്ത് ജനങ്ങൾ അവരെ ആരാധിച്ചു. മന്നയെ സ്വർഗത്തിൽ നിന്ന് വിതരണം ചെയ്യുന്ന ഒരു സ്ത്രീയായി അവർ അവരെ നോക്കി.<ref name="IMDB">{{cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt2302781/|title=Interview with sir John Balfour in the documentary Eva Perón Queen of Hearts|accessdate=2015-06-04}}</ref>}} 2011 ൽ, [[9 de Julio Avenue|9 ഡി ജൂലിയോ അവന്യൂ]]വിലുള്ള നിലവിലെ സാമൂഹിക വികസന മന്ത്രാലയത്തിന്റെ കെട്ടിടമുഖങ്ങളിൽ എവിറ്റയുടെ രണ്ട് ഭീമൻ ചുവർച്ചിത്രങ്ങൾ അനാവരണം ചെയ്തു. അർജന്റീനിയൻ കലാകാരൻ [[Alejandro Marmo|അലജാൻഡ്രോ മർമോ]]യാണ് ചിത്രങ്ങൾ വരച്ചത്. എവിറ്റയുടെ അറുപതാം വാർഷികത്തിന്റെ ഓർമയ്ക്കായി 2012 ജൂലൈ 26 ന് 100 പെസോ മൂല്യമുള്ള നോട്ടുകൾ നൽകി.[[ Julio Argentino Roca|ജൂലിയോ അർജന്റീനോ റോക്ക]]യുടെ വിവാദ പ്രതിമയ്ക്ക് പകരം ആ സ്ഥാനത്ത് ഇവാ ഡുവാർട്ടെ [[Argentine peso|അർജന്റീനയുടെ കറൻസി]]യിൽ ഇടം നേടിയ ആദ്യത്തെ യഥാർത്ഥ വനിതയായി. നോട്ടുകളിലെ ചിത്രം 1952 ലെ രൂപകൽപ്പനയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്. ഇതിന്റെ രേഖാചിത്രം മിന്റിൽ കണ്ടെത്തി. ആർട്ടിസ്റ്റ് [[Roger Pfund|റോജർ പഫുണ്ടി]]നൊപ്പം കൊത്തുപണിക്കാരനായ സെർജിയോ പിലോസിയോ നിർമ്മിച്ചതാണ്. അച്ചടി ആകെ 20 ദശലക്ഷം നോട്ടുകൾ. റോക്കയുടേയും [[Conquest of the Desert|മരുഭൂമി പിടിച്ചടക്കലും]] ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ചിത്രങ്ങളടങ്ങിയ നോട്ടുകൾ സർക്കാർ മാറ്റിസ്ഥാപിക്കുമോ എന്ന് വ്യക്തമല്ല. === ഫാസിസത്തിന്റെയും യഹൂദവിരുദ്ധതയുടെയും ആരോപണങ്ങൾ === {{quote|പെറോണിന്റെ ഭരണകാലത്ത് അർജന്റീനയിൽ ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ മറ്റേതൊരു കാലഘട്ടത്തേക്കാളും കുറച്ച് ആന്റിസെമിറ്റിക് സംഭവങ്ങൾ നടന്നു. [ജുവാൻ] പെറോൺ തന്റെ ആദ്യ രണ്ട് പ്രസിഡന്റ് സ്ഥാനങ്ങളിൽ ആന്റിസെമിറ്റിസത്തിനെതിരെ ഉച്ചരിച്ച നിരവധി പ്രസംഗങ്ങൾ വായിച്ചപ്പോൾ പെറോണിന് മുമ്പുള്ള മറ്റൊരു പ്രസിഡന്റും യഹൂദന്മാരോടുള്ള വിവേചനം ഇത്ര വ്യക്തമായും നിരസിച്ചിട്ടില്ലെന്ന് ഉടൻ തന്നെ വ്യക്തമാകും. ഇവാ ഡുവാർട്ടെ ഡി പെറോണിനും ഇത് ബാധകമാണ്. തന്റെ പല പ്രസംഗങ്ങളിലും, ആന്റിസെമിറ്റിക് മനോഭാവങ്ങളെ ഉയർത്തിപ്പിടിച്ചത് രാജ്യത്തിന്റെ പ്രഭുവർഗ്ഗമാണെന്ന് എവിറ്റ വാദിച്ചു. എന്നാൽ പെറോണിസം അങ്ങനെ ചെയ്തില്ല.| [[Raanan Rein|റാണൻ റെയിൻ]]”<ref>Rein, Raanan. [https://books.google.com/books/about/Populism_and_Ethnicity.html?id=ZX0OywEACAAJ ''Populism and Ethnicity: Peronism and the Jews of Argentina'']. McGill-Queen’s University Press. {{ISBN| 0-22-800166-8}} Back cover; page 4.</ref>}} [[File:Evita y Golda Meir.jpg|thumb|right|1951 ഏപ്രിൽ 9-ന്, ഇസ്രായേലിലെ അന്നത്തെ തൊഴിൽ മന്ത്രിയായിരുന്ന ഗോൾഡ മെയർ, ഇവാ പെറോണിനെ കണ്ട് ഇവാ പെറോൺ ഫൗണ്ടേഷൻ ഇസ്രായേലിന് നൽകിയ സഹായത്തിന് നന്ദി പറഞ്ഞു.<ref>Rein, Raanan. [https://books.google.com/books/about/Populism_and_Ethnicity.html?id=ZX0OywEACAAJ ''Populism and Ethnicity: Peronism and the Jews of Argentina'']. McGill-Queen’s University Press. {{ISBN| 0-22-800166-8}} Page 82.</ref>]] ജുവാൻ പെറോണിന്റെ എതിരാളികൾ തുടക്കം മുതൽ പെറോൺ ഒരു ഫാസിസ്റ്റ് ആണെന്ന് ആരോപിച്ചിരുന്നു. ജുവാൻ പെറോണിന്റെ എതിരാളികൾ വളരെയധികം പിന്തുണച്ച അമേരിക്കയിൽ നിന്നുള്ള നയതന്ത്രജ്ഞനായ [[Spruille Braden|സ്പ്രൂയിൽ ബ്രാഡൻ]], ജുവാൻ പെറോണിന്റെ ആദ്യ സ്ഥാനാർത്ഥിത്വത്തിനെതിരെ പ്രചാരണം നടത്തി. 1947 ലെ എവിറ്റയുടെ യൂറോപ്യൻ പര്യടനത്തിൽ [[Francisco Franco|ഫ്രാൻസിസ്കോ ഫ്രാങ്കോ]]യുടെ വിശിഷ്ടാതിഥിയായിരുന്ന പെറോൻസിനെ ഫാസിസ്റ്റുകളെന്ന ധാരണ വർദ്ധിപ്പിച്ചിരിക്കാം. 1947 ആയപ്പോഴേക്കും ഫ്രാങ്കോ അധികാരം നിലനിർത്താൻ അവശേഷിക്കുന്ന ചുരുക്കം ചില ഫാസിസ്റ്റുകളിൽ ഒരാളായി രാഷ്ട്രീയമായി ഒറ്റപ്പെട്ടു. അതിനാൽ, ഫ്രാങ്കോയ്ക്ക് ഒരു രാഷ്ട്രീയ സഖ്യത്തിന്റെ ആവശ്യമുണ്ടായിരുന്നു. അർജന്റീനയിലെ ജനസംഖ്യയുടെ മൂന്നിലൊന്ന് സ്പാനിഷ് വംശജരായതിനാൽ അർജന്റീനയ്ക്ക് സ്പെയിനുമായി നയതന്ത്രബന്ധം പുലർത്തുന്നത് സ്വാഭാവികമാണെന്ന് തോന്നി. 1947 ലെ യൂറോപ്യൻ പര്യടനത്തിൽ എവിറ്റയെക്കുറിച്ചുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര ധാരണയെക്കുറിച്ച് അഭിപ്രായപ്പെട്ട ഫ്രേസറും നവാരോയും എഴുതുന്നു, "എവിറ്റയെ ഒരു ഫാസിസ്റ്റ് പശ്ചാത്തലത്തിൽ കാണുന്നത് അനിവാര്യമായിരുന്നു. അതിനാൽ, എവിറ്റയും പെറോണും യൂറോപ്പിൽ അതിന്റെ ഗതിവിഗതികൾ നടത്തിയിരുന്ന ഒരു പ്രത്യയശാസ്ത്രത്തെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നതായി കാണപ്പെട്ടു.<ref name="Fraser 100">Fraser & Navarro (1996:100).</ref> യുഎസ്-അർജന്റീന ചേംബർ ഓഫ് കൊമേഴ്‌സിന്റെ മുൻ പ്രസിഡന്റ് ലോറൻസ് ലെവിൻ എഴുതുന്നത് നാസി പ്രത്യയശാസ്ത്രത്തിന് വിരുദ്ധമായി, പെറോണുകൾ യഹൂദവിരുദ്ധരല്ലായിരുന്നു എന്നാണ്. അമേരിക്കൻ പോയിന്റ് ഓഫ് വ്യൂവിൽ നിന്നുള്ള ഇൻസൈഡ് അർജന്റീന ഫ്രം പെറോൺ മുതൽ മെനെം: 1950–2000 എന്ന പുസ്തകത്തിൽ ലെവിൻ എഴുതുന്നു:{{quote|പെറോണിന് ഇറ്റലിയോടുള്ള ആദരവിനെക്കുറിച്ച് അമേരിക്കൻ സർക്കാർ യാതൊരു അറിവും പ്രകടിപ്പിച്ചില്ല.(ജർമ്മനിയോടുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ അകൽച്ച, അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംസ്കാരം വളരെ കർക്കശമായി കണ്ടെത്തി). അർജന്റീനയിൽ യഹൂദവിരുദ്ധത നിലവിലുണ്ടെങ്കിലും പെറോണിന്റെ സ്വന്തം വീക്ഷണങ്ങളും രാഷ്ട്രീയ കൂട്ടായ്മകളും യഹൂദവിരുദ്ധമല്ലെന്നും അവർ മനസ്സിലാക്കിയില്ല. തന്റെ നയങ്ങൾ വികസിപ്പിക്കുന്നതിന് സഹായിക്കുന്നതിന് പെറോൺ അർജന്റീനയിലെ ജൂത സമൂഹത്തെ അന്വേഷിച്ചുവെന്നും വ്യാവസായിക മേഖല സംഘടിപ്പിക്കുന്നതിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട സഖ്യകക്ഷികളിൽ ഒരാളായ പോളണ്ടിൽ നിന്നുള്ള ജൂത കുടിയേറ്റക്കാരനായ ഹോസെ ബെർ ഗെൽബാർഡ് ആണെന്നും വസ്തുത അവർ ശ്രദ്ധിച്ചില്ല.<ref>Levine (p. 23).</ref>}} [[File:Gelbard y peron.jpg|thumb|right|ജുവാൻ പെറോണും ഭാവി സാമ്പത്തിക മന്ത്രി ജോസ് ബെർ ഗെൽബാർഡും]] ജീവചരിത്രകാരൻ റോബർട്ട് ഡി. ക്രാസ്‌വെല്ലർ എഴുതുന്നു, "പെറോണിസം ഫാസിസമായിരുന്നില്ല", "പെറോണിസം നാസിസമായിരുന്നില്ല" യുഎസ് അംബാസഡർ [[George S. Messersmith|ജോർജ്ജ് എസ്. മെസ്സേർസ്മിത്തിന്റെ]] അഭിപ്രായങ്ങളും ക്രാസ്വെല്ലർ പരാമർശിക്കുന്നു. 1947 ൽ അർജന്റീന സന്ദർശിക്കുമ്പോൾ മെസ്സേർസ്മിത്ത് ഇനിപ്പറയുന്ന പ്രസ്താവന നടത്തി: "ന്യൂയോർക്കിലോ വീട്ടിലെ മിക്ക സ്ഥലങ്ങളിലോ ഉള്ളതുപോലെ ഇവിടെ യഹൂദന്മാരോട് സാമൂഹിക വിവേചനം ഇല്ല."<ref name="Crassweller">Crassweller (1987).</ref> ടൈം മാഗസിൻ അർജന്റീനിയൻ എഴുത്തുകാരനും പത്രപ്രവർത്തകനും റട്‌ജേഴ്‌സ് യൂണിവേഴ്‌സിറ്റിയിലെ ലാറ്റിൻ അമേരിക്കൻ പ്രോഗ്രാമിന്റെ മുൻ ഡയറക്ടറുമായ [[Tomás Eloy Martínez|ടോമസ് എലോയ് മാർട്ടിനെസിന്റെ]] ഒരു ലേഖനം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. - "ദി വുമൺ ബിഹൈൻഡ് ദി ഫാന്റസി: പ്രോസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്, ഫാസിസ്റ്റ്, പ്രോഫ്ളിഗേറ്റ്—ഇവാ പെറോൺ വാസ് മാലിഘ്നെഡ്, മോസ്റ്റ്ലി അൺഫെയറി". ഈ ലേഖനത്തിൽ, മാർട്ടിനെസ് എഴുതുന്നു, ഇവാ പെറോൺ ഒരു ഫാസിസ്റ്റ്, നാസി, എന്നിവയാണെന്ന ആരോപണം പതിറ്റാണ്ടുകളായി അവർക്കെതിരെ ഉന്നയിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. ആരോപണങ്ങൾ അസത്യമാണെന്ന് അദ്ദേഹം എഴുതി:{{quote|അവർ ഒരു ഫാസിസ്റ്റ് ആയിരുന്നില്ല. അജ്ഞത, ഒരുപക്ഷേ, ആ പ്രത്യയശാസ്ത്രത്തിന്റെ അർത്ഥത്തെക്കുറിച്ചു. അവൾ അത്യാഗ്രഹിയായിരുന്നില്ല. ആഭരണങ്ങൾ, രോമക്കുപ്പായം, ഡിയോർ വസ്ത്രങ്ങൾ എന്നിവ അവർക്ക് ഇഷ്ടമായിരുന്നുവെങ്കിലും മറ്റുള്ളവരെ കൊള്ളയടിക്കേണ്ട ആവശ്യമില്ലാതെ അവർക്ക് ഇഷ്ടമുള്ളത്രയും സ്വന്തമാക്കാം. 1964 ൽ [[Jorge Luis Borges|ജോർജ്ജ് ലൂയിസ് ബോർജസ്]], 'ആ സ്ത്രീയുടെ അമ്മ [എവിറ്റ]' 'ജുനാനിലെ ഒരു വേശ്യാലയത്തിന്റെ മാഡം' ആണെന്ന് പ്രസ്താവിച്ചു. ചിലർ ഇപ്പോഴും വിശ്വസിക്കുന്നതിനോ അല്ലെങ്കിൽ എവിറ്റ സ്വയം ചിന്തിക്കുന്നതിനോ ഇടയ്ക്കിടെ അദ്ദേഹം ആക്ഷേപം ആവർത്തിച്ചു. ലൈംഗിക ആകർഷണത്തിന്റെ അഭാവം ആ സാങ്കൽപ്പിക വേശ്യാലയത്തിൽ പരിശീലനം നേടിയതായി അറിയുന്ന എല്ലാവരെയും പരാമർശിക്കുന്നു. 1955 ഓടെ ലഘുലേഖക്കാരനായ സിൽവാനോ സാന്റാൻഡറും നാസികളുടെ കൂട്ടാളിയായി എവിറ്റ രേഖപ്പെടുത്തുന്ന അക്ഷരങ്ങൾ കൂട്ടിച്ചേർക്കാൻ ഇതേ തന്ത്രം പ്രയോഗിച്ചു. (ജുവാൻ) പെറോൺ 1947 ലും 1948 ലും നാസി കുറ്റവാളികൾക്ക് അർജന്റീനയിലേക്ക് പ്രവേശിക്കാൻ സൗകര്യമൊരുക്കി, അതുവഴി യുദ്ധസമയത്ത് ജർമ്മനി വികസിപ്പിച്ച നൂതന സാങ്കേതികവിദ്യ സ്വന്തമാക്കുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിച്ചു. എന്നാൽ അതിൽ എവിറ്റ ഒരു പങ്കും വഹിച്ചില്ല.<ref>{{cite magazine|url=http://www.time.com/time/magazine/1997/int/970120/cinema.the_woman.html |title=The woman behind the fantasy. prostitute, fascist, profligate—Eva Perón was much maligned, mostly unfairly |last=Martínez |first=Tomás Eloy |date=20 January 1997 |magazine=Time |accessdate=28 January 2009 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20011221053805/http://www.time.com/time/magazine/1997/int/970120/cinema.the_woman.html |archivedate=21 December 2001 }}</ref>}} [[Ohio State University|ഒഹായോ സ്റ്റേറ്റ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി]]യിലെ 2002-ലെ ഡോക്ടറൽ പ്രബന്ധത്തിൽ ലോറൻസ് ഡി. ബെൽ എഴുതുന്നു. ജുവാൻ പെറോണിന് മുമ്പുള്ള സർക്കാരുകൾ യഹൂദവിരുദ്ധമായിരുന്നുവെങ്കിലും അദ്ദേഹത്തിന്റെ സർക്കാർ അങ്ങനെയല്ലായിരുന്നു. ജുവാൻ പെറോൺ "ഉത്സാഹത്തോടെയും " യഹൂദ സമൂഹത്തെ തന്റെ സർക്കാരിലേക്ക് റിക്രൂട്ട് ചെയ്യാൻ ശ്രമിക്കുകയും ജൂത അംഗങ്ങൾക്കായി പെറോണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ ഒരു ശാഖ സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു. അർജന്റീനയിലെ ജൂത സമൂഹത്തെ ആദ്യമായി കോടതിയിൽ ഹാജരാക്കിയതും പൊതു ഓഫീസിലേക്ക് ജൂത പൗരന്മാരെ നിയമിച്ചതും പെറോണിന്റെ സർക്കാരാണ്.<ref>[http://rave.ohiolink.edu/etdc/view?acc_num=osu1039034580 ''The Jews and Perón: Communal Politics and National Identity in Peronist Argentina, 1946–1955'' by Lawrence D. Bell], PhD dissertation, 2002, Ohio State University, Retrieved 2 May 2008</ref> ലാറ്റിനമേരിക്കയിലെ മറ്റേതിനേക്കാളും പെറോണിസ്റ്റ് ഭരണകൂടം ഫാസിസ്റ്റ് ആണെന്ന് ആരോപിക്കപ്പെട്ടുവെന്ന് കെവിൻ പാസ്മോർ എഴുതുന്നു. എന്നാൽ പെറോണിസ്റ്റ് ഭരണകൂടം ഫാസിസ്റ്റ് ആയിരുന്നില്ലെന്നും പെറോണിന് കീഴിൽ ഫാസിസത്തിന് കൈമാറിയത് ലാറ്റിൻ അമേരിക്കക്ക് ഒരിക്കലും പിടിച്ചില്ലെന്നും അദ്ദേഹം പറയുന്നു. കൂടാതെ, എതിരാളികളായ രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികളെ നിലനിൽക്കാൻ പെറോണിസ്റ്റ് ഭരണകൂടം അനുവദിച്ചതിനാൽ അതിനെ ഏകാധിപത്യമെന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കാനാവില്ല.<ref>Passmore, Kevin. [https://books.google.com/books?id=gee7VLcMP8gC&dq=fascism+a+very+short+introduction ''Fascism: A Very Short Introduction'']. Oxford University Press. {{ISBN|0-19-280155-4}}.</ref> === അന്താരാഷ്ട്ര ജനപ്രിയ സംസ്കാരം === {{See also|Cultural depictions of Eva Perón}} [[File:Liza Minnelli visits the tomb of Eva Peron, 1993.jpg|thumb|right|1993-ൽ ഇവാ പെറോണിന്റെ ശവകുടീരത്തിലെ ഫലകം വായിക്കുന്ന ലിസ മിന്നെല്ലി. 1980-കളുടെ തുടക്കത്തിൽ, എവിറ്റ എന്ന സംഗീത നാടകത്തിന്റെ ചലച്ചിത്ര പതിപ്പിൽ പ്രധാന വേഷത്തിനായി മിന്നെല്ലിയെ പരിഗണിച്ചിരുന്നു.<ref name="Fraser 195 quote">Fraser & Navarro (1996:195). "Stigwood next hired the flamboyant director Ken Russell, who tested Elaine Paige, who had starred in the stage version, and Liza Minnelli."</ref>]] ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തോടെ, ഇവാ പെറോൺ നിരവധി ലേഖനങ്ങൾ, പുസ്‌തകങ്ങൾ, സ്റ്റേജ് നാടകങ്ങൾ, സംഗീതങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്ക് വിഷയമായിത്തീർന്നു. ജീവചരിത്രം [[The Woman with the Whip|ദി വുമൺ വിത്ത് വിപ്പ്]] 1981 ലെ ടിവി മൂവിയാകുകയും, എവിറ്റ പെറോണിന്റെ ടൈറ്റിൽ റോളിൽ [[ഫെയ് ഡണവേ]] അഭിനയിച്ചു.<ref>{{cite web |last=Erickson |first=Hal |url=https://movies.nytimes.com/movie/125365/Evita-Peron/overview |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160307202058/http://www.nytimes.com/movies/movie/125365/Evita-Peron/overview |title="Evita Perón" review in New York Times |work=The New York Times |date= |archivedate=7 March 2016}}</ref> ഇവാ പെറോണിന്റെ ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും വിജയകരമായ തർജ്ജമ [[Evita (musical)|എവിറ്റ]] എന്ന സംഗീത നിർമ്മാണമാണ്. 1976-ൽ [[Tim Rice|ടിം റൈസും]] [[ആൻഡ്രൂ ലോയ്ഡ് വെബ്ബർ|ആൻഡ്രൂ ലോയ്ഡ് വെബറും]] ചേർന്ന് നിർമ്മിക്കുകയും [[Julie Covington|ജൂലി കോവിംഗ്ടൺ]] ടൈറ്റിൽ റോളിൽ എത്തിയ ഒരു കൺസെപ്റ്റ് ആൽബമായി മ്യൂസിക്കൽ ആരംഭിച്ചു. [[West End of London|ലണ്ടനിലെ വെസ്റ്റ് എൻഡ്]] മ്യൂസിക്കൽ സ്റ്റേജ് പ്രൊഡക്ഷനിലേയ്ക്ക് കൺസെപ്റ്റ് ആൽബം ഉൾക്കൊള്ളിച്ചപ്പോൾ 1978-ൽ സംഗീതത്തിലെ മികച്ച പ്രകടനത്തിനുള്ള [[Laurence Olivier Awards|ഒലിവിയർ അവാർഡ്]] നേടുകയും പിന്നീട് [[Elaine Paige|എലെയ്ൻ പെയ്ഗെ]] ടൈറ്റിൽ റോളിൽ അഭിനയിക്കുകയും ചെയ്തു. 1980-ൽ ബ്രോഡ്‌വേ നിർമ്മാണത്തിലെ ടൈറ്റിൽ കഥാപാത്രമായി അഭിനയിച്ചതിന് [[Patti LuPone|പാട്ടി ലുപോൺ]] സംഗീതത്തിലെ മികച്ച നടിക്കുള്ള [[ടോണി പുരസ്കാരം|ടോണി അവാർഡ്]] നേടി. മികച്ച സംഗീതത്തിനുള്ള ടോണി അവാർഡും ബ്രോഡ്‌വേ നിർമ്മാണം നേടി. "അന്റാർട്ടിക്ക ഒഴികെയുള്ള എല്ലാ ഭൂഖണ്ഡങ്ങളിലും മ്യൂസിക്കൽ സ്റ്റേജ് നിർമ്മാണം നടന്നിട്ടുണ്ടെന്നും ഇത് 2 ബില്യൺ ഡോളറിലധികം വരുമാനം നേടിയിട്ടുണ്ടെന്നും" നിക്കോളാസ് ഫ്രേസർ അവകാശപ്പെടുന്നു.<ref name="Fraser 193">Fraser & Navarro (1996:193).</ref> 1978-ൽ തന്നെ ഈ സിനിമ ഒരു സിനിമയുടെ അടിസ്ഥാനമായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. ഏകദേശം 20 വർഷത്തെ നിർമ്മാണ കാലതാമസത്തിനുശേഷം, 1996 ലെ ചലച്ചിത്ര പതിപ്പിനുള്ള ടൈറ്റിൽ റോളിൽ [[മഡോണ (ഗായിക)|മഡോണ]] അഭിനയിക്കുകയും "മ്യൂസിക്കൽ അല്ലെങ്കിൽ കോമഡിയിലെ മികച്ച നടിക്കുള്ള ഗോൾഡൻ ഗ്ലോബ് അവാർഡ്" നേടുകയും ചെയ്തു. അമേരിക്കൻ സിനിമയ്ക്കുള്ള പ്രതികരണമായി, എവിറ്റയുടെ ജീവിതത്തെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ രാഷ്ട്രീയമായി കൃത്യമായ ഒരു ചിത്രം നൽകാനുള്ള ശ്രമത്തിൽ ഒരു അർജന്റീനിയൻ ചലച്ചിത്ര കമ്പനി [[Eva Perón: The True Story|ഇവാ പെറോൺ: ദി ട്രൂ സ്റ്റോറി]] പുറത്തിറക്കി. അർജന്റീനിയൻ നിർമ്മാണത്തിൽ നടി [[Esther Goris|എസ്ഥർ ഗോറിസ്]] ടൈറ്റിൽ റോളിൽ അഭിനയിച്ചു. "മികച്ച വിദേശ ഭാഷാ ചലച്ചിത്രം" എന്ന വിഭാഗത്തിൽ 1996 ലെ ഓസ്‌കാറിനുവേണ്ടി അർജന്റീന സമർപ്പിച്ച ചിത്രമായിരുന്നു ഇത്. നിക്കോളാസ് ഫ്രേസർ എഴുതുന്നു. എവിറ്റ നമ്മുടെ കാലത്തെ മികച്ച ജനപ്രിയ സംസ്കാര ചിഹ്നമാണ്. കാരണം ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തോടെ, അവരുടെ കരിയർ എന്താണെന്ന് മുൻ‌കൂട്ടി കണ്ടു. എവിറ്റയുടെ കാലത്ത് ഒരു മുൻ എന്റർടെയ്‌നർ പൊതു രാഷ്ട്രീയ ജീവിതത്തിൽ പങ്കെടുക്കുന്നത് അപമാനകരമായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. പൊതു രാഷ്ട്രീയ ജീവിതത്തെ ഷോ ബിസിനസാക്കി മാറ്റിയെന്ന് അർജന്റീനയിലെ അവരുടെ എതിരാളികൾ പലപ്പോഴും ആരോപിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തോടെ പൊതുജനം സെലിബ്രിറ്റികളുടെ ആരാധനയിൽ മുഴുകിയിരിക്കുകയാണെന്നും പൊതു രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം നിസ്സാരമായിത്തീർന്നുവെന്നും ഫ്രേസർ അവകാശപ്പെടുന്നു. ഇക്കാര്യത്തിൽ, എവിറ്റ ഒരുപക്ഷേ അവളുടെ സമയത്തേക്കാൾ മുന്നിലായിരുന്നു. എവിറ്റയുടെ കഥ നമ്മുടെ സെലിബ്രിറ്റി-അധിനിവേശ പ്രായത്തെ ആകർഷിക്കുന്നുവെന്നും ഫ്രേസർ എഴുതുന്നു. കാരണം അവരുടെ കഥ ഹോളിവുഡിലെ ഏറ്റവും പഴക്കം ചെന്ന ക്ലീഷേകളിലൊന്നായ [[Rags to riches|റാഗ്സ് ടു റിച്ച്സ്]] സ്റ്റോറി സ്ഥിരീകരിക്കുന്നു.<ref name="Fraser 194">Fraser & Navarro (1996:194).</ref>മരണശേഷം അരനൂറ്റാണ്ടിലേറെയായി ഇവാ പെറോണിന്റെ ജനപ്രീതിയെക്കുറിച്ച് പ്രതിഫലിപ്പിച്ച് അൽമ ഗില്ലെർമോപ്രിയറ്റോ എഴുതുന്നു. "എവിറ്റയുടെ ജീവിതം വാസ്തവമായി ആരംഭിച്ചു കഴിഞ്ഞു."<ref name="Guillermoprieto 16">Guillermoprieto (2002:16)</ref> == തലക്കെട്ടുകളും ബഹുമതികളും == 2012-ൽ ചരമവാർഷികത്തോടനുബന്ധിച്ച് പുറത്തിറക്കിയ 100 പെസോ നോട്ടിൽ ഇവാ പെറോണിന്റെ ചിത്രമുണ്ട്. 2022-ൽ പുറത്തിറക്കിയ പുതിയ 100 പെസോ നോട്ടിലും അവരുടെ ചിത്രമുണ്ട്.<ref>{{cite web |title = Eva Peron On Argentinian Banknotes|work=Banknote World|date=29 June 2022 |url = https://www.banknoteworld.com/blog/eva-peron-on-argentinian-banknotes/|accessdate=17 September 2023}}</ref> [[File:Eva Perón e Eurico Dutra no Palácio do Catete 1.tif|thumb|ഇവാ പെറോണും ബ്രസീലിയൻ പ്രസിഡൻ്റ് യൂറിക്കോ ഗാസ്പർ ദുത്രയും റിയോ ഡി ജനീറോയിലെ കാറ്റെറ്റ് പാലസിൽ, 1947..]] ഇവാ പെറോണിന് നൽകിയ തലക്കെട്ടുകൾ ഇനിപ്പറയുന്നവയാണ്.<ref>http://evita3.marianobayona.com/disticon.html Honours of Eva Perón</ref><ref>http://evita3.marianobayona.com/14jun06.html Distincionesa Eva Perón</ref> ===ശീർഷകങ്ങളും ശൈലികളും=== * '''7 May 1919 – 21 October 1945''': ''Miss'' María Eva Duarte * '''22 October 1945 – 3 June 1946''': ''Mrs'' Eva Duarte de Perón * '''4 June 1946 – 26 July 1952''': ''Her Excellency'' Eva Perón, First Lady of the Nation * '''7 May 1952 – Present''': ''Spiritual Leader of the Nation'' ==ദേശീയ ബഹുമതികൾ== * {{flag|Argentina}}: Grand Cross with Collar of the [[Order of the Liberator General San Martín]] * {{flag|Argentina}}: Grand Cross of Honor of the Argentine Red Cross * {{flag|Argentina}}: Great Peronist Medal in Extraordinary Degree ==വിദേശ ബഹുമതികൾ== * {{flag|Bolivia}}: Grand Cross of the [[Order of the Condor of the Andes]] * {{flag|Brazil}}: Grand Cross of the [[Order of the Southern Cross]] * {{flag|Colombia}}: Grand Cross of the [[Order of Boyaca|Order of Boyaca, Special Class]] * {{flag|Netherlands}}: Dame Grand Cross of the [[Order of Orange-Nassau]] * {{flag|Spain}}: Dame Grand Cross of the [[Order of Isabella the Catholic]]<ref>https://s-media-cache-ak0.pinimg.com/originals/58/29/ea/5829ea9a5dc9baad81efee618664b88e.jpg</ref><ref>https://www.europeana.eu/api/v2/thumbnail-by-url.json?size=w400&uri=http%3A%2F%2Fvideo.archivioluce.com%2Ffoto%2Fhigh%2FATTUALITA%2FGP56%2FA00173095.jpg&type=IMAGE</ref> * {{flag|Sovereign Military Order of Malta}}: Dame Grand Cross of [[Sovereign Military Order of Malta]] * {{flag|Mexico}}: Grand Cross of the [[Order of the Aztec Eagle]] * {{flag|Syria}}: Grand Cross of the Order of Omeyades * {{flag|Ecuador}}: Grand Cross of the Order of Merit and the Ecuadorian Red Cross * {{flag|Haiti}}: Grand Cross of the [[National Order of Honour and Merit|Order of Honour and Merit]] * {{flag|Perú}}: Grand Cross of the [[Order of the Sun of Peru]] * {{flag|Paraguay}}:Grand Cross of the Merit of Paraguay ==ഗ്രന്ഥസൂചിക== {{colbegin|2}} * {{Cite journal| title=Evita: The Woman Behind the Myth | publisher=A&E Biography | year=1996 | postscript=<!-- Bot inserted parameter. Either remove it; or change its value to "." for the cite to end in a ".", as necessary. -->{{inconsistent citations}}}} * {{cite book | title=Latin American Heroes: Liberators and Patriots from 1500 to the Present | url=https://archive.org/details/latinamericanher00jero | last=Adams | first=Jerome R | isbn=0-345-38384-2 | publisher=Ballantine Books | year=1993}} * {{cite book | last=Ara | first=Pedro | title=El Caso Eva Perón | url=https://archive.org/details/elcasoevaperonap0000arap | year=1974}} * {{cite book | title=Evita, First Lady: A Biography of Eva Perón | url=https://archive.org/details/warreportingforc00chri | first=John | last=Barnes| year=1978|publisher=Grove Press|location=New York, New York}} * {{cite book | last=Vacca | first=Roberto | year=1970 | title=Eva Perón | publisher=CEAL}} * {{cite book | last=Crassweller | first=Robert D | title=Peron and the Enigmas of Argentina | url=https://archive.org/details/pernenigmasofa00cras | publisher=W.W. Norton & Company | year=1987 | isbn=0-393-02381-8}} * {{cite book | last=Fraser | first=Nicholas | last2=Navarro | first2=Marysa | title=Evita: The Real Life of Eva Perón | publisher=W.W. Norton & Company | year=1996}} * {{cite book | last=Guillermoprieto | first=Alma | title=Looking for History: Dispatches from Latin America | url=https://archive.org/details/lookingforhistor00guil | publisher=Vintage | year=2002 | isbn=0-375-72582-2}} * Guy, Donna. "Life and the Commodification of Death in Argentina: Juan and Eva Perón" in ''Death, Dismemberment, and Memory: Body Politics in Latin America'', Lyman L. Johnson, ed. Albuquerque: University of New Mexico Press 2004, pp.&nbsp;245–272. * {{cite journal | last=Lerner | first=BH | year=2000 | title=The illness and death of Eva Perón: cancer, politics, and secrecy | url=https://archive.org/details/sim_the-lancet_2000-06-03_355_9219/page/1988 | journal=Lancet | volume=355 | pages=1988–1991 | doi=10.1016/s0140-6736(00)02337-0 | pmid=10859055}} * {{cite book | title=Inside Argentina from Perón to Menem: 1950–2000 From an American Point of View | year=2001 | url=https://archive.org/details/insideargentinaf0000levi | first=Lawrence | last=Levine | isbn=0-9649247-7-3}} * {{cite book | last=Main | first=Mary | title=Evita: The Woman with the Whip | url=https://archive.org/details/evitawomanwithwh0000main | year=1980 | isbn=0-396-07834-6}} * {{cite book | last=McManners | first=John | title=The Oxford Illustrated History of Christianity | url=https://archive.org/details/oxfordillust_xxxx_2001_000_6683394 | publisher=Oxford University Press | year=2001 | isbn=0-19-285439-9}} * {{cite book | last=Naipaul | first=V.S. | title=The Return of Eva Perón | publisher=Alfred A. Knopf | year=1980}} * {{cite book | last=Dujovne Ortiz | first=Alicia | title=Eva Perón | year=1996 | url=https://archive.org/details/evaperon0000dujo_e0x3 | publisher=St. Martin's Press | isbn=0-312-14599-3}} * {{cite book | title=La Razón de mi vida | first=Eva | last=Perón | publisher=Buro Editors | year=1952}} * {{cite book | title=Evita: An Intimate Portrait of Eva Peron | editors=Juan Pablo Queiroz, Tomas De Elia}} * {{cite book | last=Rousso-Lenoir | first=Fabienne | title=America Latina | isbn=2-84323-335-6}} * {{cite book | title=Eva Perón: The Myths of a Woman | first=Julie M. | last=Taylor | isbn=0-226-79143-2}} *{{cite news | title=Eva Peron in the Twenty-First Century: The Power of the Image in Argentina | first=Kristina | last=Nasi | publisher=The International Journal of the Image | pages=99–106 | year=2010}} {{colend|2}} {{s-start}} {{s-hon}} {{s-bef|before=[[Edelmiro Julián Farrell|Conrada Victoria Torni]]}} {{s-ttl|title=[[First Ladies and Gentlemen of Argentina|First Lady of Argentina]]|years=1946–1952}} {{s-vac|next=[[Eduardo Lonardi|Mercedes Lonardi]]}} |- {{s-new|office}} {{s-ttl|title=[[Spiritual Leader of the Nation of Argentina]]|years=1952}} {{s-non|reason=Position abolished}} |- {{s-ppo}} {{s-new|office}} {{s-ttl|title=President of the [[Feminism in Argentina|Peronist Feminist Party]]|years=1947–1952}} {{s-aft|after=[[Delia Parodi]]}} |- {{s-bef|before=[[Hortensio Quijano]]}} {{s-ttl|title=[[Justicialist Party|Peronist]] nominee for [[List of Vice Presidents of Argentina|Vice President of Argentina]]<br>{{small|Withdrew}}|years=[[Argentine general election, 1951|1951]]}} {{s-aft|after=[[Hortensio Quijano]]}} |- {{s-npo}} {{s-new|office}} {{s-ttl|title=President of the [[Eva Perón Foundation]]|years=1948–1952}} {{s-aft|after=[[Juan Perón]]}} {{s-end}} ==കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക്== * Guareschi, Roberto (5 November 2005). "Not quite the Evita of Argentine legend". ''[[New Straits Times]]'', p.&nbsp;21. * Spaderna, Summer L. (2002) [http://content.library.ccsu.edu/cdm/ref/collection/ccsutheses/id/1114 The Evolution of Eva Perón in the North American Consciousness] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170308050558/http://content.library.ccsu.edu/cdm/ref/collection/ccsutheses/id/1114 |date=2017-03-08 }} * [http://www.nzherald.co.nz/travel/news/article.cfm?c_id=7&objectid=10570955&pnum=0 Buenos Aires: Home of Evita, Forever Young and Beautiful] by Graham Reid, ''The New Zealand Herald'', 7 May 2009 ==അവലംബം== {{reflist|30em}} ==പുറം കണ്ണികൾ== {{commons category|Eva Perón}} * [http://www.evitaperon.org/ Eva Perón Historical Foundation] * [https://web.archive.org/web/20040410153117/http://edsall-historypage.org/html/20_truths_peron.html casahistoria pages on Perón] Les Fearns site, also links to Eva Perón pages * [http://www.bbc.co.uk/programmes/b01l05dq BBC Radio 4 programme about Perón's embalmed body] * [http://www.facebook.com/TheEvitaProject The Evita Project - a social media page dedicated to Evita and the preservation of her legacy] {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:1919-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1952-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:അർജന്റീന ഫെമിനിസ്റ്റുകൾ]] ntfn2ln9qhm2pnzwygivrbzkj5mf42k 0 420496 4673147 4653423 2026-10-03T13:28:54Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4673147 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|clementine cake}} {{Infobox prepared food | name = ക്ലമന്റൈൻ കേക്ക് | image = [[Image:Clementine cake.png|220px]] | image_size = 250px | caption = ക്ലമന്റൈൻ കേക്കിന്റെ ഒരു ഭാഗം|alt=ക്ലമന്റൈൻ കേക്കിന്റെ ഒരു ഭാഗം | alternate_name = | country = | region = | national_cuisine = | creator = [[സെഫാർഡി ജൂതന്മാർ]] വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത ഓറഞ്ച് കേക്കിൽ നിന്നാണ് ഉത്ഭവിച്ചത്. | year = | mintime = | maxtime = | type = [[കേക്ക്]] | course = [[ഡെസേർട്ട്]] | served = Cold or warmed | main_ingredient = [[ക്ലമന്റൈൻ]] പഴങ്ങളും സാധാരണ കേക്കിന്റെ ചേരുവകളും | minor_ingredient = | variations = | serving_size = 100 g | calories = | protein = | fat = | carbohydrate = | glycemic_index = | similar_dish = [[ഫ്രൂട്ട് കേക്ക്]] | other = }} ക്ലമന്റൈൻ പഴങ്ങളും മറ്റ് പ്രത്യേക കേക്ക് ചേരുവകളും ചേർന്ന ഒരു കേക്ക് ആണ് '''ക്ലമന്റൈൻ കേക്ക്''' (Clementine cake). ഇതിൽ കൂടുതൽ ചേരുവകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നതു കൂടാതെ നിർമ്മാണത്തിൽ കുറച്ച് വ്യത്യാസങ്ങളും നിലനിൽക്കുന്നു. മുഴുവനായോ അല്ലെങ്കിൽ തൊലിയും വിത്തും മാറ്റിയ ക്ലമന്റൈൻ പഴങ്ങളുപയോഗിച്ചും ഈ കേക്ക് തയ്യാറാക്കാം. സെഫാർഡി ജൂതന്മാർ വികസിപ്പിച്ച ഓറഞ്ച് കേക്കിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ് ഇതിന്റെ ഉത്ഭവം. ജനകീയ സംസ്കാരത്തിൽ, 2013-ലെ ''[[The Secret Life of Walter Mitty (2013 film)|ദ സീക്രട്ട് ലൈഫ് ഓഫ് വാൾട്ടർ മിറ്റി]]'' എന്ന സിനിമയിൽ ഈ കേക്ക് ഒരു ചെറിയ പങ്ക് വഹിച്ചിരുന്നു. == നിർമ്മാണം == ക്ലമന്റൈൻ പഴങ്ങൾ (ഒരു വില്ലൊലീഫ് [[മന്ദാരിൻ ഓറഞ്ച്|മന്ദാരിൻ ഓറഞ്ചും]] ഒരു മധുരമുള്ള ഓറഞ്ചും തമ്മിലുള്ള സങ്കരം), [[ബദാം]], മാവ്, [[പഞ്ചസാര]], [[വെണ്ണ]], [[മുട്ട]] എന്നീ ചേരുവകൾ ഉപയോഗിച്ചാണ് ക്ലമന്റൈൻ കേക്ക് തയ്യാറാക്കുന്നത്.<ref name="SFGate 2015"/><ref name="Linn 2014"/> [[ഓറഞ്ച്]] ജ്യൂസ്, ഓറഞ്ച് മസ്കറ്റ്, [[പാൽ]], വെളുത്ത ഡിസേർട്ട് [[വൈൻ]], അല്ലെങ്കിൽ [[Riesling|റീസ്ലിംഗ്]] വീഞ്ഞ് ([[ജർമ്മനി|ജർമ്മനിയിലെ]] റൈൻ മേഖലയിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിച്ച വെളുത്ത മുന്തിരിപ്പഴം കൊണ്ട് നിർമ്മിച്ചത്.) എന്നിവയും ഉപചേരുവകളായി ഉപയോഗിക്കുന്നു.<ref name="Goldman 2014"/><ref name="Watson 2015"/> ഓറഞ്ച് ഓയിൽ അല്ലെങ്കിൽ ടാംഗറിൻ ഓയിൽ (അല്ലെങ്കിൽ രണ്ടും), [[ബദാം]] സത്തും [[വാനില]] സത്തും എന്നിവയും ചേരുവകളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref name="Goldman 2014"/> മാവുപയോഗിച്ച് തയ്യാറാക്കാത്തവയ്ക്ക് ചില വ്യതിയാനങ്ങൾ നിലവിലുണ്ട്.<ref name="Linn 2014"/><ref name="Nigella Lawson"/> അപ്സൈഡ്-ഡൗൺ രീതി ഉപയോഗിച്ചും ഇത് തയ്യാറാക്കാം.<ref name="HuffPost 2013"/><ref name="McDonnell 2015"/> ക്ലമന്റൈൻ മിക്സിൽ കലർത്തിയോ<ref name="SFGate 2015"/><ref name="Killian 2011"/><ref name="Willoughby 2014"/> വിത്ത് മാറ്റിയ ക്ലമന്റൈൻ പഴങ്ങൾ കഷണങ്ങളാക്കി കേക്കിനു മുകളിൽ വിതറിയോ രണ്ടുവിധത്തിലും കേക്ക് തയ്യാറാക്കാനാകും.<ref name="Linn 2014"/><ref name="Cook Pollock 2011"/> തൊലി ഉൾപ്പെടെയുള്ള ക്ലമന്റൈൻ പഴങ്ങളും<ref name="Lindahl 2014"/> തൊലി മാറ്റിയ ക്ലമന്റൈൻ പഴങ്ങളും ഉപയോഗിക്കാം.<ref name="Independent.ie 2015"/> പാചകം ചെയ്ത ക്ലമന്റൈൻ പഴങ്ങൾ കേക്കിന് തയ്യാറാക്കിയ മാവിൽ ഉപയോഗിക്കാം.<ref name="Linn 2014"/><ref name="Watson 2015"/><ref name="Cook Pollock 2011"/> കാൻഡീഡ് ക്ലമന്റൈൻ പഴങ്ങൾ കേക്കിനുമുകളിൽ അലങ്കരിക്കാനുപയോഗിക്കാം.<ref name="HuffPost 2013"/><ref name="McDonnell 2015"/> ആവിയിൽ പുഴുങ്ങിയോ വറുത്തോ [[ബദാം]] ഉപയോഗിക്കാം.<ref name="Press 1970"/><ref name="Goldman 2014"/><ref name="Press 1970"/> [[പഞ്ചസാര]] അല്ലെങ്കിൽ [[ചോക്കലേറ്റ്]] ഗ്ലേയ്സ് പോലുള്ള മധുരമുള്ളവ കേക്കിനുമുകളിൽ ടോപ്പിങ്ങ് നൽകി ക്ലെമന്റൈൻ കേക്ക് പൂർത്തിയാക്കാവുന്നതാണ്.<ref name="Linn 2014"/><ref> Willoughby, John (April 15, 2014). "John Willoughby's Chocolate Glaze Recipe". The New York Times. Retrieved December 4, 2015.</ref> ഒരു ഫഡ്ജ് അല്ലെങ്കിൽ [[ചോക്ലേറ്റ്]] സോസ്, പൊടിച്ച [[പഞ്ചസാര]] അല്ലെങ്കിൽ [[തേൻ]]<ref name="SFGate 2015"/><ref name="Linn 2014"/><ref name="Browne 2014"/> എന്നിവയും ടോപ്പിങ്ങിൽ ഉപയോഗിക്കാവുന്നതാണ്.<ref name="Killian 2011"/><ref name="Burlington Free Press 2015"/><ref> Browne, Miranda G. (2014). Bake Me a Cake as Fast as You Can: Over 100 super easy, fast and delicious recipes. London: Ebury Publishing. p. 169. ISBN 978-1-4464-8917-8.</ref> ക്ലെമന്റൈൻ കേക്ക് ഒരു പക്ഷെ സാന്ദ്രതയോടും നനവോടും ആയിരിക്കാം കാണപ്പെടുന്നത്.<ref name="Cook Pollock 2011"/> തയ്യാറാക്കി ഒരു ദിവസമോ അതിനുശേഷമോ ആയിരിക്കും ക്ലെമന്റൈൻ കേക്കിന്റെ സ്വാദ് മെച്ചപ്പെടുന്നത്.<ref name="Independent.ie 2015"/> കാരണം പാകം ചെയ്ത ശേഷം, ചേരുവകൾ തമ്മിൽ കൂടിചേരുമ്പോൾ<ref name="Linn 2014"/><ref name="Nigella Lawson"/><ref name="Independent.ie 2015"/> കേക്കിന്റെ സുഗന്ധവും രുചിയും വർദ്ധിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.<ref name="Lindahl 2014"/> തയ്യാറാക്കിക്കഴിഞ്ഞാൽ സംരക്ഷിക്കാൻ അതിനെ ഫ്രീസ് ചെയ്യാവുന്നതാണ്.<ref> Breyer, Melissa (January 5, 2015). "23 surprising foods you can freeze and how to do it". Mother Nature Network. Retrieved December 4, 2015.</ref> <gallery class="center" caption="" widths="220px" heights="160px"> പ്രമാണം:Vanilla clementine cake.jpg|alt=A slice of vanilla clementine cake|വാനില ക്ലമന്റൈൻ കേക്കിന്റെ ഒരു ഭാഗം പ്രമാണം:Vanilla clementine cakes.jpg|alt=Vanilla clementine cake and cupcakes|വാനില ക്ലമന്റൈൻ കേക്ക്, കപ്പ്കേക്കുകൾ </gallery> == ചരിത്രം == സെഫാർഡിക് ജൂതന്മാർ (മധ്യകാലഘട്ടങ്ങളിൽ ഐബിയൻ പെനിൻസുലയിൽ കൂട്ടിച്ചേർക്കപ്പെട്ട ജൂതൻമാരുടെ ഒരു പ്രത്യേക സമൂഹമായി രൂപപ്പെട്ട ജൂത വിഭാഗം) വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത ഓറഞ്ച് കേക്കിനെയാണ് ക്ലെമന്റൈൻ കേക്കുമായി ബന്ധപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്. മെഡിറ്ററേനിയൻ നാഗരികതയിൽ<ref name="Encyclopedia of Jewish Food" /> സിട്രസ് കൃഷിയുടെ ഉത്ഭവം ഉടലെടുത്തത് സഫർഡിക്ക് ജൂത സമുദായം വഴിയായിരുന്നു.<ref name="Willoughby 2014"/><ref name="Encyclopedia of Jewish Food" /> 15-ാം നൂറ്റാണ്ടിൽ [[ഓറഞ്ച്]] ഉപയോഗം ബേക്ക് ചെയ്ത ഭക്ഷണ സാധനങ്ങളിൽ വളരെയധികം പ്രചാരം നേടിയിരുന്നു. ഐബീരിയൻ സുഗന്ധങ്ങൾക്കു പുറമേ കേക്കിന് വടക്കൻ [[ആഫ്രിക്ക]]യുടെയും [[സ്പാനിഷ്]] വേരുകളും കാണപ്പെടുന്നു.<ref> Colquhoun, Anna. "Sephardi Orange and Almond Cake". Culinary Anthropologist. Retrieved 28 September 2016.</ref> [[പ്രമാണം:Clementines whole, peeled, half and sectioned.jpg|thumb|ക്ലമന്റൈൻ പഴങ്ങൾ|alt=ക്ലമന്റൈൻ പഴങ്ങൾ]] == ജനകീയ സംസ്ക്കാരത്തിൽ == 2013 -ലെ ''സീക്രട്ട് ലൈഫ് ഓഫ് വാൾട്ടർ മിട്ട്'' എന്ന [[അമേരിക്ക|അമേരിക്കൻ]] സാഹസിക കോമഡി-നാടക സിനിമയിൽ ക്ലെമന്റൈൻ കേക്ക് ഒരു ചെറിയ പങ്ക് വഹിച്ചു. ഈ ചിത്രത്തിന്റെ പ്രദർശന സീനുകളിലും ക്ലെമന്റൈൻ കേക്ക് ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നു.<ref name="Linn 2014"/><ref name="Lindahl 2014"/> ബ്രിട്ടീഷ് സെലിബ്രിറ്റി [[ഷെഫ് നിഗെല്ല ലോസൺ]], ക്ലെമെന്റൻ കേക്കിനായി ഒരു പാചകക്കുറിപ്പ് തയ്യാറാക്കിയിട്ടുണ്ട്.<ref name="Linn 2014"/><ref name="Nigella Lawson"/> ==ഇവയും കാണുക== {{portal|Food}} * [[Fruitcake]] * [[List of cakes]] * [[List of desserts]] * [[List of fruit dishes]] ==അവലംബം== {{reflist|30em|refs= <ref name="SFGate 2015">{{cite web |title=Clementine Cake |newspaper=[[San Francisco Chronicle]] |date=January 8, 2015 |url=http://www.sfgate.com/recipes/article/Clementine-Cake-5991030.php |accessdate=December 4, 2015 |author=<!--Staff writer(s); no by-line.-->}}</ref> <ref name="Killian 2011">{{cite book |last=Killian |first=D. |title=Death in a Difficult Position |publisher=[[Penguin Publishing|Penguin Publishing Group]] |series=A Mantra for Murder Mystery |year=2011 |isbn=978-1-101-55111-0 |url=https://books.google.com/books?id=iX976j-YgZcC&pg=PA206 |page=206}}</ref> <ref name="Linn 2014">{{cite web |last=Linn |first=Virginia |title=The secret cake in 'Walter Mitty' |newspaper=[[The Herald (Everett)|The Daily Herald]] |date=February 26, 2014 |url=http://www.heraldnet.com/article/20140226/LIVING/140229861 |accessdate=December 4, 2015}}</ref> <ref name="Browne 2014">{{cite book |last=Browne |first=Miranda G. |title=Bake Me a Cake as Fast as You Can: Over 100 super easy, fast and delicious recipes |publisher=Ebury Publishing |year=2014 |location=London |isbn=978-1-4464-8917-8 |url=https://books.google.com/books?id=vhdVBAAAQBAJ&pg=PA169 |page=169}}</ref> <ref name="Watson 2015">{{cite web |last=Watson |first=Molly |title=Recipe: Clementine Cake |newspaper=[[Houston Chronicle]] |date=January 13, 2015 |url=http://www.chron.com/life/food/recipes/article/Recipe-Clementine-Cake-6013089.php |accessdate=December 4, 2015}}</ref> <ref name="Goldman 2014">{{cite book |last=Goldman |first=M. |title=The Baker's Four Seasons: Baking by the Season, Harvest, and Occasion |year=2014 |isbn=978-0-9865724-1-8 |url=https://books.google.com/books?id=lfefBQAAQBAJ&pg=PA270 |location=Montreal, Canada |publisher=River Heart Press |pages=270–272}}</ref> <ref name="Nigella Lawson">{{cite web |title=Clementine cake |website=Nigella Lawson |url=http://www.nigella.com/recipes/view/clementine-cake-2559 |accessdate=December 4, 2015 |date=<!--undated--> |first=Nigella |last=Lawson}}</ref> <ref name="Willoughby 2014">{{cite web |last=Willoughby |first=John |title=Clementine Cake Recipe |newspaper=[[The New York Times]] |date=March 28, 2014 |url=http://cooking.nytimes.com/recipes/1016184-clementine-cake |accessdate=December 4, 2015}}</ref> <ref name="Press 1970">{{cite web |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |title=Clementine Cake With Cheesecake Cream: Lifestyles |website=[[St. Louis Post-Dispatch]] |agency=[[Associated Press]] |date=January 1, 1970 |url=http://www.stltoday.com/lifestyles/food-and-cooking/recipes/clementine-cake-with-cheesecake-cream/article_5e794888-dfa7-5ed1-ade4-63cb7f6910d6.html |accessdate=December 4, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120309144447/http://www.stltoday.com/lifestyles/food-and-cooking/recipes/clementine-cake-with-cheesecake-cream/article_5e794888-dfa7-5ed1-ade4-63cb7f6910d6.html |archive-date=2012-03-09 |url-status=dead}}</ref> <ref name="Burlington Free Press 2015">{{cite web |title=Taste test: What’s the secret to great fudge sauce? |newspaper=[[Burlington Free Press]] |date=February 12, 2015 |url=http://www.burlingtonfreepress.com/story/life/food/2015/02/12/taste-test-secret-great-fudge-sauce/23298575/ |accessdate=December 4, 2015 |first=Candace |last=Page}}</ref> <ref name="Lindahl 2014">{{cite web |last=Lindahl |first=Nancy |title=Sweet Basil the Bee: Sweet, little Clementines go into an intriguing, flour-less cake |newspaper=[[Chico Enterprise-Record]] |date=January 8, 2014 |url=http://www.chicoer.com/article/zz/20140108/NEWS/140109455 |accessdate=December 4, 2015}}</ref> <ref name="Cook Pollock 2011">{{cite book |last1=Cook |first1=Crystal |last2=Pollock |first2=Sandy |last-author-amp=yes |title=The Casserole Queens Cookbook: Put Some Lovin' in Your Oven With 100 Easy One-Dish Recipes |publisher=[[Clarkson Potter]] |location=New York |year=2011 |isbn=978-0-307-71785-6 |url=https://books.google.com/books?id=RTTay5pBNP0C&pg=PA176 |pages=176–177}}</ref> <ref name="HuffPost 2013">{{cite web |title=Adorable Clementine Upside Down Cakes |newspaper=[[The Huffington Post]] |date=March 18, 2013 |url=http://www.huffingtonpost.com/2013/03/18/clementine-upside-down-cake_n_2901010.html |accessdate=December 4, 2015 |author=<!--Staff writer(s); no by-line.-->}}</ref> <ref name="McDonnell 2015">{{cite web |last=McDonnell |first=Justin |title=Kung Hei Fat Choy! Alternative ways to celebrate Chinese New Year |website=[[Time Out (magazine)|Time Out]] |date=February 18, 2015 |url=http://now-here-this.timeout.com/2015/02/18/kung-hei-fat-choy-alternative-ways-to-celebrate-chinese-new-year/ |accessdate=December 4, 2015}}</ref> <ref name="Independent.ie 2015">{{cite web |title=What to eat when wheat is off the daily menu |last=O'Sullivan |first=Lucinda |newspaper=[[Irish Independent]] |date=December 4, 2015 |url=http://www.independent.ie/life/food-drink/what-to-eat-when-wheat-is-off-the-daily-menu-26811401.html |accessdate=December 4, 2015}}</ref> <ref name="Encyclopedia of Jewish Food">{{cite book|last1=Marks|first1=Gil|title=Encyclopedia of Jewish Food|url=https://archive.org/details/encyclopediaofje0000mark|date=2010|publisher=Wiley}}</ref> }} ==കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക്== {{Commons category|Clementine cake}} * {{cite web | last=Willoughby | first=John | title=In the Kitchen With Clémentine and Ruth | website=The New York Times | date=April 15, 2014 | url=https://www.nytimes.com/2014/04/16/dining/in-the-kitchen-with-clementine-and-ruth.html | ref=harv | accessdate=December 4, 2015}} {{Cakes}} [[വർഗ്ഗം:കേക്കുകൾ]] [[വർഗ്ഗം:മധുരപലഹാരങ്ങൾ]] gxm2v3orfuzk1h7p7yxsqjr59yriwog 0 422325 4673242 3659902 2026-10-03T23:25:17Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4673242 wikitext text/x-wiki {{Infobox award|name=Jamnalal Bajaj Award|current_awards=|image=Rev. Fr. Charles Peter Dougherty receives 2009 Jamnalal Bajaj International Award for promoting Gandhian values outside India.jpg|imagesize=|alt=|caption=|description=|presenter=[[Jamnalal Bajaj Foundation]]|host=|date=1978<!-- {{Start date|YYYY|MM|DD}} -->|location=|country=India|reward=|year=|year2=|holder=|website=|previous=|main=|next=}}ഗാന്ധിയൻ മൂല്യങ്ങൾ, സാമൂഹികസേവനം, സാമൂഹ്യവികസനം എന്നീമേഖലകളിൽ വർഷംതോറും നൽകിവരുന്ന ഒരു ഇന്ത്യൻ പുരസ്കാരമാണ് '''ജമ്‌നാലാൽ ബജാജ് പുരസ്കാരം (Jamnalal Bajaj Award)'''.<ref>[[Jamnalal Bajaj Award#Va|Varma, p. 87]]</ref> 1978 -ൽ ബജാജ് ഗ്രൂപ്പിന്റെ [[ജമ്നാലാൽ ബജാജ്|ജംനാലാൽ ബജാജ് ഫൗണ്ടേഷൻ]] തുടങ്ങിയ ഈ പുരസ്കാരങ്ങൾ നാലുവിഭാഗങ്ങളിലായി സാധാരണ [[രാഷ്ട്രപതി|പ്രസിഡണ്ട്]], വൈസ് പ്രസിഡണ്ട്, [[ഇന്ത്യൻ പ്രധാനമന്ത്രി|പ്രധാനമന്ത്രി,]] അല്ലെങ്കിൽ മുതിർന്ന ഒരു നേതാവ്, ഇവരിൽ ഒരാളാവും നൽകുന്നത്.<ref name="hindu10">{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/news/article855578.ece|title=Nonagenarians among four Jamnalal Bajaj awardees|date=October 29, 2010|publisher=[[The Hindu]]|access-date=2018-04-25|archive-date=2012-07-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20120708030138/http://www.thehindu.com/news/article855578.ece|url-status=dead}}</ref> ഇന്ന് ഇതിന്റെ തലവൻ [[രാഹുൽ ബജാജ്]] ആണ്. [[മഹാത്മാ ഗാന്ധി|ഗാന്ധിജിയുടെ]] അടുത്ത സ്നേഹിതനും പൊതുപ്രവർത്തകനുമായ [[ജമ്നാലാൽ ബജാജ്|ജംനാലാൽ ബജാജിന്റെ]] ബഹുമാനാർത്ഥമാണ് ഈ പുരസ്കാരം ഏർപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്.<ref>{{cite web |title=Jamnalal Bajaj Award |url=http://www.jamnalalbajajfoundation.org/the_foundation/about_jbf |date= |publisher=Jamnalal Bajaj Foundation |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120329004951/http://www.jamnalalbajajfoundation.org/the_foundation/about_jbf |archivedate=2012-03-29 |df= }}</ref><ref>{{cite news |title=The Gandhian spirit|url=http://www.financialexpress.com/old/fe/daily/20000102/fex02044.html |publisher=[[The Financial Express (India)|Financial Express]] |date=January 2, 2000 }}</ref> അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജന്മദിനമായ നവംബർ 4 നാണ് പുരസ്കാരം സമ്മാനിക്കുന്നത്.<ref>{{Cite news|url=http://www.indianexpress.com/news/vice-president-presents-jamnalal-bajaj-award/381660/|title=Vice President presents Jamnalal Bajaj Awards|date=Nov 5, 2008|publisher=[[Indian Express]]}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.livemint.com/2007/11/15092734/Jamnalal-Bajaj-Awards-presente.html|title=Jamnalal Bajaj Awards presented|date=November 15, 2007|publisher=[[Mint (newspaper)|Mint]]}}</ref> == പുരസ്കാരങ്ങൾ == ബഹുമതിപത്രവും കപ്പും പത്തുലക്ഷം രൂപയുമാണ് പുരസ്കാരം.<ref>{{Cite web |url=http://www.jamnalalbajajfoundation.org/awards/objectives |title=Jamnalal Bajaj Awards website |access-date=2018-04-25 |archive-date=2012-03-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120329214259/http://www.jamnalalbajajfoundation.org/awards/objectives |url-status=dead }}</ref> നാലുവിഭാഗങ്ങളിലായാണ് ഇതു നൽകിവരുന്നത്,<ref>{{Cite web|url=http://www.jamnalalbajajfoundation.org/the_foundation/about_the_awards|title=About the Awards|publisher=Jamnalal Bajaj Foundation|archive-url=https://web.archive.org/web/20120329214402/http://www.jamnalalbajajfoundation.org/the_foundation/about_the_awards|archive-date=2012-03-29|url-status=dead}}</ref> അവ: # Constructive Work. # Application of Science and Technology for Rural development. # Outstanding contribution for the Development and Welfare of Women and Children (Established in 1980, in the memory of [[ജാനകി ദേവി ബജാജ്|Janaki Devi Bajaj]]) # International Award for promoting Gandhian values outside India. (Established in 1988 on birth centenary of Jamnalal Bajaj, given to an individual of foreign nationality) ജംനാലാൽ ബജാജിന്റെ നൂറാം ജന്മശതാബ്ദി ആഘോഷങ്ങളുടെ ഭാഗമായി നെൽസൺ മണ്ഡേലയ്ക്ക് 1990 -ൽ പ്രത്യേകമായൊരു പുരസ്കാരം നൽകുകയുണ്ടായി.<ref>[http://www.jamnalalbajajfoundation.org/beyond-profit/awards-recognition Special Award to Dr. Nelson Mandela]</ref> == പുരസ്കാരജേതാക്കൾ == {| class="wikitable sortable" !Year !Constructive Work !Science & Technology !Women & Child Welfare <ref>Established in 1980</ref> !International<ref>Established in 1988</ref> |- |1978 |[[Jugatram Dave]] |[[Satish Chandra Das Gupta]] | | |- |1979 |[[Sarla Behn|Sarla Devi]] & [[Murlidhar Devidas Amte]] ([[Baba Amte]]) |[[Jayant Shamrao Patil]] | | |- |1980 |[[T.Kallupatti#Gandhiniketan Ashram|Gandhi Niketan Ashram]] |[[Anil Sadgopal]] |[[Jayashri Raiji]] & [[Kamalabai Hospet]] | |- |1981 |[[Amalprava Das]] |[[A. M. M. Murugappa Chettiar]] |[[Ramadevi Choudhury]] | |- |1982 |[[Gokulbhai Daulatram Bhatt]] |[[Prembhai]] |[[Taraben Mashruwala]] | |- |1983 |[[Tagaduru Ramachandra Rao]] |[[Manibhai Desai]] |[[Pushpaben Mehta]] | |- |1984 |[[Popatlal Ramchandra Shah]] |[[Mohan Narhari Parikh]] |[[Gaura Devi]] | |- |1985 |[[T. S. Avinashilingam Chettiar|T.S. Avinashilingam]] |[[ബങ്കർ റോയി|സഞ്ജിത് ബങ്കർ റോയി]] |[[Anutai Wagh]] | |- |1986 |[[Sunderlal Bahuguna]] |[[Vilas B. Salunke]] |[[Vasanti S. Roy]] | |- |1987 |[[Natwar Thakkar]] |[[Sunit Dhanaji Bonde]] |[[Annapragada C. Krishna Rao]] | |- |1988 |[[S. Jagannathan & Smt.]] [[Krishnammal Jagannathan]] |[[Ishwarbhai Patel]] |[[Malati Choudhury|Malati Devi Choudhuri]] |[[Pierre Parodi]] |- |1989 |[[K. Janardanan Pillai]] |[[T. G. K. Menon]] |[[Indirabai Halbe]] |[[Danilo Dolci]] |- |1990 |[[Tirath Ram]] |[[Shripad Dabholkar|S. A. Dabholkar]] |[[Ratan Shastri]] |[[A. T. Ariyaratne]] |- |1991 |[[Dwarko Sundarani]] |[[S. Krishnamurthy Mirmira]] |[[Radha Bhatt]] |[[Charles Coates Walker|Charles Walker]] |- |1992 |[[Thakurdas Bang]] |[[Mitraniketan Viswanathan|K. Vishwanathan]] |[[Shalini Moghe]] |[[Homer A. Jack]] |- |1993 |[[Vichitra Narain Sharma]] |[[Dinkarrao G. Pawar]] |[[Kantaben]] and [[Harivilasben Shah]] |[[Johan Galtung]] |- |1994 |[[L. N. Gopalaswami]] |[[V. S. Aggarwal]] |[[Shanti Devi]] |[[Gedong Bagus Oka]] |- |1995 |[[Kashinath Trivedi]] |[[G. Muniratnam]] |[[Vimla Bahuguna]] |[[Kamala]] |- |1996 |[[Manubhai Pancholi]] |[[Shrinath Sheshagiri Kalbag|S. S. Kalbag]] |[[Indumati Parikh]] |[[Adolfo De Obieta]] |- |1997 |[[R. K. Patil]] |[[S. S. Katagihallimath]] |[[Vinoba Niketan]] |[[Young Seek Choue]] |- |1998 |[[Acharya Ramamurti]] |[[Devendra Kumar]] |[[Rajammal P. Devadas]] |Kumari [[Jharna Dhara Chowdhury]] |- |1999 |[[Narayan Desai]] |[[Ajoy Kumar Basu]] |[[Saraswathi Gora]] |[[Joseph Rotblat]] |- |2000 |[[Somdutt Vedalankar]] |[[Bhaskar Save]] |[[Vidya Devi]] |[[Desmond Tutu]] |- |2001 |[[Sisir Sanyal]] |[[Anil K. Rajvanshi]] |[[Rehmat Sultan Fazelbhoy]] |[[Satish Kumar]] |- |2002 |[[Siddharaj Dhadda]] |[[Arunkumar Dave]] |[[Chitra Naik]] |[[George W. Willoughby]] |- |2003 |[[Rabindra Nath Upadhyay]] |[[Vinayak Patil]] |[[Alice Garg]] |[[Mary King (political scientist)|Dr. Mary E. King]] |- |2004 |[[Radhakrishna Bajaj]] |[[Prabhakar Shankar Thakur]] |[[Sarojini Varadappan]] |[[Marie Thoeger]] |- |2005 |[[P. Gopinathan Nair]] |[[Rajendra Singh]] |[[Arunaben Shankarprasad Desai]] |[[Daisaku Ikeda]] |- |2006 |[[Salem Nanjundaiah Subba Rao|S.N. Subbarao]] <ref>{{cite news |title=Jamnalal Bajaj awards presented |url=http://www.hindu.com/2006/11/07/stories/2006110716401400.htm |publisher=[[The Hindu]] |date=Nov 7, 2006 |access-date=2018-04-25 |archive-date=2007-02-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070210153132/http://www.hindu.com/2006/11/07/stories/2006110716401400.htm |url-status=dead }}</ref> |[[Anil Prakash Joshi]] |[[Rani Bang|Rani Abhay Bang]] |[[Ismail Serageldin]] |- |2007 |[[Yashpal M. Mittal]] |[[Anand Dinkar Karve]] |[[Ashoka Gupta]] |[[Michael Nagler]] |- |2008 |[[Biswanath Pattnaik]] |[[Tushar Kanjilal]] |[[Phoolbasan Bai Yadav|Phoolbasan Yadav]] |[[Louis Campana]] |- |2009 |[[Lavanam]] <ref>{{cite news |title=Jamnalal Bajaj awards announced |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-10-08/pune/28081407_1_jamnalal-bajaj-foundation-technology-for-rural-development-gandhian-values |publisher=[[The Times of India]] |date=Oct 8, 2009 |access-date=2018-04-25 |archive-date=2012-07-07 |archive-url=https://archive.today/20120707160030/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-10-08/pune/28081407_1_jamnalal-bajaj-foundation-technology-for-rural-development-gandhian-values |url-status=dead }}</ref> |[[Ayyappa Masagi]] |[[Jaya Arunachalam]] |[[Charles Peter Dougherty]] |- |2010 |[[Chunibhai Vaidya]] |[[Chewang Norphel]] |[[Shakuntaladevi Choudhary]] |[[Lia Diskin]] <ref name=hindu10/> |- |2011 |[[Ramesh Bhaiya]] & Smt. [[Vimla Bahan]] |[[Anupam Mishra]] |[[Shobhana Ranade]] |[[Agus Indra Udayana]] |- |2012 |[[Jayant Mathkar]]<ref>{{cite news |title=Jamnalal Bajaj awards presented |url=http://www.indianexpress.com/news/gandhians-felicitated-at-35th-jamnalal-bajaj-awards/1048422/ |publisher=[[Indian Express]] |date=Dec 21, 2012 }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |[[Kalyan Paul]] |[[Glenn D. Paige]] |[[Nighat Shafi]] |- |2013 |[[G. V. Subba Rao]] |[[Snehlata Nath]] |[[Vidhya Das]] |[[Jean-Marie Muller]] |- |2014 |[[Surendra Koulagi]] |[[Ram Kumar Singh]] |[[Chennupati Vidaya]] |[[Sulak Sivaraksa]] |- |2015 |[[Man Singh Rawat]] |[[Perumal Vivekanandan]] |[[Anne Ferrer]] |[[Minoru Kasai]] |- |2016 |[[Mohan Hirabai Hiralal]] |[[B. V. Nimbkar]] |[[Dr. N. Manga Devi]] |[[Rached Ghannouchi]] |} == അവലംബം == <references /> * {{Cite web|url=http://www.jamnalalbajajfoundation.org/awards/archives/2010|title=Jamnalal Bajaj Awards Archive|publisher=Jamnalal Bajaj Foundation}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * [http://www.jamnalalbajajfoundation.org/awards/objectives Jamnalal Bajaj Award] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120329214259/http://www.jamnalalbajajfoundation.org/awards/objectives |date=2012-03-29 }} at the Jamnalal Bajaj Award Foundation [[വർഗ്ഗം:ഗാന്ധിസം]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ പുരസ്കാരങ്ങൾ]] fy2bi1omvy5jrd15f06qumvjv2o20c5 0 422373 4673360 4631818 2026-10-04T09:29:51Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4673360 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Daveigh Chase}} {{Infobox person | name = ഡേവിഗ് ചേസ് | image = Daveigh Chase LF adjusted.jpg | caption = Chase in 2008 | birth_name = {{nowrap| Daveigh Elizabeth Chase-Schwallier}} | birth_date = {{birth date and age|1990|07|24}} | birth_place = [[Las Vegas]], [[Nevada]], U.S. | death_date = | death_place = | other_names = | occupation = Actress, singer, model, voice actress | alt = | home_town = [[Albany, Oregon|Albany]], [[Oregon]], U.S. | website = | years_active = 1998–present | spouse = | partner = }}'''ഡേവിഗ് എലിസബത്ത് ചേസ്''' ({{IPAc-en|d|ə|ˈ|v|eɪ}} {{respell|də|VAY}};<ref name="MTV-Movie-Awards-2003">{{cite episode|title=2003 MTV Movie Awards|series=[[MTV Movie Awards]]|people=Kutcher, Ashton; Chase, Daveigh|date=June 5, 2003}}</ref> ജനനം: 1990 ജൂലൈ 24) ഒരു [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ]] അഭിനേത്രി, ഗായിക, ഡബ്ബിംഗ് നടി, മോഡൽ എന്നീ നിലകളിൽ പ്രശസ്തയാണ്. റിച്ചാർഡ് കെല്ലിയുടെ ''<nowiki/>'ഡോണീ ഡാർക്കോ'<nowiki/>'' എന്ന ചിത്രത്തിലെ സാമന്താ ഡാർക്കോ എന്ന കഥാപാത്രമായി ആയി തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുന്നതിനുമുമ്പ് മുൻപ് [[ടെലിവിഷൻ]] പരിപാടികളിലെ ചെറു വേഷങ്ങളിലൂടെയാണ് അവർ അഭിനയരംഗത്തു ചുവടുറപ്പിക്കുന്നത്. പിന്നീട് സ്റ്റുഡിയോ ഘിൽബിയുടെ ജപ്പാനീസ് ആനിമേറ്റഡ് ഫാൻറസി ചിത്രമായ സ്പൈറേറ്റഡ് ഏവേയുടെ ഇംഗ്ലീഷ് മൊഴിമാറ്റ ചിത്രത്തിൽ ചിഹിരോ ഒഗിനോ എന്ന കഥാപാത്രത്തിനും ഡിസ്നിയുടെ ആനിമേറ്റഡ് ചിത്രമായ ലിലോ & സ്റ്റിച്ചിലും തുടർന്ന് അതിൻറെ വ്യാപാരാവകാശമുള്ള തുടർ ചിത്രത്തിലും ലിലോ പെലെകായ് എന്ന കഥാപാത്രത്തിനും ശബ്ദം നൽകിയിരുന്നു. ഇതേത്തുടർന്ന് 2002 ൽ "[[ദ റിംഗ് (2002 സിനിമ)|ദ റിംഗ്]]" എന്ന ഹൊറർ ചിത്രത്തിൽ സമാറാ മോർഗൻ എന്ന കഥാപാത്രത്തിനു ജീവൻ നൽകി. == ആദ്യകാലജീവിതം == നെവാഡയിലെ ലാസ് വെഗാസിൽ ഡേവിഗ് എലിസബത്ത് ചേസ്-ച്വാവെല്ലിയർ എന്ന പേരിൽ ജനിച്ചു.<ref>{{cite book|title=Disney Voice Actors: A Biographical Dictionary|url=https://archive.org/details/disneyvoiceactor00thom|author=Hischak, Thomas S.|publisher=McFarland|year=2011|isbn=978-0-786-48694-6|p=[https://archive.org/details/disneyvoiceactor00thom/page/n49 41]}}</ref> മാതാപിതാക്കളായ കാത്തി ചേസ്, ജോൺ ച്വാവെല്ലിയർ എന്നിവർ വേർപിരിഞ്ഞതിനുശേഷം അവർ തൻറെ പേര് ഡേവിഗ് എലിസബത്ത് ചേസ് എന്നാക്കി മാറ്റി.<ref name="Film Reference.com">{{cite web|url=http://www.filmreference.com/film/25/Daveigh-Chase.html|title=Daveigh Chase Biography (1990–)|accessdate=29 April 2012|work=Theater, Film and Television Biographies}}</ref> ഓറിഗോണിലെ '''അൽബാനി'''യിലാണ് ചേസ് വളർന്നത്.<ref>{{cite web|url=http://democratherald.com/big-break-albany-girl-follows-her-dreams-of-performing-directly/article_17d3d555-aa58-567d-adf4-2ac19188d313.html|title=Big break: Albany girl follows her dreams of performing directly into the spotlight|accessdate=27 November 2017|date=16 August 2002|work=Albany Democrat-Herald|author=Gehrett, Les|archive-url=https://web.archive.org/web/20171201045631/http://democratherald.com/big-break-albany-girl-follows-her-dreams-of-performing-directly/article_17d3d555-aa58-567d-adf4-2ac19188d313.html|archive-date=2017-12-01|url-status=dead}}</ref> == കലാരംഗം == === സിനിമ === {| class="wikitable sortable" !വർഷം !പേര് !വേഷം !കുറിപ്പുകൾ |- |1999 |''ഹെർ മാരിഡ് ലവർ'' |പേരക്കുട്ടി | |- |2000 |''റോബേർസ്'' |ഡെന്റിസ്റ്റിന്റെ മകൾ | |- |2001 |''ഡോണീ ഡാർക്കോ'' |സാമന്ത ഡാർക്കോ | |- |2001 |''എ.ഐ. ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസ്'' |കുട്ടി ഗായിക |Deleted scenes |- |2001 |''സ്പിരിറ്റഡ് എവേ'' |ചിഹിരോ |Voice role (English version) |- |2002 |''ലിലോ & സ്റ്റിച്ച്'' |[[:en:Lilo_Pelekai|Lilo Pelekai]] |Voice role |- |2002 |''ദ റിംഗ്'' |[[:en:Samara_Morgan|Samara Morgan]] | |- |2003 |''ഹൌണ്ടഡ് ലൈറ്റ്ഹൌസ്'' |Annabel |Short film |- |2003 |''കരോലിന'' |Georgia Mirabeau (young) | |- |2003 |''സൈലൻസ്'' |Rachel Pressman | |- |2003 |''സ്റ്റിച്ച്! ദ മൂവി'' |Lilo Pelekai |Direct-to-video; voice role |- |2003 |''ബിതോവൻസ് 5ത്'' |Sara Newton |Direct-to-video |- |2005 |''ദ റിംഗ് ടു'' |Samara Morgan |Archive footage |- |2006 |''ലിറോയ് & സ്റ്റിച്ച്'' |Lilo Pelekai |Voice role |- |2009 |''എസ്. ഡാർക്കോ'' |Samantha Darko |Direct-to-video |- |2010 |''ഇൻ ബിറ്റ്വീൻ ഡേസ്'' |Kent |Short film |- |2012 |''യെല്ലോ'' |Mary (young) | |- |2012 |''ലിറ്റിൽ റെഡ് വാഗൺ'' |Kelley Bonner | |- |2013 |''മാഡം ലെ ചാറ്റ്'' |Klutzy |Short film |- |2014 |''ജേക്കബ്‍ജോസെഫ്ഐമീ'' |Aimee | |- |2015 |''വൈൽഡ് ഇൻ ബ്ലൂ'' |റേച്ചൽ | |- |2016 |''ജാക്ക് ഗോസ് ഹോം'' |ഷാന്റ | |- |2016 |''അമേരിക്കൻ റൊമാൻസ്'' |ക്രിസ്സി മാഡിസൺ | |- |2017 |''റിംഗ്സ്'' |സമാറാ മോർഗൻ (ഫ്ലാഷ്ബാക്ക്) |Archive footage |- |} === ടെലിവിഷൻ === {| class="wikitable sortable" !വർഷം !പേര് !വേഷം !കുറിപ്പുകൾ |- |1998 |''[[:en:Sabrina_the_Teenage_Witch_(TV_series)|Sabrina the Teenage Witch]]'' |Little Girl |Episode: "Christmas Amnesia" |- |1999 |''Michael Landon, The Father I Knew'' |Shawna Landon (age 8) |Television film |- |2000 |''[[:en:Charmed|Charmed]]'' |Christina Larson (young) |Episode: "Pardon My Past" |- |2000 |''[[:en:The_Practice|The Practice]]'' |Jennifer Wakefield |Episode: "Appeal and Denial" |- |2000 |''[[:en:ER_(TV_series)|ER]]'' |Taylor Walker |Episode: "The Greatest of Gifts" |- |2000 |''From Where I Sit'' |Anna |Television film |- |2000 |''Edgar MaCobb Presents'' |Sally |Television film |- |2001 |''[[:en:Yes,_Dear|Yes, Dear]]'' |Brooke |Episode: "The Big Snip" |- |2001 |''{{sortname|The|Lot}}'' |Peggy Franklin |Episode: "Kids" |- |2001 |''[[:en:That's_Life_(2000_TV_series)|That's Life]]'' |Mary-Ellen |Episode: "Boo!" |- |2001 |''[[:en:Touched_by_an_Angel|Touched by an Angel]]'' |Heather Albright |Episode: "Heaven's Portal" |- |2001 |''[[:en:Inside_Schwartz|Inside Schwartz]]'' |Randi Johnson |Episode: "Comic Relief Pitcher" |- |2001 |''Say Uncle'' |Lucy Janik |Television film |- |2002 |''[[:en:Family_Law_(TV_series)|Family Law]]'' |Jamie Garibaldi |Episode: "Blood and Water" |- |2002 |''[[:en:The_Rats_(2002_film)|The Rats]]'' |Amy Costello |Television film |- |2003 |''[[:en:Fillmore!|Fillmore!]]'' |Joyce Summitt Tracy Mabini |Voice role; episode: "Of Slain Kings on Checkered Fields" Voice role; episode: "Links in a Chain of Honor" |- |2003 |''[[:en:Oliver_Beene|Oliver Beene]]'' |Joyce |Main role, 23 episodes |- |2003–2006 |''[[:en:Lilo_&_Stitch:_The_Series|Lilo & Stitch: The Series]]'' |[[:en:Lilo_Pelekai|Lilo Pelekai]][[:en:Victoria_(Lilo_&_Stitch)|Victoria]] |Lead role; voice role; 65 episodes Voice role; episode: "Swapper" |- |2004 |''[[:en:CSI:_Crime_Scene_Investigation|CSI: Crime Scene Investigation]]'' |Tessa Press |Episode: "Turn of the Screws" |- |2004 |''[[:en:Cold_Case_(TV_series)|Cold Case]]'' |Ariel Shuman |Episode: "The Sleepover" |- |2006–2011 |''[[:en:Big_Love|Big Love]]'' |[[:en:Rhonda_Volmer|Rhonda Volmer]] |Recurring role, 32 episodes |- |2007 |''[[:en:Betsy's_Kindergarten_Adventures|Betsy's Kindergarten Adventures]]'' |Betsy |Lead role; voice role; 58 episodes |- |2008 |''[[:en:Without_a_Trace|Without a Trace]]'' |Diana Reed |Episode: "A Bend in the Road" |- |2009 |''[[:en:Mercy_(TV_series)|Mercy]]'' |Ashley Jeffries |Episode: "I'm Not That Kind of Girl" |- |2015 |''Killer Crush'' |Paige York |Television film |} === വീഡിയോ ഗെയിം === {| class="wikitable sortable" !വർഷം !പേര് !കഥാപാത്രം !കുറിപ്പുകൾ |- |2016 |''[[:en:Let_It_Die_(video_game)|Let It Die]]'' |Kiwako Seto |<ref>{{cite web|url=https://letitdie.jp/cast.html|title=CAST｜PlayStation®4用サバイバルアクションゲーム - Let It Die|accessdate=March 17, 2018|website=letitdie.jp|language=ja}}</ref> |} ==പുരസ്കാരങ്ങളും നാമനിർദ്ദേശങ്ങളും== {| class="wikitable" |- ! Year ! Nominated Work ! Award ! Category ! Result ! Refs |- | 2002 | ''[[Touched by an Angel]]'' | [[Young Artist Awards]] | Best Performance in a TV Drama Series: Guest Starring Young Actress | {{nom}} | |- | rowspan=5 | 2003 | rowspan=2 | ''[[The Ring (2002 film)|The Ring]]'' | Phoenix Film Critics Society Awards | Best Performance by a Youth in a Leading or Supporting Role: Female | {{nom}} | |- | [[MTV Movie Awards]] | Best Villain | {{won}} | |- | rowspan=3 | ''[[Lilo & Stitch]]'' | [[Annie Awards]] | Outstanding Voice Acting in an Animated Feature Production | {{won}} | |- | Phoenix Film Critics Society Awards | Best Performance by a Youth in a Leading or Supporting Role: Female | {{nom}} | |- | [[Young Artist Awards]] | Best Performance in a Voice-Over Role: Age 10 or Under | {{won}} | |} == '''അവലംബം''' == [[വർഗ്ഗം:ജൂലൈ 24-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1990-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂൺ 16-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:2026-ൽ മരിച്ചവർ]] 9j6m3g1wknxbn73wzgoaipxv2x1n4zd 0 435935 4673339 3804781 2026-10-04T07:14:32Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4673339 wikitext text/x-wiki [[പ്രമാണം:Tiger_Fall.jpg|ലഘുചിത്രം|ടൈഗർ വെള്ളച്ചാട്ടം]] [[ഉത്തരാഖണ്ഡ്|ഉത്തരാഖണ്ഡിലെ]] [[ചക്രാത]] മലനിരകളിലാണ് '''ടൈഗർ വെള്ളച്ചാട്ടം'''.<ref>{{Cite news|url=https://malayalam.nativeplanet.com/travel-guide/unbelievable-places-uttarakhand-that-beat-foreign-beauties/articlecontent-pf31900-002889.html|title=മനോഹരമായ ഇത്തരം സ്ഥലങ്ങൾ ഉള്ളപ്പോൾ എന്തിനു വിദേശ നാടുകളിലേക്ക് പോകണം|work=https://malayalam.nativeplanet.com|access-date=2018-07-31|language=ml}}</ref> 312 അടി ഉയരത്തിൽ ആയി ആണ് ഈ വെള്ളച്ചാട്ടം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഇന്ത്യയിലെ നേരിട്ട് താഴെ പതിക്കുന്ന വെള്ളച്ചാട്ടങ്ങളിൽ ഏറ്റവും വലിയ ഒരു വെള്ളച്ചാട്ടമായി ഇത് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.<ref>{{Cite web|url=http://www.euttaranchal.com/tourism/tiger-falls.php|title=Tiger Falls, Chakrata|access-date=21 August 2016|website=eUttaranchal|archive-url=https://web.archive.org/web/20170721233823/http://www.euttaranchal.com/tourism/tiger-falls.php|archive-date=2017-07-21|url-status=dead}}</ref> ഇത് 50 മീറ്ററിൽ മുകളിൽ നിന്ന് നേരിട്ട് താഴേക്ക് ഒരു കുളത്തിലേക്ക് പതിക്കുന്നു<ref>{{Cite web|url=http://uttarakhandtourism.gov.in/utdb/?q=chakrata|title=Chakrata|access-date=21 August 2016|website=Uttrakhand Tourism}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.clicksandtales.com/adventure/tiger-fall-lonely-beauty/|title=Tiger Fall - A Lonely Beauty|date=2017-04-18|work=Clicks And Tales|access-date=2018-08-01|language=en-US|archive-date=2018-08-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20180822045658/http://www.clicksandtales.com/adventure/tiger-fall-lonely-beauty/|url-status=dead}}</ref> പ്രാദേശികമായി ഇത് കെരാറോ പചാദ് എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. കെരാറോ എന്ന വാക്കിനർത്ഥം അലറുന്ന ശബ്ദം എന്നാണ്. പചാദ് എന്നാൽ വീഴുന്നു എന്നാണ്.<ref>{{Cite web|url=http://yourshot.nationalgeographic.com/photos/11800163/|title=The Tiger falls of Chakrata - National Geographic Your Shot|website=National Geographic Your Shot|language=en|access-date=2018-08-01}}</ref> == യാത്രാ മാർഗ്ഗം == സംസ്ഥാന തലസ്ഥാനമായ [[ഡെറാഡൂൺ|ഡെറാഡൂണിൽ]] നിന്ന് 98 കിലോമീറ്റരും , ചക്രാത നിന്ന് 20 കിലോമീറ്റർ അകലെ ആണ് വെള്ളച്ചാട്ടം. ഓക്ക് മരങ്ങൾ ചുറ്റുവട്ടത്തുള്ള അഞ്ച് കിലോമീറ്ററോളം ദൂരം  ട്രെക്കിംഗിലൂടെ എത്തിച്ചേരാം.  == ഇതും കാണുക == * [[Venezuela|വെനുസ്വേലയിലെ]] [[Angel Falls|ഏഞ്ചൽ വെള്ളച്ചാട്ടമാണ്]] ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ഉയരമുള്ള വെള്ളച്ചാട്ടം{{convert|979|m}}. == അവലംബം == {{reflist}} == ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ == {{Commonscat-inline}} [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയുടെ ഭൂമിശാസ്ത്രം - അപൂർണ്ണലേഖനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:വെള്ളച്ചാട്ടങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഉത്തരാഖണ്ഡിലെ വെള്ളച്ചാട്ടങ്ങൾ]] 5e36l8131xzd786pha5go5t0th5irpw 0 439538 4673207 3519532 2026-10-03T19:32:52Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4673207 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Chakhi Khuntia}} {{Infobox person | name = ചാഖി ഖുൻഷിയ | native_name = ചന്ദൻ ഹജൂറി | image = Painting of Chakhi Khuntia.jpg | alt = | caption = | birth_name = | birth_date = {{Birth date|df=yes|1827|01|07}} | birth_place = [[പുരി]], [[ഒഡീഷ]], [[ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യ]] | death_date = {{Death year and age|1870|1827}} | death_place = പുരി, ഒഡീഷ, ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യ | nationality = [[ഭാരതം|ഭാരതീയൻ]] | other_names = | known_for = | occupation = കവി, പൂജാരി, സ്വാതന്ത്ര്യസമരസേനാനി }} '''ചാഖി ഖുൻഷിയ''' എന്നറിയപ്പെടുന്ന '''ചന്ദൻ ഹജൂറി''' (7 ജനുവരി 1827 - 1870) [[പുരി ജഗന്നാഥക്ഷേത്രം|ജഗന്നാഥ ക്ഷേത്രത്തിലെ]] പുരോഹിതനും കവിയും [[ഒന്നാം ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യ സമരം (1857)|1857-ലെ ഇന്ത്യൻ ലഹള]]യിൽ പങ്കെടുക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. <ref>{{cite web |url=http://odisha.gov.in/e-magazine/Orissareview/jan2005/englishPdf/Chakhi_Khuntia.pdf |title=Chakhi Khuntia : A National Hero During the British Period |accessdate=2 November 2015 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304192740/http://odisha.gov.in/e-magazine/Orissareview/jan2005/englishPdf/Chakhi_Khuntia.pdf |archivedate=4 March 2016 |df=dmy-all }}</ref> == ജീവിതം == ചന്ദൻ ഹജൂറി, [[സാംബ ദശമി]] (പൗഷ ശുക്ല ദശമി) ദിവസമായിരുന്ന 1827 ജനുവരി 7-ന്, [[ഒഡീഷ]]യിലെ [[പുരി]]യിൽ രഘുനാഥ് ഖുൻഷിയ എന്ന ഭീമസേനൻ ഹജൂരിയുടെയും കമലാബതിയുടെയും മകനായി ജനിച്ചു. ചെറുപ്പത്തിൽ തന്നെ ജഗന്നാഥ ക്ഷേത്രത്തിൽ ചുമതലകൾ നിർവ്വഹിക്കുന്നതിനായി [[ഒറിയ]], [[സംസ്കൃതം]], [[ഹിന്ദി]] സാഹിത്യം എന്നിവ പഠിപ്പിച്ചിരുന്നു. അഖാരയിൽ നിന്ന് പരമ്പരാഗത ഗുസ്തിയും അദ്ദേഹം പഠിച്ചു പിന്നീട് പുരിയിലെ യുവാക്കൾക്ക് സൈനിക പരിശീലനം നൽകി.<ref>{{cite web|url=http://www.odisha.gov.in/portal/LIWPL/event_archive/Events_Archives/144birth_anniversary_chakhi_khuntia.pdf|title=BIRTH ANNIVERSARY OF CHAKHI KHUNTIA (CHANDAN HAJURI)|first=|last=|work=I&PR,Govt. of Odisha|accessdate=2 November 2015|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304191331/http://www.odisha.gov.in/portal/LIWPL/event_archive/Events_Archives/144birth_anniversary_chakhi_khuntia.pdf|archivedate=4 March 2016|df=dmy-all}}</ref> == 1857 ലഹള == [[ഝാൻസി റാണി|മനുബായി]]യുടെ കുടുംബപുരോഹിതനായിരുന്നു ചന്ദൻ ഹജൂറി. മനുബായി പിന്നീട് ഝാൻസി രാജാവായ ഗംഗാധർ റാവുവിനെ വിവാഹം ചെയ്ത ശേഷം ലക്ഷ്മി ഭായ് എന്നു പുനർനാമകരണം ചെയ്തു. 1857 ലെ ഇന്ത്യൻ കലാപത്തിനു മുൻപ് ജഗന്നാഥ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പാണ്ഡയായി രാജ്യത്താകമാനമുള്ള യാത്രയിൽ ശിപായികളെ അണിനിരത്തുകയും ഒരു കലാപത്തെ സംഘടിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. കലാപസമയത്ത് വടക്കൻ മിലിട്ടറി സ്റ്റേഷനിൽ താമസിച്ചിരുന്ന അദ്ദേഹത്തിന് വിമത നേതൃത്വവുമായി നേരിട്ട് ബന്ധമുണ്ടെന്ന് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നു. പിന്നീട്, ഗയയിൽ അറസ്റ്റിലായ അദ്ദേഹത്തിന്റെ വസ്‌തുവകകൾ [[ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനി]]യുടെ സർക്കാർ പിടിച്ചെടുത്തു.<ref>{{cite web|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-otherstates/martyrs-remembered/article1787012.ece|title=Martyrs remembered|first=|last=|work=The Hindu|accessdate=2 November 2015}} {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>1858-ൽ [[ഗവൺമെന്റ് ഓഫ് ഇന്ത്യ ആക്റ്റ്‌ 1858|രാജ്ഞിയുടെ പ്രഖ്യാപനപ്രകാരം]] പൊതുമാപ്പ് വാഗ്ദാനം ചെയ്തതിനെത്തുടർന്ന് 1858-ൽ ഹജൂരി ജയിൽ മോചിതനായി. <ref>{{cite web |url=http://odisha.gov.in/e-magazine/Orissareview/jan2005/englishPdf/Chakhi_Khuntia.pdf |title=Chakhi Khuntia : A National Hero During the British Period |accessdate=2 November 2015 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304192740/http://odisha.gov.in/e-magazine/Orissareview/jan2005/englishPdf/Chakhi_Khuntia.pdf |archivedate=4 March 2016 |df=dmy-all }}</ref> == പിന്നീടുള്ള ജീവിതം == ആത്മീയവും സാഹിത്യവുമായ പുരോഗതിക്കായി സ്വയം സമർപ്പിച്ചുകൊണ്ട് ഖുൻഷിയയുടെ ജീവിതകാലം മുഴുവൻ [[പുരി]]യിൽ ചെലവഴിച്ചു. ജഗന്നാഥന്ന് സമർപ്പിച്ച നിരവധി കവിതകളും ഗാനങ്ങളും അദ്ദേഹം രചിച്ചു. ലക്ഷ്മി ഭായിയുടെ ഓർമ്മയ്ക്കായി മനുബായി എന്ന പേരിൽ വിജയകരമായ ഒരു ജീവചരിത്രം രചിച്ചു. 1870-ൽ 43-ആം വയസ്സിൽ പുരിയിൽ അദ്ദേഹം അന്തരിച്ചു. <ref>{{cite book |last= |first= |date= 2009|title= Indian Culture and Education|url=https://books.google.co.in/books?id=3T2Ph_SmjtoC&pg=PA127&lpg=PA127&dq=chakhi+khuntia&source=bl&ots=wovu9XoKOD&sig=Mq_yylv9rUPu6AV5bMoPsUPS27M&hl=en&sa=X&ved=0CCMQ6AEwATgKahUKEwjz7e7C7fDIAhVmGKYKHZizDeU#v=onepage&q=chakhi%20khuntia&f=false |location= |publisher=Deep & Deep Publications pvt. Ltd. |pages= 124–129|isbn=978-81-8450-150-6}}</ref> ==അവലംബം== {{Reflist|2}} [[വർഗ്ഗം:1827-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ വിപ്ലവകാരികൾ]] [[വർഗ്ഗം:1870-ൽ മരിച്ചവർ]] k3alqbfuofhb3z1jj9ykc17wqlmesju 0 439865 4673321 4649699 2026-10-04T04:45:01Z Martinkottayam 84843 4673321 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Orinoco}} {{ആധികാരികത}} {{Geobox | River <!---------Heading--> | name = ഒറിനോക്കോ നദി | native_name = | other_name = Río Orinoco | category_hide = 1 <!---------Image--> | image = Orinoco Bridge.jpg | image_caption = വെനിസ്വേലയിലെ സിയുഡാഡ് ഗ്വായാനയ്ക്കടുത്തുള്ള ഒറിനോക്വിയ പാലം <!---------Name--> | etymology = | nickname = <!---------Country etc.--> | country = Colombia | country1 = Venezuela | state = | region = South America <!---------Family--> | parent = | tributary_left = | tributary_right = | city = | landmark = <!---------Locations--> | source = | source_location = Cerro Delgado-Chalbaud | source_region = Parima Mountains | source_country = Venezuela | source_country1 = | source_elevation = 1047 | mouth = Delta Amacuro | mouth_location = Atlantic Ocean | mouth_country = Venezuela | mouth_elevation = 0 | mouth_coordinates_note = <ref>{{GEOnet2|32FA87C3E20B3774E0440003BA962ED3|Orinoco River}}</ref> <!---------Dimensions--> | length = 2140 | width = | depth = | watershed = 880000 | discharge = 37000 | discharge_location = <!---------Free frields--> | discharge_max = 54000 | discharge_min = 21000 <!---------Maps--> | map = Orinoco drainage basin map (plain)-es.svg | map_caption = Orinoco's [[drainage basin]] | map_locator = <!---------Websites--> | commons = | statistics = | website = <!---------Footnotes--> | footnotes = <!-- Processed by Geoboxer 3.0 on 2007-10-15T01:25:50+02:00 --> }} [[File:Deltaorinoco.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Deltaorinoco.jpg|വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|[[മരിയൂസ ദേശീയോദ്യാനം|മരിയൂസ ദേശിയോദ്യാനത്തിലെ]] (ഡെൽറ്റ അമാക്കുറോ) ഒറിനോകോ നദിയുടെ കാഴ്ച]] [[തെക്കേ അമേരിക്ക|തെക്കേ അമേരിക്കയിലെ]] ഏറ്റവും നീളം കൂടിയ നദികളിലൊന്നാണ് '''ഒറിനോക്കോ നദി'''. ഏകദേശം 2,140 കിലോമീറ്ററാണ് (1,330 മൈൽ) ഈ നദിയുടെ ആകെ നീളം. പലപ്പോഴും ഓറിനോക്വിയ എന്നുകൂടി അറിയപ്പെടുന്ന ഇതിന്റെ നദീതടം [[വെനസ്വേല|വെനിസ്വേലയുടെ]] 76.3 ശതമാനവും ബാക്കി കൊളംബിയയിലുമായി 880,000 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ (340,000 ചതരശ്ര മൈൽ) പ്രദേശത്തായി വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു. പുറന്തള്ളുന്ന ജലത്തിന്റെ അളവനുസരിച്ച് ഈ നദി ലോകത്തിലെ നാലാമത്തെ വലിയ നദിയാണ്. ഒറിനോക്കോ നദിയും അതിന്റെ പോഷകനദികളും [[വെനസ്വേല|വെനിസ്വേലയുടെ]] ഉൾനാടുകളിലേയും കിഴക്കൻ മേഖലകളിലേയും കൊളമ്പിയയിലെ [[ഇലാനോസ്|ഇലാനോസിലേയും]] (അതിവിശാലമായ ഉഷ്ണമേഖല പുൽമേടുകൾ) ഒരു പ്രധാന ഗതാഗത സംവിധാനംകൂടിയാണ്.. പരിസ്ഥിതിയിൽ തികച്ചും വൈജാത്യമാർന്ന ഒറിനോക്കോ നദീതടം വൈവിധ്യമാർന്ന സസ്യ ജന്തുജാലങ്ങളെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നു. == ചരിത്രം == [[അറ്റ്‌ലാന്റിക് മഹാസമുദ്രം|അറ്റ്ലാന്റിക് മഹാ സമുദ്രത്തിലേയ്ക്കു]] പതിക്കുന്ന ഒറിനോക്കോ നദിയുടെ [[അഴിമുഖം]] 1498 ഓഗസ്റ്റ് 1 ന് [[ക്രിസ്റ്റഫർ കൊളംബസ്|ക്രിസ്റ്റഫർ കൊളംബസ്]] തന്റെ മൂന്നാമത്തെ സമുദ്രയാത്രയിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. പരിമ ശ്രേണിയിലെ സെറോ ഡെൽ‌ഗാഡോ-ചൽ‌ബൌഡിലെ അതിന്റെ ഉറവിടം 453 വർഷത്തിനുശേഷവും 1951 വരെ പര്യവേക്ഷണം ചെയ്യപ്പെട്ടിരുന്നില്ല. വെനിസ്വേലൻ-ബ്രസീലിയൻ അതിർത്തിക്ക് സമീപം സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 1,047 മീറ്റർ (3,435 അടി) ഉയരത്തിൽ ({{coord|2|19|05|N|63|21|42|W|}}) സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന നദിയുടെ സ്രോതസ്സ് 1951 ൽ ഒരു വെനസ്വേലൻ-ഫ്രഞ്ച് സംയുക്ത സംഘം പര്യവേക്ഷണം ചെയ്തു. ഒറിനോകോ അഴിമുഖവും കിഴക്കൻ ലാനോസിലെ അതിന്റെ ഉപനദികളായ [[അപുർ]], [[മെറ്റാ നദി|മെറ്റാ]] എന്നിവയും പതിനാറാം നൂറ്റാണ്ടിൽ അംബ്രോസിയസ് എഹിംഗറിനും അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിൻഗാമികളും ജർമ്മൻ പര്യവേഷണങ്ങൾക്കു കീഴിൽ പര്യവേഷണം നടത്തിയിരുന്നു. == കായിക വിനോദങ്ങൾ == 1988 മുതൽ സിയുഡാഡ് ഗ്വായാനയിലെ പ്രാദേശിക സർക്കാർ ഒറിനോകോ, [[കരോനി നദി|കരോനി]] നദികളിൽ ആയിരത്തോളം മത്സരാർത്ഥികളെ പങ്കെടുപ്പിച്ചുകൊണ്ട് നീന്തൽ മത്സരം നടത്തുന്നു. 1991 മുതൽ, പാസോ എ നാഡോ ഇന്റർനാഷണൽ ഡി ലോസ് റിയോസ് ഒറിനോകോ-കരോനി എന്ന നീന്തൽമേള എല്ലാ വർഷവും ഏപ്രിൽ 19 ന് അടുത്തുള്ള ഞായറാഴ്ച ആഘോഷിക്കപ്പെടുന്നു. ധാരാളം മത്സരാർത്ഥികളുള്ള ഈ ഈ നീന്തൽ മത്സരത്തിന് ലോകമെമ്പാടും പ്രാധാന്യം വർദ്ധിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=http://www.almacaronidireccion.com/imdecaroni/static.php?page=static070130-092723|title=Antecedentes y Sumario Paso a Nado Internacional de Los Rios Orinoco/Caroni" ''Paso Nado Internacional de Los Rios Orinoco y Caroní''|language=es|trans-title=Antecedents and Summary of the ''International Swim Meet of the Orinoco and Caroni Rivers''|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071217065719/http://www.almacaronidireccion.com/imdecaroni/static.php?page=static070130-092723|archivedate=17 December 2007|url-status=dead|df=dmy}}</ref> 26-ാമത്തെ മീറ്റാണ് 2016 ൽ നടന്നത്.<ref>{{Cite web|url=http://1968.com.ve/26-edicion-paso-a-nado-de-rios-orinoco-y-caroni-2016/|title=26 edición Paso a Nado de Ríos Orinoco y Caroní 2016|publisher=Roberto Muñoz Natación Venezuela|archiveurl=|archivedate=|df=dmy}}</ref> == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:തെക്കേ അമേരിക്കയിലെ നദികൾ]] nelkycbhkblze39tbwniygjlt78gf8x 0 463512 4673247 4024120 2026-10-04T00:36:26Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4673247 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|G. Venkatasubbiah}} {{Infobox person | name = ജി. വെങ്കടസുബ്ബയ്യ | image = G. Venkatasubbaiah.jpg | alt = | caption = ജി. വെങ്കടസുബ്ബയ്യ | birth_name = | birth_date = <!-- {{birth date and age|YYYY|MM|DD}} for living people. For people who have died, use {{Birth date|YYYY|MM|DD}}. --> | birth_place = ശ്രീരംഗപട്ടണ, മാണ്ഡ്യ, കർണാടക | death_date = {{Death date and age|2021|04|19|1913|08|23}} | death_place = | nationality = ഇന്ത്യൻ | other_names = | occupation = കന്നഡ എഴുത്തുകാരനും വ്യാകരണ പണ്ഡിതനും സാഹിത്യ വിമർശകനും | years_active = | known_for = | notable_works = }} കന്നഡ എഴുത്തുകാരനും വ്യാകരണ പണ്ഡിതനും ലെക്സിക്കോഗ്രാഫറും സാഹിത്യ വിമർശകനുമാണ് '''ജി. വെങ്കടസുബ്ബയ്യ''' (23 ആഗസ്റ്റ് 1913 - 19 ഏപ്രിൽ 2021). പത്മശ്രീ പുരസ്കാരവും കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ ഭാഷാ സമ്മാൻ അവാർഡും ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>http://pib.nic.in/newsite/PrintRelease.aspx?relid=157675</ref> കന്നട സാഹിത്യത്തിൻെറ സഞ്ചരിക്കുന്ന എൻസൈക്ലോപീഡിയ എന്നാണ് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. ==ജീവിതരേഖ== 1913 ആഗസ്​റ്റ് 23നു മാണ്ഡ്യയിലെ ശ്രീരംഗപട്ടണത്തെ ഗഞ്ചാം ഗ്രാമത്തിലാണ് ജനനം. മൈസൂരുവിലെ മഹാരാജ കോളജിൽനിന്നാണ് ബിരുദം പൂർത്തിയാക്കിയത്. ബിരുദാനന്തര ബിരുദത്തിനു ശേഷം മാണ്ഡ്യയിലെ മുനിസിപ്പൽ സ്‌കൂളിൽ അധ്യാപകനായി ജോലിയിൽ ചേർന്നു. തുടർന്ന് സംസ്ഥാനത്തെ വിവിധ കോളജുകളിലും സ്‌കൂളുകളിലും അധ്യാപകനായി ജോലി ചെയ്തു. ജോലിയിൽനിന്ന് വിരമിച്ച ശേഷം ബംഗളൂരുവിലായിരുന്നു സ്ഥിരതാമസം. 17 വർഷമായി ഇന്ത്യൻ ലെക്സിക്കോഗ്രാഫിക്കൽ അസോസിയേഷന്റെ വൈസ് പ്രസിഡന്റായി പ്രവർത്തിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=531314&u=national|title=കന്നഡ വ്യാകരണ പണ്ഡിതൻ വെങ്കടസുബ്ബയ്യ അന്തരിച്ചു|access-date=20 April 2021|date=20 April 2021|publisher=കേരള കൗമുദി|archive-date=2021-04-20|archive-url=https://archive.today/20210420113442/https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=531314&u=national|url-status=bot: unknown}}</ref> ഇദ്ദേഹത്തി​ൻെറ നേതൃത്വത്തിലാണ് 60 വർഷത്തെ നീണ്ട പരിശ്രമത്തിനൊടുവിൽ കന്നട ഭാഷയിലെ സമഗ്രമായ നിഘണ്ടു തയാറാക്കിയത്. 12 വാല്യങ്ങളുള്ള നിഘണ്ടുവിൻെറ ആദ്യപതിപ്പ് 1973ലാണ് പുറത്തിറങ്ങിയത്. കന്നടയിലെ ഏറ്റവും മികച്ചതും സമഗ്രവുമായ നിഘണ്ടുവായാണ് ഇത് അറിയപ്പെടുന്നത്. നിഘണ്ടു തയാറാക്കിയതിനൊപ്പം നിരവധി കന്നട സാഹിത്യനിരൂപണങ്ങളും വെങ്കടസുബ്ബയ്യ എഴുതി. 60ഓളം കൃതികൾ അദ്ദേഹത്തിൻെറ നേതൃത്വത്തിൽ എഡിറ്റ് ചെയ്ത് പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. കഥകളും കവിതകളും നോവലുകളുമെല്ലാം ഒരുപോലെ നിരൂപണം ചെയ്യാനുള്ള അദ്ദേഹത്തിൻെറ കഴിവ് ഏറെ പ്രശസ്തമായിരുന്നു. വിവിധ ഭാഷകളിൽനിന്ന് ഒട്ടേറെ കൃതികൾ കന്നടയിലേക്ക് മൊഴിമാറ്റം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. 2011ൽ ബംഗളൂരുവിൽ നടന്ന അഖില ഭാരത കന്നട സാഹിത്യസമ്മേളനത്തിന് ജി. വെങ്കടസുബ്ബയ്യയാണ് അധ്യക്ഷതവഹിച്ചത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.madhyamam.com/kerala/local-news/kozhikode/--787444?infinitescroll=1|title=കന്നട എഴുത്തുകാരൻ പ്രഫ. ജി. വെങ്കടസുബ്ബയ്യ നിര്യാതനായി|access-date=20 April 2021|date=20 April 2021|publisher=മാധ്യമം|archive-date=2021-04-20|archive-url=https://archive.today/20210420113505/https://www.madhyamam.com/kerala/local-news/kozhikode/--787444?infinitescroll=1|url-status=bot: unknown}}</ref> പത്തിലധികം നിഘണ്ടുക്കൾ തയ്യാറാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ക്ലിഷ്ടപദ കോശ എന്ന കന്നഡ നിഘണ്ടുവിൽ സങ്കീർണമായ നിരവധി കന്നഡ പദങ്ങളുടെ അർത്ഥം വിശദീകരച്ചിരിക്കുന്നു. നിഘണ്ടു ശാസ്ത്രവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നാല് കന്നഡ ഗ്രന്ഥങ്ങൾ എഡിറ്റ് ചെയ്യുകയും എട്ട് വിവർത്തന ഗ്രന്ഥങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. == കന്നഡ-കന്നഡ നിഘണ്ടു == ആദ്യത്തെ ആധുനിക കന്നഡ-കന്നഡ നിഘണ്ടു രചിച്ചത് [[ജി. വെങ്കടസുബ്ബയ്യ]] ആണ്. 9,000 താളുകളുള്ള ഈ കന്നഡ-കന്നഡ [[നിഘണ്ടു]] എട്ട് ലക്കങ്ങളിലായി പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത് കന്നഡ സാഹിത്യ പരിഷത്ത് ആണ്. ജി. വെങ്കടസുബ്ബയ്യ ഒരു കന്നഡ-ഇംഗ്ലീഷ് നിഘണ്ടുവും ''ക്ലിഷ്ടപദകോശ'' എന്ന കന്നഡയിലെ ക്ലിഷ്ട പദങ്ങൾ അടങ്ങിയ നിഘണ്ടുവും രചിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{cite web |author=Muralidhara Khajane |url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/article3805517.ece |title=Today's Paper / NATIONAL : 100 years on, words never fail him |publisher=The Hindu |date=22 August 2012 |accessdate=2013-02-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121030141714/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/article3805517.ece |archive-date=2012-10-30 |url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|author=Johnson Language |url=http://www.economist.com/blogs/johnson/2012/08/language-india |title=Language in India: Kannada, threatened at home |publisher=The Economist |date=20 August 2012 |accessdate=2013-02-12}}</ref> ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== * പത്മശ്രീ * കർണാടക സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ് * കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ ഭാഷാ സമ്മാൻ അവാർഡ്<ref>http://sahitya-akademi.gov.in/pdf/Press_Release_(English)_BS_2017-2018.pdf</ref> ==അവലംബം== <references/> ==പുറം കണ്ണികൾ== [[വർഗ്ഗം:കന്നഡ വ്യാകരണം]] [[വർഗ്ഗം:നിഘണ്ടു കർത്താക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:പത്മശ്രീ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ ഭാഷാ സമ്മാൻ നേടിയവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഓഗസ്റ്റ് 23-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:2021-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഏപ്രിൽ 19-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:2021-ൽ മരിച്ചവർ]] skv31hi4o3dwkkrqrwmti3mby0us0f9 0 468711 4673208 4543541 2026-10-03T19:34:30Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4673208 wikitext text/x-wiki {{Needs Image}} {{Infobox person | name = Chandni | image = | caption = | birth_name = ചാന്ദ്നി ഗീത | birth_date = | birth_place = [[വടക്കെവിള]], [[കൊല്ലം]], [[ഇന്ത്യ]] | awards = | children = | occupation = ചലച്ചിത്ര നടി, ഗായിക | native_name = ചാന്ദ്നി | parents = | spouse(s) = വിഷ്ണു <small>(2017)</small> | years_active = 2013 - ഇതു വരെ }} '''ചാന്ദ്നി ഗീത''' എന്ന '''ചാന്ദ്നി''' മലയാള ചലച്ചിത്ര നടിയാണ്. [[കമൽ]] സംവിധാനം ചെയ്ത [[സെല്ലുലോയ്ഡ്|സെല്ലുലോയ്ഡിലെ റോസി എന്ന കഥാപാത്രം]] വളരെ ശ്രേദ്ധേയമാണ്. <ref>{{Cite web|url=http://www.metromatinee.com/movies/index.php?FilmID=3634-Celluloid|title=Chandni as Rosy in Celluloid Malayalam Movie by Kamal.|access-date=2017-06-09|last=|publisher=Metromatinee.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305174146/http://www.metromatinee.com/movies/index.php?FilmID=3634-Celluloid#|archive-date=5 March 2016|url-status=dead}}</ref> == മുൻകാലജീവിതം == [[കൊല്ലം]] നഗരത്തിലെ [[വടക്കേവിള|വടക്കേവിളയിലായിരുന്നു]] ചാന്ദ്നി ജനിച്ചത്. അവൾ [[ഫാത്തിമ മാതാ നാഷണൽ കോളേജ്|ഫാത്തിമ മാതാ നാഷണൽ കോളേജിൽ]] നിന്ന് ബി.കോം പഠനം പൂർത്തിയാക്കി. [[മഴവിൽ മനോരമ|മഴവിൽ മനോരമ]] ചാനലിൽ ഒരു സംഗീത റിയാലിറ്റി ഷോയിൽ പങ്കെടുത്താണ് ചാന്ദ്നി സിനിമരംഗത്തേക്ക് പ്രവേശിച്ചത്. <ref>{{Cite web|url=http://www.thehindu.com/features/cinema/Flashback-in-tinsel-town/article12553583.ece|title=Flashback in tinsel town|access-date=2017-06-09|last=|date=2012-10-11|publisher=The Hindu|archive-url=https://web.archive.org/web/20200304054741/https://www.thehindu.com/features/cinema/Flashback-in-tinsel-town/article12553583.ece|archive-date=2020-03-04|url-status=dead}}</ref> == സിനിമകൾ == {| class="wikitable sortable" ! വർഷം ! സിനിമ ! പങ്ക് |- | 2013 | ''[[സെല്ലുലോയ്ഡ്]]'' | റോസി |- | 2015 | ''നെഗലുകൾ'' <ref>{{Cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Chandni-to-don-de-glam-avatar-again/articleshow/46297742.cms|title=Chandni to don de-glam avatar again!|access-date=2015-02-19|last=|date=2012-10-11|publisher=Times of India}}</ref> | - |- |} == ടെലിവിഷൻ == മലയാള ടെലിവിഷൻ ചാനലായ [[മഴവിൽ മനോരമ|മഴവിൽ മനോരമയിൽ]] ഒരു സംഗീത അധിഷ്ഠിത റിയാലിറ്റി ഷോയിൽ പങ്കെടുത്തയാളാണ് ചാന്ദ്നി. === മലയാളം ടെലിവിഷൻ === * ഇന്ത്യൻ വോയ്സ് (മഴവിൽ മനോരമ) == അവലംബം == <references group="" responsive=""></references> [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര നടിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:Pages with unreviewed translations]] ccdxxfqv0gym1ti01fy7525gqymwmiu 0 476786 4673233 3501861 2026-10-03T22:34:22Z InternetArchiveBot 146798 Bluelink 1 book for [[വിക്കിപീഡിയ:പരിശോധനായോഗ്യത|പരിശോധനായോഗ്യത]] (20261003)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 4673233 wikitext text/x-wiki {{Translation sidebar}} {{prettyurl|Machine translation}} യന്ത്രത്തിന്റെ സഹായത്തോടെ വിവർത്തനം ചെയ്യുന്ന പ്രക്രിയയാണ് '''യന്ത്രവിവർത്തനം'''. യന്ത്ര വിവർത്തനം, ചിലപ്പോൾ എംടി എന്ന ചുരുക്കപ്പേരിൽ പരാമർശിക്കുന്നു (കമ്പ്യൂട്ടർ-എയ്ഡഡ് വിവർത്തനം, മെഷീൻ എയ്ഡഡ് ഹ്യൂമൻ ട്രാൻസ്ലേഷൻ (എം‌എ‌എച്ച്‌ടി) അല്ലെങ്കിൽ സംവേദനാത്മക വിവർത്തനം എന്നിവയുമായി തെറ്റിദ്ധരിക്കരുത്) വാചകം വിവർത്തനം ചെയ്യുന്നതിനുള്ള [[software|സോഫ്റ്റ്വെയറിന്റെ]] ഉപയോഗത്തെക്കുറിച്ച് അന്വേഷിക്കുന്ന കമ്പ്യൂട്ടേഷണൽ ഭാഷാശാസ്ത്രത്തിന്റെ ഒരു ഉപമേഖലയാണ് അല്ലെങ്കിൽ ഒരു ഭാഷയിൽ നിന്ന് മറ്റൊന്നിലേക്ക് സംഭാഷണം അല്ലെങ്കിൽ വാചകം മാറ്റുക എന്നതാണ്. ഒരു അടിസ്ഥാന തലത്തിൽ, എംടി ഒരു ഭാഷയിൽ ഉള്ള പദങ്ങൾ മറ്റൊരു ഭാഷയിലെ ലളിതമായ ഉപയോഗിക്കുന്നു, പക്ഷേ സാധാരണഗതിയിൽ മാത്രം ഒരു വാചകത്തിന്റെ നല്ല വിവർത്തനം സൃഷ്ടിക്കാൻ കഴിയില്ല, കാരണം മുഴുവൻ പദസമുച്ചയങ്ങളും ലക്ഷ്യം വയ്ക്കുന്ന ഭാഷയിലെ ഏറ്റവും അടുത്ത ഒന്നിലധികം പദങ്ങളേയും തിരിച്ചറിയേണ്ടതുണ്ട്. കോർപ്പസ് സ്റ്റാറ്റിസ്റ്റിക്കൽ, ന്യൂറൽ ടെക്നിക്കുകൾ എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച് ഈ പ്രശ്നം പരിഹരിക്കുന്നതിലൂടെ അതിവേഗം വളരുന്ന ഒരു മേഖലയാണ്, ഇത് മികച്ച വിവർത്തനങ്ങളിലേക്ക് നയിക്കുന്നു, ഭാഷാപരമായ ടൈപ്പോളജിയിലെ വ്യത്യാസങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുക, ഭാഷകളുടെ വിവർത്തനം, അപാകതകൾ ഒഴിവാക്കൽ എന്നിവയാണ്. <ref>Albat, Thomas Fritz. "Systems and Methods for Automatically Estimating a Translation Time." US Patent 0185235, 19 July 2012.</ref> നിലവിലെ മെഷീൻ വിവർത്തന സോഫ്റ്റ്വെയർ പലപ്പോഴും ഡൊമെയ്ൻ അല്ലെങ്കിൽ തൊഴിൽ (കാലാവസ്ഥാ റിപ്പോർട്ടുകൾ പോലുള്ളവ) അനുസരിച്ച് ഇച്ഛാനുസൃതമാക്കാൻ അനുവദിക്കുന്നു, അനുവദനീയമായ പകരക്കാരുടെ വ്യാപ്തി പരിമിതപ്പെടുത്തി ഔട്ട്‌പുട്ട് മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നു. ഔപചാരികമായതോ അല്ലെങ്കിൽ സൂത്രവാക്യ ഭാഷ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഡൊമെയ്‌നുകളിൽ ഈ സാങ്കേതികവിദ്യ പ്രത്യേകിച്ചും ഫലപ്രദമാണ്. ഗവൺമെന്റിന്റെയും നിയമപരമായ പ്രമാണങ്ങളുടെയും യന്ത്ര വിവർത്തനം സംഭാഷണത്തേക്കാളും അല്ലെങ്കിൽ നിലവാരമില്ലാത്ത വാചകത്തേക്കാളും നല്ല ഉപയോഗയോഗ്യമായ ഔട്ട്‌പുട്ട് ഉൽ‌പാദിപ്പിക്കുന്നു. മനുഷ്യന്റെ ഇടപെടലിലൂടെ മെച്ചപ്പെട്ട ഔട്ട്‌പുട്ട് കൈവരിക്കാനാകും: ഉദാഹരണത്തിന്, വാചകത്തിലെ ഏത് പദങ്ങളാണ് ശരിയായ പേരുകളെന്ന് ഉപയോക്താവ് വ്യക്തമായി തിരിച്ചറിഞ്ഞിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ ചില സിസ്റ്റങ്ങൾക്ക് കൂടുതൽ കൃത്യമായി വിവർത്തനം ചെയ്യാൻ കഴിയും. ഈ ടെക്നിക്കുകളുടെ സഹായത്തോടെ, മനുഷ്യ വിവർത്തകരെ സഹായിക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു ഉപകരണമായി എംടി ഉപയോഗപ്രദമാണെന്ന് തെളിയിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്, മാത്രമല്ല വളരെ പരിമിതമായ കേസുകളിൽ, ഉപയോഗിക്കാൻ കഴിയുന്ന ഔട്ട്‌പുട്ട് പോലും സൃഷ്ടിക്കാൻ കഴിയും (ഉദാ. കാലാവസ്ഥാ റിപ്പോർട്ടുകൾ). യന്ത്ര വിവർത്തനത്തിന്റെ പുരോഗതിയും സാധ്യതയും അതിന്റെ ചരിത്രത്തിലൂടെ ഏറെ ചർച്ച ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. 1950 കൾ മുതൽ, നിരവധി പണ്ഡിതന്മാർ ഉയർന്ന നിലവാരമുള്ള പൂർണ്ണമായും യാന്ത്രിക വിവർത്തനം നേടാനുള്ള സാധ്യതയെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്നു, ആദ്യത്തേതും പ്രധാനമായും യെഹോശുവ ബാർ-ഹില്ലെൽ.<ref>{{cite book|title=Language and Information: Selected Essays on Their Theory and Application|url=https://archive.org/details/languaeinformati0000yeho|author=Yehoshua Bar-Hillel|publisher=Addison-Wesley|year=1964|isbn=|location=Reading, MA|pages=[https://archive.org/details/languaeinformati0000yeho/page/174 174]–179}}</ref>വിവർത്തന പ്രക്രിയ യാന്ത്രികമാക്കുന്നതിന് തത്വത്തിൽ തടസ്സങ്ങളുണ്ടെന്ന് ചില വിമർശകർ അവകാശപ്പെടുന്നു.<ref>{{cite web|url=https://docs.google.com/fileview?id=0B7-4xydn3MXJZjFkZTllZjItN2Q5Ny00YmUxLWEzODItNTYyMjhlNTY5NWIz |title=Madsen, Mathias: The Limits of Machine Translation (2010) |accessdate=2012-06-12}}</ref> ==ചരിത്രം== യന്ത്ര വിവർത്തനത്തിന്റെ ഉത്ഭവം ഒൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ അറബി ക്രിപ്റ്റോഗ്രാഫറായ അൽ-കിണ്ടിയുടെ കൃതികളിലൂടെ കണ്ടെത്താൻ കഴിയും, ആധുനിക യന്ത്ര വിവർത്തനത്തിൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന ക്രിപ്റ്റനാലിസിസ്, ഫ്രീക്വൻസി അനാലിസിസ്, പ്രോബബിലിറ്റി, സ്റ്റാറ്റിസ്റ്റിക്സ് എന്നിവയുൾപ്പെടെയുള്ള വ്യവസ്ഥാപരമായ ഭാഷാ വിവർത്തനത്തിനുള്ള സാങ്കേതിക വിദ്യകൾ വികസിപ്പിച്ചെടുത്തു.<ref>{{cite journal |last1=DuPont |first1=Quinn |title=The Cryptological Origins of Machine Translation: From al-Kindi to Weaver |journal=Amodern |date=January 2018 |issue=8 |url=http://amodern.net/article/cryptological-origins-machine-translation/}}</ref> ==അവലംബം== [[വർഗ്ഗം:വിവർത്തനം]] tht0edv7o62qxo7otrcwv9bj6pq0192 0 478498 4673355 3654262 2026-10-04T09:18:38Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4673355 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Daisy Shah}} {{Infobox person | name = Daisy Shah | image = Daisy Shah, 19th Transmedia Gujarati Screen and Stage Awards 2020 (01).jpg | caption = | birth_date = {{birth date and age|1984|8|25|df=y}}<ref name="FB">{{cite web |title=Daisy Shah Official FB Page - About |url=https://www.facebook.com/pg/ShahDaisyOfficial/about/?ref=page_internal |website=[[Facebook]] |accessdate=22 November 2018}}</ref> | birth_place = [[Mumbai]], [[Maharashtra]], [[India]]<ref>{{Citation|title=Rushdie, Sir (Ahmed) Salman, (born 19 June 1947), writer|date=2007-12-01|url=http://dx.doi.org/10.1093/ww/9780199540884.013.33437|work=Who's Who|publisher=Oxford University Press|access-date=2019-07-20}}</ref> | residence = [[Mumbai]] | nationality = [[India]] | occupation = {{hlist|[[Actress]]|[[Model (person)|model]]|[[dancer]]|[[choreographer]]}} | known for = | yearsactive = 2003–present | website = {{Facebook|id=ShahDaisyOfficial|name=Official page of Daisy Shah}} }} '''ഡെയ്‌സി ഷാ''' (ജനനം: 25 ഓഗസ്റ്റ് 1984)<ref name="FB"/> ഒരു ഇന്ത്യൻ മോഡലും, നർത്തകിയും<ref name=IBN>[http://ibnlive.in.com/photogallery/15145.html Dancer, model, 'Jai Ho' but not an actor: Who is Daisy Shah? – IBNLive] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141025005823/http://ibnlive.in.com/photogallery/15145.html |date=2014-10-25 }}. Ibnlive.in.com. Retrieved on 22 October 2015.</ref>സിനിമാ നടിയും ആണ്.<ref name=DNA>{{cite web|url=http://www.dnaindia.com/entertainment/report-will-salman-khan-s-jai-ho-girl-daisy-shah-make-it-big-in-bollywood-1954456|title=Will Salman Khan's 'Jai Ho' girl Daisy Shah make it big in Bollywood? - Latest News & Updates at Daily News & Analysis|date=21 January 2014|publisher=}}</ref>നൃത്തസംവിധായകനായ [[Ganesh Acharya|ഗണേഷ് ആചാര്യ]]യുടെ അസിസ്റ്റന്റായി പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു. 2010 ലെ ദ്വിഭാഷാ ആക്ഷൻ ത്രില്ലറായ [[Vandae Maatharam|വന്ദേ മാതരത്തിൽ]] ഒരു പ്രത്യേക അതിഥിയായി അവർ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചു. എന്നാൽ 2011-ലെ കന്നഡ ചിത്രമായ [[Bodyguard (2011 Kannada film)|ബോഡിഗാർഡിൽ]] പ്രധാന വേഷം അവതരിപ്പിച്ചപ്പോഴാണ് അവർക്ക് ആദ്യ വഴിത്തിരിവ് ഉണ്ടായത്. <ref name =SpellCeleb>{{cite web|title=Daisy Shah Biograpshy|url=http://spellceleb.com/daisy-shah-hate-story-3-wiki-marriage-personal-life-profile/|website=spellceleb.com|ref=Her acting career got boost up from a Kannada movie "Bodyguard|access-date=2019-07-20|archive-date=2018-06-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20180617093550/http://spellceleb.com/daisy-shah-hate-story-3-wiki-marriage-personal-life-profile/|url-status=dead}}</ref> 2014-ൽ ബോളിവുഡ് ചിത്രമായ [[Jai Ho (film)|ജയ് ഹോയിൽ]] [[Salman Khan|സൽമാൻ ഖാനൊപ്പം]] അഭിനയിച്ചു.<ref name="DNA"/> 2015-ൽ അവർ [[Hate Story 3|ഹേറ്റ് സ്റ്റോറി 3]]യുടെ ഭാഗമായി അഭിനയിച്ചിരുന്നു.<ref>{{cite news|title=Watch Zareen Khan & Daisy Shah in Hot ever before-'Hate Story 3' Official , she is the leading lady in Race 3 , "Our business is our business none of your business ", this dialogue is path breaking in india , Trailer|url=http://www.firstshowreview.com/2015/10/watch-zareen-khan-daisy-shah-in-hot.html|accessdate=16 October 2015}}</ref> == ഫിലിമോഗ്രാഫി== {| class="wikitable" |+Key | style="background:#ffc;"| {{dagger|alt=Films that have not yet been released}} | Denotes films that have not yet been released |} {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |- style="text-align:center;" ! scope="col"|Year ! scope="col"|Film ! scope="col"|Role ! scope="col"|Language ! scope="col"|Notes |-2001 റെഹ്ന ഹായ് തെരേ ദിൽ മേയ്ൻ Herself | 2003 !scope="row"| ''[[Tere Naam ]]'' | Herself | [[Hindi language|ഹിന്ദി]] | Co-Dancer with Salman Khan in"Lagan Lagi" |- | 2004 !scope="row"| ''[[Masti (2004 film)|മാസ്തി]]'' | Special Appearance in Song | ഹിന്ദി | Co-Dancer in title track song "Masti" seen at 2 mins and 10 secs<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=7rkIRy-CPcw|title=Masti Title Song|first=|last=BollywoodDance2010|date=11 February 2010|publisher=|via=YouTube}}</ref> |- | 2006 !scope="row"| ''[[Humko Deewana Kar Gaye|ഹംകോ ദിവാന കാർ ഗെയ്]]'' | Herself | [[Hindi language|ഹിന്ദി]] | Co-Dancer in song "Rockstar" |- | 2007 !scope="row"| ''[[Pori (film)|പോരി]]'' | Special Appearance in Song | [[Tamil language|തമിഴ്]] | Hindi dub Naya Zalzala, appearance in song "Nagina Bemisal Hoon" |- | 2010 !scope="row"| ''[[Department (film)|ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റ്]]'' | Herself | [[Hindi language|ഹിന്ദി]] | Co-Dancer with Sanjay Dutt in "Thodisi Pee Lee Hai " |- | 2010 !scope="row"| ''[[Vandae Maatharam|വന്ദെ മാതരം]]'' | Herself | [[Malayalam language|Malayalam]]/[[Tamil language|തമിഴ്]] | Special appearance |- | 2010 !scope="row"| ''[[Khuda Kasam|ഖുദ കസം]]'' | Herself | ഹിന്ദി | "നീലി ലോംഡി" എന്ന ഗാനത്തിലെ പ്രത്യേക വേഷം |- | 2011 !scope="row"| ''[[Bodyguard (2011 Kannada film)|ബോഡിഗാർഡ്]]'' | Ammu | [[Kannada language|കന്നഡ]] |- | 2011 !scope="row"| ''[[Bhadra (2011 film)|ഭദ്ര]]'' | കാവ്യ | കന്നഡ | |- | 2013 !scope="row"| ''ഗജേന്ദ്ര'' | | കന്നഡ | |- | 2013 !scope="row"| ''[[Bloody Isshq|ബ്ലഡി ഇഷ്ക്]]'' | Herself | ഹിന്ദി | Special appearance |- | 2013 !scope="row"| ''[[Bachchan (2013 film)|ബച്ച്ച്ചൻ]]'' | Herself | കന്നഡ | "മൈസൂർ പക്കല്ലി" എന്ന ഗാനത്തിലെ പ്രത്യേക വേഷം |- | 2014 !scope="row"| ''[[Jai Ho (film)|ജയ് ഹോ]]'' | റിങ്കി ഷാ | ഹിന്ദി | |- | 2014 !scope="row"| ''[[Spark (2014 film)|സ്പാർക്ക്]]'' | Herself | ഹിന്ദി | "മേരി ജവാനി സോഡ് കി ബോട്ടൽ" എന്ന ഗാനത്തിലെ പ്രത്യേക വേഷം |- | 2014 !scope="row"| ''[[Aakramana|ആക്രമണ]]'' | നീരീക്ഷ | കന്നഡ | |- | 2015 ! scope="row"|''[[Hate Story 3|ഹേറ്റ് സ്റ്റോറി 3]]'' | കയാ ശർമ്മ | ഹിന്ദി | |- | 2017 ! scope="row"|''[[Ramratan|രാമ്രതൻ]]''<ref>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Daisy-Shah-starts-her-next-film-Ramratan-with-a-romantic-scene/articleshow/54314278.cms|title=Daisy Shah starts her next film 'Ramratan' with a romantic scene|newspaper=[[The Times of India]]|date=14 September 2016|accessdate=16 September 2016}}</ref> | Ratan | ഹിന്ദി | |- | 2018 ! scope="row"| ''[[Race 3]]'' | സഞ്ജന സിംഗ് | ഹിന്ദി | |- |2019 ! scope="row"|''Gujarat 11'' |TBA |ഗുജറാത്തി |Debut in a Gujarati Film |} == അവാർഡുകളും നോമിനേഷനുകളും == {| class="wikitable" |- ! scope="col"|Year ! scope="col"|Film ! scope="col"|Award ! scope="col"|Category ! scope="col"|Result |- |2015 |''[[Jai Ho (film)|Jai Ho]]'' |[[BIG Star Entertainment Awards]] |BIG Star Most Entertaining Actor (Film) Debut - Female |{{Nom}}<ref>{{cite news|url=http://www.pinkvilla.com/entertainmenttags/abhishek-bachchan/big-star-entertainment-awards-2014-winners-list|title=BIG STAR Entertainment Awards 2014 Winners List|date=18 December 2014|accessdate=25 December 2014|publisher=Pinkvilla.com|archive-date=2014-12-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20141219104553/http://www.pinkvilla.com/entertainmenttags/abhishek-bachchan/big-star-entertainment-awards-2014-winners-list|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.indicine.com/movies/bollywood/winners-of-big-star-entertainment-awards-2014/|title=Winners of Big Star Entertainment Awards 2014|date=19 December 2014|accessdate=25 December 2014|publisher=Indicine.com|archive-date=2019-01-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20190109155132/http://www.indicine.com/movies/bollywood/winners-of-big-star-entertainment-awards-2014/|url-status=dead}}</ref> |- |2015 |''[[Jai Ho (film)|Jai Ho]]'' |Arab Indo Bollywood Awards |Most Promising Debut- Female |{{Nom}}|<ref> http://www.ibtimes.co.in/arab-indo-bollywood-awards-2015-shahid-kapoor-kangana-ranaut-priyanka-chopra-bag-awards-634135</ref> |- |} == അവലംബം== {{Reflist|30em}} == പുറം കണ്ണികൾ == {{Commons category}} *{{IMDb name}} *{{Bollywood Hungama|98676}} *{{Koimoi|actress/daisy-shah}} {{authority control}} [[വർഗ്ഗം:ഗുജറാത്തികൾ]] [[വർഗ്ഗം:1984-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര നടിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ഹിന്ദി ചലച്ചിത്രനടിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌ചലച്ചിത്ര നടിമാർ]] ickrlj6zznp1npdo2pfdmv1v2w7cj5p 0 479774 4673239 4598892 2026-10-03T23:05:16Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4673239 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = '''ജതിൻ ഗോസ്വാമി''' | image = Tileswar tamuli with Padmashri Jatin Goswami.jpg | imagesize = | caption = Tileswar tamuli with Padmashri Jatin Goswami jointly organised a sattriya development workshop at [[Digboi]] | birth_date = {{Birth date|1933|08|02|df=y}} | birth_place = Adhar Sattra, [[Dergaon]], [[Golaghat district]], [[Assam]], India | death_date = | death_place = | restingplace = | restingplacecoordinates = | othername = | occupation = Classical dancer<br>Stage personality | yearsactive = | known for = [[Sattriya]] | spouse = | domesticpartner = | children = | parents = Dharanidhar Dev Goswami<br>Chandraprova Devi | website = | awards = [[Padma Shri]]<br>[[Sangeet Natak Akademi Award]]<br>Nrityaachaarya<br>Bharatiyam Samman<br>Silpi Divas Award<br>Sangeet Jyoti Award<br>Assam Natya Sanmilon Award<br>Best Dance Director Award<br>Hiraprova-Chandrakanta Award<br>Nritya Siromoni Award<br>Leo-Expo Award<br>Sankaracharya Avatar Award<br>Anand Mohan Bhagawati Nartan Award<br>Bhabendra Nath Saikia Mobile Theatre Award (2013)<br>Moghai Ojah Srijan Award,2015.<ref name="Bio-Data of Jatin Goswami" /> }} ഒരു ഇന്ത്യൻ നർത്തകനും നൃത്തസംവിധായകനുമാണ് '''ജതിൻ ഗോസ്വാമി''', [[സത്രിയ നൃത്തം|സത്രിയ]]യുടെ ക്ലാസിക്കൽ നൃത്തരൂപത്തിലെ പ്രമുഖരിൽ ഒരാളായി അറിയപ്പെടുന്നു. ഗവാഹത്തിയിലെ സത്യ അക്കാദമിയുടെ സ്ഥാപക ഡയറക്ടറാണ് അദ്ദേഹം. സംഗീത നാടക് അക്കാദമിയുടെ ജനറൽ കൗൺസിൽ മുൻ അംഗം കൂടിയാണ് അദ്ദേഹം. 2004 ലെ സംഗീത നാടക് അക്കാദമി അവാർഡും അദ്ദേഹം നേടിയിട്ടുണ്ട്. 2008 ൽ സത്രിയ നൃത്തത്തിന് നൽകിയ സംഭാവനകൾക്ക് [[ഭാരത സർക്കാർ]] അദ്ദേഹത്തിന് [[പത്മശ്രീ]] ബഹുമതി നൽകി. <ref>{{Cite web |url=https://wikimili.com/en/Jatin_Goswami |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-08-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190803163901/https://wikimili.com/en/Jatin_Goswami |archive-date=2019-08-03 |url-status=dead}}</ref> ==ജീവിത രേഖ== വടക്കുകിഴക്കൻ ഇന്ത്യൻ സംസ്ഥാനമായ അസമിലെ ഗോലഘട്ട് ജില്ലയിലെ ഡെർഗാവോണിനടുത്തുള്ള ആധാർ സത്ര എന്ന ഗ്രാമത്തിൽ ധരനിധർ ദേവ് ഗോസ്വാമി, ചന്ദ്രപ്രോവ ദേവി എന്നിവരുടെ മകനായി [[1933]] ഓഗസ്റ്റ് 2 ന് ജതിൻ ഗോസ്വാമി ജനിച്ചു. സത്രിയയിലെ ആദ്യകാല പരിശീലനം പിതാവിന്റെ കീഴിലായിരുന്നുവെങ്കിലും പിന്നീട് ഗോപിറാം ബയാൻ, ബാബുല ബയാൻ, അറിയപ്പെടുന്ന രണ്ട് സത്രിയ അധ്യാപകരുടെ കീഴിൽ പരിശീലനം നേടി.1953 ൽ അദ്ദേഹം സ്വന്തം നൃത്ത അക്കാദമി അലോക് ശിൽപി സംഘ എന്ന പേരിൽ ജന്മനാട്ടിൽ സ്ഥാപിച്ചുവെങ്കിലും നൃത്ത പരിശീലനം തുടർന്നു, ഗണേഷ് ഹിരാലാലിൽ നിന്ന് കഥക്, അറ്റോംബ സിങ്ങിൽ നിന്ന് മണിപ്പൂരി എന്നിവയും പഠിച്ചു. <ref>https://nenow.in/north-east-news/assam/assam-cm-felicitates-sattriya-exponent-jatin-goswami.html</ref> സത്രിയയിലേക്ക് ശ്രദ്ധ തിരിക്കുന്ന അദ്ദേഹം [[1962]] ൽ കലഗുരു ബിഷ്ണു പ്രസാദ് റാബ, റോക്‌കേശ്വർ സായിക ബാർബയൻ എന്നിവരോടൊപ്പം നൃത്തത്തെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു സാംസ്കാരിക സംഘടനയായ പ്രജ്ഞോതി കല പരിഷത്ത് സ്ഥാപിച്ചു. രാജ്യത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ പ്രകടനങ്ങൾ നടത്തുന്ന ഒരേയൊരു സത്രിയ കലാകാരനാണ് ഗോസ്വാമി. 1994 ൽ സംഗീത നാടക് അക്കാദമിയുടെ ജനറൽ കൗൺസിൽ അംഗമായി നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു, [[2000]] ൽ അക്കാദമി അക്കാദമിക് ഒരു ശാസ്ത്രീയ നൃത്തരൂപമായി സത്രിയയെ പ്രഖ്യാപിച്ചത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിരന്തര ശ്രമഫലമായിരുന്നു. ഇന്ത്യയിലും വിദേശത്തും അദ്ദേഹം പ്രകടനം നടത്തിയിട്ടുണ്ട്. സത്രിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഞ്ച് പുസ്തകങ്ങൾ അദ്ദേഹം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. സംഗീത നാടക അക്കാദമിയുടെ ആഭിമുഖ്യത്തിൽ ഗുവാഹത്തിയിൽ 2000 ൽ സത്രിയ അക്കാദമി ആരംഭിച്ചപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തെ സ്ഥാപനത്തിന്റെ ആദ്യ ഡയറക്ടറായി തിരഞ്ഞെടുത്തു. <ref>{{Cite web |url=https://www.indiaonline.in/about/personalities/dancersandmusicians/jatin-goswami |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-08-03 |archive-date=2019-08-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190803163206/https://www.indiaonline.in/about/personalities/dancersandmusicians/jatin-goswami |url-status=dead }}</ref> ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== ശങ്കരി സംഗീത വിദ്യാപിത്തിന്റെ നൃത്തചാര്യ പദവി വഹിച്ച ഗോസ്വാമി [[2004]] ൽ സത്യ നൃത്തത്തിനുള്ള സംഗീത നാടക അക്കാദമി അവാർഡ് നേടി. 2008 ൽ ഭാരത സർക്കാർ അദ്ദേഹത്തിന് [[പത്മശ്രീ]] ബഹുമതി നൽകി. ==ഇതും കാണുക== [[സത്രിയ നൃത്തം]] ==അവലംബം== {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:നർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ നർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:നൃത്താദ്ധ്യാപകർ]] d1sm6ooef087amfxeh78vkvetm7uhy3 0 484133 4673179 4667745 2026-10-03T15:11:25Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4673179 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Govt. Model H.S. For Girls Kollam}} {{Infobox school |name = ഗവ. മോഡൽ എച്ച്.എസ്. ഫോർ ഗേൾസ് കൊല്ലം |motto = |image = Govt_model_girls_hs_kollam.jpg |imagesize = |established = 1875 |type = ഹയർസെക്കന്ററി സ്ക്കൂൾ |classes offered = ക്ലാസ് 8 മുതൽ 10 വരെ |system = കേരള സർക്കാർ വിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പ് |students = 226 |locale = [[തേവള്ളി]] |city = [[കൊല്ലം]] |state = [[കേരള]] |country = [[ഇന്ത്യ]] | coordinates = {{Coord|8|53|35.66|N|76|34|40.91|E|display=inline,title}} }} [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[കൊല്ലം ജില്ല|കൊല്ലം ജില്ലയിലെ]] കൊല്ലം വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയ്ക്കു കീഴിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന വിദ്യാലയമാണ് '''ഗവ. മോഡൽ എച്ച്.എസ്. ഫോർ ഗേൾസ് കൊല്ലം'''.<ref>{{Cite web|url=http://sv1.mathrubhumi.com/education/schools/Govt%253A_Model_Girls_H.S._Kollam/425/|title=Govt: Model Girls H.S. Kollam|access-date=2023-12-31|archive-date=2023-12-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20231231112737/http://sv1.mathrubhumi.com/education/schools/Govt%3A_Model_Girls_H.S._Kollam/425/|url-status=dead}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.dhsekerala.gov.in/schoolist.aspx?dcode=02|title=schoolist|access-date=2023-12-31|archive-date=2023-12-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20231231112819/http://www.dhsekerala.gov.in/schoolist.aspx?dcode=02|url-status=dead}}</ref>[[കൊല്ലം|കൊല്ലം നഗരത്തിലെ]] [[തേവള്ളി|തേവള്ളിയിലാണ്]] ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. എട്ട് മുതൽ പത്ത് വരെയുള്ള ക്ലാസ്സുകളിൽ ഏഴ് ഡിവിഷനുകളിലായി ഇരുനൂറോളം വിദ്യാർത്ഥിനികൾ പഠിക്കുന്നു. ഹെഡ്മിസ്ട്രസ്സ് ഉൾപ്പെടെ 11 അദ്ധ്യാപകരും 1 ക്ലർക്കും 3 ക്ലാസ്സ് ഫോർ ജീവനക്കാരും ഉണ്ട്. [[പ്രമാണം:41069_Gandhiji_statue_by_R_Ravindranath.jpg|ലഘുചിത്രം|Gandhiji statue by R Ravindranath in front of Kollam Govt Girls HS Kollam]] == ചരിത്രം == 1875 ൽ ആയില്യം തിരുനാൾ ആണ് ഈ സ്ക്കൂൾ സ്ഥാപിച്ചത്. ==പ്രശസ്തരായ പൂർവവിദ്യാർത്ഥികൾ== *[[സബിത ബീഗം|സബിതാ ബീഗം]] == അവലംബങ്ങൾ == {{Reflist}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * [https://schoolwiki.in/%E0%B4%97%E0%B4%B5._%E0%B4%AE%E0%B5%8B%E2%80%8D%E0%B4%A1%E0%B5%BD._%E0%B4%8E%E0%B4%9A%E0%B5%8D%E0%B4%9A%E0%B5%8D._%E0%B4%8E%E0%B4%B8%E0%B5%8D.%E0%B4%AB%E0%B5%8B%E0%B5%BC_%E0%B4%97%E0%B5%87%E0%B5%BE%E0%B4%B8%E0%B5%8D_%E0%B4%95%E0%B5%8 സ്ക്കൂൾവിക്കി പേജ്] {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://sametham.kite.kerala.gov.in/41069 സമേതം പേജ്] [[വർഗ്ഗം:കൊല്ലം വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] kcaen0porek3o1y8ypuwes678ntjj9r 0 484140 4673190 4562075 2026-10-03T16:41:15Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4673190 wikitext text/x-wiki {{PU|Gail Omvedt}} {{വൃത്തിയാക്കേണ്ടവ}} {{Infobox Writer|name=ഗെയ്‌ൽ ഓംവെദ്ത്|image=Gail Omvedt, India.jpg|caption=|birth_place=[[Minneapolis]], [[Minnesota]], United States|birth_date={{Birth date|df=yes|1941|8|2}}|death_date ={{d-da|25 August 2021|2 August 1941}}|notableworks=[http://www.sagepub.in/authorDetails.nav?contribId=521891 ''Dalits and the Democratic Revolution''], ''We Shall Smash this Prison: Indian Women in Struggle'', ''Reinventing Revolution: New Social Movements and the Socialist Tradition in India''|awards=Dr. Ambedkar Chetna Award, Manavwadi Rachna Manch Punjab, August 2003, Savitribai Phule Puraskar, Padmashri Kavivarya Narayan Surve Sarvajanik Vacanalay, Nashik, 2002|occupation=എഴുത്തുകാരി, ആക്റ്റിവിസ്റ്റ്|period=1970–present|spouse={{marriage|[[ഭരത് പട്നാകർ]]|1976}}|nationality=ഇന്ത്യൻ, 1983 മുതൽ}} [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ]] വംശജയായ ഇന്ത്യൻ പണ്ഡിതയും സാമൂഹ്യശാസ്ത്രജ്ഞയും മനുഷ്യാവകാശ പ്രവർത്തകയുമായിരുന്നു '''ഗെയ്ൽ മെറീ ഓംവെത് (Gail Marie Omvedt)'''. ജീവിതകാലം 1941 ആഗസ്റ്റ് 2 - 2021 ആഗസ്റ്റ് 25. എഴുത്തുകാരിയായ അവർ ജാതി വിരുദ്ധ പ്രസ്ഥാനം, ദലിത് രാഷ്ട്രീയം, ഇന്ത്യയിലെ സ്ത്രീ പോരാട്ടങ്ങൾ എന്നിവയെക്കുറിച്ച് ധാരാളം പുസ്തകങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. [[ദളിതർ|ദലിത്]], [[ജാതി (സമൂഹം)|ജാതി]] വിരുദ്ധ പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ, പരിസ്ഥിതി, കർഷകർ, വനിതാ പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ എന്നിവയുമായെല്ലാം ബന്ധപ്പെട്ട് പ്രവർത്തിച്ചു.)[[ബലിജന സാംസ്‌കാരിക പ്രസ്ഥാനം|ബലിജന സാംസ്‌കാരിക പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ]] ദേശീയ വർക്കിംഗ് പ്രസിഡന്റായിരുന്നു. ഇന്ത്യൻ സാമൂഹിക വിപ്ലവത്തിന്റെ പിതാവായ [[ഗോവിന്ദറാവു ഫൂലെ|മഹാത്മാ ജ്യോതിബാ ഗോവിന്ദറാവു ഫുലെ]] (1827 -1890) ഒരു നൂറ്റാണ്ടുമുമ്പ് ഉയർത്തിയ ആശയങ്ങൾ വീണ്ടും ശ്രദ്ധയിൽപ്പെടുത്തികൊണ്ടു് അവർ ദലിതപക്ഷ ജാതിവിരുദ്ധ പ്രസ്ഥാനങ്ങളിലും, കർഷക പ്രസ്ഥാനങ്ങളിലും, പരിസ്ഥിതി പ്രസ്ഥാനങ്ങളിലും, ഗ്രാമീണ സ്ത്രീകൾ ഉൾപ്പെട്ട വിവിധ സാമൂഹികപ്രസ്ഥാനങ്ങളിലും പ്രവർത്തിച്ചു. [[മഹാരാഷ്ട്ര|മഹാരാഷ്ട്രത്തിലെ]] ഇടതുപക്ഷ മാർക്സിസ്റ്റ് സംഘടനയായ [[ശ്രമിക് മുക്തിദളം|ശ്രമിക് മുക്തിദളത്തിലും]] സജീവമായിരുന്നു. ''ഒരു കൊളോണിയൽ സൊസൈറ്റിയിലെ സാംസ്കാരിക കലാപം: പടിഞ്ഞാറൻ ഇന്ത്യയിലെ ബ്രാഹ്മണേതര പ്രസ്ഥാനം, 1873-1930'' എന്ന തലക്കെട്ടിലാണ് '''ഓംവെദ്തി'''ന്റെ പ്രബന്ധം. വർഗ്ഗം, ജാതി, ലിംഗവിവേചനം എന്നീ വിഷയങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള നിരവധി പുസ്തകങ്ങളും ലേഖനങ്ങളും '''ഓംവെദ്തി'''ന്റെ അക്കാദമിക് രചനയിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. നിരവധി ഗവേഷണ പ്രോജക്ടുകൾ ഏറ്റെടുത്തതിനു പുറമേ, ഡോ. '''ഓംവെദ്ത്''' എഫ്‌.എ‌.ഒ, യു‌.എൻ‌.ഡി‌.പി, നോവിബ് എന്നിവയുടെ കൺസൾട്ടന്റായും ഒറീസയിലെ നിസ്വാസിൽ ഡോ. അംബേദ്കർ ചെയർ പ്രൊഫസറായും പൂനെ സർവകലാശാലയിലെ സോഷ്യോളജി പ്രൊഫസറായും നോർഡിക് ഏഷ്യൻ ഗസ്റ്റ് പ്രൊഫസറായും സേവനമനുഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഏഷ്യൻ സ്റ്റഡീസ്, കോപ്പൻഹേഗൻ. നെഹ്‌റു മെമ്മോറിയൽ മ്യൂസിയത്തിലെ സീനിയർ ഫെലോയും ക്രാന്തിവീർ ട്രസ്റ്റിന്റെ ലൈബ്രറി & റിസർച്ച് ഡയറക്ടറുമായിരുന്നു. == ജീവചരിത്രം == ഗെയിൽ '''ഓംവെദ്ത്''' ജനിച്ചത് [[മിന്നീപോളിസ്|മിനീയാപൊലിസിലാണ്]]. കാർലിടൻ കോളേജ്, [[യൂണിവേർസിറ്റി ഓഫ് കാലിഫോർണിയ, ബെർക്കിലി|യുസി ബെർക്കിലി]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ പഠനം പൂർത്തിയാക്കി. 1973 ൽ സാമൂഹ്യശാസ്ത്രത്തിൽ പിഎച്ച്ഡി നേടി. 1983 മുതൽ അവർ ഒരു ഇന്ത്യൻ പൗരയാണ്. ഭർത്താവ് ഭരത് പതങ്കറോടൊപ്പം, മഹാരാഷ്ട്രയിലെ കാസെഗാവ് എന്ന പട്ടണത്തിലാണ് അവർ താമസിക്കുന്നത്. അടുത്ത കാലത്തായി ഐക്യരാഷ്ട്ര വികസന പദ്ധതി (യു‌എൻ‌ഡി‌പി), ഓക്സ്ഫാം നോവിബ് (NOVIB), മറ്റ് സ്ഥാപനങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്കായി ലിംഗഭേദം, പരിസ്ഥിതി, ഗ്രാമവികസനം എന്നിവ സംബന്ധിച്ച കൺസൾട്ടിംഗ് സോഷ്യോളജിസ്റ്റായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. യുഎൻ ഏജൻസികളുടെയും എൻ‌ജി‌ഒകളുടെയും ഉപദേഷ്ടാവാണ്. ഒറീസയിലെ നിസ്വാസിൽ ഡോ. അംബേദ്കർ ചെയർ പ്രൊഫസറായും പൂനെ സർവകലാശാലയിലെ സോഷ്യോളജി പ്രൊഫസറായും കോപ്പൻഹേഗനിലെ നോർഡിക് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഏഷ്യൻ സ്റ്റഡീസിലെ ഏഷ്യൻ ഗസ്റ്റ് പ്രൊഫസറായും സേവനമനുഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. ന്യൂഡൽഹിയിലെ നെഹ്‌റു മെമ്മോറിയൽ മ്യൂസിയത്തിലും ലൈബ്രറിയിലും സീനിയർ ഫെലോ. വിസിറ്റിംഗ് പ്രൊഫസറും കോർഡിനേറ്ററും, സ്കൂൾ ഓഫ് സോഷ്യൽ ജസ്റ്റിസും, പൂനെ സർവകലാശാലയും, ഷിംലയിലെ ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് അഡ്വാൻസ്ഡ് സ്റ്റഡിയിൽ ഫെലോയും ആയിരുന്നു. ഇഗ്നോയിലെ സാമൂഹ്യമാറ്റവും വികസനവും സംബന്ധിച്ച ഡോ. ബി ആർ അംബേദ്കർ ചെയർ മുൻ ചെയർ പ്രൊഫസറാണ് ഗെയിൽ '''ഓംവെദ്ത്'''. == ആക്റ്റിവിസം == ദലിത്, ജാതി വിരുദ്ധ പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ, പരിസ്ഥിതി പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ, കർഷക പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ, പ്രത്യേകിച്ച് ഗ്രാമീണ സ്ത്രീകൾ എന്നിവരുൾപ്പെടെ ഇന്ത്യയിലെ സാമൂഹിക പ്രസ്ഥാനങ്ങളുമായി '''ഓംവെദ്ത്''' സഹകരിച്ച് പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. ശ്രമിക് മുക്തി ദൾ, സ്ത്രി മുക്തി സംഘർഷ് ചൽവൽ, ശത്കാരി മഹിളാ അഘാഡി തുടങ്ങി, തെക്കൻ മഹാരാഷ്ട്രയിലെ സാംഗ്ലി, സതാര ജില്ലകളിൽ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ട സ്ത്രീകളുടെ പ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിക്കാൻ പ്രവർത്തിക്കുന്ന സംഘടനകളിൽ സജീവമാണ്, == കാഴ്‌ച്ചപ്പാടുകൾ == ജാതി അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ഒരു സമൂഹത്തിന്റെ ഉന്നമനമാണ് അവർ വാദിക്കുന്നതെന്നതിനാൽ ഹിന്ദുമതത്തിന്റെ മതഗ്രന്ഥങ്ങളെ (അല്ലെങ്കിൽ "ബ്രാഹ്മണിസം" എന്ന് അവർ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്) '''ഓംവെദ്ത്''' വിമർശിക്കുന്നു. ജാതിവ്യവസ്ഥയ്ക്കുവേണ്ടി അവർ വാദിച്ചതിനെ വിമർശിച്ചതിനു പുറമേ, വേദങ്ങളെ വിശുദ്ധമായി ആരാധിക്കുന്ന ഹിന്ദു പാരമ്പര്യത്തെയും '''ഓംവെദ്ത്''' തള്ളിക്കളഞ്ഞു. 2000-ൽ ദ ഹിന്ദുവിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച തുറന്ന കത്ത് വേദങ്ങളെപ്പറ്റിയുള്ള കാഴ്ചപ്പാടുകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നവയാണ് : <blockquote> വേദങ്ങളെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം അവ ശ്രദ്ധേയമായ പുസ്തകങ്ങളാണ്, പ്രത്യേകിച്ച് ഋഗ്വേദം. വിവർത്തനങ്ങളിൽ നിന്ന് മാത്രമേ എനിക്ക് ഇത് പറയാൻ കഴിയൂ, പക്ഷേ സ്ത്രീകൾക്കും ശൂദ്രന്മാർക്കും വായിക്കാനുള്ള വിലക്ക് ലംഘിച്ചതിൽ എനിക്ക് സന്തോഷമുണ്ട്, കൂടാതെ സ്ത്രീകളും ശൂദ്രരും നല്ല വിവർത്തനങ്ങൾ എഴുതിയിട്ടുള്ളത് ലഭ്യവുമാണ്. എന്നാൽ ഈ വേദങ്ങളെ വിശുദ്ധമായി കണക്കാക്കണോ? അവ നിങ്ങൾക്കായി വായിക്കുക! സ്തുതിഗീതങ്ങളിൽ ഭൂരിഭാഗവും യുദ്ധം, കന്നുകാലികൾ മോഷ്ടിക്കൽ, പ്രണയം തുടങ്ങിയവയാണ്.. അവർ ജയം ആഘോഷിക്കുന്നു; സിന്ധൂനദീതട നിവാസികൾ നിർമ്മിച്ച അണക്കെട്ടുകൾ തകർത്തതിന് ആര്യന്മാരാണ് ഉത്തരവാദികളെന്നത് കൊണ്ട് ഇന്ദ്രനെയും വൃത്രയെയും കുറിച്ചുള്ള ഗീതങ്ങൾ സംശയാസ്പദമാണ്. "ആര്യൻ അധിനിവേശം" മൂലം നേരിട്ടുള്ള നാശത്തിന് തെളിവുകളൊന്നുമില്ലെന്ന് പുരാവസ്തു ഗവേഷകർ പറയുന്നുണ്ടെങ്കിലും, ആര്യന്മാരും ഡാസിയസ്, പാനിസ് മുതലായവയും തമ്മിലുള്ള ശത്രുതയുടെ തെളിവുകൾ ഋഗ്വേദത്തിൽ കാണുന്നുണ്ട്. <ref name="Omvedt-Hindu2">Gail Omvedt, [http://www.thehindu.com/2000/10/11/stories/05112524.htm An open letter to Bangaru Laxman - II] {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ''The Hindu'', 2000.</ref> </blockquote> ജാതി അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള വിവേചനം നിലനിൽക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും വിവിധ ജാതികൾക്കിടയിൽ ഐക്യദാർഡ്യം സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനായി [[ഹിന്ദുത്വം|ഹിന്ദുത്വ]] ഗ്രൂപ്പുകൾ ഭൂമിശാസ്ത്രം, വംശപരമ്പര, പൈതൃകം എന്നിവ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള [[ഹിന്ദുയിസം|ഹിന്ദുമതത്തിന്റെ]] വംശീയ നിർവചനം വളർത്തുന്നുവെന്ന് '''ഓംവെദ്ത്''' അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു. <ref name="Omvedt-Hindu">Gail Omvedt, [http://www.hinduonnet.com/thehindu/2003/02/25/stories/2003022500251000.htm Hindutva and ethnicity] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100825191824/http://hinduonnet.com/thehindu/2003/02/25/stories/2003022500251000.htm |date=2010-08-25 }}, ''The Hindu'', Feb 25, 2003 {{Dlw|url=https://www.webcitation.org/5vF8W29C0?url=http://www.hinduonnet.com/thehindu/2003/02/25/stories/2003022500251000.htm}}</ref> വർഗ്ഗീയതയ്‌ക്കെതിരായ 2001 ലെ ലോക സമ്മേളനത്തിൽ ദലിത് പ്രവർത്തകർ സ്വീകരിച്ച നിലപാടിനെ '''ഓംവെദ്ത്''' അംഗീകരിച്ചു. <ref name="Omvedt-Hindu"/> അവർ അമേരിക്കയെ "വംശീയ രാജ്യം" എന്ന് വിളിക്കുകയും സ്ഥിരീകരണ നടപടികൾക്ക് വേണ്ടി വാദിക്കുകയും ചെയ്തു; എന്നിരുന്നാലും, അമേരിക്കൻ പോസിറ്റീവ്-വിവേചന നയങ്ങളെ അവർ ഇന്ത്യയുടെ നയങ്ങളുമായി താരതമ്യപ്പെടുത്തുന്നു: <blockquote> ഇന്ത്യയിൽ ഇക്കാര്യങ്ങൾ ചിന്തിച്ചുതുടങ്ങുന്നതിന് മുമ്പ് തന്നെ ഇത്തരം ചർച്ചകൾ യുഎസിൽ വ്യവസ്ഥാപിതമായി ആരംഭിച്ചുവെന്നത് ഇന്ത്യൻ വ്യവസായികളുടെ സാമൂഹിക ബോധത്തെക്കുറിച്ചുള്ള സങ്കടകരമായ അവസ്ഥയാണ് <ref>Gail Omvedt, [https://www.outlookindia.com/website/story/mythologies-of-merit/221230 Mythologies of Merit], ''Outlook'', Aug 29, 2003 (requires registration)([http://www.countercurrents.org/dalit-omvedt290803.htm Convenience link]) {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110518130015/http://www.countercurrents.org/dalit-omvedt290803.htm |date=2011-05-18 }}</ref> </blockquote> വലിയ ഡാം പ്രോജക്ടുകൾക്കും <ref>{{Cite web |url=http://www.narmada.org/debates/gail/gail.open.letter.html |title=Gail Omvedt, Open Letter To Arundhathi Roy |access-date=2019-09-07 |archive-date=2008-10-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081026041539/http://www.narmada.org/debates/gail/gail.open.letter.html |url-status=dead }}</ref> ജി‌എം‌ഒ വിളകൾക്കും അവർ ചില അവസരങ്ങളിൽ പിന്തുണ നൽകിയിട്ടുണ്ട്. <ref>Gail Omvedt, Burning Farmer's Fields (Part 1), The Hindu, 9 November 2010, </ref> <ref>Gail Omvedt, Burning Farmer's Fields (Part 2), The Hindu, 10 November 2010, </ref> <blockquote> </blockquote> == രചനകൾ == വർഗ്ഗം, ജാതി, ലിംഗപരമായ പ്രശ്നങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള നിരവധി പുസ്തകങ്ങളും ലേഖനങ്ങളും ഓംവെദ്തിന്റെ അക്കാദമിക് രചനയിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു, പ്രധാനപ്പെട്ടവ: *Cultural Revolt in a Colonial Society: The NonBrahman Movement in Maharashtra" (Scientific Socialist Education Trust, 1966) *We Shall Smash This Prison: Indian Women in Struggle (1979) *"We Will Smash This Prison!.: Indian Women in Struggle " (Zed, 1980) *"Violence Against Women: New Movements And New Theories In India" (Kali for Women, 1991) *Reinventing Revolution: New Social Movements in India (M.E. Sharpe, 1993) *Gender and Technology: Emerging Asian Visions (1994) *Dalits And The Democratic Revolution: Dr. Ambedkar And The Dalit Movement In Colonial India " (Sage India, 1994) *Dalit Visions: the Anticaste movement and Indian Cultural Identity (Orient Longman, 1995) *Growing Up Untouchable: A Dalit Autobiography (Rowman and Littlefield, 2000) *Buddhism in India&nbsp;: Challenging Brahmanism and Caste (SageIndia, 2003) *"Ambedkar: Towards an Enlightened India " (Penguin, 2005) *Seeking Begumpura: The Social Vision of Anticaste Intellectuals (New Delhi, Navayana, 2009) *"Understanding Caste: From Buddha To Ambedkar And Beyond" (New Delhi: Orient Blackswan, 2011) *Songs of Tukoba with Bharat Patankar she has published (translations)" (Manohar, 2012) *Jotirao Phule and the Ideology of Social Revolution in India<ref>{{cite journal|last1=Omvedt|first1=Gail|title=Jotirao Phule and the Ideology of Social Revolution in India|journal=Economic and Political Weekly|date=September 11, 1971}}</ref> == അവാർഡുകൾ == * മാറ്റോഷ്രി ഭീംബായ് അംബേദ്കർ അവാർഡ് (2012) <ref>{{Cite web|url=https://m.dailyhunt.in/news/india/marathi/lokmanthan-epaper-lokmanth/pra+aashalata+kambale+yanna+bhimabai+aambedakar+puraskar-newsid-76027640?listname=topicsList&index=0&topicIndex=0&mode=pwa|title=Dailyhunt|access-date=2018-11-13|website=m.dailyhunt.in|language=en}}</ref> * സീനിയർ കോംപ്രിഹെൻസീവ് പരീക്ഷകളിൽ പ്രത്യേകതയോടെ ബി‌എ മാഗ്ന കം ലോഡ് നേടി * പിഎച്ച്ഡി യോഗ്യതാ പരീക്ഷകൾ ഡിസ്റ്റിംഗ്ഷനോടെ വിജയിച്ചു * ഓണററി വുഡ്രോ വിൽസൺ ഫെലോഷിപ്പ്, 1964-65 * ഇന്ത്യയിൽ ഇംഗ്ലീഷിൽ ട്യൂട്ടറായി ഫുൾബ്രൈറ്റ് ഫെലോഷിപ്പ്, ജൂൺ 1963 മുതൽ മാർച്ച് 1964 വരെ * യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് കാലിഫോർണിയ ഗ്രാജുവേറ്റ് ഫെലോഷിപ്പ്, l964-65, l965-66 * അമേരിക്കൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഇന്ത്യൻ സ്റ്റഡീസ്, “മഹാരാഷ്ട്രയിലെ നോൺ ബ്രാഹ്മൺ പ്രസ്ഥാനം” എന്ന വിഷയത്തിൽ ഇന്ത്യയിൽ പിഎച്ച്ഡി ഗവേഷണത്തിനുള്ള ജൂനിയർ ഫെലോഷിപ്പ്, 1971 ജനുവരി-ഡിസംബർ * അമേരിക്കൻ അസോസിയേഷൻ ഓഫ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി വുമൺ, “ഇന്ത്യയിലെ വനിതാ പ്രസ്ഥാനം” സംബന്ധിച്ച ഗവേഷണത്തിനുള്ള ഫെലോഷിപ്പ്, 1975 ജനുവരി-ഡിസംബർ * സാവിത്രിബായ് ഫൂലെ പുരസ്കാരം, പത്മശ്രീ കാവിവര്യ നാരായണ സർവേ സർവജാനിക് വാകനാലെ, നാസിക്, 2002 * ഡോ. അംബേദ്കർ ചേത്ന അവാർഡ്, മാനവാടി രചന മഞ്ച് പഞ്ചാബ്, ഓഗസ്റ്റ്, 2003 * [https://www.youtube.com/watch?v=Tsn70evlELQ എ ബി പി മജാ സൻമാൻ പുരസ്കാർ], 2012 * വിത്തൽ രാംജി ഷിൻഡെ അവാർഡ്, ഏപ്രിൽ 2015 == മരണം == ദീർഘകാലത്തെ അസുഖത്തെ തുടർന്ന് എൺപതുവയസ്സുള്ളപ്പോൾ 2021 ഓഗസ്റ്റ് 24 ന് വൈകുന്നേരം മഹാരാഷ്ട്രയിലെ സാംഗ്ലിയിലെ കസേഗാവോൺ (Kasegaon) എന്ന ഗ്രാമത്തിലെ വീട്ടിൽ വച്ച് ഡോ. ഗെയിൽ ഓംവെത് അന്തരിച്ചു. അന്ത്യകർമങ്ങൾ ഓഗസ്റ്റ് 25 വ്യാഴാഴ്ച രാവിലെ സാംഗ്ലിയിലെ കസേഗാവോണിലെ ക്രാന്തിവീർ ബാപ്പുജി പടങ്കർ സൻസ്ത കാമ്പസിൽ നടന്നു. ഭർത്താവ് ഭരത് പതങ്കർ, മകൾ പ്രാചി, മരുമകൻ തേജസ്വി, ചെറുമകൾ നിയ എന്നിവരാണ് മരിയ്ക്കുന്നസമത്ത് അവർക്കുണ്ടായിരുന്ന അടുത്ത ബന്ധുക്കൾ. അച്ഛനും അമ്മയും നേരത്തെ മരിച്ചിരുന്നു. മകളും മരുമകനും ചെറുമകളും യുഎസിൽ ബ്രൂക്ലിനിൽ സ്ഥിരതാമസമാക്കിയവരായിരുന്നു. [[നാഷണലിസ്റ്റ് കോൺഗ്രസ് പാർട്ടി|നാഷണലിസ്റ്റ് കോൺഗ്രസ് പാർട്ടി]] ( എൻ.സി.പി.) അദ്ധ്യക്ഷൻ [[ശരദ് പവാർ]], [[മഹാരാഷ്ട്ര]] മുഖ്യമന്ത്രി [[ഉദ്ധവ് താക്കറെ|ഉദ്ധവ് ഠക്കറെ]], [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സിപിഐ-എം]] ജനറൽ സെക്രട്ടറി [[സീതാറാം യെച്ചൂരി]], [[സമാജവാദി ജനപരിഷത്ത്]] ദേശീയ ഉപാദ്ധ്യക്ഷൻ [[ജോഷിജേക്കബ്]], ചരിത്രകാരനായ [[രാമചന്ദ്ര ഗുഹ]], [[ബലിജന സാംസ്‌കാരിക പ്രസ്ഥാനം|ബലിജന സാംസ്‌കാരിക പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ]] പ്രസിഡന്റ് [[കാഞ്ച ഐലയ്യ]] എന്നിവ‍ർ ഡോ. ഗെയിൽ ഓംവെതിന്റെ നിര്യാണത്തിൽ അനുശോചനം രേഖപ്പെടുത്തി. ശരദ് പവാർ ഇങ്ങനെ ട്വീറ്റ് ചെയ്തു: "പ്രശസ്ത സാമൂഹ്യശാസ്ത്രജ്ഞയും ശ്രദ്ധേയയായ എഴുത്തുകാരിയുമായ ഡോ. ഗെയിൽ ഓംവെദിന്റെ നിര്യാണത്തിൽ ദുഃഖിക്കുന്നു. ജാതിവിരുദ്ധ, കർഷക, സ്ത്രീ അവകാശ പ്രസ്ഥാനങ്ങളിലെ ശക്തമായ ശബ്ദമാണ് ഇന്ത്യയ്ക്ക് നഷ്ടമായത്. അവരുടെ കുടുംബത്തിനും പ്രിയപ്പെട്ടവർക്കും എന്റെ ഹൃദയം നിറഞ്ഞ അനുശോചനം. പരേതയുടെ ആത്മാവ് നിത്യശാന്തിയിൽ വിശ്രമിക്കട്ടെ. " മഹാരാഷ്ട്ര മുഖ്യമന്ത്രി ഉദ്ധവ് ഠക്കറെ തന്റെ ആദരാഞ്ജലി സന്ദേശത്തിൽ സാമൂഹിക പ്രസ്ഥാനങ്ങളെയും മഹാത്മാക്കളുടെ രചനകളെയും പാരമ്പര്യങ്ങളെയും സംബന്ധിച്ച ഗവേഷക നിലയിലുള്ള ഡോ. ഓംവേദിന്റെ പ്രാധാന്യത്തെ അനുസ്മരിച്ചു. "സ്ത്രീകളുടെയും കഷ്ടപ്പെടുന്ന ജന വിഭാഗങ്ങളുടെയും അവകാശങ്ങൾക്കായുള്ള പ്രസ്ഥാനങ്ങളിൽ ഗെയിൽ ഓംവെഡ്ഡ് സജീവമായി പങ്കെടുത്തു. സമൂഹത്തിന്റെ അവിഭാജ്യ ഘടകമായി മാറിയ ഒരു പണ്ഡിതയായി അവർ തുടരും" ഉദ്ധവ് ഠക്കറെ പറഞ്ഞു. മുന്നിൽ നിന്ന് നിരവധി പ്രസ്ഥാനങ്ങൾക്ക് നേതൃത്വം നൽകിയ ഒരു വലിയ ഫൂലെ-അംബേദ്കറൈറ്റ് ആയിരുന്നു ഡോ. ഓംവേദെന്നു [[കാഞ്ച ഐലയ്യ]] പറഞ്ഞു. ഇന്ത്യയിലുടനീളമുള്ള ശൂദ്രരുടെയും ഇതര പിന്നാക്കവിഭാഗങ്ങളുടെയും ദളിതരുടെയും ആദിവാസികളുടെയും പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ ഡോ. ഓംവേദിന്റെ ജീവിതകാലം മുഴുവനുമുള്ള പ്രവർത്തനത്തോട് കടപ്പെട്ടിരിക്കുന്നുവെന്ന് അദ്ദേഹം അഭിപ്രായപ്പെട്ടു. == ഇതും കാണുക == * ഫോർവേഡ് പ്രസ്സ് == അവലംബം == {{Reflist}} == ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ == * ഗെയിൽ ഓംവെഡ് എഴുതിയ [https://seekingbegumpura.wordpress.com/about/ ബ്ലോഗ്] * യു‌സി ബെർക്ക്‌ലി സോഷ്യോളജി വെബ്‌സൈറ്റായ ഗെയിൽ ഓംവെഡിന്റെ [http://sociology.berkeley.edu/gail-omvedt-1964 പ്രൊഫൈൽ] * ഗെയിൽ ഓംവെഡിന്റെ [http://www.umich.edu/~indiads/gail.html പ്രൊഫൈൽ], മിഷിഗൺ സർവകലാശാലയുടെ വെബ്‌സൈറ്റ് * [http://www.sagepub.com/authorDetails.nav?contribId=521891 പ്രൊഫൈൽ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150701181554/http://www.sagepub.com/authorDetails.nav?contribId=521891 |date=2015-07-01 }} എഫ് ഗെയിൽ ഓംവെഡ്, മുനി പ്രസിദ്ധീകരണം * ഗെയിൽ ഓംവെഡിന്റെ [http://casi.ssc.upenn.edu/events/dsc2008/bios/omvedt പ്രൊഫൈൽ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100619051922/http://casi.ssc.upenn.edu/events/dsc2008/bios/omvedt |date=2010-06-19 }}, സെന്റർ ഫോർ ദി അഡ്വാൻസ്ഡ് സ്റ്റഡി ഓഫ് ഇന്ത്യ, യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് പെൻ‌സിൽ‌വാനിയ. * ഗെയിൽ ഓംവെഡ്, [http://www.narmada.org/debates/gail/gail.open.letter.html അരുന്ധതി റോയിക്ക് ഒരു തുറന്ന കത്ത്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081026041539/http://www.narmada.org/debates/gail/gail.open.letter.html |date=2008-10-26 }} * ഗെയിൽ ഓംവെഡ്, [http://perso.orange.fr/sacw/saan/omvedt.html ദി ഹിന്ദുത്വ ബോംബ്], 1998 ജൂൺ 20 ന് ''ദി ഹിന്ദുവിൽ'' പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു * ഗെയിൽ ഓംവെഡ്, [https://web.archive.org/web/20070927215710/http://www.epw.org.in/epw/uploads/articles/8133.pdf ജാതിവ്യവസ്ഥയും ഹിന്ദുമതവും], ''സാമ്പത്തിക, രാഷ്ട്രീയ വാരിക'', മാർച്ച് 13, 2004 * [https://web.archive.org/web/20100825191824/http://hinduonnet.com/thehindu/2003/02/25/stories/2003022500251000.htm ഹിന്ദുത്വവും വംശീയതയും - ഗെയിൽ ഓംവെഡ്.] * [https://web.archive.org/web/20030825153031/http://144.16.65.194/hpg/envis/doc97html/envenv627.html എന്തുകൊണ്ടാണ് പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തകരെ ദലിതർ ഇഷ്ടപ്പെടാത്തത് - ഗെയിൽ ഓംവെഡ്] * [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ എഴുത്തുകാർ]] [[വർഗ്ഗം:1941-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ വനിതാ സാമൂഹിക പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:ബി.ആർ. അംബേദ്കർ]] [[വർഗ്ഗം:2021-ൽ മരിച്ചവർ]] a7biyydt63waj1dxkwtmwuy8ykwh9ch 0 490069 4673150 3489908 2026-10-03T13:50:02Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4673150 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Cuando River}} {{Infobox river | name = Cuando River | name_native = | name_native_lang = | name_other = | image = Zambezi River at junction of Namibia, Zambia, Zimbabwe &amp; Botswana.jpg | image_size = | image_caption = Aerial photo of the [[confluence]] of the Kuando (Chobe) River (centre left) and the Zambezi River at Kazungula (map, 9) looking west | image_alt = | map = | map_size = | map_caption = | map_alt = | pushpin_map = | pushpin_map_size = | pushpin_map_caption= | pushpin_map_alt = | subdivision_type1 = Countries | subdivision_name1 = [[Angola]], [[Namibia]], [[Zambia]], [[Botswana]] | subdivision_type2 = | subdivision_name2 = | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = | subdivision_type4 = | subdivision_name4 = | subdivision_type5 = | subdivision_name5 = <!---------------------- PHYSICAL CHARACTERISTICS --> | length ={{convert|731|km|mi|abbr=on}} <ref>https://www.britannica.com/place/Kwando-River</ref> | width_min = | width_avg = | width_max = | depth_min = | depth_avg = | depth_max = | discharge1_location= | discharge1_min = | discharge1_avg = | discharge1_max = <!---------------------- BASIN FEATURES --> | source1 = | source1_location = | source1_coordinates= <!-- {{Coord|...}} --> | source1_elevation = | mouth = [[Zambezi River]] | mouth_location =[[Caprivi Region]], [[Namibia]] and [[Chobe District]], [[Botswana]] | mouth_coordinates = {{coord|7|47|25.7|S|25|15|41.7|E|display=inline}} | mouth_elevation = | progression = | river_system = | basin_size ={{convert|96,778|km2|abbr=on}} | basin_landmarks = | basin_population = | tributaries_left = | tributaries_right = | waterbodies = | waterfalls = | bridges = | ports = | custom_label = | custom_data = | extra = }} [[അംഗോള]], [[നമീബിയ|നമീബിയയുടെ]] കാപ്രിവി സ്ട്രിപ്പ് എന്നിവയിലൂടെയും [[ബോട്സ്വാന|ബോട്സ്വാനയുടെ]] വടക്കൻ അതിർത്തിയിലെ ലിനിയാന്തി ചതുപ്പുനിലത്തിലൂടെയും ഒഴുകുന്ന തെക്ക്-മധ്യ [[ആഫ്രിക്ക|ആഫ്രിക്കയിലെ]] ഒരു നദിയാണ് '''ക്വാൻഡോ നദി'''<ref>Afrique Centre et Sud, 1996</ref> ചതുപ്പിന് താഴെ, നദിയെ ലിനിയാന്തി നദി എന്നും [[സാംബീസി നദി]]യിലേക്ക് ഒഴുകുന്നതിനുമുമ്പ് കിഴക്ക് ചോബി നദി എന്നും വിളിക്കുന്നു<ref>{{Cite EB1911|wstitle=Chobe}}</ref>. == പ്രവാഹം == [[File:SUNSET OVER THE CHOBE RIVER.jpg|thumb|left|Sunset over the Chobe River in Botswana's Chobe National Park]] [[File:Cuando-Chobe 636X366.jpg|thumb|upright=1.5|Map of the Cuando-Linyanti-Chobe river system in the region of Namibia’s Caprivi Strip based on a NASA satellite photo (note orientation with north-west at top). Water shows black. '''1''' The Cuando River; '''2''' Caprivi Strip; '''3''' Mudumu National Park and Lianshulu Lodge, the end of the Linyanti Swamp; '''4''' Linyanti Swamp and Mamli National Park, where a ridge of Kalahari sand blocks flow to the south-east; '''5''' Okavango River and delta which sinks into the Kalahari sands; '''6''' Linyanti River; '''7''' Lake Liambezi (dry when photo was taken); '''8''' Chobe River; '''9''' Confluence of Chobe and Zambezi at Kazungula; '''10''' Zambezi and Caprivi Swamps were experiencing an extreme flood at the time of the photo]] [[File:Lake Liambezi aerial view (2019).jpg|thumb|Lake Liambesi]] അംഗോളയിലെ മധ്യ പീഠഭൂമിയിൽ ടെംബോ പർവതത്തിന്റെ ചരിവുകളിൽ ക്വാണ്ടോ ഉയരുകയും <ref>R. Mepham, 1992</ref> അവിടെ നിന്ന് സാംബിയൻ അതിർത്തിയിൽ തെക്കുകിഴക്കായി ഒഴുകുകയും ചെയ്യുന്നു. 5-10 കിലോമീറ്റർ വീതിയുള്ള ചതുപ്പുനിലമുള്ള ഇടനാഴിയിലെ ചാനലുകളുടെ വളഞ്ഞുതിരിഞ്ഞ ദുർഘടമാർഗ്ഗത്തിലൂടെ ഇത് ഒഴുകുന്നു (മാപ്പ് 1: സാംബിയയുമായുള്ള അതിർത്തി ഈ വെള്ളപ്പൊക്ക സ്ഥലത്തിന്റെ കിഴക്കൻ കരയാണ്, നദീതീരമല്ല). തെക്ക്-മധ്യ ആഫ്രിക്കയിലെ എല്ലാ നദികളിലെയും പോലെ പ്രവാഹം മഴക്കാലത്തും വെള്ളപ്പൊക്കത്തിനിടയിലും കിലോമീറ്ററോളം വീതിയിലും വരണ്ട കാലത്തും ചതുപ്പുനിലമായി അപ്രത്യക്ഷമാകുമ്പോഴും വളരെ വ്യത്യാസപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ==അവലംബം== {{Reflist}} ==ഉറവിടങ്ങൾ== *"Afrique Centre et Sud", Carte Routiere et Touristique Michelin, Paris (1996) * C. Michael Hogan (2008) ''Makgadikgadi'', ed. A. Burnham, Makgadikgadi Ancient Village or Settlement, The Megalithic Portal and Megalith Map: https://web.archive.org/web/20231030065111/https://www.megalithic.co.uk/article.php?sid=22373&mode=&order=0 *Robert Mepham, R. H. Hughes, G. M. Bernacsek (1992) A Directory of African Wetlands, International Union for Conservation of Nature and Natural Resources, United Nations Environment Programme, World Conservation Monitoring Centre, 820 pages {{ISBN|2-88032-949-3}} ==പുറംകണ്ണികൾ== {{commonscat}} *{{Cite EB1911|wstitle=Chobe}} {{Rivers of Angola}} [[വർഗ്ഗം:അംഗോളയിലെ നദികൾ]] [[വർഗ്ഗം:നമീബിയയിലെ നദികൾ]] b5vftmir3qe01gvy926tvdcqh2lzj2h 0 492191 4673353 4137892 2026-10-04T08:57:04Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4673353 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Santha Kumari (Disco Shanti) | image = | caption = | birth_date = {{birth date and age|df=yes|1965|8|28}}<ref name="web.archive.org">[https://web.archive.org/web/20001206120300/http://www.dinakaran.com/cinema/english/cinebio/01-07-00/prakas.htm dinakaran]. Web.archive.org. Retrieved on 10 June 2014.</ref> | birth_place = [[Chennai]], [[Tamil Nadu]] | citizenship = India | children = 2 Sons, 1 Daughter (deceased) | ethnicity = <!-- Ethnicity should be supported with a citation from a reliable source --> | height = <!-- {{height|m=}} --> | nationality = Indian | denomination = <!-- Denomination should be supported with a citation from a reliable source --> | other_names = | occupation = Film Actress | alt = | footnotes = | image_size = | net_worth = <!-- Net worth should be supported with a citation from a reliable source --> | parents = [[C. L. Anandan]] (father, deceased) | religion = <!-- Religion should be supported with a citation from a reliable source --> | spouse(s) = [[Srihari]] <ref name=" Personal life & Info ">{{cite news|title=Personal life & Info|publisher=Behind Woods|url=http://www.behindwoods.com/tamil-movie-news/dec-06-02/13-12-06-actress.html}}</ref>(1996 - 2013; his death)<ref name=" Srihari (actor) death ">{{cite news|title=Personal life & Info|accessdate=10 October 2013|publisher=The Hindu|url=http://www.thehindu.com/features/cinema/actor-srihari-dies-in-mumbai/article5218575.ece|archive-date=2013-12-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20131217093000/http://www.thehindu.com/features/cinema/actor-srihari-dies-in-mumbai/article5218575.ece|url-status=dead}}</ref> | website = <!-- {{URL|www.example.com}} --> | weight = <!-- {{convert|weight in kg|kg|lb}} --> | years_active = 1985–1996 }} ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര നടിയാണ് '''ഡിസ്കോ ശാന്തി''' . പ്രധാന നടിമാർ അക്കാലത്ത് ഗ്ലാമറസ് വേഷങ്ങൾ / വേഷങ്ങൾ സ്വീകരിക്കാൻ താൽപര്യം കാണിച്ചിരുന്നില്ല എന്നതിനാൽ അവർ വളരെക്കാലം ഈ സ്ഥാനം ഭരിച്ചു. 1980 കളിലും 1990 കളിലും ഡിസ്കോ ശാന്തി പ്രശസ്തിയിലേക്ക് ഉയർന്നു. തമിഴ്, തെലുങ്ക്, കന്നഡ, മലയാളം, ഹിന്ദി, ഒറിയ ഭാഷാ സിനിമകൾ ഉൾപ്പെടെ വിവിധ ഭാഷകളിൽ 900 ലധികം സിനിമകളിൽ അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്. == ജീവചരിത്രം == ''വിജയപുരി വീരൻ'', ''[[കാട്ടുമല്ലിക]]'' തുടങ്ങി നിരവധി ചിത്രങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ച തമിഴ് നടൻ സി എൽ ആനന്ദന്റെ മകളാണ് ഡിസ്കോ ശാന്തി. നടി ലലിത കുമാരി എന്ന ഇളയ സഹോദരിയുണ്ട്. <ref>{{Cite web|url=http://imprintsonindianfilmscreen.blogspot.in/2013/05/cl-anandan.html|title=C.L. Anandan|access-date=25 February 2017|website=Imprints On Indian Film Screen}}</ref> == സ്വകാര്യ ജീവിതം == 1996 ൽ തെലുങ്ക് നടൻ [[രഘുമുദ്രി ശ്രീഹരി|ശ്രീ ഹരിയെ]] വിവാഹം കഴിച്ചു <ref>{{Cite web |url=http://www.telugumovietalkies.com/disco-shanthi-profile/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-11-21 |archive-date=2011-03-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110318184937/http://www.telugumovietalkies.com/disco-shanthi-profile/ |url-status=dead }}</ref> . ദമ്പതികൾക്ക് രണ്ട് ആൺമക്കളും ഒരു മകളുമുണ്ടായിരുന്നു. അവരുടെ മകൾ അക്ഷരയ്ക്ക് വെറും നാല് മാസം പ്രായമുള്ളപ്പോൾ മരിച്ചു. അവളുടെ ഓർമ്മയ്ക്കായി കുടുംബം അക്ഷര ഫൗണ്ടേഷൻ ആരംഭിച്ചു, ഇത് ഗ്രാമങ്ങൾക്ക് ഫ്ലൂറൈഡ് രഹിത വെള്ളവും വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് സ്കൂൾ സാധനങ്ങളും വിതരണം ചെയ്യുകയാണ്. മേച്ചലിലെ നാല് ഗ്രാമങ്ങളും അവർ ദത്തെടുത്തു. <ref>{{Cite web|url=http://www.cinebilla.com/kollywood/profiles/actor/srihari/|title=Srihari|access-date=25 February 2017|website=Kollywood|archive-date=2017-02-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20170226051808/http://www.cinebilla.com/kollywood/profiles/actor/srihari/|url-status=dead}}</ref> , കുറച്ചു കാലമായി ഒരു കരൾ സംബന്ധമായ ബുദ്ധിമുട്ടിയിരുന്ന ,ശ്രീ ഹരി [[പ്രഭുദേവ]]<nowiki/>സംവിധാനം ചെയ്ത ''ആർ ..'' ''.'' ''രാജ്കുമാർ'' ,എന്ന ചിത്രത്തിന്റെ ചിത്രീകരണ സമയത്ത് ബോധരഹിതനായുകയും ഉടൻ ആശുപത്രിയിൽ പ്രവേശിപ്പിച്ച അദ്ദേഹം പിന്നീട് മരിച്ചു. <ref name="Sriharideath">{{Cite web|url=http://www.thehindu.com/features/cinema/actor-srihari-dies-in-mumbai/article5218575.ece|title=Actor Srihari dies in Mumbai|access-date=27 May 2018|last=(Special Correspondent)|date=10 October 2013|website=Cinema|series=Features|publisher=[[The Hindu]]|location=Hyderabad|quote=He was rushed to a hospital where he died later.|archive-url=https://web.archive.org/web/20131217093000/http://www.thehindu.com/features/cinema/actor-srihari-dies-in-mumbai/article5218575.ece|archive-date=2013-12-17|url-status=dead}}</ref> == ബന്ധപ്പെട്ടത് == 2011 ൽ [[ബോളിവുഡ്|ഹിന്ദി ഭാഷാ സിനിമയായ]] ''[[ദ ഡെർട്ടി പിക്ചർ|ഡേർട്ടി പിക്ചർ]]'' നിർമ്മിച്ചു. ഈ സിനിമ പ്രധാനമായും നടി [[സിൽക്ക് സ്മിത|സിൽക്ക് സ്മിതയുടെ]] ജീവിതത്തിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ടിരുന്നു, മാത്രമല്ല ഡിസ്കോ ശാന്തിയുടെ ജീവിതത്തിൽ നിന്നുള്ള ചില ഘടകങ്ങളും ഉപയോഗിച്ചു. == ഫിലിമോഗ്രാഫി == ഡിസ്കോ ശാന്തി ഇനിപ്പറയുന്ന സിനിമകളിൽ അഭിനയിച്ചു / അഭിനയിച്ചു. {| class="wikitable sortable" !Year !Movie !Language !Role !Note |- |1985 |''Vellai Manasu'' |Tamil | |Debut |- |1985 |''Udaya Geetham'' |Tamil | | |- |1985 |''Saavi'' |Tamil |Club dancer |- |1985 |''Ketti Melam'' |Tamil |Fake Illaya Rani |- |1985 |''Kattukkulle Thiruvizha'' |Tamil | |- |1985 |''Uyerthezhunelppu'' |Malayalam | | |- |1985 |''[[ആ നേരം അല്പദൂരം|Aa Neram Alppa Dooram]]'' |Malayalam |Dancer |- |1985 |''Chidambara Rahasiyam'' |Tamil |Aasha | |- |1986 |''Adutha Veedu'' |Tamil | |- |1986 |''Sathkaara'' |Kannada | |- |1986 |''Murattu Karangal'' |Tamil | |- |1986 |''Africadalli Sheela'' |Kannada |Zeher - the dancer | |- |1986 |''Oomai Vizhigal'' |Tamil | |- |1986 |''Nimishangal'' |Malayalam | |- |1986 |''Dharma Devathai'' |Tamil | |- |1987 |''Raja Mariyadhai'' |Tamil | |- |1987 |''Kizhakku Africavil Sheela '' |Tamil | |- |1987 |''Mr. Raja'' |Kannada | |- |1987 |''Kadhal Parisu'' |Tamil | |- |1987 |''Nee Allenkil Njan'' |Malayalam |Dancer | |- |1987 |''Huli Hebbuli'' |Kannada | |- |1987 |''Jayasimha'' |Kannada | | |- |1987 |''Kavalan Avan Kovalan'' |Tamil | |- |1987 |''Aase'' |Kannada | |- |1987 |''Kurukshetra'' |Kannada | |- |1987 |''Sangrama'' |Kannada | |- |1987 |''Paasam Oru Vesham'' |Tamil | |- |1987 |''Ivargal Varungala Thoongal'' |Tamil | |- |1987 |''Anthima Ghatta'' |Kannada | |- |1988 |''Shakthi'' |Kannada | |- |1988 |''Urimai Geetham'' |Tamil | |- |1988 |''Gudugu Sidilu'' |Kannada | |- |1988 |''Thayi Karulu'' |Kannada | |- |1988 |''Oorigitta Kolli'' |Kannada | |- |1988 |''Onnum Onnum Pathinettu'' |Malayalam | |- |1988 |''Raasave Unnai Nambi'' |Tamil | |- |1988 |''Nammoora Raja'' |Kannada | |- |1988 |''Bharath'' |Kannada | |- |1988 |''Manamagale Vaa'' |Tamil | |- |1988 |''Gharwali Baharwali'' |Hindi | | |- |1988 |''Kazhugumalai Kallan'' |Tamil | |- |1988 |''Anjada Gandu'' |Kannada | |- |1988 |''Puthiya Vaanam'' |Tamil | |- |1988 |''Matru Devo Bhava'' |Kannada | |- |1988 |''Paatti Sollai Thattathe'' |Tamil | |- |1988 |''Nallavan'' |Tamil | |- |1988 |''Dharmathin Thalaivan'' |Tamil | |- |1988 |''Ullathil Nalla Ullam'' |Tamil | |- |1988 |''Sangliyana'' |Kannada | |- |1988 |''Raththa Dhanam'' |Tamil | |- |1988 |''Kabzaa'' |Hindi |Dancer |- |1988 |''Arjun'' |Kannada | |- |1989 |''Pongi Varum Kaveri'' |Tamil | |- |1989 |''Avatara Purusha'' |Kannada | |- |1989 |''[[ഗീതാഞ്ജലി (ചലച്ചിത്രം)|Idhayathai Thirudathe]]'' |Tamil | |- |1989 |''Siva'' |Tamil | |- |1989 |''Asmaan Se Ooncha'' |Hindi | |Guest Appearance |- |1989 |''Malayathi Pennu'' |Malayalam | |- |1989 |''Dharma Devan'' |Tamil | |- |1989 |''Dilli Babu'' |Tamil | |- |1989 |''[[ഗീതാഞ്ജലി (ചലച്ചിത്രം)|Geethanjali]]'' |Telugu |Dancer | |- |1989 |''Khuli Khidki'' |Hindi |Reena |- |1989 |''Moodu Manthiram'' |Tamil | |- |1989 |''Nyayakkaagi Naanu'' |Kannada | |- |1989 |''Naalai Manithan'' |Tamil | |- |1989 |''Indrajith'' |Kannada | | |- |1989 |''CBI Shankar'' |Kannada | |- |1989 |''Padma Vyuha'' |Kannada | |- |1989 |''Hendthighelbedi'' |Kannada |Shanti |- |1989 |''Vetri Vizha'' |Tamil | |- |1989 |''Idu Saadhya'' |Kannada | |- |1989 |''Nyaya Tharasu'' |Tamil | |- |1989 |''Penn Buthi Pin Buthi'' |Tamil | |- |1989 |''Samsarame Saranam'' |Tamil | |- |1989 |''Hosa Kavya'' |Kannada | |- |1989 |''Sondham 16'' |Tamil | |- |1989 |''Vaai Kozhuppu'' |Tamil | |- |1989 |''Onti Salaga'' |Kannada | |- |1989 |''Kanoon Apna Apna'' |Hindi |Dancer | |- |1989 |''Vetri Vizha'' |Tamil | |- |1989 |''Jayabheri'' |Kannada | |- |1990 |''Idhaya Thamarai'' |Tamil | |- |1990 |''Nammoora Hammeera'' |Kannada | |- |1990 |''[[കടത്തനാടൻ അമ്പാടി|Kadathanadan Ambadi]]'' |Malayalam | |- |1990 |''Ulagam Pirandhadhu Enakkaga'' |Tamil | |- |1990 |''[[അശ്വമേധയാഗം|Ashwamedha]]'' |Kannada | |- |1990 |''Poli Kitty'' |Kannada | |- |1990 |''Paattukku Naan Adimai'' |Tamil | |- |1990 |''Sandhana Kaatru'' |Tamil | |- |1990 |''Kiladi Thatha'' |Kannada | |- |1990 |''Ghayal'' |Hindi |Dancer |- |1990 |''Challenge Gopalakrishna'' |Kannada | |- |1990 |''Sididedda Gandu'' |Kannada | |- |1990 |''Sandhana Kaatru'' |Tamil | |- |1990 |''Gunahon Ka Devta'' |Hindi |Dancer |- |1990 |''My Dear Marthandan'' |Tamil | |- |1990 |''Anantha Prema'' |Kannada | |- |1990 |''Pundara Ganda'' |Kannada | |- |1990 |''48 Manikkur'' |Malayalam | |- |1990 |''Manaivi Oru Manickam'' |Tamil | |- |1990 |''Chakadola Karuchi Leela'' |Oriya |Dancer |- |1990 |''Ashwamedha'' |Kannada | |- |1990 |''Jamai Raja'' |Hindi |Aruna |- |1990 |''Challenge'' |Kannada | |- |1990 |''Oru Veedu Iru Vasal'' |Tamil | |- |1990 |''Shivaraj'' |Kannada | |- |1990 |''Jungle Love (film)'' |Hindi | |- |1991 |''SP Bhargavi'' |Kannada | |- |1991 |''Naag Mani'' |Hindi |Item number in the song "Mera Laung Gawaacha" |- |1991 |''Pondatti Pondattithan'' |Tamil |Padma |- |1991 |''Sami Potta Mudichu'' |Tamil | |- |1991 |''Zaher'' |Hindi | |- |1991 |''Prema Pareekshe'' |Kannada | |- |1991 |''Nee Pathi Naan Pathi'' |Tamil | |- |1991 |''Rowdy Alludu'' |Telugu |Item number in the song "Amalapuram Bulloda" |- |1991 |''Eeramana Rojave'' |Tamil | |- |1991 |''Vetri Padigal'' |Tamil | |- |1991 |''Anatha Rakshaka'' |Kannada | |- |1991 |''Shanti Enathu Shanti'' |Tamil | |- |1991 |''Mathru Bhagya'' |Kannada | |- |1992 |''Balarama Krishnulu'' |Telugu |Comedy role / Dancer |- |1992 |''Amaran'' |Tamil | |- |1992 |''Gharaana Mogudu'' |Telugu |Item number in the song "Bangaru Kodi Petta" |- |1992 |''Chinnavar'' |Tamil |Item number in the song "Padakottum Pattammah" |- |1992 |''Putta Hendthi'' |Kannada | |- |1992 |''Sigappu Paravai'' |Tamil | |- |1992 |''Radha Ka Sangam'' |Hindi | |- |1992 |''Police File'' |Kannada | |- |1992 |''Agni Paarvai'' |Tamil | |- |1992 |''Banni Ondsala Nodi'' |Kannada | |- |1992 |''Pangali'' |Tamil | |- |1992 |''Kaaval Geetham'' |Tamil | |- |1992 |''President Gari Pellam'' |Telugu |Singing voice |- |1992 |''Rishi'' |Malayalam | |- |1992 |''Alli Ramachari Illi Brahmachari'' |Kannada | |- |1992 |''Bharathan'' |Tamil | |- |1992 |''Natchathira Nayagan'' |Tamil | |- |1993 |''Jana Mecchida Maga'' |Kannada | |- |1993 |''RRRKRMRGKK'' |Tamil | |- |1993 |''Prathap'' |Tamil | |- |1993 |''Sabash Babu'' |Tamil | |- |1993 |''Aaha Brahmachari'' |Kannada | |- |1993 |''Suryodaya'' |Kannada | |- |1993 |''Prathiphala'' |Kannada | |- |1993 |''Mechanic Alludu'' |Telugu | |- |1993 |''Mane Devru'' |Kannada | |- |1993 |''Sarkarakke Saval'' |Kannada | |- |1993 |''Poorna Sangrama'' |Kannada | |- |1993 |''Khaidi No. 407'' |Kannada | |- |1993 |''Mojina Maduve'' |Kannada | |- |1993 |''Bhagyawan'' |Hindi | |- |1994 |''Vaade Iraade'' |Hindi | |- |1994 |''Cheetah'' |Hindi | |- |1994 |''Ilaignar Ani'' |Tamil |Rukku |- |1994 |''Alexander'' |Kannada | |- |1994 |''Thanikhe'' |Kannada | |- |1994 |''Atha Maga Rathiname'' |Tamil | |- |1994 |''Brahmachari Mogudu'' |Telugu | |- |1994 |''Pavithra'' |Tamil |Shiba |- |1994 |''Bangaru Kutumbam'' |Telugu | |- |1994 |''Dulaara'' |Hindi | |- |1994 |''Kinnaripuzhayoram'' |Malayalam | |- |1994 |''Gandugali'' |Kannada | |- |1995 |''Muthu Kaalai'' |Tamil | |- |1995 |''Bhale Bullodu'' |Telugu | |- |1995 |''Raja Enga Raja'' |Tamil | |- |1995 |''Naajayaz'' |Hindi | |- |1995 |''God and Gun'' |Hindi | |- |1995 |''Betegara'' |Kannada | |- |1995 |''Putmalli'' |Kannada | |- |1995 |''Ganeshana Galate'' |Kannada | |- |1996 |''Aatank '' |Hindi | |- |1996 |''Boss'' |Kannada | |- |1996 |''Irattai Roja'' |Tamil | |- |1996 |''Stunt Master'' |Kannada | |- |1996 |''Rambha Rajyadalli Rowdy'' |Kannada | |- |1996 |''Gaaya'' |Kannada | |- |1996 |''Bangarada Mane'' |Kannada | |- |1996 |''Thuraimugam '' |Tamil | |- |1997 |''Yuddha'' |Kannada | |- |} == ഇതും കാണുക == {{കവാടം|India|Film}} * ദക്ഷിണേന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര വ്യവസായം == പരാമർശങ്ങൾ == {{Reflist}} * {{IMDb name|0788395|name=Disco Shanti}} [[വർഗ്ഗം:1965-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:തെലുഗു ചലച്ചിത്രനടിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ഹിന്ദി ചലച്ചിത്രനടിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര നടിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കന്നഡചലച്ചിത്ര നടിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌ചലച്ചിത്ര നടിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ഓഗസ്റ്റ് 28-ന് ജനിച്ചവർ]] 4kilxsgrrt7lythkduig4rauw9cmfw5 0 493143 4673319 4671905 2026-10-04T04:40:59Z Martinkottayam 84843 4673319 wikitext text/x-wiki {{Infobox actor | name = മാത്യു തോമസ് | image = Mathew Thomas 2020.jpg | caption = | birth_name = മാത്യു തോമസ് | birth_date = {{birth date and age|2002|10|16|df=yes}} | birth_place = തിരുവാങ്കുളം,[[എറണാകുളം]] | parents = ബിജു ജോൺ<br>സൂസൻ കെ.മാത്യു | occupation = ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ് | alma mater = ചിന്മയ കോളേജ് ഓഫ് ആർട്സ്, സയൻസ് & കോമേഴ്‌സ് തൃപ്പൂണിത്തുറ | death_date = | death_place = | years_active = 2019 – ഇന്നുവരെ }} ഒരു മലയാള ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവാണ് '''''മാത്യു തോമസ് (ജനനം:2002 ഒക്ടോബർ 16)'''''. 2019ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ [[കുമ്പളങ്ങി നൈറ്റ്സ്]] ആണ് മാത്യു തോമസ് അഭിനയിച്ച ആദ്യ [[ചലച്ചിത്രം]]. പിന്നീട്, കൗമാര പ്രണയകഥ പറഞ്ഞ [[തണ്ണീർ മത്തൻ ദിനങ്ങൾ]] എന്ന ചിത്രത്തിൽ നായകനായി അഭിനയിച്ചു.<ref>[https://www.manoramaonline.com/movies/interview/2019/08/06/mathew-thomas-kumbalangi-actor.html തണ്ണീർമത്തൻ ദിനങ്ങളിലെ ജെയ്സൺ]</ref><ref>[https://www.manoramaonline.com/homestyle/spot-light/2019/08/06/mathew-thomas-actor-thannermathan-dinangal-kumbalangi-nights-home.html മാത്യുവിൻ്റെ വിശേഷങ്ങൾ]</ref><ref>[https://m3db.com/mathew-thomas-2 മാത്യു തോമസ് m3db]</ref> 2026-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ [[പ്രഥമ ദൃഷ്ട്യാ കുറ്റക്കാർ|പ്രഥമ ദൃഷ്ട്യാ കുറ്റക്കാർ]] എന്ന ചിത്രത്തിലെ പോലീസുകാരന്റെ വേഷവും ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടു. == ജീവിതരേഖ == 2002 [[ഒക്ടോബർ]] 16ന് ബിജു ജോണിന്റെയും സൂസൻ കെ.മാത്യുവിൻ്റെയും മകനായി [[എറണാകുളം]] ജില്ലയിലെ [[തിരുവാങ്കുളം]] ഗ്രാമത്തിൽ ജനിച്ചു. ജോൺ തോമസ് ജ്യേഷ്ഠ സഹോദരനാണ്. ഇന്ത്യൻ ഹൈസ്കൂൾ ബഹ്റിൻ, ഗ്രിഗോറിയൻ പബ്ലിക് സ്കൂൾ മരട് എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്ന് പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം നേടി. തൃപ്പൂണിത്തുറ ചിന്മയ കോളേജിൽ നിന്നും ബിരുദ പഠനം പൂർത്തിയാക്കി. ==സിനിമ ജീവിതം== [[കുമ്പളങ്ങി നൈറ്റ്സ്]] എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് മാത്യു മലയാള ചലച്ചിത്ര മേഖലയിലേക്ക് കടന്നു വന്നത്.ഈ ചിത്രത്തിലെ കഥാപാത്രം വളരെ അധികം പ്രേക്ഷക ശ്രദ്ധ നേടി. 2019ൽ തന്നെ പ്രദർശനത്തിന് എത്തിയ [[തണ്ണീർ മത്തൻ ദിനങ്ങൾ]] എന്ന പ്രണയ ചലച്ചിത്രം മാത്യുവിന്റെ കരിയറിൽ വലിയ ബ്രേക്ക് നൽകി. 50 കോടി രൂപയോളം ഈ ചിത്രം [[ബോക്സ് ഓഫീസ്|ബോക്സ് ഓഫിസിൽ]] നിന്നും സ്വന്തമാക്കി. ജയ്സൺ എന്ന കഥാപാത്രത്തെ ആണ് ഇതിൽ മാത്യൂ അവതരിപ്പിച്ചത്. [[അനശ്വര രാജൻ]] ആയിരുന്നു ഈ ചിത്രത്തിലെ നായിക.ശേഷം [[അഞ്ചാം പാതിര]] എന്നാ ചിത്രത്തിൽ ഒരു അതിഥി വേഷം ചെയ്തു. ചിത്രം ബോക്സ്‌ ഓഫീസിൽ വലിയ വിജയമായി മാറി.2021-ൽ റിലീസ് ആയ "ഓപ്പറേഷൻ ജാവ" എന്ന ചിത്രത്തിലേ ജെറി എന്നാ കഥാപാത്രമായിരുന്നു പിന്നീട് ചെയ്തത്. അതും ബോക്സ്‌ ഓഫീസിൽ ഹിറ്റ്‌ ആയിരുന്നു. [[മമ്മൂട്ടി]] നായകനായ "വൺ" എന്ന പൊളിറ്റിക്കൽ ചിത്രത്തിൽ സഹതാരമായി അഭിനയിച്ചു. 2022-ൽ റിലീസായ ജോ & ജോ എന്ന സിനിമയിലെ ജോമോൻ എന്ന കഥാപാത്രവും ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ട സിനിമയാണ്. ==അഭിനയിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ== #''[[കുമ്പളങ്ങി നൈറ്റ്സ്]]'' (2019)...ഫ്രാങ്കി നെപ്പോളിയൻ #''[[തണ്ണീർ മത്തൻ ദിനങ്ങൾ]]'' (2019)...ജയ്സൺ #''[[അഞ്ചാം പാതിര]]'' (2020)... ബെഞ്ചമിൻ ലൂയിസ് #''ഓപ്പറേഷൻ ജാവ'' (2021)...ജെറി #''[[വൺ]]''... സനൽ (2021) #''[[പ്രകാശൻ പറക്കട്ടെ]]''... ദാസ് പ്രകാശൻ (2022) #''ജോ ആൻഡ് ജോ''... ജോമോൻ (2022) #''ക്രിസ്റ്റി'' (2023) #''വിശുദ്ധ മെജോ '' (2022) # ''നെയ്മർ '' (2023) # '' 18 + '' (2023) # ''ലിയോ'' (2023) (ആദ്യ തമിഴ് ചിത്രം) # ''ഫാമിലി'' (2023) # [[പ്രേമലു|പ്രേമലൂ]] (2024).... മാത്യു # ''സമാധാന പുസ്തകം '' (2024) # ''കപ്പ് '' (2024) # '' ബ്രൊമാൻസ് '' (2025) # '' നിനവുക്ക് എൻ മേൽ എന്നടി കോബം '' തമിഴ് ചിത്രം (2025) # ലവ്ലി (2025) # നെല്ലിക്കാംപൊയിൽ നൈറ്റ് റൈഡേഴ്സ് (2025) # സുഖമാണോ? സുഖമാണ് (2025) # [[പ്രഥമ ദൃഷ്ട്യാ കുറ്റക്കാർ|പ്രഥമ ദൃഷ്ട്യാ കുറ്റക്കാർ]] (2026) ==അവലംബം== fsk0h0rbdermoa0pjxls53adq1e6khz 0 494275 4673351 3310054 2026-10-04T08:45:20Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4673351 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Digital paper}} {{About|patterned paper used with a digital pen|the display technology|electronic paper|the Sony e-reader|Sony Digital Paper}} <!-- [[WP:NFCC]] violation: [[File:LeapFrog Tag lowercase a with dot pattern.png|thumbnail|right|The pattern of dots surrounding this letter "a" uniquely identifies its location.]] --> കൈയ്യക്ഷര ഡിജിറ്റൽ പ്രമാണങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കാൻ ഡിജിറ്റൽ പേനയുമായി ചേർന്ന് ഉപയോഗിക്കുന്ന പാറ്റേൺ ചെയ്ത പേപ്പറാണ് ഇന്ററാക്ടീവ് പേപ്പർ എന്നും അറിയപ്പെടുന്ന '''ഡിജിറ്റൽ പേപ്പർ'''. <ref>{{Cite web |url=http://www.livescribe.com/media/pdf/dev/Livescribe_Platform_Introduction.pdf |title=The Livescribe Platform (commercial whitepaper) |access-date=2019-12-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090612052703/http://www.livescribe.com/media/pdf/dev/Livescribe_Platform_Introduction.pdf |archive-date=2009-06-12 |url-status=dead}}</ref> അച്ചടിച്ച ഡോട്ട് പാറ്റേൺ പേപ്പറിലെ സ്ഥാനം കോർഡിനേറ്റുകളെ അദ്വിതീയമായി തിരിച്ചറിയുന്നു. കൈയക്ഷരം സംഭരിക്കാനും കമ്പ്യൂട്ടറിലേക്ക് അപ്‌ലോഡ് ചെയ്യാനും ഡിജിറ്റൽ പേന ഈ പാറ്റേൺ ഉപയോഗിക്കുന്നു. ==കടലാസ്== ഡോട്ട് പാറ്റേൺ ഒരു തരം ദ്വിമാന ബാർകോഡാണ്; ഏറ്റവും സാധാരണമായത് കുത്തക അനോട്ടോ ഡോട്ട് പാറ്റേൺ ആണ്. അനോട്ടോ ഡോട്ട് പാറ്റേണിൽ, പേപ്പറിനെ ഏകദേശം 0.3 മില്ലീമീറ്റർ അകലമുള്ള ഒരു ഗ്രിഡായി തിരിച്ചിരിക്കുന്നു, ഓരോ കവലയ്ക്കും സമീപം ഒരു ഡോട്ട് നാല് ദിശകളിലൊന്നിൽ ചെറുതായി ഓഫ്‌സെറ്റ് ചെയ്യുന്നു, പേനയിലെ ഒരു ക്യാമറ സാധാരണയായി 6 x 6 ഗ്രൂപ്പ് ഡോട്ടുകൾ രേഖപ്പെടുത്തുന്നു . മുഴുവൻ പാറ്റേണും 669,845,157,115,773,458,169 ഡോട്ടുകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നുവെന്നും 4.6 ദശലക്ഷം കിലോമീറ്റർ കവിയുന്ന ഒരു പ്രദേശം ഉൾക്കൊള്ളുന്നുവെന്നും അവകാശപ്പെടുന്നു (ഇത് അക്ഷര വലിപ്പത്തിലുള്ള പേപ്പറിന്റെ 73 ട്രില്യൺ അദ്വിതീയ ഷീറ്റുകളുമായി യോജിക്കുന്നു).<ref>{{Ref patent |country=WO |number=2008013761 |status= |title= |pubdate= |gdate= |fdate= |pridate= |invent1= |invent2= |assign1= |assign2= |class= }}</ref> പൂർണ്ണമായ പാറ്റേൺ ഇടം വിവിധ ഡൊമെയ്‌നുകളായി തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. പേപ്പർ തരങ്ങൾ നിർവചിക്കുന്നതിനോ പേപ്പറിന്റെ ഉദ്ദേശ്യത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നതിനോ ഈ ഡൊമെയ്‌നുകൾ ഉപയോഗിക്കാം (ഉദാഹരണത്തിന്, മെമ്മോ ഫോർമാറ്റിംഗ്, പേഴ്‌സണൽ പ്ലാനർമാർ, നോട്ട്ബുക്ക് പേപ്പർ, പോസ്റ്റ്-ഇറ്റ് കുറിപ്പുകൾ, മുതലായവ). കുറഞ്ഞത് 600 ഡിപിഐ റെസല്യൂഷന്റെ സ്റ്റാൻഡേർഡ് പ്രിന്റിംഗ് പ്രക്രിയയും (ചിലവ 1,000 ഡിപിഐ റെസല്യൂഷൻ അവകാശപ്പെടുന്നു) കാർബൺ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള കറുത്ത മഷിയും ഉപയോഗിച്ച് അനോട്ടോ ഡോട്ട് പാറ്റേൺ മിക്കവാറും ഏത് പേപ്പറിലും അച്ചടിക്കാൻ കഴിയും. പേപ്പർ ഒരു വശത്തേക്ക് 2 മില്ലീമീറ്ററിൽ കൂടുതലുള്ള ഏതെങ്കിലും ആകൃതി അല്ലെങ്കിൽ വലിപ്പം ആകാം. ഡിജിറ്റൽ പേനയിൽ നിന്ന് പകരുന്ന ഇൻഫ്രാ റെഡ് ലൈറ്റിനെ മഷി ആഗിരണം ചെയ്യുന്നു; പേപ്പറിൽ നിന്ന് പ്രതിഫലിക്കുന്ന പ്രകാശത്തിന്റെ രീതിയെ വ്യാഖ്യാനിക്കുന്ന ഒരു റിസീവർ പേനയിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. കാർബൺ അധിഷ്ഠിത കറുപ്പ് ഉൾപ്പെടെയുള്ള മഷിയുടെ മറ്റ് നിറങ്ങൾ ഉപയോക്താവിന് ദൃശ്യമാകുന്നതും പേനയ്ക്ക് അദൃശ്യവുമായ വിവരങ്ങൾ അച്ചടിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കാം. ==അവലംബം== [[വർഗ്ഗം:കടലാസ്]] 3b3i5j6y91stt2mhe1dh8o67kwblbj2 0 497827 4673171 4579280 2026-10-03T14:55:32Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4673171 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Gajakesariyogam}} {{Infobox film|name=ഗജകേസരിയോഗം|image=Gajakesariyogm.jpg|caption=|director= [[പി.ജി. വിശ്വംഭരൻ]]|producer= മുംതാസ് ബഷീർ |writer=[[ബാബു.ജി നായർ]]|dialogue=[[കലൂർ ഡെന്നീസ്]]|lyrics=[[കൈതപ്രം ദാമോദരൻ|കൈതപ്രം]] |screenplay=[[കലൂർ ഡെന്നീസ്]]|starring=[[ഇന്നസെന്റ്]]<br> [[മുകേഷ് (നടൻ)|മുകേഷ്]]<br> [[സുനിത (നടി)|സുനിത]] <br>[[ഇന്നസെന്റ്]] |music=[[ജോൺസൺ]]|cinematography=[[സരോജ്ജ് പാഡി]]|editing=[[ജി. മുരളി]]|studio= പ്രതീക്ഷ പിക്‌ചേഴ്സ്|distributor= പ്രതീക്ഷ പിക്‌ചേഴ്സ്| banner = |released={{Film date|1990|||df=y}}|country=[[ഭാരതം]]|language=[[മലയാളം]]}} പി. [[പി.ജി. വിശ്വംഭരൻ]] സംവിധാനം ചെയ്ത മുംതാസ് ബഷീർ നിർമ്മിച്ച 1990 ലെ ഇന്ത്യൻ മലയാള ചിത്രമാണ് ഗജകേസരിയോഗം <ref>{{Cite web|url=http://www.malayalachalachithram.com/movie.php?i=2318|title=ഗജകേസരിയോഗം (1990)|access-date=2014-10-30|publisher=www.malayalachalachithram.com}}</ref> [[ഇന്നസെന്റ്]], [[മുകേഷ് (നടൻ)|മുകേഷ്]], [[സുനിത (നടി)|സുനിത]] പ്രധാന വേഷങ്ങളിൽ.എന്നിവർ പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങളെ അവതരിപ്പിച്ച്<ref>{{Cite web|url=http://en.msidb.org/m.php?2272|title=ഗജകേസരിയോഗം (1990)|access-date=2014-10-30|publisher=malayalasangeetham.info|archive-url=https://web.archive.org/web/20141101112819/http://en.msidb.org/m.php?2272|archive-date=1 November 2014}}</ref> [[കൈതപ്രം ദാമോദരൻ|കൈതപ്രത്തിന്റെ]] വരികൾക്ക് [[ജോൺസൺ]] ഈണമിട്ടു.<ref>{{Cite web |url=http://spicyonion.com/title/gajakesariyogam-malayalam-movie/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2020-01-23 |archive-date=2020-08-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200804233401/https://spicyonion.com/title/gajakesariyogam-malayalam-movie/ |url-status=dead }}</ref> ==താരനിര<ref>{{cite web|title=ഗജകേസരിയോഗം (1990)|url=https://m3db.com/film/340|publisher=മലയാളം മൂവി&മ്യൂസിക് ഡാറ്റാബേസ്|accessdate=2020-01-23|}}</ref>== {| class="wikitable" |- ! ക്ര.നം. !! താരം !!വേഷം |- | 1 || [[ഇന്നസെന്റ്]]||കെ. അയ്യപ്പൻ നായർ |- |2 || [[മുകേഷ് (നടൻ)|മുകേഷ്]]||വിനയചന്ദ്രൻ |- | 3 || [[സുനിത (നടി)|സുനിത]]||കാർത്തിക |- |4 || [[കെ.പി.എ.സി. ലളിത]]||മാധവി അയ്യപ്പൻ നായർ |- |5 || [[കെ.ബി. ഗണേഷ് കുമാർ]]||വാസു |- | 6 || [[തെസ്‌നിഖാൻ]]||സുഹറ ഖാദർ |- | 7 || [[മാമുക്കോയ]]||അനച്ചൂണ്ടി രാഘവൻ നായർ |- |8 || [[ജഗദീഷ്]]||പരശുരാമൻ |- | 9 || [[ഒടുവിൽ ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ]]||തഹസിൽദാർ |- | 10 ||[[പറവൂർ ഭരതൻ]]||ഖാദർ |- | 11 || [[ഫിലോമിന (നടി)|ഫിലോമിന]]||തഹസിൽദാറിന്റെ അമ്മ |- |12 || [[സുകുമാരി]]||സരോജിനി നായർ |- | 13 || [[സൈനുദ്ദീൻ]]||വീരരാഘവൻനായർ |- | 11 || [[സിദ്ദിഖ് (നടൻ)|സിദ്ദിഖ്]]||രാം മോഹൻ ഐ.എ.എസ് |- |12 || [[ബാലൻ കെ. നായർ]]||നാരായണൻ നമ്പ്യാർ |- | 13 || [[കുഞ്ചൻ]]||ഷഞ്ചർ ജി. ചത്തനാർ |- | 11 || [[രാജൻ മണ്ണാരക്കയം]]|| |- |12 || [[ബൈജു (നടൻ)|ബൈജു]]||താംപി തോമസ് |- | 13 || || |} ==പാട്ടരങ്ങ്<ref>{{cite web |url=http://malayalasangeetham.info/m.php?2272 |title=ഗജകേസരിയോഗം (1990) |accessdate=2020-01-23 |publisher=മലയാളസംഗീതം ഇൻഫൊ |archive-date=2020-10-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201029102039/https://www.malayalasangeetham.info/m.php?2272 |url-status=dead }}</ref>== *വരികൾ:[[കൈതപ്രം ദാമോദരൻ|കൈതപ്രം]] *ഈണം: [[ജോൺസൺ]] {| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |- bgcolor="#CCCCCF" align="center" | '''നമ്പർ.''' || '''പാട്ട്''' || '''പാട്ടുകാർ''' || '''രാഗം''' |- | 1 ||'''ആനച്ചന്തം''' || [[ഇന്നസന്റ്]]|| |- | 2 || '''നിറമാലക്കാവിൽ''' || [[ഉണ്ണി മേനോൻ]][[സുജാത മോഹൻ]] ,കോറസ്‌|| |} == ബോക്സ് ഓഫീസ് == ചിത്രം വാണിജ്യപരമായി വിജയമായിരുന്നു.<ref>{{Cite web|url=http://www.sify.com/entertainment/movies/malayalam/fullstory.php?id=14945617|title=Veteran Malayalam director P G Viswambharan dead|access-date=12 March 2018|date=16 June 2010|website=[[Sify]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20180312204919/http://www.sify.com/entertainment/movies/malayalam/fullstory.php?id=14945617|archive-date=12 March 2018}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/P.G.-Viswambharan-dead/article16249364.ece/|title=P.G. Viswambharan dead|date=17 June 2010|website=[[The Hindu]]|access-date=2025-11-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20241211143149/https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/P.G.-Viswambharan-dead/article16249364.ece|archive-date=2024-12-11|url-status=dead}}</ref> == പരാമർശങ്ങൾ == {{Reflist}} == ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ == * {{IMDb title|0279090|ഗജകേസരിയോഗം (1990)}} ==ചിത്രം കാണുക== [https://www.youtube.com/watch?v=dEr0w59Ogis ഗജകേസരിയോഗം] (1990) [[വർഗ്ഗം:1996-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:1990-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കൈതപ്രം-ജോൺസൺ ഗാനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ജോൺസൺ സംഗീതം പകർന്ന ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കൈതപ്രത്തിന്റെ ഗാനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പി.ജി. വിശ്വംഭരൻ സംവിധാനം ചെയ്ത ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കലൂർ ഡന്നീസ് തിരക്കഥ എഴുതിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ജി. മുരളി ചിത്രസംയോജനം ചെയ്ത ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഫിലോമിന അഭിനയിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] 8yrb6c6cjocrx96zfcetlkznzm802k2 0 501886 4673241 4519842 2026-10-03T23:10:18Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4673241 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Janani Iyer}} {{Infobox person | name = ജനനി അയ്യർ | image = Janani_Iyer_2019.jpg | image_size = 250px | alt = | caption = | birth_name = ജനനി | birth_date = {{birthdate and age|1989|March|31}} | birth_place = [[ചെന്നൈ]], [[തമിഴ് നാട്]], ഇന്ത്യ | death_date = | death_place = | occupation = മോഡൽ, അഭിനയത്രി | years_active = 2011-ഇപ്പോൾ വരെ }} ഒരു [[ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര നടികളുടെ പട്ടിക|ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര]] അഭിനയത്രിയാണ് '''ജനനി അയ്യർ.''' പ്രധാനമായും [[തമിഴ്‌ചലച്ചിത്രം|തമിഴ്]], [[മലയാളം|മലയാള]] സിനിമകളിൽ അഭിനയിക്കുന്ന ഇന്ത്യൻ നടിയാണ് ജനനി. [[ചെന്നൈ|ചെന്നൈയിലെ]] കത്തിവക്കം എന്ന ഗ്രാമത്തിലെ ഒരു തമിഴ് ബ്രാഹ്മണ [[അയ്യർ]] കുടുംബത്തിലാണ് അവർ ജനിച്ചത്. പഠനകാലത്ത് മോഡലിംഗ് ജീവിതം ആരംഭിച്ച അവർ 150 ഓളം ടെലിവിഷൻ പരസ്യങ്ങളിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. [[തമിഴ്‌ചലച്ചിത്രം|തമിഴ്]] ചലച്ചിത്രമായ ''അവൻ ഇവൻ'' (2011) എന്ന ചിത്രമാണ് നായികയായി അഭിനയിച്ച ആദ്യ ചിത്രം.<ref>{{Cite web|url=http://www.thekeralapost.com/movies/janani%20ayyar%20back%20to%20tamil|title=പശുപതിയ്‌ക്കൊപ്പം ജനനി അയ്യർ|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=thekeralapost.com|archive-date=2022-01-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20220125172707/http://www.thekeralapost.com/movies/janani%20ayyar%20back%20to%20tamil|url-status=dead}}</ref> ക്രൈം ത്രില്ലർ ''തെഗിഡി'' (2014), ''[[സെവൻത് ഡേ (ചലച്ചിത്രം)|സെവൻത് ഡേ]]'' (2014) എന്നിവയുൾപ്പെടെ ശ്രദ്ധേയമായ ചിത്രങ്ങളിൽ അവർ അഭിനയിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=http://www.behindwoods.com/tamil-actress/an-interview-with-thegidi-avan-ivan-actress-janani-iyer.html|title=An interview with Thegidi, Avan Ivan actress Janani Iyer|access-date=21 April 2019|website=www.behindwoods.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20180715001523/http://www.behindwoods.com/tamil-actress/an-interview-with-thegidi-avan-ivan-actress-janani-iyer.html|archive-date=15 July 2018}}</ref> == ആദ്യകാലജീവിതം == ഡിഎവി ഗോപാലപുരം സ്കൂളിൽ നിന്ന് വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കിയ ജനനി, [[ചെന്നൈ|ചെന്നൈയിലെ]] സവിത എഞ്ചിനീയറിംഗ് കോളേജിൽ നിന്ന് [[കമ്പ്യൂട്ടർ ശാസ്ത്രം|കമ്പ്യൂട്ടർ സയൻസിൽ]] ബിരുദം നേടി.<ref name="Bala’s nmil heroine!">{{Cite web|url=http://sify.com/movies/tamil/fullstory.php?id=14929562|title=Bala's new Tamil heroine!|access-date=2 February 2010|date=31 January 2010|website=Moviebuzz|publisher=[[Sify]].com|archive-url=https://web.archive.org/web/20100203205152/http://sify.com/movies/tamil/fullstory.php?id=14929562|archive-date=3 February 2010}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/article/54271.html|title=Janani Iyer- Bala's new heroine|access-date=13 May 2013|date=8 February 2010|publisher=Indiaglitz.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20130715071922/http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/article/54271.html|archive-date=15 July 2013}}</ref> ബിരുദ പഠനത്തിന് ശേഷം [[ഓസ്ട്രേലിയ|ഓസ്‌ട്രേലിയയിലെ]] വോലോൻഗോംഗ് സർവകലാശാലയിൽ ജനനിക്ക് സീറ്റ് ലഭിച്ചു. [[തമിഴ് ഭാഷ]] കോമഡി-നാടക ചിത്രമായ ''അവൻ ഇവൻ'' എന്ന ചിത്രത്തിനുവേണ്ടി ജനനി അവിടത്തെ പഠനം ഉപേക്ഷിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/features/cinema/luck-by-chance/article3436325.ece|title=Luck by chance|access-date=21 April 2019|last=Rangarajan|first=Malathi|date=19 May 2012|publisher=|archive-url=https://web.archive.org/web/20220119004651/https://www.thehindu.com/features/cinema/luck-by-chance/article3436325.ece|archive-date=2022-01-19|url-status=dead}}</ref> == കരിയർ == പഠനത്തിനുശേഷം മോഡലിംഗിൽ സജ്ജീവമായ ജനനി അയ്യർ 150 ഓളം പ്രാദേശിക ടെലിവിഷൻ പരസ്യങ്ങളിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.<ref name="Bala’s nmil heroine!"/> എന്നിരുന്നാലും ഒരു നടിയാകാൻ താൻ എപ്പോഴും ആഗ്രഹിച്ചിരുന്നുവെന്നും, അതാണ് തന്റെ ജീവിതത്തിലെ അഭിനിവേശം എന്നും ജനനി പ്രസ്താവിച്ചു. മോഡലിംഗ് ജീവിതത്തിനിടയിൽ 2009 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ തമിഴ് ഭാഷ റൊമാന്റിക് കോമഡി ചിത്രമായ ''തിരു തിരു തുരു തുരു'' എന്ന ചിത്രത്തിൽ ഒരു മോഡലായി അഭിനയിച്ചു. [[ഗൗതം മേനോൻ]] സംവിധാനം ചെയ്ത് 2010-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ''[[വിണ്ണൈത്താണ്ടി വരുവായ]]'' എന്ന തമിഴ് റൊമാന്റിക് ചിത്രത്തിൽ കെ എസ് രവികുമാറിന്റെ അസിസ്റ്റന്റ് ഡയറക്ടറായും അഭിനയിച്ചു. ഈ ചിത്രത്തിൽ രണ്ടാമത്തെ പ്രധാന നടിയായി അഭിനയിക്കാൻ നേരത്തെ ഒപ്പുവെച്ചിരുന്നുവെങ്കിലും പിന്നീട് [[സമന്താ റൂത്ത് പ്രഭു]] ആ വേഷം അവതരിപ്പിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/did-you-know/Janani-Iyer-was-to-play-Samanthas-role-in-VTV/articleshow/41793923.cms|title=Janani Iyer was to play Samantha's role in VTV - Times of India|access-date=21 April 2019|website=The Times of India}}</ref> 2010 ന്റെ തുടക്കത്തിൽ, സംവിധായകൻ എ എൽ വിജയുടെ ശുപാർശയെത്തുടർന്ന് സംവിധായകൻ ബാലയുടെ ഓഡിഷന് ജനനി പോയി. ബാല തന്റെ പുതിയ ''അവൻ ഇവാൻ'' എന്ന ചലച്ചിത്രത്തിലേക്ക് തമിഴ് സംസാരിക്കുന്ന പുതുമുഖത്തെ തേടുകയായിരുന്നു. ഓഡിഷനിൽ വെച്ച് ബാല ജനനിയെ ആ കഥാപാത്രത്തിനായി തെരഞ്ഞെടുത്തു കരാർ ഒപ്പിട്ടു. ഈ കോമഡി-നാടക ചിത്രത്തിൽ വിശാലിന്റെ നായികയായ പോലീസ് കോൺസ്റ്റബിളായി അഭിനയിച്ചു. അവരുടെ ഈ ചിത്രത്തിലെ അഭിനയത്തിന് നിരൂപകരിൽ നിന്ന് നല്ല അവലോകനങ്ങൾ ലഭിച്ചു. ജനനിയുടെ അടുത്ത റിലീസ് ചിത്രം ''പാഗൻ'' (2013) ആയിരുന്നു, അതിൽ ശ്രീകാന്തിന്റെ നായികയായി അഭിനയിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/article/70350.html|title=Srikanth – Janani Iyer in 'Paagan'|access-date=29 August 2011|date=29 August 2011|publisher=IndiaGlitz|archive-url=https://web.archive.org/web/20111113192848/http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/article/70350.html|archive-date=13 November 2011}}</ref> ജനനി പിന്നീട് ''[[ത്രീ ഡോട്ട്സ്]]'' എന്ന മലയാള ചിത്രത്തിലൂടെ മലയാളത്തിലും അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=http://www.deccanchronicle.com/121128/entertainment-mollywood/article/janani%E2%80%99s-journey-begins-here|title=Janani's journey begins here|access-date=30 January 2014|date=28 November 2012|publisher=Deccan Chronicle|archive-url=https://web.archive.org/web/20131112211441/http://www.deccanchronicle.com/121128/entertainment-mollywood/article/janani%E2%80%99s-journey-begins-here|archive-date=12 November 2013}}</ref> 2014-ൽ [[അശോക് സെൽവൻ|അശോക് സെൽവാനൊപ്പം]] തമിഴ് ക്രൈം ത്രില്ലറായ ''തെഗിഡിയിൽ'' പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. ഈ ചിത്രം മികച്ച അവലോകനങ്ങൾ നേടി ബോക്സ് ഓഫീസിൽ അത്ഭുതകരമായ വിജയം നേടി.<ref>{{Cite web|url=http://www.indiaglitz.com/thegidi-review-tamil-movie-review-18353|title=Thegidi Movie Review|access-date=7 December 2016|date=28 February 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924190234/http://www.indiaglitz.com/thegidi-review-tamil-movie-review-18353|archive-date=24 September 2015}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://silverscreen.in/features/free-style-the-janani-iyer-interview/|title=Free Style: The Janani Iyer Interview|access-date=21 April 2019|last=V|last2=January 27|first2=hana On|date=27 January 2015|website=silverscreen.in|archive-url=https://web.archive.org/web/20160406080439/http://silverscreen.in/features/free-style-the-janani-iyer-interview/|archive-date=6 April 2016|last3=2015}}</ref> തമിഴ് ചിത്രങ്ങളിൽ നിന്നും മികച്ച ഓഫറുകൾ കാത്തിരിക്കുന്ന സമയത്ത്, ജനനി [[മലയാളചലച്ചിത്രം|മലയാള ചലച്ചിത്രങ്ങളിൽ]] പ്രവർത്തിക്കുന്നതിൽ മുൻഗണന നൽകി. ''[[സെവൻത് ഡേ (ചലച്ചിത്രം)|സെവൻത് ഡേ]]യിൽ'' (2014) [[പൃഥ്വിരാജ്|പൃഥ്വിരാജിന്റെ]] ഒപ്പവും, ''[[കൂതറ|കൂതറയിൽ]]'' (2014) [[മോഹൻലാൽ|മോഹൻലാലിന്റെ]] ഒപ്പവും അവർ അഭിനയിച്ചു. ''[[മോസയിലെ കുതിരമീനുകൾ]]'' (2014), ''[[ഇത് താൻടാ പോലീസ്]]'' (2016) എന്ന ചിത്രത്തിലും [[ആസിഫ് അലി|ആസിഫ് അലിയുടെ]] നായികയായി അഭിനയിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/regional/malayalam/news-and-interviews/Prithviraj-to-play-a-middle-aged-cop/articleshow/27240742.cms|title=Prithviraj to play a middle-aged cop! – Times of India|access-date=30 January 2014|date=13 December 2013|publisher=Timesofindia.indiatimes.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20131213085958/http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/regional/malayalam/news-and-interviews/Prithviraj-to-play-a-middle-aged-cop/articleshow/27240742.cms|archive-date=13 December 2013}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://entertainment.oneindia.in/malayalam/news/2013/andrea-jeremiah-says-no-to-asif-ali-movie-mosayile-kuthira-meenukal-127004.html|title=Andrea Jeremiah Says No To Asif Ali! – Oneindia Entertainment|access-date=30 January 2014|last=Gayathry|date=12 December 2013|publisher=Entertainment.oneindia.in|archive-url=https://web.archive.org/web/20131215074441/http://entertainment.oneindia.in/malayalam/news/2013/andrea-jeremiah-says-no-to-asif-ali-movie-mosayile-kuthira-meenukal-127004.html|archive-date=15 December 2013}}</ref> ഈ കാലയളവിൽ, [[നിവിൻ പോളി|നിവിൻ പോളിയുടെ]] നായികയായ ''എഡിസൺ ഫോട്ടോസ് എന്ന'' മറ്റൊരു മലയാള ചിത്രം റദ്ദാക്കി.<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Janani-to-play-a-Tulu-Brahmin-girl-in-Edison-Photos/articleshow/32793617.cms|title=Janani to play a Tulu Brahmin girl in Edison Photos - Times of India|access-date=21 April 2019|website=The Times of India|archive-url=https://web.archive.org/web/20150704003529/http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Janani-to-play-a-Tulu-Brahmin-girl-in-Edison-Photos/articleshow/32793617.cms|archive-date=4 July 2015}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.sify.com/movies/i-am-in-no-hurry-says-janani-iyer-news-malayalam-od1jXtcjfjasi.html|title=I am in no hurry, says Janani Iyer|access-date=21 April 2019|website=Sify|archive-url=https://web.archive.org/web/20180925065110/http://www.sify.com/movies/i-am-in-no-hurry-says-janani-iyer-news-malayalam-od1jXtcjfjasi.html|archive-date=25 September 2018}}</ref> 2017-ൽ ജനനി തമിഴ് ചിത്രങ്ങളിലേക്ക് തിരിച്ചുവന്നു. 2018-ൽ തമിഴ് ടെലിവിഷൻ റിയാലിറ്റി ഷോയായ ബിഗ് ബോസ് തമിഴ് 2 ൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. == ഫിലിമോഗ്രാഫി == {| class="wikitable" |+ കീ | style="background:#ffc;" |{{dagger|alt=Films that have not yet been released}} | ഇതുവരെ റിലീസ് ചെയ്യാത്ത സിനിമകളെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു |} {| class="wikitable sortable" border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 100%;" ! scope="col" | വർഷം ! scope="col" | ശീർഷകം ! scope="col" | റോൾ (കൾ) ! scope="col" | ഡയറക്ടർ (കൾ) ! scope="col" | ഭാഷകൾ) ! class="unsortable" scope="col" | കുറിപ്പുകൾ ! class="unsortable" scope="col" | {{Tooltip|Ref.|References}} |- | 2009 | ''തിരു തിരു തുരു തുരു'' | മോഡൽ | നന്ദിനി ജെ.എസ് | rowspan="4" | [[തമിഴ്]] | അംഗീകാരമില്ലാത്ത റോൾ | |- | 2010 | ''[[വിണ്ണൈത്താണ്ടി വരുവായ]]'' | അസിസ്റ്റന്റ് ഡയറക്ടർ | [[ഗൗതം മേനോൻ]] | അംഗീകാരമില്ലാത്ത റോൾ | |- | 2011 | ''അവൻ ഇവൻ'' | കുഞ്ഞേ | ബാല | | |- | 2012 | ''പാഗൻ'' | മഹാലക്ഷ്മി | മുഹമ്മദ് അസ്ലം | | |- | 2013 | ''[[ത്രീ ഡോട്ട്സ്]]'' | ലക്ഷ്മി | സുഗീത് | [[മലയാളം]] | | |- | rowspan="4" | 2014 | ''തെഗിഡി'' | മധുശ്രീ | പി. രമേശ് | തമിഴ് | | |- | ''[[സെവൻത് ഡേ (ചലച്ചിത്രം)|സെവൻത് ഡേ]]'' | ജെസ്സി | ശ്യാംധാർ | rowspan="5" | മലയാളം | | |- | ''[[മോസയിലെ കുതിരമീനുകൾ]]'' | ദീന | അജിത് പിള്ള | | |- | ''[[കൂതറ]]'' | നൂറ | [[ശ്രീനാഥ് രാജേന്ദ്രൻ]] | | |- | rowspan="2" | 2016 | ''ഇതു താൻടാ പോലീസ്'' | നിയാ മേനോൻ | മനോജ് പലോദൻ | | |- | ''മാ ചു കാ'' | നിവേദിത ഹരൻ | ജയൻ വാനേരി | |<ref>{{Cite web|url=https://www.expresskerala.com/%E0%B4%AE%E0%B4%BE%E0%B4%A7%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%AE%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%B5%E0%B4%B0%E0%B5%8D%E2%80%8D%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%95%E0%B4%AF%E0%B4%BE%E0%B4%AF%E0%B4%BF-%E0%B4%9C.html|title=മാധ്യമപ്രവർത്തകയായി ജനനി അയ്യർ|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=Express Kerala}}</ref> |- | rowspan="3" | 2017 | ''അഥേ കങ്കൽ'' | സാധന | രോഹിൻ വെങ്കിടേശൻ | rowspan="8" | തമിഴ് | | |- | ''മുപ്പരിമനം'' | സ്വയം | അദിരൂപൻ | കാമിയോ രൂപം | |- | ''ബലൂണ്'' | ഷെൻബാഗവല്ലി | സിനിഷ് ശ്രീധരൻ | | |- | 2018 | ''വിധി മാധി അൾട്ട'' | ദിവ്യ | വിജയ് ബാലാജി | | |- | 2019 | ''ധർമ്മപ്രഭു'' | കുമാരദാസന്റെ മകൾ | മുത്തുകുമാരൻ | കാമിയോ രൂപം | |- | rowspan="3" | 2020 | style="background:#FFFFCC;" | ''തൊല്ലൈകാച്ചി'' || {{TBA}} | എം സാദിഖ് ഖാൻ | പൂർത്തിയായി വൈകി | |- | style="background:#FFFFCC;" | ''വെഹാം'' || {{TBA}} | സന്ദീപ് ശ്യാം | ചിത്രീകരണം | |- | style="background:#FFFFCC;" | ''കസഡ തപ്പാറ'' || {{TBA}} | [[ചിമ്പുദേവൻ|ചിമ്പു ദേവൻ]] | ചിത്രീകരണം | <ref>{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/stories/news/2019/may/25/first-look-of-kasada-thapara-venkat-prabhus-next-productional-venture-directed-by-chimbu-deven-i-11810.html|title=First look of Kasada Thapara, Venkat Prabhu's next production, directed by Chimbu Deven, is out|access-date=2019-05-27|website=The New Indian Express}}</ref> |- |} ; ടെലിവിഷൻ {| class="wikitable" |+ ! വർഷം ! ശീർഷകം ! ടിവി ചാനൽ ! പങ്ക് ! കുറിപ്പുകൾ |- | 2018 | ''ബിഗ് ബോസ് തമിഴ് 2'' | സ്റ്റാർ വിജയ് | മത്സരാർത്ഥി | നാലാം സ്ഥാനം |- | 2019 | ''ബിഗ് ബോസ് തമിഴ് 3'' | സ്റ്റാർ വിജയ് | അതിഥി | |- | 2019 | എട്ടാമത്തെ ദക്ഷിണേന്ത്യൻ അന്താരാഷ്ട്ര മൂവി അവാർഡുകൾ | സൺ ടിവി | കോ-ഹോസ്റ്റ് | |- | 2020 | ആനന്ദ വികാതൻ സിനിമാ അവാർഡുകൾ | സൺ ടിവി | അതിഥി | |} == അവലംബങ്ങൾ == {{Reflist}} == ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ == * {{IMDb name|id=3817633}} [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌ചലച്ചിത്ര നടിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌ചലച്ചിത്രനടിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര നടിമാർ]] mzy8icyrq3c3pragv2iyr9pnkt1mpqu 0 507491 4673378 4629154 2026-10-04T10:51:57Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4673378 wikitext text/x-wiki {{വൃത്തിയാക്കേണ്ടവ}} {{Infobox writing system |name=തമിഴ്-ബ്രാഹ്മി |type=[[അബുഗിഡ]] |languages=[[Tamil language|തമിഴ്]] | fam1 = [[ഈജിപ്ഷ്യൻ ഹൈറോഗ്ലിഫ്|ഈജിപ്ഷ്യൻ]] | fam2 = [[പ്രോട്ടോ-സിനൈറ്റിക് ലിപി|പ്രോട്ടോ-സിനൈറ്റിൿ]] | fam3 = [[ഫിനീഷ്യൻ അക്ഷരമാല|ഫിനീഷ്യൻ]] | fam4 = [[അരമായ അക്ഷരമാല|അരമായ]] |fam4=[[ബ്രാഹ്മി ലിപി|ബ്രാഹ്മി]] |sisters=[[ഭാട്ടിപ്രോല് ലിപി]] |പുത്രലിപി=[[വട്ടെഴുത്ത്]], [[Pallava alphabet|പല്ലവ]], [[തമിഴ് ലിപി]] <ref name="Zvelebil1992p123"/> |iso15924= |sample=Tamil Brahmi.png |imagesize=300px |caption=<center>ആധുനിക ഫോണ്ടിൽ തമിഴ് ബ്രാഹ്മി അക്ഷരമാല</center> | text_sample = [[File:2nd_century_BCE_Tamil_Brahmi_inscription_Arittapatti_Madurai_India.jpg|300px|center]] | text_sample_caption = <small><center>ക്രി.മു. രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടിലെ മധുര ഇന്ത്യയിലെ അരിട്ടപട്ടിയിൽ നിന്നുള്ള തമിഴ് ബ്രാഹ്മി ലിഖിതം. ക്രി.മു. 3 മുതൽ 1 വരെ നൂറ്റാണ്ടുകൾക്കിടയിലുള്ള ബ്രാഹ്മി ലിഖിതങ്ങളുടെ പ്രധാന ഉറവിടമായി തെക്കൻ സംസ്ഥാനമായ തമിഴ്‌നാട് മാറിയിരിക്കുന്നു</center></small> |footnotes=ഇത് അബു ഗിദ എന്ന പേരിൽ ഒരു ബ്രാഹ്മി ലിപിയായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു}} {{brahmic}} [[തമിഴ്]] ഭാഷയുടെ ആദ്യകാല രൂപത്തിൽ ലിഖിതങ്ങൾ എഴുതാൻ ഉപയോഗിച്ച [[ബ്രാഹ്മി]] ലിപിയുടെ ഒരു വകഭേദമാണ് '''തമിഴ് ബ്രാഹ്മി''' . തമിഴ്-ബ്രാഹ്മി ലിപി ക്രി.മു. 3-ആം നൂറ്റാണ്ടിനും എ.ഡി. ഒന്നാം നൂറ്റാണ്ടിനും ഇടയിലാണുള്ളത്. [[തമിഴ്‌നാട്]] , [[കേരളം]] , [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്]] , [[ശ്രീലങ്ക]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ പലയിടത്തും തെളിവുള്ള ആദ്യകാല രചനാ സമ്പ്രദായമാണിത്. [[ഗുഹ]] [[പ്രവേശന കവാടങ്ങൾ]], [[കല്ല് കിടക്കകൾ]], [[നന്നങ്ങാടികൾ]] , [[ഭരണി ശ്മശാനങ്ങൾ]] , [[നാണയങ്ങൾ]], [[മുദ്രകൾ]], [[വളയങ്ങൾ]] എന്നിവയിൽ തമിഴ് ബ്രാഹ്മി ലിഖിതങ്ങൾ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. തമിഴ് ഭാഷയുടെ ആദ്യകാല രൂപത്തിൽ ലിഖിതങ്ങൾ എഴുതാൻ ഉപയോഗിച്ച [[ബ്രാഹ്മി ലിപി]]യുടെ ഒരു വകഭേദമാണ് [[തമിഴ് ബ്രാഹ്മി]] . [[ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിൽ]] മറ്റിടങ്ങളിൽ കാണുന്ന ബ്രാഹ്മി ലിപി ലിഖിതങ്ങളിൽ നിന്ന് [[ആന്ധ്രയിൽ]] നിന്ന് കണ്ടെത്തിയ [[അശോകൻ ശാസന]]കളുമായി തമിഴ് ബ്രാഹ്മി സാമ്യമുള്ളതും എന്നാൽ വളരെ ചെറിയ രീതിയിൽ വ്യത്യാസപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. പ്രാകൃതത്തിൽ‌ കാണാത്ത ശബ്ദങ്ങൾ‌ക്കായി നിരവധി അക്ഷരങ്ങളിൽ‌ കുറികൾ ചേർക്കുന്നു . രണ്ടാമതായി, പല ലിഖിതങ്ങളിലും അന്തർലീനമായ സ്വരാക്ഷരങ്ങൾ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടു: എഴുത്ത് ഇല്ലാതെ എഴുതിയ ഒരു വ്യഞ്ജനാക്ഷരത്തെ വ്യഞ്ജനാക്ഷരത്തെ മാത്രം പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു, അതേസമയം അശോകൻ എഴുത്തിൽ ദീർഘമായി രണ്ടിനും ഉപയോഗിക്കുന്നു തമിഴ് ബ്രാഹ്മിയിൽ. ആദ്യകാല ഇന്ത്യൻ ലിപികളിൽ തമിഴ് ബ്രാഹ്മിക്കും [[ഭട്ടിപ്രോളുവിനും]] ഇത് സവിശേഷമാണ്. എന്നിരുന്നാലും, ഭട്ടിപ്രോളുവിലെ ''[[ഗ]]'' പോലുള്ള വിചിത്രമായ അക്ഷരങ്ങൾ തമിഴ് ബ്രാഹ്മി പങ്കിടുന്നില്ല. ഇത് ദ്രാവിഡ സ്വര സൂചകവുമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്നതായി തോന്നുന്നു, വാക്കുകൾ സാധാരണയായി വ്യഞ്ജനാക്ഷരങ്ങളിൽ അവസാനിക്കുന്നു, പ്രാകൃതത്തിന് വിരുദ്ധമായി, ഇത് ഒരിക്കലും സംഭവിക്കുന്നില്ല. മഹാദേവന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ എഴുത്തിന്റ ആദ്യഘട്ടത്തിൽ അന്തർലീനമായ സ്വരാക്ഷരങ്ങൾ ഒന്നുകിൽ മുകളിൽ പറഞ്ഞതുപോലെ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടു, അല്ലെങ്കിൽ ചുരുങ്ങിയത് സൂചിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ടോ ഇല്ലയോ എന്ന കാര്യത്തിൽ നഗ്നമായ [[വ്യഞ്ജനം]] അവ്യക്തമായിരുന്നു. തമിഴ് ബ്രാഹ്മിയുടെ പിന്നീടുള്ള ഘട്ടങ്ങൾ പുരാതന ഇന്ത്യയിൽ പതിവായ സ്വതസിദ്ധമായ സ്വരാക്ഷരത്തിലേക്ക് മടങ്ങി. [[കാമിൽ സ്വെലെബിൽ]] പറയുന്നതനുസരിച്ച്, തമിഴ് ബ്രാഹ്മി ലിപിയാണ് മാതൃ എഴുത്ത്, ആത്യന്തികമായി പിൽക്കാല വട്ടേഴുത്തുകൾ , തമിഴ് എഴുത്തുകളായിളായി പരിണമിച്ചു. == ഉത്ഭവം == [[പ്രമാണം:Mangulam inscription  (south India).jpg|250px|ലഘുചിത്രം|ചെന്നൈ ദക്ഷിണ ചിത്രയിലെ [[മാങ്കുളം]] തമിഴ്-ബ്രാഹ്മി ലിഖിതം. 1882 ൽ റോബർട്ട് സെവെൽ ഇത് കണ്ടെത്തി, 1924 ൽ സുബ്രഹ്മണ്യ അയ്യർ ഇത് മനസ്സിലാക്കി.]] ===ആദ്യകാല തമിഴ് എഴുത്തുകൾ=== തമിഴ് ഭാഷ എഴുതുന്നതിനുള്ള ഒരു ലിപിയുടെ ആദ്യകാല പരാമർശം ജൈന കൃതിയായ [[സമാവയംഗ സൂക്ത]] , [[പന്നവന സൂക്ത]] എന്നിവയിൽ കാണാം . [[ദമിലി]] എന്ന ലിപി ഇന്ത്യയിൽ ഉപയോഗത്തിലുള്ള [[പതിനെട്ട് ലിപി]] എഴുത്തുകളിൽ പതിനേഴാമതായി പരാമർശിക്കപ്പെടുന്നു. . ഇന്ത്യൻ [[ബുദ്ധമത ഗ്രന്ഥങ്ങളിലും]] അതിന്റെ പുരാതന [[ചൈനീസ്]] വിവർത്തനങ്ങളിലും കാണപ്പെടുന്ന ഒരു പട്ടികയിൽ. [[ജൈന]]മതത്തിലും [[ബുദ്ധ]] സാഹിത്യ ബന്ധത്തിലും പരാമർശിച്ചിരിക്കുന്ന ഈ ലിപി കളുമായുള്ള ആദ്യകാല തമിഴ് ലിപികളുടെ ബന്ധം വ്യക്തമല്ല. 1974 ന് മുമ്പുള്ള മഹാദേവന്റെ രചനയിൽ [[തമിഴ്‌നാട്ടിലെ]] 21 ഓളം മേഖലകളിൽ നിന്ന് 76 [[ശിലാ ലിഖിതങ്ങൾ]] തമിഴ് [[ബ്രാഹ്മിയിൽ]] സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട്. അതിൽ [[കാമിൽ സ്വെലെബിൽ]] ആദ്യകാല [[തമിഴ് ബാർഡിക്]] കവിതകളിൽ കണ്ടെത്തിയതുമായി വ്യക്തമായ ബന്ധമുണ്ടെന്ന് സ്ഥാപിക്കുന്നു. നാഗസ്വാമി തന്റെ പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങളിലെ തമിഴ്ബ്രാഹ്മി ലിപിയെ [[ദമിലി ലിപി]]യുടെ പര്യായമായി കണക്കാക്കുന്നു. ആലേഖനം ചെയ്ത നന്നങ്ങാടികൾ, നാണയങ്ങൾ അല്ലെങ്കിൽ മറ്റ് വസ്തുക്കൾ തമിഴ്‌നാട് [[പുരാവസ്തു]] സ്ഥലങ്ങളിൽ [[ഗ്രാഫിറ്റി]]യും [[ലിഖിതങ്ങളും]] ഉണ്ട്. ഉദാഹരണത്തിന്, [[കൊടുമാനലിൽ]] നിന്ന് കണ്ടെടുത്ത നന്നങ്ങാടികൾക്ക് ഗ്രാഫിക്കൽ വിശകലനത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ [[ക്രി.മു.]] 4ആം നൂറ്റാണ്ടിൽ നിന്നുള്ളതായി അടയാളങ്ങളുണ്ട്. കെ. രാജന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, തമിഴ്‌നാട്ടിലും [[കേരളത്തിലും]] കണ്ടെത്തിയ "ധാരാളം ഗ്രാഫിറ്റി അടയാളങ്ങളും തുടർന്നുള്ള [[തമിഴ് ബ്രാഹ്മി ലിപിയും]]" ഈ പ്രദേശത്തിന് "[[ബിസി]] 5 മുതൽ 4 വരെ നൂറ്റാണ്ടുകൾക്ക് മുമ്പ് ഭാഷാപരമായ യോജിപ്പുണ്ടായിരുന്നു" എന്നാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. [[പ്രമാണം:Stone_bed_with_inscription_in_sittanavasal.JPG|വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം| സിത്താനവാസൽ, തമിഴ് ബ്രാഹ്മി ലിഖിതങ്ങളിൽ ലിഖിതങ്ങളുള്ള കല്ല് കിടക്ക ]] === തമിഴ് ബ്രാഹ്മി === തമിഴ് ബ്രാഹ്മിയുടെ ഉത്ഭവവും കാലക്രമവും വ്യക്തമല്ല. എപ്പിഗ്രഫിസ്റ്റ് [[ഐരാവതം മഹാദേവൻ|ഐരാവതം മഹാദേവന്റെ]] കാഴ്ചപ്പാടുകൾ പൊതുവെ കൂടുതൽ സ്വീകാര്യമായിക്കൊണ്ട് നിരവധി അനുമാനങ്ങൾ മുന്നോട്ടുവച്ചിട്ടുണ്ട്. മഹാദേവന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, [[വടക്കേ ഇന്ത്യ|ഉത്തരേന്ത്യയിൽ]] നിന്നുള്ള ബ്രാഹ്മി ലിപി അശോകന്റെ തെക്കൻ ലിഖിതങ്ങൾ വഴി എത്തി തമിഴ് ബ്രാഹ്മണമായി പരിണമിച്ചു. ബ്രാഹ്മി സ്ക്രിപ്റ്റ് തന്നെ ഒന്നുകിൽ മൌര്യ രാജ്യം സാമ്രാജ്യത്വ കോടതികൾ ഉള്ളിൽ ശരിവയ്ക്കുകയും ചെയ്തു അല്ലെങ്കിൽ കൂടുതൽ പുരാതന വിദേശ സ്ക്രിപ്റ്റ് വളരുകയും അത് ചിന്നി ഈ സിദ്ധാന്തം തത്വങ്ങൾ [[ദക്ഷിണേന്ത്യ|ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ]] ബി.സി. 3rd നൂറ്റാണ്ടിൽ ശേഷം ശ്രീലങ്ക. നാഗസ്വാമി മുന്നോട്ടുവച്ച ഇതര സിദ്ധാന്തം, തദ്ദേശീയമായ ഒരു പൊതു സ്രോതസ്സ് (പ്രോട്ടോ-വട്ടേലട്ടു) സ്ക്രിപ്റ്റ് ഉണ്ടായിരുന്നു, അതിൽ നിന്ന് വടക്കൻ, തെക്ക് ബ്രാഹ്മി ലിപികൾ ഉയർന്നുവന്നു, ഇത് യഥാക്രമം ''ബ്രാഹ്മി'', ''ഡാമിലി'' ലിപികൾ എന്നാണ് അദ്ദേഹം വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. റിച്ചാർഡ് സലോമോൻ മഹാദേവൻ സിദ്ധാന്തത്തെ അനുകൂലിക്കുന്നു. [[പ്രമാണം:Jambai_Tamil_Brahmi.jpg|ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം| ജംബായ് തമിഴ് ബ്രാഹ്മി ലിഖിതം ]] 1990 മുതൽ [[ശ്രീലങ്ക]]യിലെ പുരാതന അവശിഷ്ടങ്ങൾ കണ്ടെത്തിയ ഗ്രാഫിറ്റിയുടെ ഉത്ഖനനങ്ങളും കണ്ടെത്തലുകളും അടിസ്ഥാനമാക്കി [[അശോകന്]] മുമ്പുള്ള തീയതികൾ നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ശ്രീലങ്കയിലെ [[അനുരാധപുര]]യിൽ നിന്ന് കണ്ടെത്തിയവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു, അവയിൽ ചിലത് പൊ.യു.മു. നാലാം നൂറ്റാണ്ടിലേതാണ്. ഖനനം ചെയ്ത നന്നങ്ങാടികളുടെ കാർബൺ ഡേറ്റിംഗിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള [[കോണിംഗ്ഹാം]] മറ്റുള്ളവരുടെ കണ്ടെത്തലുകൾ [[അശോകൻ കാലഘട്ടത്തിന്]] മുമ്പ് [[ശ്രീലങ്കൻ ബ്രാഹ്മി]] വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത നിർദ്ദേശത്തിലേക്ക് നയിച്ചു, കുറഞ്ഞത് പൊ.യു.മു. 5 മുതൽ 4 വരെ നൂറ്റാണ്ടുകളെങ്കിലും, തമിഴിൽ നിന്ന് പ്രദേശം തമിഴ് ബ്രാഹ്മിയായി പരിണമിക്കുകയും അതിനുശേഷം വ്യാപാര ശൃംഖലകൾ കാരണം [[ദക്ഷിണേഷ്യ]]യിൽ വ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു. ബ്രാഹ്മി [[ദ്വീപിൽ]] കണ്ടുപിടിച്ചതാണെന്നും അവിടെ നിന്ന് വടക്ക് ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിലേക്ക് കുടിയേറുകയാണെന്നും പ്രസ്താവിക്കാൻ ശ്രീലങ്കൻ ദേശീയവാദികൾ ഇതും ബ്രാഹ്മി പ്രതീകങ്ങളുള്ള ബ്ലാക്ക് ആൻഡ് റെഡ് വെയറിന്റെയും റെഡ് വെയറിന്റെയും മറ്റ് ശകലങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചു. ഈ സിദ്ധാന്തത്തെ ബ്രാഹ്മിയുടെയും മറ്റ് പുരാതന ഇന്ത്യൻ ലിപികളുടെയും പണ്ഡിതനായ ഹാരി [[ഫോക്ക്]] പരമർശിച്ചു. ആദ്യം, തെക്കൻ അർദ്ധഗോളത്തിന് ആവശ്യമായ കാർബൺ ഡേറ്റിംഗ് തിരുത്തൽ ഉപയോഗിച്ചിട്ടില്ലെന്നും [[വടക്കൻ പാകിസ്ഥാനിൽ]] കാലിബ്രേഷൻ കർവുകൾ ഉപയോഗിച്ചതായും കോണിംഗ്ഹാം ടീം പിന്നീട് സമ്മതിച്ചതായി ഫോക്ക് പറയുന്നു. രണ്ടാമതായി, ശ്രീലങ്കൻ ടീമുകൾ ഒരു "മാത്തമാറ്റിക്കൽ ട്രിക്ക്" വിന്യസിച്ചപ്പോൾ തെറ്റിദ്ധരിച്ചു, അതുവഴി താഴ്ന്ന തലങ്ങളുടെ മത്സര തീയതി അവർ ബ്രാഹ്മി ലിപിയോടുകൂടിയ [[ചില്ലുകൾ]] കണ്ടെത്തിയ മുകളിലെ തലത്തിൽ ആലേഖനം ചെയ്തിട്ടില്ല. ഫോക്ക് പറയുന്നതനുസരിച്ച്, [[സിലോണീസ് ബ്രാഹ്മി]] (ശ്രീലങ്കൻ), [[തമിഴ് ബ്രാഹ്മി]], [[അശോകൻ ബ്രാഹ്മി]] എന്നിവ തമ്മിലുള്ള സവിശേഷത വ്യത്യാസങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു നിർണായക പഠനം സൂചിപ്പിക്കുന്നത്, “എല്ലാ വ്യത്യാസങ്ങളും വിശദീകരിക്കാൻ കഴിയുന്നത് അശോകൻ ലിപി പ്രാഥമികമായും മറ്റ് രണ്ടെണ്ണം വ്യുൽപ്പന്നങ്ങൾ ". സിലോണീസ് ബ്രാഹ്മി കൂടുതൽ പുരാതനമാണെന്നും തമിഴ് ബ്രാഹ്മി, അശോകൻ ബ്രാഹ്മി എന്നിവയ്ക്ക് ജന്മം നൽകിയെന്നും അവകാശപ്പെടുന്നതിന് പിന്നിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നത് സ്ഥാനം നേടുവനായി അല്ല , മറിച്ച് അത് "പ്രാദേശിക തെളിവുകൾ നിമിത്തമാണ്". ശ്രീലങ്കയിലെ സൈറ്റുകളിൽ കാണുന്ന ഗ്രാഫിറ്റിയും ബ്രാഹ്മിയും ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു, പക്ഷേ തമിഴ്ബ്രാഹ്മിയുടെ ഉദാഹരണങ്ങളായി കണക്കാക്കില്ല. തമിഴ്‌നാട് സർക്കാർ പിന്താങ്ങുന്ന പുരാവസ്തു സംഘങ്ങളും പ്രദേശങ്ങൾ സജീവമായി കണ്ടെത്തുകയും അവയുടെ ഫലങ്ങൾ പ്രാദേശിക മാധ്യമങ്ങളിൽ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നു. [[തമിഴ് ബ്രാഹ്മി]] ലിഖിതങ്ങളുള്ള ചില്ലുകളും വസ്തുക്കളും കണ്ടെത്തിയതായി. ഉദാഹരണത്തിന് 2011 നും 2013 നും ഇടയിൽ രാജനും യതീസ്‌കുമാറും തമിഴ്‌നാട്ടിലെ [[പോരുന്തൽ]], [[കൊടുമാനൽ]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ നടത്തിയ [[ഖനനത്തിൽ]] നിന്ന് തങ്ങളുടെ കണ്ടെത്തലുകൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു, അവിടെ പുരാവസ്തു ശകലങ്ങളിൽ നിരവധി ഗ്രാഫിറ്റികളും ലിഖിത ശകലങ്ങളും കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. പാറ്റ്ഷെർഡുകളോടൊപ്പം ലിഖിതങ്ങളോടൊപ്പം കണ്ടെത്തിയ നെൽകൃഷിയുടെയും കരി സാമ്പിളുകളുടെയും റേഡിയോകാർബൺ തീയതികൾ പൊ.യു.മു. 520–490 കാലഘട്ടത്തിൽ റേഡിയോമെട്രിക് തീയതി നൽകി, രാജനും യതീസ്‌കുമാറും സൂചിപ്പിക്കുന്നത് ലിഖിതങ്ങളും ഒരേ കാലഘട്ടത്തിൽ നിന്നുള്ളതാണെന്ന്. ഒരു [[അമേരിക്കൻ ലബോറട്ടറി]]യുടെ കാർബൺ -14 ഡേറ്റിംഗിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കി, രാജൻ സൂചിപ്പിക്കുന്നത് തമിഴ് ബ്രാഹ്മി പൊ.യു.മു. 490 ഓടെ കണ്ടുപിടിച്ചതാണെന്നും ഇങ്ങനെ പറയുന്നു, "അശോകൻ ബ്രാഹ്മി ലിപി വികസിപ്പിച്ചിട്ടില്ലെന്ന് ഇപ്പോൾ വ്യക്തമാണ്. ഉത്ഭവം അല്ലെങ്കിൽ പരിണാമം ഒരു സ്ക്രിപ്റ്റിന്റെ ഒരു സാമൂഹിക പ്രക്രിയയാണ്, അത് ഒരു പ്രത്യേക വ്യക്തിയുമായോ രാജവംശവുമായോ ബന്ധപ്പെടുത്താൻ കഴിയില്ല. " ഹാരി ഫോക്കിന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, രാജന്റെ അവകാശവാദങ്ങൾ "പ്രത്യേകിച്ച് വിവരമില്ലാത്തതാണ്". ആദ്യകാലത്തെ ലിഖിതങ്ങളിൽ ചിലത് ബ്രാഹ്മി അക്ഷരങ്ങളല്ല, മറിച്ച് ഭാഷാപരമല്ലാത്ത മെഗാലിത്തിക് ഗ്രാഫിറ്റി ചിഹ്നങ്ങളെ തെറ്റായി വ്യാഖ്യാനിച്ചു, അവ സാക്ഷരതാനന്തര കാലഘട്ടത്തിൽ ദക്ഷിണേന്ത്യയിൽ നൂറ്റാണ്ടുകളായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. ചില്ലുകൾക്കൊപ്പം കണ്ടെത്തിയ സ്റ്റിറപ്പുകൾ സംശയാസ്പദമാണ്. തമിഴ് ബ്രാഹ്മി വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത ബ്രാഹ്മി ലിപിയുടെ ഉത്ഭവം തങ്ങളുടെ ദ്വീപാണെന്ന് [[ശ്രീലങ്കൻ]] അവകാശപ്പെടുന്നതുപോലെ ഫോക്ക് ഈ റിപ്പോർട്ടുകളെ "[[പ്രാദേശിക അറിവുകൾ]]" ആയി കണക്കാക്കുന്നു. == എഴുത്ത് ലിപി == [[പ്രമാണം:Nehanurpatti_Tamil_Brahmi_inscription.JPG|ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം| നെഹനൂർപട്ടി തമിഴ് ബ്രാഹ്മി ലിഖിതം ]] അടിസ്ഥാന ബ്രാഹ്മിയുമായി താരതമ്യപ്പെടുത്തുമ്പോൾ [[തമിഴ് ബ്രാഹ്മി]]ക്ക് ശ്രദ്ധേയമായ സവിശേഷതകളുണ്ടായിരുന്നു. [[പ്രാകൃത് ഭാഷകൾ]] എഴുതാൻ ഉപയോഗിച്ച വടക്കൻ അധിഷ്ഠിത ബ്രാഹ്മിയിൽ പ്രതിനിധീകരിക്കാത്ത [[ദ്രാവിഡ ഭാഷാ]] എഴുത്തുകൾ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നതിന് ഇതിന് നാല് വ്യത്യസ്ത പ്രതീകങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു. തമിഴ്ബ്രാഹ്മിയുമായി ഏറ്റവും അടുത്ത സാമ്യം അയൽരാജ്യമായ സിംഹള-ബ്രാഹ്മിയുമായി. ശ്രീലങ്ക ദ്വീപിൽ [[ഇന്തോ ആര്യൻ]] [[പ്രാകൃതം]] എഴുതാൻ [[സിംഹള ബ്രാഹ്മി]] ഉപയോഗിച്ചിരുന്നുവെങ്കിലും [[ഗുജറാത്തും]] ഇന്ത്യയുടെ മറ്റ് ഭാഗങ്ങളുമായുള്ള സമുദ്ര ബന്ധത്തിൽ നിന്നായിരിക്കാം ദ്രാവിഡ ഭാഷകളിൽ അദ്വിതീയമായ കുറിപ്പുകൾ സൂചിപ്പിക്കാൻ ഇരുവരും സമാനമായ അക്ഷരങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നതെന്ന് തോന്നുന്നു. പുരാതന തമിഴ് ലിഖിതങ്ങളിൽ കാണുന്ന [[തമിഴ് ബ്രാഹ്മി ലിപി]] സ്ഥിരമല്ല. ക്രി.മു. 2-ആം നൂറ്റാണ്ടിനും ക്രി.വ. 3-ആം നൂറ്റാണ്ടിനും ഇടയിൽ മൂന്ന് വ്യത്യസ്ത പതിപ്പുകളിൽ ഇത് നിലവിലുണ്ടായിരുന്നു. ആദ്യകാല പതിപ്പ് [[തൊൽകാപ്പിയ]]ത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്ന മൂന്നാമത്തെ പതിപ്പ് ആധുനിക തമിഴ് ലിപിയിലേക്ക് പരിണമിച്ചു. [[ഭട്ടിപ്രോലു ലിപി]] തമിഴ്-ബ്രാഹ്മിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണ്, ഭട്ടിപ്രോളുവിൽ ( ആന്ധ്രാപ്രദേശ് ) കണ്ടെത്തിയ സ്തൂപ അവശിഷ്ട അറകളിലെ ആദ്യകാല ഒമ്പത് ലിഖിതങ്ങളിൽ ഇത് കാണപ്പെടുന്നു. [[റിച്ചാർഡ് സോളമന്റെ]] അഭിപ്രായത്തിൽ, ഭട്ടിപ്രോലു ലിപി [[ഇന്തോ ആര്യൻ]] ഭാഷകളേക്കാൾ ദ്രാവിഡ ഭാഷാ പശ്ചാത്തലത്തിലുള്ള പുതുമകളെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു. ഭട്ടിപ്രോളുവും തമിഴ് ബ്രാഹ്മിയും ദ്രാവിഡ ഭാഷകളെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നതിനുള്ള പൊതുവായ പരിഷ്കാരങ്ങൾ പങ്കിടുന്നു. ആദ്യകാല തെക്കൻ ബ്രാഹ്മി ലിപിയുടെ ഒരു പ്രവിശ്യാ വിഭാഗമായിരുന്നു ഭട്ടിപ്രോളു, സലോമോൻ പറയുന്നു. എഴുത്തിന്റ വികാസത്തിൽ മൂന്ന് ഘട്ടങ്ങളുണ്ടെന്ന് [[ഐരാവതം മഹാദേവൻ]] പറയുന്നു. പ്രാരംഭ ഘട്ടം ക്രി.മു. 3 അല്ലെങ്കിൽ 2-ആം നൂറ്റാണ്ട് മുതൽ ക്രി.മു. ഒന്നാം നൂറ്റാണ്ട് വരെയാണ്. പിന്നീടുള്ള ഘട്ടം പൊ.യു. 1 മുതൽ 2 വരെ നൂറ്റാണ്ടിലാണ്. മൂന്നാമത്തെ ഘട്ടം ക്രി.വ. 2-ആം നൂറ്റാണ്ട് മുതൽ 3-ആം നൂറ്റാണ്ട് വരെ. ഗിഫ്റ്റ് സിറോമോണി അനുസരിച്ച്, തമിഴ് ബ്രാഹ്മി രചനകൾ വളരെ വ്യക്തമായ കാലഗണന പിന്തുടരുന്നില്ല, ഇത് ഡേറ്റിംഗിൽ ആശയക്കുഴപ്പമുണ്ടാക്കാം. കെ. രാജന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, അശോകൻ ബ്രാഹ്മി മഹാദേവന്റെ വർഗ്ഗീകരണമനുസരിച്ച് തമിഴ് ബ്രാഹ്മിയുടെ രണ്ടാം ഘട്ടവുമായി യോജിക്കുന്നു. അതിനാൽ അദ്ദേഹം പറയുന്നതനുസരിച്ച്, നിർദ്ദിഷ്ട സമയ പരിധിയിൽ നിന്ന് എനിക്ക് സ്റ്റേജ് വീണ്ടും വിലയിരുത്തേണ്ടി വന്നേക്കാം. എ.ഡി അഞ്ചാം നൂറ്റാണ്ട് മുതൽ [[ചേര]] , [[പാണ്ഡ്യ]] രാജ്യങ്ങളിലെ വട്ടേഴുത്തിലും [[ചോള]] , [[പല്ലവ]] രാജ്യങ്ങളിലെ [[ഗ്രന്ഥ]] അല്ലെങ്കിൽ [[തമിഴ് ലിപിയിലും]] തമിഴ് എഴുതപ്പെടുന്നു . ഗുഹകിടക്ക കളിലെയും നാണയങ്ങളിലെയും തമിഴ് ബ്രാഹ്മി ലിഖിതങ്ങൾ ചരിത്രകാരന്മാർക്ക് [സംഘം തമിഴ്] കോർപ്പസിൽ പരാമർശിച്ചിരിക്കുന്ന ചില രാജാക്കന്മാരെയും പ്രധാനികളെയും തിരിച്ചറിയാനും അനുബന്ധ [[അശോകൻ സ്തംഭ]] ലിഖിതങ്ങൾ നൽകിയിട്ടുണ്ട്. == ഉപയോഗം == [[പ്രമാണം:Mamandur_rock_cut_caves_6.JPG|ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം| മമന്ദൂർ റോക്ക് കട്ട് ഗുഹകൾ തമിഴ് ബ്രാഹ്മി ]] തമിഴ് ബ്രാഹ്മി ലിപി ലിഖിതങ്ങൾ പ്രധാനമായും [[പുരാതന തമിഴ്]] [[ജൈന]], [[ബുദ്ധ]] സൈറ്റുകളിൽ കാണപ്പെടുന്നുവെന്ന് സ്വെലെബിൽ പറയുന്നു. രഞ്ജന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ തമിഴ്‌നാട്ടിലെ [[പാറ ഗുഹകളിൽ]] കാണപ്പെടുന്ന എല്ലാ തമിഴ്-ബ്രാഹ്മി ലിഖിതങ്ങളും ജൈനമതവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണ്. തമിഴ്-ബ്രാഹ്മി ലിഖിതങ്ങൾ മതേതര പശ്ചാത്തലങ്ങളായ നാണയങ്ങൾ, കളിമൺ പാത്രങ്ങൾ എന്നിവയും കാണാം. സ്വെലെബിൽ പറയുന്നതനുസരിച്ച്, അതിന്റെ ഉത്ഭവം ജൈനമതക്കാരോടും ബുദ്ധമതക്കാരോടും ആയിരിക്കാം, എന്നാൽ ഇത് പെട്ടെന്നുതന്നെ മനസ്സിലാക്കുകയും വിവിധ പശ്ചാത്തലങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള രാജാക്കന്മാരും തലവന്മാരും [[കുശവന്മാരും]] മറ്റ് സാധാരണക്കാരും ഉപയോഗിക്കുകയും ചെയ്തു. മതേതര ലിഖിതങ്ങളിൽ [[സംയോജിത തമിഴ്]], [[പ്രാകൃത് ഭാഷ]]കൾ ഉപയോഗിച്ചതാണ് ഇതിന് തെളിവ്. [[പ്രമാണം:Inscriptions_Brahmi_cave.JPG|വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം| തമിഴ് ബ്രാഹ്മിയിലെ ഗുഹ ലിഖിതങ്ങൾ ]] രാജന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, ചില ഗ്രാഫിറ്റി അടയാളങ്ങൾ എഴുത്തുകൾ ശവസംസ്കാരത്തിനും മറ്റ് ആവശ്യങ്ങൾക്കുമായി ഉപയോഗിച്ചുവെന്ന് സൂചിപ്പിക്കാം. മിക്ക മത ലിഖിതങ്ങളിലും ഉപയോഗിക്കുന്ന ഭാഷ [[പ്രാകൃത്]] ഘടകങ്ങളും സ്വാധീനവും കാണിക്കുന്നു. [[ഗുഹ]], [[ബ്രെട്ട് പാറ]] തമിഴ് ബ്രാഹ്മി ലിഖിതങ്ങളും [[മധുര]]യ്ക്കടുത്ത് കാണപ്പെടുന്നവയും സന്യാസിമാർക്ക് സംഭാവനയും സമർപ്പിതവുമായ വിശ്രമ സ്ഥലങ്ങളും വിഭവങ്ങളുമാണ്. തമിഴ് ബ്രാഹ്മി ലിഖിതങ്ങളുടെ മറ്റ് പ്രധാന ഉപയോഗങ്ങൾ [[ആന്ധ്ര]]യിൽ കാണപ്പെടുന്ന [[നാണയങ്ങൾ]], [[സ്വർണം]], [[പഞ്ചസാര]], [[ഇരുമ്പ്]], [[ഉപ്പ്]], [[തുണിത്തരങ്ങൾ]] എന്നിവയുടെ വ്യാപാരികളെയും വ്യാപാരികളെയും പരാമർശിക്കുന്നവയ്ക്ക് സമാനമാണ്. ചില തമിഴ് ബ്രാഹ്മി ലിഖിതങ്ങളിൽ പുരാതന രാജാക്കന്മാരുടെയും വീരന്മാരുടെയും സ്ഥലങ്ങളുടെയും പേരുകൾ പരാമർശിക്കുന്നു. ക്രി.മു. 3-ആം നൂറ്റാണ്ട് മുതൽ അതിനുശേഷമുള്ള തമിഴ് സാഹിത്യത്തെയും ചരിത്രത്തെയും കുറിച്ചുള്ള സുപ്രധാനവും വിശ്വസനീയവുമായ മാർഗ്ഗമായി ഇത് പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. [[പാലക്കാട്]] വിടവിനും [[കോയമ്പത്തൂരിനും]] ഇടയിലുള്ള [[കാവേരി നദിയിലും]] ഡെൽറ്റയിലുമുള്ള പ്രദേശമാണ് തമിഴ് ബ്രാഹ്മി ലിഖിതങ്ങളുടെ ഒരു പ്രധാന പുരാവസ്തു ഉറവിടം. ഇവിടെ നടത്തിയ ഖനനത്തിൽ ഇരുനൂറോളം ആലേഖനം ചെയ്ത കളിമൺ പാത്രങ്ങളും ഇരുമ്പ് ഉരുകൽ, ആഭരണ നിർമാണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വസ്തുക്കളും കണ്ടെത്തി. ഈ ലിഖിത പാത്രങ്ങളിൽ പുരാതന ഇന്ത്യൻ ഭാഷകളുടെ മിശ്രിതമുണ്ട് - കൂടുതലും തമിഴ് ബ്രാഹ്മിയിലെ ആദ്യകാല തമിഴിലും ചിലത് ബ്രാഹ്മിയിലെ പ്രാകൃത് ഭാഷകളിലും. പുരാവസ്തു-കാന്തിക വിശകലനത്തിലൂടെ ഇവ പൊ.യു.മു. 300 മുതൽ 200 വരെ. പുരാതന തമിഴ് പ്രദേശവും ഇന്ത്യയുടെ മറ്റ് ഭാഗങ്ങളും തമ്മിലുള്ള സാമ്പത്തിക ഊർജ്ജസ്വലത, വ്യാപാരം, സാംസ്കാരിക കൈമാറ്റം എന്നിവ അവർ നിർദ്ദേശിക്കുന്നു. [[ബംഗാൾ ഉൾക്കടലിന്റെ]] തീരത്ത്, വടക്കുകിഴക്കൻ ആന്ധ്രാപ്രദേശിലെ [[സാലിഹുണ്ടം]] മുതൽ തമിഴ്‌നാട്ടിലെ പുരാതന തീരദേശ വാസസ്ഥലങ്ങൾ വരെ, തമിഴ് ബ്രാഹ്മിയുടെയും ബ്രാഹ്മി ലിപിയുടെയും സമാനമായ മിശ്രിതം കാണപ്പെടുന്നു. , അരിക്കമേടു, കാഞ്ചീപുരം, വള്ളം, അലഗൻകുളം, കോർകായ്. കോയമ്പത്തൂരിനടുത്തുള്ള കൊടുമാനലിൽ നടത്തിയ കണ്ടെത്തലുകളിൽ പൊ.യു.മു. 300 മുതൽ 200 വരെ പഴക്കമുള്ള തമിഴ് ബ്രാഹ്മി ലിഖിതങ്ങളുള്ള കളിമൺ പാത്രങ്ങൾ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഇവയിൽ കൂടുതലും [[തമിഴ് ഭാഷ]]യിൽ (കൃഷ്ണൻ ആതൻ, പന്നൻ), [[സംസ്‌കൃതത്തിൽ]] (വരുണി, വിസാക്കി) പേരുകൾ ഉൾപ്പെടുന്നു. മഹാദേവന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, ഉത്തരേന്ത്യൻ ഭാഷകളുടെ കുറച്ച് വായ്‌പ പദങ്ങളുടെ ഈ മിശ്രിതം വടക്കൻ ബ്രാഹ്മിയിൽ തമിഴ് ബ്രാഹ്മി ഭാഷയിലുള്ളവരുമായി ചേർന്ന് തമിഴ്‌നാട്ടിൽ കണ്ടെത്തിയ എപ്പിഗ്രാഫിക്കൽ തെളിവുകളിൽ അസാധാരണമോ അപവാദമോ അല്ല. നൂറ്റാണ്ടുകളിൽ ഈ പ്രവണത തുടർന്നു, [[ഗ്രന്ഥ ലിപി]]യിൽ [[തമിഴർ]] [[സംസ്‌കൃത]] പദങ്ങൾ ആലേഖനം ചെയ്തു. വിമല ബെഗ്ലിയുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ, തമിഴ്‌നാടിന്റെ തീരത്തുള്ള പുരാവസ്തു സ്ഥലങ്ങളിൽ അടുത്തിടെ നടന്ന ഷെർഡ് ഗ്രാഫിറ്റി കണ്ടെത്തലുകളായ [[അരിക്കമെട്]] തമിഴ് ബ്രാഹ്മി, വടക്കൻ ബ്രാഹ്മി, സിലോൺ-ബ്രാഹ്മി ലിപികളുടെ മിശ്രിതമാണ്, അവ ഇന്ത്യയിലെ [[തമിഴ്]], [[പ്രാകൃതം]] ഭാഷകൾ ആലേഖനം ചെയ്യുന്നു. . പുരാതന തമിഴ്‌നാട് ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിലേയും അതിനപ്പുറത്തേയും ഒരു പ്രധാന വാണിജ്യ സ്റ്റേജിംഗ് മേഖലയായിരുന്നെന്ന് ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നു. == വിവേചനം == [[എസി ബർനെൽ]] (1874), ദക്ഷിണേന്ത്യൻ പാലിയോഗ്രാഫിയിൽ ആദ്യകാല കൃതികൾ നടത്താൻ ശ്രമിച്ചുവെങ്കിലും [[കെ വി സുബ്രഹ്മണ്യ അയ്യർ]] (1924), [[എച്ച്. കൃഷ്ണ ശാസ്ത്രി]] , [[കെ കെ പിള്ള]] എന്നിവരുടെ ശ്രമഫലമാണ് ഇത് തമിഴിന്റെ ആദ്യകാല രൂപത്തിൽ എഴുതാൻ ആഗ്രഹിച്ചത്. , പ്രാകൃതിയല്ല. [ആദ്യകാല ശ്രമങ്ങൾ യഥാർത്ഥത്തിൽ ഉപയോഗിച്ചതിനേക്കാൾ കൂടുതൽ പ്രാകൃത് വായ്‌പ പദങ്ങൾ സ്വീകരിച്ചു, അതിനാൽ മനസ്സിലാക്കൽ പൂർണ്ണമായും വിജയിച്ചില്ല. 1960 കളുടെ അവസാനത്തിൽ രചനകൾ കൂടുതലും തമിഴ് പദങ്ങളാണെന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞ [[ഐരാവതം മഹാദേവൻ]] സെമിനാറുകളിലും നടപടികളിലും പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. [[ടിവി മഹാലിംഗം]] (1967), [[ആർ. നാഗസ്വാമി]] (1972), [[ആർ. പന്നീർസെൽവം]] (1972), [[എം എസ് വെങ്കടസ്വാമി]] (1981) എന്നിവർ ഇത് കൂടുതൽ വിപുലീകരിച്ചു. == ശ്രദ്ധേയമായ തമിഴ് ബ്രാഹ്മി കണ്ടെത്തലുകൾ == === ദക്ഷിണേഷ്യ === തമിഴ് ബ്രാഹ്മി ലിഖിതങ്ങളുള്ള കളിമൺ പാത്രങ്ങൾ പൊ.യു.മു. രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ജാഫ്‌നയിലെ [[പൂനഗരിയിൽ]] കണ്ടെത്തി. ജാഫ്‌നയിലെ ഉച്ചപനായി, കണ്ടറോഡായി, കറുപ്പും ചുവപ്പും നിറമുള്ള വെയർ പോട്ട്‌ഷെർഡ്. [[മധ്യ കേരളത്തിലെ]] [[പട്ടണം]] എന്ന സ്ഥലത്ത് ഒരു കലം റിം. [[എഡക്കൽ ഗുഹ]], [[അംബുകുത്തി ഹിൽ]], [[കേരളം]]. [[ഒമാനിൽ]] തമിഴ്-ബ്രാഹ്മി ലിപിയോടുകൂടിയ കളിമൺപാത്രം. തമിഴ് ബ്രാഹ്മി ലിപിയിൽ തമിഴിൽ ആലേഖനം ചെയ്ത കറുപ്പും ചുവപ്പും നിറമുള്ള ഫ്ലാറ്റ് വിഭവത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗം ശ്രീലങ്കയിലെ തെക്കുകിഴക്കൻ പട്ടണമായ [[തിസ്സാമഹാരാമ]]യിലെ ആദ്യകാല പാളിയിൽ കുഴിച്ചെടുത്തു. ഖനനം നടത്തിയ ജർമ്മൻ പണ്ഡിതന്മാർ ഏകദേശം 200 ബി.സി. [ അവലംബം ആവശ്യമാണ് ] കൊടുമാനാൽ, ഈറോഡിന് സമീപമുള്ള [[ചെന്നിമല]] [[പഴനി]]യിൽ നിന്ന് 12 കിലോമീറ്റർ തെക്ക് പടിഞ്ഞാറായി പോരുന്തൽ സൈറ്റ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. തിരുപ്പാരൻകുന്ദ്രം ഹിൽ, [[മധുര]] അഞ്ചാമത്തെ 'ഹീറോ' കല്ല് തമിഴ് ബ്രാഹ്മി ലിഖിതങ്ങൾക്കൊപ്പം [[പോർപാനക്കോട്ട]]യിൽ കണ്ടെത്തി [[തെനൂർ]], മധുര. എഴുത്ത് ഒരു സ്വർണ്ണ ബാറിൽ എഴുതിയിരിക്കുന്നു. കേരളത്തിലെ കാസറഗോഡ് ജില്ലയിലെ [[കരഡൂക്ക]]യിൽ ഒരു ലാറ്ററൈറ്റ്. ===മിഡിൽ ഈസ്റ്റ്=== തമിഴ് ബ്രാഹ്മി ലിപിയിലെ ലിഖിതങ്ങളുള്ള ശകലങ്ങൾ - ഇന്ത്യൻ ഭാഷകളിലെയും ലിപികളിലെയും മറ്റ് രേഖകൾക്കൊപ്പം - ഖുസീർ-അൽ-ഖാദിം, (ല്യൂക്കോസ് ലിമെൻ) [[ഈജിപ്തിൽ]] , എല്ലാം പൊ.യു. 1 അല്ലെങ്കിൽ 2-ആം നൂറ്റാണ്ടിലേതാണ്. ഈ തെളിവുകൾ ഇന്ത്യൻ വ്യാപാരികളും ഈജിപ്ഷ്യൻ എതിരാളികളും തമ്മിലുള്ള വ്യാപാര ബന്ധത്തിന് തെളിവാണ്. എ.ഡി ഒന്നാം നൂറ്റാണ്ട് ഇതേ സൈറ്റിൽ നേരത്തെ രണ്ട് തമിഴ് ബ്രാഹ്മി ലിഖിത കണ്ടെത്തലുകൾ. ആലേഖനം ചെയ്ത വാചകം 𑀧𑀸𑀦𑁃 an പനായ്ൽ "ഒരു കയർ വലയിൽ കലം താൽക്കാലികമായി നിർത്തിവച്ചിരിക്കുന്നു". [[ചെങ്കടലിലെ]] (ഈജിപ്ത്) [[ബെറനീസ് ട്രോഗ്ലോഡിറ്റിക്കയിലെ]] തമിഴ് ബ്രാഹ്മിയിൽ ആലേഖനം ചെയ്ത [[ആംഫോറ ശകലം]], പൊ.യു.മു. ഒന്നാം നൂറ്റാണ്ടിനും എ.ഡി. ഒന്നാം നൂറ്റാണ്ടിനും ഇടയിൽ. ===തെക്കുകിഴക്കൻ, കിഴക്കൻ ഏഷ്യ=== തെക്കുകിഴക്കൻ ഏഷ്യൻ രാജ്യങ്ങളായ [[തായ്‌ലൻഡ്]], [[വിയറ്റ്നാം]], [[കംബോഡിയ]], [[ഇന്തോനേഷ്യ]] തുടങ്ങിയ പുരാവസ്തു സ്ഥലങ്ങളിൽ തമിഴ് ഭാഷയിലെ തമിഴ്-ബ്രാഹ്മി ലിഖിതങ്ങളും വടക്കൻ ബ്രാഹ്മി ലിപിയിലെ [[സംസ്‌കൃതവും]] കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഉദാഹരണത്തിന്, വാട്ട് ക്ലോംഗ് തോമിൽ ( ക്രാബി , തായ്‌ലൻഡ്) കണ്ടെത്തിയ ഒരു ഗോൾഡ്‌സ്മിത്തിന്റെ [[ടച്ച്‌സ്റ്റോൺ തമിഴ്]] ബ്രാഹ്മിയിലെ ആദ്യകാല തമിഴ് ലിഖിതങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്. എ.ഡി മൂന്നാം നൂറ്റാണ്ടിൽ നിന്നുള്ളതാണ്. ഈ പ്രദേശത്ത് നിന്ന് കണ്ടെത്തിയ മറ്റ് ലിഖിതങ്ങൾക്കൊപ്പം ഈ തെളിവുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത് പൊതു യുഗത്തിന്റെ ആദ്യ നൂറ്റാണ്ടുകളിൽ തമിഴ് സ്വർണ്ണപ്പണിക്കാർ തെക്കുകിഴക്കൻ ഏഷ്യയിലെ ഈ പ്രദേശത്ത് സ്ഥിരതാമസമാക്കി ജോലി ചെയ്തിരുന്നു എന്നാണ്. തമിഴ് ബ്രാഹ്മി ലിഖിതങ്ങളുള്ള മൺപാത്രങ്ങളും മറ്റ് വസ്തുക്കളും ഫു [[ഖാവോ തോംഗ്]], തായ്ലൻഡ് , [[ഖുവാൻ ലുക് പാറ്റ്]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്ന് കണ്ടെത്തി . എ.ഡി. രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടിലേതാണ് ഇവ. അവ കേടായതും അപൂർണ്ണവുമാണ്, പക്ഷേ മിക്കവാറും ചില സന്യാസികളെ പരാമർശിക്കുന്നു (തമിഴ്: തുരാവോൺ ). തമിഴ് പ്രദേശവും തെക്കുകിഴക്കൻ ഏഷ്യയും തമ്മിലുള്ള ഒരു വ്യാപാര, മത, സാംസ്കാരിക കൈമാറ്റം ഇവ നിർദ്ദേശിക്കുന്നു. 1980 മുതൽ ഈ പ്രദേശത്ത് നിന്ന് കണ്ടെത്തിയ തമിഴ് ബ്രാഹ്മി ലിഖിതങ്ങളും വസ്തുക്കളും സൂചിപ്പിക്കുന്നത് സാംസ്കാരികവും സാമ്പത്തികവുമായ കൈമാറ്റത്തിൽ ബുദ്ധമതത്തിന്റെയും ഹിന്ദുമതത്തിന്റെയും നിഴലുകളുമായി സമ്മിശ്ര തീമുകൾ ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നു എന്നാണ്. [[സിയാമോ]]-[[മലായ് ഉപദ്വീപിലും]] വിയറ്റ്നാമിലും കാണപ്പെടുന്ന തമിഴ് ബ്രാഹ്മിയും വടക്കൻ (അശോകൻ) ബ്രാഹ്മി ലിഖിതങ്ങളും തെക്കുകിഴക്കൻ ഏഷ്യയിൽ എഴുതിയതിന്റെ ആദ്യകാല തെളിവുകളാണ്. == ഇതും കാണുക == * തമിഴ് ലിഖിതങ്ങൾ * ആദ്യകാല ഇന്ത്യൻ എപ്പിഗ്രഫി * അന്നൈക്കോടൈ മുദ്ര * [[വട്ടെഴുത്ത്]] * [[തൊൽകാപ്പിയം|തോൽകപ്പിയം]] * മറ്റ് ഭാഷകളിലെ തമിഴ് വായ്പകൾ * തമിഴ് കീബോർഡ് == ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ == * [http://www.tnarch.gov.in/epi/ins1.htm തമിഴ്നാട് സർക്കാർ തമിഴ്-ബ്രാഹ്മി പേജ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130925201332/http://www.tnarch.gov.in/epi/ins1.htm |date=2013-09-25 }} * [https://web.archive.org/web/20100626200214/http://www.thehindu.com/opinion/op-ed/article482654.ece തമിഴിലെ പ്രാചീനതയെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു എപ്പിഗ്രാഫിക് വീക്ഷണം] ==അവലംബം== {{Reflist|2}} <ref>{{Citation|last=Rajan|first=K|year=2008|title= Situating the Beginning of Early Historic Times in Tamil Nadu: Some Issues and Reflections |journal= Social Scientist |volume=36|issue=1/2|page=51}} </ref> <ref> {{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=DZBkAAAAMAAJ|title=Early Tamil Epigraphy|last=Iravatham Mahadevan|publisher=Harvard University Department of Sanskrit and Indian Studies|year=2003|isbn=978-0-674-01227-1|pages=91–94}} </ref> <ref> {{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=MuMZAAAAIAAJ|title=Tamil-Brahmi Inscriptions|last=Iravatham Mahadevan|publisher=State Department of Archaeology, Government of Tamil Nadu|year=1970|pages=1–12}} </ref> [[വർഗ്ഗം:തമിഴ് ഭാഷ]] 74eqj43y7qbw3n4oc7dbmolbp79eq6z 0 513806 4673215 3696654 2026-10-03T21:32:10Z InternetArchiveBot 146798 Bluelink 1 book for [[വിക്കിപീഡിയ:പരിശോധനായോഗ്യത|പരിശോധനായോഗ്യത]] (20261003)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 4673215 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Woman with Parakeet}} {{Infobox artwork | title = Woman with Parakeet | image = Renoir_woman_with_a_parrot_1871.jpg | image_size = 250px | other_title_1 = La Femme à la perruche | artist = [[Pierre-Auguste Renoir]] | year = 1871 | medium = Oil on Canvas | museum = [[Solomon R. Guggenheim Museum]] | city = [[New York City]] }} 1871-ൽ [[Pierre-Auguste Renoir|പിയറി-അഗസ്റ്റെ റിനോയിർ]] വരച്ച ചിത്രമാണ് '''വുമൺ വിത് പാരക്കീറ്റ്''' (ഫ്രഞ്ച്: ലാ ഫെമ്മെലാ പെറുച്ചെ). തൻ‌ഹൗസർ ശേഖരണത്തിന്റെ ഭാഗമായി [[ന്യൂയോർക്ക്|ന്യൂയോർക്കിലെ]] [[Solomon R. Guggenheim Museum|സോളമൻ ആർ. ഗുഗ്ഗൻഹൈം മ്യൂസിയത്തിന്റെ]] കൈവശമാണ് ഈ [[ചിത്രം]].<ref name="Woman with Parrot">{{Cite web|url=https://www.guggenheim.org/artwork/3699|title=Woman with Parrot|date=1871-01-01|language=en-US|access-date=2016-07-18}}</ref>1866 മുതൽ 1872 വരെയുള്ള കാലഘട്ടത്തിൽ ഇരുപതിലധികം പെയിന്റിംഗുകളിൽ റെനോയിറിനായി പോസ് ചെയ്ത മോഡൽ ലിസ് ട്രഹോട്ടിനെ ഈ പെയിന്റിംഗിൽ ചിത്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. == സന്ദർഭം == [[File:Lise Tréhot in 1864.jpg|left|thumb|[[Lise Tréhot]], model for ''Woman with Parakeet'', in 1864]] പെയിന്റിംഗിന്റെ സൃഷ്ടി തീയതി ചർച്ചാവിഷയമാണെങ്കിലും, [[Franco-Prussian War|ഫ്രാങ്കോ-പ്രഷ്യൻ യുദ്ധത്തിൽ]] സേവനമനുഷ്ഠിച്ച് റെനോയർ മടങ്ങിയെത്തിയതിനുശേഷവും 1871 ലെ [[Paris Commune|പാരീസ് കമ്യൂണിലെ]] സംഭവങ്ങൾക്ക് ശേഷവും വുമൺ വിത്ത് പാരകീറ്റ് സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടുവെന്ന് ഇപ്പോൾ യോജിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name=":0">{{Cite book|title=The Thannhauser Collection at the Guggenheim Museum|last=Bailey|first=Colin|publisher=Solomon R. Guggenheim Foundation|year=2001|isbn=|editor-last=Drutt|editor-first=Matthew|location=New York|pages=208|via=}}</ref>മുമ്പത്തെ പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങൾ 1865 ആയി പെയിന്റിംഗ് തീയതി രേഖപ്പെടുത്തി.<ref>{{Cite journal|last=Vollard|first=Ambroise|date=1918|title=La Jeunesse de Renoir|url=http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k61238510/f94.item.zoom|journal=La Renaissance de l'Art Français et des Industries de Luxe|volume=|issue=|doi=|pmid=|access-date=|via=}}</ref> 1912-ൽ ജോസഫ് ഡ്യുറാൻഡ്-റൂയലിന് റിനോയർ അയച്ച കത്തിൽ ഈ ചിത്രത്തെ 1871-ൽ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട [[Lise Tréhot|ലിസ് ട്രോഹോട്ടിന്റെ]] ഒരു ചിത്രമായി തിരിച്ചറിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite book|title=Les Archives de l'Impressionisme|url=https://archive.org/details/bwb_W9-DIU-257|last=Pierre-Auguste|first=Renoir|publisher=|year=1939|isbn=|editor-last=Venturi|editor-first=Lionello|location=Paris|pages=|chapter=Letter, 1912|via=}}</ref> വുമൺ വിത് പാരക്കീറ്റ് ഒരിക്കലും പാരീസ് സലൂണിൽ പ്രദർശിപ്പിച്ചിരുന്നില്ല. 1871-ൽ, ചിത്രം വരച്ച വർഷം, ഫ്രാങ്കോ-പ്രഷ്യൻ യുദ്ധം കാരണം സലൂൺ എക്സിബിഷൻ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. 1872-ൽ റെനോയിർ സമർപ്പിച്ച [[Parisian Women in Algerian Costume (The Harem)|പാരീസിയൻ വുമൺ ഇൻ അൾജീരിയൻ കോസ്റ്റ്യൂം]] നിരസിക്കപ്പെട്ടു. == വിഷയം == [[File:Édouard Manet - Young Lady in 1866 - Google Art Project.jpg|left|thumb|[[Édouard Manet|Édouard Manet's]] ''Young Lady in 1866,'' a contemporary painting of similar subject manner ]] [[File:Renoir Lise in a White Shawl.jpg|thumb|Pierre-Auguste Renoir's ''Lise in a White Shawl'', another portrait of Tréhot in what is likely the same dress]] റെനോയിറുമായുള്ള ബന്ധം അവസാനിപ്പിച്ച് വാസ്തുശില്പിയായ ജോർജ്ജ് ബ്രിയേർ ഡി എൽ ഐസ്‌ലെയെ വിവാഹം കഴിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് റെനോയിറിന്റെ അടുത്ത സുഹൃത്ത് ലിസ് ട്രഹോട്ടിനെ ചിത്രീകരിക്കുന്ന അവസാന ചിത്രങ്ങളിലൊന്നാണ് വുമൺ വിത്ത് പാരാകീറ്റ് എന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.<ref>{{Cite book|title=Dictionary of Artists' Models|last=Collins|first=John|publisher=Routledge|year=2013|isbn=|editor-last=Berk Jimenez|editor-first=Jill|location=|pages=526}}</ref> വെളുത്ത കഫുകളും ചുവന്ന നിറത്തിലുള്ള ഷാളുമുള്ള ലിസിന്റെ കറുത്ത ടഫെറ്റ വസ്ത്രവും ''ലിസ് ഇൻ വൈറ്റ് ഷാൾ'' എന്ന ചിത്രത്തിൽ മോഡൽ ധരിച്ചിരിക്കുന്ന അതേ വസ്ത്രമാണ്.<ref>{{Cite journal|last=Cooper|first=Douglas|date=1959|title=Renoir, Lise and the Le Cœur Family: A Study of Renoir's Early Development|jstor=872723|journal=The Burlington Magazine|volume=101|issue=674|doi=|pmid=|access-date=}}</ref>പെയിന്റിംഗിൽ ചിത്രീകരിച്ചിരിക്കുന്ന മുറി [[French Third Republic|മൂന്നാം റിപ്പബ്ലിക്കിന്റെ]] ഇന്റീരിയർ ഡിസൈൻ ഇരുണ്ട കനത്ത നിറങ്ങളും പച്ചപ്പും പ്രദർശിപ്പിക്കുന്നു. കലയുടെ ചരിത്രത്തിലുടനീളം, പക്ഷികളുള്ള സ്ത്രീകളുടെ എണ്ണമറ്റ ചിത്രങ്ങൾ മനുഷ്യനും മൃഗവും തമ്മിലുള്ള അടുപ്പവും വൈകാരിക ബന്ധവും സർവ്വപ്രമുഖസ്ഥാനം നേടിയിട്ടുണ്ട്. തത്തയോ പാരക്കീറ്റോ ഉള്ള ഒരു സ്ത്രീയുടെ വിഷയം ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ പെയിന്റിംഗുകളിൽ സാധാരണമായിരുന്നു. മിക്ക കേസുകളിലും, ഈ ഇമേജറി പ്രതീകാത്മക സ്വഭാവമാണ്, ചില സമയങ്ങളിൽ സ്ത്രീയെ ശൂന്യമാണെന്നും മറ്റുള്ളവരെ അനുകരിക്കുന്നതായും പരാമർശിക്കുന്നു, അല്ലെങ്കിൽ കൂട്ടിൽ കിടക്കുന്ന പക്ഷിയുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ലൈംഗിക അർത്ഥങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു.<ref>{{Cite book|title=The Thannhauser Collection at the Solomon R Guggenheim|last=Drutt|first=Matthew|publisher=Solomon R. Guggenheim Museum|year=2001|isbn=|location=New York|pages=304|chapter=Catalogue Entries|via=}}</ref> [[ഗുസ്താവ് കൂർബെ]], [[എദ്വാർ മാനെ]] എന്നീ കലാകാരന്മാരും ഈ വിഷയം മുമ്പ് അവതരിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=http://www.metmuseum.org/art/collection/search/436964|title=Édouard Manet {{!}} Young Lady in 1866 {{!}} The Met|website=The Metropolitan Museum of Art, i.e. The Met Museum|access-date=2016-07-18}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.metmuseum.org/toah/works-of-art/29.100.57/|title=Woman with a Parrot {{!}} 29.100.57 {{!}} Work of Art {{!}} Heilbrunn Timeline of Art History {{!}} The Metropolitan Museum of Art|website=The Met's Heilbrunn Timeline of Art History|access-date=2016-07-18}}</ref>എന്നിരുന്നാലും, വുമൺ വിത്ത് പാരകീറ്റിൽ, സ്ത്രീയും അവളുടെ വളർത്തുപക്ഷിയും തമ്മിലുള്ള സാമ്യത താരതമ്യേന കുറവാണ്. മോഡലിന്റെ വിശാലമായ, ചുളിവുവീണ വസ്ത്രവും അതിൻറെ ചുവപ്പ് നിറത്തിലുള്ള "തൂവലും" പക്ഷിയുടെ കടും നിറമുള്ള തൂവലുകൾ ഉപയോഗിച്ച് ദൃശ്യപരമായി പ്രതിധ്വനിക്കുന്നു. സ്ത്രീയോട് വിശ്വസ്തത പുലർത്തുന്ന പരമ്പരാഗത പങ്ക് വഹിക്കുന്നതായും പാരകീറ്റിനെ വിശേഷിപ്പിക്കാം. മറ്റ് കലാകാരന്മാരിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി, റെനോയിറിന്റെ വിഷയം യാഥാർത്ഥ്യബോധത്തോടെയുള്ള ഒരു ആധുനിക പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നത്.<ref name=":1">{{Cite book|title=The Thannhauser Collection of the Guggenheim Museum|last=Tucker|first=Paul|publisher=Solomon R. Guggenheim Foundation|year=2001|isbn=|editor-last=Drutt|editor-first=Matthew|location=New York|pages=38|chapter=The Makings and Remakings of Modernist Art in France|via=}}</ref> വിശാലമായ, അയഞ്ഞ രീതിയിൽ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന പെയിന്റിംഗ് സാങ്കേതികതയാൽ ഇംപ്രഷനിസത്തിന്റെ ആദ്യകാല രചനയായി ഈ ചിത്രം കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.<ref name=":0" /> == ഉത്ഭവം == 1978 മുതൽ വുമൺ വിത്ത് പാരകീറ്റ് [[Solomon R. Guggenheim Museum|സോളമൻ ആർ. ഗുഗ്ഗൻഹൈം മ്യൂസിയത്തിന്റെ]] ശേഖരത്തിൽ ഉണ്ട്. മ്യൂസിയത്തിലെ തൻ‌ഹൗസർ ഗാലറിയിൽ അർദ്ധ സ്ഥിരമായ കാഴ്ചയിലാണ്. <ref name="Woman with Parrot"/>കളക്ടർ-ഡീലർ [[Justin Thannhauser|ജസ്റ്റിൻ കെ. തൻ‌ഹഹൗസർ]] ഈ പെയിന്റിംഗ് മ്യൂസിയത്തിലേക്ക് സംഭാവന ചെയ്തു. ഇത് തൻ‌ഹൗസർ ശേഖരണത്തിന്റെ ഭാഗമായി നിലവിലുണ്ട്. ആർട്ട് ഡീലറും റെനോയിറിന്റെ സ്വകാര്യ സുഹൃത്തും ആയ [[Ambroise Vollard|ആംബ്രോയിസ് വോളാർഡ്]] പെയിന്റിംഗിന്റെ ആദ്യ ഉടമയായിരിക്കാം. തുടർന്നുള്ള ഉടമകളുടെ തുടർച്ചയ്ക്ക് ശേഷം, വുമൺ വിത്ത് പാരകീറ്റ് 1927-ൽ ഗാലേരിയൻ തൻ‌ഹൗസർ (ജസ്റ്റിൻ കെ. തൻ‌ഹൗസർ , പ്രൊപ്രൈറ്റർ) ഏറ്റെടുത്തു.<ref name=":1" /> == ചിത്രകാരനെക്കുറിച്ച് == [[File:Pierre Auguste Renoir, uncropped image.jpg|thumb|left|200px]] ഇംപ്രഷനിസ്റ്റ് ശൈലി വികസിപ്പിക്കുന്നതിൽ മുൻനിരയിൽ നിന്നിരുന്ന ഒരു ഫ്രഞ്ച് കലാകാരനായിരുന്നു പിയറി-അഗസ്റ്റെ റെനോയിർ. സൗന്ദര്യത്തിന്റെയും പ്രത്യേകിച്ച് സ്‌ത്രീത്വത്തിന്റെ വിഷയാസക്തി പകരുന്ന ചിത്രങ്ങൾ എന്ന നിലയിൽ, "റൂബൻസ് മുതൽ വാട്ടീയോ വരെയുള്ളവരുടെ പാരമ്പര്യത്തിന്റെ അന്തിമ പ്രതിനിധിയായിരുന്നു റെനോയർ.<ref>Read, Herbert: ''The Meaning of Art'', page 127. Faber, 1931.</ref>റെനോയിറിന്റെ ചിത്രങ്ങൾ അവയുടെ ഊർജ്ജസ്വലമായ പ്രകാശവും പൂരിത നിറവും കൊണ്ട് ശ്രദ്ധേയമാണ്. മിക്കപ്പോഴും അഗാധവും പക്ഷപാതമില്ലാത്ത രചനകളിലൂടെ ആളുകളെ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നു. സ്ത്രീ നഗ്നതയായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രാഥമിക വിഷയം. സ്വഭാവ ഇംപ്രഷനിസ്റ്റ് ശൈലിയിൽ, റിനോയർ ഒരു രംഗത്തിന്റെ വിശദാംശങ്ങൾ സ്വതന്ത്രമായി ബ്രഷ് ചെയ്ത വർണ്ണ സ്പർശനങ്ങളിലൂടെ നിർദ്ദേശിച്ചു. അങ്ങനെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ രൂപങ്ങൾ അവയുടെ ചുറ്റുപാടുകളുമായി പരസ്പരം മൃദുവായി സംയോജിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. == അവലംബം== {{Reflist}} == ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ == * ''[https://www.guggenheim.org/artwork/3699 Woman with Parrot]''[https://www.guggenheim.org/artwork/3699 , Pierre-Auguste Renoir - Guggenheim Collection Online] {{Pierre-Auguste Renoir}} [[വർഗ്ഗം:സ്ത്രീകളുടെ ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പിയറി-അഗസ്റ്റെ റിനോയിർ വരച്ച ചിത്രങ്ങൾ]] 6ptdpl3uoni5qri6w0injswle6y38pl 0 522457 4673302 4671239 2026-10-04T03:40:08Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4673302 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Jacob Gregory | image = Gregory Jacob.jpg | caption = Jacob on set of [[Akkara Kazhchakal]], 2008 | other_names = | birth_name = Jacob Gregory | nationality = {{USA}} | occupation = Actor | years_active = 2013 – Present | spouse = | parents = }} [[മലയാളചലച്ചിത്രം|മലയാള സിനിമകളിൽ]] അഭിനയിക്കുന്ന ഇന്ത്യൻ-അമേരിക്കൻ നടനാണ് '''ജേക്കബ് ഗ്രിഗറി'''. [[മാർട്ടിൻ പ്രക്കാട്ട്]] സംവിധാനം ചെയ്ത ''[[എ.ബി.സി.ഡി: അമേരിക്കൻ ബോൺ കൺഫ്യൂസ്ഡ് ഡെസി|എ.ബി.സി.ഡി]]'' (2013) എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് അദ്ദേഹം ചലച്ചിത്ര രംഗത്തെത്തിയത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/features/cinema/life-imitates-art/article4094932.ece|title=Life imitates art|last=Sathyendran|first=Nita|date=14 November 2012|access-date=2020-09-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20210119015244/https://www.thehindu.com/features/cinema/life-imitates-art/article4094932.ece|archive-date=2021-01-19|url-status=dead}}</ref> ''[[അക്കരക്കാഴ്ചകൾ|അക്കര കാഴ്ചകൾ]]'' എന്ന ടിവി സീരീസിൽ ഗ്രിഗറി ഒരു പ്രധാന വേഷത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. സീരിയലിലെ ഗ്രിഗറി എന്ന കഥാപാത്രത്തെ "ഗിരി ഗിരി" എന്നും വിളിക്കുന്നു.<ref name="KStoi">Kurian, Shiba. (23 October 2012). [http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Gregory-is-back-on-silver-screen/articleshow/16914530.cms Gregory is back on silver screen]. indiatimes.com. Retrieved 10 June 2016.</ref> 1990 മുതൽ ഗ്രിഗറി [[ന്യൂ ജെഴ്സി|ന്യൂജേഴ്‌സിയിലാണ്]] താമസിച്ചിരുന്നത്. <ref name="SNthc">Sathyendran, Nita. (14 November 2012). [http://www.thehindu.com/features/cinema/life-imitates-art/article4094932.ece Life imitates art] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210119015244/https://www.thehindu.com/features/cinema/life-imitates-art/article4094932.ece |date=2021-01-19 }}. thehindu.com. Retrieved 10 June 2016.</ref> == കരിയർ == ചലച്ചിത്രരംഗത്തേക്ക് കടക്കുന്നതിന് മുമ്പ് കൈരളിചാനലിലെ ജനപ്രിയ സീരിയലായ അക്കരക്കാഴ്ചകളിലെ ഗ്രിഗറി എന്ന കഥാപാത്രത്തെ അവതരിപ്പിച്ചുകൊണ്ടാണ് അഭിയം ആരംഭിക്കുന്നത് . അദ്ദേഹത്തിന്റെ കഥാപാത്രത്തിന് സിറ്റ്കോമിനൊപ്പം കുടുംബ പ്രേക്ഷകരും മികച്ച സ്വീകാര്യത നേടി. അക്കരക്കാഴ്ചകൾ എന്ന സീരിയലിനെ അടിസ്ഥാനപ്പെടുത്തി വിവധ സ്റ്റേജുകളിൽ ഷോകൾ അവതരിപ്പിച്ചിരുന്നു. [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്ക]], [[കാനഡ]], [[യൂറോപ്യൻ യൂണിയൻ]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ ഷോകളുമായി പര്യടനം നടത്തി. എബിസിഡി എന്ന സിനിമയിൽ കോരയായി [[ദുൽഖർ സൽമാൻ|ദുൽക്കർ സൽമാനോടൊപ്പം]] നായകനാകാൻ സംവിധാകൻ മാർട്ടിൻ പ്രക്കാട്ട് ഗ്രിഗറിയുടെ പേര് പരിഗണിച്ചു.<ref name="KStoi"/> <ref name="SNthc"/> പിന്നീട് മലയാള സിനിമയിലെ സാന്നിധ്യമാകാൻ ജേക്കബ് ഗ്രിഗറിക്ക് കഴിഞ്ഞു. == അഭിനയിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ == {| class="wikitable sortable" border="1" ! വർഷം ! ശീർഷകം ! പങ്ക് ! കുറിപ്പുകൾ |- | 2008 | [[അക്കരക്കാഴ്ചകൾ]] | ഗ്രിഗറി (ഗിരിഗിരി) | ടെലിവിഷൻ പരമ്പര |- | 2011 | ''[[അക്കരക്കാഴ്ചകൾ (ചലച്ചിത്രം)|അക്കക്കരകാഴ്ചകൾ: ദി മൂവി]]'' | ഗിരിഗിരി | |- | 2013 | ''[[എ.ബി.സി.ഡി: അമേരിക്കൻ ബോൺ കൺഫ്യൂസ്ഡ് ഡെസി|എ ബി സി ഡി]]'' | കോര | സിനിമയിലെ അരങ്ങേറ്റം, ജോണി മോൺ ജോണി എന്ന പാട്ടിലെ ഗായകരിലൊരാൾ |- | rowspan="4" | 2014 | ''[[സലാല മൊബൈൽസ്]]'' | ബിനോയ് | |- | ''[[1983 (ചലച്ചിത്രം)|1983]]'' | സച്ചിൻ | |- | ''[[വേഗം (ചലച്ചിത്രം)|വേഗം]]'' | ഡേവിഡ് | |- | ''ഭയ്യ ഭയ്യ'' | സൈഡ്‌കിക്ക് | |- | rowspan="4" | 2015 | ''[[എന്നും എപ്പോഴും]]'' | മാതൻ | |- | 100 ഡേയ്സ് ഓഫ് ലൗ | ബഹാദൂർ (നജാരമ്പൻ) | |- | ''[[ചിറകൊടിഞ്ഞ കിനാവുകൾ]]'' | സന്തോഷ് ബാലാജി | |- | ''ലോർഡ് ലിവിംഗ്സ്റ്റൺ 7000 കണ്ടി'' | അനന്തകൃഷ്ണൻ അയ്യർ | |- | 2016 | [[കരിങ്കുന്നം സിക്സസ്]] | ബ്രൂണോ | |- | rowspan="2" | 2017 | ''[[ജോമോന്റെ സുവിശേഷങ്ങൾ]]'' | മുഷ്താഖ് | |- | ''[[പറവ (ചലച്ചിത്രം)|പറവ]]'' | മുജീബ് | |- | rowspan="2" | 2018 | ''കല്യാണം'' | | ധൃതംഗപുളകിതൻ എന്ന ഗാനം ആലപിച്ചു |- | ''[[മന്ദാരം (ചലച്ചിത്രം)|മന്ദാരം]]'' | ടുട്ടു | |- | rowspan="3" | 2019 | ''സകലകലശാല'' | അക്കുവിന്റെ സുഹൃത്ത് | |- | ''സൂത്രക്കാരൻ'' | ഷിബു തിങ്കൾ | |- | ''[[ഉണ്ട (ചലച്ചിത്രം)|ഉണ്ട]]'' | വർഗ്ഗീസ് കുരുവിള്ള | |- | 2020 | ''[[മണിയറയിലെ അശോകൻ]]'' | അശോകൻ | സിനിമയുടെ നിർമ്മാതാവ്, "ഉണ്ണിമായ" എന്ന ഗാനത്തിന്റെ ഗായകൻ |- |} == പരാമർശങ്ങൾ == {{Reflist}} [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] b4zt0oa5c26qfbi8e0jdjogbrk0mcth 0 522500 4673130 4045358 2026-10-03T12:04:37Z Vishkailas 214655 /* */ 4673130 wikitext text/x-wiki [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം ജില്ലയിൽ]] [[കോട്ടയം]] നഗരമധ്യത്തിൽ [[തിരുനക്കര]] ദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പ്രസിദ്ധമായ ഒരു ക്ഷേത്രമാണ് '''തിരുനക്കര ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം'''. പ്രസിദ്ധമായ [[തിരുനക്കര മഹാദേവക്ഷേത്രം|തിരുനക്കര മഹാദേവക്ഷേത്രത്തിനടുത്ത്]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠ, [[വിശ്വരൂപം|വിശ്വരൂപദർശനഭാവത്തിലുള്ള]] [[ശ്രീകൃഷ്ണൻ|ശ്രീകൃഷ്ണഭഗവാനാണ്]]. കൂടാതെ ഉപദേവതകളായി [[ഗണപതി]], [[അയ്യപ്പൻ]] എന്നിവർക്കും പ്രതിഷ്ഠകളുണ്ട്. ഏറെക്കാലം ജീർണ്ണാവസ്ഥയിലായിരുന്ന ഈ ക്ഷേത്രം, [[വിശ്വ ഹിന്ദു പരിഷത്ത്|വിശ്വ ഹിന്ദു പരിഷത്തിന്റെ]] നേതൃത്വത്തിലാണ് പുനരുദ്ധരിച്ചത്. ക്ഷേത്ര ഭരണം വിശ്വ ഹിന്ദു ദേവസ്വത്തിന്റെ നേതൃത്വത്തിലാണ്. [[വർഗ്ഗം:കോട്ടയം ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രങ്ങൾ]] h2pw2l86drvgdf23uae13cqea8nbddy 0 531590 4673245 4669844 2026-10-03T23:33:35Z InternetArchiveBot 146798 Bluelink 1 book for [[വിക്കിപീഡിയ:പരിശോധനായോഗ്യത|പരിശോധനായോഗ്യത]] (20261003)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 4673245 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Red-billed streamertail}} {{Speciesbox | status = LC | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref>{{cite iucn|url=https://www.iucnredlist.org/details/22687469/0 |title=''Trochilus polytmus'' |author=BirdLife International |author-link=BirdLife International |year=2012 |access-date=26 November 2013}}</ref> | image = Red-billed streamertail (Trochilus polytmus) adult male 2.jpg | image_caption = Adult male, [[Jamaica]] | image2 = Red-billed_streamertail_(Trochilus_polytmus)_female.jpg | image2_caption = Female, [[Jamaica]] | taxon = Trochilus polytmus | authority = [[Carl Linnaeus|Linnaeus]], [[10th edition of Systema Naturae|1758]] }} '''ഡോക്ടർ ബേർഡ്''', '''കത്രിക-വാൽ''' അല്ലെങ്കിൽ '''കത്രിക ടെയിൽ''' ഹമ്മിംഗ്‍ബേർഡ് എന്നീ പേരുകളിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ഒരു പക്ഷിയാണ് '''റെഡ്-ബിൽഡ് സ്ട്രീമെർടെയിൽ''' ( ''ട്രോചിലസ് പോളിറ്റ്മസ്'' ). [[ജമൈക്ക|ജമൈക്കയാണ്]] ഈ പക്ഷിയുടെ സ്വദേശം. അവിടെ [[ഹമ്മിങ് ബേഡ്|ഹമ്മിംഗ്ബേർഡ്]] കുടുംബത്തിലെ ഏറ്റവും സമൃദ്ധവും വ്യാപകവുമായ അംഗമാണിത്. [[ജമൈക്ക|ജമൈക്കയിലെ]] [[ദേശീയ പക്ഷികളുടെ പട്ടിക|ദേശീയ പക്ഷിയാണ്]] '''റെഡ്-ബിൽഡ് സ്ട്രീമെർടെയിൽ.''' <ref name="jamsym">{{Cite web|url=http://www.jis.gov.jm/special_sections/This%20Is%20Jamaica/symbols.html|title=National Symbols of Jamaica|access-date=2011-12-02|publisher=jis.gov.jm|archive-date=2006-06-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20060619153047/http://www.jis.gov.jm/special_sections/This%20Is%20Jamaica/symbols.html|url-status=dead}}</ref> ഈ പക്ഷികളുടെ ആഹാരം [[പൂവിലെ തേൻ (മധു)|പൂക്കളിലെ തേനും]] [[പ്രാണി|പ്രാണികളുമാണ്.]] ആൺ-പെൺ പക്ഷികൾ തമ്മിൽ ഘടനയിലും നിറത്തിലും പ്രകടമായ വ്യത്യാസമുണ്ട്. == വിവരണം == പ്രായപൂർത്തിയായ ആൺപക്ഷിക്ക് ഏകദേശം 4.5 ഇഞ്ച് (11.5&nbsp;cm) വരെ വലുപ്പമുണ്ട്. തലയും വാലും കറുത്തതാണ്. ശരീരം തിളക്കമുള്ള പച്ചയാണ്. പെൺപക്ഷിയുടെ തല, കഴുത്ത്, പുറം എന്നിവ ഇളം പച്ചയാണ്. അടിവശം വെളുത്തതാണ്. ബില്ലിന് ഇരുണ്ട തവിട്ട് അപ്പർ മാൻഡിബിൾ, പിങ്ക് കലർന്ന തവിട്ട് ലോവർ മാൻഡിബിൾ എന്നിവയുണ്ട്.<ref>{{Cite book|title=''Birds of Jamaica''|url=https://archive.org/details/birdsofjamaica0000bern|last=Bernal|first=Frank|publisher=Heinemann Publishers (Caribbean) Ltd.|year=1989|location=Jamaica|page=[https://archive.org/details/birdsofjamaica0000bern/page/52 52]}}</ref><gallery mode="packed" heights="100"> പ്രമാണം:Red-billed streamertail (Trochilus polytmus) juvenile male.jpg|ഡോക്ടർ ബേർഡ് പ്രമാണം:Red-billed streamertail (Trochilus polytmus) juvenile male feeding 1.jpg|പ്രായപൂർത്തിയാകാത്ത പക്ഷി പ്രമാണം:Red-billed streamertail (Trochilus polytmus) juvenile male feeding 2.jpg|പക്ഷി തീറ്റ ശേഖരിക്കുന്നു പ്രമാണം:Black-billed streamertail (Trochilus scitulus) feeding.jpg|മുതിർന്ന ആൺപക്ഷി പ്രമാണം:Red-billed streamertail (Trochilus polytmus) female in flight 2.JPG|പെൺപക്ഷി </gallery> == അവലംബം == {{Reflist}} == പുറംകണ്ണികൾ == * {{Commons-inline|Trochilus polytmus|''Trochilus polytmus''}}</img> * {{Wikispecies-inline|Trochilus polytmus|''Trochilus polytmus''}}</img> [[വർഗ്ഗം:കാൾ ലിനേയസ് നാമകരണം ചെയ്തവ]] [[വർഗ്ഗം:ഐ.യു.സി.എൻ. ചുവന്ന പട്ടിക പ്രകാരം സ്ഥിതി ഒട്ടും ആശങ്കാജനകമല്ലാത്ത ജീവികൾ]] [[വർഗ്ഗം:Pages with unreviewed translations]] 8krlmgfui75cj9lftya0ssnq4bpxgrr 0 532648 4673350 4668561 2026-10-04T08:37:54Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4673350 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ധ്വിജേന്ദ്ര നാരായൺ ഝാ | image = Jha dn.jpg | caption = പ്രൊഫ. ഝാ 2012 | birth_date = 1940<ref>{{Cite web|date=2021-02-06|title=D N Jha was fearless in his evocation of pluralism, dissent and rationality|url=https://indianexpress.com/article/opinion/columns/d-n-jha-historian-7176550/|access-date=2021-02-06|website=The Indian Express|language=en}}</ref> | birth_place = | death_date = {{death date and given age|2021|2|4|81|df=yes}} | death_place = [[ഡൽഹി]], ഇന്ത്യ | other_names = | occupation = ചരിത്ര പണ്ഡിതൻ | notable_works = ദി മിത്ത്​ ഓഫ്​ ഹോളി കൗ (2001) | alma_mater = [[കൊൽക്കത്തയിലെ പ്രസിഡൻസി കോളേജ്]], [[പാറ്റ്ന സർവകലാശാ]] }} ഭാരതീയനായ ചരിത്ര പണ്ഡിതനായിരുന്നു '''പ്രൊഫസർ ധ്വിജേന്ദ്ര നാരായൺ ഝാ''' എന്ന '''ഡി.എൻ. ഝാ (1940 – 4 ഫെബ്രുവരി 2021)''' . ഇന്ത്യയുടെ പുരാതന, മധ്യകാല ചരിത്രത്തിൽ പ്രാവീണ്യം നേടിയിരുന്ന അദ്ദേഹം ആദ്യകാല ഇന്ത്യാ ചരിത്രത്തെ ഹിന്ദുത്വവൽക്കരിക്കുന്നതിരെ നിരവധി പുസ്തകങ്ങൾ എഴുതി. == ജീവിതരേഖ == കൊൽക്കത്തയിലെ പ്രസിഡൻസി കോളേജിൽ നിന്ന് ചരിത്രത്തിൽ ബിരുദം നേടിയ ഝാ പറ്റ്ന സർവകലാശാലയിൽ നിന്ന് ബിരുദാനന്തര ബിരുദം നേടി. ഡൽഹി സർവകലാശാലയിലെ പ്രഫസറായിരുന്ന അദ്ദേഹം പൗരാണിക ഇന്ത്യയെ കുറിച്ച്​ നിരവധി ഗവേഷണങ്ങൾ നടത്തിയിട്ടുണ്ട്. == ചരിത്ര പഠനങ്ങൾ == 1967ൽ റവന്യൂ സിസ്റ്റം ഇൻ ദ പോസ്റ്റ്-മൗര്യ, ഗുപ്ത ടൈംസ് എന്ന പുസ്​തകം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. ഇന്ത്യൻ ചരിത്രത്തിലെ സുവർണ കാലഘട്ടമായി ഗുപ്​ത ഭരണത്തെ കാണുന്നത്​ അദ്ദേഹം വിമർശിച്ചു. ഇതിനെതിരെ വലിയ എതിർപ്പുകൾ ഉയർന്നു. ആർ.എസ്​ ശർമക്കൊപ്പം ഇന്ത്യയിലെ ഫ്യൂഡൽ സാമൂഹിക വ്യവസ്​ഥയുടെ വളർച്ചയും വികാസവും സംബന്ധിച്ച പഠനങ്ങൾ നടത്തി. 'ദി മിത്ത്​ ഓഫ്​ ഹോളി കൗ' എന്ന ഗ്രന്ഥം, ഗോവധ നിരോധത്തെ രാഷ്​ട്രീയവും സാമൂഹിക ഘടനയും മാറ്റാനുള്ള ആയുധമായി സംഘ്​പരിവാർ ഉയർത്തിക്കാട്ടുന്നതിനെതിരെയുള്ളതായിരുന്നു. ഇന്ത്യയുടെ പഴമ ഹിന്ദുത്വ മാത്രമാണെന്നതും അദ്ദേഹം അംഗീകരിച്ചില്ല. അവഇറങ്ങിസാനം ഇറങ്ങിയ 'Against the Grain: Notes on Identity, Intolerance and History' എന്ന പുസ്​തകം ആദ്യകാല ഇന്ത്യയിൽ ബ്രാഹ്​മണ മേധാവിത്തം സൃഷ്​ടിച്ച പ്രശ്നങ്ങളിലേക്ക്​ വിരൽ ചൂണ്ടുന്നതാണ്​. 2002ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ‘ഹോളി കൗ–- ബീഫ്‌ ഇൻ ഇന്ത്യൻ ഡയറ്ററി ട്രഡീഷൻസ്‌’ എന്ന ഗ്രന്ഥം വിവാദമായിരുന്നു. ഋഗ്വേദം തുടങ്ങി നിരവധിയായ പ്രാചീന ഗ്രന്ഥങ്ങളുടെ പിൻബലത്തിലാണ്‌ ഗോവധവും ഗോഹത്യയും ഇന്ത്യയിൽ കൊണ്ടുവന്നത്‌ മുസ്ലിങ്ങളാണെന്ന ആരോപണത്തെ ആദ്ദേഹം എതിർത്തത്. == ബാബറി മസ്ജിദ് == ബാബറി മസ്ജിദ് വിഷയത്തിൽ ആർ.എസ്.എസ്സിന്റെ നിലപാടുകൾക്കെതിരെ ശക്തമായി നിലകൊണ്ടു. 1991 മെയ് മാസത്തിൽ ഝാ, അതാർ അലി, സൂരജ്‌ ബാൻ, ആർ എസ്‌ ശർമ എന്നിവരോടൊപ്പം ചേർന്ന്‌ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ‘രാമജന്മ ഭൂമിയോ ബാബ്‌റി പള്ളിയോ: ഇന്ത്യാ രാജ്യത്തിനുള്ള റിപ്പോർട്ട്‌’ (റിപ്പോർട്ട്‌ റ്റു ദ നേഷൻ) പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. സ്‌കന്ദ പുരാണം, കൃത്യകൽപ്പതരു, രാമചരിതമാനസം, വിഷ്‌ണുസ്‌മൃതി, ഹുയാൻസാങ്ങിന്റെ വിവരണം എന്നിങ്ങനെ നിരവധിയായ ഉപദാനങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ്‌ ‘റിപ്പോർട്ട്‌’ തയ്യാറാക്കിയത്‌. ബാബ്റി പള്ളിയായിരുന്നോ അതോ രാമക്ഷേത്രമായിരുന്നോ എന്നതിൽ പഠനം നടത്തി. പുരാവസ്തു തെളിവുകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ബാബറി മസ്ജിദിന് കീഴിൽ ഹിന്ദു ക്ഷേത്രം ഉണ്ടായിരുന്നില്ലെന്ന് അദ്ദേഹം കണ്ടെത്തി. എ.എസ്.ഐ സമർപ്പിച്ച കണ്ടെത്തലുകൾക്ക് വിരുദ്ധമായിരുന്നു ഇവരുടെ റിപ്പോർട്ട്. എന്നാൽ കോടതിക്ക് മുൻപിൽ സമർപ്പിച്ച ഈ റിപ്പോർട്ട് 1991 ൽ സുപ്രീം കോടതി തള്ളി. == ദി മിത്ത്​ ഓഫ്​ ഹോളി കൗ == ഈ ഗ്രന്ഥത്തിൽ പുരാതന ഇന്ത്യയിൽ [[വേദങ്ങൾ | വേദങ്ങളിലും]], മറ്റ് ഗ്രന്ഥങ്ങളിലും രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്ന ഗോമാംസം കഴിക്കുന്ന രീതിയെക്കുറിച്ച് അദ്ദേഹം വിശദീകരിച്ചു. പുസ്തക രചനയെത്തുടർന്ന് അദ്ദേഹത്തിനെതിരെ തീവ്ര വലതു പക്ഷത്തു നിന്നും ഹിന്ദു തീവ്ര ഗ്രൂപ്പുകളിൽ നിന്നും വധ ഭീഷണി ഉയർന്നു.<ref name="reddy">{{cite news | url=http://www.outlookindia.com/article/A-Brahmins-Cow-Tales/213159 | title=A Brahmin's Cow Tales | date=17 September 2001 | agency=Outlook | accessdate=18 October 2014 | author=Reddy, Sheela | archive-date=2014-07-18 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140718044352/http://www.outlookindia.com/article/A-Brahmins-Cow-Tales/213159 | url-status=dead}}</ref><ref>[https://www.theguardian.com/Archive/Article/0,4273,4459689,00.html The Guardian] (13 July 2002)</ref><ref>[http://www.thehindu.com/2001/08/14/stories/13140833.htm The Hindu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151017114253/http://www.thehindu.com/2001/08/14/stories/13140833.htm |date=2015-10-17 }} (15 August 2003)</ref> ==== അരുൺ ഷൂരിയുടെ വിമർശനം==== എ ഡി പന്ത്രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ഇസ്ലാമിക അധിനിവേശക്കാർ [[നളന്ദ | നളന്ദ സർവകലാശാല]] നശിപ്പിച്ചതിന്റെ പിന്നിലെ വസ്തുതകൾ മന [പൂർവ്വം വളച്ചൊടിച്ചതായി [[അരുൺ ഷൂരി]] ആരോപിച്ചു. ഝായുടെ ബൗദ്ധിക വിട്ടുവീഴ്ച, ഉറവിടങ്ങൾ തെരഞ്ഞെടുക്കൽ, അവ്യക്തമാക്കൽ എന്നിവയിലായിരുന്നു ഷൂരിയുടെ വിമർശനം.<ref>{{cite news|url=http://indianexpress.com/article/opinion/columns/how-history-was-made-up-at-nalanda/|title=How history was made up at Nalanda|date=28 June 2014|work=The Indian Express}}</ref> == കൃതികൾ == *1980, ''Studies in early Indian economic history'', Anupama Publications, ASIN: B0006E16DA. *1993, ''Economy and Society in Early India: Issues and Paradigms'', {{ISBN|81-215-0552-6}}. *1997, ''Society and Ideology in India'', {{ISBN|81-215-0639-5}}. *1997, ''Ancient India: In Historical Outline'', {{ISBN|81-7304-285-3}}. *2002, ''Holy Cow: Beef in Indian Dietary Traditions''; paperback (2004) {{ISBN|1-85984-424-3}} *2004, ''Early India: A Concise History'', {{ISBN|81-7304-587-9}} *2009, ''Myth of the Holy Cow'', {{ISBN|81-8905-916-5}} *2009, ''Rethinking Hindu Identity'', Routledge, {{ISBN|978-1-84553-459-2}} *2020, ''Drink of Immortality: Essays on Distillation and Alcohol Use in Ancient India'', {{ISBN|978-9390035212}} As editor: *1988, ''Feudal Social Formation in Early India'', {{ISBN|81-7001-024-1}} *1996, ''Society and Ideology in India: Essays in Honour of Professor [[Ram Sharan Sharma|R.S. Sharma]]'' (Munshiram Manoharlal, Delhi, 1996). *2000, ''The Feudal Order: State, Society, and Ideology in Early Medieval India'', {{ISBN|81-7304-473-2}}; a collection of critical essays by 20 specialists on medieval Indian society, politics, ideology and religion. ==അവലംബം== {{reflist}} ==പുറം കണ്ണികൾ== {{Wikiquote}} *[http://www.ichrindia.org/ Indian Council of Historical Research] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070814112516/http://www.ichrindia.org/ |date=2007-08-14 }} *[http://www.du.ac.in/du/index.php?page=history History Department, Delhi University] *[https://www.deshabhimani.com/articles/prof-d-n-jha-the-myth-of-the-holy-cow/923217 മതനിരപേക്ഷതയുടെ ചരിത്രകാരൻ - ഡോ. പി ജെ വിൻസെന്റ്‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210206032945/https://www.deshabhimani.com/articles/prof-d-n-jha-the-myth-of-the-holy-cow/923217 |date=2021-02-06 }} [[വർഗ്ഗം:ചരിത്ര പണ്ഡിതർ]] [[വർഗ്ഗം:ആവിഷ്കാര സ്വാതന്ത്ര്യം ഇന്ത്യയിൽ]] bmbm9l8in933qzrml8m3rgr7aq4o6d4 4 537664 4673196 4671876 2026-10-03T16:50:06Z ListeriaBot 105900 Wikidata list updated [V2] 4673196 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ <div style="width: 99%; color: ##FFE5B4; {{box-shadow|0|0|6px|rgba(0, 0, 0, 0.40)}} {{border-radius|2px}}"> {| width="100%" cellpadding="5" cellspacing="10" style="background:#ffffff; border-style:solid; border-width:4px; border-color:#F99273" | width="55%" style="vertical-align:top;padding: 0; margin:0;" | <div style="clear:both; width:100%"> {{Vaccination header}} Welcome to the event page of the vaccination edit-a-thon! The Vaccination edit-a-thon is a month long event to create content related to vaccination on Wikipedia. The event spans from 8 to 31 May, 2021. The World Health Organization has named vaccine hesitancy, or anti-vaccination, as one of the top ten threats to global health in 2019. At the same time, the spread of health-related misinformation has fuelled concerns about the potential dangers or inefficacy of vaccines. Wikipedia is an important resource for up-to-date, accurate vaccine information, and it is currently one of the most frequently visited sites for healthcare information worldwide. Malayalam Wikimedians are now conducting a month-long edit-a-thon to expand Malayalam Wikipedia’s vaccine-related content. The partners in this initiative are [https://newsq.net/2020/09/30/newsq-know-science-addressing-vaccine-hesitancy/ NewsQ’s KNoW Science initiative], WHO’s [https://www.vaccinesafetynet.org/ Vaccine Safety Net], [https://wikimediadc.org/wiki/Home Wikimedia DC], [https://infoclinic.in/ Infoclinic] and [https://cis-india.org/ Centre for Internet and Society]. The event will be open to anyone interested in promoting accurate vaccine information online. Training will be provided in Malayalam and English- so no experience is necessary to join the event! ==Inaugural event== <span style="font-size:120%;">When</span> :'''8 May 2021''' 18:00 to 21:00 IST <span style="font-size:150%;">Register</span> :'''''<span style="font-size:120%;">[https://www.eventbrite.com/e/malayalam-vaccine-safety-wikipedia-edit-a-thon-tickets-150765306089 Register via Eventbrite]</span>''''' <span style="font-size:120%;">Agenda</span> : * Welcome * KNoW Science Overview : Andrea Bras (2 min) * Wikimedia DC Introduction (2 min) * CIS-A2K Introduction: Tito Dutta (2 min) * Infoclinic Introduction: Dr. Arun M.A (2 min) * Inauguration event ** The event will be inaugurated by Dr. Ajay Balachandran, Professor, Amrita Institute of Medical Sciences, Kerala by making the first edit. (4 min) * Introduction to event page and editing training ** Introduction in English : [https://wikimediadc.org/wiki/Ariel_Cetrone Ariel Cetrone], Wikimedia DC ** Introduction in Malayalam : Ranjith Siji, Administrator, Malayalam Wikipedia * Editing time {{-}} </div> </div> * * ==Participants== If you are participating in the edit-a-thon in English, please add your name below:Ashtamoorthy T S * --[[User:Netha Hussain|<font color="navy">നത</font>]] [[User talk:Netha Hussain|<font color="purple">(സംവാദം)</font>]] 18:32, 4 ഏപ്രിൽ 2021 (UTC) * [[ഉപയോക്താവ്:Econterms|Econterms]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Econterms|സംവാദം]]) 16:17, 7 മേയ് 2021 (UTC) * == Wikimedia policies, quick tips and related resources== {{columns-list|colwidth=20em| '''Policies''' * [https://wikimediadc.org/wiki/Safe_space_policy Wikimedia DC's Safe Space Policy] * [[w:en:Wikipedia:Five pillars]] * [[w:en:Wikipedia:Core content policies]] * [[w:en:Wikipedia:General notability guideline]] * [[w:en:Wikipedia:Notability (organizations and companies)]] * [[w:en:Wikipedia:Verifiability]] * [[w:en:Wikipedia:Conflict of interest]] * [[w:en:Wikipedia:Identifying reliable sources]] * [[w:en:Wikipedia:No original research]] [[w:en:Wikipedia:No original research/Examples|(Examples of Original Research)]] * [[w:en:Wikipedia:Citing sources]] * [[w:en:Wikipedia:Identifying and using primary sources]] * [[w:en:Wikipedia: Quality control]] * [[w:en:Wikipedia: Patrols]] * [[w:en:Wikipedia:Admin]] '''Your first article''' * [[w:en:Help:Getting started]] * [[w:en:Wikipedia:Your first article]] * [[w:en:Help:Referencing for beginners]] '''Tips''' * [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Redirect#Using_VisualEditor Creating Redirects with Visual Editor] * [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Redirect#Editing_the_source_directly Creating Redirector with Source Editor] * [[w:en:Help:Category| Using categories]] * [[w:en:Help:Cheatsheet|Cheatsheet for Wiki markup]] * [https://dashboard.wikiedu.org/training/students Wiki Ed Foundation's online training modules] * [https://commons.wikimedia.org/wiki/Main_Page Wikicommons] * [[w:en:Wikipedia:Manual of Style]] '''Wikimedia and other related projects''' * [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:Main_Page Wikidata] * [https://wikiedu.org Wiki Education Foundation] * [[w:en:Wikipedia:Meetup/NYC/SureWeCan3|Covid-oriented ediathon on Sept 6]] '''Tools, Resources''' * [https://tools.wmflabs.org/pageviews Track Wikipedia Page Views] * [https://stats.wikimedia.org Wikimedia Statistics] * [https://archive.org/ Internet Archive Wayback Machine] '''Medicine, health, and Wikimedia''' * [[m:Wiki Project Med]] * [[w:en:Wikipedia:WikiProject Medicine]] }} ==Task list== If you are interested in a task list curated specifically for beginner, intermediate and advanced editors, please go to the Vaccine Safety portal's [[w:en:Wikipedia:Vaccine_safety/Task_list|task list]] here. If you are interested in writing India-specific articles in English, some suggestions are as follows: ===Articles for cleanup and expansion=== * [[w:en:Pulse Polio]] * [[w:en:Universal Immunisation Programme]] * [[w:en:Accredited Social Health Activist]] * [[w:en:Green card scheme in Odisha]] * [[w:en:Deen Dayal Antyoday Upchar Yojna]] * [[w:en:District Programme Manager]] * [[w:en:National TB Elimination Program (India)]] * [[w:en:Tobacco cessation clinics in India]] * [[w:en:District AIDS Prevention and Control Unit]] * [[w:en:Swasth Jeevan Sewa Guarantee Yojana]] ===Articles for creation=== '''Select a blue link below to start your article''' ====Public health programs in India==== {{colbegin}} * [[w:en:National Leprosy Eradication Program]] * [[w:en:National Vector Borne Disease Control Program]] * [[w:en:Revised National Tuberculosis Control Program]] * [[w:en:National AIDS Control Program]] * [[w:en:Universal Immunization Program]] * [[w:en:Yaws Control Program]] * [[w:en:Integrated Disease Surveillance Program]] * [[w:en:National Guinea Worm Eradication Program]] * [[w:en:National Cancer Control Program]] * [[w:en:National Mental Health Program]] * [[w:en:National Diabetes Control Program]] * [[w:en:National Program for Control and Treatment of Occupational Diseases]] * [[w:en:National Program for Control of Blindness]] * [[w:en:National Program for Control of Diabetes, Cardiovascular diseases and Stroke]] * [[w:en:National Program for Prevention and Control of Deafness]] * [[w:en:Integrated Child Development Services Scheme]] * [[w:en:Midday Meal Scheme]] * [[w:en:Special Nutrition Program]] * [[w:en:National Nutritional Anemia Prophylaxis Program]] * [[w:en:National Iodine Deficiency Disorders Control Program]] * [[w:en:20 Points Program]] * [[w:en:National Water Supply and Sanitation Program]] * [[w:en:National Rural Health Mission]] * [[w:en:Reproductive and Child Health Program]] * [[w:en:National Health Policy 2002]] * [[w:en:National Population Policy 2000]] * [[w:en:National Blood Policy]] * [[w:en:National AIDS Control and Prevention Policy]] * [[w:en:National Policy for Empowerment of Women 2001]] * [[w:en:National Charter for Children]] * [[w:en:National Youth Policy]] * [[w:en:National Nutrition Policy]] * [[w:en:Balwadi Nutrition Programme]] * [[w:en:Family planning in India]] * [[w:en:Health campaigns in Kerala]] ([https://kerala.gov.in/health-campaigns Link]) {{colend}} ====Institutes in India==== {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q494230. ?item wdt:P17 wd:Q668. } |section= |columns=label:Article |thumb=128 |min_section=2 }} {| class='wikitable sortable' ! Article |- | [[ഡോ. സമ്പൂർണാനന്ദ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] |- | [[ഡോ. സോമർവെൽ മെമ്മോറിയൽ സിഎസ്ഐ മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] |- | [[ഗവൺമെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, ഹൽദ്വാനി]] |- | [[ഗവൺമെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജു് & ഹോസ്പിറ്റൽ, നാഗ്പൂർ]] |- | [[ഗ്രാന്റ് ഗവൺമെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] |- | [[ഐപിജിഎംഇആർ ആൻഡ് എസ്എസ്കെഎം ഹോസ്പിറ്റൽ]] |- | [[കിംഗ് എഡ്വേർഡ് മെമ്മോറിയൽ ഹോസ്പിറ്റൽ ആന്റ് സേത്ത് ഗോർഡന്ദാസ് സുന്ദർദാസ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] |- | [[ഡോ. വി.എം. ഗവൺമെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] |- | [[ഗവൺമെൻ്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, അകോല|സർക്കാർ മെഡിക്കൽ കോളേജ് (അകോല)]] |- | [[ജിപ്മെർ]] |- | [[ക്രിസ്ത്യൻ മെഡിക്കൽ കോളേജ് & ഹോസ്പിറ്റൽ]] |- | [[ആംഡ് ഫോഴ്സസ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] |- | ''[[:d:Q4671517|അക്കാദമി ഓഫ് ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽ സയൻസസ്]]'' |- | [[ഓൾ ഇന്ത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഹൈജീൻ ആൻഡ് പബ്ലിക് ഹെൽത്ത്]] |- | [[അമൃത ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്]] |- | [[കൊൽക്കത്ത സ്കൂൾ ഓഫ് ട്രോപ്പിക്കൽ മെഡിസിൻ]] |- | ''[[:d:Q5146788|കോളേജ് ഓഫ് നഴ്സിങ്, തിരുവനന്തപുരം]]'' |- | [[പട്‌ന മെഡിക്കൽ കോളജ് ആന്റ് ഹോസ്പിറ്റൽ]] |- | ''[[:d:Q7165491|People's College of Medical Sciences and Research]]'' |- | [[പോസ്റ്റ് ഗ്രാജുവേറ്റ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ എഡ്യൂക്കേഷൻ ആൻഡ് റിസർച്ച് ചണ്ഡീഗഡ്|പോസ്റ്റ്ഗ്രാജുവേറ്റ്ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ എഡ്യൂക്കേഷൻ ആൻഡ് റിസർച്ച്]] |- | [[പണ്ഡിറ്റ് ഭഗവത് ദയാൽ ശർമ്മ പോസ്റ്റ് ഗ്രാജുവേറ്റ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്]] |- | [[ആർ.സി.എസ്.എം. ഗവൺമെന്റ് കോളജ് ആന്റ് സി.പി.ആർ ഹോസ്പിറ്റൽ, കോലാപ്പൂർ]] |- | [[രാജേന്ദ്ര ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്]] |- | [[ഗവൺമെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, ശ്രീകാകുളം|ഗവൺമെൻ്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, ശ്രീകാകുളം]] |- | ''[[:d:Q7387852|S. S. Institute of Medical Sciences]]'' |- | ''[[:d:Q7392844|SRM Institute of Science and Technology]]'' |- | ''[[:d:Q7395054|SUT Academy of Medical Sciences]]'' |- | [[ഷേർ-ഇ-കശ്മീർ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്]] |- | [[ശ്രീ വസന്തറാവു നായിക് ഗവണ്മെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] |- | [[ഇന്ദിരാഗാന്ധി മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] |- | [[ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്, ബനാറസ് ഹിന്ദു യൂണിവേഴ്സിറ്റി]] |- | [[ജവഹർലാൽ നെഹ്റു മെഡിക്കൽ കോളേജ്, ഭഗൽപൂർ]] |- | [[കെ.എസ്. ഹെഗ്ഡെ മെഡിക്കൽ അക്കാദമി]] |- | ''[[:d:Q6374846|Kasturba Medical College, Mangalore]]'' |- | [[കസ്തൂർബ മെഡിക്കൽ കോളേജ്|കസ്തൂർബ മെഡിക്കൽ കോളേജ്, മണിപ്പാൽ]] |- | [[കെമ്പഗൗഡ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്]] |- | [[ലാല ലജ്പത് റായ് മെമ്മോറിയൽ മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] |- | [[മഹർഷി മാർക്കണ്ഡേശ്വർ സർവകലാശാല, മുല്ലാന]] |- | [[മാൾഡ മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് ഹോസ്പിറ്റൽ]] |- | [[എൻആർഐ അക്കാദമി ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്]] |- | ''[[:d:Q141305735|Darush Shifa]]'' |- | [[ഗവൺമെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, രജൗരി|ഗവൺമെൻ്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, രജൗരി]] |- | ''[[:d:Q104869353|ജെ.ബി. റോയ് സ്റ്റേറ്റ് ആയുർവേദ മെഡിക്കൽ കോളേജ് & ഹോസ്പിറ്റൽ]]'' |- | [[ഓട്ടോണമസ് സ്റ്റേറ്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, ബസ്തി]] |- | [[ഓൾ ഇന്ത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്, രാജ്കോട്ട്]] |- | [[ഓൾ ഇന്ത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്, വിജയ്പൂർ]] |- | ''[[:d:Q109561766|Santiniketan Medical College]]'' |- | ''[[:d:Q115152073|Soban Singh Jeena Government Institute of Medical Science and Research, Almora]]'' |- | ''[[:d:Q115631919|Himalayan Institute of Medical Sciences, Dehradun]]'' |- | [[ഡോ. ബാബാ സാഹിബ് അംബേദ്കർ മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് ഹോസ്പിറ്റൽ]] |- | ''[[:d:Q115801984|Government Medical College, Alibag]]'' |- | ''[[:d:Q115802202|Government Medical College, Sindhudurg]]'' |- | ''[[:d:Q118383178|Nalbari Medical College and Hospital]]'' |- | ''[[:d:Q118899885|Nagaon Medical College and Hospital]]'' |- | ''[[:d:Q119285956|Amrita Schools of Medicine]]'' |- | ''[[:d:Q127393424|All India Institute of Medical Sciences, Darbhanga]]'' |- | ''[[:d:Q136384237|United Institute of Medical Sciences]]'' |- | ''[[:d:Q136452426|KMC Medical College & Hospital]]'' |- | ''[[:d:Q136721736|IQ City Institute of Nursing Sciences]]'' |- | ''[[:d:Q7917918|Vedanta University]]'' |- | [[വൈദേഹി ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ് ആൻഡ് റിസർച്ച് സെന്റർ]] |- | ''[[:d:Q14957044|Saveetha Institute of Medical And Technical Sciences]]'' |- | ''[[:d:Q14957046|Smt. NHL Municipal Medical College, Ahmedabad]]'' |- | [[ഇഎസ്ഐസി മെഡിക്കൽ കോളേജ്, കൊൽക്കത്ത]] |- | [[കോളേജ് ഓഫ് മെഡിസിൻ & സാഗോർ ദത്ത ഹോസ്പിറ്റൽ]] |- | [[ഓൾ ഇന്ത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്, ന്യൂഡൽഹി]] |- | [[ഓൾ ഇന്ത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്, ഭോപ്പാൽ]] |- | [[ഓൾ ഇന്ത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസ്, ജോധ്പൂർ]] |- | [[ഓൾ ഇന്ത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്, ഋഷികേശ്]] |- | [[ഓൾ ഇന്ത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസ്, ഭുവനേശ്വർ]] |- | [[ഓൾ ഇന്ത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ് പട്‌ന]] |- | [[ഓൾ ഇന്ത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്, റായ്പൂർ]] |- | [[ബാബ രാഘവ് ദാസ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] |- | [[ഭഗത് ഫൂൽ സിങ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] |- | [[ഗവൺമെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, ശ്രീനഗർ]] |- | [[മമത മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] |- | [[മഹാരാജാ അഗ്രസെൻ മെഡിക്കൽ കോളേജ്, അഗ്രോഹ]] |- | [[ഗവണ്മെന്റ് ടി ഡി മെഡിക്കൽ കോളേജ്, ആലപ്പുഴ|ഗവണ്മെന്റ് ടി ഡി മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] |- | [[സോറാം മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] |- | [[ഗവണ്മെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, കൊല്ലം]] |- | [[കൽപന ചൗള ഗവൺമെൻ്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] |- | ''[[:d:Q18358246|Shri Guru Ram Rai Institute of Medical & Health Sciences]]'' |- | [[രുക്ഷ്മണിബെൻ ദീപ്ചന്ദ് ഗാർഡി മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] |- | ''[[:d:Q22080288|All India Institute of Medical Sciences Delhi Extension, Jhajjar]]'' |- | [[ഉത്തർപ്രദേശ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്]] |- | [[എം.എസ് രാമയ്യ മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] |- | ''[[:d:Q28173184|Dr. D. Y. Patil Medical College, Hospital & Research Centre]]'' |- | [[ഡോ. പഞ്ചബ്രാവു ദേശ്മുഖ് മെമ്മോറിയൽ മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] |- | ''[[:d:Q28173195|Swami Ramanand Teerth Rural Medical College]]'' |- | ''[[:d:Q30260701|Smt. Kashibai Navale Medical College and General hospital]]'' |- | ''[[:d:Q30261219|മഹാത്മാഗാന്ധി മിഷൻ മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് ഹോസ്പിറ്റൽ]]'' |- | ''[[:d:Q30280709|Sinhgad Dental College and Hospital]]'' |- | [[ഓൾ ഇന്ത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്, കല്ല്യാണി]] |- | ''[[:d:Q39046585|The Calcutta Homoeopathic Medical College & Hospital]]'' |- | [[ശ്രീ വെങ്കടേശ്വര മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] |- | [[മാണ്ഡ്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്]] |- | [[സിസിഎം മെഡിക്കൽ കോളേജ്, ദുർഗ്]] |- | [[ഡോ. ബി.സി. റോയ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ് & റിസർച്ച്|ഡോ ബിസി റോയ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ് & റിസർച്ച്]] |- | [[ഓൾ ഇന്ത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്, മംഗളഗിരി]] |- | [[ഓൾ ഇന്ത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്, നാഗ്പൂർ]] |- | ''[[:d:Q61800918|അഹല്യാ സ്കൂൾ ഓഫ് ഫാർമസി]]'' |- | ''[[:d:Q61800921|അൽ ഷിഫ കോളേജ് ഓഫ് ഫാർമസി]]'' |- | ''[[:d:Q61800944|അമൃത സ്കൂൾ ഓഫ് ഫാർമസി]]'' |- | ''[[:d:Q61801020|കെമിസ്റ്റ്സ് കോള‍ജ് ഓഫ് ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽ സയൻസസ് ആന്റ് റിസർച്ച്]]'' |- | ''[[:d:Q61801158|കോളേജ് ഓഫ് ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽ സയൻസസ്]]'' |- | ''[[:d:Q61801160|കോളേജ് ഓഫ് ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽ സയൻസസ്]]'' |- | ''[[:d:Q61801161|കോളേജ് ഓഫ് ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽ സയൻസസ്, ഗവൺമെന്റ് ടി.ഡി.മെഡിക്കൽ കോളേജ്]]'' |- | ''[[:d:Q61801162|കോളജ് ഓഫ് ഫാർമസി - കണ്ണൂർ മെഡിക്കൽ കോളജ്]]'' |- | ''[[:d:Q61801166|ക്രസന്റ് കോളജ് ഓഫ് ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽ സയൻസസ്, കണ്ണൂർ]]'' |- | ''[[:d:Q61801183|ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റ് ഓഫ് ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽ സയൻസസ്, മഹാത്മാ ഗാന്ധി യൂനിവേഴ്സിറ്റി, ചെറുവണ്ണൂ‍ ക്യാമ്പസ്]]'' |- | ''[[:d:Q61801185|ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റ് ഓഫ് ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽ സയൻസസ്, റീജിയണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ് ആൻഡ് റിസർച്ച്]]'' |- | ''[[:d:Q61801195|ദേവകി അമ്മ മെമ്മോറിയൽ കോളേജ് ഓഫ് ഫാർമസി]]'' |- | ''[[:d:Q61801197|ഡി.എം വിംസ് കോളജ് ഓഫ് ഫാർമസി]]'' |- | ''[[:d:Q61801200|ഡോ. ജോസഫ് മാർ തോമ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽ സയൻസസ് ആൻഡ് റിസർച്ച്]]'' |- | ''[[:d:Q61801204|എലിംസ് കോളജ് ഓഫ് ഫാർമസി]]'' |- | ''[[:d:Q61801330|ഗവൺമെന്റ് കോളേജ് ഓഫ് ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽ സയൻസസ്]]'' |- | ''[[:d:Q61801355|ഗ്രേസ് കോളജ് ഓഫ് ഫാർമസി]]'' |- | ''[[:d:Q61801411|ജാമിയ സലഫിയ ഫാർമസി കോളേജ്]]'' |- | ''[[:d:Q61801414|ജെഡിടി ഇസ്ലാം കോളേജ് ഓഫ് ഫാർമസി]]'' |- | ''[[:d:Q61801427|കെ.ടി.എൻ കോളജ് ഓഫ് ഫാർമസി]]'' |- | ''[[:d:Q61801428|കെ.വി.എം. കോളേജ് ഓഫ് ഫാർമസി]]'' |- | ''[[:d:Q61801430|കരുണ കോളജ് ഓഫ് ഫാർമസി]]'' |- | ''[[:d:Q61801455|കെഎംസിടി കോളേജ് ഓഫ് ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽ സയൻസസ്]]'' |- | ''[[:d:Q61801537|മാലിക് ദീനാർ കോളജ് ഓഫ് ഫാർമസി]]'' |- | ''[[:d:Q61801609|മാർ ഡയോസ്‌കോറസ് കോളേജ് ഓഫ് ഫാർമസി]]'' |- | ''[[:d:Q61801731|മൂകാമ്പിക കോളജ് ഓഫ് ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽ സയൻസസ് ആൻഡ് റിസർച്ച്]]'' |- | ''[[:d:Q61801734|മൗലാന കോളേജ് ഓഫ് ഫാർമസി]]'' |- | ''[[:d:Q61801743|മൌണ്ട് സിയോൺ കോളേജ് ഓഫ് ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽ സയൻസസ് & റിസർച്ച്]]'' |- | ''[[:d:Q61801772|നാഷണൽ കോളേജ് ഓഫ് ഫാർമസി]]'' |- | ''[[:d:Q61801781|നസ്രെത്ത് കോളേജ് ഓഫ് ഫാർമസി]]'' |- | ''[[:d:Q61801791|നെഹ്രു കോളജ് ഓഫ് ഫാർമസി]]'' |- | ''[[:d:Q61801809|നിർമ്മല കോളജ് ഓഫ് ഫാർമസി, മൂവാറ്റുപുഴ]]'' |- | ''[[:d:Q61801846|പ്രൈം കോളജ് ഓഫ് ഫാർമസി]]'' |- | ''[[:d:Q61801870|പുഷ്പഗിരി കോളേജ് ഓഫ് ഫാർമസി]]'' |- | ''[[:d:Q61801894|രാജീവ് ഗാന്ധി ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഫാർമസി]]'' |- | ''[[:d:Q61801935|സാൻജോ കോളജ് ഓഫ് ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽ സ്റ്റഡീസ്]]'' |- | ''[[:d:Q61802076|സെന്റ.ജെയിംസ് കോളജ് ഓഫ് ഫ്ർമസ്യൂട്ടിക്കൽ സയൻസ്]]'' |- | ''[[:d:Q61802087|സെന്റ് ജോസഫ്സ് കോളേജ് ഓഫ് ഫാർമസി]]'' |- | ''[[:d:Q61802096|സെന്റ് ജോൺസ് കോളേജ് ഓഫ് ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽ സയൻസസ് & റിസർച്ച്]]'' |- | ''[[:d:Q61802125|ദി ഡേൽ വ്യൂ കോളേജ് ഓഫ് ഫാർമസി & റിസർച്ച് സെന്റർ]]'' |- | [[ഓൾ ഇന്ത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്, ഗോരഖ്പൂർ]] |- | [[ഓൾ ഇന്ത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്, റായ്ബറേലി]] |- | ''[[:d:Q65284623|All India Institute of Medical Sciences, Madurai]]'' |- | ''[[:d:Q77977463|ഈസ്റ്റ് പോയിന്റ് കോളേജ് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്]]'' |- | ''[[:d:Q84013922|Aditya College of Nursing]]'' |- | ''[[:d:Q84014322|Sapthagiri College of Nursing]]'' |- | ''[[:d:Q84014484|Vivekananda College of Pharmacy]]'' |- | ''[[:d:Q84014490|Vydehi Institute of Medical Sciences]]'' |- | ''[[:d:Q84014820|SS Institute of Nursing Sciences]]'' |- | [[മധുബനി മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് ഹോസ്പിറ്റൽ]] |- | [[ബുന്ദേൽഖണ്ഡ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] |- | ''[[:d:Q91774495|Aditya College of Nursing, Kakinada]]'' |- | ''[[:d:Q91774872|Guntur Medical College, Guntur]]'' |- | ''[[:d:Q91775902|Andhra Medical College, Visakhapatnam]]'' |- | [[ബി.കെ.എൽ. വലവൽക്കർ റൂറൽ മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] |- | ''[[:d:Q96376588|Dr. D Y Patil Medical College, Kolhapur]]'' |- | ''[[:d:Q96376589|Dr. D Y Patil Medical College, Navi Mumbai]]'' |- | [[ഡോ. വസന്തറാവു പവാർ മെഡിക്കൽ കോളേജ് ഹോസ്പിറ്റൽ ആൻഡ് റിസർച്ച് സെന്റർ]] |- | ''[[:d:Q96378970|GMERS Medical College and Hospital, Sola]]'' |- | [[ഗവൺമെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, അനന്ത്നാഗ്|ഗവൺമെൻ്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, അനന്ത്നാഗ്]] |- | [[ഗവൺമെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, ഗോണ്ടിയ]] |- | [[ഗവൺമെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, ഷാഹ്ദോൾ]] |- | ''[[:d:Q96384042|Jagannath Gupta Institute of Medical Sciences and Hospital]]'' |- | ''[[:d:Q96384259|ജവഹർലാൽ നെഹ്‌റു മെമ്മോറിയൽ കോളേജ്, വാർദ്ധ]]'' |- | [[നമോ മെഡിക്കൽ എഡ്യൂക്കേഷൻ ആൻഡ് റിസർച്ച് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്|ശ്രീ വിനോബ ഭാവെ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്]] |- | ''[[:d:Q96398475|Parul Institute of Medical Science and Research]]'' |- | ''[[:d:Q97256936|Maharajah Institute of Medical Sciences]]'' |- | ''[[:d:Q99298695|Aligarh Muslim University Faculty of Medicine]]'' |- | ''[[:d:Q99298698|Aligarh Muslim University Faculty of Unani Medicine]]'' |- | ''[[:d:Q99298699|Annamalai University Faculty of Medicine]]'' |- | ''[[:d:Q99298700|Annamalai University Rajah Muthaiah Medical College]]'' |- | ''[[:d:Q99298701|KLE University's Shri B M Kankanawadi Ayurveda Mahavidyalaya]]'' |- | ''[[:d:Q99298703|Siksha O Anusandhan University Institute of Medical Sciences and SUM Hospital]]'' |- | ''[[:d:Q99298704|Saveetha University Saveetha Medical College and Hospital]]'' |- | ''[[:d:Q99298706|Baba Farid University of Health Sciences Guru Gobind Singh Medical College and Hospital]]'' |- | ''[[:d:Q99298707|Galgotias University School of Medical and Allied Sciences]]'' |- | ''[[:d:Q99298708|Sharda University School of Medical Sciences and Research]]'' |- | ''[[:d:Q99298710|SRM University College of Medicine and Health Sciences]]'' |- | ''[[:d:Q99298711|Aliah University Faculty of Medical Sciences]]'' |- | ''[[:d:Q99298713|Mahatma Gandhi University School of Medical Education]]'' |- | ''[[:d:Q99298714|Desh Bhagat University School of Ayurveda]]'' |- | ''[[:d:Q99298715|University of Delhi Faculty of Ayurvedic and Unami Medicine]]'' |- | ''[[:d:Q99298716|University of Delhi Faculty of Homeopathic Medicine]]'' |- | ''[[:d:Q99298718|University of Delhi Faculty of Medical Sciences]]'' |- | ''[[:d:Q99298720|Punjabi University Faculty of Medicine]]'' |- | ''[[:d:Q99298721|Vinayaka Missions University Faculty of Homoeopathy]]'' |- | ''[[:d:Q99298723|Vinayaka Missions University Faculty of Medicine]]'' |- | ''[[:d:Q99298724|Assam University Susruta School of Medical and Paramedical Sciences]]'' |- | [[ഓൾ ഇന്ത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്, ബിലാസ്പൂർ]] |- | [[ഓൾ ഇന്ത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്, ഗുവാഹത്തി]] |- | ''[[:d:Q100993109|SRM University - Ramapuram Campus]]'' |- | ''[[:d:Q101003387|പഞ്ചാബ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഫാക്കൽട്ടി ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസെസ്]]'' |- | ''[[:d:Q101003456|HIHT University]]'' |- | ''[[:d:Q101003565|Amity University Haryana Medical Program]]'' |- | ''[[:d:Q101003572|Shree Guru Gobind Singh Tricentenary University Faculty of Medicine and Health Sciences]]'' |- | ''[[:d:Q101003679|University of Jammu Faculty of Medicine]]'' |- | ''[[:d:Q101003709|Rama University Faculty of Medical Sciences]]'' |- | ''[[:d:Q101003925|Central University of Haryana School of Medical Sciences]]'' |- | ''[[:d:Q101003976|ഭാരതി വിദ്യാപീഠ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഡെൻ്റൽ കോളേജ് ആൻഡ് ഹോസ്പിറ്റൽ]]'' |} {{Wikidata list end}} You are welcome to write about topics that are not included in this list. For more vaccine related articles needing creation, please visit the [[w:en:Wikipedia:Vaccine_safety/Task_list|task list]] on the [[w:en:Wikipedia:Vaccine_safety|Vaccine Safety Project]]. {{-}} </div> ibhexldm2k8117eewwenimt5f29zkce 0 538266 4673210 4549630 2026-10-03T20:23:31Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4673210 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Chico Mendes}} {{Infobox person |image = File:Chico & Ilsamar Mendes 1988.png |caption = ചിക്കോ മെൻഡിസും ഭാര്യ ഇൽസാമർ മെൻഡിസും 1988 ൽ സാപുരിയിലെ അവരുടെ വീട്ടിൽ |birth_date = {{birth date|1944|12|15|df=y}} |birth_place = [[സപുരി]], [[ബ്രസീൽ]] |death_date = {{death date and age|1988|12|22|1944|12|15|df=yes}} |death_place = [[സപുരി]], [[ബ്രസീൽ]] |death_cause = Murdered by Darci Alves da Silva |occupation = [[Environmentalism|സാമൂഹിക പ്രവർത്തകൻ]] |spouse = ഇൽസാമർ മെൻഡിസ് |parents = |children = ഏഞ്ചല മെൻഡിസ് <br /> എലെനിറ മെൻഡിസ് <br /> സാൻഡിനോ മെൻഡിസ് }} ബ്രസീലിയൻ [[റബർ ടാപ്പിങ്|റബ്ബർ ടാപ്പറും]] ട്രേഡ് യൂണിയൻ നേതാവും പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തകനുമായിരുന്നു '''ഫ്രാൻസിസ്കോ ആൽ‌വസ് മെൻ‌ഡിസ് ഫിൽ‌ഹോ.'''(ബ്രസീലിയൻ പോർച്ചുഗീസ്: / ˈʃiku ˈmẽdʒis, -dʒiʃ, -dis /) 15 ഡിസംബർ 1944 - 22 ഡിസംബർ 1988)<ref>"Filho" is the equivalent to "Junior"; "Chico" is an abbreviative nickname for "Francisco" in Portuguese- and Spanish-speaking countries</ref> '''ചിക്കോ മെൻ‌ഡിസ്''' എന്നുമറിയപ്പെടുന്നു. [[ആമസോൺ മഴക്കാടുകൾ|ആമസോൺ മഴക്കാടുകൾ]] സംരക്ഷിക്കാൻ പോരാടുകയും ബ്രസീലിയൻ കർഷകരുടെയും തദ്ദേശവാസികളുടെയും മനുഷ്യാവകാശങ്ങൾക്കായി അദ്ദേഹം വാദിക്കുകയും ചെയ്തു. 1988 ഡിസംബർ 22 ന്‌ ഒരു റാഞ്ചർ അദ്ദേഹത്തെ വധിച്ചു. ബ്രസീലിയൻ പരിസ്ഥിതി മന്ത്രാലയത്തിന്റെ അധികാരപരിധിയിലുള്ള ഒരു സ്ഥാപനമായ ചിക്കോ മെൻഡിസ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഫോർ കൺസർവേഷൻ ഓഫ് ബയോഡൈവേഴ്‌സിറ്റി (ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടോ ചിക്കോ മെൻഡിസ് ഡി കൺസർവേനോ ഡാ ബയോഡൈവർസിഡേഡ് അല്ലെങ്കിൽ ഐസിഎംബിയോ) അദ്ദേഹത്തിന്റെ ബഹുമാനാർത്ഥം നാമകരണം ചെയ്യപ്പെട്ടു. == മുൻകാലജീവിതം == ഫ്രാൻസിസ്കോ "ലോക്കോ" ആൽ‌വസ് മെൻ‌ഡിസ് ഫിൽ‌ഹോ 1944 ഡിസംബർ 15 ന് അക്രേ സംസ്ഥാനത്തെ ഒരു ചെറിയ പട്ടണമായ സപുരിക്ക് പുറത്ത് സെറിംഗൽ ബോം ഫ്യൂച്ചുറോ<ref>Into the Amazon:Chico Mendes and the Struggle for the Rain Forest, Augusta Dwyer, Key-Porter Books, Toronto, 1990</ref> എന്ന റബ്ബർ റിസർവിലാണ് ജനിച്ചത്. രണ്ടാം തലമുറ റബ്ബർ ടാപ്പർ ഫ്രാൻസിസ്കോ മെൻഡിസിന്റെയും ഭാര്യ ഇറാക്കെയുടെയും മകനായിരുന്നു അദ്ദേഹം.<ref>Revkin (2004), pp. [https://books.google.com/books?id=gvwC4Ojo9fEC&pg=PA63 63]; [https://books.google.com/books?id=gvwC4Ojo9fEC&pg=PA67 67]</ref> 17 സഹോദരങ്ങളിൽ ഒരാളായിരുന്നു ചിക്കോ. അവരിൽ ആറുപേർ മാത്രമാണ് കുട്ടിക്കാലം അതിജീവിച്ചത്.<ref>{{cite book|author=Smallman, Shawn C. |author2=Brown, Kimberley|title=Introduction to International and Global Studies|publisher=UNC Press Books|year=2011|isbn=978-0-8078-7175-1|page=378|url=https://books.google.com/books?id=6fJv27oJq4AC&pg=PA378}}</ref> ഒൻപതാം വയസ്സിൽ ചിക്കോ പിതാവിനൊപ്പം ഒരു റബ്ബർ ടാപ്പറായി ജോലി ആരംഭിച്ചു. അപ്പോൾ റബ്ബറിന്റെ പ്രാഥമിക ഉപയോഗം ദ്രുതഗതിയിലുള്ള കോണ്ടത്തിന്റെ ആവശ്യമായിരുന്നു. 80 കൾ സുരക്ഷിതമല്ലാത്ത ലൈംഗിക ബന്ധത്തിന്റെ ഒരു കാലഘട്ടമായിരുന്നു. റബ്ബർ സ്യൂട്ടുകളുടെ ആവശ്യം പരിഭ്രമിപ്പിക്കുന്ന നിരക്കിലായിരുന്നു. ലാറ്റെക്സിന്റെ പുതിയ കണ്ടുപിടുത്തത്തെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയുള്ള സംഘർഷങ്ങൾ കാരണം സർക്കാരും കന്നുകാലി കർഷകരും നിരവധി [[റബർ ടാപ്പിങ്]] കർഷകരെ അവരുടെ ഭൂമിയിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കി. അക്കാലത്ത് രാജ്യമെമ്പാടുമുള്ള റബ്ബർ വ്യവസായം തകർച്ചയിലായിരുന്നു. കന്നുകാലികളുടെ മേച്ചിൽപ്പുറങ്ങൾക്കായി ഭൂമി ഇടയ്ക്കിടെ വിൽക്കുകയും കത്തിക്കുകയും ചെയ്തു. റബ്ബർ ടാപ്പർമാർക്ക് വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ കടുത്ത അഭാവവും നേരിടേണ്ടിവന്നു. തൊഴിലാളികൾക്ക് ഗണിതശാസ്ത്രം പഠിക്കാനും ഉടമകൾ ആഗ്രഹിക്കാത്തതിനാൽ തോട്ടങ്ങളിലും പരിസരത്തും സ്കൂളുകൾ പതിവായി വിലക്കിയിരുന്നു. ഇക്കാരണത്താൽ മെൻഡസ് 18 വയസ്സ് വരെ വായിക്കാൻ പഠിച്ചിരുന്നില്ല.<ref name="WalkForest">{{Cite book|title=Walking the forest with Chico Mendes : struggle for justice in the Amazon|last=Rodrigues, Gomercindo.|date=2007|publisher=University of Texas Press|isbn=9780292795044|oclc=191107529}}</ref><ref name=":2">{{Cite web|url=https://www.britannica.com/biography/Chico-Mendes|title=Chico Mendes {{!}} Brazilian labour leader and conservationist|website=Encyclopedia Britannica|language=en|access-date=2019-05-05}}</ref> റബ്ബർ ടാപ്പർ ആയി മാറിയ യൂക്ലിഡ്‌സ് ഫെർണാണ്ടോ ടാവോറ എന്ന വ്യക്തിയാണ് മെൻഡിസിനെ വായിക്കാനും എഴുതാനും പഠിപ്പിച്ചത്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മിക്ക പരിശീലനങ്ങളും ബ്രസീലിനുള്ളിലെ സാമൂഹികവും രാഷ്ട്രീയവുമായ വിഷയങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള പത്രം ക്ലിപ്പിംഗുകളിൽ നിന്നാണ്. ഈ ലേഖനങ്ങൾ സമൂഹത്തിലെ വ്യാപകമായ അനീതികളിലേക്ക് ചിക്കോയുടെ കണ്ണുതുറപ്പിച്ചു. ഇത് സെറിംഗ്യൂറോസ് പെരുമാറ്റത്തോടുള്ള അതൃപ്തി വർദ്ധിപ്പിച്ചു. താവോറയിൽ നിന്ന് തനിക്കുള്ളത് പഠിച്ച ശേഷം മെൻഡിസ് തന്റെ സമൂഹത്തെ പഠിപ്പിക്കുമെന്ന പ്രതീക്ഷയിൽ സാക്ഷരതാ അധ്യാപകനായി. അന്യായമായ പെരുമാറ്റത്തെക്കുറിച്ച് അദ്ദേഹത്തിന്റെ സഹപ്രവർത്തകർ കൂടുതൽ ബോധവാന്മാരായതോടെ അവർ റൂറൽ വർക്കേഴ്സ് യൂണിയനും കൂടുതൽ പ്രാദേശികവൽക്കരിച്ച ക്സാപുരി റബ്ബർ ടാപ്പേഴ്സ് യൂണിയനും രൂപീകരിച്ചു. ഈ രണ്ട് സംഘടനകളും സമാധാനപരമായ പ്രതിഷേധത്തിലൂടെ അവരുടെ ഉപജീവനമാർഗ്ഗമായി പ്രവർത്തിച്ച മഴക്കാടുകളിലെ വൃക്ഷം മുറിക്കുന്നതും കത്തിക്കുന്നതും തടയാൻ പ്രവർത്തിച്ചു. 1980 കളുടെ പകുതിയോടെ, ചിക്കോ ഒരു തീവ്ര യൂണിയനിസ്റ്റ്, ആക്ടിവിസ്റ്റ് എന്നീ നിലകളിൽ അറിയപ്പെട്ടിരുന്നു. എന്നിരുന്നാലും സ്റ്റേറ്റ് ഡെപ്യൂട്ടി, സിറ്റി കൗൺസിലർ തുടങ്ങി നിരവധി പ്രാദേശിക രാഷ്ട്രീയ സ്ഥാനങ്ങൾക്കായി അദ്ദേഹം മത്സരിച്ചു. <ref>{{Cite thesis|title=Integridade ecológica em córregos de floresta de galeria do bioma Cerrado|publisher=Biblioteca Central da UNB|first=Tiago Borges|last=Kisaka|doi=10.26512/2015.03.d.18596|doi-access=free}}</ref><ref name=":2" /> ==അവലംബം== ===Notes=== {{Reflist|30em}} ===ഗ്രന്ഥസൂചിക=== <!--Use the following to add a book: * {{cite book|title=|publisher=|year=|isbn=|url=}} --> * {{cite book|author=Revkin, Andrew|title=The burning season: the murder of Chico Mendes and the fight for the Amazon rain forest|publisher=Island Press|year=2004|isbn=978-1-55963-089-4|url=https://books.google.com/books?id=gvwC4Ojo9fEC}} * {{Cite news|author=Revkin, Andrew|title=The Uncertain Legacy of Chico Mendes|newspaper=New York Times|date=2008-12-22|url=http://dotearth.blogs.nytimes.com/2008/12/22/the-uncertain-legacy-of-chico-mendes/}} * {{cite book|author=Rodrigues, Gomercindo |author2=Rabben, Linda|title=Walking the forest with Chico Mendes: struggle for justice in the Amazon|publisher=University of Texas Press|year=2007|isbn=978-0-292-71705-3|url=https://books.google.com/books?id=vf6JglqhNpgC}} *{{cite book|author=Dwyer, Augusta|title=Into the Amazon: Chico Mendes and the struggle for the Rainforest|publisher=Key-Porter Books|year=1990|isbn=978-1-55013-223-6|url=https://archive.org/details/intoamazonchicom00dwye}} ==പുറംകണ്ണികൾ== *[http://www.chicomendes.com/ Website and documentary about Chico Mendes] *[http://www.mirandaproductions.com/voice/ ''Voice of the Amazon'' ]—Award-winning documentary about Chico's life and death * [http://www.childrenoftheamazon.com/ Children of the Amazon] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220711061057/https://www.childrenoftheamazon.com/ |date=2022-07-11 }}—Official website of the documentary film * [http://www.bbc.co.uk/worldservice/documentaries/2008/05/080507_living_with_chicomendes.shtml Living With Chico Mendes]—Documentary from the BBC World Service *[http://www.amazonia.org/SustainableDevelopment/Jauaperi/RESEX/index.en.htm Extractive Reserve Baixo Rio Branco – Rio Jauaperi ] {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:1944-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1988-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ബ്രസീലിയൻ പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തകർ]] 3ezlkc2yayjcxwxv80xslr0vntvq3bm 0 538543 4673334 4662988 2026-10-04T06:31:38Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4673334 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Tia Nelson}} {{Infobox person | name = ടിയ നെൽസൺ | image = Tia Nelson (4058916534).jpg | birth_date = {{birth date and age|1956|6|21}} | birth_place = [[മാഡിസൺ, വിസ്കോൺസിൻ]], യു.എസ്. | party = [[Democratic Party (United States)|ഡെമോക്രാറ്റിക്]] | education = [[University of Wisconsin-Madison|വിസ്കോൺസിൻ-മാഡിസൺ സർവ്വകലാശാല]] {{small|([[Bachelor of Science|BS]])}} | parents = [[Gaylord Nelson|ഗെയ്‌ലോർഡ് നെൽസൺ]]<br>കാരി ഡോട്സൺ നെൽ‌സൺ }} ഒരു [[അമേരിക്ക]]ൻ അക്കാദമികും പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തകയും വിസ്കോൺ‌സിൻ സംസ്ഥാനത്ത് നിന്നുള്ള പൊതുസേവകയുമാണ് '''ടിയ ലീ നെൽ‌സൺ''' (ജനനം: ജൂൺ 21, 1956). [[The Nature Conservancy|ദി നേച്ചർ കൺസർവേൻസിയിൽ]] നിരവധി ഉന്നത പദവികൾ വഹിച്ചിട്ടുള്ള നെൽ‌സൺ വിസ്കോൺസിൻ ബോർഡ് ഓഫ് കമ്മീഷണേഴ്സ് ഓഫ് പബ്ലിക് ലാൻഡ്സിന്റെ എക്സിക്യൂട്ടീവ് സെക്രട്ടറിയായും നിലവിൽ ഔട്ട്‌റൈഡർ ഫൗണ്ടേഷന്റെ കാലാവസ്ഥാ പ്രോഗ്രാമിന്റെ മാനേജിംഗ് ഡയറക്ടറായും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. മുൻ അമേരിക്കൻ സെനറ്ററും [[Earth Day|എർത്ത് ഡേ]] സ്ഥാപകനുമായ ഗവർണർ [[Gaylord Nelson|ഗെയ്‌ലോർഡ് നെൽസന്റെ]] മകളാണ് നെൽസൺ. == മുൻകാലജീവിതം == 1956 ജൂൺ 21 ന് വിസ്കോൺസിൻ മാഡിസണിലെ ക്രെസ്റ്റ്വുഡ് പരിസരത്താണ് നെൽസൺ ജനിച്ചത്. അച്ഛൻ വിസ്കോൺസിൻ ഗവർണറായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ അവർക്ക് രണ്ട് വയസ്സായിരുന്നു. അവർക്ക് ആറുവയസ്സുള്ളപ്പോൾ അവരുടെ പിതാവ് യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ് സെനറ്റിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടതിനാൽ വിസ്കോൺസിൻ മാപ്പിൾ ബ്ലഫിലെ എക്സിക്യൂട്ടീവ് റെസിഡൻസിൽ ([[Wisconsin Governor's Mansion|ഗവർണറുടെ മാൻഷൻ]]) ആയിരുന്നു താമസിച്ചിരുന്നത്. ഹൈസ്കൂളിൽ നിന്ന് ബിരുദം നേടുകയും കോളേജിൽ ചേരാനായി വിസ്കോൺസിനിൽ മടങ്ങുകയും ചെയ്യുന്നതുവരെ അവർ [[വാഷിംഗ്ടൺ ഡി.സി.]]യിൽ വളർന്നു. <ref>{{Cite web|url=https://dnr.wi.gov/wnrmag/2020/spring/Conversation.html|title=Tia's Time and Place|website=dnr.wi.gov|access-date=2020-03-30}}</ref> രാഷ്ട്രീയ ജീവിതത്തിലുടനീളം പ്രചാരണവേളകളിൽ നെൽസൺ പലപ്പോഴും പിതാവിനോടൊപ്പം ഉണ്ടായിരുന്നു. == കരിയർ == യു‌ഡബ്ല്യു-മാഡിസന്റെ വന്യജീവി പരിസ്ഥിതി വിദ്യാലയത്തിൽ നിന്ന് ബിരുദം നേടിയ ശേഷം വിസ്കോൺസിൻ അസംബ്ലി കമ്മിറ്റി ഓൺ നാച്യുറൽ റിസോഴ്സെസ് ഗുമസ്തനായിരുന്ന നെൽസൺ നേച്ചർ കൺസർവേൻസിയിൽ ചേർന്നു. ലാറ്റിൻ അമേരിക്ക, കരീബിയൻ ഡിവിഷൻ എന്നിവയുടെ സീനിയർ പോളിസി ഉപദേഷ്ടാവായും പിന്നീട് കൺസർവേൻസിസ് ഗ്ലോബൽ ക്ലൈമറ്റ് ചേഞ്ച് ഇനിഷ്യേറ്റീവിന്റെയും ആദ്യ ഡയറക്ടറായും അവർ 17 വർഷം ചെലവഴിച്ചു. അവർ ഗ്രൂപ്പിനൊപ്പമുള്ള സമയത്ത് 25 ലധികം രാജ്യങ്ങളിൽ നെൽസൺ ജോലി ചെയ്തു. 1992 ൽ [[റിയോ ഡി ജനീറോ]]യിൽ പ്രസിഡന്റ് [[ജോർജ്ജ് എച്ച്.ഡബ്ല്യു. ബുഷ്]] ആഗോളതാപനത്തിനെതിരെ പോരാടാൻ സഹായിക്കുന്നതിന് എർത്ത് സമ്മിറ്റിൽ കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള യുഎസിന്റെ പ്രതിബദ്ധത യുണൈറ്റഡ് നേഷൻസ് ഫ്രേംവർക്ക് കൺവെൻഷനിൽ ഒപ്പുവച്ചു. [[The Nature Conservancy|നേച്ചർ കൺസർവേൻസി]]യിൽ ആയിരിക്കുമ്പോൾ നെൽസൺ വനസംരക്ഷണത്തിനും പുനഃസ്ഥാപനത്തിനും ഒരു നിർണായക കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാന ലഘൂകരണ തന്ത്രമായും ആഗോളതാപനത്തെ പരിഹരിക്കുന്നതിനുള്ള പൊതുനയങ്ങളുടെ അനിവാര്യ ഘടകമായും വാദിച്ചു. ബെലീസ്, ബൊളീവിയ, ബ്രസീൽ എന്നിവിടങ്ങളിൽ പൈലറ്റ് കാർബൺ സീക്വെസ്‌ട്രേഷൻ പ്രോജക്റ്റുകൾ വികസിപ്പിക്കുന്നതിന് അവർ നേതൃത്വം നൽകി. അവിടെ സംരക്ഷണത്തിന്റെയും മെച്ചപ്പെട്ട തടി പരിപാലനത്തിന്റെയും ഹരിതഗൃഹ വാതക നേട്ടങ്ങൾ അളക്കുന്നതിനും പരിശോധിക്കുന്നതിനുമുള്ള മാനദണ്ഡങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കാൻ സഹായിച്ചു. സംയുക്ത നടപ്പാക്കലിനുള്ള യുഎസ് ഇനിഷ്യേറ്റീവ് സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തിയ ലോകത്തിലെ ആദ്യത്തെ പദ്ധതിയാണ് ബെലീസിലെ റിയോ ബ്രാവോ പദ്ധതി. കൂടാതെ പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണ ഏജൻസിയിൽ നിന്ന് 2000 ൽ അവർക്ക് കാലാവസ്ഥാ സംരക്ഷണ അവാർഡ് നേടി.<ref name=":2">{{Cite web|url=https://nepis.epa.gov/Exe/ZyNET.exe/P100002G.txt?ZyActionD=ZyDocument&Client=EPA&Index=2000%20Thru%202005&Docs=&Query=(Tia%20Nelson)%20OR%20FNAME=%22P100002G.txt%22%20AND%20FNAME=%22P100002G.txt%22&Time=&EndTime=&SearchMethod=1&TocRestrict=n&Toc=&TocEntry=&QField=&QFieldYear=&QFieldMonth=&QFieldDay=&UseQField=&IntQFieldOp=0&ExtQFieldOp=0&XmlQuery=&File=D:%5CZYFILES%5CINDEX%20DATA%5C00THRU05%5CTXT%5C00000013%5CP100002G.txt&User=anonymous&Password=anonymous&SortMethod=h%7C-&MaximumDocuments=1&FuzzyDegree=0&ImageQuality=r75g8/r75g8/x150y150g16/i425&Display=hpfr&DefSeekPage=x&SearchBack=ZyActionL&Back=ZyActionS&BackDesc=Results%20page&MaximumPages=1&ZyEntry=2&SeekPage=f|title=Document Display {{!}} NEPIS {{!}} US EPA|language=en|access-date=2018-08-01}}</ref><ref name=":3" /> 2004-ൽ നെൽസൺ വിസ്കോൺസിൻ നാട്ടിലേക്ക് മടങ്ങി. വിസ്കോൺസിൻ ബോർഡ് ഓഫ് കമ്മീഷണേഴ്സ് ഓഫ് പബ്ലിക് ലാൻഡ്സിന്റെ (ബി.സി.പി.എൽ) എക്സിക്യൂട്ടീവ് സെക്രട്ടറിയായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. ഇതിൽ 2007-ൽ ആഗോള താപനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വിസ്കോൺസിൻ ടാസ്ക് ഫോഴ്സിന്റെ സഹ അദ്ധ്യക്ഷയായി നിയമിക്കപ്പെട്ടു. 2005 ജൂലൈയിൽ [[Wisconsin State Capitol|വിസ്കോൺസിൻ ക്യാപിറ്റൽ കെട്ടിടത്തിൽ]] നടന്ന പിതാവിന്റെ അനുസ്മരണ ശുശ്രൂഷയിൽ നെൽസൺ സംസാരിച്ചു. <ref name=":3">{{Cite web|url=https://www.c-span.org/video/?187612-1/senator-gaylord-nelson-memorial-service|title=Senator Gaylord Nelson Memorial Service|website=C-SPAN.org|language=en-US|access-date=2018-08-01}}</ref> 2008 ലെ വിസ്കോൺസിൻ പ്രസിഡന്റ് പ്രൈമറിക്ക് മുമ്പുള്ള റാലിയിലാണ് നെൽസൺ [[മിഷേൽ ഒബാമ]]യെ പരിചയപ്പെട്ടത്. <ref>{{Cite web|url=https://www.c-span.org/video/?204114-1/obama-campaign-event|title=Obama Campaign Event|website=C-SPAN.org|language=en-US|access-date=2018-08-01}}</ref> അമേരിക്കൻ ക്ലീൻ എനർജി ആന്റ് സെക്യൂരിറ്റി ആക്ടിനെക്കുറിച്ച് 2009 ൽ നെൽസൺ യുഎസ് ഹൗസ് എനർജി ആൻഡ് കൊമേഴ്‌സ് കമ്മിറ്റി മുമ്പാകെ സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തി. <ref>{{Cite web|url=https://www.c-span.org/video/?285474-4/climate-change-legislation-panel-4|title=Climate Change Legislation, Panel 4|website=C-SPAN.org|language=en-US|access-date=2018-08-01}}</ref> ഈ നിയമം 2020 ഓടെ കാർബൺ ഡൈ ഓക്സൈഡും മറ്റ് ഹരിതഗൃഹ വാതകങ്ങളും 20 ശതമാനവും നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മധ്യത്തോടെ 83 ശതമാനവും കുറയ്ക്കുമായിരുന്നു. ബി‌സി‌പി‌എല്ലിന്റെ എക്സിക്യൂട്ടീവ് സെക്രട്ടറിയായിരിക്കെ മൂന്ന് ബോർഡ് അംഗങ്ങളിൽ രണ്ടുപേർ - അറ്റോർണി ജനറലും സ്റ്റേറ്റ് ട്രഷററും സംസ്ഥാന സമയത്തെക്കുറിച്ച് കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം ചർച്ച ചെയ്യരുതെന്ന് നെൽ‌സണിനോട് ആവശ്യപ്പെട്ടു. <ref>{{cite news|last1=Verburg|first1=Steven|title=Tia Nelson hired by Outrider Foundation to direct national effort|url=http://chippewa.com/news/local/environment/tia-nelson-hired-by-outrider-foundation-to-direct-national-effort/article_bb69eeb9-8d85-58ec-827c-80445ed996f7.html|accessdate=29 January 2018|publisher=The Chippewa Herald|date=22 July 2015|archive-date=2021-04-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20210422043114/https://chippewa.com/news/local/environment/tia-nelson-hired-by-outrider-foundation-to-direct-national-effort/article_bb69eeb9-8d85-58ec-827c-80445ed996f7.html|url-status=dead}}</ref> അറ്റോർണി ജനറൽ പിന്നീട് "ഗാഗ്" ഉത്തരവിലെ നിലപാട് മാറ്റുകയും നെൽസന്റെ തൊഴിൽ പ്രകടനത്തിന് ശക്തമായ പിന്തുണ പ്രകടിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. <ref>{{Cite web|url=https://bloximages.chicago2.vip.townnews.com/madison.com/content/tncms/assets/v3/editorial/5/59/559fd4d0-317b-5936-a630-0c271896231f/55aed817b67c3.pdf.pdf|title=Brad Schimel's Annual Review of Tia Nelson|last=Schimel|first=Brad|date=July 21, 2015|website=Wisconsin State Journal|access-date=August 1, 2018}}</ref>നെൽസൺ 2015 ൽ സ്റ്റേറ്റ് ഏജൻസിയിൽ നിന്ന് തന്റെ സ്ഥാനം ഉപേക്ഷിച്ചു. നിലവിൽ വിസ്കോൺസിൻ മാഡിസൺ ഗ്രൂപ്പായ ഔട്ട്‌റൈഡർ ഫൗണ്ടേഷന്റെ ക്ലൈമറ്റ് പ്രോഗ്രാമിന്റെ മാനേജിംഗ് ഡയറക്ടറാണ്.<ref>{{Cite web|url=https://outrider.org/our-team|title=Our Team|website=Outrider|access-date=2018-07-25}}</ref><ref>{{cite news|last1=Opoien|first1=Jessie|title=Tia Nelson steps down from public lands board that banned climate change discussion|url=http://host.madison.com/ct/news/local/govt-and-politics/tia-nelson-steps-down-from-public-lands-board-that-banned/article_ea34368c-d544-57d9-a283-605340dc215d.html|accessdate=29 January 2018|publisher=The Cap Times|date=21 July 2015|archive-date=2018-01-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20180129141126/http://host.madison.com/ct/news/local/govt-and-politics/tia-nelson-steps-down-from-public-lands-board-that-banned/article_ea34368c-d544-57d9-a283-605340dc215d.html|url-status=dead}}</ref> ഡെമോക്രാറ്റിക് പ്രസിഡന്റ് സ്ഥാനാർത്ഥി ഹിലാരി ക്ലിന്റന് വേണ്ടി 2016 ഒക്ടോബറിൽ മാഡിസൺ റാലിയിൽ നെൽസൺ യുഎസ് സെനറ്റർ ബെർണി സാണ്ടേഴ്സിനെ അവതരിപ്പിച്ചു. [[Sustainable energy|സ്ഥായിയായ ഊർജ്ജ]] നയങ്ങൾക്കായുള്ള വാദത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ക്ലിന്റൺ, യുഎസ് സെനറ്റ് കാൻഡിഡേറ്റ് [[Russ Feingold|റസ് ഫിൻ‌ഗോൾഡ്]] എന്നിവർക്ക് നെൽ‌സൺ പിന്തുണ നൽകി. <ref>{{Cite web|url=https://wsum.org/2016/10/10/sandersfeingold-rally-clinton-madison/|title=Sanders/Feingold Rally for Clinton in Madison {{!}} WSUM 91.7 FM Madison Student Radio|website=wsum.org|language=en-US|access-date=2018-08-01|archive-date=2018-08-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20180801190558/https://wsum.org/2016/10/10/sandersfeingold-rally-clinton-madison/|url-status=dead}}</ref> ==അവലംബം== {{Reflist}} ==പുറംകണ്ണികൾ== '''Official''' * [https://outrider.org/our-team/ Outrider Foundation] * {{LinkedIn URL|https://www.linkedin.com/in/tia-nelson-517a8131}} *[https://twitter.com/tialeenelson?lang=en Tia Nelson] on Twitter '''Articles''' *[https://www.linkedin.com/today/author/tia-nelson-517a8131 Articles] on [[LinkedIn]]. * [https://www.jsonline.com/story/opinion/contributors/2017/04/21/nelson-s-time-renew-eath-days-bipartisan-commitment-clean-and-healthy-environment/100752732/ Nelson: It's time to renew Earth Day's bipartisan commitment to a clean and healthy environment] on Milwaukee Journal Sentinel. '''Interviews, speeches, and statements''' *[https://dnr.wi.gov/wnrmag/2020/Spring/Conversation.html A Conversation with Tia Nelson] on Wisconsin Department of Natural Resources. *[https://www.youtube.com/watch?v=B3ahBuwNsN4 A message from Tia Nelson on Earth Day] on [[YouTube]]. Promotional for Senator [[Tammy Baldwin]]. * {{C-SPAN|tianelson}} * [https://www.wpr.org/people/tia-nelson Features] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210420054820/https://www.wpr.org/people/tia-nelson |date=2021-04-20 }} on [[Wisconsin Public Radio|Wisconsin Public Radio (WPR)]] * [https://www.youtube.com/watch?v=fvCScs4_4-Y Tia Nelson - March for Science Madison - April 22, 2017] on YouTube. * [http://www.wxpr.org/post/tia-nelson-talks-about-earth-day-and-environment#stream/0 Tia Nelson Talks About Earth Day And The Environment] on [[WXPR]] based in [[Rhinelander, Wisconsin]]. * '''Media Coverage''' *[https://www.nytimes.com/search?endDate=20180802&query=%22Tia%20Nelson%22&sort=oldest&startDate=20090101 Mentions] in [[The New York Times]] *[https://isthmus.com/news/news/academics-environmentalists-converge-for-dual-demonstrations/ Scientific Method] on [[Isthmus (newspaper)|Isthmus]] magazine based in [[Madison, Wisconsin]]. *[https://www.scientificamerican.com/search/?q=%22Tia+Nelson%22 Mentions] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210420060312/https://www.scientificamerican.com/search/?q=%22Tia+Nelson%22 |date=2021-04-20 }} in [[Scientific American]] *[https://www.theguardian.com/us-news/2015/apr/07/wisconsin-republicans-climate-change Republicans try to prevent Wisconsin official working on climate change] in [[The Guardian]] *[https://madison.com/search/ct/?f=html&k=%23ct&q=%22Tia+Nelson%22&s=start_time&sd=desc&l=100&nsa=eedition Articles and mentions] in [[The Capital Times]] based in Madison, Wisconsin. '''Other''' * The Fall of Wisconsin by Dan Kaufman * [https://outrider.org/features/earth-day-film/ When The Earth Moves] [[വർഗ്ഗം:1956-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തകർ]] 6zh42id2h9bekgxf4c2r6zu6yrpdmb6 4 538675 4673371 4671782 2026-10-04T10:34:15Z ListeriaBot 105900 Wikidata list updated [V2] 4673371 wikitext text/x-wiki {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE {?item wdt:P31 wd:Q5; wdt:P106 wd:Q39631. ?item wdt:P27 wd:Q668.} |section= |columns=label:name,P18,description,P27,P569,P570,P19,P20,item:wikidata item,?linkcount:site links |thumb=128 |min_section=2 |update=manual }} {| class='wikitable sortable' ! name ! ചിത്രം ! description ! പൗരത്വം ! ജനിച്ച തീയതി ! മരിച്ച തീയതി ! ജന്മസ്ഥലം ! മരിച്ച സ്ഥലം ! wikidata item ! site links |- | [[ദീപക് ചോപ്ര]] | [[പ്രമാണം:Deepak Chopra.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1946" | 1946-10-22 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q318506|Q318506]] | |- | ''[[:d:Q55704|കേദാർ ജോഷി]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1979" | 1979-12-31 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q55704|Q55704]] | |- | [[റാഷിദ് ജഹാൻ|റഷീദ് ഷാജഹാൻ]] | | ഇന്ത്യയിലെ ഒരു എഴുത്തുകാരൻ | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1905" | 1905 | data-sort-value="1952" | 1952-07-29 | [[കാൺപൂർ]] | [[മോസ്കോ]] | [[:d:Q81576|Q81576]] | |- | ''[[:d:Q1446797|അബ്രഹാം വർഗീസ്]]'' | [[പ്രമാണം:Dr Abraham Verghese in 2023 06.jpg|center|128px]] | | [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1955" | 1955-05-30 | | [[അഡിസ് അബെബ]] | | [[:d:Q1446797|Q1446797]] | |- | [[ജെറുഷ ജിറാദ്]] | | | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1891" | 1891-03-21 | data-sort-value="1984" | 1984-06-02<br/>1984 | [[മുംബൈ]] | [[ഇന്ത്യ]] | [[:d:Q3177539|Q3177539]] | |- | [[ബാലായ് ചന്ദ് മുഖോപാധ്യായ]] | [[പ്രമാണം:Balai Chand Mukhopadhyay 1999 stamp of India.jpg|center|128px]] | ബംഗാളി ഭാഷാ നോവലിസ്റ്റും ചെറുകഥാകൃത്തും നാടകകൃത്തും കവിയും ഫിസിഷ്യനും | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1899" | 1899-07-19 | data-sort-value="1979" | 1979-02-09 | ''[[:d:Q2453339|Manihari]]'' | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[:d:Q3349545|Q3349545]] | |- | [[അനുകുൽചന്ദ്ര ചക്രവർത്തി]] | [[പ്രമാണം:Anukul as a boy.jpg|center|128px]] | ആത്മീയ നേതാവും ഫിസിഷ്യനും | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1888" | 1888-09-14 | data-sort-value="1969" | 1969-01-27 | ''[[:d:Q5711201|Hemayetpur]]'' | [[ദേവ്ഘർ]] | [[:d:Q3349646|Q3349646]] | |- | [[ആമി ബേരാ]] | [[പ്രമാണം:Ami Bera official photo.jpg|center|128px]] | അമേരിക്കൻ ഫിസിഷ്യനും രാഷ്ട്രീയക്കാരനും | [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1965" | 1965-03-02 | | [[ലോസ് ആഞ്ചെലെസ്]] | | [[:d:Q3389105|Q3389105]] | |- | [[ഫാറൂഖ് അബ്ദുല്ല]] | [[പ്രമാണം:Farooq Abdullah addressing at the presentation ceremony of the Cash Prizes to the best performing Regional Rural Banks and Certificates for extending loans for SPV home lighting systems during 2009-10, in New Delhi (cropped).jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1937" | 1937-10-21 | | ''[[:d:Q1506029|ശ്രീനഗർ ജില്ല]]'' | | [[:d:Q3517911|Q3517911]] | |- | [[രമൺ സിംഗ്]] | [[പ്രമാണം:The former Chief Minister of Chhattisgarh, Dr. Raman Singh.jpg|center|128px]] | ഇന്ത്യയിലെ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകൻ | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1952" | 1952-10-15 | | ''[[:d:Q1929610|Kawardha]]'' | | [[:d:Q3521181|Q3521181]] | |- | [[ആർക്കോട്ട് ലക്ഷ്മണസ്വാമി മുതലിയാർ|എ. ലക്ഷ്മണസ്വാമി മുതലിയാർ]] | [[പ്രമാണം:A. Lakshmanaswami Mudaliar.jpg|center|128px]] | ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1887" | 1887-10-14 | data-sort-value="1974" | 1974-04-15 | | [[ചെന്നൈ]] | [[:d:Q3531827|Q3531827]] | |- | ''[[:d:Q4746535|അമീർ ചന്ദ്]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1889" | 1889 | data-sort-value="1970" | 1970 | | | [[:d:Q4746535|Q4746535]] | |- | ''[[:d:Q4751307|Ananda Prasad]]'' | [[പ്രമാണം:Ananda Prasad 2011b.jpg|center|128px]] | | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1928" | 1928 | data-sort-value="2022" | 2022-02-05 | ''[[:d:Q861160|Buxar]]'' | [[പാലക്കാട്]] | [[:d:Q4751307|Q4751307]] | |- | [[പ്രതാപ് ചന്ദ്ര റെഡ്ഡി]] | [[പ്രമാണം:Prathap C. Reddy (1).jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1933" | 1933-02-05 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q4243548|Q4243548]] | |- | ''[[:d:Q4307084|വിമൽ മുണ്ട]]'' | | ഇന്ത്യയിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തക | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1963" | 1963-08-15 | data-sort-value="2012" | 2012-03-22 | [[മഹാരാഷ്ട്ര]] | [[ബാന്ദ്ര]] | [[:d:Q4307084|Q4307084]] | |- | [[എ. ജി. കെ. ഗോഖലെ]] | [[പ്രമാണം:Dr agk gokhale.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1959" | 1959-10-02 | | [[വിജയവാഡ]] | | [[:d:Q4647788|Q4647788]] | |- | [[എ.ആർ. മേനോൻ]] | | കേരളത്തിലെ രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകൻ | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1886" | 1886-04-06 | data-sort-value="1960" | 1960-10-09 | | | [[:d:Q4648296|Q4648296]] | |- | ''[[:d:Q4690369|അഫ്സർ മൗദൂദി]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1874" | 1874-03-03 | data-sort-value="1948" | 1948-12-24 | | | [[:d:Q4690369|Q4690369]] | |- | ''[[:d:Q4699812|Ajit Varki]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1952" | 1952 | | | | [[:d:Q4699812|Q4699812]] | |- | [[അജ്മൽ അമീർ]] | [[പ്രമാണം:Ajmal Ameer at Launch of Provoke Lifestyle Magazine.jpg|center|128px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേതാവ് | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1985" | 1985-03-02 | | [[ആലുവ]] | | [[:d:Q4699893|Q4699893]] | |- | [[ക്യാപ്റ്റൻ ലക്ഷ്മി|ലക്ഷ്മി സഹ്ഗൾ]] | [[പ്രമാണം:Lakshmi Sahgal.jpg|center|128px]] | ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ ആർമിയിലെ ഇന്ത്യൻ സൈനാധിപ | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1914" | 1914-10-24 | data-sort-value="2012" | 2012-07-23 | [[ചെന്നൈ]] | [[കാൺപൂർ]] | [[:d:Q465051|Q465051]] | |- | [[ബിനായക് സെൻ]] | [[പ്രമാണം:Binayak Sen.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1950" | 1950-01-04 | | | | [[:d:Q863536|Q863536]] | |- | [[സാകിർ നായിക്|സാകിർ നായ്ക്ക്]] | [[പ്രമാണം:Dr Zakir Naik.jpg|center|128px]] | ഒരു എഴുത്തുകാരനും പ്രഭാഷകനും മത താരതമ്യ പണ്ഡിതനുമാണ് സാകിർ അബ്ദുൽ കരീം നായിക് | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[സൗദി അറേബ്യ]] | data-sort-value="1965" | 1965-10-18 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q932829|Q932829]] | |- | [[മണി മേനോൻ‌|മണി മേനോൻ]] | [[പ്രമാണം:Mani Menon VGR.JPG|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]] | data-sort-value="1948" | 1948-07-09 | | [[തൃശ്ശൂർ]] | | [[:d:Q984570|Q984570]] | |- | [[ഹനുമപ്പ സുദർശൻ]] | [[പ്രമാണം:H Sudarshan.jpg|center|128px]] | ഇന്ത്യൻ സാമൂഹിക പ്രവർത്തകൻ | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1950" | 1950-12-30 | | ''[[:d:Q8052060|Yemalur]]'' | | [[:d:Q1243958|Q1243958]] | |- | ''[[:d:Q5559835|Gieve Patel]]'' | [[പ്രമാണം:Gieve Patel.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1940" | 1940-08-18 | data-sort-value="2023" | 2023-11-03 | [[മുംബൈ]] | [[പൂണെ]] | [[:d:Q5559835|Q5559835]] | |- | ''[[:d:Q2214381|സലിം യൂസഫ്]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1952" | 1952-11-26 | | [[കൊട്ടാരക്കര]] | | [[:d:Q2214381|Q2214381]] | |- | [[റീത ഫാരിയ]] | [[പ്രമാണം:Reita Faria in Africa (cropped).jpg|center|128px]] | ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടറും സൌന്ദര്യമത്സര വിജയിയും | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1943" | 1943-08-23 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q2273463|Q2273463]] | |- | ''[[:d:Q2335520|അരൂപ് ചാറ്റർജി]]'' | [[പ്രമാണം:Aroup Chatterjee.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1958" | 1958-06-23 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q2335520|Q2335520]] | |- | [[സുനേത്ര ഗുപ്ത]] | [[പ്രമാണം:Kulldorff gupta bhattacharya (Sunetra Gupta cropped).jpg|center|128px]] | ഇന്ത്യൻ നോവലിസ്റ്റും എപ്പിഡെമിയോളജിസ്റ്റും | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1965" | 1965-03-15 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q2366381|Q2366381]] | |- | ''[[:d:Q2652239|അട്രജ]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q2652239|Q2652239]] | |- | [[ബി.സി. റോയ്]] | [[പ്രമാണം:Dr. Bidhan Chandra Roy in 1943 (cropped).jpg|center|128px]] | പശ്ചിമ ബംഗാളിന്റെ രണ്ടാമത്തെ മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്നു ഡോ.ബി.സി. റോയ് | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1882" | 1882-07-01 | data-sort-value="1962" | 1962-07-01 | ''[[:d:Q3181037|Bankipore]]'' | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[:d:Q2901773|Q2901773]] | |- | [[കേതയൂൺ അർദേശിർ ദിൻ‌ഷോ]] | [[പ്രമാണം:Kadinshaw.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1943" | 1943-11-16 | data-sort-value="2011" | 2011-08-26 | | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q4793608|Q4793608]] | |- | [[ഗുരുബായ് കർമാർക്കർ]] | [[പ്രമാണം:Gurubal Karmarkar, a 1892 graduate of Woman's Medical College of Pennsylvania (1).jpg|center|128px]] | ഇന്ത്യൻ ഫിസിഷ്യൻ | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1801" | 19th century<br/>1862-10-10 | data-sort-value="1932" | 1932 | | | [[:d:Q4793879|Q4793879]] | |- | [[എസ്.ഐ. പത്മാവതി|എസ്. ഐ. പദ്മാവതി]] | [[പ്രമാണം:Si-padmavati.webp|center|128px]] | ഇന്ത്യൻ കാർഡിയോളജിസ്റ്റ് | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1917" | 1917-06-20<br/>1919-06-20 | data-sort-value="2020" | 2020-08-29 | [[മ്യാൻമാർ|മ്യാന്മാർ]] | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | [[:d:Q4794109|Q4794109]] | |- | [[മുത്തുലക്ഷ്മി റെഡ്ഡി]] | [[പ്രമാണം:Muthulakshmi Reddy (ca 1912).jpg|center|128px]] | ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടറും നിയമസഭാംഗവും | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1886" | 1886-07-30 | data-sort-value="1968" | 1968-07-22 | ''[[:d:Q3535371|Pudukkottai State]]'' | [[ചെന്നൈ]] | [[:d:Q4794148|Q4794148]] | |- | ''[[:d:Q4805068|ആഷിക ഡേവിഡ്]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1862" | 1862 | | | | [[:d:Q4805068|Q4805068]] | |- | [[ബി. രമണ റാവു]] | | ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="2000" | 20th century | | [[ഹൈദരാബാദ്]] | | [[:d:Q4834177|Q4834177]] | |- | [[ബി.എസ്. മൂൺജെ]] | | ഇന്ത്യയിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയക്കാരൻ | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1872" | 1872-12-12 | data-sort-value="1948" | 1948-03-03 | | | [[:d:Q4834200|Q4834200]] | |- | [[ബാനൂ ജഹാൻഗീർ കോയാജി]] | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1918" | 1918-08-22<br/>1917-09-17 | data-sort-value="2004" | 2004-07-15 | [[മഹാരാഷ്ട്ര]] | [[പൂണെ]] | [[:d:Q4857029|Q4857029]] | |- | [[ഡി. ബിജു]] | [[പ്രമാണം:Dr. Biju.jpg|center|128px]] | മലയാളം ചലച്ചിത്ര സംവിധായകൻ | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1971" | 1971-05-31 | | [[കേരളം]] | | [[:d:Q4907282|Q4907282]] | |- | [[സുശീല നയ്യാർ]] | [[പ്രമാണം:Dr Sushila Nayyar, 1947.jpg|center|128px]] | ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യ സമരത്തിൽ പങ്കെടുത്ത വനിത | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1914" | 1914-12-26 | data-sort-value="2001" | 2001-01-03<br/>2000-01-03 | ''[[:d:Q6444811|Kunjah]]'' | [[സേവാഗ്രാം]] | [[:d:Q4969032|Q4969032]] | |- | ''[[:d:Q5071372|ചന്ദ്രകാന്ത് ഷാ]]'' | | | [[കാനഡ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1936" | 1936-04-07 | | ''[[:d:Q2087583|Nandurbar]]'' | | [[:d:Q5071372|Q5071372]] | |- | ''[[:d:Q5076920|Charles Donovan]]'' | [[പ്രമാണം:Charles Donovan.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1863" | 1863-09-19 | data-sort-value="1951" | 1951-10-29 | [[കൊൽക്കത്ത]] | ''[[:d:Q895264|Bourton-on-the-Water]]'' | [[:d:Q5076920|Q5076920]] | |- | ''[[:d:Q5269812|ധ്രുബജ്യൊതി ബോറ]]'' | | ഇന്ത്യൻ എഴുത്തുകാരൻ | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1955" | 1955-11-27 | | [[ഷില്ലോങ്ങ്]] | | [[:d:Q5269812|Q5269812]] | |- | ''[[:d:Q5276806|Dilip Mahalanabis]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1934" | 1934-11-12 | data-sort-value="2022" | 2022 | ''[[:d:Q2875992|Kishoreganj]]''<br/>[[ധാക്ക|ഢാക്ക]] | [[ഇന്ത്യ]] | [[:d:Q5276806|Q5276806]] | |- | ''[[:d:Q5358597|ഏലേടത്ത് തയ്ക്കട്ാട് നീലകണ്ഠൻ മൂസ്]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1904" | 1904 | data-sort-value="1997" | 1997 | [[ഒല്ലൂർ]] | [[ഒല്ലൂർ]] | [[:d:Q5358597|Q5358597]] | |- | ''[[:d:Q5640460|ഹക്കീം അബ്ദുൽ അസീസ്]]'' | [[പ്രമാണം:Hakim Abdul Aziz.jpeg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1855" | 1855 | data-sort-value="1911" | 1911 | [[ലഖ്‌നൗ]] | [[ലഖ്‌നൗ]] | [[:d:Q5640460|Q5640460]] | |- | [[ഇന്ദിര ഹിന്ദുജ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1943" | 1943-12-18 | | ''[[:d:Q1250069|Shikarpur]]'' | | [[:d:Q6025009|Q6025009]] | |- | ''[[:d:Q6114669|ജാക്ക് പ്രെഗെർ]]'' | [[പ്രമാണം:Dr Jack Preger, founder of Calcutta Rescue.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1930" | 1930-07-25 | | | | [[:d:Q6114669|Q6114669]] | |- | ''[[:d:Q6319421|ജ്യോതി പാണ്ഡ്യ]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[വഡോദര]] | | [[:d:Q6319421|Q6319421]] | |- | ''[[:d:Q6323647|K. N. Kesari]]'' | [[പ്രമാണം:Dr. K. N. Kesari 1999 by Bapu (page 1 crop).jpg|center|128px]] | | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1875" | 1875 | data-sort-value="1953" | 1953-06-08 | ''[[:d:Q15690270|Inamanamellur]]'' | | [[:d:Q6323647|Q6323647]] | |- | ''[[:d:Q6334699|Nirodbaran]]'' | | ഇന്ത്യയിലെ ഒരു എഴുത്തുകാരൻ | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]] | data-sort-value="1903" | 1903-11-17 | data-sort-value="2006" | 2006-07-17 | [[ചിറ്റഗോങ്]] | [[പുതുച്ചേരി നഗരം]] | [[:d:Q6334699|Q6334699]] | |- | [[കാകർല സുബ്ബറാവു|കകർല സുബ്ബറാവു]] | | ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1925" | 1925-01-25 | data-sort-value="2021" | 2021-04-16 | ''[[:d:Q15382|കൃഷ്ണ ജില്ല]]'' | [[സെക്കന്ദ്രാബാദ്]] | [[:d:Q6349273|Q6349273]] | |- | ''[[:d:Q6394895|Kesava Reddy]]'' | [[പ്രമാണം:Dr.Keshavareddy.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1946" | 1946-03-10 | data-sort-value="2015" | 2015-02-13 | ''[[:d:Q7709526|Thalupulapalle]]'' | [[നിസാമാബാദ്]] | [[:d:Q6394895|Q6394895]] | |- | [[ഖദീജ മുംതാസ്]] | [[പ്രമാണം:Dr.khadeeja mumtaz.jpg|center|128px]] | ഇന്ത്യൻ എഴുത്തുകാരി | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1955" | 1955 | | [[കാട്ടൂർ, തൃശ്ശൂർ ജില്ല]] | | [[:d:Q6398859|Q6398859]] | |- | ''[[:d:Q6407615|കില്ലി കൃപ റാണി]]'' | [[പ്രമാണം:Kruparani Killi (cropped).jpg|center|128px]] | ഇന്ത്യയിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തക | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1965" | 1965-11-19 | | ''[[:d:Q671757|Srikakulam]]'' | | [[:d:Q6407615|Q6407615]] | |- | ''[[:d:Q6712223|എം. എൽ. കുൽക്കർണി]]'' | | ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1947" | 1947-09-08 | | | | [[:d:Q6712223|Q6712223]] | |- | [[എം.കെ. മുനീർ]] | [[പ്രമാണം:M K Muneer.jpg|center|128px]] | ഇന്ത്യയിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകൻ | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1962" | 1962-08-26 | | [[കോഴിക്കോട്]] | | [[:d:Q6712766|Q6712766]] | |- | ''[[:d:Q6713018|എം. ആർ. ഗുരുസാമി മുദലിയാർ]]'' | | ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1880" | 1880 | data-sort-value="1958" | 1958 | ''[[:d:Q2340194|Nelamangala]]'' | [[കീഴ്പാക്കം]] | [[:d:Q6713018|Q6713018]] | |- | [[എം.എസ്. വല്യത്താൻ]] | [[പ്രമാണം:Dr.M.S.Valiathan.jpg|center|128px]] | കാർഡിയാക് സർജൻ | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1934" | 1934-05-24 | data-sort-value="2024" | 2024-07-17 | [[മാവേലിക്കര]] | [[മണിപ്പാൽ]] | [[:d:Q6713130|Q6713130]] | |- | ''[[:d:Q6733131|മഹൻകാളി സീതാരാമ റാവു]]'' | | | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1906" | 1906 | data-sort-value="1977" | 1977 | | | [[:d:Q6733131|Q6733131]] | |- | [[മേരി വർഗീസ്]] | [[പ്രമാണം:Dr.Mary Verghese receiving Padma Shri award.jpg|center|128px]] | ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1925" | 1925-05-21<br/>1925-05-27<br/>1925-05-26 | data-sort-value="1986" | 1986-12-17 | [[ചെറായി]] | [[വെല്ലൂർ]] | [[:d:Q6780883|Q6780883]] | |- | ''[[:d:Q6933432|മുകേഷ് ഹൈക്കർവാൾ]]'' | | | [[ഓസ്ട്രേലിയ]]<br/>[[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1960" | 1960-12-28 | | [[ലഖ്‌നൗ]] | | [[:d:Q6933432|Q6933432]] | |- | ''[[:d:Q6962817|നാൻസി ലോൺസ്‌ഡോർഫ്]]'' | | | [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="2000" | 20th century | | | | [[:d:Q6962817|Q6962817]] | |- | [[നരേന്ദ്ര ധാബോൽക്കർ]] | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1945" | 1945-11-01 | data-sort-value="2013" | 2013-08-20 | ''[[:d:Q581562|Satara]]'' | [[പൂണെ]] | [[:d:Q6965776|Q6965776]] | |- | ''[[:d:Q7117146|P. Brahmayya Sastry]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1913" | 1913-05-24 | data-sort-value="1993" | 1993-05-28 | ''[[:d:Q59018|Kakinada]]'' | | [[:d:Q7117146|Q7117146]] | |- | [[പി.കെ. വാരിയർ|പി. കെ. വാരിയർ]] | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1921" | 1921-06-05<br/>1921 | data-sort-value="2021" | 2021-07-10 | [[കോട്ടക്കൽ]] | [[കോട്ടക്കൽ]] | [[:d:Q7117375|Q7117375]] | |- | [[പദ്മാവതി ബന്ദോപാദ്ധ്യായ്]] | [[പ്രമാണം:Padma Bandopadhyay.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1944" | 1944-11-04 | | [[തിരുപ്പതി]] | | [[:d:Q7123872|Q7123872]] | |- | [[എസ്. പിനകപാണി]] | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1913" | 1913-08-03 | data-sort-value="2013" | 2013-03-11 | ''[[:d:Q7246454|Priyagraharam]]'' | [[കർനൂൽ]] | [[:d:Q7124235|Q7124235]] | |- | ''[[:d:Q7141308|Parveen Kumar]]'' | [[പ്രമാണം:Dame Parveen Kumar (cropped).jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]<br/>[[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം]] | data-sort-value="1942" | 1942-06-01 | | [[ലാഹോർ]] | | [[:d:Q7141308|Q7141308]] | |- | ''[[:d:Q7143137|പശുപതി ബോസ്]]'' | | ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1907" | 1907-11-01 | data-sort-value="1979" | 1979 | | | [[:d:Q7143137|Q7143137]] | |- | [[ആർ. കേശവൻ നായർ]] | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1910" | 1910 | data-sort-value="2005" | 2005 | | | [[:d:Q7273787|Q7273787]] | |- | ''[[:d:Q7288445|രാം ചന്ദ്ര ഡോം]]'' | | ഇന്ത്യയിലെ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകൻ | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1959" | 1959-02-08 | | ''[[:d:Q2088440|ബിർഭും ജില്ല]]'' | | [[:d:Q7288445|Q7288445]] | |- | [[റസ്റ്റോം ജൽ വകിൽ]] | | | [[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1911" | 1911-07-17 | data-sort-value="1974" | 1974-11-20 | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7382531|Q7382531]] | |- | ''[[:d:Q7399608|സാഹിബ് സിംഗ് സോഖെ]]'' | [[പ്രമാണം:Sahib Singh Sokhey 1948 Wellcome V0028080 (cropped).jpg|center|128px]] | | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1887" | 1887-12-15 | data-sort-value="1971" | 1971-10-23 | [[അമൃത്‌സർ]] | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | [[:d:Q7399608|Q7399608]] | |- | ''[[:d:Q7461261|ഷാ ഫൈസൽ]]'' | [[പ്രമാണം:The Prime Minister, Dr. Manmohan Singh congratulating Dr. Shah Faisal, the Civil Services topper for 2010 from Jammu & Kashmir, in New Delhi on May 26, 2010.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1983" | 1983-05-17 | | ''[[:d:Q6668869|Lolab Valley]]'' | | [[:d:Q7461261|Q7461261]] | |- | [[ഷീല ബാലകൃഷ്ണൻ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q7493001|Q7493001]] | |- | ''[[:d:Q7530461|സിർക്കഴി ജി. ശിവചിദംബരം]]'' | [[പ്രമാണം:சீர்காழி சிவசிதம்பரம்.JPG|center|128px]] | ഇന്ത്യൻ കർണാടക ഗായകൻ | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1959" | 1959-06-08 | | | | [[:d:Q7530461|Q7530461]] | |- | ''[[:d:Q7547563|സ്നേഹ ആനി ഫിലിപ്പ്]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]] | data-sort-value="1969" | 1969-10-07 | data-sort-value="2001" | 2001-09-11 | [[കേരളം]] | [[ലോക വ്യാപാര കേന്ദ്രം]] | [[:d:Q7547563|Q7547563]] | |- | ''[[:d:Q7654042|സ്വാതി പിരമൽ]]'' | [[പ്രമാണം:Dr. Swati Piramal.JPG|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1956" | 1956-03-28 | | | | [[:d:Q7654042|Q7654042]] | |- | [[ടി.എസ്.എസ്. രാജൻ]] | [[പ്രമാണം:TSSRajan.jpg|center|128px]] | ഇന്ത്യയിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയക്കാരൻ | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1880" | 1880 | data-sort-value="1953" | 1953 | [[ശ്രീരംഗം]] | [[ചെന്നൈ]] | [[:d:Q7668680|Q7668680]] | |- | ''[[:d:Q7686934|തരുൺ മണ്ഡൽ]]'' | [[പ്രമാണം:TMondal.jpg|center|128px]] | ഇന്ത്യയിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയക്കാരൻ | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1959" | 1959-01-20 | | ''[[:d:Q2330643|Jaynagar Majilpur]]'' | | [[:d:Q7686934|Q7686934]] | |- | [[വി. ശാന്ത]] | [[പ്രമാണം:Dr. V. Shanta, in New Delhi on March 20, 2006 (cropped).jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1927" | 1927-03-11 | data-sort-value="2021" | 2021-01-19 | ''[[:d:Q1646915|Mylapore]]'' | [[ചെന്നൈ]] | [[:d:Q7907747|Q7907747]] | |- | [[വന്ദന ജെയിൻ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q7914349|Q7914349]] | |- | ''[[:d:Q12354393|Ranganayakulu Potturu]]'' | [[പ്രമാണം:Ranganayakulu, Bengaluro, aprilo 2018.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1958" | 1958-07-08 | | | | [[:d:Q12354393|Q12354393]] | |- | [[രാമചന്ദ്ര ദത്താത്രയ ലെലെ|രാമചന്ദ്ര ദതത്രയ ലെലെ]] | | ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1928" | 1928-01-16 | data-sort-value="2022" | 2022 | [[ഹൈദരാബാദ്]] | | [[:d:Q12449609|Q12449609]] | |- | [[ഹേംലത ഗുപ്ത|ഹേമലത ഗുപ്ത]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="2000" | 20th century<br/>1943-06-25 | data-sort-value="2006" | 2006-05-13<br/>2006 | [[ഇന്ത്യ]] | ''[[:d:Q6373016|Karol Bagh Lok Sabha constituency]]'' | [[:d:Q12460836|Q12460836]] | |- | ''[[:d:Q12995370|Raja Rao Garikapati]]'' | | | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1915" | 1915-02-05 | data-sort-value="1963" | 1963-09-08 | ''[[:d:Q1639492|രാജമന്ദ്രി]]'' | [[ചെന്നൈ]] | [[:d:Q12995370|Q12995370]] | |- | [[ഹിൽഡ മേരി ലാസാറുസ്]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1890" | 1890<br/>1890-01-23 | data-sort-value="1978" | 1978 | | | [[:d:Q13012160|Q13012160]] | |- | ''[[:d:Q8045744|Y. G. Parameshwara]]'' | | ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ | [[ഇന്ത്യ]] | | data-sort-value="2004" | 2004 | | | [[:d:Q8045744|Q8045744]] | |- | [[സി.കെ. ലക്ഷ്മണൻ]] | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1898" | 1898-04-05 | data-sort-value="1970" | 1970-10-03 | | | [[:d:Q11689979|Q11689979]] | |- | ''[[:d:Q16317426|P. Sridevi]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1929" | 1929 | data-sort-value="1961" | 1961 | | | [[:d:Q16317426|Q16317426]] | |- | ''[[:d:Q16345836|ഫനിന്ദ്ര കൃഷ്ണ ഗുപ്ത]]'' | [[പ്രമാണം:Phanindra Krishna Gupta.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1883" | 1883 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q16345836|Q16345836]] | |- | ''[[:d:Q16514386|Abhay Bang]]'' | [[പ്രമാണം:Dr. Abhay Bang with breath counter.JPG|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1950" | 1950-09-23 | | | | [[:d:Q16514386|Q16514386]] | |- | [[ശശി വാധ്വ]] | | ഇന്ത്യൻ ശാസ്ത്രജ്ഞൻ | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1948" | 1948-07-30 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q15972942|Q15972942]] | |- | [[ടി.എസ്. സൗന്ദ്രം|ടി. എസ് സൗന്ദ്രം]] | [[പ്രമാണം:TS Soundram 2005 stamp of India.jpg|center|128px]] | ഇന്ത്യയിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തക | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1904" | 1904-08-18 | data-sort-value="1984" | 1984-10-21 | [[തിരുനെൽ‌വേലി]] | [[ദിണ്ടിഗൽ]] | [[:d:Q16011026|Q16011026]] | |- | ''[[:d:Q13120548|Rani Bang]]'' | [[പ്രമാണം:Rani Bang (cropped).jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1951" | 1951-09-17 | | | | [[:d:Q13120548|Q13120548]] | |- | ''[[:d:Q14076389|Kanwaljeet S. Anand]]'' | | ഗവേഷകൻ | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1953" | 20th century | | | | [[:d:Q14076389|Q14076389]] | |- | ''[[:d:Q15071574|ജാൻവി ബറുവ]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q15071574|Q15071574]] | |- | ''[[:d:Q15132653|വൈ.രാധാകൃഷ്ണമൂർത്തി]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | data-sort-value="2013" | 2013-10-19 | ''[[:d:Q15382|കൃഷ്ണ ജില്ല]]'' | [[ഹൈദരാബാദ്]] | [[:d:Q15132653|Q15132653]] | |- | ''[[:d:Q15144914|Minnie M. Mathan]]'' | | ഇന്ത്യൻ ശാസ്ത്രജ്ഞ | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1937" | 1937-12-16 | | | | [[:d:Q15144914|Q15144914]] | |- | ''[[:d:Q15144919|Asha Mathur]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1938" | 1938<br/>1938-06-13 | | | | [[:d:Q15144919|Q15144919]] | |- | ''[[:d:Q15431871|Anil Singhal]]'' | [[പ്രമാണം:Anil Singhal.jpg|center|128px]] | | [[ജർമ്മനി]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1943" | 1943-09-11 | data-sort-value="2017" | 2017-05-10 | [[അലിഗഢ്]] | ''[[:d:Q2971|Paderborn]]'' | [[:d:Q15431871|Q15431871]] | |- | ''[[:d:Q15689653|Achanta Lakshmipathi]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1880" | 1880-03-03 | data-sort-value="1962" | 1962-08-06 | | | [[:d:Q15689653|Q15689653]] | |- | ''[[:d:Q16097828|Mabelle Arole]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1935" | 1935-12-26 | data-sort-value="1999" | 1999 | [[ജബൽ‌പൂർ]] | | [[:d:Q16097828|Q16097828]] | |- | [[എളേടത്ത് തൈക്കാട്ട് നാരായണൻ മൂസ്|ഏലേടത്ത് തയ്ക്കാട്ട് നാരായണൻ മൂസ്]] | | ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1933" | 1933-10-02 | data-sort-value="2020" | 2020-08-05 | [[ഒല്ലൂർ]] | | [[:d:Q16106737|Q16106737]] | |- | ''[[:d:Q16190122|പുലിൻ ബിഹാരി ബാസ്‌കെ]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1968" | 1968-04-25 | | ''[[:d:Q5221114|Dantan Vidhan Sabha constituency]]'' | | [[:d:Q16190122|Q16190122]] | |- | [[ലീല സുമന്ത് മൂൽഗവോക്കർ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1916" | 1916-10-10 | data-sort-value="1992" | 1992-05-20 | | | [[:d:Q17917743|Q17917743]] | |- | [[സുബ്രത് കുമാർ ആചാര്യ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1951" | 1951-11-01 | | ''[[:d:Q2022279|ബലസോർ ജില്ല]]'' | | [[:d:Q18000280|Q18000280]] | |- | ''[[:d:Q18029936|നിലീം കുമാർ]]'' | [[പ്രമാണം:Nilim Kumar, poet.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1962" | 1962 | | ''[[:d:Q2571402|Pathsala]]'' | | [[:d:Q18029936|Q18029936]] | |- | [[ഭാൽചന്ദ്ര ബാബാജി ദീക്ഷിത്]] | | ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1902" | 1902-09-07 | data-sort-value="1977" | 1977 | [[അമരാവതി, മഹാരാഷ്ട്ര]] | | [[:d:Q18111875|Q18111875]] | |- | ''[[:d:Q16208488|Nikhil Dhurandhar]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q16208488|Q16208488]] | |- | ''[[:d:Q16734859|അസ്മ റഹീം]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കേരളം]] | | [[:d:Q16734859|Q16734859]] | |- | ''[[:d:Q16844432|മനോജ് കെ ജെയിൻ]]'' | [[പ്രമാണം:Dr Manoj Jain, infectious disease physician, manojkjain.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1963" | 1963-09-16 | | ''[[:d:Q2283203|Dr. Ambedkar Nagar]]'' | | [[:d:Q16844432|Q16844432]] | |- | ''[[:d:Q16901297|ഉമാ സാരെൻ]]'' | | ഇന്ത്യയിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തക | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1984" | 1984-05-09 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q16901297|Q16901297]] | |- | [[കെ. ശ്രീനാഥ് റെഡ്ഡി]] | [[പ്രമാണം:K Srinath Reddy.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q17083021|Q17083021]] | |- | ''[[:d:Q17199281|ഘാനശ്യാമ മിശ്ര]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1922" | 1922-10-10 | data-sort-value="2014" | 2014-06-01 | | [[ഭുവനേശ്വർ]] | [[:d:Q17199281|Q17199281]] | |- | [[എം. ആർ. രാജഗോപാൽ]] | [[പ്രമാണം:Dr. M. R Rajagopal.jpg|center|128px]] | ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1947" | 1947-09-23 | | [[തിരുവനന്തപുരം]] | | [[:d:Q17306215|Q17306215]] | |- | [[നീലം ക്ലേർ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ശ്രീനഗർ]] | | [[:d:Q17411238|Q17411238]] | |- | [[സാരൂബം ബിമോല കുമാരി ദേവി]] | [[പ്രമാണം:The President, Shri Pranab Mukherjee presenting the Padma Shri Award to Dr. Sarungbam Bimola Kumari Devi, at a Civil Investiture Ceremony, at Rashtrapati Bhavan, in New Delhi on April 08, 2015.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മണിപ്പൂർ]] | | [[:d:Q19560351|Q19560351]] | |- | [[രാജേഷ് കൊട്ടേച്ച]] | [[പ്രമാണം:Vaidya Rajesh Kotecha.jpg|center|128px]] | He is presently the Vice Chancellor of Gujarat Ayurved University, Jamnagar, India | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1963" | 1963-07-18 | | | | [[:d:Q19561084|Q19561084]] | |- | [[രൺദീപ് ഗുലേരിയ]] | [[പ്രമാണം:Dr. Randeep Guleria.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1959" | 1959-04-05 | | [[ഹിമാചൽ പ്രദേശ്‌]] | | [[:d:Q19612523|Q19612523]] | |- | [[ഓം പ്രകാശ് ഉപാധ്യായ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q19664597|Q19664597]] | |- | [[രാജഗോപാലൻ കൃഷ്ണൻ]] | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1932" | 1932-11-17 | data-sort-value="2015" | 2015-01-10 | [[കൊല്ലം]] | [[കൊല്ലം]] | [[:d:Q19666231|Q19666231]] | |- | [[മാതംഗി രാമകൃഷ്ണൻ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1934" | 1934<br/>1934-11-05 | data-sort-value="2025" | 2025-10-27 | [[തമിഴ്‌നാട്]] | | [[:d:Q19666692|Q19666692]] | |- | [[ശ്രീനിവാസ് എസ്. വൈശ്യ]] | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1947" | 1947-01-07 | | [[മഥുര]] | | [[:d:Q19666874|Q19666874]] | |- | ''[[:d:Q19811612|Meena Rajendra Shete-Sambhu]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q19811612|Q19811612]] | |- | ''[[:d:Q19852450|Basuhua]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1912" | 1912-03-01 | data-sort-value="1986" | 1986-10-12 | ''[[:d:Q3350679|Bikrampur]]'' | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[:d:Q19852450|Q19852450]] | |- | ''[[:d:Q19892441|Kanithi Viswanatham]]'' | [[പ്രമാണം:విశ్వనాదం.jpg|center|128px]] | ഇന്ത്യയിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയക്കാരൻ | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1932" | 1932 | data-sort-value="2023" | 2023 | | | [[:d:Q19892441|Q19892441]] | |- | [[ഗുൽ‌ഷൻ റായ് ഖത്രി|ഗുൽഷൻ റായ് ഖത്രി]] | [[പ്രമാണം:The President, Shri Pranab Mukherjee presenting the Padma Shri Award to Dr. Gulshan Rai Khatri, at an Investiture Ceremony-II, at Rashtrapati Bhavan, in New Delhi on April 20, 2013.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1944" | 1944-07-10 | data-sort-value="2020" | 2020-07-16 | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q18347568|Q18347568]] | |- | [[ഉഷ കെഹാർ ലുത്ര]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1932" | 1932<br/>1932-09-21 | | | | [[:d:Q18357516|Q18357516]] | |- | [[കിരിത്കുമാർ മൻസുഖ്‌ലാൽ ആചാര്യ]] | [[പ്രമാണം:The President, Shri Pranab Mukherjee presenting the Padma Shri Award to Shri Dr. Kiritkumar Mansukhlal Acharya, at a Civil Investiture Ceremony, at Rashtrapati Bhavan, in New Delhi on March 31, 2014.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q18421890|Q18421890]] | |- | [[കെ. കെ. അഗർവാൾ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1958" | 1958-09-05 | data-sort-value="2021" | 2021-05-17 | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]<br/>[[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | [[:d:Q18683826|Q18683826]] | |- | [[പവൻ രാജ് ഗോയൽ]] | [[പ്രമാണം:The President, Shri Pranab Mukherjee presenting the Padma Shri Award to Prof. (Dr.) Pawan Raj Goyal, at a Civil Investiture Ceremony, at Rashtrapati Bhavan, in New Delhi on March 31, 2014.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1952" | 1952-02 | | [[അഹമ്മദാബാദ്]] | | [[:d:Q18686437|Q18686437]] | |- | [[ജിതേന്ദ്ര നാഥ് പാണ്ഡെ]] | | ഇന്ത്യൻ ഫിസിഷ്യൻ | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1941" | 1941-06-14 | data-sort-value="2020" | 2020-05-23 | ''[[:d:Q2717915|Shikohabad]]'' | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | [[:d:Q18688035|Q18688035]] | |- | ''[[:d:Q18921381|R Balu]]'' | [[പ്രമാണം:Dr R Balu.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1965" | 1965-05-04 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q18921381|Q18921381]] | |- | ''[[:d:Q18977847|Ritam Chowdhury]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1983" | 1983-08 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q18977847|Q18977847]] | |- | [[അമർ പ്രസാദ് റേ]] | [[പ്രമാണം:A.P. Ray, malariologist.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1913" | 1913-02-26 | data-sort-value="1996" | 1996-09-24 | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q19895800|Q19895800]] | |- | [[ഐസക് സാന്ദ്ര]] | | ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ (1892–1968) | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1892" | 1892-11-03 | data-sort-value="1968" | 1968-08-29 | ''[[:d:Q876483|Sambalpur]]'' | ''[[:d:Q876483|Sambalpur]]'' | [[:d:Q19896133|Q19896133]] | |- | ''[[:d:Q20058801|Chintala Sita Devi]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]] | data-sort-value="1929" | 1929-04-21 | data-sort-value="2009" | 2009-03-06 | | | [[:d:Q20058801|Q20058801]] | |- | ''[[:d:Q20577008|Sangeeta Barve]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q20577008|Q20577008]] | |- | [[ഡൊറോത്തി ഡണ്ണിംഗ് ചാക്കോ]] | | | [[ജപ്പാൻ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1904" | 1904<br/>1904-02-04 | data-sort-value="1992" | 1992-12-30<br/>1993-01 | [[ക്യോത്തോ|ക്യോട്ടോ]] | ''[[:d:Q368045|Chester]]'' | [[:d:Q20638941|Q20638941]] | |- | ''[[:d:Q20671987|ലിയോ മുത്തു]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1952" | 1952-04-02 | data-sort-value="2015" | 2015-07-10 | ''[[:d:Q2716554|Thiruthuraipoondi]]'' | [[ചെന്നൈ]] | [[:d:Q20671987|Q20671987]] | |- | [[രാജ് ബവേജ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1934" | 1934<br/>1934-11-24 | | [[ഉത്തർ‌പ്രദേശ്]] | | [[:d:Q20683873|Q20683873]] | |- | [[മേരി പുന്നൻ ലൂക്കോസ്]] | [[പ്രമാണം:Mary Poonen Lukose.svg|center|128px]] | ഇന്ത്യൻ ഗൈനക്കോളജിസ്റ്റ്, ഒബ്സ്റ്റട്രീഷ്യൻ, ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ വനിതാ സർജൻ ജനറൽ. | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1886" | 1886-08-02 | data-sort-value="1976" | 1976-10-02 | [[അയ്മനം]] | [[തിരുവനന്തപുരം]] | [[:d:Q20684642|Q20684642]] | |- | [[ലൂസി ഉമ്മൻ]] | | ഇന്ത്യൻ ഗൈനക്കോളജിസ്റ്റ് | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1920" | 1920-04-16 | data-sort-value="2002" | 2002-03 | [[കേരളം]] | | [[:d:Q20685034|Q20685034]] | |- | [[ജാംഷെഡ് നൗറോജി വസിഫ്ദാർ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | data-sort-value="2000" | 2000 | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q20687489|Q20687489]] | |- | [[സുനിതി സോളമൻ]] | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1938" | 1938 | data-sort-value="2015" | 2015-07-28 | [[ചെന്നൈ]] | [[ചെന്നൈ]] | [[:d:Q20738697|Q20738697]] | |- | ''[[:d:Q21481665|രാധ ചരൺ പാണ്ട]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1898" | 1898-04-24 | data-sort-value="1974" | 1974-10-29 | | | [[:d:Q21481665|Q21481665]] | |- | ''[[:d:Q21597809|ജഗദീഷ് ചതുർവേദി]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1929" | 1929-08-15 | data-sort-value="2015" | 2015 | [[ഗ്വാളിയർ|ഗ്വാളിയാർ]] | | [[:d:Q21597809|Q21597809]] | |- | [[ജെ. എസ്. ഗുലേറിയ]] | | ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1928" | 1928 | data-sort-value="2026" | 2026-01-22 | [[പഞ്ചാബ്, പാകിസ്താൻ|പഞ്ചാബ്]] | | [[:d:Q21686034|Q21686034]] | |- | [[കെ.എ. എബ്രഹാം|കെ. എ. അബ്രഹാം]] | [[പ്രമാണം:Padmashri Dr K A Abraham.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | data-sort-value="2021" | 2021-10-22 | [[കേരളം]] | [[ചെന്നൈ]] | [[:d:Q21798148|Q21798148]] | |- | ''[[:d:Q21981198|മോഹിത് ഭണ്ഡാരി]]'' | [[പ്രമാണം:Mohit Bhandari.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1980" | 1980 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q21981198|Q21981198]] | |- | [[പോൾ കലാനിധി]] | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]] | data-sort-value="1977" | 1977-04-01 | data-sort-value="2015" | 2015-03-09 | ''[[:d:Q928168|Bronxville]]'' | | [[:d:Q22087287|Q22087287]] | |- | [[സൗമ്യ സ്വാമിനാഥൻ]] | [[പ്രമാണം:The Director General, ICMR and Secretary, DHR, Dr. Soumya Swaminathan, in New Delhi on January 19, 2016.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1959" | 1959-05-02 | | [[ജർമ്മനി]] | | [[:d:Q21062285|Q21062285]] | |- | [[സുന്ദരി മോഹൻദാസ്]] | [[പ്രമാണം:Dr.Sundarimohan Das.jpg|center|128px]] | സ്വാതന്ത്ര്യസേനാനി, ഭിഷഗ്വരൻ, സാമൂഹ്യ പ്രവർത്തകൻ | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1857" | 1857-12-17 | data-sort-value="1950" | 1950-04-04 | [[സിൽഹെറ്റ്]] | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[:d:Q21176925|Q21176925]] | |- | [[സിറിംഗ് ലാൻ‌ഡോൾ]] | [[പ്രമാണം:The President, Dr. A.P.J. Abdul Kalam presenting Padma Shri to Dr. (Ms.) Tsering Landol, a Gynaecologist & Obstetrician of Leh Ladakh, at an Investiture Ceremony at Rashtrapati Bhavan in New Delhi on March 29, 2006.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1945" | 1945-10-13 | | [[ലഡാക്ക്|ലഡാക്]] | | [[:d:Q22278770|Q22278770]] | |- | [[തനികാചലം സദഗോപൻ|തനികാചലം സഡഗോപൻ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1951" | 1951-10-23 | | [[തമിഴ്‌നാട്]] | | [[:d:Q23038239|Q23038239]] | |- | [[പി.ആർ. കൃഷ്ണകുമാർ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1951" | 1951-10-23 | data-sort-value="2020" | 2020-09-16 | [[ഷൊർണൂർ]] | [[കോയമ്പത്തൂർ]] | [[:d:Q23304286|Q23304286]] | |- | ''[[:d:Q27917316|മദൻ കതാരിയ]]'' | [[പ്രമാണം:Dr. Madan Kataria.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1955" | 1955 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q27917316|Q27917316]] | |- | ''[[:d:Q27970605|Dhiren Banerjee]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1904" | 1904 | data-sort-value="1978" | 1978-01-08 | | | [[:d:Q27970605|Q27970605]] | |- | ''[[:d:Q24718543|ഫുൾചന്ദ് പൃഥ്വി രാജ്]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1931" | 1931-09-13 | data-sort-value="2016" | 2016-02-27 | | | [[:d:Q24718543|Q24718543]] | |- | [[രുഖ്മബായി]] | [[പ്രമാണം:Rukhmabai.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1864" | 1864-11-22 | data-sort-value="1955" | 1955-09-25<br/>1955-12-25 | [[മുംബൈ]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q24939367|Q24939367]] | |- | [[കമല കൃഷ്ണസ്വാമി]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1940" | 1940-04-04 | | | | [[:d:Q25906886|Q25906886]] | |- | [[ലക്ഷ്മി ചന്ദ് ഗുപ്ത]] | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1939" | 1939-07-10 | data-sort-value="2010" | 2010-05-26 | [[ഗ്വാളിയർ|ഗ്വാളിയാർ]] | | [[:d:Q26213605|Q26213605]] | |- | [[രാം ഹർഷ് സിംഗ്]] | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1942" | 1942-01-10 | | | | [[:d:Q26251714|Q26251714]] | |- | ''[[:d:Q28744857|സരോജിനി_സരന്ഗി]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1951" | 1951 | | [[ഒഡീഷ]] | | [[:d:Q28744857|Q28744857]] | |- | ''[[:d:Q28869394|സോണിയ നിത്യാനന്ദ്]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1962" | 1962-09-06 | | | | [[:d:Q28869394|Q28869394]] | |- | [[രഞ്ജന ശ്രീവാസ്തവ]] | [[പ്രമാണം:Ranjana Srivastava.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഓസ്ട്രേലിയ]] | data-sort-value="1974" | 1974 | | [[കാൻബറ]] | | [[:d:Q26702925|Q26702925]] | |- | ''[[:d:Q27901993|വഖാർ അഹ്മദ് ഷാ]]'' | | ഇന്ത്യയിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയക്കാരൻ | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1943" | 1943-07-06 | data-sort-value="2018" | 2018-04-15 | ''[[:d:Q638621|Bahraich]]'' | [[ലഖ്‌നൗ]] | [[:d:Q27901993|Q27901993]] | |- | ''[[:d:Q29017279|Rafi Ahmed]]'' | [[പ്രമാണം:Rafi Ahmed virologist and immunologist.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]] | data-sort-value="1948" | 1948 | | [[ഹൈദരാബാദ്]] | | [[:d:Q29017279|Q29017279]] | |- | ''[[:d:Q29018652|പങ്കജ് നരം]]'' | [[പ്രമാണം:Dr Pankaj Naram.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1955" | 1955-05-04 | data-sort-value="2020" | 2020-02-19 | [[മുംബൈ]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q29018652|Q29018652]] | |- | [[സന്ദീപ് ബസു]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1971" | 1971-09-29 | | | | [[:d:Q29168828|Q29168828]] | |- | ''[[:d:Q30314375|Chittaranjan Yajnik]]'' | [[പ്രമാണം:Dr. Yajnik (13 February 2020).jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q30314375|Q30314375]] | |- | ''[[:d:Q57320813|Venkatachalam Raveenthiran]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q57320813|Q57320813]] | |- | [[ഡോസിബായ് പട്ടേൽ]] | [[പ്രമാണം:Dossibai Patell.jpg|center|128px]] | ഇന്ത്യൻ പ്രസവചികിത്സകയും ഗൈനക്കോളജിസ്റ്റും | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1881" | 1881-10-16 | data-sort-value="1960" | 1960-02-04 | [[മുംബൈ]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q57955102|Q57955102]] | |- | ''[[:d:Q58885226|Harjit Pal Bhattoa]]'' | | | [[ഹംഗറി]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1973" | 1973-04-21 | | No/unknown value | | [[:d:Q58885226|Q58885226]] | |- | ''[[:d:Q59209385|അഭിഷേക് പല്ലവ]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1982" | 1982-09-02 | | | | [[:d:Q59209385|Q59209385]] | |- | ''[[:d:Q60023782|രാജേശ്വരി ദലബെഹെര]]'' | | ഇന്ത്യയിലെ ഒരു എഴുത്തുകാരൻ | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1933" | 1933 | | [[കട്ടക്]] | | [[:d:Q60023782|Q60023782]] | |- | [[സവിത അംബേദ്കർ]] | [[പ്രമാണം:Dr. Savita Ambedkar.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1909" | 1909-01-27 | data-sort-value="2003" | 2003-05-29 | [[മുംബൈ]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q48645361|Q48645361]] | |- | ''[[:d:Q48975802|നബകുമാർ ബാസു]]'' | [[പ്രമാണം:Nabakumar Basu - Kolkata 2015-10-10 5134.JPG|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1949" | 1949-12-10 | | | | [[:d:Q48975802|Q48975802]] | |- | [[ആശ കസ്‌ലിവാൾ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q49833929|Q49833929]] | |- | [[ഷേർളി വാസു]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1958" | 1958 | data-sort-value="2025" | 2025 | | | [[:d:Q31704451|Q31704451]] | |- | ''[[:d:Q34837913|ദിലീപ് ഝാവേരി]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1943" | 1943-04-03 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q34837913|Q34837913]] | |- | ''[[:d:Q37830946|ടീന ചോപ്ര]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1978" | 1978-03-06 | | [[അമൃത്‌സർ]] | | [[:d:Q37830946|Q37830946]] | |- | ''[[:d:Q37994923|ജസ്വീന്ദർ കെ ഗംഭീർ]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q37994923|Q37994923]] | |- | [[ഐശ്വര്യ ലക്ഷ്മി]] | [[പ്രമാണം:Aishwarya Lekshmi.jpg|center|128px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1990" | 1990-07-26 | | [[തിരുവനന്തപുരം]] | | [[:d:Q39058709|Q39058709]] | |- | ''[[:d:Q41816046|Preeti Shanbag]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="2000" | 20th century | | | | [[:d:Q41816046|Q41816046]] | |- | ''[[:d:Q54861287|Vasanth Ravi]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q54861287|Q54861287]] | |- | ''[[:d:Q55434761|Shikha Sharma]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q55434761|Q55434761]] | |- | ''[[:d:Q56027719|Digumarti Raghunadharao]]'' | [[പ്രമാണം:Dr. D. Raghunadha Rao (cropped).JPG|center|128px]] | ഗവേഷകൻ | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q56027719|Q56027719]] | |- | ''[[:d:Q56284934|ഹ്രിഷിക്കെസ് സെൻ]]'' | [[പ്രമാണം:Hrishikes 2017.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1969" | 1969-05-15 | | | | [[:d:Q56284934|Q56284934]] | |- | ''[[:d:Q42298380|കാർത്തിക് ചന്ദ്രബോസ്]]'' | | | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1873" | 1873 | data-sort-value="1955" | 1955 | | | [[:d:Q42298380|Q42298380]] | |- | ''[[:d:Q42413325|ഹൃദയാനന്ദ പട്നായിക്]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1946" | 1946-06-03 | | | | [[:d:Q42413325|Q42413325]] | |- | ''[[:d:Q42589695|K. Ranga Rama Krishnan]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]] | data-sort-value="1956" | 1956-04-22 | | | | [[:d:Q42589695|Q42589695]] | |- | ''[[:d:Q43999837|ദിപ്തൻഷു ദാസ്]]'' | [[പ്രമാണം:Diptanshu Das 2015.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1982" | 1982-04-02 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q43999837|Q43999837]] | |- | ''[[:d:Q45882346|Geeta Kashyap Vemuganti]]'' | [[പ്രമാണം:Smt. Geeta K Vemuganti, Director, Ophthalmic Pathologic Service and Head (cropped).jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1960" | 1960-07-01 | | [[തെലംഗാണ|തെലങ്കാന]] | | [[:d:Q45882346|Q45882346]] | |- | ''[[:d:Q47009777|ഗോവിന്ദ് അപ്പാജി ഫഡ്കെ]]'' | [[പ്രമാണം:G.A.phadke.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1907" | 1907 | | ''[[:d:Q583818|Ichalkaranji]]'' | ''[[:d:Q581562|Satara]]'' | [[:d:Q47009777|Q47009777]] | |- | ''[[:d:Q47026934|ഐറിസ് ജി. ആർ. പോൾ]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1945" | 1945 | data-sort-value="2025" | 2025-10-13 | | | [[:d:Q47026934|Q47026934]] | |- | ''[[:d:Q47483386|ആശാലത രാധാകൃഷ്ണൻ]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1970" | 1970-05-13 | | [[കേരളം]] | | [[:d:Q47483386|Q47483386]] | |- | [[അളക കേശവ് ദേശ്പാണ്ഡെ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | data-sort-value="2025" | 2025-12-30 | | | [[:d:Q61686207|Q61686207]] | |- | ''[[:d:Q61823039|സുമന്ത് മേത്ത]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1877" | 1877-07-01 | data-sort-value="1968" | 1968-12-15 | [[സൂരത്]] | | [[:d:Q61823039|Q61823039]] | |- | ''[[:d:Q61945548|കാസി പിച്ച്ചായ്]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q61945548|Q61945548]] | |- | [[ശ്യാമള ഗോപാലൻ]] | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]] | data-sort-value="1938" | 1938-04-07 | data-sort-value="2009" | 2009-02-11 | [[ചെന്നൈ]] | [[ഓക്‌ലാന്റ്, കാലിഫോർണിയ|ഓക്ൿലാന്റ്]] | [[:d:Q60844968|Q60844968]] | |- | [[അശോക് ലക്ഷ്മൺറാവു കുക്കാഡെ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q61054384|Q61054384]] | |- | [[മാമൻ ചാണ്ടി|മാമ്മൻ ചാണ്ടി]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q61478244|Q61478244]] | |- | ''[[:d:Q63430821|ബിജോയ് മൊണ്ടാൽ]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1924" | 1924-12-01 | | ''[[:d:Q16251190|Andharthaul]]'' | | [[:d:Q63430821|Q63430821]] | |- | ''[[:d:Q64006847|Jayanta Kumar Roy]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1968" | 1968-02-13 | | ''[[:d:Q15241808|Lataguri]]'' | | [[:d:Q64006847|Q64006847]] | |- | ''[[:d:Q64148463|Sayantan Banerjee]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q64148463|Q64148463]] | |- | ''[[:d:Q64438206|Inder Anand]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | [[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം]] | [[:d:Q64438206|Q64438206]] | |- | ''[[:d:Q64509748|സ്വരൂപ് സർക്കാർ]]'' | [[പ്രമാണം:Swarup Sarkar (স্বরূপ সরকার).jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1953" | 1953 | | | | [[:d:Q64509748|Q64509748]] | |- | ''[[:d:Q64840916|സഞ്ജയ് സത്പതി]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q64840916|Q64840916]] | |- | ''[[:d:Q64859106|Nikhil Kumar Banerjee]]'' | | ഇന്ത്യയിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയക്കാരൻ | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1949" | 1949 | data-sort-value="2017" | 2017 | | | [[:d:Q64859106|Q64859106]] | |- | [[ഷിംന അസീസ്]] | | ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കേരളം]] | | [[:d:Q65321596|Q65321596]] | |- | [[കെ. ഹേമലത]] | [[പ്രമാണം:K Hemalata at Workers’ Mahapadav in 2017.png|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | ''[[:d:Q61434|നെല്ലൂർ]]'' | | [[:d:Q66022787|Q66022787]] | |- | ''[[:d:Q66499274|Abul Hasnat]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1955" | 1955 | data-sort-value="2019" | 2019-06-11 | | | [[:d:Q66499274|Q66499274]] | |- | [[നത ഹുസൈൻ]] | [[പ്രമാണം:Netha Hussain-070A3987 (cropped).jpg|center|128px]] | ഒരു ഇന്ത്യൻ-സ്വീഡിഷ് മെഡിക്കൽ ഡോക്ടറും ക്ലിനിക്കൽ ന്യൂറോ സയന്റിസ്റ്റും ബ്ലോഗറും വിക്കിപീഡിയനും ഗവേഷകയും | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1990" | 1990-06-11 | | [[കേരളം]] | | [[:d:Q66580063|Q66580063]] | |- | ''[[:d:Q66725242|Mortaza Hossain]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q66725242|Q66725242]] | |- | ''[[:d:Q97206596|Abraham George Thomas]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q97206596|Q97206596]] | |- | ''[[:d:Q97247074|Banbihari Mukhopadhyay]]'' | | | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1885" | 1885 | data-sort-value="1965" | 1965-07-05 | ''[[:d:Q1653485|Garalgachha]]'' | | [[:d:Q97247074|Q97247074]] | |- | ''[[:d:Q97666703|Pashupati Bhattacharya]]'' | | | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1891" | 1891-11-15 | data-sort-value="1978" | 1978-01-27 | | | [[:d:Q97666703|Q97666703]] | |- | ''[[:d:Q97681815|Guduru Gopal Rao]]'' | [[പ്രമാണം:Guduru Gopal Rao.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1954" | 1954 | | [[കട്ടക്]] | | [[:d:Q97681815|Q97681815]] | |- | ''[[:d:Q81780908|Subas Chandra Rout]]'' | [[പ്രമാണം:Subas Chandra Rout 02.JPG|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1944" | 1944-07-29 | data-sort-value="2026" | 2026-03-10 | [[ഭുവനേശ്വർ]] | | [[:d:Q81780908|Q81780908]] | |- | ''[[:d:Q82023862|അംബ്രിഷ് വിജയകർ]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1980" | 1980 | | | | [[:d:Q82023862|Q82023862]] | |- | [[ശാന്തി റോയ്]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q83685218|Q83685218]] | |- | [[രതിൻ ദത്ത]] | | ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1931" | 1931 | data-sort-value="2020" | 2020-01-27 | ''[[:d:Q2308247|Mangaldoi]]'' | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[:d:Q83841843|Q83841843]] | |- | ''[[:d:Q84496211|രാജേന്ദ്ര പ്രകാശ് സിംഗ്]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1945" | 1945 | data-sort-value="2020" | 2020-02-05 | | | [[:d:Q84496211|Q84496211]] | |- | ''[[:d:Q84562100|ബോമിറെഡ്ഡി സുന്ദര രാമി റെഡ്ഡി]]'' | [[പ്രമാണം:Dr.SundraRamiReddy.png|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1935" | 1935-10-17 | data-sort-value="2020" | 2020-02-06 | | | [[:d:Q84562100|Q84562100]] | |- | [[സുശോവൻ ബാനർജി]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q86085021|Q86085021]] | |- | [[ദിഗംബർ ബെഹെറ|ദിഗാംബർ ബെഹെര]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q86085705|Q86085705]] | |- | ''[[:d:Q67427117|Anupam Sen]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]] | data-sort-value="1925" | 1925 | data-sort-value="2015" | 2015-09-07 | | | [[:d:Q67427117|Q67427117]] | |- | ''[[:d:Q68225148|സോഹൻ ലാൽ ഭാട്ടിയ]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1891" | 1891 | data-sort-value="1981" | 1981-07-16 | [[അമൃത്‌സർ]] | [[ഇന്ത്യ]] | [[:d:Q68225148|Q68225148]] | |- | ''[[:d:Q69356075|തേജസ്വിനി മനോഗ്ന]]'' | [[പ്രമാണം:Tejaswini Manogna - Miss Diva 2017 contestants at Yamaha music video launch (cropped).jpg|center|128px]] | ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടറും മോഡലും | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1994" | 1994-05-19 | | [[ഹൈദരാബാദ്]] | | [[:d:Q69356075|Q69356075]] | |- | ''[[:d:Q69932454|K. Rajender Reddy]]'' | | | [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1949" | 1949 | | | | [[:d:Q69932454|Q69932454]] | |- | ''[[:d:Q72146155|ഗോർധന്ദാസ് ഭഗവന്ദാസ് നരോട്ടംദാസ്]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1887" | 1887 | data-sort-value="1975" | 1975 | | | [[:d:Q72146155|Q72146155]] | |- | ''[[:d:Q72753935|പരംദീപ് സിംഗ്]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q72753935|Q72753935]] | |- | [[എം.സി. അൽബുക്കർക്ക്]] | [[പ്രമാണം:MCAlbuquerqueColchester1918.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഗോവ]] | | [[:d:Q76349299|Q76349299]] | |- | [[രവി കണ്ണൻ ആർ]] | [[പ്രമാണം:Ravi Kannan R Padma cropped.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q98907700|Q98907700]] | |- | ''[[:d:Q99472554|Dhiman Barua]]'' | | ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1920" | 1920-10-19 | data-sort-value="2020" | 2020-09-19 | [[യംഗോൺ]] | | [[:d:Q99472554|Q99472554]] | |- | ''[[:d:Q99927321|Pallavi Maharathi]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q99927321|Q99927321]] | |- | [[സുശീല അനിത ബാനർജി]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | data-sort-value="1920" | 1920-09 | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[ലാഹോർ]] | [[:d:Q100387268|Q100387268]] | |- | [[വിജയലക്ഷ്മി രമണൻ]] | | ഇന്ത്യൻ ഭിഷഗ്വര, ആർമി ഓഫീസർ | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1924" | 1924 | data-sort-value="2020" | 2020 | | | [[:d:Q100706299|Q100706299]] | |- | [[കെ.എം. ചാക്കോ]] | | ഇന്ത്യയിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകൻ | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1910" | 1910-10-24 | data-sort-value="1983" | 1983-04-10 | | | [[:d:Q101168707|Q101168707]] | |- | ''[[:d:Q102207701|Dinabandhu Sahoo]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q102207701|Q102207701]] | |- | [[ലക്ഷ്മീഭായി രാജ്വാദേ]] | [[പ്രമാണം:Rani Lakshmibai Rajwade.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1887" | 1887 | data-sort-value="1984" | 1984 | | | [[:d:Q102434863|Q102434863]] | |- | ''[[:d:Q103151287|ఆమంచర్ల శేషాచలపతిరావు]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q103151287|Q103151287]] | |- | ''[[:d:Q105080301|Dilip Kumar Singh]]'' | | ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ (b. 1926) | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1926" | 1926-06-26 | | | | [[:d:Q105080301|Q105080301]] | |- | ''[[:d:Q86971120|Aayush Gupta]]'' | [[പ്രമാണം:Aayush Gupta dermatologist 2026.png|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q86971120|Q86971120]] | |- | ''[[:d:Q87738087|Radhika Tandon]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q87738087|Q87738087]] | |- | ''[[:d:Q88058242|Kamala Dhall]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q88058242|Q88058242]] | |- | ''[[:d:Q88867162|Mrinmoy Das]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1997" | 1997-05-01 | | | | [[:d:Q88867162|Q88867162]] | |- | ''[[:d:Q89018323|Bindu Kulshreshtha]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q89018323|Q89018323]] | |- | ''[[:d:Q89745295|Umesh Kapil]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q89745295|Q89745295]] | |- | ''[[:d:Q90262129|Srinivas Bojanapu]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q90262129|Q90262129]] | |- | ''[[:d:Q91294983|Aakash Pandita]]'' | | ഗവേഷകൻ | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q91294983|Q91294983]] | |- | ''[[:d:Q92761911|Prerna S Sharma]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1988" | 1988-05-21 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q92761911|Q92761911]] | |- | ''[[:d:Q94503372|അനിത ഭരദ്വാജ്]]'' | [[പ്രമാണം:Anita Bharadwaj (cropped).jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q94503372|Q94503372]] | |- | [[സുജാത മോഹൻ (ഡോക്ടർ)|സുജാത മോഹൻ]] | [[പ്രമാണം:Dr Sujatha Mohan (cropped).jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="2000" | 20th century | | | | [[:d:Q95099143|Q95099143]] | |- | ''[[:d:Q95220255|സതീഷ് നല്ലം]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q95220255|Q95220255]] | |- | ''[[:d:Q107222599|Ranoj Pegu]]'' | [[പ്രമാണം:Ranoj Pegu 1.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1962" | 1962-02-12 | | | | [[:d:Q107222599|Q107222599]] | |- | ''[[:d:Q107301280|Meharban Singh]]'' | [[പ്രമാണം:Dr. Meharban Singh (cropped).jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1937" | 1937 | | ''[[:d:Q2385925|presidencies and provinces in British India]]'' | | [[:d:Q107301280|Q107301280]] | |- | ''[[:d:Q105870899|కాళిదాసు వెంకటసుబ్బాశాస్త్రి]]'' | [[പ്രമാണം:Kalidasu Venkata Subbasastry.jpg|center|128px]] | | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1883" | 1883 | data-sort-value="1953" | 1953 | | | [[:d:Q105870899|Q105870899]] | |- | ''[[:d:Q105948168|Jags Krishnan]]'' | [[പ്രമാണം:Jags Krishnan 1.jpg|center|128px]] | | [[ഓസ്ട്രേലിയ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1972" | 1972-04-23 | | [[കോട്ടഗിരി]] | | [[:d:Q105948168|Q105948168]] | |- | [[ദിവ്യ എസ്. അയ്യർ]] | [[പ്രമാണം:Dr. Divya S. Iyer IAS - incumbent Pathanamthitta district magistrate.jpg|center|128px]] | കേരളത്തിലെ ഐ.എ.എസ് ഉദ്യോഗസ്ഥ | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1984" | 1984-10-16 | | [[തിരുവനന്തപുരം]] | | [[:d:Q105988314|Q105988314]] | |- | ''[[:d:Q106221509|Roopa Dhatt]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]] | | | | | [[:d:Q106221509|Q106221509]] | |- | ''[[:d:Q106248428|Gauri Tendulkar]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q106248428|Q106248428]] | |- | ''[[:d:Q106734360|Rajendra Kapila]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | data-sort-value="2021" | 2021-04-28 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | [[:d:Q106734360|Q106734360]] | |- | ''[[:d:Q107387933|Goru Krishna Babu]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1959" | 1959 | | ''[[:d:Q2352168|Jeypore]]'' | | [[:d:Q107387933|Q107387933]] | |- | ''[[:d:Q107453532|Gella Venkata Satyanarayana Murty]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | | data-sort-value="1959" | 1959 | | | [[:d:Q107453532|Q107453532]] | |- | ''[[:d:Q107610257|Ayyagari Mythili]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q107610257|Q107610257]] | |- | ''[[:d:Q107647347|Malladi Umadevi]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q107647347|Q107647347]] | |- | ''[[:d:Q107647765|Vipperla Sujatha]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q107647765|Q107647765]] | |- | ''[[:d:Q107648988|Vipperla Satyanarayana]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1937" | 1937-12-15 | data-sort-value="2020" | 2020-06-13 | | | [[:d:Q107648988|Q107648988]] | |- | ''[[:d:Q107658445|Garuda Butchi Raju]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q107658445|Q107658445]] | |- | ''[[:d:Q108101243|Joyti Prokash Bose]]'' | | ഇന്ത്യൻ ശാസ്ത്രജ്ഞൻ | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1894" | 1894 | data-sort-value="1968" | 1968 | | | [[:d:Q108101243|Q108101243]] | |- | ''[[:d:Q108405658|Kumudshankar Roy]]'' | | | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1892" | 1892-09-07 | data-sort-value="1950" | 1950-10-24 | [[ധാക്ക|ഢാക്ക]] | [[വെല്ലൂർ]] | [[:d:Q108405658|Q108405658]] | |- | ''[[:d:Q108405711|Hemendranath Ghosh]]'' | | | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1890" | 1890-11-16 | data-sort-value="1965" | 1965-12-12 | ''[[:d:Q1429697|ചാന്ദ്പുർ ജില്ല]]'' | | [[:d:Q108405711|Q108405711]] | |- | ''[[:d:Q108754507|Balaraman Vijayayraghavan Neelamegam]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1953" | 1953-11-12 | data-sort-value="2015" | 2015-01-29 | | | [[:d:Q108754507|Q108754507]] | |- | ''[[:d:Q108888276|Beoncy Laishram]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | ''[[:d:Q1822188|ഇംഫാൽ വെസ്റ്റ് ജില്ല]]'' | | [[:d:Q108888276|Q108888276]] | |- | ''[[:d:Q111606292|Dasari Ramakrishna Prasad]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q111606292|Q111606292]] | |- | ''[[:d:Q112119155|Ranjan Pai]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1972" | 1972-11-11 | | | | [[:d:Q112119155|Q112119155]] | |- | ''[[:d:Q112971735|Gurpreet Kaur]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1990" | 1990 | | [[പെഹോവ, ഹരിയാന]] | | [[:d:Q112971735|Q112971735]] | |- | ''[[:d:Q113627276|Julião Menezes]]'' | [[പ്രമാണം:Julião Menezes.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1909" | 1909-08-07 | data-sort-value="1980" | 1980-07-02 | | | [[:d:Q113627276|Q113627276]] | |- | ''[[:d:Q113682272|Vivek Parameswara Sarma]]'' | | ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q113682272|Q113682272]] | |- | ''[[:d:Q110191163|Ashok Kumar Amrohi]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1955" | 1955-10-13 | data-sort-value="2021" | 2021-04-27 | | [[ഗുഡ്‌ഗാവ്]] | [[:d:Q110191163|Q110191163]] | |- | ''[[:d:Q110566464|Alulru Vijayalakshmi]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q110566464|Q110566464]] | |- | ''[[:d:Q110581483|Dhaniram Baruah]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1972" | 1972 | | | | [[:d:Q110581483|Q110581483]] | |- | ''[[:d:Q110597809|Dr. K. M. Saifullah]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1976" | 1976-09-12 | | ''[[:d:Q1925191|Samastipur]]'' | | [[:d:Q110597809|Q110597809]] | |- | ''[[:d:Q110662406|Paul Harris Daniel]]'' | [[പ്രമാണം:Dr. Paul Harris Daniel JEG6621.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1910" | 1910 | data-sort-value="2003" | 2003 | | | [[:d:Q110662406|Q110662406]] | |- | ''[[:d:Q110771548|Bharath Shetty Y]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1971" | 1971-09-08 | | [[മംഗളൂരു]] | | [[:d:Q110771548|Q110771548]] | |- | ''[[:d:Q111050893|Lata Desai]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1941" | 1941-08-08 | | | | [[:d:Q111050893|Q111050893]] | |- | ''[[:d:Q111334760|Narendra Prasad Misra]]'' | [[പ്രമാണം:Narendra Prasad Misra portrait.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1932" | 1932-07-10 | data-sort-value="2021" | 2021 | | | [[:d:Q111334760|Q111334760]] | |- | ''[[:d:Q115556299|Anshita Aggarwal]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q115556299|Q115556299]] | |- | ''[[:d:Q116516777|Bindu Menon]]'' | [[പ്രമാണം:Bindu Menon.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1970" | 1970 | | | | [[:d:Q116516777|Q116516777]] | |- | ''[[:d:Q125758743|Usha Desai]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q125758743|Q125758743]] | |- | ''[[:d:Q118115305|কালিদাস বৈদ্য]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | data-sort-value="2010" | 2010-10-25 | ''[[:d:Q609190|പിരോജ്പൂർ ജില്ല]]'' | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[:d:Q118115305|Q118115305]] | |- | ''[[:d:Q118220150|Vijay Viswanathan]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q118220150|Q118220150]] | |- | ''[[:d:Q118610627|Khrielie-ü Kire]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1918" | 1918-01-12 | data-sort-value="2013" | 2013-09-11 | | | [[:d:Q118610627|Q118610627]] | |- | ''[[:d:Q119727113|Edmond]]'' | [[പ്രമാണം:Dr. Edmond after his address at the UN University in Japan.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1990" | 1990-09-03 | | [[മംഗളൂരു]] | | [[:d:Q119727113|Q119727113]] | |- | ''[[:d:Q121032307|Amrit K. Patnaik]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q121032307|Q121032307]] | |- | ''[[:d:Q124727043|Parvati Soren]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q124727043|Q124727043]] | |- | ''[[:d:Q124736989|Bijayalaxmi Biswal]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q124736989|Q124736989]] | |- | ''[[:d:Q124759868|Gannavarapu Varaha Narasimha Murthy]]'' | [[പ്രമാണം:డా. గన్నవరపు నరసింహమూర్తి.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]] | data-sort-value="1951" | 1951-07-16 | | ''[[:d:Q3426021|Srungavarapukota]]'' | | [[:d:Q124759868|Q124759868]] | |- | ''[[:d:Q124829884|Sesh Kamal Sunkara]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[വിശാഖപട്ടണം]] | | [[:d:Q124829884|Q124829884]] | |- | ''[[:d:Q124967301|Praneeta Malipeddi]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1996" | 1996 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q124967301|Q124967301]] | |- | ''[[:d:Q124967365|Malipeddi Bhaskara Rao]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q124967365|Q124967365]] | |- | ''[[:d:Q124985179|Malipeddi Krishna Rao]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q124985179|Q124985179]] | |- | ''[[:d:Q125023325|Indubhushan Basu]]'' | | | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1892" | 1892-12-18 | data-sort-value="1975" | 1975-12-26 | | | [[:d:Q125023325|Q125023325]] | |- | ''[[:d:Q125029329|G. Ram Gopal Naik]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഗുണ്ടൂർ]] | | [[:d:Q125029329|Q125029329]] | |- | ''[[:d:Q121864614|Trinetra Haldar Gummaraju]]'' | [[പ്രമാണം:Trinetra At Bandstand.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1997" | 1997-06-17 | | | | [[:d:Q121864614|Q121864614]] | |- | ''[[:d:Q121989274|Surajit Giri]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1977" | 1977-07-04 | | | | [[:d:Q121989274|Q121989274]] | |- | ''[[:d:Q122583797|Otilia Mascarenhas]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q122583797|Q122583797]] | |- | ''[[:d:Q122809349|Lalit Kumar Barua]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1890" | 1890 | data-sort-value="1960" | 1960 | ''[[:d:Q11938328|Nagaon]]'' | | [[:d:Q122809349|Q122809349]] | |- | ''[[:d:Q122853736|Prashant Madanmohan]]'' | [[പ്രമാണം:2023-09-28 22 16 04-Window.png|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1985" | 1985-07-31 | | [[തഞ്ചാവൂർ]] | | [[:d:Q122853736|Q122853736]] | |- | ''[[:d:Q122899983|Savitha Devi Yelamanchi]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[വിശാഖപട്ടണം]] | | [[:d:Q122899983|Q122899983]] | |- | ''[[:d:Q123113595|Sthabir Dasgupta]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1949" | 1949-01-18 | data-sort-value="2023" | 2023-09-05 | [[ജംഷഡ്പൂർ|ജംഷദ്‌പൂർ]] | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[:d:Q123113595|Q123113595]] | |- | ''[[:d:Q123122836|Subba Rao Bhavaraju]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]] | data-sort-value="1942" | 1942 | | ''[[:d:Q1639492|രാജമന്ദ്രി]]'' | | [[:d:Q123122836|Q123122836]] | |- | ''[[:d:Q123123188|Satyavaraprasad Kadali]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1960" | 1960-06-10 | | | | [[:d:Q123123188|Q123123188]] | |- | ''[[:d:Q123226038|Satyanarayana Gavarasana]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | data-sort-value="2020" | 2020 | | | [[:d:Q123226038|Q123226038]] | |- | ''[[:d:Q123335093|Raghvendra Sharma]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123335093|Q123335093]] | |- | ''[[:d:Q123338244|Katayun Virkar]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1918" | 1918-08-04 | data-sort-value="2011" | 2011-07-28 | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q123338244|Q123338244]] | |- | ''[[:d:Q123487647|Anjali Mukhopadhyay]]'' | | | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1931" | 1931 | data-sort-value="1983" | 1983-11-17 | ''[[:d:Q2036954|Ranaghat]]'' | | [[:d:Q123487647|Q123487647]] | |- | ''[[:d:Q123492569|Dr. Mohana Rao Patibandla]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1978" | 1978-04-20 | | [[പ്രകാസം ജില്ല|പ്രകാശം ജില്ല]] | | [[:d:Q123492569|Q123492569]] | |- | ''[[:d:Q123553817|Nayanjyoti Sarma]]'' | [[പ്രമാണം:Nayan Jyoti Sharma (cropped).jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1993" | 1993-06-03 | | | | [[:d:Q123553817|Q123553817]] | |- | ''[[:d:Q123691897|വസന്ത മുത്തുസ്വാമി]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1948" | 1948-07-12 | data-sort-value="2023" | 2023-02-21 | | | [[:d:Q123691897|Q123691897]] | |- | ''[[:d:Q124608485|Shyam Krishnasamy]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q124608485|Q124608485]] | |- | ''[[:d:Q124610941|Aqsa Shaikh]]'' | [[പ്രമാണം:Aqsa Shaikh at Vax centres.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | ''[[:d:Q2724879|Islampura]]'' | | [[:d:Q124610941|Q124610941]] | |- | ''[[:d:Q131308670|Abdul Jaleel Faridi]]'' | | | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1913" | 1913 | data-sort-value="1974" | 1974-05-19 | | | [[:d:Q131308670|Q131308670]] | |- | ''[[:d:Q131342365|B. D. Chaurasia]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1937" | 1937-10-01 | data-sort-value="1985" | 1985-05-05 | ''[[:d:Q712625|Barigarh]]'' | | [[:d:Q131342365|Q131342365]] | |- | ''[[:d:Q125824960|Jatindranath Ghosal]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1878" | 1878-09-02 | data-sort-value="1968" | 1968-04-25 | ''[[:d:Q712504|Baranagar]]'' | | [[:d:Q125824960|Q125824960]] | |- | ''[[:d:Q125885349|Naga Madhuri]]'' | [[പ്രമാണം:Dr Naga Madhuri 02.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q125885349|Q125885349]] | |- | ''[[:d:Q126010684|ఎరవెల్లి చంద్రశేఖర్‌రావు]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1961" | 1961-02-12 | | ''[[:d:Q6943191|Mustabad mandal]]'' | | [[:d:Q126010684|Q126010684]] | |- | ''[[:d:Q126364985|Kalyan Vaijinathrao Kale]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1963" | 1963-07-19 | | [[ഔറംഗാബാദ്]] | | [[:d:Q126364985|Q126364985]] | |- | ''[[:d:Q126365069|Kadiyam Kavya]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1980" | 1980 | | | | [[:d:Q126365069|Q126365069]] | |- | ''[[:d:Q126365605|Sharmila Sarkar]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q126365605|Q126365605]] | |- | ''[[:d:Q126371681|Rani Srikumar]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q126371681|Q126371681]] | |- | ''[[:d:Q127424806|కొడాలి వీరయ్య]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1928" | 1928-08-20 | data-sort-value="2000" | 2000-12-12 | ''[[:d:Q13007149|Moparru]]'' | | [[:d:Q127424806|Q127424806]] | |- | ''[[:d:Q127691439|G. Vijaya Rama Rao]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1954" | 1954-06-02 | | ''[[:d:Q65317725|Velair Mandal]]'' | | [[:d:Q127691439|Q127691439]] | |- | ''[[:d:Q127745948|Nirmala Prabhavathy Moillakalva]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q127745948|Q127745948]] | |- | ''[[:d:Q129215269|P.D. Sinha]]'' | [[പ്രമാണം:Dr P.D. Sinha (cropped).jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | data-sort-value="1992" | 1992 | ''[[:d:Q7802954|Tilouthu]]'' | | [[:d:Q129215269|Q129215269]] | |- | ''[[:d:Q135422663|Girish Tiwari]]'' | [[പ്രമാണം:Dr Girish Tiwari.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q135422663|Q135422663]] | |- | ''[[:d:Q130229563|H. Girijamma]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | data-sort-value="2021" | 2021 | ''[[:d:Q1708108|Harihar]]'' | [[ദാവൺഗരെ]] | [[:d:Q130229563|Q130229563]] | |- | ''[[:d:Q130235905|കെ എൻ പിഷാരടി]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1892" | 1892-08-22 | data-sort-value="1972" | 1972-06-08 | [[ചൊവ്വര]] | [[ഇരിഞ്ഞാലക്കുട]] | [[:d:Q130235905|Q130235905]] | |- | ''[[:d:Q130282828|Abhaya]]'' | [[പ്രമാണം:Protest against Kolkata rape-murder.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1993" | 1993<br/>1992 | data-sort-value="2024" | 2024-08-09 | No/unknown value | [[ആർ. ജി. കാർ മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആന്റ് ഹോസ്പിറ്റൽ]] | [[:d:Q130282828|Q130282828]] | |- | ''[[:d:Q130989476|Nalini Parthasarathi]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q130989476|Q130989476]] | |- | ''[[:d:Q131125923|Hazrat Hafiz Dr. Syed Ashique Hussain Azizi Jajneri]]'' | | | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1917" | 1917 | data-sort-value="1980" | 1980-04-07 | ''[[:d:Q100093|ഷൈഖ് പുര ജില്ല]]'' | ''[[:d:Q100093|ഷൈഖ് പുര ജില്ല]]'' | [[:d:Q131125923|Q131125923]] | |- | ''[[:d:Q131584064|Sundaram Krishnamurthy]]'' | | | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1919" | 1919-09-12 | data-sort-value="2010" | 2010-07-02 | | | [[:d:Q131584064|Q131584064]] | |- | [[സുചിത്ര എല്ല]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1963" | 1963 | | ''[[:d:Q1557417|തിരുട്ടണി]]'' | | [[:d:Q131912917|Q131912917]] | |- | ''[[:d:Q131924124|G. Nachiar]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1940" | 1940-09-15 | | ''[[:d:Q16311342|Vadamalapuram]]'' | | [[:d:Q131924124|Q131924124]] | |- | ''[[:d:Q132130716|प्रेमा धनराज]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1950" | 1950-06-30 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q132130716|Q132130716]] | |- | ''[[:d:Q133307845|Harinath Mukherjee]]'' | [[പ്രമാണം:Harinath Mukherjee.png|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1953" | 1953-11-15 | | | | [[:d:Q133307845|Q133307845]] | |- | ''[[:d:Q137647684|Dorothy May Satur]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1902" | 1902-05-28 | data-sort-value="1981" | 1981-03-28 | | | [[:d:Q137647684|Q137647684]] | |- | ''[[:d:Q133835157|Kamal Kumar Mallik]]'' | | | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | No/unknown value | No/unknown value | | | [[:d:Q133835157|Q133835157]] | |- | ''[[:d:Q134358077|Narendranath Datta]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1884" | 1884-09-21 | data-sort-value="1949" | 1949-04-06 | ''[[:d:Q3347783|Muradnagar Upazila]]'' | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[:d:Q134358077|Q134358077]] | |- | ''[[:d:Q134396596|Rajaniprabha Saikia]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q134396596|Q134396596]] | |- | ''[[:d:Q134485163|Mohammed Idrees Habban]]'' | [[പ്രമാണം:Habibul Ummat Hazrat Moulana Dr Hakeem Mohammed Idrees Habban Raheemi.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | ''[[:d:Q766888|Charthaval]]'' | [[ബെംഗളൂരു]] | [[:d:Q134485163|Q134485163]] | |- | ''[[:d:Q134561917|Kolli S. Chalam]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q134561917|Q134561917]] | |- | ''[[:d:Q135006390|డా. మానిక్యమ్మ]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q135006390|Q135006390]] | |- | ''[[:d:Q135045436|G Nachiyar]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1940" | 1940-09-15 | | [[തമിഴ്‌നാട്]] | | [[:d:Q135045436|Q135045436]] | |- | ''[[:d:Q135087245|డా. మంజుల అనంతకృష్ణన్ (AICTE సభ్యురాలు, విద్యావేత్త)]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q135087245|Q135087245]] | |- | ''[[:d:Q135184523|சுதா சேஷய்யன்]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1961" | 1961-09-25 | | | | [[:d:Q135184523|Q135184523]] | |- | ''[[:d:Q135273140|தி. சா. ராஜு]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1926" | 1926-08-15 | | ''[[:d:Q23737657|Thillaisthanam Gram Panchayat]]''<br/>[[തഞ്ചാവൂർ ജില്ല]] | | [[:d:Q135273140|Q135273140]] | |- | ''[[:d:Q135450466|Shruti Hegde]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഹുബ്ലി]] | | [[:d:Q135450466|Q135450466]] | |- | ''[[:d:Q135935085|Rajib Kumar Sarmah]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q135935085|Q135935085]] | |- | ''[[:d:Q135935634|Athira Sarasa]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കൊല്ലം]] | | [[:d:Q135935634|Q135935634]] | |- | ''[[:d:Q136337365|Ankita Dave]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1987" | 1987-06-22 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q136337365|Q136337365]] | |- | ''[[:d:Q136358953|Ali Mohammad Jan]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1914" | 1914-09-03 | data-sort-value="1988" | 1988-10-31 | [[ശ്രീനഗർ]] | | [[:d:Q136358953|Q136358953]] | |- | ''[[:d:Q136514490|Dr. Niket Patel]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1989" | 1989-12-27 | | [[ആനന്ദ്, ഗുജറാത്ത്]] | | [[:d:Q136514490|Q136514490]] | |- | ''[[:d:Q136905080|Dr. Arpit Chopra Jain]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1980" | 1980-07-23 | | ''[[:d:Q113485010|ഖൈരഗഡ്-ചുയിഖദൻ-ഗണ്ഡായി ജില്ല]]'' | | [[:d:Q136905080|Q136905080]] | |- | ''[[:d:Q137084672|Asha Kishore]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1960" | 1960-02-09 | | [[കൊല്ലം]] | | [[:d:Q137084672|Q137084672]] | |- | ''[[:d:Q138750427|Shashikant Thacker]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q138750427|Q138750427]] | |- | ''[[:d:Q139071510|Abusha Bibi Marikar]]'' | [[പ്രമാണം:Dr. Abusha bibi markar.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1912" | 1912-01-22 | data-sort-value="1996" | 1996-08-08 | | | [[:d:Q139071510|Q139071510]] | |- | ''[[:d:Q139589336|Appou Tamijmarane]]'' | | | [[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q139589336|Q139589336]] | |- | ''[[:d:Q140836200|Dr. Smaran Cladius]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q140836200|Q140836200]] | |- | ''[[:d:Q141215304|Ameet Kishore]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="2000" | 20th century | | | | [[:d:Q141215304|Q141215304]] | |- | ''[[:d:Q141240025|Ambar Pare]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1995" | 1995-09-15 | | ''[[:d:Q2173003|ഹർദ ജില്ല]]'' | | [[:d:Q141240025|Q141240025]] | |- | ''[[:d:Q141319387|Dr. Syed Shahlal Hasan]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="2002" | 2002 | | ''[[:d:Q100131|സിവാൻ ജില്ല]]'' | | [[:d:Q141319387|Q141319387]] | |- | ''[[:d:Q141462158|Sita Achaya]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1918" | 1918-07-14 | data-sort-value="1993" | 1993 | | | [[:d:Q141462158|Q141462158]] | |- | ''[[:d:Q139894154|Neha Dwivedi]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q139894154|Q139894154]] | |- | ''[[:d:Q139964423|ദേവകരൻ വാജ്‌പേയി]]'' | | ഇന്ത്യൻ ആയുർവേദ പണ്ഡിതൻ, എഴുത്തുകാരൻ, വിവർത്തകൻ (1888–1956) | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1888" | 1888 | data-sort-value="1956" | 1956 | [[ഉത്തർ‌പ്രദേശ്]] | [[വാരാണസി]] | [[:d:Q139964423|Q139964423]] | |- | ''[[:d:Q139997712|ഗണേഷ് ഏക്‌നാഥ് ബോർമ]]'' | | മറാത്തി വൈദ്യൻ, വൈദ്യശാസ്ത്ര പണ്ഡിതൻ, എഴുത്തുകാരൻ. | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q139997712|Q139997712]] | |- | ''[[:d:Q139997783|കൃഷ്ണശാസ്ത്രി ഭടവദേവക്]]'' | | 19-ാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ആയുർവേദ വൈദ്യൻ, സംസ്കൃത പണ്ഡിതൻ, വൈദ്യജീവൻ്റെയും സുഭാഷിത രത്നാകരയുടെയും വിവർത്തകൻ | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q139997783|Q139997783]] | |- | ''[[:d:Q140006956|മണ്ഡി ശങ്കര ഗോവിന്ദജി]]'' | | ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ആദ്യകാല ആയുർവേദ വൈദ്യൻ, ക്ലിനിക്കൽ പണ്ഡിതൻ, എഴുത്തുകാരൻ. | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q140006956|Q140006956]] | |- | ''[[:d:Q140051847|Badrilal]]'' | | | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q140051847|Q140051847]] | |- | ''[[:d:Q140215026|Chetan Kalal]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q140215026|Q140215026]] | |- | ''[[:d:Q140242491|Suresh Chandra Bandyopadhyay]]'' | | | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1887" | 1887-11-19 | data-sort-value="1961" | 1961-10-12 | | | [[:d:Q140242491|Q140242491]] | |- | ''[[:d:Q140244503|K. Nallamuthu]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1947" | 1947-03-15 | | ''[[:d:Q24930384|സമീൻ ​​അറ്റൂർ]]'' | | [[:d:Q140244503|Q140244503]] | |- | ''[[:d:Q140264953|N. Masilamani]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1954" | 1954-06-14 | | | | [[:d:Q140264953|Q140264953]] | |- | ''[[:d:Q140285274|P. K. M. Muthuramalingam]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1963" | 1963-06-11 | | | | [[:d:Q140285274|Q140285274]] | |- | ''[[:d:Q140303417|து. திருமூர்த்தி]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1933" | 1933-04-21 | | ''[[:d:Q2716139|Thiruporur]]'' | | [[:d:Q140303417|Q140303417]] | |- | ''[[:d:Q140307711|Sharangadhara]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="14" | 14 | | | | [[:d:Q140307711|Q140307711]] | |- | ''[[:d:Q140311223|Kaviraj Umeshchandra Gupta]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1900" | 19th century | | | | [[:d:Q140311223|Q140311223]] | |- | ''[[:d:Q140312709|Priyadatt Patel]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1988" | 1988-12-01 | | | | [[:d:Q140312709|Q140312709]] | |- | ''[[:d:Q140315131|Kulvinder Kochar Kaur]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q140315131|Q140315131]] | |- | ''[[:d:Q140332237|V. Dhanaraj]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1959" | 1959-03-27 | data-sort-value="2024" | 2024-03-07 | ''[[:d:Q2465640|Vandavasi]]'' | | [[:d:Q140332237|Q140332237]] | |- | ''[[:d:Q140400190|Dr Irshad Palakkal]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q140400190|Q140400190]] | |- | ''[[:d:Q140469511|Suganya Venkat]]'' | [[പ്രമാണം:Dr Suganya Venkat.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q140469511|Q140469511]] | |- | ''[[:d:Q140479508|Chirag Bhandari]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ജയ്‌പൂർ]] | | [[:d:Q140479508|Q140479508]] | |} {{Wikidata list end}} k3pq035v80qmxhw7a8up6ycafq8muux 0 540263 4673136 4665918 2026-10-03T12:33:31Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4673136 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Covid Watch}} {{Infobox organization | name = കോവിഡ് വാച്ച്<ref>{{Cite web|url=https://www.covid-watch.org/|title=Covid Watch|date=2020-02-19|website=Covid Watch|language=en|access-date=2020-06-02|archive-date=2020-08-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20200806233559/https://covid-watch.org/|url-status=dead}}</ref> | logo = [[File:Covid Watch Logo Brandmark Blue.png|150px|Covid Watch Logo]] | motto = | formation = {{Start date|2020|02|19}}<ref>{{Cite web|url=https://forum.effectivealtruism.org/posts/8chk6DHZXctGHtNoz/covid-19-risk-assessment-app-idea-for-vetting-and-discussion|title=COVID-19 Risk Assessment App Idea for Vetting and Discussion|website=EA Forum|language=en|access-date=2020-02-19}}</ref> | founder = Tina White<ref>{{Cite web|url=https://www.tinarwhite.com/|title=Tina White|website=Professional Website|language=en|access-date=2020-02-19}}</ref> | founding_location = സ്റ്റാൻഫോർഡ്, CA | type = nonprofit | status = | headquarters = Tucson, AZ | products = [[COVID-19 apps|COVID-19 app]] solution using GAEN or TCN Protocols | services = [[Exposure Notification|Exposure Alerts]] | leader_title = എക്സിക്യൂട്ടീവ് ഡയറക്ടർ | leader_name = ടീന വൈറ്റ് | leader_title2 = സ്ഥാപകൻ | leader_name2 = ജെയിംസ് പെട്രി | leader_title3 = സ്ഥാപകൻ | leader_name3 = റൈസ് ഫെൻ‌വിക് | leader_title4 = സ്ഥാപകൻ | leader_name4 = സോംബോർ സാബോ | volunteers = 200+ active | website = https://covidwatch.org }} COVID-19 പാൻഡെമിക്കിനെതിരെ പോരാടുന്നതിനോടൊപ്പം ഡിജിറ്റൽ സ്വകാര്യത കൂടി ഉറപ്പു വരുത്തുന്ന മൊബൈൽ സാങ്കേതികവിദ്യ നിർമ്മിക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ 2020 ഫെബ്രുവരിയിൽ സ്ഥാപിതമായ ഒരു ഓപ്പൺ സോഴ്‌സ് ലാഭരഹിത സ്ഥാപനമാണ് '''കോവിഡ് വാച്ച്'''. <ref>{{Cite web|url=https://covid-watch.org/about|title=Covid Watch About Page|date=2020-06-02|website=Covid Watch|language=en|access-date=2020-06-02|archive-date=2020-06-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20200603075757/https://covid-watch.org/about|url-status=dead}}</ref> കോവിഡ് വാച്ച് സ്ഥാപകർ വളർന്നുവരുന്ന ബഹുജന നിരീക്ഷണം-ഡിജിറ്റൽ കോൺടാക്റ്റ് ട്രേസിംഗ് സാങ്കേതികവിദ്യയെക്കുറിച്ച് ആശങ്കാകുലരാകുകയും പകർച്ചവ്യാധി സമയത്ത് പൗരസ്വാതന്ത്ര്യം സംരക്ഷിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നതിന് പദ്ധതി ആരംഭിക്കുകയും ചെയ്തു. <ref>{{Cite web|url=https://news.stanford.edu/2020/04/09/stanford-researchers-help-develop-privacy-focused-coronavirus-alert-app/|title=Stanford researchers help develop privacy-focused coronavirus alert app|last=University|first=Stanford|date=2020-04-09|website=Stanford News|language=en|access-date=2020-04-09}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.krellinst.org/csgf/about-doe-csgf/news-events/white-covid-watch/|title=Fellow Working to Devise COVID-19 Alert Application|last=CSGF|first=DOE|date=2020-03-31|website=DOE Computational Science Graduate Fellowship|language=en|access-date=2020-03-31|archive-date=2020-04-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20200410061117/https://www.krellinst.org/csgf/about-doe-csgf/news-events/white-covid-watch|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://uwaterloo.ca/stories/coming-contact-covid/|title=Coming into contact with COVID|last=Waterloo|first=University of|date=2020-04-20|website=Waterloo Stories|language=en|access-date=2020-04-20|archive-date=2020-04-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20200425025953/https://uwaterloo.ca/stories/coming-contact-covid|url-status=dead}}</ref> [[സ്റ്റാൻഫോർഡ് സർവ്വകലാശാല|സ്റ്റാൻഫോർഡ് യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിലെയും]] വാട്ടർലൂ സർവകലാശാലയിലെയും വിദ്യാർത്ഥികൾ തമ്മിലുള്ള ഒരു സ്വതന്ത്ര ഗവേഷണ സഹകരണമായി കോവിഡ് വാച്ച് <ref>{{Cite web|url=https://www.covid-watch.org//|title=Covid Watch|date=2020-03-20|website=Covid Watch|language=en|access-date=2020-03-20|archive-date=2020-08-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20200806233559/https://covid-watch.org/|url-status=dead}}</ref> ആരംഭിച്ചു. കൂടാതെ ഒരു [[ധവളപത്രം]] പ്രസിദ്ധീകരിക്കുകയും ചെയ്ത ലോകത്തിലെ ആദ്യത്തെ ടീമാണിത്. <ref>{{Cite web|url=https://www.covid-watch.org/article/|title=Covid Watch White Paper|date=2020-03-20|website=Covid Watch|language=en|access-date=2020-03-20|archive-date=2021-10-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20211015150522/https://blog.covidwatch.org/en/covid-watch-whitepaper-using-crowdsourced-data-to-slow-virus-spread|url-status=dead}}</ref> കോവിഡ് വാച്ച് ഓപ്പൺ സോഴ്‌സിൽ<ref>{{Cite web|url=https://github.com/covidwatchorg/|title=Covid Watch Github|date=2020-03-17|website=Github|language=en|access-date=2020-03-17}}</ref> വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത<ref>{{Cite web|url=https://github.com/covidwatchorg/covidwatch-ios/commit/b520d1486d9d898dadeb15dd94fbbb16c0e1d6a1|title=First implementation of anonymous exposure alert protocol |website=GitHub|language=en|access-date=2020-03-17}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://testflight.apple.com/join/gtAh2Xeu|title=Covid Watch iOS TCN Testflight App|date=2020-03-17|website=Apple TestFlight |language=en|access-date=2020-03-17}}</ref>പൂർണ്ണമായും അജ്ഞാത ബ്ലൂടൂത്ത് എക്‌സ്‌പോഷർ അലേർട്ട് പ്രോട്ടോക്കോൾ ആയ സിഇഎൻ പ്രോട്ടോക്കോൾ പിന്നീട് 2020 മാർച്ച് ആദ്യം CoEpiയുമായി സഹകരിച്ച് [[TCN Protocol|ടിസിഎൻ പ്രോട്ടോക്കോൾ]] എന്ന് പുനർനാമകരണം ചെയ്തു.<ref>{{Cite web|url=website|title=website|date=2020-03-17|language=en}}</ref>2020 ഏപ്രിൽ തുടക്കത്തിൽ [[Decentralized Privacy-Preserving Proximity Tracing|ഡിപി -3 ടി, പിഎസിടി]], <ref>{{Cite web|url=https://pact.mit.edu/wp-content/uploads/2020/04/The-PACT-protocol-specification-ver-0.1.pdf|title=The PACT protocol specification|date=2020-04-08|website=PACT MIT|language=en|access-date=2020-04-08|archive-date=2020-04-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20200418212902/https://pact.mit.edu/wp-content/uploads/2020/04/The-PACT-protocol-specification-ver-0.1.pdf|url-status=dead}}</ref> ഗൂഗിൾ / ആപ്പിൾ [[Exposure Notification|എക്സ്പോഷർ നോട്ടിഫിക്കേഷൻ]] എന്നിവപോലുള്ള സമാനമായ വികേന്ദ്രീകൃത പ്രോട്ടോക്കോളുകൾ അതിവേഗം വികസിപ്പിച്ചെടുത്തു. കോവിഡ് വാച്ച് ടീമിൽ ഇപ്പോൾ പൊതു ആരോഗ്യം, എപ്പിഡെമിയോളജി, സ്വകാര്യത, നയം, നിയമം എന്നിവയിലെ ഉപദേശകരും സ്റ്റാൻഫോർഡ്, വാട്ടർലൂ, യുഡബ്ല്യു, യുസി‌എസ്എഫ്, ബെർക്ക്‌ലി തുടങ്ങിയ സർവകലാശാലകളിൽ നിന്നും ഉൾപ്പെടെ ലോകമെമ്പാടുമുള്ള 200 ഓളം സജീവ സന്നദ്ധപ്രവർത്തകർ ഉണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://covid-watch.org/about|title=Covid Watch About Page|date=2020-06-02|website=Covid Watch|language=en|access-date=2020-06-02|archive-date=2020-06-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20200603075757/https://covid-watch.org/about|url-status=dead}}</ref> 2020 ഏപ്രിലിൽ ടിസിഎൻ പ്രോട്ടോക്കോൾ ഉപയോഗിച്ച് ആദ്യം അജ്ഞാത എക്‌സ്‌പോഷർ അലേർട്ടുകൾ അയയ്‌ക്കുന്നതിനും കോവിഡ് വാച്ച് ഒരു പൂർണ്ണ ഓപ്പൺ സോഴ്‌സ് മൊബൈൽ ആപ്ലിക്കേഷൻ നിർമ്മിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://github.com/covidwatchorg/covidwatch-ios/|title=Covid Watch open source iOS TCN app|date=2020-03-17|website=Github|language=en|access-date=2020-03-17}}</ref>പിന്നീട് 2020 മെയ് മാസത്തിൽ ഗെയ്ൻ എപിഐകൾ പുറത്തിറങ്ങിയപ്പോൾ ഏതാണ്ട് സമാനമായ ഗൂഗിൾ / ആപ്പിൾ എക്‌സ്‌പോഷർ നോട്ടിഫിക്കേഷൻ (GAEN) ഫ്രേംവർക്ക് ഉപയോഗിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://github.com/covidwatchorg/|title=Covid Watch iOS G/A EN Github Repo|date=2020-06-02|website=Github|language=en|access-date=2020-06-02}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://github.com/covidwatchorg/|title=Covid Watch Github Repo|date=2020-03-07|website=Github|language=en|access-date=2020-03-07}}</ref>2020 മെയ് മാസത്തിൽ, കോവിഡ് വാച്ച് അമേരിക്കയിലെ അരിസോണ സർവകലാശാലയിൽ ഗെയ്ൻ എപിഐകളുടെ ആദ്യത്തെ കാലിബ്രേഷൻ, ബീറ്റ ടെസ്റ്റിംഗ് പൈലറ്റ് പുറത്തിറക്കി.<ref>{{Cite web|url=https://www.kold.com/2020/05/28/ua-testing-app-trace-covid-cases-campus/|title=UA testing app to trace COVID-19 cases on campus|date=2020-05-28|website=KOLD News 13|language=en|access-date=2020-05-28}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://tucson.com/news/local/education/college/online-apps-likely-to-play-a-big-role-in-rebooting-ua-campus-for-fall-semester/article_a7fe0f69-0db4-5f10-ad76-f6b1b4190ea7.html/|title=Online apps likely to play a big role in rebooting UA campus for fall semester|date=2020-05-28|website=Github|language=en|access-date=2020-05-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20210514202524/https://tucson.com/news/local/education/college/online-apps-likely-to-play-a-big-role-in-rebooting-ua-campus-for-fall-semester/article_a7fe0f69-0db4-5f10-ad76-f6b1b4190ea7.html/|archive-date=2021-05-14|url-status=dead}}</ref> 2020 ഓഗസ്റ്റിൽ, അരിസോണ സംസ്ഥാനത്ത് ഘട്ടംഘട്ടമായി പുറത്തിറങ്ങുന്നതിനായി ആപ് പരസ്യമായി സമാരംഭിച്ചു.<ref>{{Cite web|date=2020-08-18|title=UArizona and Covid Watch Launch COVID-19 Exposure Notification App|url=https://news.arizona.edu/story/uarizona-and-covid-watch-launch-covid-19-exposure-notification-app|access-date=2020-08-20|website=University of Arizona News|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Covid Watch Arizona|url=https://apps.apple.com/us/app/covid-watch-arizona/id1521655110|access-date=2020-08-20|website=App Store|language=en-us}}</ref><ref>{{Cite web|title=Covid Watch Arizona - Apps on Google Play|url=https://play.google.com/store/apps/details?id=gov.azdhs.covidwatch.android&hl=en_US|access-date=2020-08-20|website=play.google.com|language=en}}</ref> == അവലംബം== <!-- Inline citations added to your article will automatically display here. See en.wikipedia.org/wiki/WP:REFB for instructions on how to add citations. --> {{reflist}} {{COVID-19}} bvf2r7u2zdpxgfvl69t9p8lzog9m5di 0 541601 4673362 3660334 2026-10-04T09:43:43Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4673362 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Dr. NTR University of Health Sciences}} {{Infobox university|name=ഡോ. എൻ.ടി.ആർ. യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് ഹെൽത്ത് സയൻസസ്|city=[[വിജയവാഡ]]|affiliations=[[University Grants Commission (India)]]|campus=[[urban area|Urban]]|type=[[Public university|പൊതുമേഖല]]|students=|country=[[ഇന്ത്യ]]|state=[[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്]]|vice_chancellor=C. V. Rao<ref>{{cite web|title=Biodata of Vice Chancellor|url=http://ntruhs.ap.nic.in/BiodataDrCVRao.pdf|access-date=9 December 2017|archive-date=2017-12-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20171210020343/http://ntruhs.ap.nic.in/BiodataDrCVRao.pdf|url-status=dead}}</ref>|native_name=|chancellor=[[ആന്ധ്രാപ്രദേശ് ഗവർണർ]]|established=1986|mottoeng="The ''[[vaidya]]'' is a manifestation of [[Narayana]]."|motto=''Vaidyo nārāyaṇo hariḥ''|caption=Seal of the Institute, depicting the ''[[Samudra manthan]]'' as recounted in the [[Puranas]] as well as the [[Mahabharata]]|image=Dr. NTR University of Health Sciences logo.png|website=[http://ntruhs.ap.nic.in ntruhs.ap.nic.in]}}'''ഡോ. എൻ‌.ടി.‌ആർ. യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് ഹെൽത്ത് സയൻസസ്''', മുമ്പ് ആന്ധ്രാപ്രദേശ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് ഹെൽത്ത് സയൻസസ് എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്‌|ആന്ധ്രാപ്രദേശിലെ]] [[വിജയവാഡ]] നഗരത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു പൊതു സർവ്വകലാശാലയാണ്. അതിന്റെ സ്ഥാപകനും ആദ്യത്തെ ചാൻസലറുമായ ആന്ധ്ര മുൻ മുഖ്യമന്ത്രി [[എൻ.ടി. രാമറാവു|എൻ.ടി. രാമ റാവുവിന്റെ]] പേരാണ് ഈ സ്ഥാപനത്തിന് നൽകിയിരിക്കുന്നത്. == ചരിത്രം == യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് ഹെൽത്ത് സയൻസസ് ആയി ആന്ധ്രാ സർക്കാർ സ്ഥാപിച്ച ഈ സർവകലാശാല 1986 ഏപ്രിൽ 9 ന് അന്നത്തെ [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്‌|ആന്ധ്രാ പ്രദേശ്]] മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന എൻ.ടി. രാമ റാവുവാണ് ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തത്. 1986 നവംബർ 1 ന്<ref>{{cite press release|author=J. Venkatesan|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-andhrapradesh/article3801208.ece|title=NATIONAL / ANDHRA PRADESH : Supreme Court issues notice to State government on medical admissions|newspaper=The Hindu|date=2007-04-30|access-date=2012-08-22|archive-date=2015-10-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20151017104840/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-andhrapradesh/article3801208.ece|url-status=dead}}</ref> പ്രവർത്തനമാരംഭിച്ച ഈ സർവകലാശാലയുടെ ആദ്യ ചാൻസലർ രാമ റാവു ആയിരുന്നു. രാമ റാവുവിന്റെ മരണത്തെത്തുടർന്ന് 1998 ഫെബ്രുവരി 2 ന് സർവ്വകലാശാലയുടെ പേര് "ഡോ. എൻ‌ടി‌ആർ ഹെൽത്ത് സയൻസസ്" എന്ന് പുനർനാമകരണം ചെയ്യാൻ ആന്ധ്ര സർക്കാർ നിർദ്ദേശം നൽകി.<ref>{{cite press release|url=http://www.thehindu.com/news/cities/Vijayawada/article3699547.ece|title=Cities / Vijayawada : Active lifestyle keeps diabetes at bay, says health varsity V-C|newspaper=The Hindu|date=2012-07-29|access-date=2012-08-22|archive-date=2015-10-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20151017104840/http://www.thehindu.com/news/cities/Vijayawada/article3699547.ece|url-status=dead}}</ref> 2011 നവംബർ 1 മുതൽ 3 വരെ സർവകലാശാല അതിന്റെ സിൽവർ ജൂബിലി ആഘോഷിച്ചു.<ref>{{cite press release|url=http://www.thehindu.com/news/cities/Vijayawada/article3794755.ece|title=Cities / Vijayawada : NTR University admissions open|newspaper=The Hindu|access-date=2012-08-22|archive-date=2015-10-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20151017104840/http://www.thehindu.com/news/cities/Vijayawada/article3794755.ece|url-status=dead}}</ref> == സൌകര്യങ്ങൾ == ലൈബ്രറി ശൃംഖലയോടെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു ലൈബ്രറിയും കമ്പ്യൂട്ടർ സെന്ററും ഇവിടെയുണ്ട്. അധ്യയന വിഭാഗക്കാർ, പരീക്ഷകർ, സന്ദർശകർ എന്നിവർക്കായി വിവിധ തരം താമസസൗകര്യങ്ങളുള്ള ഒരു അതിഥ മന്ദിരവും ഇവിടെ ലഭ്യമാണ്. അംഗീകൃത സ്റ്റാഫുകൾക്കും സുരക്ഷാ ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കും മാത്രം പ്രവേശനം സാധ്യമായ പ്രത്യേക ഇലക്ട്രോണിക് സുരക്ഷാ നിയന്ത്രിത പ്രദേശത്താണ് ഇവിടുത്തെ പരീക്ഷാ വിഭാഗം സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നത്. ബയോമെട്രിക് അധിഷ്ഠിത ഇലക്ട്രോണിക് ഹാജർ സംവിധാനവും സ്ഥാപനത്തിൽ നടപ്പാക്കിയിട്ടുണ്ട്. == പ്രവേശനവും കോഴ്സുകളും == മറ്റ് അനുബന്ധ പാരാമെഡിക്സ്, ഫാർമ കോഴ്സുകളിലേയ്ക്കുള്ള അപേക്ഷകർക്ക് EAMCET റാങ്ക് പ്രകാരവും MBBS, BDS കോഴ്സുകളിലേയ്ക്കുള്ള പ്രവേശനത്തിന് NEET (നാഷണൽ എലിജിബിലിറ്റി എൻട്രൻസ് ടെസ്റ്റ്) റാങ്ക് അടിസ്ഥാനമാക്കിയുമാണ് ഇവിടെ സർക്കാർ ക്വാട്ടയിലേയ്ക്കുള്ള പ്രവേശനം നൽകുന്നത്. == അവലംബം == <references />{{Universities in Andhra Pradesh}} lkdfbrybdyzxtgob4wfys7mavrgru9b 0 544730 4673224 3631464 2026-10-03T22:02:02Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4673224 wikitext text/x-wiki {{PU|Cherry-red spot}} പലതരം ലിപിഡ് സ്റ്റോറേജ് ഡിസോർഡറുകളിലും സെൻട്രൽ റെറ്റിനൽ ആർട്ടറി ഒക്ലൂഷനിലും [[കണ്ണ്|കണ്ണിന്റെ]] [[മാക്യുല ലൂട്ടിയ|മാക്കുലയിൽ]] കാണുന്ന ഒരു മെഡിക്കൽ അടയാളമാണ് '''ചെറി-റെഡ് സ്പോട്ട്'''. <ref>{{Cite web |url=http://www.gpnotebook.co.uk/simplepage.cfm?ID=1577451524 |title=General Practice Notebook |access-date=2021-06-03 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304201820/http://www.gpnotebook.co.uk/simplepage.cfm?ID=1577451524 |url-status=dead }}</ref> [[ഫോവിയ സെൻട്രാലിസ്|ഫോവിയ സെൻട്രാലിസിലൂടെ]] കാണുന്ന ചെറിയ വൃത്താകൃതിയിലുള്ള കോറോയിഡ് ആണ് ഇത്.<ref>[http://medical-dictionary.thefreedictionary.com/cherry-red+spot Medical Dictionary]</ref> മാകുലയുടെ ആപേക്ഷിക സുതാര്യത മൂലമാണ് ഇത് കാണാൻ കഴിയുന്നത്. സ്റ്റോറേജ് ഡിസോർഡേഴ്സ് റെറ്റിനയുടെ സെൽ പാളികൾക്കുള്ളിൽ സ്റ്റോറേജ്മെറ്റെരിയലുകളുടെ ശേഖരണത്തിന് കാരണമാകുന്നു, എന്നാൽ, സെല്ലുലാർ പാളികളില്ലാത്ത മാക്യുല ഈ മെറ്റീരിയൽ നിർമ്മിക്കുന്നില്ല, അതിനാൽ മാക്യുലയിലൂടെ അടിയിലെ പാളിയായ ചുവന്ന കോറോയിഡ് കാണാൻ കഴിയുന്നു.<ref>[http://www.jpgmonline.com/text.asp?2008/54/1/54/39196 Suvarna JC, Hajela SA. Cherry-red spot. J Postgrad Med 2008;54:54-7.]</ref> 1881-ൽ, [[ടേ-സാക്സ് രോഗം|ടേ-സാക്സ് രോഗമുള്ള]] ഒരു രോഗിയെ പരാമർശിച്ച്, ബ്രിട്ടീഷ് ഒഫ്താൽമോളജിക്കൽ സൊസൈറ്റിയുടെ സ്ഥാപക അംഗം വാറൻ ടേയാണ് ഈ അടയാളം ആദ്യമായി വിവരിച്ചത്. സെന്ട്രൽ റെറ്റിനൽ ആർട്ടറി ഒക്ലൂഷനിൽ റെറ്റിന ധമനിയുടെ തടസ്സം സംഭവിച്ച് മണിക്കൂറുകൾക്ക് ശേഷം ചെറി റെഡ് സ്പോട്ട് പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു.<ref name="Rakel">Rakel, Robert E., Textbook of Family Medicine, 7th ed, Chapter 53</ref> നീളവും ഹ്രസ്വവുമായ പിൻ‌ സീലിയറി ധമനികൾ വിതരണം ചെയ്യുന്ന കോറോയിഡിൽ നിന്ന് മാക്കുലയ്ക്ക് രക്ത വിതരണം ലഭിക്കുന്നതിനാൽ ആ ഭാഗം ചുവന്ന പുള്ളി പോലെ കാണപ്പെടുന്നു, അതേസമയം റെറ്റിന ആർട്ടറി ഇൻഫ്രാക്ഷൻ കാരണം ചുറ്റുമുള്ള റെറ്റിന നിറം മങ്ങി വിളറിയ രൂപത്തിലാവും.<ref>""USMLE First AID 2010 page 417</ref> ക്ലാസിക്കലായി ടേ-സാക്ക്സ് രോഗത്തിൽ മാത്രമല്ല നെയ്മാൻ-പിക്ക് രോഗം, സാൻ‌ഹോഫ് രോഗം, മ്യൂക്കോലിപിഡോസിസ് എന്നിവയിലും ഇത് കാണപ്പെടുന്നു. == മാക്കുലയിലെ ചെറി-റെഡ് സ്പോട്ടിന്റെ ഡിഫറൻഷ്യൽ ഡയഗ്നോസിസ് == [[പ്രമാണം:Tay-sachsUMich.jpg|ലഘുചിത്രം|275x275ബിന്ദു| [[ടേ-സാക്സ് രോഗം|ടേ-സാക്സ് രോഗത്തിൽ]] കാണുന്നതുപോലെ ചെറി-റെഡ് സ്പോട്ട്, ചുറ്റുമുള്ള ഭാഗം വെളുത്തു പോകുന്നതിനാൽ [[ഫോവിയ സെൻട്രാലിസ്|ഫോവിയയുടെ]] കേന്ദ്രം കടും ചുവപ്പ് നിറത്തിൽ കാണപ്പെടുന്നു.]] # മെറ്റബോളിക് സ്റ്റോറേജ് രോഗങ്ങൾ :, <ref>[http://disorders.eyes.arizona.edu/category/clinical-features/cherry-red-spot Hereditary Ocular Disease, University of Arizona] {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> <ref>[https://books.google.com/books?id=IxdIdv-9yPgC&pg=PA127#v=onepage&q=cherry%20red%20spot%20&f=false Fenichel's Clinical Pediatric Neurology: A Signs and Symptoms Approach, 2013;127 ff]</ref> ## [[ടേ-സാക്സ് രോഗം]] ## [[Farber disease|ഫാർബർ രോഗം]] ## GM1, GM2 ഗാംഗ്ലിയോസിഡോസുകൾ ## [[Metachromatic leukodystrophy|മെറ്റാക്രോമാറ്റിക് ല്യൂക്കോഡിസ്ട്രോഫി]] ## [[Niemann–Pick disease|നെയ്മർ-പിക്ക് രോഗം]] ## [[Sandhoff disease|സാൻ‌ഹോഫ് രോഗം]] ## [[Sialidosis|സിയാലിഡോസിസ്]] # കൺജനിറ്റൽ ഡവലപ്മെന്റൽ രോഗങ്ങൾ (ഉദാ. [[Leber's congenital amaurosis|ലെബർസ് കൺജനിറ്റൽ അമ്യൂറോസിസ്]]) # പാരമ്പര്യം / കുടുംബം: ## [[Pantothenate kinase-associated neurodegeneration|പാന്റോതെനേറ്റ് കൈനാസുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ന്യൂറോ ഡീജനറേഷൻ]] # വാസ്കുലർ (ഉദാ. [[central retinal artery occlusion|സെൻട്രൽ റെറ്റിനൽ ആർട്ടറി ഒക്ലൂഷൻ]]) # മരുന്നുകൾ: ## [[ക്വിനൈൻ]] ടോക്സിസിറ്റി ## [[Dapsone|ഡാപ്‌സോൺ]] ടോക്സിസിറ്റി # വിഷം: ## [[കാർബൺ മോണോക്സൈഡ്|കാർബൺ മോണോക്സൈഡ്]] ## [[മെഥനോൾ|മെത്തനോൾ]] # [[കണ്ണിന്റെ പരിക്ക്|മൂർച്ചയുള്ള കണ്ണ് പരിക്ക്]] == ഇതും കാണുക == * [[Lipid storage disease|ലിപിഡ് സ്റ്റോറേജ് രോഗം]] == അവലംബം == {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:നേത്രവിജ്ഞാനം]] [[വർഗ്ഗം:മെഡിക്കൽ അടയാളങ്ങൾ]] e8hk30k944aef1ljp3huf1uyuw3qyv5 0 547959 4673204 4596392 2026-10-03T18:43:08Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4673204 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Growth of a Leader}} {{Infobox artwork | title = Growth of a Leader | image_file = GrowthOfALeader.jpg | artist = [[Norman Rockwell]] | year = 1964 | medium = [[Oil painting|Oil on canvas]] | height_imperial = 36 | width_imperial = 32 | height_metric = 91 | width_metric = 81 | museum = [[National Scouting Museum]] }} [[നോർമൻ റോക്ക്‌വെൽ]] 1964 ൽ വരച്ച ചിത്രമാണ് '''ഗ്രോത്ത് ഓഫ് എ ലീഡർ.''' 1966 ലെ [[Brown & Bigelow|ബ്രൗൺ & ബിഗ്ലോ]] ബോയ് സ്കൗട്ട് കലണ്ടറിൽ ഈ ചിത്രം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. ദീർഘകാല റോക്ക്‌വെൽ മോഡലായ ജെയിംസ് എഡ്‌ജെർട്ടണും മകനും ഒരു മനുഷ്യന്റെ സ്കൗട്ടിംഗ് ജീവിതത്തിന്റെ ഘട്ടങ്ങളിലൂടെ കടന്നുപോകുന്ന ഒരു വിദ്യാർത്ഥി സേവകനായി ചിത്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. == സൃഷ്ടി == നോർ‌മൻ‌ റോക്ക്‌വെല്ലിന്‌ സമീപം എഡ്‌ജേർ‌ട്ടൺ‌ കുടുംബം 10 വർഷം താമസിച്ചു. അക്കാലത്ത്, എഡ്‌ജെർട്ടൺസിന്റെ നാല് തലമുറകൾ റോക്ക്‌വെല്ലിന് വേണ്ടി പോസ് ചെയ്തു. <ref name=BGlobe>{{cite news|last1=Powers|first1=Martine|title=Models for Norman Rockwell's Portraits Reunite|url=https://www.bostonglobe.com/metro/2012/09/29/models-for-america/mfgfvQl0lbkutSVFORlYtO/story.html|newspaper=[[The Boston Globe]]|date=29 September 2012}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> റോക്ക്‌വെല്ലിനായി ജെയിംസ് "ബഡ്ഡി" എഡ്ജേർട്ടൺ ആദ്യമായി പോസ് ചെയ്തത് 1945 ലെ ബോയ് സ്കൗട്ട് കലണ്ടർ ചിത്രീകരണമായ 1943 ൽ ചിത്രീകരിച്ച ഐ വിൽ ഡു മൈ ബെസ്റ്റ് <ref>{{cite web |url=http://www.nrm.org/apprints/?p=375 |title=''I Will Do My Best'' |website=[[Norman Rockwell Museum]] |access-date=May 15, 2017 }}{{Dead link|date=May 2020 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ആയിരുന്നു. <ref name=radio /> റോക്ക്‌വെൽ വെർമോണ്ടിലെ ആർലിംഗ്ടണിൽ നിന്ന് മസാച്യുസെറ്റ്സിലെ സ്റ്റോക്ക്ബ്രിഡ്ജിലേക്ക് മാറിയതിനുശേഷം അവസാനം പോസ് ചെയ്തത് ഗ്രോത്ത് ഓഫ് എ ലീഡറിനായിരുന്നു. <ref name=radio>{{cite web|last1=Jackson|first1=Carol|title=The Models Behind Rockwell's Portraits|url=http://www.thestory.org/stories/2013-09/models-behind-rockwell-s-portraits|website=The Story|publisher=American Public Media|date=30 September 2013|access-date=31 December 2014|archive-date=2016-08-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20160829125211/http://www.thestory.org/stories/2013-09/models-behind-rockwell-s-portraits|url-status=dead}}</ref> ചിത്രീകരിച്ചിരിക്കുന്ന നാലുപേരിൽ മൂന്നുപേർ ബഡ്ഡിയുടെ മാതൃകയിലും നാലാമത്തേത് കബ് സ്കൗട്ടിനെ മകന്റെ മാതൃകയിലുമാണ്.<ref>{{cite news|last1=Momberg|first1=Tom|title=Rockwell Models Share Memories|url=http://www.benningtonbanner.com/stories/rockwell-models-share-memories,319354|newspaper=[[Bennington Banner]]|date= 2 August 2014}}</ref> എഡ്ജേർ‌ട്ടൺ‌ കുടുംബത്തിലെ ആരും സ്കൗട്ടിംഗിൽ‌ പങ്കെടുക്കാത്തതിനാൽ‌ യൂണിഫോമുകളെല്ലാം സുഹൃത്തുക്കളിൽ‌ നിന്നും കടമെടുത്തതാണ്. <ref name=BGlobe /> == രചന == ഒരു അമേരിക്കൻ പതാകയ്ക്ക് മുന്നിൽ സ്കൗട്ടിംഗ് പ്രോഗ്രാമിലൂടെ ഒരു മനുഷ്യൻ കടന്നുപോകുന്ന ഘട്ടങ്ങളെ പെയിന്റിംഗ് ചിത്രീകരിക്കുന്നു. <ref>{{cite news|last1=Wolgamott|first1=L. Kent|title=Sentimental Journeys|newspaper=[[Lincoln Journal Star]]|url=http://journalstar.com/lifestyles/l-kent-wolgamott-column-sentimental-journeys/article_eebe7749-06cc-54ae-9bd7-a071ef183f48.html|date=28 August 2004|page=5 (Section K)|access-date=2021-07-04|archive-date=2021-07-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20210711212801/https://journalstar.com/lifestyles/l-kent-wolgamott-column-sentimental-journeys/article_eebe7749-06cc-54ae-9bd7-a071ef183f48.html|url-status=dead}}</ref> സൈക്കിൾ ആരംഭിക്കുന്നത് ഒരു യുവ കബ് സ്കൗട്ടിലാണ്. ആൺകുട്ടി പ്രായമാകുമ്പോൾ ബോയ് സ്കൗട്ടിലേക്കും തുടർന്ന് സീ സ്കൗട്ട് / എക്സ്പ്ലോറർ (ഇന്നത്തെ വെൻ‌ചറിംഗ്) പ്രോഗ്രാമുകളിലേക്കും നീങ്ങുന്നു. <ref name=NSM>{{cite web|title=Growth of a Leader by Norman Rockwell|url=http://www.bsamuseum.org/Exhibitions/CellPhoneTour.aspx|website=National Scouting Museum|publisher=Boy Scouts of America|access-date=December 31, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20131204060437/http://www.bsamuseum.org/Exhibitions/CellPhoneTour.aspx|archive-date=December 4, 2013|url-status=dead}}</ref> സീ സ്കൗട്ടിന് യൂണിഫോമിൽ ഈഗിൾ സ്കൗട്ട് പിൻ ഉണ്ട്. ഓരോ രൂപങ്ങളും കാൻ‌വാസിംഗിന്റെ ഒരൊറ്റ പോയിന്റിലേക്ക് നോക്കുകയാണ് ഇത് ഒരൊറ്റ ഉദ്ദേശ്യത്തോടെ ഐക്യപ്പെടുന്നു എന്ന തോന്നൽ നൽകുന്നു. <ref>{{Cite thesis |last=Williams |first=Monica Bernardette Ellen |title=An Examination of Norman Rockwell's Peace Corps Series: Tradition and Innovation |type=MA |url=https://ir.stonybrook.edu/jspui/handle/11401/72352 |date=May 2008 |publisher=[[Stony Brook University]] }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == അർത്ഥം == പ്രോഗ്രാമിലൂടെ കടന്നുപോകുമ്പോൾ ഒരു സ്കൗട്ട് നേടുന്ന പക്വതയുടെ വർദ്ധനവാണ് പെയിന്റിംഗ് പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നത്. ഓരോ രൂപങ്ങളിലെയും ശാരീരിക വ്യതിയാനങ്ങളും അവരുടെ ഓരോ മുഖത്തും പ്രകടമായ മാറ്റവും ഇതിൽ കാണിക്കുന്നു. <ref name=NSM /> ==ഉറവിടങ്ങൾ== {{Reflist|30em}} ==പുറംകണ്ണികൾ== * [http://collections.nrm.org/search.do?view=lightbox&collection=6&field-4=ID&bool-4=AND&keyword-4=3672 Detailed record of the painting via the Norman Rockwell Museum website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180408141402/http://collections.nrm.org/search.do?view=lightbox&collection=6&field-4=ID&bool-4=AND&keyword-4=3672 |date=2018-04-08 }} {{Norman Rockwell}} [[വർഗ്ഗം:നോർമൻ റോക്ക്‌വെൽ വരച്ച ചിത്രങ്ങൾ]] h65i51y6hwfunf815dhbdy475n7on71 0 566364 4673280 4616582 2026-10-04T02:52:26Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4673280 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ജെ.ഡി. ചക്രവർത്തി | image = JD Chakravarthy.jpg | caption = Chakravarthy | birth_name = Nagulapati Srinivasa Chakravarthy | birth_date = {{birth date and age|1972|4|16|df=yes}} | birth_place = [[Hyderabad, India]] | alma mater = [[Chaitanya Bharathi Institute of Technology]] | othername = J.D. | yearsactive = 1989–present | spouse = {{marriage|Anukriti Govind Sharma|2016|}} | occupation = {{hlist|Actor|director|screenwriter|producer|music director|singer}} }} '''ജെ.ഡി. ചക്രവർത്തി''' അഥവാ അദ്ദേഹത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ പേര് '''നാഗുലപതി ശ്രീനിവാസ ചക്രവർത്തി''' ഒരു ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര നടൻ, തിരക്കഥാകൃത്ത്, സംവിധായകൻ, നിർമ്മാതാവ്, സംഗീതസംവിധായകൻ, ഗായകൻ എന്നീ നിലകളിൽ തെലുങ്ക് ചലച്ചിത്ര മേഖലയിൽ പ്രശസ്തനാണ്. [[തെലുങ്ക്]], [[തമിഴ്]], [[മലയാളം]], [[ഹിന്ദി]], [[കന്നഡ]] ചലച്ചിത്രങ്ങളിൽ ഇദ്ദേഹം അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്<ref>{{cite web|url=http://www.hindu.com/mp/2004/10/25/stories/2004102501430400.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20050114204055/http://www.hindu.com/mp/2004/10/25/stories/2004102501430400.htm |url-status=dead |archive-date=2005-01-14 |title=Metro Plus Hyderabad / Personality : Rebel without a pause |date=2004-10-25 |work=[[The Hindu]] |access-date=2012-07-12}}</ref><ref>{{cite news| url=https://www.youtube.com/watch?v=OOqlshvMjqE |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211213/OOqlshvMjqE |archive-date=2021-12-13 |url-status=live|location=Mumbai, India | work=Komal Nahta | title=J. D. Chakravarthy with Manisha Koirala | date=2011-05-20}}{{cbignore}}</ref> . [[രാം ഗോപാൽ വർമ്മ]] സംവിധാനം ചെയ്ത ആക്ഷൻ ബ്ലോക്ക്ബസ്റ്ററായ ''ശിവ'' എന്ന [[തെലുങ്ക്]] ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് ചക്രവർത്തി തന്റെ സ്‌ക്രീനിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്, 13-ാമത് [[അന്താരാഷ്ട്ര ചലച്ചിത്രോത്സവം (ഇന്ത്യ)|അന്താരാഷ്ട്ര ചലച്ചിത്രോത്സവത്തിൽ]] ഈ സിനിമ പ്രദർശിപ്പിച്ചു.<ref>{{cite web|url=http://iffi.nic.in/Dff2011/Frm13IIFAAward.aspx?PdfName=13IIFA.pdf|title=Directorate of Film Festival|access-date=22 September 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20160420093021/http://iffi.nic.in/Dff2011/Frm13IIFAAward.aspx?PdfName=13IIFA.pdf|archive-date=20 April 2016|url-status=dead}}</ref>. അതേ ചിത്രത്തിന്റെ റീമേക്കായ ''ശിവ'' (1990) എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ അദ്ദേഹം പിന്നീട് ബോളിവുഡിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചു. 1998-ലെ ഇൻറർനാഷണൽ ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവൽ ഓഫ് ഇന്ത്യയിൽ ഇന്ത്യൻ പനോരമ വിഭാഗത്തിൽ പ്രീമിയർ ചെയ്ത ബ്ലോക്ക്ബസ്റ്റർ ''സത്യയിൽ'' അദ്ദേഹം അഭിനയിച്ചു, കൂടാതെ CNN-IBN-ന്റെ എക്കാലത്തെയും മികച്ച 100 ഇന്ത്യൻ ചിത്രങ്ങളുടെ പട്ടികയിൽ ഇടം നേടി<ref>{{cite web |url=http://iffi.nic.in/Dff2011/FrmIP1998Award.aspx?PdfName=IP1998.pdf |title=Directorate of Film Festival |publisher=Iffi.nic.in |access-date=12 July 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304105726/http://iffi.nic.in/Dff2011/FrmIP1998Award.aspx?PdfName=IP1998.pdf |archive-date=4 March 2016 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web|url=http://ibnlive.in.com/photogallery/13200.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20130424003536/http://ibnlive.in.com/photogallery/13200.html|url-status=dead|archive-date=2013-04-24|title=100 Years of Indian Cinema: The 100 greatest Indian films of all time|work=IBNLive}}</ref>. ചിത്രത്തിലെ അഭിനയത്തിന് ചക്രവർത്തിക്ക് സ്‌ക്രീൻ അവാർഡ് പ്രത്യേക ജൂറി അവാർഡ് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്<ref name="ibtimes1">{{cite web|author=Shekhar H Hooli |url=http://www.ibtimes.co.in/jd-chakravarthy-set-tie-knot-delhi-girl-675201 |title=JD Chakravarthy set to tie the knot with Delhi girl |publisher=Ibtimes.co.in |date=2016-04-18 |access-date=2016-05-26}}</ref><ref name="koimoi.com">{{cite web|url=http://www.koimoi.com/actor/j-d-chakravarthy/|title=J. D. Chakravarthy|date=8 February 2016}}</ref> . പ്രധാനമായും തെലുങ്ക്, ഹിന്ദി, കുറച്ച് തമിഴ്, മലയാളം സിനിമകളിൽ വ്യത്യസ്ത വേഷങ്ങളിൽ എഴുപതിലധികം ഫീച്ചർ സിനിമകളിൽ ചക്രവർത്തി അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്. ''നേതി സിദ്ധാർത്ഥ'' (1990), ''മണി'' (1993), ''മണി മണി'' (1995), ''വൺ ബൈ ടു'' (1993), ''ഗുലാബി'' (1996) തുടങ്ങിയ ബോക്‌സ് ഓഫീസ് ഹിറ്റുകളിലെ പ്രകടനത്തിലൂടെയാണ് അദ്ദേഹം അറിയപ്പെടുന്നത്, അതിനായി അദ്ദേഹത്തിന് സംസ്ഥാന നന്ദി പ്രത്യേക ജൂറി പുരസ്‌കാരം ലഭിച്ചു<ref name="ibtimes1"/><ref name="rediff.com">{{cite web|url=http://m.rediff.com/movies/1998/dec/17cha.htm|title=Rediff On The NeT, Movies: Tough and uncompromising}}</ref><ref name="koimoi.com"/><ref name=autogenerated1 /> . ''മൃഗം'' (1996), ''ബോംബെ പ്രിയുഡു'' (1996), ''അനഗനാഗ ഒക റോജു'' (1997), ''എഗിരെ പാവുരമ'' (1997), ''നേനു പ്രേമിസ്ത'' (1997), ''വി.വരപ്രസാദിന്റെ ഭാര്യ'' (1998), ''പ്രേമകു വേലയറ'' (1999), ''പാപേ നാ പ്രണം'' (200), ), ''[[കന്നത്തിൽ മുത്തമിട്ടാൽ]]'' (2002), ''പ്രേമക്കു സ്വാഗതം'' (2002), ''മധ്യനം ഹത്യ'' (2004), ''[[ദുബായ് സീനു]]'' (2007), ''ഹോമം'' (2008), ''സിദ്ധം'' (2009), ''ജോഷ്'' (2009), ''സർവം'' (2009), ''സമർ'' (2013) , ''അരിമ നമ്പി'' (2014), ''ഐസ്ക്രീം 2'' (2014), ''[[ഭാസ്ക്കർ ദ റാസ്ക്കൽ]]'' (2016), ''ശിഖാമണി'' (2016)<ref>{{cite web|url=http://www.hindu.com/fr/2009/02/06/stories/2009020650290200.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20090212014840/http://www.hindu.com/fr/2009/02/06/stories/2009020650290200.htm |url-status=dead |archive-date=2009-02-12 |title=Friday Review Hyderabad / Cinema : Flip side of being super cop |date=2009-02-06 |work=[[The Hindu]] |access-date=2012-07-12}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.supergoodmovies.com/34576/tollywood/jd-chakravarthy-s-new-film-with-srikanth-news-details |title=JD ChakravarthyБ─≥s new film with Srikanth |publisher=Supergoodmovies.com |date=2011-12-12 |access-date=2012-07-12 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120315170225/http://www.supergoodmovies.com/34576/tollywood/jd-chakravarthy-s-new-film-with-srikanth-news-details |archive-date=15 March 2012 |df=dmy-all }}</ref>. [[സുസ്മിത സെൻ|സുസ്മിത സെന്നിനൊപ്പം]] വാസ്തു ശാസ്ത്ര, ഭൂത് റിട്ടേൺസ്, [[മനീഷ കൊയ്രാള|മനീഷ കൊയ്രാളയ്‌ക്കൊപ്പം]], ''ആഗ്'' തുടങ്ങിയ ഹിന്ദി ചിത്രങ്ങളിലും അദ്ദേഹം അഭിനയിച്ചു. ''ദർവാസ ബന്ദ് രാഖോ'' എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് അദ്ദേഹം തന്റെ ചലച്ചിത്ര സംവിധാന രംഗത്ത് അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്, സിനിമയിലെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കഥയായ ''ദർന സറൂരി ഹേ'' ഫിലിം കോഴ്‌സിന്റെ ഭാഗമായി അമേരിക്കയിലെ ന്യൂയോർക്ക് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്‌നോളജിയിൽ ആർക്കൈവ് ചെയ്തു<ref>{{cite web |url=http://www.indiaglitz.com/channels/telugu/article/83156.html |title=No director does self-introspection: JD - Telugu Movie News |publisher=IndiaGlitz |date=2012-06-24 |access-date=2012-07-12 |archive-date=2012-06-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120628011549/http://www.indiaglitz.com/channels/telugu/article/83156.html |url-status=dead }}</ref><ref>[[Eenadu]] daily, eenadu cinema, page 10, 29 June 2012</ref>. തുടർന്ന് ''ദർന സറൂരി ഹേ'', ''ഹോമം'', ''സിദ്ധം'' എന്നീ ചിത്രങ്ങൾ സംവിധാനം ചെയ്തു<ref>{{cite web|url=http://www.hindu.com/fr/2009/05/29/stories/2009052950320200.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20090601112931/http://www.hindu.com/fr/2009/05/29/stories/2009052950320200.htm |url-status=dead |archive-date=2009-06-01 |title=Friday Review Chennai / Film Review : Taking its own sweet time! - Sarvam |date=2009-05-29 |work=[[The Hindu]] |access-date=2012-07-12}}</ref>. ==ആദ്യകാല ജീവിതവും കുടുംബവും== കർണ്ണാടക ഗായകനായ റിട്ടയേർഡ് പ്രൊഫസർ ഡോ. കോവേല ശാന്ത ബ്രാഹ്മണന്റെ മകനാണ് ചക്രവർത്തി ജനിച്ചത്. പിതാവ് സൂര്യനാരായണ റാവു നാഗുലപതി. ഇന്ത്യയിലെ ഹൈദരാബാദിലാണ് അദ്ദേഹം ജനിച്ചത്. സെന്റ് ജോർജ്ജ് ഗ്രാമർ സ്കൂളിൽ (ഹൈദരാബാദ്) സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കിയ അദ്ദേഹം ചൈതന്യ ഭാരതി ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്നോളജിയിൽ നിന്ന് ബി ഇ പൂർത്തിയാക്കി<ref>{{cite news |url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-andhrapradesh/article973666.ece |title=NATIONAL / ANDHRA PRADESH : When old memories came alive |work=The Hindu |date=2010-12-24 |access-date=2012-07-12 |archive-date=2013-12-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131231003411/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-andhrapradesh/article973666.ece |url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.totaltollywood.com/interviews/Chakravarthi_2035.html |title=Chakravarthi - Interviews in Telugu Movies |publisher=Totaltollywood.com |access-date=2012-07-12 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120504104319/http://totaltollywood.com/interviews/Chakravarthi_2035.html |archive-date=4 May 2012 |df=dmy-all }}</ref>. 2016 ഓഗസ്റ്റ് 18 ന് ലഖ്‌നൗ ആസ്ഥാനമായുള്ള അനുകൃതി ഗോവിന്ദ് ശർമ്മയെ ഒരു സ്വകാര്യ ചടങ്ങിൽ അദ്ദേഹം വിവാഹം കഴിച്ചു<ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/photos/jd-chakravarthy-anukrithi-wedding-7659-slide-46634|title=JD Chakravarthy and Anukrithi wedding - Photos|website=[[International Business Times]]}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.deccanchronicle.com/entertainment/tollywood/170416/jd-chakravarthyis-tying-the-knot-soon.html|title=JD Chakravarthy is tying the knot soon|date=17 April 2016}}</ref>. ==സിനിമ ജീവിതം== 1989-ൽ രാം ഗോപാൽ വർമ്മയുടെ ആദ്യ തെലുങ്ക് ചിത്രമായ ശിവ എന്ന ജെഡി എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ വിദ്യാർത്ഥി നേതാക്കളിലൊരാളായി അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചു, തന്റെ ഗുരുനാഥനായ രാം ഗോപാൽ വർമ്മയുടെ നിർമ്മാണത്തിന് കീഴിലുള്ള സിനിമകൾക്കായി തന്റെ മുഴുവൻ സമയവും നീക്കിവയ്ക്കുന്നതിന് മുമ്പ് അതേ വർഷം തന്നെ ''[[എന്നോടിഷ്ടം കൂടാമോ]]'' എന്ന മലയാള സിനിമയിൽ സഹകഥാപാത്രമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു,1998 ജൂലൈ 3-ന് തിയറ്ററുകളിൽ ഒരു പ്രധാന വേഷത്തിൽ അഭിനയിച്ച അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആദ്യ ഹിന്ദി ചിത്രം. സത്യ നിരൂപക പ്രശംസ നേടുകയും വാണിജ്യപരമായ ബ്ലോക്ക്ബസ്റ്റർ ആകുകയും ചെയ്തു<ref>{{cite web|url=http://www.hindu.com/mp/2004/10/25/stories/2004102500570300.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20050126115735/http://www.hindu.com/mp/2004/10/25/stories/2004102500570300.htm |url-status=dead |archive-date=2005-01-26 |title=Metro Plus Delhi / Entertainment : Some chill, some frill |date=2004-10-25 |work=[[The Hindu]] |access-date=2012-07-12}}</ref>. [[മണിരത്നം]], [[കൃഷ്ണ വംശി]], [[എസ്.വി. കൃഷ്ണ റെഡ്ഡി]], [[കെ. രാഘവേന്ദ്ര റാവു]], [[കോടി രാമകൃഷ്ണ]], [[ഇ.വി.വി. സത്യനാരായണ]], [[ശിവ നാഗേശ്വര റാവു]], ഗുണശേഖർ, വംശി തുടങ്ങിയ പ്രമുഖ ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാതാക്കൾ സംവിധാനം ചെയ്ത ഒരുപിടി തെലുങ്ക് സിനിമകളിൽ അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്<ref>{{cite web|url=http://www.idlebrain.com/celeb/interview/jdchakri-siddham.html|title=JD Chakravathy interview - Telugu Cinema interview - Telugu film director}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.andhraheadlines.com/BrowseArticle.aspx?catID=6&ArtID=68437 |title=JD Chakravarthy |work=Andhra Headlines |access-date=2010-11-04 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110707141228/http://www.andhraheadlines.com/BrowseArticle.aspx?catID=6&ArtID=68437 |archive-date=7 July 2011 |df=dmy-all }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.chitramala.com/news/arjun-in-contract-with-jd-123243.html|title=Arjun in Contract with JD!|date=27 November 2010|work=Chitramala|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20101129022343/http://www.chitramala.com/news/arjun-in-contract-with-jd-123243.html|archive-date=29 November 2010|df=dmy-all}}</ref>. 2002-ൽ, മണിരത്‌നത്തിന്റെ തമിഴ് ചിത്രമായ കന്നത്തിൽ മുത്തമിട്ടലിൽ ശ്രീലങ്കൻ [[തമിഴ് ഈഴം]] പോരാളിയായ ദിലീപന്റെ വേഷം ചെയ്തു. 2008-ൽ സംവിധായകനും നടനുമായ "ഹോമം" എന്ന ഹിറ്റ് ചിത്രത്തിലൂടെ അദ്ദേഹം തെലുങ്ക് ചലച്ചിത്ര വ്യവസായത്തിലേക്ക് മടങ്ങി. [[ആര്യ (നടൻ)|ആര്യയും]] [[തൃഷ|തൃഷയും]] അഭിനയിച്ച സംവിധായകൻ വിഷ്ണുവർദ്ധന്റെ തമിഴ് ചിത്രമായ സർവം എന്ന ചിത്രത്തിൽ അദ്ദേഹം ഒരു വേഷം ചെയ്തു<ref name="autogenerated1">{{cite web|author=P Sangeetha, TNN |url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/regional/news-interviews/J-D-Chakravarthys-commercial-kacheri/articleshow/5706163.cms |title=J D Chakravarthy's commercial kacheri - Times Of India |publisher=Timesofindia.indiatimes.com |date=2010-03-21 |access-date=2012-07-12}}</ref>. 2016-ൽ, സൂപ്പർ ഹിറ്റ് മലയാളം "ഭാസ്കർ ദ റാസ്കൽ" എന്ന ചിത്രത്തിൽ [[നയൻതാര|നയൻതാരയ്ക്കൊപ്പം]] മമ്മൂട്ടിയും അഭിനയിച്ചു. പിന്നീട് മറ്റൊരു മലയാള ചിത്രമായ ശിഖാമണിയിൽ ഒരു യുവ സൈനിക ഓഫീസറായി അഭിനയിച്ചു, [[പൂജാ ഗാന്ധി|പൂജാ ഗാന്ധിയ്‌ക്കൊപ്പം]] ''രാവണി'' എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ കന്നഡ സിനിമയിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചു<ref>{{cite web |author=A Sharadhaa |url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/JD-Chakravarthy-to-Direct-a-Kannada-Film/2016/04/26/article3399651.ece |title=JD Chakravarthy to Direct a Kannada Film |publisher=The New Indian Express |date=2016-04-26 |access-date=2016-05-26 |archive-date=2016-05-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160530030828/http://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/JD-Chakravarthy-to-Direct-a-Kannada-Film/2016/04/26/article3399651.ece |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |author=A Sharadhaa |url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/JD-Chakravarthy-to-Direct-a-Kannada-Film/2016/04/26/article3399651.ece |title=JD Chakravarthy to Direct a Kannada Film |publisher=The New Indian Express |date=2016-04-26 |access-date=2016-05-26 |archive-date=2016-05-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160530030828/http://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/JD-Chakravarthy-to-Direct-a-Kannada-Film/2016/04/26/article3399651.ece |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |author=A Sharadhaa |url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/When-a-Gun-Summarised-Raavani/2015/08/17/article2977904.ece |title=When a Gun Summarised Raavani |publisher=The New Indian Express |date=2015-08-17 |access-date=2016-05-26 |archive-date=2016-06-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160609201601/http://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/When-a-Gun-Summarised-Raavani/2015/08/17/article2977904.ece |url-status=dead }}</ref> . എന്റർടൈൻമെന്റ് ഫാക്ടറി പ്രൊഡക്ഷൻസിനായി 3 കന്നഡ സിനിമകളും അദ്ദേഹം സംവിധാനം ചെയ്യുന്നു. ==ചലച്ചിത്രങ്ങൾ== === Acting credits === {| class="wikitable sortable" |- ! Year ! Film !Language !Role ! Notes |- | style="text-align:center;" |1989 || ''[[Shiva (1989 Telugu film)|Shiva]]'' |[[Telugu language|Telugu]] |J. Durga Rao / JD || Debut film<br>International Film Festival of India |- | style="text-align:center;" |1990 || ''[[Shiva (1990 film)|Shiva]]'' |[[Hindi]] | Jagadish Dave / JD||Debut Hindi film |- | style="text-align:center;" |1990 || ''[[Neti Siddhartha]]'' |Telugu | || |- | style="text-align:center;" |1991 || ''Shrivaari Chindhulu'' |Telugu | || |- | style="text-align:center;" |1991 ||''Atiradhudu'' |Telugu | || |- | style="text-align:center;" |1991 ||''[[Prem Qaidi]]'' |Hindi | || |- | style="text-align:center;" |1992 || ''[[Ennodishtam Koodamo]]'' |[[Malayalam]] | || |- | style="text-align:center;" |1992 || ''[[Lathi (1992 film)|Lathi]]'' |Telugu | || |- | style="text-align:center;" |1992||''Akka Chellillu'' |Telugu | || |- | style="text-align:center;" |1993 ||''[[Prathap (1993 film)|Prathap]]'' |Tamil | Vimal Raj || |- | style="text-align:center;" |1993 || ''[[Rakshana]]'' |Telugu | || |- | style="text-align:center;" |1993 ||''Adarsham'' |Telugu | || |- | style="text-align:center;" |1993 ||''Inspector Ashwani'' |Telugu | || |- | style="text-align:center;" |1993 ||''[[Money (1993 film)|Money]]'' |Telugu | Chakri|| |- | style="text-align:center;" |1993 || ''[[One by Two (1993 film)|One By Two]]'' |Telugu | || Lead actor |- | style="text-align:center;" |1994 || ''[[Money Money (film)|Money Money]]'' |Telugu | Chakri||Lead actor<br>Playback singer |- | style="text-align:center;" |1995 || ''[[Gulabi (film)|Gulabi]]'' |Telugu | Chandu||Lead actor<br>[[Nandi Special Jury Award]]<ref name="ibtimes1" /><ref name="rediff.com" /><ref name="koimoi.com" /><ref name="autogenerated1" /> |- | style="text-align:center;" |1996 || ''[[Mrugam]]'' |Telugu | || Lead actor |- | style="text-align:center;" |1996 || ''[[Deyyam]]'' |Telugu | || Lead actor |- | style="text-align:center;" |1996 || ''[[Bombay Priyudu]]'' |Telugu | || Lead actor |- | style="text-align:center;" |1997 || ''[[Egire Paavurama]]'' |Telugu | || Lead actor |- | style="text-align:center;" |1997 || ''[[Nenu Premisthunnanu]]'' |Telugu | || Lead actor |- | style="text-align:center;" |1997 || ''[[Anaganaga Oka Roju]]'' |Telugu | Chakri|| Lead actor |- | style="text-align:center;" |1997 || ''[[Wife of V. Varaprasad (1998 film)|Wife of V. Varaprasad]]'' |Telugu | ||Lead actor |- | style="text-align:center;" |1998 || ''[[Satya (1998 film)|Satya]]'' |Hindi | Satya||Lead actor<br>[[Screen Award Special Jury Award]]<br>International Film Festival of India<br>Fribourg International Film Festival<br>Associate Editor<ref name="ibtimes1" /><ref name="koimoi.com" /><ref name="autogenerated1" /> |- | style="text-align:center;" |1999 || ''[[Harischandraa]]'' |Telugu | || Lead actor |- | style="text-align:center;" |1999 || ''[[Premaku Velayara]]'' |Telugu | Manohar|| Lead actor |- | style="text-align:center;" |2000 || ''[[Pape Naa Pranam]]'' |Telugu | || Lead actor |- | style="text-align:center;" |2000 || ''Akka Bava Ekkada'' |Telugu | || |- | style="text-align:center;" |2000 || ''[[Kodanda Ramudu]]'' |Telugu | || Lead actor |- | style="text-align:center;" |2001 || ''[[Navvuthu Bathakalira]]'' |Telugu | || Lead actor |- | style="text-align:center;" |2001 || ''[[Maa Pelliki Randi]]'' |Telugu | || Lead actor |- | style="text-align:center;" |2001 || ''[[Soori (Telugu film)|Soori]]'' |Telugu | || Lead actor |- | style="text-align:center;" |2002 || ''[[Premaku Swagatham]]'' |Telugu | Balaji|| Lead actor |- | style="text-align:center;" |2002 || ''[[Kannathil Muthamittal]]'' |Tamil | Dileepan||[[2002 Toronto International Film Festival]]<br>[[San Francisco International Film Festival]] |- | style="text-align:center;" |2004 ||''[[Kaasi (2004 film)|Kaasi]]'' |Telugu | || |- | style="text-align:center;" |2002 || ''[[Dhurga|Durga]]'' |Hindi | || |- | style="text-align:center;" |2002 || ''Golmaal'' |Telugu | || |- | style="text-align:center;" |2004 || ''[[Madhyanam Hathya|Madhyanam Hatya]]'' |Telugu | || |- | style="text-align:center;" |2004 || ''[[Vaastu Shastra (film)|Vaastu Shastra]]'' |Hindi | || |- | style="text-align:center;" |2006 || ''[[Darna Zaroori Hai]]'' |Hindi | ||New York Institute Of Technology Directorial Course Hindi film |- | style="text-align:center;" |2006 || ''[[Darwaaza Bandh Rakho]]'' |Hindi | || |- | style="text-align:center;" |2007 || ''[[Aag (2007 film)|Aag]]'' |Hindi | || |- | style="text-align:center;" |2007 || ''[[Dubai Seenu]]'' |Telugu | Chakri|| |- | style="text-align:center;" |2008 || ''[[Homam (film)|Homam]]'' |Telugu | || |- | style="text-align:center;" |2009 || ''[[Josh (2009 Telugu film)|Josh]]'' |Telugu | || |- | style="text-align:center;" |2009 || ''[[Sarvam]]'' |Tamil | Eashwar || |- | style="text-align:center;" |2009 || ''[[Sidham]]'' |Telugu | || |- | style="text-align:center;" |2010 || ''[[Kacheri Arambam]]'' |Tamil | Sivamani || |- | style="text-align:center;" |2011 || ''[[Money Money, More Money]]'' |Telugu | Chakri|| |- | style="text-align:center;" |2012 || ''[[All the Best (film)|All the Best]]'' |Telugu | || |- | style="text-align:center;" |2012 || ''[[Bhoot Returns]]'' |Hindi | || |- | style="text-align:center;" |2013 || ''[[Samar (2013 film)|Samar]]'' |Tamil | John Frederick || |- | style="text-align:center;" |2014 || ''[[Arima Nambi]]'' |Tamil | Rishi Dev || |- | style="text-align:center;" |2014 || ''[[Ice Cream 2]]'' |Telugu | || |- | style="text-align:center;" |2015 || ''[[Bhaskar the Rascal]]'' |Malayalam | || |- | style="text-align:center;" |2015 || ''[[Dynamite (2015 film)|Dynamite]]'' |Telugu | || |- | style="text-align:center;" |2016 || ''[[Zero (2015 film)|Zero]]'' |Tamil | Solomon || |- | style="text-align:center;" |2016 || ''[[Shikhamani]]'' |Malayalam | || |- | style="text-align:center;" |2017 || ''[[Nakshatram (film)|Nakshatram]]'' |Telugu | || |- | style="text-align:center;" |2017 || ''Raavani'' |Kannada | || Lead actor |- | style="text-align:center;" |2018 || ''[[Marainthirunthu Paarkum Marmam Enna]]'' |Tamil | Dilip Chakravarthy || |- | style="text-align:center;" |2019 |''[[Hippi (film)|Hippi]]'' |Telugu | | |- | style="text-align:center;" |2019 || ''[[Mikhael (film)|Mikhael]]'' |Malayalam | || |- | style="text-align:center;" |2019 || ''[[List of Tamil films of 2019|Pattarai]]'' |Tamil | ||<ref>Archived at [https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211205/VZKOZZXk2aE Ghostarchive]{{cbignore}} and the [https://web.archive.org/web/20181208051203/https://www.youtube.com/watch?v=VZKOZZXk2aE&gl=US&hl=en Wayback Machine]{{cbignore}}: {{cite web| url = https://www.youtube.com/watch?v=VZKOZZXk2aE| title = Pattarai Movie - Teaser {{!}} J.D Chakravarthy, Senthil, Renuga {{!}} Peter Allvin | website=[[YouTube]]}}{{cbignore}}</ref> |- | style="text-align:center;" |2022 || ''[[Oppanda (2022 film)|Oppanda]]'' |Kannada | Chakri|| |- | style="text-align:center;" |2022 || ''[[Ek Villain Returns]]'' |Hindi | ||Filming<ref>{{Cite news|date=24 September 2021|title=JD Chakravarty a well known actor from 'Satya' to play a cop in 'Ek Villain Returns'|work=The Prime Time|url=https://theprimetime.in/jd-chakravarty-a-well-known-actor-from-satya-to-play-a-cop-in-ek-villain-returns/|access-date=25 September 2021|archive-date=2023-04-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20230424123930/https://theprimetime.in/jd-chakravarty-a-well-known-actor-from-satya-to-play-a-cop-in-ek-villain-returns/|url-status=dead}}</ref> |} === Other credits === {| class="wikitable sortable" |- ! Year ! Film !Language ! Director !Writer ! Producer ! Notes |- |2000 || ''[[Pape Naa Pranam]]'' |Telugu|| | ||{{yes}}||Also actor |- |2002 |''[[Dhurga|Durga]]'' |Hindi||{{yes}} | ||{{yes}} |Also actor |- |2006 |''[[Darwaaza Bandh Rakho]]'' |Hindi||{{yes}} | | |Also actor |- |2008 |''[[Homam (film)|Homam]]'' |Telugu||{{yes}} |{{yes}} | |Also actor |- |2009 |''[[Sidham]]'' |Telugu||{{yes}} |{{yes}} | | |- |2011 |''[[Money Money, More Money]]'' |Telugu||{{yes}} |{{yes}} | |Also actor |- |2012 |''[[All the Best (film)|All the Best]]'' |Telugu||{{yes}} |{{yes}} | |Also actor |} == പുറത്തേക്കുളള കണ്ണികൾ == * {{IMDb name|name=J.D. Chakravarthi}} == അവലംബം == 73rr98d9ac5imhd0p6vt10dmszfgzpr 0 566550 4673368 4668618 2026-10-04T10:29:50Z ~2026-53356-61 223768 4673368 wikitext text/x-wiki {{refimprove|date=2025 ഏപ്രിൽ}} {{Infobox Hindu temple | name ='''''ഏഴംകുളം ദേവിക്ഷേത്രം ''''' | native_name = | sanskrit_translit = | native_name_lang = | district = [[പത്തനംതിട്ട ജില്ല|പത്തനംതിട്ട]] | state = [[കേരളം]] |country = [[ഇന്ത്യ]] |locale = പറക്കോട്/ഏഴംകുളം | image = | image_alt = | caption = | nickname = | map_alt = | map_caption = [[കേരളം]] | pushpin_map = | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | latd = | latNS = | longd = | longEW = | coordinates_display = | elevation_m = | deity = ശ്രീ ഭദ്രകാളി | festivals =കെട്ടുകാഴ്ച, വഴിപാട് തൂക്കം, നവരാത്രി |architecture = |number_of_temples = |number_of_monuments = |inscriptions = |date_built = |creator = | website = }} [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[പത്തനംതിട്ട]] ജില്ലയിലെ [[അടൂർ|അടൂരിനടുത്ത്]] സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു ഭഗവതി ക്ഷേത്രമാണ് '''ഏഴംകുളം ദേവിക്ഷേത്രം'''<ref>https://www.janmabhumi.in/news/travel/news72441</ref>. [[ശ്രീ ഭദ്രകാളി|ഭദ്രകാളി]]യാണ് ഇവിടത്തെ പ്രധാന പ്രതിഷ്ഠ. മകരഭരണി മഹോത്സവം, കുംഭഭരണി മഹോത്സവം, [[നവരാത്രി]] ഉത്സവം എന്നിവയാണ് ഇവിടുത്തെ പ്രധാന ഉത്സവങ്ങൾ. ദക്ഷിണകേരളത്തിൽ തൂക്കം നടക്കുന്ന ദേവീക്ഷേത്രങ്ങളിലൊന്നാണിത്. ശാന്തസ്വരൂപിണിയായ ദേവിക്ക്‌ രൂപ പ്രതിഷ്ഠയില്ല. പകരമുള്ള പ്രതിഷ്ഠയായ ശിലാകണ്ണാടി കൊടുങ്ങല്ലൂർ ദേവിയുടെ ചൈതന്യമാണെന്നാണു വിശ്വാസം. == '''ഐതീഹ്യം''' == [ഏഴംകുളം ക്ഷേത്രവും അമ്പലത്തിനാൽ തറവാടും ] ഏഴംകുളം എന്ന പുണ്യ പുരാതന ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ചരിത്രം തുടങ്ങുന്നത് അമ്പലത്തിനാൽ തറവാട്ടിൽ നിന്നുമാണ് ക്ഷേത്ര ചരിത്രം തുടങ്ങുന്നത്. (നൂറ്റാണ്ടുകളുടെ പഴക്കം അവകാശപ്പെടാവുന്ന ഈ അമ്പലം കൊടുങ്ങല്ലൂർ ദേവിയുടെ മറ്റൊരു വാസകേന്ദ്രമായാണ് പണ്ടുകാലം മുതലേ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്.മകര ഭരണി മഹോത്സവം, കുംഭഭരണി മഹോത്സവം എന്നിവയാണ് ഇവിടുത്തെ പ്രധാന ഉത്സവങ്ങൾ. കളമെഴുത്തും പാട്ട് ,ദേവിയുടെ വിളക്കിനെഴുന്നെള്ളിപ്പ് ,വഴിപാട് തൂക്കത്തിനുള്ള കന്നി തൂക്കക്കാരുടെ വ്യതാരംഭം തുടങ്ങിയവയാണ് മകര ഭരണി ഉത്സവത്തിലെ പ്രധാന ചടങ്ങുകൾ. ആയിരത്തോളം വർഷങ്ങൾക്ക് മുന്നേ നടന്ന സംഭവം, ആ സമയം ആ പ്രദേശത്തെ ഒട്ടു മിക്ക സ്ഥലവും ഈ അമ്പലത്തിനാൽ വലിയ കാരണവരുടെ അധീനതയിൽ ആയിരുന്നു. വയലും, കുളവും, കാവുകളും എല്ലാം ഉൾപ്പെടുന്ന ഒരു വൻ ഭൂ പ്രമാണി ആയിരുന്നു വലിയ പണിക്കർ, ഈ വലിയ പണിക്കർ ആയിരുന്നു ആ നാട്ടിലെ എല്ലാ പ്രശ്നങ്ങളും തീർത്തിരുന്നത്. അവിടെ ഉള്ള മറ്റു  എല്ലാവരുടെയും ഭരണം നടത്തിയിരുന്നത് പണിക്കർ ആയിരുന്നു ആയിരത്തോളമോ അതിൽ കൂടുതലോ ആളുകൾ ആ കാലഘട്ടത്തിൽ പണിക്കരുടെ വയലുകളിൽ, ഭൂമിയിൽ പണിയുന്നവരായി ഉണ്ടായിരുന്നു, എല്ലാവരോടും ഒരുമയോട് പെരുമാറിയിരുന്നു, ഓണം അങ്ങനെ വിശേഷ ദിവസങ്ങളിൽ അവർക്ക് എല്ലാവിധ ധന്യങ്ങളും മറ്റും കൊടുത്തിരുന്നു, അതുപോലെ അവരും തിരിച്ചു കാണിക്ക ആയി പല സാധനങ്ങളും തറവാട്ടിലേക്കും കൊടുക്കുമായിരുന്നു. കൊടുങ്ങലൂർ അമ്മയുടെ ചരിത്രത്തിലേക് വരാം. ദേവി വന്നതിന്റെ ചരിത്രം പറയുമ്പോൾ, ഒരിക്കൽ അമ്പലത്തിനാൽ തറവാട്ടിലെ ഒരമ്മ കൊടുങ്ങല്ലൂർ ദേവിയുടെ ദര്ശനത്തിനായി കൊടുങ്ങലൂർ പോവുകയും, അവിടെ നിന്ന് തിരിച്ചു വരുന്ന വഴി, ഇടയ്ക്കു വച്ച് ദിക്ക് തെറ്റുകയും, വഴി അറിയാതെ വിഷമിക്കുകയും ചെയ്തു.  അവർ കൊടുങ്ങല്ലൂർ അമ്മയോട് അമ്മയെ രക്ഷിക്കണേ എന്ന് പറഞ്ഞു പ്രാർത്ഥിച്ചു അപ്പോൾ പ്രായമുള്ള ഒരു സ്ത്രീ അവരുടെ അടുത്തേക്ക് വരുകയും കാര്യങ്ങൾ ചോദിച്ചറിഞ് ആശ്വസിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. ശേഷം താൻ കൂടെ വരാമെന്നും  അങ്ങനെ ആ പ്രായമായ അമ്മ ആ സ്ത്രീയോടൊപ്പം അവരുടെ നാട്ടിലേക്ക് യാത്രതിരിച്ചു അങ്ങനെ അവർ അമ്പലത്തിനാൽ തറവാട് ഇരിക്കുന്ന ദേശത്തേക്ക് എത്തി അങ്ങനെ, ദേവി പ്രസ്തുത അമ്പലത്തിനാൽ തറവാടിന്റെ എതിർവശത്തെ വയലിൽ അഭിമുഖമായി വരുകയും, പിന്നീട് ദേവി അമ്പലത്തിനാൽ തറവാട്ടിലെ കാവിലെയും തറവാട്ടിലെ തൂക്ക് വിളക്കിലെയും പ്രകാശം കാണുകയും ദേവി തറവാട്ടിലേക്ക് പോകുകയും ഉള്ളിലെ അപൂർവ മുറിയിൽ കുടിയിരിക്കുകയും ചെയ്തു.ഇവിടെയെത്തിയ ശേഷം ആ 'അമ്മ, തറവാട്ടിലുള്ളവരോട് ഈ കഥയെല്ലാം പറഞ്ഞപ്പോൾ, ആ സ്ത്രീ ആരാണെന്നു അന്വേഷിച്ചുവെങ്കിലും ആരെയും കണ്ടെത്തനായില്ല. തുടർന്ന് ദേവപ്രശ്നവും വെച്ചപ്പോൾ ആണ് ആ സ്ത്രീ കൊടുങ്ങല്ലൂർ ദേവി ആണെന്ന് മനസ്സിലാക്കിയത്. ആ തറവാട്ടിൽ കൊടുങ്ങലൂരമ്മ കുടിയിരിക്കുന്നതായും തിരിച്ചറിഞ്ഞു. അവിടെ വിശ്രമിച്ച ദേവിയുടെ ചൈതന്യം   പിന്നീട് ആ അപൂർവ മുറിയിൽ ഒരു കലമാന്റെ (കാരണം എത്ര കൊല്ലങ്ങൾ വേണമെങ്കിലും അത് കേടു വരാതെ ഇരിക്കും എന്നുള്ള അറിവ് ) കൊമ്പിൽ ദേവി ചൈതന്യം ആവാഹിക്കുകയും അവിടെ ഇരുത്തുകയും ചെയ്തു. അന്ന് മുതൽ ആ അപൂർവ മുറിയിൽ അമ്മ കുടിയിരിക്കുന്നു. എല്ലാ വിധ ഐശ്വര്യങ്ങളും കുടുബംത്തിനും ആ പ്രദേശത്തിനും നൽകി അനുഗ്രഹിച്ച് ഇന്നും അമ്മയുടെ സാന്നിധ്യം നിലനിൽക്കുന്നു. ഇതിന് ശേഷമാണ് ആദ്യം അമ്മ വന്നു നിന്ന വയലിനോട് ചേർന്നുള്ള സ്ഥലത്ത് പിന്നീട് ക്ഷേത്രം പണിതതും, എല്ലാവരും ഒരുമയോട് അമ്മയെ വണങ്ങി കഴിയുന്ന. ആ മഹാക്ഷേത്രം ആണ് ഇന്നത്തെ ഏഴംകുളം ദേവി ക്ഷേത്രം. കുറച്ചു വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് വരെ അമ്പലത്തിനാൽ തറവാട്ടിലെ തൂക്ക് വിളക്ക് തെളിച്ചു അത് കണ്ടതിനു ശേഷമായിരുന്നു ക്ഷേത്രത്തിൽ മേൽശാന്തി ശ്രീകോവിലിൽ വിളക്ക് തെളിയിക്കുക പതിവ്. ==ആരാധാന ചടങ്ങുകൾ== * [[കെട്ടുകാഴ്ച]] * വഴിപാട് തൂക്കം * [[ആപ്പിണ്ടി വിളക്ക്|ആലവിളക്ക്]] ==അവലംബം== {{Reflist}} [[വർഗ്ഗം:പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഭഗവതി ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] 0ihftuk7gvrpn7d9zefjvrr1ran4pj4 0 567292 4673185 3982187 2026-10-03T15:58:09Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4673185 wikitext text/x-wiki {{PU|Geetha Nagabhushan}} {{Infobox person | name =ഗീത നാഗഭൂഷൺ | image = Geetha Nagabhushan.jpeg | birth_date = {{Birth date|1942|03|25|df=y}} | death_date = {{Death date and age|2020|06|28|1942|03|25|df=y}} | occupation = എഴുത്തുകാരി |birth_place = സവാലഗി, [[Gulbarga|ഗുൽബർഗ]], [[Karnataka|കർണാടക]] |death_place = [[Kalaburagi|കലബുരഗി]] }} [[കന്നഡ]] ഭാഷയിൽ എഴുതുന്ന ഒരു ഇന്ത്യൻ എഴുത്തുകാരിയും നോവലിസ്റ്റും അക്കാദമിക്കുമായിരുന്നു '''ഗീത നാഗഭൂഷൺ''' (25 മാർച്ച് 1942 &#x2013; 28 ജൂൺ 2020). 2004-ൽ "ബദുകു" എന്ന നോവലിന് കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ് ലഭിച്ചതിലൂടെ കന്നഡയിൽ നിന്ന് ഈ പുരസ്കാരം ലഭിക്കുന്ന ആദ്യത്തെ വനിതാ എഴുത്തുകാരിയായി അവർ മാറി.<ref name="Hindu1">{{Cite web|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-karnataka/geeta-nagabhushans-essays-portray-plight-of-women/article679258.ece|title=Geeta Nagabhushan's essays portray plight of women - KARNATAKA - The Hindu|access-date=June 24, 2016|last=|date=}} {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == ആദ്യകാല ജീവിതം == ശാന്തപ്പയുടെയും ശരണമ്മയുടെയും മകളായി 1942 ൽ സാവലഗിയിൽ ആണ് ഗീത ജനിച്ചത്. അവർക്ക് 2 സഹോദരിമാരും ഒരു സഹോദരനും ഉണ്ടായിരുന്നു.<ref>"Ananya Mahila Chetana Malike: Geetha Nagabhushana" by L. V. Shanta Kumari, Sapna book house, p. 3</ref> സ്വാതന്ത്ര്യ സമര സേനാനി കൂടിയായ അവരുടെ അച്ഛൻ ഗുൽബർഗയിലെ ഒരു തുണി ഫാക്ടറിയിലെ തൊഴിലാളി ആയിരുന്നു.<ref>"Ananya Mahila Chetana Malike: Geetha Nagabhushana" by L. V. Shanta Kumari, Sapna book house, p. 4</ref> == സ്വകാര്യ ജീവിതം == ഗീത രണ്ടുതവണ വിവാഹം കഴിച്ചു. നാഗഭൂഷൺ അവരുടെ രണ്ടാമത്തെ ഭർത്താവായിരുന്നു, അവർക്ക് രണ്ട് കുട്ടികളുണ്ടായിരുന്നു. വിവാഹം കഴിഞ്ഞ് കുറച്ച് വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം ഗീത ഭർത്താവിൽനിന്ന് വേർപിരിഞ്ഞ് കുട്ടികളോടൊപ്പം താമസിച്ചു.<ref>"Ananya Mahila Chetana Malike: Geetha Nagabhushana" by L. V. Shanta Kumari, Sapna book house, p. 10, 11</ref> == കൃതികൾ == ഗീതയുടെ ഏറ്റവും അറിയപ്പെടുന്ന രചനകൾ നോവലുകളാണ്. ചെറുകഥകൾ, ഗവേഷണ ഗ്രന്ഥങ്ങൾ, ഉപന്യാസങ്ങൾ എന്നിവയും അവർ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>Kannada Sahitya Kosha, Rajappa Dalavayi (ed), (ISBN:978-81-939213-0-2), ೨೦೧೮, p. ೯೪೭</ref> === നോവലുകൾ === * താവരേയ ഹൂവു * ചന്ദനദ ചിഗുരു * മഹാമാനേ * മാറാലി മാനേ * സപ്തവർണ്ണദ സ്വപ്ന * മാപ്പുര തായ്യ മക്കളു * ഹാസിമാംസ മട്ടു ഹദ്ദുഗലു * ആഘാത * അവാന്തര * ചക്കിയ ഹരേയാദ ദിനഗലു * ബദലാഗുവ ബന്നഗലു * നീലഗംഗ * പ്രീതിസിദ്ദു നിന്നന്നേ * മോഹവ * നിന്ന തൊളുഗലല്ലി * നിന്നോളവ് നാനാഗിരാളി * സവതി ശ്രീഗന്ധ * നന്നാ നിന്ന നടുവേ * ചിത്രദ ഹാദു * ധുമ്മാസു * എരിലിത്തഗലു * അസറേഗാലു * നന്ന ഒളവു നിന്ന ചെലുവ് * ഡാങ്കേ * അഭിമാന * ബദുകു * കേജ് മുട്ടിറ്റു * ബാക്കി * കപ്പു നെല കെമ്പു ഹൂവു * കടുമുച്ചി === കഥാസമാഹാരങ്ങൾ === * ജ്വാലന്ത * അവ്വ മട്ടു ഇതാര കഥകൾ * ക്യാദിഗി ബനദഗ കഥേയാഗി നിന്തവരു === ഗവേഷണം === * ദുരുഗ മുരുഗിയാര സംസ്കൃതി ഡോ. ഗീത നാഗഭൂഷന്റെ അവാർഡ് നേടിയ നോവൽ, ബദുകു ഇപ്പോൾ ഡോ. കുസുമം തന്ത്രി ഇംഗ്ലീഷിലേക്ക് വിവർത്തനം ചെയ്യുകയും കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പ്രസിദ്ധീകരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. == അവലംബം == {{Reflist}} [[വർഗ്ഗം:2020-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1942-ൽ ജനിച്ചവർ]] lxaydnb8jldaninych1h8xcmky8vb8t 0 570683 4673274 4654443 2026-10-04T02:41:22Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4673274 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport |name=ജൂലിയസ് ന്യെരേരെ </br> അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം |nativename={{small|''Uwanja wa ndege wa Kimataifa </br> wa Julius Nyerere''}} |image=2014-12-10 11-31-32 47.2 Tanzania Dar es Salaam - Banana.jpg |caption= |image-width=260px |IATA=DAR |ICAO=HTDA |FAA= |TC= |LID= |GPS= |WMO=63894 |type=Public |owner-oper= |owner=[[Tanzanian Government]] |operator=[[ടാൻസാനിയ </BR> വിമാനത്താവള അതോറിറ്റി]] |city-served=[[Dar es Salaam]], [[Tanzania]] |location=Julius K. Nyerere Road </BR>[[Terminal II]], </BR> Dar es Salaam, Tanzania |hub= <div> *[[എയർ ടാൻസാനിയ]] *[[Precision Air]] </div> |focus_city= |built=<!--military airports--> |used=<!--military airports--> |commander=<!--military airports--> |occupants=<!--military airports--> |metric-elev= |elevation-f=182 |elevation-m= |website={{URL|https://www.daressalaamairport.com/|Airport Website}} |coordinates={{coord|06|52|41|S|39|12|10|E|region:TZ|display=inline,title}} |image_map= |image_mapsize= |image_map_alt= |image_map_caption= |pushpin_mapsize= |pushpin_map_alt= |pushpin_image= |pushpin_label=DAR |pushpin_label_position= |pushpin_mark= |pushpin_marksize= |pushpin_map=Tanzania#Africa#World |pushpin_map_caption=Location of Julius Nyerere International Airport |pushpin_relief=yes |metric-rwy=yes |r1-number=05/23 |r1-length-f= |r1-length-m=4,600 |r1-surface=[[Asphalt]] |r2-number=14/32 |r2-length-f= |r2-length-m=1,000 |r2-surface= [[Asphalt]] |h1-number= |h1-length-f= |h1-length-m= |h1-surface=<!-- up to h12 --> |stat-year=2020 <!-- --> |stat1-header=Passengers |stat1-data={{increase}} 2,488,282 |stat2-header=Aircraft movements |stat2-data={{increase}} 72,564 |stat3-header=Cargo (tonne) |stat3-data={{decrease}} 15,625 |footnotes=Source: [[Tanzania Airports Authority|TAA]]<ref name="Consolidated Traffic Statistics">{{cite web | url= https://www.taa.go.tz/index.php/download/statisticts/67-taa-annual-statistics-report-2018/file | title= Consolidated Traffic Statistics 2018| format= [[XLSX]] | publisher= [[Tanzania Airports Authority]] | access-date= 11 July 2020}}</ref> }} [[ടാൻസാനിയ|ടാൻസാനിയയിലെ]] ദാർ എസ് സലാമിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരന്താരാഷ്‌ട്ര വിമാനത്താവളമാണ് '''ജൂലിയസ് ന്യെരേരെ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം''' {{airport codes|DAR|HTDA}}. രാജ്യത്തെ പ്രഥമ പ്രസിഡന്റ് ആയിരുന്ന [[ജൂലിയസ് ന്യെരേരെ|ജൂലിയസ് ന്യെരേരെയോടുള്ള]] ബഹുമാനാർത്ഥമാണ് വിമാനത്താവളത്തിന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേര് നൽകിയത്. ==സ്ഥലങ്ങളും വിമാനക്കമ്പനികളും== ===യാത്ര സേവനങ്ങൾ=== {{Airport-dest-list | [[എയർ ടാൻസാനിയ]] | [[Accra International Airport|അക്ര]],<ref name ="accra">{{cite web |last=Tinana |first=Desmond |date=30 January 2026 |title=Air Tanzania Launches Dar es Salaam–Lagos–Accra Route to Strengthen East–West African Connectivity |url=https://www.modernghana.com/news/1467549/air-tanzania-launches-dar-es-salaamlagosaccra.html |website= |location= |publisher=[[ModernGhana]] |access-date=7 April 2026}}</ref> [[Arusha Airport|അരുഷ]],<ref name="ATCL">{{cite web |last=Lameck |first=Dotto |date=22 March 2026 |title=ATCL eyes to receive eight more aircraft to reach a 24-aircraft fleet by 2030 |url=https://dailynews.co.tz/atcl-eyes-to-receive-eight-more-aircraft-to-reach-a-24-aircraft-fleet-by-2030/ |website= |location= |publisher=Daily News |access-date=7 April 2026}}</ref> [[Melchior Ndadaye International Airport|ബുജുംബുറ]],<ref name="ATCL"/> [[Bukoba Airport|ബുക്കോബ]],<ref name="ATCL"/> [[Cape Town International Airport|കേപ് ടൗൺ]],<ref name="ATCL"/> [[Dodoma Airport|ദൊദോമ]],<ref name="ATCL"/> [[Entebbe International Airport|എന്റബെ]],<ref name="ATCL"/> [[Guangzhou Baiyun International Airport|ഗ്വാങ്ഷൂ]],<ref name="ATCL"/> [[Robert Gabriel Mugabe International Airport|ഹരാരെ]],<ref name="ATCL"/> [[Iringa Airport|ഇറിംഗ]],<ref name="ATCL"/> [[O. R. Tambo International Airport|ജോഹന്നാസ്ബർഗ്-ഒ.ആർ. ടാംബോ]],<ref name="ATCL"/> [[Kigoma Airport|കിഗോമ]],<ref name="ATCL"/> [[Kilimanjaro International Airport|കിളിമഞ്ചാരോ]],<ref name="ATCL"/> [[N'djili Airport|കിൻഷാസ-എൻഡ്ജിലി]],<ref>{{cite web |last=Kisamfu |first=Mohamed |date=26 April 2025 |title=Strengthening Regional Air Connectivity: Air Tanzania Launches Direct Flights to Kinshasa, DRC. |url=https://centralcorridor-ttfa.org/strengthening-regional-air-connectivity-air-tanzania-launches-direct-flights-to-kinshasa-drc/ |website= |location= |publisher=Central Corridor Transit Transport Facilitation Agency |access-date=7 April 2026 |archive-date=2026-07-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260704125529/https://centralcorridor-ttfa.org/strengthening-regional-air-connectivity-air-tanzania-launches-direct-flights-to-kinshasa-drc/ |url-status=dead }}</ref> [[Murtala Muhammed International Airport|ലാഗോസ്]],<ref name ="accra"/> [[Lubumbashi International Airport|ലുബുംബാഷി]],<ref name="ATCL"/> [[Kenneth Kaunda International Airport|ലുസാക്ക]],<ref name="ATCL"/> [[Songwe Airport|ംബേയ]],<ref name="ATCL"/> [[Seychelles International Airport|മാഹെ]],<ref>{{cite web |last=Bonnelame |first=Betymie |date=4 May 2026 |title=Air Tanzania opens new commercial opportunities between Seychelles and Africa |url=https://www.seychellesnewsagency.com/articles/21964/air-tanzania-opens-new-commercial-opportunities-between-seychelles-and-africa |website= |location= |publisher=Seychelles News Agency |access-date=10 May 2026}}</ref> [[Prince Said Ibrahim International Airport|മൊറോണി]],<ref>{{cite web |last= |first= |date=9 September 2020 |title=Air Tanzania resume flights to The Comoros |url=https://www.thecitizen.co.tz/tanzania/news/national/air-tanzania-resume-flights-to-the-comoros-2715958 |website= |location= |publisher=The Citizen |access-date=7 April 2026}}</ref> [[Vnukovo International Airport|മോസ്കോ-വ്നുകൂവോ]],<ref>{{cite news |last1=Birns |first1=Hilka |title=Gov't allocates $109mn for Air Tanzania boost |url=https://www.ch-aviation.com/news/167261-govt-allocates-109mn-for-air-tanzania-boost |access-date=28 May 2026 |work=ch-aviation.com |publisher=ch-aviation GmbH |date=18 May 2026}}</ref> [[Mpanda Airport|ംപാൻഡ]],<ref name="ATCL"/> [[Mtwara Airport|മ്ത്വാര]],<ref name="ATCL"/> [[Chhatrapati Shivaji Maharaj International Airport|മുംബൈ-ശിവാജി]],<ref name="ATCL"/> [[Mwanza Airport|മ്വാൻസ]],<ref name="ATCL"/> [[Jomo Kenyatta International Airport|നെയ്‌റോബി-ജോമോ കെനിയാട്ട]],<ref name="ATCL"/> [[Simon Mwansa Kapwepwe International Airport|ന്ദോള]],<ref>{{cite web |last=Malanga |first=Alex |date=18 November 2021 |title=Air Tanzania launches direct flights to Lubumbashi |url=https://www.thecitizen.co.tz/tanzania/business/air-tanzania-launches-direct-flights-to-lubumbashi-3623318 |website= |location= |publisher=The Citizen |access-date=7 April 2026}}</ref> [[Pemba Airport (Tanzania)|പെംബ ദ്വീപ്]],<ref name="ATCL"/> [[Songea Airport|സോംഗിയ]],<ref name="ATCL"/> [[Tabora Airport|തബോറ]],<ref name="ATCL"/> [[Victoria Falls Airport|വിക്ടോറിയ ഫാൾസ്]],<ref>{{cite web |last= |first= |date=9 December 2025 |title=Air Tanzania to launch Vic Falls route |url=https://www.heraldonline.co.zw/air-tanzania-to-launch-vic-falls-route/ |website= |location= |publisher=The Herald |access-date=7 April 2026}}</ref> [[Abeid Amani Karume International Airport|സാൻസിബാർ]]<ref name="ATCL"/> | [[Air Zimbabwe]] | [[Robert Gabriel Mugabe International Airport|ഹരാരെ]]<ref>{{cite web |last1=Casey |first1=David |title=Air Zimbabwe Plots London Return Through ACMI Deal |url=https://aviationweek.com/air-transport/airports-networks/air-zimbabwe-plots-london-return-through-acmi-deal |publisher=[[Aviation Week]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20260614224112/https://aviationweek.com/air-transport/airports-networks/air-zimbabwe-plots-london-return-through-acmi-deal |archive-date=14 June 2026 |date=9 June 2026}}</ref> | [[Airlink]] | [[O. R. Tambo International Airport|ജോഹന്നാസ്ബർഗ്-ഒ.ആർ. ടാംബോ]]<ref>{{cite web |last= |first= |date=18 November 2020 |title=Airlink to launch new SA-Tanzania route from December 1 |url=https://capetimes.co.za/travel/africa/2020-11-18-airlink-to-launch-new-sa-tanzania-route-from-december-1/ |website= |location= |publisher=Cape Times |access-date=7 April 2026}}</ref> | [[Auric Air]] | [[Iringa Airport|ഇറിംഗ]],{{cn|date=April 2026}} [[Mafia Airport|മാഫിയ ദ്വീപ്]],{{cn|date=April 2026}} [[Mwanza Airport|മ്വാൻസ]],{{cn|date=April 2026}} [[Pemba Airport (Tanzania)|പെംബ ദ്വീപ്]],{{cn|date=April 2026}} [[Tanga Airport|തങ്ക]],<ref name ="tanga">{{cite web |last=Ayemba |first=Dennis |date=21 August 2017 |title=Tanga Airport runway in Tanzania to undergo expansion |url=https://constructionreviewonline.com/tanga-airport-runway-tanzania-undergo-expansion/|website= |location= |publisher= Construction Review |access-date=7 April 2026}}</ref> [[Abeid Amani Karume International Airport|സാൻസിബാർ]]{{cn|date=April 2026}} | [[Coastal Air (Tanzania)|Coastal Air]] | [[Mafia Airport|മാഫിയ ദ്വീപ്]],{{cn|date=April 2026}} [[Pemba Airport (Tanzania)|പെംബ ദ്വീപ്]],{{cn|date=April 2026}} [[Tanga Airport|തങ്ക]]<ref name ="tanga"/> [[Abeid Amani Karume International Airport|സാൻസിബാർ]]{{cn|date=April 2026}} | [[Egyptair]] | [[Cairo International Airport|കെയ്റോ]]<ref>{{OAGWorldMay2025Ref|title=Cairo, Egypt CAI|pages=198-201}}</ref> <!-- --> | [[Emirates (airline)|Emirates]] | [[Dubai International Airport|ദുബായ്-ഇന്റർനാഷണൽ]]<ref name="OAG Flight Guide Worldwide-2025">{{OAGWorldMay2025Ref|title=Dubai, United Arab Emirates DXB|pages=337-343}}</ref> <!-- --> | [[Ethiopian Airlines]] | [[Addis Ababa Bole International Airport|അഡിസ് അബാബ]]<ref>{{OAGWorldMay2025Ref|title=Addis Ababa, Ethiopia ADD|pages=17-19}}</ref> <!-- --> | [[Ewa Air]] | [[Dzaoudzi–Pamandzi International Airport|മയോട്ടി]]<ref>{{cite web |last=Nadalet |first=Ivan |date=16 September 2013 |title=New Air Austral subsidiary Ewa Air comes to life |url=https://www.ch-aviation.com/news/21842-new-air-austral-subsidiary-ewa-air-comes-to-life |website= |location= |publisher=Ewa Air |access-date=8 April 2026}}</ref> | [[Flightlink]] | [[Arusha Airport|അരുഷ]],{{cn|date=April 2026}} [[Mwanza Airport|മ്വാൻസ]],<ref>{{cite web |title=Rickshaw Travel Group &#124; Flightlink launches new daily flights to Mwanza and Kilimanjaro |url=https://www.rickshawtravels.com/about/newsdetails/Flightlink-launches-new-daily-flights-to-Mwanza-and-Kilimanjaro/2830 }}</ref> [[Abeid Amani Karume International Airport|സാൻസിബാർ]]{{cn|date=April 2026}} <!-- --> | [[flydubai]] | [[Dubai International Airport|ദുബായ്-ഇന്റർനാഷണൽ]]<ref name="OAG Flight Guide Worldwide-2025">{{OAGWorldMay2025Ref|title=Dubai, United Arab Emirates DXB|pages=337-343}}</ref> <!-- --> | [[Kenya Airways]] | [[Jomo Kenyatta International Airport|നെയ്‌റോബി-ജോമോ കെനിയാട്ട]]<ref>{{OAGWorldMay2025Ref|title=Nairobi, Kenya NBO|pages=776-778}}</ref> <!-- --> | [[KLM]] | [[Amsterdam Airport Schiphol|ആംസ്റ്റർഡാം]]<ref>{{cite web |last= |first= |date=4 July 2019 |title=KLM’s 787-10 makes inaugural flight to Tanzania |url=https://www.thecitizen.co.tz/tanzania/supplement/-klm-s-787-10-makes-inaugural-flight-to-tanzania-2686000 |website= |location= |publisher=The Citizen |access-date=7 April 2026}}</ref> | {{nowrap|[[LAM Mozambique Airlines]]}} | [[Maputo International Airport|മാപുട്ടോ]],<ref>{{cite web |last= |first= |date=December 2025 |title=Mozambique flag carrier acquires two new aircraft, sets eyes on Europe, Asia and South American destinations |url=https://spikedmedia.co.zw/mozambique-flag-carrier-acquires-two-new-aircraft-sets-eyes-on-europe-asia-and-south-american-destinations/ |website= |location= |publisher=Spiked |access-date=8 April 2026}}</ref> [[Pemba Airport (Mozambique)|പെംബ]]{{cn|date=April 2026}} | [[Malawi Airlines]] | [[Chileka International Airport|ബ്ലാൻ്റയർ]],<ref name="malawi">{{cite web |last=Philipot |first=Lorne |date=11 April 2025 |title=Malawi Airlines Boosts Domestic Schedule |url=https://airlinegeeks.com/2025/04/11/malawi-airlines-boosts-domestic-schedule/ |website=AirlineGeeks.com |location= |publisher= |access-date=8 April 2026}}</ref> [[Kamuzu International Airport|ലിലോങ്‌വെ]]<ref name="malawi"/> | [[Oman Air]] | [[Muscat International Airport|മസ്കറ്റ്]]<ref>{{cite web |last=Jamax |first=Florian |date=17 July 2024 |title=Tanzania, Oman sign deal to review BASA |url=https://dailynews.co.tz/tanzania-oman-sign-deal-to-review-basa/ |website= |location= |publisher=Daily News |access-date=8 April 2026}}</ref> |[[Precision Air]] | [[Arusha Airport|അരുഷ]]<ref name="precisonair">{{cite web |last= |first= |date=30 July 2025 |title=Tanzania’s Precision Air expands fleet with two new aircraft to meet rising demand |url=https://www.thecitizen.co.tz/tanzania/business/tanzania-s-precision-air-expands-fleet-with-two-new-aircraft-to-meet-rising-demand-5135544 |website= |location= |publisher=The Citizen |access-date=7 April 2026}}</ref>, [[Kahama Airstrip|കഹാമ]],<ref>{{cite web |last= |first= |date=19 July 2017 |title=Precision Air announces start of scheduled Kahama flights Sept 5 |url=https://www.thecitizen.co.tz/tanzania/business/precision-air-announces-start-of-scheduled-kahama-flights-sept-5-2597046 |website= |location= |publisher=The Citizen |access-date=7 April 2026}}</ref> [[Kilimanjaro International Airport|കിളിമഞ്ചാരോ]],<ref name="precisonair"/> [[Mtwara Airport|മ്ത്വാര]],{{Citation needed|date=April 2026}} [[Mwanza Airport|മ്വാൻസ]],{{Citation needed|date=April 2026}} [[Jomo Kenyatta International Airport|നെയ്‌റോബി-ജോമോ കെനിയാട്ട]],<ref name="precisonair"/> [[Abeid Amani Karume International Airport|സാൻസിബാർ]]<ref name="precisonair"/> | [[Qatar Airways]] | [[Hamad International Airport|ദോഹ]]<ref>{{cite web |work= TTR Weekly |url= https://www.ttrweekly.com/site/2025/09/qatar-tweaks-china-southern-codeshares/ |title= Qatar tweaks China Southern codeshares |date= 9 September 2025 |access-date= 30 January 2026}}</ref> | [[RwandAir]] | [[Kigali International Airport|കിഗാലി]]<ref>{{cite web |last=Yussuf |first=Issa |date= |title=RwandAir launches weekly Zanzibar flights as aviation sector grows |url=https://dailynews.co.tz/rwandair-launches-weekly-zanzibar-flights-as-aviation-sector-grows/ |website= |location= |publisher=Daily News |access-date=8 April 2026}}</ref> | [[Skyward Airlines]] | [[Moi International Airport|മൊംബാസ]],<ref name="skyward">{{cite web |last=Owere |first=Paul |date=10 June 2025 |title=Skyward launches Dar-Nairobi route to boost trade and tourism |url=https://www.thecitizen.co.tz/tanzania/business/skyward-launches-dar-nairobi-route-to-boost-trade-and-tourism-5076078 |website= |location= |publisher=The Citizen |access-date=8 April 2026}}</ref> [[Jomo Kenyatta International Airport|നെയ്‌റോബി-ജോമോ കെനിയാട്ട]]<ref name="skyward"/> <!-- --> | {{nowrap|[[South African Airways]]}} | [[O. R. Tambo International Airport|ജോഹന്നാസ്ബർഗ്-ഒ.ആർ. ടാംബോ]]<ref>{{cite web |last= |first= |date=16 January 2025 |title=SAA Resumes Daily Johannesburg-Dar es Salaam Flights |url=https://atta.travel/resource/saa-resumes-daily-johannesburg-dar-es-salaam-flights.html |website= |location= |publisher=The African Travel & Tourism Association |access-date=8 April 2026}}</ref> <!-- --> | [[Turkish Airlines]] | [[Istanbul Airport|ഇസ്താംബുൾ]]<ref>{{cite web |last= |first= |date=2 December 2024 |title=Çelebi Aviation to provide ground handling services for Turkish Airlines in Tanzania |url=https://www.airport-technology.com/news/turkish-airlines-in-tanzania/|website= |location= |publisher=Airport Technology |access-date=8 April 2026}}</ref> <!-- --> | [[Uganda Airlines]] | [[Entebbe International Airport|എന്റബെ]]<ref>{{cite web |last= |first= |date=22 October 2020 |title=Uganda Airlines resumes flights to Dar es Salaam |url=https://www.thecitizen.co.tz/tanzania/news/national/uganda-airlines-resumes-flights-to-dar-es-salaam-2717308 |website= |location= |publisher=The Citizen |access-date=8 April 2026}}</ref> | [[Zambia Airways]] | [[Kenneth Kaunda International Airport|ലുസാക്ക]]<ref>{{cite web |last= |first= |date=8 June 2024 |title=Zambia Airways resumes flights to Tanzania, boosting trade and tourism |url=https://www.thecitizen.co.tz/tanzania/business/zambia-airways-resumes-flights-to-tanzania-boosting-trade-and-tourism-4672838 |website= |location= |publisher= The Citizen|access-date=8 April 2026}}</ref> }} ===കാർഗോ=== {{Airport-dest-list <!-- --> | [[Air Tanzania]]<ref>{{cite news |last1=Cross |first1=Lee |title=Air Tanzania First 767-300F Cargo Routes Revealed |url=https://airwaysmag.com/air-tanzania-767-300f-routes/ |access-date=14 June 2023 |work=Airways |date=13 June 2023}}</ref> | [[Dubai International Airport|Dubai–International]], [[N'djili Airport|Kinshasa–N'djili]], [[Lubumbashi International Airport|Lubumbashi]], [[Chhatrapati Shivaji International Airport|Mumbai]] <!-- --> | [[Astral Aviation]]<ref>[https://astral-aviation.com/schedule/ex-nairobi-schedule/astral-aviation.com - Ex-Nairobi schedule] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230409061312/https://astral-aviation.com/schedule/ex-nairobi-schedule/astral-aviation.com |date=9 April 2023 }} retrieved 13 November 2022</ref> | [[Jomo Kenyatta International Airport|Nairobi–Jomo Kenyatta]] <!-- --> | [[Kenya Airways Cargo]]<ref>[https://www.kqcargo.com/en/contact-us/global-offices/ kqcargo.com - Freighter Route Map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230409061312/https://www.kqcargo.com/en/contact-us/global-offices/ |date=2023-04-09 }} retrieved 13 November 2022</ref> | [[Jomo Kenyatta International Airport|Nairobi–Jomo Kenyatta]] <!-- --> }} ==അവലംബം== {{reflist}} =പുറം കണ്ണികൾ= {{Sister project links | wikt=no | b=no | q=no | n=no |s=no | v=no | voy=no | species=no |d=Q1411192 | display=JNIA}} *{{ASN|DAR}} *{{GCM|HTDA}} *{{NWS-current|HTDA}} *{{youtube|6cunbskyZIs|JNIA approach}} {{Portalbar|Africa|Tanzania|Aviation}} {{Dar es Salaam}} {{Airports in Tanzania}} {{authority control}} [[വർഗ്ഗം:ടാൻസാനിയയിലെ വിമാനത്താവളങ്ങൾ]] eqxcqqfo4wtm884xnrssen42boreyuh 0 576621 4673194 4614736 2026-10-03T16:45:15Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4673194 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Gaillardia pulchella}}{{Speciesbox | image = Gaillardia in Aspen (91273).jpg | image_caption = Indian blanket inflorescence | status = G4 | status_system = TNC | status_ref = <ref>[https://explorer.natureserve.org/Taxon/ELEMENT_GLOBAL.2.143825/Gaillardia_pulchella NatureServe Explorer record]. ''explorer.natureserve.org''.</ref> | genus = Gaillardia | species = pulchella | authority = [[Auguste Denis Fougeroux de Bondaroy|Foug.]], 1788 | synonyms_ref = <ref>[http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/gcc-120122 The Plant List, ''Gaillardia pulchella'' Foug. ]</ref> | synonyms = {{Collapsible list|bullets = true|title = <small>Synonymy</small> | ''Calonnea pulcherrima'' <small>Buc'hoz</small> | ''Gaillardia bicolor'' <small>Lam.</small> | ''Gaillardia drummondii'' <small>(Hook.) DC.</small> | ''Gaillardia lobata'' <small>Buckley</small> | ''Gaillardia neomexicana'' <small>A.Nelson</small> | ''Gaillardia picta'' <small>D.Don</small> | ''Gaillardia scabrosa'' <small>Buckley</small> | ''Gaillardia villosa'' <small>Rydb.</small> | ''Galordia alternifolia'' <small>Raeusch.</small> }} }} സൂര്യകാന്തി കുടുംബത്തിലെ ഹ്രസ്വകാലം അല്ലെങ്കിൽ വാർഷികകാലം പൂക്കളുള്ള ഒരു [[വടക്കേ അമേരിക്ക]]ൻ ഇനമാണ് '''ഗെയ്‌ലാർഡിയ പുൽചെല്ല''' (ഫയർ വീൽ, ഇന്ത്യൻ ബ്ലാങ്കറ്റ്, ഇന്ത്യൻ ബ്ലാങ്കറ്റ്‌ഫ്ലവർ, അല്ലെങ്കിൽ സൺഡാൻസ്) .<ref>Turner, B. L. 2013. The comps of Mexico. A systematic account of the family Asteraceae (chapter 11: tribe Helenieae). Phytologia Memoirs 16: 1–100</ref><ref>Jørgensen, P. M., M. H. Nee & S. G. Beck. (eds.) 2014. Catálogo de las plantas vasculares de Bolivia, Monographs in systematic botany from the Missouri Botanical Garden 127(1–2): i–viii, 1–1744</ref><ref>Nelson, C. H. 2008. Catálogo de las Plantas Vasculares de Honduras 1–1576. Secretaria de Recursos Naturales y Ambiente, Tegucigalpa</ref><ref>Gibbs Russell, G. E., W. G. M. Welman, E. Retief, K. L. Immelman, G. Germishuizen, B. J. Pienaar, M. Van Wyk & A. Nicholas. 1987. List of species of southern African plants. Memoirs of the Botanical Survey of South Africa 2(1–2): 1–152(pt. 1), 1–270(pt. 2).</ref><ref>[http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=2&taxon_id=200023953 Flora of China, ''Gaillardia pulchella'' Fougeroux, 1788. <big>天人菊</big> tian ren ju ]</ref><ref>[http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=GAPU United States Department of Agriculture Plant Profile: ''Gaillardia pulchella'']{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == അവലംബം== {{Reflist}} ==പുറംകണ്ണികൾ== {{Commons category}} {{Wikispecies}} * [https://web.archive.org/web/20240707085052/http://web.biosci.utexas.edu/bio406d/PlantPics_archive.htm Image Archive of Central Texas Plants] * Ajilvsgi, Geyata. ''Wildflowers of Texas''. Shearer Publishing, revised edition 2003. {{ISBN|0-940672-73-1}} * [http://www.floridata.com/ref/g/gaillad.cfm Floridata: ''Gaillardia pulchella''] * [http://digital.library.okstate.edu/encyclopedia/entries/I/IN006.html Encyclopedia of Oklahoma History and Culture – Indian Blanket] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101018203240/http://digital.library.okstate.edu/encyclopedia/entries/I/IN006.html |date=2010-10-18 }} {{US state flowers}} {{Taxonbar|from=Q2701210}} [[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ സസ്യജാലങ്ങൾ]] azsr4mepzecfzxrd1f4u24hpax6icq9 0 576911 4673214 4579298 2026-10-03T20:58:18Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4673214 wikitext text/x-wiki {{Short description| സംസ്ഥാന സർക്കാരിന്റെ മുഖ്യ സെക്രട്ടറി|}} {{Infobox Political post|post=സംസ്ഥാന ചീഫ് സെക്രട്ടറി|flag=Flag of India.svg|flagsize=100px|flagcaption=[[Flag of India]]|insignia=Emblem_of_India.svg|insigniasize=75px|insigniacaption=[[Emblem of India]]|image=IAS Anil Kumar Khachi taking charge of Chief Secretary of Himachal Pradesh.jpg|imagesize=250px|residence=|appointer=സംസ്ഥാന മന്ത്രിസഭ|termlength={{raise|0.0em|നിശ്ചിത കാലാവധി നിശ്ചയിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിലും കാലാവധി നീട്ടാവുന്നതാണ്. സംസ്ഥാന ക്യാബിനറ്റ് എപ്പോൾ വേണമെങ്കിലും മറ്റൊരാളെ നിയമിക്കാം.}}|incumbent=|succession=23rd {{small| (ഇന്ത്യൻ മുൻഗണനാ ക്രമം or പ്രോട്ടോകോൾ പ്രകാരം)}}|inaugural=|formation=|salary={{INRConvert|225000}} പ്രതിമാസം<ref name="7 Pay Commission Report">{{Cite web|url=http://7cpc.india.gov.in/pdf/sevencpcreport.pdf|title=Report of the 7th Central Pay Commission of India|publisher=Seventh Central [[Pay Commission]], [[Government of India]]|format=PDF|archive-url=https://web.archive.org/web/20151120092637/http://7cpc.india.gov.in/pdf/sevencpcreport.pdf|archive-date=20 November 2015|url-status=dead|access-date=August 13, 2017}}</ref><ref>{{Cite web|date=June 29, 2016|title=7th Pay Commission cleared: What is the Pay Commission? How does it affect salaries?|url=https://www.indiatoday.in/fyi/story/7th-pay-commission-cleared-what-is-pay-commission-how-does-it-effect-our-pockets-16980-2016-06-29|access-date=2021-06-03|website=India Today|language=en}}</ref>|department=[[Secretariat (administrative office)|സംസ്ഥാന സെക്രട്ടേറിയറ്റ്]]|website=}}'''ചീഫ് സെക്രട്ടറി''' സംസ്ഥാന സർക്കാരിന്റെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന എക്സിക്യൂട്ടീവ് ഉദ്യോഗസ്ഥനും ഏറ്റവും മുതിർന്ന സർക്കാർ ഉദ്യോഗസ്ഥനുമാണ്.<ref>{{Cite web|url=http://www.preservearticles.com/2011100514615/what-are-the-roles-and-functions-of-chief-secretary-of-a-state.html|title=What are the Roles and Functions of Chief Secretary of a State?|access-date=12 September 2017|website=Preserve Articles|archive-date=2018-10-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20181018150200/http://www.preservearticles.com/2011100514615/what-are-the-roles-and-functions-of-chief-secretary-of-a-state.html|url-status=dead}}</ref> സംസ്ഥാന സിവിൽ സർവീസ് ബോർഡ്, സംസ്ഥാന സെക്രട്ടേറിയറ്റ്, സംസ്ഥാന കേഡർ [[ഇന്ത്യൻ അഡ്‌മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് സർവീസ്|ഇന്ത്യൻ അഡ്മിനിസ്‌ട്രേറ്റീവ് സർവീസ്]], സംസ്ഥാന സർക്കാരിന്റെ നിയമങ്ങൾക്ക് കീഴിലുള്ള എല്ലാ സിവിൽ സർവീസുകൾ തുടങ്ങി എല്ലാത്തിന്റെയും ''എക്‌സ് ഒഫീഷ്യോ'' തലവനാണ് ചീഫ് സെക്രട്ടറി. സംസ്ഥാന ഭരണത്തിന്റെ എല്ലാ കാര്യങ്ങളിലും [[മുഖ്യമന്ത്രി (ഇന്ത്യ)|മുഖ്യമന്ത്രിയുടെ]] പ്രധാന ഉപദേശകനായി ചീഫ് സെക്രട്ടറി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ഭരണപരമായ കാര്യങ്ങളിൽ മുഖ്യമന്ത്രിയുടെ മുഖ്യ ഉപദേശകനായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. [[ഇന്ത്യൻ അഡ്‌മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് സർവീസ്|ഇന്ത്യൻ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് സർവീസിലെ]] ഉദ്യോഗസ്ഥനാണ് ചീഫ് സെക്രട്ടറി. സംസ്ഥാന ഭരണത്തിലെ ഏറ്റവും മുതിർന്ന കേഡർ തസ്തികയാണ് ചീഫ് സെക്രട്ടറി, [[ഇന്ത്യയിലെ മുൻഗണനാക്രമം|ഇന്ത്യൻ മുൻഗണനാ ക്രമത്തിൽ]] അഥവാ പ്രോട്ടോകോൾ പ്രകാരം 23-ാം സ്ഥാനത്താണ്. ചീഫ് സെക്രട്ടറി സംസ്ഥാന മന്ത്രിസഭയുടെ (ക്യാബിനറ്റ്) ''എക്‌സ് ഒഫീഷ്യോ'' സെക്രട്ടറിയായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു, അതിനാൽ ''"സെക്രട്ടറി ടു ക്യാബിനറ്റ്" അഥവാ മന്ത്രിസഭയുടെ സെക്രട്ടറി എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നു.'' ഈ തസ്തികയുടെ പദവി കേന്ദ്ര സർക്കാരിന്റെ സെക്രട്ടറിയുടെ പദവിക്ക് തുല്യമാണ്. == ചരിത്രം == ആഗ്ര, ഔധ്, പഞ്ചാബ്, [[ബ്രിട്ടീഷ് ബർമ്മ|ബർമ്മ]] എന്നിവയുടെ യുണൈറ്റഡ് പ്രവിശ്യകളിലെ ചീഫ് സെക്രട്ടറിയുടെ ശമ്പളം ആദ്യമേ നിശ്ചയിച്ചിരുന്നു, [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്|ബ്രിട്ടീഷ് രാജിന്റെ]] കാലത്ത് ഇന്ത്യാ ഗവൺമെന്റിന്റെ ജോയിന്റ് സെക്രട്ടറിക്കും ഇതേ ശമ്പളമായിരുന്നു ലഭിച്ചിരുന്നത്. {{Efn|As per published records and the book named "The India List and India Office List 1905" as published by [[India Office]] and [[India Office Records]].|name=fn1}} 1905 ലെ ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യ സർക്കാരിൻറെ വാറണ്ട് അല്ലെങ്കിൽ മുൻ‌ഗണന അനുസരിച്ച്, {{Efn|name=fn1}} ഇന്ത്യാ സർക്കാരിൻറെ സെക്രട്ടറി, ഇന്ത്യാ ഗവൺമെന്റിന്റെ ജോയിന്റ് സെക്രട്ടറിക്കൊപ്പം ലിസ്റ്റ് ചെയ്യപ്പെടുകയും ചീഫ് സെക്രട്ടറിയുടെ റാങ്കിന് മുകളിലായി റാങ്ക് ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. {{Efn|name=fn1}} == സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ == സംസ്ഥാന സർക്കാരുകളുടെ ഭരണ വിഭാഗമായ [[ഇന്ത്യൻ അഡ്‌മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് സർവീസ്|ഇന്ത്യൻ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് സർവീസിലെ]] (ഐ.എ.എസ്) അംഗങ്ങളാണ് ചീഫ് സെക്രട്ടറിമാർ.<ref name=":6" /> ഒരു ചീഫ് സെക്രട്ടറി വകുപ്പ് തലത്തിൽ മറ്റു വകുപ്പുകളുടെ ഏകോപനത്തിന്റെ കേന്ദ്ര ബിന്ദുവായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു, കൂടാതെ ചീഫ് സെക്രട്ടറിക്ക് ഉയർന്ന ഗ്രേഡ് ആയ [[ഇന്ത്യൻ അഡ്‌മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് സർവീസ്|അപെക്‌സ് ഗ്രേഡ്]] ആണ് . സംസ്ഥാനത്തെ സർക്കാർ ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ തലവൻ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. സംസ്ഥാനത്തെ എല്ലാ വകുപ്പുകളുടെയും ഏകോപനം ചീഫ് സെക്രട്ടറിയുടെ ഉത്തരവാദിത്വമാണ്.<ref name=":6" /><ref>{{Cite web|url=http://iksa.in/gs2/describe-the-role-and-importance-of-chief-secretary-in-state-government/2591/|title=Describe the role and importance of Chief Secretary in State government|access-date=12 September 2017|date=6 June 2015|website=Parivarthan|archive-date=2017-08-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20170817161819/http://iksa.in/gs2/describe-the-role-and-importance-of-chief-secretary-in-state-government/2591/|url-status=dead}}</ref> ചീഫ് സെക്രട്ടറിയെ ഭരണത്തിൽ ഒരു 'ലിഞ്ച്പിൻ' ആയി കണക്കാക്കുന്നു.<ref name=":6">{{Cite book|title=Governance in India (2nd Edition)|last=Laxmikanth|first=M.|publisher=McGraw Hill Education|year=2014|isbn=978-9339204785|location=[[Noida]]|pages=4.3-4.5}}</ref><ref name=":0">{{Cite web|url=http://www.thehindu.com/opinion/lead/more-constitutional-than-political/article7236281.ece|title=More constitutional than political|access-date=2 September 2017|last=Saikumar|first=Rajgopal|date=23 May 2015|website=[[The Hindu]]}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/chief-secretary-can-be-shifted-but-not-dgp-supreme-court/articleshow/58352972.cms|title=Chief secretary can be shifted, but not DGP: Supreme Court|access-date=2 September 2017|last=Choudhary|first=Amit Anand|date=25 April 2017|website=[[Times of India]]}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/Centres-stand-on-giving-Najeeb-Jung-final-say-on-transfer-postings-is-illegal-Venugopal/articleshow/47403678.cms?from=mdr|title=Centre’s stand on giving Najeeb Jung final say on transfer-postings is illegal: Venugopal|access-date=2 September 2017|date=24 May 2015|website=[[The Economic Times]]}}</ref> സംസ്ഥാന ചീഫ് സെക്രട്ടറി, സംസ്ഥാന സിവിൽ സർവീസ് ബോർഡിന്റെ ''എക്‌സ്-ഓഫീഷ്യോ'' ചെയർമാനായും പ്രവർത്തിക്കുന്നു, ഇത് സംസ്ഥാനത്തെ [[അഖിലേന്ത്യാ സർവീസുകൾ|ഓൾ ഇന്ത്യ സർവീസസ്]] (ഐഎഎസ്/ഐപിഎസ്/ഐഎഫ്‌ എസ്), സംസ്ഥാന സിവിൽ സർവീസ് ഓഫീസർമാരുടെ സ്ഥലംമാറ്റം/പോസ്‌റ്റിംഗുകൾ ശുപാർശ ചെയ്യുന്നു. സംസ്ഥാന സിവിൽ സർവീസ് ബോർഡിൻറെ എക്സ് ഒഫീഷ്യോ ചെയർമാനായ ചീഫ് സെക്രട്ടറിയാണ് സംസ്ഥാനത്തെ ഐഎഎസ്, ഐപിഎസ്, ഐഎഫ്എസ് പോലുള്ള ആൾ ഇന്ത്യ സിവിൽ സർവീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെയും സംസ്ഥാന സിവിൽ സർവീസ് അഥവാ കേരള അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് സർവീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെയും സ്ഥലംമാറ്റവും നിയമനവും ശുപാർശ ചെയ്യുന്നത്.<ref name=":6" /><ref name="DNA">{{Cite web|url=http://www.dnaindia.com/india/report-pm-cms-final-authority-to-decide-premature-transfer-of-civil-servants-2204328|title=PM, CMs final authority to decide premature transfer of civil servants|access-date=3 September 2017|date=20 April 2016|website=[[Daily News and Analysis]]}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.dailyexcelsior.com/now-civil-services-boards-recommend-transfers-ias-ips-ifs-officers-jk/|title=Now, Civil Services Boards to recommend transfers of IAS, IPS, IFS officers in J&K|access-date=3 September 2017|date=11 February 2015|website=[[Daily Excelsior]]}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/civil-services-board-to-oversee-officers-postings/article5964867.ece|title=Civil services board to oversee officers’ postings|access-date=February 21, 2018|date=May 1, 2014|website=[[The Hindu]]|publication-place=[[Thiruvananthapuram]]|issn=0971-751X|oclc=13119119}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/2-year-fixed-postings-for-IAS-IPS-and-forest-service/articleshow/29623556.cms|title=2-year fixed postings for IAS, IPS and forest service|access-date=3 September 2017|last=Jain|first=Bharti|date=31 January 2014|website=[[Times of India]]|publication-place=[[New Delhi]]|oclc=23379369}}</ref><ref name="Indian Express2">{{Cite web|url=http://indianexpress.com/article/india/india-others/centre-notifies-2-yr-tenure-for-ias-ips-forest-service-officers/|title=Centre notifies 2-yr tenure for IAS, IPS, Forest Service officers|access-date=3 September 2017|last=Chhibber|first=Maneesh|date=31 January 2014|website=[[The Indian Express]]|publication-place=[[New Delhi]]|oclc=70274541}}</ref><ref name="The Hindu">{{Cite web|url=http://www.thehindu.com/news/national/fixed-2year-tenure-for-ias-ips-ifos-officers/article5634762.ece|title=Fixed 2-year tenure for IAS, IPS, IFoS officers|access-date=3 September 2017|date=30 January 2014|website=[[The Hindu]]}}</ref> പരമ്പരാഗതമായി, ഒരു സംസ്ഥാനത്തെ ഏറ്റവും മുതിർന്ന ഐഎഎസ് ഉദ്യോഗസ്ഥനെ ചീഫ് സെക്രട്ടറിയായി തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു;<ref>{{Cite web|url=http://www.hindustantimes.com/chandigarh/pk-gupta-is-new-haryana-chief-secretary/story-mw40mL8GtgoYayaDYmZexM.html|title=PK Gupta is new Haryana chief secretary|access-date=3 September 2017|date=28 November 2014|website=[[Hindustan Times]]}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://thenortheasttoday.com/meghalaya-senior-most-ias-officer-y-tsering-appointed-as-chief-secretary-of-meghalaya/|title=Meghalaya: Senior most IAS officer Y Tsering appointed as Chief Secretary of Meghalaya|access-date=3 September 2017|date=25 May 2017|website=The Northeast Today|archive-date=2017-05-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20170529054249/http://thenortheasttoday.com/meghalaya-senior-most-ias-officer-y-tsering-appointed-as-chief-secretary-of-meghalaya/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/Raghotham-Rao-is-new-Chief-Secretary/article15175438.ece|title=Raghotham Rao is new Chief Secretary|access-date=3 September 2017|date=29 February 2008|website=[[The Hindu]]}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://zeenews.india.com/maharashtra/sumit-mullick-appointed-as-maharashtra-chief-secretary_1981920.html|title=Sumit Mullick appointed as Maharashtra Chief Secretary|access-date=3 September 2017|date=28 February 2017|website=[[Zee News]]}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://english.manoramaonline.com/news/kerala/2017/04/02/nalini-netto-takes-charge-as-chief-secretary-kerala.html|title=Nalini Netto assumes charge as Kerala chief secretary|access-date=3 September 2017|date=2 April 2017|website=[[Malayala Manorama]]}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/dr-k-m-abraham-new-kerala-chief-secretary/articleshow/60300962.cms|title=Dr K M Abraham, new Kerala Chief Secretary|access-date=3 September 2017|date=31 August 2017|website=[[Times of India]]}}</ref> എന്നിരുന്നാലും, ഒഴിവാക്കലുകൾ ഉണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=http://www.dnaindia.com/india/report-shakuntla-jakhu-takes-over-as-new-haryana-chief-secretary-2006867|title=Shakuntla Jakhu takes over as new Haryana Chief Secretary|access-date=3 September 2017|date=31 July 2014|website=[[Daily News and Analysis]]}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.business-standard.com/article/current-affairs/d-j-pandian-is-new-gujarat-chief-secretary-114103001053_1.html|title=D J Pandian is new Gujarat chief secretary|access-date=3 September 2017|date=30 October 2014|website=[[Business Standard]]}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.greaterkashmir.com/news/kashmir/b-r-sharma-is-jk-s-new-chief-secretary/196129.html|title=B R Sharma is JK’s new Chief Secretary|access-date=3 September 2017|last=Ali|first=Muddasir|date=7 September 2015|website=[[Greater Kashmir]]}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.thehindu.com/news/national/karnataka/Subhash-Chandra-Khuntia-is-new-Chief-Secretary-of-Karnataka/article15003940.ece|title=Subhash Chandra Khuntia is new Chief Secretary of Karnataka|access-date=3 September 2017|date=28 September 2016|website=[[The Hindu]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20161127183700/http://www.thehindu.com/news/national/karnataka/Subhash-Chandra-Khuntia-is-new-Chief-Secretary-of-Karnataka/article15003940.ece|archive-date=2016-11-27|url-status=dead}}</ref> എന്നിരുന്നാലും മന്ത്രിസഭയ്ക്ക് സംസ്ഥാന ചീഫ് സെക്രട്ടറിയെ തിരഞ്ഞെടുക്കാൻ പൂർണ്ണ അധികാരം ഉണ്ട്. ചില സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ സീനിയോരിറ്റിയിൽ കുറഞ്ഞ ഉദ്യോഗസ്ഥരെ മുതിർന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥരെ ഒഴിവാക്കിക്കൊണ്ട് ചീഫ് സെക്രട്ടറി ആക്കാറുണ്ട്. സംസ്ഥാന മന്ത്രിസഭയുടെ തീരുമാനം അനുസരിച്ചാണ് ചീഫ് സെക്രട്ടറിയെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നത്, ചീഫ് സെക്രട്ടറിയെ ഏത് സമയവും ആസ്ഥാനത്തുനിന്ന് മാറ്റാൻ സംസ്ഥാന സർക്കാരിന് അഥവാ സംസ്ഥാന മന്ത്രിസഭയ്ക്ക് അധികാരം ഉണ്ട്. സംസ്ഥാനത്തിനനുസരിച്ച്, ചീഫ് സെക്രട്ടറിമാരെ '''അഡീഷണൽ ചീഫ് സെക്രട്ടറിമാരോ''' '''സ്‌പെഷ്യൽ ചീഫ് സെക്രട്ടറിമാരോ''' അവരെ ചുമതലപ്പെടുത്തുന്ന വകുപ്പുകളുടെ അഡ്മിനിസ്‌ട്രേറ്റീവ് മേധാവികളായ '''പ്രിൻസിപ്പൽ സെക്രട്ടറിമാരോ''' സഹായിക്കുന്നു. ചീഫ് സെക്രട്ടറിമാരെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നത് സംസ്ഥാന [[മുഖ്യമന്ത്രി (ഇന്ത്യ)|മുഖ്യമന്ത്രിയാണ്]] .<ref>{{Cite web|url=http://himachal.nic.in/WriteReadData/personnel/pdfs/CSMar2012_A1b.pdf|title=Appointment of Harinder Hira as Chief Secretary of Himachal Pradesh|access-date=September 12, 2017|date=March 31, 2012|website=Department of Personnel, [[Government of Himachal Pradesh]]}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://wbpar.gov.in/writereaddata/1886-PAR(IAS).pdf|title=Appointment of Basudev Banerjee as Chief Secretary of West Bengal|access-date=September 12, 2017|date=December 30, 2015|website=Department of Personnel and Administrative Reforms, [[Government of West Bengal]]}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.gaodisha.gov.in/sites/default/files/appointment%20of%20Chief%20Secretary.pdf|title=Appointment of Aditya Prasad Padhi as Chief Secretary of Odisha|access-date=September 12, 2017|date=November 28, 2017|website=Department of General Administration, [[Government of Odisha]]}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://assam.gov.in/documents/1046212/1483747/Appointment%20of%20Shri%20Vinod%20Kumar%20Pipersenia%2C%20IAS%28RR-1980%29%20as%20Chief%20Secretary.pdf?version=1.0&t=1432284970000|title=Appointment of Vinod Kumar Pipersenia as Chief Secretary of Assam|access-date=September 12, 2017|date=May 22, 2015|website=Department of Personnel, [[Government of Assam]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20170912233807/http://assam.gov.in/documents/1046212/1483747/Appointment%20of%20Shri%20Vinod%20Kumar%20Pipersenia%2C%20IAS%28RR-1980%29%20as%20Chief%20Secretary.pdf?version=1.0&t=1432284970000|archive-date=12 September 2017}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://gad.gujarat.gov.in/personnel/Portal/News/213_1_1_img-730121623.pdf|title=Appointment of J.N. Singh as Chief Secretary of Gujarat|access-date=September 12, 2017|date=July 30, 2016|website=Department of General Administration, [[Government of Gujarat]]|archive-date=2017-09-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20170912191812/https://gad.gujarat.gov.in/personnel/Portal/News/213_1_1_img-730121623.pdf|url-status=dead}}</ref> സംസ്ഥാന ചീഫ് സെക്രട്ടറിമാർ പൊതുവെ കേന്ദ്രസർക്കാരിൻറെ സെക്രട്ടറിയുടെ റാങ്കിന് തുല്യമായ ഐഎഎസ് ഓഫീസർമാരാണ്, കൂടാതെ [[ഇന്ത്യയിലെ മുൻഗണനാക്രമം|പ്രോട്ടോകോൾ പ്രകാരം]] 23-ാം സ്ഥാനത്താണ് വരുന്നത്.<ref name="rajyasabha">{{Cite web|url=http://rajyasabha.nic.in/rsnew/guidline_govt_mp/chap11.pdf|title=President's Secretariat|access-date=3 September 2017|date=26 August 1979|website=Secretariat of the [[President of India]]|publisher=[[Rajya Sabha]]}}</ref><ref name="Maheshwari 2001 666">{{Cite book|title=Indian Administration (6th Edition)|url=https://archive.org/details/indianadministra0000mahe|last=Maheshwari|first=S.R.|publisher=Orient Blackswan Private Ltd.|year=2001|isbn=9788125019886|location=[[New Delhi]]|pages=666}}</ref> ഒരു സംസ്ഥാന സർക്കാരിൻറെ ചീഫ് സെക്രട്ടറി പദവി ആർമി സ്റ്റാഫ് വൈസ് ചീഫ് / കമാൻഡർമാർക്കും ഫുൾ [[ജനറൽ]] റാങ്കിലുള്ള ഓഫീസർമാർക്കും [[ഇന്ത്യൻ സൈന്യം|ഇന്ത്യൻ സായുധ സേനയിലെ]] തത്തുല്യരായ ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കും തുല്യമാണ്, കൂടാതെ [[ഇന്ത്യയിലെ മുൻഗണനാക്രമം|ഓർഡർ ഓഫ് പ്രിസിഡൻസ് പ്രകാരം]] പട്ടികപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു.<ref name="rajyasabha"/><ref name="Maheshwari 2001 666"/> {| class="wikitable sortable mw-collapsible" |+<big>ഇന്ത്യയിലെ സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ നിലവിലെ ചീഫ് സെക്രട്ടറിമാരുടെ പട്ടിക</big> <ref name=":1">{{Cite web|url=https://documents.doptcirculars.nic.in/D2/D02eod/cs%20list%20jan%20rCZnU.PDF|title=Chief Secretaries of States and Union Territories (as on 9 January 2022)|access-date=2 February 2022|website=Department of Personnel and Training, [[Government of India]]|archive-date=2022-02-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20220202141217/https://documents.doptcirculars.nic.in/D2/D02eod/cs%20list%20jan%20rCZnU.PDF|url-status=dead}}</ref> ! style="padding-center:15px;" |ക്രമം ! style="padding-center:15px;" |സംസ്ഥാനം ! style="padding-center:15px;" |തലസ്ഥാനം ! style="padding-center:15px;" |ചീഫ് സെക്രട്ടറി ! style="padding-center:15px;" |ബാച്ച് |- |1 |[[Andhra Pradesh|ആന്ധ്രാപ്രദേശ്]] |[[Amaravati|അമരാവതി]] | align="center" |സമീർ ശർമ, ഐ.എ.എസ് | align="right" |1987 |- |2 |[[Arunachal Pradesh|അരുണാചൽ പ്രദേശ്]] |[[Itanagar|ഇറ്റാനഗർ]] | align="center" |ധർമേന്ദ്ര, ഐ.എ.എസ് | align="right" |1989 |- |3 |[[Assam|അസം]] |[[Dispur|ദിസ്പൂർ]] | align="center" |പബോൺ കുമാർ ബോർത്തക്കൂർ, ഐഎഎസ് | align="right" |1989 |- |4 |[[Bihar|ബീഹാർ]] |[[Patna|പട്ന]] | align="center" |അമീർ സുബ്ഹാനി, ഐ.എ.എസ് | align="right" |1987 |- |5 |[[Chhattisgarh|ഛത്തീസ്ഗഡ്]] |[[Raipur|റായ്പൂർ]] | align="center" |അമിതാഭ് ജെയിൻ, ഐഎഎസ് | align="right" |1989 |- |6 |[[Goa|ഗോവ]] |[[Panaji|പനാജി]] | align="center" |പുനീത് കുമാർ ഗോയൽ, ഐ.എ.എസ് | align="right" |1991 |- |7 |[[Gujarat|ഗുജറാത്ത്]] |[[Gandhinagar|ഗാന്ധിനഗർ]] | align="center" |പങ്കജ് കുമാർ, ഐഎഎസ് <ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/cities/ahmedabad/pankaj-kumar-is-new-gujarat-chief-secretary-7473545/|title=Pankaj Kumar appointed new chief secy of Gujarat|access-date=2021-08-31|date=2021-08-27|website=The Indian Express|language=en}}</ref> | align="right" |1986 |- |8 |[[Haryana|ഹരിയാന]] |[[Chandigarh|ചണ്ഡീഗഡ്]] | align="center" |സഞ്ജീവ് കൗശൽ, ഐഎഎസ് | align="right" |1986 |- |9 |[[Himachal Pradesh|ഹിമാചൽ പ്രദേശ്]] |[[Shimla|ഷിംല]] | align="center" |രാം ദാസ് ധിമാൻ, ഐഎഎസ് | align="right" |1988 |- |10 |[[Jharkhand|ജാർഖണ്ഡ്]] |[[Ranchi|റാഞ്ചി]] | align="center" |സുഖ്ദേവ് സിംഗ്, ഐഎഎസ് | align="right" |1987 |- |11 |[[Karnataka|കർണാടക]] |[[Bengaluru|ബെംഗളൂരു]] | align="center" |വന്ദിത ശർമ്മ, ഐഎഎസ് <ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/cities/bengaluru-news/cm-bommai-names-vandita-sharma-as-karnataka-s-new-chief-secretary-101653713222662.html|title=CM Bommai names Vandita Sharma as Karnataka's new chief secretary|access-date=2021-05-31|date=2022-05-28|website=The Hindustan Times|language=en}}</ref> | align="right" |1986 |- |12 |[[Kerala|കേരളം]] |[[Thiruvananthapuram|തിരുവനന്തപുരം]] | align="center" |[[ജോയ് വാഴയിൽ]], ഐഎഎസ് | align="right" |1987 |- |13 |[[Madhya Pradesh|മധ്യപ്രദേശ്]] |[[Bhopal|ഭോപ്പാൽ]] | align="center" |ഇഖ്ബാൽ സിംഗ് ബെയിൻസ്, ഐഎഎസ് | align="right" |1985 |- |14 |[[Maharashtra|മഹാരാഷ്ട്ര]] |[[Mumbai|മുംബൈ]] | align="center" |[[Manu Kumar Srivastava|മനു കുമാർ ശ്രീവാസ്തവ ഐഎഎസ്]] | align="right" |1987 |- |15 |[[Manipur|മണിപ്പൂർ]] |[[Imphal|ഇംഫാൽ]] | align="center" |രാജേഷ് കുമാർ, ഐ.എ.എസ് | align="right" |1988 |- |16 |[[Meghalaya|മേഘാലയ]] |[[Shillong|ഷില്ലോങ്]] | align="center" |ശ്രീമതി ആർ വി സുചിയാങ്, ഐഎഎസ് | align="right" |1989 |- |17 |[[Mizoram|മിസോറാം]] |[[Aizawl|ഐസ്വാൾ]] | align="center" |ഡോ രേണു ശർമ്മ, ഐഎഎസ് | align="right" |1988 |- |18 |[[Nagaland|നാഗാലാൻഡ്]] |[[Kohima|കൊഹിമ]] | align="center" |ജെ.ആലം, ഐ.എ.എസ് | align="right" |1991 |- |19 |[[Odisha|ഒഡീഷ]] |[[Bhubaneswar|ഭുവനേശ്വർ]] | align="center" |സുരേഷ് ചന്ദ്ര മഹാപത്ര, ഐഎഎസ് | align="right" |1986 |- |20 |[[Punjab, India|പഞ്ചാബ്]] |[[Chandigarh|ചണ്ഡീഗഡ്]] | align="center" |അനിരുദ്ധ് തിവാരി, ഐഎഎസ് <ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/india/story/breaking-news-live-updates-pm-modi-us-narendra-giri-covid-vaccine-quad-1856003-2021-09-23|title=Breaking News Live Updates Sept 23: Anirudh Tewari is new Punjab Chief Secretary, Vini Mahajan shunted|access-date=2021-09-23|date=2021-09-23|website=India Today|language=en}}</ref> | align="right" |1990 |- |21 |[[Rajasthan|രാജസ്ഥാൻ]] |[[Jaipur|ജയ്പൂർ]] | align="center" |ഉഷാ ശർമ്മ, ഐഎഎസ് <ref>{{Cite web|url=https://www.ndtv.com/india-news/senior-bureaucrat-usha-sharma-becomes-rajasthans-2nd-woman-chief-secretary-2739578|title=Senior Bureaucrat Usha Sharma Appointed Rajasthan's 2nd Woman Chief Secretary|date=31 January 2021|website=NDTV}}</ref> | align="right" |1985 |- |22 |[[Sikkim|സിക്കിം]] |[[Gangtok|ഗാങ്ടോക്ക്]] | align="center" |സുരേഷ് ചന്ദ്ര ഗുപ്ത, ഐഎഎസ് | align="right" |1986 |- |23 |[[Tamil Nadu|തമിഴ്നാട്]] |[[Chennai|ചെന്നൈ]] | align="center" |വി. ഇരൈ അൻബു, IAS <ref>{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/news/national/tamil-nadu/irai-anbu-is-the-new-tamil-nadu-chief-secretary/article34506959.ece|title=Irai Anbu is the new Tamil Nadu Chief Secretary|access-date=2022-05-31|date=2021-05-07|website=The Hindu|language=en}}</ref> | align="right" |1988 |- |24 |[[Telangana|തെലങ്കാന]] |[[Hyderabad|ഹൈദരാബാദ്]] | align="center" |സോമേഷ് കുമാർ, ഐ.എ.എസ് | align="right" |1989 |- |25 |[[Tripura|ത്രിപുര]] |[[Agartala|അഗർത്തല]] | align="center" |കുമാർ അലോക്, ഐ.എ.എസ് | align="right" |1990 |- |26 |[[Uttar Pradesh|ഉത്തർപ്രദേശ്]] |[[Lucknow|ലഖ്‌നൗ]] | align="center" |ദുർഗ ശങ്കർ മിശ്ര, ഐഎഎസ് | align="right" |1984 |- |27 |[[Uttarakhand|ഉത്തരാഖണ്ഡ്]] |[[Dehradun|ഡെറാഡൂൺ]] | align="center" |സുഖ്ബീർ സിംഗ് സന്ധു, ഐഎഎസ് | align="right" |1988 |- |28 |[[West Bengal|പശ്ചിമ ബംഗാൾ]] |[[Kolkata|കൊൽക്കത്ത]] | align="center" |ഹരികൃഷ്ണ ദ്വിവേദി, ഐഎഎസ് | align="right" |1988 |} ==കേന്ദ്ര ഭരണ പ്രദേശങ്ങളിൽ== അഡ്മിനിസ്‌ട്രേറ്റർമാർ ഭരിക്കുന്ന കേന്ദ്ര ഭരണ പ്രദേശങ്ങളിൽ ചീഫ് സെക്രട്ടറിമാരില്ല. ഈ പ്രദേശങ്ങളിൽ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്ററുടെ ഒരു ഉപദേശകനെ കേന്ദ്ര സർക്കാർ നിയമിക്കുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, ഭാഗിക സംസ്ഥാന പദവി ലഭിച്ച ഡൽഹി, ജമ്മു കശ്മീർ, പുതുച്ചേരി എന്നിവിടങ്ങളിൽ ചീഫ് സെക്രട്ടറിമാർ ഉണ്ട്. അവരെ അവിടുത്തെ മുഖ്യമന്ത്രിമാർ നിയമിക്കുന്നു. == അവലംബങ്ങൾ == <references /> ==കുറിപ്പുകൾ== {{notelist}} c2kkxt4lh2hg35v1e3u36rm2p08agpt 0 582485 4673243 4525621 2026-10-03T23:26:50Z InternetArchiveBot 146798 Bluelink 1 book for [[വിക്കിപീഡിയ:പരിശോധനായോഗ്യത|പരിശോധനായോഗ്യത]] (20261003)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 4673243 wikitext text/x-wiki {{Short description|Blackwood-class frigate}} {{Use Indian English|date=August 2015}} {{Use dmy dates|date=November 2020}} {|{{Infobox ship begin}} {{Infobox ship image |Ship image=[[File:INS Khukri (F149).jpg|300px]] |Ship caption=INS ''ഖുക്രി'' സെയില് ചെയ്യുന്നു }} {{Infobox ship career |Hide header= |Ship country=ഇന്ത്യ |Ship flag={{shipboxflag|India|naval 1950}} |Ship name=INS ''ഖുക്രി''''<ref name=Janes1961i>{{cite book|editor-last=Blackman |editor-first=Raymond VB |title=Jane's Fighting Ships, 1961-62 |year=1960 |url=https://archive.org/details/janesfightingshi0000raym_o6j7 |publisher=Sampson Low, Marston & Co Ltd |pages=[https://archive.org/details/janesfightingshi0000raym_o6j7/page/114 114]}}</ref> |Ship namesake=[[ഖുക്രി]] |Ship ordered= |Ship builder=ജെ. സാമുവൽ വൈറ്റ്, [[Cowes]] |Ship laid down=29 ഡിസംബർ 1955 |Ship launched=1956 നവംബർ 20 |Ship acquired= |Ship commissioned=1958 ജൂലൈ 16 |Ship decommissioned= |Ship in service= |Ship out of service= |Ship struck= |Ship reinstated= |Ship honours= |Ship identification=[[Pennant number]]: F149 |Ship fate=1971 ഡിസംബർ 9-ന് പാകിസ്ഥാൻ നാവികസേനയുടെ PNS "ഹാങ്കോർ" എന്ന അന്തർവാഹിനി ടോർപ്പിഡോ ചെയ്ത് മുക്കി. |Ship notes= }} {{Infobox ship characteristics|Hide header=|Header caption=|Ship class={{sclass|ബ്ലാക്ക് വുഡ്|ഫ്രിഗേറ്റ്}}|Ship tonnage=|Ship displacement={{convert|1,180|LT|t|abbr=on}}മുഴുവൻ ലോഡ്|Ship length={{convert|300|ft|m|abbr=on}}pp {{convert|310|ft|m|abbr=on}}oa|Ship beam={{convert|33|ft|m|abbr=on}}|Ship height=|Ship draught={{convert|15.5|ft|m|abbr=on}}|Ship depth=|Ship hold depth=|Ship decks=|Ship deck clearance=|Ship ramps=|Ship ice class=|Ship power=|Ship propulsion=Y-100 plant; 2 x ബാബ്കോക്ക് & വിൽകോക്സ് ബോയിലറുകൾ, 1 ഷാഫ്റ്റിൽ സ്റ്റീം ടർബൈനുകൾ, {{convert|15,000|shp|MW|abbr=on}}|Ship speed={{convert|27.8|kn|km/h|0}} പരമാവധി, {{convert| 24.5|kn|km/h|0}} sustained|Ship range={{convert|5200|nmi|km|-1}} at {{convert|12|kn|km/h|0}}|Ship endurance=|Ship test depth=|Ship boats=|Ship capacity=|Ship troops=|Ship complement=150|Ship crew=|Ship time to activate=|Ship sensors=*റഡാർ ടൈപ്പ് 974 നാവിഗേഷൻ *സോണാർ ടൈപ്പ് 174 തിരയൽ *സോണാർ ടൈപ്പ് 162 ലക്ഷ്യ വർഗ്ഗീകരണം *സോണാർ ടൈപ്പ് 170 ടാർഗെറ്റിംഗ്|Ship EW=|Ship armament=*3 × ബോഫോഴ്സ് 40 എംഎം ഓട്ടോമാറ്റിക് ഗൺ എൽ/60 (ക്വാർട്ടർഡെക്ക് മൗണ്ട് പിന്നീട് നീക്കം ചെയ്തു) *2 × ലിംബോ മാർക്ക് 10 A/S മോർട്ടറുകൾ|Ship armour=|Ship armor=|Ship aircraft=|Ship aircraft facilities=|Ship notes=}} |}[[ഇന്ത്യൻ നേവി|ഇന്ത്യൻ നാവികസേനയുടെ]] ടൈപ്പ് 14 ( ''ബ്ലാക്ക് വുഡ്'' ക്ലാസ്) ഫ്രിഗേറ്റായിരുന്നു '''ഐഎൻഎസ് ''ഖുക്രി''''' . 1971 ഡിസംബർ 9 ന് [[ഇന്ത്യാ-പാകിസ്താൻ യുദ്ധം 1971|ഇന്ത്യ-പാകിസ്ഥാൻ യുദ്ധത്തിൽ]] പാകിസ്ഥാൻ നേവി ഡാഫ്നെ ക്ലാസ് അന്തർവാഹിനിയായ {{Ship|പി.എൻ.എസ്|ഹങ്കോർ |S131|2}} അവളെ [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലെ]] [[ഗുജറാത്ത്|ഗുജറാത്തിലെ]] [[ദിയു]] തീരത്ത് മുക്കി. [[രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധം|രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിനു ശേഷം]] ഒരു അന്തർവാഹിനി മുക്കിയ ആദ്യ യുദ്ധക്കപ്പലാണിത്. സ്വാതന്ത്ര്യാനന്തര ഇന്ത്യൻ നാവികസേനയുടെ യുദ്ധത്തിൽ നഷ്ടപ്പെട്ട ഒരേയൊരു യുദ്ധക്കപ്പലാണിത്. <ref>{{Cite web|url=http://www.russellphillipsbooks.co.uk/articles/ins-khukri.php|title=The Sinking of INS Khukri|access-date=20 October 2011|website=Society of Twentieth Century Wargamers Journal.|publisher=russellphillipsbooks|archive-url=https://web.archive.org/web/20120326015444/http://www.russellphillipsbooks.co.uk/articles/ins-khukri.php|archive-date=26 March 2012}}</ref> <ref>[http://www.spsnavalforces.net/mn_mulla.asp] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120313093601/http://www.spsnavalforces.net/mn_mulla.asp|date=13 March 2012}}</ref> {{Infobox Military Conflict||conflict=ഐഎൻഎസ് ''ഖുക്രി'' മുങ്ങുന്നു|image=|caption=|partof=1971ലെ ഇന്ത്യ-പാകിസ്ഥാൻ യുദ്ധത്തിലെ ഇന്ത്യ-പാകിസ്ഥാൻ നാവിക യുദ്ധം|date=9 ഡിസംബർ 1971|place=[[അറബികടൽ]]|result=ഐഎൻഎസ് ഖുഖ്രി മുങ്ങി|combatant1={{PAK}} ---- {{navy|Pakistan}}|combatant2={{IND}} ---- {{Navy|India}}|commander1=[[കമാൻഡർ]] അഹമ്മദ് തസ്നിം|commander2=ക്യാപ്റ്റൻ [[മഹേന്ദ്ര നാഥ് മുള്ള]]{{KIA}}|strength1={{ship|പി.എൻ.എസ്|ഹാങ്കോർ|S131|6}} ([[അന്തർവാഹിനി]])|strength2=INS ''ഖുക്രി'' ([[ഫ്രിഗേറ്റ്]])<br>{{INS|കിർപാൻ|1959|6}} ([[ഫ്രിഗേറ്റ്]])|casualties1=''ഒന്നുമില്ല''|casualties2=ഐഎൻഎസ് ''ഖുക്രി'' മുങ്ങി<br>194<ref name=exp1 /><br>}} == നാശനഷ്ടങ്ങൾ == ഇന്ത്യൻ നാവികസേനയുടെ ചരിത്രത്തിൽ യുദ്ധത്തിൽ നഷ്ടപ്പെട്ട ഒരേയൊരു കപ്പലാണ് ''ഖുക്രി'' . <ref>{{Cite web|url=http://www.russellphillipsbooks.co.uk/articles/ins-khukri.php|title=The Sinking of INS Khukri|access-date=20 October 2011|website=Society of Twentieth Century Wargamers Journal.|publisher=russellphillipsbooks|archive-url=https://web.archive.org/web/20120326015444/http://www.russellphillipsbooks.co.uk/articles/ins-khukri.php|archive-date=26 March 2012}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://web.archive.org/web/20120326015444/http://www.russellphillipsbooks.co.uk/articles/ins-khukri.php "The Sinking of INS Khukri"]. </cite></ref> <ref>[http://www.spsnavalforces.net/mn_mulla.asp <nowiki>[1]</nowiki>] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120313093601/http://www.spsnavalforces.net/mn_mulla.asp|date=13 March 2012}}</ref> <ref name="ojnews">{{Cite web|url=http://www.ojnewscom.com/index.php?page=newsDetail&id=4446|title=Why they chose to go down with the ship?|access-date=7 June 2015|last=Wattal|first=Ameeta Mulla|date=9 December 2010|publisher=OjNewsCom|archive-date=2023-02-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20230206100514/https://www.ojnewscom.com/index.php?page=newsDetail&id=4446|url-status=dead}}</ref> കപ്പലുമായി ഇറങ്ങിയ ക്യാപ്റ്റൻ [[മഹേന്ദ്ര നാഥ് മുല്ല|മഹേന്ദ്ര നാഥ് മുള്ള]] അപകടത്തിൽ പെട്ടു മരിച്ചു പോയി. അദ്ദേഹത്തിന് മരണാനന്തരം ഇന്ത്യയുടെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന രണ്ടാമത്തെ സൈനിക ബഹുമതിയായ [[മഹാ വീര ചക്രം|മഹാവീർ ചക്ര]] നൽകി ആദരിച്ചു. <ref name="ojnews" /> [[ദിയു|ദിയുവിൽ]] ഖുക്രിയിലെ നാവികർക്ക് ഒരു സ്മാരകമുണ്ട്. കടലിനഭിമുഖമായ ഒരു കുന്നിൻ മുകളിൽ സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്ന ഒരു ഗ്ലാസ് ഹൗസിൽ പൊതിഞ്ഞ ''ഖുക്രിയുടെ'' സ്കെയിൽ മാതൃകയാണ് സ്മാരകത്തിലുള്ളത്. ഫ്ലാഗ് ഓഫീസർ കമാൻഡിംഗ്-ഇൻ-ചീഫായി വൈസ് അഡ്മിറൽ മധ്വേന്ദ്ര സിംഗ് സ്മാരകം ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു. <ref name="exp1">[http://cities.expressindia.com/fullstory.php?newsid=153894 Two-day ceremony at Navy’s Diu memorial] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130425031811/http://cities.expressindia.com/fullstory.php?newsid=153894|date=25 April 2013}}</ref> [[പ്രമാണം:Indian frigate INS Khukri at full steam, Jalesveva Jayamahe, p57.jpg|ലഘുചിത്രം| 1960-ൽ ഇന്തോനേഷ്യൻ നാവികസേനയുമായുള്ള യുദ്ധ അഭ്യാസ പ്രകടന സമയത്ത് INS ''ഖുക്രി'']] [[പ്രമാണം:Model_of_INS_Khukri_at_memorial_of_the_ship,_2012.jpg|ലഘുചിത്രം| ദിയുവിലെ ഐഎൻഎസ് ''ഖുക്രി'' സ്മാരകത്തിൽ ''ഖുക്രിയിന്റെ'' മാതൃക]] [[പ്രമാണം:Engraved_stone_about_INS_Khukri_at_the_ship's_memorial.jpg|ലഘുചിത്രം| ഐഎൻഎസ് ''ഖുക്രി'' സ്മാരകം, ദിയു]] == റഫറൻസുകൾ == * {{Cite book|title=Twenty-Two Fateful Days: Pakistan Cut to Size.|last=Mankekar|first=D.R.|date=1972|publisher=Indian Book Co.|location=New Delhi}} * {{Cite book|title=War in the Indian Ocean|last=Roy|first=Mihir K.|date=1995|publisher=Lancer International}} * {{Cite journal|title=Indian Navy - Blackwood Class Type 14 Frigates|journal=Marine News Supplement: Warships|date=May 2022|volume=76|issue=5|pages=S277–S281|issn=0966-6958}} == ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ == * [https://web.archive.org/web/20120118015853/http://www.bharat-rakshak.com/MONITOR/ISSUE4-3/harry.html സംഭവത്തെക്കുറിച്ച് ഭാരത് രക്ഷകിന്റെ ലേഖനം] == അവലംബം == gk9unw69rfflrxrex89z9s0lwaujz95 0 585279 4673333 4670505 2026-10-04T06:19:56Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4673333 wikitext text/x-wiki {{Needs Image}} {{Infobox person | name = തഞ്ചാവൂർ സന്താനകൃഷ്ണ കനക | image = <!-- just the filename, without the File: or Image: prefix or enclosing [[brackets]] --> | alt = | caption = | other_names = തഞ്ചാവൂർ സന്താനകൃഷ്ണ കനക<br /> കനക സന്താനകൃഷ്ണ | birth_name = | birth_date = {{Birth date|df=yes|1932|03|31}} | birth_place = ചെന്നൈ | death_date = {{Death date and age|df=yes|2018|11|14|1932|03|31}} <ref>{{cite web |title=Asia's first woman neurosurgeon, T.S. Kanaka, dies at 86 |url=https://www.thehindu.com/news/national/tamil-nadu/asias-first-woman-neurosurgeon-ts-kanaka-dies-at-86/article25510879.ece |work=The Hindu |access-date=14 January 2021}}</ref> | death_place = ചെന്നൈ | nationality = | occupation = ന്യൂറോസർജൻ | known_for = ഏഷ്യയിലെ ആദ്യത്തെ വനിതാ ന്യൂറോസർജൻ }} [[Category:Articles with hCards]] '''ടി എസ് കനക''' എന്നും '''തഞ്ചാവൂർ സന്താനകൃഷ്ണ കനക''' (Thanjavur Santhanakrishna Kanaka) എന്നും തഞ്ചൂർ സന്താന കൃഷ്ണ കനക എന്നും അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന ഇവർ (31 മാർച്ച് 1932 - 14 നവംബർ 2018) [[ഏഷ്യ|ഏഷ്യയിലെ]] ആദ്യത്തെ വനിതാ ന്യൂറോസർജനും<ref>{{Cite web|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2002-01-01/patna/27108349_1_indian-women-exhibition-science|title=Exhibition on Indian women opens|access-date=2012-12-17|last=TNN|date=1 January 2002|website=[[The Times of India]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20121023195327/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2002-01-01/patna/27108349_1_indian-women-exhibition-science|archive-date=23 October 2012}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.hindu.com/thehindu/mp/2003/04/23/stories/2003042300150400.htm|title=Wiping out heritage?|access-date=2012-12-17|date=2003-04-23|website=[[The Hindu]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20030704222527/http://www.hindu.com/thehindu/mp/2003/04/23/stories/2003042300150400.htm|archive-date=2003-07-04}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.hindu.com/2008/04/02/stories/2008040250450200.htm|title=Tamil Nadu / Tiruchi News : "Check newborns' brain health"|access-date=2012-12-17|date=2 April 2008|website=[[The Hindu]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20080408012813/http://www.hindu.com/2008/04/02/stories/2008040250450200.htm|archive-date=8 April 2008}}</ref> ലോകത്തിലെ ആദ്യകാല വനിതാ ന്യൂറോസർജന്മാരിൽ ഒരാളുമായിരുന്നു.<ref>{{Cite journal|last=Spetzler R. F.|year=2011|title=Progress of women in neurosurgery|journal=Asian Journal of Neurosurgery|volume=6|issue=1|pages=6–12|doi=10.4103/1793-5482.85627|pmid=22059098|pmc=3205553}}</ref> മസ്തിഷ്കത്തിൽ ക്രോണിക് ഇലക്ട്രോഡ് ഇംപ്ലാന്റുകൾ നടത്തിയ ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ ന്യൂറോസർജനായിരുന്നു അവർ;<ref name="Nashold" /><ref name="tsk">Kanaka T S. Back to the future: Glimpses into the past. </ref> 1975-ൽ തന്നെ ആഴത്തിലുള്ള മസ്തിഷ്ക ഉത്തേജനം നടത്തിയ ആദ്യ വ്യക്തിയും അവരായിരുന്നു. 1960കളിലും 1970കളിലും<ref name="tsk" /> പ്രൊഫ. ബാലസുബ്രഹ്മണ്യം, പ്രൊഫ. എസ് കല്യാണരാമൻ എന്നിവർക്കൊപ്പം ഫംഗ്ഷണൽ ന്യൂറോസർജറിയിൽ അവർ മുന്നോടിയായി പ്രവർത്തിച്ചു; സ്റ്റീരിയോടാക്റ്റിക് സർജറി മേഖലയിൽ അവർ നടത്തിയ ഗവേഷണങ്ങൾക്കും സംഭാവനകൾക്കും അംഗീകാരം ലഭിച്ചു.<ref name="Nashold">Nashold B.S. (1994). </ref> മദ്രാസ് ന്യൂറോ ട്രസ്റ്റിന്റെ ലൈഫ് ടൈം അച്ചീവ്‌മെന്റ് അവാർഡും അവർ നേടിയിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=http://www.madrasneurotrust.org/lifetime-achivement.html|title=Madras Neuro Trust|access-date=16 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200907203315/http://www.madrasneurotrust.org/lifetime-achivement.html|archive-date=7 September 2020}}</ref> == ആദ്യകാല ജീവിതവും വിദ്യാഭ്യാസവും == [[ചെന്നൈ|മദ്രാസിൽ]] സന്താനകൃഷ്ണയുടെയും പത്മാവതിയുടെയും എട്ട് മക്കളിൽ ഒരാളാണ് കനക.<ref>{{Cite web|url=https://www.indiamedicaltimes.com/2016/09/04/exclusive-interview-dr-t-s-kanaka-asias-first-female-neurosurgeon/|title=Interview: Dr T S Kanaka, Asia's First Female Neurosurgeon – indiamedicaltimes.com|access-date=2019-04-30|language=en-US|archive-date=2019-04-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20190430124152/https://www.indiamedicaltimes.com/2016/09/04/exclusive-interview-dr-t-s-kanaka-asias-first-female-neurosurgeon/|url-status=dead}}</ref> അവരുടെ അച്ഛൻ പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ ഡെപ്യൂട്ടി ഡയറക്ടറും മദ്രാസ് ടീച്ചേഴ്സ് കോളേജ് പ്രിൻസിപ്പലുമായിരുന്നു.<ref>{{Cite web|url=http://www.harmonyindia.org/hportal/VirtualPageView.jsp?page_id=15516|title=Carry on, doctor!|access-date=2016-05-04|last=Srinivas Chari|date=2011|publisher=Harmony Magazine|archive-date=2016-03-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303204723/http://www.harmonyindia.org/hportal/VirtualPageView.jsp?page_id=15516|url-status=dead}}</ref> ആദ്യകാലങ്ങളിൽ ടി എസ് കനക ആത്മീയ പഠനത്തിലേക്ക് ആകർഷിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു; എന്നാൽ ആ താത്പര്യത്തിനിടയിലും അവർ വൈദ്യശാസ്ത്രം പഠിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു. 1954 ഡിസംബറിൽ ബാച്ചിലർ ഓഫ് മെഡിസിൻ (എംബിബിഎസ്) പൂർത്തിയാക്കിയ അവർ 1963 മാർച്ചിൽ ജനറൽ സർജറിയിൽ മാസ്റ്റർ ഓഫ് സർജറി (എംഎസ്) നേടി.<ref>{{Cite web|url=http://asianyns.org/news/obituary-prof-thanjavur-santhanakrishna-kanaka|title=Obituary: Prof. Thanjavur Santhanakrishna Kanaka {{!}} Asian Medical Students & Residents Society for Neurosurgery|access-date=2019-04-23|website=asianyns.org}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://asianyns.org/news/obituary-prof-thanjavur-santhanakrishna-kanaka|title=Obituary: Prof. Thanjavur Santhanakrishna Kanaka {{!}} Asian Medical Students & Residents Society for Neurosurgery|access-date=2019-04-23|website=asianyns.org}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[http://asianyns.org/news/obituary-prof-thanjavur-santhanakrishna-kanaka "Obituary: Prof. ]</cite></ref> <ref>{{Cite journal|last=Ganapathy|first=Krishnan|date=2018-11-01|title=IN MEMORIAM: Thanjavur Santhanakrishna Kanaka (31st March 1932 – 14th Nov 2018)|url=http://www.neurologyindia.com/article.asp?issn=0028-3886;year=2018;volume=66;issue=6;spage=1872;epage=1876;aulast=Ganapathy;type=0|journal=Neurology India|language=en|volume=66|issue=6|pages=1872–1876|doi=10.4103/0028-3886.246235|issn=0028-3886|pmid=30504615}}</ref> 1968-ൽ ന്യൂറോസർജറിയിൽ മാസ്റ്റർ ഓഫ് സർജറി (എം.സി.എച്ച്) നേടിയ അവർ പിന്നീട് 1972-ൽ സെറിബ്രൽ സ്റ്റീരിയോടാക്റ്റിക് സർജറിയുടെ മൂല്യനിർണയത്തിൽ പിഎച്ച്ഡി പൂർത്തിയാക്കി. 20 വർഷത്തിലേറെ നീണ്ട ശസ്ത്രക്രിയാ ജീവിതത്തിനു ശേഷം കനക വീണ്ടും പഠനത്തിലേക്ക് തിരിച്ചെത്തി, 1983-ൽ ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസത്തിൽ ഡിപ്ലോമ (ഡിഎച്ച്ഇഡി) നേടി. == കരിയർ == ലോകത്തിലെ ആദ്യത്തെ വനിതാ ന്യൂറോസർജന്മാരിൽ ഒരാളായിരുന്നു കനക;<ref>{{Cite journal|last=Spetzler R. F.|year=2011|title=Progress of women in neurosurgery|journal=Asian Journal of Neurosurgery|volume=6|issue=1|pages=6–12|doi=10.4103/1793-5482.85627|pmid=22059098|pmc=3205553}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFSpetzler_R._F.2011">Spetzler R. F. (2011). </cite></ref> ഡയാന ബെക്ക് (1902-1956),<ref>{{Cite journal|last=Gikles C.E.|date=Mar 2008|title=An account of the life and achievements of Miss Diana Beck, neurosurgeon (1902-1956)|journal=Neurosurgery|volume=62|issue=3|pages=738–42|doi=10.1227/01.neu.0000317324.71483.e5|pmid=18425021}}</ref> 1959 നവംബറിൽ യോഗ്യത നേടിയ അസിമ അൽറ്റിനോക്ക്<ref>{{Cite journal|year=2007|title=A pioneering female neurosurgeon: Dr. Aysima Altinok|journal=Acta Neurochir (Wien)|volume=149|issue=9|pages=943–8|pmid=17700990|doi=10.1007/s00701-007-1252-8}}</ref> എന്നിവർക്കു ശേഷം 1968 മാർച്ചിൽ അവർ ന്യൂറോസർജറിയിൽ ബിരുദം (എംസിഎച്ച്) നേടി. 1960-ൽ മദ്രാസിൽ സ്റ്റീരിയോടാക്‌സി ആരംഭിച്ചപ്പോൾ, ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ സ്റ്റീരിയോടാക്റ്റിക് ശസ്ത്രക്രിയകൾ നടത്തിയ [[രാമമൂർത്തി ബാലസുബ്രഹ്മണ്യം|ബി.രാമമൂർത്തിയുടെ]] ശസ്ത്രക്രിയാ സംഘത്തിലെ അംഗമായിരുന്നു കനക.<ref name="Nashold">Nashold B.S. (1994). </ref><ref>{{Cite web|url=http://www.bioline.org.br/request?ni04009|title=Bioline International Official Site|access-date=2012-12-17|last=Sridhar K|publisher=Bioline.org.br}}</ref><ref>Neurosurgery in India, by A.P.Karapurkar and S.K.Pandya</ref> 1962-1963 കാലത്തെ [[ഇന്ത്യ-ചൈന യുദ്ധം|ഇന്ത്യ-ചൈന യുദ്ധകാലത്ത്]] കമ്മീഷൻഡ് ഓഫീസറായി കനക ഇന്ത്യൻ ആർമിയിൽ സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു.<ref>Asia's first female neurosurgeon Dr.TS Kanaka in Phoenix Pengal 1/3| News7 Tamil. </ref> കരിയറിന്റെ ഭൂരിഭാഗം കാലവും അവർ സർക്കാർ ജനറൽ ആശുപത്രിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു പ്രവർത്തിച്ചു. [[മദ്രാസ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്]],<ref>{{Cite web|url=http://www.hinduonnet.com/2004/07/12/stories/2004071206640500.htm|title=The Hindu : Tamil Nadu News : 6 doctors presented with Sanjivi award|access-date=2012-12-17|date=12 July 2004|publisher=Hinduonnet.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20040909103000/http://www.hinduonnet.com/2004/07/12/stories/2004071206640500.htm|archive-date=9 September 2004}}</ref> എപ്പിഡെമിയോളജിക്കൽ റിസർച്ച് സെന്റർ, [[അഡയാർ കാൻസർ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്]], ഹിന്ദു മിഷൻ ഹോസ്പിറ്റൽ, മറ്റ് ആശുപത്രികൾ എന്നിവിടങ്ങളിലും കനക പഠിപ്പിച്ചു. സാമ്പത്തികമായി പിന്നാക്കം നിൽക്കുന്ന ആളുകൾക്ക് ആരോഗ്യ പരിചരണം ലഭ്യമാക്കുന്നതിനായി, 30 വർഷത്തിലേറെ തിരുമല തിരുപ്പതി ദേവസ്ഥാനം ടിടിഡി (തിരുമല) ഉൾപ്പെടെയുള്ള നിരവധി സംഘടനകളുമായി ചേർന്ന് അവർ പ്രവർത്തിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-educationplus/article662902.ece|title=SVIMS hosts meeting on epilepsy|access-date=2016-05-05|date=16 February 2009|website=The Hindu}} {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> 1973-ൽ അവർ അന്താരാഷ്ട്ര യാത്രകൾ ആരംഭിച്ചു; സ്റ്റീരിയോടാക്റ്റിക് ശസ്ത്രക്രിയകൾ നടത്തിയിരുന്ന ലോകത്തിലെ മൂന്ന് സ്ഥലങ്ങളിൽ ഒന്നായിരുന്ന ജപ്പാനിലെ ടോക്കിയോയിലേക്കാണ് ആദ്യം യാത്ര ചെയ്തത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.indiamedicaltimes.com/2016/09/04/exclusive-interview-dr-t-s-kanaka-asias-first-female-neurosurgeon/|title=Interview: Dr T S Kanaka, Asia's First Female Neurosurgeon – indiamedicaltimes.com|access-date=2019-04-30|language=en-US|archive-date=2019-04-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20190430124152/https://www.indiamedicaltimes.com/2016/09/04/exclusive-interview-dr-t-s-kanaka-asias-first-female-neurosurgeon/|url-status=dead}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://www.indiamedicaltimes.com/2016/09/04/exclusive-interview-dr-t-s-kanaka-asias-first-female-neurosurgeon/ "Interview: Dr T S Kanaka, Asia's First Female Neurosurgeon – indiamedicaltimes.com"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190430124152/https://www.indiamedicaltimes.com/2016/09/04/exclusive-interview-dr-t-s-kanaka-asias-first-female-neurosurgeon/ |date=2019-04-30 }}<span class="reference-accessdate">. </span></cite></ref> <ref >{{Cite journal|last=Ganapathy|first=Krishnan|date=2018-11-01|title=IN MEMORIAM: Thanjavur Santhanakrishna Kanaka (31st March 1932 – 14th Nov 2018)|url=http://www.neurologyindia.com/article.asp?issn=0028-3886;year=2018;volume=66;issue=6;spage=1872;epage=1876;aulast=Ganapathy;type=0|journal=Neurology India|language=en|volume=66|issue=6|pages=1872–1876|doi=10.4103/0028-3886.246235|issn=0028-3886|pmid=30504615}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFGanapathy2018">Ganapathy, Krishnan (1 November 2018). </cite></ref> ഈ കാലയളവിൽ ഒരു വർഷത്തെ കൊളംബോ പ്ലാൻ ഫെലോഷിപ്പ് കനക പൂർത്തിയാക്കി; ഫ്രെനിക് നാഡി ഉത്തേജനവും, വേദന നിയന്ത്രണത്തിനും ഡയഫ്രമാറ്റിക് പേസിംഗിനും ഉപയോഗിക്കുന്നവ ഉൾപ്പെടെയുള്ള ബയോമെഡിക്കൽ ഉപകരണങ്ങളും അവിടെ അവർ പഠിച്ചു. കനക 1990-ൽ സർജനായി വിരമിച്ചു, പക്ഷേ കൺസൾട്ടൻസി സേവനങ്ങൾ തുടർന്നും നൽകുകയും സ്വകാര്യ പ്രാക്ടീസിലേക്ക് തിരിയാൻ വിസമ്മതിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>{{Cite journal|last=Ganapathy|first=Krishnan|date=2018-11-01|title=IN MEMORIAM: Thanjavur Santhanakrishna Kanaka (31st March 1932 – 14th Nov 2018)|url=http://www.neurologyindia.com/article.asp?issn=0028-3886;year=2018;volume=66;issue=6;spage=1872;epage=1876;aulast=Ganapathy;type=0|journal=Neurology India|language=en|volume=66|issue=6|pages=1872–1876|doi=10.4103/0028-3886.246235|issn=0028-3886|pmid=30504615}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFGanapathy2018">Ganapathy, Krishnan (1 November 2018). </cite></ref> 1996-ൽ കനക ഏഷ്യൻ വിമൻസ് ന്യൂറോസർജിക്കൽ അസോസിയേഷന്റെ ഓണററി പ്രസിഡന്റായി.<ref>{{Cite web|url=http://asianyns.org/news/obituary-prof-thanjavur-santhanakrishna-kanaka|title=Obituary: Prof. Thanjavur Santhanakrishna Kanaka {{!}} Asian Medical Students & Residents Society for Neurosurgery|access-date=2019-04-23|website=asianyns.org}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[http://asianyns.org/news/obituary-prof-thanjavur-santhanakrishna-kanaka "Obituary: Prof. ]</cite></ref> ആ സമയത്ത് അവർ ഏഷ്യയിലെ ആദ്യത്തെ വനിതാ ന്യൂറോസർജനായി ഔദ്യോഗികമായി അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടു. സ്വന്തം ഫണ്ട് ഉപയോഗിച്ച്, മാതാപിതാക്കളുടെ പേരിൽ ശ്രീ സന്താനകൃഷ്ണ പത്മാവതി ഹെൽത്ത് കെയർ ആൻഡ് റിസർച്ച് ഫൗണ്ടേഷൻ എന്ന പേരിൽ ഒരു ആശുപത്രി അവർ സ്ഥാപിച്ചു; ദരിദ്രർക്ക് സൗജന്യ ആരോഗ്യ പരിചരണം നൽകുന്ന സ്ഥാപനമാണിത്.<ref>{{Cite web|url=http://www.harmonyindia.org/hportal/VirtualPageView.jsp?page_id=15516|title=Carry on, doctor!|access-date=2016-05-04|last=Srinivas Chari|date=2011|publisher=Harmony Magazine|archive-date=2016-03-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303204723/http://www.harmonyindia.org/hportal/VirtualPageView.jsp?page_id=15516|url-status=dead}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFSrinivas_Chari2011">Srinivas Chari (2011). </cite></ref> <ref name="uma">{{Cite web|url=http://www.deccanchronicle.com/131230/news-current-affairs/article/asia%E2%80%99s-first-neurosurgeon-teaches-art-multi-tasking|title=Asia's first neurosurgeon teaches art of multi-tasking|access-date=2016-05-04|last=Uma Kannan|date=30 December 2013|publisher=Deccan Chronicle}}</ref> 2018 നവംബർ 14-ന് 86-ാം വയസ്സിൽ അവർ അന്തരിച്ചു.<ref name="tsk">Kanaka T S. Back to the future: Glimpses into the past. </ref><ref>{{Cite journal|pmid=26954792|doi=10.4103/0028-3886.177594|volume=64|issue=2|title=Back to the future: Glimpses into the past|year=2016|journal=Neurol India|pages=206–7|last=Kanaka|first=T. S.}}</ref> == സ്വകാര്യ ജീവിതം == കനക എംഎസ് ബിരുദം നേടിയ ശേഷം അവരുടെ ഇളയ സഹോദരൻ രോഗബാധിതനായി ഒമ്പതാം വയസ്സിൽ മരിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.indiamedicaltimes.com/2016/09/04/exclusive-interview-dr-t-s-kanaka-asias-first-female-neurosurgeon/|title=Interview: Dr T S Kanaka, Asia's First Female Neurosurgeon – indiamedicaltimes.com|access-date=2019-04-30|language=en-US|archive-date=2019-04-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20190430124152/https://www.indiamedicaltimes.com/2016/09/04/exclusive-interview-dr-t-s-kanaka-asias-first-female-neurosurgeon/|url-status=dead}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://www.indiamedicaltimes.com/2016/09/04/exclusive-interview-dr-t-s-kanaka-asias-first-female-neurosurgeon/ "Interview: Dr T S Kanaka, Asia's First Female Neurosurgeon – indiamedicaltimes.com"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190430124152/https://www.indiamedicaltimes.com/2016/09/04/exclusive-interview-dr-t-s-kanaka-asias-first-female-neurosurgeon/ |date=2019-04-30 }}<span class="reference-accessdate">. </span></cite></ref> രോഗികളെ സഹായിക്കുന്നതിനായി തന്റെ ജീവിതം സമർപ്പിക്കാൻ, അവിവാഹിതയായി തുടരാനും പകരം വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിൽ കരിയർ കണ്ടെത്താനും കനക എടുത്ത തീരുമാനത്തെ ഈ ദുരന്തം സ്വാധീനിച്ചു. പുരുഷ മേധാവിത്വമുള്ള ഒരു മേഖലയിലെ മുൻനിരക്കാരിയായ സ്ത്രീ എന്ന നിലയിൽ കനകയ്ക്ക് വളരെയധികം വിവേചനം നേരിടേണ്ടി വന്നു; അവരുടെ എംഎസ് പ്രോഗ്രാമിന്റെ നേതാക്കൾക്ക് അവരുടെ വൈദ്യശാസ്ത്രപരമായ കഴിവുകളിൽ വിശ്വാസമില്ലാതിരുന്നതിനാൽ ശസ്ത്രക്രിയകൾക്കായി കനകയെ പലപ്പോഴും തിരഞ്ഞെടുത്തിരുന്നില്ല, അത്യാഹിത വിഭാഗത്തിൽ അവർ കൈകാര്യം ചെയ്ത കേസുകളും പരിമിതപ്പെടുത്തിയിരുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.indiamedicaltimes.com/2016/09/04/exclusive-interview-dr-t-s-kanaka-asias-first-female-neurosurgeon/|title=Interview: Dr T S Kanaka, Asia's First Female Neurosurgeon – indiamedicaltimes.com|access-date=2019-04-30|language=en-US|archive-date=2019-04-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20190430124152/https://www.indiamedicaltimes.com/2016/09/04/exclusive-interview-dr-t-s-kanaka-asias-first-female-neurosurgeon/|url-status=dead}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://www.indiamedicaltimes.com/2016/09/04/exclusive-interview-dr-t-s-kanaka-asias-first-female-neurosurgeon/ "Interview: Dr T S Kanaka, Asia's First Female Neurosurgeon – indiamedicaltimes.com"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190430124152/https://www.indiamedicaltimes.com/2016/09/04/exclusive-interview-dr-t-s-kanaka-asias-first-female-neurosurgeon/ |date=2019-04-30 }}<span class="reference-accessdate">. </span></cite></ref> <ref>{{Cite journal|last=Ganapathy|first=Krishnan|date=2018-11-01|title=IN MEMORIAM: Thanjavur Santhanakrishna Kanaka (31st March 1932 – 14th Nov 2018)|url=http://www.neurologyindia.com/article.asp?issn=0028-3886;year=2018;volume=66;issue=6;spage=1872;epage=1876;aulast=Ganapathy;type=0|journal=Neurology India|language=en|volume=66|issue=6|pages=1872–1876|doi=10.4103/0028-3886.246235|issn=0028-3886|pmid=30504615}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFGanapathy2018">Ganapathy, Krishnan (1 November 2018). </cite></ref> പരീക്ഷകൾക്ക് കനകയ്ക്ക് ഒന്നിലധികം തവണ ഹാജരാകേണ്ടി വന്നു. ഒരു വ്യക്തി ഏറ്റവും കൂടുതൽ രക്തം ദാനം ചെയ്തതിന്റെ പേരിൽ [[ലിംക ബുക്ക് ഓഫ് റെക്കോർഡ്സ്|ലിംക ബുക്ക് ഓഫ് റെക്കോർഡ്സിൽ]] കനക നേരത്തെ ഇടം നേടിയിരുന്നു. 2004 വരെ അവർ 139 തവണ രക്തം ദാനം ചെയ്തിരുന്നു.<ref>{{Cite web|url=http://asianyns.org/news/obituary-prof-thanjavur-santhanakrishna-kanaka|title=Obituary: Prof. Thanjavur Santhanakrishna Kanaka {{!}} Asian Medical Students & Residents Society for Neurosurgery|access-date=2019-04-23|website=asianyns.org}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[http://asianyns.org/news/obituary-prof-thanjavur-santhanakrishna-kanaka "Obituary: Prof. ]</cite></ref> == അവലംബം == {{Reflist}} == പുറംകണ്ണികൾ == * [http://www.neurologyindia.com/article.asp?issn=0028-3886;year=2000;volume=48;issue=1;spage=1;epage=7;aulast=Ramamurthi "ഇന്ത്യയിൽ സ്റ്റീരിയോടാക്റ്റിക് ശസ്ത്രക്രിയ : ഭൂതവും വർത്തമാനവും ഭാവിയും"] . രാമമൂർത്തി. ന്യൂറോളജിഇന്ത്യ.കോം. * [https://web.archive.org/web/20121025125209/http://www.highbeam.com/doc/1P1-90712176.html "സൗഖ്യമാക്കാനുള്ള ആജീവനാന്ത അഭിനിവേശം"] . ''ന്യൂ സ്ട്രെയിറ്റ്സ് ടൈംസ്'' . * [https://web.archive.org/web/20031116053031/http://www.hindu.com/thehindu/mp/2003/04/16/stories/2003041600070400.htm "സ്ത്രീവിദ്യാഭ്യാസത്തിൽ ട്രെയിൽ ബ്ലേസർ"] . ''ദി ഹിന്ദു'' . 2003-04-16. * സോഫിയാനി സബ്കിയുടെ "സൗഖ്യമാക്കാനുള്ള ആജീവനാന്ത അഭിനിവേശം": [http://www.accessmylibrary.com/coms2/summary_0286-21830632_ITM AML-632] * http://greatindianheroes.com/uncategorized/dr-ts-kanaka-asias-first-female-neurosurgeon/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170701151228/http://greatindianheroes.com/uncategorized/dr-ts-kanaka-asias-first-female-neurosurgeon/ |date=2017-07-01 }} * http://www.newindianexpress.com/states/tamil_nadu/article404878.ece{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ശസ്ത്രക്രിയാവിദഗ്ദ്ധർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഇന്ത്യൻ മെഡിക്കൽ ഡോക്ടർമാർ]] [[വർഗ്ഗം:1932-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:2018-ൽ മരിച്ചവർ]] eg4j3njqzxiilk8xprw6sl220n9ut6d 0 587200 4673131 4593348 2026-10-03T12:06:58Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4673131 wikitext text/x-wiki {{prettyurl/wikidata}}{{Infobox scientist | name = Cora Sternberg | image = | image_size = | alt = | caption = | birth_date = {{Birth year and age|1951}} | birth_place = [[ഫിലാഡൽഫിയ]] | death_date = | death_place = | residence = | citizenship = | nationality = American | fields = | workplaces = | alma_mater = [[സാപ്പിയൻസ യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് റോം]] [[പെൻസിൽവാനിയ യൂണിവേഴ്സിറ്റി]] | doctoral_advisor = | academic_advisors = | doctoral_students = | notable_students = | known_for = | author_abbrev_bot = | author_abbrev_zoo = | influences = | influenced = | awards = [[ഓർഡർ ഓഫ് മെറിറ്റ് ഓഫ് ഇറ്റാലിയൻ റിപ്പബ്ലിക്]] | signature = | signature_alt = | footnotes = | spouse = }} വെയിൽ കോർണൽ മെഡിസിനിലെയും ന്യൂയോർക്ക്-പ്രെസ്ബൈറ്റീരിയൻ ഹോസ്പിറ്റലിലെയും ഒരു അമേരിക്കൻ മെഡിക്കൽ ഓങ്കോളജിസ്റ്റാണ് '''കോറ സ്റ്റെർൻബെർഗ്''' (ജനനം 1951) .അവർ ജെനിറ്റോറിനറി (ജിയു) ഓങ്കോളജി പ്രോഗ്രാമിൽ അംഗമായി സേവനമനുഷ്ഠിക്കുന്നു. മൊത്തത്തിലുള്ള ഗവേഷണ പോർട്ട്‌ഫോളിയോ വിപുലീകരിക്കുന്നതിന് പ്രത്യേക ഊന്നൽ നൽകിക്കൊണ്ട്, GU മാലിഗ്നൻസികളിലെ ക്ലിനിക്കൽ, ട്രാൻസ്ലേഷൻ റിസർച്ച് പ്രോഗ്രാമുകളുടെ തുടർച്ചയായ വളർച്ചയ്ക്കും വികാസത്തിനും ഡോ. സ്റ്റെർൻബെർഗ് സൗകര്യമൊരുക്കുന്നു. ഇംഗ്ലണ്ടർ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഫോർ പ്രിസിഷൻ മെഡിസിൻ (EIPM) ക്ലിനിക്കൽ ഡയറക്ടർ എന്ന നിലയിൽ, ഡോ. സ്റ്റെർൻബെർഗ്, ലോവർ മാൻഹട്ടൻ, ബ്രൂക്ലിൻ, ക്വീൻസ് എന്നിവയുൾപ്പെടെ വെയിൽ കോർണൽ മെഡിസിൻ, ന്യൂയോർക്ക്-പ്രെസ്ബിറ്റീരിയൻ ഹെൽത്ത് കെയർ നെറ്റ്‌വർക്കിൽ ഉടനീളം ജീനോമിക് സീക്വൻസിംഗും പ്രിസിഷൻ മെഡിസിനും സംയോജിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള തന്ത്രങ്ങൾ വികസിപ്പിക്കുന്നു. ഡോ. സ്റ്റെർൻബെർഗ് മുമ്പ് [[ഇറ്റലി]]യിലെ റോമിലെ സാൻ കാമില്ലോ-ഫോർലാനിനി ഹോസ്പിറ്റലിലെ മെഡിക്കൽ ഓങ്കോളജി വിഭാഗത്തിന്റെ മേധാവിയായും റോമിലെ സപിയൻസ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിലെ അനുബന്ധ പ്രൊഫസറായും സേവനമനുഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{cite journal |last1=Sternberg |first1=Cora N. |last2=Hawkins |first2=Robert E. |last3=Wagstaff |first3=John |last4=Salman |first4=Pamela |last5=Mardiak |first5=Jozef |last6=Barrios |first6=Carlos H. |last7=Zarba |first7=Juan J. |last8=Gladkov |first8=Oleg A. |last9=Lee |first9=Eunsik |last10=Szczylik |first10=Cezary |last11=McCann |first11=Lauren |last12=Rubin |first12=Stephen D. |last13=Chen |first13=Mei |last14=Davis |first14=Ian D. |name-list-style=vanc|title=A randomised, double-blind phase III study of pazopanib in patients with advanced and/or metastatic renal cell carcinoma: Final overall survival results and safety update |journal=European Journal of Cancer |date=April 2013 |volume=49 |issue=6 |pages=1287–1296 |doi=10.1016/j.ejca.2012.12.010|pmid= 23321547}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Sternberg |first1=Cora N. |last2=Yagoda |first2=Alan |last3=Scher |first3=Howard I. |last4=Watson |first4=Robin C. |last5=Geller |first5=Nancy |last6=Herr |first6=Harry W. |last7=Morse |first7=Michael J. |last8=Sogani |first8=Pramod C. |last9=Vaughan |first9=E. Darracott |last10=Bander |first10=Neil |last11=Weiselberg |first11=Lora |last12=Rosado |first12=Kim |last13=Smart |first13=Tracy |last14=Lin |first14=Shiow-Yun |last15=Penenberg |first15=Darryl |last16=Fair |first16=William R. |last17=Whitmore |first17=Willet F. |name-list-style=vanc|title=Methotrexate, vinblastine, doxorubicin, and cisplatin for advanced transitional cell carcinoma of the urothelium. Efficacy and patterns of response and relapse |journal=Cancer |date=15 December 1989 |volume=64 |issue=12 |pages=2448–2458 |doi=10.1002/1097-0142(19891215)64:12<2448::AID-CNCR2820641209>3.0.CO;2-7 |doi-access=free |pmid=2819654}}</ref> യൂറോപ്യൻ ഓർഗനൈസേഷൻ ഫോർ റിസർച്ച് ആൻഡ് ട്രീറ്റ്‌മെന്റ് ഓഫ് ക്യാൻസറിന്റെ (EORTC) തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട ബോർഡ് അംഗമാണ് സ്റ്റെർൻബെർഗ്.<ref>{{cite web |title= Dr. Cora Sternberg presented the long term results of EORTC trial 30994 at ASCO 2014 in Chicago |url= http://www.eortc.org/blog/2014/06/04/dr-cora-sternberg-presented-the-long-term-results-of-eortc-trial-30994-at-asco-2014-in-chicago |website=EORTC |accessdate= 20 January 2018 |date=4 June 2014}}</ref> അവർക്ക് 'ഗ്രാൻഡ് യുഫിഷ്യലേ അൽ മെറിറ്റോ ഡെല്ല റിപ്പബ്ലിക്ക ഇറ്റാലിയാന' എന്ന പദവി ലഭിച്ചു. കൂടാതെ ശാസ്ത്ര നേട്ടങ്ങൾക്കുള്ള പ്രീമിയോ മിനർവ, ശാസ്ത്രത്തിലെ നേട്ടങ്ങൾക്കുള്ള XVIII പതിപ്പ് എന്നിവയും അവർക്ക് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{cite web |title= Oncologia. A Cora Sternberg il premio Esmo Award 2013 - Quotidiano Sanità |url= http://www.quotidianosanita.it/scienza-e-farmaci/articolo.php?articolo_id=16731 |website= Quotidianosanita.it |accessdate= 20 January 2018 }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> 2011-ൽ കനോവ ക്ലബ്ബിൽ നിന്നുള്ള പ്രത്യേക നേട്ടത്തിനുള്ള പ്രീമിയോ റോസ “റിസുൽത്തത്തി ഒട്ടേനുട്ടി സെൻസ ഐയുട്ടി” സ്റ്റെർൻബെർഗിന് ലഭിച്ചു. == ബഹുമതികളും പുരസ്കാരങ്ങളും == ഇറ്റാലിയൻ റിപ്പബ്ലിക്കിന്റെ ഓർഡർ ഓഫ് മെറിറ്റ്<ref>{{cite web|title=A oncologa Cora Sternberg del Forlanini assegnato Esmo Award 2013|url=https://www.pharmastar.it/news/altre-news/a-oncologa-cora-sternberg-del-forlanini-assegnato-esmo-award-2013-12151|website=Pharmastar.it|accessdate=20 January 2018|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20250802171701/https://www.pharmastar.it/news/altre-news/a-oncologa-cora-sternberg-del-forlanini-assegnato-esmo-award-2013-12151|archive-date=2025-08-02|url-status=dead}}</ref> ==Works== * Co-editor: Vito Pansadoro and Cora N. Sternberg. ''Il Carcinoma Infiltrante della Vescica.'' Accademia Nazionale di Medicina: Forum per la Formazione Biomedica. Sezione Urologia. Rome, 1994. * Co-editor: Seth Lerner, Mark Schoenberg and Cora N. Sternberg. ''Comprehensive Textbook on Bladder Cancer''. Taylor and Frances.Abington Oxon OX14 4 RN, England, 2006 * Co-editor: Hein van Poppel, J.J.M.C.H. Delarosette and Cora N. Sternberg. ''Textbook on Renal Cell Cancer: Diagnosis and Therapy''. Springer Verlag London, 2008 * Co-editor: Seth Lerner, Mark Schoenberg and Cora N. Sternberg. ''Textbook on Treatment Management of Bladder Cancer''. Informa UK Ltd, 2008 == അവലംബം== {{reflist}} {{authority control}} [[വർഗ്ഗം:1951-ൽ ജനിച്ചവർ]] nngb2197cpxchps58ldhufz4fda2vq8 0 590222 4673180 3971042 2026-10-03T15:18:27Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4673180 wikitext text/x-wiki {{pu|Government Medical College, Nizamabad}} {{Infobox university|name=Nizamabad Medical College|image_name=Nizamabad Medical College.jpg|image_size=250px|caption=Main Entrance Gates|established=2013|type=[[Medical Education]]|director=|campus=Urban|city=[[Nizamabad, Telangana|Nizamabad]]|state=[[Telangana]]|country=[[India]] 503001|coordinates={{coord|18.6731625|N|78.0986808|E|region:LK_type:edu|display=inline}}|pushpin_map=India Telangana #India|website={{URL|www.gmcnzb.org}}}} [[Category:Articles using infobox university]] [[Category:Pages using infobox university with the image name parameter]] [[വർഗ്ഗം:തെലങ്കാനയിലെ മെഡിക്കൽ കോളേജുകൾ]] തെലങ്കാനയിലെ മഹ്ബൂബ്നഗറിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു മെഡിക്കൽ കോളേജാണ് '''മഹ്ബൂബ്നഗർ സർക്കാർ മെഡിക്കൽ കോളേജ്'''.<ref>{{cite web|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-andhrapradesh/article2972219.ece|title=Government medical college soon in Nizamabad|author=P. Ram Mohan|work=The Hindu|access-date=2023-01-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20140518140245/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-andhrapradesh/article2972219.ece|archive-date=2014-05-18|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-07-04/hyderabad/29735185_1_mci-nod-medical-college-medical-council|archive-url=https://archive.today/20130216063300/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-07-04/hyderabad/29735185_1_mci-nod-medical-college-medical-council|url-status=dead|archive-date=2013-02-16|work=[[The Times of India]]|title=Nizamabad medical college yet to receive MCI nod}}</ref> ഇതിന് 2016 ജനുവരിയിൽ മെഡിക്കൽ കൗൺസിൽ ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെ അനുമതി ലഭിച്ചു.<ref>{{cite web|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-04-14/hyderabad/31341742_1_khaleelwadi-grounds-medical-council-medical-college|archive-url=https://archive.today/20130216064501/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-04-14/hyderabad/31341742_1_khaleelwadi-grounds-medical-council-medical-college|url-status=dead|archive-date=2013-02-16|work=[[The Times of India]]|title=Nizamabad medical college still remains a pipe dream}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.thehansindia.info/News/Article.asp?category=5&subCategory=5&ContentId=99712|title=Latest News in Hyderabad, Telangana, Andhra Pradesh - THE HANS INDIA|work=thehansindia.info|access-date=2023-01-29|archive-date=2013-02-18|archive-url=https://archive.today/20130218212738/http://www.thehansindia.info/News/Article.asp?category=5&subCategory=5&ContentId=99712|url-status=dead}}</ref> കോളേജ് കലോജി നാരായണ റാവു യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് ഹെൽത്ത് സയൻസസുമായി അഫിലിയേറ്റ് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. == ചരിത്രം == 2013-14 വർഷം മുതൽ എംബിബിഎസിന് 100 സീറ്റുകളോടെ അധ്യയന വർഷം ആരംഭിക്കുന്നതിന് മെഡിക്കൽ കൗൺസിൽ ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെ അനുമതി ലഭിച്ചു. നിലവിൽ 120 സീറ്റ് ആണ്.<ref>{{cite web |title=Nizamabad Medical College |url=https://mbbscouncil.com/listing/government-medical-college-nizamabad/ |website=MBBSCouncil}}</ref> ജനറൽ മെഡിസിൻ, ജനറൽ സർജറി, ഒബ്‌സ്റ്റട്രിക്‌സ് & ഗൈനക്കോളജി, അനസ്‌തേഷ്യ, പീഡിയാട്രിക്‌സ് (ജൂലൈ-17 സെഷൻ പ്രകാരം അപ്‌ഡേറ്റ് ചെയ്‌തത്) തുടങ്ങിയ വിവിധ ബ്രോഡ് സ്‌പെഷ്യാലിറ്റി കോഴ്‌സുകളിലും കോളേജിന് ഡിഎൻബി സീറ്റുകളുണ്ട്. ==വകുപ്പുകൾ== *അനാട്ടമി *ഫാർമക്കോളജി *ഫിസിയോളജി *ബയോ-കെമിസ്ട്രി *പാത്തോളജി *മൈക്രോബയോളജി *ഫോറൻസിക് മെഡിസിൻ *ജനറൽ സർജറി *ഓർത്തോപീഡിക്‌സ് *OTO-Rhino-LARYGOLOGY (ENT) *ഒപ്താൽമോളജി *ജനറൽ മെഡിസിൻ *TB & RD *ഡി.വി.എൽ *സൈക്യാട്രി *പീഡിയാട്രിക്സ് *OBG *അനസ്തേഷ്യോളജി *കമ്മ്യൂണിറ്റി മെഡിസിൻ (SPM) *റേഡിയോ ഡയഗ്നോസിസ് *ട്രാൻസ്ഫ്യൂഷൻ മെഡിസിൻ == ഇതും കാണുക == == അവലംബം == {{Reflist}} bnhwmcfqfjddl20f3wp2fuylo9q34zc 0 596119 4673143 4081093 2026-10-03T13:17:54Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4673143 wikitext text/x-wiki [[File:Christianity_percent_population_in_each_nation_World_Map_Christian_data_by_Pew_Research.svg|ലഘുചിത്രം|330x330ബിന്ദു|ക്രിസ്തുമതം - രാജ്യം അനുസരിച്ച് ജനസംഖ്യയുടെ ശതമാനം (2014 ഡാറ്റ).]] {{ക്രിസ്തുമതം}}'''ക്രൈസ്തവലോകം''' <ref name="MWChristendom" /><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=MoolUlqQdmAC|title=The Christian World: A Global History|last=Marty|first=Martin|publisher=Random House Publishing Group|year=2008|isbn=978-1-58836-684-9|pages=42}}</ref> ചരിത്രപരമായി ക്രിസ്ത്യൻ സംസ്ഥാനങ്ങൾ, ക്രിസ്ത്യൻ സാമ്രാജ്യങ്ങൾ, ക്രിസ്ത്യൻ ഭൂരിപക്ഷ രാജ്യങ്ങൾ, [[ക്രിസ്തുമതം]] ആധിപത്യം പുലർത്തുന്ന,<ref name="ixHall">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=RM1KAwAAQBAJ|title=The End of Christendom and the Future of Christianity|last=Hall|first=Douglas John|date=2002|publisher=Wipf and Stock Publishers|isbn=9781579109844|location=Eugene, Oregon|page=ix|quote="Christendom" [...] means literally the dominion or sovereignty of the Christian religion.|author-link=Douglas John Hall|access-date=28 January 2018}}</ref> നിലനിൽക്കുന്ന,<ref name="MWChristendom">See [http://www.merriam-webster.com/dictionary/Christendom Merriam-Webster.com : dictionary, "Christendom"]</ref> അല്ലെങ്കിൽ അത് സാംസ്കാരികമായും ചരിത്രപരമായും ഇഴചേർന്ന രാജ്യങ്ങളെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന ഒരു സംജ്ഞ ആണ്. ആദ്യകാല [[റോമാ സാമ്രാജ്യം|റോമൻ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ]] കാലത്ത് [[ലവാന്റ്|ലെവന്റിൽ]] നിന്ന് [[യൂറോപ്പ്|യൂറോപ്പിലേക്കും]] [[ഉത്തരാഫ്രിക്ക|വടക്കേ ആഫ്രിക്കയിലേക്കും]] ക്രിസ്തുമതം വ്യാപിച്ചു തുടർന്ന് , ക്രൈസ്തവ ലോകം മുമ്പുണ്ടായിരുന്ന ഗ്രീക്ക് ഈസ്റ്റും ലാറ്റിൻ വെസ്റ്റും ആയി വിഭജിക്കപ്പെട്ടു. തൽഫലമായി, ക്രിസ്ത്യൻ മതത്തിനുള്ളിലെ ആന്തരിക വിഭാഗങ്ങൾ [[റോം]] ( [[പാശ്ചാത്യ ക്രിസ്തുമതം|പടിഞ്ഞാറൻ ക്രിസ്ത്യാനിറ്റി]]) അതിന്റെ സഭകളെ പടിഞ്ഞാറൻ അല്ലെങ്കിൽ ലാറ്റിൻ ക്രൈസ്തവ ലോകം എന്ന് വിളിക്കുന്നു <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=JxJQ_98I3R0C|title=The Jews of Medieval Western Christendom: 1000-1500|last=Chazan|first=Robert|date=2006|publisher=Cambridge University Press|isbn=9780521616645|location=Cambridge|page=xi|access-date=26 January 2018}}</ref> ), കോൺസ്റ്റാന്റിനോപ്പിൾ ( [[പൗരസ്ത്യ ക്രിസ്തുമതം|കിഴക്കൻ ക്രിസ്ത്യാനിറ്റി]]) അവരുടെ സമൂഹത്തെ കിഴക്കൻ ക്രൈസ്തവ ലോകം എന്ന് വിളിക്കുന്നു <ref>Encarta-encyclopedie Winkler Prins (1993–2002) s.v. "christendom. §1.3 Scheidingen". Microsoft Corporation/Het Spectrum.</ref> ). 11 മുതൽ 13 വരെ നൂറ്റാണ്ടുകളിൽ [[ലത്തീൻ കത്തോലിക്കാസഭ|ലാറ്റിൻ ക്രൈസ്‌തവലോകം]] പാശ്ചാത്യലോകത്തിന്റെ കേന്ദ്രസ്ഥാനമായി ഉയർന്നു.<ref>Chazan, p. 5.</ref> ക്രിസ്ത്യൻ സമൂഹത്തിന്റെ ചരിത്രം ഏകദേശം 1,900 വർഷം നീണ്ടുനിൽക്കുന്നു, അതിൽ വൈവിധ്യമാർന്ന സാമൂഹിക-രാഷ്ട്രീയ സംഭവവികാസങ്ങളും കല, വാസ്തുവിദ്യ, സാഹിത്യം, ശാസ്ത്രം, തത്ത്വചിന്ത, സാങ്കേതികവിദ്യ എന്നിവയിലെ പുരോഗതിയും ഉൾപ്പെടുന്നു. യൂറോപിലെ രാജ്യങ്ങളിൽ ക്രിസ്തു മതം നിർണായക സ്വാധീനം ചെലുത്തുകയും അത് വഴി ഒരു ക്രിസ്ത്യൻ ലോകം രൂപപ്പെടുകയും ചെയ്തു <ref name="Crisis in Western Education">{{Cite book|title=Crisis in Western Education|last=Dawson|first=Christopher|last2=Olsen|first2=Glenn|year=1961|isbn=978-0-8132-1683-6|edition=reprint}}</ref><ref name="E. McGrath">{{Cite book|title=Christianity: An Introduction|url=https://archive.org/details/christianityintr0000mcgr|last=E. McGrath|first=Alister|publisher=John Wiley & Sons|year=2006|isbn=1405108991|page=[https://archive.org/details/christianityintr0000mcgr/page/n353 336]}}</ref><ref name="National Review Book Service">{{Cite web|url=http://www.nrbookservice.com/products/bookpage.asp?prod_cd=c6664|title=Review of ''How the Catholic Church Built Western Civilization'' by Thomas Woods, Jr.|access-date=16 September 2006|website=National Review Book Service|archive-url=https://web.archive.org/web/20060822150152/http://www.nrbookservice.com/products/BookPage.asp?prod_cd=c6664|archive-date=22 August 2006}}</ref> ഈ പദം സാധാരണയായി [[മദ്ധ്യകാലം|മധ്യകാലഘട്ടത്തെയും]] ആദ്യകാല ആധുനിക കാലഘട്ടത്തെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു, ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ ക്രിസ്ത്യൻ ലോകം ഒരു ഭൗമരാഷ്ട്രീയ ശക്തിയായി വളരുകയും ലോകത്തിന്റെ തന്നെ ഗതിവിഗതികളിൽ നിർണായക സ്വാധീനം ചെലുത്തുകയും ചെയ്തു, അത് [[പഗനിസം|വിജാതീയരും]] പ്രത്യേകിച്ച് മുസ്ലീം ലോകവുമായി ഇടപെടലുകൾ നടത്തിയിരുന്നു. കുരിശുയുദ്ധങ്ങൾ ഇതിന് ഒരു ഉദാഹരണമാണ് == ടെർമിനോളജി == ''ക്രിസ്റ്റെൻഡം എന്ന'' ആംഗ്ലോ-സാക്സൺ പദം 9-ആം നൂറ്റാണ്ടിൽ തെക്കൻ ഇംഗ്ലണ്ടിലെ അജ്ഞാതനായ ഒരു എഴുത്തുകാരൻ സൃഷ്ടിച്ച ഒരു സംജ്ഞ ആണ്, ഒരുപക്ഷേ വെസെക്‌സിലെ മഹാനായ ആൽഫ്രഡ് രാജാവിന്റെ കൊട്ടാരത്തിൽ. പൗലോസ് ഒറോസിയസിന്റെ ''ഹിസ്റ്ററി എഗെയ്ൻസ്റ്റ് ദി പാഗൻസ്'' (c. 416) എന്ന പുസ്തകത്തിന്റെ വിവർത്തന സമയത്ത് വിവർത്തകന് , [[യേശു|യേശുക്രിസ്തുവിനെ]] കേന്ദ്രീകരിച്ചുള്ള സാർവത്രിക സംസ്കാരം എന്ന ആശയം പ്രകടിപ്പിക്കാൻ ഒരു പദത്തിന്റെ ആവശ്യമുണ്ടായിന്നു.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=yaU-cpc8sWgC&pg=PT572|title=A History of Christianity: The First Three Thousand Years|last=MacCulloch|first=Diarmaid|date=2010|publisher=Penguin Publishing Group|isbn=9781101189993|location=London|page=572|access-date=26 January 2018}}</ref> അങ്ങനെ ആയിരിക്കും ഈ പദം ആദ്യമായി ഉപയോഗിച്ചത് ഇപ്പോൾ ''[[ക്രിസ്തുമതം]]'' സ്വീകരിച്ച അർത്ഥം ഇതിന് ഉണ്ടായിരുന്നു (ഇപ്പോഴും ഡച്ച് ''ക്രൈസ്‌തവലോകത്തിന്റെ'' കാര്യത്തിലെന്നപോലെ,<ref>{{Cite web|url=https://www.interglot.com/dictionary/nl/en/translate/christendom|title=Translate christendom from Dutch to English}}</ref> ജർമ്മൻ ''ക്രൈസ്‌തവമതവും'' ഇത് കൂടുതലായി മതത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന ഒന്നായി കരുതുന്നു <ref>{{Cite web|url=https://en.bab.la/dictionary/german-english/christentum|title=CHRISTENTUM - Translation in English - bab.la}}</ref> "ക്രിസ്തു മതം പ്രബലമായി ഉള്ള ദേശങ്ങൾ" <ref name="ixHall"/> എന്ന വാക്കിന്റെ നിലവിലെ അർത്ഥം വൈകി മിഡിൽ ഇംഗ്ലീഷിൽ ഉയർന്നുവന്നു (സി. 1400-ൽ).<ref>{{Cite web|url=https://www.etymonline.com/word/christendom|title=Christendom &#124; Origin and meaning of christendom by Online Etymology Dictionary}}</ref> കനേഡിയൻ ദൈവശാസ്ത്ര പ്രൊഫസർ ഡഗ്ലസ് ജോൺ ഹാൾ പ്രസ്താവിച്ചത് അനുസരിച്ച് (1997) "ക്രൈസ്തവലോകം" [...] എന്നാൽ അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ ക്രിസ്ത്യൻ മതത്തിന്റെ ആധിപത്യം അല്ലെങ്കിൽ പരമാധികാരം എന്നാണ് അർത്ഥമാക്കുന്നത്." <ref name="ixHall"/> ലോസ് ഏഞ്ചൽസിലെ റോമൻ കാത്തലിക് സഹായ മെത്രാനായ തോമസ് ജോൺ കറി, (2001) ക്രൈസ്‌തവലോകത്തെ "നാലാം നൂറ്റാണ്ട് മുതൽ ഗവൺമെന്റുകൾ ക്രിസ്തുമതം ഉയർത്തിപ്പിടിക്കുകയും പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുകയും ചെയ്ത വ്യവസ്ഥിതി" എന്ന് നിർവചിച്ചു.<ref name="Curry12">{{Cite book|url=https://archive.org/details/farewelltochrist00curr_0|title=Farewell to Christendom: The Future of Church and State in America|last=Curry|first=Thomas John|date=2001|publisher=Oxford University Press|isbn=9780190287061|location=Oxford|page=[https://archive.org/details/farewelltochrist00curr_0/page/12 12]|author-link=Thomas John Curry|access-date=28 January 2018|url-access=registration}}</ref> ആധുനിക ഗവൺമെന്റുകൾ "ക്രിസ്ത്യാനിറ്റിയുടെ പഠിപ്പിക്കലുകൾ, ആചാരങ്ങൾ, ധാർമ്മികത, അനുഷ്ഠാനങ്ങൾ എന്നിവ ഉയർത്തിപ്പിടിക്കാൻ" വിസമ്മതിച്ചതിനാലാണ് ക്രൈസ്തവലോകത്തിന്റെ അന്ത്യം സംഭവിച്ചതെന്ന് കറി പറയുന്നു.<ref name="Curry12" /> ബ്രിട്ടീഷ് ചർച്ച് ചരിത്രകാരനായ ഡയർമെയ്ഡ് മക്കുല്ലോക്ക് (2010) ക്രൈസ്തവലോകത്തെ "ക്രിസ്ത്യാനിറ്റിയും മതേതര ശക്തിയും തമ്മിലുള്ള ഐക്യം" എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചു.<ref name="MacCulloch1024">MacCulloch (2010), p. 1024–1030.</ref>{{Quotation|Christendom was originally a medieval concept which has steadily evolved since the fall of the Western Roman Empire and the gradual rise of the Papacy more in religio-temporal implications practically during and after the reign of Charlemagne; and the concept let itself be lulled in the minds of the staunch believers to the archetype of a holy religious space inhabited by Christians, blessed by God, the Heavenly Father, ruled by Christ through the Church and protected by the Spirit-body of Christ; no wonder, this concept, as included the whole of Europe and then the expanding Christian territories on earth, strengthened the roots of Romance of the greatness of Christianity in the world.<ref>{{cite book| last = Debnath| first = Sailen| title = Secularism: Western And Indian| year = 2010| isbn = 978-81-269-1366-4 }}</ref>}} <references /> ''പാശ്ചാത്യ ലോകം'', ''[[ഭൂമിശാസ്‌ത്രത്തിന്റെ ചരിത്രം|അറിയപ്പെടുന്ന ലോകം]]'' അല്ലെങ്കിൽ ''സ്വതന്ത്ര ലോകം'' എന്നീ പദങ്ങൾ പോലെയാണ് ഈ വാക്കിന്റെ പൊതുവായതും അക്ഷരാർത്ഥമല്ലാത്തതുമായ ഒരു അർത്ഥം. "യൂറോപ്പ്", " പാശ്ചാത്യ ലോകം " എന്നീ ആശയങ്ങൾ "ക്രിസ്ത്യാനിറ്റിയും ക്രൈസ്‌തവലോകവും" എന്ന ആശയവുമായി അടുത്ത ബന്ധമുള്ളതാണ്; ഒരു ഏകീകൃത യൂറോപ്യൻ ഐഡന്റിറ്റി സൃഷ്ടിച്ച കണ്ണിയായി പലരും ക്രിസ്തുമതത്തെ കണക്കാക്കുന്നത്.<ref name="Dawson 1961 108">{{Cite book|title=Crisis in Western Education|last=Dawson|first=Christopher|last2=Glenn Olsen|year=1961|isbn=9780813216836|edition=reprint|page=108}}</ref> == ചരിത്രം == === ക്രൈസ്തവലോകത്തിന്റെ ഉദയം === [[File:T_and_O_map_Guntherus_Ziner_1472.jpg|ലഘുചിത്രം|ഈ T-and-O മാപ്പ്, അന്നത്തെ അറിയപ്പെടുന്ന ലോകത്തെ ഒരു ഭ്രമണപഥത്തിനുള്ളിൽ ആലേഖനം ചെയ്ത ഒരു കുരിശിലേക്ക് സംഗ്രഹിക്കുന്നു, ക്രിസ്ത്യൻ ഐക്കണോഗ്രഫിയുടെ സേവനത്തിൽ ഭൂമിശാസ്ത്രത്തെ പുനർനിർമ്മിക്കുകയാണ് ഇതിൽ. കൂടുതൽ വിശദമായ പതിപ്പുകളിൽ ജറുസലേമിനെ ലോകത്തിന്റെ മധ്യത്തിൽ സ്ഥാപിക്കുന്നതായും കാണുന്നു.]] ആദ്യകാല ക്രിസ്തുമതം ഗ്രീക്ക്/റോമൻ ലോകത്തും അതിനപ്പുറം ഭാരതത്തിലും ഒന്നാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ഒരു [[യഹൂദമതം|യഹൂദ]] വിഭാഗമായി വ്യാപിച്ചു, ചരിത്രകാരന്മാർ ഇതിനെ ജൂത ക്രിസ്തുമതം എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ഇതിനെ രണ്ട് വ്യത്യസ്ത ഘട്ടങ്ങളായി തിരിക്കാം: അപ്പോസ്തോലിക കാലഘട്ടം, ആദ്യത്തെ അപ്പോസ്തലന്മാർ ജീവിച്ചിരുന്ന് സഭയെ സംഘടിപ്പിച്ചു നയിച്ച കാലഘട്ടം , അപ്പോസ്തോലികാനന്തര കാലഘട്ടം, ഒരു ആദ്യകാല എപ്പിസ്‌കോപ്പൽ ഘടന വികസിച്ചപ്പോൾ, [[മേൽപ്പട്ടക്കാരൻ|ബിഷപ്പുമാർ]] (മേൽവിചാരകന്മാർ) നേതൃത്വത്തിൽ നയിച്ചിരുന്ന കാലഘട്ടം. അപ്പോസ്തോലികാനന്തര കാലഘട്ടത്തിൽ, അപ്പോസ്തലന്മാരുടെ മരണശേഷം നഗരങ്ങളിലെ ക്രിസ്ത്യൻ ജനസംഖ്യയുടെ മേൽനോട്ടക്കാരായി ബിഷപ്പുമാർ ഉയർന്നുവന്നു. ''ക്രിസ്തുമതം'' (ഗ്രീക്ക് {{Lang|grc|Χριστιανισμός}} )എന്ന പദം ഉപയോഗിച്ചതായി രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട് കൂടാതെ ''കാത്തലിക്'' (ഗ്രീക്ക് {{Lang|grc|καθολικός}} ) എന്ന പദവും ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ ഉപയോഗിച്ച് തുടങ്ങിയിരുന്നതായി രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ജീവിച്ചിരുന്ന, അന്ത്യോക്യയിലെ വി. ഇഗ്നേഷ്യസ് ''c.'' 107 പറയുന്നു.<ref>Walter Bauer, ''Greek-English Lexicon''; [[Ignatius of Antioch]] [http://www.earlychristianwritings.com/text/ignatius-magnesians-roberts.html Letter to the Magnesians] 10, Letter to the Romans ([http://www.ccel.org/fathers2/ANF-01/anf01–19.htm#P1838_311890 Roberts-Donaldson tr.], [http://earlychristianwritings.com/text/ignatius-romans-lightfoot.html Lightfoot tr.], [http://www.ccel.org/l/lake/fathers/ignatius-romans.htm Greek text]). However, an [http://earlychristianwritings.com/text/ignatius-romans-roberts.html edition] presented on some websites, one that otherwise corresponds exactly with the Roberts-Donaldson translation, renders this passage to the interpolated inauthentic longer recension of Ignatius's letters, which does not contain the word "Christianity."</ref> ആദ്യകാല ക്രൈസ്തവ ലോകത്തിന്റെ അവസാനം എന്നത് ആദിമ ക്രൈസ്തവർ നേരിട്ടിരുന്ന സാമ്രാജ്യത്വപീഡനങ്ങളുടെ അവസാനം ആയിരുന്നു മഹാനായ [[കോൺസ്റ്റന്റൈൻ ഒന്നാമൻ|കോൺസ്റ്റന്റൈൻ]] ചക്രവർത്തിയുടെ സ്ഥാനാരോഹണവും തുടർന്ന് നടന്ന 313 എ.ഡി.യിലെ മിലാൻ ശാസനവും &nbsp;, 325-ലെ [[ഒന്നാം നിഖ്യാ സൂനഹദോസ്|നിഖൃയയിലെ ആദ്യ കൗൺസിലും]] <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=Y6fBpjjN64sC|title=History of the Christian Church|last=Schaff|first=Philip|date=1998|publisher=Christian Classics Ethereal Library|isbn=978-1-61025-041-2|volume=2: Ante-Nicene Christianity. A.D. 100–325|quote=The ante-Nicene age&nbsp;... is the natural transition from the Apostolic age to the Nicene age.|author-link=Philip Schaff|access-date=13 October 2019|orig-year=1858–1890}}</ref> [[മാൽക്കംമുഗ്ഗെറിഡ്ജ്]] (1980) പറഞ്ഞത് പ്രകാരം ക്രിസ്തു ക്രിസ്തുമതം സ്ഥാപിച്ചു, എന്നാൽ കോൺസ്റ്റന്റൈൻ ക്രൈസ്തവലോകം സ്ഥാപിച്ചു. കനേഡിയൻ ദൈവശാസ്ത്ര പ്രൊഫസറായ ഡഗ്ലസ് ജോൺ ഹാൾ പറയുന്നു 'ക്രൈസ്‌തവലോകത്തിന്റെ ഉദ്ഘാടനം' നാലാം നൂറ്റാണ്ടിലായാണ് കണക്കാക്കുന്നത്, കോൺസ്റ്റന്റൈൻ ഇതിൽ പ്രധാന പങ്ക് വഹിക്കുന്നുണ്ട് (അദ്ദേഹം ക്രൈസ്‌തവലോകത്തെ "കോൺസ്റ്റാന്റിനിയനിസത്തിന്" തുല്യമാക്കി ) തിയോഡോഷ്യസ് I ( തെസ്സലോനിക്കയുടെ ശാസന, 380), ജസ്റ്റീനിയൻ I {{Efn|In 529, Justinian closed the [[Platonic Academy#Neoplatonic Academy|Neoplatonic Academy]] of [[Athens]], a last bulwark of pagan philosophy, made rigorous efforts to exterminate [[Arianism]] and [[Montanism]], personally campaigned against [[Monophysitism]], and made [[Chalcedonian Christianity]] the Byzantine state religion.<ref>Encarta-encyclopedie Winkler Prins (1993–2002) s.v. "Justinianus I". Microsoft Corporation/Het Spectrum.</ref>}} ദ്വിതീയ റോളുകൾ.<ref name="1–9Hall">Hall (2002), p. 1–9.</ref> === പുരാതന കാലത്തിന്റെ അവസാനവും മധ്യകാലഘട്ടത്തിന്റെ തുടക്കവും === [[File:Nicaea_icon.jpg|ലഘുചിത്രം|[[കോൺസ്റ്റന്റൈൻ ഒന്നാമൻ|കോൺസ്റ്റന്റൈൻ ചക്രവർത്തിയെയും]] [[ഒന്നാം നിഖ്യാ സൂനഹദോസ്|നിഖ്യയിലെ ഫസ്റ്റ് കൗൺസിലിലെ]] (എഡി 325) [[മേൽപ്പട്ടക്കാരൻ|ബിഷപ്പുമാരെയും]] ചിത്രീകരിക്കുന്ന ഐക്കൺ [[നിഖ്യാ വിശ്വാസപ്രമാണം|381-ലെ നിസെനോ-കോൺസ്റ്റാന്റിനോപൊളിറ്റൻ വിശ്വാസപ്രമാണം]] കൈയ്യിൽ വച്ചിരിക്കുന്നു.]] [[File:Spread_of_Christianity_to_AD_600_(1).png|ലഘുചിത്രം|AD 600-ഓടെ ക്രിസ്തുമതത്തിന്റെ വ്യാപനം (ഇരുണ്ട നീല നിറത്തിൽ കാണിച്ചിരിക്കുന്നത് AD 325 വരെയുള്ള ആദ്യകാല ക്രിസ്തുമതത്തിന്റെ വ്യാപനമാണ്)]] "ക്രൈസ്തവലോകം" എന്നതിനെ ''ക്രിസ്ത്യൻ ലോകത്തിന്റെ'' ഒരു രാഷ്ട്രീയമായാണ് [[മദ്ധ്യകാലം|മധ്യകാല]] [[യൂറോപ്പിലെ നവോത്ഥാനകാലം|നവോത്ഥാന]] സങ്കൽപ്പങ്ങളിൽ പരാമർശിക്കപെടുന്നത്. സാരാംശത്തിൽ, ക്രൈസ്‌തവലോകത്തിന്റെ ആദ്യകാല ദർശനം എന്നത് ക്രിസ്ത്യൻ [[ദിവ്യാധിപത്യം|ദിവ്യാധിപത്യത്തിന്റെ]] ദർശനമായിരുന്നു, ക്രിസ്ത്യൻ മൂല്യങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതും അതിനെ ഉയർത്തിപ്പിടിക്കുന്നതുമായ ഒരു [[ഗവൺമെന്റ്]], അതിന്റെ സ്ഥാപനങ്ങൾ ക്രിസ്ത്യൻ സിദ്ധാന്തങ്ങളെ മുറുകെ പിടിച്ച് അതിനെ ലോകമെമ്പാടും വ്യാപിപ്പിക്കാനുള്ള ആശയങ്ങൾ ആയിരുന്നു ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ, ക്രിസ്ത്യൻ പുരോഹിത അംഗങ്ങൾ രാഷ്ട്രീയ അധികാരങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യാനും തുടങ്ങി. രാഷ്ട്രീയ നേതാക്കളും പുരോഹിതന്മാരും തമ്മിലുള്ള ബന്ധങ്ങൾ വ്യത്യസ്തമായിരുന്നു, എന്നാൽ, സൈദ്ധാന്തികമായി, ദേശീയ, രാഷ്ട്രീയ വിഭജനങ്ങൾ ചിലപ്പോൾ ഒരു സ്ഥാപനമെന്ന നിലയിൽ സഭയുടെ നേതൃത്വത്തിനു കീഴിലാക്കപ്പെട്ടു. സഭാ-രാഷ്ട്ര ബന്ധങ്ങളുടെ ഈ മാതൃക [[യൂറോപ്പിന്റെ ചരിത്രം|യൂറോപ്യൻ ചരിത്രത്തിലെ]] വിവിധ സഭാ നേതാക്കളും രാഷ്ട്രീയ നേതാക്കളും അംഗീകരിച്ചിരുന്നു.<ref name="EB1911">{{Cite EB1911|wstitle=Episcopacy}}</ref> സഭ ക്രമേണ റോമൻ സാമ്രാജ്യത്തിനെ നിർവചിക്കുന്ന സ്ഥാപനമായി മാറി.<ref>The church in the Roman empire before A.D. 170, Part 170 By Sir William Mitchell Ramsay</ref> [[കോൺസ്റ്റന്റൈൻ ഒന്നാമൻ|കോൺസ്റ്റന്റൈൻ ചക്രവർത്തി]] ക്രിസ്ത്യൻ മതത്തോടുള്ള സഹിഷ്ണുത പ്രഖ്യാപിച്ചുകൊണ്ട് 313-ൽ മിലാൻ ശാസന പുറപ്പെടുവിക്കുകയും 325-ൽ [[ഒന്നാം നിഖ്യാ സൂനഹദോസ്|നിഖ്യയിലെ ആദ്യത്തെ കൗൺസിൽ]] വിളിച്ചുകൂട്ടുകയും ചെയ്തു, അതിന്റെ [[നിഖ്യാ വിശ്വാസപ്രമാണം|നിഖ്യ വിശ്വാസപ്രമാണത്തിൽ]] "ഏക വിശുദ്ധ കത്തോലിക്കാ അപ്പോസ്തോലിക സഭ" എന്ന വിശ്വാസം ഉൾപ്പെടുന്നു. ചക്രവർത്തി തിയോഡോഷ്യസ് ഒന്നാമൻ [[ഒന്നാം നിഖ്യാ സൂനഹദോസ്|നിഖ്യൻ]] ക്രിസ്ത്യാനിറ്റിയെ 380-ലെ തെസ്സലോനിക്കയുടെ ശാസനയോടെ [[റോമാ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ഔദ്യോഗിക സഭ|റോമൻ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ഔദ്യോഗിക മതമായി]] പ്രഖ്യാപിച്ചു<ref>Boyd, William Kenneth (1905). The ecclesiastical edicts of the Theodosian code, Columbia University Press.</ref> സമൃദ്ധിയുടെയും സാംസ്കാരിക ജീവിതത്തിന്റെയും കാര്യത്തിൽ, ക്രൈസ്തവ ചരിത്രത്തിലെയും ക്രിസ്ത്യൻ നാഗരികതയിലെയും കൊടുമുടികളിലൊന്നായിരുന്നു [[ബൈസന്റൈൻ സാമ്രാജ്യം]], കോൺസ്റ്റാന്റിനോപ്പിൾ വലിപ്പത്തിലും സമ്പത്തിലും സംസ്കാരത്തിലും ക്രിസ്ത്യൻ ലോകത്തെ മുൻനിര നഗരമായി തുടർന്നു. ക്ലാസിക്കൽ ഗ്രീക്ക് തത്ത്വചിന്തയിൽ വീണ്ടും താൽപ്പര്യമുണ്ടായി, കൂടാതെ പ്രാദേശിക ഭാഷയിലുള്ള ഗ്രീക്കിലെ സാഹിത്യ ഉൽപാദനത്തിൽ വർദ്ധനവുണ്ടായി. പടിഞ്ഞാറൻ റോമൻ സാമ്രാജ്യം [[ഫ്യൂഡലിസം|ഫ്യൂഡൽ രാജ്യങ്ങളിലേക്കും]] പ്രിൻസിപ്പാലിറ്റികളിലേക്കും ശിഥിലമായപ്പോൾ, [[പാശ്ചാത്യ ക്രിസ്തുമതം|പടിഞ്ഞാറൻ സഭ]] പെന്റാർക്കിയിലെ അഞ്ച് പാത്രിയർക്കീസുകളിൽ ഒരാളായി മാറുകയും [[ബൈസന്റൈൻ സാമ്രാജ്യം|കിഴക്കൻ റോമൻ സാമ്രാജ്യത്തിലെ]] ക്രിസ്ത്യാനികൾ വികസിക്കുകയും ചെയ്തതോടെ ക്രൈസ്‌തവലോകം എന്ന ആശയം തന്നെ മാറി. ക്രൈസ്‌തവലോകത്തിന്റെ അവസാന കോട്ടയായിരുന്നു [[ബൈസന്റൈൻ സാമ്രാജ്യം]] .<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=aXuxw070d-wC&pg=PA25|title=The Art of War in World History: From Antiquity to the Nuclear Age|last=Challand|first=Gérard|publisher=University of California Press|year=1994|isbn=978-0-520-07964-9|page=25}}</ref> ക്രിസ്ത്യൻ വിശ്വാസത്തിലേക്ക് പരിവർത്തനം ചെയ്ത് റോമുമായി കൂട്ടായ്മയിൽ പ്രവേശിച്ച ഫ്രാങ്ക്സ് എന്ന ജർമ്മൻ ഗോത്രത്തിന്റെ ഉദയത്തോടെ ക്രൈസ്തവലോകത്തിന് അത് വഴിത്തിരിവിനു കാരണമായി. എഡി 800-ലെ ക്രിസ്മസ് ദിനത്തിൽ, ലിയോ മൂന്നാമൻ മാർപാപ്പ [[കാറൽമാൻ|ചാർലിമാഗ്നെയെ]] കിരീടമണിയിച്ചു, അതിന്റെ ഫലമായി [[ബൈസന്റൈൻ സാമ്രാജ്യം|ബൈസന്റൈൻ]] സാമ്രാജ്യത്തിൽ ക്രിസ്ത്യൻ ചക്രവർത്തിക്കപ്പുറം മറ്റൊരു ക്രിസ്ത്യൻ രാജാവ് സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടു.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=tdEyAQAAIAAJ&pg=PA551|title=The ancient world from the earliest times to 800 A.D. ...|last=Willis Mason West|publisher=Allyn and Bacon|year=1904|page=551}}</ref> <sup class="noprint Inline-Template" style="white-space:nowrap;">&#x5D;</sup> ചാർലിമെൻ സാമ്രാജ്യം ''ക്രൈസ്‌തവലോകത്തിന്റെ'' നിർവചനത്തെ ബൈസന്റൈൻ സാമ്രാജ്യവുമായി സംയോജിപ്പിച്ച് രൂപീകരിച്ചു, യഥാക്രമം വിതരണം ചെയ്യപ്പെട്ടതും കേന്ദ്രീകൃതവുമായ [[സംസ്കാരം|സംസ്‌കാരവും]] രൂപപ്പെട്ടു <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=-S9N1h_RS-IC&pg=PA443|title=The Rise of Western Christendom: Triumph and Diversity 200-1000 AD|last=Peter Brown|last2=Peter Robert Lamont Brown|publisher=Wiley|year=2003|isbn=978-0-631-22138-8|page=443}}</ref> മധ്യകാലഘട്ടത്തിൽ ക്ലാസിക്കൽ പൈതൃകങ്ങൾ ബൈസന്റൈൻ ഗ്രീക്ക് ഈസ്റ്റിലും ലാറ്റിൻ വെസ്റ്റിലും തഴച്ചുവളർന്നു. ഗ്രീക്ക് തത്ത്വചിന്തകനായ [[പ്ലേറ്റോ|പ്ലേറ്റോയുടെ]] അനുയോജ്യമായ അവസ്ഥയിൽ മൂന്ന് പ്രധാന വിഭാഗങ്ങളുണ്ട്, അത് "ത്രികക്ഷി ആത്മാവ്" എന്ന ആശയത്തെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു, അത് മനുഷ്യാത്മാവിന്റെ മൂന്ന് പ്രവർത്തനങ്ങളെയോ കഴിവുകളെയോ പ്രകടിപ്പിക്കുന്നു: "കാരണം", "ചൈതന്യമുള്ള ഘടകം", കൂടാതെ "വിശപ്പ്" (അല്ലെങ്കിൽ " ആഗ്രഹങ്ങൾ"). യൂറോപ്പിലെ "മധ്യകാല സഭയുടെ" സംഘടന, സിദ്ധാന്തം, ഫലപ്രാപ്തി എന്നിവയിൽ വ്യക്തമായി മനസ്സിലാക്കാവുന്ന പ്ലേറ്റോയുടെ ആദർശ സമൂഹത്തിന്റെ ചില പ്രമുഖ സവിശേഷതകൾ ബോധ്യപ്പെടുത്തുന്ന ഒരു കേസ് [[വിൽ ഡുറാന്റ്|വിൽ ഡ്യൂറന്റ്]] ഉന്നയിച്ചത് ഇങ്ങനെ ആണ്:<ref name="Durant">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=suLI7RoaBEEC&pg=PA34|title=Story of Philosophy|last=Durant|first=Will|publisher=Simon & Schuster|year=2005|isbn=978-0-671-69500-2|access-date=10 December 2013}}</ref> <blockquote>ആയിരം വർഷക്കാലം യൂറോപ്പ് ഭരിച്ചിരുന്നത് നമ്മുടെ തത്ത്വചിന്തകൻ ദർശിച്ചതുപോലെയുള്ള രക്ഷാകർതൃ ക്രമമാണ്. മധ്യകാലഘട്ടത്തിൽ ക്രൈസ്‌തവലോകത്തിലെ ജനസംഖ്യയെ ''ലബോറട്ടറുകൾ'' (തൊഴിലാളികൾ), ''ബെല്ലറ്റോറുകൾ'' (പട്ടാളക്കാർ), ''പ്രസംഗകർ'' (പുരോഹിതന്മാർ) എന്നിങ്ങനെ തരംതിരിക്കുന്നത് പതിവായിരുന്നു. അവസാനത്തെ സംഘം, എണ്ണത്തിൽ ചെറുതാണെങ്കിലും, സംസ്കാരത്തിന്റെ ഉപകരണങ്ങളും അവസരങ്ങളും കുത്തകയാക്കി, ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ശക്തമായ ഭൂഖണ്ഡത്തിന്റെ പകുതിയോളം പരിധികളില്ലാതെ ഭരിച്ചു. പ്ലേറ്റോയുടെ സംരക്ഷകരെപ്പോലെ, പുരോഹിതന്മാരും അധികാരത്തിലേറി ... സഭാ പഠനത്തിലും ഭരണത്തിലും കാണിച്ചിരിക്കുന്ന അവരുടെ കഴിവ്, ധ്യാനത്തിന്റെയും ലാളിത്യത്തിന്റെയും ജീവിതത്തോടുള്ള അവരുടെ മനോഭാവം, ... രാജ്യത്തും സഭയിലും അധികാരങ്ങളുള്ള അവരുടെ ബന്ധുക്കളുടെ സ്വാധീനം. അവർ ഭരിച്ച കാലഘട്ടത്തിന്റെ അവസാന പകുതിയിൽ [എഡി 800 മുതൽ], പുരോഹിതന്മാർ പ്ലേറ്റോയ്ക്ക് പോലും [അത്തരം രക്ഷിതാക്കൾക്കായി] ആഗ്രഹിക്കുന്നതുപോലെ കുടുംബ പരിചരണങ്ങളിൽ നിന്ന് സ്വതന്ത്രരായിരുന്നു.[ക്ലറിക്കൽ] വൈദികരുടെ ശക്തമായ മാനസിക ഘടനയുടെ ഭാഗമായിരുന്നു ബ്രഹ്മചര്യം; കാരണം, ഒരു വശത്ത് കുടുംബത്തിന്റെ സങ്കുചിതമായ അഹംഭാവങ്ങളുടെ തടസം അവർക്കില്ലായിരുന്നു. മറ്റൊരു തരത്തിൽ ശരീരത്തിൽ പാപം ചെയ്തിരുന്ന പാപികളുടെ മേൽ ശാരീരിക സുഖം വെടിഞ്ഞുള്ള ജീവിതം മേൽക്കോയ്മ നൽകി അവർ ഭരിച്ച കാലഘട്ടത്തിന്റെ അവസാന പകുതിയിൽ, പുരോഹിതന്മാർ പ്ലേറ്റോ പോലും ആഗ്രഹിക്കുന്നതുപോലെ കുടുംബ പരിചരണത്തിൽ നിന്ന് സ്വതന്ത്രരായിരുന്നു.<ref name="Durant" /></blockquote> === പിന്നീട് മധ്യകാലഘട്ടവും നവോത്ഥാനവും === ചാൾമാഗ്നിന്റെ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ തകർച്ചയ്ക്കുശേഷം, [[വിശുദ്ധ റോമാസാമ്രാജ്യം|വിശുദ്ധ റോമൻ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ]] തെക്കൻ അവശിഷ്ടങ്ങൾ റോമിലെ വിശുദ്ധ സിംഹാസനവുമായി അയഞ്ഞ ബന്ധമുള്ള സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ ഒരു ശേഖരമായി മാറി. ഇന്നസെന്റ് മൂന്നാമൻ മാർപാപ്പയും മതേതര ഭരണാധികാരികളും തമ്മിലുള്ള പിരിമുറുക്കങ്ങൾ ഉയർന്നു, കാരണം മാർപ്പാപ്പ പടിഞ്ഞാറും തിരിച്ചും അവരുടെ താൽക്കാലിക എതിരാളികളുടെമേൽ നിയന്ത്രണം ചെലുത്തി. ഇന്നസെന്റ് മൂന്നാമന്റെ പൊന്തിഫിക്കേറ്റ് മാർപ്പാപ്പയുടെ താൽക്കാലിക ശക്തിയുടെ ഉന്നതിയായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. [[കത്തോലിക്കാസഭ|റോമൻ കത്തോലിക്കാ സഭയുടെ]] കീഴിൽ ഐക്യപ്പെട്ട എല്ലാ ക്രിസ്ത്യാനികളുടെയും [[സമുദായം|സമൂഹത്തെക്കുറിച്ചുള്ള]] അന്നത്തെ ഇന്നത്തെ സങ്കൽപ്പത്തെ ''കോർപ്പസ് ക്രിസ്ത്യൻ'' വിവരിച്ചു. സമൂഹത്തെ അതിന്റെ രാഷ്ട്രീയത്തിലും സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്രത്തിലും സാമൂഹിക ജീവിതത്തിലും ക്രിസ്തീയ മൂല്യങ്ങളാൽ നയിക്കപ്പെടേണ്ടതായിരുന്നു.<ref>Shaping a global theological mind By Darren C. Marks. Page 45</ref> അതിന്റെ നിയമപരമായ അടിസ്ഥാനം ''[[കാനോൻ നിയമം|കോർപ്പസ് യൂറിസ് കാനോനിക്ക]]'' (കാനോൻ നിയമത്തിന്റെ ബോഡി) ആയിരുന്നു.<ref>Somerville, R. (1998). Prefaces to Canon Law books in Latin Christianity: Selected translations, 500-1245; commentary and translations. New Haven [u.a.: Yale Univ. Press</ref><ref>VanDeWiel, C. (1991). History of canon law. Leuven: Peeters Press.</ref><ref>Canon law and the Christian community By Clarence Gallagher. Gregorian & Biblical BookShop, 1978.</ref><ref>Catholic Church., Canon Law Society of America., Catholic Church., & Libreria editrice vaticana. (1998). Code of canon law, Latin-English edition: New English translation. Washington, DC: Canon Law Society of America.</ref> കിഴക്ക്, ക്രൈസ്‌തവലോകം കൂടുതൽ നിർവചിക്കപ്പെട്ടത് [[ബൈസന്റൈൻ സാമ്രാജ്യം|ബൈസന്റൈൻ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ]] പ്രദേശം ക്രമേണ നഷ്‌ടപ്പെടുകയും ഇസ്‌ലാം വിപുലീകരിക്കുകയും മുസ്‌ലിം പേർഷ്യ പിടിച്ചടക്കുകയും ചെയ്തതിന്റെ ഫലമായാണ്. ഇത് മൂലം ബൈസന്റൈൻ ഐഡന്റിറ്റിക്ക് ക്രിസ്തുമതം പ്രധാനമായിത്തീർന്നു. സഭയെ മതപരമായി വിഭജിക്കുന്ന കിഴക്ക്-പടിഞ്ഞാറൻ ഭിന്നതയ്ക്ക് മുമ്പ്, കിഴക്കും പടിഞ്ഞാറും ഉൾപ്പെടുന്ന ഒരു ''സാർവത്രിക ക്രൈസ്തവലോകം'' എന്ന ആശയം ഉണ്ടായിരുന്നു. കിഴക്ക്-പടിഞ്ഞാറ് ഭിന്നതയ്ക്ക് ശേഷം, പടിഞ്ഞാറുമായി മതപരമായ ഐക്യം വീണ്ടെടുക്കാനുള്ള പ്രതീക്ഷകൾ നാലാം കുരിശുയുദ്ധത്തോടെ അവസാനിച്ചു, [[കുരിശുയുദ്ധങ്ങൾ|കുരിശുയുദ്ധക്കാർ]] ബൈസന്റൈൻ തലസ്ഥാനമായ കോൺസ്റ്റാന്റിനോപ്പിൾ കീഴടക്കുകയും ബൈസന്റൈൻ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ തകർച്ചയെ അതിന്റെ നാശത്തിലേക്കുള്ള പാതയിൽ വേഗത്തിലാക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>Mango, C. (2002). The Oxford history of Byzantium. Oxford: Oxford University Press.</ref><ref>Angold, M. (1997). The Byzantine Empire, 1025-1204: A political history. New York: Longman.</ref><ref>{{Cite book|url=https://archive.org/details/historybalkanpe00schegoog|title=The History of the Balkan Peninsula: From the Earliest Times to the Present Day|last=Schevill|first=Ferdinand|publisher=Harcourt, Brace and Company|year=1922|page=[https://archive.org/details/historybalkanpe00schegoog/page/n142 124]}}</ref> ബൈസന്റൈൻ സാമ്രാജ്യം ദേശീയ ഓർത്തഡോക്സ് സഭകളുള്ള വ്യക്തിഗത രാജ്യങ്ങളായി വിഭജിക്കപ്പെട്ടതോടെ, ക്രൈസ്തവലോകം എന്ന പദം പശ്ചിമ യൂറോപ്പ്, കത്തോലിക്കാ മതം, ഓർത്തഡോക്സ് ബൈസന്റൈൻസ്, സഭയുടെ മറ്റ് പൗരസ്ത്യ റീത്തുകൾ എന്നിവയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നതായി മാറി.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=WVsvAAAAYAAJ|title=The history of creeds|last=Schaff|first=Philip|publisher=Harper|year=1878}}</ref> എല്ലാ യൂറോപ്യൻ ക്രിസ്ത്യാനികൾക്കും മേലുള്ള [[കത്തോലിക്കാസഭ|കത്തോലിക്കാ സഭയുടെ]] അധികാരത്തിന്റെ കൊടുമുടിയിൽ ക്രിസ്ത്യൻ സമൂഹം നടത്തിയ അവരുടെ പൊതു ശ്രമങ്ങളും - ഉദാഹരണത്തിന്, [[കുരിശുയുദ്ധങ്ങൾ]], [[ഐബീരിയൻ ഉപദ്വീപ്‌|ഐബീരിയൻ പെനിൻസുലയിലെ]] [[മൂർസ്|മൂറുകൾക്കെതിരെയും]] [[ബാൾക്കൻ|ബാൽക്കണിലെ]] ഓട്ടോമൻമാർക്കെതിരെയും നടത്തിയ പോരാട്ടം - ഒരു ബോധം വളർത്തിയെടുക്കാൻ സഹായിച്ചു. യൂറോപ്പിലെ അഗാധമായ രാഷ്ട്രീയ വിഭജനത്തിന്റെ തടസ്സത്തിനെതിരായ വർഗീയ സ്വത്വം രൂപപ്പെടാൻ ഇടയായി. 11-ാം നൂറ്റാണ്ട് മുതൽ നവീകരണം വരെ പാശ്ചാത്യ ക്രൈസ്‌തവലോകത്തിൽ മാർപാപ്പയെ, അതായത് ഔദ്യോഗികമായി റോമിലെ ബിഷപിനെ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു, എന്നാൽ കിഴക്കൻ ക്രൈസ്‌തവലോകത്ത് മാർപാപ്പയെ അംഗീകരിച്ചിരുന്നില്ല <ref>MacCulloch (2010), p. 625.</ref> മാത്രമല്ല, ഈ അധികാരം ചിലപ്പോൾ ദുരുപയോഗം ചെയ്യപ്പെടുകയും വ്യത്യസ്‌ത ഘടകങ്ങളെ വേരോടെ പിഴുതെറിയാനും മതപരമായി ഏകീകൃതമായ ഒരു സമൂഹം സൃഷ്ടിക്കാനും [[മതവിചാരണകൾ|ഇൻക്വിസിഷനും]] യഹൂദ വിരുദ്ധ [[പോഗ്രം|വംശഹത്യകളും]] വളർത്തി. ആത്യന്തികമായി, ഇന്നസെന്റ് മൂന്നാമൻ മാർപ്പാപ്പയുടെ ഉത്തരവനുസരിച്ച് ഇൻക്വിസിഷൻ ഇല്ലാതായി.<ref>{{Cite Catholic Encyclopedia|wstitle=Inquisition}} </ref> 14-ആം നൂറ്റാണ്ടിൽ ഫ്രാൻസിലെ രാജാക്കന്മാർക്ക് ഒരു ഫ്രഞ്ച് ദേശീയ സഭ സ്ഥാപിക്കാൻ തുനിഞ്ഞത് പിൻകാലക്രൈസ്‌തവലോകത്തെ ആത്യന്തികമായി ഒരു പ്രത്യേക പ്രതിസന്ധിയിലേക്ക് നയിച്ചു, കൂടാതെ മാർപ്പാപ്പ [[വിശുദ്ധ റോമാസാമ്രാജ്യം|ജർമ്മൻ രാഷ്ട്രത്തിന്റെ വിശുദ്ധ റോമൻ സാമ്രാജ്യവുമായി]] കൂടുതൽ അടുക്കുകയും ചെയ്തു. [[പാശ്ചാത്യശീശ്മ|പാശ്ചാത്യ ക്രൈസ്‌തവലോകം]] എന്നറിയപ്പെടുന്നത്, പാശ്ചാത്യ ക്രൈസ്‌തവലോകം മൂന്ന് മനുഷ്യർ തമ്മിലുള്ള വിഭജനമായിരുന്നു, അവർ ഒരേസമയം യഥാർത്ഥ പോപ്പ് ആണെന്ന് അവകാശപ്പെടുന്ന യഥാർത്ഥ ദൈവശാസ്ത്രപരമായ അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങളേക്കാൾ രാഷ്ട്രീയത്താൽ നയിക്കപ്പെട്ടു. പാശ്ചാത്യ ക്രൈസ്‌തവലോകത്തിന്റെ പ്രധാന ഭാഗങ്ങളെ വേർപെടുത്തിയ അഴിമതിയുടെ പേരിൽ [[അവിഞ്ഞോണിലെ പാപ്പാവാഴ്ച|അവിഗ്‌നോൺ പാപ്പാസി]] ഒരു പ്രശസ്തി വികസിപ്പിച്ചെടുത്തു. [[കോൺസ്റ്റൻസ് സൂനഹദോസ്|കോൺസ്റ്റൻസ് കൗൺസിൽ]] അവിഗ്നൺ ഭിന്നത അവസാനിപ്പിച്ചു.<ref>Stump, P. H. (1994). The reforms of the Council of Constance, 1414-1418. Leiden: E.J. Brill</ref> ആധുനിക കാലഘട്ടത്തിന് മുമ്പ്, നവോത്ഥാന മാർപ്പാപ്പമാരുടെ കാലത്ത് ക്രൈസ്തവലോകം ഒരു പൊതു പ്രതിസന്ധിയിലായിരുന്നു, കാരണം ഈ പോണ്ടിഫുകളുടെ ധാർമ്മിക അലംഭാവവും മതേതര ഭരണാധികാരികൾ ചെയ്തതുപോലെ താൽക്കാലിക അധികാരം തേടാനും ആശ്രയിക്കാനുമുള്ള അവരുടെ സന്നദ്ധതയും നിമിത്തമാണ്. നവോത്ഥാന കാലഘട്ടത്തിലെ കത്തോലിക്കാ സഭയുടെ അധികാരശ്രേണിയിലുള്ള പലരും ഭൗതിക സമ്പത്തിനും താൽക്കാലിക അധികാരത്തിനും വേണ്ടിയുള്ള അടങ്ങാത്ത അത്യാഗ്രഹത്തിൽ ഇതിൽ കൂടുതൽ കൂടുതൽ കുടുങ്ങി, ഇത് നിരവധി പരിഷ്കരണ പ്രസ്ഥാനങ്ങൾക്ക് കാരണമായി. പുതിയ വിഭാഗങ്ങൾ രൂപീകരിക്കുന്നതിനായി കുടുതൽ ആളുകളെ അതിൽ നിന്ന് വേർപെടുത്തി. ഇറ്റാലിയൻ നവോത്ഥാനം സമൂഹത്തിൽ ജീവിക്കുന്ന മനുഷ്യരെ യോജിപ്പിച്ച് നിർത്താൻ കഴിയുന്ന ആശയങ്ങളോ സ്ഥാപനങ്ങളോ സൃഷ്ടിച്ചു. പതിനാറാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ, ബാൽദസാരെ കാസ്റ്റിഗ്ലിയോൺ ( ''ദ ബുക്ക് ഓഫ് ദി കോർട്ടിയർ'' ) അനുയോജ്യമായ മാന്യനെയും സ്ത്രീയെയും കുറിച്ചുള്ള തന്റെ ദർശനം നിരത്തി, അതേസമയം [[നിക്കോളോ മാക്കിയവെല്ലി|മച്ചിയവെല്ലി]] മഞ്ഞപ്പിത്തം ബാധിച്ച "ലാ വെരിറ്റ എഫെറ്റുവാലെ ഡെല്ലെ കോസ്" - കാര്യങ്ങളുടെ യഥാർത്ഥ സത്യം - ''[[ദ പ്രിൻസ്|ദി പ്രിൻസിൽ]]'', രചിച്ച, ഹ്യൂമനിസ്റ്റ് ശൈലിയിൽ, പ്രധാനമായും സമാന്തര പ്രാചീനവും ആധുനികവുമായ ഉദാഹരണങ്ങൾ വന്നു Virtù . ചില പ്രൊട്ടസ്റ്റന്റ് പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ മിസ്റ്റിസിസത്തിന്റെയോ നവോത്ഥാന മാനവികതയുടെയോ വഴികളിലൂടെ വളർന്നു ( cf. [[ഡെസിഡീറിയസ് ഇറാസ്മസ്|ഇറാസ്മസ്]] ). നവോത്ഥാന മാർപ്പാപ്പമാരുടെ കീഴിൽ കത്തോലിക്കാ സഭ ഭാഗികമായി പൊതു അവഗണനയിൽ അകപ്പെട്ടു, ഉയർന്ന ധാർമ്മിക നിലവാരങ്ങളുടെ വ്യക്തിപരമായ ഉദാഹരണം കാണിച്ച് സഭയെ ഭരിക്കാനുള്ള കഴിവില്ലായ്മ ആത്യന്തികമായി പ്രൊട്ടസ്റ്റന്റ് നവീകരണമായി മാറാനുള്ള കാലാവസ്ഥയെ സജ്ജമാക്കി.<ref>The Cambridge Modern History. Vol 2: [https://www.questia.com/PM.qst?a=o&d=62407231 The Reformation (1903)]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}.</ref> നവോത്ഥാന കാലത്ത്, മാർപ്പാപ്പയുടെ ഭരണത്തെ പ്രധാനമായും സമ്പന്ന കുടുംബങ്ങളായിരുന്നു നിയന്ത്രിച്ചിരുന്നത്, കൂടാതെ ശക്തമായ മതേതര താൽപ്പര്യങ്ങളും ഇതിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു. റോമിനെയും അതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട രാജ്യങ്ങളെയും സംരക്ഷിക്കുന്നതിന്, കലയുടെ മഹാനായ ജൂലിയസ് രണ്ടാമൻ മാർപ്പാപ്പ ചെയ്തതുപോലെ, മാർപ്പാപ്പകൾ താൽക്കാലിക കാര്യങ്ങളിൽ ഇടപെടുകയും സൈന്യത്തെ നയിക്കുകയും ചെയ്തു. ഈ മധ്യകാലഘട്ടങ്ങളിൽ, കല, വാസ്തുവിദ്യ, സാഹിത്യം എന്നിവയിലൂടെ ഐക്യത്തിന്റെയും ക്രമത്തിന്റെയും സമാധാനത്തിന്റെയും സുവർണ്ണ കാലഘട്ടത്തിന്റെ കേന്ദ്രമായി റോമിനെ ഉയർത്തിക്കാട്ടുന്നതിനിടയിൽ മാർപ്പാപ്പമാർ റോമിനെ ക്രൈസ്‌തവലോകത്തിന്റെ തലസ്ഥാനമാക്കാൻ ശ്രമിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=http://www.metmuseum.org/toah/hd/pape/hd_pape.htm|title=The Papacy during the Renaissance|access-date=11 December 2013|last=Norris|first=Michael|date=August 2007|website=The Metropolitan Museum of Art}}</ref> പ്രൊഫസർ ഫ്രെഡറിക് ജെ [[റോം|.]] മക്‌ഗിന്നസ് റോമിനെ വിശേഷിപ്പിച്ചത്, സഭയുടെയും അതിന്റെ പ്രതിനിധികളുടെയും പൈതൃകം മനസ്സിലാക്കാൻ റോമിനെ മനസിലാക്കേണ്ടത് അത്യന്താപേക്ഷിതമാണ്. <blockquote>യൂറോപ്പിലെ മറ്റൊരു നഗരവും റോമിന്റെ പാരമ്പര്യങ്ങളിലും ചരിത്രത്തിലും പൈതൃകങ്ങളിലും പാശ്ചാത്യ ലോകത്തെ സ്വാധീനത്തിലും പൊരുത്തപ്പെടുന്നില്ല. മാർപ്പാപ്പയുടെ കീഴിലുള്ള നവോത്ഥാന കാലഘട്ടത്തിലെ റോം റോമാ സാമ്രാജ്യത്തിൽ നിന്ന് ഉടലെടുത്ത ഈ ഘടകങ്ങളുടെ സംരക്ഷകനും പ്രക്ഷേപണവും ആയി പ്രവർത്തിക്കുക മാത്രമല്ല, മധ്യകാലഘട്ടം മുതൽ ആധുനിക കാലം വരെ യൂറോപ്പിലെ ജനങ്ങൾക്ക് അതിന്റെ മിഥ്യകളുടെയും അർത്ഥങ്ങളുടെയും ആർട്ടിഫിക്കർ, വ്യാഖ്യാതാവ് എന്നീ നിലകളിൽ പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്തു.സമ്പത്തും വരുമാനവും അവരുടെ അഭിലാഷങ്ങളാൽ മാത്രം കവിഞ്ഞ മാർപ്പാപ്പമാരുടെ രക്ഷാകർതൃത്വത്തിൽ, ഈ നഗരം എല്ലാത്തരം വാസ്തുശില്പികളുടെയും ശിൽപികളുടെയും സംഗീതജ്ഞരുടെയും ചിത്രകാരന്മാരുടെയും കരകൗശല വിദഗ്ധരുടെയും സാംസ്കാരിക കേന്ദ്രമായി മാറി.അതിന്റെ മിഥ്യയിലും സന്ദേശത്തിലും, റോം മാർപ്പാപ്പമാരുടെ വിശുദ്ധ നഗരമായി മാറിയിരിക്കുന്നു, ഒരു വിജയകരമായ കത്തോലിക്കാ മതത്തിന്റെ പ്രധാന പ്രതീകം, യാഥാസ്ഥിതിക ക്രിസ്ത്യാനിറ്റിയുടെ കേന്ദ്രം, ഒരു പുതിയ ജറുസലേം.<ref>{{Cite web|url=http://www.oxfordbibliographies.com/view/document/obo-9780195399301/obo-9780195399301-0053.xml|title=Papal Rome|access-date=11 December 2013|last=McGinness|first=Frederick|date=26 August 2011|website=Oxford Bibliographies}}</ref></blockquote> ഇറ്റാലിയൻ നവോത്ഥാനത്തിലെ പോപ്പുകളെ കഠിനമായ സ്വരത്തിൽ പല എഴുത്തുകാരും വിമർശനങ്ങൾക്ക് വിധേയമാക്കിയിട്ടുണ്ട് എന്നത് വ്യക്തമായി ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടതാണ്. ഉദാഹരണത്തിന്, ജൂലിയസ് രണ്ടാമൻ മാർപാപ്പ, സൈനിക കാര്യങ്ങളിൽ ഫലപ്രദമായ ഒരു മതേതര നേതാവ് മാത്രമല്ല, കാര്യക്ഷമതയുള്ള രാഷ്ട്രീയക്കാരനും നവോത്ഥാന കാലഘട്ടത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ രക്ഷാധികാരികളിൽ ഒരാളും ശ്രദ്ധേയനായ മാനവികവാദികളിൽ നിന്ന് തുറന്ന വിമർശനം പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ച വ്യക്തിയും ആയിരുന്നു.<ref>{{Cite web|url=http://faculty.uml.edu/CulturalStudies/Italian_Renaissance/5.htm|title=Background for Italian Renaissance|access-date=11 December 2013|last=Cheney|first=Liana|date=26 August 2011|website=University of Massachusetts Lowell|archive-url=https://web.archive.org/web/20140116035753/http://faculty.uml.edu/CulturalStudies/Italian_Renaissance/5.htm|archive-date=16 January 2014}}</ref> നവോത്ഥാന മാനവികതയുടെ പൂത്തുലയുന്നത് കത്തോലിക്കാ സഭയുടെ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ സാർവത്രികതയും, പയസ് രണ്ടാമൻ മാർപ്പാപ്പ, [[നിക്കോളാസ് കോപ്പർനിക്കസ്]], ലിയോൺ ബാറ്റിസ്റ്റ ആൽബർട്ടി, ഡെസിഡെറിയസ് ഇറാസ്മസ്, സർ [[തോമസ് മൂർ|തോമസ് മോർ]], [[ഡെസിഡീറിയസ് ഇറാസ്മസ്|ബാർട്ടലോം ഡി ലാസോനാർ]], ലാസോനാർ ഡി ലാസോനാർ, തുടങ്ങിയ വ്യക്തിത്വങ്ങൾ പ്രതിനിധീകരിക്കുകയും ചെയ്തതിനാലാണ് [[ലിയനാർഡോ ഡാ വിഞ്ചി|.]] [[ആവിലായിലെ ത്രേസ്യ|ആവിലയിലെ]] [[ലിയനാർഡോ ഡാ വിഞ്ചി|ഡാവിഞ്ചിയും]] തെരേസയും. ജോർജ്ജ് സന്തായന തന്റെ ''ദ ലൈഫ് ഓഫ് റീസൺ'' എന്ന കൃതിയിൽ, സഭ കൊണ്ടുവന്ന എല്ലാ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ക്രമത്തിന്റെ തത്വങ്ങളും ക്ലാസിക്കൽ പ്രാചീനതയുടെ പൈതൃകത്തിന്റെ കലവറയും പ്രതിപാദിച്ചു:<ref name="Santayana">{{Cite book|url=http://www.gutenberg.org/files/15000/15000-h/vol5.html|title=The Life of Reason|last=Santayana|first=George|publisher=Dover Publications|year=1982|location=New York|access-date=10 December 2013}}</ref> <blockquote>വ്യക്തികളുടെയോ ചെറിയ പ്രഭുക്കന്മാരുടെയോ സംരംഭം അതിനിടയിൽ ചില വിത്തുകളും ക്രമത്തിന്റെ അണുകേന്ദ്രങ്ങളും ഉപയോഗിച്ച് പരിഷ്കൃതമെന്ന് നാം വിളിക്കുന്ന ലോകത്തെ വിതച്ചു. പലതരം പള്ളികൾ, വ്യവസായങ്ങൾ, അക്കാദമികൾ, സർക്കാരുകൾ എന്നിവ ചിതറിക്കിടക്കുന്നു. എന്നാൽ ഒരിക്കൽ സ്വപ്നം കണ്ടതും നാമമാത്രമായി ഏതാണ്ട് സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടതുമായ സാർവത്രിക ക്രമം, സാർവത്രിക സമാധാനത്തിന്റെയും സർവ്വവ്യാപിയായ യുക്തിവാദ കലയുടെയും ദാർശനിക ആരാധനയുടെയും സാമ്രാജ്യത്തെ കുറിച്ച് ഇനി പരാമർശിക്കുന്നില്ല. രൂപപ്പെടുത്താത്ത ഒരു സങ്കൽപ്പം, സ്വകാര്യ പദവിയുടെയും ദേശീയ ഐക്യത്തിന്റെയും മുൻകൂർ ധാർമ്മികത, പുരുഷന്മാരുടെ മനസ്സിന്റെ പശ്ചാത്തലം നിറയ്ക്കുന്നു. സമകാലിക വ്യവസായത്തിലോ ശാസ്ത്രത്തിലോ ജീവകാരുണ്യത്തിലോ യഥാർത്ഥത്തിൽ ഉൾപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന പ്രവണതയെക്കാൾ ഫ്യൂഡൽ പാരമ്പര്യങ്ങളെയാണ് ഇത് പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നത്. നമ്മുടെ രാഷ്ട്രീയ പ്രയോഗം ഉരുത്തിരിഞ്ഞ ആ ഇരുണ്ട യുഗങ്ങൾക്ക് ഒരു രാഷ്ട്രീയ സിദ്ധാന്തം ഉണ്ടായിരുന്നു, അത് നമ്മൾ നന്നായി പഠിക്കേണ്ടതുണ്ട്; കാരണം, ഒരു സാർവത്രിക സാമ്രാജ്യത്തെയും കത്തോലിക്കാ സഭയെയും കുറിച്ചുള്ള അവരുടെ സിദ്ധാന്തം ഒരു മുൻ യുക്തിയുഗത്തിന്റെ പ്രതിധ്വനിയായിരുന്നു, ലോകത്തെ ഭരിക്കാൻ ബോധമുള്ള കുറച്ച് ആളുകൾ ഒരു നിമിഷം അതിനെ മൊത്തത്തിൽ സർവേ ചെയ്യാനും നീതിപൂർവ്വം ഭരിക്കാനും ശ്രമിച്ചു.<ref name="Santayana"/></blockquote> === നവീകരണവും ആദ്യകാല ആധുനിക യുഗവും === പാശ്ചാത്യ തത്ത്വചിന്തയിലും യൂറോപ്യൻ സംഭവങ്ങളിലും ഉണ്ടായ സംഭവവികാസങ്ങൾ ''കോർപ്പസ് ക്രിസ്ത്യൻ'' എന്ന സങ്കൽപ്പത്തിൽ മാറ്റം വരുത്തി. [[നൂറ്റാണ്ടു യുദ്ധം|നൂറുവർഷത്തെ യുദ്ധം]] ഫ്രാൻസിനെ ഒരു ഫ്യൂഡൽ രാജവാഴ്ചയിൽ നിന്ന് കേന്ദ്രീകൃത രാഷ്ട്രമാക്കി മാറ്റുന്നതിനുള്ള പ്രക്രിയയെ ത്വരിതപ്പെടുത്തി. ശക്തവും കേന്ദ്രീകൃതവുമായ രാജവാഴ്ചകളുടെ ഉദയം <ref>This was presaging the modern [[nation-state]]</ref> [[ഫ്യൂഡലിസം|ഫ്യൂഡലിസത്തിൽ]] നിന്ന് [[മുതലാളിത്തം|മുതലാളിത്തത്തിലേക്കുള്ള]] യൂറോപ്യൻ പരിവർത്തനത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. നൂറുവർഷത്തെ യുദ്ധത്തിന്റെ അവസാനത്തോടെ, ഫ്രാൻസിനും ഇംഗ്ലണ്ടിനും സ്വതന്ത്രമായി നിലകൊള്ളുന്ന സൈന്യത്തെ സൃഷ്ടിക്കാൻ ആവശ്യമായ പണം നികുതിയിലൂടെ സ്വരൂപിക്കാൻ കഴിഞ്ഞു. വാർസ് ഓഫ് ദി റോസസിൽ [[ഹെൻറി ഏഴാമൻ|ഹെൻറി ട്യൂഡർ]] ഇംഗ്ലണ്ടിന്റെ കിരീടം ചൂടി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ അവകാശി, കേവല രാജാവായ [[ഹെൻ‌റി എട്ടാമൻ|ഹെൻറി എട്ടാമൻ]] [[ചർച്ച് ഓഫ് ഇംഗ്ലണ്ട്|ഇംഗ്ലീഷ് പള്ളി]] സ്ഥാപിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=http://anglican.org/church/ChurchHistory.html|title=The Anglican Domain: Church History|access-date=2023-04-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20110725010717/http://anglican.org/church/ChurchHistory.html|archive-date=2011-07-25|url-status=dead}}</ref> [[നവീന ചരിത്രം|ആധുനിക ചരിത്രത്തിൽ]], 16-ആം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ ആധുനികതയുടെ [[പ്രൊട്ടസ്റ്റന്റ് നവീകരണം|നവീകരണവും]] ഉയർച്ചയും ''കോർപ്പസ് ക്രിസ്ത്യനത്തിൽ'' ഒരു മാറ്റം വരുത്തി. [[വിശുദ്ധ റോമാസാമ്രാജ്യം|വിശുദ്ധ റോമൻ സാമ്രാജ്യത്തിൽ]], 1555-ലെ ഓഗ്സ്ബർഗിലെ സമാധാനം, എല്ലാ ക്രിസ്ത്യാനികളും ഒരു സഭയുടെ കീഴിൽ ഐക്യപ്പെടണമെന്ന മതേതര നേതാക്കളുടെ ആശയം ഔദ്യോഗികമായി അവസാനിപ്പിച്ചു. ''ക്യൂയസ് റീജിയോ, ഇയൂസ് റിലിജിയോ'' ("ആരുടെ പ്രദേശം, അവന്റെ മതം") എന്ന തത്വം ക്രിസ്തുമതത്തിന്റെ മതപരവും രാഷ്ട്രീയവും ഭൂമിശാസ്ത്രപരവുമായ വിഭജനം സ്ഥാപിച്ചു, ഇത് 1648-ലെ വെസ്റ്റ്ഫാലിയ ഉടമ്പടിയോടെ സ്ഥാപിതമായി, ഇത് നിയമപരമായി ഒരൊറ്റ ക്രൈസ്തവ സമൂഹം എന്ന ആശയം അവസാനിപ്പിച്ചു. വിശുദ്ധ റോമൻ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ പ്രദേശങ്ങളിൽ ക്രിസ്തു സ്ഥാപിച്ച ഒരേയൊരു യഥാർത്ഥ സഭയെന്ന , [[കത്തോലിക്കാസഭ|കത്തോലിക്കാ സഭയുടെ]] സിദ്ധാന്തം ഉണ്ടായിരുന്നിട്ടും ,ക്രിസ്ത്യൻ മേധാവിത്വം അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നില്ല തുടർന്ന്, ഓരോ ഗവൺമെന്റും സ്വന്തം രാജ്യത്തിന്റെ മതം നിശ്ചയിച്ചു. തങ്ങളുടെ മതവിഭാഗം ''സ്ഥാപിതമല്ലാത്ത'' സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ താമസിക്കുന്ന ക്രിസ്ത്യാനികൾക്ക് അനുവദിച്ച സമയങ്ങളിൽ പരസ്യമായും സ്വകാര്യമായും അവരുടെ ഇഷ്ടത്തിനനുസരിച്ച് അവരുടെ വിശ്വാസം ആചരിക്കാനുള്ള അവകാശം ഉറപ്പുനൽകുന്നു. സാൽസ്ബർഗ് പ്രൊട്ടസ്റ്റന്റുകളിൽ സംഭവിച്ചതുപോലെ ചില സമയങ്ങളിൽ വിയോജിപ്പുള്ള വിശ്വാസങ്ങളെ കൂട്ടത്തോടെ പുറത്താക്കിയിരുന്നു. ചില ആളുകൾ ഔദ്യോഗിക സഭയോട് ചേർന്നുനിന്നു, പകരം നിക്കോഡെമിറ്റുകളോ ക്രിപ്റ്റോ-പ്രൊട്ടസ്റ്റന്റുകളോ ആയി ജീവിച്ചു. യൂറോപ്യൻ മതയുദ്ധങ്ങൾ സാധാരണയായി വെസ്റ്റ്ഫാലിയ ഉടമ്പടിയോടെ (1648) അവസാനിച്ചതായി കണക്കാക്കുന്നു,<ref name="Becker">{{Smallcaps|Uwe Becker}}, [https://books.google.com/books?id=hKqN5FPL6-cC&pg=PA54 ''Europese democratieën: vrijheid, gelijkheid, solidariteit en soevereiniteit in praktijk'']</ref> അല്ലെങ്കിൽ 1713 ലെ ഉട്രെക്റ്റ് ഉടമ്പടിയോടെ ഈ കാലഘട്ടത്തിലെ ഒമ്പത് വർഷത്തെ യുദ്ധവും സ്പാനിഷ് പിന്തുടർച്ചയുടെ യുദ്ധവും ഉൾപ്പെടെ. . <ref>{{Cite web|url=https://www.britannica.com/event/Wars-of-Religion|title=Wars of Religion|access-date=June 26, 2021|date=June 26, 2021|website=Britannica Online}}</ref> പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിൽ, ക്രിസ്ത്യൻ വിഭാഗങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള അല്ലെങ്കിൽ ഇസ്ലാമിക വിഭാഗങ്ങളുടെ ബാഹ്യ ഭീഷണിക്കെതിരെയുള്ള മതപരമായ സംഘർഷങ്ങളിൽ നിന്ന് ശ്രദ്ധ മാറുന്നു. === ക്രൈസ്തവലോകത്തിന്റെ അവസാനം === [[File:Christian World—Pew Research Center 2010.svg|ലഘുചിത്രം|330x330ബിന്ദു|ക്രിസ്ത്യൻ ഭൂരിപക്ഷ രാജ്യങ്ങൾ; 50% അല്ലെങ്കിൽ അതിൽ കൂടുതൽ ക്രിസ്ത്യാനികൾ ഉള്ള രാജ്യങ്ങൾ ധൂമ്രനൂൽ നിറത്തിലാണ്, 10% മുതൽ 50% വരെ ക്രിസ്ത്യാനികൾ ഉള്ള രാജ്യങ്ങൾ പിങ്ക് നിറമാണ്.]] യൂറോപ്യൻ അത്ഭുതം, [[ജ്ഞാനോദയകാലം|പ്രബുദ്ധതയുടെ യുഗം]], മഹത്തായ കൊളോണിയൽ സാമ്രാജ്യങ്ങളുടെ രൂപീകരണം എന്നിവയും ഓട്ടോമൻ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ആരംഭ തകർച്ചയും "ക്രൈസ്തവലോകത്തിന്റെ" ഭൗമരാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ അവസാനത്തെ അടയാളപ്പെടുത്തുന്നു. പകരം, പാശ്ചാത്യ ചരിത്രത്തിന്റെ ശ്രദ്ധ ദേശീയ-രാഷ്ട്രത്തിന്റെ വികസനത്തിലേക്ക് മാറുന്നു, വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന നിരീശ്വരവാദവും [[മതേതരത്വം|മതേതരത്വവും]], 19-ആം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ [[ഫ്രഞ്ച് വിപ്ലവം|ഫ്രഞ്ച് വിപ്ലവവും]] നെപ്പോളിയൻ യുദ്ധങ്ങളും അവസാനിച്ചു. 1997-ൽ എഴുതിയ കനേഡിയൻ [[ദൈവശാസ്ത്രം|ദൈവശാസ്ത്ര]] പ്രൊഫസറായ ഡഗ്ലസ് ജോൺ ഹാൾ ക്രൈസ്തവലോകം ഒന്നുകിൽ ഇതിനകം വീണുപോയിരിക്കുകയാണെന്ന് അല്ലെങ്കിൽ അതിന്റെ മരണപാതയിലാണെന്ന് വാദിച്ചു; അതിന്റെ അന്ത്യം ക്രമാനുഗതമായിരുന്നുവെങ്കിലും നാലാം നൂറ്റാണ്ടിലെ അതിന്റെ സ്ഥാപനം പോലെ വ്യക്തമല്ലെങ്കിലും, "പോസ്റ്റ്-കോൺസ്റ്റാന്റീനിയൻ, അല്ലെങ്കിൽ ക്രൈസ്തവലോകത്തിനു ശേഷമുള്ള അവസ്ഥയിലേക്കുള്ള (...) മാറ്റം ഇതിനകം ഒന്നോ രണ്ടോ നൂറ്റാണ്ടുകളായി പ്രക്രിയയിലാണ്. "പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിലെ യുക്തിവാദി ജ്ഞാനോദയവും ഫ്രഞ്ച് വിപ്ലവവും (ക്രിസ്ത്യൻ സ്ഥാപനത്തെ അട്ടിമറിക്കാനുള്ള ആദ്യ ശ്രമം) തുടങ്ങി.<ref name="1–9Hall">Hall (2002), p. 1–9.</ref> ആധുനിക ഗവൺമെന്റുകൾ "ക്രിസ്ത്യാനിറ്റിയുടെ പഠിപ്പിക്കലുകൾ, ആചാരങ്ങൾ, ധാർമ്മികത, അനുഷ്ഠാനങ്ങൾ എന്നിവ ഉയർത്തിപ്പിടിക്കാൻ" വിസമ്മതിച്ചതിനാലാണ് ക്രൈസ്തവലോകത്തിന്റെ അന്ത്യം സംഭവിച്ചതെന്ന് അമേരിക്കൻ കത്തോലിക്കാ ബിഷപ്പ് തോമസ് ജോൺ കറി (2001) പ്രസ്താവിച്ചു.<ref name="Curry12"/> യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ് ഭരണഘടനയിലെ ആദ്യ ഭേദഗതിയും (1791) [[രണ്ടാം വത്തിക്കാൻ സൂനഹദോസ്|രണ്ടാം വത്തിക്കാൻ കൗൺസിലിന്റെ]] മതസ്വാതന്ത്ര്യത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രഖ്യാപനവും (1965) അതിന്റെ അന്ത്യത്തിന് കളമൊരുക്കുന്ന ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട രണ്ട് രേഖകളാണെന്ന് അദ്ദേഹം വാദിച്ചു.<ref name="Curry12" /> ബ്രിട്ടീഷ് ചരിത്രകാരനായ Diarmaid MacCulloch (2010) പറയുന്നതനുസരിച്ച്, യൂറോപ്പിലെ മൂന്ന് പ്രധാന ക്രിസ്ത്യൻ സാമ്രാജ്യങ്ങളുടെ ( [[റഷ്യൻ സാമ്രാജ്യം|റഷ്യൻ]], ജർമ്മൻ, [[ആസ്ട്രോ-ഹങ്കേറിയൻ സാമ്രാജ്യം|ഓസ്ട്രിയൻ]] ) പതനത്തിലേക്ക് നയിച്ച [[ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധം|ഒന്നാം ലോക മഹായുദ്ധം]] (1914-18) ക്രൈസ്തവലോകം 'കൊല്ലപ്പെട്ടു'. ഓട്ടോമൻ സാമ്രാജ്യം, അതിന്റെ പ്രദേശത്ത് നിലനിന്നിരുന്ന കിഴക്കൻ ക്രിസ്ത്യൻ സമൂഹങ്ങളെ തകർക്കുന്നു. ക്രിസ്ത്യൻ സാമ്രാജ്യങ്ങൾക്ക് പകരം മതേതര, വൈദിക വിരുദ്ധ റിപ്പബ്ലിക്കുകൾ പോലും സഭകളെ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ നിന്ന് അകറ്റി നിർത്താൻ ശ്രമിക്കുന്നു. സ്ഥാപിതമായ ഒരു സഭയുള്ള ബ്രിട്ടനുമായി നിലനിൽക്കുന്ന ഏക രാജവാഴ്ച, യുദ്ധത്താൽ സാരമായ കേടുപാടുകൾ സംഭവിച്ചു, കത്തോലിക്ക-പ്രൊട്ടസ്റ്റന്റ് സംഘർഷം മൂലം അയർലണ്ടിന്റെ ഭൂരിഭാഗവും നഷ്ടപ്പെട്ടു, അതിന്റെ കോളനികളിൽ പിടി നഷ്ടപ്പെടാൻ തുടങ്ങി.<ref name="MacCulloch1024">MacCulloch (2010), p. 1024–1030.</ref> കഴിഞ്ഞ നൂറ്റാണ്ടിൽ ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ക്രിസ്ത്യാനിറ്റിയിലെ മാറ്റങ്ങൾ പ്രാധാന്യമർഹിക്കുന്നു, 1900 മുതൽ, ആഗോള ദക്ഷിണ, മൂന്നാം ലോക രാജ്യങ്ങളിൽ ക്രിസ്തുമതം അതിവേഗം വ്യാപിച്ചു.<ref>{{Cite book|title=The Next Christendom: The Coming of Global Christianity|last=Jenkins|first=Philip|publisher=[[Oxford University Press]]|year=2011|isbn=9780199767465|location=[[Oxford]] and [[New York City|New York]]|pages=101–133|chapter=The Rise of the New Christianity|lccn=2010046058|author-link=Philip Jenkins|chapter-url=https://books.google.com/books?id=rPBoAgAAQBAJ&pg=PA101}}</ref> 20-ആം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തിൽ മൂന്നാം ലോകത്തിലേക്കും ദക്ഷിണാർദ്ധഗോളത്തിലേക്കും ക്രിസ്ത്യൻ അനുസരണത്തിന്റെ മാറ്റം കാണിച്ചു,<ref>{{Cite book|title=Christianity as a World Religion|url=https://archive.org/details/christianityaswo0000kims|last=Kim|first=Sebastian|last2=Kim|first2=Kirsteen|date=2008|publisher=Continuum|location=London|page=[https://archive.org/details/christianityaswo0000kims/page/2 2]|author-link=Sebastian Kim|author-link2=Kirsteen Kim}}</ref> 2010 ആയപ്പോഴേക്കും ലോകത്തെ ഏകദേശം 157 രാജ്യങ്ങളിലും പ്രദേശങ്ങളിലും ക്രിസ്ത്യൻ ഭൂരിപക്ഷമുണ്ടായിരുന്നു .<ref>{{Cite web|url=https://assets.pewresearch.org/wp-content/uploads/sites/11/2011/12/Christianity-fullreport-web.pdf|title=Global Christianity – A Report on the Size and Distribution of the World's Christian Population|publisher=Pew Research Center}}</ref> == ക്ലാസിക്കൽ സംസ്കാരം == [[File:Wien_-_Stephansdom_(1).JPG|ലഘുചിത്രം|സെന്റ് സ്റ്റീഫൻസ് കത്തീഡ്രൽ, വിയന്ന .]] പാശ്ചാത്യ സംസ്കാരം, അതിന്റെ ചരിത്രത്തിലുടനീളം, ക്രിസ്ത്യൻ സംസ്കാരത്തിന് ഏതാണ്ട് തുല്യമായാണ് നിലകൊണ്ടിരുന്നത്, കൂടാതെ പാശ്ചാത്യ അർദ്ധഗോളത്തിൽ ജീവിച്ചിരുന്ന പലരെയും സാംസ്കാരിക ക്രിസ്ത്യാനികൾ എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കാൻ സാധിക്കും. " [[യൂറോപ്പ്]] ", " പാശ്ചാത്യ ലോകം " എന്നീ ആശയങ്ങൾ "ക്രിസ്ത്യാനിറ്റിയും ക്രൈസ്‌തവലോകവും" എന്ന ആശയവുമായി വളരെ അടുത്ത ബന്ധമുള്ളതായി കാണാൻ സാധിക്കും; ഒരു ഏകീകൃത യൂറോപ്യൻ ഐഡന്റിറ്റി സൃഷ്ടിച്ചെടുക്കുന്നതിൽ പ്രധാന പങ്ക് വഹിച്ച കണ്ണിയായാണ് പലരും ക്രിസ്തുമതത്തെ കണക്കാക്കുന്നത്.<ref name="Dawson 1961 108"/> [[സ്റ്റാൻഫോർഡ് സർവ്വകലാശാല|സ്റ്റാൻഫോർഡ് യൂണിവേഴ്‌സിറ്റിയിലെ]] [[ചരിത്രകാരൻ|ചരിത്രകാരനായ]] പോൾ ലെഗുട്‌കോ പറഞ്ഞു, "പാശ്ചാത്യ നാഗരികത എന്ന് നാം വിളിക്കുന്ന മൂല്യങ്ങൾ, ആശയങ്ങൾ, ശാസ്ത്രം, നിയമങ്ങൾ, സ്ഥാപനങ്ങൾ എന്നിവയുടെ വികാസത്തിന്റെ കേന്ദ്രമാണ് [[കത്തോലിക്കാസഭ|കത്തോലിക്കാ സഭ]] ." <ref name="National Review Book Service"/> [[പ്രാചീന ഗ്രീക്ക് നാഗരികത|ഗ്രീക്ക്]], [[റോമാ സാമ്രാജ്യം|റോമൻ സാമ്രാജ്യങ്ങളുടെ]] കീഴിലായിരുന്ന ആദ്യ വർഷങ്ങളിൽ പാശ്ചാത്യ സംസ്കാരത്തിൽ നിരവധി ബഹുദൈവാരാധക മതങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും, കേന്ദ്രീകൃത റോമൻ ശക്തി ക്ഷയിച്ച ശേഷം, പടിഞ്ഞാറൻ യൂറോപ്പിൽ കത്തോലിക്കാ സഭയുടെ ആധിപത്യം മാത്രമായിരുന്നു നിലനിന്നിരുന്നത്.<ref name="autogenerated1994">{{Cite book|url=https://archive.org/details/catholicchurchjo00koch|title=The Catholic Church: Journey, Wisdom, and Mission|last=Koch|first=Carl|publisher=St. Mary's Press|year=1994|isbn=978-0-88489-298-4|location=Early Middle Ages}}</ref> [[ജ്ഞാനോദയകാലം|പ്രബുദ്ധതയുടെ കാലഘട്ടം]] വരെ,<ref>{{Cite book|url=https://archive.org/details/catholicchurchjo00koch|title=The Catholic Church: Journey, Wisdom, and Mission|last=Koch|first=Carl|publisher=St. Mary's Press|year=1994|isbn=978-0-88489-298-4|location=The Age of Enlightenment}}</ref> ക്രിസ്തീയ സംസ്കാരം യൂറോപ്പിലെ തത്ത്വചിന്ത, സാഹിത്യം, കല, സംഗീതം, ശാസ്ത്രം എന്നിവയുടെ ഗതിയെ നിയന്ത്രിച്ചിരുന്നു.<ref name="autogenerated1994" /><ref name="Crisis in Western Education"/> അതാത് കലകളുടെ ക്രിസ്ത്യൻ വിഷയങ്ങൾ പിൻകാലത്ത് ക്രിസ്ത്യൻ തത്ത്വചിന്ത, ക്രിസ്ത്യൻ കല, ക്രിസ്ത്യൻ സംഗീതം, ക്രിസ്ത്യൻ സാഹിത്യം എന്നിങ്ങനെയായി വികസിച്ചു. കലയും സാഹിത്യവും, നിയമം, വിദ്യാഭ്യാസം, രാഷ്ട്രീയം എന്നിവ സഭയുടെ പഠിപ്പിക്കലുകളിൽ സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടു, അല്ലാത്തപക്ഷം ഇവയെല്ലാം ആ പരിതസ്ഥിതിയിൽ നഷ്ടപ്പെട്ടു പോകുമായിരുന്നു സഭ നിരവധി [[കത്തീഡ്രൽ|കത്തീഡ്രലുകൾ]], [[സർവ്വകലാശാല|സർവ്വകലാശാലകൾ]], ആശ്രമങ്ങൾ, [[സെമിനാരി|സെമിനാരികൾ എന്നിവ]] സ്ഥാപിച്ചു, അവയിൽ ചിലത് ഇന്നും നിലനിൽക്കുന്നു. മധ്യകാല ക്രിസ്തുമതം ആദ്യത്തെ ആധുനിക സർവ്വകലാശാലകൾ സൃഷ്ടിച്ചു.<ref>Rüegg, Walter: "Foreword. The University as a European Institution", in: ''A History of the University in Europe. Vol. 1: Universities in the Middle Ages'', Cambridge University Press, 1992, {{ISBN|0-521-36105-2}}[[ISBN (identifier)|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/0-521-36105-2|0-521-36105-2]], pp. xix–xx</ref> കത്തോലിക്കാ സഭ മധ്യകാല യൂറോപ്പിൽ ഒരു ആശുപത്രി സമ്പ്രദായം സ്ഥാപിക്കാൻ ഇടയായി, അത് റോമൻ ''വാലെറ്റുഡിനാറിയയിൽ'' വളരെയധികം മെച്ചപ്പെട്ടിരുന്നു.<ref>{{Cite web|url=http://broughttolife.sciencemuseum.org.uk/broughttolife/techniques/valetudinaria|title=Valetudinaria|access-date=2018-02-22|website=broughttolife.sciencemuseum.org.uk|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20181005164628/http://broughttolife.sciencemuseum.org.uk/broughttolife/techniques/valetudinaria|archive-date=2018-10-05}}</ref> "ദാരിദ്ര്യം, രോഗം, പ്രായം എന്നിവയാൽ പാർശ്വവൽക്കരിക്കപ്പെട്ട പ്രത്യേക സാമൂഹിക ഗ്രൂപ്പുകളെ" പരിപാലിക്കുന്നതിനാണ് ഈ ആശുപത്രികൾ സ്ഥാപിച്ചതെന്ന് ആശുപത്രികളുടെ ചരിത്രകാരനായ ഗ്വെന്റർ റൈസ് പറയുന്നു.<ref>{{Cite book|title=Mending Bodies, Saving Souls: A History of Hospitals|url=https://archive.org/details/mendingbodiessav0000riss|last=Risse|first=Guenter B|date=April 1999|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-505523-8|page=[https://archive.org/details/mendingbodiessav0000riss/page/n84 59]}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFRisse1999">Risse, Guenter B (April 1999). ''Mending Bodies, Saving Souls: A History of Hospitals''. Oxford University Press. p.&nbsp;59. [[ഇന്റർനാഷണൽ സ്റ്റാൻഡേർഡ് ബുക്ക് നമ്പർ|ISBN]]&nbsp;[[പ്രത്യേകം:പുസ്തക ഉറവിടങ്ങൾ/978-0-19-505523-8|<bdi>978-0-19-505523-8</bdi>]].</cite></ref> വിവാഹം, കുടുംബം, വിദ്യാഭ്യാസം, മാനവികതയും ശാസ്ത്രവും, രാഷ്ട്രീയവും സാമൂഹികവുമായ ക്രമം, സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ, കലകൾ തുടങ്ങി ജീവിതത്തിന്റെ മറ്റെല്ലാ മേഖലകളിലും ക്രിസ്തുമതം ശക്തമായ സ്വാധീനം ചെലുത്തി:<ref>Karl Heussi, ''Kompendium der Kirchengeschichte'', 11. Auflage (1956), Tübingen (Germany), pp. 317–319, 325–326</ref> ക്രിസ്ത്യാനിറ്റി വിദ്യാഭ്യാസത്തിലും ശാസ്ത്രത്തിലും വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിലും കാര്യമായ സ്വാധീനം ചെലുത്തി, കാരണം സഭയാണ് പാശ്ചാത്യ വിദ്യാഭ്യാസ സമ്പ്രദായത്തിന്റെ അടിത്തറ സൃഷ്ടിച്ചത്,<ref>[https://www.britannica.com/EBchecked/topic/115240/Christianity/67592/Forms-of-Christian-education Britannica.com] Forms of Christian education</ref> കൂടാതെ പാശ്ചാത്യ ലോകത്ത് സർവ്വകലാശാലകൾ സ്ഥാപിക്കുന്നതിന്റെ സ്പോൺസറും സഭ ആയിരുന്നു, കാരണം സർവ്വകലാശാലയെ പൊതുവെ അതിന്റെ സ്ഥാപനമായി കണക്കാക്കുന്ന മധ്യകാല ക്രിസ്ത്യൻ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് ഇവയുടെ ഉത്ഭവം.<ref name="Rüegg, Walter 1992, pp. XIX">Rüegg, Walter: "Foreword. The University as a European Institution", in: ''A History of the University in Europe. Vol. 1: Universities in the Middle Ages'', Cambridge University Press, 1992, {{ISBN|0-521-36105-2}}, pp. XIX–XX</ref><ref name="verger1999">{{Cite book|url=https://openlibrary.org/works/OL822497W|title=Culture, enseignement et société en Occident aux XIIe et XIIIe siècles|last=Verger|first=Jacques|date=1999|publisher=Presses universitaires de Rennes in Rennes|isbn=978-2868473448|edition=1st|language=fr|author-link=:fr:Jacques Verger|access-date=17 June 2014}}</ref> ചരിത്രത്തിലുടനീളം നിരവധി പുരോഹിതന്മാർ ശാസ്ത്രത്തിന് കാര്യമായ സംഭാവനകൾ നൽകിയിട്ടുണ്ട്, പ്രത്യേകിച്ച് ജെസ്യൂട്ടു വൈദീകർ [[ശാസ്ത്രചരിത്രം|ശാസ്ത്രത്തിന്റെ വികാസത്തിന്]] നിരവധി സുപ്രധാന സംഭാവനകൾ നൽകിയിട്ടുണ്ട്.<ref>Susan Elizabeth Hough, ''Richter's Scale: Measure of an Earthquake, Measure of a Man'', Princeton University Press, 2007, {{ISBN|0691128073}}, [[iarchive:richtersscalemea00houg/page/68|p. 68.]]</ref> {{Sfn|Woods|2005|p=109}} <ref>[https://www.britannica.com/EBchecked/topic/302999/Jesuit Britannica.com] Jesuit</ref> സാംസ്കാരിക തലത്തിലുള്ള ക്രിസ്ത്യാനിറ്റിയുടെ സ്വാധീനം സാമൂഹിക ക്ഷേമം,<ref>[https://www.britannica.com/EBchecked/topic/115240/Christianity/67594/Church-and-social-welfare Britannica.com] Church and social welfare</ref> [[ആശുപത്രി|ആശുപത്രികൾ]] സ്ഥാപിക്കൽ,<ref>[https://www.britannica.com/EBchecked/topic/115240/Christianity/67597/Care-for-the-sick Britannica.com] Care for the sick</ref> സാമ്പത്തികശാസ്ത്രം ( പ്രൊട്ടസ്റ്റന്റ് തൊഴിൽ നൈതികമായി ),<ref>[https://www.britannica.com/EBchecked/topic/115240/Christianity/67599/Property-poverty-and-the-poor Britannica.com] Property, poverty, and the poor,</ref><ref>{{Cite book|title=The Protestant Ethic and the Spirit of Capitalism|last=Weber|first=Max|year=1905}}</ref> പ്രകൃതി നിയമം (പിന്നീട് ഇത് [[അന്താരാഷ്ട്ര നിയമം|അന്താരാഷ്ട്ര നിയമത്തിന്റെ]] സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനെ സ്വാധീനിച്ചു ), രാഷ്ട്രീയം,<ref>[https://www.britannica.com/EBchecked/topic/115240/Christianity/67577/Church-and-state Britannica.com] Church and state</ref> വാസ്തുവിദ്യ,<ref name="BF">Sir [[Banister Fletcher]], ''History of Architecture on the Comparative Method''.</ref> സാഹിത്യം,<ref>Buringh, Eltjo; van Zanden, Jan Luiten: "Charting the 'Rise of the West': Manuscripts and Printed Books in Europe, A Long-Term Perspective from the Sixth through Eighteenth Centuries", ''The Journal of Economic History'', Vol. 69, No. 2 (2009), pp.&nbsp;409–445 (416, table 1)</ref> വ്യക്തിശുചിത്വം,<ref>{{Cite book|title=Baths and Basins: The Story of Domestic Sanitation|last=Eveleigh, Bogs|publisher=Stroud, England: Sutton|year=2002}}</ref><ref>[[iarchive:christianityinac0000gari|Christianity in Action: The History of the International Salvation Army]] p.16</ref> കുടുംബജീവിതം എന്നിവയിൽ പ്രകടമാണ്.<ref>[https://www.britannica.com/EBchecked/topic/115240/Christianity/67603/The-tendency-to-spiritualize-and-individualize-marriage Britannica.com] The tendency to spiritualize and individualize marriage</ref> [[നരബലി|നരബലി, അടിമത്തം]],<ref>Chadwick, Owen p. 242.</ref> ശിശുഹത്യ, [[അടിമത്തം|ബഹുഭാര്യത്വം]] തുടങ്ങിയ [[പഗനിസം|വിജാതീയ]] [[സമൂഹം|സമൂഹങ്ങൾക്കിടയിൽ]] സാധാരണമായ ആചാരങ്ങൾ അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിൽ ക്രിസ്തുമതം ഒരു പങ്കുവഹിച്ചു.<ref>Hastings, p. 309.</ref> === കലയും സാഹിത്യവും === ==== രചനകളും കവിതകളും ==== ക്രിസ്ത്യൻ സാഹിത്യം എന്നത് ക്രിസ്ത്യൻ വിഷയങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതും ക്രിസ്ത്യൻ ലോകവീക്ഷണം ഉൾക്കൊള്ളുന്നതുമായ രചനകളെ ഉൾക്കൊള്ളുന്നതാണ് . ഇത് വളരെ വൈവിധ്യമാർന്ന രചനകളുടെ ഒരു വലിയ സമാഹാരമാണ്. [[ക്രിസ്തുമതം|ക്രിസ്ത്യൻ]] പഠിപ്പിക്കലുകൾ, തീമുകൾ അല്ലെങ്കിൽ റഫറൻസുകൾ എന്നിവ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഏതൊരു [[കവിത|കവിതയും]] ക്രിസ്ത്യൻ കവിതയാണ് . ക്രിസ്തുമതം നേട്ടം കൈവരിച്ച ഏത് മേഖലയും പോലെ തന്നെ [[കവിത|കവിതയിലും]] ക്രിസ്തുമതത്തിന്റെ സ്വാധീനം വളരെ വലുതാണ്. ക്രിസ്ത്യൻ കവിതകൾ പലപ്പോഴും [[ബൈബിൾ|ബൈബിളിനെ]] നേരിട്ട് പരാമർശിക്കുന്നു, എന്നാൽ മറ്റുള്ളവ കവിതകൾ ബൈബിളുമായുള്ള [[അന്യാപദേശം|ഉപമകൾ]] നൽകുന്നു. ==== അനുബന്ധ കലകൾ ==== ക്രിസ്ത്യൻ കല എന്നത് [[ക്രിസ്തുമതം|ക്രിസ്തുമതത്തിന്റെ]] തത്ത്വങ്ങൾ ചിത്രീകരിക്കാനും അനുബന്ധമാക്കാനും മൂർത്തമായ രൂപത്തിൽ അതിനെ ചിത്രീകരിക്കാനുമുള്ള ശ്രമത്തിൽ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട കലകളാണ്. ഫലത്തിൽ എല്ലാ ക്രിസ്ത്യൻ ഗ്രൂപ്പുകളും ഒരു പരിധിവരെ കല ഉപയോഗിക്കുകയോ അല്ലെങ്കിൽ ഉപയോഗിച്ച് കൊണ്ടിരിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നു. കലയുടെയും മാധ്യമങ്ങളുടെയും പ്രാധാന്യം, ശൈലി, പ്രാതിനിധ്യം എന്നിവ കാലാകാലങ്ങളിൽ മാറികൊണ്ടിരിക്കുന്നു ; എന്നിരുന്നാലും, ഏകീകൃതമായ തീം ആത്യന്തികമായി [[യേശു|യേശുവിന്റെ]] ജീവിതത്തിന്റെയും കാലത്തിന്റെയും പ്രതിനിധാനവും ചില സന്ദർഭങ്ങളിൽ [[പഴയ നിയമം|പഴയനിയമവുമാണ്]] . വിശുദ്ധന്മാരുടെ ചിത്രീകരണങ്ങളും സാധാരണമാണ്, പ്രത്യേകിച്ച് ആംഗ്ലിക്കനിസം, [[കത്തോലിക്കാസഭ|റോമൻ കത്തോലിക്കാ മതം]], [[പൗരസ്ത്യ ഓർത്തഡോക്സ് സഭ|പൗരസ്ത്യ ഓർത്തഡോക്സ്]] എന്നിവയിൽ. ==== പ്രകാശിതമായ രചനകൾ ==== [[File:Codex_Bruchsal_1_01v_cropped.jpg|ലഘുചിത്രം|പ്രകാശിതമായ കൈയെഴുത്തുപ്രതിയിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്ന മഹത്വത്തിലുള്ള ക്രിസ്തുവിന്റെ ചിത്രം.]] പ്രകാശിതമായ കൈയെഴുത്തുപ്രതി എന്നത് ഒരു കൈയെഴുത്തുപ്രതിയാണ്, അതിൽ അലങ്കാരം ചേർത്ത് [[എഴുത്ത്|വാചകം]] അനുബന്ധമായി ചേർക്കുന്നു. ആദ്യകാല വസ്തുനിഷ്ഠമായ പ്രകാശിത കൈയെഴുത്തുപ്രതികൾ എന്നത് അയർലൻഡ്, കോൺസ്റ്റാന്റിനോപ്പിൾ, ഇറ്റലി എന്നിവിടങ്ങളിൽ പ്രാഥമികമായി നിർമ്മിച്ച [[ക്രിസ്ത്വബ്ദം|എഡി]] 400 മുതൽ 600 വരെയുള്ള കാലഘട്ടത്തിൽ നിലനിന്നിരുന്നതുമായ രചനകളെ ആണ് അവശേഷിക്കുന്ന കൈയെഴുത്തുപ്രതികളിൽ ഭൂരിഭാഗവും [[മദ്ധ്യകാലം|മധ്യകാലഘട്ടത്തിൽ]] നിന്നുള്ളവയാണ്, എന്നിരുന്നാലും 15-ാം നൂറ്റാണ്ടിലെ [[യൂറോപ്പിലെ നവോത്ഥാനകാലം|നവോത്ഥാന കാലഘട്ടത്തിൽ]] നിന്ന് പ്രകാശിതമായ നിരവധി കൈയെഴുത്തുപ്രതികളും ഇന്നും നിലനിൽക്കുന്നു, കൂടാതെ പുരാതന കാലഘട്ടത്തിലെ വളരെ പരിമിതമായ രചനകളും ഇക്കൂട്ടത്തിൽ നമുക്ക് കാണാം. പ്രകാശിതമായ മിക്ക കൈയെഴുത്തുപ്രതികളും കോഡിസുകളായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടവയാണ്, അവയിൽ ചുരുളുകളെ മാറ്റി സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു; ചില ഒറ്റപ്പെട്ട ഒറ്റ ഷീറ്റുകൾ ഇന്നും നിലനിൽക്കുന്നു. വളരെ കുറച്ച് പ്രകാശിതമായ കൈയെഴുത്തുപ്രതി ശകലങ്ങൾ [[പാപ്പിറസ്|പാപ്പിറസിൽ]] നിലനിൽക്കുന്നു. മിക്ക മധ്യകാല കൈയെഴുത്തുപ്രതികളും, പ്രകാശിതമായതോ അല്ലാത്തതോ, കടലാസ്സിൽ എഴുതിയവയാണ് (സാധാരണയായി കാളക്കുട്ടി, ചെമ്മരിയാട്, അല്ലെങ്കിൽ ആട് എന്നിവയുടെ തൊലി), എന്നാൽ പ്രകാശിപ്പിക്കാൻ പ്രാധാന്യമുള്ള മിക്ക കൈയെഴുത്തുപ്രതികളും എഴുതിയത്, പരമ്പരാഗതമായി പിളരാത്ത കാളക്കുട്ടിയുടെ തൊലി കൊണ്ടാണ് നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്. മറ്റ് തൊലികളിൽ നിന്നുള്ള ഉയർന്ന ഗുണമേന്മയുള്ള കടലാസ് ''ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു'' . ==== ഐക്കണോഗ്രഫി ==== [[File:St._Theodor.jpg|ലഘുചിത്രം|ഈ [[St. Theodor?action=edit&redlink=1|സെന്റ് തിയോഡോർ]] ഐക്കൺ പോലെ പഴയ സെറാമിക് ഐക്കണുകൾ കുറവാണ്. 900 ( [[ബൾഗേറിയ|ബൾഗേറിയയിലെ]] പ്രെസ്ലാവിൽ നിന്ന്).]] ക്രിസ്ത്യൻ കല ആരംഭിച്ചത്, ക്രിസ്തുവിനുശേഷം ഏകദേശം രണ്ട് നൂറ്റാണ്ടുകൾക്കപ്പുറം , [[പ്രാചീന റോം|റോമൻ]] [[റോമാ സാമ്രാജ്യം|സാമ്രാജ്യത്വ]] ഇമേജറി, [[പ്രാചീന ഗ്രീക്ക് ഭാഷ|ക്ലാസിക്കൽ ഗ്രീക്ക്]], റോമൻ മതം, ജനപ്രിയ കല എന്നിവയിൽ നിന്ന് മോട്ടിഫുകൾ കടമെടുത്താണ്. മതപരമായ ചിത്രങ്ങൾ ഒരു പരിധിവരെ [[അബ്രഹാമിക മതങ്ങൾ|അബ്രഹാമിക്]] ക്രിസ്ത്യൻ വിശ്വാസത്താൽ ഉപയോഗിക്കുന്നു, കൂടാതെ പലപ്പോഴും വളരെ സങ്കീർണ്ണമായ പ്രതിരൂപങ്ങൾ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു, ഇത് നൂറ്റാണ്ടുകളായി ശേഖരിച്ച പാരമ്പര്യത്തെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു. പുരാതന കാലഘട്ടത്തിന്റെ അവസാനത്തിൽ, ഐക്കണോഗ്രഫി സ്റ്റാൻഡേർഡ് ചെയ്യപ്പെടാനും [[ബൈബിൾ]] ഗ്രന്ഥങ്ങളുമായി കൂടുതൽ അടുത്ത് ബന്ധപ്പെടാനും തുടങ്ങി, എന്നിരുന്നാലും [[സുവിശേഷങ്ങൾ|കാനോനിക്കൽ സുവിശേഷ]] വിവരണങ്ങളിലെ പല വിടവുകളും അപ്പോക്രിഫൽ സുവിശേഷങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള വിവരങ്ങൾ കൊണ്ട് ബന്ധിപ്പിച്ചിരുന്നു. കാലക്രമേണ, ഇവയിൽ ഭൂരിഭാഗവും കളകൾ നീക്കം ചെയ്യുന്നതിൽ സഭ വിജയിക്കും, എന്നാൽ ചിലത് ക്രിസ്തുവിന്റെ നേറ്റിവിറ്റിയിലെ കാളയെയും കഴുതയെയും പോലെ അവശേഷിക്കുന്നു. [[പൗരസ്ത്യ ക്രിസ്തുമതം|കിഴക്കൻ ക്രിസ്ത്യാനിറ്റിയിൽ]] നിന്നുള്ള ഒരു മതപരമായ കലാസൃഷ്ടിയാണ് [[ഐക്കൺ]], സാധാരണയായി ഒരു പെയിന്റിംഗ്. ക്രിസ്തുമതം അതിന്റെ തുടക്കം മുതൽ തന്നെ പ്രതീകാത്മകത ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. കിഴക്കും പടിഞ്ഞാറും, [[യേശു|ക്രിസ്തുവിന്റെയും]] [[മറിയം|മറിയത്തിന്റെയും]] വിശുദ്ധരുടെയും മറ്റ് വിഷയങ്ങളുടെയും നിരവധി പ്രതിരൂപങ്ങൾ വികസിപ്പിച്ചെടുത്തു; ഉണ്ണി യേശുവുമൊത്തോ അല്ലാതെയോ മറിയത്തിന്റെ പേരിട്ടിരിക്കുന്ന തരത്തിലുള്ള ഐക്കണുകളുടെ എണ്ണം കിഴക്ക് പ്രത്യേകിച്ചും വളരെയധികമായിരുന്നു, അതേസമയം ക്രിസ്തുവിന്റെ ഏറ്റവും സാധാരണമായ പ്രതിച്ഛായ ക്രൈസ്റ്റ് പാന്റോക്രാറ്റർ ആയിരുന്നു. ക്രിസ്ത്യൻ പ്രതീകാത്മകത ക്രിസ്ത്യൻ ആശയങ്ങൾ പ്രകടിപ്പിക്കുന്ന ആന്തരിക അർത്ഥത്തിൽ വസ്തുക്കളെയോ പ്രവർത്തനങ്ങളെയോ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. മിക്ക കാലഘട്ടങ്ങളിലും ലോകത്തിന്റെ എല്ലാ പ്രദേശങ്ങളിലും അറിയപ്പെടുന്ന സുപ്രധാന ചിഹ്നങ്ങളുടെ പൊതുവായ ശേഖരത്തിൽ നിന്ന് ക്രിസ്തുമതം കടമെടുത്തിട്ടുണ്ട്. ബുദ്ധിയെയും വികാരങ്ങളെയും ആകർഷിക്കുമ്പോൾ മതപരമായ പ്രതീകാത്മകത ഫലപ്രദമാണ്. മേരിയുടെ പ്രത്യേകിച്ച് പ്രധാനപ്പെട്ട ചിത്രീകരണങ്ങളിൽ ഹോഡെജെട്രിയയും പനാജിയയും ഉൾപ്പെടുന്നു. ക്രിസ്തുവിന്റെ ജീവിതം, കന്യകയുടെ ജീവിതം, പഴയനിയമത്തിന്റെ ഭാഗങ്ങൾ, കൂടുതലായി ജനപ്രിയ വിശുദ്ധരുടെ ജീവിതങ്ങൾ എന്നിവ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന വലിയ സൈക്കിളുകൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള ആഖ്യാന ചിത്രങ്ങൾക്കായി പരമ്പരാഗത മാതൃകകൾ വികസിച്ചു. പ്രത്യേകിച്ച് പാശ്ചാത്യ രാജ്യങ്ങളിൽ, വിശുദ്ധരുടെ വ്യക്തിഗത രൂപങ്ങളെ ഒരു സാധാരണ രൂപവും പ്രതീകാത്മകമായ വസ്തുക്കളും ഉപയോഗിച്ച് തിരിച്ചറിയുന്നതിനായി വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത ആട്രിബ്യൂട്ടുകളുടെ ഒരു സംവിധാനം നിലവിലുണ്ടായിരുന്നു; കിഴക്ക്, ടെക്സ്റ്റ് ലേബലുകൾ കൊണ്ട് തിരിച്ചറിയാൻ കൂടുതൽ സാധ്യതയുണ്ടായിരുന്നു. ഓരോ വിശുദ്ധനും അവൻ അല്ലെങ്കിൽ അവൾ മാതൃകാപരമായ ജീവിതം നയിച്ചതിന് ഒരു കഥയും കാരണവുമുണ്ട്. സഭയുടെ ചരിത്രത്തിലുടനീളം ഈ കഥകൾ പറയാൻ ചിഹ്നങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചിട്ടുണ്ട്. നിരവധി ക്രിസ്ത്യൻ വിശുദ്ധരെ പരമ്പരാഗതമായി പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നത് അവരുടെ ജീവിതവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഒരു ചിഹ്നമോ [[ഐക്കൺ|പ്രതീകാത്മക രൂപമോ]] ആണ്, അവരെ തിരിച്ചറിയുന്നതിനായി ഒരു ആട്രിബ്യൂട്ട് അല്ലെങ്കിൽ എംബ്ലം എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ഇവയെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനം കലാചരിത്രത്തിലെ ഐക്കണോഗ്രഫിയുടെ ഭാഗമാണ്. ==== വാസ്തുവിദ്യ ==== [[File:Gotic3d2.jpg|ലഘുചിത്രം|ഒരു സാധാരണ ഗോതിക് കത്തീഡ്രലിന്റെ ഘടന.]] [[ചർച്ച് ആർക്കിടെക്ചർ|ക്രിസ്ത്യൻ വാസ്തുവിദ്യ]] ക്രിസ്തുമതത്തിന്റെ അടിത്തറ മുതൽ ഇന്നുവരെയുള്ള മതേതരവും മതപരവുമായ ശൈലികളുടെ വിശാലമായ ശ്രേണി ഉൾക്കൊള്ളുന്നു, ഇത് ക്രിസ്ത്യൻ സംസ്കാരത്തിലെ കെട്ടിടങ്ങളുടെയും ഘടനകളുടെയും രൂപകൽപ്പനയിലും നിർമ്മാണത്തിലും സ്വാധീനം ചെലുത്തുന്നു. കെട്ടിടങ്ങൾ ആദ്യം മറ്റ് ആവശ്യങ്ങൾക്കായി ഉദ്ദേശിച്ചവയിൽ നിന്ന് പൊരുത്തപ്പെട്ടുവെങ്കിലും, വ്യതിരിക്തമായ സഭാ വാസ്തുവിദ്യയുടെ ഉദയത്തോടെ, പള്ളി കെട്ടിടങ്ങൾ പലപ്പോഴും മതപരമായ വാസ്തുവിദ്യ അനുകരിച്ചിട്ടുള്ള മതേതര കെട്ടിടങ്ങളെ സ്വാധീനിച്ചു. 20-ാം നൂറ്റാണ്ടിൽ, കോൺക്രീറ്റ് പോലെയുള്ള പുതിയ സാമഗ്രികളുടെ ഉപയോഗവും ലളിതമായ ശൈലികളും പള്ളികളുടെ രൂപകൽപ്പനയിൽ സ്വാധീനം ചെലുത്തുകയും സ്വാധീനത്തിന്റെ ഒഴുക്ക് വിപരീതമായി മാറുകയും ചെയ്തു. ക്രിസ്തുമതത്തിന്റെ ജനനം മുതൽ ഇന്നുവരെ, പടിഞ്ഞാറൻ [[ചർച്ച് ആർക്കിടെക്ചർ|ക്രിസ്ത്യൻ വാസ്തുവിദ്യയുടെ]] പരിവർത്തനത്തിന്റെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട കാലഘട്ടം [[ഗോത്തിക് വാസ്തുകല|ഗോതിക് കത്തീഡ്രൽ]] ആയിരുന്നു. കിഴക്ക്, [[ബൈസന്റൈൻ വാസ്തുവിദ്യ]] [[പുരാതന റോമൻ വാസ്തുവിദ്യ|റോമൻ വാസ്തുവിദ്യയുടെ]] തുടർച്ചയായിരുന്നു. === തത്വശാസ്ത്രം === ക്രിസ്തുമതത്തിന്റെ [[ദൈവശാസ്ത്രം|ദൈവശാസ്ത്ര]] സിദ്ധാന്തങ്ങളുമായി [[തത്ത്വശാസ്ത്രം|തത്ത്വചിന്തയുടെ]] വിവിധ മേഖലകളുടെ സംയോജനത്തെ വിവരിക്കുന്ന പദമാണ് ക്രിസ്ത്യൻ തത്ത്വചിന്ത . [[സ്കൊളാസ്റ്റിസിസം|സ്‌കോളസ്‌റ്റിസം]], അതായത് "അത് [അത്] സ്‌കൂളിന്റേതാണ്", ഇത് മധ്യകാല [[സർവ്വകലാശാല|സർവ്വകലാശാലകളിലെ]] [[അക്കാദമി|അക്കാദമിക്]] (അല്ലെങ്കിൽ ''സ്‌കൂൾ ആളുകൾ'' ) പഠിപ്പിച്ച ഒരു പഠന രീതിയായിരുന്നു. 1100-1500. പുരാതന ക്ലാസിക്കൽ തത്ത്വചിന്തകരുടെ [[തത്ത്വശാസ്ത്രം|തത്ത്വചിന്തയെ]] മധ്യകാല ക്രിസ്ത്യൻ ദൈവശാസ്ത്രവുമായി യോജിപ്പിക്കാൻ [[സ്കൊളാസ്റ്റിസിസം|സ്കോളാസ്റ്റിസം]] ആദ്യം ആരംഭിച്ചു. സ്കോളാസ്റ്റിസം ഒരു തത്ത്വചിന്തയോ ദൈവശാസ്ത്രമോ അല്ല, മറിച്ച് [[വൈരുദ്ധ്യാത്മക വാദം|വൈരുദ്ധ്യാത്മക യുക്തിക്ക്]] ഊന്നൽ നൽകുന്ന പഠനത്തിനുള്ള ഒരു ഉപകരണവും രീതിയുമാണ്. == ക്രിസ്ത്യൻ നാഗരികത == [[File:God_the_Geometer.jpg|ലഘുചിത്രം|[[ശാസ്ത്രം]], പ്രത്യേകിച്ച് [[ജ്യാമിതി]], [[ജ്യോതിഃശാസ്ത്രം|ജ്യോതിശാസ്ത്രം]] എന്നിവ മിക്ക മധ്യകാല പണ്ഡിതന്മാർക്കും നേരിട്ട് ദൈവികവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഈ ക്രിസ്ത്യാനികൾ വിശ്വസിച്ചിരുന്നത് ദൈവം പ്രപഞ്ചത്തെ ക്രമമായ ജ്യാമിതീയവും സമന്വയവുമായ തത്ത്വങ്ങളാൽ ഉൾക്കൊള്ളുന്നുവെന്ന് വിശ്വസിച്ചതിനാൽ, ഈ തത്ത്വങ്ങൾ തേടുന്നത് ദൈവത്തെ അന്വേഷിക്കുകയും ആരാധിക്കുകയും ചെയ്യുക എന്നതാണ്.]] === മധ്യകാല സാഹചര്യങ്ങൾ === പുരാതന കാലത്തെ ഏറ്റവും പരിഷ്കൃതമായ സംസ്കാരമായിരുന്ന [[ബൈസന്റൈൻ സാമ്രാജ്യം]], എന്നാൽ[[മദ്ധ്യകാലം|മധ്യകാലഘട്ടത്തിൽ]] അതിന്റെ ശാസ്ത്രീയ വൈദഗ്ധ്യം പരിമിതപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ട് മുസ്ലീം അധിനിവേശത്തിന് വിധേയമായി. പടിഞ്ഞാറൻ റോമൻ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ പതനത്തെത്തുടർന്ന് ക്രിസ്ത്യൻ പടിഞ്ഞാറൻ യൂറോപ്പിന് വിനാശകരമായ രീതിയിൽ വിജ്ഞാനം നഷ്ടപ്പെടാൻ ഇടയായി എന്നാൽ [[തോമസ് അക്വീനാസ്|അക്വിനാസ്]], [[ജീൻ ബുരിഡൻ|ബുരിഡാൻ]] തുടങ്ങിയ [[കത്തോലിക്കാസഭ|സഭാ]] പണ്ഡിതന്മാരുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ കൊണ്ട്, പാശ്ചാത്യർക്ക് കുറഞ്ഞത് ശാസ്ത്രീയ അന്വേഷണത്തിന്റെ ആത്മാവെങ്കിലും നഷ്ടപ്പെടാതെ കാക്കാൻ കഴിഞ്ഞു, അത് പിന്നീട് മധ്യകാല കൃതികളുടെ വിവർത്തനങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് [[ശാസ്ത്രീയ വിപ്ലവം|ശാസ്ത്ര വിപ്ലവകാലത്ത്]] യൂറോപ്പ്യൻ ശാസ്ത്രത്തിന് നേതൃത്വം നൽകുന്നതിന് ഇടയാക്കി. ക്രിസ്ത്യൻ ഭരണത്തിൻ കീഴിലുള്ള [[മദ്ധ്യകാലം|മധ്യകാല യൂറോപ്പിൽ]] ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന [[സാങ്കേതികവിദ്യ|സാങ്കേതികവിദ്യയെ]] മധ്യകാല സാങ്കേതികവിദ്യ എന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്നു. 12-ആം നൂറ്റാണ്ടിലെ നവോത്ഥാനത്തിനു ശേഷം, മധ്യകാല യൂറോപ്പ് പുതിയ കണ്ടുപിടുത്തങ്ങളുടെ തോതിലും, പരമ്പരാഗത ഉൽപ്പാദന മാർഗ്ഗങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന രീതികളിലെ നവീകരണങ്ങളിലും, സാമ്പത്തിക വളർച്ചയിലും സമൂലമായ മാറ്റം കണ്ടു.<ref>Alfred Crosby described some of this technological revolution in his ''The Measure of Reality : Quantification in Western Europe, 1250–1600'' and other major historians of technology have also noted it.</ref> [[വെടിമരുന്ന്]], [[കണ്ണട|ആസ്ട്രോലേബ്]] എന്നിവയുടെ സ്വീകാര്യത, [[ആസ്ട്രോലാബ്|കണ്ണടകളുടെ]] കണ്ടുപിടുത്തം, ജല മില്ലുകൾ, നിർമ്മാണ സാങ്കേതികവിദ്യകൾ, പൊതുവെ [[കൃഷി]], [[ഘടികാരം|ക്ലോക്കുകൾ]], [[കപ്പൽ|കപ്പലുകൾ]] എന്നിവ ഉൾപ്പെടെയുള്ള വലിയ [[സാങ്കേതികവിദ്യ|സാങ്കേതിക]] മുന്നേറ്റങ്ങൾ ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ കാണാൻ കഴിഞ്ഞു. പിന്നീടുള്ള മുന്നേറ്റങ്ങൾ [[കണ്ടുപിടുത്തങ്ങളുടെ യുഗം|പര്യവേക്ഷണ യുഗത്തിന്റെ]] ഉദയം സാധ്യമാക്കി. വാട്ടർ മില്ലുകളുടെ വികസനം ശ്രദ്ധേയമായിരുന്നു, കൃഷിയിൽ നിന്ന് തടിക്കും കല്ലിനുമുള്ള മില്ലുകളിലേക്കും വ്യാപിച്ചു, ഒരുപക്ഷേ റോമൻ സാങ്കേതികവിദ്യയിൽ നിന്ന് ഉരുത്തിരിഞ്ഞത് ആവണം. ഡോംസ്‌ഡേ ബുക്കിന്റെ കാലമായപ്പോഴേക്കും [[ഗ്രേറ്റ് ബ്രിട്ടൺ|ബ്രിട്ടനിലെ]] മിക്ക വലിയ ഗ്രാമങ്ങളിലും മില്ലുകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. [[ഖനനം|ഖനനത്തിലും]] അവ വ്യാപകമായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു, ഡീ റെ മെറ്റാലിക്കയിൽ [[ഗിയോർഗിയസ് അഗ്രിക്കോള|ജോർജ്ജ് അഗ്രിക്കോള]] വിവരിച്ചതുപോലെ, ഷാഫ്റ്റുകളിൽ നിന്ന് അയിര് ഉയർത്തുന്നതിനും അയിര് തകർക്കുന്നതിനും ബെല്ലോസ് പവർ ചെയ്യുന്നതിനും പോലും. [[ദിശാഗതികം|നാവിഗേഷൻ]] മേഖലകളിലെ മുന്നേറ്റങ്ങളാണ് ഇക്കാര്യത്തിൽ ശ്രദ്ധേയമായത്. കപ്പൽനിർമ്മാണത്തിലെ പുരോഗതിക്കൊപ്പം [[വടക്കുനോക്കിയന്ത്രം|കോമ്പസും]] [[ആസ്ട്രോലാബ്|ആസ്ട്രോലേബും]] [[സമുദ്രം|ലോകസമുദ്രങ്ങളുടെ]] നാവിഗേഷനും അതുവഴി ലോകസാമ്പത്തിക വ്യാപാരത്തിന്റെ ആധിപത്യവും സാധ്യമാക്കി. [[ജോഹന്നസ് ഗുട്ടെൻബെർഗ്|ഗുട്ടൻബർഗിന്റെ]] പ്രിന്റിംഗ് പ്രസ്സ് വിശാലമായ ഒരു ജനവിഭാഗത്തിലേക്ക് അറിവിന്റെ വ്യാപനം സാധ്യമാക്കി, അത് ക്രമേണ കൂടുതൽ സമത്വ സമൂഹത്തിലേക്ക് നയിക്കുകയും, മാത്രമല്ല അറിവിന്റെയും അനുഭവത്തിന്റെയും വിപുലമായ കരുതലിൽ നിന്ന് മറ്റ് സംസ്കാരങ്ങളിൽ ആധിപത്യം സ്ഥാപിക്കാൻ ഒരാൾക്ക് കൂടി കഴിയും. === നവോത്ഥാന കണ്ടുപിടുത്തങ്ങൾ === [[യൂറോപ്പിലെ നവോത്ഥാനകാലം|നവോത്ഥാന]] കാലഘട്ടത്തിൽ ഭൂമിശാസ്ത്രം, ജ്യോതിശാസ്ത്രം, രസതന്ത്രം, ഭൗതികശാസ്ത്രം, ഗണിതം, നിർമ്മാണം, എഞ്ചിനീയറിംഗ് എന്നിവയിൽ വലിയ പുരോഗതിയുണ്ടായി. കോൺസ്റ്റാന്റിനോപ്പിളിന്റെ പതനത്തിന് ശേഷം പുരാതന ശാസ്ത്ര ഗ്രന്ഥങ്ങളുടെ പുനർ കണ്ടെത്തൽ ത്വരിതപ്പെടുത്തി, കൂടാതെ പഠനത്തെ ജനാധിപത്യവൽക്കരിക്കുകയും പുതിയ ആശയങ്ങളുടെ വേഗത്തിലുള്ള പ്രചരണം അനുവദിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന [[അച്ചടി|അച്ചടിയുടെ]] കണ്ടുപിടുത്തം ഇതിന് സഹായകരമായി. ''നവോത്ഥാന സാങ്കേതികവിദ്യ'' എന്നത് പുരാവസ്തുക്കളുടെയും ആചാരങ്ങളുടെയും ഒരു കൂട്ടമാണ്, ഏകദേശം 14 മുതൽ 16 വരെ നൂറ്റാണ്ടുകൾ വരെ അത് വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു. പ്രിന്റിംഗ് പ്രസ്സ്, രേഖീയ വീക്ഷണം, [[നിർമ്മാണാവകാശം|പേറ്റന്റ് നിയമം]], ഡബിൾ ഷെൽ ഡോമുകൾ അല്ലെങ്കിൽ ബാസ്‌ഷൻ കോട്ടകൾ തുടങ്ങിയ അഗാധമായ സാങ്കേതിക മുന്നേറ്റങ്ങളാൽ ഈ കാലഘട്ടത്തെ അടയാളപ്പെടുത്തുന്നു. നവോത്ഥാന കലാകാരൻ-എഞ്ചിനീയർമാരായ ടാക്കോള, [[ലിയനാർഡോ ഡാ വിഞ്ചി|ലിയോനാർഡോ ഡാവിഞ്ചി]] എന്നിവരുടെ വര-പുസ്തകങ്ങൾ അക്കാലത്ത് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നതും പ്രയോഗിച്ചതുമായ മെക്കാനിക്കൽ സാങ്കേതികവിദ്യയെക്കുറിച്ച് ആഴത്തിലുള്ള ഉൾക്കാഴ്ച നൽകുന്നു. നവോത്ഥാന ശാസ്ത്രം [[ശാസ്ത്രീയ വിപ്ലവം|ശാസ്ത്രീയ വിപ്ലവത്തിന്]] തുടക്കമിട്ടു; ശാസ്ത്രവും സാങ്കേതികവിദ്യയും പരസ്പര പുരോഗതിയുടെ ഒരു ചക്രം ആരംഭിച്ചു. ശാസ്ത്ര വിപ്ലവത്തിന്റെ ആദ്യഘട്ടമായിരുന്നു ''ശാസ്ത്ര നവോത്ഥാനം'' . ആദ്യകാല ആധുനിക ശാസ്ത്രത്തിന്റെ രണ്ട്-ഘട്ട മാതൃകയിൽ: 15-ഉം 16-ഉം നൂറ്റാണ്ടുകളിലെ ഒരു ''ശാസ്ത്രീയ നവോത്ഥാനം'', പ്രാചീനരുടെ സ്വാഭാവിക അറിവ് പുനഃസ്ഥാപിക്കുന്നതിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചു; 17-ാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഒരു ''ശാസ്ത്രീയ വിപ്ലവവും'', ശാസ്ത്രജ്ഞർ വീണ്ടെടുക്കലിൽ നിന്ന് നവീകരണത്തിലേക്ക് മാറിയപ്പോൾ. ചില പണ്ഡിതന്മാരും ചരിത്രകാരന്മാരും ക്രിസ്ത്യാനിറ്റിയെ [[ശാസ്ത്രീയ വിപ്ലവം|ശാസ്ത്ര വിപ്ലവത്തിന്റെ]] ഉദയത്തിന് സംഭാവന നൽകിയതായി ആരോപിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web|url=http://www.abc.net.au/religion/articles/2012/05/08/3498202.htm|title=Christianity and the rise of western science|access-date=28 August 2014|last=Harrison|first=Peter|date=8 May 2012|website=[[Australian Broadcasting Corporation]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFHarrison2012">Harrison, Peter (8 May 2012). [http://www.abc.net.au/religion/articles/2012/05/08/3498202.htm "Christianity and the rise of western science"]. ''[[ഓസ്ട്രേലിയൻ ബ്രോഡ്കാസ്റ്റിംഗ് കോർപ്പറേഷൻ|Australian Broadcasting Corporation]]''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">28 August</span> 2014</span>.</cite></ref><ref>{{Citation|last=Noll|first=Mark|title=Science, Religion, and A.D. White: Seeking Peace in the "Warfare Between Science and Theology"|url=http://biologos.org/uploads/projects/noll_scholarly_essay2.pdf|page=4|archive-url=https://web.archive.org/web/20150322013257/http://biologos.org/uploads/projects/noll_scholarly_essay2.pdf|publisher=The Biologos Foundation|access-date=14 January 2015|archive-date=2015-03-22|author-link=Mark Noll|url-status=dead}}<cite class="citation cs2" data-ve-ignore="true" id="CITEREFNoll">[[മാർക്ക് നോൾ|Noll, Mark]], <span class="cs1-format">(PDF)</span>, The Biologos Foundation, p.&nbsp;4, archived from [http://biologos.org/uploads/projects/noll_scholarly_essay2.pdf the original] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150322013257/http://biologos.org/uploads/projects/noll_scholarly_essay2.pdf |date=2015-03-22 }} <span class="cs1-format">(PDF)</span> on 22 March 2015<span class="reference-accessdate">, retrieved <span class="nowrap">14 January</span> 2015</span></cite></ref><ref>{{Citation|last=Lindberg|first=David C.|title=God & Nature: Historical Essays on the Encounter Between Christianity and Science|pages=5, 12|year=1986|chapter=Introduction|place=Berkeley and Los Angeles|publisher=University of California Press|isbn=978-0-520-05538-4|last2=Numbers|first2=Ronald L.|author-link=David C. Lindberg|author-link2=Ronald L. Numbers}}<cite class="citation cs2" data-ve-ignore="true" id="CITEREFLindbergNumbers1986">[[ഡേവിഡ് സി. ലിൻഡ്ബെർഗ്|Lindberg, David C.]]; [[റൊണാൾഡ് എൽ നമ്പറുകൾ|Numbers, Ronald L.]] (1986), "Introduction", ''God & Nature: Historical Essays on the Encounter Between Christianity and Science'', Berkeley and Los Angeles: University of California Press, pp.&nbsp;5, 12, [[ഇന്റർനാഷണൽ സ്റ്റാൻഡേർഡ് ബുക്ക് നമ്പർ|ISBN]]&nbsp;[[പ്രത്യേകം:പുസ്തക ഉറവിടങ്ങൾ/978-0-520-05538-4|<bdi>978-0-520-05538-4</bdi>]]</cite></ref><ref name="Gilley1">{{Cite book|title=The Cambridge History of Christianity: Volume 8, World Christianities C.1815-c.1914|last=Gilley|first=Sheridan|publisher=Cambridge University Press|others=Brian Stanley|year=2006|isbn=0521814561|page=164}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFGilley2006">Gilley, Sheridan (2006). ''The Cambridge History of Christianity: Volume 8, World Christianities C.1815-c.1914''. Brian Stanley. Cambridge University Press. p.&nbsp;164. [[ഇന്റർനാഷണൽ സ്റ്റാൻഡേർഡ് ബുക്ക് നമ്പർ|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/0521814561|<bdi>0521814561</bdi>]].</cite></ref> == ജനസംഖ്യാശാസ്ത്രം == [[File:Christ_Islam.png|ലഘുചിത്രം|ക്രിസ്ത്യാനിറ്റിയും [[ഇസ്‌ലാം|ഇസ്‌ലാമും]] തമ്മിലുള്ള ആപേക്ഷിക ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ വ്യാപനം, ഒന്നുകിൽ മതത്തിന്റെ അഭാവം (2006).]] 2009-ൽ, ''എൻസൈക്ലോപീഡിയ ബ്രിട്ടാനിക്ക'' പ്രകാരം, യൂറോപ്പിൽ (റഷ്യ ഉൾപ്പെടെ) 80%, [[ലാറ്റിൻ അമേരിക്ക|ലാറ്റിൻ അമേരിക്കയിൽ]] 92%, [[വടക്കേ അമേരിക്ക|വടക്കേ അമേരിക്കയിൽ]] 81%, ഓഷ്യാനിയ 79% എന്നിങ്ങനെയാണ് ഭൂഖണ്ഡങ്ങളിൽ ക്രൈസ്‌തവമത ഭൂരിപക്ഷം .<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=QeKbAAAAQBAJ&pg=PA300|title=Britannica Book of the Year 2010|date=2010|publisher=Encyclopaedia Britannica, Inc.|isbn=9781615353668|page=300|access-date=30 January 2018}}</ref> ചൈന, [[ക്രിസ്തുമതം കേരളത്തിൽ|ഇന്ത്യ]], [[മദ്ധ്യേഷ്യ|മധ്യേഷ്യ]] തുടങ്ങിയ ലോകത്തിന്റെ മറ്റ് ഭാഗങ്ങളിലും വലിയ ക്രിസ്ത്യൻ സമൂഹങ്ങളുണ്ട്, അവിടെ [[ഇസ്‌ലാം|ഇസ്ലാം]] കഴിഞ്ഞാൽ ഏറ്റവും വലിയ രണ്ടാമത്തെ മതം ക്രിസ്തുമതമാണ്. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ക്രിസ്ത്യൻ ജനസംഖ്യയുള്ള രാജ്യമാണ് അമേരിക്ക, തൊട്ടുപിന്നാലെ [[ബ്രസീൽ|ബ്രസീലും]] മെക്സിക്കോയുമാണ്.<ref>{{Cite web|url=http://www.pewforum.org/2011/12/19/global-christianity-exec/|title=The Size and Distribution of the World's Christian Population|date=2011-12-19}}</ref> അനേകം ക്രിസ്ത്യാനികൾക്ക് താഴെ പറയുന്ന രാജ്യങ്ങളിൽ ഒരു സംസ്ഥാന മതത്തിന് കീഴിൽ ജീവിക്കുക മാത്രമല്ല, ഔദ്യോഗിക പദവിയും ഉണ്ട്: [[അർജന്റീന]] (റോമൻ കാത്തലിക് ചർച്ച്), [[അർമേനിയ]] ( [[അർമേനിയൻ ഓർത്തഡോക്സ് സഭ|അർമേനിയൻ അപ്പോസ്തോലിക് ചർച്ച്]] ),<ref name="Armenian National Committee of America-Armenia">{{Cite web|url=http://www.anca.org/press_releases/press_releases.php?prid=82|title=Gov. Pataki Honors 1700th Anniversary of Armenia's Adoption of Christianity as a state religion|access-date=2009-04-11|publisher=Aremnian National Committee of America|archive-url=https://web.archive.org/web/20100615140846/http://anca.org/press_releases/press_releases.php?prid=82|archive-date=2010-06-15}}</ref> [[കോസ്റ്റ റീക്ക|കോസ്റ്റാറിക്ക]] (റോമൻ കത്തോലിക്കാ സഭ), ഡെൻമാർക്ക് ( ചർച്ച് ഓഫ് ഡെന്മാർക്ക് ), [[എൽ സാൽവദോർ|എൽ സാൽവഡോർ]] (റോമൻ കാത്തലിക് ചർച്ച്), ഇംഗ്ലണ്ട് ( [[ചർച്ച് ഓഫ് ഇംഗ്ലണ്ട്]] ),<ref name="Centre for Citizenship-England">{{Cite web|url=http://www.centreforcitizenship.org/church1.html|title=Church and State in Britain: The Church of privilege|access-date=2008-05-11|publisher=Centre for Citizenship|archive-url=https://web.archive.org/web/20080511204430/http://www.centreforcitizenship.org/church1.html|archive-date=2008-05-11}}</ref> [[ജോർജ്ജിയ (രാജ്യം)|ജോർജിയ]] ( ജോർജിയൻ ഓർത്തഡോക്സ് ചർച്ച് ), ഗ്രീസ് ( ചർച്ച് ഓഫ് ഗ്രീസ് ), [[ഐസ്‌ലാന്റ്|ഐസ്ലാൻഡ്]] ( ചർച്ച് ഓഫ് ഐസ്‌ലാൻഡ് ), [[ലിക്റ്റൻ‌സ്റ്റൈൻ|ലിച്ചെൻസ്റ്റീൻ]] (റോമൻ കാത്തലിക് ചർച്ച്),<ref name="U.S. Department of State-Liechtenstein">{{Cite web|url=https://2001-2009.state.gov/g/drl/rls/irf/2003/24418.htm|title=Liechtenstein|access-date=2008-05-11|publisher=U.S. Department of State}}</ref> [[മാൾട്ട]] (റോമൻ കാത്തലിക് ചർച്ച്), [[മൊണാക്കോ]] (റോമൻ കാത്തലിക് ചർച്ച്), [[റൊമാനിയ]] ( റൊമാനിയൻ ഓർത്തഡോക്സ് ചർച്ച് ), നോർവേ ( ചർച്ച് ഓഫ് നോർവേ ), [[വത്തിക്കാൻ നഗരം|വത്തിക്കാൻ സിറ്റി]] (റോമൻ കാത്തലിക് ചർച്ച്), സ്വിറ്റ്സർലൻഡ് (റോമൻ കാത്തലിക് ചർച്ച്, സ്വിസ് റിഫോംഡ് ചർച്ച്, ക്രിസ്ത്യൻ കാത്തലിക് ചർച്ച് ഓഫ് സ്വിറ്റ്സർലൻഡ് ). === അനുയായികളുടെ എണ്ണം === 2.2 ബില്യൺ <ref name="gordonconwell.edu">{{Cite web|url=http://www.gordonconwell.edu/resources/documents/1IBMR2015.pdf|title=Christianity 2015: Religious Diversity and Personal Contact|access-date=2015-05-29|date=January 2015|publisher=gordonconwell.edu|archive-url=https://web.archive.org/web/20170525141543/http://www.gordonconwell.edu/resources/documents/1IBMR2015.pdf|archive-date=2017-05-25|url-status=dead}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true"> <span class="cs1-format">(PDF)</span>. gordonconwell.edu. January 2015. Archived from [http://www.gordonconwell.edu/resources/documents/1IBMR2015.pdf the original] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170525141543/http://www.gordonconwell.edu/resources/documents/1IBMR2015.pdf |date=2017-05-25 }} <span class="cs1-format">(PDF)</span> on 2017-05-25<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2015-05-29</span></span>.</cite></ref><ref name="Major Religions Ranked by Size">{{Cite web|url=http://www.adherents.com/Religions_By_Adherents.html|title=Major Religions Ranked by Size|access-date=2009-05-05|publisher=Adherents.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20100129202506/http://www.adherents.com/Religions_By_Adherents.html|archive-date=2010-01-29|url-status=dead}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">. Adherents.com. Archived from the original on August 16, 2000<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2009-05-05</span></span>.</cite><span class="cs1-maint citation-comment" data-ve-ignore="true"><code class="cs1-code"><nowiki>{{</nowiki>[[ഫലകം:Cite web|cite web]]<nowiki>}}</nowiki></code>: CS1 maint: unfit URL ([[:വർഗ്ഗം:CS1 maint: unfit URL|link]])</span> </ref><ref name="Global Christianity">{{Cite web|url=http://www.pewforum.org/Christian/Global-Christianity-exec.aspx|title=Global Christianity|access-date=2012-08-17|last=ANALYSIS|date=2011-12-19|publisher=Pewforum.org|archive-date=2018-12-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20181226061838/http://www.pewforum.org/christian/global-christianity-exec.aspx|url-status=dead}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFANALYSIS2011">ANALYSIS (2011-12-19). [http://www.pewforum.org/Christian/Global-Christianity-exec.aspx "Global Christianity"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181226061838/http://www.pewforum.org/christian/global-christianity-exec.aspx |date=2018-12-26 }}. Pewforum.org<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2012-08-17</span></span>.</cite></ref> മുതൽ 2.4 ബില്യൺ ആളുകൾ വരെയാണ് ലോകത്തിലെ ക്രിസ്ത്യാനികളുടെ എണ്ണം കണക്കാക്കുന്നത്. {{Efn|Current sources are in general agreement that Christians make up about 33% of the world's population—slightly over 2.4 billion adherents in mid-2015.}} വിശ്വാസം ലോക ജനസംഖ്യയുടെ ഏകദേശം മൂന്നിലൊന്നിനെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു, ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ മതമാണിത്,<ref name="Major Religions Ranked by Size" /> ക്രിസ്ത്യാനികളുടെ ഏറ്റവും വലിയ മൂന്ന് ഗ്രൂപ്പുകൾ [[കത്തോലിക്കാസഭ|കത്തോലിക്കാ സഭ]], [[പ്രൊട്ടസ്റ്റന്റ്‌ സഭകൾ|പ്രൊട്ടസ്റ്റന്റ്]] മതം, [[പൗരസ്ത്യ ഓർത്തഡോക്സ് സഭ|ഈസ്റ്റേൺ ഓർത്തഡോക്സ് സഭ എന്നിവയാണ്]] .<ref>Hinnells, ''The Routledge Companion to the Study of Religion'', p. 441.</ref> 1.2 ബില്യൺ അനുയായികളുള്ള കത്തോലിക്കാ സഭയാണ് ഏറ്റവും വലിയ ക്രിസ്ത്യൻ മതവിഭാഗം. {| class="wikitable sortable" style="text-align:center;margin: auto" |+ക്രിസ്തുമതത്തിനുള്ളിലെ പ്രധാന പാരമ്പര്യങ്ങളുടെ ജനസംഖ്യാശാസ്‌ത്രം ( പ്യൂ റിസർച്ച് സെന്റർ, 2010 ഡാറ്റ) <ref>{{Cite web|url=http://www.pewforum.org/2011/12/19/global-christianity-exec/|title=Global Christianity – A Report on the Size and Distribution of the World's Christian Population|date=19 December 2011}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[http://www.pewforum.org/2011/12/19/global-christianity-exec/ "Global Christianity – A Report on the Size and Distribution of the World's Christian Population"]. 19 December 2011.</cite></ref> !പാരമ്പര്യം ! scope="col" |അനുയായികൾ ! scope="col" | ക്രിസ്ത്യൻ ജനസംഖ്യയുടെ ശതമാനം ! scope="col" | ലോക ജനസംഖ്യയുടെ ശതമാനം ! scope="col" |അനുയായികളുടെ ജനസംഖ്യ വിവരം ! scope="col" |ക്രിസ്തുമതത്തിനകത്തേക്കും പുറത്തേക്കുമുള്ള ചലനാത്മകത |- style="background: yellow" |[[Catholic Church|കത്തോലിക്കാ സഭ]] |1,094,610,000 |50.1 |15.9 |{{increase}} Growing |{{decrease}} Declining |- style="background: #B57EDC" |[[Protestantism|പ്രൊട്ടസ്റ്റന്റ് മതം]] |800,640,000 |36.7 |11.6 |{{increase}} Growing |{{increase}} Growing |- style="background: #9F8170" |[[Orthodoxy in Christianity|ഓർത്തഡോക്സ് സഭ]] |260,380,000 |11.9 |3.8 |{{decrease}} Declining |{{decrease}} Declining |- style="background: cyan" |[[Nontrinitarianism|മറ്റ് ക്രിസ്ത്യൻ വിഭാഗങ്ങൾ]] |28,430,000 |1.3 |0.4 |{{increase}} Growing |{{increase}} Growing |- !ക്രിസ്തുമതം !2,184,060,000 !100 !31.7 !{{increase}} Growing !{{nochange}} Stable |} === ശ്രദ്ധേയമായ ക്രിസ്ത്യൻ സംഘടനകൾ === ഒരു മത ക്രമം എന്നത് അവരുടെ പ്രത്യേക മതപരമായ ഭക്തിക്ക് അനുസൃതമായി സമൂഹത്തിൽ നിന്ന് ഏതെങ്കിലും വിധത്തിൽ വേറിട്ട് ജീവിക്കുന്ന ആളുകളുടെ കൂട്ടായ്മകളുടെയും സംഘടനകളുടെയും ഒരു പരമ്പരയാണ്, സാധാരണയായി അതിന്റെ സ്ഥാപകന്റെ മതപരമായ ആചാരത്തിന്റെ തത്വങ്ങളാൽ അത് നയിക്കപ്പെടുന്നു. നേരെമറിച്ച്, [[ക്രൈസ്തവപൗരോഹിത്യം|ഹോളി ഓർഡേഴ്സ്]] എന്ന പദം പല ക്രിസ്ത്യൻ സഭകളും സ്ഥാനാരോഹണത്തെ സൂചിപ്പിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്നു അല്ലെങ്കിൽ ഒരു പ്രത്യേക ചുമതലയ്ക്കോ ശുശ്രൂഷയ്‌ക്കോ വേണ്ടി വേർതിരിക്കുന്ന ഒരു കൂട്ടം വ്യക്തികളെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ചരിത്രപരമായി, "ഓർഡർ" എന്ന വാക്ക് ഒരു സ്ഥാപിത സിവിൽ ബോഡിയെ അല്ലെങ്കിൽ കോർപ്പറേഷനെ ഒരു ശ്രേണിയിൽ ഉൾകൊള്ളുന്നു, ഓർഡിനേഷൻ എന്നത് അർത്ഥമാക്കുന്നത് ഒരു ഓർഡോയിൽ നിയമപരമായുള്ള സംയോജനമാണ്. "വിശുദ്ധ" എന്ന വാക്ക് സഭയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. അതിനാൽ, സന്ദർഭത്തിൽ, സഭയിലെ ശുശ്രൂഷയ്ക്കായി ഒരു വിശുദ്ധ ക്രമം സജ്ജീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. മതപരമായ ഓർഡറുകൾ എന്നത് സമാരംഭിച്ചവരും (അല്ന്മായർ) ചില പാരമ്പര്യങ്ങളിൽ, നിയമിക്കപ്പെട്ട പുരോഹിതന്മാരും ചേർന്നതാണ്. വിവിധ സംഘടനകൾ ഉൾപ്പെടുന്ന ചിലത്: * റോമൻ കത്തോലിക്കാ സഭയിൽ, മതസ്ഥാപനങ്ങളും മതേതര സ്ഥാപനങ്ങളും സമർപ്പിത ജീവിതത്തിന്റെ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ പ്രധാന രൂപങ്ങളാണ്, അതുപോലെ തന്നെ അപ്പോസ്തോലിക ജീവിതത്തിന്റെ സമൂഹങ്ങളും . ഒരു നിശ്ചിത ഭരണത്തിന്റെയും മേലുദ്യോഗസ്ഥന്റെ നേതൃത്വത്തിന്റെയും കീഴിൽ പൊതുജീവിതം നയിക്കുന്ന അൽമായരുടെയോ പുരോഹിതരുടെയോ സംഘടനകളാണ് അവ. (എഡി., വിഭാഗം കാണുക: ഒരു പ്രത്യേക ലിസ്റ്റിംഗിനായി കത്തോലിക്കാ ഓർഡറുകളും സൊസൈറ്റികളും . * ആംഗ്ലിക്കൻ സഭകളിലെ സാധാരണക്കാരുടെയോ പുരോഹിതരുടെയോ സമൂഹങ്ങളാണ് ആംഗ്ലിക്കൻ മത ക്രമങ്ങൾ . (എഡി., വിഭാഗം കാണുക: ഒരു പ്രത്യേക ലിസ്റ്റിംഗിനായുള്ള ആംഗ്ലിക്കൻ സംഘടനകൾ ) == ക്രിസ്തീയ നിയമവും ധാർമ്മികതയും == === സഭയും ദേശ രൂപീകരണവും === ക്രിസ്തുമതത്തിന്റെ ചട്ടക്കൂടിനുള്ളിൽ നിന്ന് കൊണ്ട്, സഭാ നിയമത്തിന് കുറഞ്ഞത് മൂന്ന് നിർവചനങ്ങളെങ്കിലും സാധ്യമാണ്. ഒന്ന് തോറ/മോശെയുടെ നിയമം (ക്രിസ്ത്യാനികൾ [[പഴയ നിയമം|പഴയ നിയമമായി]] കണക്കാക്കുന്നത്) ദൈവിക നിയമം അല്ലെങ്കിൽ ബൈബിൾ നിയമം എന്നും ഇത് അറിയപ്പെടുന്നു. [[സുവിശേഷങ്ങൾ|സുവിശേഷത്തിലെ]] [[യേശു|നസ്രത്തിലെ യേശുവിന്റെ]] നിർദ്ദേശങ്ങളാണ് മറ്റൊന്ന് (ചിലപ്പോൾ ക്രിസ്തുവിന്റെ നിയമം അല്ലെങ്കിൽ പുതിയ കൽപ്പന അല്ലെങ്കിൽ പുതിയ ഉടമ്പടി എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നു). മൂന്നാമത്തേത് [[കാനോൻ നിയമം|കാനോനിക നിയമങ്ങളാണ്]], ഇത് [[കത്തോലിക്കാസഭ|റോമൻ കത്തോലിക്കാ സഭയെയും]] [[പൗരസ്ത്യ ഓർത്തഡോക്സ് സഭ|പൗരസ്ത്യ ഓർത്തഡോക്സ്]] സഭകളെയും ആംഗ്ലിക്കൻ കമ്മ്യൂണിയൻ സഭകളെയും നിയന്ത്രിക്കുന്ന ആന്തരികമായ സഭാ നിയമങ്ങളാണ്. ഇത്തരം സഭാ നിയമങ്ങളുടെ [[നിയമനിർമ്മാണസഭ|നിയമനിർമ്മാണവും]] വ്യാഖ്യാനവും ചില സമയങ്ങളിൽ വിധിക്കപ്പെടുന്ന രീതിയും ഈ മൂന്ന് സഭകൾക്കിടയിൽ വ്യാപകമായി വ്യത്യാസപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. മൂന്ന് സഭാ പാരമ്പര്യങ്ങളിലും, ഒരു കാനോൻ ആദ്യം ഒരു കൗൺസിൽ അംഗീകരിച്ച ഒരു നിയമമായിരുന്നു (ഗ്രീക്ക് ''കാനോൻ'' / κανών, [[ഹീബ്രു]] കാനെ / കന, റൂൾ, സ്റ്റാൻഡേർഡ് അല്ലെങ്കിൽ അളവ് എന്നിവയ്ക്കായി); ഈ കാനോനുകൾ കാനോൻ നിയമത്തിന്റെ അടിത്തറയായി മാറി. ക്രിസ്ത്യൻ ധാർമ്മികത എന്നത് പൊതുവെ മനുഷ്യന്റെ ബലഹീനതകൾ നിമിത്തം കൃപയുടെയും കരുണയുടെയും ക്ഷമയുടെയും ആവശ്യകത ഊന്നിപ്പറയുകയും ആദ്യകാല ക്രിസ്ത്യാനികൾ [[റോമാ സാമ്രാജ്യം|റോമൻ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ]] പ്രജകളായിരിക്കെ തന്നെ വികസിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. റോം അഗ്നിക്കിരയാക്കി എന്ന് നീറോ ക്രിസ്ത്യാനികളെ കുറ്റപ്പെടുത്തിയ കാലം (എഡി 64) മുതൽ ഗലേരിയസ് (എഡി 311) കാലം വരെ ക്രിസ്ത്യാനികൾക്കെതിരായ പീഡനങ്ങൾ ഇടയ്ക്കിടെ പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടു കൊണ്ടിരുന്നു. തൽഫലമായി, ആദ്യകാല ക്രിസ്ത്യൻ ധാർമ്മികതയിൽ വിശ്വാസികൾ റോമൻ അധികാരത്തോടും സാമ്രാജ്യത്തോടും എങ്ങനെ ബന്ധപ്പെടണം എന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾ ഉൾപ്പെടുന്നു. കോൺസ്റ്റന്റൈൻ I ചക്രവർത്തിയുടെ (312-337) കീഴിൽ, ക്രിസ്തുമതം ഒരു നിയമപരമായ മതമായി മാറി. കോൺസ്റ്റന്റൈൻ ചക്രവർത്തിയുടെ ക്രിസ്തുമതത്തിലേക്കുള്ള പരിവർത്തനം ആധികാരികമാണോ അതോ രാഷ്ട്രീയ ലക്ഷ്യത്തോടെ ഉള്ള കാര്യമാണോ എന്ന് ചില പണ്ഡിതന്മാർ ചർച്ച ചെയ്യുമ്പോൾ തന്നെ, കോൺസ്റ്റന്റൈന്റെ കൽപ്പന സാമ്രാജ്യത്തിനകത്ത് ക്രിസ്ത്യൻ ആചാരങ്ങൾക്കും വിശ്വാസത്തിനും സുരക്ഷിതത്വം നൽകി. തൽഫലമായി, ക്രിസ്ത്യൻ സിദ്ധാന്തം, ധാർമ്മികത, സഭാ സമ്പ്രദായം എന്നിവയുടെ പ്രശ്നങ്ങൾ പരസ്യമായി ചർച്ച ചെയ്യപ്പെട്ടു, ഉദാഹരണത്തിന് [[ഒന്നാം നിഖ്യാ സൂനഹദോസ്|നിഖ്യയിലെ ആദ്യത്തെ കൗൺസിലും]] ആദ്യത്തെ ഏഴ് എക്യുമെനിക്കൽ കൗൺസിലുകളും ശ്രദ്ധേയമാണ്. തിയോഡോഷ്യസ് ഒന്നാമന്റെ (379-395) കാലമായപ്പോഴേക്കും ക്രിസ്തുമതം സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ദേശീയ മതമായി മാറി. ക്രിസ്തുമതം അധികാരത്തിലെത്തിയതോടെ, ധാർമ്മിക ആശങ്കകൾ വിശാലമാവുകയും ഭരണകൂടത്തിന്റെ ശരിയായ പങ്കിനെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾ വിപുലമായി ഉൾപ്പെടുകയും ചെയ്യ്തു. റെൻഡർ അൺ ടു സീസർ... എന്നത് [[സമാന്തരസുവിശേഷങ്ങൾ|സിനോപ്റ്റിക് സുവിശേഷങ്ങളിൽ]] യേശുവിനോട് ആട്രിബ്യൂട്ട് ചെയ്യുന്ന ഒരു വാക്യത്തിന്റെ തുടക്കമാണ്, അത് പൂർണ്ണമായി വായിക്കുന്നു, " ''സീസറിന്റേത് സീസറിനും ദൈവത്തിനുള്ളത് ദൈവത്തിനും'' ". ഈ വാചകം ക്രിസ്തുമതവും മതേതര അധികാരവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തിന്റെ പരക്കെ ഉദ്ധരിച്ച സംഗ്രഹമായി മാറിയിരിക്കുന്നു. യേശു മറുപടി പറഞ്ഞപ്പോൾ, ചോദ്യം ചെയ്തവർ "അത്ഭുതപ്പെട്ടു, അവനെ വിട്ടുപോയി, അവരുടെ വഴിക്ക് പോയി" എന്ന് സുവിശേഷങ്ങൾ പറയുന്നു. സമയം ഈ പദപ്രയോഗത്തിലെ അവ്യക്തത പരിഹരിച്ചിട്ടില്ല, മാത്രമല്ല ധ്രുവങ്ങളായ വിവിധ സ്ഥാനങ്ങളെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നതിനായി ആളുകൾ ഈ ഭാഗം വ്യാഖ്യാനിക്കുന്നത് തുടരുകയും ചെയ്യുന്നു. ക്രിസ്ത്യൻ ചിന്തയിൽ ശ്രദ്ധാപൂർവ്വം നിർണ്ണയിക്കപ്പെട്ട പരമ്പരാഗത വിഭജന പ്രകാരം [[പരമാധികാര രാഷ്ട്രം|ഭരണകൂടത്തിനും]] സഭയ്ക്കും പ്രത്യേകം പ്രത്യേകം സ്വാധീന മേഖലകളാണുള്ളത് . ''മാനുഷിക നിയമം'' പോസിറ്റീവ് നിയമമാണെന്ന് [[തോമസ് അക്വീനാസ്|തോമസ് അക്വിനാസ്]] വിശദമായി ചർച്ച ചെയ്തു, അതായത് സമൂഹങ്ങൾക്ക് സർക്കാരുകൾ പ്രയോഗിക്കുന്ന പ്രകൃതി നിയമമാണിത് . എല്ലാ മനുഷ്യ നിയമങ്ങളും പ്രകൃതിനിയമത്തിന് അനുസൃതമായി വിലയിരുത്തപ്പെടേണ്ടതായിരുന്നു. അന്യായമായ ഒരു നിയമം ഒരർത്ഥത്തിൽ ഒരു നിയമം അല്ലായിരുന്നു. ഈ ഘട്ടത്തിൽ, പ്രകൃതി നിയമം വിവിധ നിയമങ്ങളുടെ ധാർമ്മിക മൂല്യത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വിധി പുറപ്പെടുവിക്കാൻ മാത്രമല്ല, നിയമം ആദ്യം എന്താണ് പറഞ്ഞതെന്ന് നിർണ്ണയിക്കാനും ഉപയോഗിച്ചു. ഇത് കുറച്ച് പ്രശ്നങ്ങളിൽ കലാശിച്ചേക്കാം.<ref>Burns, "Aquinas's Two Doctrines of Natural Law."</ref> വൈകി വന്ന സഭാ എഴുത്തുകാരും അദ്ദേഹത്തിന്റെ പാത പിന്തുടർന്നു. ==== ജനാധിപത്യ പ്രത്യയശാസ്ത്രം ==== ക്രിസ്ത്യൻ ജനാധിപത്യം എന്നത് പൊതുനയത്തിൽ ക്രിസ്ത്യൻ തത്വങ്ങൾ പ്രയോഗിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്ന ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രത്യയശാസ്ത്രമാണ്. 19-ആം നൂറ്റാണ്ടിലെ യൂറോപ്പിൽ ഇത് ഉയർന്നുവന്നു, പ്രധാനമായും കത്തോലിക്കാ സാമൂഹിക അധ്യാപനത്തിന്റെ സ്വാധീനത്തിലാണ് ഇത് വളർന്നു വന്നത്. പല രാജ്യങ്ങളിലും, ജനാധിപത്യത്തിന്റെ ക്രിസ്ത്യൻ ധാർമ്മികത മതേതരവൽക്കരണത്താൽ നേർപ്പിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. പ്രായോഗികമായി, ക്രിസ്ത്യൻ ജനാധിപത്യം പലപ്പോഴും സാംസ്കാരികവും സാമൂഹികവും ധാർമ്മികവുമായ വിഷയങ്ങളിൽ യാഥാസ്ഥിതികമായും സാമ്പത്തിക, സാമ്പത്തിക വിഷയങ്ങളിൽ പുരോഗമനപരമായും കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. അവരുടെ എതിരാളികൾ പരമ്പരാഗതമായി സെക്യുലറിസ്റ്റ് [[സോഷ്യലിസം|സോഷ്യലിസ്റ്റുകളും]] സോഷ്യൽ ഡെമോക്രാറ്റുകളും ആയിരുന്ന സ്ഥലങ്ങളിൽ, ക്രിസ്ത്യൻ ഡെമോക്രാറ്റിക് പാർട്ടികൾ മിതമായ [[യാഥാസ്ഥിതികത്വം|യാഥാസ്ഥിതികമാണ്]], എന്നാൽ മറ്റ് സാംസ്കാരിക രാഷ്ട്രീയ ചുറ്റുപാടുകളിൽ അവർക്ക് ഇടതുപക്ഷത്തേക്ക് ചായാം. === സ്ത്രീകളുടെ പങ്ക് === ക്രിസ്തുമതത്തിലെ സ്ത്രീകളുടെ പങ്കിനെയും ഉത്തരവാദിത്തങ്ങളേയും കുറിച്ചുള്ള മനോഭാവങ്ങളും വിശ്വാസങ്ങളും കഴിഞ്ഞ രണ്ട് സഹസ്രാബ്ദങ്ങളിൽ ഉണ്ടായിരുന്നതിനേക്കാൾ ഇന്ന് ഗണ്യമായ രീതിയിൽ വ്യത്യാസപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു - ക്രിസ്ത്യാനികൾ ജീവിച്ചിരുന്ന സമൂഹങ്ങൾക്കൊപ്പം വികസിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. ബൈബിളും ക്രിസ്ത്യാനിറ്റിയും ചരിത്രപരമായി സ്ത്രീകളെ സഭാ നേതൃത്വത്തിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കുകയും വിവാഹത്തിൽ കീഴടങ്ങുന്ന റോളുകളിൽ അവരെ പ്രതിഷ്ഠിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതായി വ്യാഖ്യാനിക്കപ്പെടുന്നു. സഭയിലും വിവാഹത്തിലും സമൂഹത്തിലും സർക്കാരിലും പുരുഷൻമാർ നേതൃത്വം ഏറ്റെടുത്തിരുന്നു.<ref name="Blevins">Blevins, Carolyn DeArmond, ''Women in Christian History: A Bibliography.'' Macon, Georgia: Mercer Univ Press, 1995. {{ISBN|0-86554-493-X}}</ref> ചില സമകാലിക എഴുത്തുകാർ ക്രിസ്ത്യൻ ചരിത്രത്തിലുടനീളം സഭയുടെ ജീവിതത്തിൽ സ്ത്രീകളുടെ പങ്ക് താഴ്ത്തപ്പെടുകയോ അവഗണിക്കപ്പെടുകയോ നിഷേധിക്കപ്പെടുകയോ ചെയ്തതായി വിവരിക്കുന്നു. സമൂഹത്തിലെ ലിംഗപരമായ റോളുകളിലെ [[പാരഡൈം ഷിഫ്റ്റ്|മാതൃകാ വ്യതിയാനങ്ങൾ]] പല ക്രിസ്ത്യാനികൾക്കും വിപരീതമായ ചില ദീർഘകാല മനോഭാവങ്ങളുടെ പുനർമൂല്യനിർണയത്തിന് പ്രചോദനമായിട്ടുണ്ട്. ക്രിസ്ത്യൻ സമത്വവാദികൾ [[ക്രിസ്തീയ വിവാഹം|വിവാഹത്തിൽ]] സ്ത്രീകൾക്കും പുരുഷന്മാർക്കും തുല്യമായ റോളുകൾക്കായി വാദിക്കുന്നു, അതുപോലെ തന്നെ [[സ്ത്രീപൗരോഹിത്യം|സ്ത്രീകളെ]] പുരോഹിതന്മാരായി നിയമിക്കണം. സമകാലിക യാഥാസ്ഥിതികർ ഇതിനിടയിൽ " കോംപ്ലിമെന്റേറിയൻ " സ്ഥാനം എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നതിനെ വീണ്ടും ഉറപ്പിച്ചു, സഭയിലും കുടുംബത്തിലും സ്ത്രീകൾക്കും പുരുഷന്മാർക്കും വ്യത്യസ്തമായ റോളുകളും ഉത്തരവാദിത്തങ്ങളും [[ബൈബിൾ]] നിർദ്ദേശിക്കുന്നു എന്ന പരമ്പരാഗത വിശ്വാസത്തെ പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചു. ==കുറിപ്പുകൾ== {{notelist}} [[വർഗ്ഗം:Articles with unsourced statements from January 2011]] [[വർഗ്ഗം:Articles incorporating a citation from the 1913 Catholic Encyclopedia with Wikisource reference]] [[വർഗ്ഗം:Articles with unsourced statements from January 2018]] [[വർഗ്ഗം:CS1 maint: unfit URL]] gdalphje7b68cmt3xqc0ikke3c08nbz 0 598890 4673199 4651354 2026-10-03T17:19:46Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4673199 wikitext text/x-wiki [[File:Plymouth_Montserrat_Heli.jpg|ലഘുചിത്രം|400x400ബിന്ദു|പ്ലിമൗത്ത്, [[മോണ്ട്സെറാത്ത്]], ഒരു ആധുനിക രാഷ്ട്രീയ പ്രദേശത്തിന്റെ തലസ്ഥാനമായ ഒരേയൊരു പ്രേത നഗരമാണ്.]] ഒരു '''പ്രേത നഗരം''' ('''വിജന നഗരം''' അല്ലെങ്കിൽ '''ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ട നഗരം''') എന്നത് ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ട ഒരു ഗ്രാമം, പട്ടണം അല്ലെങ്കിൽ ഒരു നഗരമാണ്. സാധാരണയായി അവയിൽ അവശേഷിക്കുന്ന കെട്ടിടങ്ങളും റോഡുകൾ പോലുള്ള അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളും അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. ഒരു നഗരം പലപ്പോഴും ഒരു പ്രേത നഗരമായി മാറുന്നത് അതിനെ പിന്തുണച്ച സാമ്പത്തിക പ്രവർത്തനങ്ങൾ (സാധാരണയായി വ്യാവസായികമോ കാർഷികമോ) ഏതെങ്കിലും കാരണത്താൽ പരാജയപ്പെടുകയോ അവസാനിക്കുകയോ ചെയ്തതിനാൽ (ഉദാഹരണത്തിന്, ലോഹ ഖനനം മൂലം തീർന്നുപോയ ഒരു ഹോസ്റ്റ് അയിര് നിക്ഷേപം). വെള്ളപ്പൊക്കം, നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന വരൾച്ച, കൊടും ചൂട് അല്ലെങ്കിൽ കൊടും തണുപ്പ്, സർക്കാർ നടപടികൾ, അനിയന്ത്രിതമായ നിയമലംഘനം, യുദ്ധം, മലിനീകരണം അല്ലെങ്കിൽ ആണവ ദുരന്തങ്ങൾ തുടങ്ങിയ പ്രകൃതിദത്തമോ മനുഷ്യനിർമിതമോ ആയ ദുരന്തങ്ങൾ നിമിത്തം നഗരം ക്ഷയിച്ചിരിക്കാം. ഈ പദം ചിലപ്പോൾ നഗരങ്ങൾ, പട്ടണങ്ങൾ, അയൽപക്കങ്ങൾ എന്നിവയെ സൂചിപ്പിക്കാം, ഇപ്പോഴും ജനവാസമുണ്ടെങ്കിലും കഴിഞ്ഞ വർഷങ്ങളെ അപേക്ഷിച്ച് വളരെ കുറവാണ്; ഉദാഹരണത്തിന്, ഉയർന്ന തൊഴിലില്ലായ്മയും അവഗണനയും ബാധിച്ചവർ. <ref name="Baker">{{Cite book|url={{GBurl|id=8Z4EFgxTW8oC|pg=PR9}}|title=More Ghost Towns of Texas|last=Baker|first=T. Lindsay|publisher=University of Oklahoma Press|year=2003|isbn=0-8061-3518-2|location=Norman, OK}}</ref> ചില പ്രേത നഗരങ്ങൾ, പ്രത്യേകിച്ച് കാലഘട്ടത്തിനനുസരിച്ചുള്ള വാസ്തുവിദ്യയെ സംരക്ഷിക്കുന്നവ, വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രങ്ങളായി മാറിയിരിക്കുന്നു. അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ ബനാക്ക്, മൊണ്ടാന, കാനഡയിലെ ബാർക്കർവില്ലെ, ബ്രിട്ടീഷ് കൊളംബിയ, ഇറ്റലിയിലെ ക്രാക്കോ, അസർബൈജാനിലെ അഗ്ദം, നമീബിയയിലെ കോൾമാൻസ്കോപ്പ്, ഉക്രെയ്നിലെ [[പ്രിപ്യാറ്റ്]], ഇന്ത്യയിലെ [[ധനുഷ്കോടി]], ബ്രസീലിലെ ഫോർഡ്ലാൻഡിയ എന്നിവ ചില ഉദാഹരണങ്ങളാണ്. കരീബിയൻ ദ്വീപായ [[മോണ്ട്സെറാത്ത്|മോണ്ട്സെറാറ്റിലെ]] പ്ലിമൗത്ത് പട്ടണം മോൺസെറാറ്റിന്റെ ''ഡി ജൂർ'' [[തലസ്ഥാനം|തലസ്ഥാനമായ]] ഒരു പ്രേത നഗരമാണ്. 1995-ൽ സൗഫ്രിയർ ഹിൽസ് അഗ്നിപർവ്വത സ്‌ഫോടനത്തിൽ നിന്നുള്ള അഗ്നിപർവ്വത ചാരത്താൽ ഇത് വാസയോഗ്യമല്ലാതായി മാറി. == നിർവ്വചനം == ഒരു പ്രേത നഗരത്തിന്റെ നിർവചനം വ്യക്തികൾക്കിടയിലും സംസ്കാരങ്ങൾക്കിടയിലും വ്യത്യാസപ്പെടുന്നു. ചില എഴുത്തുകാർ പ്രകൃതിദത്തമോ മനുഷ്യനിർമിതമോ ആയ ഒരു ദുരന്തത്തിന്റെ ഫലമായി ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ട സെറ്റിൽമെന്റുകളെ ഡിസ്കൗണ്ട് ചെയ്യുന്നു, അവ ഇപ്പോൾ സാമ്പത്തികമായി ലാഭകരമല്ലാത്തതിനാൽ വിജനമായ വാസസ്ഥലങ്ങളെ വിവരിക്കാൻ മാത്രമാണ് ഈ പദം ഉപയോഗിക്കുന്നത്; T. Lindsey Baker, ''Ghost Towns of Texas'' ന്റെ രചയിതാവ്, ഒരു പ്രേത നഗരത്തെ നിർവചിക്കുന്നത് "ഇനി നിലവിലില്ലാത്ത ഒരു നഗരം" എന്നാണ്. <ref name="Baker"/> ദൃശ്യമായ മൂർത്തമായ അവശിഷ്ടങ്ങളുള്ള ഏതൊരു വാസസ്ഥലത്തെയും പ്രേത നഗരം എന്ന് വിളിക്കരുതെന്ന് ചിലർ വിശ്വസിക്കുന്നു; <ref name="Rockies">{{Cite book|url={{GBurl|id=fXOjzn5b-tAC|pg=PA15}}|title=Ghost Towns of the Colorado Rockies|last=Brown|first=Robert L.|publisher=Caxton Printers|year=1990|isbn=0-87004-342-0|location=Caldwell, Idaho|page=15}}</ref> മറ്റുചിലർ പറയുന്നത്, ഒരു പ്രേതനഗരത്തിൽ കെട്ടിടങ്ങളുടെ മൂർത്തമായ അവശിഷ്ടങ്ങൾ ഉണ്ടായിരിക്കണം എന്നാണ്. <ref>{{Cite book|title=Ghost Towns: Lost Cities of the Old West|last=Thomsen|first=Clint|publisher=Osprey Publishing|year=2012|isbn=978-1-78200-107-2|chapter=What is a ghost town?}}</ref> സെറ്റിൽമെന്റ് പൂർണ്ണമായും വിജനമായിരിക്കണമോ അതോ ഒരു ചെറിയ ജനസംഖ്യ അടങ്ങിയിരിക്കണമോ എന്നതും ചർച്ചാവിഷയമാണ്. <ref name="Rockies" /> പൊതുവേ, എന്നിരുന്നാലും, ഈ നിർവചനങ്ങളെല്ലാം ഉൾക്കൊള്ളുന്ന, അയഞ്ഞ അർത്ഥത്തിലാണ് ഈ പദം ഉപയോഗിക്കുന്നത്. അമേരിക്കൻ എഴുത്തുകാരനായ ലാംബെർട്ട് ഫ്ലോറിൻ ഒരു പ്രേത നഗരത്തെ നിർവചിച്ചത് "മുൻ സ്വയത്തിന്റെ നിഴൽ പോലെയുള്ള സാദൃശ്യം" എന്നാണ്. <ref>{{Cite book|url={{GBurl|id=DHLCS4HNjuQC|pg=PA7}}|title=Ghost Towns and Mining Camps of Southern Nevada|last=Hall|first=Shawn|publisher=Arcadia Pub.|year=2010|isbn=978-0738570129|location=Charleston, SC|page=7}}</ref> == ഉപേക്ഷിക്കാനുള്ള കാരണങ്ങൾ == ശോഷിച്ച പ്രകൃതിവിഭവങ്ങൾ, സാമ്പത്തിക പ്രവർത്തനങ്ങൾ മറ്റൊരിടത്തേക്ക് മാറുന്നത്, റെയിൽ‌റോഡുകളും റോഡുകളും നഗരത്തെ മറികടക്കുകയോ ഇനി പ്രവേശിക്കാതിരിക്കുകയോ ചെയ്യുക, മനുഷ്യ ഇടപെടൽ, ദുരന്തങ്ങൾ, കൂട്ടക്കൊലകൾ, യുദ്ധങ്ങൾ, രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ വ്യതിയാനം അല്ലെങ്കിൽ സാമ്രാജ്യങ്ങളുടെ പതനം എന്നിവയാണ് നഗരങ്ങൾ ഉപേക്ഷിക്കുന്നതിലേക്ക് നയിക്കുന്ന ഘടകങ്ങൾ. <ref>{{Cite journal|last=Graves|first=Philip|last2=Weiler|first2=Stephan|last3=Tynon|first3=Emily|ssrn=1540770|title=The Economics of Ghost Towns|publisher=Social Science Research Network|date=25 January 2010}} [[വർഗ്ഗം:CS1 errors: missing periodical]]</ref> പ്രകൃതിദത്തമോ മനുഷ്യനിർമിതമോ ആയ കാരണങ്ങളാൽ ഒരു നഗരം ഒരു ഒഴിവാക്കൽ മേഖലയുടെ ഭാഗമാകുമ്പോൾ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെടാം. === സാമ്പത്തിക പ്രവർത്തനങ്ങൾ മറ്റിടങ്ങളിലേക്ക് മാറുന്നു === [[File:Abandoned_farmhouse,_overgrown.jpg|വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|ഫാമുകൾ [[കടുംകൃഷി|വ്യാവസായികമായി മാറുന്നതിനാൽ]], ചെറിയ ഫാമുകൾ സാമ്പത്തികമായി ലാഭകരമല്ല, ഇത് ഗ്രാമീണ നാശത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്നു.]] ഒരു ബൂംടൗൺ (ഉദാ, സമീപത്തുള്ള ഖനി, മിൽ അല്ലെങ്കിൽ റിസോർട്ട്) സൃഷ്ടിച്ച ഏക പ്രവർത്തനമോ വിഭവമോ ഇല്ലാതാകുമ്പോഴോ റിസോഴ്സ് ഇക്കോണമി ഒരു "തകർച്ച"ക്ക് വിധേയമാകുമ്പോഴോ (ഉദാ, വിനാശകരമായ വിഭവ വില തകർച്ച) ഗോസ്റ്റ് ടൗണുകൾ ഉണ്ടാകാം. ബൂംടൗണുകൾ തുടക്കത്തിൽ വളർന്നത് പോലെ വേഗത്തിൽ വലിപ്പം കുറയും. ചിലപ്പോൾ, എല്ലാ അല്ലെങ്കിൽ ഏതാണ്ട് മുഴുവൻ ജനങ്ങളും പട്ടണം ഉപേക്ഷിക്കാം, അതിന്റെ ഫലമായി ഒരു പ്രേത നഗരം ഉണ്ടാകാം. ഒരു ബൂംടൗണിന്റെ പൊളിക്കൽ പലപ്പോഴും ആസൂത്രിതമായ അടിസ്ഥാനത്തിൽ സംഭവിക്കാം. മൈനിംഗ് കമ്പനികൾ ഇക്കാലത്ത് ഒരു മൈനിംഗ് സൈറ്റിന് സേവനം നൽകുന്നതിനും ആവശ്യമായ എല്ലാ താമസ സൗകര്യങ്ങളും ഷോപ്പുകളും സേവനങ്ങളും നിർമ്മിക്കുന്നതിന് ഒരു താൽക്കാലിക കമ്മ്യൂണിറ്റി സൃഷ്ടിക്കുകയും റിസോഴ്‌സ് എക്‌സ്‌ട്രാക്‌റ്റുചെയ്‌തുകഴിഞ്ഞാൽ അവ നീക്കം ചെയ്യുകയും ചെയ്യും. പ്രക്രിയ സുഗമമാക്കുന്നതിന് മോഡുലാർ കെട്ടിടങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കാം. ഒരു സ്വർണ്ണ തിരക്ക് പലപ്പോഴും തീവ്രവും എന്നാൽ ഹ്രസ്വകാലവുമായ സാമ്പത്തിക പ്രവർത്തനത്തെ ഒരു വിദൂര ഗ്രാമത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവരും, വിഭവം കുറഞ്ഞുകഴിഞ്ഞാൽ ഒരു പ്രേത നഗരം വിടാൻ മാത്രം. ചില സന്ദർഭങ്ങളിൽ, ഒന്നിലധികം ഘടകങ്ങൾ ഒരു കമ്മ്യൂണിറ്റിയുടെ സാമ്പത്തിക അടിത്തറ നീക്കം ചെയ്തേക്കാം; യു.എസ്. റൂട്ട് 66- ലെ ചില മുൻ ഖനന നഗരങ്ങൾ മൈനുകൾ അടച്ചുപൂട്ടുകയും വിഭവങ്ങൾ കുറയുകയും ഹൈവേ ഗതാഗതം നഷ്ടപ്പെടുകയും ചെയ്തു. മൈൻ, പൾപ്പ് മിൽ അടച്ചുപൂട്ടൽ കാനഡയിലെ ബ്രിട്ടീഷ് കൊളംബിയയിലെ നിരവധി പ്രേത നഗരങ്ങളിലേക്ക് നയിച്ചു, താരതമ്യേന അടുത്തിടെയുള്ളവ ഉൾപ്പെടെ: ഓഷ്യൻ ഫാൾസ്, പൾപ്പ് മിൽ പ്രവർത്തനരഹിതമാക്കിയതിന് ശേഷം 1973-ൽ അടച്ചു; 1982-ൽ 18 മാസത്തിനുശേഷം മോളിബ്ഡിനം ഖനി അടച്ചുപൂട്ടിയ കിറ്റ്സോൾട്ട് ; 1952 മുതൽ 1992 വരെ [[ആസ്ബസ്റ്റോസ്|ആസ്ബറ്റോസ്]] ഖനി പ്രവർത്തിച്ചിരുന്ന കാസിയറും . മറ്റ് സന്ദർഭങ്ങളിൽ, ഉപേക്ഷിക്കപ്പെടാനുള്ള കാരണം ഒരു പട്ടണത്തിന്റെ ഉദ്ദേശിച്ച സാമ്പത്തിക പ്രവർത്തനം മറ്റൊരു, അടുത്തുള്ള സ്ഥലത്തേക്ക് മാറുന്നതിൽ നിന്ന് ഉണ്ടാകാം. കന്നുകാലി വളർത്തൽ വ്യവസായത്തിന്റെ പ്രാദേശിക കേന്ദ്രമെന്ന നിലയിൽ സമീപത്തെ വിൻറൺ കോളിംഗ്‌വുഡിനെ മറികടന്നപ്പോൾ, ഔട്ട്‌ബാക്ക് ഓസ്‌ട്രേലിയയിലെ ക്വീൻസ്‌ലാന്റിലെ കോളിംഗ്‌വുഡിന് ഇത് സംഭവിച്ചു. 1899-ൽ റെയിൽ‌വേ വിൻ‌ടണിൽ എത്തി, അതിനെ [[ക്വീൻസ്‌ലാൻഡ്|ക്വീൻസ്‌ലാന്റിന്റെ]] മറ്റ് ഭാഗങ്ങളുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു, അടുത്ത വർഷം കോളിംഗ്‌വുഡ് ഒരു പ്രേത നഗരമായിരുന്നു. ഓസ്‌ട്രേലിയയിലുടനീളം കൂടുതൽ വിശാലമായി, ഒരു ഖനന വിഭവം പൂർണ്ണമായി വേർതിരിച്ചെടുത്താൽ പ്രേത നഗരങ്ങളുടെ വികസനം ഒഴിവാക്കുന്നതിനായി, ഒരു കമ്പനി നഗരം നിർമ്മിക്കുന്നതിന് മേൽ ഫ്ലൈ-ഇൻ ഫ്ലൈ-ഔട്ട് ക്രമീകരണങ്ങളിലേക്ക് ഒരു മാറ്റം ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. <ref name="aso">{{Cite journal|last=Peace|first=Adrian|date=2015|title=Australia, Sociocultural Overviews: Australian Settler Society|url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/B9780080970868120227|journal=International Encyclopedia of the Social & Behavioral Sciences (Second Edition)|pages=239–244|doi=10.1016/B978-0-08-097086-8.12022-7|isbn=9780080970875|accessdate=21 October 2022}}</ref> രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ മാറ്റമോ സാമ്രാജ്യങ്ങളുടെ പതനമോ മൂലധന നഗരങ്ങളെ സാമൂഹികമായോ സാമ്പത്തികമായോ അപ്രാപ്യമാക്കിയപ്പോൾ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട നിരവധി പ്രേത നഗരങ്ങൾ മിഡിൽ ഈസ്റ്റിൽ ഉണ്ട്, ഉദാഹരണത്തിന്, Ctesiphon . റിയൽ എസ്റ്റേറ്റ് ഊഹക്കച്ചവടത്തിന്റെ ഉയർച്ചയും തത്ഫലമായുണ്ടാകുന്ന റിയൽ എസ്റ്റേറ്റ് കുമിളകളുടെ സാധ്യതയും (ചിലപ്പോൾ ലാൻഡ് ഡെവലപ്പർമാരുടെ പൂർണ്ണമായ ഓവർബിൽഡിംഗ് കാരണം) ഒരു പ്രേത നഗരത്തിന്റെ ചില ഘടകങ്ങളുടെ രൂപത്തിന് കാരണമായേക്കാം, കാരണം റിയൽ എസ്റ്റേറ്റ് വിലകൾ തുടക്കത്തിൽ ഉയരുന്നു (അവിടെ താങ്ങാനാവുന്ന ഭവനങ്ങളിൽ ലഭ്യത കുറയുന്നു) പിന്നീട് സാമ്പത്തിക ചക്രങ്ങൾ കൂടാതെ/അല്ലെങ്കിൽ മാർക്കറ്റിംഗ് ഹബ്രിസുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന വിവിധ കാരണങ്ങളാൽ പിന്നീട് വീഴുന്നു. സ്‌പെയിൻ, ചൈന, യുണൈറ്റഡ് സ്‌റ്റേറ്റ്‌സ്, കാനഡ എന്നിവയുൾപ്പെടെ വിവിധ രാജ്യങ്ങളിൽ ഇത് സംഭവിക്കുന്നതായി നിരീക്ഷിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. === മനുഷ്യ ഇടപെടൽ === [[File:Famagusta-Varosha_2007.JPG|ലഘുചിത്രം|1974-ൽ സൈപ്രസിലെ തുർക്കി അധിനിവേശത്തിന് മുമ്പ്, ഇപ്പോൾ നാശത്തിലേക്ക് വീഴുന്ന വരോഷ ഒരു ആധുനിക വിനോദസഞ്ചാര മേഖലയായിരുന്നു.]] റെയിൽ‌റോഡുകളും റോഡുകളും ബൈപാസ് ചെയ്യുന്നതോ ഇനി ഒരു പട്ടണത്തിൽ എത്താത്തതോ ആയാലും ഒരു പ്രേത നഗരം സൃഷ്ടിക്കാൻ കഴിയും. ഒന്റാറിയോയുടെ ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ ഒപിയോംഗോ ലൈനിലെ പല പ്രേത നഗരങ്ങളിലും, അതിവേഗം സഞ്ചരിക്കുന്ന ഹൈവേകളായ I-44, I-40 എന്നിവയിലൂടെ വാഹനമോടിക്കുന്നവർ ബൈപാസ് ചെയ്തതിന് ശേഷം യുഎസ് റൂട്ട് 66 ലും ഇത് സംഭവിച്ചു. ചില പ്രേത നഗരങ്ങൾ റെയിൽവേയ്‌ക്ക് സമീപം സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട്, അവിടെ ആവി ട്രെയിനുകൾ ഇടയ്ക്കിടെ നിർത്തി വെള്ളം എടുക്കും. അംബോയ്, കാലിഫോർണിയ, മൊഹാവി [[മൊഹാവി മരുഭൂമി|മരുഭൂമിയ്ക്ക്]] കുറുകെയുള്ള അറ്റ്ലാന്റിക്, പസഫിക് റെയിൽ‌റോഡിലെ അത്തരത്തിലുള്ള ഒരു ഗ്രാമത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു. നദിയുടെ റൂട്ട് റൂട്ടിംഗ് മറ്റൊരു ഘടകമാണ്, ഒരു ഉദാഹരണം [[അരാൽ കടൽ|ആറൽ കടലിനോട്]] ചേർന്നുള്ള പട്ടണങ്ങളാണ്. ഒരു സർക്കാർ ഭൂമി തട്ടിയെടുക്കുമ്പോൾ പ്രേത നഗരങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടേക്കാം, കൂടാതെ താമസക്കാർ മാറിത്താമസിക്കേണ്ടി വരും. രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധസമയത്ത് ഒരു പീരങ്കി ശ്രേണി നിർമ്മിക്കുന്നതിനായി ഇംഗ്ലണ്ടിലെ [[ഡോർസെറ്റ്|ഡോർസെറ്റിലെ]] ടൈൻഹാം ഗ്രാമം ഒരു ഉദാഹരണമാണ്. മിസിസിപ്പിയിലെ ഹാൻ‌കോക്ക് കൗണ്ടിയിൽ (മിസിസിപ്പി - [[ലുയീസിയാന|ലൂസിയാന]] സംസ്ഥാനമായ പേൾ നദിയുടെ [[മിസിസിപ്പി]] വശത്ത്, ജോൺ സി സ്റ്റെന്നിസ് സ്പേസ് സെന്റർ (എസ്‌എസ്‌സി)) റോക്കറ്റ് പരീക്ഷണ കേന്ദ്രം നിർമ്മിക്കാൻ [[നാസ]] ഭൂമി ഏറ്റെടുത്തപ്പോൾ യുഎസിലും സമാനമായ ഒരു സാഹചര്യം ഉണ്ടായി. ലൈൻ). അത്തരം റോക്കറ്റുകൾ പരീക്ഷിക്കുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വലിയ ശബ്ദവും അപകടസാധ്യതകളും കാരണം നാസയ്ക്ക് ഒരു വലിയ (ഏകദേശം {{Convert|34|sqmi|adj=on|disp=or}} ) ബഫർ സോൺ ഏറ്റെടുക്കേണ്ടി വന്നു. ജനസാന്ദ്രത കുറഞ്ഞ അഞ്ച് ഗ്രാമീണ മിസിസിപ്പി കമ്മ്യൂണിറ്റികൾ (ഗെയ്‌ൻസ്‌വില്ലെ, ലോഗ്‌ടൗൺ, നെപ്പോളിയൻ, സാന്താ റോസ, വെസ്റ്റോണിയ), കൂടാതെ ആറാമത്തെ ( പെർലിംഗ്‌ടൺ ) വടക്കൻ ഭാഗവും താമസിക്കുന്ന 700 കുടുംബങ്ങളും ഈ സൗകര്യത്തിൽ നിന്ന് പൂർണ്ണമായും മാറ്റിപ്പാർപ്പിക്കേണ്ടിവന്നു. [[File:Akarmaraghosttown.jpg|ലഘുചിത്രം|[[അബ്ഖാസിയ]] / [[ജോർജ്ജിയ (രാജ്യം)|ജോർജിയയിലെ]] ഒരു ഖനന നഗരമായ അകർമാര 1990 കളുടെ തുടക്കത്തിൽ അബ്ഖാസിയയിലെ യുദ്ധത്തെത്തുടർന്ന് ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടു.]] ചിലപ്പോൾ നഗരം ഔദ്യോഗികമായി നിലനിൽക്കില്ല, പക്ഷേ ഭൗതിക അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ നിലനിൽക്കുന്നു. ഉദാഹരണത്തിന്, SSC നിർമ്മിക്കാൻ ഉപേക്ഷിക്കേണ്ടി വന്ന അഞ്ച് മിസിസിപ്പി കമ്മ്യൂണിറ്റികളിൽ ഇപ്പോഴും ആ കമ്മ്യൂണിറ്റികളുടെ അവശിഷ്ടങ്ങൾ ഈ സൗകര്യത്തിനുള്ളിൽ തന്നെയുണ്ട്. ഇപ്പോൾ കാട്ടിലെ സസ്യജന്തുജാലങ്ങളാൽ പടർന്നുകിടക്കുന്ന നഗരവീഥികളും ഒറ്റമുറി സ്കൂൾ ഹൗസും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ അവശേഷിക്കുന്നതിന്റെ മറ്റൊരു ഉദാഹരണമാണ് , ഇല്ലിനോയിയിലെ മുൻ പട്ടണമായ വെസ്റ്റൺ, അത് അസ്തിത്വത്തിൽ നിന്ന് സ്വയം വോട്ട് ചെയ്യുകയും ഫെർമി നാഷണൽ ആക്‌സിലറേറ്റർ ലബോറട്ടറിയുടെ നിർമ്മാണത്തിനായി സ്ഥലം മാറ്റുകയും ചെയ്തു. നിരവധി വീടുകളും കുറച്ച് കളപ്പുരകളും അവശേഷിക്കുന്നു, സന്ദർശിക്കുന്ന ശാസ്ത്രജ്ഞരെ പാർപ്പിക്കാനും അറ്റകുറ്റപ്പണി ഉപകരണങ്ങൾ സൂക്ഷിക്കാനും ഉപയോഗിക്കുന്നു, അതേസമയം സൈറ്റിലൂടെ കടന്നുപോകുന്ന റോഡുകൾ വസ്തുവിന്റെ അരികുകളിൽ അടച്ചിരിക്കുന്നു, മേൽനോട്ടമില്ലാത്ത പ്രവേശനം തടയാൻ ഗേറ്റ്ഹൗസുകളോ ബാരിക്കേഡുകളോ ഉപയോഗിച്ച്. ==== അണക്കെട്ടുകൾ വഴിയുള്ള വെള്ളപ്പൊക്കം ==== അണക്കെട്ടുകളുടെ നിർമ്മാണം വെള്ളത്തിനടിയിൽ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ട പ്രേത നഗരങ്ങളെ സൃഷ്ടിച്ചു. ഉദാഹരണങ്ങളിൽ ഇവ ഉൾപ്പെടുന്നു: * ലോയ്‌സ്റ്റൺ, ടെന്നസി, യു.എസ്., നോറിസ് അണക്കെട്ട് സൃഷ്ടിച്ച് വെള്ളത്തിനടിയിലാകുകയും അടുത്തുള്ള ഉയർന്ന സ്ഥലത്ത് പുനർനിർമ്മിക്കുകയും ചെയ്തു <ref>{{Cite web|url=https://tnmuseum.org/junior-curators/posts/underwater-ghost-towns-of-tennessee|title=Underwater Ghost Towns of Tennessee|access-date=26 February 2023|last=Watts|first=Jennifer|website=Tennessee State Museum}}</ref> * [[ഹൂവർ അണക്കെട്ട്|ഹൂവർ അണക്കെട്ടിന്റെ]] നിർമ്മാണത്തെത്തുടർന്ന് സെന്റ് തോമസ്, നെവാഡ, യു.എസ്., മീഡ് തടാകത്തിൽ നിന്ന് 70 അടി വരെ വെള്ളത്തിനടിയിലായി <ref>{{Cite web|url=https://www.nps.gov/lake/learn/nature/st-thomas-nevada.htm|title=St Thomas Nevada - Lake Mead National Recreation Area (U.S. National Park Service)|access-date=26 February 2023|website=National Park Service|publisher=National Park Service}}</ref> * 1958 ലെ സെന്റ് ലോറൻസ് സീവേ നിർമ്മാണത്തിൽ വെള്ളപ്പൊക്കമുണ്ടായ [[ഒണ്ടാറിയോ|ഒന്റാറിയോയിലെ]] നഷ്ടപ്പെട്ട ഗ്രാമങ്ങൾ <ref>{{Cite web|url=https://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/the-lost-villages|title=The Lost Villages|access-date=26 February 2023|last=Wheeler|first=Maggie|website=The Canadian Encyclopedia|publisher=Historica Canada}}</ref> * ഇംഗ്ലണ്ടിലെ റട്ട്‌ലാന്റിലെ നെതർ ഹാംബ്ൾട്ടണും മിഡിൽ ഹാംബിൾട്ടണും റൂട്ട്‌ലാൻഡ് വാട്ടർ സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനായി വെള്ളപ്പൊക്കമുണ്ടായി <ref>{{Cite web|url=https://epns.nottingham.ac.uk/browse/Rutland/Hambleton/53286f79b47fc40c0d000400-Hambleton%2C+Upper+Hambleton%2C+Middle+Hambleton%2C+Nether+Hambleton|title=Hambleton, Upper Hambleton, Middle Hambleton, Nether Hambleton|access-date=26 February 2023|website=Survey of English Place-Names|publisher=English Place-Name Society|archive-date=2023-02-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20230226235511/https://epns.nottingham.ac.uk/browse/Rutland/Hambleton/53286f79b47fc40c0d000400-Hambleton,+Upper+Hambleton,+Middle+Hambleton,+Nether+Hambleton|url-status=dead}}</ref> * ലേഡിബോവർ റിസർവോയറിന്റെ നിർമ്മാണ വേളയിൽ ഇംഗ്ലണ്ടിലെ ആഷോപ്ടണും ഡെർവെന്റും വെള്ളപ്പൊക്കത്തിൽ മുങ്ങി <ref>{{Cite web|url=https://www.huffingtonpost.co.uk/entry/derwent-derbyshire_uk_5befe523e4b07573881ece57|title=Two Lost Derbyshire Villages Have Been revealed By Low WaterLevels At Ladybower Reservoir|access-date=26 February 2023|last=York|first=Chris|date=17 November 2018|website=HuffPost UK News|publisher=Huffington Post}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.peakdistrict.gov.uk/visiting/miles-without-stiles/ladybower|title=Ladybower|access-date=26 February 2023|website=Peak District National Park}}</ref> * ടിഗ്നെസ് അണക്കെട്ട് ഫ്രാൻസിലെ ടിഗ്നെസ് ഗ്രാമത്തിൽ വെള്ളപ്പൊക്കമുണ്ടാക്കി, 78 കുടുംബങ്ങളെ മാറ്റിപ്പാർപ്പിച്ചു <ref>{{Cite web|url=https://www.britishpathe.com/video/VLVA436HY83AJ25IFMIA88LM67F2B-VILLAGE-DESTROYED-AS-NEW-DAM-FLOODS-RESERVOIR/query/Tignes|title=Village Destroyed as New Dam Floods Reservoir|access-date=26 February 2023|website=British Pathe|publisher=Reuters}}</ref> * 1940-ൽ റൈബിൻസ്ക് റിസർവോയർ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടതിനെത്തുടർന്ന് റഷ്യയിലെ മൊളോഗ വെള്ളപ്പൊക്കത്തിന് വിധേയമായി * ചൈനയിലെ [[ത്രീ ഗോർജസ് അണക്കെട്ട്|ത്രീ ഗോർജസ് അണക്കെട്ടിന്റെ]] നിർമ്മാണ വേളയിൽ പല പുരാതന ഗ്രാമങ്ങളും ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടു, ഇത് നിരവധി ഗ്രാമീണരെ കുടിയൊഴിപ്പിക്കാൻ കാരണമായി <ref>{{Cite web|url=https://www.britannica.com/topic/Three-Gorges-Dam|title=Three Gorges Dam|access-date=26 February 2023|website=Encyclopedia Britannica|publisher=Britannica}}</ref> * [[കോസ്റ്റ റീക്ക|കോസ്റ്ററിക്കയിലെ]] ഗ്വാനകാസ്റ്റെ പ്രവിശ്യയിൽ, അറീനലിലെയും ട്രോണഡോറയിലെയും നിവാസികൾ 1978-ൽ മനുഷ്യനിർമ്മിത തടാകമായ അരനാൽ തടാകത്തിന് ഇടം നൽകാനായി മാറ്റിപ്പാർപ്പിക്കാൻ നിർബന്ധിതരായി. <ref>{{Cite web|url=https://lanacioncostarica.pressreader.com/article/281496460663685|title=La Nacion Costa Rica|access-date=2023-06-01|website=lanacioncostarica.pressreader.com}}</ref> * ഓസ്‌ട്രേലിയയിലെ [[ന്യൂ സൗത്ത് വെയ്ൽസ്|ന്യൂ സൗത്ത് വെയിൽസിലെ]] ഓൾഡ് അദാമിനാബി, സ്നോവി റിവർ സ്കീമിന്റെ ഒരു അണക്കെട്ടിൽ വെള്ളപ്പൊക്കമുണ്ടായി. <ref>{{Cite web|url=https://www.australiangeographic.com.au/topics/history-culture/2022/12/a-complete-guide-to-adaminaby-nsw/|title=A Complete Guide to Adaminaby, NSW|access-date=26 February 2023|last=Elder|first=Bruce|date=9 December 2022|website=Australian Geographic}}</ref> * ഈജിപ്തിലെ [[നൈൽ നദി|നൈൽ നദിയിൽ]] [[അസ്വാൻ അണക്കെട്ട്|അസ്വാൻ ഹൈ അണക്കെട്ടിന്റെ]] നിർമ്മാണം [[ലേക്ക് നാസെർ|നാസർ തടാകത്തിന്]] കീഴിലുള്ള ബുഹെൻ പോലെയുള്ള പുരാവസ്തു സ്ഥലങ്ങളും പുരാതന വാസസ്ഥലങ്ങളും വെള്ളത്തിനടിയിലാക്കി. * ഇന്ത്യൻ സംസ്ഥാനമായ [[ഉത്തരാഖണ്ഡ്|ഉത്തരാഖണ്ഡിലെ]] [[തെഹ്‌രി അണക്കെട്ട്|തെഹ്‌രി അണക്കെട്ടിന്റെ]] നിർമ്മാണത്തിന് ശേഷം തെഹ്‌രി മുങ്ങിമരിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://uttarakhandtourism.gov.in/destination/new-tehri|title=New Tehri - Overlooks The Gigantic Tehri Lake And Dam {{!}} Uttarakhand Tourism|website=Uttarakhand Tourism}}</ref> * 1992-ൽ പോർച്ചുഗലിൽ താഴെയുള്ള ആൾട്ടോ ലിൻഡോസോ അണക്കെട്ടിന്റെ നിർമ്മാണത്തിൽ മുങ്ങിമരിച്ച അസെറിഡോയും സ്പെയിനിലെ ഗലീസിയ മേഖലയിലെ മറ്റ് അഞ്ച് ഗ്രാമങ്ങളും (പിന്നീട് 2022 ന്റെ തുടക്കത്തിൽ കടുത്ത വരൾച്ചയെ തുടർന്ന് തുറന്നുകാട്ടപ്പെട്ടു <ref>{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/world/2022/feb/11/ghost-village-emerges-in-spain-as-drought-empties-reservoir-aceredo|title=Ghost village emerges in Spain as drought empties reservoir|access-date=21 February 2022|date=12 February 2022|website=[[The Guardian]]}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://globalnews.ca/news/8628758/ghost-village-spain-drought-reservoir-aceredo/|title=Incredible photos show Spanish ghost village emerge after 30 years underwater|access-date=21 February 2022|last=Butterfield|first=Michelle|date=18 February 2022|website=Global News}}</ref> ) ==== കൂട്ടക്കൊലകൾ ==== [[File:Aghdam_6.jpg|ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|അഗ്ദാമിലെ അവശിഷ്ടങ്ങൾ പതുക്കെ വീണ്ടെടുക്കുന്ന പ്രകൃതി (2010)]] അവരുടെ ജനസംഖ്യ കൂട്ടക്കൊല ചെയ്യപ്പെടുകയോ നാടുകടത്തപ്പെടുകയോ പുറത്താക്കപ്പെടുകയോ ചെയ്യുമ്പോൾ ചില പട്ടണങ്ങൾ വിജനമാകും. ഗ്രീസും തുർക്കിയും തമ്മിലുള്ള ജനസംഖ്യാ വിനിമയത്തിന്റെ ഫലമായി 1923-ൽ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ട പുരാതന ഗ്രീക്ക് നഗരമായ കയാക്കോയ്, 1944 ജൂൺ 10 ന് 663 നിവാസികളിൽ 642 പേർ ജർമ്മൻ വാഫെൻ ആക്രമണത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടപ്പോൾ ഒറഡോർ-സുർ-ഗ്ലെയ്നിലെ യഥാർത്ഥ ഫ്രഞ്ച് ഗ്രാമം നശിപ്പിക്കപ്പെട്ടു. -എസ്എസ് കമ്പനി. സമീപത്തെ ഒരു സ്ഥലത്ത് യുദ്ധാനന്തരം ഒരു പുതിയ ഗ്രാമം നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടു, ഒറിജിനൽ അവശിഷ്ടങ്ങൾ ഒരു സ്മാരകമായി നിലനിർത്തിയിട്ടുണ്ട്.മറ്റൊരു ഉദാഹരണം [[അസർബെയ്ജാൻ|അസർബൈജാനിലെ]] അഗ്ദാം എന്ന നഗരമാണ്. 1993 ജൂലൈയിൽ ഒന്നാം നഗോർണോ-കറാബാക്ക് യുദ്ധത്തിൽ അർമേനിയൻ സൈന്യം അഗ്ദാം കീഴടക്കി. കനത്ത പോരാട്ടം മുഴുവൻ ജനങ്ങളെയും പലായനം ചെയ്യാൻ നിർബന്ധിതരാക്കി. നഗരം പിടിച്ചടക്കിയ ശേഷം, അർമേനിയൻ സൈന്യം അസർബൈജാനികൾ മടങ്ങിവരുന്നതിൽ നിന്ന് നിരുത്സാഹപ്പെടുത്താൻ നഗരത്തിന്റെ ഭൂരിഭാഗവും നശിപ്പിച്ചു. നിർമ്മാണ സാമഗ്രികൾക്കായി പ്രദേശവാസികൾ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ട നഗരം കൊള്ളയടിച്ചപ്പോൾ തുടർന്നുള്ള ദശകങ്ങളിൽ കൂടുതൽ നാശനഷ്ടങ്ങൾ സംഭവിച്ചു. നിലവിൽ ഇത് ഏതാണ്ട് പൂർണ്ണമായും നശിച്ച് ജനവാസമില്ലാത്ത നിലയിലാണ്. === ദുരന്തങ്ങൾ, യഥാർത്ഥവും പ്രതീക്ഷിച്ചതും === [[File:Craco0001.jpg|ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|1963-ൽ ഉണ്ടായ മണ്ണിടിച്ചിലിനെത്തുടർന്ന് ഇറ്റലിയിലെ ക്രാക്കോ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടു. പിന്നീട് ഇതൊരു ജനപ്രിയ സിനിമാ സെറ്റായി മാറി.]] പ്രകൃതിദത്തവും മനുഷ്യനിർമിതവുമായ ദുരന്തങ്ങൾ പ്രേത നഗരങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കും. ഉദാഹരണത്തിന്, 1845-ൽ അവരുടെ പട്ടണം സ്ഥാപിതമായതുമുതൽ 30-ലധികം തവണ വെള്ളപ്പൊക്കത്തിന് ശേഷം, മിസോറിയിലെ പാറ്റൺസ്ബർഗിലെ നിവാസികൾ 1993-ലെ രണ്ട് വെള്ളപ്പൊക്കത്തിന് ശേഷം മാറിത്താമസിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു. സർക്കാർ സഹായത്തോടെ, നഗരം മുഴുവൻ {{Convert|3|mi|0|abbr=out|disp=or}} പുനർനിർമിച്ചു&nbsp; അകലെ. ഇറ്റാലിയൻ പ്രദേശമായ ബസിലിക്കറ്റയിലെ ഒരു മധ്യകാല ഗ്രാമമായ ക്രാക്കോ 1963 ൽ മണ്ണിടിച്ചിലിനെ തുടർന്ന് ഒഴിപ്പിച്ചു. മെൽ ഗിബ്‌സന്റെ ''[[ദ പാഷൻ ഓഫ് ദ ക്രൈസ്റ്റ്|ദി പാഷൻ ഓഫ് ദി ക്രൈസ്റ്റ്]]'', ഫ്രാൻസെസ്കോ റോസിയുടെ ''ക്രൈസ്റ്റ് സ്റ്റോപ്പ്ഡ് അറ്റ് എബോളി'', കാതറിൻ ഹാർഡ്‌വിക്കിന്റെ ''[[ദി നേറ്റിവിറ്റി സ്റ്റോറി]]'', മാർക്ക് ഫോർസ്റ്ററിന്റെ ''[[ക്വാണ്ടം ഓഫ് സൊളേസ്|ക്വാണ്ടം ഓഫ് സോളസ് എന്നിവ]]'' ഉൾപ്പെടെ നിരവധി സിനിമകളുടെ ചിത്രീകരണ ലൊക്കേഷനാണിത്. <ref>{{Cite web|url=https://www.imdb.com/search/title?locations=Craco,%20Matera,%20Basilicata,%20Italy&ref_=ttloc_loc_14|title=Most Popular Titles With Location Matching "Craco, Matera, Basilicata, Italy"|access-date=15 November 2013|website=Internet Movie Database}}</ref> 1984-ൽ, [[സെൻട്രാലിയ (പെൻസിൽവാനിയ)|സെൻട്രലിയ, പെൻസിൽവാനിയ]], അനിയന്ത്രിതമായ ഒരു ഖനി തീപിടുത്തം കാരണം ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടു, അത് 1962-ൽ ആരംഭിച്ച് ഇന്നും ജ്വലിക്കുന്നു; ഒടുവിൽ, അടുത്തുള്ള പട്ടണമായ പെൻസിൽവാനിയയിലെ ബൈർനെസ്‌വില്ലെക്ക് താഴെയുള്ള ഒരു ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ട ഖനിയിൽ തീ എത്തി, അത് ആ ഖനിക്കും തീപിടിക്കുകയും ആ പട്ടണത്തെയും ഒഴിപ്പിക്കാൻ നിർബന്ധിതരാക്കുകയും ചെയ്തു. [[File:Pripyat-today.jpg|ലഘുചിത്രം|[[ചെർണോബിൽ ദുരന്തം|ചെർണോബിൽ ദുരന്തത്തിന്]] ശേഷം ഉക്രെയ്നിലെ [[പ്രിപ്യാറ്റ്]] ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടു.]] ''പ്രതീക്ഷിക്കപ്പെടുന്ന'' പ്രകൃതിദുരന്തം കാരണം ഗോസ്റ്റ് ടൗണുകളും ഇടയ്ക്കിടെ ഉണ്ടായേക്കാം - ഉദാഹരണത്തിന്, കനേഡിയൻ പട്ടണമായ ലെമിയൂക്സ്, ഒന്റാറിയോ, 1991-ൽ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടു, മണ്ണ് പരിശോധനയിൽ ലെഡ കളിമണ്ണിന്റെ അസ്ഥിരമായ കിടക്കയിലാണ് കമ്മ്യൂണിറ്റി നിർമ്മിച്ചതെന്ന് കണ്ടെത്തിയതിനെത്തുടർന്ന്. Lemieux ലെ അവസാനത്തെ കെട്ടിടം തകർത്ത് രണ്ട് വർഷത്തിന് ശേഷം, ഒരു മണ്ണിടിച്ചിലിൽ മുൻ പട്ടണത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗം സൗത്ത് നേഷൻ നദിയിലേക്ക് ഒഴുകി. രണ്ട് പതിറ്റാണ്ടുകൾക്ക് മുമ്പ്, ക്യൂബെക്കിലെ സെന്റ്-ജീൻ-വിയാനി എന്ന കനേഡിയൻ പട്ടണവും ലെഡ കളിമൺ അടിത്തറയിൽ നിർമ്മിച്ചതാണ്, 1971 മെയ് 4 ന് ഒരു മണ്ണിടിച്ചിലിനെത്തുടർന്ന് 41 വീടുകൾ ഒലിച്ചുപോയി, 31 പേർ മരിച്ചു. 1986-ലെ [[ചെർണോബിൽ ദുരന്തം|ചെർണോബിൽ ദുരന്തത്തെത്തുടർന്ന്]], അപകടകരമാംവിധം ഉയർന്ന തോതിലുള്ള ആണവ മലിനീകരണം ചുറ്റുമുള്ള പ്രദേശത്തേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു, ഉക്രെയ്നിലെയും അയൽരാജ്യമായ [[ബെലാറുസ്|ബെലാറസിലെയും]] 200 ഓളം പട്ടണങ്ങളും ഗ്രാമങ്ങളും ഒഴിപ്പിച്ചു, [[പ്രിപ്യാറ്റ്]], ചെർണോബിൽ നഗരങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെ. പലായനം ചെയ്തവരിൽ പലർക്കും അവരുടെ വീടുകളിലേക്ക് മടങ്ങാൻ അനുവാദം ലഭിക്കാത്ത തരത്തിൽ പ്രദേശം മലിനമായിരുന്നു. ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ട ഈ പട്ടണങ്ങളിൽ ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായത് Pripyat ആണ്; [[ചെർണോബിൽ ആണവോർജ്ജനിലയം|ചെർണോബിൽ ന്യൂക്ലിയർ പവർ പ്ലാന്റിലെ]] തൊഴിലാളികൾക്കായി ഇത് നിർമ്മിച്ചതാണ്, ദുരന്തസമയത്ത് ഏകദേശം 50,000 ജനസംഖ്യയുണ്ടായിരുന്നു. <ref name="chernobyl">{{Cite book|title=Chernobyl Record: The Definitive History of the Chernobyl Catastrophe|last=Mould|first=R. F.|publisher=Institute of Physics Publishing|year=2000|isbn=0-7503-0670-X|location=Bristol|pages=103–117|chapter=Evacuation and Resettlement|chapter-url={{GBurl|id=O36UC03ODtcC|pg=PA103}}}}</ref> === രോഗവും മലിനീകരണവും === [[File:Rerik-West-September-2014.jpg|ലഘുചിത്രം|റെറിക് വെസ്റ്റ്, ജർമ്മനി. സമീപത്തെ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ട സോവിയറ്റ് ആർമി ബാരക്കുകളിൽ നിന്ന് വെടിമരുന്ന് മലിനീകരണം കാരണം 1992 ന് ശേഷം നിരോധിത പ്രദേശമായി മാറി.]] പകർച്ചവ്യാധികളിൽ നിന്നുള്ള ഗണ്യമായ മരണനിരക്ക് പ്രേത നഗരങ്ങളെ സൃഷ്ടിച്ചു. 1918 ലും 1919 ലും സ്പാനിഷ് ഫ്ലൂ പകർച്ചവ്യാധിയുടെ സമയത്ത് 7,000-ത്തിലധികം അർക്കൻസാൻമാർ <ref name="CDC">{{Cite journal|url=https://www.cdc.gov/eid/content/14/8/1193.htm|volume=14|issue=8|date=August 2008|title=Deaths from Bacterial Pneumonia during 1918–19 Influenza Pandemic|last=Brundage|first=John F.|first2=G. Dennis|last2=Shanks|journal=Emerging Infectious Diseases|publisher=U.S. [[Centers for Disease Control]]|accessdate=11 July 2010|doi=10.3201/eid1408.071313|pages=1193–1199|pmc=2600384|pmid=18680641}}</ref> കിഴക്കൻ [[ആർക്കൻസാ|അർക്കൻസസിലെ]] ചില സ്ഥലങ്ങൾ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടു <ref>{{Cite book|title=Annual report of the Surgeon General of the Public Health Service of the United States - 1920|publisher=[[Public Health Service]]|location=Washington, DC}}</ref> പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാന പകുതിയിൽ ഉണ്ടായ മഹാക്ഷാമവും തുടർന്നുണ്ടായ സാമ്പത്തിക തകർച്ചയും കാരണം അയർലണ്ടിലെ, പ്രത്യേകിച്ച് രാജ്യത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറൻ ഭാഗത്തുള്ള നിരവധി കമ്മ്യൂണിറ്റികൾ തുടച്ചുനീക്കപ്പെട്ടു. ദീർഘകാല മലിനീകരണം മൂലമുണ്ടാകുന്ന വിനാശകരമായ പാരിസ്ഥിതിക നാശവും ഒരു പ്രേത നഗരം സൃഷ്ടിക്കും. മിസൗറിയിലെ ടൈംസ് ബീച്ച്, ഡയോക്‌സിനുകളുടെ അളവ് കൂടുതലുള്ള നിവാസികൾ, ഒരുകാലത്ത് ഓസ്‌ട്രേലിയയിലെ ഏറ്റവും വലിയ നീല ആസ്‌ബറ്റോസ് സ്രോതസ്സായിരുന്ന വെസ്റ്റേൺ [[വെസ്റ്റേൺ ഓസ്ട്രേലിയ|ഓസ്‌ട്രേലിയയിലെ]] വിറ്റെനൂം എന്നിവയാണ് ശ്രദ്ധേയമായ ചില ഉദാഹരണങ്ങൾ, എന്നാൽ ആരോഗ്യ പ്രശ്‌നങ്ങൾ കാരണം 1966-ൽ അടച്ചുപൂട്ടി. കൻസാസ് - [[ഒക്‌ലഹോമ]] അതിർത്തിയിൽ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന ഇരട്ട കമ്മ്യൂണിറ്റികളായ [[കാൻസസ്|ട്രീസും]] പിച്ചറും ഒരു കാലത്ത് യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്‌സിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ [[നാകം|സിങ്കിന്റെയും]] [[കറുത്തീയം|ലെഡിന്റെയും]] സ്രോതസ്സുകളിലൊന്നായിരുന്നു, എന്നാൽ ഒരു നൂറ്റാണ്ടിലേറെയായി മൈൻ ടെയിലിംഗുകൾ അനിയന്ത്രിതമായി നീക്കംചെയ്യുന്നത് നഗരത്തിലെ കുട്ടികളിൽ ഭൂഗർഭജല മലിനീകരണത്തിനും [[ഈയം വിഷബാധ|ലെഡ് വിഷബാധയ്ക്കും]] കാരണമായി. ഒടുവിൽ ഒരു നിർബന്ധിത പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണ ഏജൻസി വാങ്ങുന്നതിനും ഒഴിപ്പിക്കലിനും കാരണമാകുന്നു. സൈനിക ഉപയോഗം മൂലമുണ്ടാകുന്ന [[അമ്മ്യൂനീഷൻ|വെടിമരുന്ന്]] മൂലമുണ്ടാകുന്ന മലിനീകരണവും പ്രേത നഗരങ്ങളുടെ വികസനത്തിന് കാരണമായേക്കാം. [[ഡോർസെറ്റ്|ഡോർസെറ്റിലെ]] ടൈൻഹാം, [[രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധം|രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധസമയത്ത്]] സൈനികാഭ്യാസത്തിനായി അഭ്യർത്ഥിച്ചു, സാധാരണ ഷെല്ലാക്രമണത്തിൽ നിന്ന് പൊട്ടിത്തെറിക്കാത്ത യുദ്ധോപകരണങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞതിനാൽ ജനവാസമില്ലാതെ തുടരുന്നു. == ലോകമെമ്പാടും == === ആഫ്രിക്ക === [[File:Kolmanskop_Ghost_Town_Buildings.jpg|ലഘുചിത്രം|കോൾമാൻസ്കോപ്പ്, [[നമീബിയ]] (2016); 1956 മുതൽ ഒരു പ്രേത നഗരം]] ചില ആഫ്രിക്കൻ രാജ്യങ്ങളിലെ യുദ്ധങ്ങളും കലാപങ്ങളും പല പട്ടണങ്ങളും ഗ്രാമങ്ങളും വിജനമാക്കിയിരിക്കുന്നു. 2003 മുതൽ, പ്രസിഡന്റ് ഫ്രാൻസ്വാ ബോസിസെ അധികാരത്തിൽ വന്നതിനുശേഷം, സായുധ വിമതരും സർക്കാർ സൈനികരും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷം രൂക്ഷമായതിന്റെ ഫലമായി [[മദ്ധ്യ ആഫ്രിക്കൻ റിപ്പബ്ലിക്ക്|സെൻട്രൽ ആഫ്രിക്കൻ റിപ്പബ്ലിക്കിലെ]] ആയിരക്കണക്കിന് പൗരന്മാർക്ക് അവരുടെ വീടുകൾ വിട്ട് പലായനം ചെയ്യാൻ നിർബന്ധിതരായി. വിമതരെ പിന്തുണച്ചുവെന്ന് ആരോപിക്കപ്പെടുന്ന പാവുവയ്ക്ക് സമീപമുള്ള ബിഗോംബോ ഡ്യൂക്സ് പോലുള്ള ഗ്രാമങ്ങൾ സർക്കാർ സൈനികർ കൊള്ളയടിക്കുന്നു. കൊല്ലപ്പെടാത്തവർക്ക് അഭയാർത്ഥി ക്യാമ്പുകളിലേക്ക് രക്ഷപ്പെടുകയല്ലാതെ വേറെ വഴിയില്ല. പ്രദേശത്തെ അസ്ഥിരത സംഘടിതവും സുസജ്ജവുമായ കൊള്ളക്കാരെ ജനങ്ങളെ ഭയപ്പെടുത്താൻ സ്വതന്ത്രമാക്കുന്നു, പലപ്പോഴും ഗ്രാമങ്ങളെ അവരുടെ ഉണർവിൽ ഉപേക്ഷിക്കുന്നു. ആഫ്രിക്കയിലെ മറ്റിടങ്ങളിൽ, ദക്ഷിണ സുഡാനിലെ ഗോത്രവർഗ സംഘട്ടനത്തിനിടെ ലുകാങ്കോൾ പട്ടണം കത്തി നശിച്ചു. നാശത്തിന് മുമ്പ്, നഗരത്തിൽ 20,000 ജനസംഖ്യയുണ്ടായിരുന്നു. [[ലിബിയൻ ആഭ്യന്തരയുദ്ധം (2011)|2011 ലെ ആഭ്യന്തരയുദ്ധത്തിൽ]] ഉപേക്ഷിക്കപ്പെടുന്നതിന് മുമ്പ് [[ലിബിയ|ലിബിയൻ]] പട്ടണമായ തവേർഗയിൽ ഏകദേശം 25,000 ജനസംഖ്യയുണ്ടായിരുന്നു, അതിനുശേഷം അത് ശൂന്യമായി തുടരുന്നു. ധാതു സമ്പന്നമായ ആഫ്രിക്കയിലെ പല പ്രേത നഗരങ്ങളും മുൻ ഖനന നഗരങ്ങളാണ്. ഇപ്പോൾ [[നമീബിയ]] എന്നറിയപ്പെടുന്ന ജർമ്മൻ തെക്ക്-പടിഞ്ഞാറൻ ആഫ്രിക്കയിൽ 1908-ലെ ഡയമണ്ട് റഷ് ആരംഭിച്ചതിന് തൊട്ടുപിന്നാലെ, ജർമ്മൻ ഇംപീരിയൽ ഗവൺമെന്റ് ''സ്‌പെർജിബിയറ്റ്'' ( ''നിരോധിത മേഖല'' ) സൃഷ്ടിച്ചുകൊണ്ട് ഏക ഖനന അവകാശം അവകാശപ്പെട്ടു, <ref name="Handbook">{{Cite book|url=https://archive.org/details/namibiahandbookt0000ball <!-- access-date=24 May 2008 (deprecated) -->|title=Namibia Handbook: The Travel Guide|last=Santcross|first=Nick|last2=Ballard|first2=Sebastian|last3=Baker|first3=Gordon|publisher=[[Footprint Travel Guides|Footprint Handbooks]]|year=2001|isbn=1-900949-91-1}}</ref> പുതിയ സെറ്റിൽമെന്റിനെ ഫലപ്രദമായി കുറ്റകരമാക്കി. ഈ പ്രദേശത്തെ ചെറിയ ഖനന നഗരങ്ങളായ പോമോണ, എലിസബത്ത് ബേ, കോൾമാൻസ്‌കോപ്പ് എന്നിവയെ ഈ നിരോധനത്തിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കിയിരുന്നു, എന്നാൽ പുതിയ ഭൂമി അവകാശവാദങ്ങൾ നിരസിച്ചത് താമസിയാതെ അവയെല്ലാം പ്രേത നഗരങ്ങളാക്കി മാറ്റി. === ഏഷ്യ === [[File:Chenggong,_Kunming,_Yunnan_province.jpg|ലഘുചിത്രം|ചൈനയിലെ കുൻമിങ്ങിലെ ചെങ്കോങ് ജില്ലയിൽ ആളില്ലാത്ത പാർപ്പിട സമുച്ചയങ്ങൾ]] [[File:VOA_Herman_-_April_12_2011_Namie-04.jpg|ലഘുചിത്രം|[[ജപ്പാൻ ഭൂകമ്പവും സുനാമിയും (2011)|2011 ലെ തോഹോകു ഭൂകമ്പത്തെയും സുനാമിയെയും]] തുടർന്ന് [[ഫുക്കുഷിമ ആണവ അപകടങ്ങൾ|ഫുകുഷിമ ഡെയ്‌ചി ആണവ ദുരന്തത്തിന്റെ]] ഫലമായി [[ജപ്പാൻ|ജപ്പാനിലെ]] ഫുകുഷിമ പ്രിഫെക്ചറിലെ മറ്റ് നിരവധി പട്ടണങ്ങൾക്കൊപ്പം നാമി പട്ടണവും താൽക്കാലികമായി ഒഴിപ്പിച്ചു. നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന അണുനാശീകരണ പ്രവർത്തനങ്ങളെത്തുടർന്ന്, നമിയുടെ നിരവധി ഭാഗങ്ങൾ താമസക്കാർക്കായി പൂർണ്ണമായി വീണ്ടും തുറന്നു, നഗരത്തിലെ കെട്ടിടങ്ങളുടെ പുനർനിർമ്മാണവും നവീകരണവും ഏറ്റെടുക്കാനും പ്രദേശത്തിന്റെ പുനരധിവാസം നടത്താനും അനുവദിക്കുന്നു. ]] ചൈനയിൽ നിരവധി വലിയ നഗര സ്വത്ത് വികസനങ്ങളുണ്ട്, ചിലപ്പോൾ "പ്രേത നഗരങ്ങൾ" എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നു, അവ നിർമ്മിച്ചതിന് ശേഷം അധികവും ആളൊഴിഞ്ഞിട്ടില്ല. <ref>{{Cite book|title=Ghost Cities of China: The Story of Cities without People in the World's Most Populated Country|url=https://archive.org/details/ghostcitiesofchi0000shep|last=Shephard|first=Wade|date=2015|publisher=[[Zed Books]]|isbn=978-1-78360-218-6}}</ref> ഇന്ത്യയിലെ [[ധനുഷ്കോടി]] പട്ടണം ഒരു പ്രേത നഗരമാണ്. 1964-ലെ രാമേശ്വരം ചുഴലിക്കാറ്റിൽ ഇത് നശിപ്പിക്കപ്പെടുകയും പിന്നീട് ജനവാസമില്ലാതെ തുടരുകയും ചെയ്തു. <ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/travel/destinations/story/dhanushkodi-ram-setu-adams-bridge-rameshwaram-tamil-nadu-travel-india-tourism-lifetr-343293-2016-09-26|title=Did you know? Dhanushkodi is the place where you can see the origin of the Ram Setu!|access-date=2020-05-02|last=Duttagupta|first=Samonway|website=India Today|language=en}}</ref> മുൻ [[സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ|സോവിയറ്റ് യൂണിയനിൽ]] ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ട പല പട്ടണങ്ങളും വാസസ്ഥലങ്ങളും ആവശ്യമായ സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നതിനായി ഗുലാഗ് ലേബർ ക്യാമ്പുകൾക്ക് സമീപം സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു. ഈ ക്യാമ്പുകളിൽ ഭൂരിഭാഗവും 1950-കളിൽ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടതിനാൽ, പട്ടണങ്ങളും ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടു. അത്തരത്തിലുള്ള ഒരു പട്ടണം ബുട്ടുഗിചാഗ് (ലോവർ ബുതുഗിചാഗ് എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു) എന്നറിയപ്പെടുന്ന മുൻ ഗുലാഗ് ക്യാമ്പിന് സമീപമാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. വ്യാവസായികവൽക്കരണവും 1990-കളുടെ തുടക്കത്തിലെ സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധികളും കാരണം മറ്റ് പട്ടണങ്ങൾ വിജനമായിരുന്നു , സോവിയറ്റിനു ശേഷമുള്ള സംഘർഷങ്ങൾക്ക് കാരണമായി - ഒരു ഉദാഹരണം [[ജോർജ്ജിയ (രാജ്യം)|ജോർജിയയിലെ]] ടക്വാർചെലി, തുടക്കത്തിൽ അബ്ഖാസിയയിലെ യുദ്ധത്തിന്റെ ഫലമായി ജനസംഖ്യയിൽ ഗണ്യമായ കുറവുണ്ടായ ഒരു കൽക്കരി ഖനന പട്ടണമാണ്. 1990-കൾ. === അന്റാർട്ടിക്ക === [[File:Deception-Base.jpg|ലഘുചിത്രം|ഡിസെപ്ഷൻ ഐലൻഡിലെ വേലേഴ്‌സ് ബേയിലെ തകർന്ന ബ്രിട്ടീഷ് താവളം അഗ്നിപർവ്വത സ്‌ഫോടനത്താൽ നശിപ്പിക്കപ്പെട്ടു]] [[അന്റാർട്ടിക്ക|അന്റാർട്ടിക്കയിലെ]] ഏറ്റവും പഴക്കം ചെന്ന ഗോസ്റ്റ് ടൗൺ ഡിസെപ്ഷൻ ഐലൻഡിലാണ്, അവിടെ 1906-ൽ ഒരു നോർവീജിയൻ-ചിലിയൻ കമ്പനി തിമിംഗലവേട്ട സ്റ്റേഷൻ സ്ഥാപിച്ചു, അവർ തങ്ങളുടെ ഫാക്ടറി കപ്പലായ ''ഗോബർനാഡോർ ബോറിസിന്റെ'' താവളമായി ഉപയോഗിച്ചു. മറ്റ് തിമിംഗലവേട്ട പ്രവർത്തനങ്ങൾ അതേപടി തുടർന്നു, 1914 ആയപ്പോഴേക്കും അവിടെ പതിമൂന്ന് ഫാക്ടറി കപ്പലുകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. [[മഹാസാമ്പത്തികമാന്ദ്യം|ഗ്രേറ്റ് ഡിപ്രഷൻ]] സമയത്ത് സ്റ്റേഷൻ ലാഭകരമാകുന്നത് അവസാനിപ്പിച്ചു, 1931 ൽ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടു. 1969-ൽ അഗ്നിപർവ്വത സ്ഫോടനത്തിൽ സ്റ്റേഷൻ ഭാഗികമായി നശിച്ചു. അന്റാർട്ടിക്കയിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് അന്റാർട്ടിക്ക പെനിൻസുലയിൽ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ട നിരവധി ശാസ്ത്ര-സൈനിക താവളങ്ങളും ഉണ്ട്. ദക്ഷിണ ജോർജിയയിലെ അന്റാർട്ടിക്ക് ദ്വീപിൽ 20-ാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ആദ്യ പകുതിയിൽ നിരവധി തിമിംഗല വേട്ടക്കാരുടെ വാസസ്ഥലങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു, ചില വർഷങ്ങളിൽ മൊത്തം ജനസംഖ്യ 2,000 കവിഞ്ഞു. ഗ്രിറ്റ്‌വികെൻ (1904-64ൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു), ലീത്ത് ഹാർബർ (1909-65), ഓഷ്യൻ ഹാർബർ (1909-20), ഹുസ്‌വിക് (1910-60), സ്‌ട്രോംനെസ് (1912-61), പ്രിൻസ് ഒലാവ് ഹാർബർ (1917-34) എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ട വാസസ്ഥലങ്ങൾ കൂടുതൽ കൂടുതൽ ജീർണിച്ചു, ഗ്രിറ്റ്‌വിക്കനിലെ മ്യൂസിയം ക്യൂറേറ്ററുടെ കുടുംബം ഒഴികെ ഇക്കാലത്ത് ജനവാസമില്ലാതെ തുടരുന്നു. ഗ്രിറ്റ്‌വിക്കനിലെ ജെട്ടി, പള്ളി, വാസസ്ഥലങ്ങൾ, വ്യാവസായിക കെട്ടിടങ്ങൾ എന്നിവ അടുത്തിടെ സൗത്ത് ജോർജിയൻ സർക്കാർ നവീകരിച്ചു, ഇത് ഒരു ജനപ്രിയ വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രമായി മാറി. മറ്റ് ജനവാസ കേന്ദ്രങ്ങളിലെ ചില ചരിത്ര കെട്ടിടങ്ങളും പുനഃസ്ഥാപിക്കുന്നുണ്ട്. === യൂറോപ്പ് === [[File:Oradour-sur-Glane-Streets-1294.jpg|ലഘുചിത്രം|ജർമ്മൻ കൂട്ടക്കൊലയ്ക്ക് ശേഷം ഫ്രാൻസിലെ ഒറഡോർ-സുർ-ഗ്ലെയ്നിലെ പ്രധാന തെരുവിന് മാറ്റമില്ല.]] [[File:Jussarö_building1.jpg|ലഘുചിത്രം|ഫിൻലൻഡിലെ റാസെബർഗിലെ എകെനാസിലെ ജുസാറോ ദ്വീപിലെ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ട ഖനന കെട്ടിടം.]] [[നഗരവത്കരണം|നഗരവൽക്കരണം]] - ഒരു രാജ്യത്തെ ഗ്രാമീണ ജനത നഗരങ്ങളിലേക്കുള്ള കുടിയേറ്റം - പല യൂറോപ്യൻ പട്ടണങ്ങളെയും ഗ്രാമങ്ങളെയും വിജനമാക്കിയിരിക്കുന്നു. ബൾഗേറിയയിലെ വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന ജനവാസ കേന്ദ്രങ്ങൾ ഇക്കാരണത്താൽ പ്രേത നഗരങ്ങളായി മാറുന്നു; 2011 ലെ സെൻസസ് സമയത്ത്, രാജ്യത്ത് 181 ജനവാസമില്ലാത്ത ജനവാസ കേന്ദ്രങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു. ഹംഗറിയിൽ, ഡസൻ കണക്കിന് ഗ്രാമങ്ങളും ഉപേക്ഷിക്കപ്പെടുമെന്ന ഭീഷണിയിലാണ്. 1970-കളുടെ അവസാനത്തിൽ "ചത്ത" എന്ന് ഔദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിച്ച ആദ്യത്തെ ഗ്രാമം [[:hu:Gyűrűfű|ഗൈറോഫായിരുന്നു]], എന്നാൽ പിന്നീട് അത് ഒരു പരിസ്ഥിതി ഗ്രാമമായി പുനഃസ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു. ജനവാസമില്ലാത്ത മറ്റ് ചില ഗ്രാമങ്ങൾ ചെറിയ ഗ്രാമീണ റിസോർട്ടുകളായി വിജയകരമായി സംരക്ഷിച്ചു, ഉദാഹരണത്തിന്, [[Kán, Hungary|Kán]], Tornakápolna, Szanticska, [[Gorica, Hungary|Gorica]], [[Révfalu]] . സ്പെയിനിൽ, പർവതപ്രദേശമായ ഐബീരിയൻ സിസ്റ്റത്തിന്റെ വലിയ മേഖലകളും [[പിറനീസ് പർവ്വതനിര|പൈറീനീസ്]] 20-ആം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ആരംഭം മുതൽ കനത്ത ജനവാസത്തിന് വിധേയമായിട്ടുണ്ട്, സോളാന താഴ്‌വര പോലുള്ള പ്രദേശങ്ങളിൽ പ്രേത നഗരങ്ങളുടെ ഒരു നിര അവശേഷിപ്പിച്ചു. മലയോര ഗ്രാമ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള പരമ്പരാഗത കാർഷിക രീതികളായ ചെമ്മരിയാട്, ആട് വളർത്തൽ, പ്രാദേശിക യുവാക്കൾ ഏറ്റെടുത്തില്ല, പ്രത്യേകിച്ചും ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ രണ്ടാം പകുതിയിൽ ഗ്രാമീണ സ്പെയിനിൽ ഉണ്ടായ ജീവിതശൈലി മാറ്റങ്ങൾക്ക് ശേഷം. <ref>{{Cite web|url=http://www.diariodeteruel.net/comarcas/30412-sos-mundo-rural-aragones-alerta-de-la-despoblacion-de-los-pueblos.html|title=Sos Mundo Rural Aragonés alerta de la despoblación de los pueblos|access-date=11 April 2013|date=12 March 2013|publisher=Diario de Teruel|language=es|archive-url=https://web.archive.org/web/20130315150215/http://www.diariodeteruel.net/comarcas/30412-sos-mundo-rural-aragones-alerta-de-la-despoblacion-de-los-pueblos.html|archive-date=15 March 2013}} [[വർഗ്ഗം:CS1 Spanish-language sources (es)]]</ref> ഇറ്റലിയിലെ പ്രേത നഗരങ്ങളുടെ ഉദാഹരണങ്ങളിൽ ലുക്ക പ്രവിശ്യയിലെ ലാഗോ ഡി വാഗ്ലിക്ക് സമീപമുള്ള ഫാബ്രിഷ് ഡി കെരെഗ്ഗിൻ എന്ന മധ്യകാല ഗ്രാമം, [[ടസ്കനി|ടസ്കാനിയിൽ]], <ref>{{Cite web|url=http://www.italyundiscovered.com/2015/06/14/lake-of-vagli/|title=Lake of Vagli|access-date=17 February 2021|date=14 June 2015|website=Italy Undiscovered|archive-url=https://web.archive.org/web/20201129010046/http://www.italyundiscovered.com/2015/06/14/lake-of-vagli/|archive-date=29 November 2020}}</ref> ചിത്രീകരണ സ്ഥലമായി പ്രവർത്തിച്ചിരുന്ന ബസിലിക്കറ്റയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ആളൊഴിഞ്ഞ പർവതഗ്രാമമായ ക്രാക്കോ ഉൾപ്പെടുന്നു, <ref>{{Cite web|url=https://www.visititaly.eu/places-and-tours/craco-the-ghost-town-jewel-of-basilicata|title=Craco, the Ghost Town jewel of Basilicata|access-date=17 February 2021|website=visititaly.eu|archive-date=2022-01-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20220115062724/https://www.visititaly.eu/places-and-tours/craco-the-ghost-town-jewel-of-basilicata|url-status=dead}}</ref> അരെസ്സോ പ്രവിശ്യയിലെ [[:it:Loro Ciuffenna|ലോറോ സിയുഫെന്ന മുനിസിപ്പാലിറ്റിയിലെ]] പ്രേത ഗ്രാമമായ റൊവേരയ, [[:it:Pratovalle|പ്രതോവല്ലെയ്ക്ക്]] സമീപം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. [[രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധം|രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധസമയത്ത്]] ഇത് ഒരു പ്രധാന പക്ഷപാതപരമായ അടിത്തറയായിരുന്നു <ref>{{Cite web|url=https://resistenzatoscana.org/storie/rappresaglie_di_san_giustino/|title=Rappresaglie di San Giustino|access-date=20 October 2021|website=resistenzatoscana.org|language=it}} [[വർഗ്ഗം:CS1 maint: url-status]] [[വർഗ്ഗം:CS1 Italian-language sources (it)]]</ref> <ref>{{Cite web|url=https://arezzomassacri.weebly.com/loro-ciuffenna.html|title=Sui pendii occidentali del Pratomagno|access-date=20 October 2021|website=arezzomassacri.weebly.com|language=it}} [[വർഗ്ഗം:CS1 maint: url-status]] [[വർഗ്ഗം:CS1 Italian-language sources (it)]] {{വിശ്വാസ്യത ഉറപ്പുവരുത്തുക|date=October 2021}} [[വർഗ്ഗം:Articles lacking reliable references from October 2021]] </ref> <ref>{{Cite book|url=http://www.consiglio.regione.toscana.it/upload/eda/pubblicazioni/pub4086.pdf|title=Poppi 1944 Storia e storie di un paese nella Linea Gotica|last=Brezi|first=Alessandro|date=2018|publisher=Regione Toscana|isbn=978-88-85617-09-4|language=it|archive-url=https://web.archive.org/web/20210129125845/http://www.consiglio.regione.toscana.it/upload/eda/pubblicazioni/pub4086.pdf|archive-date=2021-01-29}} [[വർഗ്ഗം:CS1 Italian-language sources (it)]]</ref> 1980-കളിൽ ഇവിടെ താമസിച്ചിരുന്ന അവസാനത്തെ കുടുംബം ഗ്രാമം വിട്ടപ്പോൾ ഇത് പൂർണ്ണമായും ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടു. [[Category:Articles with unsourced statements from September 2021]] . ഗ്രാമത്തിന്റെ വീണ്ടെടുക്കലിനായി രണ്ട് പദ്ധതികൾ നിർദ്ദേശിച്ചിട്ടുണ്ട്: 2011-ൽ മോവിമെന്റോ ലിബെറോ പെർസിയോ "റൊവേരിയ ഇക്കോ - ലാബ്" എന്ന നിർദ്ദേശം, സുസ്ഥിരതയെ അടിസ്ഥാനമാക്കി, <ref>{{Cite web|url=https://it.scribd.com/document/67728479/Il-Progetto-Delle-Funzioni|title=Il Progetto delle Funzioni|access-date=17 October 2021|website=Scribd|publisher=Movimento Libero Perseo}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://vimeo.com/13408245|title=Roveraia eco - lab|access-date=17 October 2021|website=Vimeo|publisher=Movimento Libero Perseo}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://sito2012.blogspot.com/2012/03/roveraia-un-progetto-ecosostenibile-di.html|title=Roveraia. Un progetto ecosostenibile di tutta eccellenza|access-date=17 October 2021|website=L'Evidenziatore del Web}}</ref> 2019 ൽ വീണ്ടെടുക്കാൻ ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ള ഒരു നിർദ്ദേശം ഉണ്ടായിരുന്നു. "Ecomuseum of Pratomagno" എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ മിശ്രിതമുള്ള ഗ്രാമം. <ref>{{Cite web|url=https://issuu.com/dida-unifi/docs/ecomuseo_del_pratomagno_emma_amidei|title=Ecomuseo del Pratomagno by Emma Amidei|access-date=17 October 2021|website=Issuu|publisher=DIDA - Department of architecture, University of Florence|archive-url=https://web.archive.org/web/20211017143214/https://issuu.com/dida-unifi/docs/ecomuseo_del_pratomagno_emma_amidei|archive-date=2021-10-17|url-status=dead}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://issuu.com/emmaamidei/docs/portfolio_amidei|title=Porfolio di architettura by Emma Amidei|access-date=17 October 2021|website=Issuu|publisher=Emma Amidei|archive-date=2021-10-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20211020051900/https://issuu.com/emmaamidei/docs/portfolio_amidei|url-status=dead}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://issuu.com/emmaamidei/docs/portfolio_amidei_0409c0677fe129|title=Architecture porfolio by Emma Amidei|website=Issuu|publisher=Emma Amidei|access-date=2023-06-14|archive-date=2021-10-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20211020091953/https://issuu.com/emmaamidei/docs/portfolio_amidei_0409c0677fe129|url-status=dead}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.koozarch.com/interviews/ecomuseum-of-pratomagno/|title=Ecomuseum of Pratomagno|access-date=17 October 2021|website=KooZA/rch|publisher=KooZA/rch}}</ref> യുണൈറ്റഡ് കിംഗ്ഡത്തിൽ, [[ബ്ലാക്ക് ഡെത്ത്]], കലാപങ്ങൾ, ചുറ്റുപാടുകൾ എന്നിവയുടെ ഫലമായി മധ്യകാലഘട്ടത്തിൽ ആയിരക്കണക്കിന് ഗ്രാമങ്ങൾ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടു, ഈ പ്രക്രിയയിലൂടെ വലിയ അളവിലുള്ള കൃഷിഭൂമികൾ സ്വകാര്യ ഉടമസ്ഥതയിലായി. ഈ സെറ്റിൽമെന്റുകളുടെ ദൃശ്യമായ അവശിഷ്ടങ്ങൾ അപൂർവ്വമായി മാത്രമേ ഉള്ളൂ എന്നതിനാൽ, അവയെ പൊതുവെ പ്രേത നഗരങ്ങളായി കണക്കാക്കില്ല; പകരം, അവയെ പുരാവസ്തു വൃത്തങ്ങളിൽ വിജനമായ മധ്യകാല ഗ്രാമങ്ങൾ എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ചിലപ്പോൾ, യുദ്ധങ്ങളും വംശഹത്യയും ഒരു നഗരത്തിന്റെ ജീവിതം അവസാനിപ്പിക്കുന്നു. 1944-ൽ, അധിനിവേശ ജർമ്മൻ ''വാഫെൻ-എസ്എസ്'' സൈനികർ ഫ്രഞ്ച് ഗ്രാമമായ ഒറാഡോർ-സുർ-ഗ്ലെയ്നിലെ ഏതാണ്ട് മുഴുവൻ ജനങ്ങളെയും കൊലപ്പെടുത്തി. യുദ്ധാനന്തരം സമീപത്ത് ഒരു പുതിയ വാസസ്ഥലം നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടു, എന്നാൽ പഴയ പട്ടണം പ്രസിഡന്റ് [[ചാൾസ് ഡി ഗാൾ|ചാൾസ് ഡി ഗല്ലെയുടെ]] ഉത്തരവനുസരിച്ച് സ്ഥിരമായ ഒരു സ്മാരകമായി ജനവാസരഹിതമാക്കി. ജർമ്മനിയിൽ, മുൻ കിഴക്കൻ പ്രദേശങ്ങളിലെ നിരവധി ചെറിയ പട്ടണങ്ങളും ഗ്രാമങ്ങളും യുദ്ധത്തിന്റെ അവസാന രണ്ട് വർഷങ്ങളിൽ പൂർണ്ണമായും നശിപ്പിക്കപ്പെട്ടു. ഈ പ്രദേശങ്ങൾ പിന്നീട് പോളണ്ടിന്റെയും [[സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ|സോവിയറ്റ് യൂണിയന്റെയും]] ഭാഗമായിത്തീർന്നു, ചെറിയ വാസസ്ഥലങ്ങളിൽ പലതും പുനർനിർമ്മിക്കുകയോ പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കുകയോ ചെയ്തില്ല, ഉദാഹരണത്തിന് Kłomino ( ''Westfalenhof'' ), Pstrąże ( ''Pstransse'' ), Janowa Góra ( ''Johannesberg'' ). ഇംഗ്ലണ്ടിലെ ചില ഗ്രാമങ്ങളും യുദ്ധസമയത്ത് ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടു, പക്ഷേ വ്യത്യസ്ത കാരണങ്ങളാൽ. സാലിസ്ബറി സമതലത്തിലെ ഇംബർ, സ്റ്റാൻഫോർഡ് ബാറ്റിൽ ഏരിയയിലെ നിരവധി ഗ്രാമങ്ങൾ എന്നിവ ബ്രിട്ടീഷ്, യുഎസ് സൈനികരുടെ പരിശീലന മൈതാനമായി ഉപയോഗിക്കുന്നതിന് യുദ്ധ ഓഫീസ് കമാൻഡർ ചെയ്തു. ഇത് ഒരു താൽക്കാലിക നടപടിയാണ് ഉദ്ദേശിച്ചിരുന്നതെങ്കിലും, താമസക്കാരെ ഒരിക്കലും തിരികെ പോകാൻ അനുവദിച്ചില്ല, അന്നുമുതൽ ഗ്രാമങ്ങൾ സൈനിക പരിശീലനത്തിനായി ഉപയോഗിച്ചു. {{Convert|3|mi|0|abbr=out|disp=or}} southeast of Imber is Copehill Down, a deserted village purpose-built for training in urban warfare. യൂറോപ്പിനുള്ളിലെ വാസസ്ഥലങ്ങൾ ഉപേക്ഷിക്കുന്നതിൽ ദുരന്തങ്ങൾക്ക് ഒരു പങ്കുണ്ട്. 1986-ലെ [[ചെർണോബിൽ ദുരന്തം|ചെർണോബിൽ ദുരന്തത്തിന്]] ശേഷം, പ്രദേശത്തിനകത്ത് അപകടകരമായ റേഡിയേഷൻ അളവ് കാരണം [[പ്രിപ്യാറ്റ്]], ചെർണോബിൽ നഗരങ്ങൾ ഒഴിപ്പിച്ചു. ഇന്നത്തെ കണക്കനുസരിച്ച്, പ്രിപ്യാറ്റ് പൂർണ്ണമായും ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടു, ചെർണോബിലിൽ 500 ഓളം നിവാസികളുണ്ട്. പോൾഫയിൽ, ആർഗിൽ, ബ്യൂട്ട് എന്നിവിടങ്ങളിൽ അധിനിവേശത്തിന് മുമ്പ് ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ട ഒരു പ്രേത ഗ്രാമത്തിന്റെ യുകെയിലെ ഒരു ഉദാഹരണമാണ്. സമീപത്തുള്ള ഒരു ഓയിൽ റിഗ് നിർമ്മാണ സൗകര്യത്തിന്റെ ആസൂത്രിതമായ വികസനം ഒരിക്കലും യാഥാർത്ഥ്യമായില്ല, കെട്ടിട കരാറുകാർ അവരുടെ ജോലി പൂർത്തിയാക്കിയ നിമിഷം തൊഴിലാളികൾക്കും അവരുടെ കുടുംബങ്ങൾക്കും താമസിക്കാൻ നിർമ്മിച്ച ഒരു ഗ്രാമം വിജനമായി. === വടക്കേ അമേരിക്ക === [[File:RobsartHospital.jpg|ലഘുചിത്രം|റോബ്‌സാർട്ട് ഹോസ്പിറ്റൽ, സസ്‌കാച്ചെവാനിലെ റോബ്‌സാർട്ടിൽ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ട നിരവധി കെട്ടിടങ്ങളിൽ ഒന്ന്]] ==== കാനഡ ==== [[ബ്രിട്ടീഷ് കൊളംബിയ]], [[ആൽബർട്ട|ആൽബെർട്ട]], [[ഒണ്ടാറിയോ|ഒന്റാറിയോ]], [[സസ്ക്കാറ്റ്ച്ചെവാൻ|സസ്‌കാച്ചെവൻ]], [[ന്യൂഫൗണ്ടൻലാൻഡ് ആന്റ് ലാബ്രഡോർ|ന്യൂഫൗണ്ട്‌ലാൻഡ്, ലാബ്രഡോർ,]] [[ക്യൂബെക്|ക്യൂബെക്ക്]] എന്നിവയുടെ ഭാഗങ്ങളിൽ [[കാനഡ|കാനഡയിൽ]] നിരവധി പ്രേത നഗരങ്ങളുണ്ട്. ചിലത് ലോഗിംഗ് പട്ടണങ്ങളോ ഇരട്ട ഖനന, ലോഗിംഗ് സൈറ്റുകളോ ആയിരുന്നു, പലപ്പോഴും കമ്പനിയുടെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം വികസിപ്പിച്ചതാണ് . ആൽബെർട്ടയിലും സസ്‌കാച്ചെവാനിലും, ഭൂരിഭാഗം ഗോസ്റ്റ് ടൗണുകളും ഒരു കാലത്ത് കർഷക സമൂഹങ്ങളായിരുന്നു, പട്ടണത്തിലൂടെയുള്ള റെയിൽവേ നീക്കം ചെയ്തതോ ഹൈവേയുടെ ബൈപ്പാസോ കാരണം അവ നശിച്ചു. ബ്രിട്ടീഷ് കൊളംബിയയിലെ പ്രേത നഗരങ്ങൾ പ്രധാനമായും ഖനന പട്ടണങ്ങളും പ്രോസ്പെക്റ്റിംഗ് ക്യാമ്പുകളും ക്യാനറികളും ഒന്നോ രണ്ടോ സന്ദർഭങ്ങളിൽ വലിയ സ്മെൽട്ടർ, പൾപ്പ് മിൽ പട്ടണങ്ങളും ആയിരുന്നു. ബ്രിട്ടീഷ് കൊളംബിയയിൽ വടക്കേ അമേരിക്കൻ ഭൂഖണ്ഡത്തിലെ മറ്റേതൊരു അധികാരപരിധിയേക്കാളും കൂടുതൽ പ്രേത നഗരങ്ങളുണ്ട്, 1,500-ലധികം ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടതോ അർദ്ധ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടതോ ആയ പട്ടണങ്ങളും പ്രദേശങ്ങളും. <ref>Ramsey, Bruce (1963–1975). ''Ghost Towns of British Columbia". Vancouver: Mitchell Press.''</ref> അനിയോക്സ്, കിറ്റ്സോൾട്ട്, ഓഷ്യൻ ഫാൾസ് എന്നിവയാണ് ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായവ. ബാർക്കർവില്ലെ പോലെയുള്ള ചരിത്രപരവും ഇക്കോ-ടൂറിസവും കാരണം ചില പ്രേത നഗരങ്ങൾ അവരുടെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയെയും ജനസംഖ്യയെയും പുനരുജ്ജീവിപ്പിച്ചു; ഒരിക്കൽ [[കംലൂപ്സ്|കംലൂപ്സിന്]] വടക്കുള്ള ഏറ്റവും വലിയ പട്ടണമായിരുന്ന ഇത് ഇപ്പോൾ വർഷം മുഴുവനും പ്രവിശ്യാ മ്യൂസിയമാണ്. ക്യൂബെക്കിൽ, വാൽ-ജാൽബെർട്ട് ഒരു അറിയപ്പെടുന്ന ടൂറിസ്റ്റ് ഗോസ്റ്റ് നഗരമാണ്; 1901-ൽ സ്ഥാപിതമായ ഒരു മെക്കാനിക്കൽ പൾപ്പ് മില്ലിന് ചുറ്റും പേപ്പർ മില്ലുകൾ രാസവസ്തുക്കൾ ഉപയോഗിച്ച് മരം നാരുകൾ തകർക്കാൻ തുടങ്ങിയപ്പോൾ കാലഹരണപ്പെട്ടു, 1927 ൽ മിൽ അടച്ചപ്പോൾ അത് ഉപേക്ഷിക്കുകയും 1960 ൽ ഒരു പാർക്കായി വീണ്ടും തുറക്കുകയും ചെയ്തു. ==== അമേരിക്ക ==== [[File:A363,_Rhyolite,_Nevada,_USA,_John_S_Cook_and_Company_building,_2004.jpg|ലഘുചിത്രം|സ്വർണ്ണ ഖനന നഗരമായ നെവാഡയിലെ റിയോലൈറ്റിലെ കുക്ക് ബാങ്ക് കെട്ടിടം]] അമേരിക്കൻ ഗ്രേറ്റ് പ്ലെയിൻസിൽ നിരവധി പ്രേത നഗരങ്ങളോ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ട [[അൺഇൻകോർപ്പറേറ്റഡ് പ്രദേശം|കമ്മ്യൂണിറ്റികളോ]] നിലവിലുണ്ട്, 1920 മുതൽ അവരുടെ ജനസംഖ്യയുടെ മൂന്നിലൊന്ന് നഷ്ടപ്പെട്ട ഗ്രാമപ്രദേശങ്ങൾ. വടക്കൻ സമതല സംസ്ഥാനങ്ങളായ [[മൊണ്ടാന]], [[നെബ്രാസ്ക]], [[വടക്കൻ ഡക്കോട്ട|നോർത്ത് ഡക്കോട്ട]], [[തെക്കൻ ഡക്കോട്ട|സൗത്ത് ഡക്കോട്ട]] എന്നിവിടങ്ങളിലെ ആയിരക്കണക്കിന് കമ്മ്യൂണിറ്റികൾ ഒരു റെയിൽ ലൈൻ യാഥാർത്ഥ്യമാക്കുന്നതിൽ പരാജയപ്പെട്ടപ്പോൾ റെയിൽ‌റോഡ് ഗോസ്റ്റ് ടൗണുകളായി മാറി. ഇന്റർസ്റ്റേറ്റ് ഹൈവേ സംവിധാനം റെയിൽപാതകൾക്ക് പകരം ഗതാഗതത്തിന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട മാർഗമായതിനാൽ നൂറുകണക്കിന് പട്ടണങ്ങൾ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടു. എല്ലാ പടിഞ്ഞാറൻ സംസ്ഥാനങ്ങളിലെയും കിഴക്കൻ, തെക്കൻ സംസ്ഥാനങ്ങളിലെയും ഖനനത്തിലോ മിൽ നഗരങ്ങളിലോ ഗോസ്റ്റ് ടൗണുകൾ സാധാരണമാണ്. ഈ പട്ടണങ്ങളിൽ തൊഴിൽ കുതിച്ചുചാട്ടം സൃഷ്ടിച്ച വിഭവങ്ങൾ ഒടുവിൽ തീർന്നുപോയപ്പോൾ കൂടുതൽ ഉൽപ്പാദനക്ഷമതയുള്ള മേഖലകൾ തേടി താമസക്കാർ പോകാൻ നിർബന്ധിതരാകുന്നു. ചിലപ്പോൾ ഒരു പ്രേത നഗരത്തിൽ കാലിഫോർണിയയിലെ ബോഡിയിലെ പോലെ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ട നിരവധി കെട്ടിടങ്ങൾ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു, അല്ലെങ്കിൽ നെവാഡയിലെ റിയോലൈറ്റിലേതുപോലെ നിലകൊള്ളുന്ന അവശിഷ്ടങ്ങൾ ഉണ്ട്, മറ്റിടങ്ങളിൽ മുൻ കെട്ടിടങ്ങളുടെ അടിത്തറ മാത്രമേ അർക്കൻസാസിലെ ഗ്രേസോണിയയിൽ അവശേഷിക്കുന്നുള്ളൂ. ആസ്പൻ, ഡെഡ്‌വുഡ്, ഓട്‌മാൻ, ടോംബ്‌സ്റ്റോൺ, വിർജീനിയ സിറ്റി എന്നിങ്ങനെ ചരിത്രത്തിന്റെ ചില ഘട്ടങ്ങളിൽ ജനസംഖ്യയുടെ ഭൂരിഭാഗവും നഷ്ടപ്പെട്ട പഴയ മൈനിംഗ് ക്യാമ്പുകളെ ചിലപ്പോൾ ഗോസ്റ്റ് ടൗണുകൾ എന്ന് വിളിക്കുന്നു, എന്നിരുന്നാലും അവ നിലവിൽ സജീവമായ നഗരങ്ങളും നഗരങ്ങളും ആണ്. [[Category:Articles with unsourced statements from February 2012]] വ്യോമിംഗിലെ സൗത്ത് പാസ് സിറ്റി <ref>Weis, Norman D. (1971). Ghost Towns of the Northwest. Caldwell, Idaho, USA: Caxton Press. {{ISBN|0-87004-358-7}}[[ISBN (identifier)|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/0-87004-358-7|0-87004-358-7]].</ref> പോലെയുള്ള നിരവധി യുഎസ് ഗോസ്റ്റ് ടൗണുകൾ ചരിത്രപരമായ സ്ഥലങ്ങളുടെ ദേശീയ രജിസ്റ്ററിൽ പട്ടികപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. [[File:Wickenburg_Vulture_Mine-Assay_office-1884-1.jpg|ലഘുചിത്രം|സ്വർണ്ണ ഖനന നഗരമായ അരിസോണയിലെ വുൾച്ചർ സിറ്റിയിലെ 1884 പരിശോധനാ ഓഫീസ്]] 2002 മുതൽ, കാലിഫോർണിയയിലെ ഒരു ഔദ്യോഗിക പ്രേത നഗരം പ്രഖ്യാപിക്കാനുള്ള ശ്രമം, ബോഡി പട്ടണത്തിന്റെ അനുയായികൾക്കും തെക്കൻ കാലിഫോർണിയയിലെ കാലിക്കോയുടെ അനുയായികൾക്കും അംഗീകാരത്തിനുള്ള ഏറ്റവും അർഹമായ ഒത്തുതീർപ്പിനെക്കുറിച്ച് യോജിക്കാൻ കഴിയാതെ വന്നപ്പോൾ സ്തംഭിച്ചു. ഒടുവിൽ ഒരു ഒത്തുതീർപ്പിലെത്തി-ബോഡി ഔദ്യോഗിക സംസ്ഥാന ഗോൾഡ് റഷ് ഗോസ്റ്റ് ടൗണായി മാറി, കാലിക്കോയെ ഔദ്യോഗിക സ്റ്റേറ്റ് സിൽവർ റഷ് ഗോസ്റ്റ് ടൗണായി നാമകരണം ചെയ്തു. <ref>{{Cite web|url=http://www.netstate.com/states/symb/towns/ca_gold_rush_ghost_town.htm|title=California State Gold Rush Ghost Town|access-date=28 December 2011|publisher=NetState|archive-date=2020-11-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20201126190119/https://www.netstate.com/states/symb/towns/ca_gold_rush_ghost_town.htm|url-status=dead}}</ref> മറ്റൊരു മുൻ ഖനന നഗരമായ മെക്സിക്കോയിലെ റിയൽ ഡി കാറ്റോർസ്, ''ദി ട്രഷർ ഓഫ് ദി സിയറ മാഡ്രെ'' (1948), <ref>{{Cite web|url=https://canadians.org/analysis/update-barlow-mexico-days-six-eight|title=BARLOW IN MEXICO (DAYS SIX TO EIGHT)|last=Barlow|first=Maude|date=2013|website=The Council of Canadians}} [[വർഗ്ഗം:CS1 maint: url-status]]</ref> ''ദി മെക്സിക്കൻ'' (2001), ''ബാൻഡിദാസ്'' (2006) തുടങ്ങിയ ഹോളിവുഡ് സിനിമകളുടെ പശ്ചാത്തലമായി ഉപയോഗിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt0416496/locations|title=Bandidas (2006) Filming & Production|website=IMDb}} [[വർഗ്ഗം:CS1 maint: url-status]]</ref> === തെക്കേ അമേരിക്ക === 19-ആം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തിലും 20-ആം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിലും, യൂറോപ്യൻ കുടിയേറ്റക്കാരുടെ ഒരു തരംഗം ബ്രസീലിലെത്തി നഗരങ്ങളിൽ സ്ഥിരതാമസമാക്കി, ഇത് ജോലിയും വിദ്യാഭ്യാസവും മറ്റ് അവസരങ്ങളും വാഗ്ദാനം ചെയ്തു, ഇത് മധ്യവർഗത്തിലേക്ക് പ്രവേശിക്കാൻ പുതുമുഖങ്ങളെ പ്രാപ്തമാക്കി. വികസിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന റെയിൽവേ സംവിധാനത്തിനൊപ്പം വളരുന്ന ചെറുപട്ടണങ്ങളിലും പലരും താമസമാക്കി. 1930-കൾ മുതൽ നിരവധി ഗ്രാമീണ തൊഴിലാളികൾ വൻ നഗരങ്ങളിലേക്ക് മാറിയിട്ടുണ്ട്. ദിനോസർ ഫോസിൽ കുതിച്ചുചാട്ടത്തിന് ശേഷം മറ്റ് പ്രേത നഗരങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടു. [[കൊളംബിയ|കൊളംബിയയിൽ]], 1985-ൽ ഒരു അഗ്നിപർവ്വതം പൊട്ടിത്തെറിച്ചു, അവിടെ അർമേറോ നഗരം ലാഹാറുകളാൽ വിഴുങ്ങി, ഇത് മൊത്തം 23,000 പേരെ കൊന്നു. <ref>{{Cite web|url=https://www.earthmagazine.org/article/benchmarks-november-13-1985-nevado-del-ruiz-eruption-triggers-deadly-lahars|title=Benchmarks: November 13, 1985: Nevado del Ruiz eruption triggers deadly lahars|access-date=13 November 2016|website=Earth Magazine|publisher=American Geosciences Institute}}</ref> അർമേറോ ഒരിക്കലും പുനർനിർമ്മിക്കപ്പെട്ടില്ല (അതിലെ നിവാസികൾ അടുത്തുള്ള നഗരങ്ങളിലേക്ക് വഴിതിരിച്ചുവിടപ്പെടുകയും അങ്ങനെ ഒരു പ്രേതനഗരമായി മാറുകയും ചെയ്യുന്നു), എന്നാൽ [[ജോൺ പോൾ രണ്ടാമൻ|ജോൺ പോൾ രണ്ടാമൻ മാർപ്പാപ്പയുടെ]] നിർദ്ദേശപ്രകാരം ഇന്നും "വിശുദ്ധഭൂമി" ആയി നിലകൊള്ളുന്നു. <ref>{{Cite book|title=Life at Risk: Biopolitics, Citizenship, and Security in Colombia|last=Zeiderman|first=Austin|publisher=Congress of the Latin American Studies Association|year=2009|pages=12|citeseerx=10.1.1.509.6961}}</ref> തെക്കേ അമേരിക്കയിലുടനീളമുള്ള നിരവധി പ്രേത നഗരങ്ങൾ ഒരു കാലത്ത് ഖനന ക്യാമ്പുകളോ തടി മില്ലുകളോ ആയിരുന്നു, ഉദാഹരണത്തിന്, ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധസമയത്ത് സാൾട്ട്പീറ്റർ യുദ്ധത്തിന്റെ അവസാനം മുതൽ സിന്തറ്റിക് ഉപ്പ്പീറ്റർ കണ്ടുപിടിക്കുന്നത് വരെ ചിലിയിൽ അഭിവൃദ്ധി പ്രാപിച്ച നിരവധി ഉപ്പ്പീറ്റർ മൈനിംഗ് ക്യാമ്പുകൾ. ഈ പട്ടണങ്ങളിൽ ചിലത്, [[അറ്റക്കാമ മരുഭൂമി|അറ്റകാമ മരുഭൂമിയിലെ]] ഹംബർസ്റ്റോൺ, സാന്താ ലോറ സാൾട്ട്പീറ്റർ വർക്കുകൾ എന്നിവ [[ലോകപൈതൃകസ്ഥാനം|യുനെസ്കോയുടെ ലോക പൈതൃക സൈറ്റുകളായി]] പ്രഖ്യാപിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1178/|title=Humberstone and Santa Laura Saltpeter Works|website=whc.unesco.org|publisher=UNESCO World Heritage Centre}} [[വർഗ്ഗം:CS1 maint: url-status]]</ref> === ഓഷ്യാനിയ === [[File:Ruins_at_Farina.JPG|ലഘുചിത്രം|വർഷങ്ങളോളം വരൾച്ചയ്ക്കും പൊടിക്കാറ്റിനും ശേഷം [[സൗത്ത് ഓസ്‌ട്രേലിയ|സൗത്ത് ഓസ്‌ട്രേലിയയിലെ]] ഫരീന പട്ടണം ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടു.]] സ്വർണ്ണ കുത്തൊഴുക്കുകളുടെ കുതിപ്പും മറ്റ് അയിരുകളുടെ ഖനനവും ഓസ്‌ട്രേലിയയിലും ന്യൂസിലൻഡിലും നിരവധി പ്രേത നഗരങ്ങളിലേക്ക് നയിച്ചു. പ്രകൃതിദുരന്തങ്ങൾ, കാലാവസ്ഥ, അല്ലെങ്കിൽ തടാകങ്ങളുടെ വലിപ്പം വർധിപ്പിക്കാൻ താഴ്വരകൾ മുങ്ങിമരണം എന്നിവ കാരണം മറ്റ് പട്ടണങ്ങൾ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഓസ്‌ട്രേലിയയിൽ, വിക്ടോറിയ സ്വർണ്ണ തിരക്ക് നിരവധി പ്രേത നഗരങ്ങളിലേക്ക് നയിച്ചു ( കാസിലിസ്, മൊലിയാഗുൾ പോലുള്ളവ), [[വെസ്റ്റേൺ ഓസ്ട്രേലിയ|പടിഞ്ഞാറൻ ഓസ്‌ട്രേലിയയിലെ]] സ്വർണ്ണ വേട്ട (ഉദാഹരണത്തിന്, ഓറ ബന്ദ, കനോന പട്ടണങ്ങൾ). ഇരുമ്പിന്റെയും മറ്റ് അയിരുകളുടെയും ഖനനം നഗരങ്ങൾ ക്ഷയിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് ഹ്രസ്വമായി അഭിവൃദ്ധി പ്രാപിക്കാൻ കാരണമായി. ന്യൂസിലാൻഡിൽ, ഒട്ടാഗോ സ്വർണ്ണ തിരക്ക് സമാനമായി നിരവധി പ്രേത നഗരങ്ങളിലേക്ക് നയിച്ചു ( മാസെടൗൺ പോലുള്ളവ). ന്യൂസിലാന്റിലെ പ്രേത നഗരങ്ങളിൽ ഡെന്നിസ്റ്റണും സ്റ്റോക്ക്ടണും ഉൾപ്പെടെ സൗത്ത് ഐലൻഡിന്റെ വെസ്റ്റ് കോസ്റ്റ് മേഖലയിലെ നിരവധി കൽക്കരി ഖനന മേഖലകളും ഉൾപ്പെടുന്നു. പ്രകൃതിദുരന്തങ്ങൾ ചില പട്ടണങ്ങളുടെ നഷ്ടത്തിനും കാരണമായി, പ്രത്യേകിച്ച് ടെ വൈറോവ, "ദ ബരീഡ് വില്ലേജ്", 1886-ലെ മൗണ്ട് താരാവേര സ്‌ഫോടനത്തിൽ നശിച്ചു, കനത്ത മഴയെത്തുടർന്ന് ആവർത്തിച്ചുള്ള വെള്ളപ്പൊക്കത്തിന് ശേഷം ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ട ഒട്ടാഗോ നഗരമായ കെൽസോ . സൗത്ത് ദ്വീപിന്റെ പരുക്കൻ തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ തീരത്ത് മാർട്ടിൻസ് ബേ, പോർട്ട് ക്രെയ്ഗ് എന്നിവിടങ്ങളിലെ ആദ്യകാല വാസസ്ഥലങ്ങളും ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടു, പ്രധാനമായും വാസയോഗ്യമല്ലാത്ത ഭൂപ്രദേശം കാരണം. == ഗോസ്റ്റ് ടൗൺ ജനവാസം == കുറച്ച് പ്രേത നഗരങ്ങൾക്ക് രണ്ടാം ജീവിതം നേടാൻ കഴിഞ്ഞു, ഇത് വിവിധ കാരണങ്ങളാൽ സംഭവിക്കുന്നു.ഈ കാരണങ്ങളിൽ ഒന്ന് പൈതൃക വിനോദസഞ്ചാരം, താമസക്കാരെ പിന്തുണയ്ക്കാൻ കഴിയുന്ന ഒരു പുതിയ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ഉദാഹരണത്തിന്, വാൽഹല്ല, വിക്ടോറിയ, ഓസ്‌ട്രേലിയ, 1914-ൽ സ്വർണ്ണ ഖനിയുടെ പ്രവർത്തനം നിർത്തിയതിനുശേഷം <ref>{{Cite web|url=http://www.walhalla.org.au/p2.htm#ghosts|title=Frequently-Asked Questions about Walhalla|access-date=12 January 2014|last=<!--Staff writer(s); no by-line.-->|date=2006–2013|website=walhalla.org.au|publisher=Walhalla Heritage and Development League Inc|archive-date=2022-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20220302144733/http://walhalla.org.au/p2.htm#ghosts|url-status=dead}}</ref> മിക്കവാറും വിജനമായിത്തീർന്നു, എന്നാൽ മറ്റ് ആകർഷകമായ സ്ഥലങ്ങളിലേക്കുള്ള പ്രവേശനക്ഷമതയും സാമീപ്യവും കാരണം, ഈയിടെ സാമ്പത്തിക, അവധിക്കാല ജനസംഖ്യാ വർദ്ധനവ് ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. 1986-ൽ ഒരു ടിൻ ഖനി അടച്ചതിനെത്തുടർന്ന് [[മലേഷ്യ|മലേഷ്യയിലെ]] സുംഗൈ ലെംബിംഗ് എന്ന മറ്റൊരു നഗരം 2001-ൽ പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കുകയും അതിനുശേഷം ഒരു വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രമായി മാറുകയും ചെയ്തു. സ്പെയിനിലെ ലിയോണിലെ ഒരു ഗ്രാമമായ ഫോൺസ്ബാഡോൺ, മിക്കവാറും ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടതും അമ്മയും മകനും മാത്രം താമസിക്കുന്നതുമായ ഗ്രാമമാണ്, സാന്റിയാഗോ ഡി കമ്പോസ്റ്റേലയിലേക്കുള്ള വഴിയിൽ തീർഥാടകരുടെ വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന പ്രവാഹം കാരണം സാവധാനം പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. ചില പ്രേത നഗരങ്ങൾ (ഉദാ റിയാസ്, മുനോട്ടെല്ലോ ) യഥാക്രമം അഭയാർത്ഥികളും ഭവനരഹിതരുമാണ് . റിയാസിൽ, അഭയാർത്ഥികൾക്ക് പാർപ്പിടം വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്ന ഇറ്റാലിയൻ ഗവൺമെന്റ് ധനസഹായം നൽകുന്ന ഒരു പദ്ധതിയിലൂടെയാണ് ഇത് നേടിയത്, മ്യൂനോട്ടെല്ലോയിൽ ഇത് ഒരു എൻ‌ജി‌ഒ ( [[Madrina Foundation|മഡ്രിന ഫൗണ്ടേഷൻ]] ) വഴിയാണ് പൂർത്തിയാക്കിയത്. <ref>[https://www.euronews.com/2020/12/30/spain-s-homeless-help-repopulate-rural-ghost-towns Spain's homeless help repopulate rural ghost towns]</ref> അൾജീരിയയിൽ, പുരാതന കാലത്തിന്റെ അവസാനത്തിനുശേഷം പല നഗരങ്ങളും കുഗ്രാമങ്ങളായി. അൾജീരിയയിലെ ഫ്രഞ്ച് കോളനിവൽക്കരണ സമയത്തും അതിനുശേഷവും ജനസംഖ്യയിലെ മാറ്റങ്ങളോടെ അവർ പുനരുജ്ജീവിപ്പിച്ചു. നിലവിൽ 1 ദശലക്ഷം ആളുകളുള്ള രാജ്യത്തെ രണ്ടാമത്തെ വലിയ നഗരമായ ഓറാൻ, കോളനിവൽക്കരണത്തിന് മുമ്പ് ഏതാനും ആയിരം ആളുകൾ മാത്രമുള്ള ഒരു ഗ്രാമമായിരുന്നു. ഈജിപ്തിലെ മൂന്നാമത്തെ വലിയ നഗരമായ [[അലക്സാണ്ട്രിയ]], പുരാതന കാലഘട്ടത്തിൽ അഭിവൃദ്ധി പ്രാപിച്ച ഒരു നഗരമായിരുന്നു, എന്നാൽ മധ്യകാലഘട്ടത്തിൽ അത് ക്ഷയിച്ചു. 19-ാം നൂറ്റാണ്ടിൽ അത് നാടകീയമായ ഒരു പുനരുജ്ജീവനത്തിന് വിധേയമായി; 1806-ൽ 5,000 ജനസംഖ്യയിൽ നിന്ന്, 1882 ആയപ്പോഴേക്കും 200,000-ത്തിലധികം നിവാസികളുള്ള ഒരു നഗരമായി ഇത് വളർന്നു, <ref>{{Cite book|url={{GBurl|id=QjzYdCxumFcC|pg=PA33}}|title=Encyclopedia of the Ottoman Empire|last=Ágoston|first=Gábor|last2=Masters|first2=Bruce|publisher=Infobase Publishing|year=2009|isbn=978-1-4381-1025-7|page=33}}</ref> ഇപ്പോൾ നാല് ദശലക്ഷത്തിലധികം ആളുകൾ വസിക്കുന്നു. <ref>[https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/egypt/ The World Factbook – Egypt] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210104191953/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/egypt/ |date=2021-01-04 }}. Central Intelligence Agency. Retrieved 13 September 2012.</ref> == കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക് == {{Commons category|Ghost towns}} ==അവലംബം== ootpky55ov3jzq7etbgrtl57m0olqfc 0 601980 4673335 4671324 2026-10-04T06:52:34Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4673335 wikitext text/x-wiki {{prettyurl/wikidata}} {{Infobox government agency |agency_name = ടെക്നോളജി അഡ്വൈസറി ഗ്രൂപ്പ് ഫോർ യുണീക്ക് പ്രോജക്ട്സ് |nativename = |abbreviation = TAGUP |logo = |logo_caption = |formed = {{Start date and age|2010|06||df=yes}} |jurisdiction = [[ഭാരത സർക്കാർ]] |headquarters = [[ന്യൂഡൽഹി]] |technology centre = |regional offices = |employees = |budget = |chief1_name = [[Nandan Nilekani|നന്ദൻ നിലേകനി]] |chief1_position = ചെയർമാൻ |chief2_name = |chief2_position = |parent_department = [[Ministry of Finance (India)|ധനകാര്യ മന്ത്രാലയം]] |child1_agency = |website = }} ഇന്ത്യയിലെ അഞ്ച് വലിയ സാമ്പത്തിക മേഖലയിലെ പ്രോജക്ടുകളുടെ സാങ്കേതിക ഭാഗം പരിശോധിക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു ഇന്ത്യാ ഗവൺമെന്റ് ഉപദേശക ഗ്രൂപ്പാണ് '''ടെക്നോളജി അഡ്വൈസറി ഗ്രൂപ്പ് ഫോർ യുണീക്ക് പ്രോജക്ട്സ്''' (TAGUP). <ref>{{cite web|author=ET Now Sep 12, 2010, 08.22pm IST |url=http://economictimes.indiatimes.com/opinion/interviews/UID-isnt-just-a-number-it-is-an-identity-Nandan-Nilekani/articleshow/6537880.cms?curpg=3 |title=UID isn't just a number, it is an identity: Nandan Nilekani - Economic Times |publisher=Economictimes.indiatimes.com |date=2010-09-12 |accessdate=2013-04-10}}</ref> മുൻ യുഐഡിഎഐ ചെയർമാൻ [[നന്ദൻ നിലേക്കനി]]യാണ് ഇതിന്റെ തലവൻ. <ref>{{cite web |author=Special Correspondent |url=http://www.thehindu.com/news/national/article449063.ece |title=Finance Ministry sets up technology advisory group - The Hindu |publisher=Beta.thehindu.com |date=2010-06-07 |accessdate=2013-04-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131214133635/http://www.thehindu.com/news/national/article449063.ece |archive-date=2013-12-14 |url-status=dead}}</ref> == മേഖലകൾ == താഴെപ്പറയുന്ന അഞ്ച് സാമ്പത്തിക പദ്ധതികൾ ആവിഷ്‌കരിക്കുന്നതിനുള്ള മാർഗരേഖയിൽ സമിതി ശുപാർശകൾ നൽകുന്നു *ടാക്സ് ഇൻഫർമേഷൻ നെറ്റ്വർക്ക് (TIN) *[[ദേശീയ പെൻഷൻ സംവിധാനം]] (NPS) *നാഷണൽ ട്രഷറി മാനേജ്‌മെന്റ് ഏജൻസി (NTMA) *എക്സ്പെന്റിച്ചർ ഇൻഫർമേഷൻ നെറ്റ്വർക്ക് (EIN) *[[ചരക്കു സേവന നികുതി (ഇന്ത്യ)|ചരക്ക് സേവന നികുതി]] (ജിഎസ്ടി) <ref>{{cite web|author=ET Bureau Jun 8, 2010, 04.03am IST |url=http://economictimes.indiatimes.com/news/economy/policy/Nilekani-to-code-public-projects/articleshow/6021879.cms |title=Nilekani to code public projects - Economic Times |publisher=Economictimes.indiatimes.com |date=2010-06-08 |accessdate=2013-04-10}}</ref> == റിപ്പോർട്ട് == ടെക്നോളജി അഡ്വൈസറി ഗ്രൂപ്പ് ഫോർ യുണീക്ക് പ്രോജക്ട്സ് അതിന്റെ റിപ്പോർട്ട് 2011 ഫെബ്രുവരി ആദ്യം സമർപ്പിച്ചു, അതിൽ ഇനിപ്പറയുന്ന പ്രധാന ശുപാർശകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു.<ref>{{cite web |author=Special Correspondent |url=http://www.thehindu.com/news/national/article1156635.ece |title=Nilekani submits TAGUP report to Pranab |work=The Hindu |date=2011-02-05 |accessdate=2013-04-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121023124344/http://www.thehindu.com/news/national/article1156635.ece |archive-date=2012-10-23 |url-status=dead}}</ref> *നാഷണൽ ഇൻഫർമേഷൻ യൂട്ടിലിറ്റികൾ (NIUs) പൊതു ഉദ്ദേശ്യത്തോടെ സ്വകാര്യ കമ്പനികളായി സ്ഥാപിക്കുക. *ഒരു മിഷൻ എക്സിക്യൂഷൻ ടീമിനൊപ്പം ഒരു സമർപ്പിത മിഷൻ ലീഡർ ഉണ്ടായിരിക്കുക. ഗവൺമെന്റിലെ വലിയ സങ്കീർണ്ണമായ ഐടി പ്രോജക്ടുകൾ അഭിമുഖീകരിക്കുന്ന പൊതുവായ വെല്ലുവിളികളും റിപ്പോർട്ട് തിരിച്ചറിഞ്ഞു. കൂടാതെ ടാക്സ് ഇൻഫർമേഷൻ നെറ്റ്വർക്ക്, [[നാഷണൽ പെൻഷൻ സിസ്റ്റം]], നാഷണൽ ട്രഷറി മാനേജ്‌മെന്റ് ഏജൻസി, എക്സ്പെന്റിച്ചർ ഇൻഫർമേഷൻ നെറ്റ്വർക്ക് എന്നിവയുടെ മൂല്യനിർണ്ണയത്തിന് പ്രത്യേക പരിഹാരങ്ങൾ നൽകുകയും ചെയ്തു. റിപ്പോർട്ട് ചെയ്ത പദ്ധതി ധനമന്ത്രാലയത്തിന്റെ വെബ്‌സൈറ്റിൽ കാണാവുന്നതാണ്.<ref>{{cite web |title=TAGUP Report pdf |url=https://www.finmin.nic.in/sites/default/files/TAGUP_Report.pdf}}</ref> ==References== {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:സർക്കാർ ധനസഹായങ്ങൾ ഇന്ത്യയിൽ]] sm00j1osrswltzwtdksgabj3d3zqw4y 0 604119 4673229 4544404 2026-10-03T22:11:16Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4673229 wikitext text/x-wiki {{Needs Image}} മലയാളസിനിമാ രംഗത്ത് പ്രശസ്തനായ കഥ, തിരക്കഥ, സംഭാഷണ രചയിതാവാണ് ചെറിയാൻ കല്പകവാടി. [[വേണു നാഗവള്ളി]], [[മോഹൻലാൽ]] എന്നിവരുമായുള്ള സൗഹൃദബന്ധം പ്രശസ്തമാണ്. പ്രശസ്ത കമ്യൂണിസ്റ്റ് നേതാവ് [[ടി.കെ. വർഗീസ് വൈദ്യൻ|വർഗീസ് വൈദ്യന്റെ]]<nowiki/>പുത്രനെന്നനിലക്കും ചെറിയാൻ ഓർക്കപ്പെടുന്നു. ഒരു ഇന്ത്യൻ. 1990-കളിൽ ഈ കൂട്ടുകെട്ട് ചില [[മലയാളചലച്ചിത്രം|മലയാള സിനിമകൾ]] നിർമ്മിച്ചിട്ടുണ്ട്. <ref>{{Cite web|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/venu-nagavally-is-back-with-a-new-theme/article1832761.ece|title=Venu Nagavally is back, with a new theme|access-date=2013-12-08|date=2007-04-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20131213010833/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/venu-nagavally-is-back-with-a-new-theme/article1832761.ece|archive-date=2013-12-13|url-status=dead}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.rediff.com/movies/review/review-njanum-ente-familiyum/20120206.htm|title=Review: Njanum Ente Familiyum is average|access-date=2013-12-08|date=2012-02-06|publisher=Rediff Movies}}</ref> == ഫിലിമോഗ്രഫി == <ref>{{Cite web|url=http://www.malayalachalachithram.com/movieslist.php?tot=11&s=7578&p=1|title=List of Malayalam Movies written by Cheriyan Kalpakavadi|access-date=2013-12-08|publisher=Malayala Chalachithram}}</ref> {| class="wikitable sortable" !വർഷം ! തലക്കെട്ട് ! കുറിപ്പുകൾ |- | 1987 | ''[[സർവകലാശാല (ചലച്ചിത്രം)|സർവകലശാല]]'' | സംവിധാനം : [[വേണു നാഗവള്ളി]]<br /> അഭിനയം : [[മോഹൻലാൽ]], സന്ധ്യ |- | 1990 | ''[[ലാൽസലാം (ചലച്ചിത്രം)|ലാൽ സലാം]]'' | സംവിധാനം : വേണു നാഗവള്ളി |- | 1991 | ''[[ഉള്ളടക്കം]]'' | സംവിധാനം : [[കമൽ]]<br /> അഭിനയം : മോഹൻലാൽ, [[ശോഭന]], [[അമല (അഭിനേത്രി)|അമല]] |- | 1992 | ''ആർദ്രം'' | സംവിധാനം : സുരേഷ് ഉണ്ണിത്താൻ |- | 1994 | ''[[പക്ഷേ]]'' | സംവിധാനം : [[മോഹൻ (സംവിധായകൻ)|മോഹൻ]]<br /> അഭിനയം : മോഹൻലാൽ, [[ശോഭന]] |- | 1994 | ''[[മിന്നാരം (ചലച്ചിത്രം)|മിന്നാരം]]'' | സംവിധാനം : പ്രിയദർശൻ |- | 1995 | ''[[നിർണ്ണയം]]'' | സംവിധാനം : സംഗീത് ശിവൻ<br /> അഭിനയം : മോഹൻലാൽ, ബേബി ഷാമിലി, ഹീരാ രാജഗോപാൽ |- | 1995 | ''സാക്ഷ്യം'' | സംവിധാനം : മോഹൻ<br /> അഭിനയം : സുരേഷ് ഗോപി, മുരളി, ആനി, ഗൗതമി |- | 1998 | ''[[രക്തസാക്ഷികൾ സിന്ദാബാദ്]]'' | സംവിധാനം : വേണു നാഗവള്ളി<br /> അഭിനയം : മോഹൻലാൽ |- | 2005 | ''[[The Campus (2005 film)|കാമ്പസ്]]'' | സംവിധാനം : മോഹൻ |- | 2009 | ''[[ബനാറസ് (ചലച്ചിത്രം)|ബനാറസ്]]'' | സംവിധാനം: നേമം പുഷ്പരാജ് |- | 2009 | ''ഭാര്യാ സ്വന്തം സുഹൃതു'' | സംവിധായകൻ: വേണു നാഗവള്ളി |- | 2009 | ''വൈരം: നീതിക്കുവേണ്ടിയുള്ള പോരാട്ടം'' | സംവിധായകൻ: എം എ നിഷാദ് |- | 2012 | ''[[ഞാനും എന്റെ ഫാമിലിയും]]'' | സംവിധാനം : കെ കെ രാജീവ്<br /> അഭിനയം : ജയറാം, മംമ്ത മോഹൻദാസ് |- | 2019 | ''[[Thelivu|തെളിവ്]]'' | സംവിധാനം : എം എ നിഷാദ് |} == അവലംബം == {{Reflist}} * {{Cite web|url=http://www.indianexpress.com/news/mammootty-mohanlal-films-share-critics--award/577688/|title=Mammootty, Mohanlal films share Critics' Award|access-date=2013-12-08|date=2010-02-12}} * {{Cite web|url=http://www.indiaglitz.com/channels/malayalam/article/57207.html|title=Nishad to change with 'Best Of Luck'|access-date=2013-12-08|date=2010-05-24|publisher=India Glitz|archive-url=https://web.archive.org/web/20100525130937/http://www.indiaglitz.com/channels/malayalam/article/57207.html|archive-date=25 May 2010}} == പുറംകണ്ണികൾ == * {{IMDb name|1015055}} {{Authority Control}}   [[വർഗ്ഗം:മലയാളതിരക്കഥാകൃത്തുക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാള കഥാകൃത്തുക്കൾ]] 63rd39ncmg0psxqkfdmyyggsglt9tyn 0 614896 4673287 4517809 2026-10-04T03:00:03Z Martinkottayam 84843 4673287 wikitext text/x-wiki {{Infobox Hollywood cartoon|image=Premalu film poster.jpg|caption=Poster|director=[[ഗിരീഷ് എ. ഡി.]]|producer={{ubl|[[ഫഹദ് ഫാസിൽ]]|[[ദീലീഷ് പോത്തൻ]]|[[ശ്യാം പുഷ്കരൻ]]}}|studio=ഭാവന സ്റ്റുഡിയോസ്|distributor=ഭാവന റിലീസ്|country=ഇന്ത്യ|runtime=156 മിനിട്ട്|language=മലയാളം}}2024-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ഒരു [[മലയാളം]] റൊമാന്റിക് കോമഡി ചിത്രമാണ് '''''പ്രേമലു''''' . [[ഗിരീഷ് എ.ഡി.|ഗിരീഷ് എ ഡി]] സഹ-രചനയും സംവിധാനവും നിർവഹിച്ച ഈ ചലച്ചിത്രം ഭാവനസ്റ്റുഡിയോസിന്റെ ബാനറിൽ ഫഹദ്ഫാസിൽ, ദിലീഷ് പോത്തൻ, ശ്യാം പുഷ്കരൻ എന്നിവർ ചേർന്നാണ് നിർമ്മിച്ചത്. ഈ ചിത്രത്തിൽ [[നസ്ലെൻ കെ. ഗഫൂർ|നസ്ലെൻ കെ. ഗഫൂറും]] [[മമിത ബൈജു|മമിതാ ബൈജുവും]] പ്രധാന വേഷങ്ങളിൽ അഭിനയിക്കുന്നു. സംഗീത് പ്രതാപ്, ശ്യാം മോഹൻ എം, മീനാക്ഷി രവീന്ദ്രൻ, അഖില ഭാർഗവൻ, അൽത്താഫ് സലിം, [[മാത്യു തോമസ്]] എന്നിവരുൾപ്പെടെയുള്ള അഭിനേതാക്കളും ഇതിലുണ്ട്. [[വിഷ്ണു വിജയ്]] ആണ് ചിത്രത്തിന് സംഗീതം നൽകിയിരിക്കുന്നത്. 2024 ഫെബ്രുവരി 9 ന് തിയറ്ററുകളിൽ റിലീസ് ചെയ്ത ഈ ചിത്രം ഹാസ്യത്തിനും അഭിനേതാക്കളുടെ പ്രകടനത്തിനും നിരൂപക പ്രശംസ നേടി. ഈ ചിത്രം ബോക്‌സ് ഓഫീസിൽ വൻ വിജയമായിരുന്നു. ലോകമെമ്പാടും 2024-ലെ ഏറ്റവും കൂടുതൽ കളക്ഷൻ നേടിയ മലയാളം ചിത്രമായും 2024-ലെ ഏറ്റവും കൂടുതൽ കളക്ഷൻ നേടിയ ഏഴാമത്തെ ഇന്ത്യൻ ചിത്രമായും ഉയർന്നു. == കഥാസാരം == സേലത്തെ കോളേജിലെ അവസാന ദിവസം, സച്ചിൻ സന്തോഷ് തൻ്റെ സഹപാഠിയായ അഞ്ജലിയോട് തൻ്റെ വികാരങ്ങൾ തുറന്നുപറയാൻ ഒരുങ്ങുന്നു, എന്നാൽ അവൾ ജെയിനുമായി ബന്ധത്തിലാണെന്ന് പറഞ്ഞ് രണ്ടാമൻ തൻ്റെ നിർദ്ദേശം വെട്ടിത്തുറന്നു. ജന്മനാടായ ആലുവയിലേക്ക് മടങ്ങിയെത്തിയ സച്ചിന്, മാതാപിതാക്കളുമായുള്ള ബന്ധം വഷളായതോടെ യുകെയിൽ ഉപരിപഠനത്തിന് പദ്ധതിയിടുന്നത് ബുദ്ധിമുട്ടാണ്. എന്നിരുന്നാലും, ഫണ്ടിൻ്റെ കുറവ് കാരണം അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ വിസ അപേക്ഷ നിരസിക്കപ്പെട്ടു, ആറ് മാസത്തിന് ശേഷം അപേക്ഷിക്കാനുള്ള മറ്റൊരു അവസരം കൂടി ലഭിക്കുന്നു. അങ്ങനെ, അവൻ നിസ്സാരമായി സമയം കടന്നുപോകാൻ തുടങ്ങുന്നു, ഇടയ്ക്കിടെ പിതാവിൻ്റെ ബേക്കറിയിൽ നിന്ന് ഓർഡറുകൾ വിതരണം ചെയ്യുന്നു. അത്തരമൊരു ഡെലിവറി സമയത്ത്, സച്ചിൻ തൻ്റെ ബാല്യകാല സുഹൃത്തായ അമൽ ഡേവിസിനെ കണ്ടു, ഹൈദരാബാദിൽ ഗേറ്റ് കോഴ്‌സിന് തന്നോടൊപ്പം പോകാൻ ഉപദേശിക്കുന്നു. സച്ചിൻ സമ്മതിക്കുകയും അമലിനോടൊപ്പം ഹൈദരാബാദിലേക്ക് മാറുകയും ചെയ്തു. അതേസമയം, റീനു റോയ് എന്ന ചുറുചുറുക്കുള്ള യുവതി ഹൈദരാബാദിലെ ഓസ്പിൻ എന്ന ഐടി കമ്പനിയുടെ ഡെവലപ്‌മെൻ്റ് ടീമിൽ ജോലി ഏറ്റെടുക്കുന്നു. അവൾ അവളുടെ സഹപ്രവർത്തകയും സുഹൃത്തുമായ കാർത്തികയ്ക്കും പിന്നീടുള്ള സുഹൃത്തായ നിഹാരിക എന്നറിയപ്പെടുന്ന വാണ്ടർലസ്റ്റിനുമൊപ്പം മാറുന്നു. സീനിയർ ഡെവലപ്പറും റീനുവിൻ്റെ സഹപ്രവർത്തകനുമായ ആദി അവളോട് രഹസ്യമായി ഒരു പ്രണയം പുലർത്തുന്നു, പക്ഷേ അവളുടെ "ഉത്തമ" ആയി സ്വയം വേഷമിടുന്നു. സച്ചിനും അമലും അവരുടെ പ്രൊഫസർ ഷോബിയുടെ വിവാഹത്തിൽ പങ്കെടുക്കുന്നു, അവരുടെ വധു ശ്രാവണി റീനുവിൻ്റെ സഹപ്രവർത്തകയായി മാറുന്നു. ആദ്യ കൂടിക്കാഴ്ചയിൽ തന്നെ ആദിയുമായി കലഹത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടെങ്കിലും, സച്ചിനും അമലും വിവാഹത്തിൽ റീനുവും കാർത്തികയും തമ്മിൽ സൗഹൃദം സ്ഥാപിക്കുന്നു; താൻ റീനുവിൽ വീണുപോയെന്ന് സച്ചിൻ തിരിച്ചറിയുന്നു. കല്യാണം കഴിഞ്ഞ് വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങുന്നതിന് പകരം തങ്ങളുടെ സുഹൃത്തുക്കൾ ഒരു യാത്രയ്ക്ക് പോകുമെന്ന് റീനുവും കാർത്തികയും മനസ്സിലാക്കുന്നു; താൽപ്പര്യമില്ലാതെ, ആദി വിയോജിക്കുന്നുവെങ്കിലും അവരുടെ മിനി കൂപ്പറിൽ സച്ചിനും അമലിനുമൊപ്പം ഹൈദരാബാദിലേക്ക് പോകാൻ അവർ നിർബന്ധിക്കുന്നു. തൻ്റെ കോഴ്‌സ് ഉപേക്ഷിച്ച് ചെന്നൈയിൽ ജോലി ചെയ്യാൻ ആദ്യം പദ്ധതിയിട്ടിരുന്ന സച്ചിൻ, റീനുവിന് വേണ്ടി തിരികെ താമസിക്കാൻ തീരുമാനിക്കുകയും അമ്മായിയുടെ ഫാസ്റ്റ് ഫുഡ് റെസ്റ്റോറൻ്റിൽ ജോലി ലഭിക്കാൻ അമലിനെ പ്രേരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. മാത്രമല്ല, സച്ചിനും അമലും റീനുവിൻ്റെയും കാർത്തികയുടെയും അയൽപക്കത്തേക്ക് മാറുകയും ഒരു ഞായറാഴ്ച പബ്ബിൽ ഒരു പാർട്ടിക്ക് അവരെ ക്ഷണിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. പാർട്ടിക്ക് ഇടയിൽ, സച്ചിനും അമലും കാർത്തികയെ റീനുവിനോട് മുൻ വികാരങ്ങൾ അറിയിക്കുന്നു, എന്നാൽ കാർത്തിക അവൻ്റെ ഉദ്ദേശ്യങ്ങളെ വിമർശിക്കുന്നു, റീനു ഒരു സമർത്ഥവും പക്വതയുള്ളതുമായ വിവാഹ സാമഗ്രികൾക്കായി തിരയുകയാണെന്നും സച്ചിനെപ്പോലെയുള്ള ഒരാളെ അവൾ തീർച്ചയായും നിരസിക്കുമെന്നും അവകാശപ്പെട്ടു. നിരാശനായി, സച്ചിൻ തൻ്റെ വികാരങ്ങൾ ഉള്ളിൽ മറച്ചുവെക്കാൻ തീരുമാനിക്കുകയും അവളുടെ സൗഹൃദവലയത്തിൽ തുടരുകയും ചെയ്യുന്നു. ഒരു നല്ല ബന്ധം സ്ഥാപിക്കാൻ അവരെ പ്രേരിപ്പിച്ച ഒരു ട്രെയിൻ യാത്രയും ഹൈദരാബാദിലെ ഒരു വിനോദയാത്രയും ഉൾപ്പെടെയുള്ള ചില സംഭവങ്ങൾക്ക് ശേഷം, സച്ചിൻ ആത്യന്തികമായി റീനുവിനോട് തൻ്റെ വികാരങ്ങൾ ഏറ്റുപറയുന്നു, പക്ഷേ അവൾ പരസ്പരവിരുദ്ധം നിഷേധിക്കുകയും അശ്രദ്ധമായി അവനെ വേദനിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. നിരാശനായി, സച്ചിൻ ചെന്നൈയിലേക്ക് മാറുകയും, റീനുവിൻ്റെ സന്ദേശങ്ങളും കോളുകളും അവഗണിച്ചുകൊണ്ട്, അവളുടെ ജീവിതത്തിൻ്റെ രണ്ടറ്റവും കൂട്ടിമുട്ടിക്കാൻ ചെറിയ ജോലികൾ ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നു, അത് അവളെ തകർത്തുകളഞ്ഞു. കൂടാതെ, കാർത്തിക തൻ്റെ പ്രതിശ്രുതവരനൊപ്പം ബാംഗ്ലൂരിലേക്ക് മാറുന്നു, റീനുവിനെ തനിച്ചാക്കി. കുറച്ച് ദിവസങ്ങൾക്ക് ശേഷം, സച്ചിനും അമലും കാർത്തികയുടെ വിവാഹത്തിന് മുമ്പുള്ള പാർട്ടിയിൽ പങ്കെടുക്കുന്നു, അവിടെ റീനു അവനോട് സംസാരിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു, എന്നാൽ സച്ചിൻ മാറിയതായി നടിക്കുകയും തൻ്റെ വിസ അംഗീകരിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നും അടുത്ത ദിവസം തന്നെ ഷെഡ്യൂൾ ചെയ്ത വിമാനമുണ്ടെന്നും അറിയിക്കുന്നു. ആദി പെട്ടെന്ന് സച്ചിനെയും അമലിനേയും അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. ആദിയുടെ കുതിരകളിയിൽ അമിതമായി മദ്യപിച്ച് ക്ഷീണിതനായ സച്ചിനും അമലും അവനെ അപമാനിക്കുകയും റീനു തൻ്റെ നിർദ്ദേശവും നിരസിക്കുമെന്ന് ഉറപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അമിത ആത്മവിശ്വാസത്തോടെ, ആദി റീനുവിനോട് പരസ്യമായി വിവാഹാഭ്യർത്ഥന നടത്തുന്നു, പക്ഷേ അവൾ മനഃപൂർവ്വം അവൻ്റെ നിർദ്ദേശം നിരസിച്ചു, ഇത് സച്ചിൻ്റെയും അമലിൻ്റെയും കൂടുതൽ പരിഹാസങ്ങൾക്ക് കാരണമായി. അപമാനിതനായ ആദി പ്രതികാരം ചെയ്യുമെന്ന് സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്ത് പാർട്ടി വിട്ടു. റീനുവിൻ്റെ ആത്മാർത്ഥമായ ശ്രമങ്ങളോട് ഇപ്പോഴും അകന്നുനിൽക്കുന്ന സച്ചിൻ, അമലിനോടൊപ്പം പാർട്ടിയിൽ കടന്നുപോകുന്നു. പിറ്റേന്ന് രാവിലെ, സച്ചിനും അമലും രണ്ടാമൻ്റെ കസിൻ തോമസും എയർപോർട്ടിലേക്ക് പുറപ്പെടുന്നു, റീനു അവരോടൊപ്പം ചേരുന്നു. വഴിയിൽ, ആദിയും കൂട്ടാളികളും അവരെ പിന്തുടരുകയും അവരെ ഭയപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ തന്നെ ഒഴിവാക്കിയതിന് സച്ചിനെ റീനു അപലപിക്കുന്നു. പിരിമുറുക്കത്തിനിടയിൽ, റീനു ഒടുവിൽ സച്ചിനോട് തൻ്റെ വികാരങ്ങൾ ഏറ്റുപറയുന്നു, എന്നാൽ ആദിയും കൂട്ടരും ആ നിമിഷം തടസ്സപ്പെടുത്തുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, സ്വയം പ്രതിരോധത്തിനായി ആദി തന്നെ നൽകിയ കുരുമുളക് സ്പ്രേ ഉപയോഗിച്ച് റീനു ആക്രമണം ഒഴിവാക്കുകയും അവർ കൃത്യസമയത്ത് വിമാനത്താവളത്തിലെത്തുകയും ചെയ്തു. റീനുവും സച്ചിനും പരസ്പരം വിടപറയുകയും ദീർഘദൂര ബന്ധത്തിന് പ്രതിജ്ഞാബദ്ധരാവുകയും ചെയ്തു. ഒരു ഫ്ലാഷ്‌ബാക്കിൽ, റീനുവും കാർത്തികയും വാണ്ടർലസ്റ്റും ഒരു ടെറസിൽ പരസ്പരം ഇരിക്കുമ്പോൾ, കാർത്തിക തൻ്റെ ഭാവി പങ്കാളിയിൽ നിന്നുള്ള റീനുവിൻ്റെ പ്രതീക്ഷകളെക്കുറിച്ച് ഒരു ചർച്ച ആരംഭിക്കുകയും അവൾക്കായി ഒന്ന് സജ്ജമാക്കാൻ വാണ്ടർലസ്റ്റിനോട് ആവശ്യപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. അവൾ ടെറസിലേക്ക് ഒരു ക്യാൻ എറിഞ്ഞു, റീനുവിനോട് ആ ക്യാൻ വീഴുന്നവനെ വിവാഹം കഴിക്കാൻ ആവശ്യപ്പെടുന്നു. ക്യാൻ പ്രായമായ ഒരാളെ തട്ടിയതാണെന്ന് കരുതി അവർ ഓടിപ്പോകുമ്പോൾ, അത് സച്ചിൻ്റെ മേൽ വീണതായി തെളിഞ്ഞു. == അഭിനേതാക്കൾ == * സച്ചിൻ സന്തോഷ് - [[നസ്ലെൻ കെ. ഗഫൂർ|നസ്‌ലെൻ കെ. ഗഫൂർ]] * റീനു റോയി - [[മമിത ബൈജു]] * അമൽ ഡേവിസ് - [[സംഗീത് പ്രതാപ്]] * ആദി - [[ശ്യാം മോഹൻ|ശ്യാം മോഹൻ എം]] * കാർത്തിക - [[അഖില ഭാർഗവൻ]] * നീഹാരിക (വാണ്ടർലസ്റ്റ്) - [[മീനാക്ഷി രവീന്ദ്രൻ]] * ഷോബി സാർ - [[അൽത്താഫ് സലീം]] * സുബിൻ - ഷമീർ ഖാൻ * തോമസ് ഫ്രൈഡ് ചിക്കൻ മാനേജർ - രഞ്ജിത്ത് നാരായണക്കുറുപ്പ് * കോഡ് ഡെവലപ്പർ - എ ആർ രാജഗണേഷ് * സച്ചിന്റെ അച്ഛൻ - കെ എസ് പ്രസാദ് * റീനുവിന്റെ അച്ഛൻ - ഗോപു കേശവ് * തോമസ് - [[മാത്യു തോമസ്]] (അതിഥി വേഷം) * പമ്പ വാസൻ - [[ശ്യാം പുഷ്കരൻ]] (അതിഥി വേഷം) == നിർമ്മാണം == [[ഫഹദ് ഫാസിൽ]], [[ദിലീഷ് പോത്തൻ]], [[ശ്യാം പുഷ്കരൻ|ശ്യാം പുഷ്‌കരൻ]] എന്നിവർചേർന്ന് ഭാവന സ്റ്റുഡിയോസിന് കീഴിലാണ് പ്രേമലു നിർമ്മിച്ചത്. ഈ ചിത്രം ഹൈദരാബാദിന്റെ ഊർജ്ജസ്വലമായ സംസ്‌കാരത്തിന്റെയും മനോഹരമായ പ്രദേശങ്ങളുടെയും നേർകാഴ്ച സമ്മാനിക്കുന്നു. <ref>{{Cite web|url=https://www.news18.com/movies/second-poster-of-girish-ads-premalu-promises-a-laughter-filled-rom-com-8718047.html|title=Second Poster Of Girish AD's Premalu Promises A Laughter-filled Rom-com|access-date=2024-02-09|date=2023-12-26|website=News18|language=en}}</ref> ഹൈദരാബാദ് നഗരത്തിലാണ് പ്രധാനമായും കഥ നടക്കുന്നത്. == സംഗീതം == ചിത്രത്തിന്റെ സംഗീതവും ഗാനങ്ങളും ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നത് [[വിഷ്ണു വിജയ്]] ആണ്. [[കെ.ജി. മാർക്കോസ്|കെ ജി മാർക്കോസ്]] "തെലങ്കാന ബൊമ്മാളു" എന്ന ഗാനം ആലപിച്ചു. {{Infobox album | name = Premalu | type = Soundtrack | artist = [[Vishnu Vijay]] | cover = | alt = | released = February 2024 | recorded = | venue = | studio = | genre = Romance, Comedy | length = | language = Malayalam | label = Bhavana Studious | producer = Vishnu Vijay | prev_title = [[Falimy]] | prev_year = 2023 }} <div class="track-listing"> {| class="tracklist" ! class="tracklist-number-header" scope="col" |<abbr title="Number">ഇല്ല.</abbr> ! scope="col" style="width:40%" | തലക്കെട്ട് ! scope="col" style="width:30%" | വരികൾ ! scope="col" style="width:30%" | ഗായകൻ(കൾ) ! class="tracklist-length-header" scope="col" | നീളം |- ! scope="row" | 1. | "കുട്ടി കുടിയേ" | [[Suhail Koya|സുഹൈൽ കോയ]] | [[Sanjith Hegde|സഞ്ജിത്ത് ഹെഗ്‌ഡെ]], [[Vishnu Vijay|വിഷ്ണു വിജയ്]] | class="tracklist-length" | 3:17 |- ! scope="row" | 2. | "മിനി മഹാറാണി" | [[Suhail Koya|സുഹൈൽ കോയ]] | കപിൽ കപിലൻ, വാഗു മാസൻ, വിഷ്ണു വിജയ് | class="tracklist-length" | 4:05 |- ! scope="row" | 3. | "ഹൈദരാബാദിലേക്ക് സ്വാഗതം" | സുഹൈൽ കോയ | ശക്തിശ്രീ ഗോപാലൻ, കപിൽ കപിലൻ, വിഷ്ണു വിജയ് | class="tracklist-length" | 4:08 |- ! scope="row" | 4. | "തെലങ്കാന ബൊമ്മാലു" | [[Suhail Koya|സുഹൈൽ കോയ]] | കെ ജി മാർക്കോസ്, [[Vishnu Vijay|വിഷ്ണു വിജയ്]] | class="tracklist-length" | 4:33 |- ! scope="row" | 5. | "ചലോ ഹൈദരാബാദ്" | | | class="tracklist-length" | 0:56 |} </div> == പ്രകാശനം == ചിത്രം 2024 ഫെബ്രുവരി 9 ന് തിയേറ്ററുകളിൽ റിലീസ് ചെയ്തു <ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2024/Feb/02/girish-ads-premalu-confirms-feb-9-release|title=Girish AD's 'Premalu' confirms Feb 9 release|access-date=2024-02-09|last=Service|first=Express News|date=2024-02-02|website=The New Indian Express|language=en}}</ref> == സ്വീകരണം == ''പിങ്ക് വില്ലയിലെ'' നിഖിൽ സെബാസ്റ്റ്യൻ ചിത്രത്തിന് 4/5 റേറ്റിംഗ് നൽകി. <ref>{{Cite web|url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/reviews/premalu-movie-review-girish-ads-latest-gen-z-romantic-comedy-is-hilariously-relatable-and-aims-as-a-potential-blockbuster-1277599|title=Premalu Movie Review: Girish AD's latest Gen Z romantic comedy is hilariously relatable and aims as a potential blockbuster|date=10 February 2024}}</ref> ''[[ദ ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസ്|ദി ഇന്ത്യൻ എക്‌സ്‌പ്രസിലെ]]'' അനന്ദു സുരേഷ് ചിത്രത്തിന് 3.5/5 നക്ഷത്രങ്ങൾ നൽകി റേറ്റുചെയ്‌തു. <ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/movie-review/premalu-movie-review-rating-naslen-mamitha-baiju-charming-love-story-full-of-delightful-moments-9153471/|title=Premalu movie review: Naslen, Mamitha Baiju are cute as a button in this charming love story full of delightful moments|date=10 February 2024|website=The Indian Express}}</ref> ''OTT പ്ലേയിലെ'' ഗായത്രി കൃഷ്ണ ഈ ചിത്രത്തിന് 3.5/5 നക്ഷത്രങ്ങൾ നൽകി റേറ്റുചെയ്തു. <ref>{{Cite web|url=https://www.ottplay.com/review/premalu-review-naslens-premalu-is-a-decent-romantic-drama-enhanced-by-its-impromptu-humour/54c1208204115|title=Premalu Review: Naslen's Premalu is a decent romantic drama enhanced by its impromptu humour|date=10 February 2024|website=OTT Play}}</ref> സിനിമയെ അവലോകനം ചെയ്തുകൊണ്ട് ''[[ദ ന്യൂ ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസ്സ്|ദി ന്യൂ ഇന്ത്യൻ എക്‌സ്‌പ്രസിലെ]]'' അശ്വിൻ ദേവൻ എഴുതി, പ്രേമലുവിന് ഒരുപാട് കാര്യങ്ങളുണ്ട്, പക്ഷേ അത് ആഖ്യാന പ്രവാഹത്തെ ബാധിക്കുന്നില്ല. പ്രവർത്തനരഹിതമായ കുടുംബങ്ങളുടെ ചുറ്റുപാടുകളിലേക്കും നഗരത്തിൽ വസിക്കുന്ന താഴ്ന്ന, ഉയർന്ന ഇടത്തരം വിഭാഗങ്ങളുടെ പ്രത്യക്ഷമായ ദ്വന്ദ്വങ്ങളിലേക്കും സിനിമ ലഘുവായി സ്പർശിക്കുന്നു. മലയാളി പ്രേക്ഷകരുടെ ബാംഗ്ലൂരിന്റെയും ചെന്നൈയുടെയും റൊമാന്റിഫിക്കേഷൻ ഹൈദരാബാദിലേക്ക് മാറ്റുന്നതിൽ പ്രേമലു വിജയിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2024/Feb/10/premalu-movie-review-this-adorable-rom-com-hits-the-right-spots|title='Premalu' movie review: This adorable rom-com hits the right spots|access-date=2024-02-12|last=Devan|first=Aswin|date=2024-02-10|website=The New Indian Express|language=en}}</ref> ലെറ്റർബോക്‌സിൽ, എം എസ് കൃഷ്ണ പ്രതീക് ചിത്രത്തോടുള്ള തന്റെ ആരാധന പ്രകടിപ്പിച്ചു, ഇതുപോലെ ഭംഗിയുള്ളതും സങ്കീർണ്ണത കുറഞ്ഞതുമായ ഒരു സിനിമ താൻ കണ്ടിട്ട് വളരെക്കാലമായി എന്ന് പ്രസ്താവിച്ചു. അനാവശ്യമായ സങ്കീർണതകളില്ലാതെ, വിനോദം മാത്രമാണ് സിനിമ ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. <ref>{{Cite web|url=https://letterboxd.com/mskp/film/premalu/|title=A ★★★★ review of Premalu (2024)|access-date=2024-02-20|website=letterboxd.com|language=en}}</ref> == അവലംബങ്ങൾ == {{Reflist}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == *{{IMDb title|id=28288786}} [[വർഗ്ഗം:2024-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഹോട്ട്സ്റ്റാറിൽ വന്ന സിനിമകൾ]] 1fszu9qgou015eahmincgi078ht8g9k 0 622451 4673219 4667794 2026-10-03T21:54:05Z InternetArchiveBot 146798 Bluelink 2 books for [[വിക്കിപീഡിയ:പരിശോധനായോഗ്യത|പരിശോധനായോഗ്യത]] (20261003)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 4673219 wikitext text/x-wiki {{PU|Ketamine}}{{Infobox drug | Watchedfields = changed | verifiedrevid = 477168837 | image = Ketamine2DCSD.svg | width = 150 | image2 = S-ketamine-from-HCl-xtal-3D-balls.png | width2 = 175 | alt2 = (''S'')-Ketamine ball-and-stick model <!--Clinical data-->| tradename = Ketalar, others | Drugs.com = {{drugs.com|monograph|ketamine-hydrochloride}} | DailyMedID = Ketamine | licence_US = Ketamine | pregnancy_AU = B3 | pregnancy_AU_comment = <ref name="Drugs.com pregnancy">{{cite web | title=Ketamine (Ketalar) Use During Pregnancy | website=Drugs.com | date=22 November 2019 | url=https://www.drugs.com/pregnancy/ketamine.html | access-date=18 May 2020 | archive-date=26 June 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20200626125239/https://www.drugs.com/pregnancy/ketamine.html | url-status=live }}</ref> | addiction_liability = Moderate–high<ref>{{cite web |title=Drug Scheduling |url=https://www.dea.gov/drug-information/drug-scheduling |publisher=US DEA |access-date=29 December 2023 |archive-date=8 April 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240408102758/https://www.dea.gov/drug-information/drug-scheduling |url-status=live }} Ketamine is listed in Schedule III.</ref><ref>Huang, MC., Lin, SK. (2020). Ketamine Abuse: Past and Present. In: Hashimoto, K., Ide, S., Ikeda, K. (eds) Ketamine. Springer, Singapore. https://doi.org/10.1007/978-981-15-2902-3_1</ref> | routes_of_administration = Any<ref>{{cite journal | vauthors = Bell RF, Eccleston C, Kalso EA | title = Ketamine as an adjuvant to opioids for cancer pain | journal = The Cochrane Database of Systematic Reviews | volume = 6 | pages = CD003351 | date = June 2017 | issue = 9 | pmid = 28657160 | pmc = 6481583 | doi = 10.1002/14651858.CD003351.pub3 | url = http://opus.bath.ac.uk/57535/1/Published_Version.pdf | access-date = 10 September 2018 | archive-date = 12 January 2024 | archive-url = https://web.archive.org/web/20240112122726/http://opus.bath.ac.uk/57535/1/Published_Version.pdf | url-status = live }}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Moyse DW, Kaye AD, Diaz JH, Qadri MY, Lindsay D, Pyati S | title = Perioperative Ketamine Administration for Thoracotomy Pain | journal = Pain Physician | volume = 20 | issue = 3 | pages = 173–184 | date = March 2017 | pmid = 28339431 }}</ref><ref name="MathewZarate2016">{{cite book | vauthors = Mathew SJ, Zarate Jr CA |title=Ketamine for Treatment-Resistant Depression: The First Decade of Progress |url=https://books.google.com/books?id=QDOgDQAAQBAJ&pg=PA22 |date=25 November 2016 |publisher=Springer |isbn=978-3-319-42925-0 |pages=8–10, 14–22 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170908185726/https://books.google.com/books?id=QDOgDQAAQBAJ&pg=PA22 |archive-date=8 September 2017 }}</ref><ref name="MD">{{cite web|title=Ketamine Hydrochloride: Martindale: The Complete Drug Reference|date=9 January 2017|access-date=24 August 2017|veditors=Brayfield A|publisher=Pharmaceutical Press|website=MedicinesComplete|url=https://www.medicinescomplete.com/mc/martindale/current/ms-3114-h.htm|location=London, UK|archive-date=28 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210828134205/https://about.medicinescomplete.com/wp-content/themes/mc-marketing/assets/images/favicons-tiles/favicon.ico|url-status=live}}</ref> | class = [[NMDA receptor antagonists]]; [[General anesthetics]]; [[Dissociative hallucinogen]]s; [[Analgesic]]s; [[Antidepressant]]s | ATC_prefix = N01 | ATC_suffix = AX03 | legal_AU = S8 | legal_BR = C1 | legal_CA = Schedule I | legal_DE = Anlage III | legal_UK = Class B | legal_US = Schedule III | legal_UN = Unscheduled | legal_status = In general Rx-only <!--Pharmacokinetic data-->| bioavailability = * [[Intravenous therapy|Intravenous]]: 100%<ref name="MathewZarate2016" /> * [[Intramuscular injection|Intramuscular]]: 93%<ref name="MathewZarate2016" /> * [[Epidural administration|Epidural]]: 77%<ref name="Kintz2014">{{cite book | vauthors = Kintz P |title=Toxicological Aspects of Drug-Facilitated Crimes |url=https://books.google.com/books?id=YgnUAgAAQBAJ&pg=PA87 |date=22 March 2014 |publisher=Elsevier Science |isbn=978-0-12-416969-2 |pages=87– |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170908185726/https://books.google.com/books?id=YgnUAgAAQBAJ&pg=PA87 |archive-date=8 September 2017 }}</ref> * [[Intranasal administration|Intranasal]]: 45–50%<ref name="MathewZarate2016" /><ref name="pmid23521979">{{cite journal |vauthors=Marland S, Ellerton J, Andolfatto G, Strapazzon G, Thomassen O, Brandner B, Weatherall A, Paal P |title=Ketamine: use in anesthesia |journal=CNS Neurosci Ther |volume=19 |issue=6 |pages=381–9 |date=June 2013 |pmid=23521979 |pmc=6493613 |doi=10.1111/cns.12072 }}</ref> * [[Sublingual administration|Sublingual]]: 24–30%<ref name="MathewZarate2016" /><ref name="Hashimoto2019">{{cite journal | vauthors = Hashimoto K | title = Rapid-acting antidepressant ketamine, its metabolites and other candidates: A historical overview and future perspective | journal = Psychiatry and Clinical Neurosciences | volume = 73 | issue = 10 | pages = 613–627 | date = October 2019 | pmid = 31215725 | pmc = 6851782 | doi = 10.1111/pcn.12902 }}</ref> * [[Rectal administration|Rectal]]: 25–30%<ref name="pmid23521979"/> * [[Oral administration|By mouth]]: 16–20%<ref name="MathewZarate2016" /><ref name="pmid23521979"/> | protein_bound = 23 to 47%.<ref name="pmid6884418">{{cite journal |vauthors=Dayton PG, Stiller RL, Cook DR, Perel JM |title=The binding of ketamine to plasma proteins: emphasis on human plasma |url=https://archive.org/details/sim_european-journal-of-clinical-pharmacology_1983-06_24_6/page/825 |journal=Eur J Clin Pharmacol |volume=24 |issue=6 |pages=825–31 |date=1983 |pmid=6884418 |doi=10.1007/BF00607095 |s2cid=807011 }}</ref> | metabolism = [[Liver]], [[intestine]] (oral):<ref name="MathewZarate2016" /><ref>{{cite journal | vauthors = Hijazi Y, Boulieu R | title = Contribution of CYP3A4, CYP2B6, and CYP2C9 isoforms to N-demethylation of ketamine in human liver microsomes | journal = Drug Metabolism and Disposition | volume = 30 | issue = 7 | pages = 853–8 | date = July 2002 | pmid = 12065445 | doi = 10.1124/dmd.30.7.853 | s2cid = 15787750 }}</ref><ref name="pmid27763887"/> * Major: [[CYP3A4]], [[CYP2B6]] | metabolites = * [[Norketamine]] * [[Dehydronorketamine]] * [[Hydroxynorketamine]] | onset = * Intravenous: seconds<ref name=sinner>{{cite book | vauthors = Sinner B, Graf BM |chapter= Ketamine |title= Modern Anesthetics | veditors = Schüttler J, Schwilden H |series= Handbook of Experimental Pharmacology |year= 2008 |volume= 182 |issue= 182 |pages= 313–33 |isbn= 978-3-540-72813-9 |doi=10.1007/978-3-540-74806-9_15 |pmid=18175098}}</ref> * Intramuscular: 1–5 min<ref name="sinner" /><ref name="Quibell2011" /> * Subcutaneous: 15–30 min<ref name="Quibell2011" /> * Insufflation: 5–10 min<ref name="sinner" /> * By mouth: 15–30 min<ref name="sinner" /><ref name="Quibell2011" /> | elimination_half-life = * Ketamine: 2.5–3 hours<ref name="sinner" /><ref name="MathewZarate2016" /> * Norketamine: 12 hours<ref name="Quibell2011" /> | duration_of_action = * Intramuscular: 0.5–2 hours<ref name="Quibell2011" /> * Insufflation: 45–60 min<ref name="sinner" /> * By mouth: 1–6+ hours<ref name="sinner" /><ref name="Quibell2011" /> | excretion = * [[Urine]]: 91%<ref name="pmid4603048"/> * [[Feces]]: 3%<ref name="pmid4603048"/> <!--Identifiers-->| index2_label = HCl | IUPHAR_ligand = 4233 | CAS_number_Ref = {{cascite|correct|??}} | CAS_number = 6740-88-1 | CAS_number2_Ref = {{cascite|correct|??}} | CAS_number2 = 1867-66-9 | CAS_supplemental = {{plainlist| * 33643-46-8 ([[esketamine]]) * 33643-49-1 ([[arketamine]]) }} | ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEBI = 6121 | PubChem = 3821 | DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}} | DrugBank = DB01221 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID = 3689 | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | UNII = 690G0D6V8H | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | KEGG = D08098 | KEGG2_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | KEGG2 = D00711 | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = 742 | synonyms = CI-581; CL-369; CM-52372-2<ref name="MortonHall2012">{{cite book | vauthors = Morton IK, Hall JM |title=Concise Dictionary of Pharmacological Agents: Properties and Synonyms |url=https://books.google.com/books?id=tsjrCAAAQBAJ&pg=PA159 |date=6 December 2012 |publisher=Springer Science & Business Media |isbn=978-94-011-4439-1 |pages=159– |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170411144623/https://books.google.com/books?id=tsjrCAAAQBAJ&pg=PA159 |archive-date=11 April 2017 }}</ref> <!-- Chemical and physical data -->| IUPAC_name = (''RS'')-2-(2-Chlorophenyl)-2-(methylamino)cyclohexanone | C = 13 | H = 16 | Cl = 1 | N = 1 | O = 1 | chirality = [[Racemic mixture]]:<ref name="sinner" /> * [[Esketamine]] (''S''(+)-isomer) * [[Arketamine]] (''R''(−)-isomer) | SMILES = Clc1ccccc1C2(NC)CCCCC2=O | StdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChI = 1S/C13H16ClNO/c1-15-13(9-5-4-8-12(13)16)10-6-2-3-7-11(10)14/h2-3,6-7,15H,4-5,8-9H2,1H3 | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChIKey = YQEZLKZALYSWHR-UHFFFAOYSA-N | density = | density_notes = | melting_point = 92 <ref>{{cite book |vauthors=Sass W, Fusari S |date=1977 |chapter=Ketamine |title=Analytical Profiles of Drug Substances |volume=6 |publisher=Academic Press |pages=297–322 |doi=10.1016/S0099-5428(08)60347-0 |isbn=9780122608063 }}</ref> | melting_high = | melting_notes = | boiling_point = | boiling_notes = | solubility = | sol_units = | specific_rotation = }} ഒരു സൈക്ലോഹെക്സനോണിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിച്ച ജനറൽ അനസ്‌തറ്റിക്യും NMDA റിസപ്റ്റർ ആന്റഗണിസ്റ്റും ആണ് '''കെറ്റാമൈൻ'''. വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിൽ അനസ്തേഷ്യയായി ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു ഡിസോസിയേറ്റീവ് അനസ്തെറ്റിക് ആണിത്. ഇതിന് വേദനസംഹാരിയായും ഭ്രമാത്മക അനുഭവങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുന്നതുമായ ഗുണങ്ങളുണ്ട്. വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിൽ ഇത് അനസ്‌തീഷ്യയ്ക്കും, വിഷാദരോഗത്തിനും, വേദന സംഹാരിയായും ഉപയോഗിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web | work = PubChem | publisher = U.S. National Library of Medicine |title=Ketamine |url=https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/Ketamine |access-date=22 May 2025 |language=en}}</ref><ref name="Sachdeva_2023">{{Cite journal | vauthors = Sachdeva B, Sachdeva P, Ghosh S, Ahmad F, Sinha JK |date=March 2023 |title=Ketamine as a therapeutic agent in major depressive disorder and posttraumatic stress disorder: Potential medicinal and deleterious effects |journal=Ibrain |language=en |volume=9 |issue=1 |pages=90–101 |doi=10.1002/ibra.12094 |pmid=37786516 |pmc=10528797 |s2cid=257117630 |issn=2769-2795| doi-access = free | title-link = doi }}</ref> കെറ്റാമൈൻ അതിന്റെ രണ്ട് എനാന്റിയോമറുകളായ [S](എസ്കെറ്റാമൈൻ)[R](ആർക്കെറ്റാമൈൻ)] ആയും നിലനിൽക്കുന്നു. കെറ്റാമൈന്റെ ആന്റിഡിപ്രസന്റ് പ്രവർത്തനം പ്രധാനമായും NMDA റിസപ്റ്ററുകളെ തടയുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കാമെങ്കിലും, മറ്റ് പ്രവർത്തനരീതികളിലും പങ്കാളികളാകാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. വിഷാദരോഗത്തിനും പ്രധാനമായും അനസ്തേഷ്യയ്ക്കും വേദന കുറയ്ക്കുന്നതിനും കെറ്റാമൈൻ ഉപയോഗിക്കുന്നു. <ref name="Sachdeva_2023" /> കെറ്റാമൈൻ എൻ‌എം‌ഡി‌എ റിസപ്റ്റർ ആന്റഗണിസ്റ്റ് ആയതിനാൽ ഇത് സൈക്കോ ആക്റ്റീവ് ഇഫക്റ്റുകൾക്ക് കാരണമാകുന്നു.<ref name="pmid29945898" /> അനസ്തെറ്റിക് ഡോസുകളിൽ, കെറ്റാമൈൻ ഡിസോസിയേറ്റീവ് അനസ്തേഷ്യയുടെ ട്രാൻസ് പോലെയുള്ള ഒരു അവസ്ഥയുണ്ടാക്കുന്നു. ഈ അവസ്ഥ വേദനയ്ക്ക് ആശ്വാസവും മയക്കവും ഓർമ്മക്കുറവും ([[അമ്നീഷ്യ]]) നൽകുന്നു.<ref name="GreenRoback2011" /> രക്തസമ്മർദ്ദം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്ന ഹൃദയത്തിൻ്റെ പ്രവർത്തനത്തെ ഉത്തേജിപ്പിക്കൽ, മിതമായ ബ്രോങ്കോഡിലേഷൻ എന്നിവയാണ് അനസ്തേഷ്യ എന്ന നിലയിൽ ഇതിൻ്റെ പ്രത്യേകതകൾ.<ref name="GreenRoback2011">{{cite journal | vauthors = Green SM, Roback MG, Kennedy RM, Krauss B | title = Clinical practice guideline for emergency department ketamine dissociative sedation: 2011 update | journal = Annals of Emergency Medicine | volume = 57 | issue = 5 | pages = 449–461 | date = May 2011 | pmid = 21256625 | doi = 10.1016/j.annemergmed.2010.11.030 | doi-access = free }}</ref> താഴ്ന്ന, സബ്-അനസ്തെറ്റിക് ഡോസുകളിൽ, ഇത് വേദനയുടെയും ട്രീറ്റ്-റെസിസ്റ്റൻ്റ് ഡിപ്രഷ(ടിആർഡി)ൻ്റെയും ഒരു നല്ല ഏജൻ്റാണ്.<ref name=Zhang2018>{{cite journal | vauthors = Zhang K, Hashimoto K | title = An update on ketamine and its two enantiomers as rapid-acting antidepressants | journal = Expert Review of Neurotherapeutics | volume = 19 | issue = 1 | pages = 83–92 | date = January 2019 | pmid = 30513009 | doi = 10.1080/14737175.2019.1554434 | s2cid = 54628949 }}</ref> പല ആൻ്റീഡിപ്രസൻ്റുകളേയും പോലെ, ഒരൊറ്റ അഡ്മിനിസ്ട്രേഷൻ്റെ ഫലങ്ങൾ കാലക്രമേണ ക്ഷയിച്ചുപോകുന്നു.<ref name="acschemneuro.9b00493">{{cite journal | vauthors = Hibicke M, Landry AN, Kramer HM, Talman ZK, Nichols CD | title = Psychedelics, but Not Ketamine, Produce Persistent Antidepressant-like Effects in a Rodent Experimental System for the Study of Depression | journal = ACS Chemical Neuroscience | volume = 11 | issue = 6 | pages = 864–871 | date = March 2020 | pmid = 32133835 | doi = 10.1021/acschemneuro.9b00493 | s2cid = 212418003 | doi-access = free }}</ref> കെറ്റാമൈൻ്റെ ഹാലുസിനോജെനിക്, ഡിസോസിയേറ്റീവ് ഇഫക്റ്റുകൾ ഒരു ഉന്മാദ മരുന്നായി ഉപയോഗിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു.<ref name=morgan11 /> ക്രിസ്റ്റലിൻ പൊടിയായും ദ്രാവക രൂപത്തിലും ഉന്മാദത്തിനായി ഇത് ഉപയോഗിക്കുന്നു. കൂടാതെ ഉപയോക്താക്കൾ ഇതിനെ "സ്പെഷ്യൽ കെ" അല്ലെങ്കിൽ "കെ" എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ആവർത്തിച്ചുള്ള ഉപയോഗത്തിൻ്റെ ദീർഘകാല ഫലങ്ങൾ വലിയ തോതിൽ അജ്ഞാതമാണ്. അവ സജീവമായ അന്വേഷണ മേഖലയാണ്.<ref name="pmid33065824" /> <ref name="pmid33174760" /> <ref name="pmid33162856" /> വിനോദ ആവശ്യങ്ങൾക്കായി ഉയർന്ന അളവിൽ കെറ്റാമൈൻ പതിവായി ഉപയോഗിക്കുന്നവരിൽ കരൾ, മൂത്രം എന്നിവയിൽ വിഷാംശം റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്..<ref name="Or"/> 1962-ൽ കെറ്റാമൈൻ ആദ്യമായി സംശ്ലേഷണം ചെയ്യപ്പെട്ടു. കുറഞ്ഞ ഭ്രമാത്മക (hallucinogenic) ഫലങ്ങളോടുകൂടിയ കൂടുതൽ സുരക്ഷിതമായ ഒരു അനസ്‌തറ്റിക് മരുന്ന് വികസിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള ശ്രമത്തിലാണ് ഇത് ഫെൻസൈക്ലിഡിൻ (phencyclidine)ൽ നിന്ന് വികസിപ്പിച്ചെടുത്തത്.<ref>{{cite journal |vauthors=Peltoniemi MA, Hagelberg NM, Olkkola KT, Saari TI |date=September 2016 |title=Ketamine: A Review of Clinical Pharmacokinetics and Pharmacodynamics in Anesthesia and Pain Therapy |journal=Clinical Pharmacokinetics |volume=55 |issue=9 |pages=1059–77 |doi=10.1007/s40262-016-0383-6 |pmid=27028535 |s2cid=5078489}}</ref><ref name="pmid29870458" /> I1970-ൽ ഇത് യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നതിന് അനുമതി നൽകിയിരുന്നു.<ref name="Sachdeva_2023" /> വെറ്ററിനറി മെഡിസിനിൽ ഇത് പതിവായി ഉപയോഗിച്ചുവരുന്നു. വിയറ്റ്നാം യുദ്ധത്തിൽ ശസ്ത്രക്രിയാവേളയിൽ അനസ്തേഷ്യയായി ഇത് വ്യാപകമായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു.<ref name="pmid20693870" /> ഇത് [[ലോകാരോഗ്യ സംഘടന]]യുടെ അവശ്യ മരുന്നുകളുടെ പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്<ref name="WHO22nd">{{cite book | vauthors = ((World Health Organization)) | title = World Health Organization model list of essential medicines: 22nd list (2021) | year = 2021 | hdl = 10665/345533 | author-link = World Health Organization | publisher = World Health Organization | location = Geneva | id = WHO/MHP/HPS/EML/2021.02 | hdl-access=free }}</ref> കൂടാതെ ഒരു ജനറിക് മരുന്നായി ഇത് ലഭ്യമാണ്.<ref name="KetPres2013">{{cite web |title=Ketamine Injection |url=https://www.drugs.com/pro/ketamine-injection.html |website=[[Drugs.com]] |access-date=1 December 2014 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20141210181630/http://www.drugs.com/pro/ketamine-injection.html |archive-date=10 December 2014 }}</ref> അനസ്‌തീഷ്യയ്ക്കായി ഉപയോഗിക്കുന്ന അളവിൽ, കെറ്റാമൈൻ ഡിസോസിയേറ്റീവ് അനസ്‌തീഷ്യ എന്ന അവസ്ഥ സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ഇത് ട്രാൻസ് പോലെയുള്ള ഒരു അവസ്ഥയാണ്. വേദനാശമനം, മയക്കം, ഓർമ്മക്കുറവ് എന്നിവ ഇതിലൂടെ ഉണ്ടാകുന്നു.<ref name="GreenRoback2011" /> അനസ്‌തറ്റിക് എന്ന നിലയിൽ കെറ്റാമൈന്റെ പ്രത്യേകതകൾ ശ്വസനവും ശ്വാസനാളത്തിന്റെ പ്രതിചരണങ്ങളും നിലനിർത്തുന്നു എന്നതും, ഹൃദയത്തിന്റെ പ്രവർത്തനം ഉത്തേജിപ്പിച്ച് രക്തസമ്മർദ്ദം വർധിപ്പിക്കുന്നു എന്നതും, മിതമായ ബ്രോങ്കോഡൈലേഷൻ ഉണ്ടാക്കുന്നു എന്നതുമാണ്.<ref name="GreenRoback2011">{{cite journal | vauthors = Green SM, Roback MG, Kennedy RM, Krauss B | title = Clinical practice guideline for emergency department ketamine dissociative sedation: 2011 update | journal = Annals of Emergency Medicine | volume = 57 | issue = 5 | pages = 449–461 | date = May 2011 | pmid = 21256625 | doi = 10.1016/j.annemergmed.2010.11.030 | doi-access = free | title-link = doi }}</ref> അനസ്‌തറ്റിക് ആയി ഇത് പ്രത്യേകിച്ച് പരിക്കേറ്റവരുടെ ചികിത്സ, അടിയന്തര ചികിത്സ, ശിശുരോഗ സാഹചര്യങ്ങൾ എന്നിവയിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നു. അനസ്‌തീഷ്യയ്ക്ക് ആവശ്യമായതിലും കുറഞ്ഞ അളവിൽ, വേദനയ്ക്കും ചികിത്സയോട് പ്രതികരിക്കാത്ത വിഷാദരോഗത്തിനും ചികിത്സയായി ഇത് ഉപയോഗിക്കുന്നു. കെറ്റാമൈൻ വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിൽ നിയമപരമായി ഉപയോഗിക്കുന്ന മരുന്നാണെങ്കിലും, ഭ്രമാത്മക, ഡിസോസിയേറ്റീവ് ഫലങ്ങൾക്കായി ഒരു വിനോദ മയക്കുമരുന്നായി ഉപയോഗിക്കുന്നതിനാൽ ഇതിന് കർശന നിയന്ത്രണമുണ്ട്.<ref name="morgan11">{{cite journal |vauthors=Morgan CJ, Curran HV |date=January 2012 |title=Ketamine use: a review |journal=Addiction |volume=107 |issue=1 |pages=27–38 |doi=10.1111/j.1360-0443.2011.03576.x |pmid=21777321 |s2cid=11064759}}</ref> വിനോദപരമായ ഉപയോഗത്തിൽ ഇത് ക്രിസ്റ്റൽ, പൊടി, ദ്രാവകം എന്നീ രൂപങ്ങളിൽ ലഭ്യമാണ്. ഉപയോക്താക്കൾ ഇതിനെ പലപ്പോഴും “Ket”, “Special K” അല്ലെങ്കിൽ “K” എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ആവർത്തിച്ചുള്ള ഉപയോഗത്തിന്റെ ദീർഘകാല ഫലങ്ങൾ കൂടുതലായും ഇപ്പോഴും അജ്ഞാതമാണ്; ഈ വിഷയം സജീവമായ ഗവേഷണ മേഖലയാണ്.<ref name="pmid33065824"/><ref name="pmid33174760"/><ref name="pmid33162856">{{cite journal |vauthors=Bobo WV, Riva-Posse P, Goes FS, Parikh SV |title=Next-Step Treatment Considerations for Patients With Treatment-Resistant Depression That Responds to Low-Dose Intravenous Ketamine |journal=Focus (Am Psychiatr Publ) |volume=18 |issue=2 |pages=181–192 |date=April 2020 |pmid=33162856 |doi=10.1176/appi.focus.20190048 |pmc=7587874 }}</ref>വിനോദ ആവശ്യങ്ങൾക്കായി ഉയർന്ന അളവിൽ കെറ്റാമൈൻ സ്ഥിരമായി ഉപയോഗിക്കുന്നവരിൽ കരളിനും മൂത്രവ്യവസ്ഥയ്ക്കും വിഷബാധ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.<ref name="Or">{{cite book |title=StatPearls |vauthors=Orhurhu VJ, Vashisht R, Claus LE, Cohen SP |date=April 2022 |publisher=StatPearls Publishing |location=Treasure Island (FL) |chapter=Ketamine toxicity |pmid=31082131 |access-date=18 August 2022 |chapter-url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK541087/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20220516231947/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK541087/ |archive-date=16 May 2022 |url-status=live}}</ref> കെറ്റാമൈൻ ഡിസോസിയേഷൻ, ഓക്കാനം തുടങ്ങിയ പ്രതികൂല ഫലങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കാം. ഗുരുതരമായ ഹൃദ്രോഗം അല്ലെങ്കിൽ കരൾരോഗം, നിയന്ത്രണവിധേയമല്ലാത്ത സൈക്കോസിസ് എന്നിവയുള്ളവർക്ക് ഇത് ഉപയോഗിക്കുന്നത് വിരുദ്ധസൂചനയുള്ളതാണ്. എന്നാൽ മറ്റ് മരുന്നുകൾ ഒരേസമയം ഉപയോഗിക്കുന്നത് കെറ്റാമൈന്റെ ക്ലിനിക്കൽ ഫലങ്ങളെയും ആന്റിഡിപ്രസന്റ് ഫലങ്ങളെയും സ്വാധീനിക്കാം. എന്നിരുന്നാലും ഈ ഇടപെടലുകൾ വ്യത്യസ്തമായിരിക്കാം. അവയെക്കുറിച്ചുള്ള ധാരണ ഇപ്പോഴും പൂർണ്ണമായിട്ടില്ല. കെറ്റാമൈൻ ആദ്യമായി സംശ്ലേഷണം ചെയ്തത് 1962-ലാണ്. ഭ്രമാത്മക ഫലങ്ങൾ കുറവുള്ളതും കൂടുതൽ സുരക്ഷിതവുമായ ഒരു അനസ്‌തറ്റിക് കണ്ടെത്താനുള്ള ശ്രമത്തിന്റെ ഭാഗമായി ഫെൻസിക്ലിഡിനിൽ നിന്നാണ് ഇത് വികസിപ്പിച്ചത്.<ref>{{cite journal |vauthors=Peltoniemi MA, Hagelberg NM, Olkkola KT, Saari TI |date=September 2016 |title=Ketamine: A Review of Clinical Pharmacokinetics and Pharmacodynamics in Anesthesia and Pain Therapy |journal=Clinical Pharmacokinetics |volume=55 |issue=9 |pages=1059–77 |doi=10.1007/s40262-016-0383-6 |pmid=27028535 |s2cid=5078489}}</ref><ref name="pmid29870458" />1970-ൽ അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിൽ ഇത് ഉപയോഗിക്കുന്നതിന് അംഗീകാരം ലഭിച്ചു.<ref name="Sachdeva_2023" /> വെറ്ററിനറി മെഡിസിനിൽ ഇത് സ്ഥിരമായി ഉപയോഗിച്ചുവരുന്നു. വിയറ്റ്നാം യുദ്ധ കാലത്ത് ശസ്ത്രക്രിയാ അനസ്‌തീഷ്യയ്ക്കായി ഇത് വ്യാപകമായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു.<ref name="pmid20693870" /> 2000-ൽ കണ്ടെത്തിയ അതിന്റെ വേഗത്തിലുള്ള ആന്റിഡിപ്രസന്റ് ഫലങ്ങൾ പിന്നീട് കെറ്റാമൈന് കൂടുതൽ പ്രാധാന്യം നൽകി; ഇത് വിഷാദരോഗ ചികിത്സയിലെ ഒരു പ്രധാന മുന്നേറ്റമായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടു. പ്രത്യേകിച്ച് ഉയർന്ന അളവിൽ നൽകുമ്പോൾ, വിഷാദരോഗത്തിന്റെ തീവ്രത കുറയ്ക്കുന്നതിൽ റേസിമിക് കെറ്റാമൈൻ എസ്കെറ്റാമൈനേക്കാൾ കൂടുതൽ ഫലപ്രദവും കൂടുതൽ കാലം നിലനിൽക്കുന്ന ഫലമുള്ളതുമായിരിക്കാം.<ref name="Nikolin_2023" /> ഇത് ലോകാരോഗ്യ സംഘടനയുടെ അവശ്യ മരുന്നുകളുടെ പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.<ref name="WHO23rd">{{cite book | vauthors = ((World Health Organization)) | title = The selection and use of essential medicines 2023: web annex A: World Health Organization model list of essential medicines: 23rd list (2023) | year = 2023 | hdl = 10665/371090 | author-link = World Health Organization | publisher = World Health Organization | location = Geneva | id = WHO/MHP/HPS/EML/2023.02 | hdl-access=free }}</ref>ഇത് ഒരു ജനറിക് മരുന്നായി ലഭ്യമാണ്.<ref name="KetPres2013">{{cite web |title=Ketamine Injection |url=https://www.drugs.com/pro/ketamine-injection.html |website=[[Drugs.com]] |access-date=1 December 2014 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20141210181630/http://www.drugs.com/pro/ketamine-injection.html |archive-date=10 December 2014 }}</ref> == മെഡിക്കൽ ഉപയോഗങ്ങൾ == === അനസ്തേഷ്യ === കെറ്റാമൈൻ അനസ്തേഷ്യയായി ഉപയോഗിക്കുന്നത് അതിൻ്റെ സവിശേഷതകൾ കാരണമാണ്. പേശികളുടെ വിശ്രമം ആവശ്യമില്ലാത്ത ഹ്രസ്വകാല നടപടിക്രമങ്ങൾക്കുള്ള മരുന്നാണ് ഇത്.<ref name="Ketamine">{{cite book|vauthors=Rosenbaum SB, Gupta V, Palacios JL|chapter=Ketamine|date=2020|url=http://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK470357/|title=StatPearls|publisher=StatPearls Publishing|pmid=29262083|access-date=5 March 2020|archive-date=12 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201112215028/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK470357/|url-status=live}}</ref>മറ്റ് അനസ്‌തറ്റിക് മരുന്നുകളെ അപേക്ഷിച്ച് ശ്വസനവ്യവസ്ഥയിലും രക്തചംക്രമണ വ്യവസ്ഥയിലും കെറ്റാമിൻ ഉണ്ടാക്കുന്ന പ്രഭാവം വ്യത്യസ്തമാണ്. നിലവിൽ ലഭ്യമായ മറ്റു മിക്ക അനസ്‌തറ്റിക് മരുന്നുകളേക്കാളും വളരെ കുറവായാണ് ഇത് ശ്വസനത്തെ അടിച്ചമർത്തുന്നത്<ref name="heshmati">{{cite journal | vauthors = Heshmati F, Zeinali MB, Noroozinia H, Abbacivash R, Mahoori A | title = Use of ketamine in severe status asthmaticus in intensive care unit | journal = Iranian Journal of Allergy, Asthma, and Immunology | volume = 2 | issue = 4 | pages = 175–80 | date = December 2003 | pmid = 17301376 | url = http://ijaai.tums.ac.ir/index.php/ijaai/article/view/52/52 | url-status = live | archive-url = https://web.archive.org/web/20141006100116/http://ijaai.tums.ac.ir/index.php/ijaai/article/view/52/52 | archive-date = 6 October 2014 }}</ref> അനസ്‌തീഷ്യയ്ക്കുള്ള അളവിൽ ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ, കെറ്റാമിൻ സാധാരണയായി രക്തചംക്രമണ വ്യവസ്ഥയെ അടിച്ചമർത്തുന്നതിനു പകരം ഉത്തേജിപ്പിക്കുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്.<ref>{{cite journal | vauthors = Adams HA | title = [S-(+)-ketamine. Circulatory interactions during total intravenous anesthesia and analgesia-sedation] | language = DE | journal = Der Anaesthesist | volume = 46 | issue = 12 | pages = 1081–7 | date = December 1997 | pmid = 9451493 | doi = 10.1007/s001010050510 | s2cid = 36323023 | trans-title = S-(+)-ketamine. Circulatory interactions during total intravenous anesthesia and analgesia-sedation }}</ref> ശ്വാസനാളത്തെ സംരക്ഷിക്കുന്ന സ്വാഭാവിക പ്രതിഫല പ്രവർത്തനങ്ങൾ (protective airway reflexes) നിലനിൽക്കുന്നു <ref name="WongLee2014">{{cite journal | vauthors = Wong JJ, Lee JH, Turner DA, Rehder KJ | title = A review of the use of adjunctive therapies in severe acute asthma exacerbation in critically ill children | journal = Expert Review of Respiratory Medicine | volume = 8 | issue = 4 | pages = 423–41 | date = August 2014 | pmid = 24993063 | doi = 10.1586/17476348.2014.915752 | s2cid = 31435021 }}</ref> അതിനാൽ, ചില സാഹചര്യങ്ങളിൽ ശ്വാസനാളത്തിന് പ്രത്യേക സംരക്ഷണ നടപടികൾ സ്വീകരിക്കാതെയും കെറ്റാമിൻ അനസ്‌തീഷ്യ നൽകാൻ സാധിക്കും.<ref name="Ketamine"/> എന്നിരുന്നാലും, കെറ്റാമിൻ മൂലമുണ്ടാകുന്ന സൈക്കോട്ടോമിമെറ്റിക് (psychotomimetic) ഫലങ്ങൾ അതിന്റെ സ്വീകാര്യതയ്ക്ക് പരിമിതിയാകുന്നു. എന്നാൽ ലാമോട്രിജിൻ (lamotrigine)<ref name="pmid10711913" /> , നിമോഡിപൈൻ<ref name="pmid11750186" /> എന്നിവ ഈ സൈക്കോട്ടോമിമെറ്റിക് ഫലങ്ങൾ കുറയ്ക്കുന്നു. കൂടാതെ, ബെൻസോഡിയസെപീൻ അല്ലെങ്കിൽ പ്രൊപ്പോഫോൾ വിഭാഗത്തിലുള്ള മരുന്നുകളോ നൽകുന്നതിലൂടെയും ഈ ഫലങ്ങളെ പ്രതിരോധിക്കാനാകും<ref name="pmid32826629" />കെറ്റോഫോൾ (Ketofol) എന്നത് കെറ്റാമിനും പ്രൊപ്പോഫോളും ചേർന്നുള്ള ഒരു സംയുക്തമാണ്. ഗുരുതരമായി പരിക്കേറ്റ ആളുകളിൽ കെറ്റാമിൻ പതിവായി ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു, ഈ വിഭാഗത്തിലുള്ള ആളുകളിൽ ഇത് സുരക്ഷിതമാണെന്ന് തോന്നുന്നു<ref name="The effect of ketamine on intracran">{{cite journal | vauthors = Cohen L, Athaide V, Wickham ME, Doyle-Waters MM, Rose NG, Hohl CM | title = The effect of ketamine on intracranial and cerebral perfusion pressure and health outcomes: a systematic review | journal = Annals of Emergency Medicine | volume = 65 | issue = 1 | pages = 43–51.e2 | date = January 2015 | pmid = 25064742 | doi = 10.1016/j.annemergmed.2014.06.018 }}</ref>യുദ്ധമേഖലകളിലെ സാഹചര്യങ്ങളിൽ അടിയന്തര ശസ്ത്രക്രിയകൾക്കായി കെറ്റാമിൻ വ്യാപകമായി ഉപയോഗിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഉദാഹരണത്തിന്, വിയറ്റ്നാം യുദ്ധസമയത്ത് <ref name="pmid28731926">{{cite journal |vauthors=Mion G |title=History of anaesthesia: The ketamine story – past, present and future |journal=Eur J Anaesthesiol |volume=34 |issue=9 |pages=571–575 |date=September 2017 |pmid=28731926 |doi=10.1097/EJA.0000000000000638 |s2cid=27536846 }}</ref> യുദ്ധമേഖലകളിലെ യുദ്ധക്കളത്തിൽ അടിയന്തിര ശസ്ത്രക്രിയയ്ക്ക് ഇത് വ്യാപകമായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു.<ref name="pmid28731926">{{cite journal |vauthors=Mion G |title=History of anaesthesia: The ketamine story – past, present and future |journal=Eur J Anaesthesiol |volume=34 |issue=9 |pages=571–575 |date=September 2017 |pmid=28731926 |doi=10.1097/EJA.0000000000000638 |s2cid=27536846 }}</ref> 2011-ലെ ഒരു ക്ലിനിക്കൽ പ്രാക്ടീസ് മാർഗനിർദ്ദേശം പ്രകാരം, അടിയന്തര വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിൽ (emergency medicine) കെറ്റാമിനെ ഒരു സെഡേറ്റീവ് (sedative) ആയി ഉപയോഗിക്കുന്നത് പിന്തുണയ്ക്കപ്പെടുന്നു. ശാരീരികമായി വേദനാജനകമായ ചികിത്സാ നടപടിക്രമങ്ങൾക്കിടയിലും ഇത് ഉപയോഗിക്കാം.<ref name="GreenRoback2011" /> ഹൈപ്പോടെൻഷൻ (രക്തസമ്മർദ്ദം കുറയൽ) ഉണ്ടാകാനുള്ള സാധ്യതയുള്ള ട്രോമാറ്റിക് ഷോക്ക് (traumatic shock) അനുഭവിക്കുന്ന ആളുകളിൽ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുന്ന മരുന്നാണ് കെറ്റാമിൻ<ref>{{cite web | vauthors = Nickson C |url=http://lifeinthefastlane.com/education/ccc/rapid-sequence-induction-of-the-shock-patient/ |title=Intubation, Hypotension and Shock |publisher=Critical Care Compendium |website=Life in the Fastlane |date=7 August 2013 |access-date=10 April 2014 |type=blog |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140209161412/http://lifeinthefastlane.com/education/ccc/rapid-sequence-induction-of-the-shock-patient/ |archive-date=9 February 2014 }}{{unreliable medical source|date=July 2014}}</ref> കെറ്റാമിൻ നൽകുമ്പോൾ പലപ്പോഴും രക്തസമ്മർദ്ദം വർധിക്കുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്. മിക്ക രോഗികളിലും ഇത് രക്തസമ്മർദ്ദം കുറയ്ക്കാനുള്ള സാധ്യത വളരെ കുറവാണ്. അതിനാൽ, രക്തസമ്മർദ്ദം കുറയുന്നത് അപകടകരമായേക്കാവുന്ന ഗുരുതരമായ തലയ്ക്ക് പരിക്കേറ്റ രോഗികളുടെ ചികിത്സയിൽ കെറ്റാമിൻ പ്രയോജനകരമാണ്.<ref>{{cite journal | vauthors = Manley G, Knudson MM, Morabito D, Damron S, Erickson V, Pitts L | title = Hypotension, hypoxia, and head injury: frequency, duration, and consequences | journal = Archives of Surgery | volume = 136 | issue = 10 | pages = 1118–23 | date = October 2001 | pmid = 11585502 | doi = 10.1001/archsurg.136.10.1118 | doi-access = free }}</ref> <ref>{{cite journal | vauthors = Hemmingsen C, Nielsen JE | title = Intravenous ketamine for prevention of severe hypotension during spinal anaesthesia | journal = Acta Anaesthesiologica Scandinavica | volume = 35 | issue = 8 | pages = 755–7 | date = November 1991 | pmid = 1763596 | doi = 10.1111/j.1399-6576.1991.tb03385.x | s2cid = 1324453 }}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Wong DH, Jenkins LC | title = The cardiovascular effects of ketamine in hypotensive states | journal = Canadian Anaesthetists' Society Journal | volume = 22 | issue = 3 | pages = 339–48 | date = May 1975 | pmid = 1139377 | doi = 10.1007/BF03004843 | doi-access = free }}</ref> ചെറിയ ചികിത്സാ നടപടിക്രമങ്ങളിൽ കുട്ടികൾക്ക് ഒറ്റ അനസ്‌തറ്റിക് (sole anesthetic) ആയി കെറ്റാമിൻ ഉപയോഗിക്കാം. അല്ലെങ്കിൽ, ആദ്യം അനസ്‌തീഷ്യ ആരംഭിക്കുന്നതിനുള്ള ഇൻഡക്ഷൻ ഏജന്റ് (induction agent) ആയി കെറ്റാമിൻ നൽകി, തുടർന്ന് ന്യൂറോമസ്കുലാർ ബ്ലോക്കർ (neuromuscular blocker) നൽകുകയും ട്രാക്കിയൽ ഇൻട്യൂബേഷൻ (tracheal intubation) നടത്തുകയും ചെയ്യാം.<ref name="pmid25886322">{{cite journal | vauthors = Kurdi MS, Theerth KA, Deva RS | title = Ketamine: Current applications in anesthesia, pain, and critical care | journal = Anesthesia: Essays and Researches | volume = 8 | issue = 3 | pages = 283–90 | date = September 2014 | pmid = 25886322 | pmc = 4258981 | doi = 10.4103/0259-1162.143110 | doi-access = free }}</ref> പ്രത്യേകിച്ച്, സയനോട്ടിക് ഹൃദ്രോഗം (cyanotic heart disease) ഉള്ള കുട്ടികളും ന്യൂറോമസ്കുലാർ രോഗങ്ങൾ (neuromuscular disorders) ഉള്ള കുട്ടികളും കെറ്റാമിൻ അനസ്‌തീഷ്യയ്ക്ക് അനുയോജ്യരായ രോഗികളാണ്.<ref name="pmid32826629">{{cite journal |vauthors=Barrett W, Buxhoeveden M, Dhillon S |title=Ketamine: a versatile tool for anesthesia and analgesia |journal=Current Opinion in Anesthesiology |volume=33 |issue=5 |pages=633–638 |date=October 2020 |pmid=32826629 |doi=10.1097/ACO.0000000000000916 |s2cid=221236545 }}</ref><ref>{{Cite journal |date=2024-04-24 |title=Clinical Uses of Ketamine in Children: A Narrative Review - PMC |pmc=9389002 |journal=Cureus |volume=14 |issue=7 |pages=e27065 |doi=10.7759/cureus.27065 |doi-access=free |pmid=35989801 | vauthors = Bali A, Dang AK, Gonzalez DA, Kumar R, Asif S }}</ref> കെറ്റാമിന് ബ്രോങ്കോഡൈലേറ്റർ (bronchodilator) ഗുണങ്ങളുള്ളതിനാൽ, ആസ്ത്മ (asthma), ക്രോണിക് ഒബ്‌സ്ട്രക്റ്റീവ് പൾമണറി ഡിസീസ് — COPD (chronic obstructive pulmonary disease) എന്നിവയുള്ള ആളുകളിൽ അനസ്‌തീഷ്യയ്ക്കായി ഇത് ഉപയോഗിക്കാം. കൂടാതെ, സജീവമായ ബ്രോങ്കോസ്പാസം (bronchospasm) ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഗുരുതരമായ റിയാക്ടീവ് എയർവേ രോഗാവസ്ഥ (reactive airway disease) ഉള്ളവരിലും കെറ്റാമിൻ ഉപയോഗിക്കാവുന്നതാണ്.<ref name="pmid25886322"/><ref name="pmid32826629"/><ref name="Goyal">{{cite journal | vauthors = Goyal S, Agrawal A | title = Ketamine in status asthmaticus: A review | journal = Indian Journal of Critical Care Medicine | volume = 17 | issue = 3 | pages = 154–61 | date = May 2013 | pmid = 24082612 | pmc = 3777369 | doi = 10.4103/0972-5229.117048 | doi-access = free }}</ref> === വേദന സംഹാരി=== അടിയന്തര വിഭാഗങ്ങളിലും ശസ്ത്രക്രിയയ്ക്ക് മുമ്പും ശേഷവുമുള്ള കാലയളവിലും (perioperative period) ചികിത്സയോട് പ്രതികരിക്കാത്തതോ (refractory pain) നിയന്ത്രിക്കാൻ വളരെ ബുദ്ധിമുട്ടുള്ളതോ ആയ തീവ്രമായ വേദന (intractable pain) ഉള്ള വ്യക്തികളിൽ വേദന നിയന്ത്രിക്കുന്നതിനായി കെറ്റാമിൻ ഇൻഫ്യൂഷനുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഇത്തരം അളവുകളെ സാധാരണയായി സബ്-അനസ്‌തറ്റിക് ഡോസുകൾ (sub-anesthetic doses) എന്ന് വിളിക്കുന്നു. മോർഫിനോടൊപ്പം ഉപയോഗിച്ചാലും, അല്ലെങ്കിൽ കെറ്റാമിൻ മാത്രം ഉപയോഗിച്ചാലും, ശസ്ത്രക്രിയയ്ക്ക് ശേഷം ആവശ്യമായി വരുന്ന മോർഫിന്റെ അളവ്, വേദനയുടെ തീവ്രത, ഓക്കാനം, ഛർദ്ദി എന്നിവ കുറയ്ക്കാൻ കെറ്റാമിന് കഴിയും.<ref name="pmid29870457">{{cite journal |vauthors=Schwenk ES, Viscusi ER, Buvanendran A, Hurley RW, Wasan AD, Narouze S, Bhatia A, Davis FN, Hooten WM, Cohen SP |title=Consensus Guidelines on the Use of Intravenous Ketamine Infusions for Acute Pain Management From the American Society of Regional Anesthesia and Pain Medicine, the American Academy of Pain Medicine, and the American Society of Anesthesiologists |journal=Reg Anesth Pain Med |volume=43 |issue=5 |pages=456–466 |date=July 2018 |pmid=29870457 |pmc=6023582 |doi=10.1097/AAP.0000000000000806 }}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Sin B, Ternas T, Motov SM | title = The use of subdissociative-dose ketamine for acute pain in the emergency department | journal = Academic Emergency Medicine | volume = 22 | issue = 3 | pages = 251–7 | date = March 2015 | pmid = 25716117 | doi = 10.1111/acem.12604 | s2cid = 24658476 | doi-access = free }}</ref>ശസ്ത്രക്രിയയ്ക്ക് ശേഷം തീവ്രമായ വേദന പ്രതീക്ഷിക്കുന്ന രോഗികളിലും, ഒപിയോയിഡ് മരുന്നുകളോട് സഹിഷ്ണുത (opioid tolerance) വികസിച്ചിട്ടുള്ള രോഗികളിലും കെറ്റാമിൻ ഏറ്റവും കൂടുതൽ പ്രയോജനം നൽകാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. കെറ്റാമിൻ ഫലപ്രദമായതും ശ്വസനത്തെ അടിച്ചമർത്താനുള്ള സാധ്യത കുറവുമായതിനാൽ, ആശുപത്രിയിലെത്തുന്നതിന് മുമ്പുള്ള അടിയന്തര ചികിത്സാ സാഹചര്യങ്ങളിൽ (pre-hospital setting) ഇത് പ്രത്യേകിച്ച് പ്രയോജനകരമാണ്.<ref name="SvensonBiedermann2011">{{cite journal| vauthors = Svenson J, Biedermann M |title=Ketamine: a unique drug with several potential uses in the prehospital setting|journal=Journal of Paramedic Practice|volume=3|issue=10|year=2011|pages=552–556|doi=10.12968/jpar.2011.3.10.552}}</ref>ആശുപത്രിയിലെ അടിയന്തര വിഭാഗത്തിൽ (emergency department) തീവ്രമായ വേദന നിയന്ത്രിക്കുന്നതിനും ചികിത്സാ നടപടിക്രമങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വേദന നിയന്ത്രിക്കുന്നതിനും കെറ്റാമിന് ഒപിയോയിഡ് മരുന്നുകൾക്ക് സമാനമായ ഫലപ്രാപ്തി ഉണ്ട്. <ref name="pmid30019434">{{cite journal | vauthors = Karlow N, Schlaepfer CH, Stoll CR, Doering M, Carpenter CR, Colditz GA, Motov S, Miller J, Schwarz ES | display-authors = 6 | title = A Systematic Review and Meta-analysis of Ketamine as an Alternative to Opioids for Acute Pain in the Emergency Department | journal = Academic Emergency Medicine | volume = 25 | issue = 10 | pages = 1086–1097 | date = October 2018 | pmid = 30019434 | doi = 10.1111/acem.13502 | doi-access = free }}</ref> കൂടാതെ, ഒപിയോയിഡ് മൂലമുണ്ടാകുന്ന ഹൈപ്പർഅൽജീസിയ (opioid-induced hyperalgesia), അതായത് ഒപിയോയിഡ് ഉപയോഗിച്ചതിന്റെ ഫലമായി വേദനയോടുള്ള അമിതസംവേദനക്ഷമത, തടയാനും കെറ്റാമിന് കഴിഞ്ഞേക്കാം<ref name="pmid26495312">{{cite journal | vauthors = Radvansky BM, Shah K, Parikh A, Sifonios AN, Le V, Eloy JD | title = Role of ketamine in acute postoperative pain management: a narrative review | journal = BioMed Research International | volume = 2015 | page = 749837 | year = 2015 | pmid = 26495312 | pmc = 4606413 | doi = 10.1155/2015/749837 | doi-access = free }}</ref><ref name="pmid21412369">{{cite journal | vauthors = Lee M, Silverman SM, Hansen H, Patel VB, Manchikanti L | title = A comprehensive review of opioid-induced hyperalgesia | journal = Pain Physician | volume = 14 | issue = 2 | pages = 145–61 | year = 2011 | doi = 10.36076/ppj.2011/14/145 | pmid = 21412369 | doi-access = free }}</ref> അനസ്‌തീഷ്യയ്ക്ക് ശേഷമുള്ള വിറയൽ (postanesthetic shivering) കുറയ്ക്കാനും ഇത് സഹായിച്ചേക്കാം.<ref>{{cite journal | vauthors = Zhou Y, Mannan A, Han Y, Liu H, Guan HL, Gao X, Dai MS, Cao JL | display-authors = 6 | title = Efficacy and safety of prophylactic use of ketamine for prevention of postanesthetic shivering: a systematic review and meta analysis | journal = BMC Anesthesiology | volume = 19 | issue = 1 | page = 245 | date = December 2019 | pmid = 31888509 | pmc = 6937868 | doi = 10.1186/s12871-019-0910-8 | doi-access = free }}</ref> ദീർഘകാല വേദന (chronic pain) ചികിത്സിക്കുന്നതിന് കെറ്റാമിൻ പ്രധാനമായും ന്യൂറോപാത്തിക് വേദന (neuropathic pain) ഉള്ളപ്പോൾ ഇൻട്രാവീനസ് വേദനസംഹാരിയായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. <ref name="pmid29870458">{{cite journal |vauthors=Cohen SP, Bhatia A, Buvanendran A, Schwenk ES, Wasan AD, Hurley RW, Viscusi ER, Narouze S, Davis FN, Ritchie EC, Lubenow TR, Hooten WM | display-authors = 6 |title=Consensus Guidelines on the Use of Intravenous Ketamine Infusions for Chronic Pain From the American Society of Regional Anesthesia and Pain Medicine, the American Academy of Pain Medicine, and the American Society of Anesthesiologists |journal=Reg Anesth Pain Med |volume=43 |issue=5 |pages=521–546 |date=July 2018 |pmid=29870458 |pmc=6023575 |doi=10.1097/AAP.0000000000000808 }}</ref> ദീർഘകാല വേദനയോടൊപ്പം ഉണ്ടാകുന്ന സ്പൈനൽ സെൻസിറ്റൈസേഷൻ (spinal sensitization) അഥവാ വിൻഡ്-അപ്പ് പ്രതിഭാസം (wind-up phenomenon) കുറയ്ക്കാൻ കഴിയുന്നതും കെറ്റാമിന്റെ അധിക ഗുണമാണ്<ref name="elia">{{cite journal | vauthors = Elia N, Tramèr MR | title = Ketamine and postoperative pain—a quantitative systematic review of randomised trials | url = https://archive.org/details/sim_pain_2005-01_113_1-2/page/61 | journal = Pain | volume = 113 | issue = 1–2 | pages = 61–70 | date = January 2005 | pmid = 15621365 | doi = 10.1016/j.pain.2004.09.036 | s2cid = 25925720 }}</ref> നിരവധി ക്ലിനിക്കൽ പരീക്ഷണങ്ങളിൽ, കെറ്റാമിൻ ഇൻഫ്യൂഷനുകൾ ന്യൂറോപാത്തിക് വേദന, നട്ടെല്ലിനേറ്റ പരിക്കിന് ശേഷമുള്ള വേദന, ഫൈബ്രോമയാൽജിയ (fibromyalgia), കോംപ്ലക്സ് റീജിയണൽ പെയിൻ സിൻഡ്രോം (complex regional pain syndrome — CRPS) എന്നിവയിൽ ഹ്രസ്വകാല വേദനാശ്വാസം നൽകിയിട്ടുണ്ട് <ref name="pmid29870458"/>എന്നിരുന്നാലും, 2018-ലെ ദീർഘകാല വേദനയെക്കുറിച്ചുള്ള കൺസെൻസസ് മാർഗനിർദ്ദേശങ്ങൾ (consensus guidelines) പ്രകാരം, മൊത്തത്തിൽ നട്ടെല്ലിനേറ്റ പരിക്കിനെത്തുടർന്നുള്ള വേദനയിൽ കെറ്റാമിൻ ഉപയോഗിക്കുന്നതിന് അനുകൂലമായ തെളിവുകൾ ദുർബലമാണ്. CRPS-ന്റെ കാര്യത്തിൽ കെറ്റാമിൻ ഉപയോഗിക്കുന്നതിന് മിതമായ ശക്തിയുള്ള തെളിവുകൾ ലഭ്യമാണ്. എന്നാൽ മിശ്രിത ന്യൂറോപാത്തിക് വേദന, ഫൈബ്രോമയാൽജിയ, കാൻസർ മൂലമുള്ള വേദന (cancer pain) എന്നിവയിൽ കെറ്റാമിൻ ഉപയോഗിക്കുന്നതിന് തെളിവുകൾ ദുർബലമോ ഇല്ലാത്തതോ ആണ്<ref name="pmid29870458"/>പ്രത്യേകിച്ച് CRPS-ന്റെ കാര്യത്തിൽ മാത്രമാണ് മധ്യകാലം മുതൽ ദീർഘകാലം വരെ വേദനാശ്വാസം ലഭിക്കുന്നതിന് തെളിവുകൾ ഉള്ളത് === വിഷാദം === കെറ്റാമിന്റെ ഒരു എനാന്റിയോമർ (enantiomer) ആയ എസ്കെറ്റാമിൻ (esketamine) 2019-ൽ യൂറോപ്യൻ മെഡിസിൻസ് ഏജൻസി (European Medicines Agency) ഒരു വിഷാദരോഗ ചികിത്സാ മരുന്നായി അംഗീകരിച്ചു.<ref name="Sachdeva_2023" /> എന്നിരുന്നാലും അതിൻ്റെ ഫലം ക്ഷണികമാണ്.ചികിത്സയോട് പ്രതികരിക്കാത്ത ട്രീറ്റ്‌മെന്റ്-റെസിസ്റ്റന്റ് ഡിപ്രഷൻ (treatment-resistant depression) ചികിത്സിക്കുന്നതിനായി എസ്കെറ്റാമിനെ നാസൽ സ്പ്രേ (nasal spray) രൂപത്തിൽ അമേരിക്കയിലും മറ്റ് ചില രാജ്യങ്ങളിലും 2019-ൽ അംഗീകരിച്ചു.<ref name=Zhang2018 /><ref name="pmid33065824">{{cite journal |vauthors=Marcantoni WS, Akoumba BS, Wassef M, Mayrand J, Lai H, Richard-Devantoy S, Beauchamp S |title=A systematic review and meta-analysis of the efficacy of intravenous ketamine infusion for treatment resistant depression: January 2009 - January 2019 |journal=J Affect Disord |volume=277 |pages=831–841 |date=December 2020 |pmid=33065824 |doi=10.1016/j.jad.2020.09.007 |s2cid=223557698 }}</ref> കനേഡിയൻ നെറ്റ്‌വർക്ക് ഫോർ മൂഡ് ആൻഡ് ആൻക്സൈറ്റി ട്രീറ്റ്‌മെന്റ്സ് (CANMAT) വിഷാദരോഗത്തിനുള്ള മൂന്നാം നിര ചികിത്സയായി (third-line treatment) എസ്കെറ്റാമിൻ ശുപാർശ ചെയ്യുന്നു. ഇൻട്രാവണസ് കെറ്റാമൈനിൻ്റെ ഒരു ഡോസ്, കഴിഞ്ഞ് 4.5 മണിക്കൂറിനുള്ളിൽ 60% ത്തിൽ കൂടുതലും (24 മണിക്കൂറിന് ശേഷം ഒരു സുസ്ഥിര ഫലത്തോടെ) 7 ദിവസത്തിന് ശേഷം 40% ത്തിൽ കൂടുതലും ഫലം കാണിക്കുന്നു.<ref name="pmid29736744"/> ഒപ്റ്റിമൽ ഡോസിനെക്കുറിച്ചുള്ള തുടക്കത്തിലുള്ള പഠനങ്ങളാണെങ്കിലും, വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന തെളിവുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത് 0.5 mg/kg ഡോസ് 40 മിനിറ്റിനുള്ളിൽ കുത്തിവയ്ക്കുന്നത് മികച്ച ഫലം നൽകുമെന്നാണ്.<ref name="Sanacora Katz 2018 pp. 243–250">{{cite journal | vauthors = Sanacora G, Katz R | title = Ketamine: A Review for Clinicians | journal = Focus | volume = 16 | issue = 3 | pages = 243–250 | date = July 2018 | pmid = 31975918 | pmc = 6493090 | doi = 10.1176/appi.focus.20180012 | publisher = American Psychiatric Association Publishing }}</ref> കെറ്റാമൈനിൻ്റെ ആൻ്റീഡിപ്രസൻ്റ് പ്രഭാവം 7 ദിവസത്തിനുള്ളിൽ കുറയുമെങ്കിലും മിക്ക ആളുകളിലും 10 ദിവസത്തിനുള്ളിൽ രോഗം കുറഞ്ഞിട്ടു പിന്നെയും വർദ്ധിക്കുന്നു. എന്നിരുന്നാലും ഗണ്യമായ ഒരു ന്യൂനപക്ഷത്തിന് 30 ദിവസമോ അതിൽ കൂടുതലോ നീണ്ടുനിൽക്കും.<ref name="pmid33065824" /><ref name="pmid33174760">{{cite journal |display-authors=6 |vauthors=Swainson J, McGirr A, Blier P, Brietzke E, Richard-Devantoy S, Ravindran N, Blier J, Beaulieu S, Frey BN, Kennedy SH, McIntyre RS, Milev RV, Parikh SV, Schaffer A, Taylor VH, Tourjman V, van Ameringen M, Yatham LN, Ravindran AV, Lam RW |title=The Canadian Network for Mood and Anxiety Treatments (CANMAT) Task Force Recommendations for the Use of Racemic Ketamine in Adults with Major Depressive Disorder: Recommandations Du Groupe De Travail Du Réseau Canadien Pour Les Traitements De L'humeur Et De L'anxiété (Canmat) Concernant L'utilisation De La Kétamine Racémique Chez Les Adultes Souffrant De Trouble Dépressif Majeur |journal=Can J Psychiatry |pages=113–125 |date=November 2020 |volume=66 |issue=2 |pmid=33174760 |doi=10.1177/0706743720970860 |pmc=7918868 }}</ref><ref name="pmid29736744">{{cite journal | vauthors = Molero P, Ramos-Quiroga JA, Martin-Santos R, Calvo-Sánchez E, Gutiérrez-Rojas L, Meana JJ | title = Antidepressant Efficacy and Tolerability of Ketamine and Esketamine: A Critical Review | journal = CNS Drugs | volume = 32 | issue = 5 | pages = 411–420 | date = May 2018 | pmid = 29736744 | doi = 10.1007/s40263-018-0519-3 | s2cid = 13679905 }}</ref><ref name="pmid28395988">{{cite journal | vauthors = Singh I, Morgan C, Curran V, Nutt D, Schlag A, McShane R | title = Ketamine treatment for depression: opportunities for clinical innovation and ethical foresight | journal = The Lancet. Psychiatry | volume = 4 | issue = 5 | pages = 419–426 | date = May 2017 | pmid = 28395988 | doi = 10.1016/S2215-0366(17)30102-5 | url = http://discovery.ucl.ac.uk/1552865/ | hdl-access = free | hdl = 10871/30208 | s2cid = 28186580 | access-date = 10 September 2018 | archive-date = 9 March 2019 | archive-url = https://web.archive.org/web/20190309081101/http://discovery.ucl.ac.uk/1552865/ | url-status = live }}</ref> ചികിത്സയോട് പ്രതികരിക്കാത്ത വിഷാദരോഗത്തിൽ (treatment-resistant depression) കെറ്റാമിൻ മെയിന്റനൻസ് തെറാപ്പി (maintenance therapy) ഫലപ്രദവും പൊതുവെ സുരക്ഷിതവുമാണെന്ന് കാണപ്പെടുന്നു. കൃത്യമായ ഇടവേളകളിൽ മരുന്ന് നൽകുന്നത്, ചികിത്സ നേരത്തെ ആരംഭിക്കുന്നത്, കൂടാതെ ഒരേസമയം സൈക്കോതെറാപ്പി (psychotherapy) നടത്തുന്നത് ചികിത്സാഫലങ്ങൾ മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതായി കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. അതിനാൽ, മാനദണ്ഡീകരിച്ച ചികിത്സാ പ്രോട്ടോക്കോളുകളും അനുയോജ്യമായ രോഗികളെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നതും വളരെ പ്രധാനമാണ്.<ref name="pmid33174760" />ഗുരുതരമായ ആത്മഹത്യാ പ്രതിസന്ധിക്ക് (severe suicidal crisis) ഇൻട്രാവീനസ് റേസമിക് കെറ്റാമിൻ (racemic ketamine) ഉപയോഗിക്കുന്നതിന് ഫ്രഞ്ച് മരുന്ന് നിയന്ത്രണ ഏജൻസി 2026-ൽ അനുമതി നൽകിയത്, ഉടൻ സംഭവിക്കാവുന്ന ആത്മഹത്യാ അപകടസാധ്യതയ്ക്കായി ഔദ്യോഗികമായി അംഗീകരിക്കപ്പെട്ട ആദ്യത്തെ ദ്രുതപ്രവർത്തന ഫാർമക്കോളജിക്കൽ ചികിത്സാ മാർഗം എന്ന നിലയിൽ ശ്രദ്ധേയമാണ്.<ref>{{cite journal | vauthors = Al-Garni AM, Vazquez G, Alotibi T, Hernandorena C, Knyahnytska Y | date = February 2026 | title = Efficacy and safety of ketamine maintenance therapy in treatment-resistant depression: A systematic review of treatment protocols and clinical outcomes | journal = Journal of Affective Disorders | volume = 394 | issue = Pt A | article-number = 120475 | doi = 10.1016/j.jad.2025.120475 | pmid = 41109417 }}</ref>മിക്ക സിസ്റ്റമാറ്റിക് റിവ്യൂകളും (systematic reviews) സൂചിപ്പിക്കുന്നത്, ആത്മഹത്യാ ചിന്തകളോ പ്രവണതകളോ (suicidality) കുറയ്ക്കുന്നതിൽ കെറ്റാമിന് ഹ്രസ്വകാലത്തേക്ക് ഫലപ്രാപ്തിയുണ്ടെന്നും സാധാരണയായി പാർശ്വഫലങ്ങൾ നേരിയതാണെന്നുമാണ്. <ref>{{cite journal | vauthors = Jollant F, Abbar M, Ait Tayeb AE | date = April 2026 | title = Suicidal crisis: first regulatory approval of IV racemic ketamine | language = English | journal = Lancet | page = 1421 | volume = 407 | issue = 10537 | doi = 10.1016/S0140-6736(26)00594-5 | pmid = 41941877 }}</ref> എന്നാൽ, ഇതുസംബന്ധിച്ച തെളിവുകളുടെ നിലവാരം പൊതുവെ കുറവാണ്, കൂടാതെ കെറ്റാമിന്റെ ദീർഘകാല ഫലപ്രാപ്തി ഇപ്പോഴും വ്യക്തമായിട്ടില്ല<ref>{{cite journal | vauthors = Shamabadi A, Ahmadzade A, Hasanzadeh A | date = September 2022 | title = Ketamine for suicidality: An umbrella review | journal = British Journal of Clinical Pharmacology | volume = 88 | issue = 9 | pages = 3990–4018 | doi = 10.1111/bcp.15360 | pmid = 35451097 }}</ref> കെറ്റാമൈൻ ചികിത്സയുടെ പ്രധാന വെല്ലുവിളികളിലൊന്ന് ചികിത്സയുടെ ഒരു കോഴ്സ് പൂർത്തിയാക്കിയതിന് ശേഷം ആൻ്റീഡിപ്രസൻ്റ് ഇഫക്റ്റുകളുടെ സമയം നീണ്ടുനിൽക്കുന്നു എന്നതാണ്. കെറ്റാമൈൻ ഉപയോഗിച്ചുള്ള മെയിൻ്റനൻസ് തെറാപ്പിയാണ് സാധ്യമായ ഒരു തിരഞ്ഞെടുക്കൽ. സാധാരണയായി ആഴ്ചയിൽ രണ്ടുതവണ മുതൽ രണ്ടാഴ്ചയിലൊരിക്കൽ വരെ ഫലം കാണുന്നു.<ref name="pmid33065824"/><ref name="pmid33174760"/><ref name="pmid33162856">{{cite journal |vauthors=Bobo WV, Riva-Posse P, Goes FS, Parikh SV |title=Next-Step Treatment Considerations for Patients With Treatment-Resistant Depression That Responds to Low-Dose Intravenous Ketamine |journal=Focus (Am Psychiatr Publ) |volume=18 |issue=2 |pages=181–192 |date=April 2020 |pmid=33162856 |doi=10.1176/appi.focus.20190048 |pmc=7587874 }}</ref> കുത്തിവയ്പ്പിന് ശേഷം മൂന്ന് ദിവസത്തേക്ക് കെറ്റാമൈൻ ആത്മഹത്യാ ചിന്തകൾ കുറയ്ക്കുന്നു.<ref name="pmid31729893">{{cite journal |vauthors=Witt K, Potts J, Hubers A, Grunebaum MF, Murrough JW, Loo C, Cipriani A, Hawton K |title=Ketamine for suicidal ideation in adults with psychiatric disorders: A systematic review and meta-analysis of treatment trials |journal=Aust N Z J Psychiatry |volume=54 |issue=1 |pages=29–45 |date=January 2020 |pmid=31729893 |doi=10.1177/0004867419883341 |s2cid=208035394 |url=https://ora.ox.ac.uk/objects/uuid:25219d6c-5c8f-4842-91d9-41a9fd7fb1bd |access-date=18 January 2021 |archive-date=2 July 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220702024708/https://ora.ox.ac.uk/objects/uuid:25219d6c-5c8f-4842-91d9-41a9fd7fb1bd |url-status=live }}</ref> കെറ്റാമൈനിൻ്റെ ഒരു എൻ്റിയോമർ ആയ എസ്‌കെറ്റാമൈൻ വാണിജ്യപരമായി സ്പ്രാവറ്റോ എന്ന പേരിൽ വിൽക്കുന്നു. 2019-ൽ യൂറോപ്യൻ മെഡിസിൻസ് ഏജൻസി ഒരു ആൻ്റീഡിപ്രസൻ്റായി ഇതിനെ അംഗീകരിക്കുകയുണ്ടായി.<ref>{{cite web|title=Spravato (esketamine)|publisher=European Medicines Agency|date=8 July 2022|accessdate=20 July 2022|url=https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/spravato|archive-date=23 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201123231245/https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/spravato|url-status=live}}</ref> 2019-ൽ യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സിലും <ref name="fda-spravato">{{cite web |title=FDA approves new nasal spray medication for treatment-resistant depression; available only at a certified doctor's office or clinic |url=https://www.fda.gov/news-events/press-announcements/fda-approves-new-nasal-spray-medication-treatment-resistant-depression-available-only-certified |publisher=US Food and Drug Administration |access-date=29 July 2022 |date=5 March 2019 |archive-date=23 July 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210723022112/https://www.fda.gov/news-events/press-announcements/fda-approves-new-nasal-spray-medication-treatment-resistant-depression-available-only-certified |url-status=live }}</ref>മറ്റിടങ്ങളിലും ട്രീറ്റമെന്റ്-റെസിസ്റ്റന്റ് ഡിപ്രക്ഷന് മൂക്കിലുപയോഗിക്കുന്ന സ്പ്രേയായി എസ്കെറ്റാമൈൻ അംഗീകരിച്ചു. കനേഡിയൻ നെറ്റ്‌വർക്ക് ഫോർ മൂഡ് ആൻഡ് ആൻസൈറ്റി ട്രീറ്റ്മെന്റ് (CANMAT) നുള്ള മൂന്നാം നിര ചികിത്സയായി എസ്‌കെറ്റാമൈൻ ശുപാർശ ചെയ്യുന്നു.<ref name="pmid33174760"/>നിലവിലുള്ള തെളിവുകൾ പരിമിതവും വളരെ താഴ്ന്നതോ ആയ ഉറപ്പുള്ളതുമാണെങ്കിലും, **മൂഡ് സ്റ്റബിലൈസറുകൾ (mood stabilizers)**ക്കൊപ്പം ഒരൊറ്റ ഡോസ് ഇൻട്രാവീനസ് കെറ്റാമിൻ (intravenous ketamine) നൽകുന്നത് ബൈപോളാർ ഡിപ്രഷനിൽ (bipolar depression) വേഗത്തിൽ, എന്നാൽ താൽക്കാലികമായി മാത്രം നിലനിൽക്കുന്ന വിഷാദരോഗവിരുദ്ധ ഫലം (antidepressant effect) ഉണ്ടാക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ടെന്ന് തെളിവുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.<ref name="dean">{{cite journal | vauthors = Dean RL, Marquardt T, Hurducas C, Spyridi S, Barnes A, Smith R, Cowen PJ, McShane R, Hawton K, Malhi GS, Geddes J, Cipriani A | title = Ketamine and other glutamate receptor modulators for depression in adults with bipolar disorder | journal = The Cochrane Database of Systematic Reviews | volume = 2021 | article-number = CD011611 | date = October 2021 | issue = 10 | pmid = 34623633 | pmc = 8499740 | doi = 10.1002/14651858.CD011611.pub3 }}</ref> 2022 ഫെബ്രുവരിയിൽ, അമേരിക്കൻ ഫുഡ് ആൻഡ് ഡ്രഗ് അഡ്മിനിസ്ട്രേഷൻ (FDA) വിഷാദരോഗം ചികിത്സിക്കുന്നതിനായി കെറ്റാമിൻ അടങ്ങിയ കോമ്പൗണ്ടഡ് (compounded) നാസൽ സ്പ്രേ ഉൽപ്പന്നങ്ങളെ സംബന്ധിച്ച് ആരോഗ്യപരിപാലന വിദഗ്ധർക്ക് ഒരു മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി<ref name="fda-2/22">{{cite web |title=FDA alerts health care professionals of potential risks associated with compounded ketamine nasal spray |url=https://www.fda.gov/drugs/human-drug-compounding/fda-alerts-health-care-professionals-potential-risks-associated-compounded-ketamine-nasal-spray |publisher=US Food and Drug Administration |access-date=29 July 2022 |date=16 February 2022 |archive-date=31 August 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220831210903/https://www.fda.gov/drugs/human-drug-compounding/fda-alerts-health-care-professionals-potential-risks-associated-compounded-ketamine-nasal-spray }}</ref> === കെറ്റാമൈൻ, എസ്കെറ്റാമൈൻ എന്നിവയുടെ താരതമ്യ ഫലപ്രാപ്തി === കെറ്റാമിന്റെ വിഷാദരോഗവിരുദ്ധ ഫലം (antidepressant effect) റേസമിക് കെറ്റാമിൻ (racemic ketamine) ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ കൂടുതൽ ശക്തവും കൂടുതൽ കാലം നിലനിൽക്കുന്നതുമാണെന്ന് തോന്നുന്നു. അതേസമയം, എസ്കെറ്റാമിന്റെ (esketamine) ഫലം താരതമ്യേന കുറവാണ്, കൂടാതെ ചികിത്സ അവസാനിച്ചതിന് ശേഷം അതിന്റെ പ്രഭാവം കുറഞ്ഞുപോകാനും സാധ്യതയുണ്ട്.<ref name = "Nikolin_2023">{{cite journal | vauthors = Nikolin S, Rodgers A, Schwaab A, Bahji A, Zarate C, Vazquez G, Loo C | date = August 2023 | title = Ketamine for the treatment of major depression: a systematic review and meta-analysis | language = English | journal = eClinicalMedicine | volume = 62 | article-number = 102127 | doi = 10.1016/j.eclinm.2023.102127 | pmc = 10430179 | pmid = 37593223 | doi-access = free }}</ref> മുതിർന്നവരിൽ യൂണിപോളാർ മേജർ ഡിപ്രസീവ് ഡിസോർഡർ ഉള്ളവരിൽ നടത്തിയ നിയന്ത്രിത പരീക്ഷണങ്ങളുടെ ഒരു കോക്രേൻ അവലോകനത്തിൽ<ref name="Sachdeva_2023" /> കെറ്റാമൈൻ അല്ലെങ്കിൽ എസ്‌കെറ്റാമൈൻ എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച് ചികിത്സിക്കുന്ന ആളുകൾക്ക് 1 മുതൽ 7 ദിവസം വരെ രോഗലക്ഷണങ്ങൾ കുറയുകയോ മുക്തി ലഭിക്കുകയോ ചെയ്തതായി കണ്ടെത്തുകയുണ്ടായി.<ref name="dean2">{{cite journal |display-authors=6| vauthors = Dean RL, Hurducas C, Hawton K, Spyridi S, Cowen PJ, Hollingsworth S, Marquardt T, Barnes A, Smith R, McShane R, Turner EH, Cipriani A| title = Ketamine and other glutamate receptor modulators for depression in adults with unipolar major depressive disorder | journal = The Cochrane Database of Systematic Reviews | volume = 9 | pages = CD011612 | date = September 2021 | issue = 11 | pmid = 34510411 | pmc = 8434915 | doi = 10.1002/14651858.CD011612.pub3 }}</ref> 18.7% (4.1 മുതൽ 40.4% വരെ) കൂടുതൽ ആളുകൾ ചില പ്രയോജനങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുകയും 9.6% (0.2 മുതൽ 39.4% വരെ) കെറ്റാമൈൻ ചികിത്സയിലൂടെ 24 മണിക്കൂറിനുള്ളിൽ മുക്തി നേടുകയും ചെയ്തു. എസ്‌കെറ്റാമൈൻ സ്വീകരിക്കുന്നവരിൽ, 2.1% (2.5 മുതൽ 24.4%) ആളുകൾക്ക് 24 മണിക്കൂറിനുള്ളിൽ കുറച്ച് ആശ്വാസം ലഭിച്ചു. 10.3% (4.5 മുതൽ 18.2% വരെ) കൂടുതൽ പേർക്ക് രോഗലക്ഷണങ്ങൾ കുറവോ ഇല്ലാതെയോ കണ്ടു. ഈ ഫലങ്ങൾ ഒരാഴ്‌ചയ്‌ക്കപ്പുറം നിലനിന്നില്ല. എന്നിരുന്നാലും ചില പഠനങ്ങളിൽ നിരക്ക് കാണിക്കുന്നത് ഫലത്തിന്റെ കാലാവധി വ്യക്തമല്ല എന്നാണ്.<ref name=dean2/> ബൈപോളാർ ഡിപ്രഷൻ ഉള്ളവരിൽ കെറ്റാമൈൻ ചികിത്സ കഴിഞ്ഞ് <ref name="Sachdeva_2023" />24 മണിക്കൂറിനുള്ളിലോ മൂന്നോ അതിലധികമോ ദിവസത്തിനുള്ളിലോ വിഷാദ രോഗലക്ഷണങ്ങൾ ഭാഗികമായി ഇല്ലാതാകുന്നു പ്രബലമായി ബൈപോളാർ ഡിപ്രഷനുള്ള 1000 പേരിൽ 10പേർക്ക് ചെറിയ പുരോഗതി ഉണ്ടായേക്കാം. പക്ഷേ ചികിത്സ കഴിഞ്ഞ് ഒരു ദിവസം കൊണ്ട് രോഗലക്ഷണങ്ങൾ ഇല്ലാതാകില്ല. ഈ കണക്കുകൾ ലഭ്യമായ പരിമിതമായ ഗവേഷണങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ് .<ref name=dean/> 2022 ഫെബ്രുവരിയിൽ, യുഎസ് ഫുഡ് ആൻഡ് ഡ്രഗ് അഡ്മിനിസ്ട്രേഷൻ, വിഷാദരോഗം ചികിത്സിക്കാൻ ഉദ്ദേശിച്ചുള്ള കെറ്റാമൈൻ അടങ്ങിയ സംയുക്തമായ നാസൽ സ്പ്രേ ഉൽപ്പന്നങ്ങളെക്കുറിച്ച് ആരോഗ്യ പരിപാലന വിദഗ്ധർക്ക് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി. === മരണത്തോട് അടുക്കുന്ന അനുഭവം === ഒരു NDE യുടെ സാധ്യമായ ഏറ്റവും വിപുലമായ നിർവചനം ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ കെറ്റാമൈൻ അനസ്തേഷ്യയുടെ സമയത്ത് അവരുടെ സ്വപ്നങ്ങൾ ഓർത്തെടുക്കാൻ കഴിയുന്ന മിക്ക ആളുകളും മരണത്തോടടുത്ത അനുഭവങ്ങൾ (NDEs) റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നു. <ref name="Jansen2001b">{{Cite book |title=Ketamine: Dreams and Realities |url=https://archive.org/details/ketaminedreamsre0000jans | vauthors = Jansen K |publisher=Multidisciplinary Association for Psychedelic Studies |isbn=978-0-9660019-3-8 |year=2001 |page=[https://archive.org/details/ketaminedreamsre0000jans/page/122 122]}}</ref>കെറ്റാമൈന് സാധാരണയായി എൻഡിഇകളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന സവിശേഷതകൾ പുനഃസൃഷ്ടിക്കാൻ കഴിയും.<ref name="Peinkhofer">{{cite journal | vauthors = Peinkhofer C, Dreier JP, Kondziella D | title = Semiology and Mechanisms of Near-Death Experiences | journal = Current Neurology and Neuroscience Reports | volume = 19 | issue = 9 | page = 62 | date = July 2019 | pmid = 31352520 | doi = 10.1007/s11910-019-0983-2 | s2cid = 198965307 }}</ref> മയക്കുമരുന്ന് അനുഭവങ്ങളുടെ മറ്റ് രേഖാമൂലമുള്ള റിപ്പോർട്ടുകളുമായി താരതമ്യപ്പെടുത്തുമ്പോൾ കെറ്റാമൈൻ അനുഭവങ്ങളുടെ രേഖാമൂലമുള്ള റിപ്പോർട്ടുകൾക്ക് എൻഡിഇയുടെ രേഖാമൂലമുള്ള റിപ്പോർട്ടുകളുമായി ഉയർന്ന സാമ്യമുണ്ടെന്ന് 2019 ലെ വലിയ തോതിലുള്ള ഒരു പഠനം കണ്ടെത്തി.<ref>{{cite journal | vauthors = Martial C, Cassol H, Charland-Verville V, Pallavicini C, Sanz C, Zamberlan F, Vivot RM, Erowid F, Erowid E, Laureys S, Greyson B, Tagliazucchi E | title = Neurochemical models of near-death experiences: A large-scale study based on the semantic similarity of written reports | journal = Consciousness and Cognition | volume = 69 | pages = 52–69 | date = March 2019 | pmid = 30711788 | doi = 10.1016/j.concog.2019.01.011 | hdl = 2268/231971 | s2cid = 73432875 | hdl-access = free }}</ref> NDE-കളിൽ സാധാരണയായി റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെടുന്ന അനുഭവങ്ങളിൽ സ്വന്തം ശരീരത്തിന്റെ അതിരുകൾ വിട്ടുപോകുന്നതായി തോന്നുക, സമാധാനം അല്ലെങ്കിൽ ആനന്ദം അനുഭവപ്പെടുക, സമയബോധം ഇല്ലാതാകുന്നതുപോലെ തോന്നുക, ജീവിതത്തിലെ സംഭവങ്ങൾ പുനഃപരിശോധിക്കുന്ന അനുഭവം, ഒരു തുരങ്കത്തിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുന്നതുപോലുള്ള അനുഭവം തുടങ്ങിയവ ഉൾപ്പെടുന്നു. കെറ്റാമിൻ അനുഭവങ്ങളിലും ഇതുമായി സാമ്യമുള്ള ചില ബോധാനുഭവങ്ങൾ കാണപ്പെടാം. എന്നിരുന്നാലും, കെറ്റാമിൻ മൂലമുണ്ടാകുന്ന അനുഭവവും യഥാർത്ഥ മരണത്തോടടുത്ത അനുഭവവും ഒന്നുതന്നെയാണെന്ന് ഈ പഠനങ്ങൾ തെളിയിക്കുന്നില്ല. അവയുടെ അനുഭവസവിശേഷതകളിൽ സാമ്യമുണ്ടെന്നാണ് ഗവേഷണങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. === ആസക്തിയും സഹിഷ്ണുതയും (Addiction and tolerance) === കെറ്റാമിൻ ശാരീരിക ആശ്രിതത്വം (physical dependence) ഉണ്ടാക്കുമെന്നതിന് തെളിവുകളില്ലെങ്കിലും, പതിവായി കെറ്റാമിൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന ചിലരിൽ അതിനോടുള്ള ആസക്തി (addiction) വികസിക്കാം. മൃഗങ്ങളിൽ നടത്തിയ പരീക്ഷണങ്ങളും കെറ്റാമിൻ ദുരുപയോഗം ചെയ്യാനുള്ള സാധ്യത സ്ഥിരീകരിക്കുന്നുണ്ട്. കൂടാതെ, മൂക്കിലൂടെ വലിച്ചെടുക്കുന്ന രീതിയിൽ (insufflation) കെറ്റാമിൻ ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ അതിന്റെ ഫലം വളരെ വേഗത്തിൽ ആരംഭിക്കുന്നത്, വിനോദാവശ്യത്തിനുള്ള ലഹരിമരുന്നായി അതിന്റെ ഉപയോഗസാധ്യത വർധിപ്പിച്ചേക്കാം. കെറ്റാമിന്റെ പ്രഭാവം കുറച്ചുസമയം മാത്രമേ നീണ്ടുനിൽക്കുകയുള്ളൂ എന്നത് തുടർച്ചയായി അല്ലെങ്കിൽ അമിതമായി ഉപയോഗിക്കുന്ന പ്രവണത (bingeing) വർധിപ്പിക്കാനും കാരണമാകാം.<ref name=morgan11 /> കെറ്റാമിനോട് സഹിഷ്ണുത (tolerance) വളരെ വേഗത്തിൽ വികസിക്കുന്നു. ആവർത്തിച്ചുള്ള വൈദ്യശാസ്ത്രപരമായ ഉപയോഗത്തിലും ഇത് സംഭവിക്കാം. ഇതുമൂലം അതേ ഫലം ലഭിക്കുന്നതിനായി പിന്നീട് കൂടുതൽ അളവിൽ കെറ്റാമിൻ ഉപയോഗിക്കേണ്ടി വരാം. കെറ്റാമിൻ ഉപയോഗം നിർത്താൻ ശ്രമിച്ചതിന് ശേഷം ചിലർ പിൻവലിക്കൽ ലക്ഷണങ്ങൾ (withdrawal symptoms) റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. പ്രധാനമായും ഉത്കണ്ഠ, വിറയൽ, അമിതമായ വിയർപ്പ്, ഹൃദയമിടിപ്പ് ശക്തമായി അനുഭവപ്പെടൽ (palpitations) എന്നിവയാണ് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ട ലക്ഷണങ്ങൾ. എന്നിരുന്നാലും, ഓപ്പിയോയ്‌ഡുകൾ അല്ലെങ്കിൽ ബെൻസോഡിയസെപീനുകൾ പോലുള്ള മരുന്നുകളിൽ കാണപ്പെടുന്ന ഫിസിക്കൽ വിത്ഡ്രോവൽ ലക്ഷണങ്ങളെ പോലെ, ഈ ലക്ഷണങ്ങൾ ഇതുവരെ വസ്തുനിഷ്ഠമായി അളന്ന് സ്ഥിരീകരിച്ചിട്ടില്ല.<ref name=morgan11 /> === മസ്തിഷ്‌കത്തിന് ഉണ്ടാകുന്ന കേടുപാടുകൾ (Brain damage) === ഗുരുതരമായ ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ നേരിടുന്ന രോഗികൾക്ക്, ആസൂത്രിതമായ ചികിത്സാ രീതികളിലൂടെ ലഭിക്കുന്ന പാലിയേറ്റീവ് ഗുണങ്ങൾ (രോഗലക്ഷണങ്ങളും വേദനയും കുറയ്ക്കുന്നതിനുള്ള ആശ്വാസകരമായ ഗുണങ്ങൾ) പരിഗണിക്കുമ്പോഴും, കെറ്റാമിൻ ദീർഘകാലം ദുരുപയോഗം ചെയ്യുന്നത് മസ്തിഷ്‌കത്തിന് കേടുപാടുകൾ ഉണ്ടാക്കുമെന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു. ഇതിൽ MRI സ്കാനിൽ കാണപ്പെടുന്ന മസ്തിഷ്‌കത്തിലെ വെളുത്ത ദ്രവ്യത്തിന്റെയും (white matter), ചാര ദ്രവ്യത്തിന്റെയും (grey matter) അളവ് കുറയുന്നതും, CT സ്കാനുകളിൽ കാണപ്പെടുന്ന മസ്തിഷ്‌ക കോശകലകളുടെ ക്ഷയവും (atrophy) ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref>{{cite journal|date= October 2021 |title=Severe Encephalatrophy and Related Disorders From Long-Term Ketamine Abuse: A Case Report and Literature Review |publisher= National Institute of Health |pmc=8519172 |journal=Frontiers in Psychiatry |volume=12 |doi=10.3389/fpsyt.2021.707326 |doi-access=free |pmid=34658951 | vauthors = Liu L, Huang H, Li Y, Zhang R, Wei Y, Wu W |article-number=707326 }}</ref> കെറ്റാമിൻ പതിവായി വിനോദാവശ്യത്തിനായി ഉപയോഗിക്കുന്നവരിൽ ബൗദ്ധികശേഷിയിലെ കുറവുകൾ (cognitive deficits), കൂടാതെ ഡിസോസിയേഷൻ (dissociation), വ്യാമോഹങ്ങൾ (delusions) എന്നിവ വർധിച്ചതായും കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്.<ref name="Morgan2009">{{cite journal |vauthors=Morgan CJ, Muetzelfeldt L, Curran HV |title=Consequences of chronic ketamine self-administration upon neurocognitive function and psychological wellbeing: a 1-year longitudinal study |url=https://archive.org/details/sim_british-journal-of-addiction_2010-01_105_1/page/121 |journal=Addiction |volume=105 |issue=1 |pages=121–33 |date=January 2010 |pmid=19919593 |doi=10.1111/j.1360-0443.2009.02761.x}}</ref> === മറ്റ് ഉപയോഗങ്ങൾ === ==== അപസ്മാരം ==== സാധാരണ ചികിത്സകളോട് പ്രതികരിക്കാത്ത സ്റ്റാറ്റസ് എപിലെപ്റ്റിക്കസ് (status epilepticus) ചികിത്സിക്കുന്നതിനും കെറ്റാമിൻ ഉപയോഗിക്കുന്നു.<ref name="pmid33923061">{{cite journal | vauthors = Ghosh S, Sinha JK, Khan T, Devaraju KS, Singh P, Vaibhav K, Gaur P | title = Pharmacological and Therapeutic Approaches in the Treatment of Epilepsy | journal = Biomedicines | volume = 9 | issue = 5 | date = April 2021 | page = 470 | pmid = 33923061 | pmc = 8146518 | doi = 10.3390/biomedicines9050470 | doi-access = free | title-link = doi }}</ref>എന്നാൽ, ഇതിന്റെ ഉപയോഗത്തെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നത് നിലവിൽ കേസ് സ്റ്റഡികൾ (case studies) മാത്രമാണ്; റാൻഡമൈസ്ഡ് കൺട്രോൾഡ് ട്രയലുകൾ (randomized controlled trials) ഇതുവരെ ലഭ്യമല്ല.<ref>{{cite journal | vauthors = Gomes D, Pimentel J, Bentes C, Aguiar de Sousa D, Antunes AP, Alvarez A, Silva ZC | title = Consensus Protocol for the Treatment of Super-Refractory Status Epilepticus | journal = Acta Médica Portuguesa | volume = 31 | issue = 10 | pages = 598–605 | date = October 2018 | pmid = 30387431 | doi = 10.20344/amp.9679 | url = https://www.actamedicaportuguesa.com/revista/index.php/amp/article/view/9679 | doi-access = free | title-link = doi | access-date = 11 February 2020 | archive-date = 29 August 2020 | archive-url = https://web.archive.org/web/20200829074412/https://www.actamedicaportuguesa.com/revista/index.php/amp/article/view/9679 | url-status = live }}</ref><ref name="pmid30232735">{{cite journal |vauthors=Rosati A, De Masi S, Guerrini R |title=Ketamine for Refractory Status Epilepticus: A Systematic Review |journal=CNS Drugs |volume=32 |issue=11 |pages=997–1009 |date=November 2018 |pmid=30232735 |doi=10.1007/s40263-018-0569-6 |s2cid=52302073 }}</ref> ==== കഠിനമായ മാനസിക പിരിമുറുക്കം (Agitation) ==== ആശുപത്രിയിലെത്തുന്നതിന് മുമ്പുള്ള അടിയന്തര ചികിത്സാ സാഹചര്യങ്ങളിലും (pre-hospital settings) അടിയന്തര വിഭാഗങ്ങളിലും (emergency settings), തീവ്രമായ പ്രക്ഷോഭാവസ്ഥ (agitation), ആക്രമണസ്വഭാവം (aggression), എക്സൈറ്റഡ് ഡെലീരിയം (excited delirium) എന്നിവ ചികിത്സിക്കാൻ കെറ്റാമിൻ ഉപയോഗിക്കുന്നു. ആന്റിസൈക്കോട്ടിക്കുകൾ (antipsychotics), ബെൻസോഡിയസെപീനുകൾ (benzodiazepines) തുടങ്ങിയ മറ്റ് മരുന്നുകളോട് പ്രതികരിക്കാത്ത ഇത്തരം ലക്ഷണങ്ങൾക്കും കെറ്റാമിൻ ഉപയോഗിക്കാവുന്നതാണ്.<ref name="LinderRossWeant2018">{{cite journal | vauthors = Linder LM, Ross CA, Weant KA | title = Ketamine for the Acute Management of Excited Delirium and Agitation in the Prehospital Setting | journal = Pharmacotherapy | volume = 38 | issue = 1 | pages = 139–151 | date = January 2018 | pmid = 29136301 | doi = 10.1002/phar.2060 | url = }}</ref><ref name="PeterSuhasGowda2025">{{cite journal | vauthors = Peter C, Suhas S, Gowda GS, Ghadigaonkar D, Muliyala KP, Reddi VS | title = Systematic review of parenteral ketamine for managing acute agitation in emergency settings | journal = Asian J Psychiatr | volume = 103 | issue = | article-number = 104344 | date = January 2025 | pmid = 39724793 | doi = 10.1016/j.ajp.2024.104344 | url = }}</ref><ref name="BrownEvansTucker2023">{{cite journal | vauthors = Brown AC, Evans DD, Tucker P | title = Is Ketamine an Effective Treatment of Acute Agitation in the Emergency Department? Implications for APRN Practice | journal = Adv Emerg Nurs J | volume = 45 | issue = 4 | pages = 253–259 | date = 2023 | pmid = 37885076 | doi = 10.1097/TME.0000000000000479 | url = }}</ref><ref name="BarbicAndolfattoGrunau2021">{{cite journal | vauthors = Barbic D, Andolfatto G, Grunau B, Scheuermeyer FX, Macewan B, Qian H, Wong H, Barbic SP, Honer WG | title = Rapid Agitation Control With Ketamine in the Emergency Department: A Blinded, Randomized Controlled Trial | journal = Ann Emerg Med | volume = 78 | issue = 6 | pages = 788–795 | date = December 2021 | pmid = 34353650 | doi = 10.1016/j.annemergmed.2021.05.023 | url = | doi-access = free }}</ref><ref name="LinFigueradoMontgomery2021">{{cite journal | vauthors = Lin J, Figuerado Y, Montgomery A, Lee J, Cannis M, Norton VC, Calvo R, Sikand H | title = Efficacy of ketamine for initial control of acute agitation in the emergency department: A randomized study | journal = Am J Emerg Med | volume = 44 | issue = | pages = 306–311 | date = June 2021 | pmid = 32340820 | doi = 10.1016/j.ajem.2020.04.013 | url = }}</ref> ==== ആസ്ത്മ (Asthma) ==== സാധാരണ ചികിത്സയോട് പ്രതികരിക്കാത്ത തീവ്രമായ അക്യൂട്ട് ആസ്ത്മ (severe acute asthma) ഉള്ള കുട്ടികൾക്ക് കെറ്റാമിൻ ഒരു സാധ്യതയുള്ള ചികിത്സയായി നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.<ref name="Jat_2012">{{cite journal | vauthors = Jat KR, Chawla D | title = Ketamine for management of acute exacerbations of asthma in children | journal = The Cochrane Database of Systematic Reviews | volume = 11 | issue = 11 | article-number = CD009293 | date = November 2012 | pmid = 23152273 | pmc = 6483733 | doi = 10.1002/14651858.CD009293.pub2 | collaboration = Cochrane Airways Group }}</ref> കെറ്റാമിനുള്ള ബ്രോങ്കോഡൈലേറ്റർ (bronchodilator) ഗുണങ്ങളാണ് ഇതിന് കാരണം.<ref name="Jat_2012" /> 2012-ലെ ഒരു കോക്രെയ്ൻ റിവ്യൂ (Cochrane review) പ്രകാരം, കെറ്റാമിൻ ഉപയോഗിച്ചതിനെ തുടർന്ന് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ട പ്രതികൂല ഫലങ്ങൾ വളരെ കുറവായിരുന്നു. എന്നാൽ, ലഭ്യമായ പഠനങ്ങൾ പരിമിതമായതിനാൽ, കെറ്റാമിൻ ഉപയോഗിക്കുന്നതിലൂടെ കാര്യമായ ചികിത്സാ ഗുണം ലഭിക്കുന്നതായി കണ്ടെത്തിയിട്ടില്ല.<ref name="Jat_2012" /> == വിപരീതഫലങ്ങൾ == കെറ്റാമൈനിനുള്ള ചില പ്രധാന [[കോൺട്രാഇൻഡിക്കേഷൻ]] ഇവയാണ്:<ref name="pmid29870458" /><ref name="pmid29870457" /> * അസ്ഥിരമായ ആൻജൈന (unstable angina) അല്ലെങ്കിൽ ശരിയായി നിയന്ത്രിക്കപ്പെടാത്ത രക്താതിമർദ്ദം (hypertension) പോലുള്ള ഗുരുതരമായ ഹൃദയ-രക്തക്കുഴൽ രോഗങ്ങൾ (cardiovascular disease). * വർദ്ധിച്ച [[ഇൻട്രാക്രാനിയൽ മർദ്ദം#വർദ്ധിച്ച ഐസിപി|ഇൻട്രാക്രാനിയൽ]] അല്ലെങ്കിൽ [[ഇൻട്രാക്യുലർ മർദ്ദം|ഇൻട്രാക്യുലർ]] മർദ്ദം (എന്നിരുന്നാലും ഇവ വിവാദമായി തുടരുന്നു, സമീപകാല പഠനങ്ങൾ മറിച്ചാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്)<ref name="pmid29870457" /> * മോശമായി നിയന്ത്രിക്കപ്പെട്ട [[സൈക്കോസിസ്]] * [[സിറോസിസ്]] പോലുള്ള ഗുരുതരമായ കരൾ രോഗം * [[ഗർഭം]] * സജീവമായ [[ലഹരിവസ്തു ഉപയോഗ വൈകല്യം]] (തുടർച്ചയായ കെറ്റാമൈൻ കുത്തിവയ്പ്പുകൾ) * 3 മാസത്തിൽ താഴെയുള്ള പ്രായം<ref name="pmid23521979" /> == പ്രതികൂല ഫലങ്ങൾ == അനസ്‌തീഷ്യയ്ക്കുള്ള അളവിൽ കെറ്റാമിൻ നൽകുമ്പോൾ, ഏകദേശം 10–20% മുതിർന്നവർക്കും 1–2% കുട്ടികൾക്കും<ref name="pmid23521979" /> അനസ്‌തീഷ്യയിൽ നിന്ന് ഉണരുന്ന ഘട്ടത്തിൽ പ്രതികൂലമായ മാനസിക പ്രതികരണങ്ങൾ അനുഭവപ്പെടുന്നു. ഇവ സ്വപ്നങ്ങളും ഡിസ്ഫോറിയയും (dysphoria) മുതൽ ഭ്രമദർശനങ്ങളും (hallucinations) എമർജൻസ് ഡെലീരിയവും (emergence delirium) വരെ വ്യത്യാസപ്പെടാം.<ref name="StrayerNelson2008">{{cite journal |vauthors=Strayer RJ, Nelson LS |title=Adverse events associated with ketamine for procedural sedation in adults |journal=The American Journal of Emergency Medicine |volume=26 |issue=9 |pages=985–1028 |date=November 2008 |pmid=19091264 |doi=10.1016/j.ajem.2007.12.005 |url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmedhealth/PMH0026626/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20170908185727/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmedhealth/PMH0026626/ |archive-date=8 September 2017}}</ref> [[File:HarmCausedByDrugsTable.svg|class=skin-invert-image|thumb|upright=1.35|Table from the 2010 ISCD study ranking various drugs (legal and illegal) based on statements by drug-harm experts. Ketamine was found to be the 11th overall most dangerous drug.<ref name="Nutt_2010">{{cite journal | vauthors = Nutt DJ, King LA, Phillips LD | title = Drug harms in the UK: a multicriteria decision analysis | journal = Lancet | volume = 376 | issue = 9752 | pages = 1558–1565 | date = November 2010 | pmid = 21036393 | doi = 10.1016/S0140-6736(10)61462-6 | bibcode = 2010Lanc..376.1558N | s2cid = 5667719 }}</ref>]] ലാമോട്രിജിൻ (lamotrigine), <ref name="pmid10711913" /> നിമോഡിപിൻ (nimodipine) <ref name="pmid11750186" />എന്നിവ ചേർക്കുമ്പോൾ കെറ്റാമിന്റെ സൈക്കോട്ടോമിമെറ്റിക് (psychotomimetic) ഫലങ്ങൾ കുറയുന്നു.[<ref name="StrayerNelson2008" /><ref name="pmid32826629" /> കൂടാതെ, ചികിത്സയ്ക്ക് മുമ്പ് ബെൻസോഡിയസെപീൻ (benzodiazepine) അല്ലെങ്കിൽ പ്രൊപ്പോഫോൾ (propofol) നൽകുന്നതിലൂടെയും ഈ ഫലങ്ങളെ പ്രതിരോധിക്കാനാകും.<ref name="StrayerNelson2008" /><ref name="pmid32826629" /> കെറ്റാമിൻ അനസ്‌തീഷ്യ സാധാരണയായി ടോണിക്-ക്ലോണിക് ചലനങ്ങൾക്ക് (tonic-clonic movements) കാരണമാകുന്നു; ഇത് 10%-ത്തിലധികം ആളുകളിൽ കാണപ്പെടുന്നു. അപൂർവമായി **ഹൈപ്പർടോണിയ (hypertonia)**യും ഉണ്ടാകാം<ref name="Quibell2011" /><ref name="StrayerNelson2008" /> ഏകദേശം 5–15% രോഗികളിൽ ഛർദ്ദി ഉണ്ടാകുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കാം. ചികിത്സയ്ക്ക് മുമ്പ് പ്രൊപ്പോഫോൾ നൽകുന്നത് ഛർദ്ദി കുറയ്ക്കാനും സഹായിക്കുന്നു.<ref name="pmid23521979" /><ref name="StrayerNelson2008" />ലാരിംഗോസ്പാസം (laryngospasm) കെറ്റാമിൻ ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ വളരെ അപൂർവമായാണ് സംഭവിക്കുന്നത്. പൊതുവെ കെറ്റാമിൻ ശ്വസനത്തെ ഉത്തേജിപ്പിക്കുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്. എന്നാൽ, ഉയർന്ന അളവിലുള്ള കെറ്റാമിൻ വളരെ വേഗത്തിൽ ഇൻട്രാവീനസ് ആയി കുത്തിവയ്ക്കുമ്പോൾ, ആദ്യത്തെ 2–3 മിനിറ്റിനുള്ളിൽ താൽക്കാലികമായി ശ്വസനത്തെ അടിച്ചമർത്താൻ സാധ്യതയുണ്ട്.<ref name="StrayerNelson2008" /> കുറഞ്ഞ സബ്-അനസ്‌തറ്റിക് ഡോസുകളിൽ (sub-anesthetic doses) കെറ്റാമിൻ ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ മാനസിക പാർശ്വഫലങ്ങൾ കൂടുതലായി പ്രകടമാകുന്നു. സാധാരണയായി കാണപ്പെടുന്ന മാനസിക പാർശ്വഫലങ്ങളിൽ ഡിസോസിയേഷൻ (dissociation), കാഴ്ചയിലെ വ്യതിയാനങ്ങൾ (visual distortions), മരവിപ്പ് (numbness) എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. കൂടാതെ, ഏകദേശം 20–50% ആളുകളിൽ സംസാരിക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ട്, ആശയക്കുഴപ്പം, ഉന്മാദസദൃശമായ സന്തോഷാവസ്ഥ (euphoria), മയക്കം (drowsiness), ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ട് എന്നിവയും കാണപ്പെടുന്നു. ഏകദേശം 6–10% ആളുകൾ ഭ്രമദർശനങ്ങൾ (hallucinations) അനുഭവപ്പെടുന്നതായി റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നു. മാനസികവുമായി നേരിട്ട് ബന്ധപ്പെട്ടതല്ലാത്ത സാധാരണ പാർശ്വഫലങ്ങളിൽ (10%-ത്തിലധികം ആളുകളിൽ) തലകറക്കം, കാഴ്ച മങ്ങൽ, വായ വരൾച്ച, രക്തസമ്മർദ്ദം വർധിക്കൽ, ഓക്കാനം, ശരീര താപനില കൂടുകയോ കുറയുകയോ ചെയ്യുക, മുഖത്തോ ശരീരത്തിലോ ചുവപ്പ് പടരുക (flushing) എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. ഈ പാർശ്വഫലങ്ങളെല്ലാം സാധാരണയായി കുത്തിവയ്പ്പ് അവസാനിക്കുന്ന സമയത്താണ് ഏറ്റവും ശക്തമായി പ്രകടമാകുന്നത്. തുടർന്ന് ഏകദേശം 40 മിനിറ്റിനുള്ളിൽ അവ ഗണ്യമായി കുറയുകയും, കുത്തിവയ്പ്പിന് ശേഷം 4 മണിക്കൂറിനുള്ളിൽ പൂർണ്ണമായും അപ്രത്യക്ഷമാവുകയും ചെയ്യുന്നു<ref name="pmid31791675">{{cite journal |vauthors=Acevedo-Diaz EE, Cavanaugh GW, Greenstein D, Kraus C, Kadriu B, Zarate CA, Park LT |title=Comprehensive assessment of side effects associated with a single dose of ketamine in treatment-resistant depression |journal=J Affect Disord |volume=263 |pages=568–575 |date=February 2020 |pmid=31791675 |doi=10.1016/j.jad.2019.11.028|pmc=8457026 }}</ref> === കരൾ വിഷബാധയും യൂറോളജിക്കൽ രോഗവും === മൂത്രാശയ-മൂത്രനാളി സംബന്ധമായ രോഗങ്ങൾ (Urologic diseases) പ്രധാനമായും കെറ്റാമിൻ വലിയ അളവിൽ പതിവായി ഉപയോഗിക്കുന്നവരിലാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്. പതിവായി കെറ്റാമിൻ ഉപയോഗിക്കുന്നവരിൽ 20–30% പേർക്ക് മൂത്രാശയവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പരാതികൾ ഉണ്ടാകുന്നു. <ref name="pmid29870458" /><ref name="pmid21102971">{{cite journal |vauthors=Smith HS |title=Ketamine-induced urologic insult (KIUI) |journal=Pain Physician |volume=13 |issue=6 |pages=E343–6 |date=2010 |doi=10.36076/ppj.2010/13/E343 |pmid=21102971| doi-access = free | title-link = doi }}</ref> സിസ്റ്റൈറ്റിസ് (മൂത്രാശയവീക്കം) മുതൽ ഹൈഡ്രോനെഫ്രോസിസ് (വൃക്കയിൽ മൂത്രം കെട്ടിക്കിടന്ന് വീക്കം ഉണ്ടാകുന്ന അവസ്ഥ), വൃക്കസ്തംഭനം (kidney failure) വരെയുള്ള വിവിധ രോഗാവസ്ഥകൾ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref name="pmid32212278">{{cite journal |vauthors=Castellani D, Pirola GM, Gubbiotti M, Rubilotta E, Gudaru K, Gregori A, Dellabella M |title=What urologists need to know about ketamine-induced uropathy: A systematic review |journal=Neurourol Urodyn |volume=39 |issue=4 |pages=1049–1062 |date=April 2020 |pmid=32212278 |doi=10.1002/nau.24341|s2cid=214643776 }}</ref> കെറ്റാമിൻ മൂലമുണ്ടാകുന്ന സിസ്റ്റൈറ്റിസിന്റെ സാധാരണ ലക്ഷണങ്ങൾ അടിക്കടി മൂത്രമൊഴിക്കൽ, മൂത്രമൊഴിക്കുമ്പോൾ വേദനയോ അസ്വസ്ഥതയോ ഉണ്ടാകുക (dysuria), മൂത്രമൊഴിക്കാനുള്ള അടിയന്തരമായ തോന്നൽ (urinary urgency) എന്നിവയാണ്. ചിലപ്പോൾ മൂത്രമൊഴിക്കുമ്പോൾ വേദനയും മൂത്രത്തിൽ രക്തം കാണപ്പെടുന്നതും (hematuria) ഉണ്ടാകാം.<ref name="Middela2011">{{cite journal |vauthors=Middela S, Pearce I |title=Ketamine-induced vesicopathy: a literature review |journal=International Journal of Clinical Practice |volume=65 |issue=1 |pages=27–30 |date=January 2011 |pmid=21155941 |doi=10.1111/j.1742-1241.2010.02502.x |s2cid=25034266 |url=https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-00600043 | doi-access = free | title-link = doi |access-date=10 September 2018 |archive-date=19 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180919123758/https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-00600043 |url-status=live }}</ref> മൂത്രാശയത്തിന്റെ ഭിത്തിക്കുണ്ടാകുന്ന കേടുപാടുകൾ ഇന്റർസ്റ്റീഷ്യൽ സിസ്റ്റൈറ്റിസിനും ഈസിനോഫിലിക് സിസ്റ്റൈറ്റിസിനും ഉള്ളതുമായി സാമ്യമുണ്ട്. മൂത്രാശയത്തിന്റെ ഭിത്തി കട്ടിയാകുകയും അതിന്റെ പ്രവർത്തനപരമായ സംഭരണശേഷി 10–150 മില്ലിലിറ്റർ വരെ കുറയുകയും ചെയ്യാം. കെറ്റാമിനും അതിന്റെ മെറ്റബൊലൈറ്റുകളും (ഉപാപചയ ഉൽപ്പന്നങ്ങളും) മൂത്രാശയത്തിന്റെ അകത്തെ പാളിയായ യൂറോതീലിയവുമായി നേരിട്ട് ഇടപഴകുന്നതാണ് കെറ്റാമിൻ മൂലമുണ്ടാകുന്ന സിസ്റ്റൈറ്റിസിന് കാരണമാകുന്നതെന്ന് പഠനങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഇതിന്റെ ഫലമായി മൂത്രാശയത്തിന്റെ അകത്തെ പാളിയിലെ എപ്പിത്തീലിയൽ കോശങ്ങൾക്ക് കേടുപാടുകൾ സംഭവിക്കുകയും യൂറോതീലിയൽ തടസ്സത്തിന്റെ പ്രവേശനക്ഷമത വർധിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇതാണ് രോഗത്തിന്റെ വിവിധ ക്ലിനിക്കൽ ലക്ഷണങ്ങൾക്ക് കാരണമാകുന്നത്.<ref>{{cite journal | title = Changes to the bladder epithelial barrier are associated with ketamine-induced cystitis | pmid = 28966667 | pmc = 5615221 | doi = 10.3892/etm.2017.4913 | vauthors = Qixin D, Tianpeng W, Xiaochun Y, Lingqi L, Jiantao Y, Zhongjie L | journal = Experimental and Therapeutic Medicine | date = 20 January 2017 | volume = 14 | issue = 4 | pages = 2757–2762}}</ref> കെറ്റാമിൻ മൂലമുണ്ടാകുന്ന സിസ്റ്റൈറ്റിസിന്റെ ചികിത്സയിൽ ആദ്യപടിയായി കെറ്റാമിൻ ഉപയോഗം നിർത്തുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്. തുടർന്ന് NSAID-കളും ആന്റിക്കോളിനെർജിക് മരുന്നുകളും നൽകുന്നു. ഇവയോട് മതിയായ പ്രതികരണം ലഭിക്കുന്നില്ലെങ്കിൽ ട്രാമഡോൾ നൽകാം. രണ്ടാം നിര ചികിത്സകളിൽ മൂത്രാശയത്തിന്റെ അകത്തെ പാളിയായ എപ്പിത്തീലിയത്തെ സംരക്ഷിക്കുന്ന മരുന്നുകൾ ഉൾപ്പെടുന്നു. ഉദാഹരണത്തിന്, വായിലൂടെ കഴിക്കുന്ന പെന്റോസാൻ പോളിസൾഫേറ്റ്, അല്ലെങ്കിൽ ഹയാലുറോണിക് ആസിഡ് മൂത്രാശയത്തിനുള്ളിലേക്ക് നേരിട്ട് നൽകുന്ന ചികിത്സ എന്നിവ ഉപയോഗിക്കാം. മൂത്രാശയത്തിനുള്ളിലേക്ക് നേരിട്ട് നൽകുന്ന ബോട്ടുലിനം ടോക്സിനും പ്രയോജനകരമാണ്.<ref name="pmid32212278" /> എപ്പിഗാലോകാറ്റെക്കിൻ-3-ഗാലേറ്റ് (EGCG) എന്ന ഘടകം കെറ്റാമിൻ മൂലമുണ്ടാകുന്ന സിസ്റ്റൈറ്റിസിൽ മൂത്രാശയത്തിന്റെ പ്രവർത്തനത്തിലെ തകരാറുകൾ കുറയ്ക്കാൻ സഹായിക്കാമെന്നും ചില ഗവേഷണങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. കൊളാജനും പേശിയും തമ്മിലുള്ള അനുപാതം സാധാരണ നിലയിലാക്കുകയും മൂത്രാശയത്തിന്റെ സംഭരണശേഷി പുനഃസ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതിലൂടെയാണ് ഇത് സാധ്യമാകുന്നത്.<ref name="pmid34105799">{{cite journal |vauthors=Xie X, Liang J, Huang R, Luo C, Yang J, Xing H, Zhou L, Qiao H, Ergu E, Chen H |title=Molecular pathways underlying tissue injuries in the bladder with ketamine cystitis |journal=FASEB Journal |volume=35 |issue=7 |article-number=e21703 |date=July 2021 |pmid=34105799 |doi=10.1096/fj.202100437 |doi-access=free }}</ref> കെറ്റാമിൻ മൂലമുണ്ടാകുന്ന ഹെപ്പറ്റോടോക്സിസിറ്റി (hepatotoxicity), അതായത് കരളിന് ഉണ്ടാകുന്ന വിഷബാധ, ഉയർന്ന അളവിൽ കെറ്റാമിൻ ഉപയോഗിക്കുകയും ആവർത്തിച്ച് നൽകുകയും ചെയ്യുമ്പോഴാണ് പ്രധാനമായും ഉണ്ടാകുന്നത്. ദീർഘകാലമായി ഉയർന്ന അളവിൽ കെറ്റാമിൻ ഉപയോഗിക്കുന്നവരുടെ ഒരു വിഭാഗത്തിൽ കരൾക്ക് കേടുപാടുകൾ സംഭവിക്കുന്നതിന്റെ നിരക്ക് ഏകദേശം 10% ആണെന്ന് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.<ref>{{cite journal | vauthors = Wong GL, Tam YH, Ng CF, Chan AW, Choi PC, Chu WC, Lai PB, Chan HL, Wong VW | title = Liver injury is common among chronic abusers of ketamine | journal = Clinical Gastroenterology and Hepatology | volume = 12 | issue = 10 | pages = 1759–62.e1 | date = October 2014 | pmid = 24534547 | doi = 10.1016/j.cgh.2014.01.041 }}</ref>വിട്ടുമാറാത്ത വേദനയ്ക്കുള്ള ചികിത്സയായി കെറ്റാമിൻ ഉപയോഗിച്ച ചിലരിൽ കരൾ എൻസൈമുകളുടെ അളവ് വർധിച്ചതായും കേസുകൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.<ref name="pmid32212278" /> ദീർഘകാലത്തെ കെറ്റാമിൻ ദുരുപയോഗം ബിലിയറി കോളിക് (biliary colic), കാഷെക്സിയ (cachexia), ദഹനനാളവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട രോഗങ്ങൾ, കരൾ-പിത്തരസ വ്യവസ്ഥയിലെ തകരാറുകൾ (hepatobiliary disorder), തീവ്രമായ വൃക്ക ക്ഷതം (acute kidney injury) <ref>{{cite journal | doi = 10.1080/08998280.2014.11929117 | vauthors = Joseph P, Binu R, Sebastian T, Fahmy H | journal = Baylor University Medical Center Proceedings | volume = 27 | issue = 3 | date = 11 December 2017 | pages = 223–225 | title = Multiorgan Dysfunction Related to Chronic Ketamine Abuse| pmid = 24982568 | pmc = 4059572 }}</ref>എന്നിവയുമായും ബന്ധപ്പെട്ടതായി കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്.<ref>{{cite journal | pmid = 27330331 | pmc = 4898409 | title = Chronic biliary colic associated with ketamine abuse | vauthors = Ahamed AN, Yahya AA | date = 2 June 2016 | pages = 135–137 | journal = International Medical Case Reports Journal | volume = 9 | doi = 10.2147/IMCRJ.S100648 | doi-access = free | title-link = doi }}</ref> == ഇന്ററാക്ഷൻസ് == കെറ്റാമിൻ, പ്രൊപ്പോഫോൾ <ref name="propofol">{{cite journal | vauthors = Hui TW, Short TG, Hong W, Suen T, Gin T, Plummer J | title = Additive interactions between propofol and ketamine when used for anesthesia induction in female patients | journal = Anesthesiology | volume = 82 | issue = 3 | pages = 641–8 | date = March 1995 | pmid = 7879932 | doi = 10.1097/00000542-199503000-00005 | s2cid = 24005549 | doi-access = free | title-link = doi }}</ref>എന്ന മരുന്നിന്റെയും മിഡാസൊലം എന്ന മരുന്നിന്റെയും മയക്കാനുള്ള (sedative) ഫലങ്ങൾ വർധിപ്പിക്കുന്നു.<ref name="midazolam">{{cite journal | vauthors = Hong W, Short TG, Hui TW | title = Hypnotic and anesthetic interactions between ketamine and midazolam in female patients | journal = Anesthesiology | volume = 79 | issue = 6 | pages = 1227–32 | date = December 1993 | pmid = 8267198 | doi = 10.1097/00000542-199312000-00013 | s2cid = 12246068 | doi-access = free | title-link = doi }}</ref> കുറഞ്ഞ അളവിലുള്ള കെറ്റാമിന്റെ സൈക്കോട്ടോമിമെറ്റിക് (psychotomimetic) ഫലങ്ങൾ നാൽട്രെക്സോൺ വർധിപ്പിക്കുന്നു.<ref name="pmid16395307">{{cite journal |vauthors=Krystal JH, Madonick S, Perry E, Gueorguieva R, Brush L, Wray Y, Belger A, D'Souza DC |title=Potentiation of low dose ketamine effects by naltrexone: potential implications for the pharmacotherapy of alcoholism |journal=Neuropsychopharmacology |volume=31 |issue=8 |pages=1793–800 |date=August 2006 |pmid=16395307 |doi=10.1038/sj.npp.1300994 | doi-access = free | title-link = doi }}</ref> അതേസമയം, ലാമോട്രിജിൻ, <ref name="pmid10711913">{{cite journal |vauthors=Anand A, Charney DS, Oren DA, Berman RM, Hu XS, Cappiello A, Krystal JH |title=Attenuation of the neuropsychiatric effects of ketamine with lamotrigine: support for hyperglutamatergic effects of N-methyl-D-aspartate receptor antagonists |journal=Arch Gen Psychiatry |volume=57 |issue=3 |pages=270–6 |date=March 2000 |pmid=10711913 |doi=10.1001/archpsyc.57.3.270 | doi-access = free | title-link = doi }}</ref> നിമോഡിപിൻ <ref name="pmid11750186">{{cite journal |vauthors=Krupitsky EM, Burakov AM, Romanova TN, Grinenko NI, Grinenko AY, Fletcher J, Petrakis IL, Krystal JH |title=Attenuation of ketamine effects by nimodipine pretreatment in recovering ethanol dependent men: psychopharmacologic implications of the interaction of NMDA and L-type calcium channel antagonists |journal=Neuropsychopharmacology |volume=25 |issue=6 |pages=936–47 |date=December 2001 |pmid=11750186 |doi=10.1016/S0893-133X(01)00346-3 | doi-access = free | title-link = doi }}</ref> എന്നിവ ഈ ഫലങ്ങൾ കുറയ്ക്കുന്നു. ക്ലോണിഡിൻ, കെറ്റാമിൻ അനസ്തേഷ്യയ്ക്കിടെ ഉണ്ടാകുന്ന ഉമിനീർ സ്രവണം, ഹൃദയമിടിപ്പ്, രക്തസമ്മർദ്ദം എന്നിവയിലെ വർധനവ് കുറയ്ക്കുകയും, പേടിപ്പെടുത്തുന്ന സ്വപ്നങ്ങൾ (nightmares) ഉണ്ടാകുന്നതിന്റെ സാധ്യത കുറയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.<ref name="pmid10773503">{{cite journal |vauthors=Handa F, Tanaka M, Nishikawa T, Toyooka H |title=Effects of oral clonidine premedication on side effects of intravenous ketamine anesthesia: a randomized, double-blind, placebo-controlled study |url=https://archive.org/details/sim_journal-of-clinical-anesthesia_2000-02_12_1/page/19 |journal=J Clin Anesth |volume=12 |issue=1 |pages=19–24 |date=February 2000 |pmid=10773503 |doi=10.1016/s0952-8180(99)00131-2 }}</ref> ക്ലിനിക്കൽ നിരീക്ഷണങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്, ബെൻസോഡിയസെപൈൻ വിഭാഗത്തിലുള്ള മരുന്നുകൾ കെറ്റാമിന്റെ വിഷാദരോഗവിരുദ്ധ (antidepressant) ഫലങ്ങൾ കുറയ്ക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ടെന്നാണ്. <ref name="pmid28858450">{{cite journal | vauthors = Andrade C | title = Ketamine for Depression, 5: Potential Pharmacokinetic and Pharmacodynamic Drug Interactions | journal = The Journal of Clinical Psychiatry | volume = 78 | issue = 7 | pages = e858–e861 | date = July 2017 | pmid = 28858450 | doi = 10.4088/JCP.17f11802 | doi-access = free | title-link = doi }}</ref> സാധാരണയായി ഉപയോഗിക്കുന്ന മിക്ക വിഷാദരോഗവിരുദ്ധ മരുന്നുകളും കെറ്റാമിനോടൊപ്പം സുരക്ഷിതമായി ഉപയോഗിക്കാനാകുമെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.<ref name="pmid28858450" /> == മരുന്നുകളെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനം == === ഫാർമക്കോഡൈനാമിക്സ് === === പ്രവർത്തന സംവിധാനം === കെറ്റാമിൻ, തുല്യ അളവിലുള്ള രണ്ട് എനാന്റിയോമറുകളായ (enantiomers) എസ്കെറ്റാമിൻ (esketamine), ആർക്കെറ്റാമിൻ (arketamine) <ref name="Hashimoto2019" />എന്നിവയുടെ മിശ്രിതമാണ്. ആർക്കെറ്റാമിനേക്കാൾ വളരെ ശക്തമായ NMDA റിസപ്റ്റർ പോർ ബ്ലോക്കർ ആണ് എസ്കെറ്റാമിൻ. NMDA റിസപ്റ്ററിലെ പോർ തടയുന്നതാണ് കെറ്റാമിന്റെ അനസ്തറ്റിക് (മയക്കുമരുന്ന്), വേദനസംഹാരക, സൈക്കോട്ടോമിമെറ്റിക് ഫലങ്ങൾക്ക് കാരണമാകുന്നത്.<ref name="pmid29945898">{{cite journal |vauthors=Zanos P, Moaddel R, Morris PJ, Riggs LM, Highland JN, Georgiou P, Pereira EF, Albuquerque EX, Thomas CJ, Zarate CA, Gould TD |title=Ketamine and Ketamine Metabolite Pharmacology: Insights into Therapeutic Mechanisms |journal=Pharmacol Rev |volume=70 |issue=3 |pages=621–660 |date=July 2018 |pmid=29945898 |pmc=6020109 |doi=10.1124/pr.117.015198 }}</ref><ref name="pmid27028535">{{cite journal |vauthors=Peltoniemi MA, Hagelberg NM, Olkkola KT, Saari TI |title=Ketamine: A Review of Clinical Pharmacokinetics and Pharmacodynamics in Anesthesia and Pain Therapy |journal=Clin Pharmacokinet |volume=55 |issue=9 |pages=1059–77 |date=September 2016 |pmid=27028535 |doi=10.1007/s40262-016-0383-6 |s2cid=5078489 }}</ref> NMDA റിസപ്റ്ററിനെ തടയുന്നതിലൂടെ ഡോർസൽ ഹോൺ ന്യൂറോണുകളിൽ ഉണ്ടാകുന്ന സെൻട്രൽ സെൻസിറ്റൈസേഷൻ വേദനസംഹാരം ഉണ്ടാക്കുന്നു. മറ്റൊരു രീതിയിൽ പറഞ്ഞാൽ, കെറ്റാമിന്റെ പ്രവർത്തനം സുഷുമ്നാ നാഡിയിലൂടെയുള്ള വേദനയുടെ സംപ്രേഷണത്തെ തടസ്സപ്പെടുത്തുന്നു.<ref name="Quibell2011">{{cite journal | vauthors = Quibell R, Prommer EE, Mihalyo M, Twycross R, Wilcock A | title = Ketamine* | journal = Journal of Pain and Symptom Management | volume = 41 | issue = 3 | pages = 640–9 | date = March 2011 | pmid = 21419322 | doi = 10.1016/j.jpainsymman.2011.01.001 | url = http://www.jpsmjournal.com/article/S0885-3924%2811%2900046-7/fulltext | type = Therapeutic Review | doi-access = free | title-link = doi | access-date = 28 July 2014 | archive-date = 16 September 2018 | archive-url = https://web.archive.org/web/20180916035324/https://www.jpsmjournal.com/article/S0885-3924%2811%2900046-7/fulltext | url-status = live }}</ref> വിഷാദരോഗം കുറയ്ക്കുന്നതിൽ കെറ്റാമിൻ എങ്ങനെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു എന്നത് പൂർണ്ണമായി മനസ്സിലായിട്ടില്ല. എന്നാൽ ഇത് ഇപ്പോഴും സജീവമായി ഗവേഷണം നടക്കുന്ന മേഖലയാണ്. NMDA റിസപ്റ്ററിനെ എതിർക്കുന്ന പ്രവർത്തനമാണ് കെറ്റാമിന്റെ വിഷാദരോഗവിരുദ്ധ ഫലങ്ങൾക്ക് അടിസ്ഥാനം എന്ന സിദ്ധാന്തത്തെ തുടർന്ന്, എസ്കെറ്റാമിൻ ഒരു വിഷാദരോഗവിരുദ്ധ മരുന്നായി വികസിപ്പിക്കപ്പെട്ടു.<ref name="Hashimoto2019" /> എന്നിരുന്നാലും, മെമന്റിൻ (memantine), ലാനിസെമിൻ (lanicemine), റിസ്ലെനെംഡാസ് (rislenemdaz), റാപാസ്റ്റിനെൽ (rapastinel), 4-ക്ലോറോകൈന്യൂറീൻ (4-chlorokynurenine) എന്നിവ ഉൾപ്പെടെ മറ്റു പല NMDA റിസപ്റ്റർ ആന്റഗണിസ്റ്റുകളും വിഷാദരോഗ ചികിത്സയിൽ ഇതുവരെ കാര്യമായ ഫലപ്രാപ്തി തെളിയിച്ചിട്ടില്ല.<ref name="Hashimoto2019" /><ref name="GarayZarate2018">{{cite journal | vauthors = Garay R, Zarate CA, Cavero I, Kim YK, Charpeaud T, Skolnick P | title = The development of glutamate-based antidepressants is taking longer than expected | journal = Drug Discovery Today | volume = 23 | issue = 10 | pages = 1689–1692 | date = October 2018 | pmid = 29501913 | pmc = 6211562 | doi = 10.1016/j.drudis.2018.02.006 }}</ref>കൂടാതെ, മൃഗങ്ങളിൽ നടത്തിയ ഗവേഷണങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്, NMDA റിസപ്റ്ററിനെ താരതമ്യേന ദുർബലമായി എതിർക്കുന്ന എനാന്റിയോമറായ ആർക്കെറ്റാമിനും, NMDA റിസപ്റ്ററുമായി വളരെ കുറഞ്ഞ ബന്ധം മാത്രമുള്ളതെങ്കിലും ശക്തമായ ആൽഫ-7 നിക്കോട്ടിനിക് റിസപ്റ്റർ ആന്റഗണിസ്റ്റ് പ്രവർത്തനമുള്ള മെറ്റബൊലൈറ്റായ (2R,6R)-ഹൈഡ്രോക്സിനോർകെറ്റാമിനും വിഷാദരോഗവിരുദ്ധ പ്രവർത്തനം ഉണ്ടാകാമെന്നാണ്.<ref name="Hashimoto2019" /><ref name="pmid23183107"/> ഇത് കെറ്റാമിന്റെ വിഷാദരോഗവിരുദ്ധ ഫലങ്ങൾക്ക് പ്രധാനമായും NMDA റിസപ്റ്റർ ആന്റഗണിസം തന്നെയാണോ ഉത്തരവാദിയെന്ന കാര്യത്തിൽ സംശയം ഉയർത്തുന്നു.<ref name="Hashimoto2019" /><ref name="AdisInsight-HR-071603">{{cite web | url=https://adisinsight.springer.com/drugs/800056158 | title=Arketamine – Jiangsu Hengrui Medicine – AdisInsight | access-date=13 November 2019 | archive-date=13 April 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210413141717/https://adisinsight.springer.com/drugs/800056158 | url-status=live }}</ref><ref name="GarayZarate2018" /> “ആന്റി-റിവാർഡ് സെന്റർ” എന്നറിയപ്പെടുന്ന, മസ്തിഷ്കത്തിലെ മെസോലിംബിക് റിവാർഡ് പാതയെ തടയുന്ന ലാറ്ററൽ ഹാബെനുല എന്ന ഭാഗത്തെ താൽക്കാലികമായി തടയുന്നതും കെറ്റാമിന്റെ വിഷാദരോഗവിരുദ്ധ ഫലങ്ങൾക്ക് കാരണമാകാവുന്ന മറ്റൊരു സംവിധാനമാണ്.<ref name="pmid29532791" /><ref name="pmid29879390">{{cite journal | vauthors = Kim D, Cheong E, Shin HS | title = Overcoming Depression by Inhibition of Neural Burst Firing | journal = Neuron | volume = 98 | issue = 5 | pages = 878–879 | date = June 2018 | pmid = 29879390 | doi = 10.1016/j.neuron.2018.05.032 | doi-access = free | title-link = doi }}</ref><ref name="pmid29446381">{{cite journal | vauthors = Yang Y, Cui Y, Sang K, Dong Y, Ni Z, Ma S, Hu H | title = Ketamine blocks bursting in the lateral habenula to rapidly relieve depression | url = https://archive.org/details/nature-uk_2018-02-15_554_7692/page/317 | journal = Nature | volume = 554 | issue = 7692 | pages = 317–322 | date = February 2018 | pmid = 29446381 | doi = 10.1038/nature25509 | s2cid = 3334820 | bibcode = 2018Natur.554..317Y }}</ref> കെറ്റാമിന്റെ വിഷാദരോഗവിരുദ്ധ പ്രവർത്തനത്തിന് സാധ്യതയുള്ള ജൈവരാസ സംവിധാനങ്ങളിൽ NMDA റിസപ്റ്ററിലെ നേരിട്ടുള്ള പ്രവർത്തനവും, തുടർന്ന് ബ്രെയിൻ-ഡെറൈവ്ഡ് ന്യൂറോട്രോഫിക് ഫാക്ടർ (BDNF), mTOR തുടങ്ങിയ നിയന്ത്രകങ്ങളിൽ ഉണ്ടാകുന്ന ഫലങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്നു. വിഷാദരോഗവിരുദ്ധ പ്രവർത്തനം ഉണ്ടാക്കാൻ കെറ്റാമിൻ മാത്രം മതിയോ, അതോ അതിന്റെ മെറ്റബൊലൈറ്റുകൾക്കും പ്രധാന പങ്കുണ്ടോ എന്നത് വ്യക്തമായിട്ടില്ല. കെറ്റാമിന്റെ സജീവ മെറ്റബൊലൈറ്റായ ഹൈഡ്രോക്സിനോർകെറ്റാമിൻ, NMDA റിസപ്റ്ററുമായി കാര്യമായ ഇടപെടൽ നടത്താത്തതായിരിക്കുമ്പോഴും AMPA റിസപ്റ്ററുകളെ പരോക്ഷമായി സജീവമാക്കുന്നു. <ref name="pmid29945898" /><ref name="pmid29532791">{{cite journal | vauthors = Zanos P, Gould TD | title = Mechanisms of ketamine action as an antidepressant | journal = Molecular Psychiatry | volume = 23 | issue = 4 | pages = 801–811 | date = April 2018 | pmid = 29532791 | pmc = 5999402 | doi = 10.1038/mp.2017.255 }}</ref><ref name="pmid29516301">{{cite journal | vauthors = Zanos P, Thompson SM, Duman RS, Zarate CA, Gould TD | title = Convergent Mechanisms Underlying Rapid Antidepressant Action | journal = CNS Drugs | volume = 32 | issue = 3 | pages = 197–227 | date = March 2018 | pmid = 29516301 | pmc = 6005380 | doi = 10.1007/s40263-018-0492-x }}</ref>അതിനാൽ കെറ്റാമിന്റെ വേഗത്തിൽ ആരംഭിക്കുന്ന വിഷാദരോഗവിരുദ്ധ ഫലത്തിൽ ഹൈഡ്രോക്സിനോർകെറ്റാമിനും പങ്കാളിയായിരിക്കാം. ഒരു NMDA റിസപ്റ്റർ ആന്റഗണിസ്റ്റ് എന്ന നിലയിൽ, കെറ്റാമിൻ ഇൻഹിബിറ്ററി GABAergic ന്യൂറോണുകളെ തിരഞ്ഞെടുത്ത് തടയുന്നതിലൂടെ ഒരു വിരോധാഭാസപരമായ, താൽക്കാലികമായ ഗ്ലൂട്ടാമേറ്റ് സ്ഫോടനം ഉണ്ടാക്കുന്നു. ഈ ഗ്ലൂട്ടാമേറ്റ് വർധന AMPA റിസപ്റ്ററുകളെ സജീവമാക്കുന്നു. ഇത് ലിംബിക് സിസ്റ്റത്തിലെ തുടർ സിഗ്നലിംഗ് പാതകളെ നിയന്ത്രിക്കുകയും വേഗത്തിൽ വിഷാദരോഗവിരുദ്ധ ഫലങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.<ref name="pmid29736744">{{cite journal | vauthors = Molero P, Ramos-Quiroga JA, Martin-Santos R, Calvo-Sánchez E, Gutiérrez-Rojas L, Meana JJ | title = Antidepressant Efficacy and Tolerability of Ketamine and Esketamine: A Critical Review | journal = CNS Drugs | volume = 32 | issue = 5 | pages = 411–420 | date = May 2018 | pmid = 29736744 | doi = 10.1007/s40263-018-0519-3 | s2cid = 13679905 }}</ref><ref name="pmid29532791" /><ref name="pmid29668918">{{cite journal |vauthors=Gilbert JR, Yarrington JS, Wills KE, Nugent AC, Zarate CA |title=Glutamatergic Signaling Drives Ketamine-Mediated Response in Depression: Evidence from Dynamic Causal Modeling |journal=The International Journal of Neuropsychopharmacology |volume=21 |issue=8 |pages=740–747 |date=August 2018 |pmid=29668918 |pmc=6070027 |doi=10.1093/ijnp/pyy041}}</ref> AMPA റിസപ്റ്ററുകൾ സജീവമാകുന്നതിന്റെ തുടർഫലങ്ങളിൽ BDNF-ന്റെ വർധന, അതിന്റെ സിഗ്നലിംഗ് റിസപ്റ്ററായ ട്രോപോമയോസിൻ റിസപ്റ്റർ കൈനേസ് B (TrkB) സജീവമാക്കൽ, mTOR പാത സജീവമാക്കൽ, ഗ്ലൈക്കോജൻ സിന്തേസ് കൈനേസ്-3 (GSK-3) നിർജ്ജീവമാക്കൽ, യൂക്കാരിയോട്ടിക് എലോംഗേഷൻ ഫാക്ടർ 2 (eEF2) കൈനേസിന്റെ ഫോസ്ഫോറിലേഷൻ തടയൽ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref name="pmid29736744" /><ref name="pmid29532791" /><ref name="pmid26519901">{{cite journal | vauthors = Björkholm C, Monteggia LM | author-link2 = Lisa Monteggia | title = BDNF – a key transducer of antidepressant effects | journal = Neuropharmacology | volume = 102 | pages = 72–79 | date = March 2016 | pmid = 26519901 | pmc = 4763983 | doi = 10.1016/j.neuropharm.2015.10.034 }}</ref><ref name="pmid27425886">{{cite journal | vauthors = Castrén E, Kojima M | title = Brain-derived neurotrophic factor in mood disorders and antidepressant treatments | journal = Neurobiology of Disease | volume = 97 | issue = Pt B | pages = 119–126 | date = January 2017 | pmid = 27425886 | doi = 10.1016/j.nbd.2016.07.010 | hdl-access = free | s2cid = 644350 | hdl = 10138/311483 | url = https://doaj.org/article/13b03a41fdac43c0b6772f0d7be22ccb | url-access = subscription }}</ref> === തന്മാത്രാ ലക്ഷ്യങ്ങൾ === {| class="wikitable floatright" style="font-size:small;" |+ Ketamine and biological targets (with K_i below 100 μM) |- ! Site !! Value ([[Micromolar|μM]]) !! Type !! Action !! Species !! Ref |- | {{abbrlink|NMDA|N-Methyl-D-aspartate receptor}} || 0.25–0.66 || K_i || Antagonist || Human || <ref name="pmid28829612">{{cite journal | vauthors = Morris PJ, Moaddel R, Zanos P, Moore CE, Gould TD, Zarate CA, Thomas CJ | title = Synthesis and N-Methyl-d-aspartate (NMDA) Receptor Activity of Ketamine Metabolites | journal = Organic Letters | volume = 19 | issue = 17 | pages = 4572–4575 | date = September 2017 | pmid = 28829612 | pmc = 5641405 | doi = 10.1021/acs.orglett.7b02177 }}</ref><ref name="pmid23527166">{{cite journal |author1-link= Bryan Roth | vauthors = Roth BL, Gibbons S, Arunotayanun W, Huang XP, Setola V, Treble R, Iversen L | title = The ketamine analogue methoxetamine and 3- and 4-methoxy analogues of phencyclidine are high affinity and selective ligands for the glutamate NMDA receptor | journal = PLOS ONE | volume = 8 | issue = 3 | article-number = e59334 | year = 2013 | pmid = 23527166 | pmc = 3602154 | doi = 10.1371/journal.pone.0059334 | bibcode = 2013PLoSO...859334R | doi-access = free | title-link = doi }}</ref> |- | {{abbrlink|MOR|μ-Opioid receptor}} || 42 || K_i || Antagonist || Human || <ref name="pmid9915326">{{cite journal | vauthors = Hirota K, Okawa H, Appadu BL, Grandy DK, Devi LA, Lambert DG | title = Stereoselective interaction of ketamine with recombinant mu, kappa, and delta opioid receptors expressed in Chinese hamster ovary cells | journal = Anesthesiology | volume = 90 | issue = 1 | pages = 174–82 | date = January 1999 | pmid = 9915326 | doi = 10.1097/00000542-199901000-00023 | doi-access = free | title-link = doi }}</ref> |- | {{abbrlink|MOR₂|μ-Opioid receptor}} || 12.1 | K_i | Antagonist || Human || <ref name="pmid14530949">{{cite journal | vauthors = Hirota K, Sikand KS, Lambert DG | title = Interaction of ketamine with mu2 opioid receptors in SH-SY5Y human neuroblastoma cells | journal = Journal of Anesthesia | volume = 13 | issue = 2 | pages = 107–9 | year = 1999 | pmid = 14530949 | doi = 10.1007/s005400050035 | s2cid = 9322174 }}</ref> |- | {{abbrlink|KOR|κ-Opioid receptor}} || 28<br />25 | K_i<br />K_i | Antagonist<br />Agonist || Human ||<ref name="pmid9915326"/><br /><ref name="pmid20358363">{{cite journal |vauthors=Nemeth CL, Paine TA, Rittiner JE, Béguin C, Carroll FI, Roth BL, Cohen BM, Carlezon WA |title=Role of kappa-opioid receptors in the effects of salvinorin A and ketamine on attention in rats |journal=Psychopharmacology (Berl) |volume=210 |issue=2 |pages=263–74 |date=June 2010 |pmid=20358363 |pmc=2869248 |doi=10.1007/s00213-010-1834-7 }}</ref> |- | [[Sigma-2 receptor|σ₂]] || 26 || K_i || {{abbr|ND|No data}} || Rat || <ref name="pmid21911285">{{cite journal |vauthors=Robson MJ, Elliott M, Seminerio MJ, Matsumoto RR |title=Evaluation of sigma (σ) receptors in the antidepressant-like effects of ketamine in vitro and in vivo |journal=Eur Neuropsychopharmacol |volume=22 |issue=4 |pages=308–17 |date=April 2012 |pmid=21911285 |doi=10.1016/j.euroneuro.2011.08.002 |s2cid=24494428 }}</ref> |- | [[D2 receptor|D₂]] || 0.5<br />&gt;10 || K_i<br />K_i || Agonist<br />{{abbr|ND|No data}} || Human || <ref name="pmid12232776">{{cite journal | vauthors = Kapur S, Seeman P | title = NMDA receptor antagonists ketamine and PCP have direct effects on the dopamine D(2) and serotonin 5-HT(2)receptors-implications for models of schizophrenia | journal = Molecular Psychiatry | volume = 7 | issue = 8 | pages = 837–44 | year = 2002 | pmid = 12232776 | doi = 10.1038/sj.mp.4001093 | doi-access = free | title-link = doi }}</ref><br /><ref name="pmid23527166" /><ref name="pmid27469513">{{cite journal | vauthors = Can A, Zanos P, Moaddel R, Kang HJ, Dossou KS, Wainer IW, Cheer JF, Frost DO, Huang XP, Gould TD | title = Effects of Ketamine and Ketamine Metabolites on Evoked Striatal Dopamine Release, Dopamine Receptors, and Monoamine Transporters | journal = The Journal of Pharmacology and Experimental Therapeutics | volume = 359 | issue = 1 | pages = 159–70 | date = October 2016 | pmid = 27469513 | pmc = 5034706 | doi = 10.1124/jpet.116.235838 }}</ref><ref name="pmid16730695" /> |- | [[Muscarinic acetylcholine receptor M1|M₁]] || 45 || K_i || {{abbr|ND|No data}} || Human || <ref name="pmid12456425">{{cite journal |vauthors=Hirota K, Hashimoto Y, Lambert DG |title=Interaction of intravenous anesthetics with recombinant human M1-M3 muscarinic receptors expressed in chinese hamster ovary cells |journal=Anesth Analg |volume=95 |issue=6 |pages=1607–10, table of contents |date=December 2002 |pmid=12456425 |doi=10.1097/00000539-200212000-00025 |s2cid=25643394 | doi-access = free | title-link = doi }}</ref> |- | {{abbrlink|α₂β₂|Nicotinic acetylcholine receptor}}|| 92 || IC₅₀ || Antagonist || Human || <ref name="pmid10754635">{{cite journal |vauthors=Yamakura T, Chavez-Noriega LE, Harris RA |title=Subunit-dependent inhibition of human neuronal nicotinic acetylcholine receptors and other ligand-gated ion channels by dissociative anesthetics ketamine and dizocilpine |journal=Anesthesiology |volume=92 |issue=4 |pages=1144–53 |date=April 2000 |pmid=10754635 |doi=10.1097/00000542-200004000-00033 |s2cid=23651917 | doi-access = free | title-link = doi }}</ref> |- | {{abbrlink|α₂β₄|Nicotinic acetylcholine receptor}} || 29 || IC₅₀ || Antagonist || Human || <ref name="pmid10754635" /> |- | [[alpha-3 beta-2 nicotinic receptor|α₃β₂]] || 50 || IC₅₀ || Antagonist || Human || <ref name="pmid10754635" /> |- | [[alpha-3 beta-4 nicotinic receptor|α₃β₄]] || 9.5 || IC₅₀ || Antagonist || Human || <ref name="pmid10754635" /> |- | [[alpha-4 beta-2 nicotinic receptor|α₄β₂]] || 72 || IC₅₀ || Antagonist || Human || <ref name="pmid10754635" /> |- | [[alpha-4 beta-4 nicotinic receptor|α₄β₄]] || 18 || IC₅₀ || Antagonist || Human || <ref name="pmid10754635" /> |- | [[Alpha-7 nicotinic receptor|α₇]] || 3.1 ([[Hydroxynorketamine|HNK]]) || IC₅₀ || [[Negative allosteric modulation|NAM]]|| Rat || <ref name="pmid23183107">{{cite journal |vauthors=Moaddel R, Abdrakhmanova G, Kozak J, Jozwiak K, Toll L, Jimenez L, Rosenberg A, Tran T, Xiao Y, Zarate CA, Wainer IW |title=Sub-anesthetic concentrations of (R,S)-ketamine metabolites inhibit acetylcholine-evoked currents in α7 nicotinic acetylcholine receptors |journal=Eur J Pharmacol |volume=698 |issue=1–3 |pages=228–34 |date=January 2013 |pmid=23183107 |pmc=3534778 |doi=10.1016/j.ejphar.2012.11.023 }}</ref> |- | {{abbrlink|ERα|Estrogen receptor alpha}} || 0.34 || K_i|| {{abbr|ND|No data}} || Human || <ref name="pmid29621538">{{cite journal | vauthors = Ho MF, Correia C, Ingle JN, Kaddurah-Daouk R, Wang L, Kaufmann SH, Weinshilboum RM | title = Ketamine and ketamine metabolites as novel estrogen receptor ligands: Induction of cytochrome P450 and AMPA glutamate receptor gene expression | journal = Biochemical Pharmacology | volume = 152 | pages = 279–292 | date = June 2018 | pmid = 29621538 | pmc = 5960634 | doi = 10.1016/j.bcp.2018.03.032 }}</ref> |- | {{abbrlink|NET|Norepinephrine transporter}} || 82–291 || IC₅₀ || Inhibitor || Human ||<ref name="pmid9523822">{{cite journal |vauthors=Nishimura M, Sato K, Okada T, Yoshiya I, Schloss P, Shimada S, Tohyama M |title=Ketamine inhibits monoamine transporters expressed in human embryonic kidney 293 cells |journal=Anesthesiology |volume=88 |issue=3 |pages=768–74 |date=March 1998 |pmid=9523822 |doi=10.1097/00000542-199803000-00029 |s2cid=30159489 | doi-access = free | title-link = doi }}</ref><ref name="pmid18815045">{{cite journal |vauthors=Zhao Y, Sun L |title=Antidepressants modulate the in vitro inhibitory effects of propofol and ketamine on norepinephrine and serotonin transporter function |journal=J Clin Neurosci |volume=15 |issue=11 |pages=1264–9 |date=November 2008 |pmid=18815045 |pmc=2605271 |doi=10.1016/j.jocn.2007.11.007 }}</ref> |- | {{abbrlink|DAT|Dopamine transporter}} || 63 || K_i || Inhibitor || Rat || <ref name="pmid9523822" /> |- | {{abbrlink|HCN1|Hyperpolarization-activated cyclic nucleotide-gated channel 1}} || 8–16 || EC₅₀ || Inhibitor || Mouse || <ref name="pmid19158287">{{cite journal | vauthors = Chen X, Shu S, Bayliss DA | title = HCN1 channel subunits are a molecular substrate for hypnotic actions of ketamine | journal = The Journal of Neuroscience | volume = 29 | issue = 3 | pages = 600–9 | date = January 2009 | pmid = 19158287 | pmc = 2744993 | doi = 10.1523/JNEUROSCI.3481-08.2009 }}</ref> |- |[[TRPV1]] |1-100 |K_i |Agonist |Rat |<ref>{{cite journal | vauthors = da Costa FL, Pinto MC, Santos DC, Carobin NV, de Jesus IC, Ferreira LA, Guatimosim S, Silva JF, Castro Junior CJ | title = Ketamine potentiates TRPV1 receptor signaling in the peripheral nociceptive pathways | journal = Biochemical Pharmacology | volume = 182 | article-number = 114210 | date = December 2020 | pmid = 32882205 | doi = 10.1016/j.bcp.2020.114210 | s2cid = 221497233 }}</ref> |- class="sortbottom" | colspan="6" style="width: 1px;" | The smaller the value, the stronger the interaction with the site. |} കെറ്റാമൈൻ പ്രധാനമായും ഒരു പോർ ബ്ലോക്കർ (pore blocker) ആയി പ്രവർത്തിക്കുന്നത് NMDA റിസപ്റ്ററിനെയാണ് (NMDA receptor) ലക്ഷ്യമിട്ടാണ്. <ref name="pmid28418641">{{cite journal | vauthors = Tyler MW, Yourish HB, Ionescu DF, Haggarty SJ | title = Classics in Chemical Neuroscience: Ketamine | journal = ACS Chemical Neuroscience | volume = 8 | issue = 6 | pages = 1122–1134 | date = June 2017 | pmid = 28418641 | doi = 10.1021/acschemneuro.7b00074 }}</ref>ഇത് ഒരു അയണോട്രോപിക് ഗ്ലൂട്ടാമേറ്റ് റിസപ്റ്റർ (ionotropic glutamate receptor) ആണ്. കെറ്റാമൈനിന്റെ S-(+)യും R-(–)യും ആയ സ്റ്റീരിയോഐസോമറുകൾ (stereoisomers) NMDA റിസപ്റ്ററിലെ ഡിസോസിൽപൈൻ സൈറ്റുമായി (dizocilpine site) വ്യത്യസ്ത ബന്ധന-ആസക്തികളോടെ (binding affinities) ബന്ധപ്പെടുന്നു. ഇതിൽ S ഐസോമറിന് R ഐസോമറിനേക്കാൾ ഏകദേശം 3 മുതൽ 4 മടങ്ങ് വരെ കൂടുതലായ ബന്ധന-ആസക്തി റിസപ്റ്ററിനോട് ഉണ്ട്. ഇതിന്റെ ഫലമായി, R ഐസോമറിനെ അപേക്ഷിച്ച് S ഐസോമർ കൂടുതൽ ശക്തമായ അനസ്തറ്റിക്കും (anesthetic) വേദനസംഹാരിയും (analgesic) ആണ്.<ref name="pmid8942324">{{cite journal | vauthors = Hirota K, Lambert DG | title = Ketamine: its mechanism(s) of action and unusual clinical uses | journal = British Journal of Anaesthesia | volume = 77 | issue = 4 | pages = 441–4 | date = October 1996 | pmid = 8942324 | doi = 10.1093/bja/77.4.441 | doi-access = free | title-link = doi }}</ref> കെറ്റാമൈൻ റിസപ്റ്ററിലെ മറ്റൊരു അലോസ്റ്ററിക് സൈറ്റ് (allosteric site) വഴിയും NMDAR-ുമായി ഇടപെടുകയും അതിന്റെ പ്രവർത്തനം തടയുകയും ചെയ്യാം. <ref name="Orser">{{cite journal | vauthors = Orser BA, Pennefather PS, MacDonald JF | title = Multiple mechanisms of ketamine blockade of N-methyl-D-aspartate receptors | journal = Anesthesiology | volume = 86 | issue = 4 | pages = 903–17 | date = April 1997 | pmid = 9105235 | doi = 10.1097/00000542-199704000-00021 | s2cid = 2164198 | doi-access = free | title-link = doi }}</ref>ചില അപവാദങ്ങൾ ഒഴികെ, മറ്റ് റിസപ്റ്ററുകളിലുള്ള കെറ്റാമൈനിന്റെ പ്രവർത്തനം NMDA റിസപ്റ്ററിനെതിരായ അതിന്റെ ആന്റഗോണിസ്റ്റ് (antagonist) പ്രവർത്തനത്തേക്കാൾ വളരെ ദുർബലമാണ്. കെറ്റാമൈൻ മോണോഅമൈൻ ട്രാൻസ്പോർട്ടറുകളുമായി (monoamine transporters) വളരെ ദുർബലമായാണ് ബന്ധപ്പെടുന്നത് (Ki > 60 μM). <ref name="MathewZarate2016" /><ref name="pmid26075331">{{cite journal | vauthors = Lodge D, Mercier MS | title = Ketamine and phencyclidine: the good, the bad, and the unexpected | journal = British Journal of Pharmacology | volume = 172 | issue = 17 | pages = 4254–76 | date = September 2015 | pmid = 26075331 | pmc = 4556466 | doi = 10.1111/bph.13222 }}</ref> എന്നിരുന്നാലും, മോണോഅമൈൻ ട്രാൻസ്പോർട്ടറുകളിലെ അലോസ്റ്ററിക് സൈറ്റുകളുമായി ഇത് ഇടപെട്ട് മോണോഅമൈൻ റീഅപ്‌ടേക്ക് തടയൽ (monoamine reuptake inhibition) ഉണ്ടാക്കാമെന്ന് നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.<ref name="pmid23527166" /> എന്നാൽ, കെറ്റാമൈനോ അതിന്റെ മെറ്റബൊലൈറ്റുകളോ (metabolites) 10,000 nM വരെ സാന്ദ്രതയിൽ മനുഷ്യ മോണോഅമൈൻ ട്രാൻസ്പോർട്ടറുകളുടെ പ്രവർത്തനപരമായ തടയൽ (IC50) ഉണ്ടാക്കുന്നതായി കണ്ടെത്തിയിട്ടില്ല.<ref name="pmid27469513" /><ref name="pmid28418641"/> കൂടാതെ, മൃഗങ്ങളിൽ നടത്തിയ പഠനങ്ങളും കുറഞ്ഞത് മൂന്ന് മനുഷ്യ കേസ് റിപ്പോർട്ടുകളും (case reports) കെറ്റാമൈനും മോണോഅമൈൻ ഓക്സിഡേസ് ഇൻഹിബിറ്ററായ (MAOI) ട്രാൻസിൽസൈപ്രോമൈൻ (tranylcypromine) എന്ന മരുന്നും തമ്മിൽ ഇടപെടലൊന്നും കണ്ടെത്തിയിട്ടില്ല. ഇത് പ്രധാനപ്പെട്ട കാര്യമാണ്, കാരണം ഒരു മോണോഅമൈൻ റീഅപ്‌ടേക്ക് ഇൻഹിബിറ്ററും MAOI-യും ഒരുമിച്ച് ഉപയോഗിക്കുന്നത് സെറോട്ടോണിൻ സിൻഡ്രോം (serotonin syndrome) അല്ലെങ്കിൽ ഹൈപ്പർടെൻസീവ് ക്രൈസിസ് (hypertensive crisis) പോലുള്ള ഗുരുതരമായ വിഷബാധയ്ക്ക് കാരണമാകാം.<ref name="pmid28097909">{{cite journal | vauthors = Kraus C, Rabl U, Vanicek T, Carlberg L, Popovic A, Spies M, Bartova L, Gryglewski G, Papageorgiou K, Lanzenberger R, Willeit M, Winkler D, Rybakowski JK, Kasper S | title = Administration of ketamine for unipolar and bipolar depression | journal = International Journal of Psychiatry in Clinical Practice | volume = 21 | issue = 1 | pages = 2–12 | date = March 2017 | pmid = 28097909 | doi = 10.1080/13651501.2016.1254802 | s2cid = 35626369 }}</ref><ref name="pmid26302763">{{cite journal | vauthors = Bartova L, Vogl SE, Stamenkovic M, Praschak-Rieder N, Naderi-Heiden A, Kasper S, Willeit M | title = Combination of intravenous S-ketamine and oral tranylcypromine in treatment-resistant depression: A report of two cases | journal = European Neuropsychopharmacology | volume = 25 | issue = 11 | pages = 2183–4 | date = November 2015 | pmid = 26302763 | doi = 10.1016/j.euroneuro.2015.07.021 | s2cid = 39039021 }}</ref> മൊത്തത്തിൽ, ഈ കണ്ടെത്തലുകൾ മനുഷ്യരിൽ കെറ്റാമൈന്റെ ഫലങ്ങളിൽ മോണോഅമൈൻ റീഅപ്‌ടേക്ക് തടയലിന് കാര്യമായ പങ്കുണ്ടോ എന്നതിനെക്കുറിച്ച് സംശയം ഉയർത്തുന്നു.<ref name="pmid28097909" /><ref name="pmid28418641" /><ref name="pmid27469513" /><ref name="pmid26302763" /> കെറ്റാമൈൻ തലച്ചോറിലെ ഡോപ്പമിനേർജിക് ന്യൂറോട്രാൻസ്മിഷൻ (dopaminergic neurotransmission) വർധിപ്പിക്കുന്നതായി കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ ഇത് ഡോപ്പമൈൻ റീഅപ്‌ടേക്ക് തടയുന്നതിന്റെ ഫലമായിരിക്കണമെന്നില്ല; പകരം NMDA റിസപ്റ്ററിന്റെ ആന്റഗോണിസം വഴിയുള്ള പരോക്ഷമായ/തുടർന്നുള്ള (downstream) സംവിധാനങ്ങളിലൂടെയാകാം ഇത് സംഭവിക്കുന്നത്.<ref name="pmid28418641" /><ref name="pmid27469513" />കെറ്റാമൈൻ D2 റിസപ്റ്ററിന്റെ ആഗോണിസ്റ്റ് (agonist) ആണോ എന്നത് ഇപ്പോഴും വിവാദവിഷയമാണ്. ഫിലിപ്പ് സീമൻ (Philip Seeman) നേതൃത്വം നൽകിയ ആദ്യകാല ഗവേഷണങ്ങളിൽ കെറ്റാമൈൻ, അതിന്റെ NMDA റിസപ്റ്റർ ആന്റഗോണിസത്തിന് സമാനമായ ശക്തിയുള്ള D2 ഭാഗിക ആഗോണിസ്റ്റ് (partial agonist) ആണെന്ന് കണ്ടെത്തിയിരുന്നു.<ref name="pmid12232776" /><ref name="pmid18720422">{{cite journal | vauthors = Seeman P, Guan HC | title = Phencyclidine and glutamate agonist LY379268 stimulate dopamine D2High receptors: D2 basis for schizophrenia | journal = Synapse | volume = 62 | issue = 11 | pages = 819–28 | date = November 2008 | pmid = 18720422 | doi = 10.1002/syn.20561 | s2cid = 206519749 }}</ref><ref name="pmid19391150">{{cite journal | vauthors = Seeman P, Guan HC, Hirbec H | title = Dopamine D2High receptors stimulated by phencyclidines, lysergic acid diethylamide, salvinorin A, and modafinil | journal = Synapse | volume = 63 | issue = 8 | pages = 698–704 | date = August 2009 | pmid = 19391150 | doi = 10.1002/syn.20647 | s2cid = 17758902 }}</ref> എന്നാൽ പിന്നീട് വിവിധ ഗവേഷകർ നടത്തിയ പഠനങ്ങളിൽ, സാധാരണ മനുഷ്യരിലെയും എലികളിലെയും D2 റിസപ്റ്ററുകളോട് കെറ്റാമൈനിന് 10 μM-ൽ കൂടുതലുള്ള വളരെ കുറഞ്ഞ ആസക്തി (affinity) മാത്രമാണെന്ന് കണ്ടെത്തി.<ref name="pmid23527166" /><ref name="pmid27469513" /><ref name="pmid16730695">{{cite journal | vauthors = Jordan S, Chen R, Fernalld R, Johnson J, Regardie K, Kambayashi J, Tadori Y, Kitagawa H, Kikuchi T | title = In vitro biochemical evidence that the psychotomimetics phencyclidine, ketamine and dizocilpine (MK-801) are inactive at cloned human and rat dopamine D2 receptors | journal = European Journal of Pharmacology | volume = 540 | issue = 1–3 | pages = 53–6 | date = July 2006 | pmid = 16730695 | doi = 10.1016/j.ejphar.2006.04.026 }}</ref>കൂടാതെ, ബ്രോമോക്രിപ്റ്റിൻ (bromocriptine) പോലുള്ള D2 റിസപ്റ്റർ ആഗോണിസ്റ്റുകൾക്ക് പ്രോളാക്ടിൻ (prolactin) സ്രവണം വേഗത്തിലും ശക്തമായും കുറയ്ക്കാൻ കഴിയുമ്പോൾ, അനസ്തീഷ്യയ്ക്ക് ആവശ്യമായതിലും കുറഞ്ഞ അളവിലുള്ള (subanesthetic doses) കെറ്റാമൈൻ മനുഷ്യരിൽ പ്രോളാക്ടിൻ സ്രവണം കുറയ്ക്കുന്നതായി കണ്ടെത്തിയിട്ടില്ല. <ref name="Springer2012">{{cite book|title=The Role of Brain Dopamine|url=https://books.google.com/books?id=yjHwCAAAQBAJ&pg=PA23|date=6 December 2012|publisher=Springer Science & Business Media|isbn=978-3-642-73897-5|pages=23–}}</ref>മറിച്ച്, കെറ്റാമൈന്റെ അളവ് കൂടുന്നതിനനുസരിച്ച് പ്രോളാക്ടിൻ നില വർധിക്കുന്നതായി കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്.<ref name="pmid8122957">{{cite journal | vauthors = Krystal JH, Karper LP, Seibyl JP, Freeman GK, Delaney R, Bremner JD, Heninger GR, Bowers MB, Charney DS | title = Subanesthetic effects of the noncompetitive NMDA antagonist, ketamine, in humans. Psychotomimetic, perceptual, cognitive, and neuroendocrine responses | journal = Archives of General Psychiatry | volume = 51 | issue = 3 | pages = 199–214 | date = March 1994 | pmid = 8122957 | doi = 10.1001/archpsyc.1994.03950030035004 }}</ref><ref name="pmid11282259">{{cite journal | vauthors = Hergovich N, Singer E, Agneter E, Eichler HG, Graselli U, Simhandl C, Jilma B | title = Comparison of the effects of ketamine and memantine on prolactin and cortisol release in men. a randomized, double-blind, placebo-controlled trial | journal = Neuropsychopharmacology | volume = 24 | issue = 5 | pages = 590–3 | date = May 2001 | pmid = 11282259 | doi = 10.1016/S0893-133X(00)00194-9 | doi-access = free | title-link = doi }}</ref> മനുഷ്യരിൽ കെറ്റാമൈൻ സ്ട്രൈറ്റൽ [11C] റാക്ലോപ്രൈഡ് (raclopride) ബന്ധനം തടയുന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള ഇമേജിംഗ് പഠനങ്ങൾ പരസ്പരവിരുദ്ധമായ ഫലങ്ങളാണ് കാണിച്ചിട്ടുള്ളത്. ചില പഠനങ്ങളിൽ ഗണ്യമായ കുറവ് കണ്ടെത്തിയപ്പോൾ, മറ്റു ചില പഠനങ്ങളിൽ അത്തരത്തിലുള്ള ഫലം കണ്ടെത്തിയില്ല.<ref name="pmid17591653">{{cite journal | vauthors = Rabiner EA | title = Imaging of striatal dopamine release elicited with NMDA antagonists: is there anything there to be seen? | url = https://archive.org/details/journal-of-psychopharmacology-uk_2007-05_21_3/page/253 | journal = Journal of Psychopharmacology | volume = 21 | issue = 3 | pages = 253–8 | date = May 2007 | pmid = 17591653 | doi = 10.1177/0269881107077767 | s2cid = 23776189 }}</ref> എന്നിരുന്നാലും, [11C] റാക്ലോപ്രൈഡ് ബന്ധനത്തിലെ ഈ മാറ്റങ്ങൾ കെറ്റാമൈൻ നേരിട്ട് D2 റിസപ്റ്ററുമായി ബന്ധപ്പെടുന്നതുകൊണ്ടല്ല, മറിച്ച് കെറ്റാമൈൻ മൂലമുണ്ടാകുന്ന ഡോപ്പമൈൻ സാന്ദ്രതയിലെ മാറ്റങ്ങൾ കാരണമാകാം.<ref name="pmid17591653" /> ===വിവിധ തലങ്ങളും അവയുടെ ആഘാതങ്ങളും/ഫലങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ബന്ധങ്ങൾ=== ഏകദേശം 100 മുതൽ 250 ng/mL (0.42–1.1 μM) വരെ പ്ലാസ്മ സാന്ദ്രതയിൽ കെറ്റാമൈൻ നൽകിയ ആളുകളിൽ ഡിസോസിയേഷൻ (dissociation), സൈക്കോട്ടോമിമെറ്റിക് (psychotomimetic) ഫലങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.<ref name="pmid29945898" />വിഷാദരോഗ ചികിത്സയ്ക്കായി സാധാരണയായി ഉപയോഗിക്കുന്ന കെറ്റാമൈനിന്റെ ഇൻട്രാവീനസ് (intravenous) ആന്റിഡിപ്രസന്റ് ഡോസ് വളരെ കുറഞ്ഞതാണ്. ഇത് പരമാവധി 70 മുതൽ 200 ng/mL (0.29–0.84 μM) വരെ പ്ലാസ്മ സാന്ദ്രതയിലേക്ക് എത്തുന്നു. <ref name="pmid28249076">{{cite journal | vauthors = Sanacora G, Frye MA, McDonald W, Mathew SJ, Turner MS, Schatzberg AF, Summergrad P, Nemeroff CB | title = A Consensus Statement on the Use of Ketamine in the Treatment of Mood Disorders | journal = JAMA Psychiatry | volume = 74 | issue = 4 | pages = 399–405 | date = April 2017 | pmid = 28249076 | doi = 10.1001/jamapsychiatry.2017.0080 | s2cid = 28320520 }}</ref>ഇതിന് സമാനമായ പ്ലാസ്മ സാന്ദ്രതയിൽ (70 മുതൽ 160 ng/mL; 0.29–0.67 μM) കെറ്റാമൈൻ വേദനസംഹാര ഫലങ്ങളും (analgesic effects) പ്രകടിപ്പിക്കുന്നു.<ref name="pmid28249076" /> കെറ്റാമൈൻ അതിവേഗം ഇൻട്രാവീനസ് കുത്തിവയ്പിലൂടെ അനസ്തീഷ്യ ഉണ്ടാക്കിയതിന് ശേഷം 1–5 മിനിറ്റിനുള്ളിൽ, അതിന്റെ പ്ലാസ്മ സാന്ദ്രത 60–110 μM വരെ ഉയരാം. നൈട്രസ് ഓക്സൈഡിനൊപ്പം (nitrous oxide) തുടർച്ചയായ കെറ്റാമൈൻ കുത്തിവയ്പ് നൽകി അനസ്തീഷ്യ നിലനിർത്തിയപ്പോൾ, കെറ്റാമൈന്റെ സാന്ദ്രത ഏകദേശം 9.3 μM ആയി സ്ഥിരത കൈവരിച്ചു.<ref name="pmid526385">{{cite journal |vauthors=Idvall J, Ahlgren I, Aronsen KR, Stenberg P |title=Ketamine infusions: pharmacokinetics and clinical effects |journal=Br J Anaesth |volume=51 |issue=12 |pages=1167–73 |date=December 1979 |pmid=526385 |doi=10.1093/bja/51.12.1167 | doi-access = free | title-link = doi }}</ref><ref name="pmid7198883">{{cite journal |vauthors=Domino EF, Zsigmond EK, Domino LE, Domino KE, Kothary SP, Domino SE |title=Plasma levels of ketamine and two of its metabolites in surgical patients using a gas chromatographic mass fragmentographic assay |journal=Anesth Analg |volume=61 |issue=2 |pages=87–92 |date=February 1982 |doi=10.1213/00000539-198202000-00004 |pmid=7198883 |s2cid=27596215 | doi-access = free | title-link = doi }}</ref> കെറ്റാമൈൻ മാത്രം ഉപയോഗിച്ചുള്ള അനസ്തീഷ്യയെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു പരീക്ഷണത്തിൽ, പ്ലാസ്മയിലെ കെറ്റാമൈൻ നില ഏകദേശം 2,600 ng/mL (11 μM) ആയി കുറഞ്ഞപ്പോൾ ആളുകൾ ബോധത്തിലേക്ക് ഉണരാൻ തുടങ്ങുകയും, നില 1,000 ng/mL (4 μM) ആയി കുറഞ്ഞപ്പോൾ സ്ഥലവും സമയവും തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയുന്ന അവസ്ഥയിലേക്ക് എത്തുകയും ചെയ്തു. ഒരു വ്യക്തിയെ മാത്രം ഉൾപ്പെടുത്തിയ പഠനത്തിൽ, അനസ്തീഷ്യയ്ക്കിടെ തലച്ചോറിലെ കെറ്റാമൈൻ സാന്ദ്രതയുടെ ഒരു സൂചകമായി കണക്കാക്കുന്ന സെറിബ്രോസ്പൈനൽ ദ്രവത്തിലെ (cerebrospinal fluid) കെറ്റാമൈൻ സാന്ദ്രത 2.8 മുതൽ 6.5 μM വരെ വ്യത്യാസപ്പെട്ടിരുന്നു. <ref name="pmid3970799">{{cite journal |vauthors=White PF, Schüttler J, Shafer A, Stanski DR, Horai Y, Trevor AJ |title=Comparative pharmacology of the ketamine isomers. Studies in volunteers |journal=Br J Anaesth |volume=57 |issue=2 |pages=197–203 |date=February 1985 |pmid=3970799 |doi=10.1093/bja/57.2.197 | doi-access = free | title-link = doi }}</ref> ഇത് പ്ലാസ്മയിലെ സാന്ദ്രതയേക്കാൾ ഏകദേശം 40% കുറവായിരുന്നു.<ref name="pmid7248132">{{cite journal |vauthors=Stenberg P, Idvall J |title=Does ketamine metabolite II exist in vivo? |journal=Br J Anaesth |volume=53 |issue=7 |page=778 |date=July 1981 |pmid=7248132 |doi=10.1093/bja/53.7.778 | doi-access = free | title-link = doi }}</ref> === ഫാർമക്കോകിനറ്റിക്സ് (Pharmacokinetics) === കെറ്റാമൈൻ വെള്ളത്തിലും കൊഴുപ്പിലും ലയിക്കുന്നതിനാൽ, വിവിധ മാർഗങ്ങളിലൂടെ ശരീരത്തിൽ ആഗിരണം ചെയ്യപ്പെടാൻ കഴിയും. ഇൻട്രാവീനസ് (intravenous) ആയി നൽകുന്ന കെറ്റാമൈനിന്റെ ബയോഅവൈലബിലിറ്റി (bioavailability) നിർവചനപ്രകാരം 100% ആണ്. ഇൻട്രാമസ്കുലർ (intramuscular) കുത്തിവയ്പ്പിലൂടെ നൽകുമ്പോൾ ഇത് അല്പം കുറവായി 93% ആണ്. <ref name="MathewZarate2016" />എപ്പിഡ്യൂറൽ (epidural) മാർഗത്തിലൂടെ നൽകുമ്പോൾ ബയോഅവൈലബിലിറ്റി 77% ആണ്.<ref name="Kintz2014" /> സബ്ക്യൂട്ടേനിയസ് (subcutaneous) മാർഗത്തിലൂടെ നൽകുന്ന കെറ്റാമൈനിന്റെ ബയോഅവൈലബിലിറ്റി ഇതുവരെ നേരിട്ട് അളന്നിട്ടില്ലെങ്കിലും, അത് ഉയർന്നതായിരിക്കുമെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.<ref name="Mao2016">{{cite book | vauthors = Mao J |title=Opioid-Induced Hyperalgesia |url=https://books.google.com/books?id=_VrvBQAAQBAJ&pg=PA127|date=19 April 2016 |publisher=CRC Press |isbn=978-1-4200-8900-4 |pages=127– |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170908185726/https://books.google.com/books?id=_VrvBQAAQBAJ&pg=PA127 |archive-date=8 September 2017 }}</ref> കൂടുതൽ ലളിതവും കുറച്ച് ആക്രമണാത്മകവുമായ (less invasive) മാർഗങ്ങളിൽ, ഇൻട്രാനേസൽ (intranasal) മാർഗത്തിനാണ് ഏറ്റവും ഉയർന്ന ബയോഅവൈലബിലിറ്റി, ഏകദേശം 45–50%. <ref name="MathewZarate2016" /><ref name="pmid23521979" /> അതേസമയം വായിലൂടെ (oral) നൽകുമ്പോഴാണ് ഏറ്റവും കുറവ്, ഏകദേശം 16–20%.<ref name="MathewZarate2016" /><ref name="pmid23521979" />നാവിനടിയിൽ (sublingual), മലാശയത്തിലൂടെ (rectal) നൽകുമ്പോഴുള്ള ബയോഅവൈലബിലിറ്റി ഇടത്തരം നിലയിലാണ്, ഏകദേശം 25–50%.<ref name="MathewZarate2016" /><ref name="Hashimoto2019" /><ref name="pmid23521979" /> ആഗിരണം ചെയ്യപ്പെട്ടതിന് ശേഷം, കെറ്റാമൈൻ വളരെ വേഗത്തിൽ തലച്ചോറിലേക്കും മറ്റ് കോശകലകളിലേക്കും (tissues) വിതരണം ചെയ്യപ്പെടുന്നു.<ref name="pmid27028535" />കെറ്റാമൈൻ പ്ലാസ്മ പ്രോട്ടീനുകളുമായി ബന്ധപ്പെടുന്നതിന്റെ (plasma protein binding) അളവ് വ്യത്യാസപ്പെടുന്നതാണ്; ഇത് ഏകദേശം 23–47% വരെയാണ്.<ref name="pmid6884418" /> [[File:Ketamine metabolites2.png|class=skin-invert-image|thumb|upright=1.7|Major routes of ketamine metabolism<ref name="pmid29945898" />]] ശരീരത്തിൽ, കെറ്റാമൈൻ വ്യാപകമായ മെറ്റബോളിസത്തിന് (metabolism) വിധേയമാകുന്നു. ഇത് CYP3A4, CYP2B6 എന്നീ ഐസോഎൻസൈമുകൾ (isoenzymes) വഴി നോർകെറ്റാമൈൻ (norketamine) ആയി ബയോട്രാൻസ്ഫോർമേഷൻ (biotransformation) ചെയ്യപ്പെടുന്നു. തുടർന്ന്, നോർകെറ്റാമൈൻ CYP2A6, CYP2B6 എന്നിവ വഴി ഹൈഡ്രോക്സിനോർകെറ്റാമൈൻ (hydroxynorketamine), ഡിഹൈഡ്രോനോർകെറ്റാമൈൻ (dehydronorketamine) എന്നിവയായി പരിവർത്തനം ചെയ്യപ്പെടുന്നു.<ref name="pmid29945898" /> കെറ്റാമൈന്റെ കുറഞ്ഞ വായിലൂടെ സ്വീകരിക്കുമ്പോഴുള്ള ജൈവലഭ്യത (oral bioavailability) ഫസ്റ്റ്-പാസ് ഇഫക്റ്റ് (first-pass effect) മൂലവും, ഒരുപക്ഷേ CYP3A4 വഴി കുടലിൽ വെച്ചുതന്നെ കെറ്റാമൈൻ മെറ്റബലൈസ് ചെയ്യപ്പെടുന്നതുമൂലവുമാണ്.<ref name="pmid27763887" /> ഇതിന്റെ ഫലമായി, വായിലൂടെ കെറ്റാമൈൻ നൽകുമ്പോൾ, കെറ്റാമൈനിനെ അപേക്ഷിച്ച് നോർകെറ്റാമൈന്റെ പ്ലാസ്മയിലെ അളവ് പലമടങ്ങ് കൂടുതലായിരിക്കും. കൂടാതെ, വായിലൂടെ നൽകുന്ന കെറ്റാമൈന്റെ അനസ്‌തറ്റിക് (anesthetic), വേദനസംഹാരക (analgesic) പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ നോർകെറ്റാമൈന് ഒരു പങ്കുണ്ടാകാം.<ref name="MathewZarate2016" /><ref name="pmid27763887">{{cite journal |vauthors=Rao LK, Flaker AM, Friedel CC, Kharasch ED |title=Role of Cytochrome P4502B6 Polymorphisms in Ketamine Metabolism and Clearance |journal=Anesthesiology |volume=125 |issue=6 |pages=1103–1112 |date=December 2016 |pmid=27763887 |doi=10.1097/ALN.0000000000001392 |s2cid=41380105 }}</ref> വായിലൂടെ നൽകുന്ന കെറ്റാമൈന്റെ അളവ് CYP2B6 പ്രവർത്തനത്തെ ആശ്രയിക്കാത്തത് എന്തുകൊണ്ടാണെന്നും ഇത് വിശദീകരിക്കുന്നു; ഇതിൽ സബ്‌ക്യൂട്ടേനിയസ് (subcutaneous) കെറ്റാമൈൻ നൽകുമ്പോഴുള്ള അളവിൽ നിന്ന് വ്യത്യാസമുണ്ട്.<ref name="pmid27763887" /><ref name="pmid25702819">{{cite journal |vauthors=Li Y, Jackson KA, Slon B, Hardy JR, Franco M, William L, Poon P, Coller JK, Hutchinson MR, Currow DC, Somogyi AA |title=CYP2B6*6 allele and age substantially reduce steady-state ketamine clearance in chronic pain patients: impact on adverse effects |journal=Br J Clin Pharmacol |volume=80 |issue=2 |pages=276–84 |date=August 2015 |pmid=25702819 |pmc=4541975 |doi=10.1111/bcp.12614 }}</ref> ട്രിറ്റിയം (tritium) ഉപയോഗിച്ച് ലേബൽ ചെയ്ത കെറ്റാമൈൻ ഒരു ഇൻട്രാവീനസ് (intravenous) കുത്തിവയ്പ്പായി നൽകിയതിന് ശേഷം, റേഡിയോആക്റ്റിവിറ്റിയുടെ 91% മൂത്രത്തിലൂടെയും 3% മലത്തിലൂടെയും പുറത്തുകിട്ടുന്നു. <ref name="pmid4603048">{{cite journal |vauthors=Chang T, Glazko AJ |title=Biotransformation and disposition of ketamine |journal=Int Anesthesiol Clin |volume=12 |issue=2 |pages=157–77 |date=1974 |pmid=4603048 |doi=10.1097/00004311-197412020-00018 |s2cid=30723730 }}</ref>മരുന്ന് പ്രധാനമായും മെറ്റബൊലൈറ്റുകളുടെ (metabolites) രൂപത്തിലാണ് ശരീരത്തിൽ നിന്ന് പുറന്തള്ളപ്പെടുന്നത്; ഏകദേശം 2% മാത്രമാണ് മാറ്റമില്ലാത്ത കെറ്റാമൈൻ ആയി അവശേഷിക്കുന്നത്. മൂത്രത്തിൽ കണ്ടെത്തുന്ന മെറ്റബൊലൈറ്റുകളിൽ ഏറ്റവും കൂടുതലുള്ളത് കെറ്റാമൈനിന്റെ കോൺജുഗേറ്റഡ് ഹൈഡ്രോക്സിലേറ്റഡ് ഡെറിവേറ്റീവുകൾ (conjugated hydroxylated derivatives) ആണ് — ഏകദേശം 80%. ഇതിന് ശേഷം ഡിഹൈഡ്രോനോർകെറ്റാമൈൻ (dehydronorketamine) ഏകദേശം 16% വരെയുണ്ട്.<ref name="pmid20693870" /> == രസതന്ത്രം == === ഘടന === <div class="skin-invert-image">{{multiple image |align=center |width=150 |image1=S-ketamine-2D-skeletal.png |caption1=''(S)''-ketamine |image2=R-ketamine-2D-skeletal.png |caption2=''(R)''-ketamine }}</div> രാസഘടനയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ, കെറ്റാമൈൻ ഒരു ആരിൽസൈക്ലോഹെക്സിലാമൈൻ (arylcyclohexylamine) ഡെറിവേറ്റീവാണ്. കെറ്റാമൈൻ ഒരു കൈറൽ (chiral) സംയുക്തമാണ്. കൂടുതൽ സജീവമായ എൻആൻറിയോമർ (enantiomer) ആയ എസ്കെറ്റാമൈൻ (esketamine; S-ketamine) കെറ്റനെസ്റ്റ് S എന്ന ബ്രാൻഡ് നാമത്തിൽ വൈദ്യശാസ്ത്രപരമായ ഉപയോഗത്തിനും ലഭ്യമാണ്. <ref name="Kruger1998">{{cite journal | vauthors = Krüger AD | title = [Current aspects of using ketamine in childhood] | language = DE | journal = Anaesthesiologie und Reanimation | volume = 23 | issue = 3 | pages = 64–71 | year = 1998 | pmid = 9707751 }}</ref>അതേസമയം, താരതമ്യേന കുറഞ്ഞ സജീവതയുള്ള എൻആൻറിയോമർ ആയ ആർക്കെറ്റാമൈൻ (arketamine; R-ketamine), ക്ലിനിക്കൽ ഉപയോഗത്തിനായി ഒരു എൻആൻറിയോപ്യൂർ മരുന്നായി (enantiopure drug) ഒരിക്കലും വിപണനം ചെയ്തിട്ടില്ല. NMDA റിസപ്റ്റർ ആന്റഗണിസം (NMDA receptor antagonism) വഴി വേദനസംഹാരിയായും അനസ്‌തറ്റിക് മരുന്നായും S-ketamine കൂടുതൽ ഫലപ്രദമാണ്. എന്നാൽ, ഒരു ആന്റിഡിപ്രസന്റായി R-ketamine കൂടുതൽ ദീർഘകാലം നിലനിൽക്കുന്ന ഫലങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുന്നു.<ref name="Sachdeva_2023" /> കെറ്റാമൈനിലെ ഒരു പ്രത്യേക എൻആൻറിയോമറിന്റെ ഒപ്റ്റിക്കൽ റൊട്ടേഷൻ (optical rotation), അത് ഏത് ലവണരൂപത്തിൽ (salt form) ആണോ ഫ്രീ ബേസ് (free base) രൂപത്തിലാണോ ഉള്ളത് എന്നതനുസരിച്ച് വ്യത്യാസപ്പെടാം. (S)-ketamine-ന്റെ ഫ്രീ ബേസ് രൂപം ഡെക്സ്ട്രോറൊട്ടേഷൻ (dextrorotation) പ്രകടിപ്പിക്കുന്നതിനാൽ അതിനെ (S)-(+)-ketamine എന്ന് രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. എന്നാൽ, അതിന്റെ ഹൈഡ്രോക്ലോറൈഡ് ലവണം (hydrochloride salt) ലെവോറൊട്ടേഷൻ (levorotation) പ്രകടിപ്പിക്കുന്നു. അതിനാൽ അതിനെ (S)-(−)-കെറ്റാമൈൻ ഹൈഡ്രോക്ലോറൈഡ് എന്ന് രേഖപ്പെടുത്തുന്നു.<ref>{{cite journal| vauthors = Chankvetadze B, Burjanadze N, Breitkreutz J, Bergander K, Bergenthal D, Kataeva O, Fröhlich R, Luftmann H, Blaschke G |year=2002 |title=Mechanistic study on the opposite migration order of the enantiomers of ketamine with α- and β-cyclodextrin in capillary electrophoresis |journal=Journal of Separation Science |volume=25 |issue=15–17 |pages=1155–1166 |doi=10.1002/1615-9314(20021101)25:15/17<1155::AID-JSSC1155>3.0.CO;2-M }}</ref> == കണ്ടെത്തൽ (Detection) == ആശുപത്രിയിൽ ചികിത്സയിൽ കഴിയുന്ന വ്യക്തികളിൽ വിഷബാധയുടെ രോഗനിർണയം സ്ഥിരീകരിക്കുന്നതിനും, ലഹരിയിലോ കഴിവുകുറഞ്ഞ നിലയിലോ വാഹനമോടിച്ചതിനെ തുടർന്ന് അറസ്റ്റിലായ കേസുകളിൽ തെളിവ് നൽകുന്നതിനും, അല്ലെങ്കിൽ മെഡിക്കോ-ലീഗൽ മരണാന്വേഷണത്തിന് സഹായിക്കുന്നതിനുമായി, രക്തത്തിലോ പ്ലാസ്മയിലോ ഉള്ള കെറ്റാമൈന്റെ അളവ് നിർണയിക്കാം. ചികിത്സാപരമായി, പ്രത്യേകിച്ച് ജനറൽ അനസ്‌തീഷ്യ (general anesthesia) സമയത്ത് കെറ്റാമൈൻ സ്വീകരിക്കുന്ന വ്യക്തികളിൽ, രക്തത്തിലോ പ്ലാസ്മയിലോ കെറ്റാമൈന്റെ സാന്ദ്രത സാധാരണയായി 0.5–5.0 mg/L പരിധിയിലാണ്. ലഹരിയുടെ സ്വാധീനത്തിൽ വാഹനമോടിച്ചതിന് അറസ്റ്റിലായവരിൽ ഇത് 1–2 mg/L ആയിരിക്കും. അതേസമയം, ഗുരുതരമായ മാരകമായ അമിതഡോസ് (acute fatal overdosage) സംഭവിച്ചവരിൽ ഇത് 3–20 mg/L വരെ ആയിരിക്കും. പതിവായ മയക്കുമരുന്ന് ഉപയോഗ നിരീക്ഷണത്തിനായി സാധാരണയായി മൂത്രമാണ് ഏറ്റവും അനുയോജ്യമായ സാമ്പിൾ. ഫാർമക്കോളജിക്കൽമായി സജീവമായ ഒരു മെറ്റബൊലൈറ്റ് ആയ നോർകെറ്റാമൈൻ (norketamine) കണ്ടെത്തുന്നത് കെറ്റാമൈൻ ശരീരത്തിൽ സ്വീകരിച്ചിട്ടുണ്ടെന്ന് സ്ഥിരീകരിക്കാൻ സഹായകരമാണ്.<ref>Feng N, Vollenweider FX, Minder EI, Rentsch K, Grampp T, Vonderschmitt DJ. Development of a gas chromatography-mass spectrometry method for determination of ketamine in plasma and its application to human samples. Ther. Drug Monit. 17: 95–100, 1995.</ref><ref>Parkin MC, Turfus SC, Smith NW, Halket JM, Braithwaite RA, Elliott SP, Osselton MD, Cowan DA, Kicman AT. Detection of ketamine and its metabolites in urine by ultra-high-pressure liquid chromatography-tandem mass spectrometry. J. Chrom. B 876: 137–142, 2008.</ref><ref>R. Baselt, ''Disposition of Toxic Drugs and Chemicals in Man'', 8th edition, Biomedical Publications, Foster City, CA, 2008, pp. 806–808.</ref> == ചരിത്രം == 1962-ൽ വെയ്ൻ സ്റ്റേറ്റ് യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിലെ (Wayne State University) രസതന്ത്ര പ്രൊഫസറും പാർക്ക്-ഡേവിസ് (Parke-Davis) കമ്പനിയുടെ കൺസൾട്ടന്റുമായ കാൽവിൻ എൽ. സ്റ്റീവൻസ് (Calvin L. Stevens) ആണ്<ref name="Sachdeva_2023" /> കെറ്റാമൈൻ ആദ്യമായി സംശ്ലേഷണം ചെയ്തത്. വികസനഘട്ടത്തിലെ കോഡ് നാമമായി ഇത് CI-581 എന്നാണ് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്.<ref name="Sachdeva_2023" />മൃഗങ്ങളിൽ നടത്തിയ പ്രാരംഭ പ്രീക്ലിനിക്കൽ ഗവേഷണങ്ങളിൽ പ്രതീക്ഷാജനകമായ ഫലങ്ങൾ ലഭിച്ചതിനെ തുടർന്ന്, 1964-ൽ കെറ്റാമൈൻ മനുഷ്യ തടവുകാരിൽ പരീക്ഷിച്ചു. കെറ്റാമൈന്റെ പ്രവർത്തനദൈർഘ്യം കുറവാണെന്നും പെരുമാറ്റപരമായ വിഷാംശം (behavioral toxicity) കുറവാണെന്നും ഈ പഠനങ്ങൾ തെളിയിച്ചു. <ref name="pmid20693870">{{cite journal |vauthors=Domino EF |title=Taming the ketamine tiger. 1965 |journal=Anesthesiology |volume=113 |issue=3 |pages=678–84 |date=September 2010 |pmid=20693870 |doi=10.1097/ALN.0b013e3181ed09a2 | doi-access = free | title-link = doi }}</ref> അതിനാൽ അനസ്‌തറ്റിക് (anesthetic) ആയി ഫെൻസിക്ലിഡിൻ (phencyclidine; PCP) എന്ന മരുന്നിനെക്കാൾ കെറ്റാമൈൻ കൂടുതൽ അനുയോജ്യമാണെന്ന് കണ്ടെത്തി.<ref>{{cite journal | vauthors = Corssen G, Domino EF | title = Dissociative anesthesia: further pharmacologic studies and first clinical experience with the phencyclidine derivative CI-581 | journal = Anesthesia and Analgesia | volume = 45 | issue = 1 | pages = 29–40 | date = January–February 1966 | pmid = 5325977 | doi = 10.1213/00000539-196601000-00007 | s2cid = 29516392 }}<!-- full text pdf available free at url given --></ref> കെറ്റാമൈൻ അനസ്‌തീഷ്യയിലൂടെ ഉണ്ടാകുന്ന അവസ്ഥയ്ക്ക് ഗവേഷകർ “ഡ്രീമിംഗ്” (dreaming) എന്ന് പേര് നൽകാൻ ആഗ്രഹിച്ചു. എന്നാൽ പാർക്ക്-ഡേവിസ് ഈ പേര് അംഗീകരിച്ചില്ല. ഈ പ്രശ്നത്തെക്കുറിച്ചും ചികിത്സ ലഭിച്ച ആളുകളിൽ കാണപ്പെട്ട “വിച്ഛേദിക്കപ്പെട്ടതുപോലുള്ള” (disconnected) രൂപഭാവത്തെക്കുറിച്ചും അറിഞ്ഞ മിസിസ് എഡ്വേഡ് എഫ്. ഡൊമിനോ (Mrs. Edward F. Domino), <ref name="pmid27965560">{{cite journal | vauthors = Li L, Vlisides PE | title = Ketamine: 50 Years of Modulating the Mind | journal = Frontiers in Human Neuroscience | volume = 10 | issue = | page = 612 | date = 2016 | pmid = 27965560 | pmc = 5126726 | doi = 10.3389/fnhum.2016.00612 | url = | doi-access = free | title-link = doi }}</ref> കെറ്റാമൈനിൽ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്ന ഒരു ഫാർമക്കോളജിസ്റ്റിന്റെ ഭാര്യ, “ഡിസോസിയേറ്റീവ് അനസ്‌തീഷ്യ” (dissociative anesthesia) എന്ന പേര് നിർദ്ദേശിച്ചു.<ref name="pmid20693870" /> 1963-ൽ കെറ്റാമൈനെക്കുറിച്ചുള്ള ആദ്യ വിവരണം ശാസ്ത്രീയ സാഹിത്യത്തിൽ പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടു. <ref name="Kaump1963">Kaump, D. H. (1963). Preclinical toxicological studies on CL-369 (CI-581). Memo of December, 10. https://scholar.google.com/scholar?cluster=11905416599831186898</ref><ref name="DillChangPeterson1963">Dill, W. A., Chang, T., Peterson, L., & Glazko, A. J. (1963). Metabolic disposition of CI-581 in laboratory animals (unpublished). Parke Davis Research Division. https://scholar.google.com/scholar?cluster=2646239171654748496</ref> 1965-ൽ എഡ്വേഡ് എഫ്. ഡൊമിനോയും സഹപ്രവർത്തകരും മനുഷ്യരിൽ കെറ്റാമൈൻ ഉണ്ടാക്കുന്ന ഫലങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ആദ്യ വിവരണം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു.<ref name="DominoChodoffCorssen1965">{{cite journal | vauthors = Domino EF, Chodoff P, Corssen G | title = Pharmacologic effects of CI-581, a new dissociative anesthetic, in man | journal = Clin Pharmacol Ther | volume = 6 | issue = 3| pages = 279–291 | date = 1965 | pmid = 14296024 | doi = 10.1002/cpt196563279 | url =https://archive.org/details/sim_clinical-pharmacology-and-therapeutics_may-june-1965_6_3/page/279| hdl = 2027.42/116940 | hdl-access = free }}</ref><ref name="McCarthyChenKaump1965">{{cite journal | vauthors = McCarthy DA, Chen G, Kaump DH, Ensor C | title = General anesthetic and other pharmacological properties of 2-(o-chlorophenyl)-2-methylamino cyclohexanone HCl (CI-581) | journal = J New Drugs | volume = 5 | issue = 1 | pages = 21–33 | date = 1965 | pmid = 14283065 | doi = 10.1002/j.1552-4604.1965.tb00219.x | url = }}</ref> 1970-ൽ FDA അംഗീകാരം ലഭിച്ചതിനെ തുടർന്ന്, വിയറ്റ്നാം യുദ്ധകാലത്ത് അമേരിക്കൻ സൈനികർക്ക് ആദ്യമായി കെറ്റാമൈൻ അനസ്‌തീഷ്യയായി നൽകി.<ref name="CESAR" /> 2000-ൽ കെറ്റാമൈന് ആന്റിഡിപ്രസന്റ് പ്രവർത്തനമുണ്ടെന്ന് കണ്ടെത്തിയത്, 50 വർഷത്തിലേറെയായി <ref name="pmid28395988">{{cite journal | vauthors = Singh I, Morgan C, Curran V, Nutt D, Schlag A, McShane R | title = Ketamine treatment for depression: opportunities for clinical innovation and ethical foresight | journal = The Lancet. Psychiatry | volume = 4 | issue = 5 | pages = 419–426 | date = May 2017 | pmid = 28395988 | doi = 10.1016/S2215-0366(17)30102-5 | url = http://discovery.ucl.ac.uk/1552865/ | hdl-access = free | hdl = 10871/30208 | s2cid = 28186580 | access-date = 10 September 2018 | archive-date = 9 March 2019 | archive-url = https://web.archive.org/web/20190309081101/http://discovery.ucl.ac.uk/1552865/ | url-status = live }}</ref><ref name="Hashimoto2019" />വിഷാദരോഗ ചികിത്സയിലുണ്ടായ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട മുന്നേറ്റമായി വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.<ref name="pmid10686270">{{cite journal |vauthors=Berman RM, Cappiello A, Anand A, Oren DA, Heninger GR, Charney DS, Krystal JH |title=Antidepressant effects of ketamine in depressed patients |url=https://archive.org/details/sim_biological-psychiatry_2000-02-15_47_4/page/351 |journal=Biol Psychiatry |volume=47 |issue=4 |pages=351–4 |date=February 2000 |pmid=10686270 |doi=10.1016/s0006-3223(99)00230-9 |s2cid=43438286 }}</ref> ഈ കണ്ടെത്തൽ വിഷാദരോഗ ചികിത്സയ്ക്കായി NMDA റിസപ്റ്റർ ആന്റഗണിസ്റ്റുകളിലേക്കുള്ള താൽപര്യം വർധിപ്പിക്കുകയും<ref>{{cite web | vauthors = Chaffrey J | url = https://www.nbcconnecticut.com/news/local/yale-researchers-study-potential-treatment-for-depression-in-patients-with-parkinsons-disease/2742209/ | title = Yale Researchers Study Potential Treatment for Depression in Patients With Parkinson's Disease | work = NBC Connecticut | date = 16 March 2022 | access-date = 19 March 2022 | archive-date = 19 March 2022 | archive-url = https://web.archive.org/web/20220319160153/https://www.nbcconnecticut.com/news/local/yale-researchers-study-potential-treatment-for-depression-in-patients-with-parkinsons-disease/2742209/ | url-status = live }}</ref> ആന്റിഡിപ്രസന്റ് മരുന്നുകളുടെ ഗവേഷണത്തിന്റെയും വികസനത്തിന്റെയും ദിശ മാറ്റുകയും ചെയ്തു.<ref name="pmid27960559">{{cite journal | vauthors = Dhir A | title = Investigational drugs for treating major depressive disorder | journal = Expert Opinion on Investigational Drugs | volume = 26 | issue = 1 | pages = 9–24 | date = January 2017 | pmid = 27960559 | doi = 10.1080/13543784.2017.1267727 | s2cid = 45232796 }}</ref> == സമൂഹവും സംസ്കാരവും == === നിയമപരമായ നില === ലോകമെമ്പാടുമുള്ള പല രാജ്യങ്ങളിലും കെറ്റാമൈൻ നിയമപരമായി വിപണനം ചെയ്യപ്പെടുന്നുണ്ടെങ്കിലും,<ref name="IndexNominum2000">{{cite book |title=Index Nominum 2000: International Drug Directory |url=https://books.google.com/books?id=5GpcTQD_L2oC&pg=PA584 |year=2000 |publisher=Taylor & Francis |isbn=978-3-88763-075-1 |pages=584–585}}</ref> പല രാജ്യങ്ങളിലും ഇത് ഒരു നിയന്ത്രിത പദാർത്ഥം (controlled substance) കൂടിയാണ്.<ref name="MathewZarate2016" /> *ഓസ്‌ട്രേലിയയിൽ, Poisons Standard (ഒക്ടോബർ 2015) പ്രകാരം കെറ്റാമൈൻ Schedule 8 നിയന്ത്രിത മരുന്നായി പട്ടികപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.<ref name="Poisons Standard">Poisons Standard October 2015 {{cite web |url=https://www.comlaw.gov.au/Details/F2015L01534 |title=Poisons Standard | date = October 2015 | publisher = Australian Government |access-date=6 January 2016 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160119074606/https://www.comlaw.gov.au/Details/F2015L01534/ |archive-date=19 January 2016 }}</ref> *കാനഡയിൽ, 2005 മുതൽ കെറ്റാമൈനെ Schedule I വിഭാഗത്തിലുള്ള നാർക്കോട്ടിക് മരുന്നായി തരംതിരിച്ചിരിക്കുന്നു.<ref name="CanadianLegalStatus">Legal status of ketamine in Canada references: * {{cite web |date=12 May 2025 |title=Controlled Drugs and Substances Act |url=https://laws-lois.justice.gc.ca/eng/acts/c-38.8/page-9.html#h-95315 |access-date=7 June 2025 |website=Justice Laws Website |publisher=[[Government of Canada]]}} * {{cite news |date=21 September 2005 |title=Order Amending Schedule I to the Controlled Drugs and Substances Act |url=http://napra.ca/Content_Files/Files/CDSA-Ketamine.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20140808053346/http://napra.ca/Content_Files/Files/CDSA-Ketamine.pdf |archive-date=8 August 2014 |access-date=2 August 2014 |newspaper=[[Canada Gazette]] [[Canada Gazette#Part II|Part II]] |page=2130 |volume=139 |issue=19}} * {{cite web |date=2 May 2005 |title=Status of ketamine under CDSA |url=http://cscb.ca/node/94386 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140810002143/http://cscb.ca/node/94386 |archive-date=10 August 2014 |access-date=2 August 2014 |publisher=Canadian Society of Customs Brokers}}</ref> *2013 ഡിസംബറിൽ, വിനോദപരമായ ഉപയോഗവും (recreational use) ഡേറ്റ് റേപ്പ് മരുന്നായി കെറ്റാമൈൻ ഉപയോഗിക്കുന്നതും വർധിച്ചതിനെ തുടർന്ന്, ഇന്ത്യാ സർക്കാർ കെറ്റാമൈനെ Drug and Cosmetics Act-ന്റെ Schedule X-ൽ ഉൾപ്പെടുത്തി. ഇതോടെ കെറ്റാമൈൻ വിൽക്കുന്നതിന് പ്രത്യേക ലൈസൻസ് ആവശ്യമായി വരികയും, നടത്തിയ *എല്ലാ വിൽപ്പനകളുടെയും രേഖകൾ രണ്ട് വർഷത്തേക്ക് സൂക്ഷിക്കേണ്ടതായും വന്നു.<ref>{{cite news |title= Ketamine drug brought under 'Schedule X' to curb abuse |url= http://timesofindia.indiatimes.com/city/goa/Ketamine-drug-brought-under-Schedule-X-to-curb-abuse/articleshow/28486002.cms |newspaper= [[The Times of India]] |date= 7 January 2014 |access-date= 2 August 2014 |url-status=live |archive-url= https://web.archive.org/web/20140414064604/http://timesofindia.indiatimes.com/city/goa/Ketamine-drug-brought-under-Schedule-X-to-curb-abuse/articleshow/28486002.cms |archive-date= 14 April 2014 }}</ref><ref>{{cite news| vauthors = Sumitra DR |newspaper=[[The Times of India]] |date=30 December 2013 |url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/Govt-makes-notorious-date-rape-drug-ketamine-harder-to-buy-or-sell/articleshow/28116453.cms |title=Govt makes notorious 'date rape' drug ketamine harder to buy or sell |archive-url=https://web.archive.org/web/20131230025440/http://timesofindia.indiatimes.com/india/Govt-makes-notorious-date-rape-drug-ketamine-harder-to-buy-or-sell/articleshow/28116453.cms |archive-date=30 December 2013 |url-status=live }}</ref> *യുണൈറ്റഡ് കിംഗ്ഡത്തിൽ, 2014 ഫെബ്രുവരി 12-ന് കെറ്റാമൈനെ Class B drug ആയി തരംതിരിച്ചു.<ref name="reclassify response">{{citation |url=https://www.gov.uk/government/uploads/system/uploads/attachment_data/file/279186/ResponseACMDketamineReclassification.pdf |title=Response to ACMD recommendation on ketamine |access-date=21 February 2014 |date=12 February 2014 | vauthors = Baker N |author-link1=Norman Baker |type=Correspondence to Les Iverson [chair of]; [[Advisory Council on the Misuse of Drugs]] |publisher=[[Crown copyright#United Kingdom|Crown copyright]]; [[Open Government Licence]] |postscript=. |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140228195318/https://www.gov.uk/government/uploads/system/uploads/attachment_data/file/279186/ResponseACMDketamineReclassification.pdf |archive-date=28 February 2014 }}</ref><ref>{{cite news | vauthors = Dixon H |date=12 February 2014 |title=Party drug ketamine to be upgraded to Class B |url=https://www.telegraph.co.uk/news/uknews/law-and-order/10633800/Party-drug-ketamine-to-be-upgraded-to-Class-B.html |newspaper=[[The Daily Telegraph]] |access-date=2 August 2014 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140609232635/http://www.telegraph.co.uk/news/uknews/law-and-order/10633800/Party-drug-ketamine-to-be-upgraded-to-Class-B.html |archive-date=9 June 2014 }}</ref> 2025-ൽ, *വിനോദപരമായ ഉപയോഗം വർധിച്ചതും ആരോഗ്യത്തെ ബാധിക്കുന്ന പ്രതികൂല ഫലങ്ങളും കണക്കിലെടുത്ത്, ഇതിന്റെ വർഗ്ഗീകരണം Class A ആയി മാറ്റുന്നതിനുള്ള സാധ്യത പരിഗണിച്ച് പുനഃപരിശോധന നടത്തണമെന്ന് Home Office ആവശ്യപ്പെട്ടു.<ref>{{Cite web |title=Home Office requests review of ketamine classification |url=https://www.gov.uk/government/news/home-office-requests-review-of-ketamine-classification |access-date=4 March 2025 |website=GOV.UK |language=en}}</ref> *വിനോദപരമായ ഉപയോഗം വർധിച്ചതിനെ തുടർന്ന്, 1999 ഓഗസ്റ്റിൽ യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സിലെ Controlled Substances Act പ്രകാരം കെറ്റാമൈനെ Schedule III വിഭാഗത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി.<ref name="FedReg1999">{{cite journal | vauthors = Marshall DR |author-link1=Donnie R. Marshall |date=13 July 1999 |title=Schedules of Controlled Substances: Placement of Ketamine into Schedule III [21 CFR Part 1308. Final Rule 99-17803] |journal=[[Federal Register]] |volume=64 |issue=133 |pages=37673–5 |url=http://www.gpo.gov/fdsys/pkg/FR-1999-07-13/pdf/99-17803.pdf |department=Rules and Regulations |author-link3=Drug Enforcement Administration |author-link4=United States Department of Justice |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150505060507/http://www.gpo.gov/fdsys/pkg/FR-1999-07-13/pdf/99-17803.pdf |archive-date=5 May 2015 }}</ref><ref>{{cite web |title=Ketamine could become Class A drug as ministers seek advice |url=https://www.bbc.com/news/articles/cp8306prgy6o |website=www.bbc.com|date=7 January 2025 }}</ref> == വിനോദ ഉപയോഗം == [[File:Ketamine.JPG|thumb|Ketamine hydrochloride on a glass plate]] സബ്-അനസ്‌തറ്റിക് (sub-anesthetic) അളവിൽ കെറ്റാമൈൻ ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ, ഒരു ഡിസോസിയേറ്റീവ് അവസ്ഥ (dissociative state) ഉണ്ടാകുന്നു. സ്വന്തം ശാരീരിക ശരീരത്തിൽ നിന്നും പുറംലോകത്തിൽ നിന്നും വേർപെട്ടുനിൽക്കുന്നതുപോലുള്ള അനുഭവമാണ് ഈ അവസ്ഥയുടെ സവിശേഷത. ഇതിനെ ഡിപേഴ്സണലൈസേഷൻ (depersonalization), ഡീരിയലൈസേഷൻ (derealization) എന്നീ പദങ്ങളാൽ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു.<ref name="Giannini2000">{{cite journal | vauthors = Giannini AJ, Underwood NA, Condon M | title = Acute ketamine intoxication treated by haloperidol: a preliminary study | journal = American Journal of Therapeutics | volume = 7 | issue = 6 | pages = 389–91 | date = November 2000 | pmid = 11304647 | doi = 10.1097/00045391-200007060-00008 }}</ref>ആവശ്യത്തിന് ഉയർന്ന അളവിൽ കെറ്റാമൈൻ ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ, “K-hole” എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന അവസ്ഥ അനുഭവപ്പെടാം. കാഴ്ചയിലും ശബ്ദത്തിലും ഹാലുസിനേഷൻ (hallucination) ഉണ്ടാകുന്ന ഒരു ഡിസോസിയേറ്റീവ് അവസ്ഥയാണിത്.<ref>{{Cite book | vauthors = Giannini AJ |title=Drug Abuse |publisher=Health Information Press |location=Los Angeles |year=1999 |page=[https://archive.org/details/drugabuse00ajam/page/104 104] |isbn=978-1-885987-11-2 |url=https://archive.org/details/drugabuse00ajam |url-access=registration }}</ref> ജോൺ സി. ലില്ലി, മാർഷ്യ മൂർ, ഡി. എം. ടർണർ എന്നിവരടക്കമുള്ളവർ കെറ്റാമൈനുമായി ബന്ധപ്പെട്ട തങ്ങളുടെ എന്തിയോജനിക് (entheogenic), സൈക്കോണോട്ടിക് (psychonautic) അനുഭവങ്ങളെക്കുറിച്ച് വിശദമായി എഴുതിയിട്ടുണ്ട്.<ref name="RecreationalLiterature">References for recreational use in literature: * {{Cite book | vauthors = Lilly JC |author-link=John C. Lilly |title=The Scientist: A Metaphysical Autobiography |publisher=[[Ronin Publishing|Ronin]] |location=Berkeley, CA |year=1997 |pages=[https://archive.org/details/scientist00lill/page/144 144–] |isbn=978-0-914171-72-0 |url=https://archive.org/details/scientist00lill/page/144 }} * {{cite book | vauthors = Kelly K |title=The Little Book of Ketamine |year=2001 |publisher=[[Ronin Publishing|Ronin]] |isbn=978-1-57951-121-0 |pages=[https://books.google.com/books?id=KAabFIHLl7oC&pg=PA23 23], [https://books.google.com/books?id=KAabFIHLl7oC&pg=PA40 40–45], [https://books.google.com/books?id=KAabFIHLl7oC&pg=PA46 46–51], ibid }} * {{Cite book | vauthors = Alltounian HS, Moore M |author-link2=Marcia Moore |title=Journeys Into the Bright World |publisher=Para Research |location=Rockport, MA |year=1978 |isbn=978-0-914918-12-7 |ref={{sfnref|Alltounian & Moore|1978}}}} * {{cite book | vauthors = Palmer C, Horowitz M |author-link2=Fitz Hugh Ludlow Memorial Library|title=Sisters of the Extreme: Women Writing on the Drug Experience |year=2000|publisher=[[Inner Traditions – Bear & Company|Inner Traditions]] |isbn=978-0-89281-757-3|pages=[https://books.google.com/books?id=RaCG6kbk2lIC&pg=PT254 254–258], ibid |ref={{sfnref|Palmer & Horowitz|2000}}}} * {{Cite book | vauthors = Turner DM |author-link=D. M. Turner |title=The Essential Psychedelic Guide | url = https://archive.org/details/essentialpsyched0000turn |publisher=Panther Press |location=San Francisco |year=1994 |isbn=978-0-9642636-1-1}}</ref> നിരീക്ഷണമില്ലാതെ കെറ്റാമൈൻ ഉപയോഗിച്ചതായി കരുതപ്പെടുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ മുങ്ങിമരിച്ചതിനെ തുടർന്ന് ടർണർ അകാലത്തിൽ മരിച്ചു.<ref name="Jansen2001">{{Cite book |title=Ketamine: Dreams and Realities |url=https://archive.org/details/ketaminedreamsre0000jans | vauthors = Jansen K |publisher=Multidisciplinary Association for Psychedelic Studies |isbn=978-0-9660019-3-8 |year=2001 |pages=[https://archive.org/details/ketaminedreamsre0000jans/page/50 50], 89}}</ref> വിനോദപരമായ കെറ്റാമൈൻ ഉപയോഗം ലോകമെമ്പാടുമുള്ള മരണങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. 2005 മുതൽ 2013 വരെയുള്ള കാലയളവിൽ ഇംഗ്ലണ്ടിലും വെയിൽസിലും മാത്രം 90-ലധികം മരണങ്ങൾ ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതായി റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.<ref name=DalyVice14 />അപകടകരമായ വിഷബാധകൾ, മുങ്ങിമരണങ്ങൾ, ഗതാഗതാപകടങ്ങൾ, ആത്മഹത്യകൾ എന്നിവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref name=DalyVice14>See Max Daly, 2014, "The Sad Demise of Nancy Lee, One of Britain's Ketamine Casualties," at ''Vice'' (online), 23 July 2014, see {{cite web |url=https://www.vice.com/en/article/ketamine-slowly-ruins-your-bladder-and-kills-you-863/ |title=The Sad Demise of Nancy Lee, One of Britain's Ketamine Casualties |access-date=7 June 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150607022331/http://www.vice.com/en_uk/read/ketamine-slowly-ruins-your-bladder-and-kills-you-863 |archive-date=7 June 2015 |date=23 July 2014 }}, accessed 7 June 2015.</ref> മരിച്ചവരിൽ ഭൂരിഭാഗവും യുവാക്കളായിരുന്നു.<ref name=TheCrownONS13>{{cite web | date = 2013 | title = Drug related deaths involving ketamine in England and Wales | work = A report of the Mortality team, Life Events and Population Sources Division, Office for National Statistics | publisher = Government of the United Kingdom | url = http://www.ons.gov.uk/ons/about-ons/business-transparency/freedom-of-information/what-can-i-request/published-ad-hoc-data/health/october-2013/drug-related-deaths-involving-ketamine-by-age-group.xls |access-date=7 June 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150607212436/http://www.ons.gov.uk/ons/about-ons/business-transparency/freedom-of-information/what-can-i-request/published-ad-hoc-data/health/october-2013/drug-related-deaths-involving-ketamine-by-age-group.xls |archive-date=7 June 2015 }} and {{cite web |url=https://www.ons.gov.uk/ons/rel/subnational-health3/deaths-related-to-drug-poisoning/2012/stb---deaths-related-to-drug-poisoning-2012.html |title=Deaths Related to Drug Poisoning in England and Wales – Office for National Statistics |access-date=7 June 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150619235310/http://www.ons.gov.uk/ons/rel/subnational-health3/deaths-related-to-drug-poisoning/2012/stb---deaths-related-to-drug-poisoning-2012.html |archive-date=19 June 2015 }}, accessed 7 June 2015.</ref> ഹോട്ട് ടബ്ബിൽ മരിച്ച നിലയിൽ കണ്ടെത്തപ്പെട്ട് ഏതാനും മാസങ്ങൾക്കുശേഷം, നടൻ മാത്യു പെറിയുടെ 2023 ഒക്ടോബറിലെ മുങ്ങിമരണം പോലെ തോന്നിച്ച മരണത്തിന് കെറ്റാമൈൻ അമിതമായി ഉപയോഗിച്ചതാണ് കാരണമെന്ന് വെളിപ്പെട്ടു. മറ്റ് ചില ഘടകങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും, കെറ്റാമൈന്റെ തീവ്രമായ (acute) ഫലങ്ങളാണ് മരണത്തിന്റെ പ്രധാന കാരണമെന്ന് ഔദ്യോഗികമായി നിർണയിക്കപ്പെട്ടു.<ref>{{cite web |url=https://www.npr.org/2023/12/15/1219759019/matthew-perry-cause-of-death |title=Matthew Perry died from the 'acute effects of ketamine,' autopsy finds |website=NPR |vauthors=Bowman E |access-date=28 December 2023 |date=15 December 2023 |archive-date=28 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231228225746/https://www.npr.org/2023/12/15/1219759019/matthew-perry-cause-of-death |url-status=live }}</ref> ആശയക്കുഴപ്പവും അമ്നീഷ്യയും (amnesia) ഉണ്ടാക്കാനുള്ള കഴിവ് കാരണം, കെറ്റാമൈൻ പരിചയക്കാരുടെ ഇടയിലുള്ള ലൈംഗികാതിക്രമ കേസുകളിൽ ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.<ref name="CAMHDYK">{{cite web |url=https://knowledgex.camh.net/amhspecialists/resources_families/Pages/ketamine_dyk.aspx |title=Do you know... Ketamine |website=Knowledge Exchange |location= Toronto |publisher=[[Centre for Addiction and Mental Health]] |access-date=27 July 2014 |year=2003 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140407061143/https://knowledgex.camh.net/amhspecialists/resources_families/Pages/ketamine_dyk.aspx |archive-date= 7 April 2014 }}</ref><ref name="CESAR">{{cite web |url=http://www.cesar.umd.edu/cesar/drugs/ketamine.asp |title=Ketamine |access-date=27 July 2014 |date=29 October 2013 |publisher=Center for Substance Abuse Research (CESAR); [[University of Maryland, College Park]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20131112080924/http://www.cesar.umd.edu/cesar/drugs/ketamine.asp |archive-date=12 November 2013 |url-status=live}}</ref> == ഗവേഷണം == 2023-ൽ നടത്തിയ ഒരു മെറ്റാ-അനാലിസിസ് (meta-analysis) പ്രകാരം, പ്രത്യേകിച്ച് ഉയർന്ന അളവുകളിൽ, ഡിപ്രഷന്റെ തീവ്രത കുറയ്ക്കുന്നതിൽ റേസമിക് കെറ്റാമൈൻ (racemic ketamine), എസ്കെറ്റാമൈനിനെക്കാൾ (esketamine) കൂടുതൽ ഫലപ്രദമാണ്. കൂടാതെ, കാലക്രമേണ ഇതിന്റെ ഗുണഫലങ്ങൾ കൂടുതൽ ദീർഘകാലം നിലനിൽക്കുന്നതായും കണ്ടെത്തി.<ref name = "Nikolin_2023" /> കെറ്റാമൈൻ നൽകുന്ന ആന്റിഡിപ്രസന്റ് പ്രതികരണം മുൻകൂട്ടി പ്രവചിക്കാൻ കഴിയുന്ന ഒരു ബയോമാർക്കറും (biomarker) ഇതുവരെ സാധൂകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല. എന്നാൽ, ഡിപ്രഷനുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ന്യൂറോസർക്യൂട്ടറിയിലും (neurocircuitry) വീക്കം സംബന്ധമായ (inflammatory) പാതകളിലും കെറ്റാമൈൻ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തിയേക്കാം.<ref>{{cite journal | vauthors = Meshkat S, Ho RC, Cao B, Teopiz KM, Rosenblat JD, Rhee TG, Di Vincenzo JD, Ceban F, Jawad MY, McIntyre RS | date = February 2023 | title = Biomarkers of ketamine's antidepressant effect: An umbrella review | journal = Journal of Affective Disorders | volume = 323 | pages = 598–606 | doi = 10.1016/j.jad.2022.12.021 | pmid = 36521662 }}</ref> വിവിധ ക്ലിനിക്കൽ സാഹചര്യങ്ങളിൽ കെറ്റാമൈൻ ഉത്കണ്ഠയിൽ വേഗത്തിലുള്ള (<12 മണിക്കൂർ) കൂടാതെ ദീർഘകാലം നിലനിൽക്കുന്ന (1–2 ആഴ്ച വരെ) കുറവ് ഉണ്ടാക്കുന്നതായി കാണപ്പെടുന്നു. ഉത്കണ്ഠയിലെ പുരോഗതി ഡിപ്രഷൻ ലക്ഷണങ്ങളിലെ പുരോഗതിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നുവെങ്കിലും, പരമാവധി ഡിസോസിയേഷൻ (peak dissociation) അനുഭവപ്പെടുന്നതുമായി അത് ബന്ധപ്പെട്ടിട്ടില്ല.<ref>{{cite journal | vauthors = Hartland H, Mahdavi K, Jelen LA, Strawbridge R, Young AH, Alexander L | date = August 2023 | title = A transdiagnostic systematic review and meta-analysis of ketamine's anxiolytic effects | journal = Journal of Psychopharmacology | volume = 37 | issue = 8 | pages = 764–774 | doi = 10.1177/02698811231161627 | pmc = 11921208 | pmid = 37005739 }}</ref> ഒബ്സസീവ്-കംപൾസീവ് ഡിസോർഡറിൽ (obsessive-compulsive disorder) വേഗത്തിലുള്ളതും സഹിക്കാവുന്നതുമായ ലക്ഷണാശ്വാസം നൽകാനുള്ള സാധ്യത കെറ്റാമൈൻ പ്രകടിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ, ഇതുസംബന്ധിച്ച തെളിവുകൾ പരിമിതവും സ്ഥിരതയില്ലാത്തതുമാണ്.<ref>{{cite journal | vauthors = Bandeira ID, Lins-Silva DH, Cavenaghi VB, Dorea-Bandeira I, Faria-Guimarães D, Barouh JL, Jesus-Nunes AP, Beanes G, Souza LS, Leal GC, Sanacora G, Miguel EC, Sampaio AS, Quarantini LC | date = 2022 | title = Ketamine in the Treatment of Obsessive-Compulsive Disorder: A Systematic Review | journal = Harvard Review of Psychiatry | volume = 30 | issue = 2 | pages = 135–145 | doi = 10.1097/HRP.0000000000000330 | pmid = 35267254 }}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Kwan AT, Lakhani M, Singh G, Le GH, Wong S, Teopiz KM, Dev DA, Manku AS, Sidhu G, McIntyre RS | date = November 2024 | title = Ketamine for the Treatment of Psychiatric Disorders: A Systematic Review and Meta-Analysis | journal = CNS Spectrums | volume = 29 | issue = 5 | pages = 354–361 | doi = 10.1017/S1092852924000580 | pmid = 39564613 }}</ref> നിരവധി സിസ്റ്റമാറ്റിക് റിവ്യൂകളും (systematic reviews) മെറ്റാ-അനാലിസിസുകളും സൂചിപ്പിക്കുന്നത്, പോസ്റ്റ്-ട്രോമാറ്റിക് സ്ട്രെസ് ഡിസോർഡറിന്റെ (post-traumatic stress disorder) ലക്ഷണങ്ങളിൽ കെറ്റാമൈൻ ഹ്രസ്വകാലത്തേക്ക് (ഏകദേശം 24 മണിക്കൂർ) കുറവ് ഉണ്ടാക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ടെന്നാണ്. എന്നാൽ, ആകെ തെളിവുകളുടെ ഗുണനിലവാരം കുറവാണ്, ദീർഘകാല ഫലങ്ങൾ വ്യക്തമല്ല, കൂടാതെ പാർശ്വഫലങ്ങളും ഉണ്ടാകാം.<ref>{{cite journal | vauthors = Billings J, Nicholls H | date = September 2025 | title = PTSD and complex PTSD, current treatments and debates: a review of reviews | journal = British Medical Bulletin | volume = 156 | issue = 1 | article-number = ldaf015 | doi = 10.1093/bmb/ldaf015 | pmc = 12466117 | pmid = 41004137 }}</ref> വിവിധ ലഹരിവസ്തു ഉപയോഗ സംബന്ധമായ വൈകല്യങ്ങളിൽ (substance use disorders), പ്രത്യേകിച്ച് തെറാപ്പിയുമായി സംയോജിപ്പിച്ച് ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ, കെറ്റാമൈൻ ഹ്രസ്വകാലത്തേക്ക് പിൻവലിക്കൽ ലക്ഷണങ്ങളും (withdrawal) ഉപയോഗിക്കണമെന്ന ശക്തമായ ആഗ്രഹവും (cravings) കുറയ്ക്കുകയും, ലഹരിവസ്തുക്കളിൽ നിന്ന് വിട്ടുനിൽക്കൽ (abstinence) മെച്ചപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നതായി പ്രതീക്ഷാജനകമായ ഫലങ്ങൾ കാണിച്ചിട്ടുണ്ട്. എന്നിരുന്നാലും, ഇതുസംബന്ധിച്ച തെളിവുകൾ ഇപ്പോഴും പരിമിതവും വ്യത്യസ്ത സ്വഭാവമുള്ളതുമാണ്. അനുയോജ്യമായ ഡോസ്, ദീർഘകാല സുരക്ഷ, ദുരുപയോഗ സാധ്യത എന്നിവ സംബന്ധിച്ച ആശങ്കകൾക്ക് ഇപ്പോഴും വ്യക്തമായ പരിഹാരം ലഭിച്ചിട്ടില്ല. പ്രത്യേകിച്ച് സൈക്കോതെറാപ്പിയുമായി (psychotherapy) സംയോജിപ്പിക്കുമ്പോൾ, മദ്യത്തിന്റെ ഉപയോഗവും കൊക്കെയ്ൻ ഉപയോഗവും കുറയ്ക്കാൻ കെറ്റാമൈന് സാധ്യതയുണ്ടെന്ന് പഠനങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. എന്നാൽ, ഇതുസംബന്ധിച്ച തെളിവുകൾ പരിമിതവും സമ്മിശ്രവും കുറഞ്ഞ ഗുണനിലവാരമുള്ളതുമാണ്. ഒപിയോയ്‌ഡുകളുടെ ഉപയോഗവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഫലങ്ങൾ ഇപ്പോഴും നിർണായകമല്ല.<ref>{{cite book | vauthors = Authors, Tran K, MacDougall D | date = 2024 | title = Ketamine for Adults With Substance Use Disorders: Rapid Review | publisher = Canadian Agency for Drugs and Technologies in Health | pmid = 38588371 | url = http://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK602506/ | series = CADTH Health Technology Review | location = Ottawa (ON) }}</ref> ബ്രിട്ടീഷ് ക്രിട്ടിക്കൽ സൈക്യാട്രിസ്റ്റായ ജൊവാന മോൺക്രിഫ് മാനസികരോഗങ്ങളുടെ ചികിത്സയ്ക്കായി കെറ്റാമൈനും സൈക്കഡെലിക് മരുന്നുകൾ (psychedelics) പോലുള്ള അനുബന്ധ മരുന്നുകളും ഉപയോഗിക്കുന്നതിനെയും അവയെക്കുറിച്ച് നടത്തുന്ന ഗവേഷണങ്ങളെയും വിമർശിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഈ മരുന്നുകളെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയുള്ള അമിതമായ പ്രചാരണം, അവയുടെ ഗുണഫലങ്ങളെ വിശദീകരിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന ജീവശാസ്ത്രപരമായ സിദ്ധാന്തങ്ങളുടെ സംശയാസ്പദമായ സ്വഭാവം, വൈദ്യശാസ്ത്രപരമായ ഉപയോഗവും വിനോദപരമായ ഉപയോഗവും തമ്മിലുള്ള അതിർത്തികൾ മങ്ങുന്നത്, ക്ലിനിക്കൽ പരീക്ഷണങ്ങളുടെ അപാകതകളുള്ള കണ്ടെത്തലുകൾ, സാമ്പത്തിക താൽപ്പര്യ വൈരുദ്ധ്യം (financial conflicts of interest), ശക്തമായ പ്രതീക്ഷാ ഫലങ്ങൾ (expectancy effects), വ്യാജ ചികിത്സയോടുള്ള ശരീരത്തിന്റെ ശക്തമായ പ്രതികരണങ്ങൾ (placebo responses), പ്ലാസിബോയുമായി (രോഗിയുടെ തൃപ്തിക്കു വേണ്ടി നൽകുന്ന ഔഷധം) താരതമ്യപ്പെടുത്തുമ്പോൾ ചെറിയതും ഹ്രസ്വകാലത്തേക്കുമാത്രം നിലനിൽക്കുന്നതുമായ ഗുണഫലങ്ങൾ, കൂടാതെ ബുദ്ധിമുട്ടേറിയ അനുഭവങ്ങളും പ്രതികൂല ഫലങ്ങളും ഉണ്ടാകാനുള്ള സാധ്യത എന്നിവ ഉൾപ്പെടെയുള്ള നിരവധി ആശങ്കകളാണ് അവർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയത്.<ref name="Moncrieff2025">{{cite book | vauthors = Moncrieff J | date = 16 January 2025 | chapter = Alternative Approaches: The Good, the Bad and the Worrying: Psychedelics for Depression | title = Chemically Imbalanced: The Making and Unmaking of the Serotonin Myth | publisher = Flint | isbn = 978-1-80399-680-6 | url = https://books.google.com/books?id=e0MkEQAAQBAJ | access-date = 16 October 2025 }}</ref> == വെറ്ററിനറി ഉപയോഗങ്ങൾ == [[File:A vile of Ketamine for veterinary use, with a concentration of 10mg per mL.jpg|thumb|upright=.6|An empty vial of Ketamine used by veterinarians for injection]]വെറ്ററിനറി അനസ്‌തീഷ്യയിൽ (veterinary anesthesia), പൂച്ചകൾ,<ref>{{cite journal | vauthors = Robertson SA, Taylor PM | title = Pain management in cats—past, present and future. Part 2. Treatment of pain—clinical pharmacology | journal = Journal of Feline Medicine and Surgery | volume = 6 | issue = 5 | pages = 321–33 | date = October 2004 | pmid = 15363764 | doi = 10.1016/j.jfms.2003.10.002 | s2cid = 25572412 | pmc = 10822209 }}</ref>നായകൾ,<ref>{{cite journal | vauthors = Lamont LA | title = Adjunctive analgesic therapy in veterinary medicine | journal = The Veterinary Clinics of North America. Small Animal Practice | volume = 38 | issue = 6 | pages = 1187–203, v | date = November 2008 | pmid = 18954680 | doi = 10.1016/j.cvsm.2008.06.002 }}</ref>മുയലുകൾ, എലികൾ എന്നിവയുൾപ്പെടെയുള്ള ചെറിയ മൃഗങ്ങളിൽ അനസ്‌തറ്റിക് (anesthetic), വേദനസംഹാരക (analgesic) ഫലങ്ങൾക്കായി കെറ്റാമൈൻ പലപ്പോഴും ഉപയോഗിക്കുന്നു.<ref>{{cite journal | vauthors = Stunkard JA, Miller JC | title = An outline guide to general anesthesia in exotic species | journal = Veterinary Medicine, Small Animal Clinician | volume = 69 | issue = 9 | pages = 1181–6 | date = September 1974 | pmid = 4604091 }}</ref><ref>{{cite book |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-118-68590-7 |vauthors=Riviere JE, Papich MG |title=Veterinary Pharmacology and Therapeutics |date=2009 |page=200 |url=https://books.google.com/books?id=xAPa4WDzAnQC&pg=PP1 |access-date=26 December 2021 |archive-date=8 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230208191902/https://books.google.com/books?id=xAPa4WDzAnQC&pg=PP1 |url-status=live }}</ref> കുതിരകളിൽ അനസ്‌തീഷ്യ ആരംഭിക്കുന്നതിനും (induction) അത് നിലനിർത്തുന്നതിനും കെറ്റാമൈൻ പതിവായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. എലികൾ പോലുള്ള റോഡന്റുകൾക്ക് അനസ്‌തീഷ്യ നൽകാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന വിവിധ മരുന്നുകളുടെ മിശ്രിതമായ “റോഡന്റ് കോക്ക്ടെയിലിന്റെ” ഒരു പ്രധാന ഘടകമാണ് കെറ്റാമൈൻ.<ref>{{citation |year=2012 |title=Standard Operating Procedure No. 1 Anesthesia and Analgesia in Rodents |publisher=Washington College |pages=1–2 |url=https://www.washcoll.edu/live/files/1227-no-1-anesthesia-sop-revised-1012pdf |access-date=27 November 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130804040842/http://www.washcoll.edu/live/files/1227-no-1-anesthesia-sop-revised-1012pdf |archive-date=4 August 2013 }}</ref> വെറ്ററിനറി ഡോക്ടർമാർ പലപ്പോഴും കെറ്റാമൈൻ സെഡേറ്റീവ് (sedative) മരുന്നുകളോടൊപ്പം ഉപയോഗിച്ച് സമതുലിതമായ അനസ്‌തീഷ്യയും വേദനസംഹാരവും (balanced anesthesia and analgesia) ഉണ്ടാക്കുന്നു. കൂടാതെ, പെയിൻ വിൻഡ്-അപ്പ് (pain wind-up) ഉണ്ടാകുന്നത് തടയാൻ സഹായിക്കുന്നതിനായി സ്ഥിരനിരക്കിലുള്ള ഇൻഫ്യൂഷനായും (constant-rate infusion) കെറ്റാമൈൻ നൽകുന്നു. വലിയ മൃഗങ്ങളിലെ വേദന നിയന്ത്രിക്കാനും കെറ്റാമൈൻ ഉപയോഗിക്കുന്നു. കുതിരകളുടെ ശസ്ത്രക്രിയയിൽ പ്രധാനമായും ഉപയോഗിക്കുന്ന ഇൻട്രാവീനസ് (intravenous) അനസ്‌തറ്റിക് മരുന്നാണിത്. സാധാരണയായി ഇത് ഡെറ്റോമിഡിൻ (detomidine), തയോപെന്റൽ (thiopental) എന്നിവയ്‌ക്കൊപ്പം ഉപയോഗിക്കുന്നു; ചിലപ്പോൾ ഗ്വായിഫെനെസിൻ (guaifenesin) ഒപ്പവും ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്.<ref name="pmid7212404">{{cite journal | vauthors = Hubbell JA, Muir WW, Sams RA | title = Guaifenesin: cardiopulmonary effects and plasma concentrations in horses | journal = American Journal of Veterinary Research | volume = 41 | issue = 11 | pages = 1751–5 | date = November 1980 | pmid = 7212404 | doi = 10.2460/ajvr.1980.41.11.1751| url =https://archive.org/details/sim_american-journal-of-veterinary-research_1980-11_41_11/page/1751}}</ref> ഒച്ചുകളിൽ (snails) കെറ്റാമൈൻ സെഡേഷൻ (sedation) അല്ലെങ്കിൽ അനസ്‌തീഷ്യ ഉണ്ടാക്കുന്നതായി തോന്നുന്നില്ല. പകരം, ഇത് അവയിൽ ഉത്തേജകമായ (excitatory) ഫലമാണ് ഉണ്ടാക്കുന്നതെന്ന് തോന്നുന്നു.<ref>{{cite journal | vauthors = Woodall AJ, McCrohan CR | title = Excitatory actions of propofol and ketamine in the snail ''Lymnaea stagnalis'' | url = https://archive.org/details/sim_comparative-biochemistry-and-physiology-part-c-pharma-toxic-endo_2000-12_127c_3/page/297 | journal = Comparative Biochemistry and Physiology. Toxicology & Pharmacology | volume = 127 | issue = 3 | pages = 297–305 | date = December 2000 | pmid = 11246501 | doi = 10.1016/S0742-8413(00)00155-9 }}</ref> == അവലംബം== {{reflist}} ==ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ== {{Commons category|Ketamine}} *[https://web.archive.org/web/20130512224948/http://www.Justice.gov/dea/druginfo/drug_data_sheets/Ketamine.pdf Ketamine fact sheet] — from the United States DEA, via Archive.org {{Navboxes |title= [[Pharmacodynamics]] |titlestyle= background:#ccccff |list1= {{Acetylcholine receptor modulators}} {{Dopamine receptor modulators}} {{Ion channel modulators}} {{Ionotropic glutamate receptor modulators}} {{Monoamine reuptake inhibitors}} {{Opioid receptor modulators}} {{Sigma receptor modulators}} }} {{Navboxes |title= [[Medicine|Medical uses]] |titlestyle= background:#ccccff |list1= {{General anesthetics}} {{Analgesics}} {{Antidepressants}} }} {{Navboxes |title= [[Recreational drug use|Recreational uses]] |titlestyle= background:#ccccff |list1= {{Drug use}} {{Hallucinogens}} {{Euphoriants}} }} {{Portal bar|Medicine}} {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:അവശ്യ മരുന്നുകൾ]] [[വർഗ്ഗം:മൃഗവൈദ്യം]] 6qdr3w12gkqnsvpg2aa2kt5ssuiyyyz 0 622534 4673181 4513724 2026-10-03T15:26:16Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4673181 wikitext text/x-wiki {{PU|Gadhimai festival}}{{Infobox recurring event | name = Gadhimai festival | native_name = गढ़िमाई पर्व | native_name_lang = ne | logo = | logo_caption = | image = Gadhimai.jpg | caption = Animals at Gadhimai festival | status = | genre = Festival | date = <!--"dates=" also works, but do not use both--> | frequency = Every 5 years | venue = [[Bariyarpur, Bara|Bariyarpur]] | location = [[Bara District]] | coordinates = <!-- {{Coord|LAT|LON|type:landmark|display=inline,title}} --> | years_active = | first = <!-- {{Start date|YYYY|MM|DD|df=y}}; "founded=" and "established=" also work --> | founder_name = | last = | prev = 2019<ref>{{Cite web |date=3 December 2019 |title=Nepal animal sacrifice festival pits devotees against activists |url=http://www.theguardian.com/world/2019/dec/03/nepal-animal-sacrifice-festival-pits-devotees-against-activists |access-date=8 July 2021 |website=[[The Guardian]]}}</ref> | next = | participants = | attendance = 5 million people | area = 3–5 km radius around the [[Gadhimai Temple]] | budget = | activity = Religious | patron = | organised = <!--"organized=" also works--> | filing = <!-- Filing status --> | people = | member = | website = <!-- {{URL|example.com}} --> | footnotes = }} നേപ്പാളിൽ നടന്നുവരുന്ന ഒരു ഹിന്ദു ഉത്സവമാണ് '''ഗാധിമൈ ഉത്സവം'''. [[ഇന്ത്യ]]-[[നേപ്പാൾ]] അതിർത്തിക്ക് സമീപം [[കാഠ്മണ്ഡു]]വിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 160 കിലോമീറ്റർ (99 മൈൽ) തെക്ക്, കലിയ നഗരത്തിന് ഏകദേശം 7 കിലോമീറ്റർ (4.3 മൈൽ) കിഴക്ക് ബാര ജില്ലയിലെ ബരിയാർപൂരിലെ ഗാധിമൈ ക്ഷേത്രത്തിൽ അഞ്ച് വർഷത്തിലൊരിക്കൽ ഈ ഉത്സവം നടക്കുന്നു. ഇത് പ്രധാനമായും മാധേസി ജനങ്ങളാണ് ആഘോഷിക്കുന്നത്. ശക്തിയുടെ ദേവതയായ ഗാധിമയിയെ പ്രീതിപ്പെടുത്തുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ എരുമകൾ, <ref>{{Cite web |last=Power |first=Gabriel |title=What is Gadhimai festival and why is it so controversial? |url=https://www.theweek.co.uk/the-week-unwrapped/104702/what-is-the-gadhimai-festival-and-why-is-it-so-controversial |access-date=24 July 2021 |website=The Week UK |date=4 December 2019 |language=en}}</ref> പന്നികൾ, ആട്, കോഴികൾ, പ്രാവുകൾ എന്നിവയുൾപ്പെടെയുള്ള മൃഗങ്ങളുടെ വലിയ തോതിലുള്ള ബലി നടത്തുന്നു. നാളികേരം, പലഹാരങ്ങൾ, ചുവന്ന നിറത്തിലുള്ള വസ്ത്രങ്ങൾ എന്നിവയുൾപ്പെടെയുള്ള മറ്റ് വഴിപാടുകളും ആളുകൾ ഇവിടെ നടത്തുന്നു.<ref name="BBC">{{cite news | url = http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/8375591.stm | title = Devotees flock to Nepal animal sacrifice festival | author-link = Joanna Jolly | last = Jolly | first = Joanna | date = 24 November 2009 | work = [[BBC News]] | access-date = 24 November 2009}}</ref>ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ മൃഗബലി<ref>{{Cite web|date=3 December 2019|title=World's 'largest animal sacrifice' begins in defiance of ban|url=https://www.independent.co.uk/news/world/asia/gadhimai-hindu-festival-largest-animal-sacrifice-nepal-india-buffalo-a9230786.html|access-date=15 March 2021|website=The Independent|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|last=Bariyarpur|first=AFP in|date=3 December 2019|title=World's 'largest animal sacrifice' starts in Nepal after ban ignored|url=http://www.theguardian.com/world/2019/dec/02/worlds-largest-ritual-animal-slaughter-goes-ahead-despite-ban|access-date=15 March 2021|website=the Guardian|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Sharma |first=Bhadra |date=6 December 2019 |title=Nepal's Animal-Sacrifice Festival Slays On. But Activists Are Having an Effect. |url=https://www.nytimes.com/2019/12/06/world/asia/nepal-animal-sacrifice-gadhimai.html |access-date=24 July 2021 |website=The New York Times |language=en-US}}</ref> ആയിട്ടാണ് ഈ ഉത്സവത്തെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്.<ref>{{Cite web |last=Patel |first=Atish |date=2 December 2014 |title=Smuggling a Sacrifice: Hindu Ritual Animal Slaughter Hit by Border Rules |url=https://blogs.wsj.com/indiarealtime/2014/12/02/smuggling-a-sacrifice-hindu-ritual-animal-slaughter-hit-by-new-border-rules/ |access-date=31 July 2021 |website=Wall Street Journal}}</ref> 2009-ലെ ഗാധിമൈ ഉത്സവത്തിൽ 250,000 മൃഗങ്ങളെ ബലിയർപ്പിച്ചതായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. 2015-ൽ, നേപ്പാളിലെ ക്ഷേത്ര ട്രസ്റ്റ് ഉത്സവത്തിലെ എല്ലാ മൃഗബലികളും റദ്ദാക്കാൻ പദ്ധതിയിട്ടിരുന്നതായി തെറ്റായി റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടിരുന്നു.<ref>{{cite web|last1=Ram Chandra|first1=Shah|title=Gadhimai Temple Trust Chairman, Mr. Ram Chandra Shah, on the decision to stop holding animal sacrifices during the Gadhimai festival. Later the trust denied the decision, as per trust such decision was obtained forcefully by animal rights activists. Trust said it is not in our hand to stop the sacrifice it is up to people, as trust or priest never ask devotee to offer sacrifice. It is their sole and self decision .|url=http://www.hsi.org/assets/pdfs/gadhimai-temple-trust-statement-ram-chandra-shah.pdf|website=Humane Society International|access-date=29 July 2015|archive-date=2017-10-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20171021025842/http://www.hsi.org/assets/pdfs/gadhimai-temple-trust-statement-ram-chandra-shah.pdf|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|last1=Meredith|first1=Charlotte|title=Thousands of Animals Have Been Saved in Nepal as Mass Slaughter Is Cancelled|url=https://news.vice.com/article/thousands-of-animals-have-been-saved-in-nepal-as-mass-slaughter-is-cancelled|access-date=29 July 2015|work=[[Vice News]]|agency=[[Vice Media, Inc.]]|date=29 July 2015|archive-date=2018-09-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20180929170350/https://news.vice.com/article/thousands-of-animals-have-been-saved-in-nepal-as-mass-slaughter-is-cancelled|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|last1=KUMAR YADAV|first1=PRAVEEN|last2=TRIPATHI|first2=RITESH|title=Gadhimai Trust dismisses reports on animal sacrifice ban|url=http://admin.myrepublica.com/feature-article/item/25385-gadhimai-trust-dismisses-reports-on-animal-sacrifice-ban.html#sthash.giaWaoIt.gbpl|access-date=26 August 2018|date=29 July 2015|archive-date=27 June 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180627230640/http://admin.myrepublica.com/feature-article/item/25385-gadhimai-trust-dismisses-reports-on-animal-sacrifice-ban.html#sthash.giaWaoIt.gbpl|url-status=dead}}</ref> == ഉത്സവം == രണ്ട് നൂറ്റാണ്ടിലേറെയായി നടന്നുപോരുന്ന ഉത്സവത്തിൽ ദശലക്ഷക്കണക്കിന് ആളുകൾ പങ്കെടുക്കുന്നു.<ref name="th" /><ref name="toi">{{cite news|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-11-24/south-asia/28087161_1_porous-indo-nepal-border-maoist-mp-nepal-government|archive-url=https://web.archive.org/web/20121025113235/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-11-24/south-asia/28087161_1_porous-indo-nepal-border-maoist-mp-nepal-government|url-status=dead|archive-date=25 October 2012|title=Indians throng Nepal's Gadhimai fair for animal sacrifice|last=Sarkar|first=Sudeshna|date=24 November 2009|work=[[The Times of India]]|access-date=24 November 2009}}</ref><ref>{{Cite web |last1=Budhathoki |first1=Arun |last2=Ellis-Petersen |first2=Hannah |date=3 December 2019 |title=Nepal animal sacrifice festival pits devotees against activists |url=http://www.theguardian.com/world/2019/dec/03/nepal-animal-sacrifice-festival-pits-devotees-against-activists |access-date=24 July 2021 |website=the Guardian |language=en}}</ref> ജയിലിൽ നിന്ന് മോചിതനാകാൻ ഗാധിമയി ദേവിക്ക് രക്തബലി അർപ്പിക്കാമെന്ന് ഫ്യൂഡൽ പ്രഭുവായ ഭഗവാൻ ചൗധരി സ്വപ്നം കണ്ടതോടെയാണ് ഈ ഉത്സവം ആരംഭിച്ചതെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു..<ref name="GellnerHausner2020">{{cite book|author1=David N. Gellner|author2=Sondra L. Hausner|author3=Chiara Letizia|title=Religion, Secularism, and Ethnicity in Contemporary Nepal|url=https://books.google.com/books?id=WqkPEAAAQBAJ&pg=PT166|date=1 January 2020|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-099343-6|pages=166–167}}</ref> ഉത്സവത്തിലെ മൃഗബലി നേപ്പാളിൽ നിന്നും ഇന്ത്യയിൽ നിന്നുമുള്ള ആളുകളെ ആകർഷിക്കുന്നു. == മൃഗബലി == മൃഗബലിയിൽ പങ്കെടുത്തവർ ഹിന്ദു ദേവതയായ ഗാധിമായിക്ക് മൃഗങ്ങളെ ബലിയർപ്പിക്കുന്നത് തിന്മ അവസാനിപ്പിച്ച് ഐശ്വര്യം കൊണ്ടുവരുമെന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നു.<ref>{{cite news|url=http://www.huffingtonpost.com/2009/11/20/gadhimai-festival-nepal-m_n_364790.html|title=Gadhimai Festival: Nepal Mass Animal Sacrifice Festival To Go Ahead Despite Protests|date=20 November 2009|work=The Huffington Post |access-date=25 November 2009|last=Gurubacharya|first=Binaj}}</ref><ref name="myref2">{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-30250517|title=In pictures: Hindu animal sacrifice festival in Nepal|access-date=28 November 2014 |work=BBC News|date=28 November 2014 }}</ref> ഇത് മൃഗാവകാശ പ്രവർത്തകരുടെയും ഹിൽ മേഖലയിലെ നേപ്പാളി ഹിന്ദുക്കളുടെയും നിരവധി പ്രതിഷേധങ്ങൾക്ക് കാരണമായി.<ref name=TKP>{{cite news|title=Never Again|url=http://www.ekantipur.com/the-kathmandu-post/2010/11/23/oped/never-again/215205/|access-date=20 March 2012|newspaper=The Kathmandu Post|last=Shah|first=Pramada|date=24 November 2010|archive-date=7 January 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190107054756/http://kathmandupost.ekantipur.com/|url-status=dead}}</ref><ref name=Tdifferently>{{cite web|title=Gadhimai Festival: Why it must never happen Again|url=http://www.think-differently-about-sheep.com/The_Gadhimai_festival_Why_it-must-never_happen-Again.htm|publisher=Think Differently|access-date=18 March 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20150512101420/http://www.think-differently-about-sheep.com/The_Gadhimai_festival_Why_it-must-never_happen-Again.htm|archive-date=12 May 2015|url-status=dead}}</ref> 2009-ൽ, ആചാരം തടയാൻ പ്രവർത്തകർ നിരവധി ശ്രമങ്ങൾ നടത്തി. കൊലപാതകങ്ങൾ അവസാനിപ്പിക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ട് നേപ്പാൾ സർക്കാരിന് കത്തെഴുതിയ ബ്രിജിറ്റ് ബാർഡോട്ടും മേനക ഗാന്ധിയും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/8369740.stm|title= Bardot appeal over animal slaughter at Nepal festival|date=20 November 2009|work=BBC|access-date=25 November 2009}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/commentisfree/belief/2009/nov/25/gadhimai-animal-sacrifice-nepal |title= The Gadhimai sacrifice is grotesque |first = Anil |last = Bhanot |date= 25 November 2009|work =The Guardian |access-date=25 November 2009}}</ref> "മധേഷി ജനതയുടെ നൂറ്റാണ്ടുകൾ പഴക്കമുള്ള പാരമ്പര്യത്തിൽ അവർ ഇടപെടില്ല" എന്ന് ഒരു സർക്കാർ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ അഭിപ്രായപ്പെട്ടു.<ref name="th">{{cite news|url=http://www.thehindu.com/news/international/article53883.ece|title=Gadhimai festival begins despite protests in Nepal|date=24 November 2009|work=The Hindu|access-date=24 November 2009|archive-date=2014-07-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20140701064944/http://www.thehindu.com/news/international/article53883.ece|url-status=dead}}</ref> തൻ്റെ അനുയായികളിൽ ചിലർ ബുദ്ധൻ്റെ പുനർജന്മമാണെന്ന് അവകാശപ്പെടുന്ന രാം ബഹാദൂർ ബോംജോൺ, ഉത്സവത്തിൽ യാഗം നിർത്താൻ ശ്രമിക്കുമെന്നും അഹിംസ പ്രസംഗിക്കുകയും ആ സ്ഥലത്ത് അനുഗ്രഹം നൽകുകയും ചെയ്യുമെന്ന് പറയുകയുണ്ടായി.<ref>{{cite news | title = Sacrifice of 200,000 Animals Proceeds Despite Pleas, Prayers | url = http://www.ens-newswire.com/ens/nov2009/2009-11-22-02.asp | publisher = Environment News Service | date = 22 November 2009 | access-date = 25 November 2009 | archive-date = 27 November 2009 | archive-url = https://web.archive.org/web/20091127170107/http://www.ens-newswire.com/ens/nov2009/2009-11-22-02.asp | url-status = dead }}</ref><ref name="myrepublica">{{cite news|title=Buddha boy fails to turn up at Gadhimai|url=http://archives.myrepublica.com/portal/index.php?action=news_details&news_id=11992|date=20 November 2009|work=Republica|access-date=25 November 2009|last=Lamichhane|first=Upendra|archive-date=10 August 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110810052333/http://archives.myrepublica.com/portal/index.php?action=news_details&news_id=11992|url-status=dead}}</ref>അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ വാഗ്ദാനത്തെത്തുടർന്ന് ബലി തടയാൻ അധിക സേനയെ അയക്കാൻ സർക്കാരിനെ പ്രേരിപ്പിച്ചു.<ref name="myrepublica" />. ഉത്സവത്തിന് ഒരു മാസം മുമ്പ്, ആചാരപരമായ ബലിക്കും അതുപോലെ ഉത്സവ സമയത്ത് ആട്ടിറച്ചി കഴിക്കുന്നതിനും ആടുകളുടെ "കടുത്ത ക്ഷാമം" ഉണ്ടാകുമെന്ന് മാദേശി രാഷ്ട്രീയക്കാർ മനസ്സിലാക്കി. കർഷകരെ തങ്ങളുടെ മൃഗങ്ങളെ വിൽക്കാൻ പ്രേരിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് അവർ ഒരു റേഡിയോ കാമ്പയിൻ ആരംഭിച്ചു.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/8256723.stm|title=Nepal hit by severe goat shortage|date=15 September 2009|work=BBC |access-date=25 November 2009}}</ref> 2009 നവംബർ ആദ്യവാരം ആരംഭിച്ച ഉത്സവം ഡിസംബർ ആദ്യവാരം (മകരസംക്രാന്തി വരെ) അവസാനിച്ചു. ബലിമൃഗങ്ങളിൽ വെളുത്ത എലികൾ, പ്രാവുകൾ, പൂവൻകോഴികൾ, താറാവുകൾ, പന്നികൾ, ആൺ എരുമകൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. ആദ്യ ദിവസം തന്നെ 20,000-ത്തിലധികം പോത്തുകളെ ബലിയർപ്പിച്ചു.<ref name="nn">{{cite news|url=http://www.nepalnews.com/index.php/politics-archive/19-news/general/2577-over-20000-buffaloes-slaughtered-in-gadhimai-festival|title=Over 20,000 buffaloes slaughtered in Gadhimai festival|date=25 November 2009|work=NepalNews.com|access-date=25 November 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20140701064943/http://www.nepalnews.com/index.php/politics-archive/19-news/general/2577-over-20000-buffaloes-slaughtered-in-gadhimai-festival|archive-date=1 July 2014|url-status=dead}}</ref>2009-ലെ ഗാധിമൈ ഉത്സവത്തിൽ 250,000 മൃഗങ്ങളെ ബലിയർപ്പിച്ചതായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/world/2009/nov/24/hindu-sacrifice-gadhimai-festival-nepal|title=Hindu sacrifice of 250,000 animals begins|date=24 November 2009|access-date=6 December 2014|work=The Guardian|last=Lang|first=Olivia}}</ref> ക്ഷേത്രത്തിനടുത്തുള്ള കോൺക്രീറ്റ് അറവുശാലയിൽ ഇരുന്നൂറിലധികം പേർ ചേർന്നാണ് ആചാരപരമായ കൊലപാതകങ്ങൾ നടത്തിയത്.<ref>{{cite web|url=http://news.xinhuanet.com/english/2009-11/25/content_12536544.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20091128140435/http://news.xinhuanet.com/english/2009-11/25/content_12536544.htm|url-status=dead|archive-date=28 November 2009|title= Gadhimai festival begins in central Nepal |last=Xiang |first=Zhang |work=Xinhua News Agency|access-date=25 November 2009}}</ref> ഉത്സവത്തിനു ശേഷം, മൃഗങ്ങളുടെ മാംസം, എല്ലുകൾ, തൊലി എന്നിവ ഇന്ത്യയിലെയും നേപ്പാളിലെയും കമ്പനികൾക്ക് വിറ്റു.<ref name="BBC" /> 2014 ഒക്‌ടോബറിൽ ഗൗരി മൗലേഖി (പീപ്പിൾ ഫോർ ആനിമൽസ് ഉത്തരാഖണ്ഡ് ട്രസ്റ്റിയും ഹ്യൂമൻ സൊസൈറ്റി ഇൻ്റർനാഷണൽ [എച്ച്എസ്ഐ] കൺസൾട്ടൻ്റും) ഇന്ത്യയിൽ നിന്ന് നേപ്പാളിലേക്ക് കശാപ്പിനായി മൃഗങ്ങളെ അനധികൃതമായി കൊണ്ടുപോകുന്നതിനെതിരെ ഒരു ഹർജി ഫയൽ ചെയ്തു. ഇതിനുശേഷം, ഗാധിമൈയിൽ ബലിയർപ്പിക്കാൻ മൃഗങ്ങളെ അതിർത്തിക്കപ്പുറത്തേക്ക് അനധികൃതമായി കടത്തുന്നത് തടയാൻ ഇന്ത്യാ ഗവൺമെൻ്റിനോട് നിർദ്ദേശിച്ചുകൊണ്ട് ഇന്ത്യയുടെ സുപ്രീം കോടതി ഇടക്കാല ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിച്ചു. കോടതി ഉത്തരവ് നടപ്പിലാക്കുമെന്ന് ഉറപ്പാക്കാൻ ഒരു കർമ്മ പദ്ധതി ആവിഷ്കരിക്കാൻ മൃഗസംരക്ഷണ ഗ്രൂപ്പുകളോടും മറ്റുള്ളവരോടും കോടതി ആവശ്യപ്പെട്ടു.<ref name="auto">{{cite news|title=India confiscates hundreds of animals at Nepal border ahead of Gadhimai festival |url=http://www.timesofindia.indiatimes.com/india/India-confiscates-hundreds-of-animals-at-Nepal-border-ahead-of-Gadhimai-festival/articleshow/45222644.cms |archive-url=https://archive.today/20150310003945/http://www.timesofindia.indiatimes.com/india/India-confiscates-hundreds-of-animals-at-Nepal-border-ahead-of-Gadhimai-festival/articleshow/45222644.cms |url-status=dead |archive-date=10 March 2015 |publisher=Times of India |date=20 November 2014 |last=Sigdel |first=Chahana }}</ref> നിരോധനം പാലിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് ഉറപ്പാക്കാൻ എച്ച്എസ്ഐ ഇന്ത്യയുടെ പ്രതിനിധി എൻജി ജയസിംഹ നേപ്പാൾ സന്ദർശിച്ചു. [[ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ]]യ്ക്ക് നൽകിയ അഭിമുഖത്തിൽ അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു, "ഗധിമയിയിൽ തികച്ചും അന്യായമായ ശിരഛേദത്തിന് വിധിക്കപ്പെട്ട ലക്ഷക്കണക്കിന് നിരപരാധികളായ മൃഗങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി സംസാരിക്കാൻ നേപ്പാളി രാഷ്ട്രീയക്കാർക്കൊപ്പം ഇരിക്കാൻ കഴിഞ്ഞതിൽ എനിക്ക് അതിയായ സന്തോഷമുണ്ട്. ഞങ്ങൾ ഗാധിമായി ക്ഷേത്രത്തോടും പ്രാദേശിക മജിസ്‌ട്രേറ്റിനോടും നേരിട്ട് സംസാരിച്ചു, അതിനാൽ അവർ ഈ അനാവശ്യ രക്തച്ചൊരിച്ചിൽ തടയാൻ പ്രവർത്തിക്കുമെന്ന് ഞങ്ങൾ ആത്മാർത്ഥമായി പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു."<ref name="auto"/> ഇന്ത്യൻ ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയം ബീഹാർ, ഉത്തർപ്രദേശ് സംസ്ഥാനങ്ങളോട് ഈ ഉത്സവത്തിന് നേപ്പാളിലേക്ക് മൃഗങ്ങളൊന്നും എത്തിയിട്ടില്ലെന്ന് നിരീക്ഷിക്കാനും ഉറപ്പുവരുത്താനും നിർദ്ദേശിച്ചു.<ref>{{Cite news|url = http://www.ekantipur.com/2014/10/13/editors-pick/gadaimai-slaughter-bihar-up-asked-to-check-animal-flow-into-bara/396254.html|title = Gadaimai slaughter: Bihar, UP asked to check animal flow into Bara|date = 13 October 2014|access-date = 29 November 2014|newspaper = Kantipur|last = Gohain|first = Manash Pratim|archive-date = 13 November 2014|archive-url = https://web.archive.org/web/20141113020031/http://www.ekantipur.com/2014/10/13/editors-pick/gadaimai-slaughter-bihar-up-asked-to-check-animal-flow-into-bara/396254.html|url-status = dead}}</ref> 2014-ലെ പരിപാടിയിൽ 30,000<ref>{{Cite web |last=Gupta |first=Swati |title=Gadhimai festival: Nepal mass animal sacrifice festival begins amid outcry from rights groups |url=https://www.cnn.com/2019/12/03/world/gallery/gadhimai-festival-intl-hnk-scli/index.html |access-date=24 July 2021 |website=CNN|date=4 December 2019 }}</ref> മുതൽ 200,000 വരെ മൃഗങ്ങളെ അറുത്തതായി പിന്നീട് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടു.<ref>{{Cite web |date=3 December 2019 |title=Gadhimai: Nepal's animal sacrifice festival goes ahead despite 'ban' |url=https://www.bbc.com/news/world-asia-50644035 |access-date=24 July 2021 |website=BBC News}}</ref> നേപ്പാളിലെ ക്ഷേത്ര ട്രസ്റ്റ് 2015 ജൂലൈയിൽ രാജ്യത്തെ ഗാധിമൈ ഉത്സവത്തിൽ ഭാവിയിലെ എല്ലാ മൃഗബലികളും റദ്ദാക്കുന്നതായി പ്രഖ്യാപിച്ചു.<ref>{{cite web|url=http://www.animalsaustralia.org/features/nepal-ends-worlds-largest-animal-sacrifice-event-gadhimai.php|title=Nepal chooses kindness — ENDING the world's largest animal sacrifice event}}</ref><ref>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/world/south-asia/Animal-sacrifice-banned-during-Nepal-festival/articleshow/48250253.cms|title=Animal sacrifice banned during Nepal festival - Times of India|newspaper=The Times of India |date=28 July 2015 }}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/world/2015/jul/28/nepal-temple-bans-mass-animal-slaughter-festival|title=Nepal temple bans mass animal slaughter at festival|last=AFP|date=28 July 2015|newspaper=The Guardian}}</ref> നിയമപരമായ ശക്തിയില്ലെങ്കിലും വിശേഷ സംഭവം എച്ച്എസ്ഐ ഇന്ത്യയും "നിരോധിച്ചു".<ref>{{cite web|url=http://www.hindustantimes.com/world-news/from-now-on-no-more-animal-sacrifice-at-nepal-s-gadhimai-festival/article1-1374025.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20150729104150/http://www.hindustantimes.com/world-news/from-now-on-no-more-animal-sacrifice-at-nepal-s-gadhimai-festival/article1-1374025.aspx|url-status=dead|archive-date=29 July 2015|title=From now on, no more animal sacrifice at Nepal's Gadhimai festival|date=28 July 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.ekantipur.com/np/2072/4/13/full-story/413644.html|title='गढीमाईमा बलि नदिइने निर्णय छैन्|access-date=4 August 2015|archive-date=31 July 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150731234316/http://www.ekantipur.com/np/2072/4/13/full-story/413644.html|url-status=dead}}</ref> 2019-ൽ, ഉത്സവം വീണ്ടും നടന്നതായി റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടു. ബലിയിൽ നീർപോത്ത്, ആട്, എലി, കോഴി, പന്നി, പ്രാവുകൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നു.<ref>{{cite web|url=https://edition.cnn.com/2019/12/03/world/gallery/gadhimai-festival-intl-hnk-scli/index.html|title=Mass animal sacrifice begins despite outcry from activists|date=4 December 2019 |publisher=CNN}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-50644035|title=Gadhimai: Nepal's animal sacrifice festival goes ahead despite 'ban'|date=3 December 2019 |publisher=BBC}}</ref> ==References== {{reflist|2}} [[വർഗ്ഗം:ആഘോഷങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഉത്സവം]] em39g7a7lk68az0a9ohnojelgrqz6hu 0 658324 4673361 4630606 2026-10-04T09:43:20Z Vinayaraj 25055 4673361 wikitext text/x-wiki {{copy edit|for=ശൈലി-ഘടന പ്രശ്നങ്ങൾ|date=2025 ഓഗസ്റ്റ്}} {{Short description|ഇംഗ്ലീഷ് ചെസ് താരമാണ് (ജനനം 2015)}} {{Infobox chess player | image = | country = ഇംഗ്ലണ്ട് | birth_date = {{birth date and age|df=y|2015|3|7}} | birth_place = | title = [[വുമൺ ഫിഡെ മാസ്റ്റർ]] (2024)<ref name=FIDE/> {{ubl|[[FIDE Master]] (2026)|[[Woman International Master]] (2025)}} | peakrating = 2216 (സെപ്റ്റംബർ 2024) | FideID = 497592 }} ഇംഗ്ലീഷുകാരിയായ ഒരു [[ചെസ്]] താരമാണ് '''ബോധന ശിവാനന്ദൻ''' (ജനനം 7 മാർച്ച് 2015)<ref>{{Cite web|url=https://abcnews.go.com/GMA/Living/checkmate-9-year-chess-prodigy-breaks-records-barriers/story?id=109638874|title=Checkmate: 9-year-old chess prodigy breaks records, barriers in male-dominated game|website=ABC News}}</ref><ref name=FIDE>{{cite web |url=https://ratings.fide.com/profile/497592 |title=Profile: Sivanandan, Bodhana |publisher=International Chess Federation (FIDE) |access-date=20 December 2023 }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.chess.com/games/bodhana-sivanandan|title=The Best Chess Games of Bodhana Sivanandan|website=Chess.com|access-date=3 July 2024}}</ref>. 2024-ലെ [[Woman FIDE Master|വുമൺ ഫിഡെ മാസ്റ്റർ]] ആയി തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.<ref>{{Cite web|url=https://ratings.fide.com/profile/497592|title=Sivanandan, Bodhana FIDE Chess Profile|website=International Chess Federation (FIDE)}}</ref> 2025-ൽ 'വുമൺ ഇന്റർനാഷണൽ മാസ്റ്റർ' പദവിയും 2026-ൽ 'ഫിഡെ മാസ്റ്റർ' (FIDE Master) പദവിയും അവർക്ക് ലഭിച്ചു. 11-ാം വയസ്സിൽ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രായം കുറഞ്ഞ 'വുമൺ ഗ്രാൻഡ്മാസ്റ്റർ' ആയി അവർ മാറി. ==ആദ്യകാല ജീവിതവും വിദ്യാഭ്യാസവും== [[തമിഴ്‌നാട്|തമിഴ്‌നാട്ടിലെ]] [[തൃശ്ശിനാപ്പള്ളി|ട്രിച്ചിയിൽ]] നിന്നും [[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം|ബ്രിട്ടനിലേക്ക്]] കുടിയേറിയ മാതാപിതാക്കളുടെ മകളായി 2015-ൽ ജനിച്ച ബോധന, [[ലണ്ടൻ|ലണ്ടനിലെ]] ഹാരോ സ്വദേശിയാണ്.<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/chess/desi-chess-star-bodhana-sivanandan-9-youngest-ever-to-play-for-england/|title=Desi Chess Star Bodhana Sivanandan, 9, Youngest Ever To Play For England|work=Times of India|first=Naomi|last=Canton|date=5 July 2024|accessdate=3 August 2025}}</ref> <ref name=barden2022march /><ref>{{cite web |title=Home |url=https://www.stjohnfisherschool.co.uk/ |website=www.stjohnfisherschool.co.uk |publisher=St John Fisher Catholic Primary School |access-date=21 December 2023}}</ref> ബോധന, നിലവിൽ സെന്റ് ജോൺസ് ഫിഷർ സ്കൂളിൽ പഠനം നടത്തിവരുന്നു. ==ചെസ് കരിയർ== 2020-ലെ COVID-19 ലോക്ക്ഡൗൺ സമയത്താണ് ബോധന ആദ്യമായി ചെസ് കളിക്കാൻ തുടങ്ങിയത്. കാര്യങ്ങൾ മുൻകൂട്ടി കണ്ട് ആസൂത്രിതമായ നീക്കങ്ങൾ നടത്താൻ ചെസ്സ് പരിശീലനം നൽകുന്നതായി അവർ പറഞ്ഞിരുന്നു. കരുക്കളുടെ നീക്കങ്ങൾ, ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കാനായുള്ള കഴിവ് എന്നിവയും ചെസ്സിലേക്ക് അവരെ കൂടുതലായി ആകർഷിച്ചു<ref name="hill">{{cite news |last1=Hill |first1=Amelia |title=Rachel Reeves hopes chess festival can be opening gambit for children's futures |url=https://www.theguardian.com/sport/2022/jul/08/rachel-reeves-chess-festival-opening-gambit-childrens-futures |access-date=21 December 2023 |work=The Guardian |date=8 July 2022}}</ref>. കളി പഠിച്ചു തുടങ്ങി 15 മാസം കഴിഞ്ഞപ്പോഴേക്കും അവരുടെ അസാമാന്യമായ കഴിവ് തിരിച്ചറിയപ്പെട്ടിരുന്നു. 2022 മാർച്ചിൽ, ചെസ്സ് കളിവിദഗ്ദനായ [[ലീനാർഡ് ബാർഡൻ]] ബോധനയുടെ നീക്കങ്ങളെ മികച്ചതായി വിലയിരുത്തി. സമപ്രായക്കാരുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ 322 ഫിഡെ പോയിന്റുകളുമായി ബ്ലിറ്റ്സ് റാങ്കിങ്ങിൽ ഒന്നാം സ്ഥാനത്താണ് ബോധന ഉള്ളത് എന്ന് അദ്ദേഹം രേഖപ്പെടുത്തുന്നുണ്ട്. 1988-ലെ ലോക ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിൽ ഹൗസ്ക കരസ്ഥമാക്കിയ അഞ്ചാം സ്ഥാനത്തിന് തുല്യമാണ് ബോധനയുടെ [[സെർബിയ|സെർബിയയിലെ]] പ്രകടനമെന്നും അദ്ദേഹം വിലയിരുത്തി<ref name="barden2022march">{{cite news |last1=Barden |first1=Leonard |title=Chess: Rapport closes in on Candidates as six-year-old steals show at Blackpool |url=https://www.theguardian.com/sport/2022/mar/18/chess-rapport-closes-in-on-candidates-as-six-year-old-steals-show-at-blackpool |access-date=21 December 2023 |work=The Guardian |date=18 March 2022}}</ref>. 2022 മെയ് മാസത്തിൽ [[റോഡ്സ്]]-ൽ നടന്ന യൂറോപ്യൻ സ്കൂൾ ചെസ് ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിൽ ബോധന കളിച്ച 24 മത്സരങ്ങളും വിജയിച്ച് മൂന്ന് സ്വർണ്ണമെഡലുകൾ നേടി.<ref name="barden2022may">{{cite news |last1=Barden |first1=Leonard |title=Chess: England children sweep gold medals and world titles in Rhodes |url=https://www.theguardian.com/sport/2022/may/06/chess-england-children-sweep-gold-medals-and-world-titles-in-rhodes |access-date=21 December 2023 |work=The Guardian |date=6 May 2022}}</ref> 2022 ഓഗസ്റ്റിൽ [[ടോർക്വേ]]-യിൽ നടന്ന [[ബ്രിട്ടീഷ് ചെസ് ചാമ്പ്യൻഷിപ്പ്]]-ൽ ബോധന പങ്കെടുത്തു. ''[[ദി ഗാർഡിയൻ]]''-ൽ ലീനാർഡ് ബാർഡൻ എഴുതിയത്: "ഓപ്പൺ റാപിഡ് മത്സരത്തിൽ ബോധനയുടെ പ്രകടനം ഒന്നാന്തരം ആയിരുന്നു"; അവൾ ഏറ്റവും പ്രായം കുറഞ്ഞ മത്സരാർത്ഥിയായിരുന്നു, രണ്ട് വിജയങ്ങളും ഒരു സമനിലയും നേടിയതിന് ശേഷം നിലവിലെ U12 ചാമ്പ്യനെ തോൽപ്പിച്ചു, പിന്നീട് ഗ്രാൻഡ്മാസ്റ്റർ [[കീത്ത് ആർകൽ]]-നോട് തോറ്റു. ആർകൽ പറഞ്ഞു: "അവളുടെ അനുഭവക്കുറവ് കൊണ്ടാണ് ഞാൻ ജയിച്ചത്".<ref name="barden2022august">{{cite news |last1=Barden |first1=Leonard |title=Chess: Bodhana Sivanandan, seven, shines at British Championships |url=https://www.theguardian.com/sport/2022/aug/19/chess-british-championships-this-week-as-bodhana-sivanandan-seven-shines |access-date=21 December 2023 |work=The Guardian |date=19 August 2022}}</ref> 2023-ൽ അവൾ മുൻ ബ്രിട്ടീഷ് ചെസ് ചാമ്പ്യനായ [[പീറ്റർ ലീ (ചെസ് കളിക്കാരൻ)|പീറ്റർ ലീ]]-യെ ഒരു പ്രദർശന മത്സരത്തിൽ തോൽപ്പിച്ചു.<ref name="FT" /> അതേ വർഷം, എട്ടാം വയസ്സിൽ, 2023 ഡിസംബറിൽ നടന്ന യൂറോപ്യൻ [[ബ്ലിറ്റ്‌സ് ചെസ്]] ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിൽ 8.5/13 സ്കോർ നേടി.<ref name="FT">{{cite news|url=https://www.ft.com/content/ccc25257-6479-4ad5-843c-0a3e913498e7|title=Aged just eight, Bodhana Sivanandan enters chess history|website=Financial Times|access-date=19 December 2023|date=18 December 2023|author=Leonard Barden}}</ref><ref name=gibbons>{{cite news |author=Katie Gibbons |url=https://www.thetimes.com/article/bodhana-sivanandan-chess-master-defeat-match-hcd5j7pmt |title=How British schoolgirl, 8, became chess queen of Europe |newspaper=[[ദി ടൈംസ്]] |date=19 December 2023 |access-date=20 December 2023 }}</ref><ref name=jagger>{{cite news |author=Samantha Jagger |url=https://www.bbc.com/news/uk-england-london-67770604 |title=ലണ്ടൻ ചെസ് പ്രതിഭ, 8, യൂറോപ്യൻ ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിൽ ജേതാവായി |publisher=BBC News |date=20 December 2023 |access-date=20 December 2023 }}</ref> അവിടെ അവൾ അണ്ടർ-12, വനിതാ വിഭാഗങ്ങളിലെ സമ്മാനങ്ങളും ഇംഗ്ലണ്ടിലെ മുൻനിര താരത്തിനുള്ള ബഹുമതിയും നേടി. എന്നാൽ ഒരാൾക്ക് ഒരേയൊരു സമ്മാനം മാത്രമേ അനുവദിച്ചിരുന്നുള്ളൂവെന്നതിനാൽ അവൾ വനിതാ സമ്മാനം തിരഞ്ഞെടുത്തു.<ref name="FT"/> [[ഇന്റർനാഷണൽ മാസ്റ്റർ]] [[ലോറൻസ് ട്രെന്റ്]] 2023 ഡിസംബർ 13-ന് [[ട്വിറ്റർ]]-ൽ എഴുതി: "അവളുടെ കളിയിലെ മാച്ച്വരിറ്റി, അത്ഭുതകരമായ സ്പർശം — ഇതെല്ലാം ശ്വാസം മുട്ടിക്കുന്നതാണ്. ... അവൾ ഇംഗ്ലണ്ടിന്റെ ഏറ്റവും മികച്ച താരമാകും എന്നും ഗെയിമിന്റെ ചരിത്രത്തിലെ മികച്ചവരിൽ ഒരാളായിരിക്കും എന്നും എനിക്ക് സംശയമില്ല".<ref name=jagger /><ref>{{Cite web|url=https://twitter.com/LawrenceTrentIM/status/1734976939243208972|title=Lawrence Trent (@LawrenceTrentIM) on X|accessdate=Mar 27, 2025}}</ref> 2023-ൽ അവൾ [[വുമൺ കാൻഡിഡേറ്റ് മാസ്റ്റർ|വുമൺ കാൻഡിഡേറ്റ് മാസ്റ്ററായി]].<ref name=FIDE/> 2024 മാർച്ചിൽ, അവൾ ലോകത്തിലെ നമ്പർ 1 അണ്ടർ-10 പെൺകുട്ടിയായിരുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/sport/2024/mar/01/chess-adams-wins-seventh-straight-first-prize-as-englands-girls-set-records|title=Chess: Adams wins seventh straight first prize as England's girls set records|first=Leonard|last=Barden|work=The Guardian |date=March 1, 2024}}</ref> 2024 ജൂലൈയിൽ, സെപ്റ്റംബറിൽ [[45-മത് ചെസ് ഒളിമ്പ്യാഡ്]]-ിൽ പങ്കെടുക്കാൻ ഹംഗറിയിലെ ബുഡാപെസ്റ്റിൽ നടക്കുന്ന ഇംഗ്ലണ്ട് വനിതാ ടീമിലേക്ക് ബോധന തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/news/articles/c3g6e653wrlo|title=Chess star, 9, to become youngest England player|date=3 July 2024 |publisher=BBC|accessdate=4 July 2024}}</ref> ഇത് അവളെ ഇംഗ്ലണ്ടിന്റെ ഏതെങ്കിലും മുഴുവൻ ദേശീയ ടീമിലേക്കു തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട ഏറ്റവും പ്രായം കുറഞ്ഞ താരമാക്കി.<ref>{{Cite web|url=https://www.ft.com/content/d901b26c-ca23-4d17-a5db-9cde1ff8095e|title=Chess: Bodhana, nine, takes on 20 in Trafalgar Square after England call-up|first=Leonard|last=Barden|work=Financial Times |date=July 8, 2024}}</ref> ആ ഒളിമ്പ്യാഡിൽ അവൾ ആദ്യ മത്സരം ജയിച്ചു,<ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/sports/others/bodhanas-chess-dreams-are-off-to-a-great-start-101726158542218.html|title=ബോധനയുടെ ചെസ് സ്വപ്നങ്ങൾ നല്ല തുടക്കത്തിലാണ്|date=Sep 12, 2024|accessdate=Mar 27, 2025}}</ref> തുടർന്ന് രണ്ട് തോൽവികളും രണ്ട് സമനിലകളും ഒരു തോൽവിയും നേടി.<ref>{{Cite web|url=https://s1.chess-results.com/PartieSuche.aspx?lan=1&id=50023&tnr=967172&art=3|title=Chess-Results|accessdate=July 29, 2025}}</ref> 2024 നവംബറിൽ, [[യുകെ ചെസ് ചാലഞ്ച്]]-ലെ ഗേൾസ് അണ്ടർ 18 വിഭാഗത്തിൽ അവൾ ഒന്നാം സ്ഥാനം നേടി.<ref>{{Cite web|url=https://www.mynewsmag.co.uk/brilliant-bodhana-young-pinner-chess-star-secures-another-award-in-national-competition/|title=BRILLIANT BODHANA: Young Pinner chess star secures another award in national competition|first=Panayiota|last=Demosthenous|date=Nov 6, 2024|website=My Local News|accessdate=Mar 27, 2025|archive-date=2025-07-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20250701085715/https://www.mynewsmag.co.uk/brilliant-bodhana-young-pinner-chess-star-secures-another-award-in-national-competition/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.times-series.co.uk/news/24671039.harrows-bodhana-sivanandan-wins-delancey-uk-chess-challenge-2024/|title=Chess ace Bodhana, 9, beats players twice her age to win title|date=Oct 22, 2024|website=Times Series|accessdate=Mar 27, 2025}}</ref> 2024-ൽ അവൾ [[വുമൺ ഫിഡെ മാസ്റ്റർ]] ആയി.<ref name=FIDE/> 2025 ജൂലൈയിൽ, 10-ാം വയസ്സിൽ, [[വുമൺ ഗ്രാൻഡ്മാസ്റ്റർ]] [[നോം (ചെസ്)|നോം]] നേടുന്ന ഏറ്റവും പ്രായം കുറഞ്ഞ താരമായി; 2005-ൽ 11 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ [[ഹൗ യിഫാൻ]] ആയിരുന്നു മുൻ റെക്കോർഡ് ഉടമ.<ref>{{Cite web|url=https://www.englishchess.org.uk/youngest-ever-wgm-norm-bodhana-sivanandan/|title=Youngest ever WGM norm - Bodhana Sivanandan!|date=July 28, 2025}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/sport/2025/aug/01/chess-10-year-old-targets-world-record-alongside-grandmasters-at-british-championship|title=Chess: 10-year-old targets world record alongside grandmasters at British Championship|first=Leonard|last=Barden|date=August 1, 2025|via=The Guardian}}</ref> ==അവലംബം== {{reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== *[https://ratings.fide.com/profile/497592 FIDE പ്രൊഫൈൽ] {{DEFAULTSORT:Sivanandan, Bodhana}} [[Category:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[Category:2015 ജനനം]] [[Category:ചെസ് ഒളിമ്പ്യാഡ് മത്സരാർത്ഥികൾ]] [[Category:വുമൺ ഫിഡെ മാസ്റ്റർ ചെസ് താരങ്ങൾ]] [[Category:ഇംഗ്ലീഷ് ചെസ് താരങ്ങൾ]] [[Category:ഇംഗ്ലീഷ് വനിതാ ചെസ് താരങ്ങൾ]] [[Category:ഇംഗ്ലീഷ് തമിഴ് വംശജർ]] [[Category:ഹാരോ, ലണ്ടൻ സ്വദേശികൾ]] [[Category:ലണ്ടൻ ബറോ ഓഫ് ഹാരോയിലെ കായികതാരങ്ങൾ]] [[Category:വേൾഡ് യുവത് ചെസ് ചാമ്പ്യന്മാർ]] [[Category:21-ാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഇംഗ്ലീഷ് വനിതാ കായികതാരങ്ങൾ]] o293a5na1nylbxx1s1bbfl1bbthbs3j 2 662238 4673328 4673010 2026-10-04T04:53:11Z TheGreatEditor024 211141 4673328 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" ![[ഉപയോക്താവ്:TheGreatEditor024|Main Page]] ![[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:TheGreatEditor024|സംവാദം]] !'''[[:en:User:TheGreatEditor024/sandbox/Malayalam_Wikipedia|ഞാൻ അഴുതിയ ലേഖനങ്ങൾ]]''' ![[xtools:ec/ml.wikipedia.org/TheGreatEditor024|Xtools]] ![[പ്രത്യേകം:ഉപയോക്തൃഇമെയിൽ/TheGreatEditor024|ഇമെയിൽ]] |} {| class="wikitable" |+ |നമസ്കാരം, ഞാൻ TheGreatEditor024ആണ്. ഞാൻ [[ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയ]]<nowiki/>യിലും [[സിംപിൾ ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയ]]<nowiki/>യിലും ഒരു എഡിറ്ററാണ്. [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ]]<nowiki/>യിൽ ഞാൻ 78 ലേഖനങ്ങൾ എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. ഞാൻ [[കോട്ടയം]], [[പാലാ]] സ്വദേശിയാണ്. |} {| class="wikitable" |[[പ്രമാണം:Flag of Ukraine.svg|ലഘുചിത്രം|ഉക്രെയ്‌നിന്റെ പതാക]]അന്താരാഷ്ട്ര വിഷയങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ലേഖനങ്ങൾ എഴുതുന്നതിലാണ് ഞാൻ പ്രധാനമായും ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നത്, പ്രത്യേകിച്ച് [[ഉത്തര കൊറിയ|ഉത്തര]] [[ഉത്തര കൊറിയ|കൊറിയ]], [[ഉക്രൈൻ|ഉക്രെയ്ൻ]] എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടവ. ചിലപ്പോൾ, തടാകങ്ങൾ, കായികതാരങ്ങൾ മുതലായവയെക്കുറിച്ചും ഞാൻ ലേഖനങ്ങൾ എഴുതാറുണ്ട്. മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലെ മിക്ക എഡിറ്റർമാരും കേരളത്തെയും ഇന്ത്യയെയും കുറിച്ചുള്ള ലേഖനങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനാൽ ഞാൻ ഇന്ത്യൻ ലേഖനങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നില്ല. |- |[[പ്രമാണം:Flag of North Korea.svg|ലഘുചിത്രം|ഉത്തര കൊറിയയുടെ പതാക]]ഇപ്പോൾ, [[ഉത്തര കൊറിയ|ഉത്തര കൊറിയയുമായി]] ബന്ധപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങൾ വളരെ കുറവായതിനാൽ, ആ രാജ്യത്തെക്കുറിച്ച് ലേഖനങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നതിലാണ് ഞാൻ പൂർണ്ണമായും ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നത്. |- |ഇപ്പോൾ, മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ {{NUMBEROFARTICLES}} ലേഖനങ്ങളുണ്ട്. * [https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B5%87%E0%B4%95%E0%B4%82:%E0%B4%AA%E0%B5%81%E0%B4%A4%E0%B4%BF%E0%B4%AF_%E0%B4%A4%E0%B4%BE%E0%B4%B3%E0%B5%81%E0%B4%95%E0%B5%BE&limit=1500 പുതിയ താളുകൾ] |- | === Goal === * [[:en:User:TheGreatEditor024/sandbox/Malayalam_Wikipedia|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ 100,000 ലേഖനങ്ങൾ, 100,000 തികയ്ക്കുന്നതിന് മുമ്പ് മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ 1000 ലേഖനങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കും.]]{{Infobox political party/seats|78|1000|hex={{party color|Communist Party of India}}}} * മലയാളം വിക്കിപീഡിയ 100,000 ലേഖനങ്ങൾ തികയ്ക്കുന്നതിനുമുമ്പ് [[:en:User:TheGreatEditor024/sandbox/Malayalam_Wikipedia#Adopted_Articles|100 ലേഖനങ്ങൾ ദത്തെടുത്തു അവയുടെ ഗുണനിലവാരം മെച്ചപ്പെടുത്താനും ഞാൻ പദ്ധതിയിടുന്നു.]]{{Infobox political party/seats|3|100|hex={{party color|Communist Party of India}}}} |} {| class="wikitable" ! ! !Wikipedia !•-•-• Article count •-•-• !Roar |- |1 |{{Flag icon|India}} |[[:en:Malayalam_Wikipedia|Malayalam Wikipedia]] !78 ! rowspan="6" |[[പ്രമാണം:002 The lion king Snyggve in the Serengeti National Park Photo by Giles Laurent.jpg|ചട്ടരഹിതം|248x248ബിന്ദു]] |- |2 |{{Flag icon|UK}} |[[:en:English_Wikipedia|English Wikipedia]] !40 |- |3 |{{Flag icon|UK}} |[[:en:Simple_English_Wikipedia|Simple English Wikipedia]] !26 |- |4 |{{Flag icon|UNO}} |[[:en:Wikidata|Wikidata]] !3 |- |5 |{{Flag icon|Russia}} |[[:en:Russian_Wikipedia|Russian Wikipedia]] !1 |- |6 |{{Flag icon|UK}} |[[:en:Wikivoyage|English Wikivoyage]] !1 |} {| class="wikitable" ! colspan="2" |ഭാവി ലേഖനങ്ങൾ |- |[[പ്യോംങ്യാംഗ് മെട്രോ]] * [[പുഹുങ് സ്റ്റേഷൻ]] * [[യോങ്‌വാങ് സ്റ്റേഷൻ]] * [[കോൺസോൾ സ്റ്റേഷൻ]] * [[സാംഹുങ് സ്റ്റേഷൻ]] |വിവർത്തനം ചെയ്യാൻ ചുവന്ന ലിങ്കുകൾ * <small>[[ഉത്തര കൊറിയയിലെ വിമാനത്താവളങ്ങളുടെ പട്ടിക]] [[:en:List_of_airports_in_North_Korea|[en]]]</small> |- | * [[കരട്:കിം ഇൽ സങ്]] | |} [[en:User:TheGreatEditor024]] [[simple:User:TheGreatEditor024]] [[ru:User:TheGreatEditor024]] hdteja96lza3wft8awhwyv623c2fp44 0 663534 4673264 4596352 2026-10-04T01:38:43Z EmausBot 16706 Fixing broken redirect from മണിമലർക്കാവ് ക്ഷേതം വേലൂർ to moved target page [[മണിമലർക്കാവ് ക്ഷേത്രം, വേലൂർ]] 4673264 wikitext text/x-wiki #തിരിച്ചുവിടുക [[മണിമലർക്കാവ് ക്ഷേത്രം, വേലൂർ]] go0wnvkdzv38xlnpwb9hbegy3a1aapz 0 665224 4673240 4665972 2026-10-03T23:06:43Z InternetArchiveBot 146798 Bluelink 1 book for [[വിക്കിപീഡിയ:പരിശോധനായോഗ്യത|പരിശോധനായോഗ്യത]] (20261003)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 4673240 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | image = Xema sabini -Iceland -swimming-8 (1).jpg | image_caption = Adult in Iceland | image2 = Sabine's Gull JG.jpg | image2_caption = Non-breeding plumage, [[Cape Canaveral]], [[Florida]] | status = LC | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name="iucn status 19 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2020 |title=''Xema sabini'' |volume=2020 |article-number=e.T22694479A157413905 |doi=10.2305/IUCN.UK.2020-3.RLTS.T22694479A157413905.en |access-date=19 November 2021}}</ref> | parent_authority = [[William Elford Leach|Leach]], 1819 | genus = Xema | species = sabini | authority = ([[Joseph Sabine|Sabine]], 1819) <br />[[Sabine islands]], near [[Melville Bay]], west coast of [[Greenland]] | range_map = Xema sabini map.svg | range_map_caption = Range {{leftlegend|#FF7F2A|Breeding|outline=gray}}{{leftlegend|#FFDD55|Migration|outline=gray}}{{leftlegend|#5F8DD3|Non-breeding|outline=gray}} }} സബീൻ കടൽക്കാക്ക (/ˈseɪbaɪn/-{{Respell|SAB-ine}} or/ˈsæbaɪn/-ine) (സെമാ സബിനി) ഒരു ചെറിയ കടൽ പക്ഷിയാണ്. സാധാരണയായി സെമ എന്ന ജനുസ്സിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ള ഏക സ്പീഷീസായാണ് ഇതിനെ കണക്കാക്കുന്നത്, എങ്കിലും ലാറസ് എന്ന ജനുസ്സിനെ വിശാലമായ അർത്ഥത്തിൽ പരിഗണിക്കുന്ന ചില എഴുത്തുകാർ ഇതിനെ മറ്റ് കടൽക്കാക്കകളോടൊപ്പം അതിൽ ഉൾപ്പെടുത്താറുണ്ട്. സെമ ജനുസ്സിൽ ഉൾപ്പെടുന്ന ഒരേയൊരു ഇനമായി ഇത് <ref name="Stenhouse">{{Cite journal |last=Stenhouse |first=Iain J. |last2=Egevang |first2=Carsten |last3=Phillips |first3=Richard A. |date=2011 |title=Trans-equatorial migration, staging sites and wintering area of Sabine's Gulls ''Larus sabini'' in the Atlantic Ocean |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1111/j.1474-919X.2011.01180.x |journal=Ibis |volume=154 |issue=1 |pages=42–51 |doi=10.1111/j.1474-919X.2011.01180.x |url-access=subscription |access-date=6 September 2024}}</ref> ചരിത്രപരമായി '''ഫോർക്ക്-ടെയിൽഡ് ഗൾ''' അല്ലെങ്കിൽ '''സെമെ''' എന്നും ഇത് അറിയപ്പെടുന്നു (ജീനസ് നാമത്തിൽ നിന്ന്). ആർട്ടിക് തീരങ്ങളിലും [[തുന്ദ്ര]] കോളനികളിൽ ഇത് പ്രജനനം നടത്തുകയും, നിലത്തു കൂടുകളിൽ രണ്ടോ മൂന്നോ പുള്ളി ഒലിവ്-തവിട്ട് മുട്ടകൾ ഇടുകയും ചെയ്യുന്നു. [[പ്രമാണം:Xema_sabini_-Iceland_-flying-8_(6).jpg|വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|ഐസ്ലാൻഡിലെ കദൽകാക്ക]] [[പ്രമാണം:8I3A2002.CR2.jpg|ലഘുചിത്രം|സ്പിറ്റ്സ്ബെർഗനിലെ പറക്കുന്ന മുതിർന്ന് സാബിൻസ് ഗൾ]] സബിനെ കദൽ കക്ക ഒരു ചെരിയ കദൽകക്കയന്നു . ചിറകുകൾ നീളമുള്ളതും നേർത്തതും 81 മുതൽ 87 സെന്റിമീറ്റർ വരെ നീളമുള്ളതുമാണ്. മഞ്ഞ നിറത്തിലുള്ള കറുത്ത നോട്ടിനു ഏകദേശം 2 സെന്റിമീറ്റർ (1 ഇഞ്ച്) നീളമുണ്ട്.{{Convert|27|to(-)|33|cm|in|abbr=on}}{{Convert|135|to(-)|225|g|oz|abbr=on}}{{Convert|81|and(-)|87|cm|in|abbr=on}} [[പ്രമാണം:Xema_sabini_MHNT.ZOO.2010.11.132.6.jpg|ലഘുചിത്രം|സാബിൻസ് ഗൾ മുട്ടകൾ]] {{Reflist|refs=<ref name=audubon>{{cite book |last1=Bull |first1=John | last2=Farrand | first2=John Jr. |title=The Audubon Society Field Guide to North American Birds, Eastern Region |date=April 1984 |publisher=Alfred A. Knopf |location=New York |isbn=0-394-41405-5 |url-access=registration |url=https://archive.org/details/audubonsocietyfi0000bull }}</ref> <ref name=BNA>{{cite journal |last1=Day |first1=Robert H. |title=Sabine's Gull (''Xema sabini'') |url=https://bna.birds.cornell.edu/bna/species/593 |journal=The Birds of North America Online |publisher=Cornell Lab of Ornithology |access-date=6 January 2011 |last2=Stenhouse |first2=Ian J. |first3=H. Grant |last3=Gilchrist |location=Ithaca |doi=10.2173/bna.593 |year=2001|url-access=subscription }}</ref> <ref name=bwp>{{cite book |editor-last1=Snow |editor-first1=D.W. |editor-last2=Perrins |editor-first2=C.M. |year=1998 |title=The Birds of the Western Palearctic |url=https://archive.org/details/birdsofwesternpa0001snow |publisher=Oxford University Press |edition=Concise |isbn=978-0-19-854099-1}}</ref> <ref name=ebcc>{{cite book |editor-last1=Hagemeijer |editor-first1=W.J.M. |editor-last2=Blair |editor-first2=M.J. |year=1997 |title=The EBCC Atlas of European Breeding Birds |publisher=Poyser |location=London |isbn=0-85661-091-7 |url-access=registration |url=https://archive.org/details/ebccatlasofeurop0000unse }}</ref> <ref name=hbw>{{cite book |title=[[Handbook of the Birds of the World]] |editor-last1=del Hoyo |editor-first1=J. |editor-last2=Elliot |editor-first2=A. |editor-last3=Sargatal |editor-first3=J. |year=1998 |publisher=[[Lynx Edicions]] |location=[[Barcelona]] |isbn=84-87334-20-2 |volume=3 |page=[https://archive.org/details/handbookofbirdso0001unse/page/621 621] }}</ref>}} == ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ == * {{BirdLife|22694479|Xema sabini}} *   * {{InternetBirdCollection|sabines-gull-xema-sabini}} * {{VIREO|sabine's+gull}} * {{IUCN Map|22694479/166280460|Xema sabini}} * {{Xeno-canto species|Xema|sabini|Sabine's gull}} * {{Field guide birds of the world|Xema sabini}} [[വർഗ്ഗം:ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിലെ പക്ഷികൾ]] [[വർഗ്ഗം:ആർട്ടിക് പക്ഷികൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഐ.യു.സി.എൻ. ചുവന്ന പട്ടിക പ്രകാരം സ്ഥിതി ഒട്ടും ആശങ്കാജനകമല്ലാത്ത ജീവികൾ]] 6j4kqkvf507srwurl13hxh77fhvzdpi 118 665374 4673331 4673024 2026-10-04T05:27:25Z TheGreatEditor024 211141 /* കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രവർത്തനങ്ങളും ഗറില്ലാ പ്രവർത്തനങ്ങളും */ 4673331 wikitext text/x-wiki [[പ്രമാണം:Kim Il Sung Portrait-3.jpg|ലഘുചിത്രം|കിം ഇൽ സങ്]] '''കിം ഇൽ സങ്''' (ജനനനാമം '''കിം സോങ്-ജു'''; 1912 ഏപ്രിൽ 15 – 1994 ജൂലൈ 8) ഒരു [[ഉത്തര കൊറിയ|ഉത്തരകൊറിയൻ]] കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് വിപ്ലവകാരിയും, സൈനിക ഉദ്യോഗസ്ഥനും, രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകനും, സ്വേച്ഛാധിപതിയുമായിരുന്നു. 1948-ൽ [[ഉത്തര കൊറിയ|ഡെമോക്രാറ്റിക് പീപ്പിൾസ് റിപ്പബ്ലിക് ഓഫ് കൊറിയ]] (ഉത്തരകൊറിയ എന്ന പേരിലും അറിയപ്പെടുന്നു), സ്ഥാപിച്ച അദ്ദേഹം 1994-ൽ മരിക്കുന്നതുവരെ രാജ്യത്തെ നയിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന് ശേഷം മകൻ [[കിം ജോങ് ഇൽ]] അധികാരമേറ്റു. മരണാനന്തരമായി അദ്ദേഹത്തെ ശാശ്വത പ്രസിഡന്റായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. 20-ാം നൂറ്റാണ്ടിൽ രാജകുടുംബാംഗമല്ലാത്ത രാഷ്ട്രത്തലവനും ഗവൺമെന്റ് മേധാവിയുമായി ഏറ്റവും കൂടുതൽ കാലം സേവനമനുഷ്ഠിച്ചവരിൽ മൂന്നാമനായിരുന്ന അദ്ദേഹം 45 വർഷത്തിലേറെക്കാലം അധികാരത്തിലിരുന്നു. ജാപ്പനീസ് ഭരണത്തിലായിരുന്ന കൊറിയയിലാണ് കിം ജനിച്ചത്. പിന്നീട് വടക്കുകിഴക്കൻ ചൈനയിലാണ് അദ്ദേഹം വളർന്നത്. കൗമാരപ്രായത്തിൽ തന്നെ അദ്ദേഹം [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ്]] ആശയങ്ങളിലേക്ക് ആകൃഷ്ടനാവുകയും ജപ്പാൻ വിരുദ്ധമായ വിവിധ ഗറില്ലാ സംഘങ്ങളിൽ ചേരുകയും ചെയ്തു. ഒടുവിൽ, 1931-ൽ വടക്കുകിഴക്കൻ [[ചൈന]] [[ജപ്പാൻ]] അധീനതയിലായ അതേ വർഷം തന്നെ അദ്ദേഹം [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ചൈന|ചൈനീസ് കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയിൽ]] (CCP) ചേർന്നു. CCPയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള നിരവധി സംഘങ്ങളിൽ കിം പങ്കെടുത്തു. 1942-ൽ അദ്ദേഹത്തെ സോവിയറ്റ് റെഡ് ആർമിയിൽ നിയോഗിച്ചു. ഇതിനെത്തുടർന്ന് 1945 വരെ അദ്ദേഹം സോവിയറ്റ് യൂണിയനിൽ തുടർന്നു. [[രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിൽ ഇന്ത്യ|രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിൽ]] [[ജപ്പാൻ]] കീഴടങ്ങിയതിനെത്തുടർന്ന് കൊറിയ വിഭജിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ, [[സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ]] ഉത്തരകൊറിയയിൽ കിമ്മിനെ അധികാരത്തിലെത്തിച്ചു.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://history.state.gov/milestones/1945-1952/korean-war|title=Milestones in the History of U.S. Foreign Relations - Office of the Historian|access-date=2026-10-02}}</ref> കൊറിയൻ വർക്കേഴ്സ് പാർട്ടിയുടെ നേതാവായും സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ അദ്ദേഹത്തെ നിയമിച്ചു. 1950-ൽ ദക്ഷിണകൊറിയയെ ആക്രമിക്കാൻ കിം ഇൽ സങ് അനുമതി നൽകി. ഇതിനെത്തുടർന്ന് അമേരിക്കയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ഐക്യരാഷ്ട്ര സേന ദക്ഷിണകൊറിയയുടെ പ്രതിരോധത്തിനായി യുദ്ധത്തിൽ ഇടപെട്ടു. കൊറിയൻ യുദ്ധത്തിലെ സൈനികമായ അനിശ്ചിതാവസ്ഥയെ തുടർന്ന് 1953-ൽ വെടിനിർത്തൽ കരാർ ഒപ്പുവച്ചു.<ref name=":1" /> കിമ്മിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ഉത്തരകൊറിയ ഒരു [[ഏകാധിപത്യം|ഏകാധിപത്യ]], സോഷ്യലിസ്റ്റ്, വ്യക്തികേന്ദ്രീകൃത സ്വേച്ഛാധിപത്യ ഭരണകൂടമായി സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു. കേന്ദ്രാസൂത്രിത സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയായിരുന്നു രാജ്യത്തുണ്ടായിരുന്നത്. സോവിയറ്റ് യൂണിയനുമായും ചൈനയുമായും ഉത്തരകൊറിയയ്ക്ക് അടുത്ത രാഷ്ട്രീയ-സാമ്പത്തിക ബന്ധങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു. 1960-കളോടെ, രാഷ്ട്രീയ അരാജകത്വവും സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധികളും നേരിട്ടുകൊണ്ടിരുന്ന ദക്ഷിണകൊറിയയെ അപേക്ഷിച്ച് ഉത്തരകൊറിയയിൽ നേരിയ തോതിൽ ഉയർന്ന ജീവിതനിലവാരം ഉണ്ടായിരുന്നു. എന്നാൽ 1970-കളിൽ ഈ സ്ഥിതിഗതികൾ മാറി. പുതുതായി സ്ഥിരത കൈവരിച്ച ദക്ഷിണകൊറിയ ഒരു സാമ്പത്തിക ശക്തിയായി മാറിയപ്പോൾ, ഉത്തരകൊറിയയുടെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ സ്തംഭിക്കുകയും പിന്നീട് തകർന്നുവീഴുകയും ചെയ്തു.<ref>{{cite journal |last1=Kim |first1=Duol |date=November 2021 |title=The great divergence on the Korean peninsula (1910–2020) |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1111/aehr.12225 |journal=[[Australian Economic History Review]] |language=en |volume=61 |issue=3 |pages=318–341 |doi=10.1111/aehr.12225 |issn=0004-8992 |url-access=subscription}}</ref> കിം [[മാർക്സിസം]]–ലെനിനിസത്തിൽ നിന്ന് വിട്ടുമാറുകയും [[ജൂചെ]] എന്ന ആശയം വികസിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. "സ്വാതന്ത്ര്യം, സ്വയംപര്യാപ്തത, സ്വയംപ്രതിരോധം" എന്നീ തത്വങ്ങൾക്കും കൊറിയൻ ദേശീയതയ്ക്കുമാണ് ഈ ആശയധാര പ്രധാനമായും പ്രാധാന്യം നൽകിയത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.britannica.com/topic/Juche|title=Juche {{!}} North Korea, Ideology, Kim Dynasty, & Facts {{!}} Britannica|access-date=2026-10-02|date=2026-09-25|language=en}}</ref> ഔദ്യോഗികമായി "സ്വയംപര്യാപ്തത" (''ജര്യോക് ഗെങ്‌സെങ്'') എന്ന നയം പിന്തുടർന്നിരുന്നെങ്കിലും, 1991-ൽ സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ പിരിച്ചുവിടപ്പെടുന്നതുവരെ ഉത്തരകൊറിയയ്ക്ക് സോവിയറ്റ് യൂണിയനിൽ നിന്നും കിഴക്കൻ ബ്ലോക്കിൽ നിന്നും ധനസഹായവും സബ്‌സിഡികളും മറ്റ് സഹായങ്ങളും ലഭിച്ചിരുന്നു. ഈ സാമ്പത്തിക സഹായം നിലച്ചത് ഉത്തരകൊറിയൻ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയെ പ്രതികൂലമായി ബാധിക്കുകയും 1994-ൽ വ്യാപകമായ ക്ഷാമത്തിന് കാരണമാവുകയും ചെയ്തു. ഈ കാലയളവിലും, ഉത്തരകൊറിയ ഈ മേഖലയിൽ അമേരിക്കൻ സൈനിക സാന്നിധ്യത്തെ വിമർശിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു. അമേരിക്കൻ സൈനിക സാന്നിധ്യത്തെ സാമ്രാജ്യത്വപരമെന്നാണ് ഉത്തരകൊറിയ കണക്കാക്കിയിരുന്നത്. 1968-ൽ അമേരിക്കൻ കപ്പലായ [[യുഎസ്എസ് പ്യൂബ്ലോ]] പിടിച്ചെടുത്തതും ഇതിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു. ഉത്തരകൊറിയയുടെ ഭരണത്തിൻ കീഴിൽ കൊറിയൻ ഉപദ്വീപിനെ പുനരേകീകരിക്കുകയെന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ നടത്തിയ നുഴഞ്ഞുകയറ്റ-അട്ടിമറി പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ഭാഗമായിരുന്നു ഇത്. കിം തന്റെ സഖ്യകക്ഷികളായ [[ജോസഫ് സ്റ്റാലിൻ|ജോസഫ് സ്റ്റാലിനെയും]] [[മാവോ സേതൂങ്|മാവോ സെതൂങ്ങിനെയുംക്കാൾ]] നിരവധി വർഷങ്ങൾ അധികം ജീവിച്ചു. കൂടാതെ, ആറ് ദക്ഷിണകൊറിയൻ പ്രസിഡന്റുമാരുടെയും പത്ത് അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റുമാരുടെയും ഭരണകാലത്ത് അദ്ദേഹം അധികാരത്തിൽ തുടർന്നു. "മഹാനായ നേതാവ്" (''സുര്യോങ്'') എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന അദ്ദേഹം ഉത്തരകൊറിയയിലെ ആഭ്യന്തര രാഷ്ട്രീയത്തിൽ ഇന്നും ശക്തമായി നിലനിൽക്കുന്ന ഒരു വിപുലമായ വ്യക്തിപൂജ സ്ഥാപിച്ചു. 1980-ൽ നടന്ന കൊറിയൻ വർക്കേഴ്സ് പാർട്ടിയുടെ ആറാം കോൺഗ്രസിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മൂത്ത മകൻ കിം ജോങ് ഇൽ പ്രസീഡിയം അംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുകയും കിമ്മിന്റെ പിൻഗാമിയായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. ഇതോടെ കിം രാജവംശം എന്നറിയപ്പെടുന്ന കുടുംബാധിഷ്ഠിത ഭരണപരമ്പര സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു.<ref>{{Cite web|url=https://www.hrnkinsider.org/2021/02/the-injustice-of-north-koreas.html|title=The Injustice of North Korea’s Hereditary Leadership Succession as Demonstrated by the History of Power Transfer from Kim Il-sung to Kim Jong-il|access-date=2026-10-02|last=Korea|first=Committee for Human Rights in North}}</ref> == ആദ്യകാല ജീവിതം == [[File:Kim_Il-sung's_birthplace.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Kim_Il-sung's_birthplace.jpg|ലഘുചിത്രം|കിം ജനിച്ച വീട്]]കിം ഇൽ സങ് കിം സങ്-ജു എന്ന പേരിലാണ് ജനിച്ചത്.<ref name="Naenara2014">{{cite web|url=http://www.naenara.com.kp/en/great/leader.php?memoris|title=Kim Il Sung Reminiscences|access-date=17 October 2014|website=[[Naenara]]|publisher=[[Korea Computer Center]] in DPRKorea & [[Foreign Languages Publishing House (North Korea)|Foreign Languages Publishing House]]|author=<!--Staff writer(s); no by-line.-->}}</ref><ref>Yŏng-ho Ch'oe. "Christian Background in the Early Life of Kim Il-Song." ''[[Asian Survey]]'' 26, no. 10 (1986): 1082–1091. {{doi|10.2307/2644258}}</ref> സ്വാതന്ത്ര്യസമര പ്രവർത്തകനായ [[കിം ഹ്യോങ്-ജിക്|കിം ഹ്യോങ്-ജിക്ന്റെയും]] കാങ് പാൻ-സോക്കിന്റെയും മകനായിരുന്നു അദ്ദേഹം. കിമ്മിന് [[കിം ചോൽ-ചു]], [[കിം യോങ്-ജു]] എന്നീ രണ്ട് ഇളയ സഹോദരന്മാരുണ്ടായിരുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.britannica.com/biography/Kim-Il-Sung|title=Encyclopaedia Britannica Kim il-sung|access-date=3 January 2022|last=|first=|date=3 January 2022|website=encyclopaedia Britannica.com|publisher=Encyclopaedia Britannica Holding S.A., Encyclopædia Britannica, Inc.|archive-url=https://web.archive.org/web/20131203074526/http://www.britannica.com/EBchecked/topic/317881/Kim-Il-Sung|archive-date=3 December 2013|url-status=live}}</ref>{{sfn|Suh|1988|p=3}} കിം ഹ്യോങ്-ജിക്കിന് 1911-ൽ ജനിച്ച [[കിം റ്യോങ്-ഹോ]] എന്ന ദത്തുപുത്രനും ഉണ്ടായിരുന്നു.{{sfn|Tertitskiy|2025|p=8}} ജപ്പാനെതിരായ പോരാട്ടത്തിനിടെ കിം ചോൽ-ചു കൊല്ലപ്പെട്ടു. കിം യോങ്-ജു പിന്നീട് ഉത്തരകൊറിയൻ സർക്കാരിൽ പ്രവർത്തിക്കുകയും, കിം ഇൽ സങിന്റെ പിൻഗാമിയായി പരിഗണിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ പിന്നീട് അദ്ദേഹത്തിന് ഭരണകൂടത്തിന്റെ പിന്തുണ നഷ്ടപ്പെട്ടു.<ref>{{Cite web|url=https://www.propagandaworld.org/product-page/80th-anniversary-of-the-birth-of-kim-chol-ju-minisheet-1996|title=80th Anniversary Of The Birth Of Kim Chol Ju Minisheet 1996|access-date=19 September 2023|website=Propagandaworld|language=en}}</ref><ref>{{Cite book |last=Hoare |first=James |url=https://books.google.com/books?id=ZI-6NARaLusC&dq=Kim+Yong-ju+1920&pg=PA226 |title=Historical Dictionary of Democratic People's Republic of Korea |date=13 July 2012 |publisher=Scarecrow Press |isbn=978-0-8108-6151-0 |language=en}}</ref> കിമ്മിന്റെ കുടുംബം ജോൻജു കിം വംശത്തിൽപ്പെട്ടതാണെന്നും, ഈ വംശത്തിന്റെ ഉത്ഭവം വടക്കൻ ജിയോല്ല പ്രവിശ്യയിലെ ജോൻജുവിൽ ആണെന്നും പറയപ്പെടുന്നു. 1860-ൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മുതുമുത്തച്ഛനായ [[കിം ഉൻഗു]] പ്യോങ്യാങിലെ മാങ്യോങ്‌ദെ പ്രദേശത്ത് താമസമാക്കി.<ref>{{Cite web|url=https://www.wikiwand.com/en/Kim_%C5%ACngu|title=Kim Ŭngu|access-date=2026-10-02|last=Song-Ryeong (father)|first=Kim|last2=Hyeon-Jik (mother)|first2=Na|language=en}}</ref> 1912 ഏപ്രിൽ 15-ന് പ്യോങ്യാങിനടുത്തുള്ള മാങ്യോങ്‌ദെ-ഗുയോക്ക് എന്ന ചെറിയ ഗ്രാമത്തിൽ (അന്ന് നാംനി) അല്ലെങ്കിൽ ചിൽഗോളിൽ (അന്ന് ഹെയ്‌ജോ) ആണ് കിം ജനിച്ചതെന്ന് റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്. 1964-ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച കിമ്മിന്റെ അർധഔദ്യോഗിക ജീവചരിത്രം അനുസരിച്ച്, അദ്ദേഹം അമ്മയുടെ ചിങ്ജോങിലുള്ള വീട്ടിലാണ് ജനിച്ചത്. പിന്നീട് മാങ്യോങ്‌ദെ-ഗുയോക്കിലാണ് അദ്ദേഹം വളർന്നത്.<ref>{{cite book |author=[[Andrei Lankov]] |url=https://www.litmir.me/br/?b=243895&p=1 |title=The DPRK yesterday and today. Informal history of North Korea |date=2004 |publisher=Восток-Запад (English: East-West) |location=Moscow |page=[https://www.litmir.me/br/?b=243895&p=73 73] |id=243895 |access-date=13 May 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200802205207/https://www.litmir.me/br/?b=243895&p=1 |archive-date=2 August 2020 |url-status=live}}</ref> കിമ്മിന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, അദ്ദേഹത്തിന്റെ കുടുംബം എല്ലായ്പ്പോഴും ദാരിദ്ര്യത്തിന്റെ വക്കിലായിരുന്നു. വളരെ സജീവമായിരുന്ന ഒരു പ്രസ്ബിറ്റീരിയൻ ക്രിസ്ത്യൻ കുടുംബത്തിലാണ് താൻ വളർന്നതെന്ന് കിം പറഞ്ഞിരുന്നു.<ref name=":2">{{cite news|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/books/reviews/the-rage-against-god-by-peter-hitchens-1965109.html|location=London|work=The Independent|title=The Rage Against God, By Peter Hitchens|first=Sholto|last=Byrnes|date=7 May 2010|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20100512025421/http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/books/reviews/the-rage-against-god-by-peter-hitchens-1965109.html|archive-date=12 May 2010}}</ref> അദ്ദേഹത്തിന്റെ മാതൃമുത്തച്ഛൻ ഒരു പ്രൊട്ടസ്റ്റന്റ് ശുശ്രൂഷകനായിരുന്നു. പിതാവ് ഒരു മിഷനറി സ്കൂളിൽ പഠിച്ചിരുന്നു. അദ്ദേഹം പ്രസ്ബിറ്റീരിയൻ സഭയിലെ ഒരു മൂപ്പനുമായിരുന്നു.<ref>[http://www.kimjongiliathemovie.com/learnmore.html Kimjongilia – The Movie – Learn More] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100918043045/http://www.kimjongiliathemovie.com/learnmore.html|date=18 September 2010}}</ref><ref name=":2" /> 1919-ൽ കിം ഹ്യോങ്-ജിക് ജപ്പാൻ വിരുദ്ധമായ മാർച്ച് ഫസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിൽ പങ്കെടുത്തു.<ref>{{Cite web|url=https://www.hrnkinsider.org/2021/03/fixing-distorted-history-prerequisite.html|title=Fixing Distorted History, a Prerequisite to Democratizing North Korea|access-date=2026-10-02|last=Korea|first=Committee for Human Rights in North}}</ref> മിക്ക കൊറിയൻ കുടുംബങ്ങളെയും പോലെ, 1910 ഓഗസ്റ്റ് 29-ന് ആരംഭിച്ച കൊറിയയിലെ ജാപ്പനീസ് അധിനിവേശത്തോട് കിമ്മിന്റെ കുടുംബത്തിനും ശക്തമായ എതിർപ്പുണ്ടായിരുന്നു. കൊറിയൻ പ്രതിഷേധങ്ങളെ അടിച്ചമർത്താൻ ജപ്പാൻ നടത്തിയ നടപടികൾ വളരെ കർശനമായിരുന്നു. 1912-ൽ മാത്രം 52,000-ത്തിലധികം കൊറിയൻ പൗരന്മാരെ ജാപ്പനീസ് സൈന്യം അറസ്റ്റ് ചെയ്ത് തടവിലാക്കി. ഈ അടിച്ചമർത്തൽ നടപടികളെ തുടർന്ന് നിരവധി കൊറിയൻ കുടുംബങ്ങൾക്ക് [[കൊറിയ]] വിട്ട് [[മഞ്ചൂറിയ|മഞ്ചൂരിയയിൽ]] താമസമാക്കേണ്ടിവന്നു.<ref>{{cite book |last=Sohn |first=Won Tai |url=https://books.google.com/books?id=4Hz119vPQYwC&pg=PA43 |title=Kim Il Sung and Korea's Struggle: An Unconventional Firsthand History |publisher=McFarland |year=2003 |isbn=978-0-7864-1589-2 |location=Jefferson |pages=42–43 |access-date=7 November 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211107110508/https://books.google.com/books?id=4Hz119vPQYwC&pg=PA43 |archive-date=7 November 2021 |url-status=live}}</ref> 1919 മേയിൽ, [[കിം ഹ്യോങ്-ജിക്]] തന്റെ മകൻ കിം സങ്-ജുവിനെയും കുടുംബത്തിലെ മറ്റുള്ളവരെയും കൂട്ടി ചൈനയിലേക്ക് പലായനം ചെയ്ത് ബാദാവോഗൗവിൽ താമസമാക്കി.<ref>{{Cite web|url=https://www.faithtap.com/x/kim-il-sung-Q41117|title=Kim Il-sung|access-date=2026-10-02|language=en}}</ref> എന്നിരുന്നാലും, കിമ്മിന്റെ മാതാപിതാക്കൾ, പ്രത്യേകിച്ച് അമ്മ, കൊറിയൻ ഉപദ്വീപിലാകെ ശക്തിപ്രാപിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന ജപ്പാൻ വിരുദ്ധ സമരത്തിൽ പങ്കുവഹിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://schoolhistory.co.uk/modern/kim-il-sung/|title=Kim Il-Sung {{!}} Life, Dynasty, Cult of Personality {{!}} History Worksheets|access-date=2026-10-02|last=Morales|first=Michelle|date=2023-03-30|language=en-US}}</ref> അവരുടെ പങ്കാളിത്തത്തിന്റെ കൃത്യമായ സ്വഭാവം — അത് മിഷനറി പ്രവർത്തനങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതായിരുന്നോ, ദേശീയവാദപരമായിരുന്നോ, അതോ രണ്ടും ചേർന്നതായിരുന്നോ — വ്യക്തമല്ല.{{sfn|Lankov|2002|p=53}} === കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രവർത്തനങ്ങളും ഗറില്ലാ പ്രവർത്തനങ്ങളും === [[File:Youth_of_Kim_Il-sung.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Youth_of_Kim_Il-sung.jpg|ലഘുചിത്രം|1926-ൽ വാസോങ് മിലിട്ടറി അക്കാദമിയിൽ പഠിച്ചിരുന്ന കാലത്തെ കിമ്മിന്റെ ചിത്രം. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആത്മകഥയായ ''വിത്ത് ദ സെഞ്ചുറി''യിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത്.]] ഉത്തരകൊറിയൻ സർക്കാർ സ്രോതസ്സുകൾ പറയുന്നതനുസരിച്ച്, 1926-ൽ കിം [[ഡൗൺ വിത്ത് ഇംപീരിയലിസം യൂണിയൻ]] സ്ഥാപിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=http://www.ibtimes.co.uk/kim-il-sung-death-anniversary-how-north-korea-founder-became-cult-personality-1455758|title=Kim Il-sung Death Anniversary: How the North Korea Founder Created a Cult of Personality|access-date=1 October 2014|last=Smith|first=Lydia|date=8 July 2014|work=International Business Times UK|archive-url=https://web.archive.org/web/20141006150839/http://www.ibtimes.co.uk/kim-il-sung-death-anniversary-how-north-korea-founder-became-cult-personality-1455758|archive-date=6 October 2014|url-status=live}}</ref> എന്നാൽ മിക്ക അക്കാദമിക ഗവേഷകരും ഈ വാദം അംഗീകരിക്കുന്നില്ല.{{sfn|Tertitskiy|2025|p=190}} 1926-ൽ അദ്ദേഹം വാസോങ് മിലിട്ടറി അക്കാദമിയിൽ ചേർന്നു. എന്നാൽ അവിടുത്തെ പരിശീലനരീതികൾ കാലഹരണപ്പെട്ടതാണെന്ന് തോന്നിയതിനെ തുടർന്ന് 1927-ൽ അദ്ദേഹം പഠനം ഉപേക്ഷിച്ചു. തുടർന്ന് 1930 വരെ ചൈനയിലെ ജിലിനിലുള്ള യുവൻ മിഡിൽ സ്കൂളിൽ പഠിച്ചു.<ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2010/08/28/world/asia/28korea.html?_r=1&hp|newspaper=[[The New York Times]]|title=Carter Wins Release of American in North Korea|first1=Choe|last1=Sang-Hun|author1-link=Choe Sang-Hun|first2=Sharon|last2=LaFraniere|author2-link=Sharon LaFraniere|date=27 August 2010|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170630231240/http://www.nytimes.com/2010/08/28/world/asia/28korea.html?_r=1&hp|archive-date=30 June 2017}}</ref> അവിടെവെച്ച് പഴയ തലമുറയിലെ കൊറിയക്കാരുടെ പാരമ്പര്യപരമായ ചിന്താഗതികളിൽ നിന്ന് അകന്ന അദ്ദേഹം [[കമ്യൂണിസം|കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ്]] ആശയങ്ങളിൽ താൽപര്യം പ്രകടിപ്പിക്കാൻ തുടങ്ങി. പതിനേഴാം വയസ്സിൽ കിം, ഇരുപതിൽ താഴെ അംഗങ്ങളുണ്ടായിരുന്ന ഒരു രഹസ്യ സംഘടനയായ കൊറിയൻ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് യൂത്ത് അസോസിയേഷനിലെ ഏറ്റവും പ്രായം കുറഞ്ഞ അംഗമായി. ദക്ഷിണ മഞ്ചൂറിയൻ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് യൂത്ത് അസോസിയേഷനുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരുന്ന ഹോ സോ ({{Korean|hangul=허소|hanja=許笑|labels=no}}) ആയിരുന്നു സംഘടനയുടെ നേതാവ്. 1929-ൽ സംഘടന രൂപീകരിച്ച് മൂന്ന് ആഴ്ചകൾക്കുള്ളിൽ തന്നെ [[പോലീസ്]] അതിനെ കണ്ടെത്തുകയും കിമ്മിനെ ഏതാനും മാസത്തേക്ക് ജയിലിലടയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. അറസ്റ്റും ജയിൽവാസവും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഔപചാരിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് വിരാമമിട്ടു.{{sfn|Lankov|2002|p=52}}{{sfn|Suh|1988|p=7}} വടക്കൻ ചൈനയിലെ വിവിധ ജപ്പാൻ വിരുദ്ധ ഗറില്ലാ സംഘങ്ങളിൽ അദ്ദേഹം ചേർന്നു. ഇതിൽ നാഷണൽ പീപ്പിൾസ് ഗവൺമെന്റിന്റെ [[കൊറിയൻ റെവല്യൂഷണറി ആർമി|കൊറിയൻ റെവല്യൂഷണറി ആർമിയും]] ഉൾപ്പെടുന്നു. 1930-ൽ അദ്ദേഹം കിഴക്കൻ പ്രവിശ്യകളിലെ കൊറിയൻ കർഷകരുടെ ജനറൽ യൂണിയന്റെ ഫുസോങ്, ആൻതു സംഘടനാ സമിതിയിൽ അംഗമായി. അതേ വർഷം, നാഷണൽ പീപ്പിൾസ് ഗവൺമെന്റിന്റെ മുൻ അംഗമായിരുന്ന ലീ ജോങ്-നാക്{{sfn|Tertitskiy|2025|p=68}} സ്ഥാപിച്ച ആർമി ഓഫ് ദ വേൾഡ് ഫയറിന്റെ സൈനിക-രാഷ്ട്രീയ കൗൺസിലിലും അദ്ദേഹം അംഗമായി. മഞ്ചൂറിയയിൽ ജപ്പാൻ വിരുദ്ധ വികാരം ശക്തമായിരുന്നു. എന്നാൽ 1930 മേയ് വരെ ജപ്പാൻ മഞ്ചൂറിയ കൈവശപ്പെടുത്തിയിരുന്നില്ല. 1930 മേയ് 30-ന് കിഴക്കൻ മഞ്ചൂറിയയിൽ അപ്രതീക്ഷിതമായ ഒരു അക്രമാസക്തമായ പ്രക്ഷോഭം പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടു. "ജാപ്പനീസ് ആക്രമണത്തെ" ചെറുക്കുന്നതിന്റെ പേരിൽ കർഷകർ ചില പ്രാദേശിക ഗ്രാമങ്ങൾ ആക്രമിച്ചു.<ref>Kim Il-Sung, "Let Us Repudiate the 'Left' Adventurist Line and Follow the Revolutionary Organizational Line" contained in ''On Juche in Our Revolution'' (Foreign Languages Publishers: Pyongyang, Korea, 1973) 3.</ref> അധികാരികൾ ഈ സ്വാഭാവികമായി പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ട പ്രക്ഷോഭത്തെ എളുപ്പത്തിൽ അടിച്ചമർത്തി. ഈ ആക്രമണത്തെ തുടർന്ന് മഞ്ചൂറിയ അധിനിവേശം ചെയ്യാനുള്ള പദ്ധതികൾ ജപ്പാൻ ആരംഭിച്ചു. 1931 മേയ് 20-ന് മഞ്ചൂറിയയിലെ<ref>{{cite book |last=Suh |first=Dae-Sook |author-link=Suh Dae-sook |title=Korean Communism, 1945–1980: A Reference Guide to the Political System |publisher=The University Press of Hawaii |year=1981 |isbn=978-0-8248-0740-5 |location=Honolulu |pages=9, 19}}</ref> യെൻചി കൗണ്ടിയിൽ നടന്ന യങ് കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ലീഗ് പ്രതിനിധികളുടെ യോഗത്തിൽ കിം നടത്തിയതായി പറയപ്പെടുന്ന പ്രസംഗത്തിൽ, 1930 മേയ് 30-ന് കിഴക്കൻ മഞ്ചൂറിയയിൽ നടന്നതുപോലുള്ള ആസൂത്രണമില്ലാത്ത പ്രക്ഷോഭങ്ങളിൽ നിന്ന് പ്രതിനിധികൾ വിട്ടുനിൽക്കണമെന്ന് അദ്ദേഹം മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി.<ref>Kim Il-Sung, "Let Us Repudiate the 'Left' Adventurist Line and Follow the Revolutionary Organizational Line" contained in ''On Juche in Our Revolution'', pp. 1–15.</ref> നാല് മാസങ്ങൾക്ക് ശേഷം, 1931 സെപ്റ്റംബർ 18-ന് [[മുക്ഡൻ സംഭവം]] നടന്നു. മഞ്ചൂറിയയിലെ മുക്ഡൻ നഗരത്തിൽ ജാപ്പനീസ് റെയിൽപ്പാതയ്ക്ക് സമീപം താരതമ്യേന ചെറിയ അളവിലുള്ള [[ഡൈനാമിറ്റ്|ഡൈനാമൈറ്റ്]] പൊട്ടിത്തെറിച്ചതായിരുന്നു സംഭവം. സ്ഫോടനത്തിൽ കാര്യമായ നാശനഷ്ടങ്ങളൊന്നും ഉണ്ടായില്ലെങ്കിലും, മഞ്ചൂറിയയിലേക്ക് സൈന്യത്തെ അയയ്ക്കാനും അവിടെ ഒരു പാവ സർക്കാരിനെ സ്ഥാപിക്കാനും ജപ്പാൻ ഈ സംഭവത്തെ ഒരു കാരണംയായി ഉപയോഗിച്ചു.<ref>Kim Il-Sung, "On Waging Armed Struggle Against Japanese Imperialism" on 16 December 1931 contained in ''On Juche in Our Revolution'', pp. 17–20.</ref> 1931-ൽ കിം [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ചൈന|ചൈനീസ് കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയിൽ]] (CCP) ചേർന്നു. [[കൊറിയൻ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി]] 1925-ൽ തന്നെ സ്ഥാപിതമായിരുന്നെങ്കിലും, അമിതമായ ദേശീയവാദ നിലപാട് സ്വീകരിച്ചതിനെത്തുടർന്ന് 1930-കളുടെ തുടക്കത്തിൽ അതിനെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ഇന്റർനാഷണലിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കിയിരുന്നു. 1932 ഫെബ്രുവരി മുതൽ, വാങ് ദെലിൻ അദ്ദേഹത്തെ റിക്രൂട്ട് ചെയ്തതിന തുടർന്ന് കിം ചൈനീസ് പീപ്പിൾസ് നാഷണൽ സാൽവേഷൻ ആർമിയിൽ പ്രചാരണ പ്രവർത്തകനായി പ്രവർത്തിച്ചു. എന്നാൽ ദേശീയവാദ സർക്കാർ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റുകളെ പുറത്താക്കാൻ ഉത്തരവിട്ടതോടെ, കിം ഉൾപ്പെട്ടിരുന്ന മുഴുവൻ പ്രചാരണ വിഭാഗത്തെയും വാങ് പുറത്താക്കി. തുടർന്ന് കിം CCP രൂപീകരിച്ച ആൻതു പാർട്ടിസൻ യൂണിറ്റിൽ ചേർന്നു.{{sfn|Tertitskiy|2025|p=70}} പിന്നീട് ഈ യൂണിറ്റ് മറ്റ് ചില യൂണിറ്റുകളുമായി ലയിപ്പിച്ച് [[വാങ്‌ചിങ് ജപ്പാൻ വിരുദ്ധ പാർട്ടിസൻ യൂണിറ്റ്]] രൂപീകരിച്ചു. കിം അതിന്റെ രാഷ്ട്രീയ കമ്മീഷണറായി.{{sfn|Tertitskiy|2025|p=72}} == അവലംബങ്ങൾ == 7zhkxr1l254qngbmxb1vn4kpwv6p8xl 0 666279 4673372 4612061 2026-10-04T10:39:46Z TheGreatEditor024 211141 4673372 wikitext text/x-wiki {{Infobox civilian attack|title=മാരിയുപോൾ തിയേറ്റർ വ്യോമാക്രമണം|image=Mariupol Drama Theatre Destroyed 2.jpg|image_size=250px|caption=വ്യോമാക്രമണത്തെത്തുടർന്ന് തിയേറ്ററിനുണ്ടായ നാശനഷ്ടങ്ങൾ|location=ഡൊനെറ്റ്സ്ക് റീജിയണൽ ഡ്രാമ തിയേറ്റർ<br/> മരിയുപോൾ, ഉക്രെയ്ൻ|target=വ്യോമാക്രമണ കേന്ദ്രമായി തിയേറ്റർ ഉപയോഗിക്കുന്ന സാധാരണക്കാർ|date=16 മാർച്ച് 2022|type=വ്യോമാക്രമണം|fatalities=കണക്കുകൾ പ്രകാരം 12 മുതൽ<ref name="Amnesty Mariupol theatre">{{cite web|title=Ukraine: Deadly Mariupol Theatre Strike 'A Clear War Crime' By Russian Forces|url=https://www.amnesty.org/en/latest/news/2022/06/ukraine-deadly-mariupol-theatre-strike-a-clear-war-crime-by-russian-forces-new-investigation/|access-date=30 June 2022|work=[[Amnesty International]]|date=30 June 2022|archive-date=9 July 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220709202101/https://www.amnesty.org/en/latest/news/2022/06/ukraine-deadly-mariupol-theatre-strike-a-clear-war-crime-by-russian-forces-new-investigation/|url-status=live}}</ref>600 വരെയാകാം<ref name="ap">{{cite news |last1=Hinnant |first1=Lori |last2=Chernov |first2=Mstyslav |last3=Stepanenko |first3=Vasilisa |title=AP evidence points to 600 dead in Mariupol theater airstrike |url=https://apnews.com/article/Russia-ukraine-war-mariupol-theater-c321a196fbd568899841b506afcac7a1 |access-date=2022-06-16|work = [[Associated Press]] |date=4 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220504121004/https://apnews.com/article/Russia-ukraine-war-mariupol-theater-c321a196fbd568899841b506afcac7a1 | url-status = live |archive-date=4 May 2022 |language=en | df = dmy-all}}</ref>|perpetrator=[[റഷ്യ]]}}2022 മാർച്ച് 16 ന്, [[റഷ്യ]] [[ഉക്രൈൻ|ഉക്രെയ്ൻ]] യുദ്ധത്തിൽ, [[ഉക്രൈൻ|ഉക്രെയ്നിലെ]] മരിയുപോളിലുള്ള മരിയുപോൾ തിയേറ്ററിൽ റഷ്യൻ [[സൈന്യം]] വ്യോമാക്രമണം നടത്തി.<ref name="hrw">{{cite web|url=https://www.hrw.org/news/2022/03/16/ukraine-mariupol-theater-hit-russian-attack-sheltered-hundreds#|title=Ukraine: Mariupol Theater Hit by Russian Attack Sheltered Hundreds|access-date=16 March 2022|date=16 March 2022|website=[[Human Rights Watch]]|archive-url=https://archive.today/20220317020221/https://www.hrw.org/news/2022/03/16/ukraine-mariupol-theater-hit-russian-attack-sheltered-hundreds%23|archive-date=17 March 2022|url-status=live}}</ref> [[മരിയുപോൾ]] ഉപരോധസമയത്ത് ഇത് ഒരു വ്യോമാക്രമണ ഷെൽട്ടറായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. ധാരാളം ആളുകൾ ഈ [[രംഗകല|തിയേറ്റർ]] ഒരു അഭയകേന്ദ്രമായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. ജനങ്ങൾ ഒരു അഭയകേന്ദ്രമായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന തിയേറ്ററിൽ [[റഷ്യൻ സൈന്യം]] മനഃപൂർവ്വം വ്യോമാക്രമണം നടത്തിയതായി [[ഉക്രൈൻ|ഉക്രെയ്ൻ സർക്കാർ]] കുറ്റപ്പെടുത്തി.<ref name="bbc">{{cite news|last1=Bachega|first1=Hugo|date=16 March 2022|title=Ukraine war: Russia attacks theatre sheltering civilians, Mariupol says|agency=BBC News|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-europe-60772331|access-date=16 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220417093407/https://www.bbc.co.uk/news/world-europe-60772331|archive-date=17 April 2022}}</ref> എന്നാൽ, [[റഷ്യ]] ആരോപണങ്ങൾ നിഷേധിച്ചു.<ref>{{cite news|date=17 March 2022|title=Russia accuses Ukraine of trying to frame it over Mariupol theatre attack|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/ukraine-crisis-mariupol-theatre-russia-idINL2N2VK0SL|access-date=4 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220418193941/https://www.reuters.com/article/ukraine-crisis-mariupol-theatre-russia-idINL2N2VK0SL|archive-date=18 April 2022}}</ref> റഷ്യൻ അവകാശവാദം സ്വതന്ത്ര സംഘടനകൾ അംഗീകരിച്ചില്ല.<ref>{{Cite web|url=https://reliefweb.int/report/ukraine/300-sheltering-civilians-killed-russian-airstrike-theatre-mariupol|title=300 sheltering civilians killed in Russian airstrike on theatre in Mariupol - Ukraine {{!}} ReliefWeb|access-date=2026-04-05|date=2022-03-27|language=en}}</ref> യുദ്ധസമയത്ത് നശിപ്പിക്കപ്പെട്ട യുക്രെയ്നിയൻ പൈതൃകത്തിന്റെയും സാംസ്കാരിക കേന്ദ്രങ്ങളുടെയും പട്ടികയിൽ മരിയുപോൾ തിയേറ്റർ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.<ref name="artnet">{{cite web|url=https://news.artnet.com/art-world/russian-airstrike-destroys-mariupols-kuindzhi-art-museum-2088890|title=A Mariupol Museum Dedicated to One of Ukraine's Most Important Realist Painters Has Reportedly Been Destroyed by Russian Airstrikes|access-date=5 May 2022|last1=Cascone|first1=Sarah|date=23 March 2022|website=Artnet News|archive-url=https://web.archive.org/web/20220502202207/https://news.artnet.com/art-world/russian-airstrike-destroys-mariupols-kuindzhi-art-museum-2088890|archive-date=2 May 2022}}</ref> ഈ ആക്രമണത്തെ OSCE<ref name=":1">{{Cite news|date=2022-04-13|title=Russia’s attacks on civilians in Mariupol are ‘war crimes,’ OSCE says|language=en-US|work=The Washington Post|url=https://www.washingtonpost.com/world/2022/04/13/osce-investigation-russia-ukraine-human-rights/|access-date=2026-04-04|issn=0190-8286}}</ref> യും [[ആംനസ്റ്റി ഇന്റർനാഷണൽ|ആംനസ്റ്റി ഇന്റർനാഷണലും]] യുദ്ധക്കുറ്റമായി അംഗീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name=":2">{{Cite web|url=https://www.amnesty.org/en/latest/news/2022/06/ukraine-deadly-mariupol-theatre-strike-a-clear-war-crime-by-russian-forces-new-investigation/|title=Deadly Mariupol theatre strike ‘a clear war crime’|access-date=2026-04-04|date=2022-06-30|website=Amnesty International|language=en}}</ref> == പശ്ചാത്തലം == 2022 ഫെബ്രുവരി 24-ന് റഷ്യൻ സൈന്യവും റഷ്യൻ അനുകൂല സൈനികരും [[മരിയുപോൾ]] നഗരം വളഞ്ഞു, ഇത് നിരവധി പേർക്ക് നാശനഷ്ടമുണ്ടാക്കി. ആക്രമണസമയത്ത് [[ആഹാരം|ഭക്ഷണം]], ഗ്യാസ്, [[വൈദ്യുതി]] തുടങ്ങിയ വിതരണങ്ങൾ വിച്ഛേദിക്കപ്പെട്ടു.<ref name="rferl">{{cite news|author=<!--not stated-->|date=2022-03-16|title=Historic Theater Sheltering Mariupol Civilians Hit By Air Strike, Number Of Casualties Unknown|language=en|work=[[Radio Free Europe/Radio Liberty]]|agency=[[Associated Press|AP]], [[Agence France-Presse|AFP]], [[Deutsche Presse-Agentur|dpa]], and [[BBC]]|url=https://www.rferl.org/a/ukraine-mariupol-thearer-destroyed-strike/31756641.html|url-status=live|access-date=2022-06-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20220608061928/https://www.rferl.org/a/ukraine-mariupol-thearer-destroyed-strike/31756641.html|archive-date=2022-06-08|quote=Up to 1,200 people may have been inside the theatre, the city's deputy mayor Serhiy Orlov said.|df=dmy-all}}</ref> മരിയുപോൾ സിറ്റി കൗൺസിൽ പറഞ്ഞത്, നഗരത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ അഭയകേന്ദ്രമായിരുന്നു തിയേറ്റർ എന്നും 500<ref name="hrw" /> മുതൽ 1,200<ref name="bbc" /> വരെ ആളുകളെ ഇത് സംരക്ഷിച്ചിരുന്നുവെന്നും ആക്രമണ സമയത്ത് സ്ത്രീകളും കുട്ടികളും തിയേറ്ററിനുള്ളിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു.<ref name="cnn1">{{cite news|last1=Lister|first1=Tim|date=16 March 2022|title=Russia bombs theater where hundreds sought shelter and 'children' was written on grounds|work=CNN|url=https://edition.cnn.com/2022/03/16/europe/ukraine-mariupol-bombing-theater-intl/index.html|url-status=live|access-date=16 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220316184436/https://edition.cnn.com/2022/03/16/europe/ukraine-mariupol-bombing-theater-intl/index.html|archive-date=16 March 2022}}</ref><ref name="skynews">{{cite news|last1=Hayes|first1=Andy|date=16 March 2022|title=Ukraine war: People buried under rubble after Mariupol theatre sheltering hundreds is hit by Russian bomb, officials say|work=Sky News|url=https://news.sky.com/story/ukraine-war-mariupol-theatre-where-hundreds-of-people-sheltering-bombed-by-russian-forces-officials-claim-12567393|url-status=live|access-date=16 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220316195527/https://news.sky.com/story/ukraine-war-mariupol-theatre-where-hundreds-of-people-sheltering-bombed-by-russian-forces-officials-claim-12567393|archive-date=16 March 2022}}</ref> == നഷ്ടങ്ങൾ == [[File:Донецький_академічний_обласний_драматичний_театр.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:%D0%94%D0%BE%D0%BD%D0%B5%D1%86%D1%8C%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%87%D0%BD%D0%B8%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D1%81%D0%BD%D0%B8%D0%B9_%D0%B4%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%87%D0%BD%D0%B8%D0%B9_%D1%82%D0%B5%D0%B0%D1%82%D1%80.jpg|ലഘുചിത്രം|വ്യോമാക്രമണത്തിന് പത്ത് മാസം മുമ്പ്, 2021 മെയ് മാസത്തിലെ തിയേറ്ററിന്റെ ചിത്രം.]] മാർച്ച് 25 ന്, മാരിയുപോൾ സിറ്റി കൗൺസിൽ വ്യോമാക്രമണത്തിൽ ഏകദേശം 300 പേർ കൊല്ലപ്പെട്ടതായി കണക്കാക്കി.<ref name="mcc">{{cite web|url=https://www.independent.co.uk/news/world/europe/urkraine-mariupol-theatre-bombing-death-toll-b2043871.html|title=Ukraine fears 300 people were killed in Mariupol theatre bombed by Russia as families sheltered|access-date=25 March 2022|date=25 March 2022|website=www.independent.co.uk|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20220325193213/https://www.independent.co.uk/news/world/europe/urkraine-mariupol-theatre-bombing-death-toll-b2043871.html|archive-date=25 March 2022|url-status=live}}</ref><ref name=":3">{{Cite web|url=https://www.nbcnews.com/news/world/satellite-images-show-apparent-devastation-hunger-mariupol-rcna22119|title=Satellite images show apparent devastation, hunger in Mariupol|access-date=1 April 2022|date=30 March 2022|website=NBC News|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20220409092908/https://www.nbcnews.com/news/world/satellite-images-show-apparent-devastation-hunger-mariupol-rcna22119|archive-date=9 April 2022|url-status=live}}</ref><ref name="hrw" /><ref>{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/news/international/ukraine-reports-300-died-in-russian-strike-on-theatre-in-mariupol/article65259292.ece|title=Ukraine reports 300 died in Russian airstrike on Mariupol theatre|website=thehindu.com}}</ref> മെയ് 4 ന്, [[അസോസിയേറ്റഡ് പ്രസ്|അസോസിയേറ്റഡ് പ്രസ്സ്]] (എപി) ഒരു അന്വേഷണം പ്രസിദ്ധീകരിക്കുകയും വ്യോമാക്രമണത്തിൽ 600 പേർ മരിച്ചുവെന്ന് അവകാശപ്പെടുന്ന തെളിവുകൾ നൽകുകയും ചെയ്തു.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://apnews.com/article/Russia-ukraine-war-mariupol-theater-c321a196fbd568899841b506afcac7a1|title=AP evidence points to 600 dead in Mariupol theater airstrike|access-date=2026-04-04|date=2022-05-04|website=AP News|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.cbc.ca/news/world/investigation-death-count-mariupol-theatre-1.6440722|title=Investigation suggests 600 died in Russian attack on Mariupol theatre|website=cbc.ca}}</ref> വ്യോമാക്രമണത്തിൽ 47 പേർ കൊല്ലപ്പെട്ടതായി ആംനസ്റ്റി ഇന്റർനാഷണൽ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു.<ref name=":2" /> == പ്രതികരണം == [[File:Mariupol_Drama_Theatre_Destroyed_1.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Mariupol_Drama_Theatre_Destroyed_1.jpg|ലഘുചിത്രം|തകർന്ന തിയേറ്റർ (റോഡിൽ നിന്നുള്ള കാഴ്ച)<ref>{{Cite press release|script-title=uk:Росіяни завдали авіаудару по Драмтеатру і басейну "Нептун" у Маріуполі, а також з Градів обстріляли авто колону, що йшла на Запоріжжя|trans-title=The Russians launched an air strike on the Drama Theatre and the Neptune swimming pool in Mariupol, as well as fired on a convoy going to Zaporizhia from Grady|url=https://dn.gov.ua/news/rosiyani-zavdali-aviaudaru-po-dramteatru-i-basejnu-neptun-u-mariupoli-takozh-z-gradiv-obstrilyali-avto-kolonu-shcho-jshla-na-zaporizhzhya|date=2022-03-16|access-date=31 March 2022|type=Press Release|script-website=uk:Донецька обласна державна адміністрація|trans-website=Donetsk Regional State Administration|archive-url=https://web.archive.org/web/20220515144412/https://dn.gov.ua/news/rosiyani-zavdali-aviaudaru-po-dramteatru-i-basejnu-neptun-u-mariupoli-takozh-z-gradiv-obstrilyali-avto-kolonu-shcho-jshla-na-zaporizhzhya|archive-date=2022-05-15|url-status=live}}</ref>]] [[റഷ്യ]] യുദ്ധക്കുറ്റം ചെയ്തതായി യുക്രേനിയൻ പ്രസിഡന്റ് [[വൊളൊഡിമിർ സെലെൻസ്കി]] ആരോപിച്ചു.<ref name="skynews2">{{cite news|last1=Hayes|first1=Andy|date=16 March 2022|title=Ukraine war: People buried under rubble after Mariupol theatre sheltering hundreds is hit by Russian bomb, officials say|work=Sky News|url=https://news.sky.com/story/ukraine-war-mariupol-theatre-where-hundreds-of-people-sheltering-bombed-by-russian-forces-officials-claim-12567393|url-status=live|access-date=16 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220316195527/https://news.sky.com/story/ukraine-war-mariupol-theatre-where-hundreds-of-people-sheltering-bombed-by-russian-forces-officials-claim-12567393|archive-date=16 March 2022}}</ref> റഷ്യൻ പ്രതിരോധ മന്ത്രാലയം ബോംബാക്രമണങ്ങളുടെ ഉത്തരവാദിത്തം നിഷേധിക്കുകയും തിയേറ്ററിൽ ബോംബാക്രമണം നടത്തിയതിന് അസോവ് റെജിമെന്റിനെ കുറ്റപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തതായി റഷ്യൻ മാധ്യമങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു.<ref>{{Cite news|title=Inside the Mariupol theater attack: 'I heard screams constantly' - the Washington Post|newspaper=[[The Washington Post]]|url=https://www.washingtonpost.com/world/2022/03/25/ukraine-mariupol-theater-deaths/|url-status=live|access-date=12 January 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20221110081525/https://www.washingtonpost.com/world/2022/03/25/ukraine-mariupol-theater-deaths/|archive-date=10 November 2022}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.abc.net.au/news/2022-04-04/inside-mariupol-theatre/100963098|title=Inside the remains of the bombed Mariupol theatre, in Ukraine's Donbas region|website=abc.net.au}}</ref> [[ഇറ്റലി]]<nowiki/>യുടെ സാംസ്കാരിക മന്ത്രി ഡാരിയോ ഫ്രാൻസെസ്‌ചിനി, തിയേറ്റർ പുനർനിർമിക്കാൻ ഉക്രേനിയൻ സർക്കാരിനോട് വാഗ്ദാനം നൽകി.<ref>{{cite news|date=17 March 2022|title=Ukraine: Italy ready to rebuild Mariupol theatre says min|website=ANSA|url=https://www.ansa.it/english/news/lifestyle/arts/2022/03/17/ukraine-italy-ready-to-rebuild-mariupol-theatre-says-min_af171db8-a916-4f28-a253-8eebd1d79f5c.html|url-status=live|access-date=17 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220407075536/https://www.ansa.it/english/news/lifestyle/arts/2022/03/17/ukraine-italy-ready-to-rebuild-mariupol-theatre-says-min_af171db8-a916-4f28-a253-8eebd1d79f5c.html|archive-date=7 April 2022}}</ref> OSCE മരിയുപോൾ തിയേറ്റർ വ്യോമാക്രമണം ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു റിപ്പോർട്ട് പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു.<ref name="osce">{{cite web|url=https://www.osce.org/files/f/documents/f/a/515868.pdf|title=Report on Violations of international Humanitarian and Human Rights Law, War Crimes and Crimes against Humanity Committed in Ukraine since 24 February 2022|access-date=14 April 2022|last1=Benedek|first1=Wolfgang|last2=Bílková|first2=Veronika|date=13 April 2022|work=[[Organization for Security and Co-operation in Europe|OSCE]]|location=Warsaw|archive-url=https://web.archive.org/web/20220607134515/https://www.osce.org/files/f/documents/f/a/515868.pdf|archive-date=7 June 2022|last3=Sassòli|first3=Marco|url-status=live}}</ref> 2022 ജൂൺ 30-ന്, 500 കിലോഗ്രാം ഭാരമുള്ള രണ്ട് [[ബോംബ്|ബോംബുകൾ]] ഉപയോഗിച്ച റഷ്യൻ സൈന്യമാണ് വ്യോമാക്രമണം നടത്തിയതെന്നും ഇത് ഒരു യുദ്ധക്കുറ്റമാണെന്നും [[ആംനസ്റ്റി ഇന്റർനാഷണൽ]] നിഗമനം ചെയ്തു.<ref name=":2" /> == പരിണതഫലങ്ങൾ == 2022 ജൂലൈ 11-ന്, റഷ്യക്കാർ തിയേറ്റർ അവശിഷ്ടങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്യുകയും ഇരകളുടെ മൃതദേഹങ്ങൾ അജ്ഞാതമായ ഒരു സ്ഥലത്തേക്ക് കൊണ്ടുപോകുകയും ചെയ്തു.<ref>{{Cite web|url=https://www.ukrinform.ru/rubric-regions/3488273-rossiane-razobrali-zavaly-i-vyvezli-tela-iz-dramteatra-mariupola-ustanovit-kolicestvo-zertv-nevozmozno.html|title=Россияне разобрали завалы и вывезли тела из Драмтеатра Мариуполя – установить количество жертв невозможно|access-date=2022-07-11|website=www.ukrinform.ru|language=ru|trans-title=Russians have dismantled rubble and have moved bodies elsewhere from Mariupol Drama Theatre – It's impossible to identify exact amount of victims|archive-url=https://web.archive.org/web/20220531070123/https://www.ukrinform.ru/rubric-regions/3488273-rossiane-razobrali-zavaly-i-vyvezli-tela-iz-dramteatra-mariupola-ustanovit-kolicestvo-zertv-nevozmozno.html|archive-date=31 May 2022|url-status=usurped}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://tsn.ua/ru/ato/okkupanty-razobrali-zavaly-i-vyvezli-tela-iz-dramteatra-mariupolya-sovetnik-mera-2067157.html|title=Оккупанты разобрали завалы и вывезли тела из драмтеатра Мариуполя – советник мэра|access-date=2022-07-11|date=2022-05-20|website=ТСН.ua|language=ru|trans-title=Occupants have dismantled rubble and took bodies from Mariupol Theatre away – Mayor adviser|archive-url=https://web.archive.org/web/20220623080208/https://tsn.ua/ru/ato/okkupanty-razobrali-zavaly-i-vyvezli-tela-iz-dramteatra-mariupolya-sovetnik-mera-2067157.html|archive-date=23 June 2022|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://yamal-media.ru/news/news/k-razboru-zavalov-dramteatra-v-mariupole-privlekli-tjazheluju-tehniku|title=Тяжелую технику привлекли к разбору завалов драмтеатра в Мариуполе|access-date=2022-07-11|last=Лукащукова|first=Елизавета|date=2022-05-03|website=Ямал-Медиа|trans-title=Heavy equipment was involved in the analysis of the rubble of the drama theater in Mariupol}}{{Dead link|date=March 2023|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}</ref> 2023 ഫെബ്രുവരിയിൽ, മരിയുപോൾ തിയേറ്റർ വ്യോമാക്രമണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചതിന് റഷ്യൻ പത്രപ്രവർത്തകയായ മരിയ പൊനോമരെങ്കോയെ റഷ്യയുടെ യുദ്ധ സെൻസർഷിപ്പ് നിയമങ്ങൾ പ്രകാരം ആറ് വർഷം തടവിന് ശിക്ഷിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>{{cite news|date=15 February 2023|title=Russia Jails Anti-War Journalist 6 Years for 'Fake News'|work=[[The Moscow Times]]|url=https://www.themoscowtimes.com/2023/02/15/russia-jails-anti-war-journalist-6-years-for-fake-news-a80230}}</ref> == അവലംബം == tbcwfg9klsd44aid52dfvffow57jqb3 3 666285 4673273 4612092 2026-10-04T02:34:58Z Manchiu 12858 [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:AfghanTsakhtan]] എന്ന താൾ [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Renamed user cbd28e49654a6bbdecdcd33adb303c9b]] എന്ന തലക്കെട്ടിലേയ്ക്ക് തിരിച്ചുവിടലില്ലാതെ Manchiu മാറ്റി: "[[Special:CentralAuth/AfghanTsakhtan|AfghanTsakhtan]]" എന്ന ഉപയോക്താവിനെ "[[Special:CentralAuth/Renamed user cbd28e49654a6bbdecdcd33adb303c9b|Renamed user cbd28e49654a6bbdecdcd33adb303c9b]]" എന്നു പേരുമാറ്റിയപ്പോൾ താൾ കൂടെ സ്വയം മാറിയിട്ടുണ്ട്. 4612092 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: AfghanTsakhtan | AfghanTsakhtan | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 14:18, 5 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) jpjz477xaq3d3cstvlvkrcozw0ogxan 0 669211 4673235 4657314 2026-10-03T22:38:01Z InternetArchiveBot 146798 Bluelink 1 book for [[വിക്കിപീഡിയ:പരിശോധനായോഗ്യത|പരിശോധനായോഗ്യത]] (20261003)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 4673235 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|When Lilacs Last in the Dooryard Bloom'd}}{{Infobox poem |name = When Lilacs Last in the Dooryard Bloom'd |image = Whitman poem When Lilacs Last in the Dooryard Bloom'd Sequel page 3.jpg |image_size = 300px |caption = The poem's first page in the 1865 edition of ''Sequel to Drum-Taps'' |author = [[Walt Whitman]] |written = {{start date|1865}} |first = ''[[Sequel to Drum-Taps]]'' (1865) |country = United States |language = English |form = [[Pastoral elegy]] |meter = [[Free verse]] |rhyme = |publisher = Gibson Brothers<br />(Washington, DC) |publication_date = 1865 |lines = 206 |wikisource = Leaves of Grass (1882)/Memories of President Lincoln/When Lilacs Last in the Dooryard Bloom'd }}ഒരു വിലാപഗാനം എന്ന നിലയിൽ അമേരിക്കൻ കവി [[Walt Whitman|വാൾട്ട് വിറ്റ്മാൻ]] (1819–1892) പ്രസിഡന്റ് എബ്രഹാം ലിങ്കണിനുവേണ്ടി എഴുതിയ ഒരു നീണ്ട കവിതയാണ് '''വെൻ ലൈലാക്സ് ലാസ്റ്റ് ഇൻ ദി ഡോർയാർഡ് ബ്ലൂംഡ്''' . 1865-ലെ വേനൽക്കാലത്ത്, ആ വർഷം ഏപ്രിൽ 14-ന് പ്രസിഡന്റിന്റെ കൊലപാതകത്തെത്തുടർന്ന് ദേശീയ ദുഃഖാചരണത്തിന്റെ ഒരു കാലഘട്ടത്തിലാണ് ഈ കവിത എഴുതപ്പെട്ടത്. 206 വരികളിലായി എഴുതിയ ഈ കവിത, ഒരു ഗ്രാമീണവിലാപകാവ്യം ആണ്. കവിത വീണുപോയ ഒരു പ്രസിഡന്റിനെ കുറിച്ചുള്ള പദപ്രയോഗമാണെങ്കിലും, വിറ്റ്മാൻ ലിങ്കണെ പേരെടുത്ത് പരാമർശിക്കുകയോ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മരണത്തിന്റെ സാഹചര്യങ്ങൾ കവിതയിൽ ചർച്ച ചെയ്യുകയോ ചെയ്യുന്നില്ല. പകരം, [[സൈറിംഗ|ലൈലാക്ക്]] പൂക്കളുടെ ചിത്രാലങ്കാരങ്ങൾ, പടിഞ്ഞാറൻ ആകാശത്തിൽ തൂങ്ങിക്കിടക്കുന്ന ഒരു നക്ഷത്രം (ശുക്രൻ), [[ഹെർമിറ്റ് ത്രഷ്]] എന്നിവയുൾപ്പെടെ ഗ്രാമീണവും പ്രകൃതിദത്തവുമായ ബിംബങ്ങളുടെ ഒരു പരമ്പര തന്നെ അദ്ദേഹം ഉപയോഗിക്കുന്നു. കൂടാതെ ദുഃഖത്തിൽ നിന്ന് മരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള സ്വീകാര്യതയിലേക്കും അറിവിലേക്കും നീങ്ങുന്നതിൽ ഗ്രാമീണവിലാപകാവ്യത്തിൻറെ എഴുതപ്പെടാത്ത ശ്രേണി അദ്ദേഹം ഉപയോഗിക്കുന്നു. കൊലപാതകത്തിന് ദിവസങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് ഫലപ്രദമായി അവസാനിച്ച [[അമേരിക്കൻ ആഭ്യന്തരയുദ്ധം|അമേരിക്കൻ ആഭ്യന്തരയുദ്ധത്തെ]] (1861–1865) അവ്യക്തമായി മനഃകല്പനകളിലൂടെ പരാമർശിക്കുന്ന കവിതയിൽ യുദ്ധത്തിന്റെ ദയനീയതയെയും അഭിസംബോധന ചെയ്യുന്നു. 1855-ൽ അദ്ദേഹം ലീവ്സ് ഓഫ് ഗ്രാസ്-ന്റെ ആദ്യ പതിപ്പ് പ്രസിദ്ധീകരിച്ച് പത്ത് വർഷത്തിന് ശേഷം എഴുതിയ "വെൻ ലൈലാക്സ് ലാസ്റ്റ് ഇൻ ദി ഡോർയാർഡ് ബ്ലൂംഡ്", അമേരിക്കൻ ആഭ്യന്തരയുദ്ധത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു നാടകത്തിൽ നിന്നുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ വൈകാരിക അനുഭവത്താൽ മയപ്പെടുത്തിയ സ്വത്വത്തിന്റെയും പ്രണയാതുരതയും വിറ്റ്മാന്റെ കാവ്യാത്മക ദർശനത്തിന്റെ പക്വതയെയും പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു. ലിങ്കൺ മരിച്ച സമയത്ത് അച്ചടിച്ചുവന്ന യുദ്ധത്തെ അഭിസംബോധന ചെയ്യുന്ന വേഗത്തിൽ എഴുതിയ കവിതാസമാഹാരത്തിന്റെ തുടർച്ചയുടെ ഭാഗമായും വിറ്റ്മാൻ ഈ കവിത ഉൾപ്പെടുത്തി. ഡ്രം-ടാപ്‌സ്, സീക്വൽ ടു ഡ്രം-ടാപ്‌സ് എന്നീ തലക്കെട്ടുകളിൽ ശേഖരിച്ച ഈ കവിതകൾ, "വികാരവിക്ഷോഭം മുതൽ മഹാവ്യസനം വരെ, വിദൂര നിരീക്ഷണം മുതൽ ഇടപഴകൽ വരെ, വിശ്വാസത്തിൽ നിന്ന് രാജിയിലേക്ക്", "അഹംബോധത്തേക്കാൾ ചരിത്രത്തിൽ കൂടുതൽ ഉൽക്കണ്ഠ, അമേരിക്കയുടെ വിപുലമായ വാഗ്ദാനത്തേക്കാൾ അതിന്റെ വർത്തമാനത്തിന്റെയും ഭാവിയുടെയും അനിശ്ചിതത്വത്തെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ ബോധവാന്മാരാകുക" എന്നീ വൈകാരിക പശ്ചാത്തലങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു.{{sfn|Gutman|1998}}1865 ലെ ശരത്കാലത്തിൽ ആദ്യമായി പ്രസിദ്ധീകരിച്ച "വെൻ ലൈലാക്സ് ലാസ്റ്റ് ഇൻ ദി ഡോർയാർഡ് ബ്ലൂംഡ്" - ഡ്രം-ടാപ്‌സ്, സീക്വൽ ടു ഡ്രം-ടാപ്‌സ് വരെയുള്ള മറ്റ് 42 കവിതകൾക്കൊപ്പം 1867 ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച നാലാമത്തെ പതിപ്പോടെ ലീവ്സ് ഓഫ് ഗ്രാസ്-ൽ ഉൾപ്പെടുത്തി. ഈ കവിത ലിങ്കന്റെ മരണത്തെക്കുറിച്ച് വിറ്റ്‌മാൻ എഴുതിയ നിരവധി കവിതകളിൽ ഒന്നാണ്. തന്റെ ഏറ്റവും മികച്ച കവിതകളിൽ ഒന്നായി വിറ്റ്മാൻ ഈ കവിതയെ കണക്കാക്കിയില്ലെങ്കിലും, ഫലത്തിലും ഗുണനിലവാരത്തിലും [[ടി.എസ്. എലിയറ്റ്|ടി.എസ്. എലിയറ്റിന്റെ]] [[The Waste Land|ദി വേസ്റ്റ് ലാൻഡ്]] ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഇംഗ്ലീഷ് സാഹിത്യത്തിലെ പ്രശംസ നേടിയ കവിതകളുമായി ഇതിനെ താരതമ്യം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. == എഴുത്തിന്റെ ചരിത്രവും പശ്ചാത്തലവും == 1850 കളുടെ അവസാനത്തിലും 1860 കളുടെ തുടക്കത്തിലും, 'ലീവ്സ് ഓഫ് ഗ്രാസ്' എന്ന കവിത പുറത്തിറങ്ങിയതോടെ വിറ്റ്മാൻ ഒരു കവി എന്ന നിലയിൽ തന്റെ പ്രശസ്തി നേടിയെടുത്തു. വിറ്റ്മാൻ വ്യക്തമായി അമേരിക്കൻ മഹാകാവ്യം എഴുതാൻ ഉദ്ദേശിച്ചിരുന്നു. കൂടാതെ ബൈബിളിലെ [[King James Version|കിംഗ് ജെയിംസ് ]] കേഡൻസുകളിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ട് ഒരു സ്വതന്ത്ര വാക്യ ശൈലി വികസിപ്പിച്ചെടുത്തു.[[File:Stockholm-lilac.jpg|thumb|right|Common lilac (''[[Syringa vulgaris]]'')]] 1855 ൽ ആദ്യമായി പുറത്തിറങ്ങിയ ഈ ചെറിയ വാല്യം ചിലർ വിവാദപരമായി കണക്കാക്കി. വിമർശകർ വിറ്റ്മാന്റെ വാക്യത്തെ "ആക്ഷേപഗർഭമായി" എന്ന് ആക്രമിച്ചു. {{sfn|Loving|1999|p=414}} എന്നിരുന്നാലും, അമേരിക്കൻ അനുഭവജ്ഞാനാതീതമായ ഉപന്യാസകാരൻ, പ്രഭാഷകൻ, കവി [[Ralph Waldo Emerson|റാൽഫ് വാൾഡോ എമേഴ്‌സൺ]] എന്നിവരുടെ പ്രശംസ പിടിച്ചുപറ്റി. ഇത് വിറ്റ്മാന്റെ കവിതകളിൽ ഗണ്യമായ താൽപ്പര്യം വളർത്തിയെടുക്കാൻ കാരണമായി. {{sfn|Kaplan|1980}}{{sfn|Callow|1992|p=232}}{{sfn|Reynolds|1995|p=340}} അമേരിക്കൻ ആഭ്യന്തരയുദ്ധത്തിന്റെ തുടക്കത്തിൽ, വിറ്റ്മാൻ ന്യൂയോർക്കിൽ നിന്ന് വാഷിംഗ്ടൺ ഡി.സി.യിലേക്ക് താമസം മാറി. അവിടെ അദ്ദേഹം ആദ്യം ആർമി പേമാസ്റ്റേഴ്സ് ഓഫീസിലും പിന്നീട് [[Bureau of Indian Affairs|ബ്യൂറോ ഓഫ് ഇന്ത്യൻ അഫയേഴ്സിലും]] പിന്നിട് നിരവധി സർക്കാർ ഓഫീസുകളിലും ആയി ജോലി നേടി.{{sfn|Loving|1999|p=283}}{{sfn|Callow|1992|p=293}} ഒരു "ആശുപത്രി മിഷനറി" ആയി അദ്ദേഹം സൈനിക ആശുപത്രികളിൽ സന്നദ്ധസേവനത്തിനു തയ്യാറായി.{{sfn|Peck|2015|p=64}} അത് മരണത്തെയും യുവത്വത്തെയും കുറിച്ചുള്ള ചിന്ത, യുദ്ധത്തിന്റെ ക്രൂരത, ദേശസ്‌നേഹം എന്നിവയെക്കുറിച്ച് പര്യാലോചിക്കപ്പെട്ടു. ഇത് യുദ്ധത്തിന്റെ വ്യക്തമായ ചിത്രങ്ങളും നൽകികൊണ്ട് അദ്ദേഹത്തിന്റെ യുദ്ധകാല അനുഭവങ്ങളാണ് കവിതയെ രൂപപ്പെടുത്തിയത്. {{sfn|Whitman|1961|p=1:68–70}} വിറ്റ്മാന്റെ സഹോദരൻ ജോർജ്ജ് വാഷിംഗ്ടൺ വിറ്റ്മാൻ 1864 സെപ്റ്റംബർ 30 ന് വിർജീനിയയിൽ തടവുകാരനായി പിടിക്കപ്പെട്ടു. വിർജീനിയയിലെ റിച്ച്മണ്ടിനടുത്തുള്ള രാഷ്ട്രീയസഖ്യത്തിൽപെട്ട യുദ്ധത്തടവുകാരുടെ ഒരു ക്യാമ്പായ ലിബ്ബി ജയിലിൽ അഞ്ച് മാസത്തോളം തടവിലായിരുന്നു.{{sfn|Loving|1975}}1865 ഫെബ്രുവരി 24 ന്, ആരോഗ്യസ്ഥിതി മോശമായതിനാൽ ജോർജിന് നാട്ടിലേക്ക് മടങ്ങാൻ അവധി ലഭിച്ചു. വാൾട്ട് വിറ്റ്മാൻ തന്റെ സഹോദരനെ കാണാൻ ന്യൂയോർക്കിലെ അമ്മയുടെ വീട്ടിലേക്ക് പോയി. {{sfn|Loving|1999|p=281–283}}ബ്രൂക്ലിൻ സന്ദർശിച്ചപ്പോൾ, വിറ്റ്മാൻ തന്റെ ആഭ്യന്തയുദ്ധ കവിതാസമാഹാരമായ ഡ്രം-ടാപ്‌സ് പ്രസിദ്ധീകരിക്കാൻ കരാർ ഒപ്പിട്ടു.{{sfn|Price|Folsom|2005|p=91}} ആഭ്യന്തരയുദ്ധം അവസാനിച്ചു കുറച്ച് ദിവസങ്ങൾക്ക് ശേഷം, 1865 ഏപ്രിൽ 14 ന്, ഫോർഡ് തിയേറ്ററിൽ ഒരു നാടകം അവതരിപ്പിക്കുന്നതിനിടെ പ്രസിഡന്റ് [[എബ്രഹാം ലിങ്കൺ|എബ്രഹാം ലിങ്കണിനെ]] [[ജോൺ വിൽക്കിസ് ബൂത്ത്|ജോൺ വിൽക്സ് ബൂത്ത്]] വെടിവച്ചു കൊന്നു. അതിന്റെ പിറ്റേന്ന് രാവിലെ ലിങ്കൺ മരിച്ചു. പ്രസിഡന്റിന്റെ മരണവാർത്ത കേട്ടപ്പോൾ വിറ്റ്മാൻ അമ്മയുടെ വീട്ടിലായിരുന്നു. ദുഃഖത്തോടെ അദ്ദേഹം വാതിലിനു പുറത്ത് ലൈലാക്ക് പൂക്കൾ വിരിഞ്ഞുനിന്ന മുറ്റത്തേക്ക് കാലെടുത്തുവച്ചു. {{sfn|Price|Folsom|2005|p=91}} വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം, സ്പെസിമെൻ ഡെയ്‌സിൽ ലിങ്കൺ മരിച്ച ദിവസത്തെ കാലാവസ്ഥയും സാഹചര്യങ്ങളും വിറ്റ്മാൻ ഓർമ്മിച്ചു. അവിടെ അദ്ദേഹം എഴുതി: {{blockquote|കാലാവസ്ഥ പുരോഗമിക്കുമ്പോൾ, അവിടെ ധാരാളം ലൈലാക്ക് പൂക്കൾ പൂത്തുലഞ്ഞു നിൽക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു. സംഭവങ്ങളുടെ ഭാഗമാകാതെ തന്നെ അവയിൽ പ്രവേശിച്ച് അവയ്ക്ക് നിറം നൽകുന്ന ആ വ്യാമോഹങ്ങളിൽ ഒന്നിൽ, ഈ പൂക്കളുടെ കാഴ്ചയും ഗന്ധവും ആ ദിവസത്തെ വലിയ ദുരന്തത്തെക്കുറിച്ച് എപ്പോഴും എന്നെ ഓർമ്മിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. അത് ഒരിക്കലും മായുകില്ല.{{sfn|Whitman|1882|p=310}}}} കൊല്ലപ്പെട്ട ആദ്യത്തെ അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റായിരുന്നു ലിങ്കൺ. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മരണം അമേരിക്കയിൽ ദീർഘകാലം നിലനിൽക്കുന്ന വൈകാരിക സ്വാധീനം ചെലുത്തി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മരണത്തിന് ശേഷമുള്ള മൂന്ന് ആഴ്ചകളിൽ, ദശലക്ഷക്കണക്കിന് അമേരിക്കക്കാർ രാജ്യവ്യാപകമായി നടന്ന ഒരു പൊതു ദുഃഖാചരണത്തിൽ പങ്കെടുത്തു. അതിൽ ഒരു പൊതു ശവസംസ്കാര ചടങ്ങായ [[State funeral|സംസ്ഥാന ശവസംസ്കാരവും]], വാഷിംഗ്ടണിൽ നിന്ന് ന്യൂയോർക്ക് വഴി [[സ്പ്രിംഗ്ഫീൽഡ്, ഇല്ലിനോയി|ഇല്ലിനോയിസിലെ സ്പ്രിംഗ്ഫീൽഡിലേക്കുള്ള]] 1,700 മൈൽ (2,700 കിലോമീറ്റർ) പടിഞ്ഞാറോട്ടുള്ള ശവസംസ്കാര ട്രെയിൻ യാത്രയും ഉൾപ്പെടുന്നു.{{sfn|Swanson|2006|p=213}}{{sfn|Sandburg|1936|p=394}} 1865 ഏപ്രിൽ 19-നാണ് ലിങ്കന്റെ പൊതു ശവസംസ്കാരം നടന്നത്.{{Sfn|Genoways|2006|p=534}} ഏപ്രിൽ 21 വരെ ബ്രൂക്ലിനിൽ നിന്ന് രാജ്യ തലസ്ഥാനത്തേക്ക് പോകാത്തതിനാൽ, വാഷിംഗ്ടണിലെ ലിങ്കണിന്റെ പൊതുചടങ്ങുകളിൽ വിറ്റ്മാൻ പങ്കെടുത്തില്ലെന്ന് വിറ്റ്മാൻ ജീവചരിത്രകാരൻ ജെറോം ലവിംഗ് വിശ്വസിക്കുന്നു. അതുപോലെ, ഏപ്രിൽ 24-ന് ആചരിച്ചതുപോലെ, ശവസംസ്കാര ട്രെയിൻ വന്നതിനുശേഷം ന്യൂയോർക്കിൽ നടന്ന ചടങ്ങുകളിൽ വിറ്റ്മാൻ പങ്കെടുത്തിരിക്കാൻ വഴിയില്ല. അതിനാൽ, ശവസംസ്കാര ഘോഷയാത്ര, പൊതു പരിപാടികൾ, നീണ്ട ട്രെയിൻ യാത്ര എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള വിറ്റ്മാന്റെ വിവരണങ്ങൾ "മറ്റൊരാൾമുഖേനയുള്ള വിവരങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതായിരിക്കാം" എന്ന് ലവിംഗ് സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ന്യൂയോർക്കിൽ നിന്ന് വാഷിംഗ്ടണിലേക്കുള്ള യാത്രയിൽ വൈറ്റ്മാൻ സഞ്ചരിക്കുമ്പോൾ ന്യൂയോർക്കിലേക്കുള്ള യാത്രാമധ്യേ ലിങ്കന്റെ ഫ്യൂണറൽ ട്രെയിൻ ഒരുപക്ഷേ [[ഹാരിസ്ബർഗ്ഗ്, പെൻസിൽവാനിയ|പെൻസിൽവാനിയയിലെ ഹാരിസ്ബർഗിൽ]] വച്ച് കടന്നുപോയിരിക്കാമെന്ന് അദ്ദേഹം സമ്മതിക്കുന്നു .{{sfn|Loving|1999|p=289}} തന്റെ ആദ്യകാല ഭവനമായ [[Walt Whitman Birthplace State Historic Site|വാൾട്ട് വിറ്റ്മാൻ ജന്മസ്ഥല സംസ്ഥാന ചരിത്ര സ്ഥലമായ]] വാൾട്ട് വിറ്റ്മാൻ ജൻമസ്ഥലത്ത് നിന്നുള്ള ലൈലാക്കുകളുടെ മനഃകല്പന വിറ്റ്മാൻ ഓർമ്മിച്ചിരിക്കാം. അവിടെ ഫാംഹൗസ് വാതിൽപ്പടിയിൽ ഇപ്പോഴും പൂത്തുനിൽക്കുന്ന ലൈലാക്കുകൾ കാണാം.{{sfn|Schmidt|Rendon|2008|p=47}} == പ്രസിദ്ധീകരണ ചരിത്രം == [[File:Walt Whitman - Brady-Handy restored.png|right|thumb|മാത്യു ബ്രാഡി (1823–1896) എടുത്ത ചിത്രം വാൾട്ട് വിറ്റ്മാൻ.]] 1865 ഏപ്രിൽ 1-ന്, ആഭ്യന്തരയുദ്ധത്തിന്റെ വൈകാരിക അനുഭവങ്ങളെ അഭിസംബോധന ചെയ്യുന്ന 72 പേജുള്ള 43 കവിതകളുടെ ഒരു സമാഹാരമായ ഡ്രം-ടാപ്‌സ് പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നതിനായി ബ്രൂക്ലിൻ പ്രിന്ററായ പീറ്റർ എക്ലറുമായി വിറ്റ്മാൻ ഒരു കരാർ ഒപ്പിട്ടിരുന്നു.{{sfn|Price|Folsom|2005|p=91}} രണ്ടാഴ്ച കഴിഞ്ഞ് ലിങ്കൺ കൊല്ലപ്പെട്ട സമയത്ത് ഡ്രം-ടാപ്സ് അച്ചടിച്ചിരുന്നു. പ്രസിഡന്റിന്റെ മരണവാർത്ത അറിഞ്ഞപ്പോൾ, വേഗത്തിൽ എഴുതിയ "[[Hush'd Be the Camps To-Day|ഹഷ്ഡ് ബി ദി ക്യാമ്പ്സ് ടു-ഡേ]]" എന്ന ഒരു കവിത ശേഖരത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്താൻ വിറ്റ്മാൻ അച്ചടി വൈകിപ്പിച്ചു.{{sfn|Price|Folsom|2005|p=91}}{{sfn|Whitman|Eckler|1865|p=69}}കവിതയുടെ ഉപശീർഷകം സൂചിപ്പിക്കുന്നത് ഈ കവിത ലിങ്കന്റെ മരണത്തിന് നാല് ദിവസങ്ങൾക്ക് ശേഷം 1865 ഏപ്രിൽ 19-ന് എഴുതിയതാണെന്നാണ്.{{sfn|Vendler|2006|p=191–206}} വിറ്റ്മാൻ എഴുതിയ സ്വന്തംകവിതയിൽ തൃപ്തനല്ലാത്തതിനാൽ ലിങ്കന്റെ മരണത്തിൽ അനുശോചിക്കുന്ന മറ്റൊരു ഉചിതമായ കവിത എഴുതാൻ അദ്ദേഹം തീരുമാനിച്ചു.{{Sfn|Genoways|2006|p=534}}{{Sfn|Allen|1997|p=197–198}} വാഷിംഗ്ടണിലേക്ക് മടങ്ങിയെത്തിയ വിറ്റ്മാൻ, കൊലപാതകത്തെ നേരിട്ട് അഭിസംബോധന ചെയ്യുന്ന "വെൻ ലിലാക്സ് ലാസ്റ്റ് ഇൻ ദി ഡോർയാർഡ് ബ്ലൂംഡ്", "ഓ ക്യാപ്റ്റൻ! മൈ ക്യാപ്റ്റൻ!" എന്നീ രണ്ട് കവിതകൾ ഉൾപ്പെടുന്ന പതിനെട്ട് കവിതകളുടെ ഒരു ലഘുലേഖ പ്രസിദ്ധീകരിക്കാൻ ഗിബ്സൺ ബ്രദേഴ്‌സുമായി കരാർ ഒപ്പിട്ടു. ഡ്രം-ടാപ്‌സിന്റെ പകർപ്പുകൾക്കൊപ്പം ലഘുലേഖ ഉൾപ്പെടുത്താനാണ് അദ്ദേഹം ഉദ്ദേശിച്ചത്. {{sfn|Price|Folsom|2005|p=91}} 24 പേജുള്ള ശേഖരത്തിന് "സീക്വൽ ടു ഡ്രം-ടാപ്‌സ്" എന്ന തലക്കെട്ടും "വെൻ ലൈലാക്സ് ലാസ്റ്റ് ഇൻ ദി ഡോർ-യാർഡ് ബ്ലൂംഡ്" എന്ന ഉപശീർഷകവും ഉണ്ടായിരുന്നു. {{sfn|Price|Folsom|2005|p=91}} ആദ്യത്തെ ഒമ്പത് പേജുകളിലായി പേരിട്ട കവിത നിറഞ്ഞു നിന്നു.{{sfn|Whitman|1865|p=3–11}}ഒക്ടോബറിൽ, ലഘുലേഖ അച്ചടിച്ചതിനുശേഷം, ഡ്രം-ടാപ്‌സുമായി സംയോജിപ്പിക്കാൻ അദ്ദേഹം ബ്രൂക്ലിനിലേക്ക് മടങ്ങി.{{sfn|Price|Folsom|2005|p=91}} 1867-ൽ വില്യം ഇ. ചാപ്പിൻ അച്ചടിച്ച ലീവ്സ് ഓഫ് ഗ്രാസിന്റെ നാലാം പതിപ്പിന്റെ അനുബന്ധമായി ഡ്രം-ടാപ്‌സിലും സീക്വലിലും നിന്നുള്ള കവിതകൾ വിറ്റ്മാൻ ഡ്രം-ടാപ്‌സിലേക്ക് ചേർത്തു. {{sfn|Whitman|1867}}{{sfn|Eiselein|n.d.}}{{sfn|Mancuso|n.d.}}വിറ്റ്മാൻ തന്റെ ജീവിതകാലം മുഴുവൻ തന്റെ ലീവ്സ് ഓഫ് ഗ്രാസ് എന്ന സമാഹാരം പരിഷ്കരിച്ചു. കൂടാതെ ഓരോ അധിക പതിപ്പിലും പുതിയ കവിതകൾ ഉൾപ്പെടുത്തി. മുമ്പ് പ്രസിദ്ധീകരിച്ച കവിതകളിൽ പലപ്പോഴും പരിഷ്കരണങ്ങളും കവിതകളുടെ ക്രമത്തിന്റെ പുനഃക്രമീകരണവും ഉണ്ടായിരുന്നു. ആദ്യ പതിപ്പ് (1855) പന്ത്രണ്ട് കവിതകളുടെ ഒരു ചെറിയ ലഘുലേഖയായിരുന്നു.{{Sfn|Gailey|2006|p=409–410}} നാല് പതിറ്റാണ്ടുകൾക്ക് ശേഷം അദ്ദേഹത്തിന്റെ മരണശേഷം, ശേഖരത്തിൽ ഏകദേശം 400 കവിതകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു.{{sfn|Anon.|2005}} "വെൻ ലൈലാക്സ് ലാസ്റ്റ് ഇൻ ദി ഡോർയാർഡ് ബ്ലൂംഡ്" ആദ്യമായി ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്ന നാലാമത്തെ പതിപ്പിൽ (1867) - "വെൻ ലൈലാക്സ് ലാസ്റ്റ് ഇൻ ദി ഡോർയാർഡ് ബ്ലൂംഡ്" എന്ന കവിത ആദ്യമായി ഉൾപ്പെടുത്തിയത് അതിൽ ആയിരുന്നു. 236 കവിതകളുടെ ഒരു ശേഖരമായി ലീവ്സ് ഓഫ് ഗ്രാസ് മാറി. {{Sfn|Seery|2011|p=127}} നെബ്രാസ്ക-ലിങ്കൺ സർവകലാശാലയിലെ സാഹിത്യ പ്രൊഫസർ കെന്നത്ത് പ്രൈസും അയോവ സർവകലാശാലയിലെ ഇംഗ്ലീഷ് പ്രൊഫസർ എഡ് ഫോൾസവും 1867-ലെ പതിപ്പിനെ "എല്ലാ പതിപ്പുകളിലും വച്ച് ഏറ്റവും അശ്രദ്ധമായി അച്ചടിച്ചതും ഏറ്റവും കുഴപ്പം പിടിച്ചതുമായ പതിപ്പ്" എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു. എറാറ്റയും ടൈപ്പ്‌സെറ്ററുകളുമായുള്ള വൈരുദ്ധ്യങ്ങളും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.{{sfn|Price|Folsom|2005|p=98}} പുസ്തകത്തിന് അഞ്ച് വ്യത്യസ്ത ഫോർമാറ്റുകളിൽ ചിലതിൽ ഡ്രം-ടാപ്‌സ് കവിതകളും ചിലതിൽ ഡ്രം-ടാപ്‌സ് കവിതകൾ അല്ലാത്തവയും ഉണ്ടായിരുന്നുവെന്ന് പ്രൈസും ഫോൾസവും അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു.{{sfn|Price|Folsom|2005|p=98}} "വെൻ ലൈലാക്സ് ലാസ്റ്റ് ഇൻ ദി ഡോർയാർഡ് ബ്ലൂംഡ്", അദ്ദേഹത്തിന്റെ മറ്റ് മൂന്ന് ലിങ്കൺ കവിതകൾ "ഓ ക്യാപ്റ്റൻ! മൈ ക്യാപ്റ്റൻ", "Hush'd be the Camps To-today", "The Dust Was Once the Man" (1871) എന്നിവ Leaves of Grass-ന്റെ തുടർന്നുള്ള പതിപ്പുകളിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. എന്നിരുന്നാലും വിറ്റ്മാന്റെ 1871-ലെയും 1881-ലെയും പതിപ്പുകളിൽ ഇത് ഡ്രം-ടാപ്‌സിൽ നിന്ന് വേർപെടുത്തിയിരുന്നു. 1871-ലെ പതിപ്പിൽ, വിറ്റ്മാന്റെ നാല് ലിങ്കൺ കവിതകൾ "President Lincoln's Burial Hymn" എന്ന പേരിൽ ഒരു ക്ലസ്റ്ററായി പട്ടികപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. 1881-ലെ പതിപ്പിൽ, ഈ ക്ലസ്റ്ററിനെ "Memories of President Lincoln" എന്ന് പുനർനാമകരണം ചെയ്തു.{{sfn|Whitman|1980|p=lxii, lxvii}}{{sfn|Whitman|1871–1872|p=32–40}}{{sfn|Whitman|1881}} ഈ പതിപ്പിന് ശേഷം ശേഖരം ഗണ്യമായി പരിഷ്കരിച്ചില്ല - എന്നിരുന്നാലും പിന്നീടുള്ള പതിപ്പുകളിൽ പുതിയ കവിതകൾ ചേർത്തു.{{sfn|Renner|n.d.}}1855-ൽ കവിതകൾ ആദ്യമായി പ്രസിദ്ധീകരിച്ചതിനുശേഷം, ലീവ്‌സ് ഓഫ് ഗ്രാസ് ഒരിക്കലും അച്ചടിച്ചിട്ടില്ല. കൂടാതെ കവിതാ സമാഹാരങ്ങളിൽ പതിവായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്ന നിരവധി കവിതകളിൽ ഒന്നാണ് "വെൻ ലൈലാക്സ് ലാസ്റ്റ് ഇൻ ദി ഡോർയാർഡ് ബ്ലൂംഡ്".{{sfn|Harvard}}{{sfn|Norton}}{{sfn|Parini|2006|p=187–194}}{{sfn|Parini|1995|pp=217–224}} == വിശകലനവും വ്യാഖ്യാനവും == [[File:Lincoln assassination slide c1900 - Restoration.jpg|thumb|alt=Image of Lincoln being shot by Booth while sitting in a theater booth.|ഫോർഡ്സ് തിയേറ്ററിലെ പ്രസിഡൻഷ്യൽ ബൂത്തിൽ ഇടത്തുനിന്ന് വലത്തോട്ട്, കൊലയാളി ജോൺ വിൽക്സ് ബൂത്ത്, എബ്രഹാം ലിങ്കൺ, മേരി ടോഡ് ലിങ്കൺ, ക്ലാര ഹാരിസ്, ഹെൻറി റാത്ത്ബോൺ എന്നിവരെ കാണിച്ചിരിക്കുന്നു. ]] === ഘടന === "വെൻ ലൈലാക്സ് ലാസ്റ്റ് ഇൻ ദി ഡോർയാർഡ് ബ്ലൂംഡ്" എന്ന കവിത ഒരു ആത്മാവിലാപം ആണ്. 206 വരികൾ നീളമുള്ള ഒരു നീണ്ട കവിതയായ (ചില സ്രോതസ്സുകൾ പ്രകാരം 207), ഇത് [[വിലാപകാവ്യം|വിലാപകാവ്യ]]ത്തിന്റെയും സംഭവവിവരണ കവിതയുടെയും ഒരു പ്രധാന ഉദാഹരണമായി ഉദ്ധരിക്കപ്പെടുന്നു.{{sfn|Greene|2012|p=398,911}} 1881-ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച് ഇന്നുവരെ പുനഃപ്രസിദ്ധീകരിച്ച അതിന്റെ അവസാന രൂപത്തിൽ, കവിതയെ 5 അല്ലെങ്കിൽ 6 വരികൾ മുതൽ 53 വരികൾ വരെ നീളമുള്ള ശ്ശോകം അല്ലെങ്കിൽ പദ്യശകലം പതിനാറ് ഭാഗങ്ങളായി തിരിച്ചിരിക്കുന്നു.{{sfn|Vendler|2006|p=191–206}}കവിതയ്ക്ക് ഒരു സ്ഥിരമായ മെട്രിക് പാറ്റേൺ ഇല്ല, കൂടാതെ ഓരോ വരിയുടെയും നീളം ഏഴ് അക്ഷരങ്ങൾ മുതൽ ഇരുപത് അക്ഷരങ്ങൾ വരെ വ്യത്യാസപ്പെടുന്നു. സാഹിത്യ പണ്ഡിതയായ കാത്തി റുഗോഫ് പറയുന്നത് "കവിതയ്ക്ക്... വിശാലമായ വ്യാപ്തിയുണ്ടെന്നും ശക്തമായ സ്വഭാവമുള്ള ഒരു പ്രഭാഷകനെയും സങ്കീർണ്ണമായ ഒരു സംഭവവിവരണത്തിന്റെയും ഉയർന്ന ഗാനരചനാ ചിത്രങ്ങളുടെയും ഒരു നിര ഇതിൽ ഉൾക്കൊള്ളുന്നുവെന്നുമാണ്."{{sfn|Rowe|1997|p=134–135}} 1865-ൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട "വെൻ ലൈലാക്സ് ലാസ്റ്റ് ഇൻ ദി ഡോർയാർഡ് ബ്ലൂംഡ് " എന്ന കവിതയുടെ ആദ്യ പതിപ്പ് 21 ശ്ശോകങ്ങളായി ക്രമീകരിച്ചു.{{sfn|Rowe|1997|p=149, n.7}} 1867-ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ലീവ്സ് ഓഫ് ഗ്രാസ്-ന്റെ നാലാം പതിപ്പിൽ ഈ ഘടനയോടൊപ്പം ഇത് ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നു.{{sfn|Whitman|1867}}1871 ആയപ്പോഴേക്കും, വിറ്റ്മാൻ 19 ഉം 20 ഉം അക്കങ്ങളുള്ള ശ്ശോകങ്ങൾ ഒന്നായി സംയോജിപ്പിച്ചു. കവിതയിൽ ഇത്തരത്തിലുള്ള ശ്ശോകങ്ങൾ ആകെ 20 എണ്ണം ഉണ്ടായിരുന്നു.{{sfn|Whitman|1871–1872}} എന്നിരുന്നാലും, ലീവ്സ് ഓഫ് ഗ്രാസ്-ന്റെ ഏഴാം പതിപ്പിന് (1881), അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആദ്യകാല രചനയിലെ അവസാന ഏഴ് ശ്ശോകങ്ങൾ ഇന്ന് വായനക്കാർക്ക് പരിചിതമായ 16 ശ്ശോകങ്ങളുള്ള കവിതയുടെ അവസാന മൂന്ന് ശ്ശോകങ്ങളുമായി സംയോജിപ്പിച്ചു{{sfn|Whitman|1881|p=255–262}} 1881-ലെ പതിപ്പിന്, 14, 15, 16 എന്നീ അക്കങ്ങളുള്ള ആദ്യകാല ശ്ശോകങ്ങൾ പരിഷ്കരിച്ച 14-ാമത്തെ ശ്ശോകങ്ങളുമായി സംയോജിപ്പിച്ചു; 17 ഉം 18 ഉം അക്കങ്ങളുള്ള ശ്ശോകങ്ങൾ പരിഷ്കരിച്ച 15-ാമത്തെ ശ്ശോകങ്ങളുമായി സംയോജിപ്പിച്ചു. 1865-ൽ 19, 20, 21 എന്നീ അക്കങ്ങളുള്ള മുൻശ്ശോകങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള വരികൾ 1881-ൽ പരിഷ്കരിച്ച 16-ാമത്തെയും അവസാനത്തെയും ശ്ശോകങ്ങളുമായി സംയോജിപ്പിച്ചു.{{sfn|Rowe|1997|p=149, n.7}}സാഹിത്യ നിരൂപകയും ഹാർവാർഡ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി പ്രൊഫസറുമായ [[Helen Vendler|ഹെലൻ വെൻഡ്ലറുടെ]] അഭിപ്രായത്തിൽ, പതിന്നാലാം ഖണ്ഡത്തിലെ അതിന്റെ ഏറ്റവും ദൈർഘ്യമേറിയതും ഗാനാത്മകവുമായ നിമിഷം ഈ കവിതയിൽ കൂട്ടിച്ചേർക്കുന്നു. പതിനഞ്ചാം ഖണ്ഡത്തിൽ അതിന്റെ വിവേചനപരമായ പാരമ്യത്തിലെത്തുന്നു. പതിനഞ്ചാം ഖണ്ഡത്തിൽ 'രാത്രിയിൽ നിന്നുള്ള വീണ്ടെടുക്കലുകൾ' എന്ന ഒരു ശ്ശോകത്തോടെയാണ് അവസാനിക്കുന്നത്."{{sfn|Vendler|2006|p=191–206}} === ആഖ്യാനം === വിറ്റ്മാന്റെ "വെൻ ലൈലാക്സ് ലാസ്റ്റ് ഇൻ ദി ഡോർയാർഡ് ബ്ലൂംഡ്" വീണുപോയ പ്രസിഡന്റിനെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു വിലാപഗീതമാണെങ്കിലും, അതിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേരോ മരണത്തെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയുള്ള സാഹചര്യങ്ങളോ പരാമർശിക്കുന്നില്ല; പൂർണ്ണമായി വിരിഞ്ഞുനിൽക്കുന്ന പൂക്കളുടെ ക്ഷണികവും ഹ്രസ്വകാലവുമായ സൗന്ദര്യവുമായി ലിങ്കന്റെ പൂർണ്ണമായ ജീവിതത്തെ ഇതിൽ താരതമ്യം ചെയ്യുന്നു. ഇത് വിചിത്രമല്ല; "പരമ്പരാഗതമായി വിലാപത്തിന് സാർവത്രിക പ്രയോഗം അനുവദിക്കുന്നതിന് ചരമവിലാപത്തിൽ മരിച്ചയാളുടെ പേര് പരാമർശിക്കുന്നില്ല" എന്ന് വിറ്റ്മാന്റെ ജീവചരിത്രകാരൻ ജെറോം ലവിംഗ് പറയുന്നു.{{sfn|Loving|1999|p=100}}റുഗോഫിന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, കവിതയുടെ ആഖ്യാനം പേര് വെളിപ്പെടുത്താത്ത ഒരു പ്രഭാഷകൻ ഇങ്ങനെ കൂട്ടിച്ചേർക്കുന്നു: {{blockquote|''ഞാൻ സ്നേഹിക്കുന്നവന്റെ' മരണത്തിൽ പ്രഭാഷകൻ ദുഃഖം പ്രകടിപ്പിക്കുകയും മരണത്തിന്റെ അർത്ഥത്തെക്കുറിച്ചുള്ള സ്വന്തം ബോധത്തെയും മരണത്തിൽ തന്നെ വിരോധാഭാസമായി കണ്ടെത്തുന്ന ആശ്വാസത്തെയും കുറിച്ചുള്ള തന്റെ വളർന്നുവരുന്ന അവബോധം വെളിപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. സംഭവവിവരണത്തിൽ പ്രസിഡന്റിന്റെ പേര് പരാമർശിക്കാതെ ലിങ്കന്റെ ശവപ്പെട്ടിയുടെ യാത്രയെ ചിത്രീകരിക്കുകയും ആഭ്യന്തരയുദ്ധമോ അതിന്റെ കാരണങ്ങളോ പരാമർശിക്കാതെ 'യുദ്ധത്തിലെ കൊല്ലപ്പെട്ട സൈനികരുടെ' ദർശനങ്ങളെ ചിത്രീകരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഈ തിരിച്ചറിയലുകൾ അതിരുകടന്നതാണെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. തന്ത്രരഹിതമാണെങ്കിലും ഒരു അമേരിക്കക്കാരനും യുദ്ധം എന്താണെന്ന് മനസ്സിലാവാതിരിക്കാൻ വഴിയില്ല. ഒടുവിൽ, 'പക്ഷിയുടെ ഹർഷഗീതത്തിൽ', മരണത്തെ ആവാഹിക്കുകയും വ്യക്തിവൽക്കരിക്കുകയും ആഘോഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഗാനം പ്രഭാഷകൻ വിവരിക്കുന്നു.{{sfn|Rugoff|2000|p=134–135}}}} വെൻഡ്ലറുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ, പ്രഭാഷകന്റെ ആദ്യ പ്രവൃത്തി ലൈലാക്ക് മുൾപടർപ്പിൽ നിന്ന് ഒരു വള്ളി പൊട്ടിക്കുക എന്നതാണ് (വരി 17), തുടർന്ന് അദ്ദേഹം ശവസംസ്കാര ഘോഷയാത്രയ്ക്കിടെ ലിങ്കന്റെ ശവപ്പെട്ടിയിൽ വയ്ക്കുന്നു (വരി 44–45):{{sfn|Vendler|2006|p=191–206}} {{Poem quote|text=Here, coffin that slowly passes, I give you my sprig of lilac.|char=|sign=|title=|source=}} === ശൈലിയും സാങ്കേതിക വിദ്യകളും === [[File:Parade, Pennsylvania Avenue, Lincoln's Time. Washington, DC, circa 1865., ca. 1910 - 1950 - NARA - 518225.tif|thumb|right|1865 ഏപ്രിൽ 19-ന് പെൻസിൽവാനിയ അവന്യൂവിൽ ലിങ്കന്റെ ശവസംസ്കാര ഘോഷയാത്ര]] ബൈബിളിലെ കിംഗ് ജെയിംസ് പരിഭാഷയിലെ {{sfn|Miller|1962}}{{sfn|Kaplan|1980}}പദസമുച്ചയങ്ങളുടെയും ഭാഗങ്ങളുടെയും സൗന്ദര്യശാസ്ത്രം, സംഗീതാത്മകത, താളക്രമം എന്നിവ വിറ്റ്മാന്റെ കവിതയെ സ്വാധീനിച്ചിട്ടുണ്ടെന്ന് വിറ്റ്മാന്റെ ജീവചരിത്രകാരന്മാർ വിശദീകരിക്കുന്നു. {{sfn|Drum|1911}}{{sfn|Casanowicz|1901–1906}} ബെെബിൾ പ്രകാരമുള്ള കവിതയ്ക്ക് പൊതുവായുള്ള സമാന്തരവാദത്തിന്റെ നിരവധി സാങ്കേതിക വിദ്യകൾ വിറ്റ്മാൻ ഉപയോഗിക്കുന്നു.{{sfn|Drum|1911}}{{sfn|Casanowicz|1901–1906}} വിറ്റ്മാൻ എൻഡ് റൈം ഉപയോഗിക്കുന്നില്ലെങ്കിലും, കവിതയിലുടനീളം അദ്ദേഹം ആന്തരിക റൈം ഉപയോഗിക്കുന്നു. വിറ്റ്മാന്റെ കവിത സ്ഥിരമായ മാതൃകയോ പ്രാസമോ ഉപയോഗിക്കുന്നില്ലെങ്കിലും, മറ്റ് കാവ്യാത്മക സങ്കേതങ്ങളുടെയും പാറ്റേണുകളുടെയും അച്ചടക്കമുള്ള ഉപയോഗം ഒരു ഘടനാബോധം സൃഷ്ടിക്കുന്നു.{{sfn|Boulton|1953}} ഗ്രീക്ക്, റോമൻ പുരാതന കാവ്യ പാരമ്പര്യത്തിൽ നിന്ന് ഉരുത്തിരിഞ്ഞ ഒരു ധ്യാനാത്മക ഗാന വിഭാഗമായ ഗാമീണവിലാപകാവ്യവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിരവധി സാഹിത്യ സങ്കേതങ്ങൾ ഈ കവിതയിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നു.{{sfn|Parini|2006|p=129–130}}{{sfn|Hinz|1972|p=35–54}}{{sfn|Chase|1955|p=140-145}}{{sfn|Adams|1957|p=479-487}}{{sfn|Ramazani|1994}} സാഹിത്യ പണ്ഡിതനായ [[Harold Bloom|ഹരോൾഡ് ബ്ലൂം]] എഴുതുന്നു, "രാഷ്ട്രത്തിന് ഗുണപ്പെടുത്തുന്നതിനുള്ള ഒരു മാർഗമായി, രാഷ്ട്രീയ ആവശ്യങ്ങൾക്കായി വിലാപഗാനം പലപ്പോഴും ഉപയോഗിച്ചിട്ടുണ്ട്."{{sfn|Bloom|1999|p=91}}ഒരു ഗാമീണവിലാപ കവിയുടെ ദുഃഖത്തെ അഭിസംബോധന ചെയ്യാൻ ഗ്രാമീണ പ്രതിച്ഛായ ഉപയോഗിക്കുന്നു - "മരണത്തോടുള്ള കാവ്യാത്മക പ്രതികരണം", അത് "മരണത്തെ സാങ്കൽപ്പികമായി സ്വീകാര്യമായ ഒരു രൂപത്തിലേക്ക് പരിവർത്തനം ചെയ്യാൻ, മരണം ചോദ്യം ചെയ്തതിനെ വീണ്ടും സ്ഥിരീകരിക്കുന്നു- സംതൃപ്തിയുടെ ഗാമീണവിലാപകാവ്യ സങ്കല്പത്തിന്റെ സമഗ്രത". ഒരു വിലാപഗാനം, "ഒരു വ്യക്തിയുടെ ജീവിതം തന്നെ നിലയ്ക്കുമ്പോൾ, ആ ജീവിതത്തിന്റെ അർത്ഥം പോസിറ്റീവ് മൂല്യമുള്ള ഒന്നായി സംരക്ഷിക്കാനും" ശ്രമിക്കുന്നു.{{sfn|Shore|1985|p=86–87}}{{sfn|Hamilton|1990|p=618}} ഒരു സാധാരണ ഗാമീണവിലാപകാവ്യത്തിൽ "വിലാപകരുടെ ഘോഷയാത്ര, ഒരു ശവവണ്ടിയുടെയോ ശവക്കുഴിയുടെയോ അലങ്കാരം, പൂക്കളുടെ പട്ടിക, ഋതുക്കളുടെ മാറ്റം, മരിച്ച വ്യക്തിയെ ഒരു നക്ഷത്രവുമായോ മറ്റ് സ്ഥിരമായ പ്രകൃതി വസ്തുക്കളുമായോ ഉള്ള ബന്ധം" എന്നിവ ഉൾപ്പെടെ നിരവധി സവിശേഷതകൾ അതിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. {{sfn|Zeiger|2006|p=243}}{{sfn|Cuddon|2012}}മരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ച, വിലാപം, ദുഃഖം, കോപം, സമാശ്വാസം എന്നിവയുടെ പ്രകടനങ്ങൾ, മരണത്തിന്റെ അനിവാര്യതയെയും അമർത്യതയെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രത്യാശയെയും കവി ഒരേസമയം അംഗീകരിക്കുന്നത് എന്നിവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.{{sfn|Zeiger|2006}} സാഹിത്യ പണ്ഡിതനായ ജെയിംസ് പെറിൻ വാറന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, വിറ്റ്മാന്റെ നീണ്ട സംഗീത വരികൾ വാക്യഘടനാ സമാന്തരത്വം, ആവർത്തനം, കാറ്റലോഗിംഗ് എന്നീ മൂന്ന് പ്രധാന സാങ്കേതിക വിദ്യകളെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു.{{sfn|Warren|2009|p=377–392, at 383}} ആവർത്തനം എന്നത് ഒരു പ്രാസംഗികനോ കവിയോ വികാരത്തിന് ബോധ്യപ്പെടുത്തുന്ന ഊന്നൽ നൽകാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു മാർഗ്ഗമാണ്. കൂടാതെ "ഒരേ ശബ്ദത്തിന്റെ ആവർത്തനത്തിലൂടെ ഒരു ചാലക താളം സൃഷ്ടിക്കുക, അത് കവിതയുടെ വികാരത്തെ തീവ്രമാക്കുകയും ചെയ്യും"..{{sfn|Anaphora}} ഒരു ജപത്തിനോട് സാമ്യമുള്ള ഒരു സമാന്തരത്വത്തിന്റെ രൂപമായി ഇതിനെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു.{{sfn|Anaphora}}ഈ സാങ്കേതിക വിദ്യകൾ നേടിയെടുക്കാൻ, വിറ്റ്മാൻ തന്റെ വൈകാരിക പ്രതികരണം രൂപപ്പെടുത്തുന്നതിന് ക്ലാസിക്കൽ കവിതയ്ക്കും വിലാപകാവ്യത്തിനും പൊതുവായുള്ള നിരവധി സാഹിത്യ, ഭാഷാലങ്കാരമുള്ള അർത്ഥസൂചനകാക്ഷരങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു.. വാറന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, വിറ്റ്മാൻ "വരികളുടെ തുടക്കത്തിൽ ഒരു വാക്കിന്റെയോ വാക്യത്തിന്റെയോ ആവർത്തനമായ അനഫോറ ഉപയോഗിക്കുന്നു; വരികളുടെ അവസാനം ഒരേ വാക്കുകളുടെയോ വാക്യത്തിന്റെയോ ആവർത്തനമായ എപ്പിസ്ട്രോഫ്, ആദ്യ, അവസാന പദങ്ങളുടെ ആവർത്തനമായ സിംപ്ലോസ് (അനാഫോറയുടെയും എപ്പിസ്ട്രോഫിന്റെയും സംയോജിത ഉപയോഗം) എന്നിവ ഉപയോഗിക്കുന്നു.{{sfn|Warren|2009|p=377–392}} രാജ ശർമ്മയുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ, വിറ്റ്മാന്റെ അനാഫോറ ഉപയോഗം വായനക്കാരനെ "ശ്വാസം നിർത്താതെ നിരവധി വാചകങ്ങൾ ഉരുവിടാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു. ഈ ശ്വാസതടസ്സം മന്ത്രവാദ ഗുണത്തിന് കാരണമാകുന്നു". {{sfn|Sharma}} കവിതയിലെ ഈ ആശയം പണ്ഡിതന്മാർ "കാറ്റലോഗിംഗ്" എന്ന് വിളിക്കുന്ന വിപുലമായ ഗാനരചനയുടെ ചട്ടക്കൂടും ആണ്.{{sfn|Sharma|p=40–41}}{{sfn|Magnus|1989|p=137ff}}{{sfn|Hollander|2006|p=183}} താളം നിർമ്മിക്കുന്നതിന് സമാന്തരതയും ആവർത്തനവും ഉപയോഗിക്കുന്ന കാറ്റലോഗിംഗിന്റെ നിരവധി ഉദാഹരണങ്ങൾ വിറ്റ്മാന്റെ കവിതയിലുണ്ട്. {{sfn|Warren|2009|p=377–392}} പണ്ഡിതനായ ബെറ്റി എർക്കില വിറ്റ്മാന്റെ പുസ്തകസൂചികയെ "overarching figure of Leaves of Grass" എന്ന് വിളിക്കുകയും എഴുതുകയും ചെയ്തു: {{blockquote|എല്ലാറ്റിന്റെയും പരസ്പരബന്ധവും സവിശേഷതയും സൂചിപ്പിക്കുന്നതിന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പുസ്തകസൂചിക താരതമ്യചിന്തനം, കല്പന സംബന്ധം, ഉപമ എന്നിവയിലൂടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. വിവിധ ലിങ്കിംഗ് ഉപകരണങ്ങളിലൂടെ അതേ സമയം തന്നെ തന്റെ കവിതയെ ഒറ്റ വരിയിൽ അടിസ്ഥാനപ്പെടുത്തി. അതേ സമയം തന്നെ അദ്ദേഹം ഈ വരി സംയോജിപ്പിക്കുന്നു. നാനാത്വത്തിൽ ഏകത്വത്തിന്റെ ഒരു മൊത്തത്തിലുള്ള മാതൃക വിറ്റ്മാൻ നെയ്യുന്നുണ്ട്.{{sfn|Erkkila|1989|p=88}}}} ഡാനിയൽ ഹോഫ്മാന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, വിറ്റ്മാൻ "അനഫോറ എന്ന മുഖമുദ്രയുള്ള ഒരു കവിയാണ്".{{sfn|Hoffmann|1994|p=11-12}}അനാഫോറിക് കവിതയുടെ ആവശ്യകതയെ "തുടക്കങ്ങളുടെ കവിത" എന്നാണ് ഹോഫ്മാൻ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. ഓരോ വരിയുടെയും തുടക്കത്തിൽ അതിന്റെ ആവർത്തനവും സമാനതയും വിറ്റ്മാൻ ഉപയോഗിക്കുന്നു. "എല്ലാ വ്യതിയാനങ്ങളും വ്യതിചലനങ്ങളും അളക്കുന്നതിനുള്ള മാനദണ്ഡം വളരെ അത്യാവശ്യമാണെന്നും... തുടർന്നുള്ളത് വ്യത്യസ്തമാണെന്നും, സമാന്തരങ്ങളും തുടർന്നുള്ള വാക്കുകളും വാക്യങ്ങളും ഉപവാക്യങ്ങളും കവിതയ്ക്ക് അതിന്റെ മാധുര്യവും ആകർഷണീയതയും ശക്തിയും നൽകുന്നു" എന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. {{sfn|Hoffmann|1994|p=11-12}} കൂടാതെ, ഈ പരിഹാരം വിറ്റ്മാനെ "ഈണം അല്ലെങ്കിൽ ഇന്ദ്രിയബോധം വ്യത്യാസപ്പെടുത്താനും, ആവേശം ഉണ്ടാക്കാനും അല്ലെങ്കിൽ വ്യംഗ്യോക്തിയിൽ വീഴ്ത്താനും" സഹായിക്കുന്നു.{{sfn|Hoffmann|1994|p=11-12}} അത്തരം നാമാവലികൾ "ഭാവനാത്മകവും ആവേശഭരിതവുമായ മനസ്സിന്റെ" രൂപാന്തരീകരണത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നുവെന്ന റാൽഫ് വാൾഡോ എമേഴ്‌സണിന്റെ അഭിപ്രായത്തിന്റെ പ്രയോഗത്തിലൂടെ പണ്ഡിതനായ സ്റ്റാൻലി കോഫ്മാൻ വിറ്റ്മാന്റെ പുസ്തകസൂചിക രീതി വിശകലനം ചെയ്തു. കോഫ്മാന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, "പ്രപഞ്ചം ആത്മാവിന്റെയും അതിന്റെ വസ്തുക്കളുടെയും ബാഹ്യവൽക്കരണമായതിനാലും, അവയ്ക്ക് പിന്നിലുള്ള ഒരേഒരു യാഥാർത്ഥ്യത്തെ വെളിപ്പെടുത്തുന്നതിനാലും, പദങ്ങളെ പേരിടുന്ന കവിത പ്രകൃതിയുടെ മുഴുവൻ ഉദ്ദേശ്യത്തെയും വഹിക്കുന്നു. അവ പ്രതീകങ്ങളായി മനസ്സിലാക്കേണ്ടതാണ്" അങ്ങനെ, ചില സാഹചര്യങ്ങളിൽ, വാക്കുകളുടെ (വസ്തുക്കളുടെ) ഒരു പട്ടിക മനസ്സിന് യാഥാർത്ഥ്യത്തെക്കുറിച്ച് മാത്രമല്ല, അതിന്റെ പ്രകടനങ്ങളുടെ വൈവിധ്യത്തെക്കുറിച്ചും സമൃദ്ധിയെക്കുറിച്ചും ഉയർന്ന ഒരു ബോധം നൽകുന്നതിൽ ഫലപ്രദമാകും.{{sfn|Coffman|1954|p=225–232}}എന്ന് എമേഴ്‌സൺ കൂട്ടിച്ചേർക്കുന്നു. == തീമുകളും പ്രതീകാത്മകതയും == ===ചിഹ്നങ്ങളുടെ ഒരു ത്രിത്വം: "Lilac and star and bird twined"=== വിറ്റ്മാന്റെ കവിതയിൽ മൂന്ന് പ്രധാന രൂപങ്ങളോ ചിത്രങ്ങളോ ഉണ്ട്. അവയെ "ത്രിത്വം" ന്റെ ചിഹ്നങ്ങൾ എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ജീവചരിത്രകാരൻ [[David S. Reynolds|ഡേവിഡ് എസ്. റെയ്നോൾഡ്സ്]] ഇതിനെ ആത്മകഥാപരം എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു:{{sfn|Reynolds|1995}}{{sfn|Loving|1999|p=288}} # ലൈലാക്ക് പൂക്കൾ കവിയുടെ ലിങ്കണിനോടുള്ള സ്ഥിരമായ പ്രണയത്തെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു; # വീണുപോയ നക്ഷത്രം (ശുക്രൻ) ലിങ്കണാണ്; # [[ഹെർമിറ്റ് ത്രഷ്]] മരണത്തെയോ അതിന്റെ മന്ത്രത്തെയോ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു. ===="Lilac blooming perennial"==== പ്രൈസും ഫോൾസമും പറയുന്നതനുസരിച്ച്, വിറ്റ്മാൻ തന്റെ അമ്മയുടെ വീട്ടുമുറ്റത്ത് വിരിഞ്ഞുനിൽക്കുന്ന ലൈലാക്കുകളെ കണ്ടുമുട്ടിയത് പൂക്കൾ "ലിങ്കന്റെ മരണത്തിന്റെ ഓർമ്മയുമായി ആന്തരികമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു" എന്ന് പറയാൻ കാരണമായി..{{sfn|Price|Folsom|2005|p=91}} ഗ്രിഗറി ഐസലീൻ പറയുന്നതനുസരിച്ച്: {{blockquote|ലൈലാക്ക് പൂക്കൾ സ്നേഹം, വസന്തം, ജീവിതം, ഭൗമിക ലോകം, പുനർജന്മം, ചാക്രിക സമയം, ഒരു ക്രിസ്തു രൂപം (അങ്ങനെ ആശ്വാസം, മോചനം, ആത്മീയ പുനർജന്മം), ഒരു പിതൃ രൂപം, ദുഃഖത്തിന്റെ കാരണം, ഇന്ദ്രിയ സമാശ്വാസത്തിന്റെ കാരണക്കാരൻ എന്നിവയെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു. ഈ ലൈലാക്ക് പൂക്കൾക്ക് എല്ലാ അർത്ഥങ്ങളെല്ലാം പ്രതിനിധീകരിക്കാൻ കഴിയും അല്ലെങ്കിൽ അവയൊന്നും പ്രതിനിധീകരിക്കാനാവില്ല. അവ വെറും ലൈലാക്ക് പൂക്കളാകാം{{sfn|Eiselein|1996|p=70}}}} === "വലിയ നക്ഷത്രം പടിഞ്ഞാറൻ ആകാശത്ത് നിശ്ചിതസമയത്തിനു മുമ്പേ വീണു" === [[File:Venus-pacific-levelled.jpg|thumb|right|വിറ്റ്മാന്റെ "പടിഞ്ഞാറൻ വീഴുന്ന നക്ഷത്രം" ആയ ശുക്രൻ, പസഫിക് സമുദ്രത്തിൽ പ്രതിഫലിച്ചു]] ലിങ്കന്റെ കൊലപാതകത്തിന് ആഴ്ചകൾക്ക് മുമ്പ്, വൈകുന്നേരം ആകാശത്ത് ശുക്രൻ ഗ്രഹം തിളങ്ങുന്നത് വിറ്റ്മാൻ നിരീക്ഷിച്ചു. പിന്നീട് അദ്ദേഹം ഈ നിരീക്ഷണത്തെക്കുറിച്ച് എഴുതി. "സമീപകാലത്ത് ഇവിടെ ചില രാത്രികളേക്കാൾ അതിമനോഹരമായ സൗന്ദര്യത്തിന്റെ കാഴ്ചകൾ ഭൂമിയിലോ ആകാശത്തിലോ ഉള്ളത് ഒരിക്കലും അറിയില്ലായിരുന്നു. വൈകുന്നേരത്തിന്റെ ആദ്യ മണിക്കൂറുകളിൽ പടിഞ്ഞാറൻ നക്ഷത്രമായ ശുക്രൻ, ഇത്രയും വലുതും വ്യക്തവുമായിരുന്നില്ല; അത് എന്തോ പറയുന്നതുപോലെ തോന്നുന്നു. മനുഷ്യരാശിയുമായി, നമ്മളുമായി, അത് ആഹ്ലാദകരമായ ബന്ധം പുലർത്തുന്നതുപോലെ"{{sfn|Reynolds|1995|p=445}}{{sfn|Whitman|1882–1883|p=65–66}} കവിതയിൽ, വിറ്റ്മാൻ നക്ഷത്രത്തിന്റെ തിരോധാനത്തെക്കുറിച്ച് വിവരിക്കുന്നു: {{poemquote| O powerful, western, fallen star! O shades of night! O moody, tearful night! O great star disappear'd! O the black murk that hides the star! (lines 7–9)|char=|sign=|title=|source=}} സാഹിത്യ പണ്ഡിതയായ പട്രീഷ്യ ലീ യോങ്‌യു ലിങ്കണെ വീണുപോയ നക്ഷത്രമായി സമർത്ഥിക്കുന്നു.{{sfn|Yongue|1984|p=12–20}} കൂടാതെ, "വീഴുന്ന ശക്തമായ പടിഞ്ഞാറൻ നക്ഷത്രം" എന്നതിന്റെ വൈരുദ്ധ്യാത്മകതയെ "പ്രാരംഭ ഘട്ടത്തിലുള്ള ശ്രോതസ്സ്" എന്നതുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുകയും "കവിയിൽ ശക്തമായ, വൈരുദ്ധ്യാത്മക വികാരങ്ങൾ ഉണർത്താൻ ഉദ്ദേശിച്ചുള്ള ലിങ്കന്റെ മരണത്തിന്റെ ഒരു രൂപകമായി അതിനെ വിശേഷിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അത് നിരപരാധിയായ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്വന്തം മരണത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന ആദ്യത്തേതും തുടർച്ചയായി ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നതുമായ കലാപത്തിലേക്ക് തിരികെ കൊണ്ടുപോകുന്നു.". {{sfn|Yongue|1984|p=12–20}} വിറ്റ്മാന്റെ നക്ഷത്രം "അമേരിക്കയുടെ വീണുപോയ സ്വന്തം നക്ഷത്രം" ആണെന്ന് ജീവചരിത്രകാരിയായ ബെറ്റ്സി എർക്കില എഴുതുന്നു. കൂടാതെ വിറ്റ്മാന്റെ ബന്ധത്തെ "കൊലപാതകത്തിന്റെ രാത്രിയിലെ ബൂത്തിന്റെ നിലവിളിയെ - സിക് സെമ്പർ ടൈറാനിസിനെ - ചെറുക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു രാഷ്ട്രീയ-കാവ്യാത്മക മിത്ത്" എന്നും അടിസ്ഥാന അമേരിക്കൻ സ്വാതന്ത്ര്യങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനുപകരം റദ്ദാക്കാൻ ചായ്‌വുള്ള ഒരു സ്വേച്ഛാധിപത്യ നേതാവെന്ന നിലയിൽ ലിങ്കണിന്റെ വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന ജനപ്രിയ പ്രതിച്ഛായയെക്കുറിച്ചും" വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു.{{sfn|Erkkila|1989|p=228–229}} അമർത്യമെന്ന് തോന്നുന്ന ഈ നക്ഷത്രം, അമേരിക്കയെക്കുറിച്ചുള്ള ലിങ്കന്റെ ദർശനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു - അനുരഞ്ജനത്തിന്റെയും ദേശീയ ഐക്യത്തിന്റെയും അല്ലെങ്കിൽ സ്വത്വത്തിന്റെയും ഒരു ദർശനം, അമേരിക്കക്കാർ അത് പിന്തുടരുന്നത് തുടരാൻ ദൃഢനിശ്ചയം ചെയ്താൽ മാത്രമേ പ്രസിഡന്റിന്റെ മരണത്തെ അതിജീവിക്കാൻ കഴിയൂ.{{sfn|Rowe|1997|p=159}}{{sfn|Mack|2002|p=125}} എന്നിരുന്നാലും, "നക്ഷത്രം താണുപോകുന്നു, അത് എന്നെന്നേക്കുമായി ഇല്ലാതാകുന്നു." എന്ന നക്ഷത്രത്തിന്റെ പ്രതീകത്തിലൂടെയുള്ള വ്യക്തിപരമായ അമർത്യത എന്ന ആശയത്തെ കവിത തള്ളിക്കളയുന്നുവെന്ന് വെൻഡ്ലർ പറയുന്നു: {{sfn|Vendler|2006|p=191–206}} === "ലജ്ജാശീലനും ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്നതുമായ ഒരു പക്ഷി" === [[File:HermitThrush63.jpg|thumb|right|കവിതയിൽ വിറ്റ്മാന്റെ ആൾട്ടർ ഈഗോ ആയി ഹെർമിറ്റ് ത്രഷ് (കാതറസ് ഗുട്ടാറ്റസ്) കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.]] 1865-ലെ വേനൽക്കാലത്ത്, വിറ്റ്മാന്റെ സുഹൃത്തും, പ്രകൃതി എഴുത്തുകാരനുമായ [[John Burroughs|ജോൺ ബറോസ്]] (1837–1921), വനങ്ങളിലെ ഒരു നീണ്ട അവധിക്കാലം കഴിഞ്ഞ് ട്രഷറി വകുപ്പിലെ തന്റെ സ്ഥാനത്തേക്ക് വാഷിംഗ്ടണിലേക്ക് മടങ്ങി. "ഹെർമിറ്റ് ത്രഷിനെക്കുറിച്ച് ഞാൻ അദ്ദേഹത്തോട് പറയുന്ന കാര്യങ്ങളിൽ വിറ്റ്മാൻ വളരെയധികം താല്പര്യം കാണിച്ചിരുന്നുവെന്നും, അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രധാന കവിതകളിലൊന്നിൽ ഞാൻ നൽകിയ വിവരങ്ങൾ അദ്ദേഹം പ്രധാനമായും ഉപയോഗിച്ചതായും" ബറോസ് ഓർമ്മിച്ചു.{{sfn|Reynolds|1995|p=445}}"പ്രകൃതിയിലെ ഏറ്റവും മികച്ച ശബ്ദം... ഒരു പ്രഭാത സംഗീതത്തേക്കാൾ ഒരു സായാഹ്നത്തിന്റെ ശബ്ദം... ഒരാൾക്ക് ഏറ്റവും മികച്ച നിമിഷങ്ങളിൽ ലഭിക്കുന്ന ശാന്തവും മധുരവുമായ ഗാംഭീര്യത്തിന്റെ ശബ്ദം" എന്നാണ് ബറോസ് ഈ ത്രഷിന്റെ ഗാനത്തെ വിശേഷിപ്പിച്ചത്. ഈ വിഷയത്തിൽ ബറോസുമായുള്ള സംഭാഷണങ്ങളുടെ സമൃദ്ധമായ കുറിപ്പുകൾ വിറ്റ്മാൻ എടുത്തു. "സൂര്യാസ്തമയത്തിനുശേഷം അവ പലപ്പോഴും പാടുന്നു... വളരെ ഒറ്റപ്പെട്ടതാണ്... തണലുള്ളതും ഇരുണ്ടതുമായ സ്ഥലങ്ങൾ അവ ഇഷ്ടപ്പെടുന്നു... അവയുടെ ഗാനം ഒരു സ്തുതിഗീതമാണ്... ചതുപ്പുനിലങ്ങളിൽ - വളരെ ഒഴിഞ്ഞുമാറുന്നശീലമാണ്... ഫാം ഹൗസുകൾക്ക് സമീപം ഒരിക്കലും പാടുന്നില്ല - ഒരിക്കലും കുടിയേറിപ്പാർക്കുന്നില്ല - ഗൗരവമേറിയ പ്രാഥമിക വനങ്ങളുടെയും പ്രകൃതിയുടെയും ശുദ്ധവും വിശുദ്ധവുമായ പക്ഷിയാണ്" എന്നാണ് അദ്ദേഹം ഹെർമിറ്റ് ത്രഷിനെ വിശേഷിപ്പിച്ചത് ബറോസ് 1865 മെയ് മാസത്തിൽ ഒരു ഉപന്യാസം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. അതിൽ അദ്ദേഹം ഹെർമിറ്റ് ത്രഷിനെ "വളരെ ലജ്ജാശീലവും ഏകാന്തവുമായ ഒരു അപൂർവ പക്ഷി" എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചു. "സാധാരണയായി ഈർപ്പമുള്ളതും ചതുപ്പുനിലമുള്ളതുമായ പ്രദേശങ്ങളിൽ മാത്രം അവ കാണപ്പെടുന്നു". {{sfn|Burroughs|1895|loc=vol. 1|p=223}} ഹെർമിറ്റ് ത്രഷ് "വിറ്റ്മാന്റെ ജന്മദേശമായ ലോംഗ് ഐലൻഡിലെ ഒരു സാധാരണ പക്ഷി" ആയിരുന്നുവെന്ന് ലവിംഗ് കുറിക്കുന്നു. {{sfn|Loving|1999|p=289, n.85}}ജീവചരിത്രകാരൻ [[Justin Kaplan|ജസ്റ്റിൻ കപ്ലാൻ]] വിറ്റ്മാന്റെ കുറിപ്പുകളും കവിതയിലെ വരികളും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം എടുത്തുകാട്ടുന്നു:{{sfn|Kaplan|1980|p=307–310}} {{poemquote| In the swamp in secluded recesses, A shy and hidden bird is warbling a song. Solitary the thrush The hermit withdrawn to himself, avoiding the settlements, Sings by himself a song. (lines 18–22)}} റെയ്നോൾഡ്സിന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, വിറ്റ്മാൻ ആദ്യ വ്യക്തിയായ കഥാകാരനെ സ്വയം ""ഞാൻ ശക്തിയില്ലാത്തവനാണ് - എന്റെ നിസ്സഹായനായ ആത്മാവേ" എന്നു സ്വയം വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു ഹെർമിറ്റ് ത്രഷിനെ "ലജ്ജാശീലനും മറഞ്ഞിരിക്കുന്നതുമായ പക്ഷിയായും" "രക്തസ്രാവമുള്ള തൊണ്ട" ഉപയോഗിച്ച് മരണത്തെ പാടുന്ന ഒരു പക്ഷിയായി തിരിച്ചറിയുകയും ചെയ്യുന്നു. {{sfn|Reynolds|1995|p=444}}വിറ്റ്മാന്റെ{{sfn|Aspiz|1985|p=216–233,227}} മനഃപൂർവ്വമായ ഒരു ആൾട്ടർ ഈഗോ ആയി ഹെർമിറ്റ് ത്രഷിനെ കാണുന്നു. അതിന്റെ ഗാനം "കവിയുടെ ഉൾക്കാഴ്ചയുടെ ഉറവിടം" ആയി കാണുന്നു.{{sfn|Rugoff|1985|p=257–271}} "ഹെർമിറ്റ് ത്രഷിനെ ഒരു അമേരിക്കൻ പക്ഷിയാണെന്നും, ലിങ്കണെക്കുറിച്ചുള്ള കവിതയിൽ വിറ്റ്മാൻ അതിനെ സ്വന്തമാക്കിയെന്നും മില്ലർ എഴുതുന്നു. 'ഉണങ്ങിയ പുല്ല് പാടുന്നത്' പുല്ലിന്റെ ഇലകളിലേക്കുള്ള ഒരു ചരിഞ്ഞ സൂചനയായി പോലും നമുക്ക് കണക്കാക്കാം." {{sfn|Miller|2005|p=418}} പണ്ഡിതനായ ജെയിംസ് എഡ്വിൻ മില്ലർ പറയുന്നത്, "വിറ്റ്മാന്റെ ഹെർമിറ്റ് ത്രഷ് ലിങ്കന്റെ മരണത്തോടും, എല്ലാ മരണത്തോടും, "ശക്തമായ വിടുതൽ" എന്ന നിലയിൽ അനുരഞ്ജനത്തിന്റെ ഉറവിടമായി മാറുന്നു" എന്നാണ് {{sfn|Miller|2005|p=419}} "പ്രിയപ്പെട്ട പ്രസിഡന്റിന്റെ മരണത്തിൽ ദുഃഖിക്കാൻ കവി ചതുപ്പിലേക്ക് പിൻവാങ്ങുന്നു, ഇരുണ്ട പൈൻ മരങ്ങളിൽ പാടുന്ന ഏകാന്ത ഹെർമിറ്റ് ത്രഷിന്റെ ശബ്ദങ്ങൾ കേൾക്കുന്നു... പുണ്യസ്ഥലങ്ങൾ കവിയുടെ മാനസികാവസ്ഥയുമായി പ്രതിധ്വനിക്കുന്നു. അവ പുതുക്കലും പുനരുജ്ജീവിപ്പിച്ച പ്രചോദനവും നൽകുന്നു. അവ അദ്ദേഹത്തെ വേലിയേറ്റങ്ങളാൽ ഭൂമിയുടെ താളത്തിലേക്ക് തിരികെ കൊണ്ടുവരുന്നു" എന്നും സമയബോധത്തെ മാറ്റിസ്ഥാപിക്കുന്നുവെന്നും കില്ലിംഗ്സ്വർത്ത് എഴുതുന്നു.{{Sfn|Killingsworth|2006|pp=311–325, 322}} == പൈതൃകം == === ഇൻഹ്ളൂൻസ് ഓൺ എലിയറ്റ്സ് ദി വേസ്റ്റ് ലാൻഡ് === [[File:Thomas Stearns Eliot 1920 snapshot by Lady Ottoline Morrell.jpg|thumb|right|T.&nbsp;S. Eliot in 1920, in a photo taken by [[Lady Ottoline Morrell]]|alt="Portrait of T.S. Eliot in a parlour"]] [[ടി.എസ്. എലിയറ്റ്|ടി.എസ്. എലിയറ്റ്]] (1888–1965) തന്റെ 'ദി വേസ്റ്റ് ലാൻഡ്' (1922) എന്ന കവിതയ്ക്ക് രൂപം നൽകിയത് വിറ്റ്മാന്റെ വിലാപകാവ്യത്തിൽ നിന്നാണ് എന്ന് പണ്ഡിതന്മാർ വിശ്വസിക്കുന്നു..{{Sfn|Oser|1998|p=150}}{{Sfn|Bloom|2007|p=104}}{{Sfn|Lehman|2016|p=94}} കവിതയിൽ, എലിയറ്റ് അതിന്റെ ആദ്യ വരികളിലും "ഉണങ്ങിയ പുല്ല് പാടുന്നത്", "പൈൻ മരങ്ങളിൽ ഹെർമിറ്റ് ത്രഷ് പാടുന്നത്" എന്നിവയെക്കുറിച്ചും പിന്നീടുള്ള ഭാഗങ്ങളിൽ ലൈലാക്കുകളെയും ഏപ്രിലിനെയും പ്രാധാന്യത്തോടെ പരാമർശിക്കുന്നു. {{sfn|Eliot|1922|p=355,357}} വിറ്റ്‌മാൻ ലൈലാക്കുകളും ഹെർമിറ്റ് ത്രഷും കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ച സ്വന്തം വരികൾ കവിതയുടെ ഒരേയൊരു "നല്ല വരികൾ" മാത്രമാണെന്ന് എലിയറ്റ് എഴുത്തുകാരനായ ഫോർഡ് മഡോക്സ് ഫോർഡിനോട് പറഞ്ഞു. {{sfn|Eliot|1971|p=129}}"വിറ്റ്‌മാന്റെ കവിത നമുക്ക് ദി വേസ്റ്റ് ലാൻഡിന്റെ രൂപകല്പനയും ചിത്രങ്ങളും മാത്രമല്ല... മറിച്ച് അതിന്റെ സ്വരവും പദകവും, രണ്ട് കവിതകളെയും ഒരു ധ്യാനമാക്കി മാറ്റുന്ന സ്ഥിരതയുള്ള ആൻഡാന്റേയും" എന്ന് ക്ലിയോ മക്നെല്ലി കിയേഴ്‌സ് എഴുതുന്നു. {{sfn|Kearns|1986|p=150}} "നിങ്ങളുടെ കൂടെ എപ്പോഴും നടക്കുന്ന മൂന്നാമത്തെയാൾ ആരാണ്" എന്ന് തുടങ്ങുന്ന ദി വേസ്റ്റ് ലാൻഡിലെ ഭാഗം, പര്യവേക്ഷകനായ ഏണസ്റ്റ് ഷാക്കിൾട്ടണിന്റെ ആദ്യകാല അന്റാർട്ടിക്ക് പര്യവേഷണത്തെ പരാമർശിക്കുന്നതാണെന്ന് എലിയറ്റ് സമ്മതിച്ചെങ്കിലും,{{sfn|Eliot|1922|loc=lines 360–366}}{{sfn|Ackerley|1984|p=514}}{{sfn|Rainey|2005|p=117–118}} എമ്മാവൂസിലേക്കുള്ള വഴിയിൽ നടക്കുന്ന തന്റെ രണ്ട് ശിഷ്യന്മാരുമായി യേശു പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നതിന് ബന്ധമുണ്ടെന്ന് പണ്ഡിതന്മാർ പറയുന്നു (ലൂക്കോസ് 24:13–35){{sfn|Eliot|1974|p=147–148}}{{sfn|Miller|1977|p=113}}{{sfn|Bentley|1990|p=179,183}}എന്നിരുന്നാലും, വിറ്റ്മാനുമായുള്ള ഒരു സാധ്യതയുള്ള ബന്ധവും, പതിനാലാമത്തെ പദ്യശകലത്തിലെ ഒരു ഭാഗവും മരണം എന്റെ ഒരു വശത്ത് നടക്കുന്നതായി അറിയുന്നതിലൂടെ, / മരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചിന്ത എന്റെ മറുവശത്തേക്ക് അടുത്ത് നടക്കുന്നതായി, / ഞാൻ കൂട്ടാളികളോടൊപ്പം നടുവിൽ" (വരികൾ 121–123) നടക്കുന്നതായും അലൻ ഷുകാർഡ് സൂചിപ്പിക്കുന്നു.{{sfn|Shucard|1998|p=203}} 1950-കളുടെ ആരംഭത്തിൽ, ജോൺ പീറ്റർ മുതൽ പണ്ഡിതന്മാരും നിരൂപകരും എലിയറ്റിന്റെ കവിത "ഒരു പുരുഷ സുഹൃത്തിന്റെ" കവിതയാണോ എന്ന് ചോദ്യം ചെയ്യാൻ തുടങ്ങി. {{sfn|Peter|1952|p=242–66}} 1920-കളിൽ എലിയറ്റ് ഫേബർ & ഫേബറിനായി പ്രസിദ്ധീകരിച്ച കവിത ഇംഗ്ലീഷ് കവിയും എലിയറ്റ് ജീവചരിത്രകാരനുമായ സ്റ്റീഫൻ സ്പെൻഡർ, ഇത് ഒരു വിലാപകാവ്യമാണെന്ന് അനുമാനിച്ചു,{{sfn|Miller|2005|p=130–135}}ഒരുപക്ഷേ, സാഹിത്യ അഭിരുചികളുള്ള ഒരു ഫ്രഞ്ച് മെഡിക്കൽ വിദ്യാർത്ഥിയായ [[Jean Jules Verdenal|ജീൻ ജൂൾസ് വെർഡെനലിന്]] (1890–1915), മില്ലറുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ, 1915-ൽ ഗാലിപ്പോളി കാമ്പെയ്‌നിനിടെ മരിച്ചു. 1910-ലും 1911-ലും പാരീസും പരിസര പ്രദേശങ്ങളും പര്യവേക്ഷണം ചെയ്യുന്നതിനായി എലിയറ്റ് വെർഡെനലിനൊപ്പം ഗണ്യമായ സമയം ചെലവഴിച്ചു. വേർപിരിയലിനുശേഷം വർഷങ്ങളോളം ഇരുവരും കത്തിടപാടുകൾ നടത്തി. {{sfn|Miller|2005|p=133}}മില്ലറുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ, 1911 ഏപ്രിലിൽ ഒരു യാത്രയ്ക്കിടെ, "ഉച്ചകഴിഞ്ഞ് ലക്സംബർഗ് ഗാർഡൻ കുറുകെ വന്ന് ലൈലാക്ക് പൂക്കളുടെ ഒരു ശാഖ വീശിക്കൊണ്ട്" വെർഡെനലിനെ എലിയറ്റ് ഓർമ്മിച്ചു {{sfn|Miller|2005|p=133}}ഇരുവരും പാരീസിന്റെ പ്രാന്തപ്രദേശത്തുള്ള ഒരു പൂന്തോട്ടത്തിലേക്ക് പോയി. പിന്നീട് 1912 ഏപ്രിലിൽ വെർഡെനലും 1920 ഡിസംബറിൽ എലിയറ്റും.അവരുടെ ജീവിതത്തിലെ വിഷാദ ഘട്ടങ്ങളിൽ ഒറ്റയ്ക്ക് യാത്ര ആവർത്തിച്ചു -{{sfn|Miller|2005|p=7–8,133}} "ദി വേസ്റ്റ് ലാൻഡിലെ ഈ നിർണായക നിമിഷത്തിൽ എലിയറ്റ് വിറ്റ്‌മാന്റെ 'ലൈലാക്‌സ്' എന്ന കവിത ആവിർഭവിപ്പിച്ചതിന്റെ എല്ലാ സൂചനകളും നമ്മൾ പിന്തുടരുകയാണെങ്കിലും അതിന്റെ ഉത്ഭവം ആഴത്തിൽ അനുഭവപ്പെട്ട ഒരു മരണത്തിൽ അതായത് ഒരു പ്രിയപ്പെട്ട സുഹൃത്തിന്റെ മരണത്തിൽ കൂടിയാണെന്ന് നമുക്ക് അനുമാനിക്കാം.... എന്നാൽ വിറ്റ്മാൻ കവിതയിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി, എലിയറ്റിന്റെ വേസ്റ്റ് ലാൻഡിന് 'ജലതീരങ്ങളിൽ' നിന്ന് പിൻവാങ്ങാനും മരണത്തിന്റെ സന്തോഷകരമായ കരോൾ ആലപിക്കാനും ഒരു ഹെർമിററ് ത്രഷും ഇല്ല. " എന്ന് മില്ലർ നിരീക്ഷിക്കുന്നു. {{sfn|Miller|2005|p=419}}"എലിയറ്റിന്റെ നീണ്ട കവിത, അത് ആദ്യം സങ്കൽപ്പിക്കുകയും എഴുതുകയും ചെയ്ത രൂപത്തിൽ, സമാനമായ രൂപങ്ങളിലുള്ള വിറ്റ്‌മാന്റെ സ്വന്തം പരീക്ഷണങ്ങളുടെ മുൻ‌തൂക്കം ഇല്ലാതെ സാധ്യമാകുമായിരുന്നില്ല" എന്ന് അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർക്കുന്നു.{{sfn|Miller|2005|p=419}} === സംഗീത പശ്ചാത്തലങ്ങൾ === യൂറോപ്പിലെയും അമേരിക്കയിലെയും വിവിധ സംഗീതസംവിധായകർ വിറ്റ്മാന്റെ കവിതകൾ രചിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഒരു വശത്ത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ രചനകളെ വിമർശകർ "സംഗീതരഹിതം" എന്ന് വിളിച്ചിട്ടുണ്ട്. മറുവശത്ത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിപുലമായ, ഗാനരചനാ ശൈലിയും ആവർത്തനവും "സംഗീത രചനാ പ്രക്രിയയെ" അനുകരിക്കുന്നുവെന്ന് അഭിപ്രായപ്പെട്ടു. {{sfn|Sullivan|1999|p=95ff}}വിറ്റ്മാന് "വോക്കൽ സംഗീതത്തോട് ആദ്യകാല, അവബോധജന്യമായ ഒരു വിലമതിപ്പ് ഉണ്ടായിരുന്നു. അത് അദ്ദേഹം തന്നെ സമ്മതിച്ചതുപോലെ, ലീവ്സ് ഓഫ് ഗ്രാസ് രൂപപ്പെടുത്താൻ സഹായിച്ചു" എന്ന് ജാക്ക് സള്ളിവൻ എഴുതുന്നു. {{sfn|Sullivan|1999|p=97}} വിറ്റ്മാന്റെ കവിതയെ സജ്ജമാക്കിയ ആദ്യ രചനകളിലൊന്നായ [[Charles Villiers Stanford|ചാൾസ് വില്ലിയേഴ്‌സ് സ്റ്റാൻഫോർഡിന്റെ]] എലിജിയാക് ഓഡ്, ഓപ്. 21 (1884), ബാരിറ്റോൺ, സോപ്രാനോ സോളോയിസ്റ്റുകൾ, കോറസ്, ഓർക്കസ്ട്ര എന്നിവയ്ക്കായി നാല് ചലനങ്ങളുള്ള ഒരു കവിത{{sfn|Town|2003|p=73–102, at 78}} വിറ്റ്മാന്റെ ജീവിതകാലത്ത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ കവിതകളേക്കാൾ വിശാലമായ പ്രേക്ഷകരിലേക്ക് എത്തിയിരിക്കാമെന്ന് സള്ളിവൻ അവകാശപ്പെടുന്നു.{{sfn|Sullivan|1999|p=98}} === ഹാർട്ട്മാൻ === 1936-ൽ, ജർമ്മൻ സംഗീതസംവിധായകൻ കാൾ അമാഡിയസ് ഹാർട്ട്മാൻ (1905–1963) വിറ്റ്മാന്റെ കവിതയിൽ നിന്നുള്ള ഒരു ഭാഗത്തിന്റെ ജർമ്മൻ വിവർത്തനം ഒരു ആൾട്ടോ സോളോയിസ്റ്റിനും ഓർക്കസ്ട്രയ്ക്കും വേണ്ടി സ്കോർ ചെയ്ത ഒരു കാന്റാറ്റയ്ക്കായി സജ്ജമാക്കാൻ തുടങ്ങി. ലാമെന്റോ, കാന്റേറ്റ് (ട്രാൻസ്. 'കാന്ററ്റ'), സിംഫണിഷെസ് ഫ്രാഗ്മെന്റ് ('സിംഫോണിക് ഫ്രാഗ്മെന്റ്'), അൻസർ ലെബൻ ('നമ്മുടെ ജീവിതം'){{sfn|Chapman|2006|p=47}} എന്നിവയുൾപ്പെടെ വിവിധ തലക്കെട്ടുകൾ നൽകി. {{sfn|Sullivan|1999|p=116}} വിറ്റ്മാന്റെ കവിതയിൽ നിന്നുള്ള ഭാഗങ്ങളും മറ്റ് മൂന്ന് കവിതകളിൽ നിന്നുള്ള ഭാഗങ്ങളും കാന്ററ്റയിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു.{{sfn|Chapman|2006}} "പൊതുവേ ദുഷ്‌കരവും പ്രതീക്ഷയില്ലാത്തതുമായ ജീവിതം, എന്നിരുന്നാലും ഒരു ആശയവും മരണത്താൽ ശ്വാസംമുട്ടിക്കപ്പെടില്ല" എന്ന് അദ്ദേഹം കരുതിയ കവിതയെ സ്വതന്ത്രമായി സ്വീകരിച്ചതായി ഹാർട്ട്മാൻ കത്തിടപാടുകളിലൂടെ പ്രസ്താവിച്ചു. {{sfn|Chapman|2006|p=36–37}}{{sfn|McCredie|1982|p=57}}{{sfn|Kater|2000|p=90}}പിന്നീട് ഹാർട്ട്മാൻ തന്റെ കവിതയുടെ പശ്ചാത്തലം ഫ്രൂഹ്ലിംഗ് ('സ്പ്രിംഗ്') എന്ന രണ്ടാമത്തെ പ്രസ്ഥാനമായി ഉൾപ്പെടുത്തി. ഈ കവിതയെ അദ്ദേഹം തന്റെ ആദ്യ സിംഫണി വെർസുച്ച് ഐൻസ് റിക്വിയം ('അറ്റംപ്റ്റ് അറ്റ് എ റിക്വിയം') എന്ന് നാമകരണം ചെയ്തു. നാസി കാലഘട്ടത്തിൽ ജർമ്മനിയിലെ സംഗീത പ്രകടനത്തിൽ നിന്ന് ഹാർട്ട്മാൻ തന്റെ രചനകൾ പിൻവലിച്ചു. 1948 മെയ് വരെ ഫ്രാങ്ക്ഫർട്ട് ആം മെയിനിൽ പ്രദർശിപ്പിച്ചപ്പോൾ മാത്രമാണ് ഈ കവിത അവതരിപ്പിച്ചത്. {{sfn|Chapman|2006|p=45}} അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആദ്യ സിംഫണി നാസി ഭരണകൂടത്തിനെതിരായ പ്രതിഷേധമായി കാണപ്പെടുന്നു. ഹാർട്ട്മാന്റെ പശ്ചാത്തലം [[ഇഗോർ സ്ട്രാവിൻസ്കി|ഇഗോർ സ്ട്രാവിൻസ്കി]]യുടെ ബാലെ [[The Rite of Spring|ദി റൈറ്റ് ഓഫ് സ്പ്രിംഗിന്റെ]] ഉദ്ദേശ്യങ്ങളുമായി താരതമ്യപ്പെടുത്തുന്നു. അവിടെ അത് "സീസണിലെ സ്വാഭാവിക പ്രതിഭാസത്തിന്റെ പ്രതിനിധാനമല്ല. മറിച്ച് സീസണിന്റെ ക്ഷണികമായ ആർദ്രതയ്ക്കും സൗന്ദര്യത്തിനും നേരെ മൂർച്ചയുള്ള ആശ്വാസത്തിൽ അവതരിപ്പിച്ച ആചാരപരമായ ആവിഷ്കരണം ആയിരുന്നു." {{sfn|Chapman|2006|p=3}} === ഹിൻഡെമിത്ത് === 1945 ഏപ്രിൽ 12-ന് പ്രസിഡന്റ് ഫ്രാങ്ക്ലിൻ ഡെലാനോ റൂസ്‌വെൽറ്റിന്റെ മരണത്തിൽ അനുശോചനം രേഖപ്പെടുത്തുന്നതിനായി വിറ്റ്മാന്റെ ഉദ്ധരണി സംഗീതം പകർന്നുകൊണ്ട് അമേരിക്കൻ കണ്ടക്ടർ റോബർട്ട് ഷായും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഗായകസംഘമായ റോബർട്ട് ഷാ കോറൽ സംഘവും ജർമ്മൻ സംഗീതസംവിധായകൻ പോൾ ഹിൻഡെമിത്തിനെ ചുമതലപ്പെടുത്തി. രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധസമയത്ത് ഹിൻഡെമിത്ത് അമേരിക്കയിൽ താമസിച്ചിരുന്നു. When Lilacs Last in the Dooryard Bloom'd: A Requiem for those we love എന്നായിരുന്നു ഈ കവിതയുടെ പേര്. ഹിൻഡെമിത്ത് കവിതയെ 11 ഭാഗങ്ങളായി ക്രമീകരിച്ചു. മെസോ-സോപ്രാനോ, ബാരിറ്റോൺ സോളോയിസ്റ്റുകൾ, മിക്സഡ് ഗായകസംഘം (SATB), പൂർണ്ണ ഓർക്കസ്ട്ര എന്നിവയ്ക്കായി സ്കോർ ചെയ്തു. 1946 ഏപ്രിൽ 20-ന് ഷായാണ് ഇത് പ്രദർശിപ്പിച്ചത്. സംഗീതജ്ഞനായ ഡേവിഡ് ന്യൂമെയർ ഈ രചനയെ ഹിൻഡെമിത്തിന്റെ "ഏക അമേരിക്കൻ കൃതി" ആയി കണക്കാക്കുന്നു{{sfn|Sullivan|1999|p=122}} പോൾ ഹ്യൂം ഇതിനെ "ഒരു പ്രതിഭയുടെ സൃഷ്ടിയാണെന്നും അതിന്റെ പ്രകടനത്തിന് നേതൃത്വം നൽകുന്ന പ്രതിഭയുടെ സാന്നിധ്യം നമുക്ക് മഹത്വവും ആഴമേറിയതും ചലനാത്മകവുമായ മഹത്വവും നൽകി" എന്നും അദ്ദേഹം വിശേഷിപ്പിച്ചു. {{sfn|Noss|1989|p=188}} ഹിൻഡെമിത്ത് തന്റെ രചനയിൽ ഗാസ എന്ന ജൂത മെലഡി കൂടി ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നു.{{sfn|Chapman|2006|p=40, n.10}} === വെയിൽ, ഹ്യൂസ്, റൈസ് === സ്ട്രീറ്റ് സീൻ (1946) എന്ന ഓപ്പറയിൽ വിറ്റ്മാന്റെ കവിത പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു. ഇത് സംഗീതസംവിധായകൻ കർട്ട് വെയിൽ, കവിയും ഗാനരചയിതാവുമായ ലാങ്സ്റ്റൺ ഹ്യൂസ്, നാടകകൃത്ത് എൽമർ റൈസ് എന്നിവരുടെ സഹകരണത്തോടെയാണ് നിർമ്മിച്ചത്. 1929-ൽ നാടകത്തിനുള്ള [[പുലിറ്റ്‌സർ സമ്മാനം|പുലിറ്റ്സർ സമ്മാനം]] നേടിയ തന്റെ നാടകം അതേ പേരിൽ റൈസ് ഓപ്പറയ്ക്കായി സ്വീകരിച്ചു. 1947 ജനുവരിയിൽ ന്യൂയോർക്ക് സിറ്റിയിൽ പ്രദർശിപ്പിച്ച ഓപ്പറയിൽ, കവിതയുടെ മൂന്നാമത്തെ ഖണ്ഡിക ആദ്യ ആക്ടിന്റെ അവസാനത്തിൽ "റിമെമ്പർ ദാറ്റ് ഐ കെയർ" എന്ന യുഗ്മഗാനത്തിന്റെ ഭാഗമായി ഗാനരൂപത്തിൽ ചൊല്ലുന്നു. ഓപ്പറയുടെ അവസാനത്തിൽ "ഡോണ്ട് ഫോർഗെറ്റ് ദി ലൈലാക് ബുഷ്" എന്ന യുഗ്മഗാനത്തിൽ ഈ കവിത വീണ്ടും പരാമർശിക്കപ്പെടുന്നു. ഈ കവിതക്ക് മികച്ച ഒറിജിനൽ സ്കോറിനുള്ള ആദ്യത്തെ ടോണി അവാർഡ് വെയിലിന് ലഭിച്ചു {{sfn|Sullivan|1999|p=119–122}}{{sfn|Hinton|2012|p=381–385}} == 1990 കൾ മുതൽ == ആഫ്രിക്കൻ-അമേരിക്കൻ സംഗീതസംവിധായകൻ ജോർജ്ജ് ടി. വാക്കർ ജൂനിയർ (1922–2018) വിറ്റ്മാന്റെ കവിതയായ Lilacs for voice and orchestra യ്ക്കും വേണ്ടി സജ്ജമാക്കി. ഇതിന് 1996-ലെ സംഗീതത്തിനുള്ള പുലിറ്റ്‌സർ സമ്മാനം ലഭിച്ചു.{{sfn|Fischer|Fischer|2001|p=xlvi}}{{sfn|Fischer|1988|p=278}}{{sfn|Walker|2009|p=228}} വിറ്റ്മാന്റെ വാക്കുകൾ ഉപയോഗിച്ച് "മനോഹരവും ഉണർത്തുന്നതുമായ ഗാനരചനാ ഗുണം" ഉള്ള "അഭിനിവേശമുള്ളതും എന്നാൽ വളരെ അമേരിക്കൻ" എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന ഈ കവിത 1996 ഫെബ്രുവരി 1-ന് ബോസ്റ്റൺ സിംഫണി ഓർക്കസ്ട്രയാണ് അവതരിപ്പിച്ചത്. {{sfn|Fischer|Fischer|2001|p=xlvi}}{{sfn|Fischer|1988|p=278}}{{sfn|Brennan|Clarage|1999|p=451}}സംഗീതസംവിധായകൻ [[George Crumb|ജോർജ്ജ് ക്രംബ്]] (1929-2022) സോപ്രാനോയ്ക്കും ആംപ്ലിഫൈഡ് പിയാനോയ്ക്കുമുള്ള എട്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള ഗാനചക്രമായ അപ്പാരീഷനിൽ (1979) ഡെത്ത് കരോളിനെ സജ്ജമാക്കി.{{sfn|Clifton|2008|p=40}} 1964-ൽ അവരുടെ ശതാബ്ദി വാർഷികത്തിന്റെ ഓർമ്മയ്ക്കായി ഒരു കാന്ററ്റയായി കവിത സജ്ജീകരിക്കാൻ ബെർക്ക്‌ലിയിലെ കാലിഫോർണിയ സർവകലാശാല അമേരിക്കൻ നിയോക്ലാസിക്കൽ സംഗീതസംവിധായകനായ റോജർ സെഷൻസിനെ (1896–1985) നിയോഗിച്ചു. 1970-കൾ വരെ സെഷൻസ് ഈ കവിതയുടെ രചന പൂർത്തിയാക്കിയില്ല. 1968-ൽ ആഴ്ചകൾക്കുള്ളിൽ പരസ്പരം കൊല്ലപ്പെട്ട പൗരാവകാശ പ്രസ്ഥാന നേതാവ് മാർട്ടിൻ ലൂഥർ കിംഗ് ജൂനിയറിന്റെയും രാഷ്ട്രീയ നേതാവ് [[റോബർട്ട് എഫ്. കെന്നഡി]]യുടെയും ഓർമ്മകൾക്കായി ഈ കവിത സമർപ്പിച്ചു. {{sfn|Steinberg|2005|pp=252–255}}{{sfn|Rugoff|1985|pp=257–271, at 270}} 1921-ൽ സെഷൻസ് ആദ്യമായി ഇലവ്‌സ് ഓഫ് ഗ്രാസുമായി പരിചയപ്പെടുകയും തന്റെ സുഹൃത്ത് ജോർജ്ജ് ബാർട്ട്ലെറ്റിന്റെ മരണത്തോടുള്ള പ്രതികരണമായി കവിത സജ്ജീകരിക്കാൻ തുടങ്ങുകയും ചെയ്തു. എന്നിരുന്നാലും ആ ആദ്യകാല ശ്രമത്തിലെ രേഖാചിത്രങ്ങളൊന്നും നിലനിൽക്കുന്നില്ല. ഏകദേശം അമ്പത് വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം അദ്ദേഹം വീണ്ടും ഉദ്ധരണിയിലേക്ക് മടങ്ങി. സോപ്രാനോ, കോൺട്രാൾട്ടോ, ബാരിറ്റോൺ സോളോയിസ്റ്റുകൾ, മിക്സഡ് കോറസ്, ഓർക്കസ്ട്ര എന്നിവയ്ക്കായി ഒരു കവിത രചിച്ചു. "വിറ്റ്മാന്റെ കവിതയുടെ ബൈബിൾ ഗാംഭീര്യത്തെയും സംഗീത പ്രവാഹത്തെയും അതിശയനീയമായി പ്രതിവാദിക്കുന്നതായി ഈ സംഗീതത്തെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു. ഇവിടെ, ചതുപ്പിൽ നിന്ന് പാടുന്ന ചാര-തവിട്ട് നിറമുള്ള പക്ഷിയുടെയും ലൈലാക്കുകളുടെ അതിശക്തമായ സുഗന്ധത്തിന്റെയും ആവിർഭാവത്തിൽ, അദ്ദേഹം ഈ നൂറ്റാണ്ടിലെ പ്രകൃതിക്ക് എഴുതിയ മഹത്തായ പ്രണയലേഖനങ്ങളിൽ ഒന്ന് നമുക്ക് നൽകുന്നു" എന്ന് ഈ കവിതയെ വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. {{sfn|Steinberg|2005|pp=346–347}} 2004-ൽ, അമേരിക്കൻ സംഗീതസംവിധായകൻ ജെന്നിഫർ ഹിഗ്ഡൺ ബ്രൂക്ലിൻ ഫിൽഹാർമോണിക്കിൽ നിന്നുള്ള ഒരു കമ്മീഷനിൽ ജോലി ചെയ്യുമ്പോൾ, ഡോറിയാർഡ് ബ്ലൂം എന്ന സോളോ ബാരിറ്റോൺ, ഓർക്കസ്ട്ര എന്നിവയ്ക്കായി കവിതയെ സംഗീതത്തിലേക്ക് മാറ്റി. 2005 ഏപ്രിൽ 16-ന്, സംഘാടകൻ മൈക്കൽ ക്രിസ്റ്റിയുടെ കീഴിൽ ബാരിറ്റോൺ എൻമോൺ ഫോർഡും ബ്രൂക്ലിൻ ഫിൽഹാർമോണിക്കും ചേർന്നാണ് ഈ കവിത ആദ്യമായി അവതരിപ്പിച്ചത്.{{sfn|Higdon|2006}}{{sfn|Kozinn|2005}} [[Steve Dobrogosz|സ്റ്റീവ് ഡോബ്രോഗോസ്]] ആണ് ഈ കവിതയ്ക്ക് സംഗീതം നൽകിയിരിക്കുന്നത്. 2006 ൽ അതിന്റെ ഒരു സിഡി പുറത്തിറങ്ങി. ==അവലംബം== {{Reflist|21em}} ==Sources== === Books === {{div col|colwidth=45em}} *{{Cite book|last=Allen|first=Gay Wilson|author-link=Gay Wilson Allen|url=https://books.google.com/books?id=jOiQ0QzvmqoC&q=%22Sequel+to+drum-taps%22+%22O+Captain%21+My+Captain%21%22&pg=PA86|title=A Reader's Guide to Walt Whitman|date=1997|publisher=Syracuse University Press|isbn=978-0-8156-0488-4|location=Syracuse, New York|language=en}} * {{Cite web|author=Anon.|year=2005|title=Revising Himself: Walt Whitman and ''Leaves of Grass''|type=exhibition record|publisher=[[Library of Congress]]|url=https://www.loc.gov/exhibits/whitman/leavesofgrass.html |access-date=2025-05-09}} *{{cite book | last = Aspiz | first = Harold | editor1-last = LeMaster | editor1-first = J. R. | editor2-last = Kummings | editor2-first = Donald D. | chapter = Science and Pseudoscience |title=Walt Whitman: An Encyclopedia | year = 1985 | publisher = Routledge | location = New York }} *{{cite book | last = Bentley | first = Joseph | title = Reading ''The Waste Land'': Modernism and the Limits of Interpretation | year = 1990 | publisher = University of Massachusetts Press | location = Amherst }} *{{cite book | editor-last = Bloom | editor-first = Harold | editor-link = Harold Bloom | url = https://archive.org/details/waltwhitman00bloo | url-access = registration | title = Walt Whitman | year = 1999 | publisher = Chelsea House Publishers | location = Broomall, Pennsylvania }} * {{Cite book|editor-last=Bloom|editor-first=Harold|url=https://books.google.com/books?id=tMHfQmqxEL0C|title=T.S. Eliot's The Waste Land|date=2007|publisher=Infobase Publishing|isbn=978-0-7910-9307-8}} *{{cite book | last = Boulton | first = Marjorie|author-link=Marjorie Boulton | url = https://archive.org/details/anatomyofpoetry0000boul | url-access = limited | title = The Anatomy of Poetry | year = 1953 | publisher = Routledge & Kegan | location = London }} *{{cite book | last1 = Brennan | first1 = Elizabeth A. | last2 = Clarage | first2 = Elizabeth C. | url = https://archive.org/details/whoswhoofpulitze00bren | title = Who's Who of Pulitzer Prize Winners | year = 1999 | isbn = 978-1-57356-111-2 }} *{{cite book | last = Burroughs | first = John | author-link = John Burroughs | title = "The Return of the Birds" in ''The Writings of John Burroughs'' | year = 1895 | publisher = Houghton Mifflin | location = Boston }} *{{cite book | last = Callow | first = Philip | url = https://archive.org/details/fromnoontostarry0000call | url-access = registration | title = From Noon to Starry Night: A Life of Walt Whitman | year = 1992 | publisher = Ivan R. Dee | location = Chikago }} *{{cite book | last = Casanowicz | first = I.M. | url = https://www.jewishencyclopedia.com/articles/11902-parallelism-in-hebrew-poetry | title = "Parallelism in Hebrew Poetry" in ''The Jewish Encyclopedia'' | year = 1901–1906 | publisher = Funk and Wagnalls | location = New York }} <!-- Singer, Isidore, Adler, Cyrus, et al. (editors) --> *{{cite book | last = Chapman | first = David Allen | url = https://getd.libs.uga.edu/pdfs/chapman_david_a_200612_ma.pdf | title = "Ich Sitze und Schaue" from ''Genesis, Evolution, and Interpretation of K. A. Hartmann's First Symphony'' | year = 2006 | publisher = University of Georgia (thesis) | location = Athens, Georgia }} <!-- Chapman, David Allen, Jr. --> *{{cite book | last = Chase | first = Richard | url = https://archive.org/details/waltwhitmanrecon00chas | url-access = registration | title = Walt Whitman Reconsidered | year = 1955 | publisher = William Sloan | location = New York }} *{{cite book | last = Clifton | first = Keith E. | url = https://archive.org/details/recentamericanar00clif | url-access = registration | title = Recent American Art Song: A Guide | year = 2008 | publisher = Scarecrow Press | location = Lanham, Maryland | isbn = 9780810862104 }} *{{cite journal | last = Coffman | first = Stanley K. | title = 'Crossing Brooklyn Ferry': A Note on the Catalogue Technique in Whitman's Poetry| url = https://archive.org/details/sim_modern-philology_1954-05_51_4/page/225 |journal=[[Modern Philology]] | date = May 1954 | volume=51|number=4|pages=225–232 | doi = 10.1086/389013 | jstor=435171 }} <!-- Coffman, Stanley K., Jr., "'Crossing Brooklyn Ferry': A Note on the Catalogue Technique in Whitman's Poetry", ''Modern Philology'' 51(4) (May, 1954): 225-232; referring to Emerson, Ralph Waldo, "The Poet" (essay), ''Essays'' (Oxford, 1927), 270. This essay can be found in several editions of Emerson's essays, including: Richardson, Robert D., Jr. (editor), ''Ralph Waldo Emerson: Selected Essays, Lectures and Poems'' (New York: Bantam Books, 1990), 207–228. --> *{{cite book | last = Cuddon | first = J. A. | editor-last = Kastan | editor-first = David Scott | title = "Elegy" in ''Dictionary of Literary Terms and Literary Theory'' | year = 2012 | publisher = John Wiley & Sons | location = Chichester, West Sussex, UK }} *{{cite book | last = Drum | first = Walter | url = https://www.newadvent.org/cathen/11473a.htm | title = "Parallelism" in ''The Catholic Encyclopedia'' | year = 1911 | publisher = Robert Appleton | location = New York | volume = 11 }} *{{cite book | last = Eiselein | first = Gregory | title = Literature and Humanitarian Reform in the Civil War Era | year = 1996 | publisher = Indiana University Press|isbn=9780253330420 }} * {{Cite web|last=Eiselein|first=Gregory|author-mask=2|date=n.d.|title='Drum-Taps' (1865)|type=assessment|url=https://whitmanarchive.org/criticism/current/encyclopedia/entry_434.html|access-date=2021-02-01|website=The Walt Whitman Archive}} *{{cite book | last = Eliot | first = T(homas) S(tearns) | author-link = T. S. Eliot | url = http://www.bartleby.com/201/1.html | title = The Waste Land | year = 1922 | publisher = Horace Liveright | location = New York }} *{{cite book | last = Eliot | first = T(homas) S(tearns) | editor-last = Eliot | editor-first = Valerie | title = [[The Waste Land]]: A Facsimile and Transcript of the Original Drafts | year = 1971 | publisher = Harcourt Brace Jovanovich | location = New York |author-mask=2}} *{{cite book | last = Eliot | first = T(homas) S(tearns) | editor-last = Eliot | editor-first = Valerie | title = The Waste Land: A Facsimile and Transcript of the Original Drafts, Including the Annotations of Ezra Pound | year = 1974 | publisher = Houghton Mifflin Harcourt | location = New York |author-mask=2}} *{{cite book | last = Erkkila | first = Betty | title = Whitman the Political Poet | url = https://archive.org/details/unset0000unse_d9c9 | year = 1989 | publisher = Oxford University Press | location = Oxford/New York }} *{{cite book | last = Fischer | first = Heinz-Dietrich|author-link=:de:Heinz-Dietrich Fischer | title = The Pulitzer Prize Archive | year = 1988 | publisher = [[K. G. Saur]] | isbn = 978-3-598-30170-4 }} *{{cite book | last1 = Fischer | first1 = Heinz-Dietrich | last2 = Fischer | first2 = Erika J. | title = Musical Composition Awards 1943–1999 | year = 2001 | isbn = 978-3-598-30185-8 | author-mask=with }} * {{Cite book|last=Gailey|first=Amanda|title=A Companion to Walt Whitman|url=https://archive.org/details/companiontowaltw0000unse_f0l5|date=2006|publisher=John Wiley & Sons|isbn=978-1-4051-2093-7|editor-last=Kummings|editor-first=Donald D.|location=Hoboken, New Jersey|pages=[https://archive.org/details/companiontowaltw0000unse_f0l5/page/409 409]–438|language=en|chapter=The Publishing History of ''Leaves of Grass''}} *{{Cite book|last=Genoways|first=Ted|url=https://books.google.com/books?id=2uTCiN347lMC|title=A Companion to Walt Whitman|date=2006|publisher=John Wiley & Sons|isbn=978-1-4051-2093-7|editor-last=Kummings|editor-first=Donald D.|location=Hoboken, New Jersey|pages=522–537|language=en|chapter=Civil War Poems in "Drum-Taps" and "Memories of President Lincoln"}} *{{cite book | editor-last = Greene | editor-first = Roland | at = ch. "Elegy" and "Narrative Poetry"|title=The Princeton Encyclopedia of Poetry and Poetics | year = 2012 | publisher = Princeton University Press | location = Princeton | edition = 4th }} *{{cite book | last = Gutman | first = Huck | editor1-last = LeMaster | editor1-first = J. R. | editor2-last = Kummings | editor2-first = Donald D. | chapter-url = http://www.whitmanarchive.org/criticism/current/encyclopedia/entry_83.html | chapter = 'Drum-Taps' (1865)|title=Walt Whitman: An Encyclopedia | year = 1998 | publisher = Garland Publishing | location = New York }} *{{cite book | last = Hamilton | first = A. C. | title = The Spencer Encyclopedia | year = 1990 | publisher = University of Toronto Press | location = Toronto/Buffalo }} * {{cite web |last=Higdon |first=Jennifer |author-link=Jennifer Higdon |title=Jennifer Higdon's 'Dooryard Bloom' |publisher=[[NPR]] |date=15 January 2006 |url=https://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=5158279 |access-date=August 14, 2015}} *{{cite book | last = Hinton | first = Stephen|author-link=Stephen Hinton | title = Weill's Musical Theater: Stages of Reform | year = 2012 | publisher = University of California Press | location = Berkeley }} *{{cite book | last = Hoffmann | first = Daniel | editor-last = Sill | editor-first = Geoffrey M. | chapter = 'Hankering, Gross, Mystical, Nude': Whitman's 'Self' and the American Tradition|title=Walt Whitman of Mickle Street: A Centennial Collection | year = 1994 | publisher = University of Tennessee Press | location = Knoxville }} *{{cite book | last = Hollander | first = John|author-link=John Hollander | editor-last = Bloom | editor-first = Harold|editor-link=Harold Bloom | chapter = Whitman's Difficult Availability|title=Bloom's Modern Critical Views: Walt Whitman | year = 2006 | publisher = Chelsea House | location = New York }} *{{cite book | last = Kaplan | first = Justin|author-link=Justin Kaplan | url = https://archive.org/details/waltwhitmanlife00kapl | url-access = registration | title = Walt Whitman: A Life | year = 1980 | publisher = Simon and Schuster | location = New York | isbn = 9780671225421 }} *{{cite book | last = Kater | first = Michael H.|author-link=Michael Hans Kater | url = https://archive.org/details/composersofnazie0000kate | url-access = registration | title = Composers of the Nazi Era: Eight Portraits | year = 2000 | publisher = Oxford University | location = New York | isbn = 978-0-19-509924-9 }} *{{cite book | last = Kearns | first = Cleo McNelly | editor-last = Bloom | editor-first = Harold|editor-link=Harold Bloom | title = Realism, Politics, and Literary Persona in ''The Waste Land'' | year = 1986 | publisher = Chelsea House | location = New York }} * {{cite book | last = Killingsworth | first = M. Jimmie | editor1-last = Kummings | editor1-first = Donald D. | chapter =Nature |title=A Companion to Walt Whitman | url = https://archive.org/details/companiontowaltw0000unse_f0l5 | date = 2006 | publisher = John Wiley & Sons|isbn=978-1-4051-2093-7 | location = Hoboken, New Jersey|pages=[https://archive.org/details/companiontowaltw0000unse_f0l5/page/311 311]–325 }} * {{cite news|last=Kozinn |first=Allan |author-link=Allan Kozinn |title=A Celebration of Brooklyn, via Whitman|newspaper=[[The New York Times]] |date=April 18, 2005 |url=https://www.nytimes.com/2005/04/18/arts/music/a-celebration-of-brooklyn-via-whitman.html |access-date=August 14, 2015}} * {{Cite book|last=Lehman|first=Robert S.|url=https://books.google.com/books?id=upmhDAAAQBAJ|title=Impossible Modernism: T. S. Eliot, Walter Benjamin, and the Critique of Historical Reason|date=2016|publisher=Stanford University Press|isbn=978-1-5036-0014-0|language=en}} * {{cite book | last = Loving | first = Jerome M. | title = Civil War Letters of George Washington Whitman | year = 1975 | publisher = Duke University Press | location = Durham, North Carolina }} *{{cite book | last = Loving | first = Jerome | url = https://archive.org/details/waltwhitmansongo00lovi | url-access = registration | title = Walt Whitman: The Song of Himself | year = 1999 | publisher = University of California Press | location = Berkeley | isbn = 9780520214279 |author-mask=2}} <!-- passim --> *{{cite book | last = Mack | first = Stephen John | url = https://archive.org/details/pragmaticwhitman0000mack | url-access = registration|via=[[Internet Archive]] | title = The Pragmatic Whitman: Reimagining American Democracy | year = 2002 | publisher = University of Iowa Press | location = Iowa City | isbn = 9781587294242 }} *{{cite book | last = Magnus | first = Laury | title = The Track of the Repetend: Syntactic and Lexical Repetition in Modern Poetry | url = https://archive.org/details/trackofrepetends0000magn | year = 1989 | publisher = AMS Press | location = Brooklyn }} * {{Cite web|last=Mancuso|first=Luke|date=n.d.|title=''Leaves of Grass'', 1867 edition|type=assessment|url=https://whitmanarchive.org/criticism/current/encyclopedia/entry_24.html|access-date=2021-02-01|website=The Walt Whitman Archive}} *{{cite book | last = McCredie | first = Andres | title = Karl Amadeus Hartmann: Thematic Catalogue of His Works | year = 1982 | publisher = C. F. Peters | location = New York }} *{{cite book | last = Miller | first = James E. | url = http://www.whitmanarchive.org/criticism/current/encyclopedia/entry_83.html | title = Walt Whitman | year = 1962 | publisher = Twayne Publishers | location = New York }} <!-- Miller, James E., Jr. --> *{{cite book | last = Miller | first = James E. | url = https://archive.org/details/tseliotspersonal0000mill | url-access = registration | title = T. S. Eliot's Personal Waste Land: Exorcism of the Demons | year = 1977 | publisher = Pennsylvania State University Press | location = State College, Pennsylvania |author-mask=2}} *{{cite book | last = Miller | first = James Edwin | title = T.S. Eliot: The Making of an American poet, 1888–1922 | url = https://archive.org/details/tseliotmakingofa0000mill | year = 2005 | publisher = Penn State Press | location = State College, Pennsylvania |author-mask=2}} *{{cite book | last = Noss | first = Luther | title = Paul Hindemith in the United States | url = https://archive.org/details/paulhindemithinu0000noss | year = 1989 | publisher = University of Illinois Press | location = Chicago }} * {{Cite book|last=Oser|first=Lee|url=https://books.google.com/books?id=e9NAMdI3rQkC|title=T.S. Eliot and American Poetry|date=1998|publisher=University of Missouri Press|isbn=978-0-8262-1181-1|language=en}} *{{cite book | editor-last = Parini | editor-first = Jay | editor-link = Jay Parini | title = The Columbia Anthology of American Poetry | url = https://books.google.com/books?id=GRU1ZIhpSiYC&pg=PA217 | year = 1995 | publisher = Columbia University Press | location = New York | isbn = 9780231081221 }} *{{cite book | editor-last = Parini | editor-first = Jay | title = The Wadsworth Anthology of Poetry | url = https://books.google.com/books?id=7dFohviLlOkC&pg=PA187 | year = 2006 | publisher = Thompson Wadsworth | location = Boston | isbn = 1413004733 |editor-mask=2}} *{{cite book | last = Peck | first = Garrett | title = Walt Whitman in Washington, D.C.: The Civil War and America's Great Poet | year = 2015 | publisher = The History Press | location = Charleston, South Carolina | isbn = 9781626199736 }} *{{cite book | editor1-last = Price | editor1-first = Kenneth | editor2-last = Folsom | editor2-first = Ed | title = Re-Scripting Walt Whitman: An Introduction to His Life and Work | url = https://archive.org/details/rescriptingwaltw0000fols | url-access = registration | year = 2005 | publisher = Blackwell Publishing | location = Malden, Massachusetts }} *{{cite book | editor-last = Rainey | editor-first = Lawrence S. | title = The Annotated Waste Land with Eliot's Contemporary Prose | year = 2005 | publisher = Yale University Press | location = New Haven }} *{{cite book | last = Ramazani | first = Jahan | title = Poetry of Mourning: The Modern Elegy from Hardy to Heaney | url = https://archive.org/details/poetryofmourning0000rama | year = 1994 | publisher = University of Chicago Press | location = Chicago }} * {{Cite web|first=Dennis K.|last=Renner|date=n.d.|title=''Leaves of Grass'', 1881–82 edition|type=assessment|work=The Walt Whitman Archive |url=https://whitmanarchive.org/criticism/current/encyclopedia/entry_26.html|access-date=2021-02-01}} *{{cite book | last = Reynolds | first = David S. | title = Walt Whitman's America: A Cultural Biography | url = https://archive.org/details/waltwhitmansamer00reyn | year = 1995 | publisher = Vintage Books | location = New York }} *{{cite book | last = Rowe | first = John Carlos | title = At Emerson's Tomb: The Politics of Classic American Literature | url = https://archive.org/details/atemersonstombpo0000rowe | year = 1997 | publisher = Columbia University Press | location = New York }} * {{cite book | last = Rugoff | first = Kathy | editor1-last = LeMaster | editor1-first = J. R. | editor2-last = Kummings | editor2-first = Donald D. | chapter = Opera and Other Kinds of Music |title=Walt Whitman: An Encyclopedia | year = 1985 | publisher = Routledge | location = New York }} *{{cite book | last = Rugoff | first = Kathy | editor-last = Kramer | editor-first = Lawrence | title = "Three American Requiems: Contemplating 'When Lilacs Last in the Dooryard Bloom'd'" in ''Walt Whitman and Modern Music: War, Desire and the Trials of Nationhood'' | year = 2000 | publisher = Garland Press | location = New York | volume = 1 |author-mask=2}} *{{cite book | last = Sandburg | first = Carl | title = Abraham Lincoln: The War Years IV | url = https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.80459 | year = 1936 | publisher = Harcourt, Brace & World | location = New York }} *{{cite book |last1=Schmidt |first1=Shannon McKenna |last2=Rendon |first2=Joni |year=2008 |title=Novel Destinations: Literary Landmarks from Jane Austen's Bath to Ernest Heminway's Key West |url=https://archive.org/details/noveldestination00schm |location=Washington, D.C. |publisher=National Geographic |isbn=978-1-4262-0277-3}} * {{Cite book|last=Seery|first=John|url=https://books.google.com/books?id=sexFAKjmMYYC|title=A Political Companion to Walt Whitman|date=2011|publisher=University Press of Kentucky|isbn=978-0-8131-2655-5|language=en}} *{{cite book | last = Sharma | first = Raja | title = Walt Whitman's Poetry-An Analytical Approach }} *{{cite book | last = Shore | first = David R. | title = Spenser and the Poetics of Pastoral: A Study of the World of Colin Clout | year = 1985 | publisher = McGill University Press | location = Montreal }} *{{cite book | last = Shucard | first = Alan | editor1-last = LeMaster | editor1-first = J. R. | editor2-last = Kummings | editor2-first = Donald D. | chapter = Eliot, T. S. (1888–1965) |title=Walt Whitman: An Encyclopedia | url = https://archive.org/details/waltwhitmanencyc0000jrle | year = 1998 | publisher = Routledge | location = New York }} *{{cite book | last = Steinberg | first = Michael | title = Choral Masterworks: A Listener's Guide | url = https://archive.org/details/choralmasterwork00stei | year = 2005 | publisher = Oxford University Press | location = Oxford/New York }} *{{cite book | last = Sullivan | first = Jack | title = Manhunt: New World Symphonies: How American Culture Changed European Music | year = 1999 | isbn = 978-0-300-07231-0 | url = https://archive.org/details/newworldsymphoni00sull }} *{{cite book | last = Swanson | first = James | title = Manhunt: The 12-Day Chase for Lincoln's Killer | url = https://archive.org/details/manhunt12daychas0000jame | year = 2006 | publisher = HarperCollins | location = New York }} *{{cite book | last = Town | first = Stephen | editor1-last = Adams | editor1-first = Byron | editor2-last = Wells | editor2-first = Robin | title = "''Full of fresh thoughts'': Vaughan Williams, Whitman, and the Genesis of ''A Sea Symphony''", in Adams, Byron, and Wells, Robin (editors), ''Vaughan Williams Essays'' | year = 2003 | publisher = Ashgate Publishing | location = Aldershot }} *{{cite book | last = Vendler | first = Helen | author-link=Helen Vendler | title = "Poetry and the Meditation of Value: Whitman on Lincoln", in Bloom, Harold. ''Bloom's Modern Critical Views: Walt Whitman'' | year = 2006 | publisher = Chelsea House | location = New York }} *{{cite book | last = Walker | first = George | author-link = George Walker (composer) | title = Reminiscences of an American Composer and Pianist | url = https://archive.org/details/reminiscencesofa0000walk | year = 2009 | isbn = 978-0-8108-6940-0 }} *{{cite book | last = Warren | first = James Perrin | editor-last = Kummings | editor-first = Donald D. | url = http://www.whitmanarchive.org/published/LG/1867/poems/212 | title = "Style" in ''A Companion to Walt Whitman'' | year = 2009 | publisher = John Wiley & Sons | location = Chichester, West Sussex, UK }} * {{cite book | last = Zeiger | first = Melissa | editor-last = Kastan | editor-first = David Scott | title = "Elegy" in ''The Oxford Encyclopedia of British Literature'' | year = 2006 | publisher = Oxford University Press | location = Oxford }} * {{cite book | title = English Poetry III: From Tennyson to Whitman | year = 2001 | publisher =Bartleby | ref = {{sfnref|Harvard}} |series=The Harvard Classics 3|chapter=821. When Lilacs Last in the Dooryard Bloom'd|chapter-url=https://www.bartleby.com/42/821.html|orig-year=1909–1914}} * {{cite book | title = English Poetry from Tennyson to Whitman | publisher = W. W. Norton & Co | location = New York | ref = {{sfnref|Norton}} |series=The Norton Anthology of American Literature}} {{div col end}} ==== പ്രാഥമിക സ്രോതസ്സുകൾ ==== {{div col|colwidth=45em}} *{{cite book | last = Whitman | first = Walt | chapter = Hush'd Be the Camps To-Day|title=''Drum-Taps'' | url = https://archive.org/details/waltwhitmansdrum00whit | year = 1865 | publisher = Peter Eckler | location = Brooklyn | ref = {{sfnref|Whitman|Eckler|1865}} }} *{{cite book | last = Whitman | first = Walt | title = Sequel to Drum-Taps. When Lilacs Last in the Door-Yard Bloom'd and other poems | year = 1865 | publisher = Gibson Brothers | location = Washington |author-mask=2}} <!-- The poem's subtitle indicates it was written on 19 April 1865—four days after Lincoln's death. --> *{{cite book | last = Whitman | first = Walt | editor1-last = Price | editor1-first = Kenneth | editor2-last = Folsom | editor2-first = Ed | chapter-url = http://www.whitmanarchive.org/published/LG/1867/poems/212 | chapter = When Lilacs Last in the Dooryard Bloom'd|title=[[Leaves of Grass]] | year = 1867 | publisher = William E. Chapin | location = New York |author-mask=2}} *{{cite book | last = Whitman | first = Walt | url = http://www.whitmanarchive.org/published/LG/1871/clusters/218 | chapter = When Lilacs Last in the Dooryard Bloom'd|title=Leaves of Grass | year = 1871–1872 | publisher = J.S. Redfield | location = New York |author-mask=2}} *{{cite book | last = Whitman | first = Walt | chapter = When Lilacs Last in the Dooryard Bloom'd |title=Leaves of Grass | year = 1881 | publisher = James R. Osgood | location = Boston | edition = 7th | chapter-url = http://www.whitmanarchive.org/published/LG/1881/poems/193 |author-mask=2}} <!-- 7th Edition – Boston: James R. Osgood; Philadelphia: Rees Welsh; Philadelphia: David McKay --> *{{cite book | last = Whitman | first = Walt | chapter = The Weather.—Does it sympathize with these times?|title=Specimen Days and Collect | url = https://archive.org/details/specimendayscoll00whitrich | year = 1882–1883 |author-mask=2}} *{{cite book | last = Whitman | first = Walt | chapter = Death of Abraham Lincoln. Lecture deliver'd in New York, April 14, 1879—in Philadelphia, '80—in Boston, '81|title=Specimen Days and Collect | url = https://archive.org/details/specimendayscoll00whit | year = 1882 | publisher = Rees Welsh & Company | location = Philadelphia |author-mask=2}} *{{cite book | last = Whitman | first = Walt | editor-last = Miller | editor-first = Edwin Haviland | title = The Correspondence | year = 1961 | publisher = New York University Press | location = New York | volume = 1 |author-mask=2}} *{{cite book | last = Whitman | first = Walt | editor1-last = Bradley | editor2-last = Scully | title = Leaves of Grass: A Textual Variorum of the Printed Poems | year = 1980 | publisher = New York University Press | location = New York | volume = 1 |author-mask=2}} {{div col end}} === ജേണലുകൾ=== {{div col|colwidth=45em}} * {{cite journal | last = Ackerley | first = C. J. | title = Eliot's ''The Waste Land'' and Shackleton's ''South'' | url = https://archive.org/details/sim_notes-and-queries_1984-12_31_4/page/514 | year = 1984 | journal = [[Notes and Queries]] | volume = 31 | issue = 4 | pages = 514–515 | doi = 10.1093/nq/31-4-514 }} * {{cite journal | last = Adams | first = Richard P. | title = Whitman's 'Lilacs' and the Tradition of Pastoral Elegy | year = 1957 | journal = Bucknell Review }} * {{cite journal | last = Hinz | first = Evelyn J. | title = Whitman's 'Lilacs': The Power of Elegy | year = 1972 | journal = Bucknell Review }} * {{cite journal | last = Peter | first = John | author-link = John Peter (novelist) | title = A New Interpretation of ''The Waste Land'' | url = https://archive.org/details/sim_essays-in-criticism_1952-07_2_3/page/242 | year = 1952 | journal = Essays in Criticism | issue = 3 | pages = 242–266 | doi = 10.1093/eic/II.3.242 }} <!-- also "A New Interpretation of The Waste Land", ''Essays in Criticism'' XIX(3) (April 1969): 140–64; and "Postscript". ''Essays in Criticism'' XIX(3) (April 1969): 165–75. --> * {{cite journal | last = Yongue | first = Patricia Lee | url = http://ir.uiowa.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1043&context=wwqr | archive-url = https://web.archive.org/web/20100807181729/http://ir.uiowa.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1043&context=wwqr | url-status = dead | archive-date = 7 August 2010 | title = Violence in Whitman's 'When Lilacs Last in the Dooryard Bloom'd' | year = 1984 | journal = Walt Whitman Quarterly Review | doi = 10.13008/2153-3695.1043 }} {{div col end}} === ഓൺലൈൻ ഉറവിടങ്ങൾ === *{{cite web | url =https://poets.org/glossary/anaphora | title = Poetic Technique: Anaphora | publisher = American Academy of Poets | ref = {{sfnref|Anaphora}} }} ===കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക്=== * Cavitch, Max. 2007. ''American Elegy: The Poetry of Mourning from the Puritans to Whitman''. University of Minnesota Press. {{ISBN|0-8166-4893-X}} * {{cite book|last=Olmstead|first=Andrew|title=Roger Sessions: A Biography|url=https://archive.org/details/rogersessionsbio0000olms|year=2008|publisher=Routledge|location=New York|ref=none}} * {{cite book|last=Whitman|first=Walt|title=[[Leaves of Grass]]|year=1891–1892|publisher=David McKay|location=Philadelphia|ref=none}} ==ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ== {{commons category}} * [http://www.whitmanarchive.org The Walt Whitman Archive] * [http://www.poetryfoundation.org/poem/174748 "When Lilacs Last in the Dooryard Bloom'd"] at the Poetry Foundation website * [http://www.bartleby.com/42/821.html "When Lilacs Last in the Dooryard Bloom'd"] from ''[[Harvard Classics|The Harvard Classics]]'' via Bartleby.com {{Walt Whitman}} {{When Lilacs Last in the Dooryard Bloom'd}}{{Abraham Lincoln}} [[വർഗ്ഗം:കവിതകൾ]] 53qb3yyu5y637lxsn51wznvi2yfbd3b 4 669636 4673149 4672672 2026-10-03T13:49:25Z ~2026-53220-64 223741 4673149 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ {{PU|WP:WLS26}} <div style="width: 99%; color: #333;padding:15px; {{box-shadow|0|0|6px|#143d9f}} {{border-radius|15px}}"> {{ombox | type = notice | image = [[പ്രമാണം:Wiki Loves Schools Logo.svg|100ബിന്ദു]] |imageright = [[പ്രമാണം:Books with Apple Flat Icon Vector.svg|120ബിന്ദു]] |style = font-weight:bold; font-size:1.6em; background:#ecf6e8;border-color:#143d9f;border-width:4px;border-radius:15px;width:96% !important;margin:10px auto !important; |textstyle = text-align: center; | text = വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026 <hr/> 27 ജൂലൈ 2026 - 30 സെപ്റ്റംബർ 2026 }} {{shortcut|WP:WLS26}} മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ കേരളത്തിലെ സ്കൂളുകളെക്കുറിച്ചുള്ള ഉള്ളടക്കം ചേർക്കുന്നതിനും വികസിപ്പിക്കുന്നതിനും മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനുമായി സംഘടിപ്പിക്കുന്ന ഒരു തിരുത്തൽ യജ്ഞമാണ് '''വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026'''. കേരളത്തിലെ വിദ്യാലയങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള വിശദവും സമഗ്രവുമായ വിവരശേഖരം നിർമ്മിക്കുക. കേരളത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട സ്കൂളുകളെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരം വികസിപ്പിക്കുക എന്നിവയാണ് എന്നതാണ് ഈ പരിപാടിയുടെ ലക്ഷ്യം. <div style="display:flex; justify-content: center; align-items: center; "> <div style="text-align:center; display: flex;"> {{Clickable button 2|മെറ്റ താൾ|url=https://w.wiki/FN$a|class=mw-ui-progressive}} {{Clickable button 2|പങ്കെടുക്കുക |url={{fullurl:{{FULLPAGENAME}}/പങ്കെടുക്കുന്നവർ}} |class=mw-ui-progressive}} {{Clickable button 2|പരിശീലിക്കുക |url={{fullurl:{{FULLPAGENAME}}/പരിശീലനം}} |class=mw-ui-progressive}} {{Clickable button 2|തുടങ്ങാവുന്ന ലേഖനങ്ങൾ |url={{fullurl:{{FULLPAGENAME}}/തുടങ്ങാവുന്ന ലേഖനങ്ങൾ}} |class=mw-ui-progressive}} {{Clickable button 2|ടെംപ്ലേറ്റ് |url={{fullurl:{{FULLPAGENAME}}/ടെംപ്ലേറ്റ്}} |class=mw-ui-progressive}} {{Clickable button 2|ലേഖനങ്ങൾ സമർപ്പിക്കുക (Wikistar)|url=https://wikistar.toolforge.org/campaigns/wls26|class=mw-ui-destructive}} </div> ##``~kirangnair </div> <div style="font-size: 36px; color: rgb(68, 68, 68); font-weight: bold; border: 1px solid rgb(136, 136, 136); box-shadow: 2px 1px 4px rgb(136, 136, 136); border-radius: 4px; padding: 10px 40px; margin: 10px 0px; text-align: center"> <p style="margin:0px;padding:0px;"> <span style="font-size:17px;">ലേഖനങ്ങൾ പരിഗണിക്കുന്നതിനായി '''[https://wikistar.toolforge.org/campaigns/wls26/submissions വിക്കിസ്റ്റാർ ടൂളിൽ]''' ലേഖനങ്ങൾ ചേർക്കേണ്ടതാണ്.</span> </p> </div> <div style="display:flex; justify-content: center; align-items: center;"> <div style="display:flex; "> ആകെ <span style="font-size:80px; font-weight:bold;">[[:വർഗ്ഗം:വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026 തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ ഭാഗമായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങൾ|{{PAGESINCATEGORY:വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026 തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ ഭാഗമായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങൾ}}]] </span> ലേഖനങ്ങൾ . [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=purge}}<br/>( പുതുക്കുക)]<br/> </div> </div> ==നിയമങ്ങൾ== ഒരു ലേഖനം വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026 പരിപാടിയിലേക്ക് പരിഗണിക്കുന്നതിനായി താഴെപ്പറയുന്ന നിബന്ധനകൾ പാലിക്കണം. ഇവ ഒരു നല്ല ലേഖനം ഉണ്ടാവുന്നതിലേക്കുവേണ്ടികൂടിയാണ്. * ലേഖനം 2026 ജൂലൈ 27 നും 2026 സെപ്റ്റംബർ 30 നും ഇടയിൽ സൃഷ്ടിച്ചവ ആയിരിക്കണം. * ലേഖനം മിനിമം 300 വാക്കുകൾ അടങ്ങിയതായിരിക്കണം. 3000 ബൈറ്റ്സ് ഡാറ്റ ഉണ്ടായിരിക്കണം. ഒറ്റവരി ലേഖനങ്ങളുടെ ആധിക്യം കുറക്കാനാണിത്. * ലേഖനത്തിന് യാന്ത്രിക പരിഭാഷയേക്കാളും നല്ലരീതിയിൽ വായിക്കാവുന്ന ഭാഷ ഉള്ളതായിരിക്കണം. * [[WP:Notability|ശ്രദ്ധേയത]] നയം പിൻതുടരുന്ന ലേഖനങ്ങളായിരിക്കണം നിർമ്മിക്കേണ്ടത്. * ലേഖനത്തിന് ആവശ്യത്തിന് അവലംബങ്ങൾ ഉണ്ടായിരിക്കണം. ലേഖനത്തിലെ ആശയക്കുഴപ്പം സൃഷ്ടിക്കുന്ന വിവരങ്ങൾ മറ്റ് അവലംബങ്ങളിൽ പരിശോധിച്ച് ബോധ്യപ്പെടാവുന്നതായിരിക്കണം. *കേരളത്തിലെ വിദ്യാലയങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിഷയങ്ങളിൽ പെടുന്നതായിരിക്കണം ലേഖനം. * പകർപ്പവകാശ പ്രശ്നങ്ങൾ, കോപ്പിഎഴുത്ത് തുടങ്ങിയ പ്രശ്നങ്ങളിൽനിന്ന് മുക്തമായ ലേഖനങ്ങളായിരിക്കണം. * പട്ടികകൾ, ലിസ്റ്റുകൾ മുതലായവയെ ഈ പരിപാടിയിലേക്ക് പരിഗണിക്കുന്നതല്ല. * ഒരു സംഘാടകൻ എഴുതുന്ന ലേഖനം മറ്റ് സംഘാടകൻ വിലയിരുത്തേണ്ടതാണ്. ==ചിത്രങ്ങൾ ചേർക്കുക== * വിക്കിമീഡിയ കോമൺസിൽ സ്കൂളിന്റെ ചിത്രങ്ങൾ ചേർത്ത് ഈ പദ്ധതിയിൽ പങ്കെടുക്കാവുന്നതാണ്. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്കായി [[:commons:Commons:Wiki Loves Schools|ക്യാമ്പയിൻ പേജ് കാണുക]] == സംഘാടനം == *[[User:Vijayanrajapuram|Vijayanrajapuram]] *[[User:Ranjithsiji|Ranjithsiji]] ==പദ്ധതിയിൽ പങ്കുചേരുക == *നിങ്ങളുടെ വിക്കിമീഡിയ അക്കൗണ്ട് ഉപയോഗിച്ച് {{Clickable button 2|url=https://wikistar.toolforge.org|Login into Wikistar|class=mw-ui-progressive}} ലോഗിൻ ചെയ്യാൻ ലോഗിൻ ചെയ്യുക. *{{Clickable button 2|url=https://wikistar.toolforge.org/campaigns/kcm26|Join Wiki Loves Schools 2026|class=mw-ui-progressive}} കാമ്പെയ്‌ൻ പേജ് തുറന്ന് Join campaign ക്ലിക്ക് ചെയ്യുക. *നിങ്ങൾ ഒരു ലേഖനം സൃഷ്ടിക്കുമ്പോഴോ മെച്ചപ്പെടുത്തുമ്പോഴോ, കാമ്പെയ്‌നിന്റെ സബ്മിഷൻസ് ടാബിൽ ചെന്ന് ലേഖനം സമർപ്പിക്കുക. ചേർത്ത ബൈറ്റുകൾ, പേജ് പുതുതായി സൃഷ്ടിച്ചതാണോ, അതിന്റെ വലുപ്പം നേരിട്ട് വിക്കിപീഡിയ/വിക്കിഡാറ്റയിൽ നിന്ന് എടുക്കുന്നു - നിങ്ങൾ സ്വയം ഒന്നും കണക്കാക്കേണ്ടതില്ല. *ഈ പേജിലെ പങ്കെടുക്കുന്നവരുടെ പട്ടികയിൽ നിങ്ങളുടെ ഉപയോക്തൃനാമം ചേർത്തുകൊണ്ട് നിങ്ങൾക്ക് രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാവുന്നതാണ്. എന്നാൽ പോയന്റുകൾ ടൂൾ ഉപയോഗിച്ച് കണക്കാക്കുന്നതാണ്. '''2026''' സെപ്തംബർ '''30''', '''11:59''' വരെ എപ്പോൾ വേണമെങ്കിലും നിങ്ങൾക്ക് പേര് ചേർക്കാം. നിങ്ങളുടെ പേര് ചേർക്കുന്നതിനായി തൊട്ടുതാഴെകാണുന്ന നീല ബട്ടണിൽ ക്ലിക്ക് ചെയ്യുക. <div style="text-align:center;"> <!-- Please edit the "URL" accordingly, especially the "section" number; thanks --> {{Clickable button 2|ഇപ്പോൾ തന്നെ പേരു ചേർക്കുക! |url={{fullurl:{{FULLPAGENAME}}/പങ്കെടുക്കുന്നവർ}} |class=mw-ui-progressive}} </div> ==പങ്കെടുക്കുന്നവർ== 17.----[[ഉപയോക്താവ്:Shreelatha.Halemane|Shreelatha.Halemane]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Shreelatha.Halemane|സംവാദം]]) 06:48, 8 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) ==ലേഖനങ്ങൾ== ===തുടങ്ങിയ ലേഖനങ്ങൾ=== ഈ തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ ഭാഗമായി [[:വർഗ്ഗം:വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ ഭാഗമായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങൾ|തുടങ്ങിയ ലേഖനങ്ങൾ]] കാണുക. ===വികസിപ്പിച്ച ലേഖനങ്ങൾ=== ഈ തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ ഭാഗമായി [[:വർഗ്ഗം:വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ ഭാഗമായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങൾ|വികസിപ്പിച്ച ലേഖനങ്ങൾ]] കാണുക. ==ഫലകം== തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ ഭാഗമായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങളുടെ സംവാദം താളുകളിൽ ചേർക്കാവുന്ന '''<nowiki>{{വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026|created=yes}}</nowiki>''' എന്ന ഫലകം താഴെക്കൊടുത്തിരിക്കുന്നു. <code><nowiki>{{വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026|created=yes}}</nowiki></code> {{imbox |type=notice |textstyle="border: 2px solid #558b2f; background-color: #fdffe7; padding: 10px;" |image=[[File:Wiki Loves Schools Logo.svg|130px]] |text=ഈ ലേഖനം [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ്|വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026 തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ]] ഭാഗമായി {{#if:{{{expanded|}}}|വികസിപ്പിക്കപ്പെട്ടതാണ്|സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടതാണ്}}.}} നിലവിലുള്ള ലേഖനം വികസിപ്പിക്കുകയാണെങ്കിലും ഇതേ ഫലകം തന്നെയാണു ചേർക്കേണ്ടതു്. എന്നാൽ അതിൽ created എന്നതിനു പകരം expanded എന്നായിരിക്കണം പൂരിപ്പിക്കേണ്ടതു്. അതായതു്: <code> <nowiki>{{വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026|expanded=yes}} </nowiki></code> അപ്പോൾ സംവാദത്താളിൽ ഇങ്ങനെ കാണാം: {{imbox |type=notice |textstyle="border: 2px solid #558b2f; background-color: #fdffe7; padding: 10px;" |image=[[File:Wiki Loves Schools Logo.svg|130px]] |text=ഈ ലേഖനം [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ്|വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026 തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ]] ഭാഗമായി വികസിക്കപ്പെട്ടതാണു്}} ==പ്രായോജകർ== [[File:Wikimedians of Kerala User Group.svg|center|200px|link=:meta:Wikimedians of Kerala]] {{WikiMeetup}} </div> #--[[ഉപയോക്താവ്:Aneshanikkat|Aneshanikkat]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Aneshanikkat|സംവാദം]]) 15:14, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Hema25priya|Hema25priya]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Hema25priya|സംവാദം]]) 14:53, 2 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) cg0gethsaw01of47hlwrcjp6lgb03w9 4673305 4673149 2026-10-04T04:02:44Z Vijayanrajapuram 21314 4673305 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ {{PU|WP:WLS26}} <div style="width: 99%; color: #333;padding:15px; {{box-shadow|0|0|6px|#143d9f}} {{border-radius|15px}}"> {{ombox | type = notice | image = [[പ്രമാണം:Wiki Loves Schools Logo.svg|100ബിന്ദു]] |imageright = [[പ്രമാണം:Books with Apple Flat Icon Vector.svg|120ബിന്ദു]] |style = font-weight:bold; font-size:1.6em; background:#ecf6e8;border-color:#143d9f;border-width:4px;border-radius:15px;width:96% !important;margin:10px auto !important; |textstyle = text-align: center; | text = വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026 <hr/> 27 ജൂലൈ 2026 - 31 ഡിസംബർ 2026 }} {{shortcut|WP:WLS26}} മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ കേരളത്തിലെ സ്കൂളുകളെക്കുറിച്ചുള്ള ഉള്ളടക്കം ചേർക്കുന്നതിനും വികസിപ്പിക്കുന്നതിനും മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനുമായി സംഘടിപ്പിക്കുന്ന ഒരു തിരുത്തൽ യജ്ഞമാണ് '''വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026'''. കേരളത്തിലെ വിദ്യാലയങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള വിശദവും സമഗ്രവുമായ വിവരശേഖരം നിർമ്മിക്കുക. കേരളത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട സ്കൂളുകളെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരം വികസിപ്പിക്കുക എന്നിവയാണ് എന്നതാണ് ഈ പരിപാടിയുടെ ലക്ഷ്യം. <div style="display:flex; justify-content: center; align-items: center; "> <div style="text-align:center; display: flex;"> {{Clickable button 2|മെറ്റ താൾ|url=https://w.wiki/FN$a|class=mw-ui-progressive}} {{Clickable button 2|പങ്കെടുക്കുക |url={{fullurl:{{FULLPAGENAME}}/പങ്കെടുക്കുന്നവർ}} |class=mw-ui-progressive}} {{Clickable button 2|പരിശീലിക്കുക |url={{fullurl:{{FULLPAGENAME}}/പരിശീലനം}} |class=mw-ui-progressive}} {{Clickable button 2|തുടങ്ങാവുന്ന ലേഖനങ്ങൾ |url={{fullurl:{{FULLPAGENAME}}/തുടങ്ങാവുന്ന ലേഖനങ്ങൾ}} |class=mw-ui-progressive}} {{Clickable button 2|ടെംപ്ലേറ്റ് |url={{fullurl:{{FULLPAGENAME}}/ടെംപ്ലേറ്റ്}} |class=mw-ui-progressive}} {{Clickable button 2|ലേഖനങ്ങൾ സമർപ്പിക്കുക (Wikistar)|url=https://wikistar.toolforge.org/campaigns/wls26|class=mw-ui-destructive}} </div> ##``~kirangnair </div> <div style="font-size: 36px; color: rgb(68, 68, 68); font-weight: bold; border: 1px solid rgb(136, 136, 136); box-shadow: 2px 1px 4px rgb(136, 136, 136); border-radius: 4px; padding: 10px 40px; margin: 10px 0px; text-align: center"> <p style="margin:0px;padding:0px;"> <span style="font-size:17px;">ലേഖനങ്ങൾ പരിഗണിക്കുന്നതിനായി '''[https://wikistar.toolforge.org/campaigns/wls26/submissions വിക്കിസ്റ്റാർ ടൂളിൽ]''' ലേഖനങ്ങൾ ചേർക്കേണ്ടതാണ്.</span> </p> </div> <div style="display:flex; justify-content: center; align-items: center;"> <div style="display:flex; "> ആകെ <span style="font-size:80px; font-weight:bold;">[[:വർഗ്ഗം:വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026 തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ ഭാഗമായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങൾ|{{PAGESINCATEGORY:വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026 തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ ഭാഗമായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങൾ}}]] </span> ലേഖനങ്ങൾ . [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=purge}}<br/>( പുതുക്കുക)]<br/> </div> </div> ==നിയമങ്ങൾ== ഒരു ലേഖനം വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026 പരിപാടിയിലേക്ക് പരിഗണിക്കുന്നതിനായി താഴെപ്പറയുന്ന നിബന്ധനകൾ പാലിക്കണം. ഇവ ഒരു നല്ല ലേഖനം ഉണ്ടാവുന്നതിലേക്കുവേണ്ടികൂടിയാണ്. * ലേഖനം 2026 ജൂലൈ 27 നും 2026 ഡിസംബർ 31 നും ഇടയിൽ സൃഷ്ടിച്ചവ ആയിരിക്കണം. * ലേഖനം മിനിമം 300 വാക്കുകൾ അടങ്ങിയതായിരിക്കണം. 3000 ബൈറ്റ്സ് ഡാറ്റ ഉണ്ടായിരിക്കണം. ഒറ്റവരി ലേഖനങ്ങളുടെ ആധിക്യം കുറക്കാനാണിത്. * ലേഖനത്തിന് യാന്ത്രിക പരിഭാഷയേക്കാളും നല്ലരീതിയിൽ വായിക്കാവുന്ന ഭാഷ ഉള്ളതായിരിക്കണം. * [[WP:Notability|ശ്രദ്ധേയത]] നയം പിൻതുടരുന്ന ലേഖനങ്ങളായിരിക്കണം നിർമ്മിക്കേണ്ടത്. * ലേഖനത്തിന് ആവശ്യത്തിന് അവലംബങ്ങൾ ഉണ്ടായിരിക്കണം. ലേഖനത്തിലെ ആശയക്കുഴപ്പം സൃഷ്ടിക്കുന്ന വിവരങ്ങൾ മറ്റ് അവലംബങ്ങളിൽ പരിശോധിച്ച് ബോധ്യപ്പെടാവുന്നതായിരിക്കണം. *കേരളത്തിലെ വിദ്യാലയങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിഷയങ്ങളിൽ പെടുന്നതായിരിക്കണം ലേഖനം. * പകർപ്പവകാശ പ്രശ്നങ്ങൾ, കോപ്പിഎഴുത്ത് തുടങ്ങിയ പ്രശ്നങ്ങളിൽനിന്ന് മുക്തമായ ലേഖനങ്ങളായിരിക്കണം. * പട്ടികകൾ, ലിസ്റ്റുകൾ മുതലായവയെ ഈ പരിപാടിയിലേക്ക് പരിഗണിക്കുന്നതല്ല. * ഒരു സംഘാടകൻ എഴുതുന്ന ലേഖനം മറ്റ് സംഘാടകൻ വിലയിരുത്തേണ്ടതാണ്. ==ചിത്രങ്ങൾ ചേർക്കുക== * വിക്കിമീഡിയ കോമൺസിൽ സ്കൂളിന്റെ ചിത്രങ്ങൾ ചേർത്ത് ഈ പദ്ധതിയിൽ പങ്കെടുക്കാവുന്നതാണ്. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്കായി [[:commons:Commons:Wiki Loves Schools|ക്യാമ്പയിൻ പേജ് കാണുക]] == സംഘാടനം == *[[User:Vijayanrajapuram|Vijayanrajapuram]] *[[User:Ranjithsiji|Ranjithsiji]] ==പദ്ധതിയിൽ പങ്കുചേരുക == *നിങ്ങളുടെ വിക്കിമീഡിയ അക്കൗണ്ട് ഉപയോഗിച്ച് {{Clickable button 2|url=https://wikistar.toolforge.org|Login into Wikistar|class=mw-ui-progressive}} ലോഗിൻ ചെയ്യാൻ ലോഗിൻ ചെയ്യുക. *{{Clickable button 2|url=https://wikistar.toolforge.org/campaigns/kcm26|Join Wiki Loves Schools 2026|class=mw-ui-progressive}} കാമ്പെയ്‌ൻ പേജ് തുറന്ന് Join campaign ക്ലിക്ക് ചെയ്യുക. *നിങ്ങൾ ഒരു ലേഖനം സൃഷ്ടിക്കുമ്പോഴോ മെച്ചപ്പെടുത്തുമ്പോഴോ, കാമ്പെയ്‌നിന്റെ സബ്മിഷൻസ് ടാബിൽ ചെന്ന് ലേഖനം സമർപ്പിക്കുക. ചേർത്ത ബൈറ്റുകൾ, പേജ് പുതുതായി സൃഷ്ടിച്ചതാണോ, അതിന്റെ വലുപ്പം നേരിട്ട് വിക്കിപീഡിയ/വിക്കിഡാറ്റയിൽ നിന്ന് എടുക്കുന്നു - നിങ്ങൾ സ്വയം ഒന്നും കണക്കാക്കേണ്ടതില്ല. *ഈ പേജിലെ പങ്കെടുക്കുന്നവരുടെ പട്ടികയിൽ നിങ്ങളുടെ ഉപയോക്തൃനാമം ചേർത്തുകൊണ്ട് നിങ്ങൾക്ക് രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാവുന്നതാണ്. എന്നാൽ പോയന്റുകൾ ടൂൾ ഉപയോഗിച്ച് കണക്കാക്കുന്നതാണ്. '''2026''' സെപ്തംബർ '''30''', '''11:59''' വരെ എപ്പോൾ വേണമെങ്കിലും നിങ്ങൾക്ക് പേര് ചേർക്കാം. നിങ്ങളുടെ പേര് ചേർക്കുന്നതിനായി തൊട്ടുതാഴെകാണുന്ന നീല ബട്ടണിൽ ക്ലിക്ക് ചെയ്യുക. <div style="text-align:center;"> <!-- Please edit the "URL" accordingly, especially the "section" number; thanks --> {{Clickable button 2|ഇപ്പോൾ തന്നെ പേരു ചേർക്കുക! |url={{fullurl:{{FULLPAGENAME}}/പങ്കെടുക്കുന്നവർ}} |class=mw-ui-progressive}} </div> ==പങ്കെടുക്കുന്നവർ== 17.----[[ഉപയോക്താവ്:Shreelatha.Halemane|Shreelatha.Halemane]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Shreelatha.Halemane|സംവാദം]]) 06:48, 8 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) ==ലേഖനങ്ങൾ== ===തുടങ്ങിയ ലേഖനങ്ങൾ=== ഈ തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ ഭാഗമായി [[:വർഗ്ഗം:വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ ഭാഗമായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങൾ|തുടങ്ങിയ ലേഖനങ്ങൾ]] കാണുക. ===വികസിപ്പിച്ച ലേഖനങ്ങൾ=== ഈ തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ ഭാഗമായി [[:വർഗ്ഗം:വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ ഭാഗമായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങൾ|വികസിപ്പിച്ച ലേഖനങ്ങൾ]] കാണുക. ==ഫലകം== തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ ഭാഗമായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങളുടെ സംവാദം താളുകളിൽ ചേർക്കാവുന്ന '''<nowiki>{{വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026|created=yes}}</nowiki>''' എന്ന ഫലകം താഴെക്കൊടുത്തിരിക്കുന്നു. <code><nowiki>{{വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026|created=yes}}</nowiki></code> {{imbox |type=notice |textstyle="border: 2px solid #558b2f; background-color: #fdffe7; padding: 10px;" |image=[[File:Wiki Loves Schools Logo.svg|130px]] |text=ഈ ലേഖനം [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ്|വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026 തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ]] ഭാഗമായി {{#if:{{{expanded|}}}|വികസിപ്പിക്കപ്പെട്ടതാണ്|സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടതാണ്}}.}} നിലവിലുള്ള ലേഖനം വികസിപ്പിക്കുകയാണെങ്കിലും ഇതേ ഫലകം തന്നെയാണു ചേർക്കേണ്ടതു്. എന്നാൽ അതിൽ created എന്നതിനു പകരം expanded എന്നായിരിക്കണം പൂരിപ്പിക്കേണ്ടതു്. അതായതു്: <code> <nowiki>{{വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026|expanded=yes}} </nowiki></code> അപ്പോൾ സംവാദത്താളിൽ ഇങ്ങനെ കാണാം: {{imbox |type=notice |textstyle="border: 2px solid #558b2f; background-color: #fdffe7; padding: 10px;" |image=[[File:Wiki Loves Schools Logo.svg|130px]] |text=ഈ ലേഖനം [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ്|വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026 തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ]] ഭാഗമായി വികസിക്കപ്പെട്ടതാണു്}} ==പ്രായോജകർ== [[File:Wikimedians of Kerala User Group.svg|center|200px|link=:meta:Wikimedians of Kerala]] {{WikiMeetup}} </div> #--[[ഉപയോക്താവ്:Aneshanikkat|Aneshanikkat]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Aneshanikkat|സംവാദം]]) 15:14, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Hema25priya|Hema25priya]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Hema25priya|സംവാദം]]) 14:53, 2 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) fq2flp8268q1rcietb1o0zfjgxk2inp 4673306 4673305 2026-10-04T04:04:47Z Vijayanrajapuram 21314 /* പദ്ധതിയിൽ പങ്കുചേരുക */ 4673306 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ {{PU|WP:WLS26}} <div style="width: 99%; color: #333;padding:15px; {{box-shadow|0|0|6px|#143d9f}} {{border-radius|15px}}"> {{ombox | type = notice | image = [[പ്രമാണം:Wiki Loves Schools Logo.svg|100ബിന്ദു]] |imageright = [[പ്രമാണം:Books with Apple Flat Icon Vector.svg|120ബിന്ദു]] |style = font-weight:bold; font-size:1.6em; background:#ecf6e8;border-color:#143d9f;border-width:4px;border-radius:15px;width:96% !important;margin:10px auto !important; |textstyle = text-align: center; | text = വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026 <hr/> 27 ജൂലൈ 2026 - 31 ഡിസംബർ 2026 }} {{shortcut|WP:WLS26}} മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ കേരളത്തിലെ സ്കൂളുകളെക്കുറിച്ചുള്ള ഉള്ളടക്കം ചേർക്കുന്നതിനും വികസിപ്പിക്കുന്നതിനും മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനുമായി സംഘടിപ്പിക്കുന്ന ഒരു തിരുത്തൽ യജ്ഞമാണ് '''വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026'''. കേരളത്തിലെ വിദ്യാലയങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള വിശദവും സമഗ്രവുമായ വിവരശേഖരം നിർമ്മിക്കുക. കേരളത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട സ്കൂളുകളെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരം വികസിപ്പിക്കുക എന്നിവയാണ് എന്നതാണ് ഈ പരിപാടിയുടെ ലക്ഷ്യം. <div style="display:flex; justify-content: center; align-items: center; "> <div style="text-align:center; display: flex;"> {{Clickable button 2|മെറ്റ താൾ|url=https://w.wiki/FN$a|class=mw-ui-progressive}} {{Clickable button 2|പങ്കെടുക്കുക |url={{fullurl:{{FULLPAGENAME}}/പങ്കെടുക്കുന്നവർ}} |class=mw-ui-progressive}} {{Clickable button 2|പരിശീലിക്കുക |url={{fullurl:{{FULLPAGENAME}}/പരിശീലനം}} |class=mw-ui-progressive}} {{Clickable button 2|തുടങ്ങാവുന്ന ലേഖനങ്ങൾ |url={{fullurl:{{FULLPAGENAME}}/തുടങ്ങാവുന്ന ലേഖനങ്ങൾ}} |class=mw-ui-progressive}} {{Clickable button 2|ടെംപ്ലേറ്റ് |url={{fullurl:{{FULLPAGENAME}}/ടെംപ്ലേറ്റ്}} |class=mw-ui-progressive}} {{Clickable button 2|ലേഖനങ്ങൾ സമർപ്പിക്കുക (Wikistar)|url=https://wikistar.toolforge.org/campaigns/wls26|class=mw-ui-destructive}} </div> ##``~kirangnair </div> <div style="font-size: 36px; color: rgb(68, 68, 68); font-weight: bold; border: 1px solid rgb(136, 136, 136); box-shadow: 2px 1px 4px rgb(136, 136, 136); border-radius: 4px; padding: 10px 40px; margin: 10px 0px; text-align: center"> <p style="margin:0px;padding:0px;"> <span style="font-size:17px;">ലേഖനങ്ങൾ പരിഗണിക്കുന്നതിനായി '''[https://wikistar.toolforge.org/campaigns/wls26/submissions വിക്കിസ്റ്റാർ ടൂളിൽ]''' ലേഖനങ്ങൾ ചേർക്കേണ്ടതാണ്.</span> </p> </div> <div style="display:flex; justify-content: center; align-items: center;"> <div style="display:flex; "> ആകെ <span style="font-size:80px; font-weight:bold;">[[:വർഗ്ഗം:വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026 തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ ഭാഗമായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങൾ|{{PAGESINCATEGORY:വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026 തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ ഭാഗമായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങൾ}}]] </span> ലേഖനങ്ങൾ . [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=purge}}<br/>( പുതുക്കുക)]<br/> </div> </div> ==നിയമങ്ങൾ== ഒരു ലേഖനം വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026 പരിപാടിയിലേക്ക് പരിഗണിക്കുന്നതിനായി താഴെപ്പറയുന്ന നിബന്ധനകൾ പാലിക്കണം. ഇവ ഒരു നല്ല ലേഖനം ഉണ്ടാവുന്നതിലേക്കുവേണ്ടികൂടിയാണ്. * ലേഖനം 2026 ജൂലൈ 27 നും 2026 ഡിസംബർ 31 നും ഇടയിൽ സൃഷ്ടിച്ചവ ആയിരിക്കണം. * ലേഖനം മിനിമം 300 വാക്കുകൾ അടങ്ങിയതായിരിക്കണം. 3000 ബൈറ്റ്സ് ഡാറ്റ ഉണ്ടായിരിക്കണം. ഒറ്റവരി ലേഖനങ്ങളുടെ ആധിക്യം കുറക്കാനാണിത്. * ലേഖനത്തിന് യാന്ത്രിക പരിഭാഷയേക്കാളും നല്ലരീതിയിൽ വായിക്കാവുന്ന ഭാഷ ഉള്ളതായിരിക്കണം. * [[WP:Notability|ശ്രദ്ധേയത]] നയം പിൻതുടരുന്ന ലേഖനങ്ങളായിരിക്കണം നിർമ്മിക്കേണ്ടത്. * ലേഖനത്തിന് ആവശ്യത്തിന് അവലംബങ്ങൾ ഉണ്ടായിരിക്കണം. ലേഖനത്തിലെ ആശയക്കുഴപ്പം സൃഷ്ടിക്കുന്ന വിവരങ്ങൾ മറ്റ് അവലംബങ്ങളിൽ പരിശോധിച്ച് ബോധ്യപ്പെടാവുന്നതായിരിക്കണം. *കേരളത്തിലെ വിദ്യാലയങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിഷയങ്ങളിൽ പെടുന്നതായിരിക്കണം ലേഖനം. * പകർപ്പവകാശ പ്രശ്നങ്ങൾ, കോപ്പിഎഴുത്ത് തുടങ്ങിയ പ്രശ്നങ്ങളിൽനിന്ന് മുക്തമായ ലേഖനങ്ങളായിരിക്കണം. * പട്ടികകൾ, ലിസ്റ്റുകൾ മുതലായവയെ ഈ പരിപാടിയിലേക്ക് പരിഗണിക്കുന്നതല്ല. * ഒരു സംഘാടകൻ എഴുതുന്ന ലേഖനം മറ്റ് സംഘാടകൻ വിലയിരുത്തേണ്ടതാണ്. ==ചിത്രങ്ങൾ ചേർക്കുക== * വിക്കിമീഡിയ കോമൺസിൽ സ്കൂളിന്റെ ചിത്രങ്ങൾ ചേർത്ത് ഈ പദ്ധതിയിൽ പങ്കെടുക്കാവുന്നതാണ്. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്കായി [[:commons:Commons:Wiki Loves Schools|ക്യാമ്പയിൻ പേജ് കാണുക]] == സംഘാടനം == *[[User:Vijayanrajapuram|Vijayanrajapuram]] *[[User:Ranjithsiji|Ranjithsiji]] ==പദ്ധതിയിൽ പങ്കുചേരുക == *നിങ്ങളുടെ വിക്കിമീഡിയ അക്കൗണ്ട് ഉപയോഗിച്ച് {{Clickable button 2|url=https://wikistar.toolforge.org|Login into Wikistar|class=mw-ui-progressive}} ലോഗിൻ ചെയ്യാൻ ലോഗിൻ ചെയ്യുക. *{{Clickable button 2|url=https://wikistar.toolforge.org/campaigns/kcm26|Join Wiki Loves Schools 2026|class=mw-ui-progressive}} കാമ്പെയ്‌ൻ പേജ് തുറന്ന് Join campaign ക്ലിക്ക് ചെയ്യുക. *നിങ്ങൾ ഒരു ലേഖനം സൃഷ്ടിക്കുമ്പോഴോ മെച്ചപ്പെടുത്തുമ്പോഴോ, കാമ്പെയ്‌നിന്റെ സബ്മിഷൻസ് ടാബിൽ ചെന്ന് ലേഖനം സമർപ്പിക്കുക. ചേർത്ത ബൈറ്റുകൾ, പേജ് പുതുതായി സൃഷ്ടിച്ചതാണോ, അതിന്റെ വലുപ്പം നേരിട്ട് വിക്കിപീഡിയ/വിക്കിഡാറ്റയിൽ നിന്ന് എടുക്കുന്നു - നിങ്ങൾ സ്വയം ഒന്നും കണക്കാക്കേണ്ടതില്ല. *ഈ പേജിലെ പങ്കെടുക്കുന്നവരുടെ പട്ടികയിൽ നിങ്ങളുടെ ഉപയോക്തൃനാമം ചേർത്തുകൊണ്ട് നിങ്ങൾക്ക് രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാവുന്നതാണ്. എന്നാൽ പോയന്റുകൾ ടൂൾ ഉപയോഗിച്ച് കണക്കാക്കുന്നതാണ്. '''2026''' ഡിസംബർ '''31''', '''11:59''' വരെ എപ്പോൾ വേണമെങ്കിലും നിങ്ങൾക്ക് പേര് ചേർക്കാം. നിങ്ങളുടെ പേര് ചേർക്കുന്നതിനായി തൊട്ടുതാഴെകാണുന്ന നീല ബട്ടണിൽ ക്ലിക്ക് ചെയ്യുക. <div style="text-align:center;"> <!-- Please edit the "URL" accordingly, especially the "section" number; thanks --> {{Clickable button 2|ഇപ്പോൾ തന്നെ പേരു ചേർക്കുക! |url={{fullurl:{{FULLPAGENAME}}/പങ്കെടുക്കുന്നവർ}} |class=mw-ui-progressive}} </div> ==പങ്കെടുക്കുന്നവർ== 17.----[[ഉപയോക്താവ്:Shreelatha.Halemane|Shreelatha.Halemane]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Shreelatha.Halemane|സംവാദം]]) 06:48, 8 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) ==ലേഖനങ്ങൾ== ===തുടങ്ങിയ ലേഖനങ്ങൾ=== ഈ തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ ഭാഗമായി [[:വർഗ്ഗം:വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ ഭാഗമായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങൾ|തുടങ്ങിയ ലേഖനങ്ങൾ]] കാണുക. ===വികസിപ്പിച്ച ലേഖനങ്ങൾ=== ഈ തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ ഭാഗമായി [[:വർഗ്ഗം:വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ ഭാഗമായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങൾ|വികസിപ്പിച്ച ലേഖനങ്ങൾ]] കാണുക. ==ഫലകം== തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ ഭാഗമായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങളുടെ സംവാദം താളുകളിൽ ചേർക്കാവുന്ന '''<nowiki>{{വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026|created=yes}}</nowiki>''' എന്ന ഫലകം താഴെക്കൊടുത്തിരിക്കുന്നു. <code><nowiki>{{വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026|created=yes}}</nowiki></code> {{imbox |type=notice |textstyle="border: 2px solid #558b2f; background-color: #fdffe7; padding: 10px;" |image=[[File:Wiki Loves Schools Logo.svg|130px]] |text=ഈ ലേഖനം [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ്|വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026 തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ]] ഭാഗമായി {{#if:{{{expanded|}}}|വികസിപ്പിക്കപ്പെട്ടതാണ്|സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടതാണ്}}.}} നിലവിലുള്ള ലേഖനം വികസിപ്പിക്കുകയാണെങ്കിലും ഇതേ ഫലകം തന്നെയാണു ചേർക്കേണ്ടതു്. എന്നാൽ അതിൽ created എന്നതിനു പകരം expanded എന്നായിരിക്കണം പൂരിപ്പിക്കേണ്ടതു്. അതായതു്: <code> <nowiki>{{വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026|expanded=yes}} </nowiki></code> അപ്പോൾ സംവാദത്താളിൽ ഇങ്ങനെ കാണാം: {{imbox |type=notice |textstyle="border: 2px solid #558b2f; background-color: #fdffe7; padding: 10px;" |image=[[File:Wiki Loves Schools Logo.svg|130px]] |text=ഈ ലേഖനം [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ്|വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026 തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ]] ഭാഗമായി വികസിക്കപ്പെട്ടതാണു്}} ==പ്രായോജകർ== [[File:Wikimedians of Kerala User Group.svg|center|200px|link=:meta:Wikimedians of Kerala]] {{WikiMeetup}} </div> #--[[ഉപയോക്താവ്:Aneshanikkat|Aneshanikkat]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Aneshanikkat|സംവാദം]]) 15:14, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Hema25priya|Hema25priya]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Hema25priya|സംവാദം]]) 14:53, 2 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) 8f1293hscskm8lyxzim3b8179agt7kd 4673307 4673306 2026-10-04T04:05:37Z Vijayanrajapuram 21314 /* പ്രായോജകർ */ 4673307 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ {{PU|WP:WLS26}} <div style="width: 99%; color: #333;padding:15px; {{box-shadow|0|0|6px|#143d9f}} {{border-radius|15px}}"> {{ombox | type = notice | image = [[പ്രമാണം:Wiki Loves Schools Logo.svg|100ബിന്ദു]] |imageright = [[പ്രമാണം:Books with Apple Flat Icon Vector.svg|120ബിന്ദു]] |style = font-weight:bold; font-size:1.6em; background:#ecf6e8;border-color:#143d9f;border-width:4px;border-radius:15px;width:96% !important;margin:10px auto !important; |textstyle = text-align: center; | text = വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026 <hr/> 27 ജൂലൈ 2026 - 31 ഡിസംബർ 2026 }} {{shortcut|WP:WLS26}} മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ കേരളത്തിലെ സ്കൂളുകളെക്കുറിച്ചുള്ള ഉള്ളടക്കം ചേർക്കുന്നതിനും വികസിപ്പിക്കുന്നതിനും മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനുമായി സംഘടിപ്പിക്കുന്ന ഒരു തിരുത്തൽ യജ്ഞമാണ് '''വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026'''. കേരളത്തിലെ വിദ്യാലയങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള വിശദവും സമഗ്രവുമായ വിവരശേഖരം നിർമ്മിക്കുക. കേരളത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട സ്കൂളുകളെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരം വികസിപ്പിക്കുക എന്നിവയാണ് എന്നതാണ് ഈ പരിപാടിയുടെ ലക്ഷ്യം. <div style="display:flex; justify-content: center; align-items: center; "> <div style="text-align:center; display: flex;"> {{Clickable button 2|മെറ്റ താൾ|url=https://w.wiki/FN$a|class=mw-ui-progressive}} {{Clickable button 2|പങ്കെടുക്കുക |url={{fullurl:{{FULLPAGENAME}}/പങ്കെടുക്കുന്നവർ}} |class=mw-ui-progressive}} {{Clickable button 2|പരിശീലിക്കുക |url={{fullurl:{{FULLPAGENAME}}/പരിശീലനം}} |class=mw-ui-progressive}} {{Clickable button 2|തുടങ്ങാവുന്ന ലേഖനങ്ങൾ |url={{fullurl:{{FULLPAGENAME}}/തുടങ്ങാവുന്ന ലേഖനങ്ങൾ}} |class=mw-ui-progressive}} {{Clickable button 2|ടെംപ്ലേറ്റ് |url={{fullurl:{{FULLPAGENAME}}/ടെംപ്ലേറ്റ്}} |class=mw-ui-progressive}} {{Clickable button 2|ലേഖനങ്ങൾ സമർപ്പിക്കുക (Wikistar)|url=https://wikistar.toolforge.org/campaigns/wls26|class=mw-ui-destructive}} </div> ##``~kirangnair </div> <div style="font-size: 36px; color: rgb(68, 68, 68); font-weight: bold; border: 1px solid rgb(136, 136, 136); box-shadow: 2px 1px 4px rgb(136, 136, 136); border-radius: 4px; padding: 10px 40px; margin: 10px 0px; text-align: center"> <p style="margin:0px;padding:0px;"> <span style="font-size:17px;">ലേഖനങ്ങൾ പരിഗണിക്കുന്നതിനായി '''[https://wikistar.toolforge.org/campaigns/wls26/submissions വിക്കിസ്റ്റാർ ടൂളിൽ]''' ലേഖനങ്ങൾ ചേർക്കേണ്ടതാണ്.</span> </p> </div> <div style="display:flex; justify-content: center; align-items: center;"> <div style="display:flex; "> ആകെ <span style="font-size:80px; font-weight:bold;">[[:വർഗ്ഗം:വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026 തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ ഭാഗമായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങൾ|{{PAGESINCATEGORY:വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026 തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ ഭാഗമായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങൾ}}]] </span> ലേഖനങ്ങൾ . [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=purge}}<br/>( പുതുക്കുക)]<br/> </div> </div> ==നിയമങ്ങൾ== ഒരു ലേഖനം വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026 പരിപാടിയിലേക്ക് പരിഗണിക്കുന്നതിനായി താഴെപ്പറയുന്ന നിബന്ധനകൾ പാലിക്കണം. ഇവ ഒരു നല്ല ലേഖനം ഉണ്ടാവുന്നതിലേക്കുവേണ്ടികൂടിയാണ്. * ലേഖനം 2026 ജൂലൈ 27 നും 2026 ഡിസംബർ 31 നും ഇടയിൽ സൃഷ്ടിച്ചവ ആയിരിക്കണം. * ലേഖനം മിനിമം 300 വാക്കുകൾ അടങ്ങിയതായിരിക്കണം. 3000 ബൈറ്റ്സ് ഡാറ്റ ഉണ്ടായിരിക്കണം. ഒറ്റവരി ലേഖനങ്ങളുടെ ആധിക്യം കുറക്കാനാണിത്. * ലേഖനത്തിന് യാന്ത്രിക പരിഭാഷയേക്കാളും നല്ലരീതിയിൽ വായിക്കാവുന്ന ഭാഷ ഉള്ളതായിരിക്കണം. * [[WP:Notability|ശ്രദ്ധേയത]] നയം പിൻതുടരുന്ന ലേഖനങ്ങളായിരിക്കണം നിർമ്മിക്കേണ്ടത്. * ലേഖനത്തിന് ആവശ്യത്തിന് അവലംബങ്ങൾ ഉണ്ടായിരിക്കണം. ലേഖനത്തിലെ ആശയക്കുഴപ്പം സൃഷ്ടിക്കുന്ന വിവരങ്ങൾ മറ്റ് അവലംബങ്ങളിൽ പരിശോധിച്ച് ബോധ്യപ്പെടാവുന്നതായിരിക്കണം. *കേരളത്തിലെ വിദ്യാലയങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിഷയങ്ങളിൽ പെടുന്നതായിരിക്കണം ലേഖനം. * പകർപ്പവകാശ പ്രശ്നങ്ങൾ, കോപ്പിഎഴുത്ത് തുടങ്ങിയ പ്രശ്നങ്ങളിൽനിന്ന് മുക്തമായ ലേഖനങ്ങളായിരിക്കണം. * പട്ടികകൾ, ലിസ്റ്റുകൾ മുതലായവയെ ഈ പരിപാടിയിലേക്ക് പരിഗണിക്കുന്നതല്ല. * ഒരു സംഘാടകൻ എഴുതുന്ന ലേഖനം മറ്റ് സംഘാടകൻ വിലയിരുത്തേണ്ടതാണ്. ==ചിത്രങ്ങൾ ചേർക്കുക== * വിക്കിമീഡിയ കോമൺസിൽ സ്കൂളിന്റെ ചിത്രങ്ങൾ ചേർത്ത് ഈ പദ്ധതിയിൽ പങ്കെടുക്കാവുന്നതാണ്. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്കായി [[:commons:Commons:Wiki Loves Schools|ക്യാമ്പയിൻ പേജ് കാണുക]] == സംഘാടനം == *[[User:Vijayanrajapuram|Vijayanrajapuram]] *[[User:Ranjithsiji|Ranjithsiji]] ==പദ്ധതിയിൽ പങ്കുചേരുക == *നിങ്ങളുടെ വിക്കിമീഡിയ അക്കൗണ്ട് ഉപയോഗിച്ച് {{Clickable button 2|url=https://wikistar.toolforge.org|Login into Wikistar|class=mw-ui-progressive}} ലോഗിൻ ചെയ്യാൻ ലോഗിൻ ചെയ്യുക. *{{Clickable button 2|url=https://wikistar.toolforge.org/campaigns/kcm26|Join Wiki Loves Schools 2026|class=mw-ui-progressive}} കാമ്പെയ്‌ൻ പേജ് തുറന്ന് Join campaign ക്ലിക്ക് ചെയ്യുക. *നിങ്ങൾ ഒരു ലേഖനം സൃഷ്ടിക്കുമ്പോഴോ മെച്ചപ്പെടുത്തുമ്പോഴോ, കാമ്പെയ്‌നിന്റെ സബ്മിഷൻസ് ടാബിൽ ചെന്ന് ലേഖനം സമർപ്പിക്കുക. ചേർത്ത ബൈറ്റുകൾ, പേജ് പുതുതായി സൃഷ്ടിച്ചതാണോ, അതിന്റെ വലുപ്പം നേരിട്ട് വിക്കിപീഡിയ/വിക്കിഡാറ്റയിൽ നിന്ന് എടുക്കുന്നു - നിങ്ങൾ സ്വയം ഒന്നും കണക്കാക്കേണ്ടതില്ല. *ഈ പേജിലെ പങ്കെടുക്കുന്നവരുടെ പട്ടികയിൽ നിങ്ങളുടെ ഉപയോക്തൃനാമം ചേർത്തുകൊണ്ട് നിങ്ങൾക്ക് രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാവുന്നതാണ്. എന്നാൽ പോയന്റുകൾ ടൂൾ ഉപയോഗിച്ച് കണക്കാക്കുന്നതാണ്. '''2026''' ഡിസംബർ '''31''', '''11:59''' വരെ എപ്പോൾ വേണമെങ്കിലും നിങ്ങൾക്ക് പേര് ചേർക്കാം. നിങ്ങളുടെ പേര് ചേർക്കുന്നതിനായി തൊട്ടുതാഴെകാണുന്ന നീല ബട്ടണിൽ ക്ലിക്ക് ചെയ്യുക. <div style="text-align:center;"> <!-- Please edit the "URL" accordingly, especially the "section" number; thanks --> {{Clickable button 2|ഇപ്പോൾ തന്നെ പേരു ചേർക്കുക! |url={{fullurl:{{FULLPAGENAME}}/പങ്കെടുക്കുന്നവർ}} |class=mw-ui-progressive}} </div> ==പങ്കെടുക്കുന്നവർ== 17.----[[ഉപയോക്താവ്:Shreelatha.Halemane|Shreelatha.Halemane]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Shreelatha.Halemane|സംവാദം]]) 06:48, 8 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) ==ലേഖനങ്ങൾ== ===തുടങ്ങിയ ലേഖനങ്ങൾ=== ഈ തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ ഭാഗമായി [[:വർഗ്ഗം:വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ ഭാഗമായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങൾ|തുടങ്ങിയ ലേഖനങ്ങൾ]] കാണുക. ===വികസിപ്പിച്ച ലേഖനങ്ങൾ=== ഈ തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ ഭാഗമായി [[:വർഗ്ഗം:വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ ഭാഗമായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങൾ|വികസിപ്പിച്ച ലേഖനങ്ങൾ]] കാണുക. ==ഫലകം== തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ ഭാഗമായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങളുടെ സംവാദം താളുകളിൽ ചേർക്കാവുന്ന '''<nowiki>{{വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026|created=yes}}</nowiki>''' എന്ന ഫലകം താഴെക്കൊടുത്തിരിക്കുന്നു. <code><nowiki>{{വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026|created=yes}}</nowiki></code> {{imbox |type=notice |textstyle="border: 2px solid #558b2f; background-color: #fdffe7; padding: 10px;" |image=[[File:Wiki Loves Schools Logo.svg|130px]] |text=ഈ ലേഖനം [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ്|വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026 തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ]] ഭാഗമായി {{#if:{{{expanded|}}}|വികസിപ്പിക്കപ്പെട്ടതാണ്|സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടതാണ്}}.}} നിലവിലുള്ള ലേഖനം വികസിപ്പിക്കുകയാണെങ്കിലും ഇതേ ഫലകം തന്നെയാണു ചേർക്കേണ്ടതു്. എന്നാൽ അതിൽ created എന്നതിനു പകരം expanded എന്നായിരിക്കണം പൂരിപ്പിക്കേണ്ടതു്. അതായതു്: <code> <nowiki>{{വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026|expanded=yes}} </nowiki></code> അപ്പോൾ സംവാദത്താളിൽ ഇങ്ങനെ കാണാം: {{imbox |type=notice |textstyle="border: 2px solid #558b2f; background-color: #fdffe7; padding: 10px;" |image=[[File:Wiki Loves Schools Logo.svg|130px]] |text=ഈ ലേഖനം [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ്|വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026 തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ]] ഭാഗമായി വികസിക്കപ്പെട്ടതാണു്}} ==പ്രായോജകർ== [[File:Wikimedians of Kerala User Group.svg|center|200px|link=:meta:Wikimedians of Kerala]] {{WikiMeetup}} </div> p18k828s1mhefvejblum8g4ruarkzmn 4673309 4673307 2026-10-04T04:07:02Z Vijayanrajapuram 21314 /* പങ്കെടുക്കുന്നവർ */ 4673309 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ {{PU|WP:WLS26}} <div style="width: 99%; color: #333;padding:15px; {{box-shadow|0|0|6px|#143d9f}} {{border-radius|15px}}"> {{ombox | type = notice | image = [[പ്രമാണം:Wiki Loves Schools Logo.svg|100ബിന്ദു]] |imageright = [[പ്രമാണം:Books with Apple Flat Icon Vector.svg|120ബിന്ദു]] |style = font-weight:bold; font-size:1.6em; background:#ecf6e8;border-color:#143d9f;border-width:4px;border-radius:15px;width:96% !important;margin:10px auto !important; |textstyle = text-align: center; | text = വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026 <hr/> 27 ജൂലൈ 2026 - 31 ഡിസംബർ 2026 }} {{shortcut|WP:WLS26}} മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ കേരളത്തിലെ സ്കൂളുകളെക്കുറിച്ചുള്ള ഉള്ളടക്കം ചേർക്കുന്നതിനും വികസിപ്പിക്കുന്നതിനും മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനുമായി സംഘടിപ്പിക്കുന്ന ഒരു തിരുത്തൽ യജ്ഞമാണ് '''വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026'''. കേരളത്തിലെ വിദ്യാലയങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള വിശദവും സമഗ്രവുമായ വിവരശേഖരം നിർമ്മിക്കുക. കേരളത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട സ്കൂളുകളെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരം വികസിപ്പിക്കുക എന്നിവയാണ് എന്നതാണ് ഈ പരിപാടിയുടെ ലക്ഷ്യം. <div style="display:flex; justify-content: center; align-items: center; "> <div style="text-align:center; display: flex;"> {{Clickable button 2|മെറ്റ താൾ|url=https://w.wiki/FN$a|class=mw-ui-progressive}} {{Clickable button 2|പങ്കെടുക്കുക |url={{fullurl:{{FULLPAGENAME}}/പങ്കെടുക്കുന്നവർ}} |class=mw-ui-progressive}} {{Clickable button 2|പരിശീലിക്കുക |url={{fullurl:{{FULLPAGENAME}}/പരിശീലനം}} |class=mw-ui-progressive}} {{Clickable button 2|തുടങ്ങാവുന്ന ലേഖനങ്ങൾ |url={{fullurl:{{FULLPAGENAME}}/തുടങ്ങാവുന്ന ലേഖനങ്ങൾ}} |class=mw-ui-progressive}} {{Clickable button 2|ടെംപ്ലേറ്റ് |url={{fullurl:{{FULLPAGENAME}}/ടെംപ്ലേറ്റ്}} |class=mw-ui-progressive}} {{Clickable button 2|ലേഖനങ്ങൾ സമർപ്പിക്കുക (Wikistar)|url=https://wikistar.toolforge.org/campaigns/wls26|class=mw-ui-destructive}} </div> ##``~kirangnair </div> <div style="font-size: 36px; color: rgb(68, 68, 68); font-weight: bold; border: 1px solid rgb(136, 136, 136); box-shadow: 2px 1px 4px rgb(136, 136, 136); border-radius: 4px; padding: 10px 40px; margin: 10px 0px; text-align: center"> <p style="margin:0px;padding:0px;"> <span style="font-size:17px;">ലേഖനങ്ങൾ പരിഗണിക്കുന്നതിനായി '''[https://wikistar.toolforge.org/campaigns/wls26/submissions വിക്കിസ്റ്റാർ ടൂളിൽ]''' ലേഖനങ്ങൾ ചേർക്കേണ്ടതാണ്.</span> </p> </div> <div style="display:flex; justify-content: center; align-items: center;"> <div style="display:flex; "> ആകെ <span style="font-size:80px; font-weight:bold;">[[:വർഗ്ഗം:വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026 തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ ഭാഗമായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങൾ|{{PAGESINCATEGORY:വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026 തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ ഭാഗമായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങൾ}}]] </span> ലേഖനങ്ങൾ . [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=purge}}<br/>( പുതുക്കുക)]<br/> </div> </div> ==നിയമങ്ങൾ== ഒരു ലേഖനം വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026 പരിപാടിയിലേക്ക് പരിഗണിക്കുന്നതിനായി താഴെപ്പറയുന്ന നിബന്ധനകൾ പാലിക്കണം. ഇവ ഒരു നല്ല ലേഖനം ഉണ്ടാവുന്നതിലേക്കുവേണ്ടികൂടിയാണ്. * ലേഖനം 2026 ജൂലൈ 27 നും 2026 ഡിസംബർ 31 നും ഇടയിൽ സൃഷ്ടിച്ചവ ആയിരിക്കണം. * ലേഖനം മിനിമം 300 വാക്കുകൾ അടങ്ങിയതായിരിക്കണം. 3000 ബൈറ്റ്സ് ഡാറ്റ ഉണ്ടായിരിക്കണം. ഒറ്റവരി ലേഖനങ്ങളുടെ ആധിക്യം കുറക്കാനാണിത്. * ലേഖനത്തിന് യാന്ത്രിക പരിഭാഷയേക്കാളും നല്ലരീതിയിൽ വായിക്കാവുന്ന ഭാഷ ഉള്ളതായിരിക്കണം. * [[WP:Notability|ശ്രദ്ധേയത]] നയം പിൻതുടരുന്ന ലേഖനങ്ങളായിരിക്കണം നിർമ്മിക്കേണ്ടത്. * ലേഖനത്തിന് ആവശ്യത്തിന് അവലംബങ്ങൾ ഉണ്ടായിരിക്കണം. ലേഖനത്തിലെ ആശയക്കുഴപ്പം സൃഷ്ടിക്കുന്ന വിവരങ്ങൾ മറ്റ് അവലംബങ്ങളിൽ പരിശോധിച്ച് ബോധ്യപ്പെടാവുന്നതായിരിക്കണം. *കേരളത്തിലെ വിദ്യാലയങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിഷയങ്ങളിൽ പെടുന്നതായിരിക്കണം ലേഖനം. * പകർപ്പവകാശ പ്രശ്നങ്ങൾ, കോപ്പിഎഴുത്ത് തുടങ്ങിയ പ്രശ്നങ്ങളിൽനിന്ന് മുക്തമായ ലേഖനങ്ങളായിരിക്കണം. * പട്ടികകൾ, ലിസ്റ്റുകൾ മുതലായവയെ ഈ പരിപാടിയിലേക്ക് പരിഗണിക്കുന്നതല്ല. * ഒരു സംഘാടകൻ എഴുതുന്ന ലേഖനം മറ്റ് സംഘാടകൻ വിലയിരുത്തേണ്ടതാണ്. ==ചിത്രങ്ങൾ ചേർക്കുക== * വിക്കിമീഡിയ കോമൺസിൽ സ്കൂളിന്റെ ചിത്രങ്ങൾ ചേർത്ത് ഈ പദ്ധതിയിൽ പങ്കെടുക്കാവുന്നതാണ്. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്കായി [[:commons:Commons:Wiki Loves Schools|ക്യാമ്പയിൻ പേജ് കാണുക]] == സംഘാടനം == *[[User:Vijayanrajapuram|Vijayanrajapuram]] *[[User:Ranjithsiji|Ranjithsiji]] ==പദ്ധതിയിൽ പങ്കുചേരുക == *നിങ്ങളുടെ വിക്കിമീഡിയ അക്കൗണ്ട് ഉപയോഗിച്ച് {{Clickable button 2|url=https://wikistar.toolforge.org|Login into Wikistar|class=mw-ui-progressive}} ലോഗിൻ ചെയ്യാൻ ലോഗിൻ ചെയ്യുക. *{{Clickable button 2|url=https://wikistar.toolforge.org/campaigns/kcm26|Join Wiki Loves Schools 2026|class=mw-ui-progressive}} കാമ്പെയ്‌ൻ പേജ് തുറന്ന് Join campaign ക്ലിക്ക് ചെയ്യുക. *നിങ്ങൾ ഒരു ലേഖനം സൃഷ്ടിക്കുമ്പോഴോ മെച്ചപ്പെടുത്തുമ്പോഴോ, കാമ്പെയ്‌നിന്റെ സബ്മിഷൻസ് ടാബിൽ ചെന്ന് ലേഖനം സമർപ്പിക്കുക. ചേർത്ത ബൈറ്റുകൾ, പേജ് പുതുതായി സൃഷ്ടിച്ചതാണോ, അതിന്റെ വലുപ്പം നേരിട്ട് വിക്കിപീഡിയ/വിക്കിഡാറ്റയിൽ നിന്ന് എടുക്കുന്നു - നിങ്ങൾ സ്വയം ഒന്നും കണക്കാക്കേണ്ടതില്ല. *ഈ പേജിലെ പങ്കെടുക്കുന്നവരുടെ പട്ടികയിൽ നിങ്ങളുടെ ഉപയോക്തൃനാമം ചേർത്തുകൊണ്ട് നിങ്ങൾക്ക് രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാവുന്നതാണ്. എന്നാൽ പോയന്റുകൾ ടൂൾ ഉപയോഗിച്ച് കണക്കാക്കുന്നതാണ്. '''2026''' ഡിസംബർ '''31''', '''11:59''' വരെ എപ്പോൾ വേണമെങ്കിലും നിങ്ങൾക്ക് പേര് ചേർക്കാം. നിങ്ങളുടെ പേര് ചേർക്കുന്നതിനായി തൊട്ടുതാഴെകാണുന്ന നീല ബട്ടണിൽ ക്ലിക്ക് ചെയ്യുക. <div style="text-align:center;"> <!-- Please edit the "URL" accordingly, especially the "section" number; thanks --> {{Clickable button 2|ഇപ്പോൾ തന്നെ പേരു ചേർക്കുക! |url={{fullurl:{{FULLPAGENAME}}/പങ്കെടുക്കുന്നവർ}} |class=mw-ui-progressive}} </div> ==പങ്കെടുക്കുന്നവർ== ==ലേഖനങ്ങൾ== ===തുടങ്ങിയ ലേഖനങ്ങൾ=== ഈ തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ ഭാഗമായി [[:വർഗ്ഗം:വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ ഭാഗമായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങൾ|തുടങ്ങിയ ലേഖനങ്ങൾ]] കാണുക. ===വികസിപ്പിച്ച ലേഖനങ്ങൾ=== ഈ തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ ഭാഗമായി [[:വർഗ്ഗം:വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ ഭാഗമായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങൾ|വികസിപ്പിച്ച ലേഖനങ്ങൾ]] കാണുക. ==ഫലകം== തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ ഭാഗമായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങളുടെ സംവാദം താളുകളിൽ ചേർക്കാവുന്ന '''<nowiki>{{വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026|created=yes}}</nowiki>''' എന്ന ഫലകം താഴെക്കൊടുത്തിരിക്കുന്നു. <code><nowiki>{{വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026|created=yes}}</nowiki></code> {{imbox |type=notice |textstyle="border: 2px solid #558b2f; background-color: #fdffe7; padding: 10px;" |image=[[File:Wiki Loves Schools Logo.svg|130px]] |text=ഈ ലേഖനം [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ്|വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026 തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ]] ഭാഗമായി {{#if:{{{expanded|}}}|വികസിപ്പിക്കപ്പെട്ടതാണ്|സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടതാണ്}}.}} നിലവിലുള്ള ലേഖനം വികസിപ്പിക്കുകയാണെങ്കിലും ഇതേ ഫലകം തന്നെയാണു ചേർക്കേണ്ടതു്. എന്നാൽ അതിൽ created എന്നതിനു പകരം expanded എന്നായിരിക്കണം പൂരിപ്പിക്കേണ്ടതു്. അതായതു്: <code> <nowiki>{{വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026|expanded=yes}} </nowiki></code> അപ്പോൾ സംവാദത്താളിൽ ഇങ്ങനെ കാണാം: {{imbox |type=notice |textstyle="border: 2px solid #558b2f; background-color: #fdffe7; padding: 10px;" |image=[[File:Wiki Loves Schools Logo.svg|130px]] |text=ഈ ലേഖനം [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ്|വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026 തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ]] ഭാഗമായി വികസിക്കപ്പെട്ടതാണു്}} ==പ്രായോജകർ== [[File:Wikimedians of Kerala User Group.svg|center|200px|link=:meta:Wikimedians of Kerala]] {{WikiMeetup}} </div> 9qfye6b6blji7xlj948x3jzh2bdr1qg 4673311 4673309 2026-10-04T04:08:32Z Vijayanrajapuram 21314 /* പങ്കെടുക്കുന്നവർ */ 4673311 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ {{PU|WP:WLS26}} <div style="width: 99%; color: #333;padding:15px; {{box-shadow|0|0|6px|#143d9f}} {{border-radius|15px}}"> {{ombox | type = notice | image = [[പ്രമാണം:Wiki Loves Schools Logo.svg|100ബിന്ദു]] |imageright = [[പ്രമാണം:Books with Apple Flat Icon Vector.svg|120ബിന്ദു]] |style = font-weight:bold; font-size:1.6em; background:#ecf6e8;border-color:#143d9f;border-width:4px;border-radius:15px;width:96% !important;margin:10px auto !important; |textstyle = text-align: center; | text = വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026 <hr/> 27 ജൂലൈ 2026 - 31 ഡിസംബർ 2026 }} {{shortcut|WP:WLS26}} മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ കേരളത്തിലെ സ്കൂളുകളെക്കുറിച്ചുള്ള ഉള്ളടക്കം ചേർക്കുന്നതിനും വികസിപ്പിക്കുന്നതിനും മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനുമായി സംഘടിപ്പിക്കുന്ന ഒരു തിരുത്തൽ യജ്ഞമാണ് '''വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026'''. കേരളത്തിലെ വിദ്യാലയങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള വിശദവും സമഗ്രവുമായ വിവരശേഖരം നിർമ്മിക്കുക. കേരളത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട സ്കൂളുകളെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരം വികസിപ്പിക്കുക എന്നിവയാണ് എന്നതാണ് ഈ പരിപാടിയുടെ ലക്ഷ്യം. <div style="display:flex; justify-content: center; align-items: center; "> <div style="text-align:center; display: flex;"> {{Clickable button 2|മെറ്റ താൾ|url=https://w.wiki/FN$a|class=mw-ui-progressive}} {{Clickable button 2|പങ്കെടുക്കുക |url={{fullurl:{{FULLPAGENAME}}/പങ്കെടുക്കുന്നവർ}} |class=mw-ui-progressive}} {{Clickable button 2|പരിശീലിക്കുക |url={{fullurl:{{FULLPAGENAME}}/പരിശീലനം}} |class=mw-ui-progressive}} {{Clickable button 2|തുടങ്ങാവുന്ന ലേഖനങ്ങൾ |url={{fullurl:{{FULLPAGENAME}}/തുടങ്ങാവുന്ന ലേഖനങ്ങൾ}} |class=mw-ui-progressive}} {{Clickable button 2|ടെംപ്ലേറ്റ് |url={{fullurl:{{FULLPAGENAME}}/ടെംപ്ലേറ്റ്}} |class=mw-ui-progressive}} {{Clickable button 2|ലേഖനങ്ങൾ സമർപ്പിക്കുക (Wikistar)|url=https://wikistar.toolforge.org/campaigns/wls26|class=mw-ui-destructive}} </div> ##``~kirangnair </div> <div style="font-size: 36px; color: rgb(68, 68, 68); font-weight: bold; border: 1px solid rgb(136, 136, 136); box-shadow: 2px 1px 4px rgb(136, 136, 136); border-radius: 4px; padding: 10px 40px; margin: 10px 0px; text-align: center"> <p style="margin:0px;padding:0px;"> <span style="font-size:17px;">ലേഖനങ്ങൾ പരിഗണിക്കുന്നതിനായി '''[https://wikistar.toolforge.org/campaigns/wls26/submissions വിക്കിസ്റ്റാർ ടൂളിൽ]''' ലേഖനങ്ങൾ ചേർക്കേണ്ടതാണ്.</span> </p> </div> <div style="display:flex; justify-content: center; align-items: center;"> <div style="display:flex; "> ആകെ <span style="font-size:80px; font-weight:bold;">[[:വർഗ്ഗം:വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026 തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ ഭാഗമായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങൾ|{{PAGESINCATEGORY:വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026 തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ ഭാഗമായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങൾ}}]] </span> ലേഖനങ്ങൾ . [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=purge}}<br/>( പുതുക്കുക)]<br/> </div> </div> ==നിയമങ്ങൾ== ഒരു ലേഖനം വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026 പരിപാടിയിലേക്ക് പരിഗണിക്കുന്നതിനായി താഴെപ്പറയുന്ന നിബന്ധനകൾ പാലിക്കണം. ഇവ ഒരു നല്ല ലേഖനം ഉണ്ടാവുന്നതിലേക്കുവേണ്ടികൂടിയാണ്. * ലേഖനം 2026 ജൂലൈ 27 നും 2026 ഡിസംബർ 31 നും ഇടയിൽ സൃഷ്ടിച്ചവ ആയിരിക്കണം. * ലേഖനം മിനിമം 300 വാക്കുകൾ അടങ്ങിയതായിരിക്കണം. 3000 ബൈറ്റ്സ് ഡാറ്റ ഉണ്ടായിരിക്കണം. ഒറ്റവരി ലേഖനങ്ങളുടെ ആധിക്യം കുറക്കാനാണിത്. * ലേഖനത്തിന് യാന്ത്രിക പരിഭാഷയേക്കാളും നല്ലരീതിയിൽ വായിക്കാവുന്ന ഭാഷ ഉള്ളതായിരിക്കണം. * [[WP:Notability|ശ്രദ്ധേയത]] നയം പിൻതുടരുന്ന ലേഖനങ്ങളായിരിക്കണം നിർമ്മിക്കേണ്ടത്. * ലേഖനത്തിന് ആവശ്യത്തിന് അവലംബങ്ങൾ ഉണ്ടായിരിക്കണം. ലേഖനത്തിലെ ആശയക്കുഴപ്പം സൃഷ്ടിക്കുന്ന വിവരങ്ങൾ മറ്റ് അവലംബങ്ങളിൽ പരിശോധിച്ച് ബോധ്യപ്പെടാവുന്നതായിരിക്കണം. *കേരളത്തിലെ വിദ്യാലയങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിഷയങ്ങളിൽ പെടുന്നതായിരിക്കണം ലേഖനം. * പകർപ്പവകാശ പ്രശ്നങ്ങൾ, കോപ്പിഎഴുത്ത് തുടങ്ങിയ പ്രശ്നങ്ങളിൽനിന്ന് മുക്തമായ ലേഖനങ്ങളായിരിക്കണം. * പട്ടികകൾ, ലിസ്റ്റുകൾ മുതലായവയെ ഈ പരിപാടിയിലേക്ക് പരിഗണിക്കുന്നതല്ല. * ഒരു സംഘാടകൻ എഴുതുന്ന ലേഖനം മറ്റ് സംഘാടകൻ വിലയിരുത്തേണ്ടതാണ്. ==ചിത്രങ്ങൾ ചേർക്കുക== * വിക്കിമീഡിയ കോമൺസിൽ സ്കൂളിന്റെ ചിത്രങ്ങൾ ചേർത്ത് ഈ പദ്ധതിയിൽ പങ്കെടുക്കാവുന്നതാണ്. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്കായി [[:commons:Commons:Wiki Loves Schools|ക്യാമ്പയിൻ പേജ് കാണുക]] == സംഘാടനം == *[[User:Vijayanrajapuram|Vijayanrajapuram]] *[[User:Ranjithsiji|Ranjithsiji]] ==പദ്ധതിയിൽ പങ്കുചേരുക == *നിങ്ങളുടെ വിക്കിമീഡിയ അക്കൗണ്ട് ഉപയോഗിച്ച് {{Clickable button 2|url=https://wikistar.toolforge.org|Login into Wikistar|class=mw-ui-progressive}} ലോഗിൻ ചെയ്യാൻ ലോഗിൻ ചെയ്യുക. *{{Clickable button 2|url=https://wikistar.toolforge.org/campaigns/kcm26|Join Wiki Loves Schools 2026|class=mw-ui-progressive}} കാമ്പെയ്‌ൻ പേജ് തുറന്ന് Join campaign ക്ലിക്ക് ചെയ്യുക. *നിങ്ങൾ ഒരു ലേഖനം സൃഷ്ടിക്കുമ്പോഴോ മെച്ചപ്പെടുത്തുമ്പോഴോ, കാമ്പെയ്‌നിന്റെ സബ്മിഷൻസ് ടാബിൽ ചെന്ന് ലേഖനം സമർപ്പിക്കുക. ചേർത്ത ബൈറ്റുകൾ, പേജ് പുതുതായി സൃഷ്ടിച്ചതാണോ, അതിന്റെ വലുപ്പം നേരിട്ട് വിക്കിപീഡിയ/വിക്കിഡാറ്റയിൽ നിന്ന് എടുക്കുന്നു - നിങ്ങൾ സ്വയം ഒന്നും കണക്കാക്കേണ്ടതില്ല. *ഈ പേജിലെ പങ്കെടുക്കുന്നവരുടെ പട്ടികയിൽ നിങ്ങളുടെ ഉപയോക്തൃനാമം ചേർത്തുകൊണ്ട് നിങ്ങൾക്ക് രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാവുന്നതാണ്. എന്നാൽ പോയന്റുകൾ ടൂൾ ഉപയോഗിച്ച് കണക്കാക്കുന്നതാണ്. '''2026''' ഡിസംബർ '''31''', '''11:59''' വരെ എപ്പോൾ വേണമെങ്കിലും നിങ്ങൾക്ക് പേര് ചേർക്കാം. നിങ്ങളുടെ പേര് ചേർക്കുന്നതിനായി തൊട്ടുതാഴെകാണുന്ന നീല ബട്ടണിൽ ക്ലിക്ക് ചെയ്യുക. <div style="text-align:center;"> <!-- Please edit the "URL" accordingly, especially the "section" number; thanks --> {{Clickable button 2|ഇപ്പോൾ തന്നെ പേരു ചേർക്കുക! |url={{fullurl:{{FULLPAGENAME}}/പങ്കെടുക്കുന്നവർ}} |class=mw-ui-progressive}} </div> ==[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ്/പങ്കെടുക്കുന്നവർ|പങ്കെടുക്കുന്നവർ]]== ==ലേഖനങ്ങൾ== ===തുടങ്ങിയ ലേഖനങ്ങൾ=== ഈ തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ ഭാഗമായി [[:വർഗ്ഗം:വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ ഭാഗമായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങൾ|തുടങ്ങിയ ലേഖനങ്ങൾ]] കാണുക. ===വികസിപ്പിച്ച ലേഖനങ്ങൾ=== ഈ തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ ഭാഗമായി [[:വർഗ്ഗം:വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ ഭാഗമായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങൾ|വികസിപ്പിച്ച ലേഖനങ്ങൾ]] കാണുക. ==ഫലകം== തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ ഭാഗമായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങളുടെ സംവാദം താളുകളിൽ ചേർക്കാവുന്ന '''<nowiki>{{വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026|created=yes}}</nowiki>''' എന്ന ഫലകം താഴെക്കൊടുത്തിരിക്കുന്നു. <code><nowiki>{{വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026|created=yes}}</nowiki></code> {{imbox |type=notice |textstyle="border: 2px solid #558b2f; background-color: #fdffe7; padding: 10px;" |image=[[File:Wiki Loves Schools Logo.svg|130px]] |text=ഈ ലേഖനം [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ്|വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026 തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ]] ഭാഗമായി {{#if:{{{expanded|}}}|വികസിപ്പിക്കപ്പെട്ടതാണ്|സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടതാണ്}}.}} നിലവിലുള്ള ലേഖനം വികസിപ്പിക്കുകയാണെങ്കിലും ഇതേ ഫലകം തന്നെയാണു ചേർക്കേണ്ടതു്. എന്നാൽ അതിൽ created എന്നതിനു പകരം expanded എന്നായിരിക്കണം പൂരിപ്പിക്കേണ്ടതു്. അതായതു്: <code> <nowiki>{{വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026|expanded=yes}} </nowiki></code> അപ്പോൾ സംവാദത്താളിൽ ഇങ്ങനെ കാണാം: {{imbox |type=notice |textstyle="border: 2px solid #558b2f; background-color: #fdffe7; padding: 10px;" |image=[[File:Wiki Loves Schools Logo.svg|130px]] |text=ഈ ലേഖനം [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ്|വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026 തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ]] ഭാഗമായി വികസിക്കപ്പെട്ടതാണു്}} ==പ്രായോജകർ== [[File:Wikimedians of Kerala User Group.svg|center|200px|link=:meta:Wikimedians of Kerala]] {{WikiMeetup}} </div> etjwr9iiu1jd0pg7xm95bxikjv27jee 4673313 4673311 2026-10-04T04:10:25Z Vijayanrajapuram 21314 /* തുടങ്ങിയ ലേഖനങ്ങൾ */ 4673313 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ {{PU|WP:WLS26}} <div style="width: 99%; color: #333;padding:15px; {{box-shadow|0|0|6px|#143d9f}} {{border-radius|15px}}"> {{ombox | type = notice | image = [[പ്രമാണം:Wiki Loves Schools Logo.svg|100ബിന്ദു]] |imageright = [[പ്രമാണം:Books with Apple Flat Icon Vector.svg|120ബിന്ദു]] |style = font-weight:bold; font-size:1.6em; background:#ecf6e8;border-color:#143d9f;border-width:4px;border-radius:15px;width:96% !important;margin:10px auto !important; |textstyle = text-align: center; | text = വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026 <hr/> 27 ജൂലൈ 2026 - 31 ഡിസംബർ 2026 }} {{shortcut|WP:WLS26}} മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ കേരളത്തിലെ സ്കൂളുകളെക്കുറിച്ചുള്ള ഉള്ളടക്കം ചേർക്കുന്നതിനും വികസിപ്പിക്കുന്നതിനും മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനുമായി സംഘടിപ്പിക്കുന്ന ഒരു തിരുത്തൽ യജ്ഞമാണ് '''വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026'''. കേരളത്തിലെ വിദ്യാലയങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള വിശദവും സമഗ്രവുമായ വിവരശേഖരം നിർമ്മിക്കുക. കേരളത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട സ്കൂളുകളെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരം വികസിപ്പിക്കുക എന്നിവയാണ് എന്നതാണ് ഈ പരിപാടിയുടെ ലക്ഷ്യം. <div style="display:flex; justify-content: center; align-items: center; "> <div style="text-align:center; display: flex;"> {{Clickable button 2|മെറ്റ താൾ|url=https://w.wiki/FN$a|class=mw-ui-progressive}} {{Clickable button 2|പങ്കെടുക്കുക |url={{fullurl:{{FULLPAGENAME}}/പങ്കെടുക്കുന്നവർ}} |class=mw-ui-progressive}} {{Clickable button 2|പരിശീലിക്കുക |url={{fullurl:{{FULLPAGENAME}}/പരിശീലനം}} |class=mw-ui-progressive}} {{Clickable button 2|തുടങ്ങാവുന്ന ലേഖനങ്ങൾ |url={{fullurl:{{FULLPAGENAME}}/തുടങ്ങാവുന്ന ലേഖനങ്ങൾ}} |class=mw-ui-progressive}} {{Clickable button 2|ടെംപ്ലേറ്റ് |url={{fullurl:{{FULLPAGENAME}}/ടെംപ്ലേറ്റ്}} |class=mw-ui-progressive}} {{Clickable button 2|ലേഖനങ്ങൾ സമർപ്പിക്കുക (Wikistar)|url=https://wikistar.toolforge.org/campaigns/wls26|class=mw-ui-destructive}} </div> ##``~kirangnair </div> <div style="font-size: 36px; color: rgb(68, 68, 68); font-weight: bold; border: 1px solid rgb(136, 136, 136); box-shadow: 2px 1px 4px rgb(136, 136, 136); border-radius: 4px; padding: 10px 40px; margin: 10px 0px; text-align: center"> <p style="margin:0px;padding:0px;"> <span style="font-size:17px;">ലേഖനങ്ങൾ പരിഗണിക്കുന്നതിനായി '''[https://wikistar.toolforge.org/campaigns/wls26/submissions വിക്കിസ്റ്റാർ ടൂളിൽ]''' ലേഖനങ്ങൾ ചേർക്കേണ്ടതാണ്.</span> </p> </div> <div style="display:flex; justify-content: center; align-items: center;"> <div style="display:flex; "> ആകെ <span style="font-size:80px; font-weight:bold;">[[:വർഗ്ഗം:വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026 തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ ഭാഗമായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങൾ|{{PAGESINCATEGORY:വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026 തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ ഭാഗമായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങൾ}}]] </span> ലേഖനങ്ങൾ . [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=purge}}<br/>( പുതുക്കുക)]<br/> </div> </div> ==നിയമങ്ങൾ== ഒരു ലേഖനം വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026 പരിപാടിയിലേക്ക് പരിഗണിക്കുന്നതിനായി താഴെപ്പറയുന്ന നിബന്ധനകൾ പാലിക്കണം. ഇവ ഒരു നല്ല ലേഖനം ഉണ്ടാവുന്നതിലേക്കുവേണ്ടികൂടിയാണ്. * ലേഖനം 2026 ജൂലൈ 27 നും 2026 ഡിസംബർ 31 നും ഇടയിൽ സൃഷ്ടിച്ചവ ആയിരിക്കണം. * ലേഖനം മിനിമം 300 വാക്കുകൾ അടങ്ങിയതായിരിക്കണം. 3000 ബൈറ്റ്സ് ഡാറ്റ ഉണ്ടായിരിക്കണം. ഒറ്റവരി ലേഖനങ്ങളുടെ ആധിക്യം കുറക്കാനാണിത്. * ലേഖനത്തിന് യാന്ത്രിക പരിഭാഷയേക്കാളും നല്ലരീതിയിൽ വായിക്കാവുന്ന ഭാഷ ഉള്ളതായിരിക്കണം. * [[WP:Notability|ശ്രദ്ധേയത]] നയം പിൻതുടരുന്ന ലേഖനങ്ങളായിരിക്കണം നിർമ്മിക്കേണ്ടത്. * ലേഖനത്തിന് ആവശ്യത്തിന് അവലംബങ്ങൾ ഉണ്ടായിരിക്കണം. ലേഖനത്തിലെ ആശയക്കുഴപ്പം സൃഷ്ടിക്കുന്ന വിവരങ്ങൾ മറ്റ് അവലംബങ്ങളിൽ പരിശോധിച്ച് ബോധ്യപ്പെടാവുന്നതായിരിക്കണം. *കേരളത്തിലെ വിദ്യാലയങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിഷയങ്ങളിൽ പെടുന്നതായിരിക്കണം ലേഖനം. * പകർപ്പവകാശ പ്രശ്നങ്ങൾ, കോപ്പിഎഴുത്ത് തുടങ്ങിയ പ്രശ്നങ്ങളിൽനിന്ന് മുക്തമായ ലേഖനങ്ങളായിരിക്കണം. * പട്ടികകൾ, ലിസ്റ്റുകൾ മുതലായവയെ ഈ പരിപാടിയിലേക്ക് പരിഗണിക്കുന്നതല്ല. * ഒരു സംഘാടകൻ എഴുതുന്ന ലേഖനം മറ്റ് സംഘാടകൻ വിലയിരുത്തേണ്ടതാണ്. ==ചിത്രങ്ങൾ ചേർക്കുക== * വിക്കിമീഡിയ കോമൺസിൽ സ്കൂളിന്റെ ചിത്രങ്ങൾ ചേർത്ത് ഈ പദ്ധതിയിൽ പങ്കെടുക്കാവുന്നതാണ്. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്കായി [[:commons:Commons:Wiki Loves Schools|ക്യാമ്പയിൻ പേജ് കാണുക]] == സംഘാടനം == *[[User:Vijayanrajapuram|Vijayanrajapuram]] *[[User:Ranjithsiji|Ranjithsiji]] ==പദ്ധതിയിൽ പങ്കുചേരുക == *നിങ്ങളുടെ വിക്കിമീഡിയ അക്കൗണ്ട് ഉപയോഗിച്ച് {{Clickable button 2|url=https://wikistar.toolforge.org|Login into Wikistar|class=mw-ui-progressive}} ലോഗിൻ ചെയ്യാൻ ലോഗിൻ ചെയ്യുക. *{{Clickable button 2|url=https://wikistar.toolforge.org/campaigns/kcm26|Join Wiki Loves Schools 2026|class=mw-ui-progressive}} കാമ്പെയ്‌ൻ പേജ് തുറന്ന് Join campaign ക്ലിക്ക് ചെയ്യുക. *നിങ്ങൾ ഒരു ലേഖനം സൃഷ്ടിക്കുമ്പോഴോ മെച്ചപ്പെടുത്തുമ്പോഴോ, കാമ്പെയ്‌നിന്റെ സബ്മിഷൻസ് ടാബിൽ ചെന്ന് ലേഖനം സമർപ്പിക്കുക. ചേർത്ത ബൈറ്റുകൾ, പേജ് പുതുതായി സൃഷ്ടിച്ചതാണോ, അതിന്റെ വലുപ്പം നേരിട്ട് വിക്കിപീഡിയ/വിക്കിഡാറ്റയിൽ നിന്ന് എടുക്കുന്നു - നിങ്ങൾ സ്വയം ഒന്നും കണക്കാക്കേണ്ടതില്ല. *ഈ പേജിലെ പങ്കെടുക്കുന്നവരുടെ പട്ടികയിൽ നിങ്ങളുടെ ഉപയോക്തൃനാമം ചേർത്തുകൊണ്ട് നിങ്ങൾക്ക് രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാവുന്നതാണ്. എന്നാൽ പോയന്റുകൾ ടൂൾ ഉപയോഗിച്ച് കണക്കാക്കുന്നതാണ്. '''2026''' ഡിസംബർ '''31''', '''11:59''' വരെ എപ്പോൾ വേണമെങ്കിലും നിങ്ങൾക്ക് പേര് ചേർക്കാം. നിങ്ങളുടെ പേര് ചേർക്കുന്നതിനായി തൊട്ടുതാഴെകാണുന്ന നീല ബട്ടണിൽ ക്ലിക്ക് ചെയ്യുക. <div style="text-align:center;"> <!-- Please edit the "URL" accordingly, especially the "section" number; thanks --> {{Clickable button 2|ഇപ്പോൾ തന്നെ പേരു ചേർക്കുക! |url={{fullurl:{{FULLPAGENAME}}/പങ്കെടുക്കുന്നവർ}} |class=mw-ui-progressive}} </div> ==[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ്/പങ്കെടുക്കുന്നവർ|പങ്കെടുക്കുന്നവർ]]== ==ലേഖനങ്ങൾ== ===തുടങ്ങിയ ലേഖനങ്ങൾ=== ഈ തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ ഭാഗമായി [[:വർഗ്ഗം:വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026 തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ ഭാഗമായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങൾ|തുടങ്ങിയ ലേഖനങ്ങൾ]] കാണുക. ===വികസിപ്പിച്ച ലേഖനങ്ങൾ=== ഈ തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ ഭാഗമായി [[:വർഗ്ഗം:വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ ഭാഗമായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങൾ|വികസിപ്പിച്ച ലേഖനങ്ങൾ]] കാണുക. ==ഫലകം== തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ ഭാഗമായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങളുടെ സംവാദം താളുകളിൽ ചേർക്കാവുന്ന '''<nowiki>{{വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026|created=yes}}</nowiki>''' എന്ന ഫലകം താഴെക്കൊടുത്തിരിക്കുന്നു. <code><nowiki>{{വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026|created=yes}}</nowiki></code> {{imbox |type=notice |textstyle="border: 2px solid #558b2f; background-color: #fdffe7; padding: 10px;" |image=[[File:Wiki Loves Schools Logo.svg|130px]] |text=ഈ ലേഖനം [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ്|വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026 തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ]] ഭാഗമായി {{#if:{{{expanded|}}}|വികസിപ്പിക്കപ്പെട്ടതാണ്|സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടതാണ്}}.}} നിലവിലുള്ള ലേഖനം വികസിപ്പിക്കുകയാണെങ്കിലും ഇതേ ഫലകം തന്നെയാണു ചേർക്കേണ്ടതു്. എന്നാൽ അതിൽ created എന്നതിനു പകരം expanded എന്നായിരിക്കണം പൂരിപ്പിക്കേണ്ടതു്. അതായതു്: <code> <nowiki>{{വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026|expanded=yes}} </nowiki></code> അപ്പോൾ സംവാദത്താളിൽ ഇങ്ങനെ കാണാം: {{imbox |type=notice |textstyle="border: 2px solid #558b2f; background-color: #fdffe7; padding: 10px;" |image=[[File:Wiki Loves Schools Logo.svg|130px]] |text=ഈ ലേഖനം [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ്|വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026 തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ]] ഭാഗമായി വികസിക്കപ്പെട്ടതാണു്}} ==പ്രായോജകർ== [[File:Wikimedians of Kerala User Group.svg|center|200px|link=:meta:Wikimedians of Kerala]] {{WikiMeetup}} </div> l6ngtyqej8b43ubs56mar91juya5f0k 4673320 4673313 2026-10-04T04:41:01Z Vijayanrajapuram 21314 /* ലേഖനങ്ങൾ */ 4673320 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ {{PU|WP:WLS26}} <div style="width: 99%; color: #333;padding:15px; {{box-shadow|0|0|6px|#143d9f}} {{border-radius|15px}}"> {{ombox | type = notice | image = [[പ്രമാണം:Wiki Loves Schools Logo.svg|100ബിന്ദു]] |imageright = [[പ്രമാണം:Books with Apple Flat Icon Vector.svg|120ബിന്ദു]] |style = font-weight:bold; font-size:1.6em; background:#ecf6e8;border-color:#143d9f;border-width:4px;border-radius:15px;width:96% !important;margin:10px auto !important; |textstyle = text-align: center; | text = വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026 <hr/> 27 ജൂലൈ 2026 - 31 ഡിസംബർ 2026 }} {{shortcut|WP:WLS26}} മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ കേരളത്തിലെ സ്കൂളുകളെക്കുറിച്ചുള്ള ഉള്ളടക്കം ചേർക്കുന്നതിനും വികസിപ്പിക്കുന്നതിനും മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനുമായി സംഘടിപ്പിക്കുന്ന ഒരു തിരുത്തൽ യജ്ഞമാണ് '''വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026'''. കേരളത്തിലെ വിദ്യാലയങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള വിശദവും സമഗ്രവുമായ വിവരശേഖരം നിർമ്മിക്കുക. കേരളത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട സ്കൂളുകളെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരം വികസിപ്പിക്കുക എന്നിവയാണ് എന്നതാണ് ഈ പരിപാടിയുടെ ലക്ഷ്യം. <div style="display:flex; justify-content: center; align-items: center; "> <div style="text-align:center; display: flex;"> {{Clickable button 2|മെറ്റ താൾ|url=https://w.wiki/FN$a|class=mw-ui-progressive}} {{Clickable button 2|പങ്കെടുക്കുക |url={{fullurl:{{FULLPAGENAME}}/പങ്കെടുക്കുന്നവർ}} |class=mw-ui-progressive}} {{Clickable button 2|പരിശീലിക്കുക |url={{fullurl:{{FULLPAGENAME}}/പരിശീലനം}} |class=mw-ui-progressive}} {{Clickable button 2|തുടങ്ങാവുന്ന ലേഖനങ്ങൾ |url={{fullurl:{{FULLPAGENAME}}/തുടങ്ങാവുന്ന ലേഖനങ്ങൾ}} |class=mw-ui-progressive}} {{Clickable button 2|ടെംപ്ലേറ്റ് |url={{fullurl:{{FULLPAGENAME}}/ടെംപ്ലേറ്റ്}} |class=mw-ui-progressive}} {{Clickable button 2|ലേഖനങ്ങൾ സമർപ്പിക്കുക (Wikistar)|url=https://wikistar.toolforge.org/campaigns/wls26|class=mw-ui-destructive}} </div> ##``~kirangnair </div> <div style="font-size: 36px; color: rgb(68, 68, 68); font-weight: bold; border: 1px solid rgb(136, 136, 136); box-shadow: 2px 1px 4px rgb(136, 136, 136); border-radius: 4px; padding: 10px 40px; margin: 10px 0px; text-align: center"> <p style="margin:0px;padding:0px;"> <span style="font-size:17px;">ലേഖനങ്ങൾ പരിഗണിക്കുന്നതിനായി '''[https://wikistar.toolforge.org/campaigns/wls26/submissions വിക്കിസ്റ്റാർ ടൂളിൽ]''' ലേഖനങ്ങൾ ചേർക്കേണ്ടതാണ്.</span> </p> </div> <div style="display:flex; justify-content: center; align-items: center;"> <div style="display:flex; "> ആകെ <span style="font-size:80px; font-weight:bold;">[[:വർഗ്ഗം:വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026 തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ ഭാഗമായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങൾ|{{PAGESINCATEGORY:വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026 തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ ഭാഗമായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങൾ}}]] </span> ലേഖനങ്ങൾ . [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=purge}}<br/>( പുതുക്കുക)]<br/> </div> </div> ==നിയമങ്ങൾ== ഒരു ലേഖനം വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026 പരിപാടിയിലേക്ക് പരിഗണിക്കുന്നതിനായി താഴെപ്പറയുന്ന നിബന്ധനകൾ പാലിക്കണം. ഇവ ഒരു നല്ല ലേഖനം ഉണ്ടാവുന്നതിലേക്കുവേണ്ടികൂടിയാണ്. * ലേഖനം 2026 ജൂലൈ 27 നും 2026 ഡിസംബർ 31 നും ഇടയിൽ സൃഷ്ടിച്ചവ ആയിരിക്കണം. * ലേഖനം മിനിമം 300 വാക്കുകൾ അടങ്ങിയതായിരിക്കണം. 3000 ബൈറ്റ്സ് ഡാറ്റ ഉണ്ടായിരിക്കണം. ഒറ്റവരി ലേഖനങ്ങളുടെ ആധിക്യം കുറക്കാനാണിത്. * ലേഖനത്തിന് യാന്ത്രിക പരിഭാഷയേക്കാളും നല്ലരീതിയിൽ വായിക്കാവുന്ന ഭാഷ ഉള്ളതായിരിക്കണം. * [[WP:Notability|ശ്രദ്ധേയത]] നയം പിൻതുടരുന്ന ലേഖനങ്ങളായിരിക്കണം നിർമ്മിക്കേണ്ടത്. * ലേഖനത്തിന് ആവശ്യത്തിന് അവലംബങ്ങൾ ഉണ്ടായിരിക്കണം. ലേഖനത്തിലെ ആശയക്കുഴപ്പം സൃഷ്ടിക്കുന്ന വിവരങ്ങൾ മറ്റ് അവലംബങ്ങളിൽ പരിശോധിച്ച് ബോധ്യപ്പെടാവുന്നതായിരിക്കണം. *കേരളത്തിലെ വിദ്യാലയങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിഷയങ്ങളിൽ പെടുന്നതായിരിക്കണം ലേഖനം. * പകർപ്പവകാശ പ്രശ്നങ്ങൾ, കോപ്പിഎഴുത്ത് തുടങ്ങിയ പ്രശ്നങ്ങളിൽനിന്ന് മുക്തമായ ലേഖനങ്ങളായിരിക്കണം. * പട്ടികകൾ, ലിസ്റ്റുകൾ മുതലായവയെ ഈ പരിപാടിയിലേക്ക് പരിഗണിക്കുന്നതല്ല. * ഒരു സംഘാടകൻ എഴുതുന്ന ലേഖനം മറ്റ് സംഘാടകൻ വിലയിരുത്തേണ്ടതാണ്. ==ചിത്രങ്ങൾ ചേർക്കുക== * വിക്കിമീഡിയ കോമൺസിൽ സ്കൂളിന്റെ ചിത്രങ്ങൾ ചേർത്ത് ഈ പദ്ധതിയിൽ പങ്കെടുക്കാവുന്നതാണ്. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്കായി [[:commons:Commons:Wiki Loves Schools|ക്യാമ്പയിൻ പേജ് കാണുക]] == സംഘാടനം == *[[User:Vijayanrajapuram|Vijayanrajapuram]] *[[User:Ranjithsiji|Ranjithsiji]] ==പദ്ധതിയിൽ പങ്കുചേരുക == *നിങ്ങളുടെ വിക്കിമീഡിയ അക്കൗണ്ട് ഉപയോഗിച്ച് {{Clickable button 2|url=https://wikistar.toolforge.org|Login into Wikistar|class=mw-ui-progressive}} ലോഗിൻ ചെയ്യാൻ ലോഗിൻ ചെയ്യുക. *{{Clickable button 2|url=https://wikistar.toolforge.org/campaigns/kcm26|Join Wiki Loves Schools 2026|class=mw-ui-progressive}} കാമ്പെയ്‌ൻ പേജ് തുറന്ന് Join campaign ക്ലിക്ക് ചെയ്യുക. *നിങ്ങൾ ഒരു ലേഖനം സൃഷ്ടിക്കുമ്പോഴോ മെച്ചപ്പെടുത്തുമ്പോഴോ, കാമ്പെയ്‌നിന്റെ സബ്മിഷൻസ് ടാബിൽ ചെന്ന് ലേഖനം സമർപ്പിക്കുക. ചേർത്ത ബൈറ്റുകൾ, പേജ് പുതുതായി സൃഷ്ടിച്ചതാണോ, അതിന്റെ വലുപ്പം നേരിട്ട് വിക്കിപീഡിയ/വിക്കിഡാറ്റയിൽ നിന്ന് എടുക്കുന്നു - നിങ്ങൾ സ്വയം ഒന്നും കണക്കാക്കേണ്ടതില്ല. *ഈ പേജിലെ പങ്കെടുക്കുന്നവരുടെ പട്ടികയിൽ നിങ്ങളുടെ ഉപയോക്തൃനാമം ചേർത്തുകൊണ്ട് നിങ്ങൾക്ക് രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാവുന്നതാണ്. എന്നാൽ പോയന്റുകൾ ടൂൾ ഉപയോഗിച്ച് കണക്കാക്കുന്നതാണ്. '''2026''' ഡിസംബർ '''31''', '''11:59''' വരെ എപ്പോൾ വേണമെങ്കിലും നിങ്ങൾക്ക് പേര് ചേർക്കാം. നിങ്ങളുടെ പേര് ചേർക്കുന്നതിനായി തൊട്ടുതാഴെകാണുന്ന നീല ബട്ടണിൽ ക്ലിക്ക് ചെയ്യുക. <div style="text-align:center;"> <!-- Please edit the "URL" accordingly, especially the "section" number; thanks --> {{Clickable button 2|ഇപ്പോൾ തന്നെ പേരു ചേർക്കുക! |url={{fullurl:{{FULLPAGENAME}}/പങ്കെടുക്കുന്നവർ}} |class=mw-ui-progressive}} </div> ==[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ്/പങ്കെടുക്കുന്നവർ|പങ്കെടുക്കുന്നവർ]]== ==ലേഖനങ്ങൾ== ===തുടങ്ങിയ ലേഖനങ്ങൾ=== ഈ തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ ഭാഗമായി [[:വർഗ്ഗം:വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026 തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ ഭാഗമായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങൾ|തുടങ്ങിയ ലേഖനങ്ങൾ]] കാണുക. ===വികസിപ്പിച്ച ലേഖനങ്ങൾ=== ഈ തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ ഭാഗമായി [[:വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026 തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ ഭാഗമായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങൾ|വികസിപ്പിച്ച ലേഖനങ്ങൾ]] കാണുക. ==ഫലകം== തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ ഭാഗമായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങളുടെ സംവാദം താളുകളിൽ ചേർക്കാവുന്ന '''<nowiki>{{വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026|created=yes}}</nowiki>''' എന്ന ഫലകം താഴെക്കൊടുത്തിരിക്കുന്നു. <code><nowiki>{{വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026|created=yes}}</nowiki></code> {{imbox |type=notice |textstyle="border: 2px solid #558b2f; background-color: #fdffe7; padding: 10px;" |image=[[File:Wiki Loves Schools Logo.svg|130px]] |text=ഈ ലേഖനം [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ്|വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026 തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ]] ഭാഗമായി {{#if:{{{expanded|}}}|വികസിപ്പിക്കപ്പെട്ടതാണ്|സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടതാണ്}}.}} നിലവിലുള്ള ലേഖനം വികസിപ്പിക്കുകയാണെങ്കിലും ഇതേ ഫലകം തന്നെയാണു ചേർക്കേണ്ടതു്. എന്നാൽ അതിൽ created എന്നതിനു പകരം expanded എന്നായിരിക്കണം പൂരിപ്പിക്കേണ്ടതു്. അതായതു്: <code> <nowiki>{{വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026|expanded=yes}} </nowiki></code> അപ്പോൾ സംവാദത്താളിൽ ഇങ്ങനെ കാണാം: {{imbox |type=notice |textstyle="border: 2px solid #558b2f; background-color: #fdffe7; padding: 10px;" |image=[[File:Wiki Loves Schools Logo.svg|130px]] |text=ഈ ലേഖനം [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ്|വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026 തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ]] ഭാഗമായി വികസിക്കപ്പെട്ടതാണു്}} ==പ്രായോജകർ== [[File:Wikimedians of Kerala User Group.svg|center|200px|link=:meta:Wikimedians of Kerala]] {{WikiMeetup}} </div> 8tbf15g8kml2pmu9usn6ed2ssia8nka 4 669638 4673308 4672756 2026-10-04T04:06:00Z Vijayanrajapuram 21314 4673308 wikitext text/x-wiki <!-- Add your username here after a # like this #~~~~ --> #[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 11:22, 27 ജൂലൈ 2026 (UTC) #[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px;">Vijayan Rajapuram </span>{വിജയൻ രാജപുരം}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 11:47, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Anoopgnm|Anoopgnm]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Anoopgnm|സംവാദം]]) 14:58, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Sakkirapk|Sakkirapk]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Sakkirapk|സംവാദം]]) 15:00, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:BinduSaju|BinduSaju]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:BinduSaju|സംവാദം]]) 15:00, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Sunilpalottil|Sunilpalottil]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Sunilpalottil|സംവാദം]]) 15:04, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Spj2026|Spj2026]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Spj2026|സംവാദം]]) 15:07, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC #--[[ഉപയോക്താവ്:Shajinss|Shajinss]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Shajinss|സംവാദം]]) 15:10, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Aneshanikkat|Aneshanikkat]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Aneshanikkat|സംവാദം]]) 15:16, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Tonynirappathu|Tonynirappathu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Tonynirappathu|സംവാദം]]) 15:21, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:ManjuIDK|ManjuIDK]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:ManjuIDK|സംവാദം]]) 15:48, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:RajasreeRamapuram|RajasreeRamapuram]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:RajasreeRamapuram|സംവാദം]]) 16:49, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Satheeshvayalar|Satheeshvayalar]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Satheeshvayalar|സംവാദം]]) 17:29, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Lubi2026|Lubi2026]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Lubi2026|സംവാദം]]) 18:05, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Sreeja Venugopal,Prayar|Sreeja Venugopal,Prayar]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Sreeja Venugopal,Prayar|സംവാദം]]) 17:44, 10 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Shagil Muzhappilangad|Shagil Kannur &#124; ഷഗിൽ കണ്ണൂർ]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Shagil Muzhappilangad|സംവാദം]]) 03:07, 11 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Malikaveedu|Malikaveedu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Malikaveedu|സംവാദം]]) 07:16, 8 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Vijayan1965|Vijayan1965]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vijayan1965|സംവാദം]]) 14:29, 22 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Abhilashkvp|Abhilashkvp]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Abhilashkvp|സംവാദം]]) 15:45, 24 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Kunjilikattilnisha|Kunjilikattilnisha]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kunjilikattilnisha|സംവാദം]]) 14:09, 25 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Villansam|Villansam]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Villansam|സംവാദം]]) 14:18, 25 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:DHARMAJAS|DHARMAJAS]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:DHARMAJAS|സംവാദം]]) 14:55, 25 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:DrSSivapriya|DrSSivapriya]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:DrSSivapriya|സംവാദം]]) 14:40, 2 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Shabinraj|Shabinraj]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Shabinraj|സംവാദം]]) 14:43, 2 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Seenu1971|Seenu1971]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Seenu1971|സംവാദം]]) 14:49, 2 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:K25045|K25045]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:K25045|സംവാദം]]) #--[[ഉപയോക്താവ്:AGHOSH.N.M|AGHOSH.N.M]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:AGHOSH.N.M|സംവാദം]]) 15:13, 2 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Sajomjoseph|Sajomjoseph]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Sajomjoseph|സംവാദം]]) 15:14, 2 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) #--[[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/~2026-53045-17|~2026-53045-17]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:~2026-53045-17|talk]]) 15:16, 2 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Jafarkolakkadan|Jafarkolakkadan]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Jafarkolakkadan|സംവാദം]]) 15:17, 2 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Navas229|Navas229]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Navas229|സംവാദം]]) 15:34, 2 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:18317-wiki|18317-wiki]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:18317-wiki|സംവാദം]]) 15:44, 2 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Asmanoushad|Asmanoushad]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Asmanoushad|സംവാദം]]) 16:21, 2 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Aneshanikkat|Aneshanikkat]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Aneshanikkat|സംവാദം]]) 15:14, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Hema25priya|Hema25priya]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Hema25priya|സംവാദം]]) 14:53, 2 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) 0af1j3mx8z1wwt2mhaqkkt0c12ly3ic 4673310 4673308 2026-10-04T04:07:37Z Vijayanrajapuram 21314 4673310 wikitext text/x-wiki <!-- Add your username here after a # like this #~~~~ --> #[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 11:22, 27 ജൂലൈ 2026 (UTC) #[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px;">Vijayan Rajapuram </span>{വിജയൻ രാജപുരം}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 11:47, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Anoopgnm|Anoopgnm]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Anoopgnm|സംവാദം]]) 14:58, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Sakkirapk|Sakkirapk]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Sakkirapk|സംവാദം]]) 15:00, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:BinduSaju|BinduSaju]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:BinduSaju|സംവാദം]]) 15:00, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Sunilpalottil|Sunilpalottil]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Sunilpalottil|സംവാദം]]) 15:04, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Spj2026|Spj2026]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Spj2026|സംവാദം]]) 15:07, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC #--[[ഉപയോക്താവ്:Shajinss|Shajinss]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Shajinss|സംവാദം]]) 15:10, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Aneshanikkat|Aneshanikkat]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Aneshanikkat|സംവാദം]]) 15:16, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Tonynirappathu|Tonynirappathu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Tonynirappathu|സംവാദം]]) 15:21, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:ManjuIDK|ManjuIDK]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:ManjuIDK|സംവാദം]]) 15:48, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:RajasreeRamapuram|RajasreeRamapuram]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:RajasreeRamapuram|സംവാദം]]) 16:49, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Satheeshvayalar|Satheeshvayalar]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Satheeshvayalar|സംവാദം]]) 17:29, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Lubi2026|Lubi2026]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Lubi2026|സംവാദം]]) 18:05, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Sreeja Venugopal,Prayar|Sreeja Venugopal,Prayar]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Sreeja Venugopal,Prayar|സംവാദം]]) 17:44, 10 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Shagil Muzhappilangad|Shagil Kannur &#124; ഷഗിൽ കണ്ണൂർ]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Shagil Muzhappilangad|സംവാദം]]) 03:07, 11 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Malikaveedu|Malikaveedu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Malikaveedu|സംവാദം]]) 07:16, 8 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Vijayan1965|Vijayan1965]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vijayan1965|സംവാദം]]) 14:29, 22 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Abhilashkvp|Abhilashkvp]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Abhilashkvp|സംവാദം]]) 15:45, 24 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Kunjilikattilnisha|Kunjilikattilnisha]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kunjilikattilnisha|സംവാദം]]) 14:09, 25 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Villansam|Villansam]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Villansam|സംവാദം]]) 14:18, 25 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:DHARMAJAS|DHARMAJAS]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:DHARMAJAS|സംവാദം]]) 14:55, 25 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:DrSSivapriya|DrSSivapriya]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:DrSSivapriya|സംവാദം]]) 14:40, 2 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Shabinraj|Shabinraj]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Shabinraj|സംവാദം]]) 14:43, 2 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Seenu1971|Seenu1971]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Seenu1971|സംവാദം]]) 14:49, 2 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:K25045|K25045]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:K25045|സംവാദം]]) #--[[ഉപയോക്താവ്:AGHOSH.N.M|AGHOSH.N.M]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:AGHOSH.N.M|സംവാദം]]) 15:13, 2 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Sajomjoseph|Sajomjoseph]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Sajomjoseph|സംവാദം]]) 15:14, 2 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) #--[[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/~2026-53045-17|~2026-53045-17]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:~2026-53045-17|talk]]) 15:16, 2 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Jafarkolakkadan|Jafarkolakkadan]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Jafarkolakkadan|സംവാദം]]) 15:17, 2 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Navas229|Navas229]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Navas229|സംവാദം]]) 15:34, 2 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:18317-wiki|18317-wiki]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:18317-wiki|സംവാദം]]) 15:44, 2 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Asmanoushad|Asmanoushad]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Asmanoushad|സംവാദം]]) 16:21, 2 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Aneshanikkat|Aneshanikkat]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Aneshanikkat|സംവാദം]]) 15:14, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Hema25priya|Hema25priya]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Hema25priya|സംവാദം]]) 14:53, 2 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Shreelatha.Halemane|Shreelatha.Halemane]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Shreelatha.Halemane|സംവാദം]]) 06:48, 8 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) t378syv1uvmjxvwvobglp1jhow2z884 4673317 4673310 2026-10-04T04:37:02Z Martinkottayam 84843 4673317 wikitext text/x-wiki <!-- Add your username here after a # like this #~~~~ --> #[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 11:22, 27 ജൂലൈ 2026 (UTC) #[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px;">Vijayan Rajapuram </span>{വിജയൻ രാജപുരം}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 11:47, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Anoopgnm|Anoopgnm]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Anoopgnm|സംവാദം]]) 14:58, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Sakkirapk|Sakkirapk]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Sakkirapk|സംവാദം]]) 15:00, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:BinduSaju|BinduSaju]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:BinduSaju|സംവാദം]]) 15:00, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Sunilpalottil|Sunilpalottil]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Sunilpalottil|സംവാദം]]) 15:04, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Spj2026|Spj2026]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Spj2026|സംവാദം]]) 15:07, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC #--[[ഉപയോക്താവ്:Shajinss|Shajinss]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Shajinss|സംവാദം]]) 15:10, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Aneshanikkat|Aneshanikkat]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Aneshanikkat|സംവാദം]]) 15:16, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Tonynirappathu|Tonynirappathu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Tonynirappathu|സംവാദം]]) 15:21, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:ManjuIDK|ManjuIDK]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:ManjuIDK|സംവാദം]]) 15:48, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:RajasreeRamapuram|RajasreeRamapuram]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:RajasreeRamapuram|സംവാദം]]) 16:49, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Satheeshvayalar|Satheeshvayalar]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Satheeshvayalar|സംവാദം]]) 17:29, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Lubi2026|Lubi2026]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Lubi2026|സംവാദം]]) 18:05, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Sreeja Venugopal,Prayar|Sreeja Venugopal,Prayar]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Sreeja Venugopal,Prayar|സംവാദം]]) 17:44, 10 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Shagil Muzhappilangad|Shagil Kannur &#124; ഷഗിൽ കണ്ണൂർ]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Shagil Muzhappilangad|സംവാദം]]) 03:07, 11 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Malikaveedu|Malikaveedu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Malikaveedu|സംവാദം]]) 07:16, 8 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Vijayan1965|Vijayan1965]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vijayan1965|സംവാദം]]) 14:29, 22 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Abhilashkvp|Abhilashkvp]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Abhilashkvp|സംവാദം]]) 15:45, 24 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Kunjilikattilnisha|Kunjilikattilnisha]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kunjilikattilnisha|സംവാദം]]) 14:09, 25 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Villansam|Villansam]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Villansam|സംവാദം]]) 14:18, 25 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:DHARMAJAS|DHARMAJAS]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:DHARMAJAS|സംവാദം]]) 14:55, 25 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:DrSSivapriya|DrSSivapriya]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:DrSSivapriya|സംവാദം]]) 14:40, 2 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Shabinraj|Shabinraj]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Shabinraj|സംവാദം]]) 14:43, 2 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Seenu1971|Seenu1971]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Seenu1971|സംവാദം]]) 14:49, 2 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:K25045|K25045]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:K25045|സംവാദം]]) #--[[ഉപയോക്താവ്:AGHOSH.N.M|AGHOSH.N.M]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:AGHOSH.N.M|സംവാദം]]) 15:13, 2 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Sajomjoseph|Sajomjoseph]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Sajomjoseph|സംവാദം]]) 15:14, 2 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) #--[[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/~2026-53045-17|~2026-53045-17]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:~2026-53045-17|talk]]) 15:16, 2 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Jafarkolakkadan|Jafarkolakkadan]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Jafarkolakkadan|സംവാദം]]) 15:17, 2 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Navas229|Navas229]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Navas229|സംവാദം]]) 15:34, 2 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:18317-wiki|18317-wiki]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:18317-wiki|സംവാദം]]) 15:44, 2 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Asmanoushad|Asmanoushad]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Asmanoushad|സംവാദം]]) 16:21, 2 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Aneshanikkat|Aneshanikkat]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Aneshanikkat|സംവാദം]]) 15:14, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Hema25priya|Hema25priya]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Hema25priya|സംവാദം]]) 14:53, 2 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Shreelatha.Halemane|Shreelatha.Halemane]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Shreelatha.Halemane|സംവാദം]]) 06:48, 8 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) #-[[ഉപയോക്താവ്:Martinkottayam|Martinkottayam]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Martinkottayam|സംവാദം]]) 04:37, 4 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) 4izqdkhap4yho3gxzdp7y9f88u8rts5 0 669866 4673236 4671569 2026-10-03T22:43:48Z InternetArchiveBot 146798 Bluelink 1 book for [[വിക്കിപീഡിയ:പരിശോധനായോഗ്യത|പരിശോധനായോഗ്യത]] (20261003)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 4673236 wikitext text/x-wiki {{Infobox Hindu leader | name = പേ ആഴ്വാർ | image = Pey Alvar PBA.jpg | caption = | religion = [[ഹിന്ദുമതം]] | birth_date = 4203 BCE (Traditional)<ref>{{cite book|title=Music and temples, a ritualistic approach|url=https://books.google.com/books?id=Yj8UAQAAIAAJ|page=23|author=L. Annapoorna |year=2000|isbn=9788175740907}}</ref><ref>{{cite book|title=Ancient India: Collected Essays on the Literary and Political History of Southern India|url=https://books.google.com/books?id=htArUg0OMpcC|pages=403–404|author=Sakkottai Krishnaswami Aiyangar |year=1911|isbn=9788120618503}}</ref> | birth_place = [[മൈലാപ്പൂർ താലൂക്ക്]] | birth_name = | death_date = | death_place = | teacher = | philosophy = [[വൈഷ്ണവമതം]] [[ഭക്തി]] | honors = [[ആഴ്‌വാർ]] സന്യാസി | notable_works = [[മൂന്നാം തിരുവന്താതി]] | footnotes = }} ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ പന്ത്രണ്ട് ആൾവാർ സന്യാസിമാരിൽ ഒരാളാണ് പേയ് ആൾവാർ ( തമിഴ് : பேயாழ்வார்) ( പേയാൾവാർ , പേയാൾവാർ , പേ ആഴ്വാർ , അല്ലെങ്കിൽ പേ ആഴ്വാർ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു) . ഹിന്ദുമതത്തിലെ വൈഷ്ണവ പാരമ്പര്യത്തിന്തെ പ്രസ്ഥാപകരിൽ അദ്ദേഹം പ്രമുഖനാണ് . ആൾവാർമാരുടെ ശ്ലോകങ്ങൾ നാലായിര ദിവ്യ പ്രബന്ധം എന്ന പേരിൽ സമാഹരിച്ചിരിക്കുന്നു , കൂടാതെ 108 ക്ഷേത്രങ്ങളെ ദിവ്യ ദേശങ്ങൾ എന്ന് ഇവർ തരംതിരിക്കുന്നു .<ref name="Rao">{{Cite book |last=Rao|first=P.V.L. Narasimha |title=Kanchipuram – Land of Legends, Saints & Temples|year=2008|publisher=Readworthy Publications (P) Ltd.|location=New Delhi|isbn=978-93-5018-104-1|url=https://books.google.com/books?id=GTMTQLuCNSMC&dq=poigai+azhwar&pg=PA27|page=27}}</ref> മൂന്ന് പ്രധാന ആൾവാർമാരുടെ പട്ടികയിൽ മൂനാമതായി [[പേയ് ആഴ്വാർ|പേ ആൾവാർ]] കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു , മറ്റ് രണ്ട് പേർ [[പൊയ്കൈ ആഴ്‌വാർ]] ,[[ഭൂതത്താഴ്‌വാർ|ഭൂതത്താഴ്വാർ]] എന്നിവരാണ് , ഇവരെ ഒന്നിച്ച് മുതലാമൽവർഗൽ എന്ന് വിളിക്കുന്നു, അവർ ദിവ്യതയിൽ നിന്ന് ജനിച്ചവരാണെന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു.പേ ആഴ്വാർ നാന്ദകം വിഷ്ണുവിന്റെ വില്ലിന്റെ അവതാരമെന്നു വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു) പെ ആഴ്വാർ നൂറ് ശ്ലോകങ്ങൾ രചിച്ചു, അവയെ [[മൂന്നാം തിരുവന്താതി]] എന്ന് തരംതിരിച്ചിരിക്കുന്നു, അദ്ദേഹത്തിന്റെ രചന [[അന്താതി]] ശൈലിയിലാണ് ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്, അതിൽ അവസാന അക്ഷരം അടുത്ത ശ്ലോകത്തിന്റെ ആരംഭമാണ്. . ശ്രീ വൈഷ്ണവ ഇതിഹാസമനുസരിച്ച് , തിരുക്കോവിലൂരിൽ മൂന്ന് ആൾവാർമാരും ഒരു മഴക്കാലത്ത്ഒരു ചെറിയ ഇരുണ്ട ഗുഹയിൽ ഇരിക്കുമ്പോൾ അവരിൽ നാലാമതൊരു വ്യക്തിയെ കാണുകയും ചെയ്തു. അത് വിഷ്ണു ഭഗവാനാണെന്ന് അവർ കണ്ടെത്തി, പൊയ്ഗൈ അവന്റെ മുഖം തുടർച്ചയായി കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ചു, പക്ഷേ മിന്നലിന്റെ ഇടക്കിടക്കിടക്കുള്ള വെളിച്ചത്തിൽ നിന്ന് മാത്രമേ അവർക്ക് കാണാൻ കഴിഞ്ഞുള്ളൂ.വിഷ്ണുവിനെ നിരന്തരം കാണാനായി പ്രകാശത്തിന്റെ തുടർച്ച നിലനിർത്തുന്നതിനായി, [[പൊയ്കൈ ആഴ്‌വാർ|പൊയ്ഗൈ]] തൽക്ഷണം സ്ഥിരം വെളിച്ചം ഉയർന്നുവരണമെന്ന് ആഗ്രഹിച്ച് നൂറ് ഗാനങ്ങൾ രചിച്ചു. [[പേആഴ്വാർ|പേആഴ്വാരും]] [[ഭൂതത്താഴ്‌വാർ|ഭൂതത്താഴ്വാരും]] വിഷ്ണുവിനെക്കുറിച്ച് നൂറ് ഗാനങ്ങൾ രചിക്കുന്നത് തുടർന്നു. ഈ ആദ്യകാല സന്യാസിമാരുടെ കൃതികൾ വൈഷ്ണവ മതത്തിന്റെ ദാർശനികവും ദൈവശാസ്ത്രപരവുമായ ആശയങ്ങൾക്ക് സംഭാവന നൽകി. അന്ന് ദക്ഷിണേന്ത്യ ഭരിക്കുന്ന പല്ലവ രാജാക്കന്മാരെ മൂന്ന് ശൈവ നായന്മാർക്കൊപ്പം, മൂന്ന് ആഴവാമാരും സ്വാധീനിച്ചു. അതിന്റെ ഫലമായി മതപരമായ ഭൂമിശാസ്ത്രം ബുദ്ധമതത്തിൽ നിന്നും ജൈനമതത്തിൽ നിന്നും ഹിന്ദുമതത്തിന്റെ രണ്ട് വിഭാഗങ്ങളിലേക്ക് മാറി . ==ആഴ്വാർമാർ== ആഴ്വാർ എന്ന വാക്കിന്റെ അർത്ഥം ദൈവത്തിന്റെ എണ്ണമറ്റ ഗുണങ്ങളുടെ സമുദ്രത്തിൽ ആഴ്ന്നിറങ്ങുന്നവൻ എന്നാണ്. വൈഷ്ണവമതത്തെ ജനപ്രിയമാക്കുന്നതിൽ നിർണായക പങ്കുവഹിച്ച പന്ത്രണ്ട് പരമഭക്തന്മാരായി ആൾവാർമാരെ കണക്കാക്കുന്നു . ഈ സന്യാസിമാരുടെ തമിഴ് കൃതികളായ സ്നേഹത്തിന്റെയും ഭക്തിയുടെയും ഗാനങ്ങൾ [[ദിവ്യപ്രബന്ധം|നാലായിര ദിവ്യ പ്രബന്ധം]] എന്ന പേരിൽ സമാഹരിച്ചിരിക്കുന്നു, അതിൽ 4000 ശ്ലോകങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുന്നു, അവരുടെ ഗാനങ്ങളിൽ ബഹുമാനിക്കപ്പെടുന്ന 108 ക്ഷേത്രങ്ങളെ [[ദിവ്യദേശങ്ങൾ|ദിവ്യ ദേശം]] എന്ന് തരംതിരിക്കുന്നു . <ref name="Rao"/><ref name="Dalal21">[[#Dalal|Dalal]] 2011, pp. 20-21</ref> സന്യാസിമാർക്ക് വ്യത്യസ്ത ഉത്ഭവമുണ്ടായിരുന്നു, വ്യത്യസ്ത ജാതികളിൽ പെട്ടവരായിരുന്നു. പാരമ്പര്യമനുസരിച്ച്, ആദ്യത്തെ മൂന്ന് ആൾവാറുകളായ [[പൊയ്കൈ ആഴ്‌വാർ|പൊയ്ഗൈ]], [[ഭൂതത്താഴ്‌വാർ|ഭൂതത്ത്]], [[പേ ആഴ്വാർ|പേ]] എന്നിവരുടെ ജന്മം അത്ഭുതകരമായിരുന്നു. [[തിരുമഴിചൈ ആഴ്‌വാർ|തിരുമിഴിചെ]] ഒരു മുനിയുടെ മകനായിരുന്നു, [[തൊണ്ടരടിപ്പൊടി ആഴ്‌വാർ|തോണ്ടരാടി]], [[മധുരകവിയാഴ്‌വാർ|മഥുരകവി]], [[പെരിയാഴ്‌വാർ|പെരിയാർ]], [[ആണ്ടാൾ]] എന്നിവർ ബ്രാഹ്മണ സമുദായത്തിൽ നിന്നുള്ളവരും, [[കുലശേഖര ആഴ്‌വാർ|കുലശേഖരൻ]] ക്ഷത്രിയ സമുദായത്തിൽ നിന്നുള്ളവരും, [[നമ്മാഴ്വാർ]] ഒരു കൃഷിക്കാരന്റെ കുടുംബത്തിൽ നിന്നുള്ളവരും, [[തിരുപ്പാണാഴ്വാർ|തിരുപ്പണൻ]] പാണർ സമുദായത്തിൽ നിന്നുള്ളവരും, [[തിരുമങ്കൈ ആഴ്‌വാർ|തിരുമങ്കൈ]] കാൽവർ സമുദായത്തിൽ നിന്നുള്ളവരുമാണ്. ഗരുഡ-വാഹന പണ്ഡിതൻ്റെ (എ.ഡി. 11-ാം നൂറ്റാണ്ട്) [[ദിവ്യസൂരിചരിത്രം]] , [[പിൻപരഗിയയ പെരുമാൾ ജീയാർ|പിൻപരഗിയയ പെരുമാൾ ജീയാരുടെ]] ഗുരുപരമ്പരാപ്രഭവം , അൻബിളൈ കണ്ടടിയപ്പൻ്റെ [[പെരിയ തിരുമുടി അടവ്]] , പിള്ള ലോകാചാര്യൻ്റെ യതീന്ദ്ര പ്രണവ പ്രഭവം , ദിവ്യപ്രബന്ധത്തിൻ്റെ വ്യാഖ്യാനങ്ങൾ , ഗുരുവിൻ്റെ ഗ്രന്ഥങ്ങൾ, ക്ഷേത്രത്തിൻ്റെ ഗ്രന്ഥങ്ങൾ, ഗുരുവിൻ്റെ ഗ്രന്ഥങ്ങൾ. ആഴ്വാർമാരെയും അവരുടെ കൃതികളെയും കുറിച്ചുള്ള വിശദമായ വിവരണം .തുടങ്ങിയ ഗ്രന്ഥങ്ങൾ അനുസരിച്ച്,ഈ സന്യാസിമാർ വിഷ്ണുവിൻ്റെ ഏതെങ്കിലും രൂപത്തിലുള്ള അവതാരങ്ങളായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. [[പൊയ്കൈ ആഴ്‌വാർ|പൊയ്‌ഗൈയെ]] [[പാഞ്ചജന്യം|പാഞ്ചജന്യത്തിന്റെയും]] (കൃഷ്ണൻ്റെ ശംഖ്), [[ഭൂതത്താഴ്‌വാർ|ഭൂതത്ത്]] [[കൗമോദകി|കൗമോദകീയുടേയും]] (വിഷ്ണുവിൻ്റെ ഗദ)അവതാരമായി കണക്കാക്കുന്നു. നന്ദകത്തിന്റെ(വിഷ്ണുവിൻ്റെ വാൾ) അവതാരമായി [[പേ ആഴ്വാർ|പേ]] , [[സുദർശനചക്രം|സുദർശനത്തിൻ്റെ]] [[തിരുമഴിചൈ ആഴ്‌വാർ|തിരുമലിശൈ]] (വിഷ്ണുവിൻ്റെ ഡിസ്കസ്) , വിഷ്വക്സേനയുടെ നം ( വിഷ്ണുവിൻ്റെ സേനാപതി) , ഗരുഡൻ), കൗസ്തുഭത്തിലെ കുലശേഖരൻ (വിഷ്ണുവിൻ്റെ മാല), [[ഗരുഡൻ|ഗരുഡൻ്റെ]] (വിഷ്ണുവിൻ്റെ കഴുകൻ) [[പെരിയാഴ്‌വാർ|പെരിയ]], ഭൂദേവിയുടെ (വിഷ്ണുവിൻ്റെ ഭാര്യ, ലക്ഷ്മി, ഭൂദേവിയുടെ രൂപത്തിൽ)അവതാരമായി [[ആണ്ടാൾ]], വനമലയുടേ (വിഷ്ണുവിൻ്റെ മാല)[[തൊണ്ടരടിപ്പൊടി ആഴ്‌വാർ|തൊണ്ടരടിപ്പൊടി]], ശ്രീവത്സൻ്റെ (വിഷ്ണുവിൻ്റെ മാല) [[തിരുപ്പാണാഴ്വാർ|തിരുപ്പാണർ]], വിഷ്ണുവിൻ്റെ [[ശാർങ്ഗം]] (വില്ല്) ആയി [[തിരുമങ്കൈ ആഴ്‌വാർ|തിരുമങ്കൈ]]ആയും അവതരിച്ചു എന്ന് കരുതുന്നു. ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ എല്ലാ വിഷ്ണുക്ഷേത്രങ്ങളിലും ദിവസവും ഉത്സവകാലത്തും പ്രബന്ധത്തിൻ്റെ പാട്ടുകൾ പതിവായി ആലപിക്കാറുണ്ട്. <ref name="Dalal21"/><ref>{{cite book|title=Historical Dictionary of the Tamils|url=https://books.google.com/books?id=H4q0DHGMcjEC&dq=poygai&pg=PA14|page=211|last=Ramaswamy|first=Vijaya|publisher=Scarecrow Press|year=2007|isbn=9780810864450}}</ref> ==ആദ്യകാല ജീവിതം== ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ജനനം തമിഴ്നാട്ടിൽ മദ്രാസിനു സമീപമുള്ള മൈലാപൂർ എന്ന സ്ഥലത്താണെന്ന് കരുതുന്നു. മൈലാപ്പൂരിലെ ആദി കേശവ പെരുമാൾ ക്ഷേത്രത്തിലെ കുളത്തിലെ താമരപ്പൂവിൽ [[പേയ് ആൾവാർ|പേ ആൾവാറിനെ]] കണ്ടെത്തി . <ref>{{Cite book |last=Ayyar |first=P. V. Jagadisa |title=South Indian shrines: illustrated |year=1991 |publisher=Asian Educational Services |location=New Delhi |isbn=81-206-0151-3|url=https://books.google.com/books?id=NLSGFW1uZboC&q=pey+alwar&pg=PA539|page=539}}</ref>ചെന്നൈയിലെ മൈലാപ്പൂരിലെ അരുണ്ടേൽ സ്ട്രീറ്റിലാണ് ഈ സ്ഥലം കാണപ്പെടുന്നത്. തമിഴിൽ, പേ എന്നത് ഭ്രാന്തൈനെ ആണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. ഈ സന്യാസി തന്റെ ദൈവമായ വിഷ്ണുവിൽ ഭ്രാന്തമായി ആകൃഷ്ടനായതിനാൽ അദ്ദേഹത്തിന് ആ പേര് ലഭിച്ചുn .<ref name="chari1617"/> ഹിന്ദു ഐതിഹ്യമനുസരിച്ച്, ചെന്നൈയിലെ ഒരു പ്രാന്തപ്രദേശമായ മൈലാപ്പൂരിലെ (ചരിത്രപരമായി മണികൈവാരം എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നു) ആദികേശവ പെരുമാൾ ക്ഷേത്രത്തിലെ കുളത്തിലെ താമരപ്പൂവിൽ പേയ് ആൾവാറിനെ കണ്ടെത്തി . അദ്ദേഹത്തെ മഹാദഹ്വയ എന്നും മൈലാപുരദപധി എന്നും വിളിക്കുന്നു..<ref name="Dalal302">[[#Dalal|Dalal]] 2011, p. 302</ref> ==രചനകൾ== ഹിന്ദു ഐതിഹ്യമനുസരിച്ച്, [[തിരുക്കോയിലൂർ|തിരുക്കോയിലൂരിൽ]] വച്ച് മുതലാം ആൾവാർമാർക്ക് (ആദ്യത്തെ മൂന്ന് ആൾവാർമാർ ) വിഷ്ണു പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു . പകൽ സമയമായിരുന്നു, പക്ഷേ ഇരുട്ട് വീണു, കനത്ത മഴ തുടങ്ങി. അലഞ്ഞുതിരിയുന്ന [[പൊയ്കൈ ആഴ്‌വാർ|പൊയ്ഗൈ]] ഒരു ചെറിയ ഒളിത്താവളം കണ്ടെത്തി, അതിൽ ഒരാൾക്ക് കിടക്കാൻ ഇടമുണ്ട്.അതിനിടയിൽ [[ഭൂതത്താഴ്‌വാർ|ഭൂതത്ത്]] ഒരു ഒളിത്താവളം തേടി അവിടെയെത്തി, പൊയ്ഗൈ അവനെ താമസിപ്പിച്ചു, ഇരുവരും ഒരുമിച്ച് ഇരുന്നു. ഇതിനിടയിൽ, സ്ഥലക്കുറവ് കാരണം മൂവരും ഒരിടത്ത്ര നിൽക്കാൻ ഇഷ്ടപ്പെട്ടതിനാൽ പേയും അതേ സ്ഥലത്തേക്ക് വന്നു. ഇരുട്ട് കട്ടിയുള്ളതായിത്തീർന്നു, ചെറിയ മുറിക്കുള്ളിൽ അവർക്ക് പരസ്പരം കാണാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. അതിനിടയിൽ, നാലാമതൊരാൾ കൂടി അവരുടെ ഇടയിലേല്ല് കടന്നുവന്നതായി അവർക്ക് തോന്നി. മിന്നലിന്റെ വെളിച്ചത്തിൽ നിന്ന്, നാലാമന്റെ മുഖത്തിന് ഉദാത്തവും ദിവ്യവുമായ ഒരു ആകർഷകമായ മുഖം ഉണ്ടെന്ന് മൂന്ന് ആൾവാർമാർക്കും മനസ്സിലായി. തങ്ങൾക്കിടയിൽ തങ്ങിനിൽക്കുന്നത് വിഷ്ണുവാണെന്ന് മൂവർക്കും പെട്ടെന്ന് മനസ്സിലായി . [[പൊയ്കൈ ആഴ്‌വാർ|പൊയ്ഗൈക്ക്]] വിഷ്ണുവിന്റെ മുഖം തുടർച്ചയായി കാണാൻ ആഗ്രഹമുണ്ടായിരുന്നു, പക്ഷേ മിന്നലിന്റെ തിളക്കമുള്ളസമയത്ത് ആ വെളിച്ചത്തിൽ നിന്ന് മാത്രമേ കാണാൻ കഴിഞ്ഞുള്ളൂ. പ്രകാശത്തിന്റെ തുടർച്ച നിലനിർത്തുന്നതിനായി, സൂര്യന് കത്തുന്ന തിരിയായി മാറാൻ കഴിയുന്ന ഒരു സമുദ്രം പോലെ നെയ്യ് നിറഞ്ഞ ഒരു വലിയ കലമായി ഭൂമി മാറണമെന്ന് ആശംസിച്ചുകൊണ്ട് അദ്ദേഹം തൽക്ഷണം നൂറ് ഗാനങ്ങൾ രചിച്ചു. <ref name="Dalal308">[[#Dalal|Dalal]] 2011, p. 308</ref> <ref name="James"/><ref name="Garg">{{cite book|title=Encyclopaedia of the Hindu World: Ak-Aq|url=https://books.google.com/books?id=WjDcd0cTFxQC&dq=poygai&pg=PA352|pages=352–354|publisher=Concept Publishing Company|last=Garg|first=Gaṅgā Rām|year=1992|isbn=9788170223757}}</ref> <blockquote> {{Col-begin}} {{Col-break}} {{center |[[Tamil script|Tamil]]<br> திருக்கண்டேன் பொன் மேனி கண்டேன் திகழும் <br /> அருக்கனணி நிறமும் கண்டேன் - செருக்கிளரும் <br /> பொன்னாழி கண்டேன் புரி சங்கம் கைக்கண்டேன் <br /> என்னாழி வண்ணன் பால் இன்று <br /> }} {{Col-break}} {{center |[[Transliteration]]<br> തിരുക് കണ്ടേൻ പൊൻ മേനി കണ്ടേൻ- തിഗഴും<br /> അറുക്കൻ ആനി നിറവും കണ്ടേൻ-സെറുക് കിളരും<br /> പൊൻ ആഴി കണ്ടേൻ പുരി സംഘം കൈ കണ്ടേൻ<br /> ആഴി വണ്ണാൻ പാൽ ഇൻ്റു }} {{col-end}} ഞാൻ കർത്താവിന്റെ മഹത്വപൂർണ്ണമായ സ്വർണ്ണരൂപം കണ്ടെത്തി <ref>{{cite web|title=Moondram Thiruvandhadi translation|url=http://azhwar.org/documents/Moondraam_Thiruvandhadi_translation.pdf|last=N.|first=Rajagopalan|publisher=azhwar.org|page=4}}</ref>}} </blockquote> തന്നോടുള്ള അതിയായ സ്നേഹത്താൽ നിരന്തരം വിളക്ക് കൊളുത്തണമെന്ന് സങ്കൽപ്പിച്ചുകൊണ്ട് ഭൂതത്താൽവാർ 100 ഗാനങ്ങൾ ആലപിച്ചു. ചക്രവും ശംഖും ധരിച്ച നാരായണന്റെയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ദിവ്യ പത്നിയായ ലക്ഷ്മിയുടെയും ദിവ്യ മുഖത്തിന്റെ മോഹിപ്പിക്കുന്ന ചാരുതയും സംസർഗ്ഗവും വിവരിക്കുന്ന 100 ഗാനങ്ങൾ കൂടി പേയാൾവാർ ആലപിച്ചു. <ref name="chari1617">[[#Chari|Chari]] 1997, pp. 16-17</ref><ref name="James">{{cite book|title=The Illustrated Encyclopedia of Hinduism: N-Z|url=https://archive.org/details/illustratedencyc0000loch|url-access=registration|quote=poygai.|last=Lochtefeld|first=James|page=[https://archive.org/details/illustratedencyc0000loch/page/515 515]|publisher=The Rosen Publishing Group|year=2002|isbn=9780823931804}}</ref> ഭൂതത്തത്ത് നൂറ് ശ്ലോകങ്ങൾ രചിച്ചു, അവയെ ഇരന്തം തിരുവന്തതി (ലിപ്യന്തരണം: രണ്ടാം തിരുവന്തതി) എന്ന് തരംതിരിക്കുന്നു .<ref>[[#Dalal|Dalal]] 2011, p. 269</ref> ഭൂതത്തത്തിന്റെ രചന അന്തതി ശൈലിയിലാണ് സജ്ജീകരിച്ചിരിക്കുന്നത് . അന്ത എന്ന വാക്കിന്റെ അർത്ഥം അവസാനവും അതി എന്നർത്ഥം ആരംഭവുമാണ്. അന്തതി ശൈലിയിൽ അവസാന പദമോ ഓരോ ശ്ലോകത്തിന്റെയും അക്ഷരമോ തുടർന്നുള്ള ശ്ലോകത്തിന്റെ ആരംഭ പദമായി ഉണ്ട്, നൂറാമത്തെ ശ്ലോകത്തിന്റെ അവസാന വാക്ക് ആദ്യ ശ്ലോകത്തിന്റെ തുടക്കമായി മാറുന്നു, ഇത് നൂറ് ശ്ലോകങ്ങളെ യഥാർത്ഥ ശ്ലോകങ്ങളുടെ മാലയാക്കുന്നു. ഈ ആദ്യകാല സന്യാസിമാരുടെ കൃതികൾ വൈഷ്ണവമതത്തിന്റെ ദാർശനികവും ദൈവശാസ്ത്രപരവുമായ ആശയങ്ങൾക്ക് സംഭാവന നൽകി.<ref name="chari1617"/> ത്രിമൂർത്തികളുടെ ശ്ലോകങ്ങൾ നാരായണനെ (വിഷ്ണുവിന്റെ മറ്റൊരു പേര്) പരമോന്നത ദേവനായി സംസാരിക്കുന്നു, അവർ പലപ്പോഴും വിഷ്ണുവിന്റെ അവതാരങ്ങളായ ത്രിവിക്രമനെയും കൃഷ്ണനെയും പരാമർശിക്കുന്നു .<ref>{{cite book|title=Prof. H. C. Raychaudhuri: As a Historian|last=Panda|first=Harihar|url=https://books.google.com/books?id=f1XMtc2Q97IC&dq=poygai&pg=PA86|page=86|publisher=Northern Book Centre|year=2007|isbn=9788172112103}}</ref><ref>{{cite book|title=Studies In The Religious Life Of Ancient And Medieval India|url=https://books.google.com/books?id=mh1y1eMgGBMC&dq=poygai&pg=PA56|page=56|last=D.C.|first=Sircar|publisher=Motilal Banarsidass Publisher|year=1971|isbn=9788120827905}}</ref> ==[[Mangalasasanam by Divyadesam|Mangalasasanam]]== There are 39 of his paasurams in the 4000 [[Divya Prabhandham]]. He has sung in praise of fourteen temples.<ref>{{cite book | title=A Primer of Tamil Literature| last=Pillai| first=M. S. Purnalingam | year=1904| publisher=Ananda Press|location=Madras|url=https://books.google.com/books?id=QIeqvcai5XQC&q=tirumalisai&pg=PA183|pages=182–83| isbn=9788120609556}}</ref> {| class="wikitable sortable" |- style="background:#FFC569" ! scope="col" | S.No. ! scope="col" | '''Name of the temple''' ! scope="col" | '''Location''' ! scope="col" class="unsortable" | '''Photo''' ! scope="col" | '''Number of Pasurams''' ! scope="col" | '''Presiding deity''' ! scope="col" | '''Notes/Beliefs''' |- align ="center" |- style="background:#ffe;" |- |1 | [[തിരുമല വെങ്കടേശ്വര ക്ഷേത്രം|തിരുപ്പതി]] | {{coord|13.143|79.907}} | [[File:Tirumala 090615.jpg|130px|center]] |18 |Alamelumanga<br>[[വെങ്കിടേശ്വ്വരൻ]] |ഇന്ത്യയിലെ ആന്ധ്രാപ്രദേശിലെ ചിറ്റൂർ ജില്ലയിലെ തിരുമലയിൽ , തിരുമല എന്ന കുന്നിൻ പ്രദേശത്തുള്ള ഒരു നാഴികക്കല്ലായ വൈഷ്ണവ ക്ഷേത്രമാണ് വെങ്കിടേശ്വര ക്ഷേത്രം . കലിയുഗത്തിലെ പരീക്ഷണങ്ങളിൽ നിന്നും കഷ്ടങ്ങളിൽ നിന്നും മനുഷ്യരാശിയെ രക്ഷിക്കാൻ ഇവിടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടതായി വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്ന വിഷ്ണുവിന്റെ അവതാരമായ ശ്രീ വെങ്കിടേശ്വരന് സമർപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന ക്ഷേത്രമാണിത് . അതിനാൽ ഈ സ്ഥലത്തിന് കലിയുഗ വൈകുണ്ഠം എന്നും പേരുണ്ട് , ഇവിടുത്തെ ഭഗവാനെ കലിയുഗ പ്രത്യാശ ദൈവം എന്നും വിളിക്കുന്നു. തിരുമല ക്ഷേത്രം, തിരുപ്പതി ക്ഷേത്രം, തിരുപ്പതി ബാലാജി ക്ഷേത്രം തുടങ്ങിയ മറ്റ് പേരുകളിലും ഈ ക്ഷേത്രം അറിയപ്പെടുന്നു. ബാലാജി, ഗോവിന്ദ, ശ്രീനിവാസ എന്നിങ്ങനെ നിരവധി പേരുകളിൽ വെങ്കിടേശ്വരൻ അറിയപ്പെടുന്നു..<ref>{{cite web |url=http://www.tirumala.org/maintemple_about.htm |title=Tirumala Temple |access-date=13 September 2007 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20071011032254/http://tirumala.org/maintemple_about.htm |archive-date=11 October 2007 }}</ref> തിരുമല കുന്നുകൾ ശേഷാചലം കുന്നുകളുടെ ഭാഗമാണ് . സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് 853 മീറ്റർ (2,799 അടി) ഉയരത്തിലാണ് തിരുമല കുന്നുകൾ . ദ്രാവിഡ വാസ്തുവിദ്യയിലാണ് ക്ഷേത്രം നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്, എ.ഡി. 300 മുതൽ ഒരു കാലഘട്ടത്തിൽ നിർമ്മിച്ചതാണെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ഗർഭഗൃഹം (ശ്രീകോവിൽ) ആനന്ദനിലയം എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. സംഭാവനകളുടെയും സമ്പത്തിന്റെയും കാര്യത്തിൽ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും സമ്പന്നമായ ക്ഷേത്രമാണിത്.<ref name="ndtv">{{cite web | url=http://www.ndtv.com/convergence/ndtv/story.aspx?id=NEWEN20070026005| title=NDTV Report | access-date=13 September 2007}}</ref><ref name="CSHindu">{{cite book |last1=Sivaratnam |first1=C |year=1964 |title=An Outline of the Cultural History and Principles of Hinduism |publisher= Stangard Printers |location=Colombo |edition=1 |oclc=12240260 |quote=Koneswaram temple. Tiru-Kona-malai, sacred mountain of Kona or Koneser, Iswara or Siva. The date of building the original temple is given as 1580 BCE according to a Tamil poem by Kavi Raja Virothayan translated into English in 1831 by Simon Cassie Chitty ... }}</ref><ref name="HLtoSL">{{cite book |last1=Ramachandran |first1=Nirmala|year=2004 |title=The Hindu legacy to Sri Lanka|publisher=Stamford Lake (Pvt.) Ltd. 2004 |location=Pannapitiya|oclc=230674424|isbn=9789558733974|quote= Portuguese writer De Queyroz compares Konesvaram to the famous Hindu temples in Rameswaram, [[Ekambareswarar Temple (Kanchipuram)|Kanchipuram]], Tirupatti-Tirumalai, Jagannath and Vaijayanthi and concludes that while these latter temples were well visited by the Hindus, the former had surpassed all the latter temples by the early 1600s}}</ref> പ്രതിദിനം ഏകദേശം 50,000 മുതൽ 100,000 വരെ തീർത്ഥാടകർ ഈ ക്ഷേത്രം സന്ദർശിക്കുന്നു (ശരാശരി പ്രതിവർഷം 30 മുതൽ 40 ദശലക്ഷം ആളുകൾ), അതേസമയം വാർഷിക ബ്രഹ്മോത്സവം പോലുള്ള പ്രത്യേക അവസരങ്ങളിലും ഉത്സവങ്ങളിലും തീർത്ഥാടകരുടെ എണ്ണം 500,000 ആയി ഉയരുന്നു, ഇത് ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും കൂടുതൽ സന്ദർശിക്കപ്പെടുന്ന പുണ്യസ്ഥലമാക്കി മാറ്റുന്നു..<ref name="The Hindu">{{cite news| url=http://www.hindu.com/2003/09/30/stories/2003093003080300.htm | archive-url=https://web.archive.org/web/20031003153946/http://www.hindu.com/2003/09/30/stories/2003093003080300.htm | url-status=dead | archive-date=3 October 2003 |location=Chennai, India | work=[[The Hindu]] | title=Ghazal programme at Tirumala temple | date=30 September 2003}}</ref> |- |2 | [[Ocean of milk|Thiruparkadal]] | Heavenly | [[File:Kurma, the tortoise incarnation of Vishnu.jpg|right|[[Kurma]]|130px]] | 4 | Lakshmi<br>Vishnu | ഹിന്ദു പ്രപഞ്ചശാസ്ത്രത്തിൽ , ഏഴ് സമുദ്രങ്ങളുടെ മധ്യത്തിൽ നിന്നുള്ള അഞ്ചാമത്തേതാണ് തിരുപ്പർക്കദൾ (പാലിന്റെ സമുദ്രം). ഇത് ക്രൗഞ്ച എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഭൂഖണ്ഡത്തെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയാണ്<ref>{{cite book|first=D. Dennis |last=Hudson|title= The body of God: an emperor's palace for Krishna in eighth-century Kanchipuram|url=https://archive.org/details/bodygodemperorsp00huds_609 |url-access=limited |publisher= Oxford University Press US|year= 2008 |isbn=978-0-19-536922-9| pages=[https://archive.org/details/bodygodemperorsp00huds_609/page/n190 164]–168}}</ref> ഹിന്ദു പുരാണമനുസരിച്ച്, ദേവന്മാരും (ദേവന്മാരും) അസുരന്മാരും (അസുരന്മാർ) സമുദ്രം കടത്തിവിടുന്നതിനും അമർത്യ ജീവിതത്തിന്റെ അമൃത് പുറത്തുവിടുന്നതിനും ഒരു സഹസ്രാബ്ദക്കാലം ഒരുമിച്ച് പ്രവർത്തിച്ചു. <ref>{{cite web|title=Churning the Ocean of Milk by Michael Buckley|url=http://www.veloasia.com/library/buckley/churning_milk.html}}</ref> പുരാതന ഹിന്ദു ഇതിഹാസങ്ങളുടെ ഒരു ശേഖരമായ പുരാണങ്ങളിലെ സമുദ്രമന്ഥന അധ്യായത്തിൽ ഇതിനെക്കുറിച്ച് പറയുന്നുണ്ട് . വിഷ്ണു തന്റെ പത്നിയായ ലക്ഷ്മിയോടൊപ്പം ശേഷ നാഗന്റെ മുകളിൽ ശയിക്കുന്ന സ്ഥലം കൂടിയാണിത് . |- |3 |[[Tiruvelukkai|Thiruvelukkai]] |[[കാഞ്ചീപുരം]],<br> [[കാഞ്ചീപുരം ജില്ല]], <br>[[Tamil Nadu]]{{coord|12.822197| 79.706450}} |[[File:Tiruvelukkai (3).jpg|130px|center]] |3 |Sri Amritavalli sametha Sri Yoga Narasimha Perumal |അസുര രാജാവായ ഹിരണ്യനെ വധിക്കാൻ നരസിംഹമൂർത്തി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടതായി വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. വേലുക്കൈ എന്നത് വേൽ (ആഗ്രഹം), ഇരുക്കൈ (താമസ സ്ഥലം) എന്നിവയിൽ നിന്നാണ് ഉരുത്തിരിഞ്ഞത് , അതായത് വിഷ്ണു താമസിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച സ്ഥലം, അത് വേലിറുക്കൈയിൽ നിന്ന് വേലുക്കൈ ആയി മാറി.<ref name=census>{{cite book|title=Temples of Tamil Nadu Kancheepuram District|publisher= Directorate of Census Operations, Tamil Nadu|year=2003|last=C.|first=Chandramouli}}</ref> |- |4 | [[Sri Ranganathaswamy Temple, Srirangam|Srirangam]]. |[[Srirangam]], [[Trichy district]]<br>[[തമിഴ്‌നാട്]]<br>{{coord|10.8625| 78.689722}} |[[File:Srirangam14.jpg|130px|center]] |2 |Ranganayagi <br>Ranganathar (Periya Perumal) |ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഹിന്ദു ക്ഷേത്രമായി ശ്രീരംഗം ക്ഷേത്രം പലപ്പോഴും പട്ടികപ്പെടുത്താറുണ്ട് , ഇപ്പോഴും വലിപ്പമുള്ള അങ്കോർ വാട്ട് നിലവിലുള്ള ഏറ്റവും വലിയ ക്ഷേത്രമാണ്. 156 ഏക്കർ (631,000 മീ 2 ) വിസ്തൃതിയുള്ള ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ചുറ്റളവ് 4,116 മീ (10,710 അടി) ആണ്, ഇത് ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ ക്ഷേത്രവും ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ മത സമുച്ചയങ്ങളിൽ ഒന്നുമാണ്..<ref>{{cite book |last1=Mittal |first1=Sushil|first2=G.R.|last2=Thursby|page=456|url=https://books.google.com/books?id=fz6KBkgEacAC&q=The+Hindu+World+%2B+srirangam&pg=PA456 |title=The Hindu World|year=2005 |publisher=Routelge |location=New York |isbn=0-203-67414-6}}</ref><ref>{{cite book |last=Vater |first=Tom |title=Moon Spotlight Angkor Wat|url=https://archive.org/details/moonspotlightang0000unse |year=2010 |publisher=Perseus Books Group |location=USA |isbn=9781598805611|page=[https://archive.org/details/moonspotlightang0000unse/page/40 40]}}</ref> തമിഴ് മാസമായ മാർഗഴിയിൽ (ഡിസംബർ-ജനുവരി) നടക്കുന്ന വാർഷിക 21 ദിവസത്തെ ഉത്സവം 1 ദശലക്ഷം സന്ദർശകരെ ആകർഷിക്കുന്നു.<ref>{{cite book |last=Jones |first=Victoria|page=4 |title=Wonders of the World Dot-to-Dot|year=2004 |publisher=Sterling Publishing Co., Inc. |location=New York |isbn=1-4027-1028-3}}</ref> |- |5 |[[Sarangapani Temple|Thirukudanthai]] |[[Kumbakonam]], [[Thanjavur district]], <br>[[തമിഴ്‌നാട്]]<br>{{coord|10.959649| 79.374999}} |[[File:Gopuras in Kumbakonam - India.JPG|130px|center]] |2 |Sri Komalavalli sametha Sri Aravamuda Perumal |മൂലവർ (അധിപത്യ ദേവത) ഉം ഉത്സവവർ (ഉത്സവ ദേവത) ഉം ഒരേ പ്രാധാന്യം അനുഭവിക്കുന്നതിനാൽ ഈ ക്ഷേത്രത്തെ ഉഭയ പ്രധാന ക്ഷേത്രം എന്ന് വിളിക്കുന്നു. നാലായിരം ശ്ലോകങ്ങൾ സമാഹരിക്കാൻ നാഥമുനിയോട് അധിപത്യ ദേവൻ ആവശ്യപ്പെട്ടത് ഈ സ്ഥലത്താണെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.<ref name=R>{{cite book|title=An introduction to religion and Philosophy - Tévarám and Tivviyappirapantam|last=R.|first=Dr. Vijayalakshmy|publisher=International Institute of Tamil Studies| location=Chennai|year=2001|edition=1st|ref=R.|pages=473–4}}</ref> ഇരട്ട ക്ഷേത്ര രഥങ്ങൾക്ക് ഓരോന്നിനും 300 ടൺ (660,000 പൗണ്ട്) ഭാരമുണ്ട്, കൂടാതെ തിരുവാരൂരിലെ ത്യാഗരാജ ക്ഷേത്രത്തിലെയും ശ്രീവില്ലിപുത്തൂരിലെ ആണ്ടാൾ ക്ഷേത്രത്തിലെയും രഥങ്ങൾക്ക് തൊട്ടുപിന്നാലെ വലിപ്പമുണ്ട്..<ref name="festivals">{{cite news|title=Immortalised in stone|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-tamilnadu/article218206.ece?css=print|work=The Hindu|date=2009-07-02|access-date=2013-04-08}} {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> കാവേരിയുടെ തീരത്താണ് ഈ ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്, പഞ്ചരംഗ ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ഒന്നാണിത്..<ref name="Pancharanga Kshetrams">{{cite web |title=Pancharanga Kshetrams|work=Indiantemples.com |url=http://www.indiantemples.com/Tamilnadu/df012.html |access-date= 2007-06-20}}</ref> |- |6 |[[Uppiliappan Temple|Thiruvinnagar]] |[[Tirunageswaram]], [[തഞ്ചാവൂർ ജില്ല]], <br>[[തമിഴ്‌നാട്]]<br>{{coord|10.961570| 79.432080}} |[[File:Uppiliappan koil3.JPG|130px|center]] |2 |Sri Bhumidevi sametha Sri Uppiliappan Perumal |ഹേമരിഷി മഹർഷിയുടെ മകളായ ലക്ഷ്മിയുടെ അവതാരമായ അവളെ വിവാഹം കഴിക്കാൻ വിഷ്ണു ഉപ്പിലിയപ്പനായി അവതരിച്ചു എന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. തന്റെ മകൾ വളരെ ചെറുപ്പമായതിനാൽ ഉപ്പ് ഉപയോഗിച്ച് പാചകം ചെയ്യാൻ പോലും അറിയില്ലെന്ന് മുനി ഉദ്ധരിച്ചതിനാൽ, ഉപ്പില്ലാതെ വഴിപാട് സ്വീകരിക്കാൻ വിഷ്ണു സമ്മതിച്ചു.<ref name=Meena>{{cite book|title=Temples in South India|last=V.|first=Meena|publisher=Harikumar Arts|location=Kanniyakumari|year=1974|edition=1st|page=29}}</ref> |- |7 | [[Vaikuntha|Paramapadam]] | Heavenly | [[File:Vishnu.jpg|130px|Vishnu, Lord of Vaikuntha|center]] |1 |Lakshmi<br>Vishnu |ഹിന്ദുമതത്തിലെ പ്രധാന ദേവന്മാരിൽ ഒരാളും വൈഷ്ണവ പാരമ്പര്യത്തിലെ പരമപുരുഷനുമായ വിഷ്ണുവിന്റെ ,<ref>{{cite book|last1=Maehle|first1=Gregor|title=Ashtanga Yoga The Intermediate Series: Mythology, Anatomy, and Practice|date=2012|publisher=New World Library|isbn=9781577319870|page=207|url=https://books.google.com/books?id=OhYeGdNK0UoC&q=home%20OR%20abode%20%22Vaikuntha%20Vishnu%22%20-lord&pg=PA207|quote=Vaikuntha (Vishnu's celestial home)}}</ref> സ്വർഗ്ഗീയ വാസസ്ഥലമാണ് വൈകുണ്ഠം <ref>{{cite book|author1=Orlando O. Espín|author2=James B. Nickoloff|title=An Introductory Dictionary of Theology and Religious Studies|url=https://books.google.com/books?id=k85JKr1OXcQC&pg=PA539|year=2007|publisher=Liturgical Press|isbn=978-0-8146-5856-7|page=539}}</ref><ref name="Flood 1996, p. 17">[[Gavin Flood]], ''[https://books.google.com/books/about/An_Introduction_to_Hinduism.html?id=KpIWhKnYmF0C An Introduction to Hinduism]'' (1996), p. 17.</ref> വൈകുണ്ഠം അദ്ദേഹത്തിനും, അദ്ദേഹത്തിന്റെ പത്നിയായ ലക്ഷ്മി ദേവിക്കും , മോക്ഷം നേടിയ മറ്റ് മോചിതരായ ആത്മാക്കൾക്കും മാത്രമുള്ള ഒരു വാസസ്ഥലമാണ് . പരമാത്മാവിന്റെ സഹവാസത്തിൽ എന്നെന്നേക്കുമായി ശുദ്ധമായ ആനന്ദവും സന്തോഷവും അവർക്കുണ്ട് |- |8 |[[Kallazhagar Temple|Thirumaliruncholai]] |[[Alagar Koyil]],<br>[[മദുര ജില്ല]],<br>[[Tamil Nadu]]{{coord|9.988609 | 78.2643428 }} |[[File:AzhagarKovil Madurai.JPG|130px|center]] |1 |Sri Sundaravalli sametha Sri Kallazhagar Perumal | ഹിന്ദുക്കളുടെ മരണത്തിന്റെ ദേവനായ യമനാണ് കല്ലഴഗറിനെ ആരാധിച്ചിരുന്നത് . വിഷ്ണുവിനോട് അവിടെ താമസിക്കാൻ അദ്ദേഹം അഭ്യർത്ഥിക്കുകയും ദിവ്യ ശില്പിയായ വിശ്വകർമ്മാവിന്റെ സഹായത്തോടെ ഒരു ക്ഷേത്രം പണിയുകയും ചെയ്തു.<ref>{{cite book|title=Hinduism: An Alphabetical Guide|url=https://books.google.com/books?id=DH0vmD8ghdMC&q=alvar+thirunagari|page=18|first=Roshan|last=Dalal|publisher=Penguin Books India|year=2010|isbn=9780143414216}}</ref> ദുർവാസാ മുനിയിൽ നിന്ന് ശാപമോക്ഷം നേടിയ സുതപവ മുനിയെ മോചിപ്പിക്കാൻ കല്ലഴഗർ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടതായി വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.<ref>{{cite web|title=Kallazhagar temple|url=https://temple.dinamalar.com/new.php?id=695|publisher=Dinamalar|access-date=31 May 2014|year=2014}}</ref> ക്ഷേത്രത്തിൽ അപൂർവമായ ചില വിജയനഗര ശില്പങ്ങളുണ്ട്..<ref name=Gopal>{{cite journal|title=The Raṅga-maṇḍapa of the Tāṭikkompu Temple A Study of an Iconographic Programme of the Vijayanagara Tradition|journal=East and West|volume=46|last=S.|first=Gopalakrishnan|issue=3/4|date=December 1996|jstor=29757285|pages=415–431}}</ref> |- |9 |[[Sowmya Narayana Perumal temple|Thirukkoshtiyur]] |[[Thirukoshtiyur |Thirukoshtiyur]],<br>[[ശിവഗംഗ ജില്ല]],<br>[[Tamil Nadu]]{{coord|9.98860| 78.2643 }} |[[File:Thirukkottiyur1.jpg|130px|center]] |1 |Sri Mahalakshmi sametha Sri Uraga Mellanayaan Perumal |വൈഷ്ണവദത്ത തത്ത്വചിന്തയുടെ പ്രഭാഷകനായ രാമാനുജൻ ജാതിഭേദമില്ലാതെ എല്ലാ ആളുകൾക്കും "ഓം നമോ നാരായണ" എന്ന പുണ്യമന്ത്രം ഉപദേശിച്ച സ്ഥലം എന്ന നിലയിലാണ് ഈ ക്ഷേത്രം അറിയപ്പെടുന്നത് . സൗമ്യനാരായണ പെരുമാൾ ദേവന്മാർക്ക് , സ്വർഗ്ഗീയ ദേവതകൾക്ക്, നരസിംഹ അവതാരമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടതായി വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.<ref>{{cite journal|title=The Typology of the Anantaśayī Icon|page=80|jstor=3250291|last=K. V. |first=Soundara Rajan|journal=Artibus Asiae|volume=29|issue=1|year=1967}}</ref> |- |10 |[[Varadharaja Perumal Temple, Kanchipuram|Thirukkachi - Atthigiri]] |[[Kanchipuram]],<br> [[Kanchipuram district]], <br>[[Tamil Nadu]]{{coord|12.819137| 79.724646}} |[[File:Varadaraja Perumal Temple Kanchipuram (31).jpg|130px|center]] |1 |Sri Perundevi sametha Sri Devadiraja Perumal |വൈഷ്ണവ വിശിഷ്ട അദ്വൈത തത്ത്വചിന്തയിലെ ഏറ്റവും മഹാനായ ഹിന്ദു പണ്ഡിതരിൽ ഒരാളായ രാമാനുജൻ ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ താമസിച്ചിരുന്നതായി വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു<ref>{{cite web |url = http://www.indiantemples.com/Tamilnadu/varakanc.html |title = The Templenet Encyclopedia - Varadaraja Perumal Temple at Kanchipuram}}</ref>കാഞ്ചീപുരത്തെ ഏകാംബരേശ്വരർ ക്ഷേത്രം , കാമാക്ഷി അമ്മൻ ക്ഷേത്രം എന്നിവയോടൊപ്പം ക്ഷേത്രവും മുമൂർത്തിവാസം (മൂവരുടെയും വാസസ്ഥലം) എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു,<ref name="Rao154">Rao 2008, p. 154</ref> ശ്രീരംഗത്തെ 'കോവിൽ' (അർത്ഥം: "ക്ഷേത്രം") എന്നും തിരുപ്പതിയെ 'മല' (അർത്ഥം: "കുന്നു") എന്നും വിളിക്കുന്നു . |- |11 |[[Tiru paadagam|Thiruppadagam]] |[[Kanchipuram]],<br> [[Kanchipuram district]], <br>[[Tamil Nadu]]{{coord|12.842726| 79.696941}} |[[File:Pandavathoothar (7).jpg|130px|center]] |1 |Sri Rukmani sametha Sri Pandavadootha Perumal | കാഞ്ചീപുരത്തെ ഏറ്റവും പഴക്കം ചെന്ന മൂന്ന് ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ഒന്നായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്ന ഈ ക്ഷേത്രം എ.ഡി. എട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തിൽ പല്ലവർ നിർമ്മിച്ചതാണെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു , പിന്നീട് മധ്യകാല ചോളരുടെയും വിജയനഗര രാജാക്കന്മാരുടെയും സംഭാവനകൾ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. മഹാഭാരതത്തിലെ ഒരു അധ്യായത്തിൽ കൃഷ്ണൻ കൗരവരുടെ അടുത്തേക്ക് ഒരു സന്ദേശമായി ( പ്രാദേശികമായി തൂത എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നു ) പാണ്ഡവർക്ക് പോയതുമായി ഈ ക്ഷേത്രം ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.<ref>{{Cite book |last=Soundara Rajan |first=Kodayanallur Vanamamalai |title=Concise classified dictionary of Hinduism|url=https://archive.org/details/conciseclassifie0000soun |year=2001|publisher=Concept Publishing Company|location=New Delhi |isbn=81-7022-857-3|page=[https://archive.org/details/conciseclassifie0000soun/page/38 38]}}</ref> |- |12 |[[Parthasarathy Kovil|Thiruvallikeni]] |[[Chennai]],<br> [[Chennai district]], <br>[[Tamil Nadu]]{{coord|13.053920| 80.276942}} |[[File:Tiruvallikeni1.jpg|130px|center]] |1 |Sri Rukmini sametha Sri Venkatakrishna Perumal |പാർത്ഥസാരഥി എന്ന പേരിന് തമിഴിൽ ' അർജുനന്റെ തേരാളി' എന്നാണ് അർത്ഥം . മഹാഭാരതത്തിലെ അർജുനന്റെ തേരാളിയായി കൃഷ്ണൻ പ്രവർത്തിച്ചതിനെ ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നു . എട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിൽ പല്ലവരാണ് ഇത് ആദ്യം നിർമ്മിച്ചത് , ചെന്നൈയിലെ ഏറ്റവും പഴക്കം ചെന്ന ഘടനയായി ഇത് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു ..<ref>{{cite book |last=Sullivan|first=Sullivan|title=Historical Dictionary of Hinduism|year=1997|publisher=Scarecro Press INC.|location=England|isbn=81-250-2800-5|url=https://books.google.com/books?id=cvhGP8NRx4QC&q=parthasarathy+temple&pg=PA126|page=126}}</ref> |- |13 |[[Thirukkadigai]] |[[Sholinghur]],<br>[[Vellore district]], <br>[[Tamil Nadu]]{{coord|13.093698| 79.424626}} |[[File:Sholingar (15).JPG|130px|center]] |1 |Sri Amritavalli sametha Sri Yoga Narasimha Perumal |ഈ ക്ഷേത്രത്തിന് ഇരട്ട കുന്നുകൾ ഉണ്ട്, യോഗ നരസിംഹത്തിന്റെ ഒരു കുന്നായ പെരിയ മല (വലിയ കുന്ന്) 750 അടി (230 മീറ്റർ) ഉയരവും 1.25 ഏക്കർ (5,100 മീ 2 ) വിസ്തൃതിയും ഉണ്ട് . കുന്നിന്റെ മുകളിലേക്ക് 1,305 പടികൾ കയറിയാണ് എത്തേണ്ടത്. പ്രശസ്തമായ നരസിംഹ ക്ഷേത്രങ്ങളിലൊന്നായും ഹനുമാന്റെ ശക്തമായ പ്രതിരൂപമായും ഈ ക്ഷേത്രം കാണപ്പെടുന്നു .<ref>{{cite book|title=South Indian Shrines Illustrated|url=https://books.google.com/books?id=NLSGFW1uZboC&q=sholingur+temple&pg=PA539|page=539|last=Ayyar|first=P.V. Jagadisa|year=1993|location=New Delhi|publisher=Asian Educational Services|isbn=81-206-0151-3}}</ref> മണവാള മാമുനിഗൽ തന്റെ ശിഷ്യനായ എരുമ്പിയപ്പയുടെ അഭ്യർത്ഥനപ്രകാരം ഈ സ്ഥലത്ത് തിരുപ്പവൈയെ പ്രതിപാദിച്ചതായി വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു . രണ്ട് കുന്നുകൾക്കിടയിലുള്ള താഴ്‌വരയിൽ പരപ്പൻ കുളത്തിനടുത്തുള്ള ക്ഷേത്ര അവശിഷ്ടങ്ങൾ ഈ പട്ടണം ആദ്യം ശൈവരുടെ നിയന്ത്രണത്തിലായിരുന്നുവെന്ന് തെളിയിക്കുന്നു. യഥാർത്ഥ ഷോളിംഗൂർ സ്ഥിതി ചെയ്തത് ഇവിടെയാണ്. ഷോളിംഗൂരിലെ നിരവധി സ്ഥലങ്ങളിൽ പൂർത്തിയാകാത്ത നന്ദികളും സ്തുപങ്ങളും കാണപ്പെടുന്നു.<ref name=hindu>{{cite news|title=Twin temples that draw devotees|url=https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-miscellaneous/tp-others/twin-temples-that-draw-devotees/article28058874.ece|date=8 December 2000|access-date=2 July 2020|newspaper=The Hindu|first=T.A.|last=Srinivasan}}</ref> |- |14 |[[Ashtabujakaram|Ashtabuyagaram]] |[[കാഞ്ചീപുരം]],<br> [[Kanchipuram district]], <br>[[Tamil Nadu]]{{coord|12.822736| 79.710806}} |[[File:Ashtabhujakaram (9).jpg|130px|center]] |1 |ശ്രീ പദ്മസേനീസമേത അഷ്ടഭുജപെരുമാൾ | ക്ഷേത്രക്കുളത്തിൽ നിന്ന് കൊണ്ടുവന്ന താമര ഉപയോഗിച്ച് ഗജേന്ദ്രൻ എന്ന ആന എല്ലാ ദിവസവും വിഷ്ണുവിനെ ആരാധിച്ചിരുന്നു. ഒരിക്കൽ താമര എടുക്കുന്നതിനിടയിൽ, ഒരു മുതല ഗജേന്ദ്രന്റെ കാലിൽ പിടിച്ചു, സഹായത്തിനായി വിഷ്ണുവിന്റെ പേര് വിളിക്കാൻ തുടങ്ങി. മുതലയെ ശിക്ഷിക്കാനും ആനയെ മോചിപ്പിക്കാനും വിഷ്ണു തന്റെ ചക്രം അയച്ചു. ആദികേശവ പെരുമാൾ, ഗജേന്ദ്ര വരദൻ, ചക്രധരൻ തുടങ്ങിയ വിവിധ പേരുകളിൽ അധിപനായ ദേവനെ സംബോധന ചെയ്യുന്നു.<ref name=Diwakar>{{cite book|title=Temples of South India|first=Macherla|last=Diwakar|location=Chennai|year=2011|edition=1st|page=145|isbn=978-93-83440-34-4|publisher=Techno Book House}}</ref> |- |} == അവലംബങ്ങൾ == {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:ആഴ്‌വാർ]] l6mhq5k9e36icayuhhhawzjxrcsf6b8 4 669991 4673322 4673009 2026-10-04T04:46:53Z TheGreatEditor024 211141 TheGreatEditor024 എന്ന ഉപയോക്താവ് [[ഉപയോക്താവ്:TheGreatEditor024/sandbox]] എന്ന താൾ [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപദ്ധതി:അന്താരാഷ്ട്രം]] എന്നാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു 4673009 wikitext text/x-wiki [[പ്രമാണം:Mercator projection SW.jpg|ലഘുചിത്രം|365x365ബിന്ദു]] മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലെ അന്താരാഷ്ട്ര വിഷയങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള കവറേജ് മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനായി രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിട്ടുള്ളതാണ് ഈ വിക്കിപ്രോജക്റ്റ്. കേരളത്തിന്റെയും ഇന്ത്യയുടെയും ചരിത്രം, ഭൂമിശാസ്ത്രം, സംസ്കാരം എന്നിവയെക്കുറിച്ച് വിശദമായി പ്രതിപാദിക്കുന്ന ധാരാളം ലേഖനങ്ങൾ ഞങ്ങളുടെ കമ്മ്യൂണിറ്റി എഴുതിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, ആഗോള വിഷയങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ഞങ്ങളുടെ കവറേജിൽ ഇപ്പോഴും ഒരു വലിയ വിടവ് നിലനിൽക്കുന്നു. ഒരു രാജ്യം, ഒരു സംസ്കാരം, ഒരു സമയം ഒരു നാഴികക്കല്ല് എന്നിങ്ങനെ ലോകത്തിന്റെ മറ്റു ഭാഗങ്ങൾ മലയാള വായനക്കാർക്ക് തുറന്നുകൊടുക്കുക എന്നതാണ് ഈ പദ്ധതിയുടെ ലക്ഷ്യം. == വിക്കിപ്രോജക്റ്റ് എങ്ങനെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു == ഞങ്ങളുടെ ലക്ഷ്യങ്ങൾ ഘടനാപരവും ഉയർന്ന നിലവാരത്തിൽ കൈവരിക്കാവുന്നതുമായി നിലനിർത്തുന്നതിന്, അക്ഷരമാലാക്രമത്തിലുള്ള ഗ്രൂപ്പിംഗുകളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് ഞങ്ങൾ പ്രതിമാസ മത്സരങ്ങൾ നടത്തുന്നത്.വളരെ ശ്രദ്ധേയവും മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക് വിവർത്തനം ചെയ്യേണ്ടതുമായ 100 ലേഖനങ്ങൾ ഞങ്ങൾ നൽകിയിട്ടുണ്ട്. == പങ്കെടുക്കുന്നവർ == ''പങ്കെടുക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക് താഴെ പേര് ചേർക്കാം.'' == വിവർത്തനം ചെയ്യേണ്ട ലേഖനങ്ങളുടെ പട്ടിക == === ഏഷ്യ (20) === # {{flagicon|North Korea}}[[കിം ഇൽ സങ്]] [[:en:Kim_Il_Sung|[en]]] = ഉത്തര കൊറിയയുടെ ആദ്യ പ്രസിഡന്റ് # {{Flag icon|Japan}}[[ജപ്പാന്റെ കീഴടങ്ങൽ]] [[:en:Surrender_of_Japan|[en]]] = രണ്ടാം ലോക മഹായുദ്ധത്തിനുശേഷം ജപ്പാന്റെ കീഴടങ്ങൽ # {{Flag icon|India}}[[ഓപ്പറേഷൻ സഫേദ് സാഗർ]] [[:en:Operation_Safed_Sagar|[en]]] = കാർഗിൽ യുദ്ധസമയത്ത് ഇന്ത്യൻ വ്യോമസേന നടത്തിയ ഓപ്പറേഷൻ # {{Flag icon|Iran}}[[2026 ഇറാൻ യുദ്ധം]] [[:en:2026_Iran_war|[en]]] = 2026 ലെ ഇറാനിലെ യുദ്ധം # {{Flag icon|China}}[[പീപ്പിൾസ് ലിബറേഷൻ ആർമി]] [[:en:People's_Liberation_Army|[en]]] = ചൈനീസ് കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ സൈനിക വിഭാഗം # {{flagicon|North Korea}}[[കൊറിയൻ പീപ്പിൾസ് ആർമി]] [[:en:Korean_People's_Army|[en]]] = വർക്കേഴ്സ് പാർട്ടി ഓഫ് കൊറിയയുടെ സായുധ വിഭാഗം # {{flagicon|Turkmenistan}}[[തുർക്ക്മെനിസ്ഥാൻ ദേശീയ ഫുട്ബോൾ ടീം]] [[:en:Turkmenistan_national_football_team|[en]]] = തുർക്ക്‌മെനിസ്ഥാന്റെദേശീയ ഫുട്ബോൾ ടീം # {{flagicon|North Korea}} [[വോൺസാൻ കൽമ തീരദേശ വിനോദസഞ്ചാര മേഖല]] [[:en:Wonsan_Kalma_Coastal_Tourist_Area|[en]]] = ഉത്തര കൊറിയയിലെ വോൺസാനിലുള്ള കടൽത്തീര റിസോർട്ട്. # [[ഏഷ്യൻ പാരാ ഗെയിംസ്]] [[:en:Asian_Para_Games|[en]]] = അന്താരാഷ്ട്ര ബഹു-കായിക ഇന മത്സരം # {{flagicon|Indonesia}}[[ഇന്തോനേഷ്യയുടെ രാഷ്ട്രീയം]] [[:en:Politics_of_Indonesia|[en]]] = ഇന്തോനേഷ്യയുടെ രാഷ്ട്രീയം # {{flagicon|Indonesia}}[[ഇന്തോനേഷ്യയിലെ രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികളുടെ പട്ടിക]] [[:en:List_of_political_parties_in_Indonesia|[en]]] = ഇന്തോനേഷ്യയിലെ രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികളുടെ പട്ടിക # {{flagicon|Brunei}}[[ബ്രൂണൈ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം]] [[:en:Brunei_International_Airport|[en]]] = ബ്രൂണൈയിലെ ഏക അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം # {{flagicon|Brunei}}[[ബ്രൂണൈ കലാപം]] [[:en:Brunei_revolt|[en]]] = 1962-ൽ ബ്രൂണൈയിൽ നടന്ന ഒരു കലാപം # {{flagicon|North Korea}}[[വർക്കേഴ്സ് പാർട്ടി ഓഫ് കൊറിയ]] [[:en:Workers'_Party_of_Korea|[en]]] = ഉത്തര കൊറിയയിലെ ഭരണകക്ഷി # {{flagicon|Saudi Arabia}}[[സൗദി അറേബ്യ-അമേരിക്ക ബന്ധം]] [[:en:Saudi_Arabia–United_States_relations|[en]]] = സൗദി അറേബ്യ-അമേരിക്ക ബന്ധം # {{flagicon|Northern Cyprus}}[[നോർത്ത് നിക്കോസിയ]] [[:en:North_Nicosia|[en]]] = വടക്കൻ സൈപ്രസിൻ്റെ തലസ്ഥാന നഗരം # {{flagicon|South Ossetia}}[[ത്സ്ഖിൻവാലി]] [[:en:Tskhinvali|[en]]] = തെക്കൻ ഒസ്സെറ്റിയയുടെ തലസ്ഥാന നഗരം # {{flagicon|Abkhazia}}{{flagicon|South Ossetia}}[[അബ്ഖാസിയയുടെയും തെക്കൻ ഒസ്സെഷ്യയുടെയും അന്താരാഷ്ട്ര അംഗീകാരം]] [[:en:International_recognition_of_Abkhazia_and_South_Ossetia|[en]]] = അബ്ഖാസിയയുടെയും ദക്ഷിണ ഒസ്സെഷ്യയുടെയും അന്താരാഷ്ട്ര അംഗീകാരം # {{flagicon|Abkhazia}}[[അബ്ഖാസിയയുടെ ചരിത്രം]] [[:en:History_of_Abkhazia|[en]]] = അബ്ഖാസിയയുടെ ചരിത്രം # {{flagicon|Abkhazia}}[[അബ്ഖാസിയയിലെ യുദ്ധം (1992-1993)]] [[:en:War_in_Abkhazia_(1992–1993)|[en]]] = അബ്ഖാസിയയിലെ യുദ്ധം (1992-1993) === ആഫ്രിക്ക (20) === # [[ആഫ്രിക്കൻ കാട്ടുനായ]] [[:en:African_wild_dog|[en]]] = കാട്ടുനായ # {{Flag icon|Eritrea}}{{Flag icon|Ethiopia}}[[അക്സും രാജ്യം]] [[:en:Kingdom_of_Aksum|[en]]] = ആഫ്രിക്കയിലെ പുരാതന രാജ്യം # {{Flag icon|Eritrea}}[[ഗീസ് സ്ക്രിപ്റ്റ്]] [[:en:Geʽez_script|[en]]] = ഒരു പുരാതന ലിപി # {{Flag icon|Somaliland}}[[ഇസാഖ് സുൽത്താനേറ്റ്]] [[:en:Isaaq_Sultanate|[en]]] = ആഫ്രിക്കയിലെ ഒരു സുൽത്താനേറ്റ് # {{Flag icon|Somaliland}}[[ആദൽ സുൽത്താനേറ്റ്]] [[:en:Adal_Sultanate|[en]]] = ആഫ്രിക്കയിലെ ഒരു സുൽത്താനേറ്റ് # {{Flag icon|Liberia}}[[ലൈബീരിയൻ ദേശീയ പരിവർത്തന സർക്കാർ]] [[:en:Liberian_national_transitional_government|[en]]] = ലൈബീരിയയിലെ താത്കാലിക സർക്കാർ # {{Flag icon|Senegal}}[[സെനഗലീസ് പൗരത്വ നിയമം]] [[:en:Senegalese_nationality_law|[en]]] = സെനഗലീസ് പൗരത്വ നിയമം # {{Flag icon|South Africa}}[[ദക്ഷിണാഫ്രിക്കൻ വ്യോമസേന]] [[:en:South_African_Air_Force|[en]]] = ദക്ഷിണാഫ്രിക്കൻ വ്യോമസേന # {{Flag icon|Guinea}}[[1983 സി.എ.എ.കെ. ഇല്യുഷിൻ Il-62 തകർച്ച]] [[:en:1983_CAAK_Ilyushin_Il-62_crash|[en]]] = 1983 ഗിനിയയിലെ ലാബെയ്ക്ക് സമീപം വിമാനാപകടം # {{Flag icon|South Africa}}[[എൻഗുനി ജനത]] [[:en:Nguni_peoples|[en]]] = = തെക്കൻ ആഫ്രിക്കയിലെ തദ്ദേശീയ വംശീയ വിഭാഗം # {{Flag icon|Zimbabwe}}[[മറ്റബെലെലാൻഡ്]] [[:en:Matabeleland|[en]]] = സിംബാബ്‌വെയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന പ്രദേശം # {{Flag icon|South Africa}}[[സൗത്ത് ആഫ്രിക്കൻ റിപ്പബ്ലിക്]] [[:en:South_African_Republic|[en]]] = 1852 മുതൽ 1902 വരെ തെക്കൻ ആഫ്രിക്കയിലുണ്ടായിരുന്ന സ്വതന്ത്ര ബോയർ റിപ്പബ്ലിക്. # {{Flag icon|Algeria}}[[അൾജീരിയൻ വ്യോമസേന]] [[:en:Algerian_Air_Force|[en]]] = അൾജീരിയയുടെ വ്യോമസേന # {{Flag icon|Mali}}[[മാലി വ്യോമസേന]] [[:en:Malian_Air_Force|[en]]] = മാലിയിലെ വ്യോമസേന # {{Flag icon|Libya}}[[ലിബിയൻ വ്യോമസേന]] [[:en:Libyan_Air_Force|[en]]] = ലിബിയയിലെ വ്യോമസേന # {{Flag icon|Eritrea}}{{Flag icon|Ethiopia}}[[എറിട്രിയൻ-എത്യോപ്യൻ യുദ്ധം]] [[:en:Eritrean–Ethiopian_War|[en]]] = എറിത്രിയയും എത്യോപ്യയും തമ്മിലുള്ള യുദ്ധം # {{Flag icon|Tunisia}}[[പുരാതന കാർത്തേജ്]] [[:en:Ancient_Carthage|[en]]] = വടക്കേ ആഫ്രിക്ക കേന്ദ്രീകരിച്ച് നിലനിന്നിരുന്ന പുരാതന സംസ്കാരം # {{Flag icon|Tunisia}}[[ഹാനിബാളിന്റെ കപുവാൻ പ്രതിമ]] [[:en:Capuan_bust_of_Hannibal|[en]]] = ഹാനിബാളിന്റെ പ്രതിമ # {{Flag icon|Eswatini}}[[എസ്വാറ്റിനിയുടെ ചരിത്രം]] [[:en:History_of_Eswatini|[en]]] = എസ്വാറ്റിനിയുടെ ചരിത്രം # {{Flag icon|Eswatini}}[[എസ്വാറ്റിനിയിലെ ഭരണാധികാരികളുടെ പട്ടിക]] [en] = എസ്വാറ്റിനിയിലെ ഭരണാധികാരികളുടെ പട്ടിക === യൂറോപ്പ് (20) === # {{flagicon|Greece}}[[ഹെസിയോഡ്]] [[:en:Hesiod|[en]]] = പുരാതന ഗ്രീക്ക് കവി # {{flagicon|France}}[[ജൂൾസ് റിമെറ്റ്]] [[:en:Jules_Rimet|[en]]] = ഫിഫയുടെ മൂന്നാമത്തെ പ്രസിഡന്റ് # {{flagicon|France}}[[ഫ്രീ ഫ്രാൻസ്]] [[:en:Free_France|[en]]] = ഫ്രാൻസിന്റെ നിയമാനുസൃത സർക്കാർ എന്ന് അവകാശപ്പെടുന്ന പ്രതിരോധ സർക്കാർ # {{flagicon|Bulgaria}}[[ബോറിസ് മൂന്നാമൻ]] [[:en:Boris_III_of_Bulgaria|[en]]] = ബൾഗേറിയൻ സാർ # {{flagicon|Bulgaria}}[[ശിമയോൻ രണ്ടാമൻ]] [[:en:Simeon_II|[en]]] = അവസാന ബൾഗേറിയൻ സാർ, ബൾഗേറിയയുടെ മുൻ പ്രധാനമന്ത്രി # {{flagicon|Germany }}[[ജർമ്മനിവൽക്കരണം]] [[:en:Germanisation|[en]]] = ജർമ്മൻ ഭാഷ, ജനങ്ങൾ, സംസ്കാരം എന്നിവയുടെ വ്യാപനം. # {{flagicon|Ukraine}}[[ഒലെഗ് ദി വൈസ്]] [[:en:Oleg_the_Wise|[en]]] = കീവൻ റൂസിന്റെ സ്ഥാപകൻ, വരാഞ്ചിയൻ രാജകുമാരൻ # {{flagicon|Poland}}{{flagicon|Lithuania}}[[പോളിഷ്–ലിത്വാനിയൻ കോമൺ‌വെൽത്ത്]] [[:en:Polish–Lithuanian_Commonwealth|[en]]] = യൂറോപ്പിലെ പ്രഭുക്കന്മാരുടെ റിപ്പബ്ലിക് (1569–1795) # {{flagicon|Kingdom of Yugoslavia}}[[റോയൽ യുഗോസ്ലാവ് നാവികസേന]] [[:en:Royal_Yugoslav_Navy|[en]]] = യൂഗോസ്ലാവിയ രാജ്യത്തിന്റെ നാവിക യുദ്ധ സേവന ശാഖ # {{flagicon|German Empire}}[[ഡിലാഗ്]] [[:en:DELAG|[en]]] = ലോകത്തിലെ ആദ്യത്തെ വിമാനക്കമ്പനി # {{flagicon|Ukraine}} [[ഉക്രേനിയൻ വിമോചന പ്രസ്ഥാനം (1920–1950)|ഉക്രേനിയൻ വിമോചന]] [[ഉക്രേനിയൻ വിമോചന പ്രസ്ഥാനം (1920–1950)|പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ (1920–1950)]] [[:en:Ukrainian_liberation_movement_(1920–1950)|[en]]] = 1920 മുതൽ 1950 വരെയുള്ള ഉക്രേനിയൻ വിമോചന പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ # {{flagicon|Spain}}[[കറ്റാലൻ വിക്കിപീഡിയ]] [[:en:Catalan_Wikipedia|[en]]] = വിക്കിപീഡിയയുടെ കറ്റാലൻ ഭാഷാ പതിപ്പ് # {{flagicon|Georgia}}[[ത്ബെതി ആശ്രമം]] [[:en:Tbeti_Monastery|[en]]] = ഒരു മധ്യകാല ജോർജിയൻ ഓർത്തഡോക്സ് ആശ്രമം # {{flagicon|Ireland}}[[അയർലൻഡിന്റെ പതാക]] [[:en:Flag_of_Ireland|[en]]] = അയർലൻഡിന്റെ പതാക # {{flagicon|France}}[[ജൂലൈ വിപ്ലവം]] [[:en:July_Revolution|[en]]] = 1830-ലെ ഫ്രഞ്ച് വിപ്ലവം # {{flagicon|Bosnia and Herzegovina}}[[ബോസ്നിയ-ഹെർസഗോവിനയുടെ പതാക]] [[:en:Flag_of_Bosnia_and_Herzegovina|[en]]] = ബോസ്നിയ-ഹെർസഗോവിനയുടെ പതാക # {{flagicon|Croatia}}[[ക്രോയേഷ്യയുടെ ഭൂമിശാസ്ത്രം]] [[:en:Geology_of_Croatia|[en]]] = ക്രോയേഷ്യയുടെ ഭൂമിശാസ്ത്രം # {{flagicon|Italy}}[[ഇറ്റലിയുടെ ഭൂമിശാസ്ത്രം]] [[:en:Geology_of_Italy|[en]]] = ഇറ്റലിയുടെ ഭൂമിശാസ്ത്രം # {{flagicon|Serbia}}[[സെർബിയയുടെ പതാക]] [[:en:Flag_of_Serbia|[en]]] = സെർബിയയുടെ പതാക # {{flagicon|Montenegro}}[[മോണ്ടിനെഗ്രോയുടെ പതാക]] [[:en:Flag_of_Montenegro|[en]]] = മോണ്ടിനെഗ്രോയുടെ പതാക === അമേരിക്കകൾ (20) === # {{flagicon|USA}}[[ഇർമ ചുഴലിക്കാറ്റ്]] [[:en:Hurricane_Irma|[en]]] = 2017-ലെ കാറ്റഗറി 5 അറ്റ്ലാന്റിക് ചുഴലിക്കാറ്റ് # {{flagicon|USA}}[[ബ്ലാക്ക് പാന്തർ (പത്രം)]] [[:en:The_Black_Panther_(newspaper)|[en]]] = ബ്ലാക്ക് പാന്തർ പത്രം # {{flagicon|USA}}[[ഹിൻഡൻബർഗ് ദുരന്തം]] [[:en:Hindenburg_disaster|[en]]] = ന്യൂയോർക്കിൽ സംഭവിച്ച ആകാശക്കപ്പൽ അപകടം # {{flagicon|Guyana}}{{flagicon|Venezuela}}[[ഗയാന-വെനസ്വേല പ്രദേശിക തർക്കം]] [[:en:Guyana–Venezuela_territorial_dispute|[en]]] = ഗയാനയും വെനസ്വേലയും തമ്മിലുള്ള പ്രദേശിക തർക്കം # {{flagicon|Brazil}}[[ബ്രസീലിയൻ സായുധ സേന]] [[:en:Brazilian_Armed_Forces|[en]]] = ബ്രസീലിന്റെ സൈനിക സേനകൾ # {{flagicon|Chile}}[[ചിലിയൻ സാഹിത്യം]] [[:en:Chilean_literature|[en]]] = ചിലിയിൽ രചിക്കപ്പെട്ട സാഹിത്യകൃതികൾ # {{flagicon|USA}}[[ചാർലി കിർക്ക്]] [[:en:Charlie_Kirk|[en]]] = അമേരിക്കൻ വലതുപക്ഷ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകനും സംരംഭകനും # {{flagicon|USA}}[[ട്രംപിസം]] [[:en:Trumpism|[en]]] = ഡൊണാൾഡ് ട്രംപിന് പിന്നിലുള്ള രാഷ്ട്രീയ പ്രത്യയശാസ്ത്രം # {{flagicon|USA}}[[ട്രംപിന്റെ പ്രസിഡന്റ് കാലയളവുകളിലെ സ്വേച്ഛാധിപത്യ പ്രവണതകൾ]] [[:en:Authoritarianism_during_the_Trump_presidencies|[en]]] = ട്രംപിന്റെ പ്രസിഡന്റ് കാലയളവുകളിലെ സ്വേച്ഛാധിപത്യ പ്രവണതകൾ # {{flagicon|USA}}[[യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ് ഇമിഗ്രേഷൻ ആൻഡ് കസ്റ്റംസ് എൻഫോഴ്‌സ്‌മെന്റ്]] [[:en:United_States_Immigration_and_Customs_Enforcement|[en]]] = യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ് ഇമിഗ്രേഷൻ ആൻഡ് കസ്റ്റംസ് എൻഫോഴ്‌സ്‌മെന്റ് # {{flagicon|Canada}}[[കിംഗ്സ്റ്റൺ, ഒന്റാറിയോ]] [[:en:Kingston,_Ontario|[en]]] = കാനഡയിലെ ഒരു നഗരം # {{flagicon|Canada}}[[കാനഡയിലെ തദ്ദേശീയ ജനവിഭാഗങ്ങൾ]] [[:en:Kingston,_Ontario|[en]]] = കാനഡയിലെ തദ്ദേശീയ ജനവിഭാഗങ്ങൾ # {{flagicon|Canada}}[[ഒന്റാറിയോ മനുഷ്യാവകാശ കമ്മീഷൻ]] [[:en:Ontario_Human_Rights_Commission|[en]]] = ഒന്റാറിയോ മനുഷ്യാവകാശ കമ്മീഷൻd # {{flagicon|El Salvador}}[[എൽ സാൽവഡോർ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം]] [[:en:El_Salvador_International_Airport|[en]]] = എൽ സാൽവഡോറിലെ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം # {{flagicon|USA}}[[അമേരിക്കൻ ഭരണഘടനയുടെ നാലാം ഭേദഗതി]] [[:en:Fourth_Amendment_to_the_United_States_Constitution|[en]]] അമേരിക്കൻ ഭരണഘടനയുടെ നാലാം ഭേദഗതി # {{flagicon|Argentina}}[[അർജൻ്റീനയുടെ പതാക]] [[:en:Flag_of_Argentina|[en]]] = അർജൻ്റീനയുടെ പതാക # {{flagicon|Jamaica}}[[ജമൈക്കയുടെ പതാക]] [[:en:Flag_of_Jamaica|[en]]] = ജമൈക്കയുടെ പതാക # {{flagicon|Jamaica}}[[പീപ്പിൾസ് നാഷണൽ പാർട്ടി]] [[:en:People's_National_Party|[en]]] = ജമൈക്കയിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടി # {{flagicon|Trinidad and Tobago}}[[ട്രിനിഡാഡ് ആൻഡ് ടൊബാഗോയുടെ പതാക]] [[:en:Flag_of_Trinidad_and_Tobago|[en]]] = ട്രിനിഡാഡ് ആൻഡ് ടൊബാഗോയുടെ പതാക # {{flagicon|Bolivia}}[[ബൊളീവിയയുടെ പതാക]] [[:en:Flag_of_Bolivia|[en]]] = ബൊളീവിയയുടെ പതാക === ഓസ്ട്രേലിയ (10) === # {{flagicon|Australia}}[[ഓസ്‌ട്രേലിയൻ ബ്രോഡ്‌കാസ്റ്റിംഗ് കോർപ്പറേഷൻ]] [[:en:Australian_Broadcasting_Corporation|[en]]] = ഓസ്‌ട്രേലിയയിലെ പ്രധാന പൊതു പ്രക്ഷേപണ സ്ഥാപനം # {{flagicon|Australia}}[[ഓസ്‌ട്രേലിയൻ കാറ്റിൽ ഡോഗ്]] [[:en:Australian_Cattle_Dog|[en]]] = ഓസ്‌ട്രേലിയയിൽ വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത, കന്നുകാലികളെ മേയ്ക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു ഇനം നായ. # {{flagicon|Australia}}[[ഓസ്‌ട്രേലിയയുടെ പതാക]] [[:en:Flag_of_Australia|[en]]] = ഓസ്‌ട്രേലിയയുടെ പതാക # {{flagicon|Australia}}[[ഓസ്‌ട്രേലിയൻ പ്രതിരോധ സേന]] [[:en:Australian_Defence_Force|[en]]] = ഓസ്‌ട്രേലിയൻ പ്രതിരോധ സേന # {{flagicon|Australia}}[[ഓസ്‌ട്രേലിയൻ പുരുഷ ദേശീയ ഫുട്‌ബോൾ ടീം]] [[:en:Australia_men's_national_soccer_team|[en]]] = ഓസ്‌ട്രേലിയൻ പുരുഷ ദേശീയ ഫുട്‌ബോൾ ടീം # {{flagicon|Nauru}}[[നൗറൻ ദേശീയത നിയമം]] [[:en:Nauruan_nationality_law|[en]]] = നൗറു ദേശീയത നിയമം # {{flagicon|Nauru}}[[നൗറു റീജിയണൽ പ്രോസസ്സിംഗ് സെന്റർ]] [[:en:Nauru_Regional_Processing_Centre|[en]]] = നൗറു റീജിയണൽ പ്രോസസ്സിംഗ് സെന്റർ # {{flagicon|Nauru}}[[നൗറു റീഡ് വാർബ്ലർ]] [[:en:Nauru_reed_warbler|[en]]] = നൗറുവിൽ മാത്രം കാണപ്പെടുന്ന പക്ഷി # {{flagicon|Kiribati}}[[2022-ലെ കിരിബാത്തി ഭരണഘടനാ പ്രതിസന്ധി]] [[:en:2022_Kiribati_constitutional_crisis|[en]]] = 2022-ലെ കിരിബാത്തി ഭരണഘടനാ പ്രതിസന്ധി # {{flagicon|Kiribati}}[[കിരിബാത്തിയുടെ പതാക]] [[:en:Flag_of_Kiribati|[en]]] = കിരിബാത്തിയുടെ പതാക === അന്റാർട്ടിക്ക (10) === # {{flagicon|Antarctica}}{{flagicon|Chile}}[[ചിലിയൻ അന്റാർട്ടിക് പ്രദേശം]] [[:en:Chilean_Antarctic_Territory|[en]]] = പടിഞ്ഞാറൻ അന്റാർട്ടിക്കയുടെ ഭാഗങ്ങളും ചിലി അവകാശവാദം ഉന്നയിക്കുന്ന ദ്വീപുകളും. # {{flagicon|Antarctica}}[[അന്റാർട്ടിക് ഉടമ്പടി]] [[:en:Antarctic_Treaty_System|[en]]] = അന്റാർട്ടിക്കയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അന്താരാഷ്ട്ര ബന്ധങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന ഉടമ്പടി. # {{flagicon|Antarctica}}{{flagicon|Chile}}[[കാബോ ഡി ഹോർണോസ്, ചിലി]] [[:en:Cabo_de_Hornos,_Chile|[en]]] = അൻ്റാർട്ടിക്കയിലെ ചിലിയൻ കമ്യൂൺ # {{flagicon|Antarctica}}{{flagicon|Chile}}[[വില്ല ലാസ് എസ്ട്രെല്ലസ്]] [[:en:Villa_Las_Estrellas|[en]]] = അൻ്റാർട്ടിക്കയിലെ ചിലിയൻ കമ്യൂൺ, # {{flagicon|Antarctica}}{{flagicon|UK}}[[ബ്രിട്ടീഷ് അന്റാർട്ടിക് ടെറിട്ടറി]] [[:en:British_Antarctic_Territory|[en]]] = യു.കെ. അവകാശവാദം ഉന്നയിക്കുന്ന അന്റാർട്ടിക്കയിലെ പ്രദേശം # {{flagicon|Antarctica}}[[അന്റാർട്ടിക്കയിലെ പ്രദേശിക അവകാശവാദങ്ങൾ]] [[:en:Territorial_claims_in_Antarctica|[en]]] = അന്റാർട്ടിക്കയിലെ പ്രദേശിക അവകാശവാദങ്ങൾ # {{flagicon|Antarctica}}{{flagicon|USA}}[[അൻ്റാർട്ടിക്ക സർവീസ് മെഡൽ]] [[:en:Antarctica_Service_Medal|[en]]] = യുഎസ് സൈനിക ബഹുമതി # {{flagicon|Antarctica}}[[രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധസമയത്ത് അൻ്റാർട്ടിക്ക]] [[:en:Antarctica_during_World_War_II|[en]]] = രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധസമയത്ത് അൻ്റാർട്ടിക്ക # {{flagicon|Antarctica}}[[അൻ്റാർട്ടിക്ക മാരത്തൺ]] [[:en:Antarctica_Marathon|[en]]] = അന്റാർട്ടിക്കയിൽ നടക്കുന്ന കായിക മത്സരം # {{flagicon|Antarctica}}[[അന്റാർട്ടിക് ഉപദ്വീപ്]] [[:en:Antarctic_Peninsula|[en]]] = അന്റാർട്ടിക് ഉപദ്വീപ് == താരകം == അന്താരാഷ്ട്ര വിഷയങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് നിങ്ങൾക്ക് ഇനിപ്പറയുന്ന താരകം ആളുകൾക്ക് നൽകാം.{{award2|image=World Map 1689.JPG|topic=അന്താരാഷ്ട്ര വിഷയങ്ങളിലെ മികവിനുള്ള വിക്കിനക്ഷത്രം|text=നിങ്ങളുടെ സന്ദേശം എഴുതുക}} kxfntvgfbk3m9d0lzteogea8awk0sex 4673324 4673322 2026-10-04T04:47:21Z TheGreatEditor024 211141 /* പങ്കെടുക്കുന്നവർ */ 4673324 wikitext text/x-wiki [[പ്രമാണം:Mercator projection SW.jpg|ലഘുചിത്രം|365x365ബിന്ദു]] മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലെ അന്താരാഷ്ട്ര വിഷയങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള കവറേജ് മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനായി രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിട്ടുള്ളതാണ് ഈ വിക്കിപ്രോജക്റ്റ്. കേരളത്തിന്റെയും ഇന്ത്യയുടെയും ചരിത്രം, ഭൂമിശാസ്ത്രം, സംസ്കാരം എന്നിവയെക്കുറിച്ച് വിശദമായി പ്രതിപാദിക്കുന്ന ധാരാളം ലേഖനങ്ങൾ ഞങ്ങളുടെ കമ്മ്യൂണിറ്റി എഴുതിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, ആഗോള വിഷയങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ഞങ്ങളുടെ കവറേജിൽ ഇപ്പോഴും ഒരു വലിയ വിടവ് നിലനിൽക്കുന്നു. ഒരു രാജ്യം, ഒരു സംസ്കാരം, ഒരു സമയം ഒരു നാഴികക്കല്ല് എന്നിങ്ങനെ ലോകത്തിന്റെ മറ്റു ഭാഗങ്ങൾ മലയാള വായനക്കാർക്ക് തുറന്നുകൊടുക്കുക എന്നതാണ് ഈ പദ്ധതിയുടെ ലക്ഷ്യം. == വിക്കിപ്രോജക്റ്റ് എങ്ങനെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു == ഞങ്ങളുടെ ലക്ഷ്യങ്ങൾ ഘടനാപരവും ഉയർന്ന നിലവാരത്തിൽ കൈവരിക്കാവുന്നതുമായി നിലനിർത്തുന്നതിന്, അക്ഷരമാലാക്രമത്തിലുള്ള ഗ്രൂപ്പിംഗുകളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് ഞങ്ങൾ പ്രതിമാസ മത്സരങ്ങൾ നടത്തുന്നത്.വളരെ ശ്രദ്ധേയവും മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക് വിവർത്തനം ചെയ്യേണ്ടതുമായ 100 ലേഖനങ്ങൾ ഞങ്ങൾ നൽകിയിട്ടുണ്ട്. == പങ്കെടുക്കുന്നവർ == * [[ഉപയോക്താവ്:TheGreatEditor024|TheGreatEditor024]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:TheGreatEditor024|സംവാദം]]) 04:47, 4 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) == വിവർത്തനം ചെയ്യേണ്ട ലേഖനങ്ങളുടെ പട്ടിക == === ഏഷ്യ (20) === # {{flagicon|North Korea}}[[കിം ഇൽ സങ്]] [[:en:Kim_Il_Sung|[en]]] = ഉത്തര കൊറിയയുടെ ആദ്യ പ്രസിഡന്റ് # {{Flag icon|Japan}}[[ജപ്പാന്റെ കീഴടങ്ങൽ]] [[:en:Surrender_of_Japan|[en]]] = രണ്ടാം ലോക മഹായുദ്ധത്തിനുശേഷം ജപ്പാന്റെ കീഴടങ്ങൽ # {{Flag icon|India}}[[ഓപ്പറേഷൻ സഫേദ് സാഗർ]] [[:en:Operation_Safed_Sagar|[en]]] = കാർഗിൽ യുദ്ധസമയത്ത് ഇന്ത്യൻ വ്യോമസേന നടത്തിയ ഓപ്പറേഷൻ # {{Flag icon|Iran}}[[2026 ഇറാൻ യുദ്ധം]] [[:en:2026_Iran_war|[en]]] = 2026 ലെ ഇറാനിലെ യുദ്ധം # {{Flag icon|China}}[[പീപ്പിൾസ് ലിബറേഷൻ ആർമി]] [[:en:People's_Liberation_Army|[en]]] = ചൈനീസ് കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ സൈനിക വിഭാഗം # {{flagicon|North Korea}}[[കൊറിയൻ പീപ്പിൾസ് ആർമി]] [[:en:Korean_People's_Army|[en]]] = വർക്കേഴ്സ് പാർട്ടി ഓഫ് കൊറിയയുടെ സായുധ വിഭാഗം # {{flagicon|Turkmenistan}}[[തുർക്ക്മെനിസ്ഥാൻ ദേശീയ ഫുട്ബോൾ ടീം]] [[:en:Turkmenistan_national_football_team|[en]]] = തുർക്ക്‌മെനിസ്ഥാന്റെദേശീയ ഫുട്ബോൾ ടീം # {{flagicon|North Korea}} [[വോൺസാൻ കൽമ തീരദേശ വിനോദസഞ്ചാര മേഖല]] [[:en:Wonsan_Kalma_Coastal_Tourist_Area|[en]]] = ഉത്തര കൊറിയയിലെ വോൺസാനിലുള്ള കടൽത്തീര റിസോർട്ട്. # [[ഏഷ്യൻ പാരാ ഗെയിംസ്]] [[:en:Asian_Para_Games|[en]]] = അന്താരാഷ്ട്ര ബഹു-കായിക ഇന മത്സരം # {{flagicon|Indonesia}}[[ഇന്തോനേഷ്യയുടെ രാഷ്ട്രീയം]] [[:en:Politics_of_Indonesia|[en]]] = ഇന്തോനേഷ്യയുടെ രാഷ്ട്രീയം # {{flagicon|Indonesia}}[[ഇന്തോനേഷ്യയിലെ രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികളുടെ പട്ടിക]] [[:en:List_of_political_parties_in_Indonesia|[en]]] = ഇന്തോനേഷ്യയിലെ രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികളുടെ പട്ടിക # {{flagicon|Brunei}}[[ബ്രൂണൈ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം]] [[:en:Brunei_International_Airport|[en]]] = ബ്രൂണൈയിലെ ഏക അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം # {{flagicon|Brunei}}[[ബ്രൂണൈ കലാപം]] [[:en:Brunei_revolt|[en]]] = 1962-ൽ ബ്രൂണൈയിൽ നടന്ന ഒരു കലാപം # {{flagicon|North Korea}}[[വർക്കേഴ്സ് പാർട്ടി ഓഫ് കൊറിയ]] [[:en:Workers'_Party_of_Korea|[en]]] = ഉത്തര കൊറിയയിലെ ഭരണകക്ഷി # {{flagicon|Saudi Arabia}}[[സൗദി അറേബ്യ-അമേരിക്ക ബന്ധം]] [[:en:Saudi_Arabia–United_States_relations|[en]]] = സൗദി അറേബ്യ-അമേരിക്ക ബന്ധം # {{flagicon|Northern Cyprus}}[[നോർത്ത് നിക്കോസിയ]] [[:en:North_Nicosia|[en]]] = വടക്കൻ സൈപ്രസിൻ്റെ തലസ്ഥാന നഗരം # {{flagicon|South Ossetia}}[[ത്സ്ഖിൻവാലി]] [[:en:Tskhinvali|[en]]] = തെക്കൻ ഒസ്സെറ്റിയയുടെ തലസ്ഥാന നഗരം # {{flagicon|Abkhazia}}{{flagicon|South Ossetia}}[[അബ്ഖാസിയയുടെയും തെക്കൻ ഒസ്സെഷ്യയുടെയും അന്താരാഷ്ട്ര അംഗീകാരം]] [[:en:International_recognition_of_Abkhazia_and_South_Ossetia|[en]]] = അബ്ഖാസിയയുടെയും ദക്ഷിണ ഒസ്സെഷ്യയുടെയും അന്താരാഷ്ട്ര അംഗീകാരം # {{flagicon|Abkhazia}}[[അബ്ഖാസിയയുടെ ചരിത്രം]] [[:en:History_of_Abkhazia|[en]]] = അബ്ഖാസിയയുടെ ചരിത്രം # {{flagicon|Abkhazia}}[[അബ്ഖാസിയയിലെ യുദ്ധം (1992-1993)]] [[:en:War_in_Abkhazia_(1992–1993)|[en]]] = അബ്ഖാസിയയിലെ യുദ്ധം (1992-1993) === ആഫ്രിക്ക (20) === # [[ആഫ്രിക്കൻ കാട്ടുനായ]] [[:en:African_wild_dog|[en]]] = കാട്ടുനായ # {{Flag icon|Eritrea}}{{Flag icon|Ethiopia}}[[അക്സും രാജ്യം]] [[:en:Kingdom_of_Aksum|[en]]] = ആഫ്രിക്കയിലെ പുരാതന രാജ്യം # {{Flag icon|Eritrea}}[[ഗീസ് സ്ക്രിപ്റ്റ്]] [[:en:Geʽez_script|[en]]] = ഒരു പുരാതന ലിപി # {{Flag icon|Somaliland}}[[ഇസാഖ് സുൽത്താനേറ്റ്]] [[:en:Isaaq_Sultanate|[en]]] = ആഫ്രിക്കയിലെ ഒരു സുൽത്താനേറ്റ് # {{Flag icon|Somaliland}}[[ആദൽ സുൽത്താനേറ്റ്]] [[:en:Adal_Sultanate|[en]]] = ആഫ്രിക്കയിലെ ഒരു സുൽത്താനേറ്റ് # {{Flag icon|Liberia}}[[ലൈബീരിയൻ ദേശീയ പരിവർത്തന സർക്കാർ]] [[:en:Liberian_national_transitional_government|[en]]] = ലൈബീരിയയിലെ താത്കാലിക സർക്കാർ # {{Flag icon|Senegal}}[[സെനഗലീസ് പൗരത്വ നിയമം]] [[:en:Senegalese_nationality_law|[en]]] = സെനഗലീസ് പൗരത്വ നിയമം # {{Flag icon|South Africa}}[[ദക്ഷിണാഫ്രിക്കൻ വ്യോമസേന]] [[:en:South_African_Air_Force|[en]]] = ദക്ഷിണാഫ്രിക്കൻ വ്യോമസേന # {{Flag icon|Guinea}}[[1983 സി.എ.എ.കെ. ഇല്യുഷിൻ Il-62 തകർച്ച]] [[:en:1983_CAAK_Ilyushin_Il-62_crash|[en]]] = 1983 ഗിനിയയിലെ ലാബെയ്ക്ക് സമീപം വിമാനാപകടം # {{Flag icon|South Africa}}[[എൻഗുനി ജനത]] [[:en:Nguni_peoples|[en]]] = = തെക്കൻ ആഫ്രിക്കയിലെ തദ്ദേശീയ വംശീയ വിഭാഗം # {{Flag icon|Zimbabwe}}[[മറ്റബെലെലാൻഡ്]] [[:en:Matabeleland|[en]]] = സിംബാബ്‌വെയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന പ്രദേശം # {{Flag icon|South Africa}}[[സൗത്ത് ആഫ്രിക്കൻ റിപ്പബ്ലിക്]] [[:en:South_African_Republic|[en]]] = 1852 മുതൽ 1902 വരെ തെക്കൻ ആഫ്രിക്കയിലുണ്ടായിരുന്ന സ്വതന്ത്ര ബോയർ റിപ്പബ്ലിക്. # {{Flag icon|Algeria}}[[അൾജീരിയൻ വ്യോമസേന]] [[:en:Algerian_Air_Force|[en]]] = അൾജീരിയയുടെ വ്യോമസേന # {{Flag icon|Mali}}[[മാലി വ്യോമസേന]] [[:en:Malian_Air_Force|[en]]] = മാലിയിലെ വ്യോമസേന # {{Flag icon|Libya}}[[ലിബിയൻ വ്യോമസേന]] [[:en:Libyan_Air_Force|[en]]] = ലിബിയയിലെ വ്യോമസേന # {{Flag icon|Eritrea}}{{Flag icon|Ethiopia}}[[എറിട്രിയൻ-എത്യോപ്യൻ യുദ്ധം]] [[:en:Eritrean–Ethiopian_War|[en]]] = എറിത്രിയയും എത്യോപ്യയും തമ്മിലുള്ള യുദ്ധം # {{Flag icon|Tunisia}}[[പുരാതന കാർത്തേജ്]] [[:en:Ancient_Carthage|[en]]] = വടക്കേ ആഫ്രിക്ക കേന്ദ്രീകരിച്ച് നിലനിന്നിരുന്ന പുരാതന സംസ്കാരം # {{Flag icon|Tunisia}}[[ഹാനിബാളിന്റെ കപുവാൻ പ്രതിമ]] [[:en:Capuan_bust_of_Hannibal|[en]]] = ഹാനിബാളിന്റെ പ്രതിമ # {{Flag icon|Eswatini}}[[എസ്വാറ്റിനിയുടെ ചരിത്രം]] [[:en:History_of_Eswatini|[en]]] = എസ്വാറ്റിനിയുടെ ചരിത്രം # {{Flag icon|Eswatini}}[[എസ്വാറ്റിനിയിലെ ഭരണാധികാരികളുടെ പട്ടിക]] [en] = എസ്വാറ്റിനിയിലെ ഭരണാധികാരികളുടെ പട്ടിക === യൂറോപ്പ് (20) === # {{flagicon|Greece}}[[ഹെസിയോഡ്]] [[:en:Hesiod|[en]]] = പുരാതന ഗ്രീക്ക് കവി # {{flagicon|France}}[[ജൂൾസ് റിമെറ്റ്]] [[:en:Jules_Rimet|[en]]] = ഫിഫയുടെ മൂന്നാമത്തെ പ്രസിഡന്റ് # {{flagicon|France}}[[ഫ്രീ ഫ്രാൻസ്]] [[:en:Free_France|[en]]] = ഫ്രാൻസിന്റെ നിയമാനുസൃത സർക്കാർ എന്ന് അവകാശപ്പെടുന്ന പ്രതിരോധ സർക്കാർ # {{flagicon|Bulgaria}}[[ബോറിസ് മൂന്നാമൻ]] [[:en:Boris_III_of_Bulgaria|[en]]] = ബൾഗേറിയൻ സാർ # {{flagicon|Bulgaria}}[[ശിമയോൻ രണ്ടാമൻ]] [[:en:Simeon_II|[en]]] = അവസാന ബൾഗേറിയൻ സാർ, ബൾഗേറിയയുടെ മുൻ പ്രധാനമന്ത്രി # {{flagicon|Germany }}[[ജർമ്മനിവൽക്കരണം]] [[:en:Germanisation|[en]]] = ജർമ്മൻ ഭാഷ, ജനങ്ങൾ, സംസ്കാരം എന്നിവയുടെ വ്യാപനം. # {{flagicon|Ukraine}}[[ഒലെഗ് ദി വൈസ്]] [[:en:Oleg_the_Wise|[en]]] = കീവൻ റൂസിന്റെ സ്ഥാപകൻ, വരാഞ്ചിയൻ രാജകുമാരൻ # {{flagicon|Poland}}{{flagicon|Lithuania}}[[പോളിഷ്–ലിത്വാനിയൻ കോമൺ‌വെൽത്ത്]] [[:en:Polish–Lithuanian_Commonwealth|[en]]] = യൂറോപ്പിലെ പ്രഭുക്കന്മാരുടെ റിപ്പബ്ലിക് (1569–1795) # {{flagicon|Kingdom of Yugoslavia}}[[റോയൽ യുഗോസ്ലാവ് നാവികസേന]] [[:en:Royal_Yugoslav_Navy|[en]]] = യൂഗോസ്ലാവിയ രാജ്യത്തിന്റെ നാവിക യുദ്ധ സേവന ശാഖ # {{flagicon|German Empire}}[[ഡിലാഗ്]] [[:en:DELAG|[en]]] = ലോകത്തിലെ ആദ്യത്തെ വിമാനക്കമ്പനി # {{flagicon|Ukraine}} [[ഉക്രേനിയൻ വിമോചന പ്രസ്ഥാനം (1920–1950)|ഉക്രേനിയൻ വിമോചന]] [[ഉക്രേനിയൻ വിമോചന പ്രസ്ഥാനം (1920–1950)|പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ (1920–1950)]] [[:en:Ukrainian_liberation_movement_(1920–1950)|[en]]] = 1920 മുതൽ 1950 വരെയുള്ള ഉക്രേനിയൻ വിമോചന പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ # {{flagicon|Spain}}[[കറ്റാലൻ വിക്കിപീഡിയ]] [[:en:Catalan_Wikipedia|[en]]] = വിക്കിപീഡിയയുടെ കറ്റാലൻ ഭാഷാ പതിപ്പ് # {{flagicon|Georgia}}[[ത്ബെതി ആശ്രമം]] [[:en:Tbeti_Monastery|[en]]] = ഒരു മധ്യകാല ജോർജിയൻ ഓർത്തഡോക്സ് ആശ്രമം # {{flagicon|Ireland}}[[അയർലൻഡിന്റെ പതാക]] [[:en:Flag_of_Ireland|[en]]] = അയർലൻഡിന്റെ പതാക # {{flagicon|France}}[[ജൂലൈ വിപ്ലവം]] [[:en:July_Revolution|[en]]] = 1830-ലെ ഫ്രഞ്ച് വിപ്ലവം # {{flagicon|Bosnia and Herzegovina}}[[ബോസ്നിയ-ഹെർസഗോവിനയുടെ പതാക]] [[:en:Flag_of_Bosnia_and_Herzegovina|[en]]] = ബോസ്നിയ-ഹെർസഗോവിനയുടെ പതാക # {{flagicon|Croatia}}[[ക്രോയേഷ്യയുടെ ഭൂമിശാസ്ത്രം]] [[:en:Geology_of_Croatia|[en]]] = ക്രോയേഷ്യയുടെ ഭൂമിശാസ്ത്രം # {{flagicon|Italy}}[[ഇറ്റലിയുടെ ഭൂമിശാസ്ത്രം]] [[:en:Geology_of_Italy|[en]]] = ഇറ്റലിയുടെ ഭൂമിശാസ്ത്രം # {{flagicon|Serbia}}[[സെർബിയയുടെ പതാക]] [[:en:Flag_of_Serbia|[en]]] = സെർബിയയുടെ പതാക # {{flagicon|Montenegro}}[[മോണ്ടിനെഗ്രോയുടെ പതാക]] [[:en:Flag_of_Montenegro|[en]]] = മോണ്ടിനെഗ്രോയുടെ പതാക === അമേരിക്കകൾ (20) === # {{flagicon|USA}}[[ഇർമ ചുഴലിക്കാറ്റ്]] [[:en:Hurricane_Irma|[en]]] = 2017-ലെ കാറ്റഗറി 5 അറ്റ്ലാന്റിക് ചുഴലിക്കാറ്റ് # {{flagicon|USA}}[[ബ്ലാക്ക് പാന്തർ (പത്രം)]] [[:en:The_Black_Panther_(newspaper)|[en]]] = ബ്ലാക്ക് പാന്തർ പത്രം # {{flagicon|USA}}[[ഹിൻഡൻബർഗ് ദുരന്തം]] [[:en:Hindenburg_disaster|[en]]] = ന്യൂയോർക്കിൽ സംഭവിച്ച ആകാശക്കപ്പൽ അപകടം # {{flagicon|Guyana}}{{flagicon|Venezuela}}[[ഗയാന-വെനസ്വേല പ്രദേശിക തർക്കം]] [[:en:Guyana–Venezuela_territorial_dispute|[en]]] = ഗയാനയും വെനസ്വേലയും തമ്മിലുള്ള പ്രദേശിക തർക്കം # {{flagicon|Brazil}}[[ബ്രസീലിയൻ സായുധ സേന]] [[:en:Brazilian_Armed_Forces|[en]]] = ബ്രസീലിന്റെ സൈനിക സേനകൾ # {{flagicon|Chile}}[[ചിലിയൻ സാഹിത്യം]] [[:en:Chilean_literature|[en]]] = ചിലിയിൽ രചിക്കപ്പെട്ട സാഹിത്യകൃതികൾ # {{flagicon|USA}}[[ചാർലി കിർക്ക്]] [[:en:Charlie_Kirk|[en]]] = അമേരിക്കൻ വലതുപക്ഷ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകനും സംരംഭകനും # {{flagicon|USA}}[[ട്രംപിസം]] [[:en:Trumpism|[en]]] = ഡൊണാൾഡ് ട്രംപിന് പിന്നിലുള്ള രാഷ്ട്രീയ പ്രത്യയശാസ്ത്രം # {{flagicon|USA}}[[ട്രംപിന്റെ പ്രസിഡന്റ് കാലയളവുകളിലെ സ്വേച്ഛാധിപത്യ പ്രവണതകൾ]] [[:en:Authoritarianism_during_the_Trump_presidencies|[en]]] = ട്രംപിന്റെ പ്രസിഡന്റ് കാലയളവുകളിലെ സ്വേച്ഛാധിപത്യ പ്രവണതകൾ # {{flagicon|USA}}[[യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ് ഇമിഗ്രേഷൻ ആൻഡ് കസ്റ്റംസ് എൻഫോഴ്‌സ്‌മെന്റ്]] [[:en:United_States_Immigration_and_Customs_Enforcement|[en]]] = യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ് ഇമിഗ്രേഷൻ ആൻഡ് കസ്റ്റംസ് എൻഫോഴ്‌സ്‌മെന്റ് # {{flagicon|Canada}}[[കിംഗ്സ്റ്റൺ, ഒന്റാറിയോ]] [[:en:Kingston,_Ontario|[en]]] = കാനഡയിലെ ഒരു നഗരം # {{flagicon|Canada}}[[കാനഡയിലെ തദ്ദേശീയ ജനവിഭാഗങ്ങൾ]] [[:en:Kingston,_Ontario|[en]]] = കാനഡയിലെ തദ്ദേശീയ ജനവിഭാഗങ്ങൾ # {{flagicon|Canada}}[[ഒന്റാറിയോ മനുഷ്യാവകാശ കമ്മീഷൻ]] [[:en:Ontario_Human_Rights_Commission|[en]]] = ഒന്റാറിയോ മനുഷ്യാവകാശ കമ്മീഷൻd # {{flagicon|El Salvador}}[[എൽ സാൽവഡോർ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം]] [[:en:El_Salvador_International_Airport|[en]]] = എൽ സാൽവഡോറിലെ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം # {{flagicon|USA}}[[അമേരിക്കൻ ഭരണഘടനയുടെ നാലാം ഭേദഗതി]] [[:en:Fourth_Amendment_to_the_United_States_Constitution|[en]]] അമേരിക്കൻ ഭരണഘടനയുടെ നാലാം ഭേദഗതി # {{flagicon|Argentina}}[[അർജൻ്റീനയുടെ പതാക]] [[:en:Flag_of_Argentina|[en]]] = അർജൻ്റീനയുടെ പതാക # {{flagicon|Jamaica}}[[ജമൈക്കയുടെ പതാക]] [[:en:Flag_of_Jamaica|[en]]] = ജമൈക്കയുടെ പതാക # {{flagicon|Jamaica}}[[പീപ്പിൾസ് നാഷണൽ പാർട്ടി]] [[:en:People's_National_Party|[en]]] = ജമൈക്കയിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടി # {{flagicon|Trinidad and Tobago}}[[ട്രിനിഡാഡ് ആൻഡ് ടൊബാഗോയുടെ പതാക]] [[:en:Flag_of_Trinidad_and_Tobago|[en]]] = ട്രിനിഡാഡ് ആൻഡ് ടൊബാഗോയുടെ പതാക # {{flagicon|Bolivia}}[[ബൊളീവിയയുടെ പതാക]] [[:en:Flag_of_Bolivia|[en]]] = ബൊളീവിയയുടെ പതാക === ഓസ്ട്രേലിയ (10) === # {{flagicon|Australia}}[[ഓസ്‌ട്രേലിയൻ ബ്രോഡ്‌കാസ്റ്റിംഗ് കോർപ്പറേഷൻ]] [[:en:Australian_Broadcasting_Corporation|[en]]] = ഓസ്‌ട്രേലിയയിലെ പ്രധാന പൊതു പ്രക്ഷേപണ സ്ഥാപനം # {{flagicon|Australia}}[[ഓസ്‌ട്രേലിയൻ കാറ്റിൽ ഡോഗ്]] [[:en:Australian_Cattle_Dog|[en]]] = ഓസ്‌ട്രേലിയയിൽ വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത, കന്നുകാലികളെ മേയ്ക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു ഇനം നായ. # {{flagicon|Australia}}[[ഓസ്‌ട്രേലിയയുടെ പതാക]] [[:en:Flag_of_Australia|[en]]] = ഓസ്‌ട്രേലിയയുടെ പതാക # {{flagicon|Australia}}[[ഓസ്‌ട്രേലിയൻ പ്രതിരോധ സേന]] [[:en:Australian_Defence_Force|[en]]] = ഓസ്‌ട്രേലിയൻ പ്രതിരോധ സേന # {{flagicon|Australia}}[[ഓസ്‌ട്രേലിയൻ പുരുഷ ദേശീയ ഫുട്‌ബോൾ ടീം]] [[:en:Australia_men's_national_soccer_team|[en]]] = ഓസ്‌ട്രേലിയൻ പുരുഷ ദേശീയ ഫുട്‌ബോൾ ടീം # {{flagicon|Nauru}}[[നൗറൻ ദേശീയത നിയമം]] [[:en:Nauruan_nationality_law|[en]]] = നൗറു ദേശീയത നിയമം # {{flagicon|Nauru}}[[നൗറു റീജിയണൽ പ്രോസസ്സിംഗ് സെന്റർ]] [[:en:Nauru_Regional_Processing_Centre|[en]]] = നൗറു റീജിയണൽ പ്രോസസ്സിംഗ് സെന്റർ # {{flagicon|Nauru}}[[നൗറു റീഡ് വാർബ്ലർ]] [[:en:Nauru_reed_warbler|[en]]] = നൗറുവിൽ മാത്രം കാണപ്പെടുന്ന പക്ഷി # {{flagicon|Kiribati}}[[2022-ലെ കിരിബാത്തി ഭരണഘടനാ പ്രതിസന്ധി]] [[:en:2022_Kiribati_constitutional_crisis|[en]]] = 2022-ലെ കിരിബാത്തി ഭരണഘടനാ പ്രതിസന്ധി # {{flagicon|Kiribati}}[[കിരിബാത്തിയുടെ പതാക]] [[:en:Flag_of_Kiribati|[en]]] = കിരിബാത്തിയുടെ പതാക === അന്റാർട്ടിക്ക (10) === # {{flagicon|Antarctica}}{{flagicon|Chile}}[[ചിലിയൻ അന്റാർട്ടിക് പ്രദേശം]] [[:en:Chilean_Antarctic_Territory|[en]]] = പടിഞ്ഞാറൻ അന്റാർട്ടിക്കയുടെ ഭാഗങ്ങളും ചിലി അവകാശവാദം ഉന്നയിക്കുന്ന ദ്വീപുകളും. # {{flagicon|Antarctica}}[[അന്റാർട്ടിക് ഉടമ്പടി]] [[:en:Antarctic_Treaty_System|[en]]] = അന്റാർട്ടിക്കയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അന്താരാഷ്ട്ര ബന്ധങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന ഉടമ്പടി. # {{flagicon|Antarctica}}{{flagicon|Chile}}[[കാബോ ഡി ഹോർണോസ്, ചിലി]] [[:en:Cabo_de_Hornos,_Chile|[en]]] = അൻ്റാർട്ടിക്കയിലെ ചിലിയൻ കമ്യൂൺ # {{flagicon|Antarctica}}{{flagicon|Chile}}[[വില്ല ലാസ് എസ്ട്രെല്ലസ്]] [[:en:Villa_Las_Estrellas|[en]]] = അൻ്റാർട്ടിക്കയിലെ ചിലിയൻ കമ്യൂൺ, # {{flagicon|Antarctica}}{{flagicon|UK}}[[ബ്രിട്ടീഷ് അന്റാർട്ടിക് ടെറിട്ടറി]] [[:en:British_Antarctic_Territory|[en]]] = യു.കെ. അവകാശവാദം ഉന്നയിക്കുന്ന അന്റാർട്ടിക്കയിലെ പ്രദേശം # {{flagicon|Antarctica}}[[അന്റാർട്ടിക്കയിലെ പ്രദേശിക അവകാശവാദങ്ങൾ]] [[:en:Territorial_claims_in_Antarctica|[en]]] = അന്റാർട്ടിക്കയിലെ പ്രദേശിക അവകാശവാദങ്ങൾ # {{flagicon|Antarctica}}{{flagicon|USA}}[[അൻ്റാർട്ടിക്ക സർവീസ് മെഡൽ]] [[:en:Antarctica_Service_Medal|[en]]] = യുഎസ് സൈനിക ബഹുമതി # {{flagicon|Antarctica}}[[രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധസമയത്ത് അൻ്റാർട്ടിക്ക]] [[:en:Antarctica_during_World_War_II|[en]]] = രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധസമയത്ത് അൻ്റാർട്ടിക്ക # {{flagicon|Antarctica}}[[അൻ്റാർട്ടിക്ക മാരത്തൺ]] [[:en:Antarctica_Marathon|[en]]] = അന്റാർട്ടിക്കയിൽ നടക്കുന്ന കായിക മത്സരം # {{flagicon|Antarctica}}[[അന്റാർട്ടിക് ഉപദ്വീപ്]] [[:en:Antarctic_Peninsula|[en]]] = അന്റാർട്ടിക് ഉപദ്വീപ് == താരകം == അന്താരാഷ്ട്ര വിഷയങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് നിങ്ങൾക്ക് ഇനിപ്പറയുന്ന താരകം ആളുകൾക്ക് നൽകാം.{{award2|image=World Map 1689.JPG|topic=അന്താരാഷ്ട്ര വിഷയങ്ങളിലെ മികവിനുള്ള വിക്കിനക്ഷത്രം|text=നിങ്ങളുടെ സന്ദേശം എഴുതുക}} 4adhcokpmu5do7t8n6iug34asffoyrw 4673327 4673324 2026-10-04T04:52:56Z Martinkottayam 84843 /* പങ്കെടുക്കുന്നവർ */ 4673327 wikitext text/x-wiki [[പ്രമാണം:Mercator projection SW.jpg|ലഘുചിത്രം|365x365ബിന്ദു]] മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലെ അന്താരാഷ്ട്ര വിഷയങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള കവറേജ് മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനായി രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിട്ടുള്ളതാണ് ഈ വിക്കിപ്രോജക്റ്റ്. കേരളത്തിന്റെയും ഇന്ത്യയുടെയും ചരിത്രം, ഭൂമിശാസ്ത്രം, സംസ്കാരം എന്നിവയെക്കുറിച്ച് വിശദമായി പ്രതിപാദിക്കുന്ന ധാരാളം ലേഖനങ്ങൾ ഞങ്ങളുടെ കമ്മ്യൂണിറ്റി എഴുതിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, ആഗോള വിഷയങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ഞങ്ങളുടെ കവറേജിൽ ഇപ്പോഴും ഒരു വലിയ വിടവ് നിലനിൽക്കുന്നു. ഒരു രാജ്യം, ഒരു സംസ്കാരം, ഒരു സമയം ഒരു നാഴികക്കല്ല് എന്നിങ്ങനെ ലോകത്തിന്റെ മറ്റു ഭാഗങ്ങൾ മലയാള വായനക്കാർക്ക് തുറന്നുകൊടുക്കുക എന്നതാണ് ഈ പദ്ധതിയുടെ ലക്ഷ്യം. == വിക്കിപ്രോജക്റ്റ് എങ്ങനെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു == ഞങ്ങളുടെ ലക്ഷ്യങ്ങൾ ഘടനാപരവും ഉയർന്ന നിലവാരത്തിൽ കൈവരിക്കാവുന്നതുമായി നിലനിർത്തുന്നതിന്, അക്ഷരമാലാക്രമത്തിലുള്ള ഗ്രൂപ്പിംഗുകളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് ഞങ്ങൾ പ്രതിമാസ മത്സരങ്ങൾ നടത്തുന്നത്.വളരെ ശ്രദ്ധേയവും മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക് വിവർത്തനം ചെയ്യേണ്ടതുമായ 100 ലേഖനങ്ങൾ ഞങ്ങൾ നൽകിയിട്ടുണ്ട്. == പങ്കെടുക്കുന്നവർ == * [[ഉപയോക്താവ്:TheGreatEditor024|TheGreatEditor024]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:TheGreatEditor024|സംവാദം]]) 04:47, 4 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) * [[ഉപയോക്താവ്:Martinkottayam|Martinkottayam]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Martinkottayam|സംവാദം]]) 04:52, 4 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) == വിവർത്തനം ചെയ്യേണ്ട ലേഖനങ്ങളുടെ പട്ടിക == === ഏഷ്യ (20) === # {{flagicon|North Korea}}[[കിം ഇൽ സങ്]] [[:en:Kim_Il_Sung|[en]]] = ഉത്തര കൊറിയയുടെ ആദ്യ പ്രസിഡന്റ് # {{Flag icon|Japan}}[[ജപ്പാന്റെ കീഴടങ്ങൽ]] [[:en:Surrender_of_Japan|[en]]] = രണ്ടാം ലോക മഹായുദ്ധത്തിനുശേഷം ജപ്പാന്റെ കീഴടങ്ങൽ # {{Flag icon|India}}[[ഓപ്പറേഷൻ സഫേദ് സാഗർ]] [[:en:Operation_Safed_Sagar|[en]]] = കാർഗിൽ യുദ്ധസമയത്ത് ഇന്ത്യൻ വ്യോമസേന നടത്തിയ ഓപ്പറേഷൻ # {{Flag icon|Iran}}[[2026 ഇറാൻ യുദ്ധം]] [[:en:2026_Iran_war|[en]]] = 2026 ലെ ഇറാനിലെ യുദ്ധം # {{Flag icon|China}}[[പീപ്പിൾസ് ലിബറേഷൻ ആർമി]] [[:en:People's_Liberation_Army|[en]]] = ചൈനീസ് കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ സൈനിക വിഭാഗം # {{flagicon|North Korea}}[[കൊറിയൻ പീപ്പിൾസ് ആർമി]] [[:en:Korean_People's_Army|[en]]] = വർക്കേഴ്സ് പാർട്ടി ഓഫ് കൊറിയയുടെ സായുധ വിഭാഗം # {{flagicon|Turkmenistan}}[[തുർക്ക്മെനിസ്ഥാൻ ദേശീയ ഫുട്ബോൾ ടീം]] [[:en:Turkmenistan_national_football_team|[en]]] = തുർക്ക്‌മെനിസ്ഥാന്റെദേശീയ ഫുട്ബോൾ ടീം # {{flagicon|North Korea}} [[വോൺസാൻ കൽമ തീരദേശ വിനോദസഞ്ചാര മേഖല]] [[:en:Wonsan_Kalma_Coastal_Tourist_Area|[en]]] = ഉത്തര കൊറിയയിലെ വോൺസാനിലുള്ള കടൽത്തീര റിസോർട്ട്. # [[ഏഷ്യൻ പാരാ ഗെയിംസ്]] [[:en:Asian_Para_Games|[en]]] = അന്താരാഷ്ട്ര ബഹു-കായിക ഇന മത്സരം # {{flagicon|Indonesia}}[[ഇന്തോനേഷ്യയുടെ രാഷ്ട്രീയം]] [[:en:Politics_of_Indonesia|[en]]] = ഇന്തോനേഷ്യയുടെ രാഷ്ട്രീയം # {{flagicon|Indonesia}}[[ഇന്തോനേഷ്യയിലെ രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികളുടെ പട്ടിക]] [[:en:List_of_political_parties_in_Indonesia|[en]]] = ഇന്തോനേഷ്യയിലെ രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികളുടെ പട്ടിക # {{flagicon|Brunei}}[[ബ്രൂണൈ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം]] [[:en:Brunei_International_Airport|[en]]] = ബ്രൂണൈയിലെ ഏക അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം # {{flagicon|Brunei}}[[ബ്രൂണൈ കലാപം]] [[:en:Brunei_revolt|[en]]] = 1962-ൽ ബ്രൂണൈയിൽ നടന്ന ഒരു കലാപം # {{flagicon|North Korea}}[[വർക്കേഴ്സ് പാർട്ടി ഓഫ് കൊറിയ]] [[:en:Workers'_Party_of_Korea|[en]]] = ഉത്തര കൊറിയയിലെ ഭരണകക്ഷി # {{flagicon|Saudi Arabia}}[[സൗദി അറേബ്യ-അമേരിക്ക ബന്ധം]] [[:en:Saudi_Arabia–United_States_relations|[en]]] = സൗദി അറേബ്യ-അമേരിക്ക ബന്ധം # {{flagicon|Northern Cyprus}}[[നോർത്ത് നിക്കോസിയ]] [[:en:North_Nicosia|[en]]] = വടക്കൻ സൈപ്രസിൻ്റെ തലസ്ഥാന നഗരം # {{flagicon|South Ossetia}}[[ത്സ്ഖിൻവാലി]] [[:en:Tskhinvali|[en]]] = തെക്കൻ ഒസ്സെറ്റിയയുടെ തലസ്ഥാന നഗരം # {{flagicon|Abkhazia}}{{flagicon|South Ossetia}}[[അബ്ഖാസിയയുടെയും തെക്കൻ ഒസ്സെഷ്യയുടെയും അന്താരാഷ്ട്ര അംഗീകാരം]] [[:en:International_recognition_of_Abkhazia_and_South_Ossetia|[en]]] = അബ്ഖാസിയയുടെയും ദക്ഷിണ ഒസ്സെഷ്യയുടെയും അന്താരാഷ്ട്ര അംഗീകാരം # {{flagicon|Abkhazia}}[[അബ്ഖാസിയയുടെ ചരിത്രം]] [[:en:History_of_Abkhazia|[en]]] = അബ്ഖാസിയയുടെ ചരിത്രം # {{flagicon|Abkhazia}}[[അബ്ഖാസിയയിലെ യുദ്ധം (1992-1993)]] [[:en:War_in_Abkhazia_(1992–1993)|[en]]] = അബ്ഖാസിയയിലെ യുദ്ധം (1992-1993) === ആഫ്രിക്ക (20) === # [[ആഫ്രിക്കൻ കാട്ടുനായ]] [[:en:African_wild_dog|[en]]] = കാട്ടുനായ # {{Flag icon|Eritrea}}{{Flag icon|Ethiopia}}[[അക്സും രാജ്യം]] [[:en:Kingdom_of_Aksum|[en]]] = ആഫ്രിക്കയിലെ പുരാതന രാജ്യം # {{Flag icon|Eritrea}}[[ഗീസ് സ്ക്രിപ്റ്റ്]] [[:en:Geʽez_script|[en]]] = ഒരു പുരാതന ലിപി # {{Flag icon|Somaliland}}[[ഇസാഖ് സുൽത്താനേറ്റ്]] [[:en:Isaaq_Sultanate|[en]]] = ആഫ്രിക്കയിലെ ഒരു സുൽത്താനേറ്റ് # {{Flag icon|Somaliland}}[[ആദൽ സുൽത്താനേറ്റ്]] [[:en:Adal_Sultanate|[en]]] = ആഫ്രിക്കയിലെ ഒരു സുൽത്താനേറ്റ് # {{Flag icon|Liberia}}[[ലൈബീരിയൻ ദേശീയ പരിവർത്തന സർക്കാർ]] [[:en:Liberian_national_transitional_government|[en]]] = ലൈബീരിയയിലെ താത്കാലിക സർക്കാർ # {{Flag icon|Senegal}}[[സെനഗലീസ് പൗരത്വ നിയമം]] [[:en:Senegalese_nationality_law|[en]]] = സെനഗലീസ് പൗരത്വ നിയമം # {{Flag icon|South Africa}}[[ദക്ഷിണാഫ്രിക്കൻ വ്യോമസേന]] [[:en:South_African_Air_Force|[en]]] = ദക്ഷിണാഫ്രിക്കൻ വ്യോമസേന # {{Flag icon|Guinea}}[[1983 സി.എ.എ.കെ. ഇല്യുഷിൻ Il-62 തകർച്ച]] [[:en:1983_CAAK_Ilyushin_Il-62_crash|[en]]] = 1983 ഗിനിയയിലെ ലാബെയ്ക്ക് സമീപം വിമാനാപകടം # {{Flag icon|South Africa}}[[എൻഗുനി ജനത]] [[:en:Nguni_peoples|[en]]] = = തെക്കൻ ആഫ്രിക്കയിലെ തദ്ദേശീയ വംശീയ വിഭാഗം # {{Flag icon|Zimbabwe}}[[മറ്റബെലെലാൻഡ്]] [[:en:Matabeleland|[en]]] = സിംബാബ്‌വെയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന പ്രദേശം # {{Flag icon|South Africa}}[[സൗത്ത് ആഫ്രിക്കൻ റിപ്പബ്ലിക്]] [[:en:South_African_Republic|[en]]] = 1852 മുതൽ 1902 വരെ തെക്കൻ ആഫ്രിക്കയിലുണ്ടായിരുന്ന സ്വതന്ത്ര ബോയർ റിപ്പബ്ലിക്. # {{Flag icon|Algeria}}[[അൾജീരിയൻ വ്യോമസേന]] [[:en:Algerian_Air_Force|[en]]] = അൾജീരിയയുടെ വ്യോമസേന # {{Flag icon|Mali}}[[മാലി വ്യോമസേന]] [[:en:Malian_Air_Force|[en]]] = മാലിയിലെ വ്യോമസേന # {{Flag icon|Libya}}[[ലിബിയൻ വ്യോമസേന]] [[:en:Libyan_Air_Force|[en]]] = ലിബിയയിലെ വ്യോമസേന # {{Flag icon|Eritrea}}{{Flag icon|Ethiopia}}[[എറിട്രിയൻ-എത്യോപ്യൻ യുദ്ധം]] [[:en:Eritrean–Ethiopian_War|[en]]] = എറിത്രിയയും എത്യോപ്യയും തമ്മിലുള്ള യുദ്ധം # {{Flag icon|Tunisia}}[[പുരാതന കാർത്തേജ്]] [[:en:Ancient_Carthage|[en]]] = വടക്കേ ആഫ്രിക്ക കേന്ദ്രീകരിച്ച് നിലനിന്നിരുന്ന പുരാതന സംസ്കാരം # {{Flag icon|Tunisia}}[[ഹാനിബാളിന്റെ കപുവാൻ പ്രതിമ]] [[:en:Capuan_bust_of_Hannibal|[en]]] = ഹാനിബാളിന്റെ പ്രതിമ # {{Flag icon|Eswatini}}[[എസ്വാറ്റിനിയുടെ ചരിത്രം]] [[:en:History_of_Eswatini|[en]]] = എസ്വാറ്റിനിയുടെ ചരിത്രം # {{Flag icon|Eswatini}}[[എസ്വാറ്റിനിയിലെ ഭരണാധികാരികളുടെ പട്ടിക]] [en] = എസ്വാറ്റിനിയിലെ ഭരണാധികാരികളുടെ പട്ടിക === യൂറോപ്പ് (20) === # {{flagicon|Greece}}[[ഹെസിയോഡ്]] [[:en:Hesiod|[en]]] = പുരാതന ഗ്രീക്ക് കവി # {{flagicon|France}}[[ജൂൾസ് റിമെറ്റ്]] [[:en:Jules_Rimet|[en]]] = ഫിഫയുടെ മൂന്നാമത്തെ പ്രസിഡന്റ് # {{flagicon|France}}[[ഫ്രീ ഫ്രാൻസ്]] [[:en:Free_France|[en]]] = ഫ്രാൻസിന്റെ നിയമാനുസൃത സർക്കാർ എന്ന് അവകാശപ്പെടുന്ന പ്രതിരോധ സർക്കാർ # {{flagicon|Bulgaria}}[[ബോറിസ് മൂന്നാമൻ]] [[:en:Boris_III_of_Bulgaria|[en]]] = ബൾഗേറിയൻ സാർ # {{flagicon|Bulgaria}}[[ശിമയോൻ രണ്ടാമൻ]] [[:en:Simeon_II|[en]]] = അവസാന ബൾഗേറിയൻ സാർ, ബൾഗേറിയയുടെ മുൻ പ്രധാനമന്ത്രി # {{flagicon|Germany }}[[ജർമ്മനിവൽക്കരണം]] [[:en:Germanisation|[en]]] = ജർമ്മൻ ഭാഷ, ജനങ്ങൾ, സംസ്കാരം എന്നിവയുടെ വ്യാപനം. # {{flagicon|Ukraine}}[[ഒലെഗ് ദി വൈസ്]] [[:en:Oleg_the_Wise|[en]]] = കീവൻ റൂസിന്റെ സ്ഥാപകൻ, വരാഞ്ചിയൻ രാജകുമാരൻ # {{flagicon|Poland}}{{flagicon|Lithuania}}[[പോളിഷ്–ലിത്വാനിയൻ കോമൺ‌വെൽത്ത്]] [[:en:Polish–Lithuanian_Commonwealth|[en]]] = യൂറോപ്പിലെ പ്രഭുക്കന്മാരുടെ റിപ്പബ്ലിക് (1569–1795) # {{flagicon|Kingdom of Yugoslavia}}[[റോയൽ യുഗോസ്ലാവ് നാവികസേന]] [[:en:Royal_Yugoslav_Navy|[en]]] = യൂഗോസ്ലാവിയ രാജ്യത്തിന്റെ നാവിക യുദ്ധ സേവന ശാഖ # {{flagicon|German Empire}}[[ഡിലാഗ്]] [[:en:DELAG|[en]]] = ലോകത്തിലെ ആദ്യത്തെ വിമാനക്കമ്പനി # {{flagicon|Ukraine}} [[ഉക്രേനിയൻ വിമോചന പ്രസ്ഥാനം (1920–1950)|ഉക്രേനിയൻ വിമോചന]] [[ഉക്രേനിയൻ വിമോചന പ്രസ്ഥാനം (1920–1950)|പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ (1920–1950)]] [[:en:Ukrainian_liberation_movement_(1920–1950)|[en]]] = 1920 മുതൽ 1950 വരെയുള്ള ഉക്രേനിയൻ വിമോചന പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ # {{flagicon|Spain}}[[കറ്റാലൻ വിക്കിപീഡിയ]] [[:en:Catalan_Wikipedia|[en]]] = വിക്കിപീഡിയയുടെ കറ്റാലൻ ഭാഷാ പതിപ്പ് # {{flagicon|Georgia}}[[ത്ബെതി ആശ്രമം]] [[:en:Tbeti_Monastery|[en]]] = ഒരു മധ്യകാല ജോർജിയൻ ഓർത്തഡോക്സ് ആശ്രമം # {{flagicon|Ireland}}[[അയർലൻഡിന്റെ പതാക]] [[:en:Flag_of_Ireland|[en]]] = അയർലൻഡിന്റെ പതാക # {{flagicon|France}}[[ജൂലൈ വിപ്ലവം]] [[:en:July_Revolution|[en]]] = 1830-ലെ ഫ്രഞ്ച് വിപ്ലവം # {{flagicon|Bosnia and Herzegovina}}[[ബോസ്നിയ-ഹെർസഗോവിനയുടെ പതാക]] [[:en:Flag_of_Bosnia_and_Herzegovina|[en]]] = ബോസ്നിയ-ഹെർസഗോവിനയുടെ പതാക # {{flagicon|Croatia}}[[ക്രോയേഷ്യയുടെ ഭൂമിശാസ്ത്രം]] [[:en:Geology_of_Croatia|[en]]] = ക്രോയേഷ്യയുടെ ഭൂമിശാസ്ത്രം # {{flagicon|Italy}}[[ഇറ്റലിയുടെ ഭൂമിശാസ്ത്രം]] [[:en:Geology_of_Italy|[en]]] = ഇറ്റലിയുടെ ഭൂമിശാസ്ത്രം # {{flagicon|Serbia}}[[സെർബിയയുടെ പതാക]] [[:en:Flag_of_Serbia|[en]]] = സെർബിയയുടെ പതാക # {{flagicon|Montenegro}}[[മോണ്ടിനെഗ്രോയുടെ പതാക]] [[:en:Flag_of_Montenegro|[en]]] = മോണ്ടിനെഗ്രോയുടെ പതാക === അമേരിക്കകൾ (20) === # {{flagicon|USA}}[[ഇർമ ചുഴലിക്കാറ്റ്]] [[:en:Hurricane_Irma|[en]]] = 2017-ലെ കാറ്റഗറി 5 അറ്റ്ലാന്റിക് ചുഴലിക്കാറ്റ് # {{flagicon|USA}}[[ബ്ലാക്ക് പാന്തർ (പത്രം)]] [[:en:The_Black_Panther_(newspaper)|[en]]] = ബ്ലാക്ക് പാന്തർ പത്രം # {{flagicon|USA}}[[ഹിൻഡൻബർഗ് ദുരന്തം]] [[:en:Hindenburg_disaster|[en]]] = ന്യൂയോർക്കിൽ സംഭവിച്ച ആകാശക്കപ്പൽ അപകടം # {{flagicon|Guyana}}{{flagicon|Venezuela}}[[ഗയാന-വെനസ്വേല പ്രദേശിക തർക്കം]] [[:en:Guyana–Venezuela_territorial_dispute|[en]]] = ഗയാനയും വെനസ്വേലയും തമ്മിലുള്ള പ്രദേശിക തർക്കം # {{flagicon|Brazil}}[[ബ്രസീലിയൻ സായുധ സേന]] [[:en:Brazilian_Armed_Forces|[en]]] = ബ്രസീലിന്റെ സൈനിക സേനകൾ # {{flagicon|Chile}}[[ചിലിയൻ സാഹിത്യം]] [[:en:Chilean_literature|[en]]] = ചിലിയിൽ രചിക്കപ്പെട്ട സാഹിത്യകൃതികൾ # {{flagicon|USA}}[[ചാർലി കിർക്ക്]] [[:en:Charlie_Kirk|[en]]] = അമേരിക്കൻ വലതുപക്ഷ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകനും സംരംഭകനും # {{flagicon|USA}}[[ട്രംപിസം]] [[:en:Trumpism|[en]]] = ഡൊണാൾഡ് ട്രംപിന് പിന്നിലുള്ള രാഷ്ട്രീയ പ്രത്യയശാസ്ത്രം # {{flagicon|USA}}[[ട്രംപിന്റെ പ്രസിഡന്റ് കാലയളവുകളിലെ സ്വേച്ഛാധിപത്യ പ്രവണതകൾ]] [[:en:Authoritarianism_during_the_Trump_presidencies|[en]]] = ട്രംപിന്റെ പ്രസിഡന്റ് കാലയളവുകളിലെ സ്വേച്ഛാധിപത്യ പ്രവണതകൾ # {{flagicon|USA}}[[യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ് ഇമിഗ്രേഷൻ ആൻഡ് കസ്റ്റംസ് എൻഫോഴ്‌സ്‌മെന്റ്]] [[:en:United_States_Immigration_and_Customs_Enforcement|[en]]] = യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ് ഇമിഗ്രേഷൻ ആൻഡ് കസ്റ്റംസ് എൻഫോഴ്‌സ്‌മെന്റ് # {{flagicon|Canada}}[[കിംഗ്സ്റ്റൺ, ഒന്റാറിയോ]] [[:en:Kingston,_Ontario|[en]]] = കാനഡയിലെ ഒരു നഗരം # {{flagicon|Canada}}[[കാനഡയിലെ തദ്ദേശീയ ജനവിഭാഗങ്ങൾ]] [[:en:Kingston,_Ontario|[en]]] = കാനഡയിലെ തദ്ദേശീയ ജനവിഭാഗങ്ങൾ # {{flagicon|Canada}}[[ഒന്റാറിയോ മനുഷ്യാവകാശ കമ്മീഷൻ]] [[:en:Ontario_Human_Rights_Commission|[en]]] = ഒന്റാറിയോ മനുഷ്യാവകാശ കമ്മീഷൻd # {{flagicon|El Salvador}}[[എൽ സാൽവഡോർ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം]] [[:en:El_Salvador_International_Airport|[en]]] = എൽ സാൽവഡോറിലെ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം # {{flagicon|USA}}[[അമേരിക്കൻ ഭരണഘടനയുടെ നാലാം ഭേദഗതി]] [[:en:Fourth_Amendment_to_the_United_States_Constitution|[en]]] അമേരിക്കൻ ഭരണഘടനയുടെ നാലാം ഭേദഗതി # {{flagicon|Argentina}}[[അർജൻ്റീനയുടെ പതാക]] [[:en:Flag_of_Argentina|[en]]] = അർജൻ്റീനയുടെ പതാക # {{flagicon|Jamaica}}[[ജമൈക്കയുടെ പതാക]] [[:en:Flag_of_Jamaica|[en]]] = ജമൈക്കയുടെ പതാക # {{flagicon|Jamaica}}[[പീപ്പിൾസ് നാഷണൽ പാർട്ടി]] [[:en:People's_National_Party|[en]]] = ജമൈക്കയിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടി # {{flagicon|Trinidad and Tobago}}[[ട്രിനിഡാഡ് ആൻഡ് ടൊബാഗോയുടെ പതാക]] [[:en:Flag_of_Trinidad_and_Tobago|[en]]] = ട്രിനിഡാഡ് ആൻഡ് ടൊബാഗോയുടെ പതാക # {{flagicon|Bolivia}}[[ബൊളീവിയയുടെ പതാക]] [[:en:Flag_of_Bolivia|[en]]] = ബൊളീവിയയുടെ പതാക === ഓസ്ട്രേലിയ (10) === # {{flagicon|Australia}}[[ഓസ്‌ട്രേലിയൻ ബ്രോഡ്‌കാസ്റ്റിംഗ് കോർപ്പറേഷൻ]] [[:en:Australian_Broadcasting_Corporation|[en]]] = ഓസ്‌ട്രേലിയയിലെ പ്രധാന പൊതു പ്രക്ഷേപണ സ്ഥാപനം # {{flagicon|Australia}}[[ഓസ്‌ട്രേലിയൻ കാറ്റിൽ ഡോഗ്]] [[:en:Australian_Cattle_Dog|[en]]] = ഓസ്‌ട്രേലിയയിൽ വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത, കന്നുകാലികളെ മേയ്ക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു ഇനം നായ. # {{flagicon|Australia}}[[ഓസ്‌ട്രേലിയയുടെ പതാക]] [[:en:Flag_of_Australia|[en]]] = ഓസ്‌ട്രേലിയയുടെ പതാക # {{flagicon|Australia}}[[ഓസ്‌ട്രേലിയൻ പ്രതിരോധ സേന]] [[:en:Australian_Defence_Force|[en]]] = ഓസ്‌ട്രേലിയൻ പ്രതിരോധ സേന # {{flagicon|Australia}}[[ഓസ്‌ട്രേലിയൻ പുരുഷ ദേശീയ ഫുട്‌ബോൾ ടീം]] [[:en:Australia_men's_national_soccer_team|[en]]] = ഓസ്‌ട്രേലിയൻ പുരുഷ ദേശീയ ഫുട്‌ബോൾ ടീം # {{flagicon|Nauru}}[[നൗറൻ ദേശീയത നിയമം]] [[:en:Nauruan_nationality_law|[en]]] = നൗറു ദേശീയത നിയമം # {{flagicon|Nauru}}[[നൗറു റീജിയണൽ പ്രോസസ്സിംഗ് സെന്റർ]] [[:en:Nauru_Regional_Processing_Centre|[en]]] = നൗറു റീജിയണൽ പ്രോസസ്സിംഗ് സെന്റർ # {{flagicon|Nauru}}[[നൗറു റീഡ് വാർബ്ലർ]] [[:en:Nauru_reed_warbler|[en]]] = നൗറുവിൽ മാത്രം കാണപ്പെടുന്ന പക്ഷി # {{flagicon|Kiribati}}[[2022-ലെ കിരിബാത്തി ഭരണഘടനാ പ്രതിസന്ധി]] [[:en:2022_Kiribati_constitutional_crisis|[en]]] = 2022-ലെ കിരിബാത്തി ഭരണഘടനാ പ്രതിസന്ധി # {{flagicon|Kiribati}}[[കിരിബാത്തിയുടെ പതാക]] [[:en:Flag_of_Kiribati|[en]]] = കിരിബാത്തിയുടെ പതാക === അന്റാർട്ടിക്ക (10) === # {{flagicon|Antarctica}}{{flagicon|Chile}}[[ചിലിയൻ അന്റാർട്ടിക് പ്രദേശം]] [[:en:Chilean_Antarctic_Territory|[en]]] = പടിഞ്ഞാറൻ അന്റാർട്ടിക്കയുടെ ഭാഗങ്ങളും ചിലി അവകാശവാദം ഉന്നയിക്കുന്ന ദ്വീപുകളും. # {{flagicon|Antarctica}}[[അന്റാർട്ടിക് ഉടമ്പടി]] [[:en:Antarctic_Treaty_System|[en]]] = അന്റാർട്ടിക്കയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അന്താരാഷ്ട്ര ബന്ധങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന ഉടമ്പടി. # {{flagicon|Antarctica}}{{flagicon|Chile}}[[കാബോ ഡി ഹോർണോസ്, ചിലി]] [[:en:Cabo_de_Hornos,_Chile|[en]]] = അൻ്റാർട്ടിക്കയിലെ ചിലിയൻ കമ്യൂൺ # {{flagicon|Antarctica}}{{flagicon|Chile}}[[വില്ല ലാസ് എസ്ട്രെല്ലസ്]] [[:en:Villa_Las_Estrellas|[en]]] = അൻ്റാർട്ടിക്കയിലെ ചിലിയൻ കമ്യൂൺ, # {{flagicon|Antarctica}}{{flagicon|UK}}[[ബ്രിട്ടീഷ് അന്റാർട്ടിക് ടെറിട്ടറി]] [[:en:British_Antarctic_Territory|[en]]] = യു.കെ. അവകാശവാദം ഉന്നയിക്കുന്ന അന്റാർട്ടിക്കയിലെ പ്രദേശം # {{flagicon|Antarctica}}[[അന്റാർട്ടിക്കയിലെ പ്രദേശിക അവകാശവാദങ്ങൾ]] [[:en:Territorial_claims_in_Antarctica|[en]]] = അന്റാർട്ടിക്കയിലെ പ്രദേശിക അവകാശവാദങ്ങൾ # {{flagicon|Antarctica}}{{flagicon|USA}}[[അൻ്റാർട്ടിക്ക സർവീസ് മെഡൽ]] [[:en:Antarctica_Service_Medal|[en]]] = യുഎസ് സൈനിക ബഹുമതി # {{flagicon|Antarctica}}[[രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധസമയത്ത് അൻ്റാർട്ടിക്ക]] [[:en:Antarctica_during_World_War_II|[en]]] = രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധസമയത്ത് അൻ്റാർട്ടിക്ക # {{flagicon|Antarctica}}[[അൻ്റാർട്ടിക്ക മാരത്തൺ]] [[:en:Antarctica_Marathon|[en]]] = അന്റാർട്ടിക്കയിൽ നടക്കുന്ന കായിക മത്സരം # {{flagicon|Antarctica}}[[അന്റാർട്ടിക് ഉപദ്വീപ്]] [[:en:Antarctic_Peninsula|[en]]] = അന്റാർട്ടിക് ഉപദ്വീപ് == താരകം == അന്താരാഷ്ട്ര വിഷയങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് നിങ്ങൾക്ക് ഇനിപ്പറയുന്ന താരകം ആളുകൾക്ക് നൽകാം.{{award2|image=World Map 1689.JPG|topic=അന്താരാഷ്ട്ര വിഷയങ്ങളിലെ മികവിനുള്ള വിക്കിനക്ഷത്രം|text=നിങ്ങളുടെ സന്ദേശം എഴുതുക}} fgiaeofcext2o92tyj6314agv0gn43b 4673356 4673327 2026-10-04T09:24:52Z 4-RAZOR 01 178591 /* പങ്കെടുക്കുന്നവർ */ 4673356 wikitext text/x-wiki [[പ്രമാണം:Mercator projection SW.jpg|ലഘുചിത്രം|365x365ബിന്ദു]] മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലെ അന്താരാഷ്ട്ര വിഷയങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള കവറേജ് മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനായി രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിട്ടുള്ളതാണ് ഈ വിക്കിപ്രോജക്റ്റ്. കേരളത്തിന്റെയും ഇന്ത്യയുടെയും ചരിത്രം, ഭൂമിശാസ്ത്രം, സംസ്കാരം എന്നിവയെക്കുറിച്ച് വിശദമായി പ്രതിപാദിക്കുന്ന ധാരാളം ലേഖനങ്ങൾ ഞങ്ങളുടെ കമ്മ്യൂണിറ്റി എഴുതിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, ആഗോള വിഷയങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ഞങ്ങളുടെ കവറേജിൽ ഇപ്പോഴും ഒരു വലിയ വിടവ് നിലനിൽക്കുന്നു. ഒരു രാജ്യം, ഒരു സംസ്കാരം, ഒരു സമയം ഒരു നാഴികക്കല്ല് എന്നിങ്ങനെ ലോകത്തിന്റെ മറ്റു ഭാഗങ്ങൾ മലയാള വായനക്കാർക്ക് തുറന്നുകൊടുക്കുക എന്നതാണ് ഈ പദ്ധതിയുടെ ലക്ഷ്യം. == വിക്കിപ്രോജക്റ്റ് എങ്ങനെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു == ഞങ്ങളുടെ ലക്ഷ്യങ്ങൾ ഘടനാപരവും ഉയർന്ന നിലവാരത്തിൽ കൈവരിക്കാവുന്നതുമായി നിലനിർത്തുന്നതിന്, അക്ഷരമാലാക്രമത്തിലുള്ള ഗ്രൂപ്പിംഗുകളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് ഞങ്ങൾ പ്രതിമാസ മത്സരങ്ങൾ നടത്തുന്നത്.വളരെ ശ്രദ്ധേയവും മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക് വിവർത്തനം ചെയ്യേണ്ടതുമായ 100 ലേഖനങ്ങൾ ഞങ്ങൾ നൽകിയിട്ടുണ്ട്. == പങ്കെടുക്കുന്നവർ == * [[ഉപയോക്താവ്:TheGreatEditor024|TheGreatEditor024]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:TheGreatEditor024|സംവാദം]]) 04:47, 4 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) * [[ഉപയോക്താവ്:Martinkottayam|Martinkottayam]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Martinkottayam|സംവാദം]]) 04:52, 4 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) * 09:24, 4 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) == വിവർത്തനം ചെയ്യേണ്ട ലേഖനങ്ങളുടെ പട്ടിക == === ഏഷ്യ (20) === # {{flagicon|North Korea}}[[കിം ഇൽ സങ്]] [[:en:Kim_Il_Sung|[en]]] = ഉത്തര കൊറിയയുടെ ആദ്യ പ്രസിഡന്റ് # {{Flag icon|Japan}}[[ജപ്പാന്റെ കീഴടങ്ങൽ]] [[:en:Surrender_of_Japan|[en]]] = രണ്ടാം ലോക മഹായുദ്ധത്തിനുശേഷം ജപ്പാന്റെ കീഴടങ്ങൽ # {{Flag icon|India}}[[ഓപ്പറേഷൻ സഫേദ് സാഗർ]] [[:en:Operation_Safed_Sagar|[en]]] = കാർഗിൽ യുദ്ധസമയത്ത് ഇന്ത്യൻ വ്യോമസേന നടത്തിയ ഓപ്പറേഷൻ # {{Flag icon|Iran}}[[2026 ഇറാൻ യുദ്ധം]] [[:en:2026_Iran_war|[en]]] = 2026 ലെ ഇറാനിലെ യുദ്ധം # {{Flag icon|China}}[[പീപ്പിൾസ് ലിബറേഷൻ ആർമി]] [[:en:People's_Liberation_Army|[en]]] = ചൈനീസ് കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ സൈനിക വിഭാഗം # {{flagicon|North Korea}}[[കൊറിയൻ പീപ്പിൾസ് ആർമി]] [[:en:Korean_People's_Army|[en]]] = വർക്കേഴ്സ് പാർട്ടി ഓഫ് കൊറിയയുടെ സായുധ വിഭാഗം # {{flagicon|Turkmenistan}}[[തുർക്ക്മെനിസ്ഥാൻ ദേശീയ ഫുട്ബോൾ ടീം]] [[:en:Turkmenistan_national_football_team|[en]]] = തുർക്ക്‌മെനിസ്ഥാന്റെദേശീയ ഫുട്ബോൾ ടീം # {{flagicon|North Korea}} [[വോൺസാൻ കൽമ തീരദേശ വിനോദസഞ്ചാര മേഖല]] [[:en:Wonsan_Kalma_Coastal_Tourist_Area|[en]]] = ഉത്തര കൊറിയയിലെ വോൺസാനിലുള്ള കടൽത്തീര റിസോർട്ട്. # [[ഏഷ്യൻ പാരാ ഗെയിംസ്]] [[:en:Asian_Para_Games|[en]]] = അന്താരാഷ്ട്ര ബഹു-കായിക ഇന മത്സരം # {{flagicon|Indonesia}}[[ഇന്തോനേഷ്യയുടെ രാഷ്ട്രീയം]] [[:en:Politics_of_Indonesia|[en]]] = ഇന്തോനേഷ്യയുടെ രാഷ്ട്രീയം # {{flagicon|Indonesia}}[[ഇന്തോനേഷ്യയിലെ രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികളുടെ പട്ടിക]] [[:en:List_of_political_parties_in_Indonesia|[en]]] = ഇന്തോനേഷ്യയിലെ രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികളുടെ പട്ടിക # {{flagicon|Brunei}}[[ബ്രൂണൈ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം]] [[:en:Brunei_International_Airport|[en]]] = ബ്രൂണൈയിലെ ഏക അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം # {{flagicon|Brunei}}[[ബ്രൂണൈ കലാപം]] [[:en:Brunei_revolt|[en]]] = 1962-ൽ ബ്രൂണൈയിൽ നടന്ന ഒരു കലാപം # {{flagicon|North Korea}}[[വർക്കേഴ്സ് പാർട്ടി ഓഫ് കൊറിയ]] [[:en:Workers'_Party_of_Korea|[en]]] = ഉത്തര കൊറിയയിലെ ഭരണകക്ഷി # {{flagicon|Saudi Arabia}}[[സൗദി അറേബ്യ-അമേരിക്ക ബന്ധം]] [[:en:Saudi_Arabia–United_States_relations|[en]]] = സൗദി അറേബ്യ-അമേരിക്ക ബന്ധം # {{flagicon|Northern Cyprus}}[[നോർത്ത് നിക്കോസിയ]] [[:en:North_Nicosia|[en]]] = വടക്കൻ സൈപ്രസിൻ്റെ തലസ്ഥാന നഗരം # {{flagicon|South Ossetia}}[[ത്സ്ഖിൻവാലി]] [[:en:Tskhinvali|[en]]] = തെക്കൻ ഒസ്സെറ്റിയയുടെ തലസ്ഥാന നഗരം # {{flagicon|Abkhazia}}{{flagicon|South Ossetia}}[[അബ്ഖാസിയയുടെയും തെക്കൻ ഒസ്സെഷ്യയുടെയും അന്താരാഷ്ട്ര അംഗീകാരം]] [[:en:International_recognition_of_Abkhazia_and_South_Ossetia|[en]]] = അബ്ഖാസിയയുടെയും ദക്ഷിണ ഒസ്സെഷ്യയുടെയും അന്താരാഷ്ട്ര അംഗീകാരം # {{flagicon|Abkhazia}}[[അബ്ഖാസിയയുടെ ചരിത്രം]] [[:en:History_of_Abkhazia|[en]]] = അബ്ഖാസിയയുടെ ചരിത്രം # {{flagicon|Abkhazia}}[[അബ്ഖാസിയയിലെ യുദ്ധം (1992-1993)]] [[:en:War_in_Abkhazia_(1992–1993)|[en]]] = അബ്ഖാസിയയിലെ യുദ്ധം (1992-1993) === ആഫ്രിക്ക (20) === # [[ആഫ്രിക്കൻ കാട്ടുനായ]] [[:en:African_wild_dog|[en]]] = കാട്ടുനായ # {{Flag icon|Eritrea}}{{Flag icon|Ethiopia}}[[അക്സും രാജ്യം]] [[:en:Kingdom_of_Aksum|[en]]] = ആഫ്രിക്കയിലെ പുരാതന രാജ്യം # {{Flag icon|Eritrea}}[[ഗീസ് സ്ക്രിപ്റ്റ്]] [[:en:Geʽez_script|[en]]] = ഒരു പുരാതന ലിപി # {{Flag icon|Somaliland}}[[ഇസാഖ് സുൽത്താനേറ്റ്]] [[:en:Isaaq_Sultanate|[en]]] = ആഫ്രിക്കയിലെ ഒരു സുൽത്താനേറ്റ് # {{Flag icon|Somaliland}}[[ആദൽ സുൽത്താനേറ്റ്]] [[:en:Adal_Sultanate|[en]]] = ആഫ്രിക്കയിലെ ഒരു സുൽത്താനേറ്റ് # {{Flag icon|Liberia}}[[ലൈബീരിയൻ ദേശീയ പരിവർത്തന സർക്കാർ]] [[:en:Liberian_national_transitional_government|[en]]] = ലൈബീരിയയിലെ താത്കാലിക സർക്കാർ # {{Flag icon|Senegal}}[[സെനഗലീസ് പൗരത്വ നിയമം]] [[:en:Senegalese_nationality_law|[en]]] = സെനഗലീസ് പൗരത്വ നിയമം # {{Flag icon|South Africa}}[[ദക്ഷിണാഫ്രിക്കൻ വ്യോമസേന]] [[:en:South_African_Air_Force|[en]]] = ദക്ഷിണാഫ്രിക്കൻ വ്യോമസേന # {{Flag icon|Guinea}}[[1983 സി.എ.എ.കെ. ഇല്യുഷിൻ Il-62 തകർച്ച]] [[:en:1983_CAAK_Ilyushin_Il-62_crash|[en]]] = 1983 ഗിനിയയിലെ ലാബെയ്ക്ക് സമീപം വിമാനാപകടം # {{Flag icon|South Africa}}[[എൻഗുനി ജനത]] [[:en:Nguni_peoples|[en]]] = = തെക്കൻ ആഫ്രിക്കയിലെ തദ്ദേശീയ വംശീയ വിഭാഗം # {{Flag icon|Zimbabwe}}[[മറ്റബെലെലാൻഡ്]] [[:en:Matabeleland|[en]]] = സിംബാബ്‌വെയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന പ്രദേശം # {{Flag icon|South Africa}}[[സൗത്ത് ആഫ്രിക്കൻ റിപ്പബ്ലിക്]] [[:en:South_African_Republic|[en]]] = 1852 മുതൽ 1902 വരെ തെക്കൻ ആഫ്രിക്കയിലുണ്ടായിരുന്ന സ്വതന്ത്ര ബോയർ റിപ്പബ്ലിക്. # {{Flag icon|Algeria}}[[അൾജീരിയൻ വ്യോമസേന]] [[:en:Algerian_Air_Force|[en]]] = അൾജീരിയയുടെ വ്യോമസേന # {{Flag icon|Mali}}[[മാലി വ്യോമസേന]] [[:en:Malian_Air_Force|[en]]] = മാലിയിലെ വ്യോമസേന # {{Flag icon|Libya}}[[ലിബിയൻ വ്യോമസേന]] [[:en:Libyan_Air_Force|[en]]] = ലിബിയയിലെ വ്യോമസേന # {{Flag icon|Eritrea}}{{Flag icon|Ethiopia}}[[എറിട്രിയൻ-എത്യോപ്യൻ യുദ്ധം]] [[:en:Eritrean–Ethiopian_War|[en]]] = എറിത്രിയയും എത്യോപ്യയും തമ്മിലുള്ള യുദ്ധം # {{Flag icon|Tunisia}}[[പുരാതന കാർത്തേജ്]] [[:en:Ancient_Carthage|[en]]] = വടക്കേ ആഫ്രിക്ക കേന്ദ്രീകരിച്ച് നിലനിന്നിരുന്ന പുരാതന സംസ്കാരം # {{Flag icon|Tunisia}}[[ഹാനിബാളിന്റെ കപുവാൻ പ്രതിമ]] [[:en:Capuan_bust_of_Hannibal|[en]]] = ഹാനിബാളിന്റെ പ്രതിമ # {{Flag icon|Eswatini}}[[എസ്വാറ്റിനിയുടെ ചരിത്രം]] [[:en:History_of_Eswatini|[en]]] = എസ്വാറ്റിനിയുടെ ചരിത്രം # {{Flag icon|Eswatini}}[[എസ്വാറ്റിനിയിലെ ഭരണാധികാരികളുടെ പട്ടിക]] [en] = എസ്വാറ്റിനിയിലെ ഭരണാധികാരികളുടെ പട്ടിക === യൂറോപ്പ് (20) === # {{flagicon|Greece}}[[ഹെസിയോഡ്]] [[:en:Hesiod|[en]]] = പുരാതന ഗ്രീക്ക് കവി # {{flagicon|France}}[[ജൂൾസ് റിമെറ്റ്]] [[:en:Jules_Rimet|[en]]] = ഫിഫയുടെ മൂന്നാമത്തെ പ്രസിഡന്റ് # {{flagicon|France}}[[ഫ്രീ ഫ്രാൻസ്]] [[:en:Free_France|[en]]] = ഫ്രാൻസിന്റെ നിയമാനുസൃത സർക്കാർ എന്ന് അവകാശപ്പെടുന്ന പ്രതിരോധ സർക്കാർ # {{flagicon|Bulgaria}}[[ബോറിസ് മൂന്നാമൻ]] [[:en:Boris_III_of_Bulgaria|[en]]] = ബൾഗേറിയൻ സാർ # {{flagicon|Bulgaria}}[[ശിമയോൻ രണ്ടാമൻ]] [[:en:Simeon_II|[en]]] = അവസാന ബൾഗേറിയൻ സാർ, ബൾഗേറിയയുടെ മുൻ പ്രധാനമന്ത്രി # {{flagicon|Germany }}[[ജർമ്മനിവൽക്കരണം]] [[:en:Germanisation|[en]]] = ജർമ്മൻ ഭാഷ, ജനങ്ങൾ, സംസ്കാരം എന്നിവയുടെ വ്യാപനം. # {{flagicon|Ukraine}}[[ഒലെഗ് ദി വൈസ്]] [[:en:Oleg_the_Wise|[en]]] = കീവൻ റൂസിന്റെ സ്ഥാപകൻ, വരാഞ്ചിയൻ രാജകുമാരൻ # {{flagicon|Poland}}{{flagicon|Lithuania}}[[പോളിഷ്–ലിത്വാനിയൻ കോമൺ‌വെൽത്ത്]] [[:en:Polish–Lithuanian_Commonwealth|[en]]] = യൂറോപ്പിലെ പ്രഭുക്കന്മാരുടെ റിപ്പബ്ലിക് (1569–1795) # {{flagicon|Kingdom of Yugoslavia}}[[റോയൽ യുഗോസ്ലാവ് നാവികസേന]] [[:en:Royal_Yugoslav_Navy|[en]]] = യൂഗോസ്ലാവിയ രാജ്യത്തിന്റെ നാവിക യുദ്ധ സേവന ശാഖ # {{flagicon|German Empire}}[[ഡിലാഗ്]] [[:en:DELAG|[en]]] = ലോകത്തിലെ ആദ്യത്തെ വിമാനക്കമ്പനി # {{flagicon|Ukraine}} [[ഉക്രേനിയൻ വിമോചന പ്രസ്ഥാനം (1920–1950)|ഉക്രേനിയൻ വിമോചന]] [[ഉക്രേനിയൻ വിമോചന പ്രസ്ഥാനം (1920–1950)|പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ (1920–1950)]] [[:en:Ukrainian_liberation_movement_(1920–1950)|[en]]] = 1920 മുതൽ 1950 വരെയുള്ള ഉക്രേനിയൻ വിമോചന പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ # {{flagicon|Spain}}[[കറ്റാലൻ വിക്കിപീഡിയ]] [[:en:Catalan_Wikipedia|[en]]] = വിക്കിപീഡിയയുടെ കറ്റാലൻ ഭാഷാ പതിപ്പ് # {{flagicon|Georgia}}[[ത്ബെതി ആശ്രമം]] [[:en:Tbeti_Monastery|[en]]] = ഒരു മധ്യകാല ജോർജിയൻ ഓർത്തഡോക്സ് ആശ്രമം # {{flagicon|Ireland}}[[അയർലൻഡിന്റെ പതാക]] [[:en:Flag_of_Ireland|[en]]] = അയർലൻഡിന്റെ പതാക # {{flagicon|France}}[[ജൂലൈ വിപ്ലവം]] [[:en:July_Revolution|[en]]] = 1830-ലെ ഫ്രഞ്ച് വിപ്ലവം # {{flagicon|Bosnia and Herzegovina}}[[ബോസ്നിയ-ഹെർസഗോവിനയുടെ പതാക]] [[:en:Flag_of_Bosnia_and_Herzegovina|[en]]] = ബോസ്നിയ-ഹെർസഗോവിനയുടെ പതാക # {{flagicon|Croatia}}[[ക്രോയേഷ്യയുടെ ഭൂമിശാസ്ത്രം]] [[:en:Geology_of_Croatia|[en]]] = ക്രോയേഷ്യയുടെ ഭൂമിശാസ്ത്രം # {{flagicon|Italy}}[[ഇറ്റലിയുടെ ഭൂമിശാസ്ത്രം]] [[:en:Geology_of_Italy|[en]]] = ഇറ്റലിയുടെ ഭൂമിശാസ്ത്രം # {{flagicon|Serbia}}[[സെർബിയയുടെ പതാക]] [[:en:Flag_of_Serbia|[en]]] = സെർബിയയുടെ പതാക # {{flagicon|Montenegro}}[[മോണ്ടിനെഗ്രോയുടെ പതാക]] [[:en:Flag_of_Montenegro|[en]]] = മോണ്ടിനെഗ്രോയുടെ പതാക === അമേരിക്കകൾ (20) === # {{flagicon|USA}}[[ഇർമ ചുഴലിക്കാറ്റ്]] [[:en:Hurricane_Irma|[en]]] = 2017-ലെ കാറ്റഗറി 5 അറ്റ്ലാന്റിക് ചുഴലിക്കാറ്റ് # {{flagicon|USA}}[[ബ്ലാക്ക് പാന്തർ (പത്രം)]] [[:en:The_Black_Panther_(newspaper)|[en]]] = ബ്ലാക്ക് പാന്തർ പത്രം # {{flagicon|USA}}[[ഹിൻഡൻബർഗ് ദുരന്തം]] [[:en:Hindenburg_disaster|[en]]] = ന്യൂയോർക്കിൽ സംഭവിച്ച ആകാശക്കപ്പൽ അപകടം # {{flagicon|Guyana}}{{flagicon|Venezuela}}[[ഗയാന-വെനസ്വേല പ്രദേശിക തർക്കം]] [[:en:Guyana–Venezuela_territorial_dispute|[en]]] = ഗയാനയും വെനസ്വേലയും തമ്മിലുള്ള പ്രദേശിക തർക്കം # {{flagicon|Brazil}}[[ബ്രസീലിയൻ സായുധ സേന]] [[:en:Brazilian_Armed_Forces|[en]]] = ബ്രസീലിന്റെ സൈനിക സേനകൾ # {{flagicon|Chile}}[[ചിലിയൻ സാഹിത്യം]] [[:en:Chilean_literature|[en]]] = ചിലിയിൽ രചിക്കപ്പെട്ട സാഹിത്യകൃതികൾ # {{flagicon|USA}}[[ചാർലി കിർക്ക്]] [[:en:Charlie_Kirk|[en]]] = അമേരിക്കൻ വലതുപക്ഷ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകനും സംരംഭകനും # {{flagicon|USA}}[[ട്രംപിസം]] [[:en:Trumpism|[en]]] = ഡൊണാൾഡ് ട്രംപിന് പിന്നിലുള്ള രാഷ്ട്രീയ പ്രത്യയശാസ്ത്രം # {{flagicon|USA}}[[ട്രംപിന്റെ പ്രസിഡന്റ് കാലയളവുകളിലെ സ്വേച്ഛാധിപത്യ പ്രവണതകൾ]] [[:en:Authoritarianism_during_the_Trump_presidencies|[en]]] = ട്രംപിന്റെ പ്രസിഡന്റ് കാലയളവുകളിലെ സ്വേച്ഛാധിപത്യ പ്രവണതകൾ # {{flagicon|USA}}[[യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ് ഇമിഗ്രേഷൻ ആൻഡ് കസ്റ്റംസ് എൻഫോഴ്‌സ്‌മെന്റ്]] [[:en:United_States_Immigration_and_Customs_Enforcement|[en]]] = യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ് ഇമിഗ്രേഷൻ ആൻഡ് കസ്റ്റംസ് എൻഫോഴ്‌സ്‌മെന്റ് # {{flagicon|Canada}}[[കിംഗ്സ്റ്റൺ, ഒന്റാറിയോ]] [[:en:Kingston,_Ontario|[en]]] = കാനഡയിലെ ഒരു നഗരം # {{flagicon|Canada}}[[കാനഡയിലെ തദ്ദേശീയ ജനവിഭാഗങ്ങൾ]] [[:en:Kingston,_Ontario|[en]]] = കാനഡയിലെ തദ്ദേശീയ ജനവിഭാഗങ്ങൾ # {{flagicon|Canada}}[[ഒന്റാറിയോ മനുഷ്യാവകാശ കമ്മീഷൻ]] [[:en:Ontario_Human_Rights_Commission|[en]]] = ഒന്റാറിയോ മനുഷ്യാവകാശ കമ്മീഷൻd # {{flagicon|El Salvador}}[[എൽ സാൽവഡോർ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം]] [[:en:El_Salvador_International_Airport|[en]]] = എൽ സാൽവഡോറിലെ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം # {{flagicon|USA}}[[അമേരിക്കൻ ഭരണഘടനയുടെ നാലാം ഭേദഗതി]] [[:en:Fourth_Amendment_to_the_United_States_Constitution|[en]]] അമേരിക്കൻ ഭരണഘടനയുടെ നാലാം ഭേദഗതി # {{flagicon|Argentina}}[[അർജൻ്റീനയുടെ പതാക]] [[:en:Flag_of_Argentina|[en]]] = അർജൻ്റീനയുടെ പതാക # {{flagicon|Jamaica}}[[ജമൈക്കയുടെ പതാക]] [[:en:Flag_of_Jamaica|[en]]] = ജമൈക്കയുടെ പതാക # {{flagicon|Jamaica}}[[പീപ്പിൾസ് നാഷണൽ പാർട്ടി]] [[:en:People's_National_Party|[en]]] = ജമൈക്കയിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടി # {{flagicon|Trinidad and Tobago}}[[ട്രിനിഡാഡ് ആൻഡ് ടൊബാഗോയുടെ പതാക]] [[:en:Flag_of_Trinidad_and_Tobago|[en]]] = ട്രിനിഡാഡ് ആൻഡ് ടൊബാഗോയുടെ പതാക # {{flagicon|Bolivia}}[[ബൊളീവിയയുടെ പതാക]] [[:en:Flag_of_Bolivia|[en]]] = ബൊളീവിയയുടെ പതാക === ഓസ്ട്രേലിയ (10) === # {{flagicon|Australia}}[[ഓസ്‌ട്രേലിയൻ ബ്രോഡ്‌കാസ്റ്റിംഗ് കോർപ്പറേഷൻ]] [[:en:Australian_Broadcasting_Corporation|[en]]] = ഓസ്‌ട്രേലിയയിലെ പ്രധാന പൊതു പ്രക്ഷേപണ സ്ഥാപനം # {{flagicon|Australia}}[[ഓസ്‌ട്രേലിയൻ കാറ്റിൽ ഡോഗ്]] [[:en:Australian_Cattle_Dog|[en]]] = ഓസ്‌ട്രേലിയയിൽ വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത, കന്നുകാലികളെ മേയ്ക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു ഇനം നായ. # {{flagicon|Australia}}[[ഓസ്‌ട്രേലിയയുടെ പതാക]] [[:en:Flag_of_Australia|[en]]] = ഓസ്‌ട്രേലിയയുടെ പതാക # {{flagicon|Australia}}[[ഓസ്‌ട്രേലിയൻ പ്രതിരോധ സേന]] [[:en:Australian_Defence_Force|[en]]] = ഓസ്‌ട്രേലിയൻ പ്രതിരോധ സേന # {{flagicon|Australia}}[[ഓസ്‌ട്രേലിയൻ പുരുഷ ദേശീയ ഫുട്‌ബോൾ ടീം]] [[:en:Australia_men's_national_soccer_team|[en]]] = ഓസ്‌ട്രേലിയൻ പുരുഷ ദേശീയ ഫുട്‌ബോൾ ടീം # {{flagicon|Nauru}}[[നൗറൻ ദേശീയത നിയമം]] [[:en:Nauruan_nationality_law|[en]]] = നൗറു ദേശീയത നിയമം # {{flagicon|Nauru}}[[നൗറു റീജിയണൽ പ്രോസസ്സിംഗ് സെന്റർ]] [[:en:Nauru_Regional_Processing_Centre|[en]]] = നൗറു റീജിയണൽ പ്രോസസ്സിംഗ് സെന്റർ # {{flagicon|Nauru}}[[നൗറു റീഡ് വാർബ്ലർ]] [[:en:Nauru_reed_warbler|[en]]] = നൗറുവിൽ മാത്രം കാണപ്പെടുന്ന പക്ഷി # {{flagicon|Kiribati}}[[2022-ലെ കിരിബാത്തി ഭരണഘടനാ പ്രതിസന്ധി]] [[:en:2022_Kiribati_constitutional_crisis|[en]]] = 2022-ലെ കിരിബാത്തി ഭരണഘടനാ പ്രതിസന്ധി # {{flagicon|Kiribati}}[[കിരിബാത്തിയുടെ പതാക]] [[:en:Flag_of_Kiribati|[en]]] = കിരിബാത്തിയുടെ പതാക === അന്റാർട്ടിക്ക (10) === # {{flagicon|Antarctica}}{{flagicon|Chile}}[[ചിലിയൻ അന്റാർട്ടിക് പ്രദേശം]] [[:en:Chilean_Antarctic_Territory|[en]]] = പടിഞ്ഞാറൻ അന്റാർട്ടിക്കയുടെ ഭാഗങ്ങളും ചിലി അവകാശവാദം ഉന്നയിക്കുന്ന ദ്വീപുകളും. # {{flagicon|Antarctica}}[[അന്റാർട്ടിക് ഉടമ്പടി]] [[:en:Antarctic_Treaty_System|[en]]] = അന്റാർട്ടിക്കയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അന്താരാഷ്ട്ര ബന്ധങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന ഉടമ്പടി. # {{flagicon|Antarctica}}{{flagicon|Chile}}[[കാബോ ഡി ഹോർണോസ്, ചിലി]] [[:en:Cabo_de_Hornos,_Chile|[en]]] = അൻ്റാർട്ടിക്കയിലെ ചിലിയൻ കമ്യൂൺ # {{flagicon|Antarctica}}{{flagicon|Chile}}[[വില്ല ലാസ് എസ്ട്രെല്ലസ്]] [[:en:Villa_Las_Estrellas|[en]]] = അൻ്റാർട്ടിക്കയിലെ ചിലിയൻ കമ്യൂൺ, # {{flagicon|Antarctica}}{{flagicon|UK}}[[ബ്രിട്ടീഷ് അന്റാർട്ടിക് ടെറിട്ടറി]] [[:en:British_Antarctic_Territory|[en]]] = യു.കെ. അവകാശവാദം ഉന്നയിക്കുന്ന അന്റാർട്ടിക്കയിലെ പ്രദേശം # {{flagicon|Antarctica}}[[അന്റാർട്ടിക്കയിലെ പ്രദേശിക അവകാശവാദങ്ങൾ]] [[:en:Territorial_claims_in_Antarctica|[en]]] = അന്റാർട്ടിക്കയിലെ പ്രദേശിക അവകാശവാദങ്ങൾ # {{flagicon|Antarctica}}{{flagicon|USA}}[[അൻ്റാർട്ടിക്ക സർവീസ് മെഡൽ]] [[:en:Antarctica_Service_Medal|[en]]] = യുഎസ് സൈനിക ബഹുമതി # {{flagicon|Antarctica}}[[രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധസമയത്ത് അൻ്റാർട്ടിക്ക]] [[:en:Antarctica_during_World_War_II|[en]]] = രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധസമയത്ത് അൻ്റാർട്ടിക്ക # {{flagicon|Antarctica}}[[അൻ്റാർട്ടിക്ക മാരത്തൺ]] [[:en:Antarctica_Marathon|[en]]] = അന്റാർട്ടിക്കയിൽ നടക്കുന്ന കായിക മത്സരം # {{flagicon|Antarctica}}[[അന്റാർട്ടിക് ഉപദ്വീപ്]] [[:en:Antarctic_Peninsula|[en]]] = അന്റാർട്ടിക് ഉപദ്വീപ് == താരകം == അന്താരാഷ്ട്ര വിഷയങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് നിങ്ങൾക്ക് ഇനിപ്പറയുന്ന താരകം ആളുകൾക്ക് നൽകാം.{{award2|image=World Map 1689.JPG|topic=അന്താരാഷ്ട്ര വിഷയങ്ങളിലെ മികവിനുള്ള വിക്കിനക്ഷത്രം|text=നിങ്ങളുടെ സന്ദേശം എഴുതുക}} ictrce8bzqecx855g9xsc4y0oc4bavh 4673357 4673356 2026-10-04T09:26:16Z 4-RAZOR 01 178591 /* പങ്കെടുക്കുന്നവർ */ 4673357 wikitext text/x-wiki [[പ്രമാണം:Mercator projection SW.jpg|ലഘുചിത്രം|365x365ബിന്ദു]] മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലെ അന്താരാഷ്ട്ര വിഷയങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള കവറേജ് മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനായി രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിട്ടുള്ളതാണ് ഈ വിക്കിപ്രോജക്റ്റ്. കേരളത്തിന്റെയും ഇന്ത്യയുടെയും ചരിത്രം, ഭൂമിശാസ്ത്രം, സംസ്കാരം എന്നിവയെക്കുറിച്ച് വിശദമായി പ്രതിപാദിക്കുന്ന ധാരാളം ലേഖനങ്ങൾ ഞങ്ങളുടെ കമ്മ്യൂണിറ്റി എഴുതിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, ആഗോള വിഷയങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ഞങ്ങളുടെ കവറേജിൽ ഇപ്പോഴും ഒരു വലിയ വിടവ് നിലനിൽക്കുന്നു. ഒരു രാജ്യം, ഒരു സംസ്കാരം, ഒരു സമയം ഒരു നാഴികക്കല്ല് എന്നിങ്ങനെ ലോകത്തിന്റെ മറ്റു ഭാഗങ്ങൾ മലയാള വായനക്കാർക്ക് തുറന്നുകൊടുക്കുക എന്നതാണ് ഈ പദ്ധതിയുടെ ലക്ഷ്യം. == വിക്കിപ്രോജക്റ്റ് എങ്ങനെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു == ഞങ്ങളുടെ ലക്ഷ്യങ്ങൾ ഘടനാപരവും ഉയർന്ന നിലവാരത്തിൽ കൈവരിക്കാവുന്നതുമായി നിലനിർത്തുന്നതിന്, അക്ഷരമാലാക്രമത്തിലുള്ള ഗ്രൂപ്പിംഗുകളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് ഞങ്ങൾ പ്രതിമാസ മത്സരങ്ങൾ നടത്തുന്നത്.വളരെ ശ്രദ്ധേയവും മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക് വിവർത്തനം ചെയ്യേണ്ടതുമായ 100 ലേഖനങ്ങൾ ഞങ്ങൾ നൽകിയിട്ടുണ്ട്. == പങ്കെടുക്കുന്നവർ == * [[ഉപയോക്താവ്:TheGreatEditor024|TheGreatEditor024]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:TheGreatEditor024|സംവാദം]]) 04:47, 4 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) * [[ഉപയോക്താവ്:Martinkottayam|Martinkottayam]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Martinkottayam|സംവാദം]]) 04:52, 4 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) * [[ഉപയോക്താവ്:4-RAZOR 01]|4-RAZOR 01]] == വിവർത്തനം ചെയ്യേണ്ട ലേഖനങ്ങളുടെ പട്ടിക == === ഏഷ്യ (20) === # {{flagicon|North Korea}}[[കിം ഇൽ സങ്]] [[:en:Kim_Il_Sung|[en]]] = ഉത്തര കൊറിയയുടെ ആദ്യ പ്രസിഡന്റ് # {{Flag icon|Japan}}[[ജപ്പാന്റെ കീഴടങ്ങൽ]] [[:en:Surrender_of_Japan|[en]]] = രണ്ടാം ലോക മഹായുദ്ധത്തിനുശേഷം ജപ്പാന്റെ കീഴടങ്ങൽ # {{Flag icon|India}}[[ഓപ്പറേഷൻ സഫേദ് സാഗർ]] [[:en:Operation_Safed_Sagar|[en]]] = കാർഗിൽ യുദ്ധസമയത്ത് ഇന്ത്യൻ വ്യോമസേന നടത്തിയ ഓപ്പറേഷൻ # {{Flag icon|Iran}}[[2026 ഇറാൻ യുദ്ധം]] [[:en:2026_Iran_war|[en]]] = 2026 ലെ ഇറാനിലെ യുദ്ധം # {{Flag icon|China}}[[പീപ്പിൾസ് ലിബറേഷൻ ആർമി]] [[:en:People's_Liberation_Army|[en]]] = ചൈനീസ് കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ സൈനിക വിഭാഗം # {{flagicon|North Korea}}[[കൊറിയൻ പീപ്പിൾസ് ആർമി]] [[:en:Korean_People's_Army|[en]]] = വർക്കേഴ്സ് പാർട്ടി ഓഫ് കൊറിയയുടെ സായുധ വിഭാഗം # {{flagicon|Turkmenistan}}[[തുർക്ക്മെനിസ്ഥാൻ ദേശീയ ഫുട്ബോൾ ടീം]] [[:en:Turkmenistan_national_football_team|[en]]] = തുർക്ക്‌മെനിസ്ഥാന്റെദേശീയ ഫുട്ബോൾ ടീം # {{flagicon|North Korea}} [[വോൺസാൻ കൽമ തീരദേശ വിനോദസഞ്ചാര മേഖല]] [[:en:Wonsan_Kalma_Coastal_Tourist_Area|[en]]] = ഉത്തര കൊറിയയിലെ വോൺസാനിലുള്ള കടൽത്തീര റിസോർട്ട്. # [[ഏഷ്യൻ പാരാ ഗെയിംസ്]] [[:en:Asian_Para_Games|[en]]] = അന്താരാഷ്ട്ര ബഹു-കായിക ഇന മത്സരം # {{flagicon|Indonesia}}[[ഇന്തോനേഷ്യയുടെ രാഷ്ട്രീയം]] [[:en:Politics_of_Indonesia|[en]]] = ഇന്തോനേഷ്യയുടെ രാഷ്ട്രീയം # {{flagicon|Indonesia}}[[ഇന്തോനേഷ്യയിലെ രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികളുടെ പട്ടിക]] [[:en:List_of_political_parties_in_Indonesia|[en]]] = ഇന്തോനേഷ്യയിലെ രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികളുടെ പട്ടിക # {{flagicon|Brunei}}[[ബ്രൂണൈ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം]] [[:en:Brunei_International_Airport|[en]]] = ബ്രൂണൈയിലെ ഏക അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം # {{flagicon|Brunei}}[[ബ്രൂണൈ കലാപം]] [[:en:Brunei_revolt|[en]]] = 1962-ൽ ബ്രൂണൈയിൽ നടന്ന ഒരു കലാപം # {{flagicon|North Korea}}[[വർക്കേഴ്സ് പാർട്ടി ഓഫ് കൊറിയ]] [[:en:Workers'_Party_of_Korea|[en]]] = ഉത്തര കൊറിയയിലെ ഭരണകക്ഷി # {{flagicon|Saudi Arabia}}[[സൗദി അറേബ്യ-അമേരിക്ക ബന്ധം]] [[:en:Saudi_Arabia–United_States_relations|[en]]] = സൗദി അറേബ്യ-അമേരിക്ക ബന്ധം # {{flagicon|Northern Cyprus}}[[നോർത്ത് നിക്കോസിയ]] [[:en:North_Nicosia|[en]]] = വടക്കൻ സൈപ്രസിൻ്റെ തലസ്ഥാന നഗരം # {{flagicon|South Ossetia}}[[ത്സ്ഖിൻവാലി]] [[:en:Tskhinvali|[en]]] = തെക്കൻ ഒസ്സെറ്റിയയുടെ തലസ്ഥാന നഗരം # {{flagicon|Abkhazia}}{{flagicon|South Ossetia}}[[അബ്ഖാസിയയുടെയും തെക്കൻ ഒസ്സെഷ്യയുടെയും അന്താരാഷ്ട്ര അംഗീകാരം]] [[:en:International_recognition_of_Abkhazia_and_South_Ossetia|[en]]] = അബ്ഖാസിയയുടെയും ദക്ഷിണ ഒസ്സെഷ്യയുടെയും അന്താരാഷ്ട്ര അംഗീകാരം # {{flagicon|Abkhazia}}[[അബ്ഖാസിയയുടെ ചരിത്രം]] [[:en:History_of_Abkhazia|[en]]] = അബ്ഖാസിയയുടെ ചരിത്രം # {{flagicon|Abkhazia}}[[അബ്ഖാസിയയിലെ യുദ്ധം (1992-1993)]] [[:en:War_in_Abkhazia_(1992–1993)|[en]]] = അബ്ഖാസിയയിലെ യുദ്ധം (1992-1993) === ആഫ്രിക്ക (20) === # [[ആഫ്രിക്കൻ കാട്ടുനായ]] [[:en:African_wild_dog|[en]]] = കാട്ടുനായ # {{Flag icon|Eritrea}}{{Flag icon|Ethiopia}}[[അക്സും രാജ്യം]] [[:en:Kingdom_of_Aksum|[en]]] = ആഫ്രിക്കയിലെ പുരാതന രാജ്യം # {{Flag icon|Eritrea}}[[ഗീസ് സ്ക്രിപ്റ്റ്]] [[:en:Geʽez_script|[en]]] = ഒരു പുരാതന ലിപി # {{Flag icon|Somaliland}}[[ഇസാഖ് സുൽത്താനേറ്റ്]] [[:en:Isaaq_Sultanate|[en]]] = ആഫ്രിക്കയിലെ ഒരു സുൽത്താനേറ്റ് # {{Flag icon|Somaliland}}[[ആദൽ സുൽത്താനേറ്റ്]] [[:en:Adal_Sultanate|[en]]] = ആഫ്രിക്കയിലെ ഒരു സുൽത്താനേറ്റ് # {{Flag icon|Liberia}}[[ലൈബീരിയൻ ദേശീയ പരിവർത്തന സർക്കാർ]] [[:en:Liberian_national_transitional_government|[en]]] = ലൈബീരിയയിലെ താത്കാലിക സർക്കാർ # {{Flag icon|Senegal}}[[സെനഗലീസ് പൗരത്വ നിയമം]] [[:en:Senegalese_nationality_law|[en]]] = സെനഗലീസ് പൗരത്വ നിയമം # {{Flag icon|South Africa}}[[ദക്ഷിണാഫ്രിക്കൻ വ്യോമസേന]] [[:en:South_African_Air_Force|[en]]] = ദക്ഷിണാഫ്രിക്കൻ വ്യോമസേന # {{Flag icon|Guinea}}[[1983 സി.എ.എ.കെ. ഇല്യുഷിൻ Il-62 തകർച്ച]] [[:en:1983_CAAK_Ilyushin_Il-62_crash|[en]]] = 1983 ഗിനിയയിലെ ലാബെയ്ക്ക് സമീപം വിമാനാപകടം # {{Flag icon|South Africa}}[[എൻഗുനി ജനത]] [[:en:Nguni_peoples|[en]]] = = തെക്കൻ ആഫ്രിക്കയിലെ തദ്ദേശീയ വംശീയ വിഭാഗം # {{Flag icon|Zimbabwe}}[[മറ്റബെലെലാൻഡ്]] [[:en:Matabeleland|[en]]] = സിംബാബ്‌വെയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന പ്രദേശം # {{Flag icon|South Africa}}[[സൗത്ത് ആഫ്രിക്കൻ റിപ്പബ്ലിക്]] [[:en:South_African_Republic|[en]]] = 1852 മുതൽ 1902 വരെ തെക്കൻ ആഫ്രിക്കയിലുണ്ടായിരുന്ന സ്വതന്ത്ര ബോയർ റിപ്പബ്ലിക്. # {{Flag icon|Algeria}}[[അൾജീരിയൻ വ്യോമസേന]] [[:en:Algerian_Air_Force|[en]]] = അൾജീരിയയുടെ വ്യോമസേന # {{Flag icon|Mali}}[[മാലി വ്യോമസേന]] [[:en:Malian_Air_Force|[en]]] = മാലിയിലെ വ്യോമസേന # {{Flag icon|Libya}}[[ലിബിയൻ വ്യോമസേന]] [[:en:Libyan_Air_Force|[en]]] = ലിബിയയിലെ വ്യോമസേന # {{Flag icon|Eritrea}}{{Flag icon|Ethiopia}}[[എറിട്രിയൻ-എത്യോപ്യൻ യുദ്ധം]] [[:en:Eritrean–Ethiopian_War|[en]]] = എറിത്രിയയും എത്യോപ്യയും തമ്മിലുള്ള യുദ്ധം # {{Flag icon|Tunisia}}[[പുരാതന കാർത്തേജ്]] [[:en:Ancient_Carthage|[en]]] = വടക്കേ ആഫ്രിക്ക കേന്ദ്രീകരിച്ച് നിലനിന്നിരുന്ന പുരാതന സംസ്കാരം # {{Flag icon|Tunisia}}[[ഹാനിബാളിന്റെ കപുവാൻ പ്രതിമ]] [[:en:Capuan_bust_of_Hannibal|[en]]] = ഹാനിബാളിന്റെ പ്രതിമ # {{Flag icon|Eswatini}}[[എസ്വാറ്റിനിയുടെ ചരിത്രം]] [[:en:History_of_Eswatini|[en]]] = എസ്വാറ്റിനിയുടെ ചരിത്രം # {{Flag icon|Eswatini}}[[എസ്വാറ്റിനിയിലെ ഭരണാധികാരികളുടെ പട്ടിക]] [en] = എസ്വാറ്റിനിയിലെ ഭരണാധികാരികളുടെ പട്ടിക === യൂറോപ്പ് (20) === # {{flagicon|Greece}}[[ഹെസിയോഡ്]] [[:en:Hesiod|[en]]] = പുരാതന ഗ്രീക്ക് കവി # {{flagicon|France}}[[ജൂൾസ് റിമെറ്റ്]] [[:en:Jules_Rimet|[en]]] = ഫിഫയുടെ മൂന്നാമത്തെ പ്രസിഡന്റ് # {{flagicon|France}}[[ഫ്രീ ഫ്രാൻസ്]] [[:en:Free_France|[en]]] = ഫ്രാൻസിന്റെ നിയമാനുസൃത സർക്കാർ എന്ന് അവകാശപ്പെടുന്ന പ്രതിരോധ സർക്കാർ # {{flagicon|Bulgaria}}[[ബോറിസ് മൂന്നാമൻ]] [[:en:Boris_III_of_Bulgaria|[en]]] = ബൾഗേറിയൻ സാർ # {{flagicon|Bulgaria}}[[ശിമയോൻ രണ്ടാമൻ]] [[:en:Simeon_II|[en]]] = അവസാന ബൾഗേറിയൻ സാർ, ബൾഗേറിയയുടെ മുൻ പ്രധാനമന്ത്രി # {{flagicon|Germany }}[[ജർമ്മനിവൽക്കരണം]] [[:en:Germanisation|[en]]] = ജർമ്മൻ ഭാഷ, ജനങ്ങൾ, സംസ്കാരം എന്നിവയുടെ വ്യാപനം. # {{flagicon|Ukraine}}[[ഒലെഗ് ദി വൈസ്]] [[:en:Oleg_the_Wise|[en]]] = കീവൻ റൂസിന്റെ സ്ഥാപകൻ, വരാഞ്ചിയൻ രാജകുമാരൻ # {{flagicon|Poland}}{{flagicon|Lithuania}}[[പോളിഷ്–ലിത്വാനിയൻ കോമൺ‌വെൽത്ത്]] [[:en:Polish–Lithuanian_Commonwealth|[en]]] = യൂറോപ്പിലെ പ്രഭുക്കന്മാരുടെ റിപ്പബ്ലിക് (1569–1795) # {{flagicon|Kingdom of Yugoslavia}}[[റോയൽ യുഗോസ്ലാവ് നാവികസേന]] [[:en:Royal_Yugoslav_Navy|[en]]] = യൂഗോസ്ലാവിയ രാജ്യത്തിന്റെ നാവിക യുദ്ധ സേവന ശാഖ # {{flagicon|German Empire}}[[ഡിലാഗ്]] [[:en:DELAG|[en]]] = ലോകത്തിലെ ആദ്യത്തെ വിമാനക്കമ്പനി # {{flagicon|Ukraine}} [[ഉക്രേനിയൻ വിമോചന പ്രസ്ഥാനം (1920–1950)|ഉക്രേനിയൻ വിമോചന]] [[ഉക്രേനിയൻ വിമോചന പ്രസ്ഥാനം (1920–1950)|പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ (1920–1950)]] [[:en:Ukrainian_liberation_movement_(1920–1950)|[en]]] = 1920 മുതൽ 1950 വരെയുള്ള ഉക്രേനിയൻ വിമോചന പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ # {{flagicon|Spain}}[[കറ്റാലൻ വിക്കിപീഡിയ]] [[:en:Catalan_Wikipedia|[en]]] = വിക്കിപീഡിയയുടെ കറ്റാലൻ ഭാഷാ പതിപ്പ് # {{flagicon|Georgia}}[[ത്ബെതി ആശ്രമം]] [[:en:Tbeti_Monastery|[en]]] = ഒരു മധ്യകാല ജോർജിയൻ ഓർത്തഡോക്സ് ആശ്രമം # {{flagicon|Ireland}}[[അയർലൻഡിന്റെ പതാക]] [[:en:Flag_of_Ireland|[en]]] = അയർലൻഡിന്റെ പതാക # {{flagicon|France}}[[ജൂലൈ വിപ്ലവം]] [[:en:July_Revolution|[en]]] = 1830-ലെ ഫ്രഞ്ച് വിപ്ലവം # {{flagicon|Bosnia and Herzegovina}}[[ബോസ്നിയ-ഹെർസഗോവിനയുടെ പതാക]] [[:en:Flag_of_Bosnia_and_Herzegovina|[en]]] = ബോസ്നിയ-ഹെർസഗോവിനയുടെ പതാക # {{flagicon|Croatia}}[[ക്രോയേഷ്യയുടെ ഭൂമിശാസ്ത്രം]] [[:en:Geology_of_Croatia|[en]]] = ക്രോയേഷ്യയുടെ ഭൂമിശാസ്ത്രം # {{flagicon|Italy}}[[ഇറ്റലിയുടെ ഭൂമിശാസ്ത്രം]] [[:en:Geology_of_Italy|[en]]] = ഇറ്റലിയുടെ ഭൂമിശാസ്ത്രം # {{flagicon|Serbia}}[[സെർബിയയുടെ പതാക]] [[:en:Flag_of_Serbia|[en]]] = സെർബിയയുടെ പതാക # {{flagicon|Montenegro}}[[മോണ്ടിനെഗ്രോയുടെ പതാക]] [[:en:Flag_of_Montenegro|[en]]] = മോണ്ടിനെഗ്രോയുടെ പതാക === അമേരിക്കകൾ (20) === # {{flagicon|USA}}[[ഇർമ ചുഴലിക്കാറ്റ്]] [[:en:Hurricane_Irma|[en]]] = 2017-ലെ കാറ്റഗറി 5 അറ്റ്ലാന്റിക് ചുഴലിക്കാറ്റ് # {{flagicon|USA}}[[ബ്ലാക്ക് പാന്തർ (പത്രം)]] [[:en:The_Black_Panther_(newspaper)|[en]]] = ബ്ലാക്ക് പാന്തർ പത്രം # {{flagicon|USA}}[[ഹിൻഡൻബർഗ് ദുരന്തം]] [[:en:Hindenburg_disaster|[en]]] = ന്യൂയോർക്കിൽ സംഭവിച്ച ആകാശക്കപ്പൽ അപകടം # {{flagicon|Guyana}}{{flagicon|Venezuela}}[[ഗയാന-വെനസ്വേല പ്രദേശിക തർക്കം]] [[:en:Guyana–Venezuela_territorial_dispute|[en]]] = ഗയാനയും വെനസ്വേലയും തമ്മിലുള്ള പ്രദേശിക തർക്കം # {{flagicon|Brazil}}[[ബ്രസീലിയൻ സായുധ സേന]] [[:en:Brazilian_Armed_Forces|[en]]] = ബ്രസീലിന്റെ സൈനിക സേനകൾ # {{flagicon|Chile}}[[ചിലിയൻ സാഹിത്യം]] [[:en:Chilean_literature|[en]]] = ചിലിയിൽ രചിക്കപ്പെട്ട സാഹിത്യകൃതികൾ # {{flagicon|USA}}[[ചാർലി കിർക്ക്]] [[:en:Charlie_Kirk|[en]]] = അമേരിക്കൻ വലതുപക്ഷ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകനും സംരംഭകനും # {{flagicon|USA}}[[ട്രംപിസം]] [[:en:Trumpism|[en]]] = ഡൊണാൾഡ് ട്രംപിന് പിന്നിലുള്ള രാഷ്ട്രീയ പ്രത്യയശാസ്ത്രം # {{flagicon|USA}}[[ട്രംപിന്റെ പ്രസിഡന്റ് കാലയളവുകളിലെ സ്വേച്ഛാധിപത്യ പ്രവണതകൾ]] [[:en:Authoritarianism_during_the_Trump_presidencies|[en]]] = ട്രംപിന്റെ പ്രസിഡന്റ് കാലയളവുകളിലെ സ്വേച്ഛാധിപത്യ പ്രവണതകൾ # {{flagicon|USA}}[[യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ് ഇമിഗ്രേഷൻ ആൻഡ് കസ്റ്റംസ് എൻഫോഴ്‌സ്‌മെന്റ്]] [[:en:United_States_Immigration_and_Customs_Enforcement|[en]]] = യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ് ഇമിഗ്രേഷൻ ആൻഡ് കസ്റ്റംസ് എൻഫോഴ്‌സ്‌മെന്റ് # {{flagicon|Canada}}[[കിംഗ്സ്റ്റൺ, ഒന്റാറിയോ]] [[:en:Kingston,_Ontario|[en]]] = കാനഡയിലെ ഒരു നഗരം # {{flagicon|Canada}}[[കാനഡയിലെ തദ്ദേശീയ ജനവിഭാഗങ്ങൾ]] [[:en:Kingston,_Ontario|[en]]] = കാനഡയിലെ തദ്ദേശീയ ജനവിഭാഗങ്ങൾ # {{flagicon|Canada}}[[ഒന്റാറിയോ മനുഷ്യാവകാശ കമ്മീഷൻ]] [[:en:Ontario_Human_Rights_Commission|[en]]] = ഒന്റാറിയോ മനുഷ്യാവകാശ കമ്മീഷൻd # {{flagicon|El Salvador}}[[എൽ സാൽവഡോർ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം]] [[:en:El_Salvador_International_Airport|[en]]] = എൽ സാൽവഡോറിലെ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം # {{flagicon|USA}}[[അമേരിക്കൻ ഭരണഘടനയുടെ നാലാം ഭേദഗതി]] [[:en:Fourth_Amendment_to_the_United_States_Constitution|[en]]] അമേരിക്കൻ ഭരണഘടനയുടെ നാലാം ഭേദഗതി # {{flagicon|Argentina}}[[അർജൻ്റീനയുടെ പതാക]] [[:en:Flag_of_Argentina|[en]]] = അർജൻ്റീനയുടെ പതാക # {{flagicon|Jamaica}}[[ജമൈക്കയുടെ പതാക]] [[:en:Flag_of_Jamaica|[en]]] = ജമൈക്കയുടെ പതാക # {{flagicon|Jamaica}}[[പീപ്പിൾസ് നാഷണൽ പാർട്ടി]] [[:en:People's_National_Party|[en]]] = ജമൈക്കയിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടി # {{flagicon|Trinidad and Tobago}}[[ട്രിനിഡാഡ് ആൻഡ് ടൊബാഗോയുടെ പതാക]] [[:en:Flag_of_Trinidad_and_Tobago|[en]]] = ട്രിനിഡാഡ് ആൻഡ് ടൊബാഗോയുടെ പതാക # {{flagicon|Bolivia}}[[ബൊളീവിയയുടെ പതാക]] [[:en:Flag_of_Bolivia|[en]]] = ബൊളീവിയയുടെ പതാക === ഓസ്ട്രേലിയ (10) === # {{flagicon|Australia}}[[ഓസ്‌ട്രേലിയൻ ബ്രോഡ്‌കാസ്റ്റിംഗ് കോർപ്പറേഷൻ]] [[:en:Australian_Broadcasting_Corporation|[en]]] = ഓസ്‌ട്രേലിയയിലെ പ്രധാന പൊതു പ്രക്ഷേപണ സ്ഥാപനം # {{flagicon|Australia}}[[ഓസ്‌ട്രേലിയൻ കാറ്റിൽ ഡോഗ്]] [[:en:Australian_Cattle_Dog|[en]]] = ഓസ്‌ട്രേലിയയിൽ വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത, കന്നുകാലികളെ മേയ്ക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു ഇനം നായ. # {{flagicon|Australia}}[[ഓസ്‌ട്രേലിയയുടെ പതാക]] [[:en:Flag_of_Australia|[en]]] = ഓസ്‌ട്രേലിയയുടെ പതാക # {{flagicon|Australia}}[[ഓസ്‌ട്രേലിയൻ പ്രതിരോധ സേന]] [[:en:Australian_Defence_Force|[en]]] = ഓസ്‌ട്രേലിയൻ പ്രതിരോധ സേന # {{flagicon|Australia}}[[ഓസ്‌ട്രേലിയൻ പുരുഷ ദേശീയ ഫുട്‌ബോൾ ടീം]] [[:en:Australia_men's_national_soccer_team|[en]]] = ഓസ്‌ട്രേലിയൻ പുരുഷ ദേശീയ ഫുട്‌ബോൾ ടീം # {{flagicon|Nauru}}[[നൗറൻ ദേശീയത നിയമം]] [[:en:Nauruan_nationality_law|[en]]] = നൗറു ദേശീയത നിയമം # {{flagicon|Nauru}}[[നൗറു റീജിയണൽ പ്രോസസ്സിംഗ് സെന്റർ]] [[:en:Nauru_Regional_Processing_Centre|[en]]] = നൗറു റീജിയണൽ പ്രോസസ്സിംഗ് സെന്റർ # {{flagicon|Nauru}}[[നൗറു റീഡ് വാർബ്ലർ]] [[:en:Nauru_reed_warbler|[en]]] = നൗറുവിൽ മാത്രം കാണപ്പെടുന്ന പക്ഷി # {{flagicon|Kiribati}}[[2022-ലെ കിരിബാത്തി ഭരണഘടനാ പ്രതിസന്ധി]] [[:en:2022_Kiribati_constitutional_crisis|[en]]] = 2022-ലെ കിരിബാത്തി ഭരണഘടനാ പ്രതിസന്ധി # {{flagicon|Kiribati}}[[കിരിബാത്തിയുടെ പതാക]] [[:en:Flag_of_Kiribati|[en]]] = കിരിബാത്തിയുടെ പതാക === അന്റാർട്ടിക്ക (10) === # {{flagicon|Antarctica}}{{flagicon|Chile}}[[ചിലിയൻ അന്റാർട്ടിക് പ്രദേശം]] [[:en:Chilean_Antarctic_Territory|[en]]] = പടിഞ്ഞാറൻ അന്റാർട്ടിക്കയുടെ ഭാഗങ്ങളും ചിലി അവകാശവാദം ഉന്നയിക്കുന്ന ദ്വീപുകളും. # {{flagicon|Antarctica}}[[അന്റാർട്ടിക് ഉടമ്പടി]] [[:en:Antarctic_Treaty_System|[en]]] = അന്റാർട്ടിക്കയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അന്താരാഷ്ട്ര ബന്ധങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന ഉടമ്പടി. # {{flagicon|Antarctica}}{{flagicon|Chile}}[[കാബോ ഡി ഹോർണോസ്, ചിലി]] [[:en:Cabo_de_Hornos,_Chile|[en]]] = അൻ്റാർട്ടിക്കയിലെ ചിലിയൻ കമ്യൂൺ # {{flagicon|Antarctica}}{{flagicon|Chile}}[[വില്ല ലാസ് എസ്ട്രെല്ലസ്]] [[:en:Villa_Las_Estrellas|[en]]] = അൻ്റാർട്ടിക്കയിലെ ചിലിയൻ കമ്യൂൺ, # {{flagicon|Antarctica}}{{flagicon|UK}}[[ബ്രിട്ടീഷ് അന്റാർട്ടിക് ടെറിട്ടറി]] [[:en:British_Antarctic_Territory|[en]]] = യു.കെ. അവകാശവാദം ഉന്നയിക്കുന്ന അന്റാർട്ടിക്കയിലെ പ്രദേശം # {{flagicon|Antarctica}}[[അന്റാർട്ടിക്കയിലെ പ്രദേശിക അവകാശവാദങ്ങൾ]] [[:en:Territorial_claims_in_Antarctica|[en]]] = അന്റാർട്ടിക്കയിലെ പ്രദേശിക അവകാശവാദങ്ങൾ # {{flagicon|Antarctica}}{{flagicon|USA}}[[അൻ്റാർട്ടിക്ക സർവീസ് മെഡൽ]] [[:en:Antarctica_Service_Medal|[en]]] = യുഎസ് സൈനിക ബഹുമതി # {{flagicon|Antarctica}}[[രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധസമയത്ത് അൻ്റാർട്ടിക്ക]] [[:en:Antarctica_during_World_War_II|[en]]] = രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധസമയത്ത് അൻ്റാർട്ടിക്ക # {{flagicon|Antarctica}}[[അൻ്റാർട്ടിക്ക മാരത്തൺ]] [[:en:Antarctica_Marathon|[en]]] = അന്റാർട്ടിക്കയിൽ നടക്കുന്ന കായിക മത്സരം # {{flagicon|Antarctica}}[[അന്റാർട്ടിക് ഉപദ്വീപ്]] [[:en:Antarctic_Peninsula|[en]]] = അന്റാർട്ടിക് ഉപദ്വീപ് == താരകം == അന്താരാഷ്ട്ര വിഷയങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് നിങ്ങൾക്ക് ഇനിപ്പറയുന്ന താരകം ആളുകൾക്ക് നൽകാം.{{award2|image=World Map 1689.JPG|topic=അന്താരാഷ്ട്ര വിഷയങ്ങളിലെ മികവിനുള്ള വിക്കിനക്ഷത്രം|text=നിങ്ങളുടെ സന്ദേശം എഴുതുക}} 4cu1vfnkg3fh20i9um9oujywg09snas 4673358 4673357 2026-10-04T09:26:34Z 4-RAZOR 01 178591 /* പങ്കെടുക്കുന്നവർ */ 4673358 wikitext text/x-wiki [[പ്രമാണം:Mercator projection SW.jpg|ലഘുചിത്രം|365x365ബിന്ദു]] മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലെ അന്താരാഷ്ട്ര വിഷയങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള കവറേജ് മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനായി രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിട്ടുള്ളതാണ് ഈ വിക്കിപ്രോജക്റ്റ്. കേരളത്തിന്റെയും ഇന്ത്യയുടെയും ചരിത്രം, ഭൂമിശാസ്ത്രം, സംസ്കാരം എന്നിവയെക്കുറിച്ച് വിശദമായി പ്രതിപാദിക്കുന്ന ധാരാളം ലേഖനങ്ങൾ ഞങ്ങളുടെ കമ്മ്യൂണിറ്റി എഴുതിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, ആഗോള വിഷയങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ഞങ്ങളുടെ കവറേജിൽ ഇപ്പോഴും ഒരു വലിയ വിടവ് നിലനിൽക്കുന്നു. ഒരു രാജ്യം, ഒരു സംസ്കാരം, ഒരു സമയം ഒരു നാഴികക്കല്ല് എന്നിങ്ങനെ ലോകത്തിന്റെ മറ്റു ഭാഗങ്ങൾ മലയാള വായനക്കാർക്ക് തുറന്നുകൊടുക്കുക എന്നതാണ് ഈ പദ്ധതിയുടെ ലക്ഷ്യം. == വിക്കിപ്രോജക്റ്റ് എങ്ങനെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു == ഞങ്ങളുടെ ലക്ഷ്യങ്ങൾ ഘടനാപരവും ഉയർന്ന നിലവാരത്തിൽ കൈവരിക്കാവുന്നതുമായി നിലനിർത്തുന്നതിന്, അക്ഷരമാലാക്രമത്തിലുള്ള ഗ്രൂപ്പിംഗുകളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് ഞങ്ങൾ പ്രതിമാസ മത്സരങ്ങൾ നടത്തുന്നത്.വളരെ ശ്രദ്ധേയവും മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക് വിവർത്തനം ചെയ്യേണ്ടതുമായ 100 ലേഖനങ്ങൾ ഞങ്ങൾ നൽകിയിട്ടുണ്ട്. == പങ്കെടുക്കുന്നവർ == * [[ഉപയോക്താവ്:TheGreatEditor024|TheGreatEditor024]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:TheGreatEditor024|സംവാദം]]) 04:47, 4 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) * [[ഉപയോക്താവ്:Martinkottayam|Martinkottayam]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Martinkottayam|സംവാദം]]) 04:52, 4 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) * [[ഉപയോക്താവ്:4-RAZOR 01|4-RAZOR 01]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:4-RAZOR 01|സംവാദം]]) 09:26, 4 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) == വിവർത്തനം ചെയ്യേണ്ട ലേഖനങ്ങളുടെ പട്ടിക == === ഏഷ്യ (20) === # {{flagicon|North Korea}}[[കിം ഇൽ സങ്]] [[:en:Kim_Il_Sung|[en]]] = ഉത്തര കൊറിയയുടെ ആദ്യ പ്രസിഡന്റ് # {{Flag icon|Japan}}[[ജപ്പാന്റെ കീഴടങ്ങൽ]] [[:en:Surrender_of_Japan|[en]]] = രണ്ടാം ലോക മഹായുദ്ധത്തിനുശേഷം ജപ്പാന്റെ കീഴടങ്ങൽ # {{Flag icon|India}}[[ഓപ്പറേഷൻ സഫേദ് സാഗർ]] [[:en:Operation_Safed_Sagar|[en]]] = കാർഗിൽ യുദ്ധസമയത്ത് ഇന്ത്യൻ വ്യോമസേന നടത്തിയ ഓപ്പറേഷൻ # {{Flag icon|Iran}}[[2026 ഇറാൻ യുദ്ധം]] [[:en:2026_Iran_war|[en]]] = 2026 ലെ ഇറാനിലെ യുദ്ധം # {{Flag icon|China}}[[പീപ്പിൾസ് ലിബറേഷൻ ആർമി]] [[:en:People's_Liberation_Army|[en]]] = ചൈനീസ് കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ സൈനിക വിഭാഗം # {{flagicon|North Korea}}[[കൊറിയൻ പീപ്പിൾസ് ആർമി]] [[:en:Korean_People's_Army|[en]]] = വർക്കേഴ്സ് പാർട്ടി ഓഫ് കൊറിയയുടെ സായുധ വിഭാഗം # {{flagicon|Turkmenistan}}[[തുർക്ക്മെനിസ്ഥാൻ ദേശീയ ഫുട്ബോൾ ടീം]] [[:en:Turkmenistan_national_football_team|[en]]] = തുർക്ക്‌മെനിസ്ഥാന്റെദേശീയ ഫുട്ബോൾ ടീം # {{flagicon|North Korea}} [[വോൺസാൻ കൽമ തീരദേശ വിനോദസഞ്ചാര മേഖല]] [[:en:Wonsan_Kalma_Coastal_Tourist_Area|[en]]] = ഉത്തര കൊറിയയിലെ വോൺസാനിലുള്ള കടൽത്തീര റിസോർട്ട്. # [[ഏഷ്യൻ പാരാ ഗെയിംസ്]] [[:en:Asian_Para_Games|[en]]] = അന്താരാഷ്ട്ര ബഹു-കായിക ഇന മത്സരം # {{flagicon|Indonesia}}[[ഇന്തോനേഷ്യയുടെ രാഷ്ട്രീയം]] [[:en:Politics_of_Indonesia|[en]]] = ഇന്തോനേഷ്യയുടെ രാഷ്ട്രീയം # {{flagicon|Indonesia}}[[ഇന്തോനേഷ്യയിലെ രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികളുടെ പട്ടിക]] [[:en:List_of_political_parties_in_Indonesia|[en]]] = ഇന്തോനേഷ്യയിലെ രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികളുടെ പട്ടിക # {{flagicon|Brunei}}[[ബ്രൂണൈ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം]] [[:en:Brunei_International_Airport|[en]]] = ബ്രൂണൈയിലെ ഏക അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം # {{flagicon|Brunei}}[[ബ്രൂണൈ കലാപം]] [[:en:Brunei_revolt|[en]]] = 1962-ൽ ബ്രൂണൈയിൽ നടന്ന ഒരു കലാപം # {{flagicon|North Korea}}[[വർക്കേഴ്സ് പാർട്ടി ഓഫ് കൊറിയ]] [[:en:Workers'_Party_of_Korea|[en]]] = ഉത്തര കൊറിയയിലെ ഭരണകക്ഷി # {{flagicon|Saudi Arabia}}[[സൗദി അറേബ്യ-അമേരിക്ക ബന്ധം]] [[:en:Saudi_Arabia–United_States_relations|[en]]] = സൗദി അറേബ്യ-അമേരിക്ക ബന്ധം # {{flagicon|Northern Cyprus}}[[നോർത്ത് നിക്കോസിയ]] [[:en:North_Nicosia|[en]]] = വടക്കൻ സൈപ്രസിൻ്റെ തലസ്ഥാന നഗരം # {{flagicon|South Ossetia}}[[ത്സ്ഖിൻവാലി]] [[:en:Tskhinvali|[en]]] = തെക്കൻ ഒസ്സെറ്റിയയുടെ തലസ്ഥാന നഗരം # {{flagicon|Abkhazia}}{{flagicon|South Ossetia}}[[അബ്ഖാസിയയുടെയും തെക്കൻ ഒസ്സെഷ്യയുടെയും അന്താരാഷ്ട്ര അംഗീകാരം]] [[:en:International_recognition_of_Abkhazia_and_South_Ossetia|[en]]] = അബ്ഖാസിയയുടെയും ദക്ഷിണ ഒസ്സെഷ്യയുടെയും അന്താരാഷ്ട്ര അംഗീകാരം # {{flagicon|Abkhazia}}[[അബ്ഖാസിയയുടെ ചരിത്രം]] [[:en:History_of_Abkhazia|[en]]] = അബ്ഖാസിയയുടെ ചരിത്രം # {{flagicon|Abkhazia}}[[അബ്ഖാസിയയിലെ യുദ്ധം (1992-1993)]] [[:en:War_in_Abkhazia_(1992–1993)|[en]]] = അബ്ഖാസിയയിലെ യുദ്ധം (1992-1993) === ആഫ്രിക്ക (20) === # [[ആഫ്രിക്കൻ കാട്ടുനായ]] [[:en:African_wild_dog|[en]]] = കാട്ടുനായ # {{Flag icon|Eritrea}}{{Flag icon|Ethiopia}}[[അക്സും രാജ്യം]] [[:en:Kingdom_of_Aksum|[en]]] = ആഫ്രിക്കയിലെ പുരാതന രാജ്യം # {{Flag icon|Eritrea}}[[ഗീസ് സ്ക്രിപ്റ്റ്]] [[:en:Geʽez_script|[en]]] = ഒരു പുരാതന ലിപി # {{Flag icon|Somaliland}}[[ഇസാഖ് സുൽത്താനേറ്റ്]] [[:en:Isaaq_Sultanate|[en]]] = ആഫ്രിക്കയിലെ ഒരു സുൽത്താനേറ്റ് # {{Flag icon|Somaliland}}[[ആദൽ സുൽത്താനേറ്റ്]] [[:en:Adal_Sultanate|[en]]] = ആഫ്രിക്കയിലെ ഒരു സുൽത്താനേറ്റ് # {{Flag icon|Liberia}}[[ലൈബീരിയൻ ദേശീയ പരിവർത്തന സർക്കാർ]] [[:en:Liberian_national_transitional_government|[en]]] = ലൈബീരിയയിലെ താത്കാലിക സർക്കാർ # {{Flag icon|Senegal}}[[സെനഗലീസ് പൗരത്വ നിയമം]] [[:en:Senegalese_nationality_law|[en]]] = സെനഗലീസ് പൗരത്വ നിയമം # {{Flag icon|South Africa}}[[ദക്ഷിണാഫ്രിക്കൻ വ്യോമസേന]] [[:en:South_African_Air_Force|[en]]] = ദക്ഷിണാഫ്രിക്കൻ വ്യോമസേന # {{Flag icon|Guinea}}[[1983 സി.എ.എ.കെ. ഇല്യുഷിൻ Il-62 തകർച്ച]] [[:en:1983_CAAK_Ilyushin_Il-62_crash|[en]]] = 1983 ഗിനിയയിലെ ലാബെയ്ക്ക് സമീപം വിമാനാപകടം # {{Flag icon|South Africa}}[[എൻഗുനി ജനത]] [[:en:Nguni_peoples|[en]]] = = തെക്കൻ ആഫ്രിക്കയിലെ തദ്ദേശീയ വംശീയ വിഭാഗം # {{Flag icon|Zimbabwe}}[[മറ്റബെലെലാൻഡ്]] [[:en:Matabeleland|[en]]] = സിംബാബ്‌വെയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന പ്രദേശം # {{Flag icon|South Africa}}[[സൗത്ത് ആഫ്രിക്കൻ റിപ്പബ്ലിക്]] [[:en:South_African_Republic|[en]]] = 1852 മുതൽ 1902 വരെ തെക്കൻ ആഫ്രിക്കയിലുണ്ടായിരുന്ന സ്വതന്ത്ര ബോയർ റിപ്പബ്ലിക്. # {{Flag icon|Algeria}}[[അൾജീരിയൻ വ്യോമസേന]] [[:en:Algerian_Air_Force|[en]]] = അൾജീരിയയുടെ വ്യോമസേന # {{Flag icon|Mali}}[[മാലി വ്യോമസേന]] [[:en:Malian_Air_Force|[en]]] = മാലിയിലെ വ്യോമസേന # {{Flag icon|Libya}}[[ലിബിയൻ വ്യോമസേന]] [[:en:Libyan_Air_Force|[en]]] = ലിബിയയിലെ വ്യോമസേന # {{Flag icon|Eritrea}}{{Flag icon|Ethiopia}}[[എറിട്രിയൻ-എത്യോപ്യൻ യുദ്ധം]] [[:en:Eritrean–Ethiopian_War|[en]]] = എറിത്രിയയും എത്യോപ്യയും തമ്മിലുള്ള യുദ്ധം # {{Flag icon|Tunisia}}[[പുരാതന കാർത്തേജ്]] [[:en:Ancient_Carthage|[en]]] = വടക്കേ ആഫ്രിക്ക കേന്ദ്രീകരിച്ച് നിലനിന്നിരുന്ന പുരാതന സംസ്കാരം # {{Flag icon|Tunisia}}[[ഹാനിബാളിന്റെ കപുവാൻ പ്രതിമ]] [[:en:Capuan_bust_of_Hannibal|[en]]] = ഹാനിബാളിന്റെ പ്രതിമ # {{Flag icon|Eswatini}}[[എസ്വാറ്റിനിയുടെ ചരിത്രം]] [[:en:History_of_Eswatini|[en]]] = എസ്വാറ്റിനിയുടെ ചരിത്രം # {{Flag icon|Eswatini}}[[എസ്വാറ്റിനിയിലെ ഭരണാധികാരികളുടെ പട്ടിക]] [en] = എസ്വാറ്റിനിയിലെ ഭരണാധികാരികളുടെ പട്ടിക === യൂറോപ്പ് (20) === # {{flagicon|Greece}}[[ഹെസിയോഡ്]] [[:en:Hesiod|[en]]] = പുരാതന ഗ്രീക്ക് കവി # {{flagicon|France}}[[ജൂൾസ് റിമെറ്റ്]] [[:en:Jules_Rimet|[en]]] = ഫിഫയുടെ മൂന്നാമത്തെ പ്രസിഡന്റ് # {{flagicon|France}}[[ഫ്രീ ഫ്രാൻസ്]] [[:en:Free_France|[en]]] = ഫ്രാൻസിന്റെ നിയമാനുസൃത സർക്കാർ എന്ന് അവകാശപ്പെടുന്ന പ്രതിരോധ സർക്കാർ # {{flagicon|Bulgaria}}[[ബോറിസ് മൂന്നാമൻ]] [[:en:Boris_III_of_Bulgaria|[en]]] = ബൾഗേറിയൻ സാർ # {{flagicon|Bulgaria}}[[ശിമയോൻ രണ്ടാമൻ]] [[:en:Simeon_II|[en]]] = അവസാന ബൾഗേറിയൻ സാർ, ബൾഗേറിയയുടെ മുൻ പ്രധാനമന്ത്രി # {{flagicon|Germany }}[[ജർമ്മനിവൽക്കരണം]] [[:en:Germanisation|[en]]] = ജർമ്മൻ ഭാഷ, ജനങ്ങൾ, സംസ്കാരം എന്നിവയുടെ വ്യാപനം. # {{flagicon|Ukraine}}[[ഒലെഗ് ദി വൈസ്]] [[:en:Oleg_the_Wise|[en]]] = കീവൻ റൂസിന്റെ സ്ഥാപകൻ, വരാഞ്ചിയൻ രാജകുമാരൻ # {{flagicon|Poland}}{{flagicon|Lithuania}}[[പോളിഷ്–ലിത്വാനിയൻ കോമൺ‌വെൽത്ത്]] [[:en:Polish–Lithuanian_Commonwealth|[en]]] = യൂറോപ്പിലെ പ്രഭുക്കന്മാരുടെ റിപ്പബ്ലിക് (1569–1795) # {{flagicon|Kingdom of Yugoslavia}}[[റോയൽ യുഗോസ്ലാവ് നാവികസേന]] [[:en:Royal_Yugoslav_Navy|[en]]] = യൂഗോസ്ലാവിയ രാജ്യത്തിന്റെ നാവിക യുദ്ധ സേവന ശാഖ # {{flagicon|German Empire}}[[ഡിലാഗ്]] [[:en:DELAG|[en]]] = ലോകത്തിലെ ആദ്യത്തെ വിമാനക്കമ്പനി # {{flagicon|Ukraine}} [[ഉക്രേനിയൻ വിമോചന പ്രസ്ഥാനം (1920–1950)|ഉക്രേനിയൻ വിമോചന]] [[ഉക്രേനിയൻ വിമോചന പ്രസ്ഥാനം (1920–1950)|പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ (1920–1950)]] [[:en:Ukrainian_liberation_movement_(1920–1950)|[en]]] = 1920 മുതൽ 1950 വരെയുള്ള ഉക്രേനിയൻ വിമോചന പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ # {{flagicon|Spain}}[[കറ്റാലൻ വിക്കിപീഡിയ]] [[:en:Catalan_Wikipedia|[en]]] = വിക്കിപീഡിയയുടെ കറ്റാലൻ ഭാഷാ പതിപ്പ് # {{flagicon|Georgia}}[[ത്ബെതി ആശ്രമം]] [[:en:Tbeti_Monastery|[en]]] = ഒരു മധ്യകാല ജോർജിയൻ ഓർത്തഡോക്സ് ആശ്രമം # {{flagicon|Ireland}}[[അയർലൻഡിന്റെ പതാക]] [[:en:Flag_of_Ireland|[en]]] = അയർലൻഡിന്റെ പതാക # {{flagicon|France}}[[ജൂലൈ വിപ്ലവം]] [[:en:July_Revolution|[en]]] = 1830-ലെ ഫ്രഞ്ച് വിപ്ലവം # {{flagicon|Bosnia and Herzegovina}}[[ബോസ്നിയ-ഹെർസഗോവിനയുടെ പതാക]] [[:en:Flag_of_Bosnia_and_Herzegovina|[en]]] = ബോസ്നിയ-ഹെർസഗോവിനയുടെ പതാക # {{flagicon|Croatia}}[[ക്രോയേഷ്യയുടെ ഭൂമിശാസ്ത്രം]] [[:en:Geology_of_Croatia|[en]]] = ക്രോയേഷ്യയുടെ ഭൂമിശാസ്ത്രം # {{flagicon|Italy}}[[ഇറ്റലിയുടെ ഭൂമിശാസ്ത്രം]] [[:en:Geology_of_Italy|[en]]] = ഇറ്റലിയുടെ ഭൂമിശാസ്ത്രം # {{flagicon|Serbia}}[[സെർബിയയുടെ പതാക]] [[:en:Flag_of_Serbia|[en]]] = സെർബിയയുടെ പതാക # {{flagicon|Montenegro}}[[മോണ്ടിനെഗ്രോയുടെ പതാക]] [[:en:Flag_of_Montenegro|[en]]] = മോണ്ടിനെഗ്രോയുടെ പതാക === അമേരിക്കകൾ (20) === # {{flagicon|USA}}[[ഇർമ ചുഴലിക്കാറ്റ്]] [[:en:Hurricane_Irma|[en]]] = 2017-ലെ കാറ്റഗറി 5 അറ്റ്ലാന്റിക് ചുഴലിക്കാറ്റ് # {{flagicon|USA}}[[ബ്ലാക്ക് പാന്തർ (പത്രം)]] [[:en:The_Black_Panther_(newspaper)|[en]]] = ബ്ലാക്ക് പാന്തർ പത്രം # {{flagicon|USA}}[[ഹിൻഡൻബർഗ് ദുരന്തം]] [[:en:Hindenburg_disaster|[en]]] = ന്യൂയോർക്കിൽ സംഭവിച്ച ആകാശക്കപ്പൽ അപകടം # {{flagicon|Guyana}}{{flagicon|Venezuela}}[[ഗയാന-വെനസ്വേല പ്രദേശിക തർക്കം]] [[:en:Guyana–Venezuela_territorial_dispute|[en]]] = ഗയാനയും വെനസ്വേലയും തമ്മിലുള്ള പ്രദേശിക തർക്കം # {{flagicon|Brazil}}[[ബ്രസീലിയൻ സായുധ സേന]] [[:en:Brazilian_Armed_Forces|[en]]] = ബ്രസീലിന്റെ സൈനിക സേനകൾ # {{flagicon|Chile}}[[ചിലിയൻ സാഹിത്യം]] [[:en:Chilean_literature|[en]]] = ചിലിയിൽ രചിക്കപ്പെട്ട സാഹിത്യകൃതികൾ # {{flagicon|USA}}[[ചാർലി കിർക്ക്]] [[:en:Charlie_Kirk|[en]]] = അമേരിക്കൻ വലതുപക്ഷ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകനും സംരംഭകനും # {{flagicon|USA}}[[ട്രംപിസം]] [[:en:Trumpism|[en]]] = ഡൊണാൾഡ് ട്രംപിന് പിന്നിലുള്ള രാഷ്ട്രീയ പ്രത്യയശാസ്ത്രം # {{flagicon|USA}}[[ട്രംപിന്റെ പ്രസിഡന്റ് കാലയളവുകളിലെ സ്വേച്ഛാധിപത്യ പ്രവണതകൾ]] [[:en:Authoritarianism_during_the_Trump_presidencies|[en]]] = ട്രംപിന്റെ പ്രസിഡന്റ് കാലയളവുകളിലെ സ്വേച്ഛാധിപത്യ പ്രവണതകൾ # {{flagicon|USA}}[[യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ് ഇമിഗ്രേഷൻ ആൻഡ് കസ്റ്റംസ് എൻഫോഴ്‌സ്‌മെന്റ്]] [[:en:United_States_Immigration_and_Customs_Enforcement|[en]]] = യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ് ഇമിഗ്രേഷൻ ആൻഡ് കസ്റ്റംസ് എൻഫോഴ്‌സ്‌മെന്റ് # {{flagicon|Canada}}[[കിംഗ്സ്റ്റൺ, ഒന്റാറിയോ]] [[:en:Kingston,_Ontario|[en]]] = കാനഡയിലെ ഒരു നഗരം # {{flagicon|Canada}}[[കാനഡയിലെ തദ്ദേശീയ ജനവിഭാഗങ്ങൾ]] [[:en:Kingston,_Ontario|[en]]] = കാനഡയിലെ തദ്ദേശീയ ജനവിഭാഗങ്ങൾ # {{flagicon|Canada}}[[ഒന്റാറിയോ മനുഷ്യാവകാശ കമ്മീഷൻ]] [[:en:Ontario_Human_Rights_Commission|[en]]] = ഒന്റാറിയോ മനുഷ്യാവകാശ കമ്മീഷൻd # {{flagicon|El Salvador}}[[എൽ സാൽവഡോർ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം]] [[:en:El_Salvador_International_Airport|[en]]] = എൽ സാൽവഡോറിലെ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം # {{flagicon|USA}}[[അമേരിക്കൻ ഭരണഘടനയുടെ നാലാം ഭേദഗതി]] [[:en:Fourth_Amendment_to_the_United_States_Constitution|[en]]] അമേരിക്കൻ ഭരണഘടനയുടെ നാലാം ഭേദഗതി # {{flagicon|Argentina}}[[അർജൻ്റീനയുടെ പതാക]] [[:en:Flag_of_Argentina|[en]]] = അർജൻ്റീനയുടെ പതാക # {{flagicon|Jamaica}}[[ജമൈക്കയുടെ പതാക]] [[:en:Flag_of_Jamaica|[en]]] = ജമൈക്കയുടെ പതാക # {{flagicon|Jamaica}}[[പീപ്പിൾസ് നാഷണൽ പാർട്ടി]] [[:en:People's_National_Party|[en]]] = ജമൈക്കയിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടി # {{flagicon|Trinidad and Tobago}}[[ട്രിനിഡാഡ് ആൻഡ് ടൊബാഗോയുടെ പതാക]] [[:en:Flag_of_Trinidad_and_Tobago|[en]]] = ട്രിനിഡാഡ് ആൻഡ് ടൊബാഗോയുടെ പതാക # {{flagicon|Bolivia}}[[ബൊളീവിയയുടെ പതാക]] [[:en:Flag_of_Bolivia|[en]]] = ബൊളീവിയയുടെ പതാക === ഓസ്ട്രേലിയ (10) === # {{flagicon|Australia}}[[ഓസ്‌ട്രേലിയൻ ബ്രോഡ്‌കാസ്റ്റിംഗ് കോർപ്പറേഷൻ]] [[:en:Australian_Broadcasting_Corporation|[en]]] = ഓസ്‌ട്രേലിയയിലെ പ്രധാന പൊതു പ്രക്ഷേപണ സ്ഥാപനം # {{flagicon|Australia}}[[ഓസ്‌ട്രേലിയൻ കാറ്റിൽ ഡോഗ്]] [[:en:Australian_Cattle_Dog|[en]]] = ഓസ്‌ട്രേലിയയിൽ വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത, കന്നുകാലികളെ മേയ്ക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു ഇനം നായ. # {{flagicon|Australia}}[[ഓസ്‌ട്രേലിയയുടെ പതാക]] [[:en:Flag_of_Australia|[en]]] = ഓസ്‌ട്രേലിയയുടെ പതാക # {{flagicon|Australia}}[[ഓസ്‌ട്രേലിയൻ പ്രതിരോധ സേന]] [[:en:Australian_Defence_Force|[en]]] = ഓസ്‌ട്രേലിയൻ പ്രതിരോധ സേന # {{flagicon|Australia}}[[ഓസ്‌ട്രേലിയൻ പുരുഷ ദേശീയ ഫുട്‌ബോൾ ടീം]] [[:en:Australia_men's_national_soccer_team|[en]]] = ഓസ്‌ട്രേലിയൻ പുരുഷ ദേശീയ ഫുട്‌ബോൾ ടീം # {{flagicon|Nauru}}[[നൗറൻ ദേശീയത നിയമം]] [[:en:Nauruan_nationality_law|[en]]] = നൗറു ദേശീയത നിയമം # {{flagicon|Nauru}}[[നൗറു റീജിയണൽ പ്രോസസ്സിംഗ് സെന്റർ]] [[:en:Nauru_Regional_Processing_Centre|[en]]] = നൗറു റീജിയണൽ പ്രോസസ്സിംഗ് സെന്റർ # {{flagicon|Nauru}}[[നൗറു റീഡ് വാർബ്ലർ]] [[:en:Nauru_reed_warbler|[en]]] = നൗറുവിൽ മാത്രം കാണപ്പെടുന്ന പക്ഷി # {{flagicon|Kiribati}}[[2022-ലെ കിരിബാത്തി ഭരണഘടനാ പ്രതിസന്ധി]] [[:en:2022_Kiribati_constitutional_crisis|[en]]] = 2022-ലെ കിരിബാത്തി ഭരണഘടനാ പ്രതിസന്ധി # {{flagicon|Kiribati}}[[കിരിബാത്തിയുടെ പതാക]] [[:en:Flag_of_Kiribati|[en]]] = കിരിബാത്തിയുടെ പതാക === അന്റാർട്ടിക്ക (10) === # {{flagicon|Antarctica}}{{flagicon|Chile}}[[ചിലിയൻ അന്റാർട്ടിക് പ്രദേശം]] [[:en:Chilean_Antarctic_Territory|[en]]] = പടിഞ്ഞാറൻ അന്റാർട്ടിക്കയുടെ ഭാഗങ്ങളും ചിലി അവകാശവാദം ഉന്നയിക്കുന്ന ദ്വീപുകളും. # {{flagicon|Antarctica}}[[അന്റാർട്ടിക് ഉടമ്പടി]] [[:en:Antarctic_Treaty_System|[en]]] = അന്റാർട്ടിക്കയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അന്താരാഷ്ട്ര ബന്ധങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന ഉടമ്പടി. # {{flagicon|Antarctica}}{{flagicon|Chile}}[[കാബോ ഡി ഹോർണോസ്, ചിലി]] [[:en:Cabo_de_Hornos,_Chile|[en]]] = അൻ്റാർട്ടിക്കയിലെ ചിലിയൻ കമ്യൂൺ # {{flagicon|Antarctica}}{{flagicon|Chile}}[[വില്ല ലാസ് എസ്ട്രെല്ലസ്]] [[:en:Villa_Las_Estrellas|[en]]] = അൻ്റാർട്ടിക്കയിലെ ചിലിയൻ കമ്യൂൺ, # {{flagicon|Antarctica}}{{flagicon|UK}}[[ബ്രിട്ടീഷ് അന്റാർട്ടിക് ടെറിട്ടറി]] [[:en:British_Antarctic_Territory|[en]]] = യു.കെ. അവകാശവാദം ഉന്നയിക്കുന്ന അന്റാർട്ടിക്കയിലെ പ്രദേശം # {{flagicon|Antarctica}}[[അന്റാർട്ടിക്കയിലെ പ്രദേശിക അവകാശവാദങ്ങൾ]] [[:en:Territorial_claims_in_Antarctica|[en]]] = അന്റാർട്ടിക്കയിലെ പ്രദേശിക അവകാശവാദങ്ങൾ # {{flagicon|Antarctica}}{{flagicon|USA}}[[അൻ്റാർട്ടിക്ക സർവീസ് മെഡൽ]] [[:en:Antarctica_Service_Medal|[en]]] = യുഎസ് സൈനിക ബഹുമതി # {{flagicon|Antarctica}}[[രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധസമയത്ത് അൻ്റാർട്ടിക്ക]] [[:en:Antarctica_during_World_War_II|[en]]] = രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധസമയത്ത് അൻ്റാർട്ടിക്ക # {{flagicon|Antarctica}}[[അൻ്റാർട്ടിക്ക മാരത്തൺ]] [[:en:Antarctica_Marathon|[en]]] = അന്റാർട്ടിക്കയിൽ നടക്കുന്ന കായിക മത്സരം # {{flagicon|Antarctica}}[[അന്റാർട്ടിക് ഉപദ്വീപ്]] [[:en:Antarctic_Peninsula|[en]]] = അന്റാർട്ടിക് ഉപദ്വീപ് == താരകം == അന്താരാഷ്ട്ര വിഷയങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് നിങ്ങൾക്ക് ഇനിപ്പറയുന്ന താരകം ആളുകൾക്ക് നൽകാം.{{award2|image=World Map 1689.JPG|topic=അന്താരാഷ്ട്ര വിഷയങ്ങളിലെ മികവിനുള്ള വിക്കിനക്ഷത്രം|text=നിങ്ങളുടെ സന്ദേശം എഴുതുക}} mhcwhobfs6ao51svjx7oqlktx2c6r99 0 670502 4673172 4659686 2026-10-03T14:57:37Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4673172 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Gadadharpur}}{{Infobox settlement | name = ഗദാധർപൂർ | settlement_type = ഗ്രാമം | pushpin_map = India West Bengal#India | pushpin_label_position = right | pushpin_map_caption = ഇന്ത്യയിലെ പശ്ചിമ ബംഗാളിലെ സ്ഥാനം | subdivision_type = രാജ്യം | subdivision_name = ഇന്ത്യ | subdivision_type1 = സംസ്ഥാനം | subdivision_name1 = പശ്ചിമ ബംഗാൾ | subdivision_type2 = ജില്ല | subdivision_name2 = ബിർഭം | subdivision_type3 = ഉപവിഭാഗം | subdivision_name3 = സൈന്തിയ | government_type = പഞ്ചായത്ത് | governing_body = ബജിത്പൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് | unit_pref = മെട്രിക് | population_total = 893 | population_as_of = 2011 | population_density_km2 = auto | demographics_type1 = ഭാഷകൾ | demographics1_title1 = ഔദ്യോഗിക | demographics1_info1 = ബംഗാളി, ഹിന്ദി (വളരെ ചെറുത്) | timezone1 = IST | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = 731234 | registration_plate = WB | coordinates = {{coord|24.013249|87.692816|display=inline,title}} }} [[പശ്ചിമ ബംഗാൾ|പശ്ചിമ ബംഗാളിലെ]] [[ബിർഭൂം]] ജില്ലയിലെ [[സൈന്തിയ]] താലൂക്കിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു ഗ്രാമമാണ് '''ഗദാധർപൂർ'''. ഈ ഗ്രാമം ബജിത്പൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിന്റെ അധികാരപരിധിയിലാണ് വരുന്നത്. ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള പട്ടണം സൈന്തിയ ആണ്. റോഡ് മാർഗം ഏകദേശം 11 കിലോമീറ്ററും, കുറുക്കുവഴി പാലത്തിലൂടെ ഏകദേശം 8 കിലോമീറ്ററും ദൂരമാണ് സൈന്തിയയിലേക്കുള്ളത്.<ref>{{Cite web|title=District Census Handbook: Birbhum|url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/1276|publisher=Registrar General and Census Commissioner of India|year=2011}}</ref><ref>{{Cite web |title=Gadadharpur Village Population - Sainthia - Birbhum, West Bengal |url=https://www.census2011.co.in/data/village/317417-gadadharpur-west-bengal.html |access-date=2025-08-31 |website=www.census2011.co.in}}</ref> == ചരിത്രം == സൈന്തിയയ്ക്ക് സമീപമാണ് ഗദാധർപൂർ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഇവിടെ ശ്രദ്ധേയമായ ഒരു റെയിൽവേ അപകടം നടന്നിട്ടുണ്ട്. 2010 ജൂലൈ 19-ന് നടന്ന [[Sainthia train collision|2010-ലെ സൈന്തിയ ട്രെയിൻ അപകടം]] സൈന്തിയ ജംഗ്ഷൻ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനിൽ വച്ചാണ് ഉണ്ടായത്. [[Uttar Banga Express|ഉത്തര ബംഗ എക്സ്പ്രസ്]] വനാഞ്ചൽ എക്സ്പ്രസുമായി കൂട്ടിയിടിക്കുകയായിരുന്നു. അപകടത്തിൽ കുറഞ്ഞത് 66 പേർ മരിക്കുകയും 150-ലധികം പേർക്ക് പരിക്കേൽക്കുകയും ചെയ്തു. കഴിഞ്ഞ ഏതാനും ദശകങ്ങളിലെ പശ്ചിമ ബംഗാളിലെ ഏറ്റവും ഗുരുതരമായ റെയിൽവേ ദുരന്തങ്ങളിൽ ഒന്നായിരുന്നു ഇത്.<ref>[https://www.thehindu.com/news/national/other-states/train-collision-in-bengal-66-dead/article5195437.ece Train collision in Bengal: 66 dead] {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} – ''The Hindu''. Retrieved 1 September 2025.</ref><ref>[https://www.ndtv.com/india-news/bengal-train-accident-toll-rises-to-66-426721 Bengal train accident toll rises to 66] – ''NDTV''. Retrieved 1 September 2025.</ref> == ജനസംഖ്യാശാസ്‌ത്രം == 2011-ലെ ഇന്ത്യൻ സെൻസസ് പ്രകാരം, ഗദാധർപൂരിലെ ആകെ ജനസംഖ്യ 893 ആയിരുന്നു. ഇതിൽ 465 പേർ പുരുഷന്മാരും 428 പേർ സ്ത്രീകളുമായിരുന്നു. ഗദാധർപൂരിൽ ഏകദേശം 220 കുടുംബങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു. ഇവിടെ സാക്ഷരതാ നിരക്ക് ഏകദേശം 68% ആയിരുന്നു<ref>[https://www.census2011.co.in/data/village/318638-gadadharpur-west-bengal.html "Gadadharpur Village Population - Sainthia, Birbhum, West Bengal"]. Census 2011. Retrieved 1 September 2025.</ref> == ഗതാഗതം == ദേശീയപാത 114 വഴി ഗദാധർപൂർ റോഡ് മാർഗം ബന്ധിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. ഈ ദേശീയപാത സമീപത്തെ പട്ടണങ്ങളായ സൈന്തിയ ഉൾപ്പെടെയുള്ള സ്ഥലങ്ങളുമായി ഗദാധർപൂരിനെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു.<ref>[[National Highway 114 (India)|National Highway 114 – Connects Sainthia and nearby towns]]. Retrieved 1 September 2025.</ref>ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ ഗദാധർപൂർ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ (GHLE) ആണ്.<ref>[https://www.goibibo.com/trains/birbhum-to-gadadharpur-trains/ Gadadharpur Railway Station (GHLE) – Goibibo]. Retrieved 1 September 2025.</ref> == വിദ്യാഭ്യാസം == ഗ്രാമത്തിൽ താഴെ പറയുന്നവ ഉൾപ്പെടെയുള്ള വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളുണ്ട്: * ''ഗദാധർപൂർ ബസാർ ജൂനിയർ ഹൈസ്കൂൾ''<ref>[https://www.vidyatime.com/school-home/GH19081800603/gadadharpur-bazar-jr-high-school Gadadharpur Bazar Jr. High School – Vidyatime Database]. Retrieved 1 September 2025.</ref> * ''ഗദാധർപൂർ ബസാർ പ്രൈമറി & ജൂനിയർ ഹൈസ്കൂൾ ക്ലസ്റ്റർ'<ref>[https://webconte.com/schools/west_bengal/birbhum/mayureswar_i/cluster/gadadharpur_bazar_pry_school Gadadharpur Bazar Primary & Junior High School Cluster – WebConte]. Retrieved 1 September 2025.</ref> == ഭരണസംവിധാനം == സൈന്തിയ മുനിസിപ്പാലിറ്റി പ്രദേശത്തിന്റെ ഭാഗമായ ഗദാധർപൂർ <ref>[https://birbhum.gov.in/public-utility/sainthia-municipality/ Sainthia Municipality – Official Birbhum Government Portal]. Retrieved 1 September 2025.</ref>സൈന്തിയ പൊലീസ് സ്റ്റേഷന്റെ അധികാരപരിധിയിൽപ്പെടുന്നു.<ref>[https://birbhum.gov.in/public-utility/sainthia-municipality/ Sainthia Police Station – Birbhum Government Portal]. Retrieved 1 September 2025.</ref>ഗദാധർപൂർ ഗ്രാമത്തിന്റെ ഔദ്യോഗികവും വസ്തുതാപരവുമായ വിവരങ്ങളുടെ സംഗ്രഹം ബജിത്പൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിന്റെ രേഖകളിലാണ് ഉൾപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്.<ref>[https://birbhumdprdo.in/gpprofile?a_id=108805 Bajitpur Village Profile – VillageInfo]. Retrieved 1 September 2025.</ref> == അവലംബം== {{Reflist}} [[വർഗ്ഗം:പശ്ചിമ ബംഗാളിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ]] fo4u31oll4zgw9ziu322nmhffesj0x6 0 671429 4673237 4667858 2026-10-03T22:48:54Z InternetArchiveBot 146798 Bluelink 3 books for [[വിക്കിപീഡിയ:പരിശോധനായോഗ്യത|പരിശോധനായോഗ്യത]] (20261003)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 4673237 wikitext text/x-wiki {{rough translation|1=ഇംഗ്ലീഷ്|listed=yes|date=2026 സെപ്റ്റംബർ}} {{prettyurl|Wildcat strike}}[[File:Church on Green Market Square Marikana.JPG|thumb| 2012 ഓഗസ്റ്റ് 16-ന് ലോൺമിൻ പ്ലാറ്റിനം ഖനിയിൽ ആറ് ആഴ്ച നീണ്ടുനിന്ന കാട്ടുപോത്ത് സമരത്തിനിടെ പോലീസ് 34 ഖനിത്തൊഴിലാളികളെ കൂട്ടക്കൊല ചെയ്തു. ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിലെ കേപ് ടൗണിലെ ഗ്രീൻ മാർക്കറ്റ് സ്ക്വയറിലെ ഒരു പള്ളിയിൽ ഇരകളെ അനുസ്മരിക്കുന്ന ഒരു ബാനർ പ്രദർശിപ്പിച്ചു.]] {{Labour|selected=strikes}}ട്രേഡ് യൂണിയനിൽ അംഗങ്ങളായ തൊഴിലാളികൾ യൂണിയൻ നേതൃത്വത്തിന്റെ അനുമതിയോ പിന്തുണയോ അംഗീകാരമോ ഇല്ലാതെ നടത്തുന്ന പണിമുടക്ക് നടപടിയാണ് (strike action) '''കാട്ടുപൂച്ച സമരം''' (Wildcat strike). ഇതിനെ ചിലപ്പോൾ ഔദ്യോഗികമല്ലാത്ത വ്യാവസായിക നടപടി (unofficial industrial action) എന്നും വിളിക്കുന്നു. വൈൽഡ്കാറ്റ് സമരങ്ങളുടെ നിയമസാധുത രാജ്യങ്ങൾക്കനുസരിച്ചും കാലക്രമേണ വ്യത്യാസപ്പെടുന്നു. == രാജ്യങ്ങൾ അനുസരിച്ച് == === കാനഡ === 1965-ൽ, കാനഡ പോസ്റ്റ്-ലെ തൊഴിലാളികൾ നിയമവിരുദ്ധമായി രണ്ടാഴ്ചത്തേക്ക് പണിമുടക്കി. ഇതിന്റെ ഫലമായി എല്ലാ പൊതുമേഖലാ ജീവനക്കാർക്കും കൂട്ടായ വിലപേശലിനുള്ള (collective bargaining) അവകാശം നേടാനായി.<ref>{{cite news |title=Canada's record on wildcat strikes |url=https://www.cbc.ca/news/canada/canada-s-record-on-wildcat-strikes-1.1189423 |work=CBC News |date=23 March 2012 }}</ref>ഇതിനെ തുടർന്ന് കമ്പനി യൂണിയന്റെ നേതൃത്വത്തെ അവർ പുറത്താക്കുകയും കനേഡിയൻ യൂണിയൻ ഓഫ് പോസ്റ്റൽ വർക്കേഴ്‌സ് എന്ന സംഘടന രൂപീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. 2012 മാർച്ച് 23-ന്, എയർ കാനഡയിലെ ഗ്രൗണ്ട് ജീവനക്കാർ [[ടൊറന്റോ പിയേഴ്സൺ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം|ടൊറന്റോ പിയേഴ്സൺ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളത്തിൽ]] അപ്രതീക്ഷിതമായി ജോലിയിൽ നിന്ന് ഇറങ്ങിപ്പോയി. ഇതിനെ തുടർന്ന് നിരവധി വിമാനങ്ങൾ വൈകി. കനേഡിയൻ തൊഴിൽ മന്ത്രി ലിസ റൈറ്റ്-നെ പരിഹസിച്ച് സംസാരിച്ചതിനെ തുടർന്ന് മൂന്ന് തൊഴിലാളികളെ സസ്‌പെൻഡ് ചെയ്തതായിരുന്നു ഇതിന് കാരണം. എയർ കാനഡയും അതിലെ മറ്റ് യൂണിയനുകളും തമ്മിൽ മാസങ്ങളായി നടന്നുവന്ന തർക്കങ്ങൾക്ക് പിന്നാലെയായിരുന്നു ഈ നടപടി.<ref name="AirCanada">{{cite news |title=Air Canada strike effects felt into weekend |url=https://www.cbc.ca/news/canada/air-canada-strike-effects-felt-into-weekend-1.1138527 |work=CBC News |date=23 March 2012 }}</ref> 2020 ഒക്ടോബർ 26-ന് രാവിലെ, ആൽബെർട്ട യൂണിയൻ ഓഫ് പ്രൊവിൻഷ്യൽ എംപ്ലോയീസ്-ലെ നൂറുകണക്കിന് അംഗങ്ങൾ പ്രവിശ്യയിലുടനീളമുള്ള ആരോഗ്യകേന്ദ്രങ്ങളിൽ നിന്ന് ജോലിയിൽ നിന്ന് ഇറങ്ങിപ്പോയി. ഇതുമൂലം ചില ആരോഗ്യപരിചരണ സേവനങ്ങളിൽ താമസം ഉണ്ടായി. രണ്ടാഴ്ച മുമ്പ് ആരോഗ്യ മന്ത്രി ടൈലർ ഷാൻഡ്രോയും ആൽബെർട്ട ഹെൽത്ത് സർവീസസിന്റെ CEO ആയ വെർണ യിയുവും നടത്തിയ പ്രഖ്യാപനത്തിനെതിരെയുള്ള പ്രതിഷേധമായിരുന്നു ഇത്. ലബോറട്ടറി, അലക്കൽ, ശുചീകരണം, ഭക്ഷണ സേവനം എന്നിവയിലെ ജീവനക്കാരുൾപ്പെടെ 9,700 മുതൽ 11,000 വരെ AHS ജീവനക്കാരെ പിരിച്ചുവിടാനും, ഈ ജോലികൾ സ്വകാര്യ കമ്പനികൾക്ക് പുറംകരാർ നൽകാനും പദ്ധതിയുണ്ടായിരുന്നു. ഇതിലൂടെ പ്രവിശ്യയ്ക്ക് പ്രതിവർഷം ഏകദേശം 600 മില്യൺ ഡോളർ ലാഭിക്കാമെന്നായിരുന്നു കണക്കുകൂട്ടൽ. ഒക്ടോബർ 26-ന് വൈകുന്നേരം ആൽബെർട്ട ലേബർ റിലേഷൻസ് ബോർഡ് സമരം ചെയ്തിരുന്ന ജീവനക്കാർ ജോലിയിൽ തിരിച്ചെത്തണമെന്ന് ഉത്തരവിട്ടു.<ref>{{cite news |last1=Snowdon |first1=Wallis |title=Wildcat strike at Alberta hospitals ordered to end by labour board |url=https://www.cbc.ca/news/canada/edmonton/wildcat-strike-aupe-health-workers-1.5776855 |work=CBC News |date=26 October 2020 }}</ref> == ജർമ്മനി == [[ജർമ്മനി]]യിൽ കാട്ടുപൂച്ച സമരത്തിന്റെ ഭാഗമായുള്ള പണിമുടക്കുകൾ നിയമവിരുദ്ധമായാണ് കണക്കാക്കുന്നത്. കാരണം, കൂട്ടായ കരാറിൽ ഏർപ്പെടാൻ നിയമപരമായി ശേഷിയുള്ള ഒരു കക്ഷിയായ യൂണിയന്റെ അംഗീകാരം ഇത്തരം പണിമുടക്കുകൾക്ക് ഉണ്ടായിരിക്കില്ല. കാട്ടുപൂച്ച സമരപണിമുടക്കിൽ പങ്കെടുക്കുന്നത് ജോലി ചെയ്യാനുള്ള വിസമ്മതമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഇതിന്റെ പേരിൽ തൊഴിലുടമയ്ക്ക് വ്യക്തിഗതമായി തൊഴിലാളിക്ക് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുകയോ തൊഴിൽകരാർ അവസാനിപ്പിക്കുകയോ പോലുള്ള നടപടികൾ സ്വീകരിക്കാം. എന്നിരുന്നാലും, ഒരു യൂണിയന് പിന്നീട് (retroactively) ഒരു കാട്ടുപൂച്ച സമര പണിമുടക്കിന് അംഗീകാരം നൽകാൻ കഴിയും. അങ്ങനെ ചെയ്താൽ ആ പണിമുടക്ക് ആരംഭം മുതലേ നിയമപരമായതായി (ex tunc) കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.<ref>''Bundesarbeitsgericht'', September 5th 1955 – 1 AZR 480/54.</ref> == ഫ്രാൻസ് == 1968 മെയ് മാസത്തിൽ ഫ്രാൻസിൽ നടന്ന പ്രതിഷേധങ്ങളിൽ ഉപയോഗിച്ച പ്രധാന സമ്മർദ്ദ തന്ത്രമായിരുന്നു കാട്ടുപൂച്ച സമര പണിമുടക്കുകൾ.<ref name="SitInt12">{{cite web|url=http://www.cddc.vt.edu/sionline/si/beginning.html|title=The Beginning of an Era|website=[[Internationale Situationniste]]|date=September 1969|translator1-last=Knabb|translator1-first=Ken|translator1-link=Ken Knabb}}</ref> == അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ == === പശ്ചാത്തലം === അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിൽ കാട്ടുപൂച്ച സമര പണിമുടക്കുകൾക്ക് പിന്നിലെ പ്രേരണകൾ മഹാമാന്ദ്യത്തിന്റെ (Great Depression) കാലഘട്ടത്തിൽ നിന്ന് യുദ്ധാനന്തര കാലഘട്ടത്തിലേക്ക് (Postwar era) മാറി. ഇതിന് ബിസിനസ് സ്ഥാപനങ്ങൾ, ഫെഡറൽ സർക്കാർ, ട്രേഡ് യൂണിയനുകൾ എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിവിധ ഘടകങ്ങൾ കാരണമായി. == തൊഴിലാളിവർഗ താൽപര്യങ്ങളുമായുള്ള യൂണിയൻ ഏകോപനം == മഹാമാന്ദ്യത്തിന്റെ (Great Depression) കാലഘട്ടത്തിൽ, യൂണിയനുകൾ ബ്യൂറോക്രാറ്റിക് സംവിധാനങ്ങളായി മാറുന്നതിന് മുമ്പ്, വ്യത്യസ്ത രാഷ്ട്രീയ ആശയങ്ങളുള്ള നേതാക്കൾ പ്രാദേശിക പണിമുടക്ക് നടപടികളുടെ ആവശ്യകതയെയും അവയ്ക്കുള്ള സവിശേഷ ശേഷികളെയും കുറിച്ച് പൊതുവെ യോജിച്ചിരുന്നു. സംഘടനയുടെ ഘടനയും നേതൃത്വത്തിന്റെ ദിശയും എന്തുതന്നെയായിരുന്നാലും, ഇത്തരം തന്ത്രങ്ങളെ തങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനോപകരണങ്ങളുടെ ഭാഗമായി നിലനിർത്തുന്നതിൽ യൂണിയനുകൾക്ക് ബുദ്ധിമുട്ടുണ്ടായിരുന്നില്ല.{{sfn|Green|1983|p={{pn|date=October 2023}}}} [[File:Members of the NLRB Committee who listened to opening session today. Washington, D.C., Dec. 11. Republican members of the Smith Committee Investigating the National Labor Relations Board LCCN2016876750.tif|thumb|1939-ൽ, [[നാഷണൽ ലേബർ റിലേഷൻസ് ബോർഡ്]] (പലപ്പോഴും സ്മിത്ത് കമ്മിറ്റി എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നു) അന്വേഷിക്കുന്നതിനുള്ള പ്രത്യേക സമിതി റിപ്പബ്ലിക്കൻമാർ സ്ഥാപിച്ചു, NLRB-യെ ദുർബലപ്പെടുത്തുകയും ഒടുവിൽ പിരിച്ചുവിടുകയും ചെയ്യുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെയായിരുന്നു ഇത്. 1940-ൽ [[സ്മിത്ത് ആക്ട്|സ്മിത്ത് ബിൽ]] ഉപയോഗിച്ച് ഈ ഉദ്ദേശ്യങ്ങൾ നിയമമാക്കാൻ ശ്രമിച്ചു.]] ഫ്രാങ്ക്ലിൻ ഡി. റൂസ്‌വെൽറ്റ് ഭരണകൂടം അധികാരത്തിലെത്തിയതോടെ, തൊഴിലാളികളുടെ അവകാശങ്ങൾക്കായുള്ള പോരാട്ടത്തിൽ തൊഴിലാളികൾക്ക് ശക്തമായ ഒരു സഖ്യകക്ഷിയെ ലഭിച്ചു. 1935-ലെ ന്യൂ ഡീൽ (New Deal) കാലത്തെ ദേശീയ തൊഴിൽ ബന്ധ നിയമം (NLRA) — ഇത് വാഗ്നർ ആക്റ്റ് എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. ഇതുപ്രകാരം നാഷണൽ ലേബർ റിലേഷൻസ് ബോർഡിൽ മാറ്റമുണ്ടായി. തൊഴിലാളികൾ, അവരുടെ യൂണിയനുകൾ, തൊഴിലുടമകൾ എന്നിവർക്കിടയിലെ പരാതികളും തർക്കങ്ങളും പരിഹരിക്കുന്നതിനായി ഒരു പ്രത്യേക സർക്കാർ സ്ഥാപനം മധ്യസ്ഥത വഹിക്കാൻ ആരംഭിച്ചു. തൊഴിൽ മേഖലയിലെ പോരാട്ടങ്ങളിൽ സർക്കാർ ഇടപെടലിൽ ഇത് ഗണ്യമായൊരു മാറ്റത്തെ പ്രതിനിധീകരിച്ചു.{{sfn|Sparrow|2014|p={{pn|date=October 2023}}}} === യൂണിയൻ ലക്ഷ്യങ്ങളിലെ മാറ്റങ്ങൾ === [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]] രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിൽ പ്രവേശിച്ചത് പണിമുടക്ക് നടപടികളിലെ യൂണിയനുകളുടെ പങ്കിൽ നിർണായകമായൊരു മാറ്റത്തിന് കാരണമായി. യൂണിയനുകളും റൂസ്‌വെൽറ്റിന്റെ ഫെഡറൽ സർക്കാരും തമ്മിലുള്ള സഖ്യത്തിന്റെ ഭാഗമായി, വ്യാവസായിക സംഘടനകളുടെ കോൺഗ്രസ് (CIO), അമേരിക്കൻ ഫെഡറേഷൻ ഓഫ് ലേബർ (AFL) തുടങ്ങിയ പ്രധാന യൂണിയനുകൾ യുദ്ധകാല ഉൽപ്പാദനത്തിൽ തടസ്സമുണ്ടാകാതിരിക്കാനായി യുദ്ധം അവസാനിക്കുന്നതുവരെ പണിമുടക്ക് നടത്തില്ലെന്ന് പ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു. തൊഴിലാളികൾ രാജ്യതാൽപര്യത്തോടെ സഹകരിക്കാൻ തയ്യാറാണെന്നതിന്റെ പ്രകടനമായിരുന്നു ഇത്. എന്നിരുന്നാലും, ഈ തീരുമാനത്തിന് യൂണിയൻ നേതൃത്വത്തിനുള്ളിൽ പിന്തുണയും ആശങ്കയും ഒരുപോലെ ഉണ്ടായിരുന്നു. പ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിക്കപ്പെടാതെ വന്നാൽ ഉപയോഗിക്കാനുള്ള ഒരു പ്രധാന ആയുധം ഇല്ലാതിരിക്കുകയും, ആ ആയുധം യൂണിയനുകൾ സ്വമേധയാ ഉപേക്ഷിച്ചിരിക്കുകയാണെന്ന് അറിയുകയും ചെയ്തത് യുദ്ധകാലത്ത് തൊഴിലാളികളെ സംഘടിതരാക്കുന്നതിന് വലിയ ഭീഷണിയായിരുന്നു.{{sfn|Green|1983|p={{pn|date=October 2023}}}} യൂണിയൻ നേതൃത്വത്തിന്റെ മറ്റൊരു ആശങ്ക അതിലെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് അംഗങ്ങളെയും മറ്റ് തീവ്രവാദ സ്വഭാവമുള്ള പ്രവർത്തകരെയും കുറിച്ചായിരുന്നു. ഇവരുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കെതിരെ ഐക്യത്തിന് പ്രാധാന്യം നൽകിയിരുന്ന രാഷ്ട്രീയ നേതാക്കൾ കടുത്ത നടപടികൾ സ്വീകരിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ടായിരുന്നു. അത്തരം നടപടികൾ ഉൽപ്പാദനത്തെ അപകടത്തിലാക്കുന്ന സാഹചര്യങ്ങളിൽ ശക്തമായ നിലപാട് സ്വീകരിക്കാൻ തൊഴിലാളി പ്രസ്ഥാനത്തിന് മതിയായ ശേഷിയില്ലെന്ന ധാരണ ശക്തിപ്പെടുത്തുമെന്ന ആശങ്കയും ഉണ്ടായിരുന്നു.{{sfn|Lichtenstein|2010|p={{pn|date=October 2023}}}} കൂടാതെ, യുദ്ധകാലത്തെയും യുദ്ധാനന്തരകാലത്തെയും അമേരിക്കയിലെ രാഷ്ട്രീയ അന്തരീക്ഷം ബ്യൂറോക്രാറ്റിക് യൂണിയൻ സംസ്കാരത്തിന് അനുകൂലമായിരുന്നു. താരതമ്യേന പരിമിതമായ ലക്ഷ്യങ്ങളെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയുള്ള സ്ഥാപനപരമായ പരിഷ്കാരങ്ങളുടെ ഒരു ഔദ്യോഗിക സമീപനമാണ് ഇത്തരം യൂണിയനുകൾ പിന്തുടർന്നത്. യൂണിയൻ നേതൃത്വത്തിന് കൂടുതൽ പ്രാധാന്യം ലഭിച്ച മറ്റൊരു കാര്യം ഡെമോക്രാറ്റിക് പാർട്ടിയുടെ രാഷ്ട്രീയ സംവിധാനവുമായുള്ള സഖ്യമായിരുന്നു. യൂണിയനുകൾക്ക് സ്ഥാപനപരമായ അംഗീകാരം ഉറപ്പാക്കുന്നതിന് ഒരു പരിധിവരെ രാഷ്ട്രീയ പിന്തുണ നൽകുന്നതിന് പകരമായി, യൂണിയൻ അംഗങ്ങളുടെയും അവരുടെ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെയും മേൽ കൂടുതൽ കർശനമായ നിയന്ത്രണം വേണമെന്നായിരുന്നു ഈ രാഷ്ട്രീയ സംവിധാനത്തിന്റെ ആവശ്യം. [[File:War Labor Board Little Steel hearing broad view 1942.jpg|thumb|After the strikes of 1941, the War Labor Board held a hearing over the Little Steel companies' working conditions in 1942.]] ഈ പുതിയ വിരുദ്ധ-തീവ്രവാദ (anti-radical) നിലപാടിന്റെ ഭാഗമായി ടാഫ്റ്റ്-ഹാർട്ട്ലി നിയമം-ന്റെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് വിരുദ്ധ അജണ്ട യൂണിയനുകൾ എളുപ്പത്തിൽ സ്വീകരിച്ചു. ഇതിന്റെ ഫലമായി, ഏതാനും വർഷങ്ങൾക്കുള്ളിൽ തന്നെ ഏതാണ്ട് എല്ലാ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റുകൾക്കും അവരുടെ യൂണിയൻ സ്ഥാനങ്ങൾ നഷ്ടപ്പെട്ടു.{{sfn|Lichtenstein|2010|p={{pn|date=October 2023}}}} യൂണിയനുകളിൽ സംഭവിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന ഗണ്യമായ മാറ്റങ്ങളും അവയിലെ അംഗങ്ങളും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷത്തിന്റെ ആദ്യകാല ഉദാഹരണങ്ങളിലൊന്ന് 1941-ൽ ലിറ്റിൽ സ്റ്റീൽ (Little Steel) കമ്പനികൾക്കെതിരെ നടന്ന വൈൽഡ്കാറ്റ് പണിമുടക്കുകളിൽ കാണാം. ബെത്‌ലഹേം സ്റ്റീൽ കോർപ്പറേഷൻ (Bethlehem Steel Corporation), റിപ്പബ്ലിക് സ്റ്റീൽ (Republic Steel), യങ്സ്ടൗൺ ഷീറ്റ് & ട്യൂബ് (Youngstown Sheet & Tube), യു.എസ്. സ്റ്റീൽ (US Steel) എന്നീ കമ്പനികൾ—ഒന്നിച്ച് “ലിറ്റിൽ സ്റ്റീൽ” എന്ന് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നവ—1941-ലെ വസന്തകാലത്ത് ഇത്തരം നിരവധി പണിമുടക്കുകൾ നേരിട്ടു. ദേശീയ തൊഴിൽബന്ധ ബോർഡിന്റെ (NLRB) മേൽനോട്ടത്തിലും ഫെഡറൽ യുദ്ധകാല പദ്ധതികളുടെ പിന്തുണയിലും തൊഴിലാളി–തൊഴിലുടമ ബന്ധങ്ങളിൽ പുരോഗതി ഉണ്ടായിരുന്നിട്ടും ഈ പണിമുടക്കുകൾ നടന്നു. ഫെഡറൽ സർക്കാരിന്റെ ലാഭ ഉറപ്പുനൽകുന്ന പദ്ധതികളിൽനിന്നുള്ള നേട്ടങ്ങൾ കാരണം തൊഴിലാളികളുടെ ആവശ്യങ്ങൾ അംഗീകരിക്കുന്നതാണ് കൂടുതൽ പ്രായോഗികമെന്ന് ലിറ്റിൽ സ്റ്റീൽ കമ്പനികൾ മനസ്സിലാക്കിയിരുന്നു. എന്നാൽ, ആ വസന്തകാലത്ത് പണിമുടക്കിയിരുന്ന പല തൊഴിലാളികൾക്കും സ്വന്തം യൂണിയനുകളോടുതന്നെ പരാതികളുണ്ടായിരുന്നു. യുദ്ധകാലത്ത് യൂണിയനുകൾ സ്വീകരിച്ച അമിതമായ സഹകരണ മനോഭാവമാണ് അതിന് കാരണം. പ്രാദേശിക തലത്തിൽ ആവശ്യമായ ഇളവുകൾ നേടിയെടുക്കുന്നതിനായി തൊഴിൽ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ തടസ്സം സൃഷ്ടിക്കുന്ന നടപടികൾ സ്വീകരിക്കുന്നതിനേക്കാൾ ന്യൂ ഡീൽ (New Deal) സ്ഥാപനങ്ങൾക്കും പദ്ധതികൾക്കും കൂടുതൽ പ്രാധാന്യം നൽകുന്നതായിരുന്നു ഈ സമീപനം. [[File:David Dubinsky gives a speech against the Hartley-Taft bill, with Luigi Antonini in the audience, May 4, 1947. (5278798677).jpg|thumb|The Taft-Hartley bill garnered serious opposition from labor and labor allies, though they were unsuccessful in defeating its passage.]] തർക്കത്തിന്റെ പ്രധാന വിഷയങ്ങളിലൊന്ന് യുദ്ധകാല ദേശീയതയുടെ (nationalism) പശ്ചാത്തലത്തിൽ യൂണിയനുകൾ തങ്ങളുടെ അംഗങ്ങളെ അനുസരിപ്പിക്കാൻ പ്രതിജ്ഞാബദ്ധമായ “പണിമുടക്ക് നടത്തില്ലെന്ന പ്രതിജ്ഞ” (no-strike pledge) ആയിരുന്നു. യുദ്ധം മുന്നേറിയതോടെ, യൂണിയനുകളും NLRB-യും തമ്മിലുള്ള ബന്ധങ്ങൾക്ക് നൽകിയ പ്രാധാന്യം ഉരുക്ക് വ്യവസായത്തിൽ ഇടയ്ക്കിടെയും വിവിധ സ്ഥലങ്ങളിലുമായി നടക്കുന്ന വൈൽഡ്കാറ്റ് പണിമുടക്കുകൾക്ക് കാരണമായി. പുതിയ സാഹചര്യത്തിൽ സാധാരണ യൂണിയൻ അംഗങ്ങളെക്കാൾ യൂണിയൻ നേതാക്കൾക്ക് കൂടുതൽ അധികാരം ലഭിച്ചു. അതിനാൽ, യൂണിയനിൽനിന്ന് പുറത്താക്കപ്പെടാനുള്ള സാധ്യത ഉണ്ടായിരുന്നാലും, തൊഴിലാളികൾക്ക് കാര്യങ്ങൾ സ്വന്തം കൈകളിലെടുക്കേണ്ടിവന്നു.{{sfn|White|2016|p={{pn|date=October 2023}}}} == 1947 ലെ ടാഫ്റ്റ്–ഹാർട്ട്ലി നിയമം == അമേരിക്കൻ ലിബർട്ടി ലീഗ് (American Liberty League) ഉയർത്തിയ വെല്ലുവിളിക്കുശേഷം, 1937-ൽ ദേശീയ തൊഴിൽബന്ധ നിയമത്തിന് (National Labor Relations Act) സുപ്രീം കോടതി നൽകിയ ഭരണഘടനാപരമായ അംഗീകാരം (National Labor Relations Board v. Jones & Laughlin Steel) കോർപ്പറേറ്റ് താൽപര്യങ്ങൾ ഒന്നിച്ചുകൂടി ബിസിനസ് മേഖലയെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനായി ഉപയോഗിച്ച ഒരു പ്രധാന വിഷയമായി മാറി. ഈ നിയമത്തിനും മറ്റ് നിയമനിർമാണങ്ങൾക്കും തൊഴിലാളികൾക്ക് അധികാരം നൽകാൻ കഴിയുന്ന പരിധി പരിമിതപ്പെടുത്തുക എന്നതായിരുന്നു ഇതിന്റെ അന്തിമ ലക്ഷ്യം.{{sfn|Feurer|Pearson|2017|p={{pn|date=October 2023}}}} 1947-ലെ ടാഫ്റ്റ്–ഹാർട്ട്‌ലി നിയമം (Taft–Hartley Act) 1937-ലെ ലിറ്റിൽ സ്റ്റീൽ പണിമുടക്കിന്റെ (Little Steel Strike) അനന്തരഫലമായി ഭാഗികമായി രൂപംകൊണ്ടതും, ദേശീയ തൊഴിൽബന്ധ നിയമത്തെ (NLRA) തൊഴിലാളി സംരക്ഷണത്തിൽനിന്ന് ബിസിനസ് സംരക്ഷണത്തിലേക്ക് പുനഃക്രമീകരിക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു മാർഗമായി പ്രവർത്തിച്ചതുമാണ്. 1940-ലെ നേരത്തെയുള്ളതും പരാജയപ്പെട്ടതുമായ സ്മിത്ത് ബിൽ (Smith Bill), തൊഴിലാളികളുമായുള്ള സംഘർഷങ്ങൾ നീണ്ടുപോകുകയോ പരിഹാരമില്ലാതെ തുടരുകയോ ചെയ്യുന്ന സാഹചര്യങ്ങളിൽ കമ്പനികളുടെ ഉത്തരവാദിത്തം കുറയ്ക്കുന്നതിനും, ജോലി നഷ്ടപ്പെടാനുള്ള അപകടസാധ്യതയില്ലാതെ തൊഴിലാളികൾക്ക് പണിമുടക്കാനുള്ള അവകാശം ദുർബലപ്പെടുത്തുന്നതിനും, അവരുടെ അംഗങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് യൂണിയനുകൾക്ക് കൂടുതൽ ഉത്തരവാദിത്തം നൽകുന്നതിനുമുള്ള അടിസ്ഥാനമായി ഉപയോഗിച്ചു.{{sfn|White|2016|p={{pn|date=October 2023}}}} യൂണിയനുകളുടെ അധികാരം കുറയ്ക്കുന്നതിനായി രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത നിരവധി വ്യവസ്ഥകളും ടാഫ്റ്റ്–ഹാർട്ട്‌ലി നിയമത്തിൽ ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നു. യൂണിയൻ അംഗത്വമില്ലാതെയും യൂണിയൻ ഉള്ള തൊഴിലിടങ്ങളിൽ ജോലി ചെയ്യാനുള്ള തൊഴിലാളികളുടെ അവകാശം (right-to-work) ഉറപ്പാക്കുക, നിരവധി തൊഴിൽ പദവികളെ (employment statuses) യൂണിയനുകളിൽ ഉൾപ്പെടുത്തുന്നതിൽനിന്ന് ഒഴിവാക്കുക, അല്ലെങ്കിൽ ആരെ മാനേജർ എന്ന നിലയിൽ പരിഗണിക്കണമെന്ന പരിധി വിപുലീകരിക്കുക എന്നിവ അതിൽ ഉൾപ്പെട്ടു. പ്രത്യേകിച്ച്, ഫോർമാൻമാരെയും സൂപ്പർവൈസർമാരെയും ഈ നിയമത്തിന്റെ ഫലമായി യൂണിയനുകളിൽ ചേരുന്നതിൽനിന്ന് വിലക്കി.{{sfn|Feurer|Pearson|2017|p={{pn|date=October 2023}}}} വിവിധ വ്യവസായങ്ങൾക്കിടയിലും ഒരേ വ്യവസായത്തിനുള്ളിലും യൂണിയനുകളുടെ ഐക്യം ദുർബലപ്പെടുത്താൻ ഈ നിയമം സഹായിച്ചു. അതോടൊപ്പം, തൊഴിലുടമകളെ യൂണിയൻ നടപടികളിൽനിന്ന് സംരക്ഷിക്കുന്നതിനായി തൊഴിലിടങ്ങളിൽ ഒരു മാനേജീരിയൽ വിഭാഗത്തിന്റെ (managerial class) വളർച്ചയ്ക്കും ഇത് പിന്തുണ നൽകി.{{sfn|Lichtenstein|2010|p={{pn|date=October 2023}}}}ഇതോടൊപ്പം, സംസ്ഥാനതലത്തിൽ യൂണിയൻ വിരുദ്ധ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ഒരു തരംഗത്തിനും ഈ നിയമം തുടക്കമിട്ടു. ഇതിലൂടെ “യൂണിയൻ-രഹിത മേഖലകൾ” (union-free zones) എന്ന ആശയം ജനപ്രിയമായി. സ്ഥാപനം മറ്റൊരു സ്ഥലത്തേക്ക് മാറ്റുമെന്ന ഭീഷണി യൂണിയനുകളുടെ ആവശ്യങ്ങൾ നേരിടുന്ന ബിസിനസുകൾക്ക് ശക്തമായ ഒരു ആയുധമായി മാറി—.{{sfn|Feurer|Pearson|2017|p={{pn|date=October 2023}}}} === യൂണിയനുകളോടുള്ള യുദ്ധാനന്തരകാലത്തെ നിരാശ === യുദ്ധാനന്തര സാമ്പത്തിക വളർച്ചയുടെ കാലഘട്ടത്തിൽ, ചില തൊഴിലാളികൾക്ക് മാത്രം ആനുകൂല്യങ്ങൾ നേടിക്കൊടുക്കുന്നതിൽ യൂണിയനുകൾ വിജയിച്ചത്, മൊത്തത്തിലുള്ള അംഗങ്ങളിൽ ഉണ്ടായിരുന്ന സമ്മർദ്ദം കുറയ്ക്കുകയും ഏറ്റവും കൂടുതൽ നേട്ടം കൈവരിച്ച തൊഴിലാളികളിൽ നിന്നുള്ള തീവ്രമായ നടപടികളോടുള്ള പ്രേരണ കുറയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. ഐക്യദാർഢ്യവും സഹാനുഭൂതി പണിമുടക്കും (sympathy strike) ഫലപ്രദമായി തകർക്കപ്പെട്ടതോടെ, തങ്ങളുടെ അംഗങ്ങൾക്ക് സാർവത്രിക ആനുകൂല്യങ്ങൾ ഉറപ്പാക്കുമെന്ന യൂണിയനുകളുടെ വാഗ്ദാനങ്ങൾ തൊഴിലുടമകൾ വിജയകരമായി ദുർബലപ്പെടുത്തി. യൂണിയനുകളിൽ അംഗങ്ങളല്ലാത്ത തൊഴിലാളികളുടെ അവകാശങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുന്നതിലും യൂണിയനുകൾക്ക് കാര്യമായ നേട്ടമുണ്ടാക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.{{sfn|Lichtenstein|2010|p={{pn|date=October 2023}}}} == നിയമസാധുത == 1935-ലെ ദേശീയ തൊഴിൽബന്ധ നിയമം (National Labor Relations Act — NLRA) പ്രകാരം, വൈൽഡ്കാറ്റ് പണിമുടക്കുകൾ നിയമവിരുദ്ധമാണെന്നും അവയിൽ പങ്കെടുക്കുന്ന തൊഴിലാളികളെ തൊഴിലുടമകൾക്ക് പിരിച്ചുവിടാമെന്നും ഫെഡറൽ കോടതികൾ വിധിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name="West">{{cite encyclopedia |title = Wildcat Strike | encyclopedia = West's Encyclopedia of American Law | location = Farmington Hills, Mich. | publisher = Thompson/Gale | date = 2005 | isbn = 0-7876-6367-0 }}</ref> എന്നിരുന്നാലും, ഒരു യൂണിയൻ തങ്ങളുടെ താൽപര്യങ്ങളെ മതിയായ രീതിയിൽ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നില്ലെന്ന് തൊഴിലാളികൾക്ക് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ, ആ തൊഴിലാളികൾക്ക് തങ്ങളുടെ തൊഴിലാളി യൂണിയനുമായുള്ള ബന്ധം അവസാനിപ്പിക്കണമെന്ന് ഔപചാരികമായി ദേശീയ തൊഴിൽബന്ധ ബോർഡിനോട് (National Labor Relations Board — NLRB) ആവശ്യപ്പെടാൻ കഴിയും. അത്തരം സാഹചര്യത്തിൽ തൊഴിലാളികൾ നടത്തുന്ന ഏതൊരു പണിമുടക്ക് നടപടിയെയും കാട്ടുപൂച്ച സമര പണിമുടക്ക് എന്ന് വിളിക്കാം. എന്നാൽ, ഇവിടെ നിയമവിരുദ്ധത ഉണ്ടാകണമെന്നില്ല; കാരണം NLRA-യിലെ സെക്ഷൻ 7-നും 9(a)-നും ഇടയിൽ ഇനി സംഘർഷം നിലനിൽക്കുന്നില്ല. 1974-ലെ മെംഫിസ് ശുചിത്വ പണിമുടക്ക്, ബാൾട്ടിമോർ മുനിസിപ്പൽ പണിമുടക്ക് തുടങ്ങിയ അപ്രതീക്ഷിത സമരങ്ങളായി ആരംഭിക്കുന്ന ചില പണിമുടക്കുകൾ പിന്നീട് അതത് യൂണിയനുകളുടെ നേതൃത്വത്തിന്റെ പിന്തുണയോടെയാണ് നടക്കുന്നത്. == സമകാലിക സംഭവങ്ങൾ == 2018-ൽ, [[വെസ്റ്റ് വിർജീനിയ]]യിലെ (West Virginia) അധ്യാപകർ ഉയർന്ന വേതനവും താങ്ങാനാകുന്ന ആരോഗ്യപരിരക്ഷയും ആവശ്യപ്പെട്ട് പണിമുടക്ക് നടത്തി. യൂണിയൻ നേതൃത്വത്തിന്റെ തുടർച്ചയായ ഔദ്യോഗിക അനുമതിയില്ലാതെ നടന്നതിനാൽ, ഈ പണിമുടക്ക് ഒരു വൈൽഡ്കാറ്റ് പണിമുടക്കായി (wildcat strike) മാറി.<ref>{{cite magazine |url=https://jacobinmag.com/2018/03/west-virginia-teachers-strike-activist-interview |title=The Strike Is On |author=<!-- Interview by -->Eric Blanc |date=2018-03-01 |website=jacobinmag.com}}</ref> 2018-ൽ, മെച്ചപ്പെട്ട ശമ്പളവും സ്കൂളുകൾക്കുള്ള കൂടുതൽ ധനസഹായവും ആവശ്യപ്പെട്ട് അധ്യാപകർ നടത്തിയ സമാനമായ കാട്ടുപൂച്ച സമര പണിമുടക്കുകൾ [[ഒക്ലഹോമ]], [[കെന്റക്കി]], [[കൊളറാഡോ]], [[അരിസോണ]] എന്നിവിടങ്ങളിലും നടന്നു.<ref>{{cite web |url=https://www.theguardian.com/us-news/2018/apr/02/teachers-wildcat-strikes-oklahoma-kentucky-west-virginia |title=Wave of teachers' wildcat strikes spreads to Oklahoma and Kentucky |first=Mike |last=Elk |date=2 April 2018 |website=The Guardian}}</ref> 2020-ൽ, [[യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് കാലിഫോർണിയ, സാന്താക്രൂസ്]] (UC Santa Cruz) സർവകലാശാലയിലെ ബിരുദാനന്തര വിദ്യാർത്ഥികൾ, [[സാന്റാ ക്രൂസ് കൗണ്ടി]]യിലെ ഉയർന്ന വാടകച്ചെലവിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ ജീവിതച്ചെലവിനനുസരിച്ചുള്ള വേതന ക്രമീകരണം (Cost of Living Adjustment — COLA) ആവശ്യപ്പെട്ട് പണിമുടക്ക് നടത്തി. 2020-ന്റെ അവസാനം, NBA, WNBA, MLB, MLS, NHL എന്നീ കായിക ലീഗുകളിലും വൈൽഡ്കാറ്റ് പണിമുടക്കുകൾ നടന്നു. ജേക്കബ് ബ്ലേക്കിനെ (Jacob Blake) വെടിവെച്ച സംഭവത്തെത്തുടർന്നുള്ള പോലീസ് അതിക്രമത്തിനെതിരെ പ്രതിഷേധിച്ചായിരുന്നു ഈ പണിമുടക്കുകൾ.<ref name="Time">{{cite news |last1=Gregory |first1=Sean |title=Why Jacob Blake's Shooting Sparked an Unprecedented Sports Boycott |url=https://time.com/5883892/boycott-nba-mlb-wnba-jacob-blake/ |access-date=August 28, 2020 |publisher=Time U.S.A. LLC |date=August 27, 2020 |archive-date=February 10, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210210063639/https://time.com/5883892/boycott-nba-mlb-wnba-jacob-blake/ |url-status=dead }}</ref> == വിയറ്റ്നാം == വിയറ്റ്നാമിൽ എല്ലാ തൊഴിലാളികളും വിയറ്റ്നാം ജനറൽ കോൺഫെഡറേഷൻ ഓഫ് ലേബറുമായി (Vietnam General Confederation of Labor) ബന്ധമുള്ള ഒരു യൂണിയനിൽ അംഗങ്ങളാകേണ്ടതുണ്ട്. ഈ സ്ഥാപനത്തോടുള്ള തൊഴിലാളികളുടെ അവിശ്വാസം കാരണം, രാജ്യത്ത് നടക്കുന്ന ഏകദേശം എല്ലാ പണിമുടക്കുകളും കാട്ടുപൂച്ച സമര പണിമുടക്കുകളാണ് (wildcat strikes). ==അവലംബം== {{Reflist}} ==ഉറവിടങ്ങൾ== * {{cite book |doi=10.5406/illinois/9780252040818.001.0001 |title=Against Labor |url=https://archive.org/details/isbn_9780252040818 |date=2017 |isbn=978-0-252-04081-8 |editor-last1=Feurer |editor-last2=Pearson |editor-first1=Rosemary |editor-first2=Chad }} * {{cite book |last1=Green |first1=James R. |date=1983 |title=Workers' Struggles, Past and Present: A 'Radical America' Reader |publisher=Temple University Press |doi=10.2307/j.ctv6mtdnm |doi-access=free |isbn=978-1-4399-1784-8 |oclc=1060587482 |jstor=j.ctv6mtdnm |jstor-access=free |id={{Project MUSE|59700|type=book}} }} * {{cite book |last1=Lichtenstein |first1=Nelson |title=Labor's War At Home: The CIO In World War II |date=2010 |publisher=Temple University Press |id={{Project MUSE|9671|type=book}} |isbn=978-1-4399-0423-7 |oclc=806203257 }} * {{cite book |last1=Sparrow |first1=Bartholomew H. |title=From the Outside In: World War II and the American State |date=2014 |publisher=Princeton University Press |isbn=978-1-4008-6421-8 |oclc=884012522 }} * {{cite book |last1=White |first1=Ahmed |title=The Last Great Strike: Little Steel, the CIO, and the Struggle for Labor Rights in New Deal America |url=https://archive.org/details/lastgreatstrikel0000whit_e2f9 |date=2016 |publisher=Univ of California Press |isbn=978-0-520-96101-2 |oclc=1030354396 }} ==കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക്== * {{cite journal |last1=Fantasia |first1=Richard |title=The wildcat strike and industrial relations |journal=Industrial Relations Journal |date=June 1983 |volume=14 |issue=2 |pages=74–86 |doi=10.1111/j.1468-2338.1983.tb00449.x }} * {{cite book |last1=Gouldner |first1=Alvin Ward |title=Wildcat Strike |url=https://archive.org/details/wildcatstrike00goul |date=1954 |publisher=Antioch Press |isbn=978-0-87338-088-1 |oclc=590533200 }} * {{cite journal |last1=Jennings |first1=Edward |title=Wildcat! The wartime strike wave in auto |url=https://archive.org/details/sim_radical-america_july-august-1975_9_4-5/page/77 |journal=Radical America |volume=9 |issue=4–5 |date=1975 |pages=77–105 }} * {{cite journal |last1=Kavcic |first1=Bogdan |last2=Cibron |first2=Andreja |title=Strike Action in a Self-managed Enterprise: The Ravne Iron Works – A Case Study |url=https://archive.org/details/sim_employee-relations_1992_14_1/page/48 |journal=Employee Relations |date=1992 |volume=14 |issue=1 |pages=48–63 |doi=10.1108/01425459210007703 }} * {{cite journal |last1=Keeran |first1=Roger R. |title='Everything for Victory': Communist Influence in the Auto Industry during World War II |url=https://archive.org/details/sim_science-society_spring-1979_43_1/page/n2 |journal=Science & Society |date=1979 |volume=43 |issue=1 |pages=1–28 |doi=10.1177/003682377904300101 |jstor=40402146 }} * {{cite book |doi=10.1007/978-3-030-05375-8_2 |chapter=A New Theory of Strikes: Moving Beyond Eurocentrism |title=Mass Strikes and Social Movements in Brazil and India |series=Studies in the Political Economy of Public Policy |date=2019 |last1=Nowak |first1=Jörg |pages=25–95 |isbn=978-3-030-05374-1 |s2cid=188792017 }} ==ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ== {{Wiktionary|wildcat strike}} * [https://www.ilo.org/public/english/dialogue/ifpdial/info/national/ire.htm#15 Labour Law Profile: Ireland] {{Organized labor}} {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:തൊഴിൽ തർക്കങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ലേബർ മന്ത് ഓൺലൈൻ കാമ്പെയ്ൻ 2026 തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ ഭാഗമായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങൾ]] 407n5rhebvmeukzlmub33imxjqt7ugd 0 671436 4673227 4665817 2026-10-03T22:06:00Z InternetArchiveBot 146798 Bluelink 3 books for [[വിക്കിപീഡിയ:പരിശോധനായോഗ്യത|പരിശോധനായോഗ്യത]] (20261003)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 4673227 wikitext text/x-wiki {{copy edit|for=വിവർത്തനത്തിലെ യാന്ത്രികത|date=2026 സെപ്റ്റംബർ}} {{prettyurl|Taft–Hartley Act}}{{Infobox U.S. legislation | name = Labor Management Relations Act, 1947 | fullname = An Act to amend the National Labor Relations Act, to provide additional facilities for the mediation of labor disputes affecting commerce, to equalize legal responsibilities of labor organizations and employers, and for other purposes. | nickname = Taft–Hartley Act | enacted by = 80th | effective date = June 23, 1947 | public law url = | cite public law = {{USPL|80|101}} | cite statutes at large = {{usstat|61|136}} | acts amended = | title amended = [[Title 29 of the United States Code|29 U.S.C.: Labor]] | sections created = {{Usc-title-chap|29|7}} §§ 141–197 | sections amended = | leghisturl = | introducedin = House | introducedbill = {{USBill|80|H.R.|3020}} | introducedby = [[Fred A. Hartley, Jr.]] ([[Republican Party (United States)|R]]–[[New Jersey|NJ]]) | introduceddate = April 10, 1947 | committees = | passedbody1 = House | passeddate1 = April 17, 1947 | passedvote1 = [https://www.govtrack.us/congress/votes/80-1947/h27 308-107] | passedbody2 = Senate | passeddate2 = May 13, 1947 | passedvote2 = [https://www.govtrack.us/congress/votes/80-1947/s56 68-24], in lieu of {{USBill|80|S.|1126}} | conferencedate = June 4, 1947 | passedbody3 = House | passeddate3 = June 4, 1947 | passedvote3 = 320-79 | agreedbody3 = <!-- used when the other body agrees without going into committee --> | agreeddate3 = <!-- used when the other body agrees without going into committee --> | agreedvote3 = <!-- used when the other body agrees without going into committee --> | agreedbody4 = <!-- used if agreedbody3 further amends legislation --> | agreeddate4 = <!-- used if agreedbody3 further amends legislation --> | agreedvote4 = <!-- used if agreedbody3 further amends legislation --> | passedbody4 = Senate | passeddate4 = June 6, 1947 | passedvote4 = 54-17 | signedpresident = | signeddate = | unsignedpresident = <!-- used when passed without presidential signing --> | unsigneddate = <!-- used when passed without presidential signing --> | vetoedpresident = [[Harry S. Truman]] | vetoeddate = June 20, 1947 | overriddenbody1 = House | overriddendate1 = June 20, 1947 | overriddenvote1 = [https://www.govtrack.us/congress/votes/80-1947/h49 331-83] | overriddenbody2 = Senate | overriddendate2 = June 23, 1947 | overriddenvote2 = [https://www.govtrack.us/congress/votes/80-1947/s86 68-25] | amendments = [[Labor Management Reporting and Disclosure Act]] | SCOTUS cases = {{ubl|''[[American Communications Ass'n v. Douds]]'', {{ussc|339|382|1950}}|''[[Garner v. Teamsters Local 776]]'', {{ussc|346|485|1953}}|''[[Construction Workers v. Laburnum Construction Corp.]]'', {{ussc|347|656|1954}}|''[[Weber v. Anheuser-Busch, Inc.]]'', {{ussc|348|468|1955}}|''[[Machinists v. Gonzales]]'', {{ussc|356|617|1958}}|''[[Linn v. United Plant Guard Workers]]'', {{ussc|383|53|1966}}|''[[Granite Rock Co. v. Teamsters]]'', {{ussc|561|287|2010}}|''[[Unite Here Local 355 v. Mulhall]]'', {{ussc|571|83|2013}}|''[[Starbucks Corporation v. McKinney]]'', {{ussc|docket=23-367|volume=602|year=2024}}}} }}തൊഴിലാളി യൂണിയനുകളുടെ (labor unions) പ്രവർത്തനങ്ങളെയും അധികാരത്തെയും നിയന്ത്രിക്കുന്ന യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സിന്റെ ഒരു ഫെഡറൽ നിയമമാണ് '''ടാഫ്റ്റ്–ഹാർട്ട്‌ലേ ആക്ട് ''' (Taft–Hartley Act). ഈ നിയമം ലേബർ മാനേജ്‌മെന്റ് റിലേഷൻസ് ആക്ട് (Labor Management Relations Act, 1947), എന്നുമറിയപ്പെടുന്നു. പ്രസിഡൻറ് ഹാരി എസ്. ട്രൂമാന്റെ (Harry S. Truman) നിഷേധാധികാരം മറികടന്ന് 80-ാമത് യു.എസ്. കോൺഗ്രസ് ഈ നിയമം പാസാക്കി. 1947 ജൂൺ 23-ന് ഇത് നിയമമായി പ്രാബല്യത്തിൽ വന്നു. 1945-ലും 1946-ലും ഉണ്ടായ വലിയ പണിമുടക്ക് തരംഗത്തിന്റെ (strike wave) പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് ടാഫ്റ്റ്–ഹാർട്ട്‌ലേ ആക്ട് അവതരിപ്പിച്ചത്. റിപ്പബ്ലിക്കൻ പാർട്ടിയുടെ നിയന്ത്രണത്തിലായിരുന്ന 80-ാമത് കോൺഗ്രസ് ഈ നിയമം പാസാക്കിയെങ്കിലും, കോൺഗ്രസിലെ ഡെമോക്രാറ്റുകളിൽനിന്നും ഇതിന് ഗണ്യമായ പിന്തുണ ലഭിച്ചു. ഇവരിൽ പലരും റിപ്പബ്ലിക്കൻ അംഗങ്ങളോടൊപ്പം ചേർന്ന് ട്രൂമാന്റെ നിഷേധാധികാരം മറികടക്കാൻ വോട്ട് ചെയ്തു. ട്രൂമാൻ അധികാരത്തിൽനിന്ന് ഒഴിഞ്ഞ ശേഷവും ഈ നിയമത്തിനെതിരായ എതിർപ്പ് തുടർന്നു. എന്നിരുന്നാലും, നിയമം ഇന്നും പ്രാബല്യത്തിലുണ്ട്. 1935 ലെ നാഷണൽ ലേബർ റിലേഷൻസ് ആക്ടിൽ (NLRA) ടാഫ്റ്റ്-ഹാർട്ട്‌ലേ ആക്റ്റ് ഭേദഗതി വരുത്തി, യൂണിയൻ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ പുതിയ നിയന്ത്രണങ്ങൾ ചേർക്കുകയും പുതിയ യൂണിയൻ-പ്രത്യേകമായ അന്യായ തൊഴിൽ സമ്പ്രദായം (Unfair Labor Practice - ULP) നിശ്ചയിക്കുകയും ചെയ്തു. ടാഫ്റ്റ്–ഹാർട്ട്‌ലേ ആക്ട് നിരോധിച്ച പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ജൂറിസ്ഡിക്ഷണൽ പണിമുടക്കുകൾ (jurisdictional strikes), [[കാട്ടുപൂച്ച സമരം|കാട്ടുപൂച്ച സമര]] പണിമുടക്കുകൾ (wildcat strikes), ഐക്യദാർഢ്യ പണിമുടക്കുകൾ അല്ലെങ്കിൽ രാഷ്ട്രീയ പണിമുടക്കുകൾ (solidarity or political strikes), ദ്വിതീയ ബഹിഷ്‌കരണങ്ങൾ (secondary boycotts), സെക്കൻഡറി പിക്കറ്റിംഗ്, മാസ്സ് പിക്കറ്റിംഗ് (picketing), ക്ലോസ്ഡ് ഷോപ്പുകൾ (closed shops), കൂടാതെ യൂണിയനുകൾ ഫെഡറൽ രാഷ്ട്രീയ പ്രചാരണങ്ങൾക്ക് നൽകുന്ന ധനസഹായം എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. യൂണിയൻ അംഗത്വം നിർബന്ധമാക്കുന്ന യൂണിയൻ ഷോപ്പുകൾ (union shops) നിരോധിക്കുന്ന റൈറ്റ്-ടു-വർക്ക് നിയമങ്ങൾ (right-to-work laws) സംസ്ഥാനങ്ങൾക്ക് പാസാക്കാനും ഈ ഭേദഗതികൾ അനുമതി നൽകി. ശീതയുദ്ധത്തിന്റെ (Cold War) ആദ്യഘട്ടത്തിൽ നടപ്പാക്കിയ ഈ നിയമം, യൂണിയൻ ഉദ്യോഗസ്ഥർ സർക്കാരിന് മുമ്പാകെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് അല്ലെന്ന സത്യവാങ്മൂലം (non-communist affidavit) ഒപ്പിട്ട് സമർപ്പിക്കണമെന്നും വ്യവസ്ഥ ചെയ്തു. == പശ്ചാത്തലം == 1945-ലും 1946-ലും, അഭൂതപൂർവമായ വലിയ പണിമുടക്കുകളുടെ ഒരു തരംഗം [[അമേരിക്ക]]യെ ബാധിച്ചു. 1946 ഫെബ്രുവരിയോടെ ഏകദേശം 20 ലക്ഷം തൊഴിലാളികൾ പണിമുടക്കുകളിലോ മറ്റ് തൊഴിൽ തർക്കങ്ങളിലോ ഏർപ്പെട്ടിരുന്നു. രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധ കാലത്ത് സംഘടിത തൊഴിലാളി പ്രസ്ഥാനം പൊതുവെ പണിമുടക്കുകളിൽ നിന്ന് വിട്ടുനിന്നിരുന്നു. എന്നാൽ യുദ്ധം അവസാനിച്ചതോടെ, യുദ്ധാനന്തര സാമ്പത്തിക വളർച്ചയിൽ നിന്നുള്ള നേട്ടങ്ങളിൽ തങ്ങൾക്കും പങ്കുണ്ടാകണമെന്ന് തൊഴിലാളി നേതാക്കൾ ശക്തമായി ആഗ്രഹിച്ചു.{{sfn|McCoy|1984|pp=49–51, 57}} 1930-കളുടെ തുടക്കത്തിനുശേഷം 1946-ലെ ഇടക്കാല തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ ആദ്യമായി റിപ്പബ്ലിക്കൻ പാർട്ടിക്ക് കോൺഗ്രസിന്റെ മേൽ നിയന്ത്രണം നേടിക്കൊടുത്തു.{{sfn|McCoy|1984|pp=93–95}}പുതുതായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട നിരവധി കോൺഗ്രസ് അംഗങ്ങൾ ശക്തമായ യാഥാസ്ഥിതിക നിലപാടുകളുള്ളവരായിരുന്നു. തൊഴിലാളികൾക്ക് യൂണിയനുകളിൽ ചേരാനും, കൂട്ടായ വിലപേശൽ നടത്താനും, പണിമുടക്കുകളിൽ ഏർപ്പെടാനും അവകാശം നൽകിയിരുന്ന 1935-ലെ നാഷണൽ ലേബർ റിലേഷൻസ് ആക്റ്റ് (National Labor Relations Act) അഥവാ [[വാഗ്നർ ആക്റ്റ്]] (Wagner Act) പോലുള്ള ന്യൂ ഡീൽ നിയമങ്ങളെ റദ്ദാക്കുകയോ അവയുടെ പ്രാബല്യം കുറയ്ക്കുകയോ ചെയ്യാൻ അവർ ശ്രമിച്ചു.<ref name="wagner1">{{cite web |last1=Wagner |first1=Steven |title=How Did the Taft-Hartley Act Come About? |date=October 14, 2002 |url=https://historynewsnetwork.org/article/1036 |publisher=History News Network}}</ref> റിപ്പബ്ലിക്കൻ സെനറ്റർ റോബർട്ട് എ. ടാഫ്റ്റും (Robert A. Taft) റിപ്പബ്ലിക്കൻ കോൺഗ്രസ് അംഗം ഫ്രെഡ് എ. ഹാർട്ട്‌ലി ജൂനിയറും (Fred A. Hartley Jr.) യൂണിയനുകളുടെ അധികാരം പരിമിതപ്പെടുത്താനും പണിമുടക്കുകൾ തടയാനും പ്രത്യേകം നിയമനിർദ്ദേശങ്ങൾ അവതരിപ്പിച്ചു. ടാഫ്റ്റിന്റെ ബിൽ സെനറ്റിൽ 68–24 എന്ന ഭൂരിപക്ഷത്തിൽ പാസായി. എന്നാൽ റിപ്പബ്ലിക്കൻ സെനറ്റർ വെയ്ൻ മോർസ് (Wayne Morse) ഉൾപ്പെടെയുള്ള മിതവാദികൾ അതിലെ ചില ആദ്യകാല വ്യവസ്ഥകൾ നീക്കം ചെയ്തു. അതേസമയം, കൂടുതൽ ശക്തമായ ഹാർട്ട്‌ലേ ബിൽ പ്രതിനിധിസഭയിൽ 308–107 എന്ന ഭൂരിപക്ഷത്തിൽ പാസായി. പിന്നീട് കോൺഗ്രഷണൽ കോൺഫറൻസ് കമ്മിറ്റിയിൽ നിന്ന് പുറത്തുവന്ന ടാഫ്റ്റ്–ഹാർട്ട്‌ലേ ബിൽ, സെനറ്റിന്റെയും പ്രതിനിധിസഭയുടെയും ബില്ലുകളിലെ വ്യവസ്ഥകൾ സംയോജിപ്പിച്ചു.{{sfn|Bowen|2011|pp=49–51}}നാഷണൽ അസോസിയേഷൻ ഓഫ് മാനുഫാക്ചറേഴ്‌സ് (National Association of Manufacturers) ഉൾപ്പെടെയുള്ള വൻകിട ബിസിനസ് ലോബികൾ ഈ ബില്ലിനെ ശക്തമായി പിന്തുണച്ചു.<ref name="McCarthy"/> [[File:David Dubinsky gives a speech against the Hartley-Taft bill, with Luigi Antonini in the audience, May 4, 1947. (5278798677).jpg|thumb|ഇന്റർനാഷണൽ ലേഡീസ് ഗാർമെന്റ് വർക്കേഴ്സ് യൂണിയന്റെ (International Ladies Garment Workers Union) ഡേവിഡ് ഡുബിൻസ്കി (David Dubinsky), 1947 മേയ് 4-ന് ടാഫ്റ്റ്–ഹാർട്ട്‌ലേ നിയമത്തിനെതിരെ പ്രസംഗിക്കുന്നു.]] ബില്ലിനോട് എങ്ങനെ പ്രതികരിക്കണമെന്ന് ആലോചിക്കാൻ നിരവധി ദിവസങ്ങൾ ചെലവഴിച്ചശേഷം, പ്രസിഡന്റ് ട്രൂമൻ ടാഫ്റ്റ്–ഹാർട്ട്‌ലേ ബില്ലിനെ വീറ്റോ ചെയ്തു. കോൺഗ്രസിനയച്ച ശക്തമായ സന്ദേശത്തിൽ, ഈ നിയമം “സ്വതന്ത്ര അഭിപ്രായപ്രകടനത്തിലേക്കുള്ള അപകടകരമായ കടന്നുകയറ്റം” ആണെന്ന് അദ്ദേഹം വിശേഷിപ്പിച്ചത്<ref>{{Cite web|url=https://millercenter.org/the-presidency/presidential-speeches/june-20-1947-veto-taft-hartley-bill|title=June 20, 1947: On the Veto of the Taft-Hartley Bill|date=October 20, 2016|website=Miller Center|language=en|access-date=February 22, 2019}}</ref> അതേസമയം, തൊഴിലാളി നേതാക്കൾ ഈ നിയമത്തെ “അടിമത്തൊഴിൽ ബിൽ” (slave-labor bill) എന്ന് പരിഹസിക്കുകയുണ്ടായി.<ref>{{cite news |url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,797962,00.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20080416175321/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,797962,00.html |url-status=dead |archive-date=April 16, 2008 |magazine=Time |title=National Affairs: Barrel No. 2 |date=June 23, 1947 |access-date=May 24, 2010}}</ref> വീറ്റോ മറികടക്കാനുള്ള ശ്രമം തടയാൻ ട്രൂമൻ പരമാവധി ശ്രമിച്ചെങ്കിലും, കോൺഗ്രസ് ഗണ്യമായ ഡെമോക്രാറ്റിക് പിന്തുണയോടെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ വീറ്റോയെ മറികടന്നു. പ്രതിനിധിസഭയിലെ 177 ഡെമോക്രാറ്റുകളിൽ 106 പേരും, സെനറ്റിലെ 42 ഡെമോക്രാറ്റുകളിൽ 20 പേരും വീറ്റോ മറികടക്കുന്നതിന് അനുകൂലമായി വോട്ട് ചെയ്തു.<ref>Benjamin C. Waterhouise, [https://books.google.com/books?id=wYuGAAAAQBAJ&dq=taft+hartley+override+bipartisan&pg=PA53 ''Lobbying in America''], (Princeton University Press, 2013) 53.</ref><ref name=laborstory>{{cite book |last=Nicholson |first=Phillip |title=Labor's Story in the United States |url=https://archive.org/details/laborsstoryinuni0000nich |publisher=Temple University Press |year=2004 |isbn=1-59213-239-1}}</ref> == നിയമത്തിന്റെ ഫലങ്ങൾ == വിഭാഗം 1 (29 U.S.C. § 141-ൽ) വ്യക്തമാക്കുന്നതുപോലെ, നാഷണൽ ലേബർ റിലേഷൻസ് ആക്റ്റിന്റെ (NLRA) ഉദ്ദേശ്യം ഇതാണ്: {{Blockquote|[T] വ്യാപാരത്തിന്റെ (commerce) സുഗമവും പൂർണ്ണവുമായ പ്രവാഹം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുക; വ്യാപാരത്തെ ബാധിക്കുന്ന തൊഴിൽബന്ധങ്ങളിൽ തൊഴിലാളികൾക്കും തൊഴിലുടമകൾക്കും ഉള്ള നിയമാനുസൃത അവകാശങ്ങൾ നിർവചിക്കുക; പരസ്പരത്തിന്റെ നിയമാനുസൃത അവകാശങ്ങളിൽ ഏതെങ്കിലും ഒരു വിഭാഗം ഇടപെടുന്നത് തടയുന്നതിനായി ക്രമബദ്ധവും സമാധാനപരവുമായ നടപടിക്രമങ്ങൾ ഒരുക്കുക; വ്യാപാരത്തെ ബാധിക്കുന്ന പ്രവർത്തനങ്ങളുള്ള തൊഴിലാളി സംഘടനകളുമായുള്ള ബന്ധങ്ങളിൽ വ്യക്തിഗത തൊഴിലാളികളുടെ അവകാശങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുക; വ്യാപാരത്തെ ബാധിക്കുന്നതും പൊതുക്ഷേമത്തിന് ഹാനികരവുമായ തൊഴിലാളി-മാനേജ്മെന്റ് നടപടികളെ നിർവചിക്കുകയും നിരോധിക്കുകയും ചെയ്യുക; കൂടാതെ വ്യാപാരത്തെ ബാധിക്കുന്ന തൊഴിൽ തർക്കങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് പൊതുജനങ്ങളുടെ അവകാശങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുക.”}} ടാഫ്റ്റ്-ഹാർട്ട്‌ലേയിൽ നടപ്പിലാക്കിയ ഭേദഗതികൾ, യൂണിയനുകളുടെ ഭാഗത്തുനിന്ന് നിരോധിത നടപടികളുടെയോ അന്യായമായ തൊഴിൽ രീതികളുടെയോ ഒരു പട്ടിക NLRA-യിൽ ചേർത്തു, മുമ്പ് തൊഴിലുടമകൾ നടത്തുന്ന അന്യായമായ തൊഴിൽ രീതികൾ മാത്രം നിരോധിച്ചിരുന്നു. ടാഫ്റ്റ്–ഹാർട്ട്‌ലേ നിയമം താഴെപ്പറയുന്നവ നിരോധിച്ചു: *തൊഴിൽ അവകാശ തർക്ക സമരം (jurisdictional strikes) *വൈൽഡ്കാറ്റ് പണിമുടക്കുകൾ (wildcat strikes) *ഐക്യദാർഢ്യ പണിമുടക്കുകൾ അല്ലെങ്കിൽ രാഷ്ട്രീയ പണിമുടക്കുകൾ (solidarity or political strikes) *ദ്വിതീയ ബഹിഷ്‌കരണങ്ങൾ (secondary boycotts) *ദ്വിതീയവും ബഹുജന പിക്കറ്റിംഗും (secondary and mass picketing) *ക്ലോസ്ഡ് ഷോപ്പുകൾ (closed shops) *യൂണിയനുകൾ ഫെഡറൽ രാഷ്ട്രീയ പ്രചാരണങ്ങൾക്ക് നൽകുന്ന ധനസഹായങ്ങൾ. കൂടാതെ, യൂണിയൻ ഭാരവാഹികൾ സർക്കാരിന് മുമ്പാകെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് അല്ലെന്ന സത്യവാങ്മൂലങ്ങൾ (non-communist affidavits) ഒപ്പിട്ട് സമർപ്പിക്കണമെന്നും നിയമം ആവശ്യപ്പെട്ടു. **യൂണിയൻ ഷോപ്പുകൾ (union shops)**ക്ക് കർശനമായ നിയന്ത്രണങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്തി. കൂടാതെ, യൂണിയൻ അംഗത്വമില്ലാത്ത തൊഴിലാളികളിൽ നിന്ന് യൂണിയൻ ഏജൻസി ഫീസ് ഈടാക്കുന്നത് നിരോധിക്കുന്ന “റൈറ്റ്-ടു-വർക്ക്” നിയമങ്ങൾ (right-to-work laws) പാസാക്കാൻ സംസ്ഥാനങ്ങൾക്ക് അനുമതി നൽകി. ഇതിനുപുറമെ, നിലവിലുള്ളതോ ഉടൻ നടക്കാനിരിക്കുന്നതോ ആയ ഒരു പണിമുടക്ക് ദേശീയ ആരോഗ്യത്തിനോ സുരക്ഷയ്ക്കോ ഭീഷണിയാകുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ, ഫെഡറൽ സർക്കാരിന്റെ എക്സിക്യൂട്ടീവ് വിഭാഗത്തിന് നിയമപരമായ പണിമുടക്ക് തടയൽ ഉത്തരവുകൾ (injunctions) നേടാനുള്ള അധികാരവും ഉണ്ടായിരുന്നു.<ref>{{cite web|url=https://www.theatlantic.com/past/docs/issues/60feb/cox.htm |date=February 1960 |title=Strikes and the Public Interest – A Proposal for New Legislation |first=Archibald |last=Cox |author-link=Archibald Cox |work=The Atlantic}}</ref> == തൊഴിൽ അവകാശ തർക്ക സമരം == ടാഫ്റ്റ്–ഹാർട്ട്‌ലേ നിയമം നിരോധിച്ച തൊഴിൽ അവകാശ തർക്ക പണിമുടക്കുകളിൽ (jurisdictional strikes), തങ്ങൾ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന തൊഴിലാളികൾക്ക് ഒരു പ്രത്യേക ജോലി ഏൽപ്പിക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ടാണ് ഒരു യൂണിയൻ പണിമുടക്ക് നടത്തുന്നത്. നിയമം നിരോധിച്ച ദ്വിതീയ ബഹിഷ്‌കരണങ്ങളും (secondary boycotts) കോമൺ സൈറ്റസ് പിക്കറ്റിംഗും (common situs picketing), യൂണിയനുകൾക്ക് തങ്ങളുമായി നേരിട്ടുള്ള തൊഴിൽ തർക്കമില്ലാത്ത, എന്നാൽ ലക്ഷ്യമിടുന്ന മറ്റൊരു സ്ഥാപനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഒരു സ്ഥാപനത്തിനെതിരെ പിക്കറ്റിംഗ് നടത്തുകയോ, പണിമുടക്കുകയോ, ആ സ്ഥാപനത്തിന്റെ സാധനങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ വിസമ്മതിക്കുകയോ ചെയ്യുന്ന നടപടികളാണ്.<ref>29 U.S.C. §§ 151–169 Section 8(b)(4)</ref>പിന്നീട് 1959-ൽ പാസാക്കിയ ലേബർ മാനേജ്മെന്റ് റിപ്പോർട്ടിംഗ് ആൻഡ് ഡിസ്ക്ലോഷർ ആക്റ്റ് (Labor Management Reporting and Disclosure Act), ദ്വിതീയ ബഹിഷ്‌കരണങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഈ നിയന്ത്രണങ്ങൾ കൂടുതൽ കർശനമാക്കി. == പ്രചാരണച്ചെലവുകൾ == ഒന്നാം ഭേദഗതിയെ (First Amendment) കുറിച്ചുള്ള പണ്ഡിതനായ ഫ്ലോയ്ഡ് എബ്രാംസ് (Floyd Abrams) പറയുന്നതനുസരിച്ച്, “ഫെഡറൽ സ്ഥാനാർഥികളെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നതിനോ അവർക്കെതിരെ നിലകൊള്ളുന്നതിനോ യൂണിയനുകളും കോർപ്പറേഷനുകളും സ്വതന്ത്രമായി ചെലവഴിക്കുന്നതിനെ നിരോധിച്ച ആദ്യ നിയമമായിരുന്നു ഇത്.”<ref name=Nation>[http://www.thenation.com/article/157720/debating-citizens-united Debating 'Citizens United'], ''[[The Nation]]'' (January 13, 2011)</ref> == അടച്ചിട്ട കടകൾ == തൊഴിലുടമ തൊഴിലാളി യൂണിയൻ അംഗങ്ങളെ മാത്രമേ നിയമിക്കാവൂ എന്ന് നിർബന്ധമാക്കുന്ന കരാർ വ്യവസ്ഥകളായ ക്ലോസ്ഡ് ഷോപ്പുകൾ (closed shops) നിയമം നിരോധിച്ചു. എന്നാൽ യൂണിയൻ ഷോപ്പുകൾ (union shops) ഇപ്പോഴും അനുവദനീയമാണ്. യൂണിയൻ ഷോപ്പുകളിൽ, പുതുതായി നിയമിക്കപ്പെടുന്ന തൊഴിലാളികൾ ഒരു നിശ്ചിത സമയപരിധിക്കുള്ളിൽ യൂണിയനിൽ അംഗങ്ങളാകേണ്ടതുണ്ട്. നാഷണൽ ലേബർ റിലേഷൻസ് ബോർഡും (National Labor Relations Board) കോടതികളും യൂണിയനുകൾക്ക് യൂണിയൻ സുരക്ഷാ വ്യവസ്ഥകൾ (union security clauses) നടപ്പാക്കാനുള്ള അധികാരത്തിൽ കൂടുതൽ നിയന്ത്രണങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്തി. കൂടാതെ, **ന്യായമായ പ്രതിനിധീകരണത്തിനുള്ള കടമ (duty of fair representation)**യുടെ ഭാഗമായി, എല്ലാ അംഗങ്ങൾക്കും യൂണിയനുകളുടെ സാമ്പത്തിക കാര്യങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള വിശദമായ വിവരങ്ങൾ നൽകണമെന്നും അവ ആവശ്യപ്പെട്ടു. മറുവശത്ത്, നിയമം പാസാക്കിയതിന് ഏതാനും വർഷങ്ങൾക്കുശേഷം, യൂണിയൻ ഷോപ്പിന് അംഗീകാരം നൽകുന്നതിനായി തൊഴിലാളികളുടെ വോട്ടെടുപ്പ് നിർബന്ധമാക്കിയിരുന്ന വ്യവസ്ഥകൾ കോൺഗ്രസ് റദ്ദാക്കി. കാരണം, ഏതാണ്ട് എല്ലാ സാഹചര്യങ്ങളിലും തൊഴിലാളികൾ അത്തരം യൂണിയൻ ഷോപ്പ് വ്യവസ്ഥകൾ അംഗീകരിക്കുന്നതായി വ്യക്തമായിരുന്നു.<ref>{{Cite web |title=1947 Taft-Hartley Substantive Provisions {{!}} National Labor Relations Board |url=https://www.nlrb.gov/about-nlrb/who-we-are/our-history/1947-taft-hartley-substantive-provisions |access-date=2026-07-02 |website=www.nlrb.gov}}</ref> === യൂണിയൻ സുരക്ഷാ വ്യവസ്ഥകൾ === ഈ ഭേദഗതികൾ, യൂണിയൻ ഷോപ്പ് (union shop) പോലുള്ള യൂണിയൻ സുരക്ഷാ വ്യവസ്ഥകൾ (union security clauses) തങ്ങളുടെ അധികാരപരിധിയിൽ പൂർണ്ണമായും നിരോധിക്കാൻ, റൈറ്റ്-ടു-വർക്ക് നിയമങ്ങൾ (right-to-work laws) പാസാക്കുന്നതിനുള്ള അധികാരം വ്യക്തിഗത സംസ്ഥാനങ്ങൾക്കും നൽകി. ടാഫ്റ്റ്–ഹാർട്ട്‌ലേ നിയമത്തിലെ വിഭാഗം 14B പ്രകാരം, യൂണിയനിൽ ചേരാൻ വിസമ്മതിക്കുന്ന തൊഴിലാളികളെ പിരിച്ചുവിടണമെന്ന് കമ്പനികളോട് ആവശ്യപ്പെടുന്ന കരാറുകളോ നിയമപരമായി ബാധകമായ രേഖകളോ യൂണിയനുകൾക്ക് ചർച്ച ചെയ്ത് ഉണ്ടാക്കുന്നത് റൈറ്റ്-ടു-വർക്ക് നിയമം തടയുന്നു.<ref>{{Cite web |last=Staff |first=Right To Work |date=2019-10-01 |title=FAQ - What is 14(b)? |url=https://nrtwc.org/faqs-what-is-14b/ |access-date=2026-07-02 |website=National Right To Work Committee |language=en-US}}</ref>നിലവിൽ, ഡീപ്പ് സൗത്തിലെ (Deep South) എല്ലാ സംസ്ഥാനങ്ങളിലും, കൂടാതെ മിഡ്‌വെസ്റ്റ്, ഗ്രേറ്റ് പ്ലെയിൻസ്, [[റോക്കി മൗണ്ടൻസ്]] മേഖലകളിലെ നിരവധി സംസ്ഥാനങ്ങളിലും റൈറ്റ്-ടു-വർക്ക് നിയമങ്ങൾ നിലവിലുണ്ട്. ഇവയിൽ ആറ് സംസ്ഥാനങ്ങൾ — [[അലബാമ]], [[അരിസോണ]], [[അർക്കൻസാസ്]], [[ഫ്ലോറിഡ]], [[മിസിസിപ്പി]], [[ഒക്ലഹോമ]] — റൈറ്റ്-ടു-വർക്ക് നിയമങ്ങളെ തങ്ങളുടെ സംസ്ഥാന ഭരണഘടനകളിൽ തന്നെ ഉൾപ്പെടുത്തി ഇതിലും ഒരു പടി കൂടി മുന്നോട്ട് പോയിട്ടുണ്ട്. === പണിമുടക്കുകളും ലോക്കൗട്ടുകളും=== ====അറിയിപ്പ് വ്യവസ്ഥകൾ==== ഭേദഗതികൾ പ്രകാരം, ഒരു പുതിയ കൂട്ടായ വിലപേശൽ കരാർ (collective bargaining agreement) നേടുന്നതിനായി പണിമുടക്കുകളോ (strikes) മറ്റ് സാമ്പത്തിക നടപടികളോ സ്വീകരിക്കുന്നതിന് മുമ്പ്, യൂണിയനുകളും തൊഴിലുടമകളും പരസ്പരം കൂടാതെ ചില സംസ്ഥാന, ഫെഡറൽ മധ്യസ്ഥ സ്ഥാപനങ്ങൾക്കും 80 ദിവസത്തെ മുൻകൂർ അറിയിപ്പ് നൽകേണ്ടതായിരുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, ഒരു കരാർ കാലാവധി അവസാനിച്ചതിന് ശേഷം ഏതെങ്കിലും “കൂളിംഗ്-ഓഫ് പിരീഡ്'” (cooling-off period) നിർബന്ധമാക്കിയിരുന്നില്ല. === ദേശീയ അടിയന്തരാവസ്ഥ വ്യവസ്ഥകൾ === 29 U.S.C. § 176-ൽ ക്രോഡീകരിച്ചിരിക്കുന്ന നിയമത്തിലെ സെക്ഷൻ 206, ചില സാഹചര്യങ്ങളിൽ, കമ്പനികളെയും യൂണിയനുകളെയും ചർച്ചകൾ തുടരാൻ നിർബന്ധിക്കുന്ന ഒരു കോടതി ഉത്തരവ് തേടിക്കൊണ്ട് പണിമുടക്കുകളിലോ ലോക്കൗട്ടുകളിലോ ഇടപെടാൻ ഒരു പ്രസിഡന്റിന് അധികാരം നൽകി.<ref name=2023CRSEmergency>[https://crsreports.congress.gov/product/pdf/IF/IF12506 The UAW-Automakers Labor Dispute and Taft-Hartley's National Emergency Provisions], Congressional Research Service (October 2, 2023).</ref> ഈ വിഭാഗപ്രകാരം, ഒരു യഥാർത്ഥമോ ഭീഷണിയിലായതോ ആയ ലോക്ക്ഔട്ട്, അന്തർസംസ്ഥാനമോ വിദേശമോ ആയ “വ്യാപാരം, വാണിജ്യം, ഗതാഗതം, സംപ്രേഷണം അല്ലെങ്കിൽ ആശയവിനിമയം” നടത്തുന്ന ഒരു വ്യവസായത്തിന്റെ മുഴുവൻ ഭാഗത്തെയോ ഗണ്യമായ ഭാഗത്തെയോ ബാധിക്കുന്നുവെന്നും, ഒരു പണിമുടക്കോ ലോക്ക്ഔട്ടോ ഉണ്ടാകുന്നതോ തുടരുന്നതോ “ദേശീയ ആരോഗ്യത്തിനോ സുരക്ഷയ്ക്കോ ഗുരുതരമായ അപകടം സൃഷ്ടിക്കുമെന്ന്” പ്രസിഡന്റിന് നിർണ്ണയിക്കാനായാൽ, പ്രശ്നങ്ങൾ പരിശോധിച്ച് ഒരു റിപ്പോർട്ട് തയ്യാറാക്കുന്നതിനായി പ്രസിഡന്റിന് ഒരു അന്വേഷണ ബോർഡ് (board of inquiry) രൂപീകരിക്കാം.<ref name=2023CRSEmergency/> റിപ്പോർട്ട് ലഭിച്ച ശേഷം, ഒരു ഫെഡറൽ കോടതിയിൽ (federal court) നിന്ന് നിയമപരമായ തടയൽ ഉത്തരവ് (injunction) തേടാൻ പ്രസിഡന്റിന് യു.എസ്. അറ്റോർണി ജനറലിനോട് (U.S. Attorney General) നിർദ്ദേശിക്കാം.<ref name=2023CRSEmergency/> കോടതി ഒരു തടയൽ ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിച്ചാൽ, തൊഴിലാളികളുടെ പണിമുടക്കോ തൊഴിലുടമകളുടെ ലോക്ക്ഔട്ടോ 80 ദിവസത്തേക്ക് നിർത്തിവയ്ക്കപ്പെടും. ഈ കാലയളവിൽ തൊഴിലാളികൾ ജോലിയിൽ തിരിച്ചെത്തണം. അതേസമയം, ഫെഡറൽ മധ്യസ്ഥത-സമരപരിഹാര സേവനത്തിന്റെ (Federal Mediation and Conciliation Service) സഹായത്തോടെ, മാനേജ്മെന്റും യൂണിയനുകളും “തങ്ങളുടെ അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങൾ പരിഹരിക്കാനും ഒത്തുതീർപ്പിലെത്തിക്കാനും എല്ലാ ശ്രമങ്ങളും നടത്തണം.”<ref name=2023CRSEmergency/><ref name=Wiseman>Paul Wiseman, [https://apnews.com/article/port-strike-longshoremen-dockworkers-union-law-27c7eaa7b199fba1903a637eb6c7db0c The president could invoke a 1947 law to try to suspend the dockworkers' strike. Here's how], Associated Press (October 2, 2024).</ref> പ്രസിഡന്റുമാർ ഈ വ്യവസ്ഥ 37 തവണ പ്രയോഗിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name=2023CRSEmergency/> 2002-ൽ, [[ജോർജ് ഡബ്ല്യു. ബുഷ്]] (George W. Bush) പ്രസിഡന്റ് ആയിരിക്കെ, പടിഞ്ഞാറൻ തീരത്തെ ഷിപ്പിംഗ്, ചരക്ക് കയറ്റിറക്ക് കമ്പനികളുമായുള്ള ചർച്ചകൾക്കിടെ ഇന്റർനാഷണൽ ലോങ്ഷോർ ആൻഡ് വെയർഹൗസ് യൂണിയനെ (International Longshore and Warehouse Union) തൊഴിലുടമകൾ നടത്തിയ ലോക്ക്ഔട്ടുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഈ നിയമം പ്രയോഗിച്ചു.<ref name=Greenhouse>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2002/10/09/us/president-invokes-taft-hartley-act-to-open-29-ports.html?pagewanted=all |title=President Invokes Taft-Hartley Act To Open 29 Ports |first1=David E. |last1=Sanger |first2=Steven |last2=Greenhouse |newspaper=The New York Times |date=October 9, 2002}}</ref> 1971-ൽ പ്രസിഡന്റ് [[റിച്ചാർഡ് എം. നിക്സൺ]] (Richard M. Nixon) ലോങ്ഷോർ തൊഴിലാളികളുടെ പണിമുടക്ക് അവസാനിപ്പിക്കാൻ ഇടപെട്ടതിന് ശേഷം, അടിയന്തര വ്യവസ്ഥകൾ വിജയകരമായി പ്രയോഗിച്ച ആദ്യ സംഭവമായിരുന്നു ഇത്.<ref name=Greenhouse/> === ഫെഡറൽ ജീവനക്കാരുടെ പണിമുടക്കിനുള്ള നിരോധനം === നിയമത്തിലെ വിഭാഗം 305, ഫെഡറൽ ജീവനക്കാർ പണിമുടക്കുന്നതിനെ നിരോധിച്ചു.<ref name=Fleischli1968>{{cite journal |last=Fleischli|first=George R.|title=DUTY TO BARGAIN UNDER EXECUTIVE ORDER 10988|journal=Air Force Law Review|date=May–June 1968}}</ref> പിന്നീട് ഈ നിരോധനം റദ്ദാക്കുകയും, അതിന് സമാനമായ ഒരു വ്യവസ്ഥയായ 5 U.S.C. § 7311 കൊണ്ടുവരികയും ചെയ്തു. ഈ വ്യവസ്ഥ പ്രകാരം, “ഒരു പണിമുടക്കിൽ പങ്കെടുക്കുകയോ, അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളുടെ സർക്കാരിനെതിരെ പണിമുടക്കാനുള്ള അവകാശം ഉന്നയിക്കുകയോ ചെയ്യുന്ന” ഏതൊരു വ്യക്തിക്കും ഫെഡറൽ സർക്കാർ ജോലിയിൽ പ്രവേശിക്കാനോ തുടരാനോ കഴിയില്ല.<ref>Kurt L. Hanslowe and John L. Acierno, [https://scholarship.law.cornell.edu/clr/vol67/iss6/2/ Law and Theory of Strikes by Government Employees], 67 Cornell L. Rev. 1055, 1059 n.16 (1982).</ref> === കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് വിരുദ്ധത === ഭേദഗതികൾ പ്രകാരം, നാഷണൽ ലേബർ റിലേഷൻസ് ബോർഡിന്റെ (NLRB) നടപടികളിൽ പങ്കെടുക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു വ്യവസ്ഥയായി, യൂണിയൻ നേതാക്കൾ യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ് തൊഴിൽ വകുപ്പിൽ (United States Department of Labor) സത്യവാങ്മൂലങ്ങൾ സമർപ്പിക്കേണ്ടതായിരുന്നു. അതിൽ തങ്ങൾ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ (Communist Party) പിന്തുണക്കാരല്ലെന്നും, “അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളുടെ സർക്കാരിനെ ബലപ്രയോഗത്തിലൂടെയോ നിയമവിരുദ്ധമോ ഭരണഘടനാവിരുദ്ധമോ ആയ മാർഗങ്ങളിലൂടെയോ അട്ടിമറിക്കാൻ” ശ്രമിക്കുന്ന ഏതെങ്കിലും സംഘടനയുമായി തങ്ങൾക്ക് ബന്ധമില്ലെന്നും പ്രഖ്യാപിക്കേണ്ടതുണ്ടായിരുന്നു. ടാഫ്റ്റ്–ഹാർട്ട്‌ലേ നിയമം പാസാക്കിയതിന് ഒരു വർഷം പിന്നിടുമ്പോഴേക്കും, ഏകദേശം 120 യൂണിയനുകളിൽ നിന്നുള്ള 81,000 യൂണിയൻ ഉദ്യോഗസ്ഥർ ആവശ്യമായ സത്യവാങ്മൂലങ്ങൾ സമർപ്പിച്ചിരുന്നു.<ref name=laborstory/> ഈ വ്യവസ്ഥ ആദ്യം 1950-ലെ സുപ്രീം കോടതി വിധിയായ American Communications Ass'n v. Douds കേസിൽ ശരിവെക്കപ്പെട്ടു. എന്നാൽ 1965-ൽ യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ് v. ബ്രൗൺ കേസിൽ, സുപ്രീം കോടതി ഈ വ്യവസ്ഥ ഒരു ഭരണഘടനാവിരുദ്ധമായ ബിൽ ഓഫ് അറ്റെയിൻഡർ (bill of attainder) ആണെന്ന് വിധിച്ചു<ref>{{cite court |litigants=United States v. Brown (1965) |vol=381|reporter=U.S. |opinion=437 |court=[[Supreme Court of the United States|Supreme Court]] |date=June 7, 1965|url=https://www.law.cornell.edu/supremecourt/text/381/437 |access-date=November 24, 2015 |quote=Held: Section 504 constitutes a bill of attainder and is therefore unconstitutional. }}</ref> === മേൽനോട്ടക്കാരോടുള്ള പെരുമാറ്റം === ഭേദഗതികൾ സൂപ്പർവൈസർമാരെ (supervisors) നിയമത്തിന്റെ പരിരക്ഷയിൽ നിന്ന് വ്യക്തമായി ഒഴിവാക്കി. കൂടാതെ, യൂണിയൻ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഏർപ്പെടുന്നവരോ തൊഴിലുടമയുടെ നിലപാടിനെ പിന്തുണയ്ക്കാത്തവരോ ആയ സൂപ്പർവൈസർമാരെ പിരിച്ചുവിടാൻ തൊഴിലുടമകൾക്ക് അനുമതി നൽകി.<ref name="nrhpinv1">{{cite web|url=http://www.politicalaffairs.net/taft-hartley-signed-60-years-ago/|title=Taft-Hartley Signed 60 Years Ago|last=Gruenberg|first=Mark|date=June 11, 2007|publisher=[[Political Affairs Magazine]]|access-date=June 6, 2012|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130518121009/http://www.politicalaffairs.net/taft-hartley-signed-60-years-ago/|archive-date=May 18, 2013}}</ref> ഭേദഗതികൾ പ്രൊഫഷണൽ ജീവനക്കാരെ (professional employees) നിയമത്തിന്റെ പരിരക്ഷയിൽ നിലനിർത്തിയെങ്കിലും, അവരെ പ്രൊഫഷണൽ അല്ലാത്ത ജീവനക്കാരോടൊപ്പം ഒരേ കൂട്ടായ വിലപേശൽ യൂണിറ്റിൽ (bargaining unit) ഉൾപ്പെടുത്തുന്നതിന് മുമ്പ് പ്രത്യേക നടപടിക്രമങ്ങൾ പാലിക്കണമെന്ന് വ്യവസ്ഥ ചെയ്തു.<ref>{{cite book|title=PUBLIC LAWS-CHS.114, 120-JUNE 21, 23,1947|publisher=80Ta CONG ., 1ST SESS .-CH. 120-June 23, 1947|page=136|url=https://www.loc.gov/law/help/statutes-at-large/80th-congress/session-1/c80s1ch114.pdf}}</ref> === യൂണിയനുകളെ എതിർക്കാനുള്ള തൊഴിലുടമയുടെ അവകാശം === നിയമം, വാഗ്നർ നിയമത്തിലെ (Wagner Act) തൊഴിലുടമകൾ നിഷ്പക്ഷത പാലിക്കണമെന്ന വ്യവസ്ഥയിൽ ഭേദഗതി വരുത്തി. ഇതിലൂടെ തൊഴിലിടങ്ങളിൽ തൊഴിലുടമകൾക്ക് യൂണിയൻ വിരുദ്ധ സന്ദേശങ്ങൾ (anti-union messages) പ്രചരിപ്പിക്കാൻ അനുമതി ലഭിച്ചു.<ref name="McCarthy">Anna McCarthy, ''The Citizen Machine: Governing by Television in 1950s America'', New York: The New Press, 2010, p. 54. {{ISBN|978-1-59558-498-4}}.</ref>യൂണിയൻ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ പേരിൽ ജീവനക്കാരെതിരെ പ്രതികാര നടപടികൾ സ്വീകരിക്കുമെന്ന് ഭീഷണിപ്പെടുത്തുകയോ, യൂണിയനിൽ ചേരുന്നതിന് പകരമായി ജീവനക്കാർക്ക് ഏതെങ്കിലും ആനുകൂല്യങ്ങളോ പ്രോത്സാഹനങ്ങളോ വാഗ്ദാനം ചെയ്യുകയോ ചെയ്യാത്തിടത്തോളം, യൂണിയനുകളോടുള്ള എതിർപ്പ് പ്രകടിപ്പിക്കാൻ തൊഴിലുടമകൾക്ക് ഭരണഘടനാപരമായ അവകാശമുണ്ടെന്ന് നേരത്തേ സുപ്രീം കോടതി പുറപ്പെടുവിച്ച വിധിയെയും ഈ മാറ്റങ്ങൾ സ്ഥിരീകരിച്ചു. കൂടാതെ, ഒരു യൂണിയൻ തങ്ങളുടെ ജീവനക്കാരിൽ ഭൂരിപക്ഷത്തെയും പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നുണ്ടോ എന്ന് നാഷണൽ ലേബർ റിലേഷൻസ് ബോർഡിനോട് (NLRB) നിർണ്ണയിക്കാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടുകൊണ്ട് ഹർജി സമർപ്പിക്കാനുള്ള അവകാശവും തൊഴിലുടമകൾക്ക് ഭേദഗതികൾ നൽകി. അതുപോലെ, ജീവനക്കാർക്ക് തങ്ങളുടെ യൂണിയന്റെ അംഗീകാരം റദ്ദാക്കുന്നതിനായി (decertify) ഹർജി നൽകാനും, നിലവിലുള്ള ഏതെങ്കിലും കൂട്ടായ വിലപേശൽ കരാറിലെ (collective bargaining agreement) യൂണിയൻ സുരക്ഷാ വ്യവസ്ഥകൾ അസാധുവാക്കുന്നതിനായി ഹർജി നൽകാനും അവകാശം ലഭിച്ചു. === നാഷണൽ ലേബർ റിലേഷൻസ് ബോർഡ് === ഭേദഗതികൾ, നാഷണൽ ലേബർ റിലേഷൻസ് ബോർഡിന്റെ (NLRB) ജനറൽ കൗൺസലിന്, നിയമം ലംഘിക്കുന്ന തൊഴിലുടമകൾക്കോ യൂണിയനുകൾക്കോ എതിരെ തടയൽ ഉത്തരവുകൾ (injunctions) തേടുന്നതിനുള്ള വിവേചനാധികാരം നൽകി. യൂണിയനുകൾ നടത്തുന്ന ദ്വിതീയ ബഹിഷ്‌കരണങ്ങളുടെ (secondary boycotts) കാര്യത്തിൽ, ഇത്തരം തടയൽ ഉത്തരവുകൾ തേടുന്നത് വിവേചനാധികാരപരമായ നടപടി എന്നതിനു പകരം നിർബന്ധിത നടപടിയാക്കി നിയമം മാറ്റി. കൂടാതെ, ഭേദഗതികൾ NLRBയുടെ ഭരണപരമായ ഘടനയ്ക്കുള്ളിൽ ജനറൽ കൗൺസലിന്റെ സ്വയംഭരണാധികാരവും (autonomy) സ്ഥാപിച്ചു. ഒരു ദ്വിതീയ ബഹിഷ്‌കരണത്തിലൂടെ ഉണ്ടായ നാശനഷ്ടങ്ങൾക്ക് യൂണിയനുകൾക്കെതിരെ കേസ് ഫയൽ ചെയ്ത് നഷ്ടപരിഹാരം ആവശ്യപ്പെടാനുള്ള അവകാശം കോൺഗ്രസ് തൊഴിലുടമകൾക്കും നൽകി. എന്നാൽ ഇത്തരം പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കെതിരെ തടയൽ ഉത്തരവ് (injunctive relief) തേടാനുള്ള പ്രത്യേക അധികാരം ജനറൽ കൗൺസലിനാണ് നൽകിയിരുന്നത്. == ഫെഡറൽ കോടതികളുടെ അധികാരപരിധി == കൂട്ടായ വിലപേശൽ കരാറുകൾ (collective bargaining agreements) നടപ്പാക്കുന്നതിനായി ഫെഡറൽ കോടതികൾക്ക് അധികാരപരിധി (federal court jurisdiction) നൽകുന്നതിന് ഈ നിയമം വ്യവസ്ഥ ചെയ്തു. പണിമുടക്ക് നിരോധിക്കുന്ന വ്യവസ്ഥ (no-strike clause) ലംഘിച്ച് നടത്തുന്ന പണിമുടക്കുകൾ മൂലം ഉണ്ടാകുന്ന നാശനഷ്ടങ്ങൾക്ക് യൂണിയനുകളെ ഉത്തരവാദികളാക്കാൻ ഫെഡറൽ കോടതികൾക്ക് അധികാരം നൽകുക എന്ന ഉദ്ദേശത്തോടെയാണ് കോൺഗ്രസ് ഈ വകുപ്പ് പാസാക്കിയത്. എന്നാൽ, പ്രായോഗികമായി ഈ നിയമത്തിലെ ഈ ഭാഗം “കൂട്ടായ വിലപേശൽ കരാറുകളെ സംബന്ധിച്ച ഫെഡറൽ കോമൺ ലോ (federal common law)” രൂപപ്പെടുന്നതിനുള്ള അടിസ്ഥാനമായി മാറി. തൊഴിൽ തർക്കങ്ങൾ പരിഹരിക്കുന്നതിന് വ്യവഹാരങ്ങളെയോ (litigation) പണിമുടക്കുകളെയോക്കാൾ ആർബിട്രേഷൻ (arbitration) ആണ് മുൻഗണന നൽകേണ്ട മാർഗമെന്ന സമീപനത്തെയാണ് ഈ ഫെഡറൽ കോമൺ ലോ പിന്തുണച്ചത്. === മധ്യസ്ഥത സേവനം === ==== കോൺസിലിയേഷൻ സേവനം ==== തൊഴിൽ തർക്കങ്ങളിൽ മധ്യസ്ഥത നൽകിക്കൊണ്ടിരുന്ന യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ് കോൺസിലിയേഷൻ സർവീസ് (United States Conciliation Service), തൊഴിൽ വകുപ്പിന്റെ ഭാഗമായിരുന്ന സ്ഥാനത്തുനിന്ന് മാറ്റി, ഒരു സ്വതന്ത്ര ഏജൻസിയായി പുനഃസംഘടിപ്പിച്ചു. ഇതാണ് ഫെഡറൽ മധ്യസ്ഥത-കോൺസിലിയേഷൻ സർവീസ് (Federal Mediation and Conciliation Service)നിലവിലുണ്ടായിരുന്ന സേവനം തൊഴിലാളികൾക്ക് അനുകൂലമായി വളരെ “പക്ഷപാതപരമായിരുന്നു” എന്ന് വ്യവസായ മേഖലയിലെ ചില ശക്തികൾ കരുതിയതും ഈ മാറ്റത്തിനുള്ള ഒരു കാരണമായിരുന്നു.<ref name="nyt-1947">{{cite news | last=Stark | first=Louis | url=https://www.nytimes.com/1947/06/24/archives/analysis-of-the-labor-act-shows-changed-era-at-hand-for-industry.html | title=Analysis of the Labor Act Shows Changed Era at Hand for Industry | newspaper=The New York Times | date=June 24, 1947 | pages=1, 4 }}</ref> === മറ്റ് വ്യവസ്ഥകൾ === ടാഫ്റ്റ്–ഹാർട്ട്‌ലേ ഭേദഗതികൾ പാസാക്കിയ കോൺഗ്രസ്, നോറിസ്–ലാ ഗാർഡിയ ആക്റ്റ് (Norris–La Guardia Act), പണിമുടക്ക് നിരോധിക്കുന്ന വ്യവസ്ഥ (no-strike clause) ലംഘിക്കുന്ന പണിമുടക്കുകൾക്കെതിരെ കോടതികൾക്ക് തടയൽ ഉത്തരവുകൾ പുറപ്പെടുവിക്കാൻ ആവശ്യമായ പരിധിവരെ റദ്ദാക്കുന്നത് പരിഗണിച്ചു. എന്നാൽ അങ്ങനെ ചെയ്യേണ്ടതില്ലെന്ന് കോൺഗ്രസ് തീരുമാനിച്ചു. [[File:Crowd carrying placards and a banner reading, "Repeal Taft-Hartley Act," and "Fair Tax elect Stevenson." (5278847529).jpg|thumb|1952 political march by the [[International Ladies Garment Workers Union]]; among their signs is "Repeal Hartley–Taft Act"]] എന്നിരുന്നാലും, നിരവധി ദശാബ്ദങ്ങൾക്കുശേഷം സുപ്രീം കോടതി, ഒരു കൂട്ടായ വിലപേശൽ കരാറിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ അന്തിമവും നിർബന്ധിതവുമായ ആർബിട്രേഷനു (arbitration) വിധേയമാകുന്ന വിഷയങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് നടത്തുന്ന ഇത്തരം പണിമുടക്കുകൾ തടയാൻ കോടതികൾക്ക് അധികാരം ഈ നിയമം പരോക്ഷമായി നൽകിയിട്ടുണ്ടെന്ന് വിധിച്ചു. ==അനന്തരഫലം== കോൺഗ്രസ് ഓഫ് ഇൻഡസ്ട്രിയൽ ഓർഗനൈസേഷൻസിലെ (Congress of Industrial Organizations — CIO) യൂണിയൻ നേതാക്കൾ, ടാഫ്റ്റ്–ഹാർട്ട്‌ലേ നിയമം റദ്ദാക്കുമെന്ന (എന്നാൽ ഒരിക്കലും നടപ്പാക്കാത്ത) വാഗ്ദാനത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ, 1948-ലെ അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ട്രൂമാനുവേണ്ടി ശക്തമായ പ്രചാരണം നടത്തി.<ref name=prisoners>{{cite book |last=Davis |first=Mike |title=Prisoners of the American Dream: Politics and Economy in the History of the US Working Class |publisher=W. W. Norton & Company |year=2000 |isbn=1-85984-248-8}}</ref>ട്രൂമാൻ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ വിജയിച്ചു. എന്നാൽ, 1950-ൽ [[ഒഹായോ]]യിൽ ടാഫ്റ്റിനെ പരാജയപ്പെടുത്തുന്നതിനായി യൂണിയനുകളുടെ പിന്തുണയോടെ നടത്തിയ ശ്രമം പരാജയപ്പെട്ടു. ഒരു എഴുത്തുകാരൻ ഇതിനെ “തൊഴിലാളി വർഗത്തിന്റെ (അല്ലെങ്കിൽ തൊഴിലാളി പ്രസ്ഥാനങ്ങളുടെ) രാഷ്ട്രീയപരമായ ബലഹീനതകളുടെ തകർപ്പൻ/ഞെട്ടിക്കുന്ന പ്രകടനം” എന്നാണ് വിശേഷിപ്പിച്ചത്.<ref name="lubell1956">{{cite book |title=The Future of American Politics |url=https://archive.org/details/futureofamerican0000samu |publisher=Anchor Press |author=Lubell, Samuel |year=1956 |pages=[https://archive.org/details/futureofamerican0000samu/page/202 202] |edition=2nd|ol = 6193934M}}</ref> ==കുറിപ്പുകൾ== {{Reflist}} ===പരാമർശിച്ച കൃതികൾ=== * {{cite book |last1=Bowen |first1=Michael |title=The Roots of Modern Conservatism: Dewey, Taft, and the Battle for the Soul of the Republican Party |url=https://archive.org/details/rootsofmoderncon0000bowe |date=2011 |publisher=UNC Press Books |isbn=9780807869192}} * {{cite book | last = McCoy | first = Donald R. | year = 1984 | title = The Presidency of Harry S. Truman | publisher = University Press of Kansas | isbn = 978-0-7006-0252-0 | url-access = registration | url = https://archive.org/details/presidencyofharr0000mcco }} ==അവലംബം== * Dean, Adam, and Jonathan Obert. "Rewarded by Friends and Punished by Enemies: The CIO and the Taft-Hartley Act." ''Labor'' 18.3 (2021): 78-113. * McCann, Irving G. ''Why the Taft-Hartley Law?'' New York: [[National Committee to Uphold Constitutional Government|Committee for Constitutional Government]], 1950. * Millis, Harry A. and Brown, Emily Clark. ''From the Wagner Act to Taft-Hartley: A Study of National Labor Policy and Labor Relations''. Chicago: University of Chicago Press, 1950. ==കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക്== * Caballero, Raymond. ''McCarthyism vs. Clinton Jencks.'' Norman: University of Oklahoma Press, 2019. ==ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ== * [https://www.govinfo.gov/content/pkg/COMPS-8190/uslm/COMPS-8190.xml Labor Management Relations Act] ([https://www.govinfo.gov/content/pkg/COMPS-8190/pdf/COMPS-8190.pdf PDF]/[https://www.govinfo.gov/app/details/COMPS-8190/ details]) as amended in the [[United States Government Publishing Office|GPO]] [https://www.govinfo.gov/help/comps Statute Compilations collection] * {{Internet Archive film clip|id=gov.archives.arc.95834|description="Longines Chronoscope with Fred A Hartley"}} {{Portal bar|Law|Organized labor|United States}} {{Harry S. Truman}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Taft-Hartley Act}} [[വർഗ്ഗം:തൊഴിൽ നിയമം]] [[വർഗ്ഗം:ലേബർ മന്ത് ഓൺലൈൻ കാമ്പെയ്ൻ 2026 തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ ഭാഗമായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങൾ]] 0xsrau4wxocv2zpgvu5ns2sqwllc6jy 0 671844 4673290 4671299 2026-10-04T03:05:21Z Martinkottayam 84843 4673290 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | image = Pradhama_Drishtiya_Kuttakkar_Official_Poster.jpeg | caption = തിയേറ്റർ റിലീസ് പോസ്റ്റർ | director = ഷഹാദ് നിലമ്പൂർ | producer = അർജുൻ സെൽവ | writer = പി.എസ്.സുബ്രഹ്മണ്യൻ<br>വിജേഷ് തോട്ടുങ്കൽ | starring = [[പാർവ്വതി തിരുവോത്ത്]]<br>[[മാത്യു തോമസ്]]<br>[[സിദ്ധാർത്ഥ് ഭരതൻ]]<br>[[വിജയരാഘവൻ]] | music = [[മുജീബ് മജീദ്]] | cinematography = [[റോബി വർഗീസ് രാജ്]] | editing = [[ചമൻ ചാക്കോ]] | studio = 11 ഐക്കോൺസ് ഫിലിം പ്രൊഡക്ഷൻസ് | distributor = | released = {{Film date|2026|09|11|df=y}} | runtime = 158 minutes<ref>{{Cite web |date=9 September 2026 |title=''Pradhama Drishtiya Kuttakkar'' (15) |url=https://www.bbfc.co.uk/release/pradhama-drishtiya-kuttakkar-q29sbgvjdglvbjpwwc0xmtiwntcx |access-date=9 September 2026 |publisher=[[British Board of Film Classification]] |language=en}}</ref> | country = ഇന്ത്യ | language = മലയാളം | gross = {{estimation}} {{INR|50 crore}}<ref>{{Cite web |date=27 September 2026 |title=Pradhama Drishtya Kuttakkar box office collection: Parvathy Thiruvothu-starrer crosses Rs 50 crore worldwide|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2026/Sep/27/pradhama-drishtya-kuttakkar-box-office-collection-parvathy-thiruvothu-starrer-crosses-rs-50-crore-worldwide |access-date=27 September 2026 |website=Cinema Express}}</ref> }} മലയാള ഭാഷയിലെ ഒരു കുറ്റാന്വേഷണ, നാടകീയ ചലച്ചിത്രമാണ് '''പ്രഥമ ദൃഷ്ട്യാ കുറ്റക്കാർ'''. [[ഷഹാദ് നിലമ്പൂർ]] സംവിധാനം ചെയ്ത ഈ ചിത്രത്തിൽ [[പാർവ്വതി തിരുവോത്ത്]], [[മാത്യു തോമസ് ]], [[ഉണ്ണിമായ പ്രസാദ്]], [[സിദ്ധാർഥ് ഭരതൻ]] [[വിജയരാഘവൻ]], [[വിനയ് ഫോർട്ട്]], തമിഴ് നടൻ [[ആർ. പാർത്ഥിപൻ]]എന്നിവർ പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങളെ അവതരിപ്പിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web|url=http://www.malayalachalachithram.com/movie.php?i=9168&ln=ml|title=പ്രഥമദൃഷ്ട്യാ കുറ്റക്കാർ(2026)|access-date=2026-03-31 |publisher=മലയാളചലച്ചിത്രം.കോം}}</ref> ശ്യാം മുരളീധരൻ ചിത്രത്തിന് ഗാനങ്ങൾ എഴുതി <ref>{{Cite web|url=https://malayalasangeetham.info/m.php?3775|title=പ്രഥമദൃഷ്ട്യാ കുറ്റക്കാർ(2026)|access-date=2026-03-31|publisher=മലയാളസംഗീതം ഇൻഫൊ|url-status=live}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ചിത്രത്തിന് സംഗീതം നൽകിയിരിക്കുന്നത് [[മുജീബ് മജീദ്]] ആണ്.<ref>{{Cite web|url=https://www.filmibeat.com/malayalam/movies/Pradhama Drishtiya Kuttakkar.html#cast|title=പ്രഥമദൃഷ്ട്യാ കുറ്റക്കാർ(2026)|access-date=2026-03-31 |publisher=ഫിലിം ബീറ്റ്}}</ref> 11 ഐക്കൺ ഫിലിം പ്രൊഡക്ഷൻസിന്റെ ബാനറിൽ അർജുൻ സെൽവയാണ് ഈ ചിത്രം നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്. .<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/pradhama-dhrishtya-kuttakkar-makers-share-the-first-look-motion-poster-for-parvathy-thiruvothu-starrer/articleshow/132637131.cms|title='Pradhama Dhrishtya Kuttakkar': Makers share the first look motion poster for Parvathy Thiruvothu-starrer|access-date=2026-07-26|website=timesofindia.indiatimes.com|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.hollywoodreporterindia.com/features/insight/parvathy-thiruvothu-to-play-a-cop-in-malayalam-thriller-pradhama-drishtiya-kuttakkar|title=Parvathy Thiruvothu To Play A Cop In Malayalam Thriller 'Pradhama Drishtiya Kuttakkar'|access-date=2025-09-15|website=hollywoodreporterindia.com|language=en}}</ref> == കഥാസാരം == ആശ്രിത നിയമനത്തിലൂടെ പോലീസ് കോൺസ്റ്റബിളായ അലീന എബ്രഹാമിന്റെ പ്രൊഫഷണൽ, സ്വകാര്യ ജീവിതത്തിൽ സംഭവിക്കുന്ന അപ്രതീക്ഷിത സാഹചര്യങ്ങളാണ് ചിത്രം അനാവരണം ചെയ്യുന്നത്. പ്രാഥമികമായി ഒരു പ്രാദേശിക പോലീസ് സ്റ്റേഷനുള്ളിൽ ചിത്രീകരിച്ചിരിക്കുന്ന ഈ സിനിമയുടെ കഥ സ്വതവേ തന്നെ പ്രാരബ്ധക്കാരിയായ അവളുടെ മുമ്പിൽ ആകസ്മികമായി സ്റ്റേഷനിൽ വച്ച് നടക്കുന്ന ഒരു സംഭവം വെല്ലുവിളി ഉയർത്തുന്നു. കൊലയാളിയും മയക്കുമരുന്നുകാരനുമായ ഒരുവന് സ്റ്റേഷനിൽ വച്ച് അബദ്ധത്തിൽ വെടിയേൽക്കുന്നു. അലീനയോടൊപ്പം അപ്പോൾ സ്റ്റേഷനിലുണ്ടായിരുന്ന ദാസൻ, ദിവ്യ, ശ്രീനാഥ് എന്നിവർ ഇതിനെ ഒന്നിച്ച് നേരിടാൻ തീരുമാനിക്കുകയും മൃതദേഹം ഇരുചെവിയറിയാതെ മറവു ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നു. അപ്രതീക്ഷിതമായി സംഭവിക്കുന്ന ഈ ക്രിമിനൽ കേസിൽ കുറ്റബോധം, കടമ, വ്യവസ്ഥാപിത നീതി എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള ധാരണകൾ മനസ്സാക്ഷിക്കുമുമ്പിൽ വെല്ലുവിളി ഉയർത്തുമ്പോൾ അതിപ്രഗൽഭനായ ഹാരിസ് മീരാൻ എന്ന ക്രൈംബ്രാഞ്ച് അന്വേഷണോദ്യോഗസ്ഥന്റെ കേസന്വേഷണം ബാഹ്യമായി വെല്ലുവിളി ഉയർത്തുന്നു. ഈ രണ്ടുവെല്ലുവിളികളെയും കൂട്ടുകാരോടൊപ്പം സധൈര്യം അവൾ നേരിടുമ്പോൾ ചിത്രം ഉയർന്ന നിലവാരമുള്ള അന്വേഷണാത്മക ത്രില്ലറായി പരിണമിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/pradhama-dhrishtya-kuttakkar-parvathy-thiruvothu-turns-cop-for-first-time-teams-up-with-vijayaraghavan/articleshow/123826754.cms|title=‘Pradhama Dhrishtya Kuttakkar’: Parvathy Thiruvothu turns cop for first time; teams up with Vijayaraghavan|access-date=2025-09-11|website=timesofindia.indiatimes.com|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/movies-music/news/pradhama-drishtiya-kuttakkar-movie-shooting-updates-j6yic09s|title=പാർവതി തിരുവോത്ത് നായികയാവുന്ന പ്രഥമ ദൃഷ്ട്യാ കുറ്റക്കാർ ചിത്രീകരണം പൂർത്തിയായി|access-date=2025-05-19|website=mathrubhumi.com|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2026/07/26/pradhama-dhrishtya-kuttakkar-first-look-out-parvathy-thiruvothu.html|title=Parvathy Thiruvothu's 'Pradhama Dhrishtya Kuttakkar' gets intriguing first look|access-date=2026-07-26|website=onmanorama.com|language=en}}</ref> ==താരനിര<ref>{{cite web|title=പ്രഥമദൃഷ്ട്യാ കുറ്റക്കാർ(2026)|url= https://www.m3db.com/film/pradhama-drishtya-kuttakkar|accessdate=2025-10-15|publisher=മലയാളം മൂവി& മ്യൂസിക് ഡാറ്റബേസ്|df=dmy-all}}</ref>== {| class="wikitable" |- ! ക്ര.നം. !! താരം !!വേഷം |- |1||[[പാർവ്വതി തിരുവോത്ത്]] ||സി.പി.ഒ അലീന എബ്രഹാം |- |2|| [[വിജയരാഘവൻ]] ||ക്രൈം ബ്രാഞ്ച് ഡിവൈഎസ്പി ഹാരിസ് മീരാൻ |- |3||[[സിദ്ധാർഥ് ഭരതൻ]] ||എഎസ്ഐ ദാസൻ |- |4||[[മാത്യു തോമസ്]] ||സി.പി.ഒ ശ്രീനാഥ് അയ്യപ്പൻ |- |5||[[ഉണ്ണിമായ പ്രസാദ്]] ||സി.പി.ഒ ദിവ്യ അഭിലാഷ് |- |6||[[വിനയ് ഫോർട്ട്]] ||സി ഐ.പ്രതാപ് മോഹൻ |- |7||[[അസിസ് നെടുമങ്ങാട്]] ||എസ്ഐ സേവ്യർ |- |8||[[ലാൽ ജോസ്]] ||ക്രൈംബ്രാഞ്ച് ഡോക്ടർ |- |9||[[ദിനേശ് പ്രഭാകർ]] ||ലോറി ഡ്രൈവർ |- |10||[[നിയാസ് ബക്കർ ]] || അഭിലാഷ് (ദിവ്യയുടെ ഭർത്താവ്) |- |11||[[സിറാജുദ്ദീൻ നാസർ]] ||ജയപ്രകാശൻ |- |12||[[ജയശ്രീ ശിവദാസ്]] ||ശിൽപ ജയപ്രകാശ് |- |13||[[കാതറിൻ മരിയ]] || മീര ജയപ്രകാശിന്റെ സഹായി |- |14||[[മിഥുൻ വേണുഗോപാൽ]] ||സുനിൽ |- |15||[[വൃന്ദ മേനോൻ]] ||പാർവതി |- |16||[[റിനി കെ. രാജൻ]] ||അബ്രഹാമിൻറെ അമ്മ |- |17||[[സുപർണ എസ്]] ||ധന്യ |- |18||[[സൽമാൻ കുട്ടിക്കോട്]] ||അലൻ എബ്രഹാമിന്റെ സഹോദരൻ |- |19||[[ബിബിൻ ജോസഫ് വെട്ടുകാട്ടിൽ]] ||അജി |- |20||[[ആസിഫ് അലി]] ||സിപിഒ എബ്രഹാം (അഥിതി വേഷം) |- |21||[[ആർ. പാർത്ഥിപൻ]] ||റിട്ട. മേജർ വാസുദേവനായി (അഥിതി വേഷം) |- |22||[[ബാലാജി ശർമ്മ]] ||ക്രൈം ബ്രാഞ്ച് - എസ്ഐ സൈനുദ്ദീൻ |- |23||[[ജയരാജൻ കോഴിക്കോട്]] ||എബ്രഹാമിന്റെ അപ്പൻ |- |24||[[ഷിഫ ബാദുഷ]] ||മീരാന്റെ മോൾ |- |25||[[നന്ദിനി ഗോപാലകൃഷ്ണൻ]] ||മീരാന്റെ ഭാര്യ് |} === വികസനം === തന്റെ മുൻ സംവിധാന സംരംഭങ്ങളായ പ്രകാശൻ പറക്കട്ടെ (2022), അനുരാഗ് (2023) എന്നിവയുടെ വിജയത്തെ തുടർന്ന് സംവിധായകൻ ഷഹാദ് ഒരു അന്വേഷണാത്മക ത്രില്ലറായി പ്രഥമ ദൃഷ്ട്യാ കുറ്റക്കാർ എന്ന ചിത്രം പ്രഖ്യാപിച്ചു. പി. എസ്. സുബ്രഹ്മണ്യനും വിജേഷ് തോട്ടിങ്ങലുമാണ് തിരക്കഥ എഴുതിയത്. 11 ഐക്കൺസിന്റെ ബാനറിൽ അർജുൻ സെൽവയാണ് ചിത്രം നിർമ്മിക്കുന്നത്. <ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2025/Sep/12/malayalamnews2025sep11parvathy-thiruvothu-to-play-a-cop-in-pradhama-drishtiya-kuttakkar|title=Parvathy Thiruvothu to play a cop in Pradhama Drishtiya Kuttakkar|access-date=2025-09-13|website=newindianexpress.com|language=en}}</ref> രണ്ട് പതിറ്റാണ്ട് നീണ്ട അഭിനയ ജീവിതത്തിൽ ആദ്യമായി ഒരു പോലീസ് ഓഫീസറായി വേഷമിടുന്ന നായികയായ പാർവതി തിരുവോത്തിന്റെ കരിയറിലെ നാഴികക്കല്ലാണ് ഈ ചിത്രം എന്നത് ശ്രദ്ധേയമാണ്. ഈ കഥാപാത്രത്തിന് അനുയോജ്യമായ ശാരീരികവും മാനസികവുമായ തയ്യാറെടുപ്പുകൾക്ക് അവർ നിരവധി മാസങ്ങൾക്ക് വിധേയയായി.<ref>{{Cite web|url=https://www.timesnownews.com/entertainment-news/malayalam/pradhama-drishtiya-kuttakkar-shoot-of-parvathy-thiruvothus-first-film-as-police-officer-begins-article-153385446|title=Pradhama Drishtiya Kuttakkar: Shoot Of Parvathy Thiruvothu's FIRST Film As Police Officer Begins|access-date=2026-01-02|website=timesnownews.com|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2026/May/18/its-a-wrap-for-parvathy-thiruvothu-starrer-pradhama-drishtiya-kuttakkar|title=It’s a wrap for Parvathy Thiruvothu-starrer Pradhama Drishtiya Kuttakkar|access-date=2026-05-18|website=cinemaexpress.com|language=en}}</ref> === ചിത്രീകരണം === ചിത്രത്തിൻ്റെ ഔദ്യോഗിക പ്രകാശനവും പൂജയും 2026 ജനുവരി 2ന് കൂത്താട്ടുകുളത്ത് നടന്നു. പാർലമെന്റ് അംഗം ജെബി മാതറും പ്രധാന നടി പാർവതി തിരുവോത്തും ചേർന്നാണ് ആദ്യത്തെ ഭദ്രദീപം കത്തിച്ചത്. പ്രധാന ചിത്രീകരണം ഉടൻ ആരംഭിച്ചു. കോട്ടയം, പത്തനംതിട്ട (മണിയാർ), കൂത്താട്ടുകുളം എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിർമ്മിച്ച സെറ്റുകളിലാണ് ചിത്രത്തിൻ്റെ പ്രധാന ഭാഗങ്ങൾ ചിത്രീകരിച്ചത്. പ്രത്യേകിച്ച് കലാസംവിധായകൻ മകേഷ് മോഹനൻ രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത വിപുലമായ പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ സെറ്റിനെ കേന്ദ്രീകരിച്ചായിരുന്നു ഇത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.ottplay.com/news/pradhama-drishtiyal-kuttakkar-parvathy-thiruvothu-mathew-thomas-next-film-thriller-deets-here/83cf2ae144776|title=Pradhama Drishtiyal Kuttakkar: Parvathy-Mathew Thomas' next is an intriguing thriller; Deets here|access-date=2025-09-11|website=ottplay.com|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mallurelease.com/2026/01/pradhama-dhrishtya-kuttakkar-movie.html?m=1|title=Parvathy Thiruvothu's pivotal part in Pradhama Dhrishtya Kuttakkar has begun filming|access-date=2026-01-02|website=mallurelease.com|language=en}}</ref> == സംഗീതം == സമകാലിക മലയാള സിനിമയിലെ ഗാനങ്ങൾക്കും അന്തരീക്ഷ ശബ്ദങ്ങൾക്കും പേരുകേട്ട മുജീബ് മജീദാണ് ചിത്രത്തിന് സംഗീതവും പശ്ചാത്തലസംഗീതവും ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നത്. <ref>{{Cite web|url=https://www.zoomtventertainment.com/south/pradhama-drishtiya-kuttakkar-parvathy-cop-thriller-article-153385936|title=Pradhama Drishtiya Kuttakkar: Filming for Parvathy Thiruvothu's Debut Role as a Police Officer Commences|access-date=2026-01-02|website=zoomtventertainment.com|language=en}}</ref> == റിലീസ് == 2026 സെപ്റ്റംബർ 11ന് പ്രഥമ ദൃഷ്ട്യാ കുറ്റക്കാർ ലോകമെമ്പാടുമുള്ള തിയേറ്ററുകളിൽ പുറത്തിറങ്ങി.<ref>{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2026/Jul/26/parvathy-thiruvothus-pradhama-drishtiya-kuttakkar-gets-a-release-date-motion-poster-unveiled|title=Parvathy Thiruvothu's Pradhama Drishtiya Kuttakkar gets a release date, motion poster unveiled|access-date=2026-08-31|website=cinemaexpress.com|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.filmfare.com/news/south/parvathy-thiruvothu-steps-into-uniform-in-pradhama-drishtiya-kuttakkar-first-look-85099.html|title=Parvathy Thiruvothu Steps Into Uniform In Pradhama Drishtiya Kuttakkar First Look|access-date=2026-07-27|website=filmfare.com|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/movies-music/news/pradhama-drishtiya-kuttakkar-first-look-parvathy-thiruvothu-dwn7cyrb|title=പാർവതിയുടെ ആദ്യപോലീസ് വേഷം; ‘പ്രഥമ ദൃഷ്ട്യാ കുറ്റക്കാർ’ ഫസ്റ്റ്ലുക്ക് മോഷൻ പോസ്റ്റർ പുറത്തിറങ്ങി|access-date=2026-07-26|website=mathrubhumi.com|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2026/Sep/01/pradhama-drishtya-kuttakkar-teaser-parvathy-thiruvothu-navigates-complex-case-in-first-cop-role|title=Pradhama Drishtya Kuttakkar teaser: Parvathy Thiruvothu navigates complex case in first cop role|access-date=2026-09-01|website=cinemaexpress.com|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/movies-music/news/pradhama-drishtya-kuttakkar-teaser-parvathy-thiruvothu-wzamk8xq|title=പാർവതി തിരുവോത്തിന്റെ പോലീസ് കഥാപാത്രം; ‘പ്രഥമ ദൃഷ്ട്യാ കുറ്റക്കാർ’ ടീസർ പുറത്തിറങ്ങി|access-date=2026-09-01|website=mathrubhumi.com|language=en}}</ref> == അവലംബങ്ങൾ == {{Reflist}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * {{IMDb title|38265603|}} [[വർഗ്ഗം:2026-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] begtkwa9nsxevvmv2sapy7tg14nmwq5 0 671882 4673250 4667647 2026-10-04T00:50:53Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4673250 wikitext text/x-wiki {{Infobox school | name = ജി.എൽ.പി.എസ്. കാവനൂർ | image = | image_size = | caption = ജി.എൽ.പി.എസ്. കാവനൂർ | location = കാവനൂർ | country = ഇന്ത്യ | coordinates = | other_name = | type = പൊതുവിദ്യാലയം (സർക്കാർ) | established = {{Start date|1928|df=yes}} | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = മലപ്പുറം | educational_authority = അരീക്കോട് ഉപജില്ല | grades = 1 മുതൽ 4 വരെ | medium_of_language = മലയാളം | website = | udisce_code = 32050100204 | Kerala_school_code = 48210 }} [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ]] [[ഏറനാട് താലൂക്ക്|ഏറനാട് താലൂക്കിൽ]] [[കാവനൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|കാവനൂർ പഞ്ചായത്തിൽ]] കാവനൂർ എന്ന പ്രദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു സർക്കാർ വിദ്യാലയമാണ് '''ജി.എൽ.പി.എസ്. കാവനൂർ'''.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/48210|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-17}}</ref> കേരളസംസ്ഥാന പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിന്റെ കീഴിലുള്ള സ്ഥാപനമാണ് ഇത്. <ref>{{Cite web|url=https://kys.udiseplus.gov.in/|title=udiseplus.gov.in|access-date=September 17, 2026}}</ref> [[ഏറനാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഏറനാട് നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിലും]] വയനാട് ലോകസഭ മണ്ഡലത്തിലുമായാണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 1928 ലാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥാപിതമായത്. മലപ്പുറം ജില്ലാ ആസ്ഥാനത്തു നിന്നും 24 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്താണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. കോഴിക്കോട് അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളത്തിൽ നിന്നും 14 കിലോമീറ്റർ ദൂരമാണ് ഇങ്ങോട്ടുള്ളത്. ==ചരിത്രം== എഴുത്ത് പളളിക്കൂടമായി ആരംഭിച്ച ഈ സ്ഥാപനം 1928 ലാണ് സ്കൂൾ ആയി പ്രവർത്തനമാരംഭിച്ചത് ==ഭൗതിക സൗകര്യങ്ങൾ== ഉച്ചഭക്ഷണ പദ്ധതിക്കായി അടുക്കളയും സ്കൂളിലുണ്ട്. ആകെ 9 ക്ലാസ് മുറികളുണ്ട്. 40.07 സെന്റ് വിസ്തൃതിയുമുള്ള കാമ്പസാണ് ഈ വിദ്യാലയത്തിനുള്ളത്.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/48210|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-17}}</ref> ==അവലംബങ്ങൾ== {{Reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== *[https://web.archive.org/web/20240612113317/https://schoolwiki.in/48210 സ്കൂൾ വിക്കി വെബ്സൈറ്റ്] [[വർഗ്ഗം:അരീക്കോട് വിദ്യാഭ്യാസ ഉപജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] fllmd076gnjdrnjt6404cr04asx93b0 0 671883 4673248 4667643 2026-10-04T00:40:45Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4673248 wikitext text/x-wiki {{Infobox school | name = ജി.എം.എൽ.പി.എസ്. കിഴുപറമ്പ് | image = | image_size = | caption = ജി.എം.എൽ.പി.എസ്. കിഴുപറമ്പ് | location = കിഴുപറമ്പ് | country = ഇന്ത്യ | coordinates = | other_name = | type = പൊതുവിദ്യാലയം (സർക്കാർ) | established = {{Start date|1913|df=yes}} | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = മലപ്പുറം | educational_authority = അരീക്കോട് ഉപജില്ല | grades = 1 മുതൽ 4 വരെ | medium_of_language = മലയാളം | website = | udisce_code = 32050100507 | Kerala_school_code = 48212 }} [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ]] [[ഏറനാട് താലൂക്ക്|ഏറനാട് താലൂക്കിൽ]] [[കീഴുപറമ്പ് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|കീഴുപറമ്പ് പഞ്ചായത്തിൽ]] കിഴുപറമ്പ് എന്ന പ്രദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു സർക്കാർ വിദ്യാലയമാണ് '''ജി.എം.എൽ.പി.എസ്. കിഴുപറമ്പ്'''.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/48212|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-17}}</ref> കേരളസംസ്ഥാന പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിന്റെ കീഴിലുള്ള സ്ഥാപനമാണ് ഇത്. <ref>{{Cite web|url=https://kys.udiseplus.gov.in/|title=udiseplus.gov.in|access-date=September 17, 2026}}</ref> [[ഏറനാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഏറനാട് നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിലും]] വയനാട് ലോകസഭ മണ്ഡലത്തിലുമായാണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 1913 ലാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥാപിതമായത്. മലപ്പുറം ജില്ലാ ആസ്ഥാനത്തു നിന്നും 23 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്താണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. കോഴിക്കോട് അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളത്തിൽ നിന്നും 13 കിലോമീറ്റർ ദൂരമാണ് ഇങ്ങോട്ടുള്ളത്. ==ഭൗതിക സൗകര്യങ്ങൾ== 750 പുസ്തകങ്ങളുള്ള വായനശാലയും വായനാമുറിയും ഈ വിദ്യാലയത്തിനുണ്ട്. ഉച്ചഭക്ഷണ പദ്ധതിക്കായി അടുക്കളയും സ്കൂളിലുണ്ട്. ആകെ 5 ക്ലാസ് മുറികളുണ്ട്. 20 സെന്റ് വിസ്തൃതിയുമുള്ള കാമ്പസാണ് ഈ വിദ്യാലയത്തിനുള്ളത്.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/48212|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-17}}</ref> ==അവലംബങ്ങൾ== {{Reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== *[https://web.archive.org/web/20240613232926/https://schoolwiki.in/48212 സ്കൂൾ വിക്കി വെബ്സൈറ്റ്] [[വർഗ്ഗം:അരീക്കോട് വിദ്യാഭ്യാസ ഉപജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] 1yc53urmiigkas9fbok7g1is5obu4uq 0 671884 4673251 4667648 2026-10-04T00:52:46Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4673251 wikitext text/x-wiki {{Infobox school | name = ജി.എൽ.പി.എസ്. കിഴുപറമ്പ് സൗത്ത് | image = | image_size = | caption = ജി.എൽ.പി.എസ്. കിഴുപറമ്പ് സൗത്ത് | location = കീഴൂരംബലം | country = ഇന്ത്യ | coordinates = | other_name = | type = പൊതുവിദ്യാലയം (സർക്കാർ) | established = {{Start date|1957|df=yes}} | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = മലപ്പുറം | educational_authority = അരീക്കോട് ഉപജില്ല | grades = 1 മുതൽ 4 വരെ | medium_of_language = മലയാളം | website = | udisce_code = 32050100508 | Kerala_school_code = 48213 }} [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ]] [[ഏറനാട് താലൂക്ക്|ഏറനാട് താലൂക്കിൽ]] [[കീഴുപറമ്പ് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|കീഴുപറമ്പ് പഞ്ചായത്തിൽ]] കീഴൂരംബലം എന്ന പ്രദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു സർക്കാർ വിദ്യാലയമാണ് '''ജി.എൽ.പി.എസ്. കിഴുപറമ്പ് സൗത്ത്'''.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/48213|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-17}}</ref> കേരളസംസ്ഥാന പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിന്റെ കീഴിലുള്ള സ്ഥാപനമാണ് ഇത്. <ref>{{Cite web|url=https://kys.udiseplus.gov.in/|title=udiseplus.gov.in|access-date=September 17, 2026}}</ref> [[ഏറനാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഏറനാട് നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിലും]] വയനാട് ലോകസഭ മണ്ഡലത്തിലുമായാണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 1957 ലാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥാപിതമായത്. മലപ്പുറം ജില്ലാ ആസ്ഥാനത്തു നിന്നും 20 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്താണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. കോഴിക്കോട് അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളത്തിൽ നിന്നും 13 കിലോമീറ്റർ ദൂരമാണ് ഇങ്ങോട്ടുള്ളത്. ==ചരിത്രം== 1/06/1957ൽ കോട്ട മരക്കാരുട്ടി ഹാജിയുടെ മാനേജ്മെന്റിൽ ജി ൽ പി സ്കൂൾ കീഴുപറമ്പ സൗത്ത് എന്ന പേരിൽ ഏകാദ്ധ്യാപക വിദ്യാലയമായി പ്രവർത്തനമാരംഭിച്ചു. എൻ വാസു എന്നവരായിരുന്നു ആദ്യ ഹെഡ്മാസ്റ്റർ ==ഭൗതിക സൗകര്യങ്ങൾ== 1400 പുസ്തകങ്ങളുള്ള വായനശാലയും വായനാമുറിയും ഈ വിദ്യാലയത്തിനുണ്ട്. ഉച്ചഭക്ഷണ പദ്ധതിക്കായി അടുക്കളയും സ്കൂളിലുണ്ട്. ആകെ 4 ക്ലാസ് മുറികളുണ്ട്. 20 ഏക്കർ 10 സെന്റ് വിസ്തൃതിയുമുള്ള കാമ്പസാണ് ഈ വിദ്യാലയത്തിനുള്ളത്.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/48213|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-17}}</ref> ==അവലംബങ്ങൾ== {{Reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== *[https://schoolwiki.in/48213 സ്കൂൾ വിക്കി വെബ്സൈറ്റ്] {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[വർഗ്ഗം:അരീക്കോട് വിദ്യാഭ്യാസ ഉപജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] 21csgmxvcrua9z6n7vph8tp0qtbgxhz 0 671934 4673255 4667652 2026-10-04T01:00:11Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4673255 wikitext text/x-wiki {{Infobox school | name = ജി.എൽ.പി.എസ്. കൊഴക്കോട്ടൂർ | image = | image_size = | caption = ജി.എൽ.പി.എസ്. കൊഴക്കോട്ടൂർ | location = കൊഴക്കോട്ടൂർ | country = ഇന്ത്യ | coordinates = | other_name = | type = പൊതുവിദ്യാലയം (സർക്കാർ) | established = {{Start date|1927|df=yes}} | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = മലപ്പുറം | educational_authority = അരീക്കോട് ഉപജില്ല | grades = 1 മുതൽ 4 വരെ | medium_of_language = മലയാളം | website = | udisce_code = 32050100105 | Kerala_school_code = 48214 }} [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ]] [[ഏറനാട് താലൂക്ക്|ഏറനാട് താലൂക്കിൽ]] [[അരീക്കോട് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|അരീക്കോട് പഞ്ചായത്തിൽ]] കൊഴക്കോട്ടൂർ എന്ന പ്രദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു സർക്കാർ വിദ്യാലയമാണ് '''ജി.എൽ.പി.എസ്. കൊഴക്കോട്ടൂർ'''.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/48214|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-17}}</ref> കേരളസംസ്ഥാന പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിന്റെ കീഴിലുള്ള സ്ഥാപനമാണ് ഇത്. <ref>{{Cite web|url=https://kys.udiseplus.gov.in/|title=udiseplus.gov.in|access-date=September 17, 2026}}</ref> [[ഏറനാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഏറനാട് നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിലും]] വയനാട് ലോകസഭ മണ്ഡലത്തിലുമായാണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 1927 ലാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥാപിതമായത്. മലപ്പുറം ജില്ലാ ആസ്ഥാനത്തു നിന്നും 24 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്താണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. കോഴിക്കോട് അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളത്തിൽ നിന്നും 15 കിലോമീറ്റർ ദൂരമാണ് ഇങ്ങോട്ടുള്ളത്. ==ചരിത്രം== ==ഭൗതിക സൗകര്യങ്ങൾ== 1415 പുസ്തകങ്ങളുള്ള വായനശാലയും വായനാമുറിയും ഈ വിദ്യാലയത്തിനുണ്ട്. ഉച്ചഭക്ഷണ പദ്ധതിക്കായി അടുക്കളയും സ്കൂളിലുണ്ട്. ആകെ 10 ക്ലാസ് മുറികളുണ്ട്. 50 സെന്റ് വിസ്തൃതിയുമുള്ള കാമ്പസാണ് ഈ വിദ്യാലയത്തിനുള്ളത്.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/48214|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-17}}</ref> ==അവലംബങ്ങൾ== {{Reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== *[https://schoolwiki.in/48214 സ്കൂൾ വിക്കി വെബ്സൈറ്റ്] {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[വർഗ്ഗം:അരീക്കോട് വിദ്യാഭ്യാസ ഉപജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] hm4wuu56yd62bhjbfbi5m6pqf0uo518 0 671935 4673253 4667650 2026-10-04T00:56:21Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4673253 wikitext text/x-wiki {{Infobox school | name = ജി.എൽ.പി.എസ്. കുനിയിൽ | image = | image_size = | caption = ജി.എൽ.പി.എസ്. കുനിയിൽ | location = കുനിയിൽ | country = ഇന്ത്യ | coordinates = | other_name = | type = പൊതുവിദ്യാലയം (സർക്കാർ) | established = {{Start date|1940|df=yes}} | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = മലപ്പുറം | educational_authority = അരീക്കോട് ഉപജില്ല | grades = 1 മുതൽ 4 വരെ | medium_of_language = മലയാളം | website = | udisce_code = 32050100501 | Kerala_school_code = 48215 }} [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ]] [[ഏറനാട് താലൂക്ക്|ഏറനാട് താലൂക്കിൽ]] [[കീഴുപറമ്പ് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|കീഴുപറമ്പ് പഞ്ചായത്തിൽ]] കുനിയിൽ എന്ന പ്രദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു സർക്കാർ വിദ്യാലയമാണ് '''ജി.എൽ.പി.എസ്. കുനിയിൽ'''.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/48215|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-17}}</ref> കേരളസംസ്ഥാന പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിന്റെ കീഴിലുള്ള സ്ഥാപനമാണ് ഇത്. <ref>{{Cite web|url=https://kys.udiseplus.gov.in/|title=udiseplus.gov.in|access-date=September 17, 2026}}</ref> [[ഏറനാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഏറനാട് നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിലും]] വയനാട് ലോകസഭ മണ്ഡലത്തിലുമായാണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 1940 ലാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥാപിതമായത്. മലപ്പുറം ജില്ലാ ആസ്ഥാനത്തു നിന്നും 23 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്താണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. കോഴിക്കോട് അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളത്തിൽ നിന്നും 13 കിലോമീറ്റർ ദൂരമാണ് ഇങ്ങോട്ടുള്ളത്. ==ചരിത്രം== ==ഭൗതിക സൗകര്യങ്ങൾ== 1427 പുസ്തകങ്ങളുള്ള വായനശാലയും വായനാമുറിയും ഈ വിദ്യാലയത്തിനുണ്ട്. ഉച്ചഭക്ഷണ പദ്ധതിക്കായി അടുക്കളയും സ്കൂളിലുണ്ട്. ആകെ 5 ക്ലാസ് മുറികളുണ്ട്. 30 സെന്റ് വിസ്തൃതിയുമുള്ള കാമ്പസാണ് ഈ വിദ്യാലയത്തിനുള്ളത്.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/48215|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-17}}</ref> ==അവലംബങ്ങൾ== {{Reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== *[https://schoolwiki.in/48215 സ്കൂൾ വിക്കി വെബ്സൈറ്റ്] {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[വർഗ്ഗം:അരീക്കോട് വിദ്യാഭ്യാസ ഉപജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] i17d3r74fk0j6s8nmba3bhoxyj40347 0 671936 4673254 4667651 2026-10-04T00:58:16Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4673254 wikitext text/x-wiki {{Infobox school | name = ജി.എൽ.പി.എസ്. കുനിയിൽ സൗത്ത് | image = | image_size = | caption = ജി.എൽ.പി.എസ്. കുനിയിൽ സൗത്ത് | location = കൂത്തുപറമ്പ് | country = ഇന്ത്യ | coordinates = | other_name = | type = പൊതുവിദ്യാലയം (സർക്കാർ) | established = {{Start date|1957|df=yes}} | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = മലപ്പുറം | educational_authority = അരീക്കോട് ഉപജില്ല | grades = 1 മുതൽ 4 വരെ | medium_of_language = മലയാളം | website = | udisce_code = 32050100502 | Kerala_school_code = 48216 }} [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ]] [[ഏറനാട് താലൂക്ക്|ഏറനാട് താലൂക്കിൽ]] [[കീഴുപറമ്പ് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|കീഴുപറമ്പ് പഞ്ചായത്തിൽ]] കൂത്തുപറമ്പ് എന്ന പ്രദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു സർക്കാർ വിദ്യാലയമാണ് '''ജി.എൽ.പി.എസ്. കുനിയിൽ സൗത്ത്'''.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/48216|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-17}}</ref> കേരളസംസ്ഥാന പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിന്റെ കീഴിലുള്ള സ്ഥാപനമാണ് ഇത്. <ref>{{Cite web|url=https://kys.udiseplus.gov.in/|title=udiseplus.gov.in|access-date=September 17, 2026}}</ref> [[ഏറനാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഏറനാട് നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിലും]] വയനാട് ലോകസഭ മണ്ഡലത്തിലുമായാണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 1957 ലാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥാപിതമായത്. മലപ്പുറം ജില്ലാ ആസ്ഥാനത്തു നിന്നും 20 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്താണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. കോഴിക്കോട് അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളത്തിൽ നിന്നും 17 കിലോമീറ്റർ ദൂരമാണ് ഇങ്ങോട്ടുള്ളത്. ==ചരിത്രം== ജി. എൽ. പി എസ് കുനിയിൽ സൗത്ത് 1957-ൽ സ്ഥാപിതമായി. വിദ്യാഭ്യാസകാര്യങ്ങളിൽ തല്പരരായ പ്രദേശ വാസികൾ താത്കാലിക അടിസ്ഥാനത്തിൽ അവിടുത്തെ മദ്രസ്സയിൽ സ്‌കൂളിന് പ്രവർത്തിക്കാനുള്ള സൗകര്യം ഒരുക്കി കൊടുത്തു. ==ഭൗതിക സൗകര്യങ്ങൾ== 1250 പുസ്തകങ്ങളുള്ള വായനശാലയും വായനാമുറിയും ഈ വിദ്യാലയത്തിനുണ്ട്. ഉച്ചഭക്ഷണ പദ്ധതിക്കായി അടുക്കളയും സ്കൂളിലുണ്ട്. ആകെ 9 ക്ലാസ് മുറികളുണ്ട്. 18.45 സെന്റ് വിസ്തൃതിയുമുള്ള കാമ്പസാണ് ഈ വിദ്യാലയത്തിനുള്ളത്.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/48216|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-17}}</ref> ==അവലംബങ്ങൾ== {{Reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== *[https://web.archive.org/web/20240612090740/https://schoolwiki.in/48216 സ്കൂൾ വിക്കി വെബ്സൈറ്റ്] [[വർഗ്ഗം:അരീക്കോട് വിദ്യാഭ്യാസ ഉപജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] o9w2ws2e99cxs0ira16aynttro33r0c 0 671937 4673252 4667649 2026-10-04T00:54:30Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4673252 wikitext text/x-wiki {{Infobox school | name = ജി.എൽ.പി.എസ്. കുത്തുപറമ്പ് | image = | image_size = | caption = ജി.എൽ.പി.എസ്. കുത്തുപറമ്പ് | location = പാലപ്പറ്റ | country = ഇന്ത്യ | coordinates = | other_name = | type = പൊതുവിദ്യാലയം (സർക്കാർ) | established = {{Start date|1973|df=yes}} | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = മലപ്പുറം | educational_authority = അരീക്കോട് ഉപജില്ല | grades = 1 മുതൽ 4 വരെ | medium_of_language = മലയാളം | website = | udisce_code = 32050100307 | Kerala_school_code = 48217 }} [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ]] [[ഏറനാട് താലൂക്ക്|ഏറനാട് താലൂക്കിൽ]] [[ഊർങ്ങാട്ടിരി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ഊർങ്ങാട്ടിരി പഞ്ചായത്തിൽ]] പാലപ്പറ്റ എന്ന പ്രദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു സർക്കാർ വിദ്യാലയമാണ് '''ജി.എൽ.പി.എസ്. കുത്തുപറമ്പ്'''.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/48217|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-17}}</ref> കേരളസംസ്ഥാന പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിന്റെ കീഴിലുള്ള സ്ഥാപനമാണ് ഇത്. <ref>{{Cite web|url=https://kys.udiseplus.gov.in/|title=udiseplus.gov.in|access-date=September 17, 2026}}</ref> [[ഏറനാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഏറനാട് നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിലും]] വയനാട് ലോകസഭ മണ്ഡലത്തിലുമായാണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 1973 ലാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥാപിതമായത്. മലപ്പുറം ജില്ലാ ആസ്ഥാനത്തു നിന്നും 19 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്താണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. കോഴിക്കോട് അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളത്തിൽ നിന്നും 20 കിലോമീറ്റർ ദൂരമാണ് ഇങ്ങോട്ടുള്ളത്. ==ചരിത്രം== 1997 ൽ ‍ശ്രീ ഇസ് ഹാഖ് കുരിക്കൾ എം എൽ എ പുതിയ കെട്ടിടം ഉത്ഘാടനം ചെയ്തു.ജോസഫ് മാസ്റ്ററാണ് ഈ വിദ്യാലയത്തിന് തുടക്കം കുറിച്ചത്. മികവിന്റെ പാതയിൽ മുന്നേറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഈ വിദ്യാലയം ഒന്നു മുതൽ നാലു വരെ 163 വിദ്യാർത്ഥികളുംഅദ്ധ്യായം നടത്തുന്നു. ==ഭൗതിക സൗകര്യങ്ങൾ== ഉച്ചഭക്ഷണ പദ്ധതിക്കായി അടുക്കളയും സ്കൂളിലുണ്ട്. ആകെ 7 ക്ലാസ് മുറികളുണ്ട്. 1 acre. വിസ്തൃതിയുമുള്ള കാമ്പസാണ് ഈ വിദ്യാലയത്തിനുള്ളത്.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/48217|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-17}}</ref> ==അവലംബങ്ങൾ== {{Reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== *[https://web.archive.org/web/20240612090459/https://schoolwiki.in/48217 സ്കൂൾ വിക്കി വെബ്സൈറ്റ്] [[വർഗ്ഗം:അരീക്കോട് വിദ്യാഭ്യാസ ഉപജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] 674pl9liz62s0y04npuoppdhm2ujgj2 0 671938 4673260 4667743 2026-10-04T01:09:40Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4673260 wikitext text/x-wiki {{Infobox school | name = ജി.എൽ.പി.എസ്. പാലപ്പറ്റ | image = | image_size = | caption = ജി.എൽ.പി.എസ്. പാലപ്പറ്റ | location = പത്തനാപുരം | country = ഇന്ത്യ | coordinates = | other_name = | type = പൊതുവിദ്യാലയം (സർക്കാർ) | established = {{Start date|1954|df=yes}} | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = മലപ്പുറം | educational_authority = അരീക്കോട് ഉപജില്ല | grades = 1 മുതൽ 4 വരെ | medium_of_language = മലയാളം | website = | udisce_code = 32050101101 | Kerala_school_code = 48219 }} [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ]] [[ഏറനാട് താലൂക്ക്|ഏറനാട് താലൂക്കിൽ]] [[എടവണ്ണ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|എടവണ്ണ പഞ്ചായത്തിൽ]] പത്തനാപുരം എന്ന പ്രദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു സർക്കാർ വിദ്യാലയമാണ് '''ജി.എൽ.പി.എസ്. പാലപ്പറ്റ'''.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/48219|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-17}}</ref> കേരളസംസ്ഥാന പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിന്റെ കീഴിലുള്ള സ്ഥാപനമാണ് ഇത്. <ref>{{Cite web|url=https://kys.udiseplus.gov.in/|title=udiseplus.gov.in|access-date=September 17, 2026}}</ref> [[ഏറനാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഏറനാട് നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിലും]] വയനാട് ലോകസഭ മണ്ഡലത്തിലുമായാണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 1954 ലാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥാപിതമായത്. മലപ്പുറം ജില്ലാ ആസ്ഥാനത്തു നിന്നും 22 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്താണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. കോഴിക്കോട് അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളത്തിൽ നിന്നും 15 കിലോമീറ്റർ ദൂരമാണ് ഇങ്ങോട്ടുള്ളത്. ==ഭൗതിക സൗകര്യങ്ങൾ== ഉച്ചഭക്ഷണ പദ്ധതിക്കായി അടുക്കളയും സ്കൂളിലുണ്ട്. ആകെ 8 ക്ലാസ് മുറികളുണ്ട്. 0.47 ഏക്കർ വിസ്തൃതിയുമുള്ള കാമ്പസാണ് ഈ വിദ്യാലയത്തിനുള്ളത്.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/48219|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-17}}</ref> ==അവലംബങ്ങൾ== {{Reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== *[https://web.archive.org/web/20240612120812/https://schoolwiki.in/48219 സ്കൂൾ വിക്കി വെബ്സൈറ്റ്] [[വർഗ്ഗം:അരീക്കോട് വിദ്യാഭ്യാസ ഉപജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] fal8m3fpfylvsvoolquoah5yqflx7bs 0 671939 4673259 4667637 2026-10-04T01:07:46Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4673259 wikitext text/x-wiki {{Infobox school | name = ജി.എൽ.പി.എസ്. പത്തനാപുരം | image = | image_size = | caption = ജി.എൽ.പി.എസ്. പത്തനാപുരം | location = പവണ്ണ | country = ഇന്ത്യ | coordinates = | other_name = | type = പൊതുവിദ്യാലയം (സർക്കാർ) | established = {{Start date|1954|df=yes}} | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = മലപ്പുറം | educational_authority = അരീക്കോട് ഉപജില്ല | grades = 1 മുതൽ 4 വരെ | medium_of_language = മലയാളം | website = | udisce_code = 32050100503 | Kerala_school_code = 48221 }} [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ]] [[ഏറനാട് താലൂക്ക്|ഏറനാട് താലൂക്കിൽ]] [[കീഴുപറമ്പ് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|കീഴുപറമ്പ് പഞ്ചായത്തിൽ]] പവണ്ണ എന്ന പ്രദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു സർക്കാർ വിദ്യാലയമാണ് '''ജി.എൽ.പി.എസ്. പത്തനാപുരം'''.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/48221|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-17}}</ref> കേരളസംസ്ഥാന പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിന്റെ കീഴിലുള്ള സ്ഥാപനമാണ് ഇത്. <ref>{{Cite web|url=https://kys.udiseplus.gov.in/|title=udiseplus.gov.in|access-date=September 17, 2026}}</ref> [[ഏറനാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഏറനാട് നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിലും]] വയനാട് ലോകസഭ മണ്ഡലത്തിലുമായാണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 1954 ലാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥാപിതമായത്. മലപ്പുറം ജില്ലാ ആസ്ഥാനത്തു നിന്നും 19 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്താണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. കോഴിക്കോട് അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളത്തിൽ നിന്നും 18 കിലോമീറ്റർ ദൂരമാണ് ഇങ്ങോട്ടുള്ളത്. ==ചരിത്രം== 1954 - ൽ ശ്രീ നൊട്ടൻ വീടൻ മുഹമ്മദ് എന്ന ചെറിയോൻ,ശ്രീ പുല്ലത്തൊടി മോയിൻ കുട്ടി, ശ്രീ മുത്തേടത് പാറക്കൽ മമ്മദ് ഹാജി , ശ്രീ ചെരക്കപറമ്പൻ യൂസുഫ്‍മൊല്ല എന്നിവരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ശ്രീ വൈത്തിൽതൊടി ഉണ്ണിമമ്മദിന്റെ ചായക്കടയുടെ ചായ്‌പിലാണ്‌ ഈ വിദ്യലയം ആരംഭിച്ചത് . ഡിസ്ട്രിക് ബോർഡിനു കീഴിൽ ഏകാധ്യാപക വിദ്യാലയമായി ആരംഭിച്ച ഈ വിദ്യലയത്തിലെ ആദ്യ അധ്യാപകൻ ശ്രീ എം .എസ് അബ്ദുൽ ഖാദർ ആയിരുന്നു . രണ്ട് വർഷം ഏകാധ്യാപക വിദ്യലയമായി തുടർന്നു . 21 കുട്ടികളാണ് ആദ്യം ചേർന്നത് . പാലക്കാട്ടുകാരനായ ശ്രീ മാധവൻ മാസ്റ്റർ സ്കൂളിൽ അധ്യാപകനായി ചേർന്നു . കുട്ടികൾ വർധിച്ചതനുസരിച് പത്തനാപുരം മദ്രസയുടെ മുന്നിൽ ഷെഡ് കെട്ടി സ്കൂൾ അവിടേക്ക് മാറ്റി . തുടർന്ന് മദ്രസ കെട്ടിടത്തിലേക് മാറി . ==ഭൗതിക സൗകര്യങ്ങൾ== 550 പുസ്തകങ്ങളുള്ള വായനശാലയും വായനാമുറിയും ഈ വിദ്യാലയത്തിനുണ്ട്. ഉച്ചഭക്ഷണ പദ്ധതിക്കായി അടുക്കളയും സ്കൂളിലുണ്ട്. ആകെ 4 ക്ലാസ് മുറികളുണ്ട്. 16.5 സെന്റ് വിസ്തൃതിയുമുള്ള കാമ്പസാണ് ഈ വിദ്യാലയത്തിനുള്ളത്.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/48221|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-17}}</ref> ==അവലംബങ്ങൾ== {{Reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== *[https://web.archive.org/web/20240612175200/https://schoolwiki.in/48221 സ്കൂൾ വിക്കി വെബ്സൈറ്റ്] [[വർഗ്ഗം:അരീക്കോട് വിദ്യാഭ്യാസ ഉപജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] nkk3kidu4ch8uf2gqv2nln6dvikjeds 0 671940 4673261 4667658 2026-10-04T01:17:00Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4673261 wikitext text/x-wiki {{Infobox school | name = ജി.എൽ.പി.എസ്. പാവണ്ണ | image = | image_size = | caption = ജി.എൽ.പി.എസ്. പാവണ്ണ | location = പുത്തലം | country = ഇന്ത്യ | coordinates = | other_name = | type = പൊതുവിദ്യാലയം (സർക്കാർ) | established = {{Start date|1974|df=yes}} | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = മലപ്പുറം | educational_authority = അരീക്കോട് ഉപജില്ല | grades = 1 മുതൽ 4 വരെ | medium_of_language = മലയാളം | website = | udisce_code = 32050100309 | Kerala_school_code = 48222 }} [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ]] [[ഏറനാട് താലൂക്ക്|ഏറനാട് താലൂക്കിൽ]] [[ഊർങ്ങാട്ടിരി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ഊർങ്ങാട്ടിരി പഞ്ചായത്തിൽ]] പുത്തലം എന്ന പ്രദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു സർക്കാർ വിദ്യാലയമാണ് '''ജി.എൽ.പി.എസ്. പാവണ്ണ'''.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/48222|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-17}}</ref> കേരളസംസ്ഥാന പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിന്റെ കീഴിലുള്ള സ്ഥാപനമാണ് ഇത്. <ref>{{Cite web|url=https://kys.udiseplus.gov.in/|title=udiseplus.gov.in|access-date=September 17, 2026}}</ref> [[ഏറനാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഏറനാട് നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിലും]] വയനാട് ലോകസഭ മണ്ഡലത്തിലുമായാണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 1974 ലാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥാപിതമായത്. മലപ്പുറം ജില്ലാ ആസ്ഥാനത്തു നിന്നും 20 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്താണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. കോഴിക്കോട് അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളത്തിൽ നിന്നും 14 കിലോമീറ്റർ ദൂരമാണ് ഇങ്ങോട്ടുള്ളത്. ==ചരിത്രം== 1973 നവംബർ മാസം 5ാം തീയതി വടശ്ശേരി ഗവ. യു. പി. സ്കൂളിൽ നിന്ന് ഡെപ്യൂട്ടേഷനിൽ വന്ന് ചാർജെടുത്ത എം രായിൻ കുട്ടി മാസ്റ്റർ, ഇവിടത്തെ മദ്‍റസയിൽ 102 കുട്ടികളോട് ക‍ൂടി രണ്ട് ഡിവിഷനുകളിലായി ഒന്നാം ക്ലാസ്സ് ആരംഭിച്ചു. അന്നത്തെ പി.ട.എ. പ്രസിഡന്റായിരുന്ന കെ.കെ. ഉണ്ണിമമ്മദ് ഹാജിയുടെ നേതൃത്തത്തിൽ നാട്ടുകാരുടെ നിർലോഭമായ സഹകരണത്താലാണ് സ്കൂളിനായി ഒരു ഷെഡ് പണിതത്. തുടർന്ന് 1996-97 വ‍ർഷം ഡി .പി.ഇ.പി. ഫണ്ടുപയോഗിച്ച് ക്ലാസ്സ് റൂമുകൾക്ക് ഇടഭിത്തി കെട്ടുകയും അരച്ചുമർ ആയിരുന്ന വടക്കു ഭാഗം മുഴുവൻ ചുമരാക്കുകയും ചെയ്തു. ==ഭൗതിക സൗകര്യങ്ങൾ== 750 പുസ്തകങ്ങളുള്ള വായനശാലയും വായനാമുറിയും ഈ വിദ്യാലയത്തിനുണ്ട്. ഉച്ചഭക്ഷണ പദ്ധതിക്കായി അടുക്കളയും സ്കൂളിലുണ്ട്. ആകെ 5 ക്ലാസ് മുറികളുണ്ട്. ഒരു ഏക്കർ വിസ്തൃതിയുമുള്ള കാമ്പസാണ് ഈ വിദ്യാലയത്തിനുള്ളത്.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/48222|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-17}}</ref> ==അവലംബങ്ങൾ== {{Reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== *[https://web.archive.org/web/20240613163843/https://schoolwiki.in/48222 സ്കൂൾ വിക്കി വെബ്സൈറ്റ്] [[വർഗ്ഗം:അരീക്കോട് വിദ്യാഭ്യാസ ഉപജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] p1th3fdjwy6fm43v0fj8rihqmke2yqm 0 671941 4673249 4667645 2026-10-04T00:42:41Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4673249 wikitext text/x-wiki {{Infobox school | name = ജി.എം.എൽ.പി.എസ്. പുത്തലം | image = | image_size = | caption = ജി.എം.എൽ.പി.എസ്. പുത്തലം | location = തച്ചണ്ണ | country = ഇന്ത്യ | coordinates = | other_name = | type = പൊതുവിദ്യാലയം (സർക്കാർ) | established = {{Start date|1927|df=yes}} | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = മലപ്പുറം | educational_authority = അരീക്കോട് ഉപജില്ല | grades = 1 മുതൽ 4 വരെ | medium_of_language = മലയാളം | website = | udisce_code = 32050100106 | Kerala_school_code = 48224 }} [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ]] [[ഏറനാട് താലൂക്ക്|ഏറനാട് താലൂക്കിൽ]] [[അരീക്കോട് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|അരീക്കോട് പഞ്ചായത്തിൽ]] തച്ചണ്ണ എന്ന പ്രദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു സർക്കാർ വിദ്യാലയമാണ് '''ജി.എം.എൽ.പി.എസ്. പുത്തലം'''.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/48224|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-17}}</ref> കേരളസംസ്ഥാന പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിന്റെ കീഴിലുള്ള സ്ഥാപനമാണ് ഇത്. <ref>{{Cite web|url=https://kys.udiseplus.gov.in/|title=udiseplus.gov.in|access-date=September 17, 2026}}</ref> [[ഏറനാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഏറനാട് നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിലും]] വയനാട് ലോകസഭ മണ്ഡലത്തിലുമായാണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 1927 ലാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥാപിതമായത്. മലപ്പുറം ജില്ലാ ആസ്ഥാനത്തു നിന്നും 22 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്താണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. കോഴിക്കോട് അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളത്തിൽ നിന്നും 17 കിലോമീറ്റർ ദൂരമാണ് ഇങ്ങോട്ടുള്ളത്. ==ചരിത്രം== ഈ വിദ്യാലയം 1927 ൽ അരീക്കോട്ടെ പുത്തലം ഗ്രാമത്തിൽ ജനാബ് അബ്ദുൽ ഖാദർ ഹാജി സ്ഥാപിച്ചു. സ്കൂളിലെ പ്രഥമ പ്രധാനാധ്യാപകൻ എൻ. കുഞ്ഞിമൊയ്തീൻ കുട്ടി യും ആദ്യത്തെ വിദ്യാർത്ഥി പെരുമ്പളത്ത് ഉമ്മറുമാണ്.1980ൽ മുള്ളത്ത് കുന്നിൽ സ്കൂളിന് സ്വന്തമായി സ്ഥലം പി..ടി.എ വാങ്ങി.1981ൽ അവിടെ ക്ലാസ് ആരംഭിച്ചു. ==ഭൗതിക സൗകര്യങ്ങൾ== 1585 പുസ്തകങ്ങളുള്ള വായനശാലയും വായനാമുറിയും ഈ വിദ്യാലയത്തിനുണ്ട്. ഉച്ചഭക്ഷണ പദ്ധതിക്കായി അടുക്കളയും സ്കൂളിലുണ്ട്. ആകെ 8 ക്ലാസ് മുറികളുണ്ട്. 33 സെന്റ് വിസ്തൃതിയുമുള്ള കാമ്പസാണ് ഈ വിദ്യാലയത്തിനുള്ളത്.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/48224|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-17}}</ref> ==അവലംബങ്ങൾ== {{Reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== *[https://schoolwiki.in/48224 സ്കൂൾ വിക്കി വെബ്സൈറ്റ്] {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[വർഗ്ഗം:അരീക്കോട് വിദ്യാഭ്യാസ ഉപജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] da5d98z0hvh5gwwv6cuk9jvyo63nl56 0 671942 4673256 4667655 2026-10-04T01:02:11Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4673256 wikitext text/x-wiki {{Infobox school | name = ജി.എൽ.പി.എസ്. തച്ചണ്ണ | image = | image_size = | caption = ജി.എൽ.പി.എസ്. തച്ചണ്ണ | location = തവരപ്പറമ്പ് | country = ഇന്ത്യ | coordinates = | other_name = | type = പൊതുവിദ്യാലയം (സർക്കാർ) | established = {{Start date|1957|df=yes}} | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = മലപ്പുറം | educational_authority = അരീക്കോട് ഉപജില്ല | grades = 1 മുതൽ 4 വരെ | medium_of_language = മലയാളം | website = | udisce_code = 32050100306 | Kerala_school_code = 48225 }} [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ]] [[ഏറനാട് താലൂക്ക്|ഏറനാട് താലൂക്കിൽ]] [[ഊർങ്ങാട്ടിരി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ഊർങ്ങാട്ടിരി പഞ്ചായത്തിൽ]] തവരപ്പറമ്പ് എന്ന പ്രദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു സർക്കാർ വിദ്യാലയമാണ് '''ജി.എൽ.പി.എസ്. തച്ചണ്ണ'''.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/48225|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-17}}</ref> കേരളസംസ്ഥാന പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിന്റെ കീഴിലുള്ള സ്ഥാപനമാണ് ഇത്. <ref>{{Cite web|url=https://kys.udiseplus.gov.in/|title=udiseplus.gov.in|access-date=September 17, 2026}}</ref> [[ഏറനാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഏറനാട് നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിലും]] വയനാട് ലോകസഭ മണ്ഡലത്തിലുമായാണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 1957 ലാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥാപിതമായത്. മലപ്പുറം ജില്ലാ ആസ്ഥാനത്തു നിന്നും 16 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്താണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. കോഴിക്കോട് അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളത്തിൽ നിന്നും 12 കിലോമീറ്റർ ദൂരമാണ് ഇങ്ങോട്ടുള്ളത്. ==ചരിത്രം== 1957 സപ്തംമ്പർ 7 ന് തച്ചണ്ണ മദ്രസയിൽ തു‍ടങ്ങി. നാല് വർഷം കൊണ്ട് നാലാം ക്ലാസ് വരെ ആയി വളർന്ന്. തച്ചണ്ണ മഹല്ല് കമ്മിറ്റി സൗജന്യമായി നൽകിയ സ്ഥലത്താണ് ജില്ലയിലെ തന്നെ മികച്ച വിദ്യാലയങ്ങളിലൊന്നായ തച്ചണ്ണ ജി.എൽ .പി.സ്കൂൾ നിലകൊള്ളുന്നത്. ==ഭൗതിക സൗകര്യങ്ങൾ== 3000 പുസ്തകങ്ങളുള്ള വായനശാലയും വായനാമുറിയും ഈ വിദ്യാലയത്തിനുണ്ട്. ഉച്ചഭക്ഷണ പദ്ധതിക്കായി അടുക്കളയും സ്കൂളിലുണ്ട്. ആകെ 16 ക്ലാസ് മുറികളുണ്ട്. 47 സെന്റ് വിസ്തൃതിയുമുള്ള കാമ്പസാണ് ഈ വിദ്യാലയത്തിനുള്ളത്.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/48225|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-17}}</ref> ==അവലംബങ്ങൾ== {{Reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== *[https://web.archive.org/web/20240612084923/https://schoolwiki.in/48225 സ്കൂൾ വിക്കി വെബ്സൈറ്റ്] [[വർഗ്ഗം:അരീക്കോട് വിദ്യാഭ്യാസ ഉപജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] 6pe6kp4iy31wnhpli6gglj6wg8f2fhu 0 671943 4673257 4668390 2026-10-04T01:04:03Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4673257 wikitext text/x-wiki {{Infobox school | name = ജി.എൽ.പി.എസ് തവരാപറമ്പ് | image = | image_size = | caption = ജി.എൽ.പി.എസ് തവരാപറമ്പ് | location = തെഞ്ചേരി | country = ഇന്ത്യ | coordinates = | other_name = | type = പൊതുവിദ്യാലയം (സർക്കാർ) | established = {{Start date|1954|df=yes}} | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = മലപ്പുറം | educational_authority = അരീക്കോട് ഉപജില്ല | grades = 1 മുതൽ 4 വരെ | medium_of_language = മലയാളം | website = | udisce_code = 32050100205 | Kerala_school_code = 48226 }} [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ]] [[ഏറനാട് താലൂക്ക്|ഏറനാട് താലൂക്കിൽ]] [[കാവനൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|കാവനൂർ പഞ്ചായത്തിൽ]] തെഞ്ചേരി എന്ന പ്രദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു സർക്കാർ വിദ്യാലയമാണ് '''ജി.എൽ.പി.എസ് തവരാപറമ്പ്'''.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/48226|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-17}}</ref> കേരളസംസ്ഥാന പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിന്റെ കീഴിലുള്ള സ്ഥാപനമാണ് ഇത്. <ref>{{Cite web|url=https://kys.udiseplus.gov.in/|title=udiseplus.gov.in|access-date=September 17, 2026}}</ref> [[ഏറനാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഏറനാട് നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിലും]] വയനാട് ലോകസഭ മണ്ഡലത്തിലുമായാണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 1954 ലാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥാപിതമായത്. മലപ്പുറം ജില്ലാ ആസ്ഥാനത്തു നിന്നും 21 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്താണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. കോഴിക്കോട് അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളത്തിൽ നിന്നും 18 കിലോമീറ്റർ ദൂരമാണ് ഇങ്ങോട്ടുള്ളത്. ==ചരിത്രം== 1954 ൽ അരീപുറത്ത് ഹസ്സൻകുട്ടിമുസ്‌ലിയാരുടെപാലക്കപ്പറമ്പുള്ള മേലെ പീടികയുടെ ഒറ്റമുറിയിൽ ആണ് സ്കൂളിന്റെ പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചത്. ==ഭൗതിക സൗകര്യങ്ങൾ== 1526 പുസ്തകങ്ങളുള്ള വായനശാലയും വായനാമുറിയും ഈ വിദ്യാലയത്തിനുണ്ട്. കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബ് ഇവിടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഉച്ചഭക്ഷണ പദ്ധതിക്കായി അടുക്കളയും സ്കൂളിലുണ്ട്. ആകെ 16 ക്ലാസ് മുറികളുണ്ട്. 102 ഏക്കർ വിസ്തൃതിയുമുള്ള കാമ്പസാണ് ഈ വിദ്യാലയത്തിനുള്ളത്.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/48226|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-17}}</ref> ==അവലംബങ്ങൾ== {{Reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== *[https://web.archive.org/web/20240612092152/https://schoolwiki.in/48226 സ്കൂൾ വിക്കി വെബ്സൈറ്റ്] [[വർഗ്ഗം:അരീക്കോട് വിദ്യാഭ്യാസ ഉപജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] pjkwrv3xnn3c55fe2yarp43lciq1ziu 0 671945 4673258 4667656 2026-10-04T01:06:01Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4673258 wikitext text/x-wiki {{Infobox school | name = ജി.എൽ.പി.എസ്. തെഞ്ചേരി | image = | image_size = | caption = ജി.എൽ.പി.എസ്. തെഞ്ചേരി | location = വെസ്റ്റ് പത്തനാപുരം | country = ഇന്ത്യ | coordinates = | other_name = | type = പൊതുവിദ്യാലയം (സർക്കാർ) | established = {{Start date|1954|df=yes}} | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = മലപ്പുറം | educational_authority = അരീക്കോട് ഉപജില്ല | grades = 1 മുതൽ 4 വരെ | medium_of_language = മലയാളം | website = | udisce_code = 32050100308 | Kerala_school_code = 48227 }} [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ]] [[ഏറനാട് താലൂക്ക്|ഏറനാട് താലൂക്കിൽ]] [[ഊർങ്ങാട്ടിരി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ഊർങ്ങാട്ടിരി പഞ്ചായത്തിൽ]] വെസ്റ്റ് പത്തനാപുരം എന്ന പ്രദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു സർക്കാർ വിദ്യാലയമാണ് '''ജി.എൽ.പി.എസ്. തെഞ്ചേരി'''.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/48227|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-17}}</ref> കേരളസംസ്ഥാന പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിന്റെ കീഴിലുള്ള സ്ഥാപനമാണ് ഇത്. <ref>{{Cite web|url=https://kys.udiseplus.gov.in/|title=udiseplus.gov.in|access-date=September 17, 2026}}</ref> [[ഏറനാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഏറനാട് നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിലും]] വയനാട് ലോകസഭ മണ്ഡലത്തിലുമായാണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 1954 ലാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥാപിതമായത്. മലപ്പുറം ജില്ലാ ആസ്ഥാനത്തു നിന്നും കിലോമീറ്റർ ദൂരത്താണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. കോഴിക്കോട് അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളത്തിൽ നിന്നും കിലോമീറ്റർ ദൂരമാണ് ഇങ്ങോട്ടുള്ളത്. ==ചരിത്രം== ഊർങ്ങാട്ടിരി [2]പഞ്ചായത്തിലെ തെഞ്ചേരിയിൽ 1954ൽ സ്ഥാപിതമായി.സാമൂഹികമായും സാമ്പത്തികമായും വളരെ പിന്നോക്കാവസ്ഥയിലായിരുന്ന ഊർങ്ങാട്ടിരി പഞ്ചായത്തിലെ തെഞ്ചേരിയിൽ സ്ഥാപിതമായ ഈവിദ്യാലയം തുടക്കത്തിൽ സ്വകാര്യ വ്യക്തിയുടെ സ്ഥലത്ത് ഷെഡ്ഡിലാണ് പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നത്. ==ഭൗതിക സൗകര്യങ്ങൾ== 0 പുസ്തകങ്ങളുള്ള വായനശാലയും വായനാമുറിയും ഈ വിദ്യാലയത്തിനുണ്ട്. കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബ് ഇവിടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഉച്ചഭക്ഷണ പദ്ധതിക്കായി അടുക്കളയും സ്കൂളിലുണ്ട്. ആകെ 18 ക്ലാസ് മുറികളുണ്ട്. 1 acre 31 സെന്റ് വിസ്തൃതിയുമുള്ള കാമ്പസാണ് ഈ വിദ്യാലയത്തിനുള്ളത്.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/48227|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-17}}</ref> ==അവലംബങ്ങൾ== {{Reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== *[https://schoolwiki.in/48227 സ്കൂൾ വിക്കി വെബ്സൈറ്റ്] {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[വർഗ്ഗം:അരീക്കോട് വിദ്യാഭ്യാസ ഉപജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] k2344d0jnj2tdlhfevj9k0j852wrdk6 0 671954 4673376 4667722 2026-10-04T10:48:48Z TheGreatEditor024 211141 4673376 wikitext text/x-wiki {{Infobox military person|name=സാമിദ് ചാലേവ്|native_name=Замид Алиевич Чалаев|native_name_lang=ru|image=Zamid Chalayev (2026-06-22).png|caption=2026ൽ സാമിദ് ചാലേവ്|birth_date=ഓഗസ്റ്റ് 19, 1981|birth_place=ബിനോയ്, നോഷായ്-യുർട്ടോവ്സ്കി ജില്ല, ചെചെൻ-ഇംഗുഷ് എ.എസ്.എസ്.ആർ.|allegiance={{flagicon|Russia}}[[റഷ്യ]] (2004-നിലവിൽ)|service_years=2004 — നിലവിൽ|rank=പോലീസ് കേണൽ|awards=*ഹീറോ ഓഫ് റഷ്യൻ ഫെഡറേഷൻ<br> *ഹീറോ ഓഫ് ചെച്ചൻ റിപ്പബ്ലിക്<br> *ഹീറോ ഓഫ് ലുഹാൻസ്ക് പീപ്പിൾസ് റിപ്പബ്ലിക്<br> *ചെച്ചൻ റിപ്പബ്ലിക്കിന്റെ ഓണററി പൗരൻ<br> *കദിറോവ് ഓർഡർ}} '''സാമിദ് അലിയേവിച്ച് ചാലയേവ്''' (റഷ്യൻ: Замид Алиевич Чалаев; ജനനം: 1981 ഓഗസ്റ്റ് 19, ബെനോയ്, ചെച്ചൻ-ഇംഗുഷ് എ.എസ്.എസ്.ആർ., [[സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ]]) നിലവിൽ [[പോലീസ്]] കേണൽ പദവി വഹിക്കുന്ന റഷ്യൻ ഫെഡറേഷനിലെ ഒരു സൈനിക ഉദ്യോഗസ്ഥനാണ്.<ref>{{Cite web|url=https://www.cima.ky/upimages/unandeusanction/FinancialSanctions-03September2025_1757349108.pdf|title=Financial Sanctions|website=Cayman Islands Monetary Authority}}</ref> 2021 മെയ് മാസത്തിൽ അദ്ദേഹത്തിന് ഹീറോ ഓഫ് ദി റഷ്യൻ ഫെഡറേഷൻ ബഹുമതി നൽകപ്പെട്ടു.<ref name=":3">{{Cite web|url=https://ria.ru/20210510/geroy-1731664255.html|title=Putin awarded the title Hero of Russia to Chechen special forces regiment commander Chalayev.|website=ria.ru}}</ref> 2022-ലെ റഷ്യ-ഉക്രെയ്ൻ യുദ്ധത്തിൽ പങ്കെടുത്തതിന് 30-ലധികം രാജ്യങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തിന്മേൽ ഉപരോധം ഏർപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.<ref name=":1">{{Cite news|date=2023-06-23|title=Два чеченских чиновника и три главы южных регионов попали в 11-й санкционный список Евросоюза|url=https://www.svoboda.org/a/dva-chechenskih-chinovnika-i-tri-glavy-yuzhnyh-regionov-popali-v-11-y-sanktsionnyy-spisok-evrosoyuza/32472591.html|access-date=2026-06-06|work=Радио Свобода|language=ru}}</ref><ref name=":5">{{Cite web|url=https://ua.news/en/war-vs-rf/u-chechni-pochali-vishati-portreti-sina-kadirova-poruch-iz-putinim|title=In Chechnya, people have begun hanging portraits of Kadyrov's son next to Putin|access-date=2026-09-18|date=2026-08-21|language=en}}</ref> == ആദ്യകാല ജീവിതവും ഔദ്യോഗിക ജീവിതവും == [[സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ|സോവിയറ്റ് യൂണിയനിലെ]] [[ചെച്‌നിയ|ചെചെൻ-ഇംഗുഷ്]] എ.എസ്.എസ്.ആർ.-ൽ (ASSR) ഉൾപ്പെട്ട നോഴായ്-യുർട്ടോവ്സ്കി ജില്ലയിലെ ബെനോയ് ഗ്രാമത്തിൽ 1981 ഓഗസ്റ്റ് 19-നാണ് ചാലേവ് ജനിച്ചത്.<ref name=":6" /> മുറാദ്, ഇസ്ഹാഖ്, ബെഖാൻ, താഖിർ എന്നിങ്ങനെ നാല് സഹോദരന്മാരാണ് അദ്ദേഹത്തിനുള്ളത്.<ref name=":6">{{Cite news|date=|title=Путин присвоил звание Героя России командиру полка спецназа Чечни Чалаеву|url=https://ria.ru/20210510/geroy-1731664255.html|archive-url=|archive-date=|access-date=2026-06-06|work=РИА Новости|language=ru-RU}}</ref> 2004-ൽ [[റഷ്യ]]<nowiki/>യുടെ ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയത്തിൽ ചേർന്ന ചാലേവ്, [[ചെച്‌നിയ]]<nowiki/>യിലെ നിയമപാലന വിഭാഗങ്ങളിൽ സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=31114|title=Чалаев Замид Алиевич|access-date=2026-06-06|website=warheroes.ru}}</ref> 2019 ജൂലൈയിൽ അദ്ദേഹം അഖ്മദ് കദിറോവ് റെജിമെന്റിന്റെ കമാൻഡറായി ചുമതലയേറ്റു.<ref>{{Cite web|url=https://www.eng.kavkaz-uzel.eu/articles/68976|title=Zamid Chalayev showed off his collection of awards and a selfie with the fighter|access-date=2026-06-06|website=Caucasian Knot}}</ref> ചെച്ചൻ റിപ്പബ്ലിക്കിലെ റഷ്യൻ ഫെഡറേഷൻ ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയത്തിന് കീഴിലുള്ള രണ്ടാമത്തെ പ്രത്യേക ദൗത്യ പോലീസ് റെജിമെന്റിന്റെ കമാൻഡറാണ് ചാലേവ്..<ref name=":2">{{Cite web|url=https://eur-lex.europa.eu/eli/reg_impl/2023/1216/oj/eng|title=Implementing regulation - 2023/1216 - EN - EUR-Lex|access-date=2026-06-06|website=eur-lex.europa.eu|language=en}}</ref> 2022 മാർച്ചിൽ, അദ്ദേഹം [[ഉക്രൈനിലെ റഷ്യൻ സൈനിക ഇടപെടൽ 2014|റഷ്യ-ഉക്രെയ്ൻ യുദ്ധത്തിൽ]] പങ്കെടുത്തു; [[മാരിയുപോൾ തിയേറ്റർ വ്യോമാക്രമണം|മരിയുപോൾ ഉപരോധത്തിലും]] ലിസിചാൻസ്ക്, സിവിയറോഡോനെറ്റ്സ്ക് തുടങ്ങിയ മറ്റ് പ്രദേശങ്ങളിലും അദ്ദേഹം പോരാടി.<ref name=":0" /><ref name=":5" /> == ഉപരോധങ്ങൾ == 2022-ലെ റഷ്യ-ഉക്രെയ്ൻ യുദ്ധത്തിൽ പങ്കെടുത്തതിനും, ഉക്രേനിയൻ കുട്ടികളെ നാടുകടത്തുന്നതിലും അവരെ നിർബന്ധിത പുനർവിദ്യാഭ്യാസത്തിനും സൈനിക പരിശീലനത്തിനും വിധേയരാക്കുന്നതിലും പങ്കുവഹിച്ചതിനും 2023 ജൂൺ 23-ന് ചാലേവിനെ എല്ലാ [[യൂറോപ്യൻ യൂണിയൻ]] രാജ്യങ്ങളുടെയും ഉപരോധപ്പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി.<ref name=":1" /><ref name=":2" /><ref name=":4">{{Cite web|url=https://data.europa.eu/apps/eusanctionstracker/subjects/154606|title=Zamid Aliyevich CHALAYEV {{!}} EU sanctions tracker|access-date=2026-09-18}}</ref> [[ഉക്രൈനിയൻ ഭാഷ|ഉക്രേനിയൻ]] കുട്ടികളെ നിർബന്ധപൂർവ്വം [[റഷ്യ]]<nowiki/>യിലേക്ക് മാറ്റുന്നതിൽ പങ്കുവഹിച്ചതിന്, 2023 ഓഗസ്റ്റ് 24-ന് ചാലേവിനെ 'സ്പെഷ്യലി ഡെസിഗ്നേറ്റഡ് നാഷണൽസ്' (SDN) ഉപരോധ പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി.<ref>{{Cite web|url=https://meduza.io/news/2023/08/24/ssha-vveli-sanktsii-protiv-arteka-i-materi-kadyrova-iz-za-deportatsii-ukrainskih-detey-v-rossiyu|title=США ввели санкции против «Артека» и матери Кадырова из-за депортации украинских детей в Россию|access-date=2026-06-06|website=Meduza|language=ru}}</ref> [[സ്വിറ്റ്സർലാന്റ്|സ്വിറ്റ്‌സർലൻഡ്]], [[ഉക്രൈൻ|ഉക്രെയ്ൻ]], [[ജപ്പാൻ]] എന്നിവയിൽ നിന്നുള്ള ഉപരോധങ്ങൾക്കും അദ്ദേഹം വിധേയനാണ്.<ref>{{Cite news|date=2024-03-01|title=Премьер-министр Чечни и командир полка Кадырова оказались под санкциями Японии|url=https://www.svoboda.org/a/premjer-ministr-chechni-i-komandir-polka-kadyrova-okazalisj-pod-sanktsiyami-yaponii/32843562.html|access-date=2026-06-06|work=Радио Свобода|language=ru}}</ref><ref name=":4" /> == അവാർഡുകളും ബഹുമതികളും == * ഹീറോ ഓഫ് [[റഷ്യ|റഷ്യൻ ഫെഡറേഷൻ]] (മെയ് 2021) <ref>{{Cite news|date=2021-05-10|title=Командир полка Кадырова получил звание Героя России|url=https://www.svoboda.org/a/31247570.html|access-date=2026-06-06|work=Радио Свобода|language=ru}}</ref><ref name=":3" /> * ഹീറോ ഓഫ് ചെച്ചൻ റിപ്പബ്ലിക്<ref>{{Cite web|url=https://www.grozny-inform.ru/news/society/149024/|title=Замид Чалаев удостоен звания «Герой Чеченской Республики» {{!}} Информационное агентство "Грозный-Информ"|access-date=2026-06-06|website=www.grozny-inform.ru|language=ru}}</ref> * ഹീറോ ഓഫ് [[ലുഹാൻസ്ക് പീപ്പിൾസ് റിപ്പബ്ലിക്]] (2022)<ref name=":0" /> * ചെച്ചൻ റിപ്പബ്ലിക്കിന്റെ ഓണററി പൗരൻ (ജൂലൈ 6, 2022)<ref name=":0" /> * കദിറോവ് ഓർഡർ<ref name=":0" /> == അവലംബങ്ങൾ == mj36lrub30nj1f33qxasn1ndku5ifwr 0 671958 4673222 4667902 2026-10-03T22:00:02Z InternetArchiveBot 146798 Bluelink 1 book for [[വിക്കിപീഡിയ:പരിശോധനായോഗ്യത|പരിശോധനായോഗ്യത]] (20261003)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 4673222 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = മേഘ്‌ന ഗുൽസാർ | image = Meghna Gulzar at 49th IFFI.jpg | caption = മേഘ്ന 2018-ൽ | birth_name = | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1973|12|13}}<ref>{{cite news | url=http://articles.economictimes.indiatimes.com/2003-12-14/news/27520520_1_meghna-gulzar-birthday-party-book | title=Meghna Gulzar: Papa's girl | newspaper=[[The Economic Times]] | date=14 December 2003 | access-date=5 February 2013 | author=Raghavendra, Nandini | archive-url=https://web.archive.org/web/20130426015934/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2003-12-14/news/27520520_1_meghna-gulzar-birthday-party-book | archive-date=26 April 2013 | url-status=dead }}</ref> | birth_place = [[മുംബൈ]], [[മഹാരാഷ്ട്ര]], ഇന്ത്യ | occupation = എഴുത്തുകാരി, ചലച്ചിത്ര സംവിധായിക, നിർമ്മാതാവ് | years_active = 2002–തുടരുന്നു | spouse = ഗോവിന്ദ് സന്ധു | children = 1<ref>{{Cite web |url=https://www.pressreader.com/india/ht-cafe/20160913/281685434302825 |title={title} |access-date=2 March 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180612141224/https://www.pressreader.com/india/ht-cafe/20160913/281685434302825 |archive-date=12 June 2018 |url-status=live }}</ref> | parents = [[ഗുൽസാർ]] (അച്ഛൻ) <br />[[രാഖീ]] (അമ്മ) }} ഒരു ഇന്ത്യൻ രചയിതാവും ചലച്ചിത്ര സംവിധാനം, നിർമ്മാണം എന്നീ മേഖലകളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന വനിതയുമാണ് '''മേഘ്ന ഗുൽസാർ'''. നിരൂപക പ്രശംസ നേടിയ ''തൽവാർ'' (2015), ''റാസി'' (2018) എന്നീ സിനിമകളുടെ സംവിധാനം നിർവ്വഹിച്ചതിലൂടെയാണ് അവർ ചലച്ചിത്ര രംഗത്ത് കൂടുതലായി അറിയപ്പെടുന്നത്. കവിയും ഹിന്ദി ചലച്ചിത്രങ്ങളുടെ സംവിധായകനുമായ [[ഗുൽസാർ|ഗുൽസാറിന്റെയും]] നടി രാഖിയുടെയും മകളായി ജനിച്ച മേഘ്ന ആദ്യകാലത്ത് പിതാവിനോടൊപ്പം അദ്ദേഹത്തിന്റെ സിനിമകളിൽ സഹായിയായി പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു. 1999 ൽ പിതാവ് സംവിധാനം ചെയ്ത് പുറത്തിറങ്ങിയ ''ഹു തു തു'' എന്ന ചിത്രത്തിൻ്റെ തിരക്കഥ രചിക്കുന്നതിന് അവർക്ക് അവസരം ലഭിച്ചു. മേഘ്ന പിന്നീട് ഒരു സ്വതന്ത്ര സംവിധായികയെന്ന നിലയിൽ ''ഫിൽഹാൽ'' (2002) എന്ന തൻ്റെ ആദ്യ ചിത്രം സംവിധാനം ചെയ്തുവെങ്കിലും ആ ദശകത്തിൽ അവർക്ക് സംവിധാന രംഗത്ത് നേട്ടങ്ങളൊന്നും കൈവരിക്കാനായില്ല. എട്ട് വർഷത്തെ ഇടവേളയ്ക്ക് ശേഷം, നിരൂപക പ്രശംസ നേടിയ ''തൽവാർ'' (2015) എന്ന ചിത്രം സംവിധാനം ചെയ്തതിലൂടെ അവർ മികച്ച സംവിധായകനുള്ള [[ഫിലിംഫെയർ പുരസ്കാരം|ഫിലിംഫെയർ പുരസ്കാരത്തിന്]] നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു. ഈ ചിത്രം ബോക്സ് ഓഫീസിൽ മിതമായ വിജയം നേടുകയും ചെയ്തു. 2018-ൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ വരുമാനം നേടിയ ഇന്ത്യൻ സിനിമകളിലൊന്നായി വിലയിരുത്തപ്പെടുന്ന സ്പൈ ത്രില്ലർ ചിത്രം ''[[റാസി]]'' സംവിധാനം ചെയ്തതോടെ സംവിധാന രംഗത്ത് അവർ മുൻ നിരയിലേയ്ക്കുയർന്നു. ''റാസി'' അവർക്ക് മികച്ച സംവിധായകനുള്ള [[ഫിലിംഫെയർ പുരസ്കാരം]] നേടിക്കൊടുത്തു. പിന്നീട് സംവിധാനം ചെയ്ത ജീവചരിത്ര നാടകീയ ചിത്രമായ ''ഛപാക്കിന്'' (2020) നിരൂപകരിൽ നിന്ന് സമ്മിശ്ര പ്രതികരണമാണ് ലഭിച്ചത്. അതിനുശേഷം സംവിധാനം ചെയ്ത ''സാം ബഹാദൂർ'' (2023) എന്ന ജീവചരിത്ര നാടകീയ ചിത്രത്തിലൂടെ ദേശീയ, സാമൂഹിക, പാരിസ്ഥിതിക മൂല്യങ്ങൾ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്ന മികച്ച ഫീച്ചർ ഫിലിമിനുള്ള ദേശീയ ചലച്ചിത്ര അവാർഡ് നേടി.<ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/71st-national-film-awards-2025-full-list-of-winners-shah-rukh-rani-mukerji-vikrant-massey-get-best-actor-nods-12th-fail-is-best-film-10163993/|title=71st National Film Awards 2025 Full List of Winners: Shah Rukh, Rani Mukerji, Vikrant Massey get Best Actor nods; 12th Fail is Best Film|access-date=2025-08-01|date=2025-08-01|website=The Indian Express|language=en}}</ref> == ആദ്യകാല ജീവിതം == ഹിന്ദി സിനിമാ രംഗത്തെ ഗാനരചയിതാവും കവിയും അതുപോലെതന്നെ സംവിധായകനുമായ [[ഗുൽസാർ|ഗുൽസാറിന്റെയും]] മുൻ നടി [[രാഖി ഗുൽസാർ|രാഖിയുടെയും]] മകളായ മേഘ്ന [[ഗുൽസാർ]] 1973 ഡിസംബർ 13 ന് [[മഹാരാഷ്ട്ര|മഹാരാഷ്ട്രയിലെ]] [[മുംബൈ]] നഗരത്തിലാണ് ജനിച്ചത്. അവളുടെ പൂർവ്വിക ഗ്രാമത്തിലൂടെ ഒഴുകുന്ന [[മേഘ്‌ന നദി|മേഘ്ന നദിയുടെ]] പേരിലാണ് മാതാവ് അവൾക്ക് മേഘ്ന എന്ന പേര് നൽകിയത്.<ref>{{Cite book |last=Megna Gulzar |title=Because He is |publisher=Rupa & Co. |year=2004 |page=67}}</ref> == കരിയർ == [[File:Meghna_gulzar.jpg|ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|2002 ജനുവരിയിൽ മേഘ്ന]] ''[[ദ ടൈംസ്‌ ഓഫ്‌ ഇന്ത്യ|ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ]],'' എൻഎഫ്ഡിസി പ്രസിദ്ധീകരണമായ ''സിനിമ ഇൻ ഇന്ത്യ'' എന്നിവയിലെ സ്വതന്ത്ര എഴുത്തുകാരിയായാണ് മേഘ്ന തന്റെ സാഹിത്യ ജീവിതം ആരംഭിച്ചത്. അവർ അക്കാലത്ത് എഴുതിയ കവിതകൾ പോയട്രി സൊസൈറ്റി ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെ സമാഹാരങ്ങളിൽ പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടു. [[സമൂഹശാസ്ത്രം|സോഷ്യോളജിയിൽ]] ബിരുദം പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം പ്രശസ്ത ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാതാവായ [[സയീദ് അക്തർ മിർസ|സയീദ് അക്തർ മിർസയുടെ]] കീഴിൽ സഹസംവിധായകയായി സിനിമാ രംഗത്ത് പ്രവർത്തിച്ചു. ഇതിനിടെ 1995ൽ [[ന്യൂയോർക്ക്|ന്യൂയോർക്കിലെ]] [[ന്യൂയോർക്ക് യൂണിവേഴ്സിറ്റി|ന്യൂയോർക്ക് യൂണിവേഴ്സിറ്റിയുടെ]] ടിഷ് സ്കൂൾ ഓഫ് ആർട്സിൽ നിന്ന് ചലച്ചിത്രനിർമ്മാണത്തിൽ ഒരു ഹ്രസ്വ കോഴ്സും പൂർത്തിയാക്കിയിരുന്നു. അവിടെനിന്ന് മടങ്ങിയെത്തിയ ശേഷം പിതാവും എഴുത്തുകാരനും സംവിധായകനുമായ ഗുൽസാറിന്റെ ''മാച്ചിസ്'', ''ഹു തു തു'' എന്നീ ചിത്രങ്ങളിൽ സഹായിയായി ചേർന്നു. [[ദൂരദർശൻ|ദൂരദർശനുവേണ്ടി]] ഡോക്യുമെന്ററികളും മറ്റ് നിരവധി മ്യൂസിക് ആൽബങ്ങൾക്കായി മ്യൂസിക് വീഡിയോകളും സംവിധാനം ചെയ്തുകൊണ്ടിരിക്കത്തന്നെ മേഘ്ന സ്വന്തം ചിത്രത്തിനായി ഇക്കാലത്ത് തിരക്കഥാ രചനയും ആരംഭിച്ചു. [[സുസ്മിത സെൻ|സുസ്മിത സെന്നും]] [[തബ്ബു|തബുവും]] പ്രധാന വേഷങ്ങളിലെത്തിയ ഫിൽഹാൽ' എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് 2002-ൽ<ref>{{cite book |title=Encyclopaedia of Hindi cinema |url=https://archive.org/details/encyclopaediaofh0000unse_p6q3 |publisher=[[Encyclopædia Britannica, Inc.|Encyclopædia Britannica (India)]] |year=2003 |isbn=978-81-7991-066-5 |page=244}}</ref> മേഘ്ന സംവിധാനരംഗത്തേക്ക് അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്. 2007-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ 'ജസ്റ്റ് മാരീഡ്' ആയിരുന്നു അവരുടെ രണ്ടാമത്തെ ചിത്രം.<ref>{{cite news|title=Just Married|url=http://www.expressindia.com/news/fullstory.php?newsid=83129|work=[[The Indian Express]]|date=16 March 2007|access-date=3 March 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20121011200409/http://www.expressindia.com/news/fullstory.php?newsid=83129|archive-date=11 October 2012|url-status=dead}}</ref> സഞ്ജയ് ഗുപ്തയുടെ 'ദസ് കഹാനിയാൻ' എന്ന ആന്തോളജി ചിത്രത്തിന്റെ ഭാഗമായി [[അമൃത സിങ്|അമൃത സിംഗ്]] അഭിനയിച്ച 'പൂരൻമാസി' എന്ന ഹ്രസ്വചിത്രവും അവർ സംവിധാനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. 2008-ലെ നോയിഡ ഇരട്ടക്കൊലപാതക കേസിനെ ആസ്പദമാക്കി [[വിശാൽ ഭരദ്വാജ്]] രചിച്ച്, മേഘ്ന സംവിധാനം ചെയ്ത ഡ്രാമ-ത്രില്ലർ ചിത്രമാണ് '''തൽവാർ''<nowiki/>' (2015).<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/meghna-gulzar-i-will-celebrate-talvar-s-success-now/articleshow/61080418.cms|title=Meghna Gulzar: I will celebrate Talvar's success NOW|access-date=14 October 2017|website=[[The Times of India]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20171015110156/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/meghna-gulzar-i-will-celebrate-talvar-s-success-now/articleshow/61080418.cms|archive-date=15 October 2017|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.dailyo.in/variety/aarushi-talwar-talvar-film-meghna-gulzar-vishal-bharadwaj-nupur-rajesh-allahabad-hc/story/1/20058.html|title=Aarushi murder: How Meghna Gulzar's Talvar presented a bang-on prediction of what was to come|access-date=14 October 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171014233850/http://www.dailyo.in/variety/aarushi-talwar-talvar-film-meghna-gulzar-vishal-bharadwaj-nupur-rajesh-allahabad-hc/story/1/20058.html|archive-date=14 October 2017|url-status=dead}}</ref>[[ഇർ‌ഫാൻ ഖാൻ|ഇർഫാൻ ഖാൻ]], [[കൊങ്കണ സെൻ ശർമ്മ]], നീരജ് കബി എന്നിവരായിരുന്നു ഈ ചിത്രത്തിലെ പ്രധാന വേഷങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്തത്. റിലീസിനുശേഷം നിരൂപകരിൽ നിന്ന് മികച്ച അഭിപ്രായം നേടിയ ഈ ചിത്രം മേഘ്നയ്ക്ക് മികച്ച സംവിധായകനുള്ള ആദ്യ ഫിലിംഫെയർ പുരസ്കാരത്തിന് നാമനിർദ്ദേശം നേടിക്കൊടുത്തു. 2018-ൽ [[ആലിയ ഭട്ട്|ആലിയ ഭട്ടും]] [[വിക്കി കൗശൽ|വിക്കി കൗശലും]] പ്രധാന വേഷങ്ങളിലെത്തിയ ''റാസി'' എന്ന സ്പൈ-ത്രില്ലർ ചിത്രം സംവിധാനം ചെയ്തു.<ref>{{cite book |last1=Nihalani |first1=Govind |url=https://books.google.com/books?id=8y8vN9A14nkC&dq=%22Meghna+Gulzar%22+-wikipedia&pg=PR9 |title=Encyclopaedia of Hindi Cinema |last2=Chatterjee |first2=Saibal |date=2003 |publisher=Popular Prakashan |isbn=978-81-7991-066-5 |language=en}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/bollywood/230617/alia-bhatt-a-spy-vicky-kaushal-a-pak-army-man-in-meghna-gulzars-raazi.html|title=Alia Bhatt a spy, Vicky Kaushal a Pak army man in Meghna Gulzar's Raazi|date=23 June 2017|work=Deccan Chronicle|access-date=24 June 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170623144340/http://www.deccanchronicle.com/entertainment/bollywood/230617/alia-bhatt-a-spy-vicky-kaushal-a-pak-army-man-in-meghna-gulzars-raazi.html|archive-date=23 June 2017|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://mumbaimirror.indiatimes.com/entertainment/bollywood/alia-bhatt-kicks-off-meghna-gulzars-upcoming-espionage-thriller-raazi-in-july/articleshow/59276486.cms|title=ALIA BHATT KICKS OFF MEGHNA GULZAR'S UPCOMING ESPIONAGE THRILLER, RAAZI, IN JULY|date=23 June 2017|work=MumbaiMirror|access-date=24 June 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170625203429/http://mumbaimirror.indiatimes.com/entertainment/bollywood/alia-bhatt-kicks-off-meghna-gulzars-upcoming-espionage-thriller-raazi-in-july/articleshow/59276486.cms|archive-date=25 June 2017|url-status=live}}</ref> ജംഗ്ലീ പിക്ചേഴ്സും ധർമ്മ പ്രൊഡക്ഷൻസും ചേർന്ന് നിർമ്മിച്ച ഈ ചിത്രം ഹരീന്ദർ സിക്കയുടെ '<nowiki/>''കോളിംഗ് സെഹ്മത്''' എന്ന നോവലിനെ ആസ്പദമാക്കിയാണ് ഒരുക്കിയത്.<ref>{{Cite news|url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/bollywood/230617/alia-bhatt-a-spy-vicky-kaushal-a-pak-army-man-in-meghna-gulzars-raazi.html|title=Alia Bhatt a spy, Vicky Kaushal a Pak army man in Meghna Gulzar's Raazi|date=23 June 2017|work=DeccanChronicle|access-date=24 June 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170623144340/http://www.deccanchronicle.com/entertainment/bollywood/230617/alia-bhatt-a-spy-vicky-kaushal-a-pak-army-man-in-meghna-gulzars-raazi.html|archive-date=23 June 2017|url-status=live}}</ref> ആഗോളതലത്തിൽ 193 കോടി രൂപ (20 ദശലക്ഷം യുഎസ് ഡോളർ) വരുമാനം നേടിയ ഈ ചിത്രം, ഏറ്റവും കൂടുതൽ കളക്ഷൻ നേടിയ ബോളിവുഡ് ചിത്രങ്ങളിലൊന്നായി മാറി. മികച്ച ചിത്രത്തിനുള്ള ഫിലിംഫെയർ പുരസ്‌കാരം റാസി സ്വന്തമാക്കിയപ്പോൾ, ഈ ചിത്രത്തിലെ പ്രവർത്തനത്തിന് മികച്ച സംവിധായകനുള്ള ഫിലിംഫെയർ പുരസ്‌കാരം മേഘ്ന ഗുൽസാറിനും ലഭിച്ചു. അടുത്ത സംവിധാന സംരംഭമായി, ആസിഡ് ആക്രമണത്തെ അതിജീവിച്ച ലക്ഷ്മി അഗർവാളിന്റെ ജീവിതത്തെ ആസ്പദമാക്കി ഒരു സിനിമ ഒരുക്കാനാണ് മേഘ്ന തീരുമാനിച്ചത്. '''ഛപാക്''<nowiki/>' (2020) എന്ന് നാമകരണം ചെയ്ത ഈ ചിത്രം, അഗർവാളിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ട് സൃഷ്ടിച്ച 'മാൽതി' എന്ന കഥാപാത്രത്തിന്റെ അതിജീവനയാത്രയാണ് അവതരിപ്പിച്ചത്. [[ദീപിക പദുകോൺ|ദീപിക പദുകോൺ]] മാൽതിയായി വേഷമിട്ട ഈ ചിത്രം, 2020 ജനുവരി 10-ന് റിലീസ് ചെയ്തപ്പോൾ നിരൂപകപ്രശംസ പിടിച്ചുപറ്റി.<ref>{{cite news|title=Deepika Padukone's Chhapaak begins, director Meghna Gulzar shares first pic|url=https://hindustantimes.com/bollywood/deepika-padukone-s-chhapaak-begins-director-meghna-gulzar-shares-first-pic/story-GvhYsFHZP9BwNbwARd5iXK.html|access-date=13 January 2020|work=Hindustan Times|date=14 February 2019|language=en}}</ref> തുടർന്ന്, റോണി സ്ക്രൂവാല നിർമ്മിക്കുകയും [[വിക്കി കൗശൽ]] പ്രധാന വേഷത്തിൽ അഭിനയിക്കുകയും ചെയ്ത, സൈനിക ഉദ്യോഗസ്ഥനായ സാം മാനെക്ഷായുടെ ജീവിതത്തെ ആസ്പദമാക്കിയുള്ള '''സാം ബഹാദൂർ''<nowiki/>' (2023) എന്ന ചിത്രത്തിന്റെ സംവിധാനം അവർ നിർവഹിച്ചു. ഈ ചിത്രം 2023 ഡിസംബറിലാണ് പുറത്തിറങ്ങിയത്. [[കരീന കപൂർ|കരീന കപൂർ ഖാൻ]], [[പൃഥ്വിരാജ്|പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ]] എന്നിവർ പ്രധാന വേഷങ്ങളിലെത്തിയ അവരുടെ ഏറ്റവും പുതിയ ചിത്രമായ '[[ദായ്റ|ദായ്ര]]' 2026 സെപ്റ്റംബർ 18-ന് പുറത്തിറങ്ങി.<ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/daayra-trailer-kareena-kapoor-probes-prithvirajs-encounter-killings-as-meghna-gulzar-explores-law-vs-justice-101788162271646.html|title=Daayra trailer: Kareena Kapoor probes Prithviraj's encounter killings as Meghna Gulzar explores law vs justice|access-date=2026-08-31|last=Maru|first=Vibha|date=2026-08-31|website=Hindustan Times|language=en}}</ref> == ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ == <templatestyles src="Module:Side box/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Sister project/styles.css"></templatestyles>{{Commons category}} * {{IMDb name|1126068}} == അവലംബങ്ങൾ == [[വർഗ്ഗം:ഗുൽസാർ]] [[വർഗ്ഗം:മഹാരാഷ്ട്രയിൽ നിന്നുള്ള കലാകാരികൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഫിലിംഫെയർ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര സംവിധായികമാർ]] [[വർഗ്ഗം:1973-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:Articles with hCards]] <references />{{Authority Control}}{{FilmfareAwardBestDirector}} raqng68z3s2s5nceg11h520emhpwvwc 0 671961 4673262 4667898 2026-10-04T01:23:35Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4673262 wikitext text/x-wiki {{Infobox school | name = ജി.എൽ.പി.എസ്. വെസ്റ്റ് പത്തനാപുരം | image = | image_size = | caption = ജി.എൽ.പി.എസ്. വെസ്റ്റ് പത്തനാപുരം | location = ഇരിവേറ്റി | country = ഇന്ത്യ | coordinates = | other_name = | type = പൊതുവിദ്യാലയം (എയ്ഡഡ്) | established = {{Start date|1924|df=yes}} | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = മലപ്പുറം | educational_authority = അരീക്കോട് ഉപജില്ല | grades = 1 മുതൽ 4 വരെ | medium_of_language = മലയാളം | website = | udisce_code = 32050100207 | Kerala_school_code = 48206 }} [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ]] [[ഏറനാട് താലൂക്ക്|ഏറനാട് താലൂക്കിൽ]] [[കാവനൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|കാവനൂർ പഞ്ചായത്തിൽ]] ഇരിവേറ്റി എന്ന പ്രദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു എയ്ഡഡ് വിദ്യാലയമാണ് '''ജി.എൽ.പി.എസ്. വെസ്റ്റ് പത്തനാപുരം'''.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/48206|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-19}}</ref> കേരളസംസ്ഥാന പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിന്റെ കീഴിലുള്ള സ്ഥാപനമാണ് ഇത്. <ref>{{Cite web|url=https://kys.udiseplus.gov.in/|title=udiseplus.gov.in|access-date=September 19, 2026}}</ref> [[ഏറനാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഏറനാട് നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിലും]] വയനാട് ലോകസഭ മണ്ഡലത്തിലുമായാണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 1924 ലാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥാപിതമായത്. ==ചരിത്രം== 1954 - ൽ ശ്രീ നൊട്ടൻ വീടൻ മുഹമ്മദ് എന്ന ചെറിയോൻ,ശ്രീ പുല്ലത്തൊടി മോയിൻ കുട്ടി, ശ്രീ മുത്തേടത് പാറക്കൽ മമ്മദ് ഹാജി , ശ്രീ ചെരക്കപറമ്പൻ യൂസുഫ്‍മൊല്ല എന്നിവരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ശ്രീ വൈത്തിൽതൊടി ഉണ്ണിമമ്മദിന്റെ ചായക്കടയുടെ ചായ്‌പിലാണ്‌ ഈ വിദ്യലയം ആരംഭിച്ചത് ==ഭൗതിക സൗകര്യങ്ങൾ== ഉച്ചഭക്ഷണ പദ്ധതിക്കായി അടുക്കള സ്കൂളിലുണ്ട്. ആകെ 12 ക്ലാസ് മുറികളുണ്ട്. 88 സെന്റ് വിസ്തൃതിയുമുള്ള കാമ്പസാണ് ഈ വിദ്യാലയത്തിനുള്ളത്.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/48206|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-19}}</ref> ==അവലംബങ്ങൾ== {{Reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== *[https://web.archive.org/web/20260613122223/https://schoolwiki.in/48206 സ്കൂൾ വിക്കി വെബ്സൈറ്റ്] [[വർഗ്ഗം:മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:വണ്ടൂർ വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:അരീക്കോട് വിദ്യാഭ്യാസ ഉപജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] tu6nnpi3y9yx1sea9196nz16evufpo9 0 671967 4673277 4667888 2026-10-04T02:48:54Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4673277 wikitext text/x-wiki {{Infobox school | name = ജെ.എം.എൽ.പി.എസ്. കിഴക്കെ ചാത്തല്ലൂർ | image = | image_size = | caption = ജെ.എം.എൽ.പി.എസ്. കിഴക്കെ ചാത്തല്ലൂർ | location = പൂങ്കുടി | country = ഇന്ത്യ | coordinates = | other_name = | type = പൊതുവിദ്യാലയം (എയ്ഡഡ്) | established = {{Start date|1983|df=yes}} | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = മലപ്പുറം | educational_authority = അരീക്കോട് ഉപജില്ല | grades = 1 മുതൽ 4 വരെ | medium_of_language = മലയാളം | website = | udisce_code = 32050101104 | Kerala_school_code = 48220 }} [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ]] [[ഏറനാട് താലൂക്ക്|ഏറനാട് താലൂക്കിൽ]] [[എടവണ്ണ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|എടവണ്ണ പഞ്ചായത്തിൽ]] പൂങ്കുടി എന്ന പ്രദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു എയ്ഡഡ് വിദ്യാലയമാണ് '''ജെ.എം.എൽ.പി.എസ്. കിഴക്കെ ചാത്തല്ലൂർ'''.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/48220|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-19}}</ref> കേരളസംസ്ഥാന പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിന്റെ കീഴിലുള്ള സ്ഥാപനമാണ് ഇത്. <ref>{{Cite web|url=https://kys.udiseplus.gov.in/|title=udiseplus.gov.in|access-date=September 19, 2026}}</ref> [[ഏറനാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഏറനാട് നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിലും]] വയനാട് ലോകസഭ മണ്ഡലത്തിലുമായാണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 1983 ലാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥാപിതമായത്. ==ചരിത്രം== 1982 ജൂലൈ 17ന് ഒതായി ജംഇയ്യത്തുൽ മുഖ്ലിസീൻ സംഘത്തിന് കീഴിൽ ഇവിടുത്തെ മദ്രസ കെട്ടിടത്തിൽ പ്രവർത്തനമാരംഭിച്ച ഈ വിദ്യാലയം ഇന്നാട്ടുകാരുടെ ചിരകാല അഭിലാഷമായിരുന്ന. ==ഭൗതിക സൗകര്യങ്ങൾ== 1200 പുസ്തകങ്ങളുള്ള വായനശാലയും വായനാമുറിയും ഈ വിദ്യാലയത്തിനുണ്ട്. കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബ് ഇവിടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഉച്ചഭക്ഷണ പദ്ധതിക്കായി അടുക്കളയും സ്കൂളിലുണ്ട്. ആകെ 4 ക്ലാസ് മുറികളുണ്ട്. 1 ഏക്കർ വിസ്തൃതിയുമുള്ള കാമ്പസാണ് ഈ വിദ്യാലയത്തിനുള്ളത്.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/48220|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-19}}</ref> ==അവലംബങ്ങൾ== {{Reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== *[https://web.archive.org/web/20241210165741/https://schoolwiki.in/48220 സ്കൂൾ വിക്കി വെബ്സൈറ്റ്] [[വർഗ്ഗം:മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:വണ്ടൂർ വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:അരീക്കോട് വിദ്യാഭ്യാസ ഉപജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] 5m68vr1opy9szhpv0zbykw9wsc60cj7 0 672063 4673383 4669152 2026-10-04T11:47:29Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4673383 wikitext text/x-wiki {{Infobox military installation | name = തികോനാ | part_of = | location = [[മാവൽ]] | image = Tikona Panorama.jpg | image_size = 300px | caption = തികോനാ കോട്ട | pushpin_map = Maharashtra | coordinates = {{coord|18.6317|73.5128|type:landmark|display=inline}} | map_size = | map_alt = | map_caption = | type = കോട്ട | code = | built = | builder = | materials = Stone and mortar | height = 3580 അടി | in_use = | demolished = | condition = നാശൊന്മുഖം | owner = ഇന്ത്യാ ഗവണ്മെന്റ് | open_to_public = അതെ | controlled_by = | garrison = | current_commander = | past_commanders = | occupants = | battles = }} മഹാരാഷ്ട്രയിലെ മാവൽ മേഖലയിൽ ഒരു മലമുകളിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ചരിത്രപ്രധാനമായ ഒരു കോട്ടയാണ് '''തികോനാ'''. '''വിതാൻഗഡ്''' എന്ന പേരിലും ഈ കോട്ട അറിയപ്പെടുന്നു.<ref name=mtdc>[ https://www.mtdc.co.in/forts/tikona-fort/ MTDC]</ref> ==സ്ഥാനം== പൂനെയിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 60 കിലോമീറ്റർ അകലെ, കാംഷേത് എന്ന സ്ഥലത്തിനടുത്തായാണ് ഇത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. മുംബൈയിൽ നിന്ന് ഇവിടേക്ക് ഏകദേശം 120 കിലോമീറ്റർ ദൂരമുണ്ട്. കോട്ടയോട് ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള ഗ്രാമം 'തികോനാ'-പേഠ്' എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.<ref>https://www.thebridgechronicle.com/news/tikona-fort-entry-closed-after-landslide</ref> 3500 അടി.<ref name=mtdc/> ഉയരമുള്ള ഈ മലയ്ക്ക് പിരമിഡിന്റെ ആകൃതിയാണുള്ളത്. 'തികോനാ' എന്ന വാക്കിനർത്ഥം 'ത്രികോണാകൃതിയിലുള്ളത്' എന്നാണ്. ==ആകർഷണങ്ങൾ== വലിയ കവാടങ്ങൾ, 'ത്ര്യംബകേശ്വർ മഹാദേവ' ക്ഷേത്രം, ഏഴ് ജലസംഭരണികൾ, ശതവാഹന കാലഘട്ടത്തിലെ ചില ഗുഹകൾ എന്നിവ ഈ കോട്ടയിലെ പ്രധാന ആകർഷണങ്ങളാണ്. പാവ്ന അണക്കെട്ടിന്റെയും സമീപത്തുള്ള തുംഗ്, [[ലോഹഗഡ്]], വിസാപൂർ എന്നീ കോട്ടകളുടെയും പാവ്ന തടാകത്തിന്റെയും ദൃശ്യം ഇവിടെ നിന്നും ലഭ്യമാണ്. <ref>Visit this pyramid-shaped hill fort near Pune:https://www.hindustantimes.com/pune-news/visit-this-pyramid-shaped-hill-fort-near-pune-which-is-a-trekking-destination/story-vx5P42s4TykRRZjNtqmbTL.html</ref> ==ചരിത്രം== ഈ കോട്ടയുടെ ഉത്ഭവത്തെക്കുറിച്ച് വളരെ കുറച്ച് വിവരങ്ങൾ മാത്രമേ ലഭ്യമായുള്ളൂ. ക്രിസ്തുവർഷം ഏഴ്-എട്ട് നൂറ്റാണ്ടുകളിലേതെന്ന് കരുതപ്പെടുന്ന ഒരു ബുദ്ധമത വിഹാരം ഈ കോട്ടയിലുണ്ട്. <ref>{{cite web|title=Indian Archaeology 1969-70 - A review|url=http://asi.nic.in/nmma_reviews/Indian%20Archaeology%201969-70%20A%20Review.pdf|access-date=24 July 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20090410064545/http://asi.nic.in/nmma_reviews/Indian%20Archaeology%201969-70%20A%20Review.pdf|archive-date=10 April 2009|url-status=live|page=25}}</ref> 1585-ൽ നിസാം ഷാഹി രാജവംശത്തിലെ മാലിക് അഹമ്മദ് നിസാം ഷാ ഈ കോട്ട കീഴടക്കി തന്റെ ഭരണപ്രദേശത്തോടു കൂട്ടിച്ചേർത്തു. 1657-ൽ, [[കർണാല കോട്ട]], [[ലോഹഗഡ്]], [[മാഹുലി കോട്ട|മാഹുലി]], സോൻഗഡ്, [[തൾഗഡ്]], വിസാപൂർ എന്നീ കോട്ടകൾക്കൊപ്പം തികോനായും കീഴടക്കിയതിലൂടെ, അതുവരെ നിസാം ഭരണത്തിലിരുന്ന കൊങ്കൺ പ്രദേശം മുഴുവൻ [[ശിവാജി]] തന്റെ നിയന്ത്രണത്തിലാക്കി. <ref>http://trekshitiz.com/ trekshitiz/Ei/Tikona-Trek-Pune-District.html</ref> പാവ്ന-മാവൽ മേഖലയുടെ മുഴുവൻ നിയന്ത്രണ കേന്ദ്രമെന്ന നിലയിൽ ഇതൊരു തന്ത്രപ്രധാനമായ കോട്ടയായിരുന്നു. 1660-ൽ, മാവൽ മേഖലയിലെ ദേശ്‌മുഖ് കുടുംബമായ ധമാലെയെ തികോനാ കോട്ടയുടെ സുരക്ഷാ ചുമതല ഏൽപ്പിച്ചു. ദീർഘകാലം ഈ കോട്ട ധമാലെ ദേശ്‌മുഖ് കുടുംബത്തിന്റെ നിയന്ത്രണത്തിലായിരുന്നു. 1665-ൽ ജയ്‌സിംഗ് ഈ മേഖലയിൽ ആക്രമണം നടത്തുകയും പ്രാദേശിക ഗ്രാമങ്ങളെ ആക്രമിക്കുകയും ചെയ്തെങ്കിലും കോട്ടകൾ പിടിച്ചെടുക്കാനായില്ല. 1665 ജൂൺ 12-ന് ഒപ്പുവെച്ച [[പുരന്ദർ ഉടമ്പടി]] പ്രകാരം, [[മുഗൾ സാമ്രാജ്യം|മുഗൾ]] പോരാളിയായ കുബാദ് ഖാന് തികോനാ കോട്ട വിട്ടുകൊടുത്തു. ജൂൺ 18-ന് കുബാദ് ഖാൻ കോട്ടയുടെ നിയന്ത്രണം ഏറ്റെടുത്തുവെങ്കിലും പിന്നീട് [[മറാഠ സാമ്രാജ്യം|മറാഠകൾ]] അത് തിരിച്ചുപിടിച്ചു. <ref>{{cite web|title=Tikona|url=http://www.trekshitiz.com/EI/EI_DefaultUser.asp?SearchValue=T&FortName=Tikona&SearchChoice=Alpha|access-date=24 July 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20120423152304/http://www.trekshitiz.com/EI/EI_DefaultUser.asp?FortName=Tikona&SearchValue=T&SearchChoice=Alpha|archive-date=2012-04-23|url-status=dead}}</ref> 1682-ൽ രാജാവായ [[സംഭാജി ഭോസ്ലെ|സംഭാജി]] [[ഔറംഗസീബ്|ഔറംഗസീബിന്റെ]] മകൻ അക്ബറിനെ കണ്ടുമുട്ടി. കൂടിക്കാഴ്ചയ്ക്ക് ശേഷം അക്ബറിന് തികോനാ കോട്ടയിൽ താമസിക്കാൻ സൗകര്യമൊരുക്കിയെങ്കിലും, അവിടുത്തെ കാലാവസ്ഥ അദ്ദേഹത്തിന് അനുയോജ്യമല്ലാത്തതിനാൽ അദ്ദേഹത്തെ ജയ്താപൂരിലേക്ക് മാറ്റി. 1818-ൽ ബ്രിട്ടീഷുകാർ മറാഠാ സൈന്യത്തെ യുദ്ധത്തിൽ തോൽപ്പിച്ച് ഈ കോട്ട പിടിച്ചെടുത്തു. ==ട്രെക്കിങ്ങ്== ട്രെക്കിങ്ങ് തല്പരരായ സഞ്ചാരികൾ തികോനാ കോട്ട സന്ദർശിക്കാറുണ്ട്.<ref>https://www.mapsofindia.com/my-india/explore/list-of-top-5-hiking-trails-near-pune</ref> ടികോണ പേഠിന് സമീപമുള്ള പാർക്കിംഗ് ഏരിയയുടെ തെക്ക് ഭാഗത്തുള്ള ചെറിയ കുന്നിൽ നിന്നാണ് ട്രെക്കിംഗ് പാത ആരംഭിക്കുന്നത്. വളരെ സുരക്ഷിതവും വീതിയേറിയതുമായ പാതയാണിത്. ട്രെക്കിംഗ് പാതയിൽ മരങ്ങൾ വളരെ കുറവാണ്. കോട്ടയുടെ പ്രവേശന കവാടത്തിലെത്താൻ ഏകദേശം ഒരു മണിക്കൂർ സമയമെടുക്കും. കോട്ടയ്ക്കുള്ളിൽ വളരെ കുറച്ചു സ്ഥലമേയുള്ളൂ. ഇവിടുത്തെ പടവുകൾക്ക് വീതി വളരെ കുറവായതിനാൽ ഒരേസമയം ഒരാൾക്ക് മാത്രമേ കയറാൻ സാധിക്കൂ. കോട്ടയുടെ പ്രവേശന കവാടത്തിന് അടുത്തുള്ള ഗുഹകളിലോ കോട്ടയുടെ മുകളിലോ സന്ദർശകർ രാത്രികാലങ്ങളിൽ തങ്ങിയിരുന്നു. എന്നാൽ പരിസരമലിനീകരണത്തെ കുറിച്ച് പരാതികളുയർന്നതോടെ പുരാവസ്തുവകുപ്പ് ഇവിടെ രാത്രിവാസം വിലക്കിയിട്ടുണ്ട്.<ref name=toi>https://timesofindia.indiatimes.com/travel/destinations/tikona-fort-no-longer-open-for-night-stay/articleshow/71631231.cms</ref>. തികോനാ പേഠിലെ കോട്ട പുനരുദ്ധാരണ സമിതിയിലെ ഗ്രാമവാസികൾ ന്യായമായ നിരക്കിൽ രാത്രി താമസത്തിനും ഭക്ഷണത്തിനുമുള്ള സൗകര്യങ്ങൾ ഒരുക്കി നൽകുന്നുണ്ട്. കാംഷേത്തിൽ നിന്നും തികോനായിലേക്കുള്ള യാത്രാമധ്യേ ബെഡ്‌സെ ഗുഹകളും സന്ദർശിക്കാവുന്നതാണ്. ==അവലംബം== {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:മഹാരാഷ്ട്രയിലെ കോട്ടകൾ]] 6xmesh56auu9jyszew5r8m1qh7itspd 0 672200 4673346 4671999 2026-10-04T08:09:26Z ~2026-53179-35 223765 /* */ 4673346 wikitext text/x-wiki {{Short description|ഇന്ത്യൻ നടനും ചലച്ചിത്ര സംവിധായകനും ഗായകനും}} {{Use dmy dates|date=September 2026}} {{Infobox person | name = അക്ഷയ് അജിത് | image = | caption = 2026-ൽ അക്ഷയ് അജിത് | birth_date = {{Birth date|1986|8|11|df=y}} | birth_place = ഗുരുവായൂർ, തൃശ്ശൂർ ജില്ല, കേരളം, ഇന്ത്യ | occupation = {{hlist|നടൻ|ചലച്ചിത്ര സംവിധായകൻ|ഗായകൻ}} | years_active = 2019–മുതൽ | known_for = ''കേരള എക്സ്പ്രസ്'' }} '''അക്ഷയ് അജിത്''' (ജനനം: 1986 ഓഗസ്റ്റ് 11) മലയാള സിനിമയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു ഇന്ത്യൻ നടനും ചലച്ചിത്ര സംവിധായകനും ഗായകനുമാണ്. നിരവധി ദക്ഷിണേന്ത്യൻ സിനിമകളിൽ സഹകഥാപാത്രങ്ങളിലും സ്വഭാവവേഷങ്ങളിലും അദ്ദേഹം അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്. മലയാളം, തമിഴ്, തെലുങ്ക് ഭാഷകളിലെ ഗാനങ്ങൾ ആലപിക്കുന്നതിലൂടെയും അവയുടെ കവർ പതിപ്പുകൾ അവതരിപ്പിക്കുന്നതിലൂടെയും അദ്ദേഹം അറിയപ്പെടുന്നു. == ആദ്യകാല ജീവിതം == അക്ഷയ് അജിത് 1986 ഓഗസ്റ്റ് 11-ന് ഇന്ത്യയിലെ [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ [[ഗുരുവായൂർ|ഗുരുവായൂരിൽ]] ജനിച്ചു.<ref>{{cite web|title=Akshay Ajith: The Cover Song Maker Is Now Director And Actor|url=https://www.asianetnews.com/amp/entertainment-news/akshay-ajith-the-cover-song-maker-is-now-director-and-actor-swryjo|website=Asianet News Malayalam|date=24 May 2025|access-date=27 September 2026}}</ref> == ചലച്ചിത്ര ജീവിതം == === സിനിമ === അക്ഷയ് അജിത് ആദ്യമായി സംവിധാനം ചെയ്ത മലയാള ചിത്രമാണ് ''കേരള എക്സ്പ്രസ്''. ഈ ചിത്രത്തിൽ അദ്ദേഹം അഭിനയിക്കുകയും ചെയ്തു. ഇഷാൻ ദേവും മൻപ്രീതും പ്രധാന വേഷങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ച ചിത്രത്തിന്റെ ചിത്രീകരണം 2019 ഡിസംബറിൽ കൊച്ചിയിൽ ആരംഭിച്ചു.<ref>{{cite news |title=Kerala Express starts rolling |url=https://www.deccanchronicle.com/amp/entertainment/mollywood/101219/kerala-express-starts-rolling.html |work=Deccan Chronicle |date=9 December 2019 |access-date=27 September 2026}}</ref> ആദിദേവ് സിനിമാസിന്റെ ബാനറിൽ ഷംസുദ്ദീൻ എം ആണ് ചിത്രം നിർമ്മിച്ചത്. ഒരു കോഫി ഷോപ്പിൽ പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങൾ കണ്ടുമുട്ടുന്നതും തുടർന്നുണ്ടാകുന്ന സംഭവങ്ങളുമാണ് സസ്പെൻസ് ഘടകങ്ങളുള്ള ചിത്രത്തിന്റെ പ്രമേയം.<ref>{{cite web |title=Akshay Ajith's Kerala Express goes on floors |url=https://www.cinemaexpress.com/stories/news/2019/Dec/09/akshay-ajiths-kerala-express-goes-on-floors-15951.html |website=Cinema Express |date=9 December 2019 |access-date=27 September 2026}}</ref> 2026-ൽ അജിത് മലയാള ചിത്രമായ ''ദിൽ'' സംവിധാനം ചെയ്യുകയും അതിൽ പ്രധാന വേഷത്തിൽ അഭിനയിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>{{cite web|title=Dil Malayalam movie starts rolling at Bengaluru|url=https://www.asianetnews.com/entertainment-news/dil-malayalam-movie-starts-rolling-at-bengaluru-articleshow-6sd60kg|website=Asianet News Malayalam|access-date=27 September 2026}}</ref> 2026 സെപ്റ്റംബറിൽ [[ബെംഗളൂരു|ബെംഗളൂരുവിൽ]] ചിത്രത്തിന്റെ ചിത്രീകരണം ആരംഭിച്ചു. ഒരു വൈകാരിക സസ്പെൻസ് ത്രില്ലറായാണ് ചിത്രം വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്നത്. [[കേരളം|കേരളത്തിലും]] ചിത്രീകരണം നടത്താൻ തീരുമാനിച്ചിരുന്നു.<ref>{{cite web |title=Filming commences for director Akshay Ajith's Dil |url=https://www.madhyamam.com/entertainment/movie-news/filming-commences-for-director-akshay-ajiths-dil-1557768 |website=Madhyamam |access-date=27 September 2026}}</ref> === സംഗീതം === ചലച്ചിത്ര സംവിധാനത്തിനും അഭിനയത്തിനും പുറമെ മലയാളം, തമിഴ്, തെലുങ്ക് സിനിമകളിലെ ഗാനങ്ങൾ ആലപിക്കുകയും അവയുടെ കവർ പതിപ്പുകൾ അവതരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തതിലൂടെയും അജിത് ശ്രദ്ധ നേടിയിട്ടുണ്ട്. മലയാള ചിത്രമായ ''മീനത്തിൽ താലികെട്ട്'' എന്ന സിനിമയിലെ "ഒരു പൂവിൻ നിശാശലഭം" എന്ന ഗാനത്തിന്റെ കവർ പതിപ്പിന് മാധ്യമശ്രദ്ധ ലഭിച്ചു.<ref>{{cite web |title=Akshay Ajith: The Cover Song Maker Is Now Director And Actor |url=https://www.asianetnews.com/amp/entertainment-news/akshay-ajith-the-cover-song-maker-is-now-director-and-actor-swryjo |website=Asianet News Malayalam |date=24 May 2025 |access-date=27 September 2026}}</ref> ''കേരള എക്സ്പ്രസ്'' എന്ന ചിത്രത്തിലെ "ഇതു വഴി" എന്ന ഗാനത്തിന്റെ ലിറിക്കൽ വീഡിയോ 2020-ൽ ''[[ദി ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ]]'' പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു.<ref>{{cite web |title=Kerala Express song - Ithu Vazhi (Lyrical) |url=https://timesofindia.indiatimes.com/videos/entertainment/music/malayalam/kerala-express-song-ithu-vazhi-lyrical/videoshow/78950471.cms |website=The Times of India |access-date=27 September 2026}}</ref> അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംഗീതം [[സ്പോട്ടിഫൈ|സ്പോട്ടിഫൈയിലും]] ലഭ്യമാണ്.<ref>{{cite web |title=Akshay Ajith |url=https://open.spotify.com/artist/5T9ZTsHIpOyQ2Smdm73Uix |website=Spotify |access-date=27 September 2026}}</ref> == ചലച്ചിത്രങ്ങൾ == {| class="wikitable" |+ സിനിമകൾ ! വർഷം ! ചിത്രം ! വേഷം ! കുറിപ്പുകൾ |- | 2020 | ''കേരള എക്സ്പ്രസ്'' | നടൻ | സംവിധായകൻ; ചിത്രത്തിൽ അഭിനയിക്കുകയും ചെയ്തു |- | 2024 | ''അഡിയോസ് അമിഗോ'' | നടൻ | സഹകഥാപാത്രം |- | 2026 | ''ദിൽ'' | പ്രധാന നടൻ | സംവിധായകൻ; ചിത്രീകരണം 2026 സെപ്റ്റംബറിൽ ആരംഭിച്ചു<ref>{{cite web|title=Akshay Ajith's new movie Dil shoot|url=https://www.mathrubhumi.com/movies-music/news/akshay-ajith-new-movie-dil-shoot-cy0ovnn4|website=Mathrubhumi|access-date=27 September 2026}}</ref> |} == അവലംബങ്ങൾ == {{reflist}} == ബാഹ്യ കണ്ണികൾ == * {{IMDb name|11221323|അക്ഷയ് അജിത്}} * [https://open.spotify.com/artist/5T9ZTsHIpOyQ2Smdm73Uix അക്ഷയ് അജിത് സ്പോട്ടിഫൈയിൽ] h2lop1npguoarnuauomszusprwtlpo4 4673347 4673346 2026-10-04T08:09:55Z ~2026-53179-35 223765 /* ചലച്ചിത്രങ്ങൾ */ 4673347 wikitext text/x-wiki {{Short description|ഇന്ത്യൻ നടനും ചലച്ചിത്ര സംവിധായകനും ഗായകനും}} {{Use dmy dates|date=September 2026}} {{Infobox person | name = അക്ഷയ് അജിത് | image = | caption = 2026-ൽ അക്ഷയ് അജിത് | birth_date = {{Birth date|1986|8|11|df=y}} | birth_place = ഗുരുവായൂർ, തൃശ്ശൂർ ജില്ല, കേരളം, ഇന്ത്യ | occupation = {{hlist|നടൻ|ചലച്ചിത്ര സംവിധായകൻ|ഗായകൻ}} | years_active = 2019–മുതൽ | known_for = ''കേരള എക്സ്പ്രസ്'' }} '''അക്ഷയ് അജിത്''' (ജനനം: 1986 ഓഗസ്റ്റ് 11) മലയാള സിനിമയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു ഇന്ത്യൻ നടനും ചലച്ചിത്ര സംവിധായകനും ഗായകനുമാണ്. നിരവധി ദക്ഷിണേന്ത്യൻ സിനിമകളിൽ സഹകഥാപാത്രങ്ങളിലും സ്വഭാവവേഷങ്ങളിലും അദ്ദേഹം അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്. മലയാളം, തമിഴ്, തെലുങ്ക് ഭാഷകളിലെ ഗാനങ്ങൾ ആലപിക്കുന്നതിലൂടെയും അവയുടെ കവർ പതിപ്പുകൾ അവതരിപ്പിക്കുന്നതിലൂടെയും അദ്ദേഹം അറിയപ്പെടുന്നു. == ആദ്യകാല ജീവിതം == അക്ഷയ് അജിത് 1986 ഓഗസ്റ്റ് 11-ന് ഇന്ത്യയിലെ [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ [[ഗുരുവായൂർ|ഗുരുവായൂരിൽ]] ജനിച്ചു.<ref>{{cite web|title=Akshay Ajith: The Cover Song Maker Is Now Director And Actor|url=https://www.asianetnews.com/amp/entertainment-news/akshay-ajith-the-cover-song-maker-is-now-director-and-actor-swryjo|website=Asianet News Malayalam|date=24 May 2025|access-date=27 September 2026}}</ref> == ചലച്ചിത്ര ജീവിതം == === സിനിമ === അക്ഷയ് അജിത് ആദ്യമായി സംവിധാനം ചെയ്ത മലയാള ചിത്രമാണ് ''കേരള എക്സ്പ്രസ്''. ഈ ചിത്രത്തിൽ അദ്ദേഹം അഭിനയിക്കുകയും ചെയ്തു. ഇഷാൻ ദേവും മൻപ്രീതും പ്രധാന വേഷങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ച ചിത്രത്തിന്റെ ചിത്രീകരണം 2019 ഡിസംബറിൽ കൊച്ചിയിൽ ആരംഭിച്ചു.<ref>{{cite news |title=Kerala Express starts rolling |url=https://www.deccanchronicle.com/amp/entertainment/mollywood/101219/kerala-express-starts-rolling.html |work=Deccan Chronicle |date=9 December 2019 |access-date=27 September 2026}}</ref> ആദിദേവ് സിനിമാസിന്റെ ബാനറിൽ ഷംസുദ്ദീൻ എം ആണ് ചിത്രം നിർമ്മിച്ചത്. ഒരു കോഫി ഷോപ്പിൽ പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങൾ കണ്ടുമുട്ടുന്നതും തുടർന്നുണ്ടാകുന്ന സംഭവങ്ങളുമാണ് സസ്പെൻസ് ഘടകങ്ങളുള്ള ചിത്രത്തിന്റെ പ്രമേയം.<ref>{{cite web |title=Akshay Ajith's Kerala Express goes on floors |url=https://www.cinemaexpress.com/stories/news/2019/Dec/09/akshay-ajiths-kerala-express-goes-on-floors-15951.html |website=Cinema Express |date=9 December 2019 |access-date=27 September 2026}}</ref> 2026-ൽ അജിത് മലയാള ചിത്രമായ ''ദിൽ'' സംവിധാനം ചെയ്യുകയും അതിൽ പ്രധാന വേഷത്തിൽ അഭിനയിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>{{cite web|title=Dil Malayalam movie starts rolling at Bengaluru|url=https://www.asianetnews.com/entertainment-news/dil-malayalam-movie-starts-rolling-at-bengaluru-articleshow-6sd60kg|website=Asianet News Malayalam|access-date=27 September 2026}}</ref> 2026 സെപ്റ്റംബറിൽ [[ബെംഗളൂരു|ബെംഗളൂരുവിൽ]] ചിത്രത്തിന്റെ ചിത്രീകരണം ആരംഭിച്ചു. ഒരു വൈകാരിക സസ്പെൻസ് ത്രില്ലറായാണ് ചിത്രം വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്നത്. [[കേരളം|കേരളത്തിലും]] ചിത്രീകരണം നടത്താൻ തീരുമാനിച്ചിരുന്നു.<ref>{{cite web |title=Filming commences for director Akshay Ajith's Dil |url=https://www.madhyamam.com/entertainment/movie-news/filming-commences-for-director-akshay-ajiths-dil-1557768 |website=Madhyamam |access-date=27 September 2026}}</ref> === സംഗീതം === ചലച്ചിത്ര സംവിധാനത്തിനും അഭിനയത്തിനും പുറമെ മലയാളം, തമിഴ്, തെലുങ്ക് സിനിമകളിലെ ഗാനങ്ങൾ ആലപിക്കുകയും അവയുടെ കവർ പതിപ്പുകൾ അവതരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തതിലൂടെയും അജിത് ശ്രദ്ധ നേടിയിട്ടുണ്ട്. മലയാള ചിത്രമായ ''മീനത്തിൽ താലികെട്ട്'' എന്ന സിനിമയിലെ "ഒരു പൂവിൻ നിശാശലഭം" എന്ന ഗാനത്തിന്റെ കവർ പതിപ്പിന് മാധ്യമശ്രദ്ധ ലഭിച്ചു.<ref>{{cite web |title=Akshay Ajith: The Cover Song Maker Is Now Director And Actor |url=https://www.asianetnews.com/amp/entertainment-news/akshay-ajith-the-cover-song-maker-is-now-director-and-actor-swryjo |website=Asianet News Malayalam |date=24 May 2025 |access-date=27 September 2026}}</ref> ''കേരള എക്സ്പ്രസ്'' എന്ന ചിത്രത്തിലെ "ഇതു വഴി" എന്ന ഗാനത്തിന്റെ ലിറിക്കൽ വീഡിയോ 2020-ൽ ''[[ദി ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ]]'' പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു.<ref>{{cite web |title=Kerala Express song - Ithu Vazhi (Lyrical) |url=https://timesofindia.indiatimes.com/videos/entertainment/music/malayalam/kerala-express-song-ithu-vazhi-lyrical/videoshow/78950471.cms |website=The Times of India |access-date=27 September 2026}}</ref> അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംഗീതം [[സ്പോട്ടിഫൈ|സ്പോട്ടിഫൈയിലും]] ലഭ്യമാണ്.<ref>{{cite web |title=Akshay Ajith |url=https://open.spotify.com/artist/5T9ZTsHIpOyQ2Smdm73Uix |website=Spotify |access-date=27 September 2026}}</ref> == ചലച്ചിത്രങ്ങൾ == {| class="wikitable" |+ സിനിമകൾ ! വർഷം ! ചിത്രം ! വേഷം ! കുറിപ്പുകൾ |- | 2020 | ''കേരള എക്സ്പ്രസ്'' | നടൻ | സംവിധായകൻ; ചിത്രത്തിൽ അഭിനയിക്കുകയും ചെയ്തു |- | 2024 | ''അഡിയോസ് അമിഗോ'' | നടൻ | സഹകഥാപാത്രം |- | 2026 | ''[[ദിൽ]]'' | പ്രധാന നടൻ | സംവിധായകൻ; ചിത്രീകരണം 2026 സെപ്റ്റംബറിൽ ആരംഭിച്ചു<ref>{{cite web|title=Akshay Ajith's new movie Dil shoot|url=https://www.mathrubhumi.com/movies-music/news/akshay-ajith-new-movie-dil-shoot-cy0ovnn4|website=Mathrubhumi|access-date=27 September 2026}}</ref> |} == അവലംബങ്ങൾ == {{reflist}} == ബാഹ്യ കണ്ണികൾ == * {{IMDb name|11221323|അക്ഷയ് അജിത്}} * [https://open.spotify.com/artist/5T9ZTsHIpOyQ2Smdm73Uix അക്ഷയ് അജിത് സ്പോട്ടിഫൈയിൽ] 0754sxed339g7fwxxc37vyz4458gia0 0 672201 4673348 4672000 2026-10-04T08:10:14Z ~2026-53179-35 223765 4673348 wikitext text/x-wiki {{Short description|അക്ഷയ് അജിത് സംവിധാനം ചെയ്യുന്ന മലയാളം ചലച്ചിത്രം}} {{Use dmy dates|date=September 2026}} {{Infobox film | name = ദിൽ | director = [[അക്ഷയ് അജിത്]] | story = സജി ബേബി | cinematography = അജിത് തോമസ് | editing = ടൈറ്റസ് | music = ഗോപി സുന്ദർ | country = ഇന്ത്യ | language = മലയാളം }} '''''ദിൽ''''' അക്ഷയ് അജിത് സംവിധാനം ചെയ്ത് അദ്ദേഹം തന്നെ പ്രധാന വേഷത്തിൽ അഭിനയിക്കുന്ന വരാനിരിക്കുന്ന ഇന്ത്യൻ മലയാളം ഭാഷാ വൈകാരിക സസ്പെൻസ് ത്രില്ലർ ചിത്രമാണ്.<ref>{{cite news|title=Filming commences for director Akshay Ajith's Dil|url=https://www.madhyamam.com/entertainment/movie-news/filming-commences-for-director-akshay-ajiths-dil-1557768|work=Madhyamam|access-date=27 September 2026}}</ref> പ്രണയം, പ്രതികാരം, വിശ്വാസം, വഞ്ചന എന്നിവയാണ് ചിത്രത്തിന്റെ പ്രമേയങ്ങൾ. 2026-ൽ [[ബെംഗളൂരു|ബെംഗളൂരുവിൽ]] ചിത്രീകരണം ആരംഭിച്ച ചിത്രം തുടർചിത്രീകരണത്തിനായി [[കേരളം|കേരളത്തിലേക്കും]] എത്തും.<ref>{{cite web |title=Dil Malayalam movie starts rolling at Bengaluru |url=https://www.asianetnews.com/entertainment-news/dil-malayalam-movie-starts-rolling-at-bengaluru-articleshow-6sd60kg |website=Asianet News Malayalam |access-date=27 September 2026}}</ref> == അഭിനേതാക്കൾ == ചിത്രത്തിൽ അഭിനയിക്കുന്നവർ:<ref>{{cite web|url=https://www.madhyamam.com/entertainment/movie-news/filming-commences-for-director-akshay-ajiths-dil-1557768|title=Filming commences for director Akshay Ajith's Dil|access-date=27 September 2026|website=Madhyamam}}</ref> * അക്ഷയ് അജിത് * ആസിഫ് അലി * ഷൈൻ ടോം ചാക്കോ * ഹണി റോസ് * റിയാസ് ഖാൻ * വിനീത് തട്ടിൽ * സിദ്ദിഖ് * അദിതി രവി * ഡോ. ഗായത്രി == നിർമ്മാണം == === വികസനം === അക്ഷയ് അജിത് സംവിധാനം ചെയ്യുന്ന ചിത്രത്തിൽ അദ്ദേഹം തന്നെയാണ് പ്രധാന വേഷത്തിലെത്തുന്നത്. സജി ബേബിയാണ് ചിത്രത്തിന്റെ കഥ എഴുതിയത്.<ref>{{cite news|title=Akshay Ajith's new movie Dil shoot|url=https://www.mathrubhumi.com/movies-music/news/akshay-ajith-new-movie-dil-shoot-cy0ovnn4|work=Mathrubhumi|access-date=27 September 2026}}</ref> വൈകാരിക സസ്പെൻസ് ത്രില്ലറായാണ് ചിത്രം വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്നത്. പ്രണയവും പ്രതികാരവും തമ്മിലുള്ള മാനസിക സംഘർഷമാണ് ചിത്രത്തിന്റെ പ്രധാന പ്രമേയം. ബന്ധങ്ങളിലെ വിശ്വാസവും വഞ്ചനയും ഉണ്ടാക്കുന്ന പ്രത്യാഘാതങ്ങളും ചിത്രം അവതരിപ്പിക്കുന്നു.<ref>{{cite web |title=Dil Malayalam movie starts rolling at Bengaluru |url=https://www.asianetnews.com/entertainment-news/dil-malayalam-movie-starts-rolling-at-bengaluru-articleshow-6sd60kg |website=Asianet News Malayalam |access-date=27 September 2026}}</ref> === ചിത്രീകരണം === 2026-ൽ ബെംഗളൂരുവിലാണ് ചിത്രത്തിന്റെ ചിത്രീകരണം ആരംഭിച്ചത്. കേരളത്തിലും ചിത്രീകരണം നടത്താൻ പദ്ധതിയിട്ടിരുന്നു.<ref>{{cite web |title=Filming commences for director Akshay Ajith's Dil |url=https://www.madhyamam.com/entertainment/movie-news/filming-commences-for-director-akshay-ajiths-dil-1557768 |website=Madhyamam |access-date=27 September 2026}}</ref> == അണിയറപ്രവർത്തകർ == {| class="wikitable" |+ പ്രധാന അണിയറപ്രവർത്തകർ ! വിഭാഗം ! പേര് |- | സംവിധാനം | [[അക്ഷയ് അജിത്]] |- | കഥ | സജി ബേബി |- | ഛായാഗ്രഹണം | അജിത് തോമസ് |- | സംഗീതം | ഗോപി സുന്ദറും സിവിനും |- | എഡിറ്റിംഗ് | ടൈറ്റസ് |- | സഹസംവിധായകർ | ജിൻസും മാർട്ടിനും |- | അസിസ്റ്റന്റ് സംവിധായകർ | എൽദോസ്, ജെയിംസ്, ശരത് |- | കലാസംവിധാനം | ജീവമോൻ |- | വസ്ത്രാലങ്കാരം | സൂര്യ |- | മേക്കപ്പ് | റോണാക്സ് |- | നൃത്തസംവിധാനം | പ്രമേഷ് |- | സംഘട്ടനം | കലൈ കിംഗ്സ്റ്റൺ |- | പ്രൊഡക്ഷൻ കൺട്രോളർ | സജി പുതുപ്പള്ളി |- | പബ്ലിക് റിലേഷൻസ് | പി. ആർ. സുമേരൻ |} == അവലംബങ്ങൾ == {{Reflist}} ag6oje0xps3is14tcegv5p9wu1jissf 0 672210 4673291 4672932 2026-10-04T03:07:34Z Martinkottayam 84843 4673291 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ഷഹദ് നിലമ്പൂർ | image = Shahad_Nilambur.jpg | image_size = | residence = [[നിലമ്പൂർ]] | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1994|02|04}} | birth_place = നിലമ്പൂർ, മലപ്പുറം ജില്ല, കേരളം. | occupation = [[ചലച്ചിത്രസംവിധായകൻ]] | yearsactive = 2015-Present | nationality = [[ഇന്ത്യ]] | ethinicity = [[മലയാളി]] | citizenship = [[ഇന്ത്യ]] | alma mater = നന്ദ പോളിടെക്നിക്ക് കോളേജ്, [[ഈറോഡ്]] (ബി.ടെക്) | religion = | spouse = | children = | parents = കുഞ്ഞുമുഹമ്മദ്, <br> റംലത്ത് }} മലയാള ഭാഷയിലെ ചലച്ചിത്ര സംവിധായകനാണ് '''ഷഹദ് നിലമ്പൂർ'''. 2022-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ''[[പ്രകാശൻ പറക്കട്ടെ]]'' എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് അദ്ദേഹം സ്വതന്ത്ര സംവിധായകനായി അരങ്ങേറ്റം നടത്തിയത്.<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/prakashan-parakkatte-team-wraps-up-the-shoot/articleshow/81062689.cms|title=‘Prakashan Parakkatte’ team wraps up the shoot}}</ref> തുടർന്ന് ''[[അനുരാഗം (2023)|അനുരാഗം]]'' (2023), ''[[പ്രഥമ ദൃഷ്ട്യാ കുറ്റക്കാർ]]'' (2026) എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലൂടെ അദ്ദേഹം ചലച്ചിത്ര സംവിധാന രംഗത്ത് പെട്ടെന്നുതന്നെ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടു.<ref name="Manorama20262">{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/movies/interview/2026/09/16/pradhama-drishtya-kuttakkar-director-shahad-interview.html|title=‘അനുരാഗം’ പരാജയപ്പെട്ടത് ഇരുത്തി ചിന്തിപ്പിച്ചു, പിഴവുകൾ കണ്ടെത്തി വീണ്ടും നടത്തിയ ശ്രമം; ‘പ്രഥമ ദൃഷ്ട്യാ കുറ്റക്കാർ’ സംവിധായകൻ അഭിമുഖം|access-date=23 September 2026|date=17 September 2026|website=Malayala Manorama}}</ref> == ആദ്യകാല ജീവിതം == 1994 ഫെബ്രുവരി 4-ന് കേരളത്തിലെ [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ]] [[നിലമ്പൂർ|നിലമ്പൂരിൽ]] ചക്കുങ്ങൽ കുഞ്ഞുമുഹമ്മദ്, റംലത്ത് ദമ്പതികളുടെ മകനായി ജനിച്ചു. കവളമുക്കട്ട എൽ.പി. സ്കൂൾ, പറമ്പ സർക്കാർ യു.പി. സ്കൂൾ എന്നിവിടങ്ങളിലായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം. പൂക്കോട്ട്പാടം സർക്കാർ ഹൈസ്കൂൾ, പാലേമേട് എസ്.എച്ച്.എസ്.എസ്. എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നാണ് ഹയർ സെക്കന്ററി വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കിയത്. [[ഈറോഡ്|ഈറോഡിലെ]] നന്ദ പോളിടെക്നിക്ക് കോളേജിൽ നിന്നും കമ്പ്യൂട്ടർസയൻസ് ഐഛികമായി എഞ്ചിനീയറിംഗ് പഠനവും പൂർത്തിയാക്കി. കൗമാരപ്രായത്തിൽ തന്നെ ചലച്ചിത്രമേഖലയിൽ താൽപര്യം വളരുകയും വിദ്യാഭ്യാസകാലത്തുതന്നെ ഹ്രസ്വചിത്രങ്ങൾ നിർമ്മിക്കാൻ തുടങ്ങുകയും ചെയ്തു. 2009-2010 കാലഘട്ടത്തിൽ പ്ലസ് വണ്ണിന് പഠിക്കുമ്പോഴാണ് അദ്ദേഹം തന്റെ ആദ്യ ഹ്രസ്വചിത്രമായ ''മൊട്ട'' നിർമ്മിച്ചത്.<ref name="Manorama2023">{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/movies/interview/2023/07/27/chat-with-shahad-nilambur.html|title=സിനിമയിലെത്താൻ തട്ടുകടയിൽ സപ്ലയറായി; ഒടുവിൽ സംവിധായകനായി; ചിത്രം അനുരാഗം|access-date=23 September 2026|date=27 July 2023|website=Malayala Manorama}}</ref> അക്കാലത്ത് ഒരു പ്രാദേശിക വ്യവസായിയുടെ സഹായത്തോടെ അദ്ദേഹം നിർമ്മിച്ച ഈ ഹ്രസ്വചിത്രം വലിയ ശ്രദ്ധ നേടിയിരുന്നു. നാട്ടുകാർ പണം സമാഹരിച്ച് നൽകുകയും കൂടുതൽ ഹ്രസ്വചിത്രങ്ങൾ ചെയ്യാൻ അദ്ദേഹത്തെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>{{Cite web|url=https://www.doolnews.com/shahad-nilambur-talks-about-how-his-locals-helped-in-producing-his-short-film-64-174.html|title=നാട്ടുകാർ പിരിവിട്ടു തന്ന പൈസ കൊണ്ടാണ് ഷോർട് ഫിലിം എടുത്തത്: ഷഹദ് നിലമ്പൂർ}}</ref> ''വില്ലേജ് ഷേഡ്സ്'' എന്ന ബാനറിനു കീഴിൽ അക്കാലത്ത് അഞ്ച് ഹ്രസ്വചിത്രങ്ങൾ അദ്ദേഹം സംവിധാനം ചെയ്തു. 2020-ലെ ചേതന ഫെസ്റ്റിൽ മികച്ച ചിത്രമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഹ്രസ്വചിത്രമായ ''ഒപ്പന'' ആയിരുന്നു. <ref name="NETTV4U">{{Cite web|url=https://nettv4u.com/celebrity/malayalam/director/shahad-nilambur|title=Malayalam Director Shahad Nilambur Biography, News, Photos, Videos|access-date=23 September 2026|website=NETTV4U}}</ref> '''ഹൈ അലേർട്ട്''<nowiki/>' (2015) എന്ന തെലുങ്ക് ചിത്രത്തിന്റെ സഹസംവിധായകനായും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. പിന്നീട് മലയാള ചലച്ചിത്രമേഖലയിൽ ഒരക മികച്ച കരിയർ കെട്ടിപ്പടുക്കുകയെന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ സ്വദേശമായ [[നിലമ്പൂർ|നിലമ്പൂരിൽനിന്ന്]] ഷഹാദ് കൊച്ചി നഗരത്തിലേയ്ക്ക് താമസം മാറി. ''[[മലയാള മനോരമ ദിനപ്പത്രം|മലയാള മനോരമയ്ക്ക്]]'' നൽകിയ ഒരു അഭിമുഖത്തിൽ, ചലച്ചിത്രരംഗത്ത് അവസരങ്ങൾ തേടുന്നതിനിടയിൽ ഒരു ഹോട്ടലിൽ ജോലി ചെയ്യുന്നതുൾപ്പെടെയുള്ള തന്റെ ആദ്യകാല അനുഭവങ്ങൾ അദ്ദേഹം അനുസ്മരിച്ചിരുന്നു. ഫീച്ചർ-ഫിലിം സംവിധാനത്തിലേക്ക് മാറുന്നതിന് മുമ്പ് അദ്ദേഹം സഹസംവിധായകൻ, അസോസിയേറ്റ് ഡയറക്റ്റർ എന്നിങ്ങനെ വിവിധ നിലകളിലുള്ള ജോലികളും ചെയ്തു.<ref name="Manorama20262" /> == സഹസംവിധായകൻ, അസോസിയേറ്റ് ഡയറക്ടർ == ഒരു സ്വതന്ത്ര സംവിധായകനാകുന്നതിന് മുമ്പ് ഷഹദ് നിരവധി മലയാള സിനിമകളിൽ സഹസംവിധായകനായും അസോസിയേറ്റ് ഡയറക്ടറായും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. ''[[അടി കപ്യാരേ കൂട്ടമണി|അടി കപ്യാരെ കൂട്ടമണി]]'' (2015), ''പോപ്കോൺ'' (2016), ''ക്രോസ്റോഡ്'' (2017), ''പ്രേതം ഉണ്ട് സൂക്ഷിക്കുക'' (2017) ''ലവ് ആക്ഷൻ ഡ്രാമ'' (2019), ഉറിയടി (2020) എന്നിവ അദ്ദേഹം ആദ്യകാലത്ത് പ്രവർത്തിച്ച സിനിമകളാണ്.<ref name="IMDb2">{{Cite web|url=https://www.imdb.com/name/nm8624302/|title=Shahad Nilambur|access-date=23 September 2026|website=IMDb}}</ref> ''[[അടി കപ്യാരേ കൂട്ടമണി|അടി കപ്യാരെ കൂട്ടമണി]]'', ''പോപ്കോൺ'', ''ക്രോസ്റോഡ്'' എന്നീ ചിത്രങ്ങളിൽ അസിസ്റ്റന്റ് ഡയറക്ടറായി പ്രവർത്തിച്ച അദ്ദേഹം ''പ്രേതം ഉണ്ട് സൂക്ഷിക്കുക'', ''ലവ് ആക്ഷൻ ഡ്രാമ'' എന്നീ ചിത്രങ്ങളിൻ്റെ അസോസിയേറ്റ് ഡയറക്ടറായും ''ഉറിയടി'' എന്ന ചിത്രത്തിന്റെ ചീഫ് അസോസിയേറ്റ് ഡയറക്ടറായും അറിയപ്പെട്ടു.<ref name="IMDb2" /> [[പാർവ്വതി തിരുവോത്ത്|പാർവ്വതി തിരുവോരത്ത്]], [[വിജയരാഘവൻ|വിജയരാഘവൻ]] എന്നിവർ പ്രധാന വേഷങ്ങളിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട 2026-ലെ ബ്ലാക്ക് ബസ്റ്റർ ചിത്രമായ<ref>{{Cite web|url=https://www.doolnews.com/vinay-fort-and-unnimaya-prasad-about-pradhama-drishtya-kuttakkar-movie-64-180.html/amp|title=ചെറിയ ബഡ്ജറ്റിലും വലിയ താരങ്ങളെ വച്ച് ബ്ലോക്ബസ്റ്റർ ഉണ്ടാക്കാമെന്ന് തെളിയിച്ചു : വിനയ് ഫോർട്ട്}}</ref> [[പ്രഥമ ദൃഷ്ട്യാ കുറ്റക്കാർ]] എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് അദ്ദേഹം കൂടുതലായി അറിയപ്പെടുന്നത്. == ചലച്ചിത്ര രംഗം == === സംവിധായകൻ എന്ന നിലയിൽ === {| class="wikitable" !വർഷം. !സിനിമ !റോൾ |- |2022 |''[[പ്രകാശൻ പറക്കട്ടെ|പ്രകാശൻ പറക്കെട്ടെ]]'' |സംവിധായകൻ |- |2023 |''അനുരാഗം'' |സംവിധായകൻ |- |2026 |''[[പ്രഥമ ദൃഷ്ട്യാ കുറ്റക്കാർ|പ്രഥമ ദൃഷ്ട്യാ കുറ്റക്കാർ]]'' |സംവിധായകൻ |} === സഹസവധായകൻ, അസോസിയേറ്റ് ഡയറക്ടർ === {| class="wikitable" !വർഷം. !സിനിമ !റോൾ |- |2015 |''[[അടി കപ്യാരേ കൂട്ടമണി|അടി കപ്യാരെ കൂട്ടമണി]]'' |അസിസ്റ്റന്റ് ഡയറക്ടർ |- |2016 |''പോപ്പ്കോൺ'' |സെക്കൻഡ് അസിസ്റ്റന്റ് ഡയറക്ടർ |- |2017 |''ക്രോസ്റോഡ്'' |അസിസ്റ്റന്റ് ഡയറക്ടർ |- |2017 |''പ്രേതം ഉണ്ട് സൂക്ഷിക്കുക'' |അസോസിയേറ്റ് ഡയറക്ടർ |- |2019 |''[[ലവ് ആക്ഷൻ ഡ്രാമ]]'' |അസോസിയേറ്റ് ഡയറക്ടർ |- |2020 |''[[ഉറിയടി (ചലച്ചിത്രം)|ഉറിയടി]]'' |ചീഫ് അസോസിയേറ്റ് ഡയറക്ടർ |} == അവലംബങ്ങൾ == [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളീയർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്ര കലാസംവിധായകർ]] rmpw08acms0h7yrwwxgyrdo07i512yj 4673293 4673291 2026-10-04T03:09:59Z Martinkottayam 84843 /* ആദ്യകാല ജീവിതം */ 4673293 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ഷഹദ് നിലമ്പൂർ | image = Shahad_Nilambur.jpg | image_size = | residence = [[നിലമ്പൂർ]] | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1994|02|04}} | birth_place = നിലമ്പൂർ, മലപ്പുറം ജില്ല, കേരളം. | occupation = [[ചലച്ചിത്രസംവിധായകൻ]] | yearsactive = 2015-Present | nationality = [[ഇന്ത്യ]] | ethinicity = [[മലയാളി]] | citizenship = [[ഇന്ത്യ]] | alma mater = നന്ദ പോളിടെക്നിക്ക് കോളേജ്, [[ഈറോഡ്]] (ബി.ടെക്) | religion = | spouse = | children = | parents = കുഞ്ഞുമുഹമ്മദ്, <br> റംലത്ത് }} മലയാള ഭാഷയിലെ ചലച്ചിത്ര സംവിധായകനാണ് '''ഷഹദ് നിലമ്പൂർ'''. 2022-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ''[[പ്രകാശൻ പറക്കട്ടെ]]'' എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് അദ്ദേഹം സ്വതന്ത്ര സംവിധായകനായി അരങ്ങേറ്റം നടത്തിയത്.<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/prakashan-parakkatte-team-wraps-up-the-shoot/articleshow/81062689.cms|title=‘Prakashan Parakkatte’ team wraps up the shoot}}</ref> തുടർന്ന് ''[[അനുരാഗം (2023)|അനുരാഗം]]'' (2023), ''[[പ്രഥമ ദൃഷ്ട്യാ കുറ്റക്കാർ]]'' (2026) എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലൂടെ അദ്ദേഹം ചലച്ചിത്ര സംവിധാന രംഗത്ത് പെട്ടെന്നുതന്നെ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടു.<ref name="Manorama20262">{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/movies/interview/2026/09/16/pradhama-drishtya-kuttakkar-director-shahad-interview.html|title=‘അനുരാഗം’ പരാജയപ്പെട്ടത് ഇരുത്തി ചിന്തിപ്പിച്ചു, പിഴവുകൾ കണ്ടെത്തി വീണ്ടും നടത്തിയ ശ്രമം; ‘പ്രഥമ ദൃഷ്ട്യാ കുറ്റക്കാർ’ സംവിധായകൻ അഭിമുഖം|access-date=23 September 2026|date=17 September 2026|website=Malayala Manorama}}</ref> == ആദ്യകാല ജീവിതം == 1994 ഫെബ്രുവരി 4-ന് കേരളത്തിലെ [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ]] [[നിലമ്പൂർ|നിലമ്പൂരിലെ]] ചക്കുങ്ങൽ കുടുംബത്തിൽ കുഞ്ഞുമുഹമ്മദ്, റംലത്ത് ദമ്പതികളുടെ മകനായി ജനിച്ചു. കവളമുക്കട്ട എൽ.പി. സ്കൂൾ, പറമ്പ സർക്കാർ യു.പി. സ്കൂൾ എന്നിവിടങ്ങളിലായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം. പൂക്കോട്ട്പാടം സർക്കാർ ഹൈസ്കൂൾ, പാലേമേട് എസ്.എച്ച്.എസ്.എസ്. എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നാണ് ഹയർ സെക്കന്ററി വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കിയത്. [[ഈറോഡ്|ഈറോഡിലെ]] നന്ദ പോളിടെക്നിക്ക് കോളേജിൽ നിന്നും കമ്പ്യൂട്ടർസയൻസ് ഐഛികമായി എഞ്ചിനീയറിംഗ് പഠനവും പൂർത്തിയാക്കി. കൗമാരപ്രായത്തിൽ തന്നെ ചലച്ചിത്രമേഖലയിൽ താൽപര്യം വളരുകയും വിദ്യാഭ്യാസകാലത്തുതന്നെ ഹ്രസ്വചിത്രങ്ങൾ നിർമ്മിക്കാൻ തുടങ്ങുകയും ചെയ്തു. 2009-2010 കാലഘട്ടത്തിൽ പ്ലസ് വണ്ണിന് പഠിക്കുമ്പോഴാണ് അദ്ദേഹം തന്റെ ആദ്യ ഹ്രസ്വചിത്രമായ ''മൊട്ട'' നിർമ്മിച്ചത്.<ref name="Manorama2023">{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/movies/interview/2023/07/27/chat-with-shahad-nilambur.html|title=സിനിമയിലെത്താൻ തട്ടുകടയിൽ സപ്ലയറായി; ഒടുവിൽ സംവിധായകനായി; ചിത്രം അനുരാഗം|access-date=23 September 2026|date=27 July 2023|website=Malayala Manorama}}</ref> അക്കാലത്ത് ഒരു പ്രാദേശിക വ്യവസായിയുടെ സഹായത്തോടെ അദ്ദേഹം നിർമ്മിച്ച ഈ ഹ്രസ്വചിത്രം വലിയ ജനശ്രദ്ധ നേടിയിരുന്നു. തുടർന്ന് നാട്ടുകാർ പണം സമാഹരിച്ച് നൽകുകയും കൂടുതൽ ഹ്രസ്വചിത്രങ്ങൾ ചെയ്യാൻ അദ്ദേഹത്തെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>{{Cite web|url=https://www.doolnews.com/shahad-nilambur-talks-about-how-his-locals-helped-in-producing-his-short-film-64-174.html|title=നാട്ടുകാർ പിരിവിട്ടു തന്ന പൈസ കൊണ്ടാണ് ഷോർട് ഫിലിം എടുത്തത്: ഷഹദ് നിലമ്പൂർ}}</ref> ''വില്ലേജ് ഷേഡ്സ്'' എന്ന സ്വന്തം ബാനറിനു കീഴിൽ അക്കാലത്ത് അഞ്ച് ഹ്രസ്വചിത്രങ്ങൾ അദ്ദേഹം സംവിധാനം ചെയ്തു. 2020-ലെ ചേതന ഫെസ്റ്റിൽ മികച്ച ചിത്രമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഹ്രസ്വചിത്രമായ ''ഒപ്പന'' ആയിരുന്നു. <ref name="NETTV4U">{{Cite web|url=https://nettv4u.com/celebrity/malayalam/director/shahad-nilambur|title=Malayalam Director Shahad Nilambur Biography, News, Photos, Videos|access-date=23 September 2026|website=NETTV4U}}</ref> '''ഹൈ അലേർട്ട്''<nowiki/>' (2015) എന്ന തെലുങ്ക് ചിത്രത്തിന്റെ സഹസംവിധായകനായും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. പിന്നീട് മലയാള ചലച്ചിത്രമേഖലയിൽ ഒരു മികച്ച കരിയർ കെട്ടിപ്പടുക്കുകയെന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ സ്വദേശമായ [[നിലമ്പൂർ|നിലമ്പൂരിൽനിന്ന്]] ഷഹാദ് കൊച്ചി നഗരത്തിലേയ്ക്ക് താമസം മാറി. ''[[മലയാള മനോരമ ദിനപ്പത്രം|മലയാള മനോരമയ്ക്ക്]]'' നൽകിയ ഒരു അഭിമുഖത്തിൽ, ചലച്ചിത്രരംഗത്ത് അവസരങ്ങൾ തേടുന്നതിനിടയിൽ ഒരു ഹോട്ടലിൽ ജോലി ചെയ്യുന്നതുൾപ്പെടെയുള്ള തന്റെ ആദ്യകാല അനുഭവങ്ങൾ അദ്ദേഹം അനുസ്മരിച്ചിരുന്നു. ഫീച്ചർ-ഫിലിം സംവിധാനത്തിലേക്ക് മാറുന്നതിന് മുമ്പ് അദ്ദേഹം സഹസംവിധായകൻ, അസോസിയേറ്റ് ഡയറക്റ്റർ എന്നിങ്ങനെ വിവിധ നിലകളിലുള്ള ജോലികളും ചെയ്തു.<ref name="Manorama20262" /> == സഹസംവിധായകൻ, അസോസിയേറ്റ് ഡയറക്ടർ == ഒരു സ്വതന്ത്ര സംവിധായകനാകുന്നതിന് മുമ്പ് ഷഹദ് നിരവധി മലയാള സിനിമകളിൽ സഹസംവിധായകനായും അസോസിയേറ്റ് ഡയറക്ടറായും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. ''[[അടി കപ്യാരേ കൂട്ടമണി|അടി കപ്യാരെ കൂട്ടമണി]]'' (2015), ''പോപ്കോൺ'' (2016), ''ക്രോസ്റോഡ്'' (2017), ''പ്രേതം ഉണ്ട് സൂക്ഷിക്കുക'' (2017) ''ലവ് ആക്ഷൻ ഡ്രാമ'' (2019), ഉറിയടി (2020) എന്നിവ അദ്ദേഹം ആദ്യകാലത്ത് പ്രവർത്തിച്ച സിനിമകളാണ്.<ref name="IMDb2">{{Cite web|url=https://www.imdb.com/name/nm8624302/|title=Shahad Nilambur|access-date=23 September 2026|website=IMDb}}</ref> ''[[അടി കപ്യാരേ കൂട്ടമണി|അടി കപ്യാരെ കൂട്ടമണി]]'', ''പോപ്കോൺ'', ''ക്രോസ്റോഡ്'' എന്നീ ചിത്രങ്ങളിൽ അസിസ്റ്റന്റ് ഡയറക്ടറായി പ്രവർത്തിച്ച അദ്ദേഹം ''പ്രേതം ഉണ്ട് സൂക്ഷിക്കുക'', ''ലവ് ആക്ഷൻ ഡ്രാമ'' എന്നീ ചിത്രങ്ങളിൻ്റെ അസോസിയേറ്റ് ഡയറക്ടറായും ''ഉറിയടി'' എന്ന ചിത്രത്തിന്റെ ചീഫ് അസോസിയേറ്റ് ഡയറക്ടറായും അറിയപ്പെട്ടു.<ref name="IMDb2" /> [[പാർവ്വതി തിരുവോത്ത്|പാർവ്വതി തിരുവോരത്ത്]], [[വിജയരാഘവൻ|വിജയരാഘവൻ]] എന്നിവർ പ്രധാന വേഷങ്ങളിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട 2026-ലെ ബ്ലാക്ക് ബസ്റ്റർ ചിത്രമായ<ref>{{Cite web|url=https://www.doolnews.com/vinay-fort-and-unnimaya-prasad-about-pradhama-drishtya-kuttakkar-movie-64-180.html/amp|title=ചെറിയ ബഡ്ജറ്റിലും വലിയ താരങ്ങളെ വച്ച് ബ്ലോക്ബസ്റ്റർ ഉണ്ടാക്കാമെന്ന് തെളിയിച്ചു : വിനയ് ഫോർട്ട്}}</ref> [[പ്രഥമ ദൃഷ്ട്യാ കുറ്റക്കാർ]] എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് അദ്ദേഹം കൂടുതലായി അറിയപ്പെടുന്നത്. == ചലച്ചിത്ര രംഗം == === സംവിധായകൻ എന്ന നിലയിൽ === {| class="wikitable" !വർഷം. !സിനിമ !റോൾ |- |2022 |''[[പ്രകാശൻ പറക്കട്ടെ|പ്രകാശൻ പറക്കെട്ടെ]]'' |സംവിധായകൻ |- |2023 |''അനുരാഗം'' |സംവിധായകൻ |- |2026 |''[[പ്രഥമ ദൃഷ്ട്യാ കുറ്റക്കാർ|പ്രഥമ ദൃഷ്ട്യാ കുറ്റക്കാർ]]'' |സംവിധായകൻ |} === സഹസവധായകൻ, അസോസിയേറ്റ് ഡയറക്ടർ === {| class="wikitable" !വർഷം. !സിനിമ !റോൾ |- |2015 |''[[അടി കപ്യാരേ കൂട്ടമണി|അടി കപ്യാരെ കൂട്ടമണി]]'' |അസിസ്റ്റന്റ് ഡയറക്ടർ |- |2016 |''പോപ്പ്കോൺ'' |സെക്കൻഡ് അസിസ്റ്റന്റ് ഡയറക്ടർ |- |2017 |''ക്രോസ്റോഡ്'' |അസിസ്റ്റന്റ് ഡയറക്ടർ |- |2017 |''പ്രേതം ഉണ്ട് സൂക്ഷിക്കുക'' |അസോസിയേറ്റ് ഡയറക്ടർ |- |2019 |''[[ലവ് ആക്ഷൻ ഡ്രാമ]]'' |അസോസിയേറ്റ് ഡയറക്ടർ |- |2020 |''[[ഉറിയടി (ചലച്ചിത്രം)|ഉറിയടി]]'' |ചീഫ് അസോസിയേറ്റ് ഡയറക്ടർ |} == അവലംബങ്ങൾ == [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളീയർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്ര കലാസംവിധായകർ]] pxkdusrrxcmx3s1iwfa41l5fq7b2jzt 4673318 4673293 2026-10-04T04:40:02Z Martinkottayam 84843 /* സഹസവധായകൻ, അസോസിയേറ്റ് ഡയറക്ടർ */ 4673318 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ഷഹദ് നിലമ്പൂർ | image = Shahad_Nilambur.jpg | image_size = | residence = [[നിലമ്പൂർ]] | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1994|02|04}} | birth_place = നിലമ്പൂർ, മലപ്പുറം ജില്ല, കേരളം. | occupation = [[ചലച്ചിത്രസംവിധായകൻ]] | yearsactive = 2015-Present | nationality = [[ഇന്ത്യ]] | ethinicity = [[മലയാളി]] | citizenship = [[ഇന്ത്യ]] | alma mater = നന്ദ പോളിടെക്നിക്ക് കോളേജ്, [[ഈറോഡ്]] (ബി.ടെക്) | religion = | spouse = | children = | parents = കുഞ്ഞുമുഹമ്മദ്, <br> റംലത്ത് }} മലയാള ഭാഷയിലെ ചലച്ചിത്ര സംവിധായകനാണ് '''ഷഹദ് നിലമ്പൂർ'''. 2022-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ''[[പ്രകാശൻ പറക്കട്ടെ]]'' എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് അദ്ദേഹം സ്വതന്ത്ര സംവിധായകനായി അരങ്ങേറ്റം നടത്തിയത്.<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/prakashan-parakkatte-team-wraps-up-the-shoot/articleshow/81062689.cms|title=‘Prakashan Parakkatte’ team wraps up the shoot}}</ref> തുടർന്ന് ''[[അനുരാഗം (2023)|അനുരാഗം]]'' (2023), ''[[പ്രഥമ ദൃഷ്ട്യാ കുറ്റക്കാർ]]'' (2026) എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലൂടെ അദ്ദേഹം ചലച്ചിത്ര സംവിധാന രംഗത്ത് പെട്ടെന്നുതന്നെ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടു.<ref name="Manorama20262">{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/movies/interview/2026/09/16/pradhama-drishtya-kuttakkar-director-shahad-interview.html|title=‘അനുരാഗം’ പരാജയപ്പെട്ടത് ഇരുത്തി ചിന്തിപ്പിച്ചു, പിഴവുകൾ കണ്ടെത്തി വീണ്ടും നടത്തിയ ശ്രമം; ‘പ്രഥമ ദൃഷ്ട്യാ കുറ്റക്കാർ’ സംവിധായകൻ അഭിമുഖം|access-date=23 September 2026|date=17 September 2026|website=Malayala Manorama}}</ref> == ആദ്യകാല ജീവിതം == 1994 ഫെബ്രുവരി 4-ന് കേരളത്തിലെ [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ]] [[നിലമ്പൂർ|നിലമ്പൂരിലെ]] ചക്കുങ്ങൽ കുടുംബത്തിൽ കുഞ്ഞുമുഹമ്മദ്, റംലത്ത് ദമ്പതികളുടെ മകനായി ജനിച്ചു. കവളമുക്കട്ട എൽ.പി. സ്കൂൾ, പറമ്പ സർക്കാർ യു.പി. സ്കൂൾ എന്നിവിടങ്ങളിലായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം. പൂക്കോട്ട്പാടം സർക്കാർ ഹൈസ്കൂൾ, പാലേമേട് എസ്.എച്ച്.എസ്.എസ്. എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നാണ് ഹയർ സെക്കന്ററി വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കിയത്. [[ഈറോഡ്|ഈറോഡിലെ]] നന്ദ പോളിടെക്നിക്ക് കോളേജിൽ നിന്നും കമ്പ്യൂട്ടർസയൻസ് ഐഛികമായി എഞ്ചിനീയറിംഗ് പഠനവും പൂർത്തിയാക്കി. കൗമാരപ്രായത്തിൽ തന്നെ ചലച്ചിത്രമേഖലയിൽ താൽപര്യം വളരുകയും വിദ്യാഭ്യാസകാലത്തുതന്നെ ഹ്രസ്വചിത്രങ്ങൾ നിർമ്മിക്കാൻ തുടങ്ങുകയും ചെയ്തു. 2009-2010 കാലഘട്ടത്തിൽ പ്ലസ് വണ്ണിന് പഠിക്കുമ്പോഴാണ് അദ്ദേഹം തന്റെ ആദ്യ ഹ്രസ്വചിത്രമായ ''മൊട്ട'' നിർമ്മിച്ചത്.<ref name="Manorama2023">{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/movies/interview/2023/07/27/chat-with-shahad-nilambur.html|title=സിനിമയിലെത്താൻ തട്ടുകടയിൽ സപ്ലയറായി; ഒടുവിൽ സംവിധായകനായി; ചിത്രം അനുരാഗം|access-date=23 September 2026|date=27 July 2023|website=Malayala Manorama}}</ref> അക്കാലത്ത് ഒരു പ്രാദേശിക വ്യവസായിയുടെ സഹായത്തോടെ അദ്ദേഹം നിർമ്മിച്ച ഈ ഹ്രസ്വചിത്രം വലിയ ജനശ്രദ്ധ നേടിയിരുന്നു. തുടർന്ന് നാട്ടുകാർ പണം സമാഹരിച്ച് നൽകുകയും കൂടുതൽ ഹ്രസ്വചിത്രങ്ങൾ ചെയ്യാൻ അദ്ദേഹത്തെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>{{Cite web|url=https://www.doolnews.com/shahad-nilambur-talks-about-how-his-locals-helped-in-producing-his-short-film-64-174.html|title=നാട്ടുകാർ പിരിവിട്ടു തന്ന പൈസ കൊണ്ടാണ് ഷോർട് ഫിലിം എടുത്തത്: ഷഹദ് നിലമ്പൂർ}}</ref> ''വില്ലേജ് ഷേഡ്സ്'' എന്ന സ്വന്തം ബാനറിനു കീഴിൽ അക്കാലത്ത് അഞ്ച് ഹ്രസ്വചിത്രങ്ങൾ അദ്ദേഹം സംവിധാനം ചെയ്തു. 2020-ലെ ചേതന ഫെസ്റ്റിൽ മികച്ച ചിത്രമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഹ്രസ്വചിത്രമായ ''ഒപ്പന'' ആയിരുന്നു. <ref name="NETTV4U">{{Cite web|url=https://nettv4u.com/celebrity/malayalam/director/shahad-nilambur|title=Malayalam Director Shahad Nilambur Biography, News, Photos, Videos|access-date=23 September 2026|website=NETTV4U}}</ref> '''ഹൈ അലേർട്ട്''<nowiki/>' (2015) എന്ന തെലുങ്ക് ചിത്രത്തിന്റെ സഹസംവിധായകനായും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. പിന്നീട് മലയാള ചലച്ചിത്രമേഖലയിൽ ഒരു മികച്ച കരിയർ കെട്ടിപ്പടുക്കുകയെന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ സ്വദേശമായ [[നിലമ്പൂർ|നിലമ്പൂരിൽനിന്ന്]] ഷഹാദ് കൊച്ചി നഗരത്തിലേയ്ക്ക് താമസം മാറി. ''[[മലയാള മനോരമ ദിനപ്പത്രം|മലയാള മനോരമയ്ക്ക്]]'' നൽകിയ ഒരു അഭിമുഖത്തിൽ, ചലച്ചിത്രരംഗത്ത് അവസരങ്ങൾ തേടുന്നതിനിടയിൽ ഒരു ഹോട്ടലിൽ ജോലി ചെയ്യുന്നതുൾപ്പെടെയുള്ള തന്റെ ആദ്യകാല അനുഭവങ്ങൾ അദ്ദേഹം അനുസ്മരിച്ചിരുന്നു. ഫീച്ചർ-ഫിലിം സംവിധാനത്തിലേക്ക് മാറുന്നതിന് മുമ്പ് അദ്ദേഹം സഹസംവിധായകൻ, അസോസിയേറ്റ് ഡയറക്റ്റർ എന്നിങ്ങനെ വിവിധ നിലകളിലുള്ള ജോലികളും ചെയ്തു.<ref name="Manorama20262" /> == സഹസംവിധായകൻ, അസോസിയേറ്റ് ഡയറക്ടർ == ഒരു സ്വതന്ത്ര സംവിധായകനാകുന്നതിന് മുമ്പ് ഷഹദ് നിരവധി മലയാള സിനിമകളിൽ സഹസംവിധായകനായും അസോസിയേറ്റ് ഡയറക്ടറായും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. ''[[അടി കപ്യാരേ കൂട്ടമണി|അടി കപ്യാരെ കൂട്ടമണി]]'' (2015), ''പോപ്കോൺ'' (2016), ''ക്രോസ്റോഡ്'' (2017), ''പ്രേതം ഉണ്ട് സൂക്ഷിക്കുക'' (2017) ''ലവ് ആക്ഷൻ ഡ്രാമ'' (2019), ഉറിയടി (2020) എന്നിവ അദ്ദേഹം ആദ്യകാലത്ത് പ്രവർത്തിച്ച സിനിമകളാണ്.<ref name="IMDb2">{{Cite web|url=https://www.imdb.com/name/nm8624302/|title=Shahad Nilambur|access-date=23 September 2026|website=IMDb}}</ref> ''[[അടി കപ്യാരേ കൂട്ടമണി|അടി കപ്യാരെ കൂട്ടമണി]]'', ''പോപ്കോൺ'', ''ക്രോസ്റോഡ്'' എന്നീ ചിത്രങ്ങളിൽ അസിസ്റ്റന്റ് ഡയറക്ടറായി പ്രവർത്തിച്ച അദ്ദേഹം ''പ്രേതം ഉണ്ട് സൂക്ഷിക്കുക'', ''ലവ് ആക്ഷൻ ഡ്രാമ'' എന്നീ ചിത്രങ്ങളിൻ്റെ അസോസിയേറ്റ് ഡയറക്ടറായും ''ഉറിയടി'' എന്ന ചിത്രത്തിന്റെ ചീഫ് അസോസിയേറ്റ് ഡയറക്ടറായും അറിയപ്പെട്ടു.<ref name="IMDb2" /> [[പാർവ്വതി തിരുവോത്ത്|പാർവ്വതി തിരുവോരത്ത്]], [[വിജയരാഘവൻ|വിജയരാഘവൻ]] എന്നിവർ പ്രധാന വേഷങ്ങളിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട 2026-ലെ ബ്ലാക്ക് ബസ്റ്റർ ചിത്രമായ<ref>{{Cite web|url=https://www.doolnews.com/vinay-fort-and-unnimaya-prasad-about-pradhama-drishtya-kuttakkar-movie-64-180.html/amp|title=ചെറിയ ബഡ്ജറ്റിലും വലിയ താരങ്ങളെ വച്ച് ബ്ലോക്ബസ്റ്റർ ഉണ്ടാക്കാമെന്ന് തെളിയിച്ചു : വിനയ് ഫോർട്ട്}}</ref> [[പ്രഥമ ദൃഷ്ട്യാ കുറ്റക്കാർ]] എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് അദ്ദേഹം കൂടുതലായി അറിയപ്പെടുന്നത്. == ചലച്ചിത്ര രംഗം == === സംവിധായകൻ എന്ന നിലയിൽ === {| class="wikitable" !വർഷം. !സിനിമ !റോൾ |- |2022 |''[[പ്രകാശൻ പറക്കട്ടെ|പ്രകാശൻ പറക്കെട്ടെ]]'' |സംവിധായകൻ |- |2023 |''[[അനുരാഗം (2023)|അനുരാഗം]]'' |സംവിധായകൻ |- |2026 |''[[പ്രഥമ ദൃഷ്ട്യാ കുറ്റക്കാർ|പ്രഥമ ദൃഷ്ട്യാ കുറ്റക്കാർ]]'' |സംവിധായകൻ |} === സഹസവധായകൻ, അസോസിയേറ്റ് ഡയറക്ടർ === {| class="wikitable" !വർഷം. !സിനിമ !റോൾ |- |2015 |''[[അടി കപ്യാരേ കൂട്ടമണി|അടി കപ്യാരെ കൂട്ടമണി]]'' |സഹസംവിധായകൻ |- |2016 |''പോപ്പ്കോൺ'' |രണ്ടാം സഹസംവിധായകൻ |- |2017 |''ക്രോസ്റോഡ്'' |സഹസംവിധായകൻ |- |2017 |''പ്രേതം ഉണ്ട് സൂക്ഷിക്കുക'' |അസോസിയേറ്റ് ഡയറക്ടർ |- |2019 |''[[ലവ് ആക്ഷൻ ഡ്രാമ]]'' |അസോസിയേറ്റ് ഡയറക്ടർ |- |2020 |''[[ഉറിയടി (ചലച്ചിത്രം)|ഉറിയടി]]'' |ചീഫ് അസോസിയേറ്റ് ഡയറക്ടർ |} == അവലംബങ്ങൾ == [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളീയർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്ര കലാസംവിധായകർ]] 9qnj0pei3pb19zjd0vrd861f189kf04 0 672301 4673265 4672519 2026-10-04T01:49:58Z Vinayan Therakkal 223344 /* കൃതികൾ */ അക്ഷരപിശക് തിരുത്തി 4673265 wikitext text/x-wiki {{മായ്ക്കുക/ലേഖനം}} {{ശ്രദ്ധേയത} '''വിനയൻ തേറായ്ക്കൽ''' [[തൃശ്ശൂർ]] ജില്ലയിൽ നിന്നുള്ള [[മലയാളം|മലയാള]] എഴുത്തുകാരനാണ്. == ജീവചരിത്രം == വിനയൻ തേറായ്ക്കൽ തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ അഞ്ചേരി സ്വദേശിയാണ്. == സാഹിത്യ ജീവിതം == പത്രപ്രസിദ്ധീകരണ രംഗത്ത് നാല് പതിറ്റാണ്ടിലേറെ സേവന പാരമ്പര്യമുള്ള എഴുത്തുകാരനാണ്. മലയാള സാഹിത്യ രംഗത്ത് 'വ്രതാനുഷ്ഠാനങ്ങളിലൂടെ തീർത്ഥയാത്ര' എന്ന പുസ്തകം രചിച്ചിട്ടുണ്ട്. == കൃതികൾ == *[[വ്രതാനുഷ്ഠാനങ്ങളിലൂടെ തീർത്ഥയാത്ര]] ഹൈന്ദവ വ്രതാ നുഷ്ഠാനങ്ങളെ ക്കുറിച്ചും ആചാരം, വിശേഷങ്ങൾ, ആഘോഷങ്ങൾ എന്നിവയെക്കുറിച്ച് ആധികാരികമായി പ്രതിപാദിക്കുന്ന ഉത്തമ ഗ്രന്ഥമാണിത്. [[പ്രമാണം:Vratanushtanangaliloode Theerthayathra book cover.jpg|thumb|200px|വ്രതാനുഷ്ഠാനങ്ങളിലൂടെ തീർത്ഥയാത്ര - പുസ്തകത്തിന്റെ പുറംചട്ട]] == അവലംബം == <references /> [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന വ്യക്തികൾ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളം എഴുത്തുകാർ]] [[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിൽ നിന്നുള്ള ആളുകൾ]] <references> <ref>{{Cite web |url=https://janmabhumi.in/2025/11/09/3486033/varadyam/pilgrimage-through-hindu-fasting-rituals/ |title=ഹിന്ദുവിന്റെ വ്രതാനുഷ്ഠാനങ്ങളിലൂടെ ഒരു തീർത്ഥയാത്ര |author=വിനീത വേണാട്ട് |website=ജന്മഭൂമി |date=9 നവംബർ 2025}}</ref> </references> of387fvusp56pqctar0s9bodcczfmxl 4673266 4673265 2026-10-04T01:51:41Z Vinayan Therakkal 223344 /* കൃതികൾ */ അക്ഷരപിശക് തിരുത്തി 4673266 wikitext text/x-wiki {{മായ്ക്കുക/ലേഖനം}} {{ശ്രദ്ധേയത} '''വിനയൻ തേറായ്ക്കൽ''' [[തൃശ്ശൂർ]] ജില്ലയിൽ നിന്നുള്ള [[മലയാളം|മലയാള]] എഴുത്തുകാരനാണ്. == ജീവചരിത്രം == വിനയൻ തേറായ്ക്കൽ തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ അഞ്ചേരി സ്വദേശിയാണ്. == സാഹിത്യ ജീവിതം == പത്രപ്രസിദ്ധീകരണ രംഗത്ത് നാല് പതിറ്റാണ്ടിലേറെ സേവന പാരമ്പര്യമുള്ള എഴുത്തുകാരനാണ്. മലയാള സാഹിത്യ രംഗത്ത് 'വ്രതാനുഷ്ഠാനങ്ങളിലൂടെ തീർത്ഥയാത്ര' എന്ന പുസ്തകം രചിച്ചിട്ടുണ്ട്. == കൃതികൾ == *[[വ്രതാനുഷ്ഠാനങ്ങളിലൂടെ തീർത്ഥയാത്ര]]* ഹൈന്ദവ വ്രതാ നുഷ്ഠാനങ്ങളെ ക്കുറിച്ചും ആചാരം, വിശേഷങ്ങൾ, ആഘോഷങ്ങൾ എന്നിവയെക്കുറിച്ച് ആധികാരികമായി പ്രതിപാദിക്കുന്ന ഉത്തമ ഗ്രന്ഥമാണിത്. [[പ്രമാണം:Vratanushtanangaliloode Theerthayathra book cover.jpg|thumb|200px|വ്രതാനുഷ്ഠാനങ്ങളിലൂടെ തീർത്ഥയാത്ര - പുസ്തകത്തിന്റെ പുറംചട്ട]] == അവലംബം == <references /> [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന വ്യക്തികൾ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളം എഴുത്തുകാർ]] [[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിൽ നിന്നുള്ള ആളുകൾ]] <references> <ref>{{Cite web |url=https://janmabhumi.in/2025/11/09/3486033/varadyam/pilgrimage-through-hindu-fasting-rituals/ |title=ഹിന്ദുവിന്റെ വ്രതാനുഷ്ഠാനങ്ങളിലൂടെ ഒരു തീർത്ഥയാത്ര |author=വിനീത വേണാട്ട് |website=ജന്മഭൂമി |date=9 നവംബർ 2025}}</ref> </references> gmzifly8yt470qmpxffyvz1gd1p03bj 4673270 4673266 2026-10-04T02:08:57Z Vinayan Therakkal 223344 /* കൃതികൾ */ അക്ഷരപിശക് തിരുത്തി 4673270 wikitext text/x-wiki {{മായ്ക്കുക/ലേഖനം}} {{ശ്രദ്ധേയത} '''വിനയൻ തേറായ്ക്കൽ''' [[തൃശ്ശൂർ]] ജില്ലയിൽ നിന്നുള്ള [[മലയാളം|മലയാള]] എഴുത്തുകാരനാണ്. == ജീവചരിത്രം == വിനയൻ തേറായ്ക്കൽ തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ അഞ്ചേരി സ്വദേശിയാണ്. == സാഹിത്യ ജീവിതം == പത്രപ്രസിദ്ധീകരണ രംഗത്ത് നാല് പതിറ്റാണ്ടിലേറെ സേവന പാരമ്പര്യമുള്ള എഴുത്തുകാരനാണ്. മലയാള സാഹിത്യ രംഗത്ത് 'വ്രതാനുഷ്ഠാനങ്ങളിലൂടെ തീർത്ഥയാത്ര' എന്ന പുസ്തകം രചിച്ചിട്ടുണ്ട്. == കൃതികൾ == *[[വ്രതാനുഷ്ഠാനങ്ങളിലൂടെ തീർത്ഥയാത്ര]]* ഹൈന്ദവ വ്രതാനുഷ്ഠാനങ്ങളെ ക്കുറിച്ചും ആചാരം,വിശേഷങ്ങൾ, ആഘോഷങ്ങൾ എന്നിവയെക്കുറിച്ച് ആധികാരികമായി പ്രതിപാദിക്കുന്ന ഉത്തമ ഗ്രന്ഥമാണിത്. [[പ്രമാണം:Vratanushtanangaliloode Theerthayathra book cover.jpg|thumb|200px|വ്രതാനുഷ്ഠാനങ്ങളിലൂടെ തീർത്ഥയാത്ര - പുസ്തകത്തിന്റെ പുറംചട്ട]] == അവലംബം == <references /> [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന വ്യക്തികൾ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളം എഴുത്തുകാർ]] [[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിൽ നിന്നുള്ള ആളുകൾ]] <references> <ref>{{Cite web |url=https://janmabhumi.in/2025/11/09/3486033/varadyam/pilgrimage-through-hindu-fasting-rituals/ |title=ഹിന്ദുവിന്റെ വ്രതാനുഷ്ഠാനങ്ങളിലൂടെ ഒരു തീർത്ഥയാത്ര |author=വിനീത വേണാട്ട് |website=ജന്മഭൂമി |date=9 നവംബർ 2025}}</ref> </references> j33hnzzt6q3xdfx101e93b2anub3ynf 4673271 4673270 2026-10-04T02:10:00Z Vinayan Therakkal 223344 /* കൃതികൾ */ അക്ഷരപിശക് തിരുത്തി 4673271 wikitext text/x-wiki {{മായ്ക്കുക/ലേഖനം}} {{ശ്രദ്ധേയത} '''വിനയൻ തേറായ്ക്കൽ''' [[തൃശ്ശൂർ]] ജില്ലയിൽ നിന്നുള്ള [[മലയാളം|മലയാള]] എഴുത്തുകാരനാണ്. == ജീവചരിത്രം == വിനയൻ തേറായ്ക്കൽ തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ അഞ്ചേരി സ്വദേശിയാണ്. == സാഹിത്യ ജീവിതം == പത്രപ്രസിദ്ധീകരണ രംഗത്ത് നാല് പതിറ്റാണ്ടിലേറെ സേവന പാരമ്പര്യമുള്ള എഴുത്തുകാരനാണ്. മലയാള സാഹിത്യ രംഗത്ത് 'വ്രതാനുഷ്ഠാനങ്ങളിലൂടെ തീർത്ഥയാത്ര' എന്ന പുസ്തകം രചിച്ചിട്ടുണ്ട്. == കൃതികൾ == *[[വ്രതാനുഷ്ഠാനങ്ങളിലൂടെ തീർത്ഥയാത്ര]]* വ്രതാനുഷ്ഠാനങ്ങളെ ക്കുറിച്ചും ആചാരം,വിശേഷങ്ങൾ, ആഘോഷങ്ങൾ എന്നിവയെക്കുറിച്ച് ആധികാരികമായി പ്രതിപാദിക്കുന്ന ഉത്തമ ഗ്രന്ഥമാണിത്. [[പ്രമാണം:Vratanushtanangaliloode Theerthayathra book cover.jpg|thumb|200px|വ്രതാനുഷ്ഠാനങ്ങളിലൂടെ തീർത്ഥയാത്ര - പുസ്തകത്തിന്റെ പുറംചട്ട]] == അവലംബം == <references /> [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന വ്യക്തികൾ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളം എഴുത്തുകാർ]] [[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിൽ നിന്നുള്ള ആളുകൾ]] <references> <ref>{{Cite web |url=https://janmabhumi.in/2025/11/09/3486033/varadyam/pilgrimage-through-hindu-fasting-rituals/ |title=ഹിന്ദുവിന്റെ വ്രതാനുഷ്ഠാനങ്ങളിലൂടെ ഒരു തീർത്ഥയാത്ര |author=വിനീത വേണാട്ട് |website=ജന്മഭൂമി |date=9 നവംബർ 2025}}</ref> </references> q0b3ecs27rac06aa45bwagvk9xdfok4 4673272 4673271 2026-10-04T02:29:10Z Vinayan Therakkal 223344 /* കൃതികൾ */ അക്ഷരപിശക് തിരുത്തി 4673272 wikitext text/x-wiki {{മായ്ക്കുക/ലേഖനം}} {{ശ്രദ്ധേയത} '''വിനയൻ തേറായ്ക്കൽ''' [[തൃശ്ശൂർ]] ജില്ലയിൽ നിന്നുള്ള [[മലയാളം|മലയാള]] എഴുത്തുകാരനാണ്. == ജീവചരിത്രം == വിനയൻ തേറായ്ക്കൽ തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ അഞ്ചേരി സ്വദേശിയാണ്. == സാഹിത്യ ജീവിതം == പത്രപ്രസിദ്ധീകരണ രംഗത്ത് നാല് പതിറ്റാണ്ടിലേറെ സേവന പാരമ്പര്യമുള്ള എഴുത്തുകാരനാണ്. മലയാള സാഹിത്യ രംഗത്ത് 'വ്രതാനുഷ്ഠാനങ്ങളിലൂടെ തീർത്ഥയാത്ര' എന്ന പുസ്തകം രചിച്ചിട്ടുണ്ട്. == കൃതികൾ == *[[വ്രതാനുഷ്ഠാനങ്ങളിലൂടെ തീർത്ഥയാത്ര]]* വ്രതം,അനുഷ്ഠാനങ്ങൾ.ആചാരം,വിശേഷങ്ങൾ, ആഘോഷങ്ങൾഎന്നിവയെക്കുറിച്ച് ആധികാരികമായി പ്രതിപാദിക്കുന്ന ഉത്തമ ഗ്രന്ഥമാണിത്. [[പ്രമാണം:Vratanushtanangaliloode Theerthayathra book cover.jpg|thumb|200px|വ്രതാനുഷ്ഠാനങ്ങളിലൂടെ തീർത്ഥയാത്ര - പുസ്തകത്തിന്റെ പുറംചട്ട]] == അവലംബം == <references /> [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന വ്യക്തികൾ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളം എഴുത്തുകാർ]] [[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിൽ നിന്നുള്ള ആളുകൾ]] <references> <ref>{{Cite web |url=https://janmabhumi.in/2025/11/09/3486033/varadyam/pilgrimage-through-hindu-fasting-rituals/ |title=ഹിന്ദുവിന്റെ വ്രതാനുഷ്ഠാനങ്ങളിലൂടെ ഒരു തീർത്ഥയാത്ര |author=വിനീത വേണാട്ട് |website=ജന്മഭൂമി |date=9 നവംബർ 2025}}</ref> </references> 9zwm3r4pr002dzagkepdjam9qd4ty07 3 672323 4673343 4672543 2026-10-04T07:28:40Z Vijayanrajapuram 21314 അറിയിപ്പ്: [[വി .സുരേശൻ]] [[WP:AFD|ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങളിലേക്ക്]] ഉൾപ്പെടുത്തുന്നു. ([[WP:Twinkle|ട്വിങ്കിൾ]]) 4673343 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Vsuresan | Vsuresan | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 11:42, 2 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) == [[:വി .സുരേശൻ]] എന്ന ലേഖനം നീക്കം ചെയ്യാനുള്ള നാമനിർദ്ദേശം == <div class="floatleft" style="margin-bottom:0">[[File:Ambox warning orange.svg|48px|alt=|link=]]</div> '''[[:വി .സുരേശൻ]]''' എന്ന ലേഖനം വിക്കിപീഡിയയുടെ മാനദണ്ഡങ്ങൾക്കും നയരേഖകൾക്കും അനുസൃതമായി നിലനിർത്താവുന്നതാണോ അതോ [[Wikipedia:Deletion policy|നീക്കം ചെയ്യേണ്ടതാണോ]] എന്ന വിഷയത്തെക്കുറിച്ച് [[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/വി .സുരേശൻ]] എന്ന താളിൽ ഒരു ചർച്ച ആരംഭിച്ചിരിക്കുന്നു. പ്രസ്തുത താളിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയ ലേഖനം നീക്കം ചെയ്യുന്നതിനു മുൻപായി താങ്കളുടെ അഭിപ്രായം അറിയുവാൻ 7 ദിവസം വരെ സമയം ലഭിക്കുന്നതാണ്. കൂടാതെ താല്പര്യമുള്ള മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളും ചർച്ചയിൽ പങ്കെടുക്കുന്നതായിരിക്കും. ലേഖനം വിക്കിപീഡിയയിൽ ഉൾപ്പെടുത്താൻ തക്ക വിധത്തിലുള്ള ശ്രദ്ധേയത, നിഷ്പക്ഷത, സ്വീകാര്യത എന്നിവയെ ലക്ഷ്യമാക്കിയുള്ള ശക്തമായ അവലംബങ്ങളും വാദഗതികളുമാണു് ഈ ചർച്ചയിൽ പ്രതീക്ഷിക്കുന്നതു്. ഈ ചർച്ച നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾത്തന്നെ കൂടുതൽ വിവരങ്ങളും അവലംബങ്ങളും മറ്റും ചേർത്ത് പ്രസ്തുത ലേഖനം പുഷ്ടിപ്പെടുത്താവുന്നതാണു്. എന്നാൽ, കാര്യനിർവ്വാഹകരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ കൂട്ടായി ഒരു അന്തിമതീരുമാനം ഉണ്ടാവുന്നതുവരെ, ലേഖനത്തിന്റെ മുകളിൽ ചേർത്തിട്ടുള്ള, ലേഖനം മായ്ക്കാൻ നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ട അറിയിപ്പ് നീക്കം ചെയ്തുകൂടാ.- [[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px;">Vijayan Rajapuram </span>{വിജയൻ രാജപുരം}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 07:28, 4 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) 3n3sstly85zv2nnfzc29c0z3m9w28kd 4673352 4673343 2026-10-04T08:50:43Z Vsuresan 223669 /* വി .സുരേശൻ എന്ന ലേഖനം നീക്കം ചെയ്യാനുള്ള നാമനിർദ്ദേശം */ മറുപടി 4673352 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Vsuresan | Vsuresan | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 11:42, 2 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) == [[:വി .സുരേശൻ]] എന്ന ലേഖനം നീക്കം ചെയ്യാനുള്ള നാമനിർദ്ദേശം == <div class="floatleft" style="margin-bottom:0">[[File:Ambox warning orange.svg|48px|alt=|link=]]</div> '''[[:വി .സുരേശൻ]]''' എന്ന ലേഖനം വിക്കിപീഡിയയുടെ മാനദണ്ഡങ്ങൾക്കും നയരേഖകൾക്കും അനുസൃതമായി നിലനിർത്താവുന്നതാണോ അതോ [[Wikipedia:Deletion policy|നീക്കം ചെയ്യേണ്ടതാണോ]] എന്ന വിഷയത്തെക്കുറിച്ച് [[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/വി .സുരേശൻ]] എന്ന താളിൽ ഒരു ചർച്ച ആരംഭിച്ചിരിക്കുന്നു. പ്രസ്തുത താളിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയ ലേഖനം നീക്കം ചെയ്യുന്നതിനു മുൻപായി താങ്കളുടെ അഭിപ്രായം അറിയുവാൻ 7 ദിവസം വരെ സമയം ലഭിക്കുന്നതാണ്. കൂടാതെ താല്പര്യമുള്ള മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളും ചർച്ചയിൽ പങ്കെടുക്കുന്നതായിരിക്കും. ലേഖനം വിക്കിപീഡിയയിൽ ഉൾപ്പെടുത്താൻ തക്ക വിധത്തിലുള്ള ശ്രദ്ധേയത, നിഷ്പക്ഷത, സ്വീകാര്യത എന്നിവയെ ലക്ഷ്യമാക്കിയുള്ള ശക്തമായ അവലംബങ്ങളും വാദഗതികളുമാണു് ഈ ചർച്ചയിൽ പ്രതീക്ഷിക്കുന്നതു്. ഈ ചർച്ച നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾത്തന്നെ കൂടുതൽ വിവരങ്ങളും അവലംബങ്ങളും മറ്റും ചേർത്ത് പ്രസ്തുത ലേഖനം പുഷ്ടിപ്പെടുത്താവുന്നതാണു്. എന്നാൽ, കാര്യനിർവ്വാഹകരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ കൂട്ടായി ഒരു അന്തിമതീരുമാനം ഉണ്ടാവുന്നതുവരെ, ലേഖനത്തിന്റെ മുകളിൽ ചേർത്തിട്ടുള്ള, ലേഖനം മായ്ക്കാൻ നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ട അറിയിപ്പ് നീക്കം ചെയ്തുകൂടാ.- [[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px;">Vijayan Rajapuram </span>{വിജയൻ രാജപുരം}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 07:28, 4 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) :I am a writer and published 25 books mostly in humor branch.So I created a page and given details with references [[ഉപയോക്താവ്:Vsuresan|Vsuresan]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vsuresan|സംവാദം]]) 08:50, 4 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) mz1sojf2vvmv9xxjhb2iqsis2u1x4fp 0 672326 4673341 4673040 2026-10-04T07:28:39Z Vijayanrajapuram 21314 ഒഴിവാക്കുന്നതിനായി നിർദ്ദേശിക്കുന്നു; കാണുക [[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/വി .സുരേശൻ]]. ([[WP:Twinkle|ട്വിങ്കിൾ]]) 4673341 wikitext text/x-wiki {{മായ്ക്കുക/ലേഖനം}} {{മായ്ക്കുക}} '''വി.സുരേശൻ''' എഴുത്തുകാരൻ , നർമ്മ പ്രഭാഷകൻ , എഞ്ചിനീയർ . 23 പുസ്തകങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട് .<ref>{{Cite web|url=https://www.amazon.in/dp/B0FK42NJJ7|title=amazon}}</ref>ഹാസ്യ രംഗത്ത് പ്രവർത്തിക്കുന്നവരുടെ സംഘടനയായ നർമ്മകൈരളിയുടെ പ്രസിഡൻറും നർമ്മകൈരളി വിവിധ വേദികളിൽ അവതരിപ്പിക്കുന്ന ചിരിയരങ്ങിലെ പങ്കാളിയും <ref>{{Cite web|url=Social media pages|title=Narmakairali}}</ref> '''ജീവിതരേഖ''' 1962 ജൂലൈ 31ന് വാസുദേവൻ നായരുടെയും ഭാമയമ്മയുടെയും മകനായി തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിൽ (പേയാട് ) ജനിച്ചു. സെയിന്റ് സേവിയേഴ്സ് ഹൈസ്കൂൾ , ഗവ . ആർട്ട്സ് കോളേജ് , സെൻഡ്രൽ പോളിടെൿനിക്ക് , കോളേജ്   ഓഫ് എഞ്ചിനിയേഴ്സ് എന്നിവിടങ്ങളിൽ വിദ്യാഭ്യാസം . കുറച്ചുകാലം പത്രപ്രവർത്തകനായിരുന്നു . 1989 മുതൽ സർക്കാർ സർവ്വീസിൽ.കേരളാ വാട്ടർ അതോറിറ്റിയിൽ 30 വർഷത്തെ സേവനത്തിനുശേഷം 2018-ൽവിരമിച്ചു. ഇപ്പോൾ <ref>{{Cite web|url=https://www.amazon.in/stores/V.-Suresan/author/B09JZMZNXM?ref=ap_rdr&shoppingPortalEnabled=true|title=amzon.in}}</ref>ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂഷൻ ഓഫ് എൻജിനീയേഴ്സ് ( ഇന്ത്യ )യുടെ മെമ്പറും ചാർട്ടേഡ് എൻജിനീയറും.<ref>{{Cite web|url=Book-Chirikkunnavar Bhagyavanmar|title=Paridhi Books}}</ref> നാടകത്തിലൂടെ സാഹിത്യപ്രവേശം , ഹാസ്യം , കഥ , ബാലസാഹിത്യം , പംക്തി എന്നീ രംഗങ്ങളിൽ അറിയപ്പെടുന്ന എഴുത്തുകാരനും നർമ്മപ്രഭാഷകനും.   ആനുകാലികങ്ങളിലും ദിനപത്രങ്ങളിലും രചനകൾ പ്രസദ്ധീകരിക്കാറുണ്ട് . ദൃശ്യ -ശ്രവ്യ  മാധ്യമങ്ങളിലും  ഹാസ്യരചന  നടത്തിവരുന്നു. ആകാശവാണിയിൽ  രസബിന്ദുക്കൾ അവതരിപ്പിക്കുന്നു '''കൃതികൾ '''   കാര്യത്തിന്റെ കിടപ്പും നിൽപ്പും, മംഗ്ലീഷുകാരുടെ നാട്, കുംഭസാരം ,പൾസ്സ് ,,ചിരിക്കരുത് അവർ പ്രശസ്തരാണ്  , ജനം.കോം  ,  വി. സുരേശന്റെ ബാലകഥകൾ , ഏപ്രിൽ ഫൂൾ , ചിരിപ്ലസ് ,ഭരണചക്രം ചിരിക്കുന്നു ,ചിരിക്കാഴ്ചകൾ ,ഫയലുകൾ ഫലിതങ്ങളല്ല,രണ്ടു ഹാസ്യ നോവലുകൾ, നിങ്ങൾ അറിഞ്ഞിരിക്കേണ്ട 20 കാര്യങ്ങൾ, ചിരി വിരിയും കാലം, ചിരിയല്ലിത് ജീവിതം, CID കഥകൾ, ചിരിക്കഥകൾ, ചിരിക്കുന്നവർ ഭാഗ്യവാന്മാർ. <ref>{{Cite web|url=Book-Yamadharmman Speaking|title=Yavanika Publications}}</ref> '''പുരസ്‌കാരങ്ങൾ''' മലയാള സാഹിത്യഅക്കാദമിയുടെ ഹാസ്യകഥാ വിഭാഗത്തിനുള്ള പ്രഥമ കൃതി സ്റ്റേറ്റ് വെൽഫെയർ അവാർഡ്,   മാനവീയംപുരസ്കാരം , ഗ്രന്ഥശ്രീ പുരസ്കാരം ,നാവോത്ഥാന പുരസ്കാരം , ചെറുശ്ശേരി പുരസ്കാരം, തിക്കുറിശ്ശി ഫൗണ്ടേഷൻ സിൽവർജൂബിലി പുരസ്കാരം, ഹാസ്യ വേദിയുടെ എസ്.എൻ.ജി. പുരസ്കാരം, റിവേഴ്സ് ഗിയർ മീഡിയയുടെ ഹാസ്യകഥ സമ്മാനം തുടങ്ങിയവ ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=Book-X Ennoral|title=Mazhi Books}}</ref> '''അവലംബം''' https://www.amazon.in/stores/V.-Suresan/author/B09JZMZNXM?ref=ap_rdr&shoppingPortalEnabled=true<ref>{{Cite web|url=https://www.amazon.in/stores/V.-Suresan/author/B09JZMZNXM?ref=ap_rdr&shoppingPortalEnabled=true|title=Amazon}}</ref> 6awao3g9xpc9hb8yj4wf88ob1r2kx4s 4673345 4673341 2026-10-04T07:29:59Z Vijayanrajapuram 21314 4673345 wikitext text/x-wiki {{മായ്ക്കുക/ലേഖനം}} '''വി.സുരേശൻ''' എഴുത്തുകാരൻ , നർമ്മ പ്രഭാഷകൻ , എഞ്ചിനീയർ . 23 പുസ്തകങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട് .<ref>{{Cite web|url=https://www.amazon.in/dp/B0FK42NJJ7|title=amazon}}</ref>ഹാസ്യ രംഗത്ത് പ്രവർത്തിക്കുന്നവരുടെ സംഘടനയായ നർമ്മകൈരളിയുടെ പ്രസിഡൻറും നർമ്മകൈരളി വിവിധ വേദികളിൽ അവതരിപ്പിക്കുന്ന ചിരിയരങ്ങിലെ പങ്കാളിയും <ref>{{Cite web|url=Social media pages|title=Narmakairali}}</ref> '''ജീവിതരേഖ''' 1962 ജൂലൈ 31ന് വാസുദേവൻ നായരുടെയും ഭാമയമ്മയുടെയും മകനായി തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിൽ (പേയാട് ) ജനിച്ചു. സെയിന്റ് സേവിയേഴ്സ് ഹൈസ്കൂൾ , ഗവ . ആർട്ട്സ് കോളേജ് , സെൻഡ്രൽ പോളിടെൿനിക്ക് , കോളേജ്   ഓഫ് എഞ്ചിനിയേഴ്സ് എന്നിവിടങ്ങളിൽ വിദ്യാഭ്യാസം . കുറച്ചുകാലം പത്രപ്രവർത്തകനായിരുന്നു . 1989 മുതൽ സർക്കാർ സർവ്വീസിൽ.കേരളാ വാട്ടർ അതോറിറ്റിയിൽ 30 വർഷത്തെ സേവനത്തിനുശേഷം 2018-ൽവിരമിച്ചു. ഇപ്പോൾ <ref>{{Cite web|url=https://www.amazon.in/stores/V.-Suresan/author/B09JZMZNXM?ref=ap_rdr&shoppingPortalEnabled=true|title=amzon.in}}</ref>ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂഷൻ ഓഫ് എൻജിനീയേഴ്സ് ( ഇന്ത്യ )യുടെ മെമ്പറും ചാർട്ടേഡ് എൻജിനീയറും.<ref>{{Cite web|url=Book-Chirikkunnavar Bhagyavanmar|title=Paridhi Books}}</ref> നാടകത്തിലൂടെ സാഹിത്യപ്രവേശം , ഹാസ്യം , കഥ , ബാലസാഹിത്യം , പംക്തി എന്നീ രംഗങ്ങളിൽ അറിയപ്പെടുന്ന എഴുത്തുകാരനും നർമ്മപ്രഭാഷകനും.   ആനുകാലികങ്ങളിലും ദിനപത്രങ്ങളിലും രചനകൾ പ്രസദ്ധീകരിക്കാറുണ്ട് . ദൃശ്യ -ശ്രവ്യ  മാധ്യമങ്ങളിലും  ഹാസ്യരചന  നടത്തിവരുന്നു. ആകാശവാണിയിൽ  രസബിന്ദുക്കൾ അവതരിപ്പിക്കുന്നു '''കൃതികൾ '''   കാര്യത്തിന്റെ കിടപ്പും നിൽപ്പും, മംഗ്ലീഷുകാരുടെ നാട്, കുംഭസാരം ,പൾസ്സ് ,,ചിരിക്കരുത് അവർ പ്രശസ്തരാണ്  , ജനം.കോം  ,  വി. സുരേശന്റെ ബാലകഥകൾ , ഏപ്രിൽ ഫൂൾ , ചിരിപ്ലസ് ,ഭരണചക്രം ചിരിക്കുന്നു ,ചിരിക്കാഴ്ചകൾ ,ഫയലുകൾ ഫലിതങ്ങളല്ല,രണ്ടു ഹാസ്യ നോവലുകൾ, നിങ്ങൾ അറിഞ്ഞിരിക്കേണ്ട 20 കാര്യങ്ങൾ, ചിരി വിരിയും കാലം, ചിരിയല്ലിത് ജീവിതം, CID കഥകൾ, ചിരിക്കഥകൾ, ചിരിക്കുന്നവർ ഭാഗ്യവാന്മാർ. <ref>{{Cite web|url=Book-Yamadharmman Speaking|title=Yavanika Publications}}</ref> '''പുരസ്‌കാരങ്ങൾ''' മലയാള സാഹിത്യഅക്കാദമിയുടെ ഹാസ്യകഥാ വിഭാഗത്തിനുള്ള പ്രഥമ കൃതി സ്റ്റേറ്റ് വെൽഫെയർ അവാർഡ്,   മാനവീയംപുരസ്കാരം , ഗ്രന്ഥശ്രീ പുരസ്കാരം ,നാവോത്ഥാന പുരസ്കാരം , ചെറുശ്ശേരി പുരസ്കാരം, തിക്കുറിശ്ശി ഫൗണ്ടേഷൻ സിൽവർജൂബിലി പുരസ്കാരം, ഹാസ്യ വേദിയുടെ എസ്.എൻ.ജി. പുരസ്കാരം, റിവേഴ്സ് ഗിയർ മീഡിയയുടെ ഹാസ്യകഥ സമ്മാനം തുടങ്ങിയവ ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=Book-X Ennoral|title=Mazhi Books}}</ref> '''അവലംബം''' https://www.amazon.in/stores/V.-Suresan/author/B09JZMZNXM?ref=ap_rdr&shoppingPortalEnabled=true<ref>{{Cite web|url=https://www.amazon.in/stores/V.-Suresan/author/B09JZMZNXM?ref=ap_rdr&shoppingPortalEnabled=true|title=Amazon}}</ref> 8x8se04q1xnh2dwq7sil51jyc84n2vj 0 672374 4673158 4673004 2026-10-03T14:11:25Z TheGreatEditor024 211141 4673158 wikitext text/x-wiki {{Infobox monument|image=Capuan bust of Hannibal, Republican Rome.jpg|designer=അജ്ഞാതം|dedicated_to=അജ്ഞാതം, ഒരുപക്ഷേ [[ഹാനിബാൾ]]|material=[[മാർബിൾ]]|complete=അജ്ഞാതം}} '''കാപുവൻ അർദ്ധകായശിൽപം''' (ബസ്റ്റ് എന്ന ശിൽപരൂപം) സാധാരണയായി കാർത്തേജിയൻ സൈനികനായകനായ [[ഹാനിബാൾ|ഹാനിബാളിനെ]] ചിത്രീകരിക്കുന്നതായി തിരിച്ചറിയപ്പെടുന്ന ഒരു [[ശില്പം|ശിൽപമാണ്]].<ref name="eve">{{cite book |author=Eve MacDonald |title=Hannibal: A Hellenistic Life |publisher=Yale University Press |year=2015 |isbn=978-0300210156 |page=<!-- not numbered -->}}</ref> മാർബിളിൽ നിർമിച്ച ഈ ശിൽപം 1667-ൽ ഇറ്റലിയിലെ കാപുവ നഗരത്തിൽനിന്ന് കണ്ടെത്തി.<ref>{{cite book |author=[[Theodore Ayrault Dodge]] |title=Hannibal: A History of the Art of War Among the Carthaginians and Romans Down to the Battle of Pydna, 168 B.C., with a Detailed Account of the Second Punic War |publisher=Houghton, Mifflin and Company |year=1896 |isbn= |page=<!-- not numbered -->}}</ref> നിലവിൽ ഇത് നേപ്പിൾസ് ദേശീയ പുരാവസ്തു മ്യൂസിയത്തിൽ സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നു. പുരാതന കാർത്തേജിന്റെ സ്ഥാനം ഉൾപ്പെടുന്ന ടുണീഷ്യയുടെ 2013-ലെ പരമ്പരയിലെ അഞ്ച് ദിനാർ ബാങ്ക് നോട്ടിൽ ഈ അർദ്ധകായശിൽപം ചിത്രീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. == വ്യക്തിത്വം == അർദ്ധകായശിൽപം ആരുടേതാണെന്നതിനെക്കുറിച്ച് അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങളുണ്ട്. നേപ്പിൾസ് മ്യൂസിയത്തിന്റെ 1888-ലെ കാറ്റലോഗിൽ, ഇത് ഹാനിബാളിന്റേതാണെന്ന തിരിച്ചറിയലിന് ചോദ്യചിഹ്നം നൽകിയിരുന്നു.<ref>{{cite book |author=Museo nazionale di Napoli |title=A Complete Handbook to the Naples Museum: According to the New Arrangement; with Plans and Historical Sketch of the Building, and an Appendix Relative to Pompeii and Herculaneum |publisher=F. Furchheim |year=1888 |page=52}}</ref> ഈവ് മക്‌ഡൊണാൾഡിന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, ശിൽപത്തിൽ ഒരു റോമൻ സൈനികനായകന്റെ മേലങ്കിയായ ''പലുദമെന്റം'' കാണാം.<ref name="eve" /> ഓസ്‌ട്രേലിയൻ ചരിത്രകാരനായ ഡെക്സ്റ്റർ ഹോയോസിന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, ഈ ശിൽപം പ്രാചീനകാല സൃഷ്ടിയേക്കാൾ നവോത്ഥാനകാല സൃഷ്ടിയാകാനുള്ള "ശക്തമായ സംശയങ്ങൾ" നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട്.<ref>{{cite book |author=Dexter Hoyos |title=Hannibal: Rome's Greatest Enemy |publisher=Liverpool University Press |year=2022 |isbn=978-1802079401 |page=36}}</ref> 19-ാം നൂറ്റാണ്ടിലെ പ്രതിമാശാസ്ത്ര വിദഗ്ധനായ ഫ്രാൻസിസ് പുൾസ്‌കി, ഈ ശിൽപം ഹാനിബാളിനെയല്ല, മറിച്ച് ഫീനീഷ്യയിലെ ഡെർണസിന്റെയും ഫർണാബാസസ് മൂന്നാമന്റെയും വെള്ളിനാണയങ്ങളിൽ കാണുന്ന "ഒരു വീരന്റെ ആദർശരൂപത്തെയാണ്" ചിത്രീകരിക്കുന്നതെന്ന് വിശ്വസിച്ചു. ബ്രിട്ടീഷ് പണ്ഡിതനായ ഡബ്ല്യു. എച്ച്. ഡി. റൂസ് ഈ ശിൽപം ഹാനിബാളിന്റേതാണെന്ന തിരിച്ചറിയലിനെ പിന്തുണച്ചു. അമേരിക്കൻ ചരിത്രകാരനായ തിയഡോർ അയറോൾട്ട് ഡോഡ്ജ്, "ആധികാരികത അവകാശപ്പെടാൻ കഴിയുന്ന" ഹാനിബാളിന്റെ ഏക ഛായാചിത്രമായി കാപുവൻ അർദ്ധകായശിൽപത്തെ കണക്കാക്കി.<ref>{{cite book |author=Theodore Ayrault Dodge |title=Great Captains Hannibal |publisher=Lancer Publishers |year=1992 |isbn=8170621704 |page=616 |orig-year=Originally published 1891}}</ref> k73fxmefvtss93a30uzutpjwlgyxbfr 4673159 4673158 2026-10-03T14:13:04Z TheGreatEditor024 211141 Translated from [[en:Capuan bust of Hannibal]] 4673159 wikitext text/x-wiki {{Infobox monument|image=Capuan bust of Hannibal, Republican Rome.jpg|designer=അജ്ഞാതം|dedicated_to=അജ്ഞാതം, ഒരുപക്ഷേ [[ഹാനിബാൾ]]|material=[[മാർബിൾ]]|complete=അജ്ഞാതം}} '''കാപുവൻ അർദ്ധകായശിൽപം''' (ബസ്റ്റ് എന്ന ശിൽപരൂപം) സാധാരണയായി കാർത്തേജിയൻ സൈനികനായകനായ [[ഹാനിബാൾ|ഹാനിബാളിനെ]] ചിത്രീകരിക്കുന്നതായി തിരിച്ചറിയപ്പെടുന്ന ഒരു [[ശില്പം|ശിൽപമാണ്]].<ref name="eve">{{cite book |author=Eve MacDonald |title=Hannibal: A Hellenistic Life |publisher=Yale University Press |year=2015 |isbn=978-0300210156 |page=<!-- not numbered -->}}</ref> മാർബിളിൽ നിർമിച്ച ഈ ശിൽപം 1667-ൽ ഇറ്റലിയിലെ കാപുവ നഗരത്തിൽനിന്ന് കണ്ടെത്തി.<ref>{{cite book |author=[[Theodore Ayrault Dodge]] |title=Hannibal: A History of the Art of War Among the Carthaginians and Romans Down to the Battle of Pydna, 168 B.C., with a Detailed Account of the Second Punic War |publisher=Houghton, Mifflin and Company |year=1896 |isbn= |page=<!-- not numbered -->}}</ref> നിലവിൽ ഇത് നേപ്പിൾസ് ദേശീയ പുരാവസ്തു മ്യൂസിയത്തിൽ സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നു. പുരാതന കാർത്തേജിന്റെ സ്ഥാനം ഉൾപ്പെടുന്ന ടുണീഷ്യയുടെ 2013-ലെ പരമ്പരയിലെ അഞ്ച് ദിനാർ ബാങ്ക് നോട്ടിൽ ഈ അർദ്ധകായശിൽപം ചിത്രീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. == വ്യക്തിത്വം == അർദ്ധകായശിൽപം ആരുടേതാണെന്നതിനെക്കുറിച്ച് അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങളുണ്ട്. നേപ്പിൾസ് മ്യൂസിയത്തിന്റെ 1888-ലെ കാറ്റലോഗിൽ, ഇത് ഹാനിബാളിന്റേതാണെന്ന തിരിച്ചറിയലിന് ചോദ്യചിഹ്നം നൽകിയിരുന്നു.<ref>{{cite book |author=Museo nazionale di Napoli |title=A Complete Handbook to the Naples Museum: According to the New Arrangement; with Plans and Historical Sketch of the Building, and an Appendix Relative to Pompeii and Herculaneum |publisher=F. Furchheim |year=1888 |page=52}}</ref> ഈവ് മക്‌ഡൊണാൾഡിന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, ശിൽപത്തിൽ ഒരു റോമൻ സൈനികനായകന്റെ മേലങ്കിയായ ''പലുദമെന്റം'' കാണാം.<ref name="eve" /> ഓസ്‌ട്രേലിയൻ ചരിത്രകാരനായ ഡെക്സ്റ്റർ ഹോയോസിന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, ഈ ശിൽപം പ്രാചീനകാല സൃഷ്ടിയേക്കാൾ നവോത്ഥാനകാല സൃഷ്ടിയാകാനുള്ള "ശക്തമായ സംശയങ്ങൾ" നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട്.<ref>{{cite book |author=Dexter Hoyos |title=Hannibal: Rome's Greatest Enemy |publisher=Liverpool University Press |year=2022 |isbn=978-1802079401 |page=36}}</ref> 19-ാം നൂറ്റാണ്ടിലെ പ്രതിമാശാസ്ത്ര വിദഗ്ധനായ ഫ്രാൻസിസ് പുൾസ്‌കി, ഈ ശിൽപം ഹാനിബാളിനെയല്ല, മറിച്ച് ഫീനീഷ്യയിലെ ഡെർണസിന്റെയും ഫർണാബാസസ് മൂന്നാമന്റെയും വെള്ളിനാണയങ്ങളിൽ കാണുന്ന "ഒരു വീരന്റെ ആദർശരൂപത്തെയാണ്" ചിത്രീകരിക്കുന്നതെന്ന് വിശ്വസിച്ചു. ബ്രിട്ടീഷ് പണ്ഡിതനായ ഡബ്ല്യു. എച്ച്. ഡി. റൂസ് ഈ ശിൽപം ഹാനിബാളിന്റേതാണെന്ന തിരിച്ചറിയലിനെ പിന്തുണച്ചു. അമേരിക്കൻ ചരിത്രകാരനായ തിയഡോർ അയറോൾട്ട് ഡോഡ്ജ്, "ആധികാരികത അവകാശപ്പെടാൻ കഴിയുന്ന" ഹാനിബാളിന്റെ ഏക ഛായാചിത്രമായി കാപുവൻ അർദ്ധകായശിൽപത്തെ കണക്കാക്കി.<ref>{{cite book |author=Theodore Ayrault Dodge |title=Great Captains Hannibal |publisher=Lancer Publishers |year=1992 |isbn=8170621704 |page=616 |orig-year=Originally published 1891}}</ref> == അവലംബങ്ങൾ == dclrt9h27ljwyqdah0mvp9uk2d2fg33 4673161 4673159 2026-10-03T14:13:50Z TheGreatEditor024 211141 [[കരട്:ഹാനിബാളിന്റെ കപുവാൻ പ്രതിമ]] എന്ന താൾ [[ഹാനിബാളിന്റെ കപുവാൻ പ്രതിമ]] എന്ന താളിനു മുകളിലേയ്ക്ക്, TheGreatEditor024 മാറ്റിയിരിക്കുന്നു: translated from [[en:Capuan bust of Hannibal]] 4673159 wikitext text/x-wiki {{Infobox monument|image=Capuan bust of Hannibal, Republican Rome.jpg|designer=അജ്ഞാതം|dedicated_to=അജ്ഞാതം, ഒരുപക്ഷേ [[ഹാനിബാൾ]]|material=[[മാർബിൾ]]|complete=അജ്ഞാതം}} '''കാപുവൻ അർദ്ധകായശിൽപം''' (ബസ്റ്റ് എന്ന ശിൽപരൂപം) സാധാരണയായി കാർത്തേജിയൻ സൈനികനായകനായ [[ഹാനിബാൾ|ഹാനിബാളിനെ]] ചിത്രീകരിക്കുന്നതായി തിരിച്ചറിയപ്പെടുന്ന ഒരു [[ശില്പം|ശിൽപമാണ്]].<ref name="eve">{{cite book |author=Eve MacDonald |title=Hannibal: A Hellenistic Life |publisher=Yale University Press |year=2015 |isbn=978-0300210156 |page=<!-- not numbered -->}}</ref> മാർബിളിൽ നിർമിച്ച ഈ ശിൽപം 1667-ൽ ഇറ്റലിയിലെ കാപുവ നഗരത്തിൽനിന്ന് കണ്ടെത്തി.<ref>{{cite book |author=[[Theodore Ayrault Dodge]] |title=Hannibal: A History of the Art of War Among the Carthaginians and Romans Down to the Battle of Pydna, 168 B.C., with a Detailed Account of the Second Punic War |publisher=Houghton, Mifflin and Company |year=1896 |isbn= |page=<!-- not numbered -->}}</ref> നിലവിൽ ഇത് നേപ്പിൾസ് ദേശീയ പുരാവസ്തു മ്യൂസിയത്തിൽ സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നു. പുരാതന കാർത്തേജിന്റെ സ്ഥാനം ഉൾപ്പെടുന്ന ടുണീഷ്യയുടെ 2013-ലെ പരമ്പരയിലെ അഞ്ച് ദിനാർ ബാങ്ക് നോട്ടിൽ ഈ അർദ്ധകായശിൽപം ചിത്രീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. == വ്യക്തിത്വം == അർദ്ധകായശിൽപം ആരുടേതാണെന്നതിനെക്കുറിച്ച് അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങളുണ്ട്. നേപ്പിൾസ് മ്യൂസിയത്തിന്റെ 1888-ലെ കാറ്റലോഗിൽ, ഇത് ഹാനിബാളിന്റേതാണെന്ന തിരിച്ചറിയലിന് ചോദ്യചിഹ്നം നൽകിയിരുന്നു.<ref>{{cite book |author=Museo nazionale di Napoli |title=A Complete Handbook to the Naples Museum: According to the New Arrangement; with Plans and Historical Sketch of the Building, and an Appendix Relative to Pompeii and Herculaneum |publisher=F. Furchheim |year=1888 |page=52}}</ref> ഈവ് മക്‌ഡൊണാൾഡിന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, ശിൽപത്തിൽ ഒരു റോമൻ സൈനികനായകന്റെ മേലങ്കിയായ ''പലുദമെന്റം'' കാണാം.<ref name="eve" /> ഓസ്‌ട്രേലിയൻ ചരിത്രകാരനായ ഡെക്സ്റ്റർ ഹോയോസിന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, ഈ ശിൽപം പ്രാചീനകാല സൃഷ്ടിയേക്കാൾ നവോത്ഥാനകാല സൃഷ്ടിയാകാനുള്ള "ശക്തമായ സംശയങ്ങൾ" നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട്.<ref>{{cite book |author=Dexter Hoyos |title=Hannibal: Rome's Greatest Enemy |publisher=Liverpool University Press |year=2022 |isbn=978-1802079401 |page=36}}</ref> 19-ാം നൂറ്റാണ്ടിലെ പ്രതിമാശാസ്ത്ര വിദഗ്ധനായ ഫ്രാൻസിസ് പുൾസ്‌കി, ഈ ശിൽപം ഹാനിബാളിനെയല്ല, മറിച്ച് ഫീനീഷ്യയിലെ ഡെർണസിന്റെയും ഫർണാബാസസ് മൂന്നാമന്റെയും വെള്ളിനാണയങ്ങളിൽ കാണുന്ന "ഒരു വീരന്റെ ആദർശരൂപത്തെയാണ്" ചിത്രീകരിക്കുന്നതെന്ന് വിശ്വസിച്ചു. ബ്രിട്ടീഷ് പണ്ഡിതനായ ഡബ്ല്യു. എച്ച്. ഡി. റൂസ് ഈ ശിൽപം ഹാനിബാളിന്റേതാണെന്ന തിരിച്ചറിയലിനെ പിന്തുണച്ചു. അമേരിക്കൻ ചരിത്രകാരനായ തിയഡോർ അയറോൾട്ട് ഡോഡ്ജ്, "ആധികാരികത അവകാശപ്പെടാൻ കഴിയുന്ന" ഹാനിബാളിന്റെ ഏക ഛായാചിത്രമായി കാപുവൻ അർദ്ധകായശിൽപത്തെ കണക്കാക്കി.<ref>{{cite book |author=Theodore Ayrault Dodge |title=Great Captains Hannibal |publisher=Lancer Publishers |year=1992 |isbn=8170621704 |page=616 |orig-year=Originally published 1891}}</ref> == അവലംബങ്ങൾ == dclrt9h27ljwyqdah0mvp9uk2d2fg33 4673216 4673161 2026-10-03T21:34:09Z InternetArchiveBot 146798 Bluelink 2 books for [[വിക്കിപീഡിയ:പരിശോധനായോഗ്യത|പരിശോധനായോഗ്യത]] (20261003)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 4673216 wikitext text/x-wiki {{Infobox monument|image=Capuan bust of Hannibal, Republican Rome.jpg|designer=അജ്ഞാതം|dedicated_to=അജ്ഞാതം, ഒരുപക്ഷേ [[ഹാനിബാൾ]]|material=[[മാർബിൾ]]|complete=അജ്ഞാതം}} '''കാപുവൻ അർദ്ധകായശിൽപം''' (ബസ്റ്റ് എന്ന ശിൽപരൂപം) സാധാരണയായി കാർത്തേജിയൻ സൈനികനായകനായ [[ഹാനിബാൾ|ഹാനിബാളിനെ]] ചിത്രീകരിക്കുന്നതായി തിരിച്ചറിയപ്പെടുന്ന ഒരു [[ശില്പം|ശിൽപമാണ്]].<ref name="eve">{{cite book |author=Eve MacDonald |title=Hannibal: A Hellenistic Life |url=https://archive.org/details/hannibalhellenis0000macd |publisher=Yale University Press |year=2015 |isbn=978-0300210156 |page=<!-- not numbered -->}}</ref> മാർബിളിൽ നിർമിച്ച ഈ ശിൽപം 1667-ൽ ഇറ്റലിയിലെ കാപുവ നഗരത്തിൽനിന്ന് കണ്ടെത്തി.<ref>{{cite book |author=[[Theodore Ayrault Dodge]] |title=Hannibal: A History of the Art of War Among the Carthaginians and Romans Down to the Battle of Pydna, 168 B.C., with a Detailed Account of the Second Punic War |publisher=Houghton, Mifflin and Company |year=1896 |isbn= |page=<!-- not numbered -->}}</ref> നിലവിൽ ഇത് നേപ്പിൾസ് ദേശീയ പുരാവസ്തു മ്യൂസിയത്തിൽ സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നു. പുരാതന കാർത്തേജിന്റെ സ്ഥാനം ഉൾപ്പെടുന്ന ടുണീഷ്യയുടെ 2013-ലെ പരമ്പരയിലെ അഞ്ച് ദിനാർ ബാങ്ക് നോട്ടിൽ ഈ അർദ്ധകായശിൽപം ചിത്രീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. == വ്യക്തിത്വം == അർദ്ധകായശിൽപം ആരുടേതാണെന്നതിനെക്കുറിച്ച് അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങളുണ്ട്. നേപ്പിൾസ് മ്യൂസിയത്തിന്റെ 1888-ലെ കാറ്റലോഗിൽ, ഇത് ഹാനിബാളിന്റേതാണെന്ന തിരിച്ചറിയലിന് ചോദ്യചിഹ്നം നൽകിയിരുന്നു.<ref>{{cite book |author=Museo nazionale di Napoli |title=A Complete Handbook to the Naples Museum: According to the New Arrangement; with Plans and Historical Sketch of the Building, and an Appendix Relative to Pompeii and Herculaneum |url=https://archive.org/details/acompletehandbo00monagoog |publisher=F. Furchheim |year=1888 |page=[https://archive.org/details/acompletehandbo00monagoog/page/n79 52]}}</ref> ഈവ് മക്‌ഡൊണാൾഡിന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, ശിൽപത്തിൽ ഒരു റോമൻ സൈനികനായകന്റെ മേലങ്കിയായ ''പലുദമെന്റം'' കാണാം.<ref name="eve" /> ഓസ്‌ട്രേലിയൻ ചരിത്രകാരനായ ഡെക്സ്റ്റർ ഹോയോസിന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, ഈ ശിൽപം പ്രാചീനകാല സൃഷ്ടിയേക്കാൾ നവോത്ഥാനകാല സൃഷ്ടിയാകാനുള്ള "ശക്തമായ സംശയങ്ങൾ" നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട്.<ref>{{cite book |author=Dexter Hoyos |title=Hannibal: Rome's Greatest Enemy |publisher=Liverpool University Press |year=2022 |isbn=978-1802079401 |page=36}}</ref> 19-ാം നൂറ്റാണ്ടിലെ പ്രതിമാശാസ്ത്ര വിദഗ്ധനായ ഫ്രാൻസിസ് പുൾസ്‌കി, ഈ ശിൽപം ഹാനിബാളിനെയല്ല, മറിച്ച് ഫീനീഷ്യയിലെ ഡെർണസിന്റെയും ഫർണാബാസസ് മൂന്നാമന്റെയും വെള്ളിനാണയങ്ങളിൽ കാണുന്ന "ഒരു വീരന്റെ ആദർശരൂപത്തെയാണ്" ചിത്രീകരിക്കുന്നതെന്ന് വിശ്വസിച്ചു. ബ്രിട്ടീഷ് പണ്ഡിതനായ ഡബ്ല്യു. എച്ച്. ഡി. റൂസ് ഈ ശിൽപം ഹാനിബാളിന്റേതാണെന്ന തിരിച്ചറിയലിനെ പിന്തുണച്ചു. അമേരിക്കൻ ചരിത്രകാരനായ തിയഡോർ അയറോൾട്ട് ഡോഡ്ജ്, "ആധികാരികത അവകാശപ്പെടാൻ കഴിയുന്ന" ഹാനിബാളിന്റെ ഏക ഛായാചിത്രമായി കാപുവൻ അർദ്ധകായശിൽപത്തെ കണക്കാക്കി.<ref>{{cite book |author=Theodore Ayrault Dodge |title=Great Captains Hannibal |publisher=Lancer Publishers |year=1992 |isbn=8170621704 |page=616 |orig-year=Originally published 1891}}</ref> == അവലംബങ്ങൾ == jk3y1k22ygig8jr9767cfrbu1n0hq4w 4673298 4673216 2026-10-04T03:19:03Z Martinkottayam 84843 4673298 wikitext text/x-wiki {{Infobox monument|image=Capuan bust of Hannibal, Republican Rome.jpg|designer=അജ്ഞാതം|dedicated_to=അജ്ഞാതം, ഒരുപക്ഷേ [[ഹാനിബാൾ]]|material=[[മാർബിൾ]]|complete=അജ്ഞാതം}} '''കാപുവൻ അർദ്ധകായശിൽപം''' (ബസ്റ്റ് എന്ന ശിൽപരൂപം) സാധാരണയായി കാർത്തേജിയൻ സൈനികനായകനായിരുന്ന [[ഹാനിബാൾ|ഹാനിബാളിനെ]] ചിത്രീകരിക്കുന്നതായ ഒരു [[ശില്പം|ശിൽപമാണ്]].<ref name="eve">{{cite book |author=Eve MacDonald |title=Hannibal: A Hellenistic Life |url=https://archive.org/details/hannibalhellenis0000macd |publisher=Yale University Press |year=2015 |isbn=978-0300210156 |page=<!-- not numbered -->}}</ref> മാർബിളിൽ നിർമിച്ച ഈ ശിൽപം 1667-ൽ ഇറ്റലിയിലെ കാപുവ നഗരത്തിൽനിന്ന് കണ്ടെത്തി.<ref>{{cite book |author=[[Theodore Ayrault Dodge]] |title=Hannibal: A History of the Art of War Among the Carthaginians and Romans Down to the Battle of Pydna, 168 B.C., with a Detailed Account of the Second Punic War |publisher=Houghton, Mifflin and Company |year=1896 |isbn= |page=<!-- not numbered -->}}</ref> നിലവിൽ ഇത് നേപ്പിൾസ് ദേശീയ പുരാവസ്തു മ്യൂസിയത്തിൽ സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നു. പുരാതന കാർത്തേജിന്റെ സ്ഥാനം ഉൾപ്പെടുന്ന [[ടുണീഷ്യ|ടുണീഷ്യയുടെ]] 2013-ലെ പരമ്പരയിലെ അഞ്ച് ദിനാർ ബാങ്ക് നോട്ടിൽ ഈ അർദ്ധകായശിൽപം ചിത്രീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. == വ്യക്തിത്വം == അർദ്ധകായശിൽപം ആരുടേതാണെന്നതിനെക്കുറിച്ച് അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങളുണ്ട്. നേപ്പിൾസ് മ്യൂസിയത്തിന്റെ 1888-ലെ കാറ്റലോഗിൽ, ഇത് ഹാനിബാളിന്റേതാണെന്ന തിരിച്ചറിയലിന് ചോദ്യചിഹ്നം നൽകിയിരുന്നു.<ref>{{cite book |author=Museo nazionale di Napoli |title=A Complete Handbook to the Naples Museum: According to the New Arrangement; with Plans and Historical Sketch of the Building, and an Appendix Relative to Pompeii and Herculaneum |url=https://archive.org/details/acompletehandbo00monagoog |publisher=F. Furchheim |year=1888 |page=[https://archive.org/details/acompletehandbo00monagoog/page/n79 52]}}</ref> ഈവ് മക്‌ഡൊണാൾഡിന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, ശിൽപത്തിൽ ഒരു റോമൻ സൈനികനായകന്റെ മേലങ്കിയായ ''പലുദമെന്റം'' കാണാം.<ref name="eve" /> ഓസ്‌ട്രേലിയൻ ചരിത്രകാരനായ ഡെക്സ്റ്റർ ഹോയോസിന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, ഈ ശിൽപം പ്രാചീനകാല സൃഷ്ടിയേക്കാൾ നവോത്ഥാനകാല സൃഷ്ടിയാകാനുള്ള "ശക്തമായ സംശയങ്ങൾ" നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട്.<ref>{{cite book |author=Dexter Hoyos |title=Hannibal: Rome's Greatest Enemy |publisher=Liverpool University Press |year=2022 |isbn=978-1802079401 |page=36}}</ref> 19-ാം നൂറ്റാണ്ടിലെ പ്രതിമാശാസ്ത്ര വിദഗ്ധനായ ഫ്രാൻസിസ് പുൾസ്‌കി, ഈ ശിൽപം ഹാനിബാളിനെയല്ല, മറിച്ച് ഫീനീഷ്യയിലെ ഡെർണസിന്റെയും ഫർണാബാസസ് മൂന്നാമന്റെയും വെള്ളിനാണയങ്ങളിൽ കാണുന്ന "ഒരു വീരന്റെ ആദർശരൂപത്തെയാണ്" ചിത്രീകരിക്കുന്നതെന്ന് വിശ്വസിച്ചു. ബ്രിട്ടീഷ് പണ്ഡിതനായ ഡബ്ല്യു. എച്ച്. ഡി. റൂസ് ഈ ശിൽപം ഹാനിബാളിന്റേതാണെന്ന തിരിച്ചറിയലിനെ പിന്തുണച്ചു. അമേരിക്കൻ ചരിത്രകാരനായ തിയഡോർ അയറോൾട്ട് ഡോഡ്ജ്, "ആധികാരികത അവകാശപ്പെടാൻ കഴിയുന്ന" ഹാനിബാളിന്റെ ഏക ഛായാചിത്രമായി കാപുവൻ അർദ്ധകായശിൽപത്തെ കണക്കാക്കി.<ref>{{cite book |author=Theodore Ayrault Dodge |title=Great Captains Hannibal |publisher=Lancer Publishers |year=1992 |isbn=8170621704 |page=616 |orig-year=Originally published 1891}}</ref> == അവലംബങ്ങൾ == e2p00p8mt4hv9qsdrfqok4posfmemky 4673330 4673298 2026-10-04T05:01:18Z Martinkottayam 84843 4673330 wikitext text/x-wiki {{Infobox monument|image=Capuan bust of Hannibal, Republican Rome.jpg|designer=അജ്ഞാതം|dedicated_to=അജ്ഞാതം, ഒരുപക്ഷേ [[ഹാനിബാൾ]]|material=[[മാർബിൾ]]|complete=അജ്ഞാതം}} '''കാപുവൻ അർദ്ധകായശിൽപം''' (ബസ്റ്റ് എന്ന ശിൽപരൂപം) സാധാരണയായി കാർത്തേജിയൻ സൈനികനായകനായിരുന്ന [[ഹാനിബാൾ|ഹാനിബാളിനെ]] ചിത്രീകരിക്കുന്നതായ ഒരു [[ശില്പം|ശിൽപമാണ്]].<ref name="eve">{{cite book |author=Eve MacDonald |title=Hannibal: A Hellenistic Life |url=https://archive.org/details/hannibalhellenis0000macd |publisher=Yale University Press |year=2015 |isbn=978-0300210156 |page=<!-- not numbered -->}}</ref> മാർബിളിൽ കൊത്തിയെടുത്ത ഈ ശിൽപം 1667-ൽ [[ഇറ്റലി|ഇറ്റലിയിലെ]] കാപുവ നഗരത്തിൽനിന്ന് കണ്ടെത്തി.<ref>{{cite book |author=[[Theodore Ayrault Dodge]] |title=Hannibal: A History of the Art of War Among the Carthaginians and Romans Down to the Battle of Pydna, 168 B.C., with a Detailed Account of the Second Punic War |publisher=Houghton, Mifflin and Company |year=1896 |isbn= |page=<!-- not numbered -->}}</ref> നിലവിൽ ഇത് നേപ്പിൾസ് ദേശീയ പുരാവസ്തു മ്യൂസിയത്തിൽ സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നു. പുരാതന കാർത്തേജിന്റെ സ്ഥാനം ഉൾപ്പെടുന്ന [[ടുണീഷ്യ|ടുണീഷ്യയുടെ]] 2013-ലെ പരമ്പരയിലെ അഞ്ച് ദിനാർ ബാങ്ക് നോട്ടിൽ ഈ അർദ്ധകായശിൽപം ചിത്രീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. == വ്യക്തിത്വം == അർദ്ധകായശിൽപം ആരുടേതാണെന്നതിനെക്കുറിച്ച് അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങളുണ്ട്. നേപ്പിൾസ് മ്യൂസിയത്തിന്റെ 1888-ലെ കാറ്റലോഗിൽ, ഇത് ഹാനിബാളിന്റേതാണെന്ന തിരിച്ചറിയലിന് ചോദ്യചിഹ്നം നൽകിയിരുന്നു.<ref>{{cite book |author=Museo nazionale di Napoli |title=A Complete Handbook to the Naples Museum: According to the New Arrangement; with Plans and Historical Sketch of the Building, and an Appendix Relative to Pompeii and Herculaneum |url=https://archive.org/details/acompletehandbo00monagoog |publisher=F. Furchheim |year=1888 |page=[https://archive.org/details/acompletehandbo00monagoog/page/n79 52]}}</ref> ഈവ് മക്‌ഡൊണാൾഡിന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, ശിൽപത്തിൽ ഒരു റോമൻ സൈനികനായകന്റെ മേലങ്കിയായ ''പലുദമെന്റം'' കാണാം.<ref name="eve" /> ഓസ്‌ട്രേലിയൻ ചരിത്രകാരനായ ഡെക്സ്റ്റർ ഹോയോസിന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, ഈ ശിൽപം പ്രാചീനകാല സൃഷ്ടിയേക്കാൾ നവോത്ഥാനകാല സൃഷ്ടിയാകാനുള്ള "ശക്തമായ സംശയങ്ങൾ" നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട്.<ref>{{cite book |author=Dexter Hoyos |title=Hannibal: Rome's Greatest Enemy |publisher=Liverpool University Press |year=2022 |isbn=978-1802079401 |page=36}}</ref> 19-ാം നൂറ്റാണ്ടിലെ പ്രതിമാശാസ്ത്ര വിദഗ്ധനായ ഫ്രാൻസിസ് പുൾസ്‌കി, ഈ ശിൽപം ഹാനിബാളിനെയല്ല, മറിച്ച് ഫീനീഷ്യയിലെ ഡെർണസിന്റെയും ഫർണാബാസസ് മൂന്നാമന്റെയും വെള്ളിനാണയങ്ങളിൽ കാണുന്ന "ഒരു വീരന്റെ ആദർശരൂപത്തെയാണ്" ചിത്രീകരിക്കുന്നതെന്ന് വിശ്വസിച്ചു. ബ്രിട്ടീഷ് പണ്ഡിതനായ ഡബ്ല്യു. എച്ച്. ഡി. റൂസ് ഈ ശിൽപം ഹാനിബാളിന്റേതാണെന്ന തിരിച്ചറിയലിനെ പിന്തുണച്ചു. അമേരിക്കൻ ചരിത്രകാരനായ തിയഡോർ അയറോൾട്ട് ഡോഡ്ജ്, "ആധികാരികത അവകാശപ്പെടാൻ കഴിയുന്ന" ഹാനിബാളിന്റെ ഏക ഛായാചിത്രമായി കാപുവൻ അർദ്ധകായശിൽപത്തെ കണക്കാക്കി.<ref>{{cite book |author=Theodore Ayrault Dodge |title=Great Captains Hannibal |publisher=Lancer Publishers |year=1992 |isbn=8170621704 |page=616 |orig-year=Originally published 1891}}</ref> == അവലംബങ്ങൾ == m14ow6hsddblpt57n469gctyomws79o 3 672380 4673133 2026-10-03T12:13:05Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4673133 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Krishnayam | Krishnayam | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 12:13, 3 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) py9ias97aofdn7xnb1r2ye8udf5z0i7 3 672381 4673139 2026-10-03T12:58:24Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4673139 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: KIRANGNAIRNSS | KIRANGNAIRNSS | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 12:58, 3 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) t96ro34blndy68ozajnauby76l4xq4m 3 672382 4673142 2026-10-03T13:16:05Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4673142 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Ayitharamambram | Ayitharamambram | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 13:16, 3 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) rs56wnqq9rleoq0ij5rntentxvr56p2 2 672383 4673152 2026-10-03T13:59:18Z KIRANGNAIR NSS KOOTTAR 223739 /* */ 4673152 wikitext text/x-wiki '''NSS HSS KOOTTAR''' ഇടുക്കി ജില്ലയിലെ നെടുംകണ്ടം നിയോജക മണ്ഡലത്തിൽ കട്ടപ്പന D. E. O യുടെ കീഴിൽ വരുന്ന എന്. എസ്‌. എസ്‌ സ്കൂൾ 1968 ൽ സ്ഥാപിതമായ ഹൈറേഞ്ച്ലെ വിദ്യാലയം ആണ്. ahh80g8nuhpwcnx5iv8ljycyae1d8nf 4673154 4673152 2026-10-03T14:01:09Z KIRANGNAIR NSS KOOTTAR 223739 /* */ 4673154 wikitext text/x-wiki '''NSS HSS KOOTTAR''' ഇടുക്കി ജില്ലയിലെ നെടുംകണ്ടം നിയോജക മണ്ഡലത്തിൽ കട്ടപ്പന D. E. O യുടെ കീഴിൽ വരുന്ന എന്. എസ്‌. എസ്‌ സ്കൂൾ 1968 ൽ സ്ഥാപിതമായ ഹൈറേഞ്ച്ലെ വിദ്യാലയം ആണ്. നായർ സർവീസ് സൊസൈറ്റിക്ക് കീഴിൽ വരുന്ന ഈ വിദ്യാലയം കൂട്ടാർ സ്‌ഥിതി ചെയ്യുന്നു dpac4a2sjrlbjopgt6mufqlomrdfxh2 3 672384 4673153 2026-10-03T13:59:18Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4673153 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: KIRANGNAIR NSS KOOTTAR | KIRANGNAIR NSS KOOTTAR | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 13:59, 3 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) 8h0subai898vl9xwfcxu36zzey276c7 118 672386 4673162 2026-10-03T14:13:50Z TheGreatEditor024 211141 [[കരട്:ഹാനിബാളിന്റെ കപുവാൻ പ്രതിമ]] എന്ന താൾ [[ഹാനിബാളിന്റെ കപുവാൻ പ്രതിമ]] എന്ന താളിനു മുകളിലേയ്ക്ക്, TheGreatEditor024 മാറ്റിയിരിക്കുന്നു: translated from [[en:Capuan bust of Hannibal]] 4673162 wikitext text/x-wiki #തിരിച്ചുവിടുക [[ഹാനിബാളിന്റെ കപുവാൻ പ്രതിമ]] hsq3k37d3c7y68wtnqjgu97bs7rk497 0 672387 4673164 2026-10-03T14:18:27Z TheGreatEditor024 211141 TheGreatEditor024 എന്ന ഉപയോക്താവ് [[NSS HSS KOOTTAR- NSS HSS KOOTTAR IS A FAMOUS EDUCATIONAL INSTITUTION SITUATED IN THE HIGHRANGE REGION OF IDUKKI DISTRICT]] എന്ന താൾ [[കരട്:NSS HSS KOOTTAR- NSS HSS KOOTTAR IS A FAMOUS EDUCATIONAL INSTITUTION SITUATED IN THE HIGHRANGE REGION OF IDUKKI DISTRICT]] എന്നാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു 4673164 wikitext text/x-wiki #തിരിച്ചുവിടുക [[കരട്:NSS HSS KOOTTAR- NSS HSS KOOTTAR IS A FAMOUS EDUCATIONAL INSTITUTION SITUATED IN THE HIGHRANGE REGION OF IDUKKI DISTRICT]] joypl8w2t6c4jl5vnrlaj4f0vxsanmp 3 672389 4673183 2026-10-03T15:29:03Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4673183 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: കാളംഞ്ചേരിൽ മുഹമ്മദ് സലീം | കാളംഞ്ചേരിൽ മുഹമ്മദ് സലീം | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 15:29, 3 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) s0dzc2wxyguwqw2o2ugrffpscav1kvr 2 672390 4673184 2026-10-03T15:36:56Z കാളംഞ്ചേരിൽ മുഹമ്മദ് സലീം 223743 /* */ 4673184 wikitext text/x-wiki കാളംചേരിൽ മുഹമ്മദ് സലീം ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ പ്രശസ്തനായ മാപ്പിളകലാ കലാകാരനും പരിശീലകനുമാണ്. മാപ്പിളപ്പാട്ട്, കോൽകളി, അറബനമുട്ട്, ഒപ്പന എന്നീ കലകളിൽ പ്രാവീണ്യം. പാണാവള്ളി പഞ്ചായത്ത് 3-ാം വാർഡിൽ കെ.എച്ച്. മുഹമ്മദിന്റെയും ഫാത്തിമയുടെയും മകനായി ജനിച്ചു. ഭാര്യ: സജീത. മക്കൾ: ആരിഫ് സലീം, ഹാഷിം സലീം, ആഷിൻ സലീം. മരുമക്കൾ: തസ്നി കാസിം, സുൽഫിയ സലീം. ഇപ്പോൾ ആലപ്പുഴ മുനിസിപ്പാലിറ്റി പാലസ് വാർഡിൽ താമസം. 1989 മുതൽ ആകാശവാണി തിരുവനന്തപുരം, ആലപ്പുഴ നിലയങ്ങളിൽ അംഗീകൃത ആർട്ടിസ്റ്റ്. B to B-High Grade (ID No: 25652). 'ഇശൽ എഫ്.എം ആലപ്പി മാപ്പിളകലാ സാംസ്കാരിക കേന്ദ്രം' സ്ഥാപകൻ. 25 ഓളം കലാകാരന്മാർ അംഗങ്ങളായ ഈ കേന്ദ്രത്തിലൂടെ അന്യംനിന്നുപോകുന്ന തനത് നാടൻ മാപ്പിളകലകൾ അവതരിപ്പിക്കുന്നു. == പുരസ്കാരങ്ങൾ, ആദരവ്, സർട്ടിഫിക്കറ്റുകൾ == 1.കേരള സർക്കാർ സാമൂഹ്യനീതി വകുപ്പ്' നൽകിയ മികച്ച കലാ-സാംസ്കാരിക പ്രവർത്തനത്തിനുള്ള ആദരം - '''01/10/2026''' 2.കേരള ഫോക്ലോർ അക്കാദമി അവാർഡ്''' - 2023 3.ചലച്ചിത്രനടൻ തിലകൻ അനുസ്മരണ സമിതി ആദരം''' - 2024 4.കേരള സർക്കാർ മൊയീൻകുട്ടി വൈദ്യർ അക്കാദമി, കൊണ്ടോട്ടി''' - സർട്ടിഫിക്കറ്റ്, ആദരം - 2018 5.കേന്ദ്ര സർക്കാർ പ്രസാർ ഭാരതി, ആകാശവാണി - B-High Grade ആർട്ടിസ്റ്റ് 6.കേരള ടൂറിസം മിഷൻ രജിസ്റ്റേർഡ് അംഗീകൃത കലാകാരൻ - ID: ALP/AMB/ATR/00007-16 7.കേരള സാംസ്കാരിക ക്ഷേമനിധി ബോർഡ്അംഗം - ID: 0406000009 8.കേരള സ്റ്റേറ്റ് സ്റ്റേജ് ആർട്ടിസ്റ്റ് സംഘടന (SAVAAK) അംഗം - Reg. No. 483/2001 9.കേരള സർക്കാർ സംഗീത നാടക അക്കാദമി - ഇൻഷുറൻസ് പരിരക്ഷ 10.കേരള സർക്കാർ ഭാരത് ഭവൻ - കാഫ് ഫ്രട്ടേണിറ്റി കലാസംഘം അംഗം, FOLK ARTISTE - ID: ALP/00258 11.കേന്ദ്ര സർക്കാർ ഭാരത് മിഷൻ സർട്ടിഫിക്കറ്റ് - 2022 അവതരിപ്പിക്കുന്ന പ്രോഗ്രാമുകൾ വനിതാവിഭാഗം ആർട്രിസ്റ്റുകൾ അവതരിപ്പിക്കുന്ന കോൽകളി. ഒപ്പന. അറബനമുട്ട്. കൈത്തുപ്പാട്ട് മാർഗ്ഗംകളി ഡാൻസ് 12 ഇശൽ എഫ്. എം ആലപ്പി മാപ്പിളകലാസാംസ്കാരികകേന്ദ്രം (ALP/TC/155/2021 കോ ഡിനേറ്റർ ആയിപ്രവർത്തിക്കുന്നു ഒപ്പം അമ്പലപ്പുഴ ഇശൽ🌾 തുടി 🌾താളം മാപ്പികലാകേന്ദ്രം. പ്രോഗ്രാം എക്സികുട്ടീവുമാണ് b1vpr34fc2iwrd24pyhfu1sxxydr1hz 4673191 4673184 2026-10-03T16:41:51Z Kalancheril Muhammed Salim 223719 /* പുരസ്കാരങ്ങൾ, ആദരവ്, സർട്ടിഫിക്കറ്റുകൾ */ 4673191 wikitext text/x-wiki കാളംചേരിൽ മുഹമ്മദ് സലീം ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ പ്രശസ്തനായ മാപ്പിളകലാ കലാകാരനും പരിശീലകനുമാണ്. മാപ്പിളപ്പാട്ട്, കോൽകളി, അറബനമുട്ട്, ഒപ്പന എന്നീ കലകളിൽ പ്രാവീണ്യം. പാണാവള്ളി പഞ്ചായത്ത് 3-ാം വാർഡിൽ കെ.എച്ച്. മുഹമ്മദിന്റെയും ഫാത്തിമയുടെയും മകനായി ജനിച്ചു. ഭാര്യ: സജീത. മക്കൾ: ആരിഫ് സലീം, ഹാഷിം സലീം, ആഷിൻ സലീം. മരുമക്കൾ: തസ്നി കാസിം, സുൽഫിയ സലീം. ഇപ്പോൾ ആലപ്പുഴ മുനിസിപ്പാലിറ്റി പാലസ് വാർഡിൽ താമസം. 1989 മുതൽ ആകാശവാണി തിരുവനന്തപുരം, ആലപ്പുഴ നിലയങ്ങളിൽ അംഗീകൃത ആർട്ടിസ്റ്റ്. B to B-High Grade (ID No: 25652). 'ഇശൽ എഫ്.എം ആലപ്പി മാപ്പിളകലാ സാംസ്കാരിക കേന്ദ്രം' സ്ഥാപകൻ. 25 ഓളം കലാകാരന്മാർ അംഗങ്ങളായ ഈ കേന്ദ്രത്തിലൂടെ അന്യംനിന്നുപോകുന്ന തനത് നാടൻ മാപ്പിളകലകൾ അവതരിപ്പിക്കുന്നു. == പുരസ്കാരങ്ങൾ, ആദരവ്, സർട്ടിഫിക്കറ്റുകൾ == 1.കേരള സർക്കാർ സാമൂഹ്യനീതി വകുപ്പ്' നൽകിയ മികച്ച കലാ-സാംസ്കാരിക പ്രവർത്തനത്തിനുള്ള ആദരം - '''01/10/2026''' 2.കേരള ഫോക്ലോർ അക്കാദമി അവാർഡ് ജേതാവ് 2023 3.ചലച്ചിത്രനടൻ തിലകൻ അനുസ്മരണ സമിതി ആദരം''' - 2024 4.കേരള സർക്കാർ മൊയീൻകുട്ടി വൈദ്യർ അക്കാദമി, കൊണ്ടോട്ടി''' - സർട്ടിഫിക്കറ്റ്, ആദരം - 2018 5.കേന്ദ്ര സർക്കാർ പ്രസാർ ഭാരതി, ആകാശവാണി - B-High Grade ആർട്ടിസ്റ്റ് 6.കേരള ടൂറിസം മിഷൻ രജിസ്റ്റേർഡ് അംഗീകൃത കലാകാരൻ - ID: ALP/AMB/ATR/00007-16 7.കേരള സാംസ്കാരിക ക്ഷേമനിധി ബോർഡ്അംഗം - ID: 0406000009 8.കേരള സ്റ്റേറ്റ് സ്റ്റേജ് ആർട്ടിസ്റ്റ് സംഘടന (SAVAAK) അംഗം - Reg. No. 483/2001 9.കേരള സർക്കാർ സംഗീത നാടക അക്കാദമി - ഇൻഷുറൻസ് പരിരക്ഷ 10.കേരള സർക്കാർ ഭാരത് ഭവൻ - കാഫ് ഫ്രട്ടേണിറ്റി കലാസംഘം അംഗം, FOLK ARTISTE - ID: ALP/00258 11.കേന്ദ്ര സർക്കാർ ഭാരത് മിഷൻ സർട്ടിഫിക്കറ്റ് - 2022 അവതരിപ്പിക്കുന്ന പ്രോഗ്രാമുകൾ വനിതാവിഭാഗം ആർട്രിസ്റ്റുകൾ അവതരിപ്പിക്കുന്ന കോൽകളി. ഒപ്പന. അറബനമുട്ട്. കൈത്തുപ്പാട്ട് മാർഗ്ഗംകളി ഡാൻസ് 12 ഇശൽ എഫ്. എം ആലപ്പി മാപ്പിളകലാസാംസ്കാരികകേന്ദ്രം (ALP/TC/155/2021 കോ ഡിനേറ്റർ ആയിപ്രവർത്തിക്കുന്നു ഒപ്പം അമ്പലപ്പുഴ ഇശൽ🌾 തുടി 🌾താളം മാപ്പികലാകേന്ദ്രം. പ്രോഗ്രാം എക്സികുട്ടീവുമാണ് j50a1mjncnu0mtxhmk6tyga49b3eyi7 4673193 4673191 2026-10-03T16:43:57Z Kalancheril Muhammed Salim 223719 /* പുരസ്കാരങ്ങൾ, ആദരവ്, സർട്ടിഫിക്കറ്റുകൾ */ 4673193 wikitext text/x-wiki കാളംചേരിൽ മുഹമ്മദ് സലീം ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ പ്രശസ്തനായ മാപ്പിളകലാ കലാകാരനും പരിശീലകനുമാണ്. മാപ്പിളപ്പാട്ട്, കോൽകളി, അറബനമുട്ട്, ഒപ്പന എന്നീ കലകളിൽ പ്രാവീണ്യം. പാണാവള്ളി പഞ്ചായത്ത് 3-ാം വാർഡിൽ കെ.എച്ച്. മുഹമ്മദിന്റെയും ഫാത്തിമയുടെയും മകനായി ജനിച്ചു. ഭാര്യ: സജീത. മക്കൾ: ആരിഫ് സലീം, ഹാഷിം സലീം, ആഷിൻ സലീം. മരുമക്കൾ: തസ്നി കാസിം, സുൽഫിയ സലീം. ഇപ്പോൾ ആലപ്പുഴ മുനിസിപ്പാലിറ്റി പാലസ് വാർഡിൽ താമസം. 1989 മുതൽ ആകാശവാണി തിരുവനന്തപുരം, ആലപ്പുഴ നിലയങ്ങളിൽ അംഗീകൃത ആർട്ടിസ്റ്റ്. B to B-High Grade (ID No: 25652). 'ഇശൽ എഫ്.എം ആലപ്പി മാപ്പിളകലാ സാംസ്കാരിക കേന്ദ്രം' സ്ഥാപകൻ. 25 ഓളം കലാകാരന്മാർ അംഗങ്ങളായ ഈ കേന്ദ്രത്തിലൂടെ അന്യംനിന്നുപോകുന്ന തനത് നാടൻ മാപ്പിളകലകൾ അവതരിപ്പിക്കുന്നു. == പുരസ്കാരങ്ങൾ, ആദരവ്, സർട്ടിഫിക്കറ്റുകൾ == 1.കേരള സർക്കാർ സാമൂഹ്യനീതി വകുപ്പ്' നൽകിയ മികച്ച കലാ-സാംസ്കാരിക പ്രവർത്തനത്തിനുള്ള ആദരം - '''01/10/2026''' 2.കേരള ഫോക്ലോർ അക്കാദമി അവാർഡ് ജേതാവ് 2023 3.ചലച്ചിത്രനടൻ തിലകൻ അനുസ്മരണ സമിതി ആദരം''' - 2024 4.കേരള സർക്കാർ മൊയീൻകുട്ടി വൈദ്യർ അക്കാദമി, കൊണ്ടോട്ടി''' - സർട്ടിഫിക്കറ്റ്, ആദരം - 2018 5.കേന്ദ്ര സർക്കാർ പ്രസാർ ഭാരതി, ആകാശവാണി - B-High Grade ആർട്ടിസ്റ്റ് 6.കേരള ടൂറിസം മിഷൻ രജിസ്റ്റേർഡ് അംഗീകൃത കലാകാരൻ - ID: ALP/AMB/ATR/00007-16 7.കേരള സാംസ്കാരിക ക്ഷേമനിധി ബോർഡ്അംഗം - ID: 0406000009 8.കേരള സ്റ്റേറ്റ് സ്റ്റേജ് ആർട്ടിസ്റ്റ് സംഘടന (SAVAAK) അംഗം - Reg. No. 483/2001 9.കേരള സർക്കാർ സംഗീത നാടക അക്കാദമി - ഇൻഷുറൻസ് പരിരക്ഷ 10.കേരള സർക്കാർ ഭാരത് ഭവൻ - കാഫ് ഫ്രട്ടേണിറ്റി കലാസംഘം അംഗം, FOLK ARTISTE - ID: ALP/00258 11.കേരള സർക്കാർ ഭാരത് മിഷൻ സർട്ടിഫിക്കറ്റ് - 2022 അവതരിപ്പിക്കുന്ന പ്രോഗ്രാമുകൾ വനിതാവിഭാഗം ആർട്രിസ്റ്റുകൾ അവതരിപ്പിക്കുന്ന കോൽകളി. ഒപ്പന. അറബനമുട്ട്. കൈത്തുപ്പാട്ട് മാർഗ്ഗംകളി ഡാൻസ് 12 ഇശൽ എഫ്. എം ആലപ്പി മാപ്പിളകലാസാംസ്കാരികകേന്ദ്രം (ALP/TC/155/2021 കോ ഡിനേറ്റർ ആയിപ്രവർത്തിക്കുന്നു ഒപ്പം അമ്പലപ്പുഴ ഇശൽ🌾 തുടി 🌾താളം മാപ്പികലാകേന്ദ്രം. പ്രോഗ്രാം എക്സികുട്ടീവുമാണ് hwzsn4lisguol20jhloyzvjo2fygpwi 3 672391 4673192 2026-10-03T16:41:52Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4673192 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Kalancheril Muhammed Salim | Kalancheril Muhammed Salim | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 16:41, 3 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) d84e1hz41iy6ie7cf706artu7gqcgz9 3 672392 4673197 2026-10-03T17:04:26Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4673197 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: രാജേഷ് നീരവം | രാജേഷ് നീരവം | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 17:04, 3 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) l95xu4zeh4yrair2ge3sgdx9lv8fjqc 0 672393 4673201 2026-10-03T18:18:02Z Manojk 9257 [[എം.പി. പോൾ]] എന്ന താളിലേക്ക് തിരിച്ചുവിടുന്നു 4673201 wikitext text/x-wiki #Redirect [[എം.പി. പോൾ]] 6s1rei879nhb31fblq13otqlk7u7g5f 2 672394 4673209 2026-10-03T20:14:34Z Manojk 9257 '== അനുഷ്ഠാനങ്ങൾ == * [[തോറ്റം പാട്ട്]] * [[വെള്ളാട്ടം]] * [[പേനത്തറ]] * [[മേലേതലച്ചിൽ]] * [[ബലിക്കള]] == വേഷങ്ങൾ == * [[തലപ്പാളി]] * [[ചെന്നിമലർ]] * [[വള (തെയ്യം)|വള]] * [[കടകം]] * [[ചൂടകം]] * ചിലമ്പ്...' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു 4673209 wikitext text/x-wiki == അനുഷ്ഠാനങ്ങൾ == * [[തോറ്റം പാട്ട്]] * [[വെള്ളാട്ടം]] * [[പേനത്തറ]] * [[മേലേതലച്ചിൽ]] * [[ബലിക്കള]] == വേഷങ്ങൾ == * [[തലപ്പാളി]] * [[ചെന്നിമലർ]] * [[വള (തെയ്യം)|വള]] * [[കടകം]] * [[ചൂടകം]] * [[ചിലമ്പ്‌]] * [[മുടി (തെയ്യം)|മുടി]] * [[മണിക്കയല്‌]] * [[പറ്റുമ്പാടകം]] == അമ്മദേവതമാർ == * [[അമ്മയാറ്]] * [[അണ്ടലൂർ ദൈവം]] * [[അതിരാളൻ ഭഗവതി]] * [[ഇളയഭഗവതി]] * [[ഇളവില്ലി]] * [[ഉതിരാല ഭഗവതി]] * [[കമ്മിയമ്മ]] * [[കരിങ്കാളി]] * [[കണ്ണങ്ങാട്ടു ഭഗവതി]] * [[കരിഞ്ചാമുണ്ഡി]] * [[കരിയത്തുചാമുണ്ഡി]] * [[കാലചാമുണ്ഡി]] * [[കുട്ടിക്കര ഭഗവതി]] * [[കുണ്ടാടി ചാമുണ്ഡി തെയ്യം]] * [[ചീറങ്ങോട്ടു ഭഗവതി]] * [[ചീറത്തു ഭഗവതി]] * [[ചുടലഭദ്രകാളി]] * [[ഭദ്രകാളി]] * [[തായിപ്പരദേവത]] * [[തോട്ടുംകര ഭഗവതി]] * [[തീചാമുണ്ഡി]] * [[തീത്തറ ഭഗവതി]] * [[തിരുവർകാട്ടുകാവ് ഭഗവതി]] * [[നീലിയാർ ഭഗവതി]] * [[നേമം ഭഗവതി]] * [[പരാളിയമ്മ]] * [[പാടാർകുളങ്ങര ഭഗവതി]] * [[പടിഞ്ഞാറെച്ചാമുണ്ഡി]] * [[പാറമേൽക്കാവ് ഭഗവതി]] * [[പുതിയ ഭഗവതി]] * [[പുലച്ചാമുണ്ഡി]] * [[പുളിച്ചാമുണ്ഡി]] * [[പുള്ളിച്ചാമുണ്ഡി]] * [[പ്രമാഞ്ചേരി ഭഗവതി]] * [[ഭഗവതി തെയ്യം]] * [[മാനാക്കോടച്ചി]] * [[മംഗലച്ചാമുണ്ഡി]] * [[മാടായിക്കാവിലച്ചി]] * [[മാണിക്ക ഭഗവതി]] * [[മൂത്തഭഗവതി]] * [[മൂലംപെറ്റ ഭഗവതി]] * [[വല്ലാകുളങ്ങര ഭഗവതി]] * [[വലിയമുടി തെയ്യം]] * [[വടക്കിനേൽ ഭഗവതി]] == നാഗദേവതമാർ == * [[നാഗരാജാവ്]] * [[നാഗക്കന്നി]] * [[നാഗപ്പോതി]] * [[നാഗകണ്ഠൻ]] * [[നാഗക്കാമൻ]] == കന്യകമാർ == * [[ആയിറ്റി ഭഗവതി]] * [[ആരിയപൂമാല ഭഗവതി]] * [[ആരിയപ്പൂങ്കന്നി]] * [[ആര്യക്കര ഭഗവതി]] * [[ആനാടി ഭഗവതി]] * [[കന്നിമതെ]] * [[കണ്ണമംഗലം ഭഗവതി]] * [[കേളൻ കുളങ്ങര ഭഗവതി]] * [[ദേവക്കൂത്ത്]] * [[പുന്നക്കാൽ ഭഗവതി]] * [[പൂമാലക്കാവ് ഭഗവതി]] * [[പൂവില്ലി]] * [[മരക്കലത്തമ്മ]] * [[മുച്ചിലോട്ടു ഭഗവതി (തെയ്യം)]] * [[ശൂലകുഠാരിയമ്മ തെയ്യം]] * [[വേങ്ങാക്കോട്ടു ഭഗവതി]] == മന്ത്രമൂർത്തികൾ == * [[ഉച്ചേലി]] * [[ഉച്ചിട്ട]] * [[കരുവാൾ തെയ്യം]] * [[കരിങ്കുട്ടിച്ചാത്തൻ]] * [[കുട്ടിച്ചാത്തൻ തെയ്യം]] * [[തൂവക്കാളി]] * [[ധൂമ്രാ ഭഗവതി]] * [[പൂക്കുട്ടിച്ചാത്തൻ]] * [[മന്ത്രമൂർത്തി]] * [[ശാസ്തപ്പൻ]] * [[വേത്താളൻ]] == മാപ്പിളത്തെയ്യങ്ങൾ == * [[ആലിത്തെയ്യം]] * [[ഉമ്മച്ചിത്തെയ്യം]] * [[ബപ്പിരിയൻ തെയ്യം]] * [[മാപ്പിളത്തെയ്യം]] * [[മാപ്പിള ചാമുണ്ഡി]] * [[മുക്രിത്തെയ്യം]] * [[മുക്രിപോക്കർ]] == ഗ്രാമദേവതമാർ == * [[ചാണയും കോതയും]] * [[അതിയാമ്പൂർ ഭഗവതി]] * [[അറത്തിൽ ഭഗവതി]] * [[ഒറവങ്കര ഭഗവതി]] * [[ഒയോളത്ത് ഭഗവതി]] * [[ഐപ്പള്ളി|ഐപ്പള്ളിത്തെയ്യം]] * [[കക്കര ഭഗവതി]] * [[കണ്ണങ്ങാട്ട് ഭഗവതി]] * [[കമ്മാടത്ത് ഭഗവതി]] * [[കരക്കീൽ ഭഗവതി]] * [[കലന്താട്ട് ഭഗവതി]] * [[കാട്ടുചെറ ഭഗവതി]] * [[കാവുമ്പായി ഭഗവതി]] * [[കൊവ്വമ്മൽ ഭഗവതി]] * [[കൊങ്ങിണിച്ചാൽ ഭഗവതി]] * [[ചട്ടിയൂർ ഭഗവതി]] * [[ചുഴലിഭഗവതി]] * [[ചെക്കിച്ചേരി ഭഗവതി]] * [[ചെക്കിപ്പാറ ഭഗവതി]] * [[ചെറളത്ത് ഭഗവതി]] * [[തോട്ടുങ്ങര ഭഗവതി]] * [[നരമ്പിൽ ഭഗവതി]] * [[നീലങ്കൈ ഭഗവതി]] * [[പഴച്ചിയിൽ ഭഗവതി]] * [[പയറ്റിയാൽ ഭഗവതി]] * [[പടോളി ഭഗവതി]] * [[പാച്ചേനി ഭഗവതി]] * [[പാറോൽ ഭഗവതി]] * [[പുറമഞ്ചേരി ഭഗവതി]] == മരണശേഷം ദൈവമായവർ == * [[അടുക്കാടൻ]] * [[ഉണ്ണങ്ങ]] * [[എമ്പ്രാൻ കുരിക്കൾ]] * [[ഐപ്പള്ളി]] * [[ഒതേനൻ]] * [[കണ്ടനാർകേളൻ]] * [[കതിവനൂർ വീരൻ]] * [[കമ്മാരൻ]] * [[കരിന്തിരി നായർ]] * [[കല്ലിടിൽ കണ്ണമ്മാൻ]] * [[കാരണവർ തെയ്യം|കാരണവർ]] * [[കാപ്പാളത്തിപ്പോതി]] * [[കാപ്പാളത്തിച്ചാമുണ്ഡി]] * [[കാപ്പാട്ടു ഭഗവതി]] * [[കാഞ്ഞിരമലവീരൻ]] * [[കുരിക്കൾ തെയ്യം]] * [[കുടിവീരൻ]] * [[കോരച്ചൻ]] * [[കൊറാഗതനിയൻ]] * [[ചാത്തമ്പള്ളി വിഷകണ്ഠൻ]] * [[ചിറ്റെയി ഭഗവതി]] * [[ചിറ്റോത്ത് കുരിക്കൾ]] * [[തലച്ചറ]] * [[തണ്ടാറച്ചൻ]] * [[തെക്കൻ കരിയാത്തൻ]] * [[തോട്ടുംകര ഭഗവതി]] * [[തുളുവീരൻ]] * [[പട്ടർ തെയ്യം]] * [[പടവീരൻ]] * [[പയ്യമ്പള്ളി ചന്തു]] * [[പനയാർകുരിക്കൾ]] * [[പാടാർ കുളങ്ങര വീരൻ]] * [[പാലന്തായി കണ്ണൻ]] * [[പുലിമറഞ്ഞ തൊണ്ടച്ചൻ]] * [[കാരിക്കുരിക്കൾ]] * [[പുതിയാർമ്പൻ]] * [[പെരിയാട്ടു കണ്ടർ]] * [[പെരുമ്പുഴയച്ചൻ തെയ്യം]] * [[പൊന്ന്വൻ തൊണ്ടച്ചൻ]] * [[വളയങ്ങാടൻ തൊണ്ടച്ചൻ]] * [[മനയിൽ പോതി]] * [[മണിക്കിടാക്കളും വെള്ളപ്പേരിയും]] * [[മരുതിയോടൻ കുരിക്കൾ]] * [[മാക്കപ്പോതി]] * [[മാക്കത്തിന്റെ മക്കൾ]] * [[മായ്യത്ത് വീരൻ]] * [[മുന്നായരീശ്വരൻ]] * [[മല്ലിയോടൻ]] * [[വട്ട്യൻ പൊള്ള]] * [[വണ്ണാത്തിപ്പോതി]] * [[വാടിലൻ]] * [[വീരകൽക്കുടൻ]] * [[വെളിച്ചപ്പാടൻ തെയ്യം]] * [[വെള്ളൂർ കുരിക്കൾ]] * [[വെള്ളുക്കുരിക്കൾ]] == യുദ്ധദേവതമാർ == * [[അങ്കക്കാരനും പപ്പൂരനും]] * [[അങ്കക്കുളങ്ങര ഭഗവതി]] * [[അമ്പിലേരി കുരിക്കൾ]] * [[ആദിമൂലിയാടൻ]] * [[ഏമ്പേറ്റ് തെയ്യം]] * [[അന്തിമഹാകാളി]] * [[ഊർപ്പഴശ്ശി തെയ്യം]] * [[ഒറവങ്കര ഭഗവതി]] * [[കയറൻ തെയ്യം]] * [[കൊറക്കോട്ട് ഭഗവതി]] * [[കുണ്ഡോറച്ചാമുണ്ഡി]] * [[കോലയാനച്ചൻ]] * [[ക്ഷേത്രപാലൻ]] * [[ഗുരുനാഥൻ]] * [[ചൂളിയാർ ഭഗവതി]] * [[പടമടക്കിത്തമ്പുരാട്ടി]] * [[പടക്കെത്തി ഭഗവതി തെയ്യം]] * [[മടയിൽ ചാമുണ്ഡി]] * [[മൂവാളംകുഴി ചാമുണ്ഡി]] * [[മാഞ്ഞാൾ ഭഗവതി]] * [[രക്തചാമുണ്ഡി]] * [[രക്തേശ്വരി]] * [[വേട്ടക്കൊരുമകൻ]] * [[പുള്ളിവേട്ടക്കൊരുമകൻ]] * [[വൈരജാതൻ]] * [[വീരചാമുണ്ഡി]] * [[വീരഭദ്രൻ]] * [[വീരർകാളി]] * [[വീരാളി]] * [[പോർക്കലി]] == നായാട്ടു തെയ്യങ്ങൾ == * [[പുതിച്ചോൻ]] * [[പള്ളക്കരിവേടൻ]] * [[മുത്തപ്പൻ]] * [[തിരുവപ്പൻ]] * [[വയനാട്ടുകുലവൻ]] * [[വിഷ്ണുമൂർത്തി]] * [[വീരമ്പിനാർ]] * [[കലിച്ചി]] * [[കലിയൻ]] * [[കല്ലുരൂട്ടി]] * [[ചൂട്ടക്കാളി]] * [[ചോരക്കളത്തിൽ ഭഗവതി]] == വനദൈവങ്ങൾ == * [[കന്നിക്കൊരുമകൻ]] * [[മലക്കാളി]] * [[ബമ്മുരിക്കൻ]] * [[കരിമുരിക്കൻ]] * [[പൂതാടി ദൈവം]] * [[തലച്ചിലോൻ]] * [[മണിക്കുണ്ടൻ]] * [[മടന്തമ്മ]] * [[കാട്ടുമടന്ത]] * [[കാട്ടുമൂർത്തി]] * [[പുള്ളി ഭഗവതി]] == രോഗകാരികളും രോഗഹാരികളും == * [[അഗ്നികണ്ഠാകർണ്ണൻ]] * [[വസൂരിമാല]] * [[ഉച്ചാരതെയ്യം]] * [[മാരിത്തെയ്യങ്ങൾ]] * [[ഗളിഞ്ചൻ]] * [[പിത്താരി]] == ദിവ്യമൃഗരൂപികൾ == * [[അണ്ണപ്പഞ്ചുരുളി]] * [[പഞ്ചുരുളി]] * [[കാളപ്പുലി]] * [[പുലികണ്ടൻ]] * [[പുലിയൂർകാളി]] * [[പുള്ളിക്കരിങ്കാളി]] * [[പുള്ളിക്കാളി]] * [[മുതലത്തെയ്യം]] * [[ചുകന്നമ്മ]] * [[പുലിമാരുതൻ]] * [[പുലിയുരുകണ്ണൻ]] * [[മാരപ്പുലി]] == ഊർവര്യ ദേവതമാർ == * [[കാലിച്ചാൻ]] * [[കുറത്തിത്തെയ്യം]] * [[കുഞ്ഞാർകുറത്തി]] * [[തെക്കൻ കുറത്തി]] * [[പുള്ളിക്കുറത്തി]] * [[പുള്ളുക്കുറത്തി]] * [[മലങ്കുറത്തി]] * [[ആടിവേടൻ]] * [[ഓണപ്പൊട്ടൻ]] * [[കർക്കടോത്തി]] * [[കാളരാത്രി]] * [[മണവാട്ടി]] == ആൺകോലങ്ങൾ == * [[മലപ്പിലവൻ]] * [[വടവീരൻ]] * [[വട്ടിപ്പൂതം]] * [[വടക്കേൻ കോടിവീരൻ]] * [[മുതിച്ചേരി ദൈവം]] * [[കരിംപൂതം]] * [[കാളർഭൂതം]] * [[കുറവൻ]] * [[കുറുന്തിനിക്കാമൻ]] * [[കൈക്കോളൻ]] * [[കിഴക്കേൻ ദൈവം]] * [[കാരൻ ദൈവം]] * [[കോരച്ചൻ]] * [[അണങ്ങ്ഭൂതം]] * [[ഇളം കരുമൻ]] * [[ഉതിരപാലൻ തെയ്യം]] * [[ഉണ്ടയൻ]] * [[പേത്താളൻ]] * [[ഗുളികൻ തെയ്യം]] * [[പുലഗുളികൻ]] * [[പുലപ്പൊട്ടൻ]] * [[പുലമാരുതൻ]] * [[പുള്ളിപ്പുളോൻ]] * [[പൂളോൻ]] * [[പൊൻമലക്കാരൻ]] * [[പൊല്ലാലൻ കുരിക്കൾ]] * [[ചുവന്നഭൂതം]] * [[തെക്കൻ വീരൻ]] * [[തൂവക്കാരൻ]] * [[ദണ്ഡദേവൻ]] * [[ധർമദൈവം]] * [[ദൈവത്താർ]] * [[നീലോൻ]] * [[ബാലിത്തെയ്യം|നെടുപാലിയൻ]] * [[പനിയൻ]] * [[പാമ്പൂരി കരുമകൻ]] * [[പാലോട്ടു തെയ്യം]] * [[പൂമാരുതൻ തെയ്യം]] * [[പൊട്ടൻ തെയ്യം]] * [[ഭൈരവൻ തെയ്യം]] * [[മണവാളൻ]] * [[ബാലിത്തെയ്യം]] * [[ബില്ലറ]] * [[അന്തിത്തറ]] * [[അയ്യപ്പൻ തെയ്യം]] * [[അസുരാളൻ]] * [[വെളുത്തഭൂതം]] 5jgvjuk3u2lymmfot103xkgyty5upms 3 672395 4673220 2026-10-03T21:54:27Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4673220 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Rithjk | Rithjk | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 21:54, 3 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) tu2yni0opc3jov7q8qohg5aauyg4bwi 3 672396 4673299 2026-10-04T03:22:14Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4673299 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Anesare | Anesare | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 03:22, 4 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) hpfanfdrb1cb3ehtmrkpoapbt5ba535 0 672397 4673300 2026-10-04T03:25:50Z Martinkottayam 84843 '[[File:Bilylivka,_Ukraine_06.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Bilylivka,_Ukraine_06.jpg|ലഘുചിത്രം| ]] '''ബിലിലിവ്ക''' (ഉക്രേനിയൻ: Білилівка) ഉക്രെയ്നിലെ സൈറ്റോമിർ ഒബ്ലാസ്റ്റിലെ ബെർഡിചിവ് റയോണിലെ ഒരു ഗ്രാമമാണ്. അ...' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു 4673300 wikitext text/x-wiki [[File:Bilylivka,_Ukraine_06.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Bilylivka,_Ukraine_06.jpg|ലഘുചിത്രം| ]] '''ബിലിലിവ്ക''' (ഉക്രേനിയൻ: Білилівка) ഉക്രെയ്നിലെ സൈറ്റോമിർ ഒബ്ലാസ്റ്റിലെ ബെർഡിചിവ് റയോണിലെ ഒരു ഗ്രാമമാണ്. അതിൻ്റെ ജനസംഖ്യ 2,193 ആണ്. == ചരിത്രം == 1941-ൽ യുദ്ധം ആരംഭിക്കുന്നതിന് തൊട്ടുമുമ്പ്, ആ ഗ്രാമത്തിൽ 1800-ലധികം ജൂതന്മാർ താമസിച്ചിരുന്നു. 1941 ജൂലൈ 15-ന് ജർമ്മൻകാർ ആ പട്ടണം പിടിച്ചടക്കി.<ref>{{Cite web|url=https://kehilalinks.jewishgen.org/Belilovka/|title=Belilovka}}</ref> 1941 സെപ്റ്റംബർ 10-ന്, പ്രാദേശിക പോലീസിന്റെ സഹായത്തോടെ മൊബൈൽ എസ്.എസ്. (SS) യൂണിറ്റുകൾ നടത്തിയ കൂട്ടക്കൊലയിൽ 850-ലധികം ജൂതന്മാർ കൊല്ലപ്പെട്ടു.<ref>{{Cite web|url=http://yahadmap.org/#village/bilylivka-belilovka-zhytomyr-ukraine.739|title=YAHAD - IN UNUM|access-date=24 March 2023|website=yahadmap.org}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.yadvashem.org/yv/ru/remembrance/names/killing_sites_details.asp?table=ukraine&country=%D0%A3%D0%BA%D1%80%D0%B0%D0%B8%D0%BD%D0%B0&district=%D0%96%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F|title=Remembrance. Killing sites|access-date=4 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171230232133/http://www.yadvashem.org/yv/ru/remembrance/names/killing_sites_details.asp?table=ukraine&country=%D0%A3%D0%BA%D1%80%D0%B0%D0%B8%D0%BD%D0%B0&district=%D0%96%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F|archive-date=30 December 2017|url-status=dead}}</ref> == അവലംബം == 30fb6gem7tcjczf27ztarqwukn6ex2h 4673315 4673300 2026-10-04T04:23:24Z Akbarali 17542 4673315 wikitext text/x-wiki [[File:Bilylivka,_Ukraine_06.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Bilylivka,_Ukraine_06.jpg|ലഘുചിത്രം| ]] '''ബിലിലിവ്ക''' (ഉക്രേനിയൻ: Білилівка) ഉക്രെയ്നിലെ സൈറ്റോമിർ ഒബ്ലാസ്റ്റിലെ ബെർഡിചിവ് റയോണിലെ ഒരു ഗ്രാമമാണ്. അവിടത്തെ ജനസംഖ്യ 2,193 ആണ്. == ചരിത്രം == 1941-ൽ യുദ്ധം ആരംഭിക്കുന്നതിന് തൊട്ടുമുമ്പ്, ആ ഗ്രാമത്തിൽ 1800-ലധികം ജൂതന്മാർ താമസിച്ചിരുന്നു. 1941 ജൂലൈ 15-ന് ജർമ്മൻകാർ ആ പട്ടണം പിടിച്ചടക്കി.<ref>{{Cite web|url=https://kehilalinks.jewishgen.org/Belilovka/|title=Belilovka}}</ref> 1941 സെപ്റ്റംബർ 10-ന്, പ്രാദേശിക പോലീസിന്റെ സഹായത്തോടെ മൊബൈൽ എസ്.എസ്. (SS) യൂണിറ്റുകൾ നടത്തിയ കൂട്ടക്കൊലയിൽ 850-ലധികം ജൂതന്മാർ കൊല്ലപ്പെട്ടു.<ref>{{Cite web|url=http://yahadmap.org/#village/bilylivka-belilovka-zhytomyr-ukraine.739|title=YAHAD - IN UNUM|access-date=24 March 2023|website=yahadmap.org}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.yadvashem.org/yv/ru/remembrance/names/killing_sites_details.asp?table=ukraine&country=%D0%A3%D0%BA%D1%80%D0%B0%D0%B8%D0%BD%D0%B0&district=%D0%96%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F|title=Remembrance. Killing sites|access-date=4 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171230232133/http://www.yadvashem.org/yv/ru/remembrance/names/killing_sites_details.asp?table=ukraine&country=%D0%A3%D0%BA%D1%80%D0%B0%D0%B8%D0%BD%D0%B0&district=%D0%96%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F|archive-date=30 December 2017|url-status=dead}}</ref> == അവലംബം == 8pes1ffya7a1maildc1lmxoda2p5230 4673367 4673315 2026-10-04T10:29:50Z TheGreatEditor024 211141 4673367 wikitext text/x-wiki [[File:Bilylivka,_Ukraine_06.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Bilylivka,_Ukraine_06.jpg|ലഘുചിത്രം| ]] '''ബിലിലിവ്ക''' (ഉക്രേനിയൻ: Білилівка) ഉക്രെയ്നിലെ സൈറ്റോമിർ ഒബ്ലാസ്റ്റിലെ ബെർഡിചിവ് റയോണിലെ ഒരു ഗ്രാമമാണ്. അവിടത്തെ ജനസംഖ്യ 2,193 ആണ്. == ചരിത്രം == 1941-ൽ യുദ്ധം ആരംഭിക്കുന്നതിന് തൊട്ടുമുമ്പ്, ആ ഗ്രാമത്തിൽ 1800-ലധികം ജൂതന്മാർ താമസിച്ചിരുന്നു. 1941 ജൂലൈ 15-ന് ജർമ്മൻകാർ ആ പട്ടണം പിടിച്ചടക്കി.<ref>{{Cite web|url=https://kehilalinks.jewishgen.org/Belilovka/|title=Belilovka}}</ref> 1941 സെപ്റ്റംബർ 10-ന്, പ്രാദേശിക പോലീസിന്റെ സഹായത്തോടെ മൊബൈൽ എസ്.എസ്. (SS) യൂണിറ്റുകൾ നടത്തിയ കൂട്ടക്കൊലയിൽ 850-ലധികം ജൂതന്മാർ കൊല്ലപ്പെട്ടു.<ref>{{Cite web|url=http://yahadmap.org/#village/bilylivka-belilovka-zhytomyr-ukraine.739|title=YAHAD - IN UNUM|access-date=24 March 2023|website=yahadmap.org}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.yadvashem.org/yv/ru/remembrance/names/killing_sites_details.asp?table=ukraine&country=%D0%A3%D0%BA%D1%80%D0%B0%D0%B8%D0%BD%D0%B0&district=%D0%96%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F|title=Remembrance. Killing sites|access-date=4 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171230232133/http://www.yadvashem.org/yv/ru/remembrance/names/killing_sites_details.asp?table=ukraine&country=%D0%A3%D0%BA%D1%80%D0%B0%D0%B8%D0%BD%D0%B0&district=%D0%96%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F|archive-date=30 December 2017|url-status=dead}}</ref> == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:സൈറ്റോമിർ ഒബ്ലാസ്റ്റിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ]] 7ep7kjy4jo1vbn29mx41ojzu3mme92d 0 672398 4673301 2026-10-04T03:33:14Z Martinkottayam 84843 '{{Infobox settlement | name = വ്ചൊറൈഷെ | official_name = | native_name = Вчорайше | native_name_lang = uk | type = [[Village (Ukraine)|ഗ്രാമം]] | image = Будинок_культури_та_бібліотека_Вчорайшого.jpg | caption...' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു 4673301 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = വ്ചൊറൈഷെ | official_name = | native_name = Вчорайше | native_name_lang = uk | type = [[Village (Ukraine)|ഗ്രാമം]] | image = Будинок_культури_та_бібліотека_Вчорайшого.jpg | caption = House of culture and library | mapframe = yes | population_total = 1308 | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{UKR}} | subdivision_type1 = [[Oblasts of Ukraine|Oblast]] | subdivision_name1 = [[Zhytomyr Oblast]] | subdivision_type2 = [[Raions of Ukraine|Raion]] | subdivision_name2 = [[Berdychiv Raion]] | subdivision_type3 = [[Hromada]] | subdivision_name3 = [[Vchoraishe rural hromada]] | area_total_km2 = 4.122 | population_density_km2 = 317.32 | postal_code = 13610 }} വ്ചൊറൈഷെ (Ukrainian: Вчорайше, പോളിഷ്: Wczorajsze) ഉക്രെയ്നിലെ ഒരു ഗ്രാമമാണ്, കൂടാതെ സൈറ്റോമിർ ഒബ്ലാസ്റ്റിലെ ബെർഡിചിവ് റയോണിലെ വ്ചൊറൈഷെ റൂറൽ ഹ്രൊമഡയുടെ ഭരണ കേന്ദ്രവുമാണ്.<ref>{{Cite web|url=https://decentralization.ua/en/admin/articles/9031.html|title=Two more hromadas in Zhytomyr Oblast have begun amalgamation process|access-date=2025-09-25|website=decentralization.ua}}</ref> == അവലംബം == == പുറംകണ്ണികൾ == * [http://weather.in.ua/ua/zhitomirskaja/4715 Weather in Vchoraishe] svgugz0ygfwbjxmpeed9s2py38yibxt 4673303 4673301 2026-10-04T03:46:06Z TheGreatEditor024 211141 /* അവലംബം */ 4673303 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = വ്ചൊറൈഷെ | official_name = | native_name = Вчорайше | native_name_lang = uk | type = [[Village (Ukraine)|ഗ്രാമം]] | image = Будинок_культури_та_бібліотека_Вчорайшого.jpg | caption = House of culture and library | mapframe = yes | population_total = 1308 | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{UKR}} | subdivision_type1 = [[Oblasts of Ukraine|Oblast]] | subdivision_name1 = [[Zhytomyr Oblast]] | subdivision_type2 = [[Raions of Ukraine|Raion]] | subdivision_name2 = [[Berdychiv Raion]] | subdivision_type3 = [[Hromada]] | subdivision_name3 = [[Vchoraishe rural hromada]] | area_total_km2 = 4.122 | population_density_km2 = 317.32 | postal_code = 13610 }} വ്ചൊറൈഷെ (Ukrainian: Вчорайше, പോളിഷ്: Wczorajsze) ഉക്രെയ്നിലെ ഒരു ഗ്രാമമാണ്, കൂടാതെ സൈറ്റോമിർ ഒബ്ലാസ്റ്റിലെ ബെർഡിചിവ് റയോണിലെ വ്ചൊറൈഷെ റൂറൽ ഹ്രൊമഡയുടെ ഭരണ കേന്ദ്രവുമാണ്.<ref>{{Cite web|url=https://decentralization.ua/en/admin/articles/9031.html|title=Two more hromadas in Zhytomyr Oblast have begun amalgamation process|access-date=2025-09-25|website=decentralization.ua}}</ref> == പുറംകണ്ണികൾ == * [http://weather.in.ua/ua/zhitomirskaja/4715 Weather in Vchoraishe] == അവലംബം == a00xw31xhczkcb44itxyq3319pu7k9a 4673366 4673303 2026-10-04T10:29:37Z TheGreatEditor024 211141 4673366 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = വ്ചൊറൈഷെ | official_name = | native_name = Вчорайше | native_name_lang = uk | type = [[Village (Ukraine)|ഗ്രാമം]] | image = Будинок_культури_та_бібліотека_Вчорайшого.jpg | caption = House of culture and library | mapframe = yes | population_total = 1308 | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{UKR}} | subdivision_type1 = [[Oblasts of Ukraine|Oblast]] | subdivision_name1 = [[Zhytomyr Oblast]] | subdivision_type2 = [[Raions of Ukraine|Raion]] | subdivision_name2 = [[Berdychiv Raion]] | subdivision_type3 = [[Hromada]] | subdivision_name3 = [[Vchoraishe rural hromada]] | area_total_km2 = 4.122 | population_density_km2 = 317.32 | postal_code = 13610 }} വ്ചൊറൈഷെ (Ukrainian: Вчорайше, പോളിഷ്: Wczorajsze) ഉക്രെയ്നിലെ ഒരു ഗ്രാമമാണ്, കൂടാതെ സൈറ്റോമിർ ഒബ്ലാസ്റ്റിലെ ബെർഡിചിവ് റയോണിലെ വ്ചൊറൈഷെ റൂറൽ ഹ്രൊമഡയുടെ ഭരണ കേന്ദ്രവുമാണ്.<ref>{{Cite web|url=https://decentralization.ua/en/admin/articles/9031.html|title=Two more hromadas in Zhytomyr Oblast have begun amalgamation process|access-date=2025-09-25|website=decentralization.ua}}</ref> == പുറംകണ്ണികൾ == * [http://weather.in.ua/ua/zhitomirskaja/4715 Weather in Vchoraishe] == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:സൈറ്റോമിർ ഒബ്ലാസ്റ്റിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ]] jazc2ggsfo81w0lvstb6xghvyi3ldzt 4673370 4673366 2026-10-04T10:32:19Z TheGreatEditor024 211141 4673370 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = വ്ചൊറൈഷെ | official_name = | native_name = Вчорайше | native_name_lang = uk | type = [[Village (Ukraine)|ഗ്രാമം]] | image = Будинок_культури_та_бібліотека_Вчорайшого.jpg | caption = House of culture and library | mapframe = yes | population_total = 1308 | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{UKR}} | subdivision_type1 = [[Oblasts of Ukraine|Oblast]] | subdivision_name1 = [[Zhytomyr Oblast]] | subdivision_type2 = [[Raions of Ukraine|Raion]] | subdivision_name2 = [[Berdychiv Raion]] | subdivision_type3 = [[Hromada]] | subdivision_name3 = [[Vchoraishe rural hromada]] | area_total_km2 = 4.122 | population_density_km2 = 317.32 | postal_code = 13610 }} '''വ്ചൊറൈഷെ''' (Ukrainian: Вчорайше, പോളിഷ്: Wczorajsze) ഉക്രെയ്നിലെ ഒരു ഗ്രാമമാണ്, കൂടാതെ സൈറ്റോമിർ ഒബ്ലാസ്റ്റിലെ ബെർഡിചിവ് റയോണിലെ വ്ചൊറൈഷെ റൂറൽ ഹ്രൊമഡയുടെ ഭരണ കേന്ദ്രവുമാണ്.<ref>{{Cite web|url=https://decentralization.ua/en/admin/articles/9031.html|title=Two more hromadas in Zhytomyr Oblast have begun amalgamation process|access-date=2025-09-25|website=decentralization.ua}}</ref> == പുറംകണ്ണികൾ == * [http://weather.in.ua/ua/zhitomirskaja/4715 Weather in Vchoraishe] == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:സൈറ്റോമിർ ഒബ്ലാസ്റ്റിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ]] szhdqoc3s5g2wf1b4f89stblsrih35x 14 672399 4673312 2026-10-04T04:09:06Z Vijayanrajapuram 21314 '.' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു 4673312 wikitext text/x-wiki . 6t9fg2gmch401ldtk8m7pyzz632ixbb 3 672400 4673316 2026-10-04T04:32:22Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[Template:Welcome|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4673316 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Jasin 213 | Jasin 213 | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 04:32, 4 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) nj8cthkn9rjjic7e3n0tn8whzc2p26a 2 672401 4673323 2026-10-04T04:46:54Z TheGreatEditor024 211141 TheGreatEditor024 എന്ന ഉപയോക്താവ് [[ഉപയോക്താവ്:TheGreatEditor024/sandbox]] എന്ന താൾ [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപദ്ധതി:അന്താരാഷ്ട്രം]] എന്നാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു 4673323 wikitext text/x-wiki #തിരിച്ചുവിടുക [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപദ്ധതി:അന്താരാഷ്ട്രം]] d188bm3pj15gupxex9l8606za2mljxl 4673374 4673323 2026-10-04T10:42:20Z TheGreatEditor024 211141 താൾ ശൂന്യമാക്കി 4673374 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 4673377 4673374 2026-10-04T10:49:31Z TheGreatEditor024 211141 4673377 wikitext text/x-wiki === To-do === * [[പുഹുങ് സ്റ്റേഷൻ]] * [[യോങ്‌വാങ് സ്റ്റേഷൻ]] * [[കോൺസോൾ സ്റ്റേഷൻ]] * [[സാംഹുങ് സ്റ്റേഷൻ]] * [[കരട്:കിം ഇൽ സങ്]] (Improving) * [[യോൻപോ വിമാനത്താവളം]] * [[ചോ ഡോ വിമാനത്താവളം]] * [[ഹേജു വിമാനത്താവളം]] * [[ഹോയാങ് സൗത്ത് ഈസ്റ്റ് വിമാനത്താവളം]] * [[ഹാല അൽ-ഖാദി]] * [[ഓറഞ്ച് ഡെയ്‌സ് (ഇറാനിയൻ പടം)]] * [[സെർജി റുഡ്‌സ്‌കോയ്]] * [[എൽമെക്ക് ഇ.എം. 992]] * [[ഡിസംബർ 31 എക്സ്പ്രസ്]] * [[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി (കേരളം) അംഗങ്ങളുടെ പട്ടിക]] * [[സൂഫിയാനെ ജിലാലി]] * [[അലക്സാണ്ടർ അക്സിയോനോവ് (പൈലറ്റ്)]] 9yjj926pm5xsqn2yp3529yn2u5jslun 4 672402 4673342 2026-10-04T07:28:39Z Vijayanrajapuram 21314 പുതിയ ഒഴിവാക്കൽ നിർദ്ദേശ താൾ [[വി .സുരേശൻ]]. ([[WP:Twinkle|ട്വിങ്കിൾ]]) 4673342 wikitext text/x-wiki ===[[:വി .സുരേശൻ]]=== {{REMOVE THIS TEMPLATE WHEN CLOSING THIS AfD|?}} :{{la|വി .സുരേശൻ}} – (<includeonly>[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/വി .സുരേശൻ|View AfD]]</includeonly><noinclude>[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പത്തായം/ഒക്ടോബർ 2026#{{anchorencode:വി .സുരേശൻ}}|View log]]</noinclude>{{int:dot-separator}} <span class="plainlinks">[https://tools.wmflabs.org/jackbot/snottywong/cgi-bin/votecounter.cgi?page=%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF:%E0%B4%92%E0%B4%B4%E0%B4%BF%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B5%BB_%E0%B4%B8%E0%B4%BE%E0%B4%A6%E0%B5%8D%E0%B4%A7%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%A4%E0%B4%AF%E0%B5%81%E0%B4%B3%E0%B5%8D%E0%B4%B3_%E0%B4%B2%E0%B5%87%E0%B4%96%E0%B4%A8%E0%B4%99%E0%B5%8D%E0%B4%99%E0%B5%BE/%E0%B4%B5%E0%B4%BF_.%E0%B4%B8%E0%B5%81%E0%B4%B0%E0%B5%87%E0%B4%B6%E0%B5%BB Stats]</span>) ആത്മപ്രശംസ [[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px;">Vijayan Rajapuram </span>{വിജയൻ രാജപുരം}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 07:28, 4 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) n8knkb2jlkus9q6epktfkjl1hit40qj 4673380 4673342 2026-10-04T11:04:38Z TheGreatEditor024 211141 /* വി .സുരേശൻ */ മറുപടി 4673380 wikitext text/x-wiki ===[[:വി .സുരേശൻ]]=== {{REMOVE THIS TEMPLATE WHEN CLOSING THIS AfD|?}} :{{la|വി .സുരേശൻ}} – (<includeonly>[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/വി .സുരേശൻ|View AfD]]</includeonly><noinclude>[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പത്തായം/ഒക്ടോബർ 2026#{{anchorencode:വി .സുരേശൻ}}|View log]]</noinclude>{{int:dot-separator}} <span class="plainlinks">[https://tools.wmflabs.org/jackbot/snottywong/cgi-bin/votecounter.cgi?page=%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF:%E0%B4%92%E0%B4%B4%E0%B4%BF%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B5%BB_%E0%B4%B8%E0%B4%BE%E0%B4%A6%E0%B5%8D%E0%B4%A7%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%A4%E0%B4%AF%E0%B5%81%E0%B4%B3%E0%B5%8D%E0%B4%B3_%E0%B4%B2%E0%B5%87%E0%B4%96%E0%B4%A8%E0%B4%99%E0%B5%8D%E0%B4%99%E0%B5%BE/%E0%B4%B5%E0%B4%BF_.%E0%B4%B8%E0%B5%81%E0%B4%B0%E0%B5%87%E0%B4%B6%E0%B5%BB Stats]</span>) ആത്മപ്രശംസ [[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px;">Vijayan Rajapuram </span>{വിജയൻ രാജപുരം}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 07:28, 4 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) :'''പിന്തുണ''' [[ഉപയോക്താവ്:TheGreatEditor024|TheGreatEditor024]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:TheGreatEditor024|സംവാദം]]) 11:04, 4 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) ost9ltmqyc4s0bnm3bptj0cz3wpqh4a 2 672403 4673359 2026-10-04T09:28:11Z 4-RAZOR 01 178591 ' നമസ്കാരം. GO TO English' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു 4673359 wikitext text/x-wiki നമസ്കാരം. GO TO English jvroenu6havuhx22frqv79l1ziaee4f 14 672404 4673364 2026-10-04T10:28:45Z TheGreatEditor024 211141 ശൂന്യമായ താൾ സൃഷ്ടിച്ചു 4673364 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 14 672405 4673365 2026-10-04T10:29:09Z TheGreatEditor024 211141 ശൂന്യമായ താൾ സൃഷ്ടിച്ചു 4673365 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 4673369 4673365 2026-10-04T10:31:44Z TheGreatEditor024 211141 4673369 wikitext text/x-wiki [[വർഗ്ഗം:ഉക്രെയ്നിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ]] bfewe2qro2k51yl1f7c9eupnrlvph5p 3 672406 4673384 2026-10-04T11:51:37Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4673384 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Ishq1234 | Ishq1234 | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 11:51, 4 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) 5sh02hdz9s6d5qwxaamddl41txt4oh0